Mentha japonica

''Mentha japonica'' — вид растение од семејството усносветни, ендемски на островите Хокаидо и Хоншу, Јапонија. Првично опишано како ''Micromeria japonica'' од Фридрих Антон Вилхелм Микел, а за првпат било идентификувано под сегашното име од јапонскиот ботаничар Томитаро Макино во 1906 година. Ова е релативно ретко растение, класифицирано од јапонското Министерство за животна средина како близу загрозен вид.
1 Име
Ботаничкото име на ''Mentha japonica'' е изведено од нејзината земја на потекло, Јапонија. Се вели дека едно од нејзините народни имиња на јапонски јазик потекнува од малата големина на растението во споредба со другите видови нане. Во јапонскиот литературен систем ханакотоба, ''M. japonica'' се користи како метафора за доблест.
2 Таксономија
''Mentha japonica'' сега е генерално прифатена како посебен вид од страна на таксономските авторитети, но точното филогенетско дрво на ''Mentha japonica'' е тешко да се утврди поради тенденцијата на родот лесно да се меша со другите видови, односно да се создава хибриди. Видот не бил вклучен во некои академски класификации на родот ''Mentha'' од 19 или 20 век. Таму каде што бил вклучен, авторите давале различни мислења во однос на тоа со кои членови на ''Mentha'' е најсличен овој вид, а со тоа и во која секција од ''Mentha'' да се класифицира. На пример, еден труд од 1971 година го сместил со ''Mentha arvensis'' во рамките на подродот ''Menthastrum'' sect. ''Verticillatae,'' врз основа на присуството на цветни класови во аксилите на листовите. Спротивно на тоа, автор од 2002 година го сместил во делот ''Eriodontes'', заедно со ''Mentha australis'', ''Mentha diemenica'', ''Mentha satureioides'' и ''Mentha cunninghamii.'' Сепак, поновото истражување од 2006 година го сместило во делот ''Mentha'', заедно со седум други видови, вклучувајќи ги ''Mentha spicata'' и ''Mentha canadensis''. Филогенетска студија од 2018 година го оспорила сместувањето на овој вид во родот ''Mentha'', откривајќи дека не е тесно поврзано со другите такви видови. Истите истражувачи пронашле блиска генетска сличност со ''Mentha gattefossei'', поради што повторно предложиле класификација на ''M. japonica'' во делот ''Eridontes''. Исто така, е сместен во делот ''Capitatae'', заедно со ''Mentha aquatica'' и ''Mentha dahurica''.
''Mentha japonica'' може да се категоризира како еден од видовите нане со ментол како примарно монотерпенско соединение (за разлика од карвон или линалул), карактеристика што ја дели со поголемиот дел од родот.
Генетски, заедно со ''M. gattefossei'' и ''Mentha pulegium'', има број на базни хромозоми од x = 10. Генерално се наведува дека има број на соматски хромозоми од 2n = 48. Се смета дека е или тетраплоиден или пентаплоиден.
Документирана е одржлива лабораториска хибридизација помеѓу ''M. japonica'' и видовите ''Mentha''''M. canadensis'', ''M. aquatica'', ''M. rotundifolia'', ''M. spicata'' и ''M. arvensis''. Можност за хибридизација со ''M. dahurica'' е исто така предвидена врз основа на сличноста на филограмот.
3 Опис
''Mentha japonica'' е повеќегодишно растение кое расте до висина од 20-40 сантиметри. Се шири и се размножува клонално преку тенки ризоми. Листовите му се издолжени со цели рабови, а цветовите му варираат од бела до бледо виолетова. Има мирис сличен на ''m. pulegium''.
Компонентите на есенцијалното масло на ''M. japonica'' се чини дека се варијабилни. Едно истражување од 1970 година покажало дека примарните состојки се ментон (50,8%), изоментон (18,6%) и пулегон (12,6%). Други хемиски состојки идентификувани во помали количества вклучуваат 3-октанон, 3-октонал, d-лимонен, алфа-пинен, бета-пинен, ментил ацетат и пиперитон. Овие бројки биле широко потврдени со дополнително истражување, но анализата кратко потоа (1978) покажала значително поголема содржина на пулегон (50%) и помала содржина на ментон (27,9%). Студија за диви растенија во Хокаидо забележала содржина на пулегон од 64,3 до 68%, додека експериментално одгледуваните растенија во префектурата Фукушима дале износи само помеѓу 24,8 и 33,9% во зависност од условите на почвата.
Постои барем една именувана варијација, варијација со долго стебло, форма ''prostrata'' Sugimoto. Оваа варијанта има стебло поголемо од еден метар, и има тенденција да паѓа на земја.
4 Живеалиште
''Mentha japonica'' е ендемска на островите Хокаидо и Хоншу во рамките на својот автохтон ареал. Ги населува низинските и планинските мочуришта и цвета од август до октомври во Јапонија.
Се смета за ретко растение во своето автохтоно живеалиште. Според Црвената книга за загрозен див свет на Јапонија, објавена од Министерството за животна средина на Јапонија, ''Mentha japonica'' е класифицирана како речиси загрозена. Ова е надградба од нејзината класификација од 2004 година, која ја наведува како ранлива. Документирана таму во 1940-ти и 1950-ти години, сега се смета за исчезната во префектурата Ајчи, поради губење на нејзиното претпочитано живеалиште.
5 Употреба
Како и другите видови нане, ''Mentha japonica'' се користи и како ароматична билка и како традиционален лек. Локалните масти што содржат ''M. japonica'' се користат и за лекување на маститис кај кравите.