procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Роберт Вудро Вилсон

Роберт Вудро Вилсон (|Robert Woodrow Wilson ) — американски астроном, кој во 1978 ја добил Нобеловата награда за физика, заедно со Арно Алан Пензијас во 1964 го откриле космичкото позадинско зрачење. Наградата за заслугите исто така била споделена и со трет научник, Петар Капица, за одделна работа.
Додека работеле на нов тип на антена во Беловите лаборатории во Њу Џерси, пронашле извор на звук во атмосферата што не можеле да го објаснат. По отстранувањето на сите можни извори на звук, меѓу кои и птичјите падови на антената, звукот конечно го индетификувале како космичко позадинско зрачење, кое било од големо значење за „Биг Бенг“ теоријата.
1 Живот и работа
Роберт Вудро Вилсон е роден на 10 јануари 1936, во Хјустон, Тексас, САД. Дипломирал во Средното училиште Ламар во Ривер Оукс, во Хјустон, и студирал додипломски студии во Рајскиот универзитет, исто така во Хјустон, каде што наишол на друштвото „Фи Бета Капа“. Неговите дипломски студии биле извршени во Калифорнискиот институт за технологија.
Вилсон и Пензијас исто така го добиле и Драперовиот медал на Американската национална академија на науки во 1977.
Вилсон останал во Беловите лаборатории сè до 1994, кога станал искусен научник во Харвард-Смитсоновиот центар за астрофизика во Кембриџ, Масачусетс, каде што е и ден денс.
Вилсон е жител на Њу Џерси.
2 Наводи
* ", Houston Independent School District, Houston, Texas, 2008.
* Cite Video | BBC/WGBH BOSTON | NOVA #519 | A Whisper From Space | Copyright 1978 | Available With Permission | Consolidated Aircraft - Ronkonkoma, New York
Макото Кобајаши

Макото Кобајаши (|小林誠, р. во Нагоја, Јапонија) — јапонски физичар познат по неговата работа на нарушувањето на ''CP'' симетријата и бил награден со една четвртина од 2008 Нобеловата награда за физика во 2008 година „за откривањето на потеклото на нарушената симетрија која го предвидува постоењето на најмалку три семејства на кваркови во природата.“
1 Животопис
По добивањето на својот докторат на Нагојскиот универзитет во 1972 година, Кобајаши работел како помошник истражувач за елементарните честички при Кјотскиот универзитет. Заедно, со својот колега Тошихиде Маскава, работеле на објаснувањето на нарушувањето на ''CP'' симетријата во стандардниот модел на физиката на елементарните честички. Кобајаши и Маскавината теорија морала да има најмалку три семејства на каваркови, предвидување кое е потврдено експериментално четири години подоцна со откривањето на длабинскиот кварк.
Кобајаши и Маскавовиот натпис, „Нарушување на CP-симетријата во ренормализационата теорија на слабото заемодејство“, објавен во 1973 година, и е четврт најнаведуван високоенергетски физички труд на сите времиња од почетокот на 2010 година. ККМ-матрица, која ги определува мешачките параметри меѓу кварковите е резултат на овој труд. Кобајаши Маскава биле наградени со половина од Нобеловата награда за физика за својата работа во 2008 година, додека остатокот му бил доделен на Јојчиро Намбу.
1.1 Академска кариера
*Април, 1972 година : помошник истражувач на Кјотскиот универзитет
*Јули, 1979 година : помошник професор на Високоенергетската забрзувачка истражна организација
*Април, 1989 година : професор на Високоенергетската забрзувачка истражна организација, раководител на физичкиот оддел II
*Април, 1997 година : професор на Институтот за честична и нуклерана наука, КЕК, раководител на физичкиот оддел II
*Април, 2003 : директор, на Институтот за честична и нуклерана наука, КЕК
*Април, 2004 : Довереник (директор, на Институтот за честична и нуклерана наука), КЕК
*Јуни, 2006 : професор во пензија на КЕК.
1.2 Почести
* Во октомври 2008 година, Кобајаши го добил јапонскиот орден за култура, и церемонијата на доделувањето на орденот се одржала во Токиската царска палата.
2 Личен живот
Кобајаши се родил и образувал во Нагоја, Јапонија. Се оженил со Сахико Еномото во 1975 година, и имаат син Јуничиро. Посметта на неговата прва жена, Кобајаши се оженил со Емико Накајама во 1990 година и имаат ќерка Јука.
3 Поврзано
*''Напредок во теориската физика''
Кетонурија

Кетонурија е состојба кога во урината се присутни кетонски тела. Таа се јавува во состојби кога организмот создава поголеми количини на кетони, што е индикација дека организмот користи алтернативни извори на енергија. Такви состојби се гладување или дијабетес мелитус тип I. Производството на кетонски тела е нормален одговор на недостигот на гликоза, со цел да се обезбеди дополнителен извор на енергија од масни киселини.
Џејмс Чедвик

Џејмс Чедвик ( Болингтон, 20 октомври 1891 — Кембриџ, 24 јули 1974 ) — англиски физичар. Добил Нобелова награда за физика во 1935г. за откривање на неутронот.
1 Детство и младост
Студирал во Манчестери во Кембриџ. Во 1913 работел со Ханс Гајгер во Берлин. Исто така работел и со Ернест Радерфорд. Во текот на Првата светска војна бил интерниран во концентрационен логор во Германија,како непријателски шпион,кој е пратен за да ги открие германските воени планови.
2 Истражувања на Кембриџ
По војната се вратил во Кембриџ,каде работел со Ернест Радерфорд на истражување на гама-зраците од радиоактивните материјали. Освен тоа ги проучувал и трансмутациите на елементите. Го истражувал атомското јадро.
Во текот на 1932 направил фундаментално научно откритие. Открил честица во атомското јадро, која ќе стане позната како неутрон. Новата честичка неутрон била без електрично електризирање. Алфа-честичките имале позитивно електрично електризирање и кога со нив би се бомбардирало атомското јадро алфа-честичките би биле одбиена поради тоа што јадрото било позитивно наелектризирано. Кај потешките елементи Кулонската бариера станала уште поголема, па алфа-честицците не можеле да ги разбијат таквите јадра ни со поголеми енергиски бомбардирања. Меѓутоа неутроните кои ги открил Чедвик можеле да дојдат до атомските јадра на потешките елементи, бидејќи за нив не постоела кулонска бариера затоа што биле без електрицитет. Неутроните можеле да ги разбијат атомските јадра и на најтешките елементи.
Чедвиковото откритие го подготвило теренот за создавање на атомските бомби. Добил Нобелова награда за физика во 1935 за откривање на неутронот. Германскиот научник Ханс Фалкенхаген го открил неутронот во исто време кога и Чедвик, но се плашел да го објави тој резултат. Чедвик му понудил да ја дели Нобеловата награда со него, но Фалкенхаген ја одбил таа почест.
Чедвиково откритие, неутрон, претставувало мала револуција, бидејќи овозможило да се создаваат елементи потешки од ураниумот. Неговото откритие го инспирирало Енрико Ферми да ја открие јадрената реакција со спори неутрони (термални неутрони), а Лиза Мајтнер да ја открие јадрената физика.
3 Ливерпул и атомската бомба
Чедвик во 1935г. станал професор во Ливерпул. Во текот на војната станал члан на комитетот за истражување на можностите за правење на атомски бомби. Како член на Тизардовата мисија во 1940г. оди во САД и Канада за да би се остварила соработката на јадрените истражувања. Кога се вратил во Англија, во ноември 1940г. заклучил дека нема да има ништо од тие истражувања сè до крајот на војната. Меѓутоа во декември 1940г. Франц Симон напишал извештај за можностите да се издвои изотоп на ураниумот важен за атомската бомба ураниум 235. Симон напишал не само за таа можност, туку и колку тоа би чинело и техничките одлики како би се направило тоа. Од тој момент Чедвик започнал да работи на атомската бомба. Набрзо се приклучил на "Проектот Менхетен" во САД, во рамките на кои се развиени атомските бомби фрлани во Хирошима и Нагасака.
АФК Сандерленд

АФК Сандерленд (|Sunderland A.F.C.) — англиски фудбалски клуб од градот Сандерленд, кој се натпреварува во Премиер лигата, првиот ранг на англискиот фудбал.
Своите домашни натпревари од 1997 година ги играат на стадионот наречен како Стедиум оф Лајт (превод на мак. ''Стадион на светлината''). Тие се шесткратни прваци на Англија во старата Прва дивизија, но за последен пат тимот стана шампион во сезоната 1936-1936 година предводен од големите легенди на тимот како капитенот Рајх Картер (еден од најдобрите фудбалери во историјата на клубот кој играл и за Англиската фудбалска репрезентација), Боби Гарни (најдобар стрелец на Сандерленд на сите времиња), Александар Хејстингс, голманот Џими Торп, Чарли Томпсон итн.
Сандерленд воедно е и последниот тим кој ја освоил титулата во Англија во пругасти дресови. Најголем соперник на Сандерленд му е Њукасл Јунајтед со кој го игра таканареченото дерби на Тајн и Вер или дерби на североисточна Англија.
1 Играчи
2 Титули
*Прва дивизија (6) : 1891-1892, 1892-1893, 1894-1895, 1901-1902, 1912-1913, 1935-1936
Вицешампиони: (5) : 1893–94, 1897–98, 1900–01, 1922–23, 1934–35
*ФА Куп(2) : 1937, 1973
Вицешампиони : (2) : 1913, 1992
*ФА Черити шилд (1) : 1936
*Лига куп
Вицешампиони (1) : 1985
Анеуген

Анеуген е супстанца која предизвикува клетките кои се добиваат со делба на една клетка да имаат абнормален број на хромозоми или анеуплоидија. Анеугеноста на една супстанца ја одразува нејзината способност да предизвика анеуплоидија.
Данок во крв

Данокот во крв или девширме во Османлиското Царство се состоел од собирање на најздравите деца, од христијанската раја, кои биле водени во Цариград, воведувани во исламот и подложувани на специјален режим на воспитување.
Прв пат во изворите се споменува во 1395 година, а за време на султанот Мурат II (1431-1451 година), бил озаконет. Освен неколку исклучоци, целото христијанско население во европскиот дел на Царството, а подоцна и во азискиот дел, било подложено на ''девширме''. Старосната граница на собраните деца се движела меѓу 8 и 20 години, во зависност од потребите.
Најнадарените деца (''ич оглани'') биле избирани и тренирани во една од царските палати, со цел да станат лична придружба на султанот. Повеќето од другите деца (''аџеми оглан'') станувале припадници на јаничарскиот корпус. Тие уживале голем број привилегии, што им овозможувало да заземат високи позиции во државната хиерархија. За време на војна служеле како пешадија, заземајќи ја централната позиција во воената формација и штитејќи го султанот.
Се смета дека до средината на 18 век до кога постоела оваа институција, вкупно биле собрани и исламизирани околу 200 000 илјади христијански деца.
1 Данокто во крв како тема во книжевноста
* „Мостот на Дрина“ — книга на југословенскиот писател Иво Андриќ.
Темишвар

Темишвар или Тимишоара (|Timișoara) — град во Романија. Тој е најголем град во Банат.
1 Население
Според пописот од 2011 година во Темишвар живееле 319,279 жители.
Од нив, 86,79 % биле Романци, 5,12 % биле Унгарци, 1,37 % Германци, 1,3 % Срби, 0,69 % Роми, 0,18 % Украинци, 0,17 % Словаци, 0,11 % Евреи и 0,76 % други.
Оксална киселина

Оксална киселина е дикарбоксилна киселина со формула H<sub>2</sub>C<sub>2</sub>O<sub>4</sub>. Во однос на нејзината јачина, таа е појака од оцетната киселина. Оксалната киселина е редуцирачки агенс, а нејзината конјугирана база, позната како оксалат е хелирачки агенс за метални катјони.
Империја (ТВ-серија)

''Империја'' (англ. ''Empire'') — американска телевизиска серија, создадена од Ли Дениелс и Дени Стронг. Првата епизода се емитуваше на 7 јануари 2015 на американскиот телевизиски канал FOX. Приказната на серијата се центрира околу Луциус Лајон, основач и директор на ''Empire Entertainment'', една од најуспешните музички издавачки куќи во Америка.
Премиерата на серија стекна неверојатно добри критики и публика од околу 9.90 милиони гледачи. Бројот на гледачи расте секоја недела; ''Империја'' е првата серија каде што секоја наредна епизода стекнува поголема публика и интерес од претходната.
1 Глумци и улоги
*Теренс Хауард во улогата на ''Луциус Лајон'', поранешен дилер на дрога и директор на Empire Entertainment, кој се соочува со потешкотии откако гревовите од минатото се враќаат да го гонат во сегашноста. Луциус е свршен со Аника.
*Тараџи Пи. Хенсон во улогата на ''Куки Лајон'', Луциовата бивша жена и мајката на неговите три сина која поминала 17 години во затвор заради дилерство со дрога.
*Траи Бајарс во улогата на ''Андрè Лајон'', најстариот син на Луциус и Куки. Андрè е финансискиот директор на Empire Entertainment која боледува од биполарно растројство.
*Џуси Смолет во улогата на ''Џамал Лајон'', "црната овца" во фамилијата и најталентираниот од трите синови. Џамал е хомосексуалец, и заради тоа е во несогласности со неговиот татко.
*Брашир Греј во улогата на ''Хаким Лајон'', хип-хоп ѕвезда и најомилениот син на Луциус. Хаким е во одлична врска со брат му Џамал и чувствува омраза спрема Куки.
Хиломикрон

Хиломикроните се липобелковински честички кои се состојат од триглицериди (85–92%), фосфолипиди (6–12%), холестерол (1–3%), и белковини (1–2%).
Тие ги транспортираат липидите од храната низ телото. Хиломикроните се една од петте главни групи на липобелковини (хиломикрони, VLDL, IDL, LDL, HDL) кои овозможуваат мастите и холестеролот да се движат во крвотокот во кој се растворливи само хидрофилни супстанци.
АФК Свонзи Сити

АФК Свонзи Сити (англиски: Swansea City Association Football Club) е велшки фудбалски клуб од градот Свонзи. Моментално се натпреварува во Чемпионшип, второто ниво на англискиот фудбал.
Клубот е основан 1912 како Свонзи Таун , a во фудбалската лига се придружил во 1921 година. Во 1969 година клубот го променил своето име од Свонзи Таун во Свонзи Сити, бидејќи Свонзи добил статус на град. Откако најголемиот дел од своето постоење го поминале играјќи во пониските англиски дивизии, својата прва промоција во Првата дивизија ја избориле во 1981 година. Во текот на нивната дебитантска сезона во елитата тие биле близу до освојување на титулата во лигата, но падот забележан при крајот на сезоната, ги довел до тоа да завршат на шестото место, што сепак до денес е клупски рекорд. Клубот претрпел испаѓање веќе во следната сезона, и послдователно паднал сè до Четвртата дивизија до 1986 година, а потоа за малку избегнале испаѓање во Конференција во 2003 година. Од тој момент започнало искачувањето на клубот од Четвртата дивизија до највисоката дивизија на англискиот фудбал кое подоцна било прикажано во филмот од 2014 година, со наслов ''Jack to a King – The Swansea Story''. Во 2011 година, Свонзи повторно се вратил во елитата по речиси 30 години, изборувајќи промоција во Премиер лигата. Во февруари 2013, клубот го освоил својот прв позначаен трофеј - Лига купот - совладувајќи го нисколигашот Брадфорд Сити во финалето со 5-0; со овој успех се квалификувале за УЕФА Лига Европа, каде стигнале до шеснаесттинафиналето каде биле елиминирани од Наполи. Клубот испаднал од Премиер лигата на крајот од сезоната 2017-2018, завршувајќи на 18-тото место.
Својте домашни натпревари Свонзи Сити ги играле на стадионот Веч Филд до 2005 година, а потоа се преселиле на Либерти, стадион кој го делат со рагби екипата Оспрејс. Капацитетот на Либерти во моментов е преку 21,000 седечки места. Навивачите на Свонзи се познати под името "''Џекс''", а едно од објаснувањата за нивното име доаѓа од 17 век кога морнарите од Свонзи биле познати како "''Swansea Jack''" па во градот имале репутција на добри морепловци. Меѓутоа, постојат и други претпоставки за нивното име. Денес навивачите, па и фудбалерите на овој клуб најчесто се нарекуваат ''Лебеди'' (заради амблемот на клубот).
1 Играчи
2 Титули
* Лига Еден : 3
: 1924–1925, 1948–1949, 2007–2008
* Четврта Дивизија : 1
: 1999-2000
* Лига куп на Англија : 1
: 2012-2013
* Трофеј на Фудбалската лига : 2
: 1993–1994, 2005–2006
* Куп на Велс : 10
: 1912–1913, 1931–1932, 1949–1950, 1960–1961, 1965–1966, 1980–1981, 1981–1982, 1982–1983, 1988–1989, 1990–1991
Црната стрела (книга)

Црната стрела (англиски: ''The Black Arrow'') е роман од писателот Роберт Луис Стивенсон.
1 Изданија на македонски јазик
1.1 Издание на „Кочо Рацин“ од 1965
Книгата е објавена на македонски јазик од страна на издавачкото претпријатие „Кочо Рацин“ од Скопје во 1965 година, во превод на Свето Серафимов, а во рамките на библиотеката „Галеб“. Таа има 139 страници и испечатена е во Графичкиот завод „Гоце Делчев“ од Скопје во тираж од 5.000 примероци. Книгата не е каталогизирана и не го поседува меѓународниот број ISBN. Нацртот на корицата и илустрациите во книгата се дело на Димитар Кондев, а техничкото уредување го извршил Коста Бојаџиевски. Јазичната редакција е дело на Евтим Манев, а коректурата ја направила Вера Грличкова.
2 Содржина
Романот „Црната стрела“ се состои од 32 поглавја, и тоа:* Глава прва: Црната стрела погодува
* Глава втора: Каде е господарот Џон
* Глава трета: Во мочуриштето
* Глава четврта: Премин преку реката
* Глава петта: Одметниците
* Галав шеста: Напад во шумата
* Глава седма: Гонење
* Глава осма: Лепрозниот
* Глава деветта: Во Куќата на каналот
* Глава десетта: Лажна клетва
* Глава единаесетта: Собата над капелата
* Глава дванаесетта: Преминот
* Глава тринаесетта: Како ги измени Ричард страните
* Глава четиринаесетта: Тајна средба
* Глава петнаесетта: Битка во темнината
* Глава шеснаесетта: Сент Браидс Крос
* Глава седумнаесетта: Украдениот брод
* Глава осумнаесетта: Опасност од морето
* Глава деветнаесетта: Домот на Лоулес
* Глава дваесетта: Во куќата на непријателот
* Глава дваесет и прва: Мртвиот шпион
* Глава дваесет и втора: Во црквата
* Глава дваесет и трета: Лордот Ризингам
* Глава дваесет и четврта: Али Баба
* Глава дваесет и петта: Средба на крстопатот
* Глава дваесет и шеста: Битка во Шореби
* Глава дваесет и седма: Битката во Шореби - продолжение
* Глава дваесет и осма: По битката
* Глава дваесет и деветта: Ноќта во шумата
* Глава триесетта: Ричард и Џоана
* Глава триесет и прва: Смртта на сер Даниел
* Глава триесет и втора: Среќен крај
Кофидис (велосипедска екипа)

Кофидис Солисјон Креди (|Cofidis Solutions Crédits; кратенка: COF) — француска професионална друмска велосипедска екипа, спонзорирана од компанија за позајмување пари, Кофидис. Започнала во 1996 година од Сирил Гимар, поранешниот менаџер на Бернар Ино, Грег Лемонд и Лорен Фињон на екипата Рено-Елф-Житан во 1980-тите години. Спонзорот на екипата била поддржана и покрај постојаните проблеми како и допинг-скандалите. Откако била дел од UCI ProTour во првите пет сезони на ProTour, додека од 2010 година настапува како професионална континентална екипа.
1 Состав на екипата
Љубански манастир

Љубански манастир — манастир во скопското село Љубанци. Прогласен е за споменик на културата на Македонија.
1 Местоположба
Манастирот е сместен на падините на планината Скопска Црна Гора, веднаш над скопското село Љубанци, од каде води тесен асфалтиран пат.
2 Историја
Манастирот бил обновен во 1847 година. Според месното прeдание, манастирот бил подигнат по видение во сон на селанецот Бојко Раев, кој станал и негов ктитор.
Во текот на и век, во манастирот доаѓало голем дел од населението за време на манастирскиот собор, кој се одржува и денес на 22 мај.
Поради поволната клима, за време на Втората светска војна, манастирот служел како воздушна бања за болните од туберкулоза.
Кон крајот на век, манастирот бил во лоша состојба, со полуразрушени конаци и пропадната црква.
3 Градби во манастирот
Од манастирскиот комплекс до денес се сочувани: манастирската црква, старите конаци и други помошни стопански објекти.
3.1 Црква „Св. Никола“ - Љубанци
Црквата поседува зачуван живопис. Иконостасот во манастирската црква бил изработен од познатиот мајстор Дичо Зограф.
3.2 Конаци
Околу храмот се наоѓаат два конака.
Во 2015 година започнала конзервација и реставрација на конакот во манастирот.
4 Монаштво
До 1960 година, манастирот функционирал како машки манастир, додека во 1998 година бил возобновен како женски манастир. Денес, во него живеат три монахињи.
5 Галерија
Крај Зилт

Крај Зилт (|Landschaft Sylt) — општинска заедница во округот Северна Фризија, во Шлезвиг-Холштајн, Германија. Го покрива островот Зилт, во Северното Море, околу 65 километри северозападно од Хузум. Седиштето на општинската заедница е во општината Зилт, која не претставува член на заедницата.
Општинската заедниц Крај Зилт се состои од следниве општини:
# Хернум
# Кампен
# Лист
# Венингштет-Брадеруп
Франко Модиљани

Франко Модиљани (|Franco Modigliani; во — во Кембриџ) — италијански економист, кој добил американско државјанство, професор на Масачусетскиот технолошки институт, кој ја освоил Нобеловата награда за економија во 1985 година.
1 Живот и кариера
Роден во железничка колонија, Модиљани ја напуштил Италија поради неговото еврејско потекло и антифашистичките погледи. Најпрвин заминал за Париз со семејството на неговата тогашна девојка, Серена, со која се оженил во 1939 година, а потоа во САД. Од 1942 година предавал на Универзитетот Колумбија и колеџот Бард како предавач по економија и статистика. Во 1944 година станал доктор на науки на Њу Скул под водство на Џејкоб Маршак. Во 1946 година станал натурализиран граѓанин на САД, а во 1948 година се приклучил на Универзитетот Илиноис.
Кога бил професор на школата за индустриска администрација на Универзитетот Карнеги Мелон во 1950-тите и раните 1960-ти, Модиљани објавил два многу важни придонеси за економијата:
* Заедно со Мертон Милер ја создал важната теорема Модиљани-Милер во корпоративните финансии (1958). Оваа теорема покажува дека под одредени претпоставки, вредноста на фирмата не е погодена дали е финансирана од капиталот (акции) или долг (обврзници).
* Исто така бил предводник на хипотезата за животен циклус, која се обидела да го објасни нивото на штедење во економијата. Модиљани предложил дека потрошувачите ќе целат на стабилно ниво на потрошувачка во текот на нивниот животен век, на пример штедејќи во работните години и трошејќи по нивното пензионирање.
Во 1962 година се приклучил на Масачусетскиот технолошки институт, каде останал до неговата смрт. ВО 1985 година ја добил наградата на МИТ, „Џејмс Килијан“.
Модиљани исто така бил соавтор на книгите „Основите на финансиските пазари и институции“ и „Пазари на капитал: Институции и инструменти“ со Френк Фабоци од Јејл.
Во 1990-тите години се здружил со Френсис Виталјано да работат на нова кредитна картичка и исто така му помогнал да се спротивстави на промените во патентното право кое било на штета на пронаоѓачите.
Тој е соавтор на ''Rethinking Pension Reform'' (2009) и заедно со Арун Миралидар, го критикувале моделот на приватизација на социјалното осигурување предложена од Светската банка (во 1990-ти) и претседателот Буш во раните 2000-ти години и понудиле подобра алтернатива за глобална реформа на системите за социјално осигурување.
Модиљани бил член на „Економисти за мир и безбедност“.
Збирка на трудовите на Модиљани се наоѓа во библиотеката Рубенстајн на Универзитетот Дјук.
Многу години живеел во Белмот, Масачусетс, а починал во Кембриџ, Масачусетс.
2 Библиографија
****
Туларемија

Туларемија — заразно заболување кое го предизвикува бактеријата ''Francisella tularensis''. Бактеријата е грам-негативен, неподвижен, плеоморфен кокобацил. Главни вектори се крлежи и муви, но болеста може да се прошири и преку други членконоги.
Хипократова заклетва

Хипократова заклетва — заклетва која традиционално ја положуваат лекарите обврзувајќи се дека етички ќе ги извршуваат должностите од својата професија.
Научниците сметаат дека заклетвата ја напишал Хипократ, често нарекуван татко на медицината, или некој од неговите ученици.
Денешната верзија на заклетвата е усвоена во 1946 година во Женева. Ова е превод на истата.
''Во часот кога стапувам меѓу членовите на лекарската професија, свечено се обврзувам дека својот живот го ставам во служба на хуманоста.''''Кон своите учители ќе ја зачувам должната благодарност и почит. Својата професија ќе ја извршувам совесно и достоинствено.''''Најголема грижа ќе ми биде здравјето на болниот. Ќе ги почитувам тајните на секој кој ќе ми се довери. Со сите свои сили ќе ја одржувам честа''''и племенитите традиции на лекарската професија. Моите колеги ќе ми бидат браќа. Во извршување на својата должност нема да имам никакви''''верски, национални, расни, политички или класни предрасуди. Апсолутно ќе го почитувам човековиот живот, од неговиот почеток до крајот.''''И под закана нема да допуштам моето медицинско знаење да се искористи спротивно на законите на хуманоста.''''На ова се обврзувам свечено, слободно повикувајќи се на својата чест.''
Зилтски дијалект

Зилтски дијалект или зелриншки — дијалект на севернофризискиот јазик говорен на островот Зилт, во областа Северна Фризија, во Германија. Зелриншки се однесува на зелриншкиот збор за Зилт (''Söl''). Заедно со другите севернофризиски дијалекти — фериншки, емраншки и халундски — создава дел од внатрешната група на севернофризиски дијалекти. Се разликува од дијалектите на копното поради неговото релативно силно изразена данско влијание. Поради масовниот туризам на Зилт, дијалектот главно бил заменет од германскиот јазик, а зелриншкиот дијалект го говорат само неколку стотина луѓе, многу од нив повеќе не живеат на Зилт. Иако е предаван во неколку основни училишта, неговиот опстанок е загрозен, споредувајќи го со другите островски дијалекти.
Скаларен бозон

Скаларен бозон — бозон чиј спин е еднаков на нула. Поимот потекнува од квантната теорија за полето и се однесува на извесни преобразбени својства при Лоренцова трансформација.
1 Примери
* За скаларни бозони важат разни сложени честички како алфа-честичката и пионот (пи-мезонот). Кај мезоните разликуваме скаларни и псевдоскаларни мезон, што се однесува на нивните преобразни својства при парност.
* Единствениот фундаментален скаларен бозон според стандардниот модел на елементарните честички е Хигсовиот бозон, чие постоење е потврдено на 14 март 2013 во Големиот хадронски судирач. Поради ова откритие истата година физичарите Питер Хигс и Франсоа Англер ја добиле Нобеловата награда за физика.
* Скаларни бозонски полиња од педагошки причини се користат во мошне популарната <math> \Phi^4</math>-теорија во воведната литература од областа на кватната теорија за полето. Оваа теорија обично служи како нагледен модел за прикажување на основните поими од квантната теорија на полето.
2 Поврзано
*Скаларен мезон
*Векторски бозон
*Хигсов бозон
Мајкл Спенс

Мајкл Ендру Спенс (|Michael Andrew Spence; р. ) — американски економист и добитник на Нобеловата награда за економија во 2001 година, заедно со Џорџ Акерлоф и Џозеф Стиглиц, за нивната работа на динамиката на тековите на информации и пазарниот развој.
1 Кариера
Спенс е веројатно најпознат по неговиот модел за сигнали на пазарот на труд, кој активирал голем дел од литературата во овој дел на теоријата на договор. Во овој модел, вработените сигналираат за нивните соодветни вештини до работодавците преку добивање одреден степен на образование, што за нив претставува трошок. Работодавците ќе платат повисоки надници на пообразованите вработени, бидејќи тие знаат дека соодност на вработени со повисоки вештини е повисок помеѓу образованите, бидејќи е поевтино за нив да стекнат образование отколку за вработени со ниски вештини. За овој модел да работи, не е неопходно образованието да има некоја внатрешна вредност, ако може да испорача информација околу испраќачот (вработениот) до примаќот (работодавецот) и ако сигналот има цена.
Спенс своето образование го здобил на Универзитетот во Торонто. Во 1966 година му била доделена стипендијата Роудс на Оксфордскиот универзитет по дипломирањето на Принстон со диплома по филозофија. Студирал математика на Оксфорд. Спенс е поранешен декан на бизнис-школата на Стенфорд и е претседавач на комисијата за раст и развој.
Спенс се приклучил на Стерновата бизнис-школа на Њујоршкиот универзитет на 1 септември 2010 година.
Тој е постар член на институцијата Хувер на Стенфорд. Спенс е исто така комесар на глоблната комисија за управување со интернетот.
Тој е постојан придонесувач на проектот Синдикат, меѓународен синдикат на весници, од 2008 година. Помеѓу неговите верувања се она дека високофрекфентното тргување треба да биде забрането.
2 Избрани трудови
***
Тригве Ховелмо

Тригве Магнус Ховелмо (|Trygve Magnus Haavelmo; во Шедсмо — во ) — норвешки економист со главен истражувачки интерес на полињата на економетријата.
1 Животопис
По посетувањето на Катедралното училиште во Осло, добил диплома по економија од Универзитетот во Осло во 1930 година и на крајот се приклучил на економскиот институт со препорака од Рагнар Фриш. Ховелмо бил асистент на Фриш некое време, додека не бил назначен на одделот за пресметување во институтот. Во 1936 година, Ховелмо учел статистика на Универзитетскиот колеџ во Лондон, додека подоцна отпатувал за Берлин, Женева и Оксфорд на дополнителна надградба. Тригве станал предавач на Орхускиот универзитет во 1938 година на една година, а потоа добил академска стипендија за да патува во странство и студирал во САД. Во текот на Втората светска војна работел со Нортрашип во статистичкиот оддел во Њујорк. Добил докторат во 1946 година за работата на пристапот за веројатност во економетријата.
Бил професор по економија и статистика на Универзитетот Осло во периодот 1948-1979 и бил главен на трговската катедра од 1947 до 1948 година. Ховелмо стекнал важна позиција во современата економија преку неговата логичка критика на низа вообичаени концепции во математичката анализа.
Во 1989 година, Ховелмо ја добил Нобеловата награда за економија „за неговото разјаснување на теоријата на веројатноста, основите на економетријата и неговите анализи на симултаните економски структури“.
Ховелмо престојувал во Естерос. Починал на 28 јули 1999 година во Осло.
2 Наследство
Џуди Перл напишал „Ховелмо бил првиот кој го препознал капацитетот на економските модели за водење политики“ и „покажал математичка постапка која прави произволен модел и носи квантитативни одговори на прашањата за политиката“. Според Перл, „трудот на Ховелмо, „Статистички импликации на системот на симултани идентитети“, претставува стожер, не само во статистичките импликации на економетриските модели, туку и во нивните причински делови“. Идејата на Ховелмо дека економски модел прикажува низа хипотетички експерименти и дека политиките можат да бидат симулирани преку изменувања равенства во модел станала основа на сите моментално користени формализми на причинска поврзаност. Првпат бил користен од Роберт Строц и Херман Волд (1960) кој посочил „чистење“ на одбрани идентитети и потоа ги пресликал во графички модели. Оваа операција подоцна довела до Перловиот „мора“ калкулус и математичка теорија во економетриските модели. Перл понатаму шпекулира дека причината зошто економистите општо не ги ценат овие револуционерни придонеси на Ховелмо е бидејќи самите економисти сè уште не постигнале согласност што претставува економскиот модел, како што може да се види од самите економски учебници.
Бартон Рихтер

Бартон Рихтер (|Burton Richter ) — американски физичар кој ја освоил Нобеловата награда за физика во 1976. Бил на чело на (SLAC) тимот кој придонел за откривањето на J/ψ мезон во 1974, заедно со (BNL) тимот воден од Семјуел Тинг. Ова откритие било дел од т.н. Ноемвриска револуција на физички честички. Бил директор на SLAC од 1984 до 1999.
1 Живот
Роден во Њујорк, Рихтер се родил во еврејско семејство во Бруклин. Неговите родители биле Фани и Авраам Рихтер, работник со текстил. Дипломирал во средното училиште "Far Rockaway", во кое се образувале и други нобеловци како што се Барух Самуел Блумберг и Ричард Фајнман. Ја посетувал Мерцерсбуршката академија во Пенсилванија, потоа продолжил да студира во Масачусетскиот институт за технологија, каде што дипломирал во 1952 и докторирал во 1956. Бил директор на SLAC) од 1984 до 1999.
Како професор во Стенфордскиот универзитет, Рихтер изградил честичен забрзувач наречен "SPEAR" со помош на Дејвид Ритсон и поддршка од Американската комисија за атомска енергија. Со тоа тој водел тим кој открил нова субатомска честичка која ја нарекол ''ψ''(пси). Ова откритие било исто така направено од тил предводен од Семјуел Тинг во националната лабораторија "Brookhaven", но тој ја честичката ја нарекол ''J''. Честичката станала позната како J/ψ мезон. Рихет и Тинг биле наградени во 1976 со Нобелова награда за физика за нивната работа.
Рихтер бил член на "JASON" советничката група и работел во одборот на директори на научници и инженери во Америка, организација која се занимава со промовирање на звучна наука во Американската влада.
Во мај 2007, бил во Иран и Техничкиот универзитет "Sharif".
Во 2012, претседателот Барак Обама објавил дека Бартон Рихтер бил кодобитник на Енрико Фермиевата награда, заедно со Милдред.
Во 2013, Рихтер коментирал за писмото од Том Вигли, Кери Емануел, Кен Калдеира и Џејмс Хансен дека Ангела Меркел „згешила со тоа што го исклучила јадреното“.
Во 2014, Рихтел бил помеѓу жителите на центарот за продолжена пензиска грижа потполнувајќи законик наведувајќи влезници за да се испратат надвор од државата.
Славко Брезоски

Славко Брезоски (10 јуни 1922, Галичник - 7 март 2017, Скопје) — македонски архитект.
1 Животопис
Славко Брезоски дипломирал на Архитектонскиот факултет при Техничката висока школа во Белград во 1950 година, под менторство на професорот Милан Злоковиќ. Работел како професор на Архитектонскиот факултет во периодот помеѓу 1969 и 1987, на Катедрата за проектирање општествени згради. Припаѓа на првата генерација македонски архитекти школувани во Белград и Загреб (заедно со Пота, Жупан, Пецовски, Ќосевски, Маленкова, Галиќ и Шеќерински).
2 Групата Денес
Славко Брезовски се приклучил кон Групата „Денес“ во педесеттите години на век. Групата Денес обединува повеќе млади уметници (Белогаски, Лазески, Протуѓер, Кондовски, Грабулоски, Лозановски, Бафети) и тројца архитекти (Брезоски, Константинов и Шеќерински). Групата се залага за интeграција на ликовната уметност, архитектурата и скулптурата, и за потврдување на националниот идентитет во сите сфери на творештвото. Првата изложба на Групата „Денес“ била остварена во 1953 година.
3 Позначајни дела
* Станбен блок во Велес (1953 г.)* Станбен блок на аголот на бул. „Св. Климент Охридски“ и ул. „Орце Николов“ во Скопје (1954 г.)* Станбен блок „Хармоника“ во Скопје (1955 г.)* Станбени кули во нас. Црниче во Скопје (1956 г.)* Фестивалска сала под Кале во Скопје (1958 г.), со арх. Љ. Маленкова* Работнички дом во Скопје (1958 г.)* Стоковна куќа во Скопје (1959 г.)* Хотел „Попова Шапка“ на Попова Шапка (1964 г.)* Соборна православна црква „Св. Климент Охридски“ во Скопје (1970 г.)
3.1 Амбасадата на СФРЈ во Бразилија
Зградата на амбасадата на СФРЈ во Бразилија е изградена во 1963 година. Во конкуренција од девет реномирани југословенски тимови (архитектите Равникар, Михевц, Остроговиќ, Иблер, Брашован, Рашица и Бркиќ), Брезоски ја освојува првата награда. Нејзините архитектонски квалитети се забележани и од меѓународната јавност. Историчарот на архитектура Крум Томовски вели дека за неа е објавена критика во ''Architectural Review'' која ја толкува архитектурата на Брезоски како успешно инкорпорирање на бразилскиот архитектонски дух.
4 Награди
1993 Андреја Дамјанов Награда за архитектура.
5 Галерија
6 Поврзано
* Велимир Брезовски - брат, писател, историчар.
* Глигор Брезовски
Павел Черенков

Павел Алексеевич Черенков (|Па́вел Алексе́евич Черенко́в — ) — советски физичар кој ја споделил Нобеловата награда за физика во 1958 со Иљја Франк и Игор Там за откривање на чернековото зрачење во 1934.
1 Животопис
Черенков е роден во 1904, син на Алексеј Черенков и Марија Черенкова, во мало село во Новаја Кигла. Овој град денес е Воронешка област, Русија.
Во 1928, дипломирал во одделот за физика и математика во Воронежкиот државен универзитет. Во 1930, бил на позицијата на виши истражувач во Лебедевиот институт за физика. Истата година се оженил со Марија Путинтсева, ќерка на А.М. Путинтсев, професор по руска литература. Заедно имале две деца, син, Алексеј и ќерка, Јелена.
Черенков бил унапреден на позицијата на секциски водач и во 1940 бил награден со диплома за доктор по физичко-математички науки. Во 1953, станал професор по експериментална физика. Во почетокот на 1959, бил на чело на лабораторијата за фотомезонски процеси во институтот. Останал како професор цели четиринаесет години. Во 1970, станал академик во академијата за науки на СССР.
Черенков починал во Москва на 6 јануари 1990 и бил погребан на Новодевичиевите гробишта.
2 Откритија во физиката
Во 1934, додека работел под надзор на Вавилов, Черенков набљудувал емисија на сина светлина од шише со вода подложно на радиоактивно бомбардирање. Овој феномен, поврзан со наелектризирани атомски честички кои се движат со брзина поголема од брзината на светлината во локален медиум, се докажало дека е од голема важност во последователната експериментална работа во јадрената физика и за проучувањето на космичките зраци.
Епонимно, бил наречен черенков ефект, исто како и черенковиот детектор, кој станал стандарден дел од опремата за атомски истражувања за набљудување на постоењето и брзината на честичките со голема брзина. Овој уред бил сместен во Спутник 3.
Павел Черенков исто така го споделил развојот и изградбата на електронски забрзувачи и истражувањето за фотонуклеарните и фотомезонските реакции.
3 Награди и почести
Черенков бил награден со две Сталинови награди, првата во 1946, споделувајќи ја честа со Вавилов, Иљја Франк и Игор Там, а другата во 1952. Исто така бил награден и со Државна награда на СССР во 1977. Во 1958, бил награден со Нобелова награда за физика за пронаоѓање на черенковиот ефект. Черенков бил член на комунистичката партија на советскиот Сојуз.
4 Популарна култура
Во „Ѕвездени патеки“ ликот Павел Чеков бил именуван по Павел Черенков.
Фриц Цернике

Фриц Цернике (|Frits Zernike – ) — холандски физичар и добитник на Нобеловата награда за физика во 1953 за измислениоит фазноконтрастен микроскоп, инструмент кој овозможува проучување на внатрешната клеточна градба без потреба од боење кое ги умртвува клетките.
1 Животопис
Цернике се родил во Амстердам, Холандија, син на Фридрих Август Цернике и Антје Дјеперинк. Двајцата родители биле професори по математика и особено ја споделил наклоноста на неговиот татко кон физиката. Тој студирал хемија, математика и физика во Амстердамскиот универзитет. Во 1912 бил награден со награда за неговата работа на опалесценција во гасовите. Во 1913 станал асистент на Јакобус Каптајн во астрономската лабораторија во Гронингенскиот универзитет. Во 1914, тој бил одговорен заедно со Леонард Саломон Орнштајн за деривацијата на Орнштајн-Церниковата равенка на теориска критична точка. Во 1915, се здобил со позицијата на теориска физика во истиот универзитет и во 1920 бил унапреден како постојан професор по теориска физика.
2 Истражување за физичка оптика
Во 1930, Цернике спровел истражување за спектралните линии и открил дека т.н. ''„духови линии“'' кои се појавуваат на лево и десно од секоја примарна линија во спектри создадени од дифракција, имаат своја фаза прфрлена од таа на примарната линија за 90 степени. Тоа се случило на физичкиот и медицинскиот конгрес во Вагенинген во 1933 каде што Цернике за првпат ја опишал неговата фазноконтрастна техника во микроскопијата. Тој го проширил својот метод да ја тесира сликата на вдлабнати огледала. Неговото откритие подлежи на базата на првиот фазноконтрастен микроскоп, изграден за време на Втората светска војна.
Уште еден придонес во полето на оптиката во врска со ефикасниот опис на дефектите на сликите или оптичка аберација како микроскопите и телескопите. Застапеноста на аберациите оригинално била заснована на теорија создадена од Филип Лудвиг фон Зајдел во средината на XIX век. Зајделовата састапеност била заснована на проширување на степеновиот ред и не дозволувајќи јасна поделба помеѓу различни типови и закони на аберациите. Ортогоналниот полиномски круг на Цернике понудил решение за долготрајниот проблем на оптималното „балансирање“ на различни аберации на оптички инструмент. Од 1960-те, полиномскиот круг на Цернике е широко употребуван во оптичкиот дизајн, оптичката метрологија и анализирањето на слики.
Работата на Цернике го помогнала побудувањето на интересот за кохерентна теорија, проучувањето на делумно кохерентни светлосни извори, сега познати како Ван Читерт-Церникова теорема. Тој починал во болница во Амерсфорт, Холандија во 1966 по тешко боледување во последните години од неговиот живот.
3 Почести и награди
Цернике бил избран за странски член на Кралското друштво и има Ердешов број шест. Универзитетскиот комплекс на северот од градот Гронинген е именуван по него (Церников парк), исто како што е кратерот Цернике на Месечината. Правнукот на Цернике, Герард ’т Хофт, ја добил Нобеловата награда за физика во 1999.
Фарнаваз I

Фарнаваз I (|ფარნავაზ I) (326 п.н.е. - 234 п.н.е.) - грузиски крал на Иберија од династијата Фарнавазиани.
1 Наводи
*Rapp, Stephen H. (2003), Studies In Medieval Georgian Historiography: Early Texts And Eurasian Contexts. Peeters Bvba ISBN 90-429-1318-5.
*Toumanoff, Cyril (1963), Studies in Christian Caucasian History. Georgetown University Press.
*Suny, Ronald Grigor (1994), The Making of the Georgian Nation (2nd edition). Indiana University Press, ISBN 0-253-20915-3.
Истражувачко друштво на студенти биолози

Истражувачко друштво на студенти биолози (ИДСБ) — невладина организација формирана по иницијатива на студентите биолози во 1994 година. Оттогаш функционирањето на друштвото се заснова на организирање на научно-истражувачки акции во кои се вклучени студентите по биологија и други слични дисциплини. ИДСБ има своја просторија на Институтот за биологија при ПМФ во Скопје, опремена со компјутер, печатач и друга канцелариска опрема, во која ќе се изведуваат најголем дел од организаторските активностите. Исто така, Институтот за биологија му овозможува на ИДСБ да ги користи лабораториите и библиотеката за потребите на своите активности.
Истражувачкото друштво на студенти биолози е организација која се заснова на волонтерска работа на студентите и се темели на нивната иницијатива и желба за стекнување со дополнителни знаења за нови биолошки содржини, како и проширување и надополнување на наставната програма на Институот за биологија.
Со оглед на тоа дека членството на друштвото е во постојани измени заради новите генерации на студенти кои се запишуваат на Институтот на биологија, друштвото врши постојана едукација во поглед на теренската истражувачка работа.
ИДСБ има успешно реализирано 18 научно-истражувачки проекти и издадено 4 броеви од списанието “Билтен на Истражувачкото друштво на студенти биолози”.
Особено значајна е соработката со други институции од земјава и од странство, заради размената на знаења, искуства и резултати од различни области на биологијата. Затоа значајно е да се споменат институциите со кои ИДСБ досега има соработувано:
* Институт за Биологија,
* Природно-математички факултет – Скопје,
* Министерството за животна средина и просторно планирање,
* Македонско еколошко друштво,
* Биолошка истражувачка организација на студентите по биологија (BIUS) – Загреб
* NIDSB – Научно-истражувачкото друштво на студентите по биологија и екологија “Josif Pancic” – Novi Sad
* Природонаучен музеј – Скопје,
* Фармацевски факултет – Скопје,
* Регионалниот центар за заштита на животна средина за Средна и Источна Европа,
* Фондација Институт отворено општество Македонија,
* Бугарската академија на науките – Софија,
* Биолошки факултет – Белград,
* Друштво на екoлозите на република Српска
и многу други студентски организации во текот на веќе 19 годишната работа на друштвото.
Феликс Блох

Феликс Блох (|Felix Bloch — ) — швајцарски физичар, кој главно работел во САД.
1 Живот и работа
Блох се родил во Цирих, Швајцарија, син на евреи, Густав и Агнес Блох. Се образувал во ЕТХ Цирих. Првенствено студирал инженерство, но подоцна се префрлил на физиката. Во овој период тој посетувал семинари и предавања на Петер Дебај и Херман Вајл во ЕТХ Цирих и Ервин Шредингер во соседниот Циришки универзитет. Негов пријател студент на овие семинари бил Џон фон Нојман. По дипломирањето во 1927 продолжил со изучувањето на физиката во Лајпцишкиот универзитет со Вернер Хајзенберг, докторирајќи во 1928. Неговата докторска теза се засновала на квантната теорија за цврстите материи, употребувајќи ги Блоховите бранови да ги опише електроните.
Останал во европската академија, студирајќи со Волфганг Паули во Цирих, Нилс Бор во Копенхаген и Енрико Ферми во Рим пред за замине во Лајпциг сметајќи на позицијата како постојан професор. Во 1933, одма по доаѓањето на Хитлер на власт, ја напуштил Германија бидејќи бил Евреин. Емигрирал за да работи во Стенфордскиот универзитет во 1934. Есента 1938, почнал да работи со Калифорнискиот универзитет во Беркли за да го определи магнетниот момент на неутронот. Блох заминал со цел да стане првиот професор по теоретска физика во Стенфорд. Во 1939, станал официјален граѓанин на САД. За време на Втората светска војна работел на јадрената енергија во националната лабораторија во Лос Аламос, пред да одбие да се придружи на проектот Радар во Харвард.
По војната се фокусирал на истажувањето на јадрена индукција и јадрена магнетна резонанција. Во 1946 ги предложил Блоховите равенки кои ја определувале временската еволуција на јадрената магнетизација. Тој и Едвард Милс Персел биле наградени во 1952 со Нобелова награда „за развојот на нови методи за прецизни магнетни јадрени мерења и откритијата поврзани со нив“. Во 1954-1955, работел една година како прв генерален директор во CERN. Во 1961, бил прогласен за Макс Штајнов професор по физика во Стенфордскиот универзитет.
Во Стенфорд, бил советник на Карсон Д. Џефрис, кој станал професор по физика на Калифорнискиот универзитет во Беркли.
2 Поврзано
*Bloch, F.; Staub, H. .
3 Наводи
*November 1983. People and things: Felix Bloch. ''CERN Courier'', 23(9), p. 386. Available at:
****
Дебар (област)

Дебар (|Qarku i Dibrës) — област во источна Албанија. Зафаќа површина од , а населението брои 137.047 жители (2011). Административен центар е градот Пешкопеја (Пискупија).
1 Административна поделба
Сè до 2000 г. областа се делела на три округа: Булчица, Дебар и Матија. Денес областа се состои од 35 општини:
* Арас
* Баз
* Булчица
* Бурел
* Дерјани
* Булчичко Поле (Фуша-Булќиза)
* Чиденско Поле (Фуша-Чиден)
* Горица
* Бело Гури
* Kala e Dodës
* Кастриот
* Клос
* Komsi
* Лиса
* Lurë
* Luzni
* Мацукул
* Макелари
* Мартанеш
* Мелани
* Muhurr
* Острени
* Пешкопеја
* Томини
* Rukaj
* Селиште
* Степанче
* Слово
* Suç
* Требишта
* Ulëz
* Xibër
* Зал-Дарде
* Зал-Реч
* Зрклени
2 Демографија
Според пописот од 2011 г. областа брои 137.047 жители, со следниов етнички состав:* Албанци = 124.897 (91,13%)
* Грци = 20 (0,01%)
* Македонци = 19 (0,01%)
* Власи = 28 (0,02%)
* Роми = 92 (0,07%)
* Ашкалии (Египќани) = 97 (0,07%)
* останати = 13 (0,01%)
* неизјаснети = 11.881 (8,67%)
3 Поврзано
* Општина Дебар во Македонија