Емилијански јазик

Емилијанскиот е западноромански јазик, кој претежно се зборува во регионот Емилија во Италија. Според податоците на УНЕСКО, јазикот го зборуваат околу 2 милиони луѓе и според истата организација јазикот се смета за „дефинитивно загрозен“. Според SIL International јазикот го зборуваат 3 милиони.
Иако често јазикот се смета за италијански дијалект, сепак емилијанскиот не потекнува од италијанскиот. Одликите на јазикот се слични со францускиот, окситанскиот и каталонскиот јазик кои се дел од групата наречена „западни новолатински“, а италијанскиот е дел од групата на „источни новолатински“. Нема стандардна норма на емилијанскиот јазик.
1 Класификација
Емилијанскиот е дел од подгрупата на емилијанско-ромањолски јазици од групата на галоиталски јазици. Јазикот е доста меѓусебно разбирлив со емилијанските дијалекти и ромањолскиот јазик.
2 Географска распространетост
Емилијанските дијалекти се зборуваат во северноиталијанските региони Емилија и Ломбардија. Исто така, дијалектите може да се најдат во некои делови на регионите Тоскана и Венеција.
3 Статус
Емилијанскиот не е признат како малцински јазик од страна на Италија и ЕУ. Италија ја потпишала Европската повелба за регионални и малцински јазици на 27 јуни 2000 година, но не ја ратификувала (исто како Грција).
4 Дијалекти
Општо гледано, јазикот е поделен на следниве дијалекти: централноемилијански, источноемилијански и западноемилијански. Според SIL International јазикот е составен од следниве дијалекти:*болоњски дијалект,
*ферарски дијалект
*моденски дијалект
*реџински дијалект
*пармански дијалект
5 Правопис
Емилијанскиот се пишува со латиница. Писмото со кое се пишува јазикот не е стандардизирано, па така има различни правописни норми. Јазикот претежно се изучува орално. Сепак во 1865 година била објавена библија на емилијанско-ромањолски јазик.
6 Примери
македонски емилијански
да, ''Sé'', ''Ói'' (болоњски); ''sì'' (пјаченски)
не, ''Nå'' (болоњски); ''no'' (пјаченски)
те сакам, ''A t vói bän'' (бол.); ''a t' vöi bëin'' (пја.)
благодарам, ''A t aringrâzi'' (бол.); ''a t' ringrasi'' (пја.)
добро утро, ''Bån dé'' (бол.); ''bon giùran'' (пја.)
довидување, ''A se vdrän'' (бол.); ''arvëdas'' (пја.)
јас, ''Mé'' или ''a'' (бол.); ''me'' или ''mi'' (пја.)
и, ''E'' (пја.)
град, ''Zitè''
кафе, ''Cafà'' (бол.); ''café'' (пја.)
вино, ''Vén'' (бол.); ''vëin'' (пја.)
вода, ''Âcua''
девет, ''Nôv'' (бол.); ''növ'' (пја,)
сонце, ''Såul'' (бол.); ''sul'' (пја.)
оган, ''Fûg''
остров, ''Îsla''
млеко, ''Lât''
јазик, ''Langua''
наш, ''Nòster''
нов, ''Nôv''
кожа, ''Pèl''
дожд, ''Piôva''
три, ''Trî'' (m) or ''Trai'' (f)
7 Библиографија
* Colombini, F. 2007. La negazione nei dialetti emiliani: microvariazione nell’area modenese. University of Padua, MA Thesis.
8 Дополнителни информации
* Pietro Mainoldi, Manuale dell'odierno dialetto bolognese, Suoni e segni, Grammatica - Vocabolario, Bologna, Società tipografica Mareggiani 1950 (Rist. anast.: Sala Bolognese, A. Forni 2000)
* Fabio Foresti, Bibliografia dialettale dell'Emilia-Romagna e della Repubblica di San Marino (BDER), Bologna, IBACN Emilia-Romagna / Compositori 1997
* E. F. Tuttle, Nasalization in Northern Italy: Syllabic Constraints and Strength Scales as Developmental Parameters, Rivista di Linguistica, III: 23-92 (1991)
* Luigi Lepri e Daniele Vitali, Dizionario Bolognese-Italiano Italiano-Bolognese, ed. Pendragon 2007