procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Горно Видиште

Горно Видиште (|Άνω Εκκλησία) — село во Гребенско, Егејска Македонија, денес Грција. Според пописот од 2011 година селото брои 25 жители
1 Географија и местоположба
Селото се наоѓа на околу 19 километри северозападно од градот Гребен. На 1 километар северозападно се наоѓа старото село Видиште.
2 Историја
Селото е основано во 1970-те години од жителите на старото село Видиште заради подобри комуникации и блискост со градот Гребен. Новото село Горно Видиште е сместено покрај регионалниот пат Агиос Космас – Гребен.
3 Демографија
3.1 Пописи
* 1981 - 17 жители
* 1991 - 27 жители
* 2001 - 79 жители
* 2011 - 25 жители
Макреш (река)

Макреш — река во Југоисточна Македонија и притока на реката Крива Лакавица.
1 Течение
Реката извира во југоисточниот дел на планината Смрдеш. Нејзиното течение е западно од селото Папавница и јужно од градот Радовиш. Се влева во горниот тек на реката Крива Лакавица.
2 Поврзано
* Папавница
Изворчица

Изворчица (во горниот тек наречена Црничка Река) — река во Македонија, сместена помеѓу планините Бабуна и Клепа, во областа Азот.
1 Течение
Се наоѓа југозападно од Велес, а кај селото Извор се влева во реката Бабуна.
2 Опис
Нејзиното сливно подрачје изнесува 148,2 км<sup>2</sup>.
3 Галерија
4 Поврзано
* Извор
* Бабуна
Трајче Петкановски

Трајче Петкановски-Андреев (Бистрица, Велешко, — Ораовдолско, Велешко, ) — македонски учител и партизан, учесник во НОВ.
Петкановски бил организатор на оруженото востание во Азот (Велешко). Бил член на првата партиска ќелија од август 1941 година. Ја формирал првата партизанска база во Азот во 1942 година. Од јуни до декември 1942 година бил борец на Велешкиот партизански одред „Димитар Влахов“, а од јануари до август 1943 година ја предводел партизанската група на теренот на Азот, каде што и загинал во судир со бугарската полиција и контрачетниците.
Една година по неговата смрт, Велешко-прилепскиот партизански одред, формиран кон крајот на април 1944 година, бил наречен по него.
1 Галерија
Катерина Медичи

Катерина Медичи (итал. Caterina Maria Romula de’ Medici, франц. Catherine de Médicis; Фиренца, — Блоа, ) била француска кралица која владеела во времето на верските војни во Франција во 16 век.
1 Животопис
Катерина била ќерка на војводата Лоренцо II Медичи (1492—1519), војвода на Урбино, (1495—1519). Двата родитела и починале неколку недели после нејзиното раѓање. Од нив ја наследила титулата на контеса Оверње и војвотка на Урбино. Пораснала во Италија.
Се омажила за францускиот крал Анри II во 1533 кога имала 14 години. Имала десет деца, од кои три починале како новороденчиња. Трите последни крала на француската династија Валоа, Франсоа II (1559–1560), Шарл IX (1560–1575), Анри III (1575–1589), биле синови на Катерина Медичи.
Нејзината најстара ќерка, Елизабета, станала жена на шпанскиот крал Филип II, а најмладата ќерка, Маргарета (позната као кралица Марго), се омажила за протестантот Анри од Навара, кој подоцна станал француски крал по линијата на својот брат Анри IV.
Сите нејзини деца, освен Маргарета, биле болежливи, така да таа во другиот период, после смртта на сопругот во 1559г. кога станала регент, била де факто владетел на Франција.
После читањето на Нострадамусовиот алманах за 1555, кои ја споменал опасноста за кралското семејство, станала негов најголем обожавател. Го повикала во Париз да направи хороскоп за нејзе и za нејзините деца. Му дала функција на советник и лекар на кралот.
За време на владеењето Катерина Медичи, во август во 1572, во Паризу и поширока Франција се одиграл масакар на протестантските племиња. Во тоа време се сметало дека кралицата е директно одговорна за тој масакар. Таа јавно се трудела да се дистанцира од тој масакар и верската војна која следела. Сето време настојувала да одржи авторитет на кралските власти во условите и хаосот на граѓанската војна на католиците и протестантите.
Покрај владетелските и политичките улоги, Катерина Медичи ја поддржувала ренесансата уметност.
Емиричка Река

Емиричка Река — река во Македонија, чиешто течение е на планината Осогово.
Нејзиното сливно подрачје изнесува 32,6 км<sup>2</sup>, течејќи источно од градот Кратово.
1 Тек
Реката поминува источно од селото Куново и од градот Кратово, и се влева од левата страна во Злетовска Река.
2 Галерија
3 Поврзано
* Емирица
* Осоговски Планини
* Злетовска Река
Ашов

Ашов — земјоделска и хортикултурна алатка што служи за рачна основна обработка на земјиштето, расадување, вадење на садници и копање. Постојат ашови-ријачи и ашови за вадење и расадување на садниците.
1 Ашов-ријач
Ашовот ријач служи за рачна основна обработка на земјиштето (риење). Се состои од лист и држач. Листот е од челик со долната ивица се рамни, шилесто, полукружно или рачно. Предната површина на листот е благо вдлабната. Димензиите му се: должина 24-27 (32) см, ширина 16-17,5 (23) см, а држачот го опфаќа оковот кој ја врзува листот во должина од 15 см. Масата на буткачот е од 1,5 кг до 2,7 кг. Држачите се од дрво (јасен) без додатоци на крајот или со D, Y или Т додаток. На пазарот се среќаваат и ашови со држачи од лесен металили со пластифицирани легури, а додатоците му се често од пластична маса, но и од мешовита смеса (јаглеродни влакна) и челик. Вкупна должина на ашовот е од 107-118 см, а масата од 1,8-2,2 кг.
2 Ашов за вадење и расадување на садниците
Ашови за вадење и расадување на садници се многу поробусни од ашовот ријач и оковот им допира и до половина на дрвениот држач поради силното оптоварување, отколку кај риањето. Поради тоа држачите му се од јако дрво (даб), од полн челик или челични цевки. Листот е нешто подолг отколку кај ријачот (26-30 см), а ширината варира во зависност од видот и староста на садницата која со него се вади, како и од типот на земјиштето. Масата им е од 2,3 кг кај оние со дрвениот држач до 6,3 кг кај оние со челичниот.
За вадење четинарски садници (кои обично се одгледуваат на глиненено земјиште, се вадат со бусен, и се користи мал број ашови чиј продор во земјиштето помалку го растресува бусенот. За вадење на малите садници со сеење и песковитите се користатат супстрати со широки ашови. Ширината на листовите на ашовите за вадење на садниците се движи од 13,5-28 см.
3 Галерија
4 Поврзано
* Лопата
Граешка Река

Граешка Река (или позната како Лазечка Река) — река во Македонија, сместена на планината Баба Планина.
Реката поминува низ селата Граешница, Лажец и Горно Егри.
1 Местоположба
Реката се наоѓа на Баба Планина.
2 Устие
Реката се влева во Петти Канал (V Канал), во атарот на некогашното село Горно Егри.
3 Галерија
4 Поврзано
* Граешница
* Лажец
* Горно Егри
* Баба Планина
* Црна Река
Миртида

Миртида (6 век п.н.е.) од Антедона, во Беотиј — хеленска поетеса која на свој домашен дијалект ги опејувала романтичните случки од локалните митови. Сочувана е прозната парафраза на нејзината песна за несреќната љубов на Охне, ќерка на Конон, со Еуност, син на Кифисо. Како нејзини ученици се споменуваат Корина и Пиндар. Во еден фрагмент од поема на Корина се спомнува дека Миртида се натпреварувала со Пиндар, кога тој бил на врвот на својата поетска слава, но била победена.
ATC код N04

1 N04A Антихолинергични агенси
1.1 N04AA Терциерни амини
:N04AA01 Трихексифенидил
:N04AA02 Бипериден
:N04AA03 Метиксен
:N04AA04 Проциклидин
:N04AA05 Профенамин
:N04AA08 Дексетимид
:N04AA09 Фенглутаримид
:N04AA10 Мазатикол
:N04AA11 Борнаприн
:N04AA12 Тропатепин
1.2 N04AB Етри хемиски блиски на антихистаминиците
:N04AB01 Етанаутин
:N04AB02 Орфенадрин (хлорид)
1.3 N04AC Етри на тропинот или тропински деривати
:N04AC01 Бензатропин
:N04AC30 Етибензатропин
2 N04B Допаминергични агенси
2.1 N04BA Допа и деривати на допа
:N04BA01 Леводопа
:N04BA02 Леводопа и декарбоксилаза инхибитор
:N04BA03 Леводопа, декарбоксилаза инхибитор и COMT инхибитор
:N04BA04 Мелеводопа
:N04BA05 Мелеводопа и декарбоксилаза инхибитор
:N04BA06 Етилеводопа и декарбоксилаза инхибитор
2.2 N04BB Адамантански деривати
:N04BB01 Амантадин
2.3 N04BC Допамински агонисти
:N04BC01 Бромокриптин
:N04BC02 Перголид
:N04BC03 Дихидроергокриптин мезилат
:N04BC04 Ропинирол
:N04BC05 Прамипексол
:N04BC06 Каберголин
:N04BC07 Апоморфин
:N04BC08 Пирибедил
:N04BC09 Ротиготин
2.4 N04BD Моноамин оксидаза B инхибитори
:N04BD01 Селегилин
:N04BD02 Расагилин
:N04BD03 Сафинамид
2.5 N04BX Други допаминергични агенси
:N04BX01 Толкапон
:N04BX02 Ентакапон
:N04BX03 Будипин
:N04BX04 Опикапон
3 N04C Други лекови против Паркинсонова болест
3.1 N04CX Други лекови против Паркинсонова болест
:N04CX01 Истрадефилин
Вилија (село)

Вилија или Вилја (|Οροπέδιο) — село во Гребенско, Егејска Македонија, денес Грција. Според пописот од 2011 година селото брои 110 жители
1 Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 14 километри северозападно од градот Гребен. Атарот на селото зафаќа површина од 17 км<sup>2</sup>.
2 Историја
2.1 За време на Османлиското Царство
Кон крајот на XIX век Вилија е христијанско грчко село во северниот дел на Гребенската Каза на Османлиското Царство. Според грчкиот конзулат во Еласона во 1904 година Вилија има 130 Грци христијани
Главната селска црква „Свети Архангели“ датира од 1864 година.
2.2 Во Грција
За време на Првата балканска војна во 1912 година во селото влегуваат грчки трупи и за време на Втората балканска војна во 1913 година Вилија станува дел на Кралството Грција.
Во 1927 година името на селото е сменето во ''Оропедио''.
3 Демографија
3.1 Пописи
Движењето на населениото по години е следното:
* 1913 - 399 жители
* 1920 - 388 жители
* 1928 - 409 жители
Тиха

Тиха (|Τύχη, значи среќа; римска верзија: Фортуна) таа ја контролирала среќата и просперитетот на градот. Таа е ќерка на Афродита и Зевс или Хермес.
Во литература, и биле дадени повеќе генологии, како ќерка на Хермес и Афродита или е сметана како една од Океанидите. Таа била поврзувана со Немезида и Агатос Даимон (добар дух).
Грчкиот историчар Полибиј мислел дека кога не постојат причини за поплава, суша или студ дури и во политиката, тогаш причината за ова била Тиха.
1 Обожување
Почесто во Хеленистичкиот период, градовите ги измислиле своите верзии на Тиха.
Тиха имала храмови во Цесареја, Антиохија, Алесандрија и Цариград. Во Александрија Тихаеон, храмот на Тиха бил опишан од Либаниус како еден од највеличенствените во целиот хеленистички свет.
Артур Девис

Артур Девис (19 февруари 1712 - 25 јули 1787) бил англиски сликар чија специјалност било сликање на портрети.
1 Животопис
Артур е роден во Престон, Ланкашаир, најстариот син на Девис. Неговиот татко, бил член од градскиот совет како столар и книжар, веројатно тој бил одговорен што Артур станал ученик на фламанскиот сликар Питер Тилеманс. На почетокот на 1730-тите, Девис бил познат како асистент во Тилеманското студио, очигледно ги копирал гледиштата на италијанските артисти како што се Панини и Марко Рици. Не изнендувачки, првата работа на Девис, била цртање по нарачка; цртежот со паркот и куќата, особено го покажува неговиот интерес за пејзаж (Хоктон Товерс од Дуксон Хил, Ланкашаир, 1735, приватна колекција).Од 1737, сепак, тој станал портретист. Во 1745, тој се вклучил во студиото на Греит Квин Стрит во Лондон, каде се стекнал со значителна репутација.
Девис добил најголем број на нарачки на портрети во периодот помеѓу 1748 и 1758 година. Голем дел од сликите покажуваат луѓе што позираат во пејзаѓна околина. Според прецизни аналиѕи на топографски детали овие дела, како и интериерите, утврдено е дека се најголем дел се изработени од Девис. Значајни се портретите на годподин Роџер Њудигејтнеоготската во библиотека во Арбари Хал.
Во текот на 1760-тите, успехот на Артур Девис драстично се намалил.
Девис добил голем број на комплименти за портретите кои ги изработил помеѓу 1748 и 1758 година. Многу од сликите покажуваат поглед во пејзажи. Иако она што е претставено наликува на прецизни топографски детали, овие погледи наликуваат на сè освен на еден од интериерите, кои биле претежно измислени од Девис. Исклучок е нео-готска библиотека во Арбури салата во која се изложени портретите на Девис на Сер Роџер Њудигејт, кои ги држи плановите на собата на своите колена.
Во текот на 1760-те години, успехот на Девис како сликар на портрети почнал да се намалува. Како и да е тој своите дела ги изложувал на новото слободно општество на уметници помеѓу 1761 и 1775 како и во 1780 година. Во 1768 година тој станал и негов претседател. Неговиот стил наликувал на старомоден во споредба со портретите на важни уметници како што биле:Џошуа Рејнолдс и Јохан Зофани. Ликовните критичари и набљудувачи како што бил Хорас Волпол многу ги критикувал сликите на Девис.
Во текот на 1770-те и 1780-те тој морал да ги преработува своите слики за да може да преживее. Неговата најзастапена работа која била сработена помеѓу 1777 и 1778 година била преработената слика на Сер Џејмс Торнхил во сликарската сала во старата кралска болница во Симен, Гринич (сега е стариот кралски Поморски колеџ). Девис се пензионирал во Бриктон во 1783 година и починал таму во 1787 година. Девис е закопан во црковниот двор на Света Мери Падингон, во Лондон.
Милано-Санремо 2017

Милано-Санремо 2017 — 108. издание на велосипедската еднодневна трка Милано-Санремо, која се одржала на 18 март како осми настан во сезоната на Светската турнеја.
Откако се одвоиле на завршното искачување на трката — Поџо ди Санремо — возачот на , Михал Квјатковски, ја освоил трката во спринт од тројца пред светскиот првак Петер Саган и возачот на , Жилијан Алафилип.
1 Екипи
Бидејќи Милано-Санремо е настан од Светската турнеја, сите осумнаесет UCI World Tour екипи биле автоматски поканети и се обврзани да учествуваат на трката. Седум професионални континентални екипи биле поканети, со што била заокружена главната група од 25 екипи.
2 Рута
Како еден од велосипедските монументи, Милано-Санремо — општо сметана за спринтерски класик — е меѓу најценетите трки во професионалниот велосипедизам.
Рутата за 2017 била долга 291 километар, започнувајќи од Милано до традиционалната завршница во Санремо. Завршниот дел на трката ги вклучувала искачувањата на Чипреса и на Поџо ди Санремо, кои обично се покажувале одлучувачки за исходот на трката. Исто така, на рутата возачите морале да го совладаат 35-километарското искачување на Пасо дело Туркино, иако не се сметало за клучна точка на трката. По Туркино, рутата го следела брегот од Џенова до завршницата во Санремо. На помалку од 50 километри до целта, започнувале првите искачувања, пред да дојдат двете завршни искачувања до целта.
3 Поредок
3.1 Завршен пласман
4 Наводи
Велика Река (Осогово)

Велика Река или Голема Река — река во Источна Македонија и десна притока на Брегалница.
1 Течение
Реката извира на планината Осогово. Нејзиниот тек е источно од селото Јастребник и северно од градот Кочани. Реката се влева во езерото Гратче и во неговиот северн дел, под ридот Кале, заедно со Мала Река ја образува Кочанска Река. По течението на реката непосредно пред нејзиниот влив во езерото Гратче се наоѓа Гратчевскиот Водопад којшто настанал со изградбата на помошна брана којашто имала за цел да го спречува наглиот доток на вода до месноста Рамна Скала каде што се градела големата брана.
2 Хидрографија
Реката зафаќа површина од 202,37 ха.
3 Флора и фауна
Покрај реката се застапени појаси од евла и врба. Долината на реката е единствениот предел на Осоговските Планини каде се среќава ендемски вид на виук ''Festuca thracica ssp. violaoceosordida var. osogovoensis''. Подрачјето исто така е богато со крајречни шуми, као и силикатни карпи на коишто е забележлива хазмофитска вегетација сочинета од чуваркуќа и други растенија. Карпиште со сува грмушеста вегетација се единственото подрачје на планината каде што се среќава средоземниот вид на скакулци ''Saga natoliae'' којшто е најголем претставник на скакулци во Европа. По течението на реката се среќаваат и вилински коњчиња од видовите ''Cordulegaster heros'', ''Ophiogomphus cecilia'' и ''Calliaeschna microstigma''.
4 Поврзано
* Мала Река
* Кочанска Река
* Гратчевски Водопад
* Гратче
* Јастребник
Светлана Савицка

Светлана Евгењевна Савицкаја (руски Светла́на Евге́ньевна Сави́цкая, година во Москва) — познат руски астронаут. Таа е првата жена која „ја шетала вселената“ и втора жена која била во вселената и тоа во 1982 година, додека прва била Валентина Терешкова.
1 Животопис
Покрај студиите на факултетот за авиоинженерство била и пилот, и тоа многу успешен. На авиомитингот во 1970 година таа била светски шампион со 23 брзински рекорди и 3 рекорди во скокање со падобран. На обуката за астронаут присуствувала во 1980 година. Вкупно имала две мисии во вселената. Нејзината прва мисија била на 19 август 1982 година под името Днепар-3, а втората 17 јули 1984 година. Вкупно во вселената поминала 19 дена, 17 часа и 6 минути. Таа е првата жена која „шетала“ во вселената и тоа на 25 јули 1984 година. Таа била надвор од леталото Сојуз Т-12 повеќе од 3 часа заедно со колегата Владимир Џанибеков.
Имала во план уште две мисии, во 1985 и 1986 година, но првата била откажана, а таа ја пропуштила другата заради нејзината бременост. Се пензионирала во 1993 година кога имала чин мајор.
Савицкаја е двапати добитник на орденот Херој на СССР. Астероидот 4118 Света е наречен по неа.
Савицкаја е мажена и мајка на едно дете, син роден во 1986 година.
Мулуту Сурлахт

Мулуту-Сурлахт (исто и Мулуту Сурлахт) — четврто најголемо езеро во Естонија. Тоа се наоѓа на најголемиот естонски остров Сарема, околу два километри западно од градот Куресаре. Езерото зафаќа вкупна површина од 14.4 км<sup>2</sup> и неговата максимална длабочина изнесува 2.1 метри. Преку единствениот истек, реката Насва (долга 3 километри), Мулуту-Сурлахт се поврзува со Ришкиот Залив во Балтичкото Море. Мулуту-Сурлахт е солена водена површина која се состои од два дела:
*Сурлахт (531 хектар, источен дел)*Мулутски Залив (412,4 хектари, западен дел)
Во текот на вообичаените пролетни поплави (вообичаен пораст 0.75 метри, максимален 1.16 метри), езерото се спојува привремено со околните заливи Падла, Вегара и Калупеа и достигнува површина од 3600 хектари. На североисточниот дел на Сурлахт се наоѓа малиот остров Рахину кој зафаќа површина од околу 3 хектари. Поради поврзаноста со морските води, езерото е богато со многу видови на риби.
Аки Рахимовски

Александар „Аки“ Рахимовски (Ниш, Југославија, 5 јуни 1955 – Ново Место, Словенија, 22 јануари 2022) — македонско-хрватски пејач, најпознат по ангажманот во рок составот од Загреб "Парни ваљак".
1 Животопис
Александар Рахимовски е роден во Ниш, но за брзо време се преселува во Скопје. Неговиот татко бил музички професор со што на седум години тој започнал да учи во музичко училиште за клавир и пеење.
Како тинејџер бил член на неколку состави меѓу кои се групите "Вакуум", "Крвна браќа" и "Тор" со кој настапил на фестивалот во Загреб во 1975 година. Во соработка со менаџерот Владимир Михаљек - Мих го формираат првиот состав на "Парни ваљак".
Ароматаза

Ароматаза, исто така нарекувана естроген синтетаза или естроген синтаза, е ензим одговорен за клучниот чекор во биосинтезата на естрогените. Претставува CYP19A1, член на цитохром P450 натсемејствата, монооксигенази кои катализираат голем број на реакции во стероидогенезата. Ароматазата е одговорна за ароматизацијата на андрогените во естрогени. Овој ензим е присутен во многу ткива вклучувајќи ги гонадите, мозокот, масното ткиво, плацентата, крвните садови, кожа и коски.
Емен (Холандија)

Емен е општина и град во североисточна Холандија.
1 Историја
Емен претставува одличен пример на планиран град, кој произлегол од неколку мали земјоделски заедниците кои се занимавале со берба на плантажи во покраината Дренте во средниот век. Траги од овие заедници сè уште може да се видат во форма на селата Вестенех, Нордбархе и Заудбархе: тие имаат посебна историја и изглед, но се опкружени со населби во центарот на Емен.
Проширувањата на градот не се случија сè до Втората светска војна. Предградијата биле изградени околу стариот центар на Емен, почнувајќи со Емермеер директно на север, и да се следат на југоисток со Ангелсло познат во времето за да биде одделен од градот од страна на постојните шуми на исток, Бархерес на Реитланден и Парк Сандур на југ и југозапад . Изградба на последното предградие наречено Делфтланден, веќе е во тек со голем број на домови изградени и луѓето кои живеат во оваа област.
Постојат неколку историски знаменитости во градот, но тие неколку вклучуваат црква на плоштадот, каде што црквата се стои од средниот век, судот на законот за градење, кои датираат од почетокот на дваесеттиот век и поштата од истото време.
Главниот економски засилувач од 1980 година е зоолошката градина, Диренпарк Емен. Започнала во 1930 година, таа беше речиси целосно редизајнирана во 1970 година, а сега е во косопственост на општина Емен. Таа привлекува над 1,5 милиони посетители годишно. Важни индустрии се Тејин арамид, ДСМ инженеринг пластика, Векаман, Инц и Диолен Индустриски Влакна. Има богати стаклени комплекси за хортикултура, особено во Клазиенавен областа. Општината нуди некои 38.000 работни места.
Емен е втора најнаселена урбана област на Дренте. Општина Емен е една од најголемите области во Холандија, иако на површина надвор од границите на градот на Емен е прилично рурален развој.
2 Демографија
Општина Емен има околу 104.000 жители, од кои 56.000 живеат во градот Емен. Во споредба со околу 3.000 жители во XIX век, ова илустрира на брзиот раст на Емен во изминатите 150 години.
3 Спорт
Фудбалскиот клуб ФК Емен, ги игра своите натпревари на Јенс Вестинг стадионот. Тие играат во холандската прва дивизија.
Секоја година големте веслосипедски трки наречени Хауден Пејл, според криетериумот на велосипедските трки каде што сите големи имиња на велосипедизмот доаѓаат до Емен за овој настан. Покрај самата велосипедска трка Хауден Пејл, во градот исто така се случуваат и културни настани како поп-концерти и др.
4 Сообраќај
Емен се служи со една линија на желензичка врска до Зволе, што пак води кон остатокот на земјата.
* Железничката станица Емен
* Железничката станица Емен Југ
Покрај тоа, постојат редовни и чести автобуски линии до Хронинген, Хохевен и Асен, како и на околните села, и Мепен во Германија, поаѓајќи од два автобуски терминали.
Со автомобил, градот е достапен преку локалниот пат N34 од Зволе до Гронинген, покраинскиот пат N381 до Драхтен, како и патот N391 до Вендам и A37 автопатот од Хохевен до Мепен во Германија.
Најблискиот аеродром е аеродормот во Гронинген на растојание од 50 километри.
Дрезденски кодекс

''Дрезденскиот кодекс'' е најстарата преживеана книга од Америка, која потекнува од 13 век или 14 век. Кодексот бил повторно откриен во градот Дрезден, па според него оваа мајанска книга го добила името. Оваа книга се наоѓа во музејот на Саксонската Државна Библиотека во Дрезден, Германија.
Книгата претрпела сериозни оштетувања од вода за време на Втората светска војна. Страниците се 20 см високи, и може да се здиплат во хармоника-стил; а кога е раширен, кодексот е 3,7 метри долг. Кодексот е напишан со мајански хиероглифи и пренесува настани од некои триста или четири стотини години порано, опишувајќи ја локалната историја и астрономски табели.
1 Опис
''Дрезденскиот кодекс'' содржи 78 страници со илустрации на почетокот и на крајот. Повеќето страници имаат записи на двете страни. Имаат црвени линии, иако на повеќето страници ова е избледено. Страниците генерално се поделени на три дела, кои проучувачите ги поделиле на ''a'', ''b'' , и ''c''. Некои страници имаат само две хоризонтални секции, додека една страница има четири, а друга пет.
2 Наводи
[[Категорија:* Дрезденски кодекс
Јири Лосман

Јири Лосман (4 февруари 1891 – 1 мај 1984) — естонски атлетичар кој бил специјализиран за трки на долги патеки.
Тој го освоил второто место на маратонската трка на Летните олимписки игри 1920 во Антверпен со резултат од 2:32:49, заостанувајќи 13 секунди зад финецот Ханес Колехмаинен, со што успеал да го освои првиот олимписки медал за Естонија. На Летните олимписки игри 1924 во Париз тој бил знаменосец за својата земја и завршил десетти на маратонската трка.
1 Животопис
Лосман започнал да игра фудбал за клубот ''Меркур'' пред да се префрли во атлетиката. Тој бил ранет во првата светска војна, но закрепнал и во 1916 година победил на маратонска трка во Талин и на трката на 5000 метри на руското државно првенство. Во 1923 година, тој победил на меѓународниот маратон во Гетеборг, Шведска. Во 1929 година, тој поставил естонски рекорд во трчање еден час и се натпреварувал на маратонот во Антверпен.
Покрај трчањето, Лосман работел во фабриката за чоколади Каве во периодот од 1922–36 година, и во 1930. години бил тренер за трки на долги патеки, но без посериозен успех. Во периодот 1942–44 година тој бил спортски администратор во Естонија. Во текот на втората светска војна тој избегал во Шведска пред доаѓањето на советските воени сили. Таму тој работел како златар и занаетчија. Во 1964 година, тој изработил сребрен пехар како подарок од заедницата на естонски бегалци за шведскиот крал Густаф VI Адолф Шведски.
2 Лични рекорди
Дисциплина, Резултат, Место, Датум
10.000 метри, 34:05, 1924 г.
Маратон, 2:32:49, Антверпен, Белгија, 22 август 1920
Рајко Митиќ

1 Животопис
Митиќ започнал да игра фудбал на ливадите на белградската населба Кошутњак, а продолжил во истоимениот клуб, кој се натпреварувал во третата лига на Белград. Во летото 1938 година, станал член на младинската екипа на БСК, а две години подоцна дебитирал и за сениорскиот состав во пријателски натпревар против ФК „Земун“.
1.1 Црвена ѕвезда
Втората светска војна го забавила неговиот спортски развој, но во 1944 година, како борец на инженерската бригада на НОВ заедно со Предраг Ѓаиќ и Језеркиќ, продолжил да игра фудбал сè до основањето на Црвена Ѕвезда (4 март 1945) при што бил нејзиниот прв капитен. Оттогаш, тој настапувал за клубот во текот на 14 првенствени сезони, како еден од најдобрите играчи во историјата на Црвена Ѕвезда. Одиграл вкупно 572 натпревари (од кои 220 првенствени и 39 во Купот на Југославија) и постигнал 262 голови. Како капитен, Митиќ пет пати ги предводел „црвено-белите“ до освојување на тутула во Југославија: 1951, 1953, 1956, 1957 и 1959 година. На 21 декември 2014 година, управата на ФК Црвена Ѕвезда донела одлука за преименување на стадионот во Стадион „Рајко Митиќ“.
1.2 Репрезентација
Во текот на единаесетгодишното играње за СФРЈ, Митиќ најпрвин имал три настапи за младинската репрезентација (1940—1941), а потоа забележал 59 настапи за сениорската селекција. Дебитирал на првиот меѓудржавен натпревар по Втората светска војна, одигран на 9 мај 1946 година, против Чехословачка (2:0) во Прага. На овој натпревар, само Митиќ, Фране Матошиќ и Плеше биле предвоени репрезентативци, додека другите биле дебитанти. На оваа средба, Митиќ го постигнал првиот гол за репрезентацијата. До крајот на неговата репрезентативна кариера постигнал 32 гола, со што се наоѓа на петтото место на списокот на најдобрите стрелци во историјата на југословенската фудбалска репрезентација, по Бобек (38), Милан Галиќ (37), Благое Марјановиќ (36) и Саво Милошевиќ (35).
Селска милиција

Македонска народна милиција попозната и како селска милиција била структура на подземната република на ТМОРО. Нејзината цел била во секое време да биде на готовс за да го одбрани селото за кое е задолжена од напад на помали разбојнички, пропагандни и слични вооружени групи и во случај на повик, да помогне на македонска револуционерна чета во битката и да ги извлече борците на четата од непријателот.
Идејата за формирање на вакво тело била претставена на Ресенското совестување како завршна одлука на предлогот за вооружување на обичниот народ за да може самостојно да се брани, особено од башибозукот и паравоените формации во селата. Овој орган на организацијата особено се активирал по Илинденското востание кога во Македонија навлегувале разни странски (бугарски, грчки, српски) чети.
Според структурата, селската милиција била под надлежност на селскиот револуционерен комитет кој одговарал пред околискиот комитет. Секоја селска милиција имала свој претпоставен кој бил назначуван од селскиот комитет а одговарал пред центалниот комитет на селскиот револуционерен комитет.
Асен

Assen е општина и град во северозападна Холандија, и е главен град на покраината Дренте.Градските прави ги добил во 1809 година. Асен е познат по трката со мотоцикли ''TT Circuit Assen'', која се одржува секој последена недела од Јуни, но исто така градот е познат и по фестивалот на танци Асен Фестивал.
0.1 Градските права
Асен официјален станал град во 1809 година по Хуфореден, како село со околу илјада и шестотини луѓе, Асен стана второто место во Дренте со право на град, доделени од страна на кралот Луј Наполеон, кој имаше големи планови за ова село.
0.2 Индустрија
Околу 1900 година Асен почна да игра повеќе истакната индустриска улога. Тој бил првично центар на државните служби, но по формирањето на кланицата, млечните фабрики и индустријата за леење железо се создадени повеќе различни можности за проширување и охрабрувачки раст. Околу 1930 година, преку воспоставување на различни психијатриски болници и здравствени центри, Асен стана централна точка за здравствена заштита во покраината.
0.3 Раст
По завршувањето на Втората светска војна, Асен не бил повеќе од 20.000 жители. На со Асен ТТ градот станал многу пошироко познат, како и после 1950 година, со развојот на индустриското јадро, Асен почне да расте побрзо. Холандската нафтена компанија (Nederlandse Aardolie Maatschappij) го утврдила во градот, а со тоа, станала најголем тренд. Тој исто така е најбрзо-растечкиот град во северниот дел на Холандија, кои изобилува со можности за вработување, особено во терцијарниот сектор на економијата и услужната индустрија. Невиден раст на градот во однос на куќите и жителите се одвива со прашањата за животната средина кои стануваат сè поитни.
1 Сообраќај
Желензичката станица Асен, содржи и дава услуги до градовите низ цела Холандија.
2 Туристички атракции
Туристички трофеј
Популарната трка со мотоцикли ''TT Circuit Assen'' е една од најпознатите трки во светот и е дел од календарот на престижното Грант При натпреварување уште од 1949 година.
Музејот на Дренте
Музејот Дренте обезбедува поглед на светот и на Дренте, со приказни за археологијата, уметноста и историјата.
Хогевен

Хогевен (Dutch Low Saxon: '' 'т Огевеине'' или '' 'т Овеине'') е општина и град во североисточна Холандија.
1 Населени места
Елим, Фаутенбург, Хогевен и Нордсхесхут, кои сè уште имаат канали кои се користат за да бидат во текот на градот .
2 Хогевен
Една стара карта на областа наречена '' Локус десерта Аткуе об Мултос Палудес Инвиа '', го прикажува Хогевен како напуштено и непроодно место на многу мочуришта. Хогевен е основан во 1636 година од страна на Питер Јостенс Вармонт и Јохан ван дер Меер.
Неговиот грб, му бил доделен на 10 ноември 1819 година, и е бел, со еден куп на тресет покриен со слама во центарот и кошница на секоја страна, што претставуваат првите две големи индустрии во градот.
Винсент ван Гог ја посетил областа во 1883 година.
Во втората половина од 1960 година, Хогевен е најбрзо растечки град во Холандија. Нејзиниот брз раст во текот на тој период доведе од страна на градскиот совет да ги пополни поголемиот дел од каналите во градот, односно каналите ископани во раните денови на областа, кога тоа било главниот извор на тресет.
Пристап до градот е обезбеден од страна на A28 ( Утрехт - Гронинген) автопат, Н / A37 (Хогевен - Германија), и западните градови - Гронинген со железнички линии.
Тогаш бил препознаен најстариот човек во светот, Хендрајке ван Андел-Схипер, која живеела во Хогевен до својата смрт до август 2005 година.
Хогевен исто така има мал аеродром Хогевен, кој привлекува туризам. Од 1997 година, Хогевен е домаќин на турнирот за сирење.
3 Сообраќај
Железничка станица Хогевен
4 Меѓународни релации
4.1 Збратимени градови — Сестрински градови
Хогевен е збратимен со:
* Мартин, Словачка
5 Наводи
5.1 Библиографиja
*Dijk, Wout J., & van der Sluis, Meent W.: ''De Drentse tijd van Vincent van Gogh'', Boon uitgeverij, Groningen 2001 ISBN 90-75913-18-4
Цурјака

Цурјака (|Αετιά), ''Аетија''; до 1927 г. ''Τσούργιακας'', ''Цурјакас'') – село во Република Грција, во општината Гребен, во областа Западна Македонија. Во 2011 година селото броело 34 жители.
1 Географија
Селото се наоѓа на околу 25 км западно од градот Гребен, 3 км источно од Филипишта на надморска височина од 1.100 м, во источниот дел на планината Смолика, дел од планинската верига Пинд.
2 Историја
Во месноста Кастри се откриени остатоци од тврдина.
2.1 За време на Османлиското Царство
Селото е споменато како Цурјакас во ферман од 1717 година во тимарот на Мехмед-бег, со кое се определуваат границите со соседите. Во XVIII век заради албански наезди поголемиот дел од жителите на селото, заедно со оние на Москополе, Фурка, Зерма и Пирсојани се иселуваат и основаат село Пипилишта. Други се населуваат во Каракамен, во селата Црковјани и Ксироливадо. .
Кон крајот на XIX век Цурјака е христијанско грчко село во западниот крај на Гребенската Каза на Османлиското Царство. Во 1806 година Франсоа Пуквил го споменува селото како „Шеркања“.
На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. ''Чурјака'' се води како чисто грчко село во Гребенската каза на Серфиџенскиот санџак со 6 куќи.
Според статистиката на грчкиот конзулат во Еласона од 1904 година во ''Цурјакас'' живеат 27 Грци христијани. Централната селска црква „Свети Николај“ е изградена во 1863 година, а обновена во 1880 година.
2.2 Во Грција
За време на Првата балканска војна во 1912 година во селото влегуваат грчки трупи и за време на Втората балканска војна во 1913 година Цурјака станува дел на Кралството Грција.
Во 1927 година името на селото е сменето во „Аетја“ од ''αετός'' што значи ''орел'', додека Цурјака има словенска етимологија од ''орел''.
3 Демографија
3.1 Пописи
Движењето на населението по години е следното:
* 1913 - 86 жители
* 1920 - 21 жител
* 1928 - 40 жители
Скумција

Скумција (| Σκούμτσια, Скумција) – село во Република Грција, во општината Дескати, во областа Западна Македонија. Во пописот од 2011 година селото не се споменува.
1 Географија
Селото се наоѓа на околу 40 км источно од градот Гребен, на надморска височина од 570 м, од левата страна на реката Бистрица која го одделува од соседните кожански села.
2 Историја
Скумција е ново село кое е формирано во педесеттите години и во пописите првпат се сретнува во 1961 година. Според Т. Симовски се работи за постара населба која е обновена по Граѓанската војна.
3 Демографија
Агиос Георгиос (Гребенско)

Агиос Георгиос (| Άγιος Γεώργιος, Агиос Георгиос) – село во Република Грција, во општината Дескати, во областа Западна Македонија. Во 2011 година селото немало жители.
1 Географија
Селото се наоѓа на околу 7 км југозападно од градот Дескати, 70 км југоисточно од Гребен на надморска височина од 780 м. Земјиштето се наоѓа меѓу македонската река Бистрица и тесалиската Пенеј.
2 Историја
2.1 За време на Османлиското Царство
По присоединувањето на Тесалија на Кралството Грција, Агиос Георгиос останува под власта на Османлиското Царство во рамките на Еласонската каза.
2.2 Во Грција
За време на Првата балканска војна во 1912 година во селото влегуваат грчки трупи и за време на Втората балканска војна во 1913 година Агиос Георгиос станува дел на Кралството Грција.
3 Демографија
3.1 Пописи
Движењето на населението по години е следното:
* 1913 – пресметано во составот на општината Дескати
* 1920 – не се спомнува
* 1928 – не се спомнува
Агенција за разузнавање

Агенција за разузнавање (АР) — е посебен орган на државната управа, која согласно Законот за АР е разузнавачка служба овластена за собирање, анализа и обработка на разузнавачки информации коишто се значајни за безбедноста, одбраната, политичките, економските и други интереси на Македонија.
1 Историјат
Агенцијата за разузнавање е основана како посебен орган на државната управа со Законот за Агенцијата за разузнавање од 1995 година. Прв директор на Агенцијата за разузнавање е Владо Поповски, кој ја извршувал должноста до 1999 година.
2 Задачи и надлежности
Собира податоци и информации од значење за безбедноста и одбраната на Македонија и стопанските, политичките и други интереси на државата.
Врши анализи и истражувања на податоците и информациите и задолжително го известува Претседателот на Македонија, Владата на Македонија и други државни органи за прашања од значење од нивниот делокруг.
Соработува со државни органи за прашања од заеднички интерес. Во остварувањето на меѓусебна соработка, Агенцијата и државните органи се должни заемно да си достават податоци, известувања, информации и да ги координираат акциите од надлежност на Агенцијата.
3 Поврзано
* Управа за безбедност и контраразузнавање
* Биро за јавна безбедност
* Воена служба за безбедност и разузнавање
Марио де Са-Карнеиро

Марио де Са-Карнеиро (португалски: ''Mário de Sá-Carneiro'') (19 мај 1890, Лисабон, Португалија - 26 април 1916, Париз, Франција) - португалски писател, еден од најважните претставници на модернизмот во португалската книжевност.
1 Творештво
Марио де Са-Карнеиро влегол во книжевниот живот на Португалија благодарение на Фернандо Песоа. Заедно со него и со Алмада Негреирош, Са-Карениро соработувал со книжевниот зборник „Орфеу“ под влијание на европската авангарда, предизвикувајќи скандалозни реакции во португалската јавност поради смелоста на книжевниот израз и футуристичкиот идеализам. Во својот книжевен развој, Са-Карениеро бил под влијание на повеќе автори, како: Едгар Алан По, Стефан Маларме, Шарл Бодлер, Оскар Вајлд, Цезарио Верде, Достоевски и Антонио Нобре. Негови најпознати дела се: „Исповедта на Лусио“, „Почеток“, „Пријателство“, „Небо во Оган“ и поетската збирка „Дисперзија“.
Лукас Пестлбергер

Лукас Пестлбергер (|Lukas Pöstlberger; р. ) — австриски професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата . Станал национален друмски првак во 2012 година.
Бил именуван во почетниот состав за Џиро д’Италија 2017 и ја освоил воведната етапа, со што станал прв австриски возач кој освоил етапа на Џиро и прв Австриец кој водел на трката. Во јули 2018 година бил именуван во почетниот состав за Тур де Франс 2018.
1 Достигнувања
;2011
: 1. Етапа 1 Велосипедска трка Сибиу
: 5. Национално хронометарско првенство
;2012
: Национални друмски првенства
::1. Друмска трка
::4. Хронометар
: 1. Етапа 3 Тур де л’Авенир
;2013
: 1. ГП Крањ
: 5. Краен пласман Тур Ал Зубара
: 5. Национално друмско првенство
: 6. Краен пласман Велосипедска трка Сибиу
::1. Пласман за млад возач
: 9. Европско друмско првенство
: 9. Гран Премио Сан Џузепе
;2014
: 1. Трка Бохемија
;2015
: 1. Краен пласман Ан Пост Рас
: 1. Етапа 7 Трка околу Австрија
: 1. Планински пласман Трка околу Горна Австрија
: 2. Белград-Бања Лука
: 3. Трофео Едил Ц
: 4. Национално друмско првенство
: 10. Краен пласман Истарски пролетен трофеј
::1. Пролог
;2016
: 1. Етапа 4 Трка околу Горна Австрија
: 10. Дрејвенкурс Оверејсе
;2017
: 1. Етапа 1 Џиро д’Италија
: Национални друмски првенства
::2. Друмска трка
::3. Хронометар
: 5. Е3 Харелбеке
;2018
: Национални друмски првенства
::1. Друмска трка
::4. Хронометар
;2019
: 4. Дварс дор Вландерен
: 8. Краен пласман Околу Словачка
;2021
: 1. Етапа 2 Критериум ди Дофине
;2022
: 3. Национално друмско првенство
1.1 Распоред на резултатите на големите трки
Голема трка, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021
Џиро, 114, —, —, —, —
Тур, —, 132, СО, СО, 116
Вуелта, —, СО, —, —, —
— = не учествувал; СО = се откажал
2 Лукас Пестлбергер
***
Велиди

Велиди (| Παρασκευή, Параскеви) – село во Република Грција, во општината Дескати, во областа Западна Македонија. Во 2011 година селото броело 108 жители.
1 Географија
Селото се наоѓа на околу 5 км југозападно од градот Дескати, 55 км југоисточно од Гребен на надморска височина од 780 м, на југозападното подножје на планината Камбуница.
2 Историја
Во атарот на селото се наоѓа старото село Кастри, како и византиско село.
2.1 За време на Османлиското Царство
Се смета дека на денешното место селото е формирано на почетокот на XIX век.
При присоединувањето на Тесалија на Кралството Грција, Велиди останува под власта на Османлиското Царство во рамките на Еласонската Каза. Според грчката атинска статистика од 1910 година во ''Велиди'' живеат 97 Грци христијани
2.2 Во Грција
За време на Првата балканска војна во 1912 година во селото влегуваат грчки трупи и за време на Втората балканска војна во 1913 година Велиди станува дел на Кралството Грција.
3 Демографија
3.1 Пописи
Движењето на населението по години е следното:
* 1913 - 127 жители
* 1920 - 140 жител
* 1928 - 161 жител
Хотел Трансилванија

Хотел Трансилванија (англиски: ''Hotel Transylvania'') - американски анимиран филм од 2012 година, во режија на Генди Тартаковски. Гласовите во филмот ги позајмуваат: Адам Сендлер, Селена Гомес, Кевин Џејмс, Стив Бушеми итн.
1 Содржина
Во еден напуштен замок живее вампирот Дракула со својата ќерка Мејвис. Всушност, замокот претставува хотел во којшто престојуваат бројни чудовишта. Во замокот случајно доаѓа момчето Џонатан и меѓу него и Мејвис се раѓа љубов. Дракула е заштитнички настроен кон својата ќерка и прави сè да ја спречи таа врска. Истовремено, тој гледа со омраза кон луѓето, кои своевремено ја убиле неговата сакана жена. Напорите на Дракула успеваат и Џонатан го напушта замокот. Гледајќи дека Мејвис е разочарана, во последен миг, со помош на луѓето, Дракула го враќа Џонатан во замокот, а истовремено успева да се спријатели со луѓето.
Хотел Трансилванија 2

Хотел Трансилванија 2 (англиски: ''Hotel Transylvania 2'') - американски анимиран филм од 2015 година, во режија на Генди Тартаковски. Гласовите во филмот ги позајмуваат: Адам Сендлер, Селена Гомес, Кевин Џејмс, Стив Бушеми, Мел Брукс итн.
1 Содржина
Вампирот Дракула дозволува во својот хотел да доаѓаат и луѓето, а не само чудовиштата. Додека Мејвис и Џони се наоѓаат во посета на неговите роднини во Калифорнија, Дракула и неговите пријатели се обидуваат да направат вистински вампир од неговиот внук, Денис. Мејвис дознава за тоа и веднаш се враќа во замокот, земајќи го во заштита синот Денис. За несреќа, на прославата на неговиот петти роденден доаѓа дедото Влад, кој не ги поднесува луѓето. Кога вампирите-придружници на Влад го напаѓаат Денис, на момчето му се појавува вистинска вампирска сила.
Херонова кугла

Херонова кугла или еолопил - се смета за прва парна машина во историјата, која ја конструирал Херон од Александрија во I век. Херон загревал шуплива кугла со вода сè додека водата не проврела. Пареата излегувала од две цевки, свиени во спротивни насоки и така предизвикувале вртење на куглата.
Второто име доаѓа од старогрчкиот бог и господар на ветриштата – Еол и зборот пил што значи кугла. Иако слична направа опишува и Витрувиј, стотина година порано, Херон прв ја остварил таа идеја.
1 Опис на работата
Хероновата кугла се состои од сад, кугла или валјак, кој може да се врти и има млазници, кои се свиени во спротивни насоки. Садот се загрева додека не се створи пареа која излегува од млазниците. Така се створа потисок, согласно Третиот Њутнов закон (законот за акција и реакција), кој го врти садот во лежиштата. Не е познато дали Хероновата кугла се користела како уред за погон.
2 Галерија
Селисма

Селисма (| Διασελλάκι, Дјаселаки, до 1927 година (| Σέλισμα, Селисма)) – село во Република Грција, во општината Дескати, во областа Западна Македонија. Во 2011 година селото броело 2 жители.
1 Географија
Селото се наоѓа на околу 7 км југозападно од градот Дескати, 70 км југоисточно од Гребен на надморска височина од 750 м. Земјиштето се наоѓа меѓу македонската река Бистрица и тесалиската Пенеј.
2 Историја
2.1 За време на Османлиското Царство
Селисма се појавува како село во документ на манастир од Метеора во 1613-1614 година.
По присоединувањето на Тесалија на Кралството Грција во 1881 година, Селисма останува под власта на Османлиското Царство во рамките на Еласонската Каза. Новата османлиско-грчка граница минува на неколку километри јужно од селото. Според грчката атинска статистика од 1910 година во ''Селисма'' (''Σέλισμα'') живееле 34 Грци христијани.
2.2 Во Грција
За време на Првата балканска војна во 1912 година во селото влегуваат грчки трупи и за време на Втората балканска војна во 1913 година Селисма станува дел на Кралството Грција.
Во 1927 година името на селото е променето во Дјаселаки.
3 Демографија
3.1 Пописи
Движењето на населението по години е следното:
* 1913 – 51 жител
* 1920 – не е регистрирано
* 1928 – 33 жители
Пичуѓа

Пичуѓа или Пичунгија (| Δασοχώριον, ''Дасохори'') – село во Република Грција, во општината Дескати, во областа Западна Македонија. Во 2011 година селото броело 161 жител.
1 Географија
Селото се наоѓа на околу 6 км јужно од Дескати, 65 км југоисточно од Гребен на надморска височина од 750 м. Географски селото ѝ припаѓа на Тесалија, а административно на Западна Македонија.
2 Историја
2.1 За време на Османлиското Царство
Селото Пичуѓа се споменува во документи од XV век.
По присоединувањето на Тесалија на Кралството Грција во 1881 година, Пичуѓа останува под власта на Османлиското Царство во рамките на Еласонската Каза. Новата османлиско-грчка граница минува на неколку километри јужно од селото. Според грчката атинска статистика од 1910 година во ''Писугја'' (''Πισούγια'') живееле 210 Грци христијани
2.2 Во Грција
За време на Првата балканска војна во 1912 година во селото влегуваат грчки трупи и за време на Втората балканска војна во 1913 година Пичуѓа станува дел на Кралството Грција.
Во 1927 година името на селото е променето во ''Дасохори''.
3 Демографија
3.1 Пописи
Движењето на населението по години е следното:
* 1913 – 171 жител
* 1920 – 149 жители
* 1928 – 182 жители
4 Стопанство
Населението во селото произведува жито, тутун и други земјоделски производи, а делумно се занимава и со сточарство.
Жоао Гимараеш Роза

Жоао Гимараеш Роза (португалски: ''João Guimarães Rosa'') (27 јуни 1908, Кордисбурго, Бразил - 19 ноември 1967, Рио де Жанеиро, Бразил) - бразилски писател.
1 Животопис
Жоао Гимараеш Роза е роден во градот Кордисбурго, во јужниот дел на сојузната држава Минас Жераис, како прво од шесте деца на неговите родители. Долго време работел како селски лекар.
2 Творештво
Жоао Гимараеш Роза се смета за еден од најголемите бразилски романописци на XX век, но неговата проза е малку позната во Европа, поради тоа што преведувањето на неговите дела се покажало како тешка задача. Во 1963 година едногласно бил избран за член на Бразилската академија на литературата. Неговите дела претставуваат смеса од фантазија, фолклор и мит, а во нив го опишува животот на земјоделците, трговците и разбојниците.
Жорже Амадо

Жорже Амадо (португалски: ''Jorge Leal Amado de Faria'') (10 август 1912, Итабуна, Бразил - 6 август 2001, Салвадор, Бразил) - бразилски писател.
1 Животопис
Амадо е роден во градот Итабуна, во јужниот дел на сојузната држава Баија. Средното училиште го завршил во градот Салвадор, каде што започнал да работи во разни весници. Во 1933 година се оженил со Матилде Гарсија Роса, а во 1935 година дипломирал право во Рио де Жанеиро. Како милитантен комунист, Амадо бил принуден да емигрира во Аргентина и во Уругвај, каде останал во период од две години. Во 1945 година бил избран за член на Националното уставотворно собрание, како пратеник кој добил најмногу гласови во сојузната држава Саун Пауло. Притоа, тој бил автор на законот за заштита на правото на слободна вероисповед. Во 1955 година се дистанцирал од милитантната политика, по што продолжил да се занимава само со книжевност.
2 Творештво
Амадо се вклучил во книжевниот живот уште за време на средношколските денови, поминати во Салвадор, каде што бил еден од основачите на таканаречената „Академија на бунтовници“, а својот прв роман, „Земјата на карневалот“, го објавил во 1931 година, на осумнаесетгодишна возраст. Во 1933 година го објавил вториот роман, „Какао“, а од 1955 година започнал само со книжевност. Во 1961 година бил избран за член на Бразилската академија на литературата, а на неколку универзитети се стекнал со почесната титула „Doctor Honoris Causa“. Неговите книги се преведени на 49 јазици, објавени во 55 земји, а некои од нив биле адаптирани за филмови, театарски претстави и телевизиски серии.
Лобиски јазик

Лобиски, познат и како мивански или лобирирски, е африкански јазик кој се зборува во Буркина Фасо, Брегот на Слоновата Коска и Гана. Јазикот е дел од групата на гурски јазици.
1 Поврзано
* Нигер-конгоански јазици
* Јазици во Брегот на Слоновата Коска