Вардаровци

Вардаровци (|Αξιοχώρι, ''Аксиохори''; до 1928 г. ''Βαρδαρόφτσα'', ''Вардарофца'') — село во Кукушко, Егејска Македонија, денес во општината Пајонија на Кукушкиот округ во областа Централна Македонија, Грција. Населението брои 212 жители (2021).
1 Географија
Селото е во областа Солунско Поле, близу левиот брег на реката Вардар., Лежи 16 >км јужно од градот Ругуновец и 25 км западно од градот Кукуш.
2 Историја
2.1 Праисторија и средновековие
Местото е населено уште многу одамна. На јужниот крај од селото е откриена Вардаровската праисториска населба.
Според некои тврдења, крај селото некогаш било пронајден граничен натпис, сличен на Нарешкиот, кој служел како обележувач на византиската граница во почетокот на X век. Денес наодот се смета за изгубен.
2.2 Во Отоманското Царство
Во XIX век Вардаровци било македонско село во Авретхисарската (Кукушка) каза. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. ''Вардоровци'' (Vardorovtzi) имало 50 домаќинства со 239 жители Македонци и 27 Турци. В 1900 година според Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во Вардаровци живееле 230 Македонци христијани.
Според Христо Силјанов, по Илинденското востание во 1904 г. целото село потпаднало под врховенството на Бугарската егзархија.
Во 1904 г. жителите на Вардаровци се обратиле кон генералниот инспектор на румелиските вилаети со молба да им се отвори црквата, за да можат да се молат на мајчиниот јазик:
Уште на 20 мај годинава со молба до кукушкиот кајмакам и до Св. Егзархија, потпишана од сите селани, соопштивме, дека отсега ќе се молиме на Бога и ќе ги учиме децата на мајчиниот јазик, и дека ќе го признаваме врховенството на Бугарската егзархија... Мухтар: Трајко Митре, ази и првенци Атанас Трајков, Гоно Делијов, Атанас Попов, Васил Митрев, Пено Митре, Лазар Константинов.
По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во ''Вардоровци'' (Vardorovtzi) имало 360 жители Македонци под егзархијата. Во овој период, Боривое Милоевиќ во својот патопис завел дека во селото имало 40 македонски куќи.
2.3 Во Грција
Во Втората балканска војна во 1913 г. грчкат војска го протерала поголемиот дел од населението, кое пребегнало преку граница. Истата година селото е припоено кон Грција по сила на Букурешкиот договор. Веднаш по војната во Вардаровци биле сместени околу 15 домаќинства од грчки доселеници од Тракија. Така, истата 1913 г. селото имало 139 жители, од кои само мал број биле останати Македонци. По Првата светска војна, на пописот во 1920 г. целокупното население се намалило на само 76 лица. Во 1924 г. и последните 28 Македонци се иселиле во Бугарија, а место нив повторно се доведени поголем број грчки доселеници од Источна Тракија, Понд и Бугарија, па со тоа во 1928 г. Вардаровци прераснало во чисто дојденско село со вкупно 565 жители. Истата 1928 г. името на селото е погрчено во Аксиохори, што во превод значи ''Вардарско Село''.
Во 1940 г. во Вардаровци живееле 615 лица, во 1951 г. имало 644, а во 1961 г. — 594. Според пописот од 1971 г. населението броело 519 жители, за да доживее извесен пад на 469 во 1981 и да се накачи на 512 во 1991 г. Во следните десетлетија бројноста на жителите бележи пад — 431 во 2001 и 303 во 2011 г.
3 Стопанство
Поради неговата положба во Солунското Поле и наводнувањето на земјиштето, селото се смета за прилично богато. Главни земјоделски производи се житото, памукот, бостанот и др.
4 Поврзано
* Вардаровска древна населба
* Солунско Поле