Даорсон

Даорсон бил главен град на илирското племе Даорси (старогрчки Δαόριζοι, Δαούρσιοι; латински ''Daorsei''). Даорсите живееле во долината на реката Неретва помеѓу 300 и 50 година п.н.е. Тие многу рано стапиле во контакт со грчките трговци, поради што биле под големо влијание на старогрчката цивилизација, а градот до одреден степен бил хеленизиран. По мировниот договор со Рим во 168/167 година п.н.е., Даорсите ковале свои монети.
Урнатините на Даорсон се наоѓаат во Ошањиќи, во близина на Столац, Босна и Херцеговина.
1 Историја
Даорсон бил изграден околу централна тврдина или акропола, опкружена со циклопски ѕидови направени од огромни камени блокови (слични на оние во Микена, во Грција). Акрополата ги сместувала сите важни административни, јавни и верски објекти. Одбранбениот ѕид што се протегал од југозапад кон североисток бил долг 65 метри, широк 4,2 метри и висок од 4,5 до 7,5 метри со врати и кули од двете страни.
Пронајдени се остатоци од бројни вински амфори, вклучувајќи и некои керамички фрагменти. Највредниот од наодите е бронзен шлем украсен со низа митолошки фигури. Натписот на него е сличен на натписот на шлем пронајден во Македонија. Исто така, пронајдени се остатоци од гранитна скулптура на Кадмо и Хармонија. Ова дело вклучува илирски релјеф со тринаесет змии и пет пара орлови крилја. Една мала градба содржи објект за ковачница. Триесет и девет различни монети се откриени во оваа зграда, од кои повеќето (29) го прикажуваат кралот Балајос, кој владеел по 168 година п.н.е. Парите биле од огромно значење за Даорсите, дозволувајќи им на племето да остане независно, а воедно да ги обезбеди своите деловни, културни и трговски врски со други групи.
Откако Даорсите биле нападнати од Далматите, тие му се придружиле на Вис во барањето заштита од римската држава. Даорсите го напуштиле Каравантиј и се бореле на страната на Римјаните, придонесувајќи со својата силна морнарица. По Илирските војни, Римјаните им дале имунитет на Даорсите.
2 Опис на локацијата
Ошаниќи се состојат од три поврзани групи камења, чиј распоред е диктиран од положбата на земјиштето.
Централниот дел е окупиран од доминантна ридска тврдина или акропола подолу, а на југ и југозапад од неа се наоѓаат тераси на гребенот, додека на исток, на платото Бање, се наоѓа надворешната акропола со станбени и комерцијални, главно занаетчиски и трговски простории на населбата.
Ридската тврдина била изградена врз праисториска утврдена населба која постоела таму од почетокот (17/16 век п.н.е.) до крајот на доцното бронзено доба (9/8 век п.н.е.). Датумот на ограбувањето на градот Даорсон, со кое конечно било ставен крај на човековото населување таму, може да се утврди со голема точност како средината или втората половина на 1 век п.н.е., според деталите за војните што ги водел римскиот претор Ватиниј против Далмати. На урнатините на градот Даорс никогаш не се појавила трајна населба. Постојат многу докази за неговата напредна култура и цивилизација: ковал свои монети и произведувал сложени уметнички украсени токи, има графити на парчиња од грнчарски садови, а пронајдени се и делови од камени статуи на човечки фигури високи околу 2 метри.
Мегалитскиот ѕид, подигнат по линијата на земјиштето, е датиран дека постои од 4 век п.н.е., кога веројатно биле изградени обете кули по изградбата на ѕидот. Остатокот од акрополата е од подоцнежен датум, 1 век п.н.е. Едно од најважните откритија е шлем со грчки натпис ΠΙИ, веројатно скратено илирско име на сопственикот PINNES, и кој веројатно е направен во 3 век п.н.е.
3 Заштита
Даорсон е прогласен за национален споменик на Босна и Херцеговина и, вклучувајќи ја блиската некропола Радимља и други поединечни локалитети надвор од периметарот на градот Столац, е прогласен за ''природен и архитектонски ансамбл на Столац,'' и е предложен за впишување во списокот на светско наследство на УНЕСКО..
4 Библиографија
****