Валис и Футуна

Валис и Футуна (|Wallis-et-Futuna, валиски и футунски: ''wls''), официјално Територија Острови Валис и Футуна (''fr'') — француска прекуморска заедница во Океанија, Тихи Океан. Северно од Валис и Футуна е Тувалу, југозападно е Фиџи, југоисточно е Тонга, источно е Самоа и североисточно е Токелау (Нов Зеланд).
Вкупната површина на Валис и Футуна е 142.42 км<sup>2</sup> и има население од околу 12.000 жители. Главен град на Валис и Футуна е Мата-Уту, кој воедно е и најголем град. Самата територија е составена од три вулкански тропски острови, кои се опколени со мали островчиња. Увеја (Валис) е оддалечен 260 км од Футуна и Алофи.
1 Историја
Полинезијците ги населиле островите во околу 1000 година, кога Тонганската Империја се проширила во регионот. Првичните доселеници изградиле тврдини, некои и денес се делумно недопрени.
Футуна за првпат на европските карти била забележана од Вилен Схаутен и Јакоб Ле Мер за време на нивната експедиција околу светот во 1616. Тие ги именувале островите Футуна и Алофи како Хорнски Острови, во чест на градот Хорн во Холандија. Првите Европејци што се доселиле на островите биле Французите и пристигнувањето на француските мисионери во 1837 г. Тие го покрстиле месното население. Увеја се нарекува и Валис во чест на британскиот истражувач Семјуел Валис.
На 5 април 1842 година мисионерите побарале заштита на островите од Франција бидејќи некои од месните жители организирале бунт. Така, на 5 април 1887 година Кралицата на Увеја потпишала договор и така се основал францускиот протекторат. Оваа постапка ја следеле и кралевите на Сигаве и Ало, односно кралевите на Футуна и Алофи, на 16 февруари 1888. Првично, островите биле дел од француската колонија Нова Каледонија. Валис и Футуна станале прекуморска територија во 1959 година по гласањето кое било одржано на островите и со тоа се одвоиле од Нова Каледонија.
2 Географија
Валис и Футуна се оддалечени од 362 км од Самоа на запад и 480 км североисточно од Фиџи. Територијата е составена од три острови. Увеја е најголем остров и воедно најнаселен. Потоа следува островот Футуна и ненаселениот остров Алофи. Околу овие острови има околу 20 мали островчиња кои се ненаселени. Вкупната територија на Валис и Футуна е 142 км<sup>2</sup>. Највисока точка на островите е планината Пик на Футуна со висина од 524 метри.
Островите имаат топла и дождлива сезона од ноември до април, кога има бури и тропски циклони. Од мај до октомври е сувата сезона, кога има појава на југоисточни ветришта. Просечната врнежливост е 2,500 до 3,000 милиметри на годишно просечно ниво и има најмалку 260 врнежливи денови низ годината. Просечната влажност на воздухот е 80% и просечната температура 26 степени. Температурата ретко паѓа под 24 степени.
Само пет проценти од вкупната територија на островите е обработлива. Островите се соочуваат со проблемот на опустошување на шумите, така што останал сосема мал дел од некогашната шума на островите. Алофи не е населен бидејќи нема извори на свежа вода.
Државата е составена од следниве острови:
остров, гл. град, други градови, површина (км<sup>2</sup>), население
Валис и Футуна, Мата-Уту, Леава, Ваитупу, Алеле, Лику, Фалалеу, Утуфуа, 142.42, 15500
Хорнски Острови, Леава, Фиуа, Нуку, Таоа, Малае, Оно, Веле, 64.1, 4591
Алофи, 17.8, 2
Футуна, Леава, Толоке, Фиуа, Ваисеи, Нуку, Таоа, Малае, Колопелу, Оно, Колиа, Веле, Колотаи, Лалоуа, Пои, Тамана, Туатафа, Таваи, 46.3, 4589
Фаиоа, 0.68, 0
Фенуафоу, 0.03, 0
Фугалеи, 0.18, 0
Сен Кристоф, 0.03, 0
Луанива, 0.18, 0
Нукуатеа, 0.74, 0
Нукуфоту, 0.04, 0
Нукухифала, Нукухифала, 0.067, 4
Нукухионе, 0.02, 0
Нукулоа, Нукулоа, 0.35, 10
Нукутапу, 0.05, 0
Нукутеатеа, 0.1, 0
други, Нукуато, 0.043, 0
Текавики, 0.01, 0
Увеја, Мата-Уту, Ваитупу, Алеле, Лику, Фалалеу, Утуфуа, Малаефоу, 75.8, 10895
други, 0, 0
Валис и Футуна, Мата-Уту, Леава, Ваитупу, Алеле, Лику, Фалалеу, Утуфуа, 142.42, 15500
3 Поврзано
* Полинезија
* Океанија