procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Зеленчуков сок

Зеленлуков сок е сок пијалак направен првенствено од помешан зеленчук и исто така е достапен во форма на прав. Растителните сокови често се мешаат со овошје како јаболка или грозје за да се подобри вкусот. Тоа често се смета за низок шеќер алтернатива на овошен сок, иако некои од комерцијалните брендови на растителни сокови користат овошни сокови, како засладувачи, и може да содржат голема количина на натриум.
1 Домашно направени сокови
Правење на сок од зеленчук дома, е алтернатива за купување на комерцијални сокови, и може да се зголеми диеталноста со малку зеленчук и овошје. На поевтино и побрзо алтернативни користи центрифугалните сили за да се постигне поделба. На забавување на брзината на ''дробење'' процес се смета за заштита на зеленчукот од оксидација и топлина (од триење), намалување на хранливи состојки во дефект. Застапниците на дробечките соковници често се цитираат на зачувување на ензимите, иако тврдењата се ретко наведени и неосновани од академската поддршка.
Џејмс Макферсон

Џејмс Макферсон (англ. ''James Macpherson'', шкотски: ''Seumas Mac a' Phearsain или Seumas MacMhuirich''; 27 октомври 1736-17 февруари 17 1796) бил шкотски писател, автор на песни, колекционер на книжевни дела и политичар, познат е како ""преведувач"" на Осијановите циклусни песни.
Топ

Топ — артилериско оружје со голема цевка, со голема брзина на проектилот, голема прецизност, која обично ја погодува целта директно. За разлика од хаубица, минофрлач и мерзер, почетните агли (помеѓу целта и целите) се под 45 степени. Во поширока смисла, под топ понекогаш се смета и секое друго артилериско оружје, особено во популарната литература. Оружјето кое по особините се наоѓа меѓу топот и хаубицата понекогаш се вика топ-хаубица.
1 Топот како тема во уметноста и во популарната култура
* „Топот беше жежок“ (српски: ''Топ је био врео'') — роман на српскиот писател Владимир Кецмановиќ од 2008 година.* „Топовско ѓуле“ (англиски: ''Cannonball'') — песна на американската рок група Бридерс (''The Breeders'') од 1993 година.
Боздоган

Боздоган или топуз — рачно ударно и фрлачко ладно оружје.Се развил од окована палка, па може да се смета за подобрен стап. Боздоган може да биде направен од цврсто дрво (за дршка) со метално појачување, иако постојат и боздогани направени од метал чија глава е обложена со камен, бакар, бронза или челик.
Други имиња за боздоган се засновани на бројот на метални пера кои ги има. По бројот на пера се нарекува и троперец, шестоперец или шестопер, десетопер и друго. Овие имиња се чести во Српските епски народни песни. Војник наоружан со боздоган се нарекувал ''боздоганлија'', а кој го носел боздоганот на старешината ''боздоганер''.
Салата

Салата е еден вид на храна која обично се јаде како гарнир со главно јадење а ретко  самостојно (на пример, овошна салата). Салата често се прави од сиров зеленчук. Може да се додадат тестенини, варено месо, сирење, мајонез, разни преливи и слично. Во некои салати се додава и овошје, на пример јаболки сецкани во коцки. Овошна салата е еден вид на десерт салата во која  главните состојки се различни видови на овошје.
Салата е обично зачинета со масло и сирење, со додавање на сол, црн пипер и лимонов сок. Сезонските салати се направени од свеж зеленчук  за тоа време од годината. Салатите имаат хранлива вредност, и содржат витамини и минерали. Најчесто салатите се сметаат за диетална храна, затоа што содржат малку калории, а големи количини на вода и растителни влакна.
1 Видови на салата
Главната поделба на салата е зимна и летна. Летни салати се: салата од свежи краставици, зелена салата, салата од домати, пиперки и кромид и сл. Зимски салати се: салата од >кисела зелка, салата од цвекло, туршија, кисели краставици итн.
2 Салатата како тема во уметноста и во популарната култура
* „Салата од стаорци“ (''Rat Salad'') - песна на британската хард-рок група „Блек сабат“ (''Black Sabbath'') од 1970 година.
Безалкохолен пијалак

Безалкохолен пијалак е пијалак кој обично содржи сода вода, засладувачи и природна и вештачка арома. Засладувач може да е шеќер, високофруктозен сируп од пченка (во диеталните пијалаци) или некоја комбинација од нив. Безалкохолните пијалаци исто така содржат кофеин, боја, и други состојки. Овие пијалаци немаат алкохол.
Безалкохолните пијалаци се спротивни од алкохолните пијалаци. Мали количини можат да бидат присутни во безалкохолните пијалаци, ама таа количина мора да биде помала од 0,5 % да може пијалакот да се именува како безалкохолен. Овошен сок, чај и други слични пијалаци се по дефиниција безалкохолна, но обично не се нарекуваат така.
1 Безалкохолните пијалаци во популарната култура
* „Кока кола“ (''Koka Kola'') - песна на англиската рок-група „Клеш“ (''The Clash'') од 1979 година.* „Сок од портокал“ (англиски: ''Orange Juice'') — шкотска рок-група.
2 Поврзано
*Алкохолен пијалак
Викторија и Алберт (музеј)

Музејот на Викторија и Алберт (англиски: ''Victoria and Albert Museum''), често e наречен само V & A, е музеј во Лондон е најголемиот музеј за применета уметност и дизајн во светот. Тој има постојана колекција од 4,5 милиони експонати. Таа е основана во 1852 година и беше именувана по британската кралска двојка, принцот Алберт и кралицата Викторија.
Денес се протега на површина од 2, 2 км2 и во својот комплекс на згради и анекси 145 галерии. Музејските збирки имаат опсег од 5.000 години, од почетокот на цивилизацијата до најновите денови, од сите гранки на уметноста и од сите континенти. Музејот има збирки од керамика, стакло, текстил, облека, сребро, метали, накит, мебел, средновековни предмети, скулптури, слики од стари мајстори, цртежи и фотографии, и е далеку најголем и неспоредлив со секој музеј во светот.
V & A има најголема колекција на неокласични скулптури во светот, како и најголема збирка експонати на италијанската ренесанса надвор од Италија. Неговата колекција од Далечниот Исток (Јужна Азија, Кина, Јапонија, Кореја е најдобра во Европа, а колекција на исламска уметност оди во ранг на Париз Лувр и Музејот на уметност во Митрополитот, Њујорк.
Се наоѓа во јужниот дел на Кенсингтон, музејскиот дел на Лондон, популарно познат како Албертополис, бидејќи во него има и други важни културни институции, како и два големи музеи; Природо научниот музеј и Музејот за наука. Најпознати дела на музејот се: Вилијам Блејк, Сандра Ботичелија, Џон Констебл, Рафаела, Вилијам Тарнер, Диего Веласкес, многу други.
Амедео Авогадро

Амедео Авогадро (итал. ''Amedeo Avogadro''; Торино, 9 август 1776 — Торино, 9 јули 1856) бил италијански физичар, професор на универзитетот во Торино.
Најпознат по Авогадровската хипотеза од 1811, која кажува дека: ''сите гасови при еднаков волумен, притиска и температурата содржи ист број молекули''. Ова било голем чекор во материјалистичките науки во тоа време. После 50 години хипотезата е прифатена како закон, кој е основа на современата физика и хемија. Бројот на молекули во грам-молекулата (мол) на кое било прашање е именуван по него со бројот на Авогадрон, кој изнесува 6.023 • 1023 молекули.
1 Наводи
**** Morselli, Mario. (1984). ''Amedeo Avogadro, a Scientific Biography.'' Kluwer. .
** Review of Morselli's book:
* Pierre Radvanyi, "Two hypothesis of Avogadro", 1811 Avogadro's article analyzed on '' '' (click 'Télécharger').
Бан Ки Мун

Бан Ки Мун (|반기문, ханча: 潘基文, ) — поранешен министер за надворешни работи и трговија на Република Кореја (Јужна Кореја), кој го наследи Кофи Анан за Генерален секретар на Обединетите нации јануари 2007 година Канцеларијата остана до 31 декември 2016 година.
Дипломирал во 1970 година на Катедрата за меѓународни односи на Универзитетот во Сеул и добил магистрирал по јавна администрација од Универзитетот Харвард во 1985 година. Течно говори англиски и француски јазик.
Како дипломат за кариера тој претходно работел во Њу Делхи, во јужнокорејската делегација во Обединетите нации и во Вашингтон, а потоа и како амбасадор на неговата земја во Австрија.
Како министер за надворешни работи од 2004 година, тој одигра важна улога во преговорите за шест земји кои се обидуваат да ги спречат севернокорејските амбиции во јадреното оружје.
Од февруари 2006 година, тој официјално беше во трката за генерален секретар на Обединетите нации, а на 13 октомври истата година едногласно беше избран од 192 членови на Генералното собрание на Обединетите нации.
На 1 февруари 2017 година, тој објави дека се повлекува од политиката
Срем

Срем е географски регион во Панонската Низина меѓу реката Дунав, на север и исток реката Сава до Дунав, на југ. Западната граница не е јасно дефинирана. По едно мислење, Срем е на запад ограничен со реките Босут и Вук, додека од друга страна западната граница на Срем ја сочинува денешната граница на Вуковарско-сремската област.
1 Географија
Срем е во најголем дел рамничарска низина со просечна надморска височина од 70-80м ако одиме од југ таа расте од Сава, до Дунав на север. Највисокиот врв се наоѓа на Фрушката гора. Се вика Црвен Чет и неговата висина изнесува 539м. Фрушката Гора е долга од 78км, а најголемата ширина изнесува 15км. Повришината на Фрушка Гора е околу 500 км<sup>2</sup>. Се смета за спој помеѓу Словенската и Шумадиската планина. Настанала во палеозоикот и претставува заостанат дел од старото Панонско копно, чија главна маса длабоко потонала. Освен Фрушката Гора, покрај Сава се простираат ниски алувијални рамнини, над нив се ниже терасна заравна, а после нив Сремскиот зараван, кој се простира околу Фрушката Гора, од Земун до Вуковар.
2 Население
Градовите и селата во Срем припаѓаат на панонското население. Во овој дел на Војводина, ако го приклучиме и Мачва, има околу 100 населени, од кој десет припаѓаат на градското население. Тоа се Сремска Митровица покрај Сава, Нов Белград покрај Сва и Дунав, Земун, Сремски Карловци и Петроварадин покрај Дунав, додека воо внатрешноста на Срем се наоѓа Шид, Рум, Нова Пазова, Стара Пазова и Инѓија. Најмногу населени во Срем се Земун и Нов Белград, меѓутоа тие се приклучени на градската територија на Белград, па земаат улога во Срем има Сремска Митровица.
3 Наводи
***********
Вилард Гибс

Вилард Гибс (11 февруари 1839 - 28 април 1903) бил американски научник кој направи важен теоретски придонес во физиката, хемијата и математиката. Неговата работа за примена на термодинамиката била инструментална во трансформирањето на физичката хемија во ригорозна индуктивна наука. Заедно со Џејмс Клерк Максвел и Лудвиг Болцман, тој создал статистичка механика (термин кој го измислил), објаснувајќи ги законите на термодинамиката како последица на статистичките својства на ансамблите на можните состојби на физичкиот систем составен од многу честички. Гибс, исто така, работел на примената на Максвеловите равенки за проблемите во физичката оптика. Како математичар, тој измислил модерен векторски калкулус (независно од британскиот научник Оливер Хевисајде, кој во истиот период извел слична работа).
Во 1863 година, Гибс го доделува првиот американски доктор по инженерство Гибс. По тригодишна престој во Европа, Гибс ја поминал остатокот од својата кариера во Јеил, каде што бил професор по математичка физика од 1871 до неговата смрт. Работел во релативна изолација, тој станал најстар теориски научник во САД за да заработи меѓународна репутација и бил пофален од Алберт Ајнштајн како "најголем ум во американската историја". Во 1901 година, Гибс ја добил она што тогаш се сметало за највисока чест што го доделува меѓународната научна заедница, Коплев медал на Кралското друштво на Лондон, "за неговиот придонес во математичката физика".
Коментаторите и биографите забележале разлика помеѓу спокоен, осамен живот на Гибс за време на векот Нова Англија и големото меѓународно влијание на неговите идеи. Иако неговата работа била речиси целосно теоретски, практичната вредност на придобивките на Гибс стана јасно со развојот на индустриската хемија во текот на првата половина на 20 век. Според Роберт Миликан, во чиста наука, Гибс "направил за статистичка механика и за термодинамика што Лаплас направил за небесната механика, а Максвел направил за електродинамика, имено, го направил неговото поле добро завршено теоретска структура".
Паул Алберт Гордан

Паул Алберт Гордан (гер. ''Paul Albert Gordan''; Бреслау, 27 април 1837 — Ерланген, 21 декември 1912) бил германски математичар.
1 Теорема
Гордан покажал дека прстените инварианти на бинарните квадратни форми се конечно генерирани, односно дека секоја бинарна форма го одредува конечниот систем на рационални инварианти и коварианти со кои можат да се генерираат сите други рационални инварианти и коварианти.. Горенаведената теорема била докажана во 1869 година, а денес е позната како Горданова теорема. Ова достигнување било генерализирано од Давид Хилберт во 1890 година, докажувајќи дека теоремата се однесува на алгебарски облици со произволен број на променливи. Заедно со Алфред Клебш го дизајнирал коефициентот на Клебш-Гордан за сферични хармоници.
Шап и лигавка

Шап и лигавка (''Aphthae epizooticae'') е вирусно заболување, кое понекогаш може да резултира и со смрт кај папкарите, вклучително домашни и диви копитари. Вирусот предизвикува висока треска која вообичаено трае од 2 до 6 дена, проследено со појавување на цисти во устата и на папките.
Болеста шап и лигавка има големи последици врз сточарството, бидејќи истата е многу заразна и може да се прошири меѓу стоката. Ширењето настанува преку контакт, директен или индиректен. Болеста побарува силни напори во однос на вакцинирање, набљудување и грижа за да се спречи ширењето на болеста. Покрај тоа, со појавата на болеста се ограничува и трговијата на животното, и преземање мерки карантин,
Можни животни кои може да се заразат се добиток, бафало, коза, прасе, антилопа, елен и бизон. Исто така е познато дека може да биде заразно и за ежот и слонот; ламата и алпакатата исто така може да појават слични симптоми, но не се пренесуваат на останатите единки .
1 Поврзано
* Вирус
* Домашни животни
Азот диоксид

Азот диоксид е хемиско соединение со формула NO2. Тој е еден од неколкуте азотни оксиди. NO2 се користи во индустриската синтеза на азотна киселина. Милиони тони од овие киселини се произведуваат секоја година. Овај црвено сино токсичен гас има карактеристичен остар мирис. Тој е загадувач на воздухот. Азот диоксид е парамагнетичен свиткана молекула со C<sub>2v</sub> симетрија.
1 Особености
Азот диоксид има моларна маса од 46.0055, тој е потежок од воздухот, чија моларна маса е 28.8. Врз основа на законот во идеални гасови, NO2 е погуст од ваздухот.
Должината на врската меѓу атомите на азот и кислород е 119.7 pm. Оваа должина е козистентна со ред врски од еден и една четвртина, како што е кај озонот (O<sub>3</sub>). Основнaтa електронска состојба na азот диоксид е состојба на дублет, бидејќи постои еден неспарен електрон кој е делокализиран преку двете врски.
2 Појава
-NO- постои рамнотежина со азот тетроксид (N2O4)
2NO2→N2O4
Рамнотежата е карактеризирана со -1=ΔH = −57.23 kJ/mol-, па реакцијата е егзтермна. На повисоки темератури, рамнотежата се движи на лево. Безбојниот дијамагнетик -N- може да се добие како цврста материја со точка на топење на -11.2 °C.
Џорџ Вудкок

Џорџ Водкок (англиски: ''George Woodcock'') бил канадски писател. Пишувал поезија, есеи, критики, биографии и историски дела. Денес во Канада, најпознат за основање на дневниот весник "Канадската литература" во 1959 година, првиот весник посветен на канадските писатели и литература. Весникот сè уште се објавува денес. Во светот Вудкок е познат по книгата Анархизмот (1962), еден од најдобрите погледи на анархизмот.
1 Животопис
Вудкок е роден во Винипег, Канада, но се преселил со неговите родители во Англија. Бидејќи неговото семејство било многу сиромашно, Вудкок добил стипендија за студии. Тој ја одбил стипендијата затоа што се вработил како службеник.
2 Успеси
Наместо тоа, тој се ангажирал како асистент на Големата западна железница, а потоа се заинтересирал за анархизмот. Анархистите останале до крајот на својот живот, пишувал многу работи, вклучувајќи и книги анархизмот, на анархистички Reader и биографии на Пјер Жозеф Прудон, Вилијам Годвин, Оскар Вајлд и Петар Кропоткин.
Ласко (пештера)

Пештерата Ласко (француски: ''Grotte de Lascaux'') се наоѓа на југозападот на Франција и позната е по свои полихромни цртежи од времето на подоцнежниот палеолит. Пештерата се наоѓа во близина на местото Монтињак во департманот Дордоња. Вкупна површина на пештерата е околу 120 м². Се смета дека цртежите во пештерата Ласко се стари 17.300 години. На цртежите се претставени големи животни, од кои за повеќето може со анализа на фосилите да се потврди дека живееле во овој крај. Тоа се: коњи, бизони, говеда, елени и планински овци, а поретко: мечки, носорози и крупни мачки.
1979 година пештерата Ласко, заедно со други праисториски наоѓалишта во долината на реката Везер, ставена е на списокот на УНЕСКО како Светско наследство.
Се смета дека палеолитските луѓе во пештерите вршеле магиски ритуали. Последните години претставена е теоријата дека цртежите во пештерите Ласко претставуваат праисториски слики на созведијата.
1 Историја на пештерата од поново откритие од 20 век
Во летото 1940 осамнаестогодишиот Марсел Равида (Marcel Ravidat) го открил влезот во пештерата Ласко. Подоцна се вратил во неа со тројца пријатели. Четворицата откриле дека ѕидовите на пештерите се прекриени со слики на животни. Пештерата е отворена за јавност во 1948 До 1955 од јаглерод диоксид, кој го произведувале околу 1200 посетители на ден, видливо се оштетиле цртежите. Пештерата е затворена за јавност во 1963, цртежите се реставрирани во оригинална состојба, а пештерата е ставена под постојан надзор на стручњаци.
Реплика на двете најзначајни сали на пештерата, голема сала на бикови и галерија на слики, под името Ласко II (Lascaux II), отворена е во 1983, на 200 метри од оригиналната пештера. Репродукција на останатите цртежи од пештерата Ласко се прикажани во Центарот за праисториска уметност во Ле Тот.
Од 1998 година пештерата ја заразиле габички. Причина за ова би можело да биде системот за проветрување, силно осветлувње, или преголем број на посетители. 2008 година констатирано е присуство на габата Стахиботрис која стручњаците се обиделе да ја одржат на растојание од цртежите. Денес пристап до пештерата имаат само неколку стручњаци, и тоа само по неколку дена месечно. Процедури кои се користенеи за отстранување на габичките оставиле темни дамки на ѕидовите, а се оштетиле и пигментите.
2 Археолошки откритија
Меѓу откриените предмети се наоѓаат 403 камени алатки, 28 алатки од коски, 113 фрагменти од алатки од растително потекло, 10 парчиња накит од продупчени школки, и бројни траги од боја и смола (килибар). Покрај ламби, боја и остатоци од храна, пронајдени се врвови од стрела, стругачи и сечива. Судејќи по малиот број на пронајдени алатки, во пештерите не се живеело.
Боите на цртежите во пештерите се анализирани со електронски микроскоп. Црни бои се оксиди на манган, додека жолтите, портокаловите и црвените пигменти се оксиди на железо. Сите тие се користени во чист облик, без мешање со други минерали и без топлинска обработка..
3 Галерија
4 Поврзано
* Праисториска уметност
* Историја на уметности
Туба

Туба е најголемиот и најнизок музички инструмент во месинг семејството. Како и сите месинг инструменти, звукот се создава со поместување на воздухот минатото на усните, предизвикувајќи ги да вибрираат или "зујат" во голем чад од пижами. Првпат се појави во средината на 19 век, со што стана еден од најновите инструменти во модерниот оркестар и концертниот бенд. Тубата во голема мера го заменила опиуклеидот. Туба е латински за "труба".
Во Америка, лицето кое свири на туба е познато како тубаист или тубус. Во Обединетото Кралство, лицето кое ја игра туба во оркестар е познато едноставно како туба играч; во дувачки оркестар или воен бенд, тие се познати како бас играчи
Прускиот патент бр.19 му беше доделен на Вилхелм Фридрих Випрехт и Јохан Готфрид Мориц (1777-1840) на 12 септември 1835 година за "бас туба" во Ф1. Оригиналниот инструмент Wieprecht и Moritz користи пет вентили од типот Berlinerpumpen кои беа претходници на модерниот клипен вентил. Првата тенорна туба била измислена во 1838 од Карл Вилхелм Мориц (1810-1855), син на Јохан Готфрид Мориц.
Дополнувањето на вентилите овозможило ниско ниво на хармоничната серија на инструментот и сѐ уште има целосен избор на белешки. Пред пронаоѓањето на вентилите, дувачките инструменти беа ограничени на белешки во хармоничната серија, и на тој начин генерално се одиграа многу високи во однос на нивниот основен терен. Хармониката почнувајќи од три октави над основното теренот се наоѓа на целиот чекор, правејќи корисен избор на белешки.
Ерскин Колдвел

Ерскин Престон Колдвел (англиски: ''Erskine Preston Caldwell'', 17 декември 1903 - 11 април 1987) бил американски романописец и раскажувач. Неговите списи за сиромаштијата, расизмот и социјалните проблеми во родната Јужна Соединетите Држави во романите како што се ''Тутунов пат'' (1932) и ''Божјата Мала Акри'' (1933) му дале критички признанија, но исто така го направиле контроверзен меѓу јужњаците од времето што сметаше дека е неценето за луѓето од регионот.
1 Животопис
Колдвел е роден на 17 декември 1903 година, во малата заедница ВајтОук во Ковета, Џорџија. Тој бил единственото дете на свештеникот на Реформистичката презвитеријанска црква ''Ира Силвестер Колдвел'' и неговата сопруга ''Каролина Престон'' (родена ''Бел'') ''Колдвел''. Службата на Калдвел го довело семејството во јужниот дел на земјата, вклучувајќи ги и државите Флорида, Вирџинија, Тенеси, Јужна Каролина и Северна Каролина. Кога имал 15 години, неговото семејство се доселило во Вренс, Џорџија. Неговата мајка Кери беше од Вирџинија. Нејзиното потекло вклучувало англиско благородништво кое држело големи грантови во источна Вирџинија. И нејзините предци на англиски и предците од Шкотланѓаните се бореле во американската револуција. Предците на Ира Калвел биле шкотски-ирски и исто така биле во земјата од пред револуцијата и се бореле во тоа.
Колдвел присуствувал, но не дипломирал од колеџот Ерскин, презвитерско училиште во близина во Јужна Каролина. Неговите политички симпатии лежеа во работните класи и ги искористи своите искуства со земјоделците и обичните работници да пишуваат приказни кои ги прикажуваат нивните животи и борби. Подоцна во животот тој презентираше јавни семинари за типичните услови на закупувачи-популатори на Југ.
Кинеско зелје

Кинеско зелје (бок чој или пак чој, 上海青; науч. ''Brassica rapa'' subsp. ''chinensis'') — сорта на репка мошне присутна во кинеската кујна. Не образува главичка и има мазни темнозелени листови набрани во сноп. Особено е застапена јужна Кина и Југоисточна Азија. Бидејќи е издржлива на студ, се одгледува и во северна Европа. Денес сочинува сортна група заедно со кинеската зелка, која порано се сметала за посебен вид под називот ''Brassica chinensis'', даден од Карл Линеј.
1 Хранливост
Сировото кинеско селје се состои од 95% вода, 2% јаглехидрати, 1% белковини и помалку од 1% масти (табела). На 100 грама, дава 13 калории и е богата со (20% или повеќе од препорачаната дневната доза, ПДД) витамин А (30% ПДД), витамин Ц (54% ПДД) и витамин К (44% ПДД), а содржи и фолна киселина, витамин Б6 и калциум во умерени количини (10-17% ПДД) (табела).
Растението го зазема второто место по хранлива густина од вкупно 41 хранливи растенија.
2 Токсичност при прекумерна употреба
Кинеското зелје содржи гликозинолоати. Овие соединенија во помали дози спречуваат рак, но, како и многу други супстанции, во прекумерни количини можат да бидат токсични, особено кај веќе заболени лица. Во 2009 г. е забележан случај на старица со шеќерна болест која секој ден јадела 1 до 1,5 кг (сирово) кинеско зелје за да си ја лечи болеста, и добила хипотироидизам (недоволно активна штитна жлезда) поради болеста, што довело до микседематозна кома.
3 Галерија
4 Поврзано
* Кинеска зелка
* Список на зеленчуци
Александра Фјодоровна

Александра Фјодоровна (рус. ''Александра Фёдоровна'', гер. Viktoria Alix Helena Luise Beatrice Prinzessin von Hessen und bei Rhein) била руска царица, сопруга на последниот руски цар Николај II Александрович.
1 Животопис
Родена е на 6 јуни 1872 годсина во Дармштат во Хесен, а умрела на 17 јули 1918 година во Екатеринберг. За рускиот цар се омажила на 26 ноември 1894 година ва Санкт Петерберг.
Била ќерка на Лудвиг IV, голеиот војвода од Хесен и Рајна, а мајка и, принцезата Алиса од Велика Британија, била ќерка на кралицата Викторија.
Клин

Клин — едноставна алатка која се користи за да се одвојат две целини, или два дела од една целина, за да се подигне некој дел или некој дел да се држи на место. Механичките својства на клинот зависат од неговиот облик, односно од односот на должината и аголот од острицата од клинот.Што поголем е аголот ,работата ќе оди побрзо, но ќе бара повеќе но ќе бара повеќе сила. Со помал агол, работата ќе оди побавно, но потребнта сила ќе биде помала.
1 Историја
Кога и каде бил измислен и создал првиот клин не е познато. Само се знае дека клинот се користи уште од камено доба. Околу 3000 години п.н.е.  во древниот Египет, се користеле бронзени клинови во каменоломи за да одвојуваат блокови од камен за градење. Покрај бронзените клинови се користеле и древни клинови, кои се ширеле по навлежнување со вода. Во Америка некои индијански племиња употребувале клинови од еленови коски при обработка на дрвото
2 Денешна употреба
Клинот денес има многу широка примена. Примери се секира,клинови за разделување штемајзи,длето...)
Тим Рот

Тим Рот (англ. ''Tim Roth'') — англиски глумец, роден на 14 мај 1961 година во Лондон.
1 Животопис
Тимоти Симон Смит (подоцна го променил презимето во Рот) роден е на 14 мај 1961 година во Лондон, како син на учителката и пејзажна сликарка Ан и татко Енриј, новинар. Ираснал во Дулич , во круг со средна класа во јужниот дел на Лондон. Во раните години покажувал талент во имитирање на разни акценти. Учел на Камбервиловиот колеџ на уметност на одсек скулптури, но подоцна ги напуштил студиите, но по студиите почнал да се занимава со глума.
Во годините кој следеле добил помалку, неприметливи улоги во главно во телевизиските филмови. По преселувањето, го приметил помалиот родител Квентин Тарантино. Одма добија улога во филмот ''Улични кучиња'', што направил кратенка од неговата кариера. Од тогаш станал еден од омилените глумци на Квентин Тарантино. Продолжува да остварува успешни сцени во следените Тарантинови филмови, а 1995 година ја добил улогата за во Роб Рој. Неговата глума карактеризира голем број на разновидни улоги - од криминалец до комичен лик, а во филмот Вуди Ален дури и пеел.
Од 1993 година бил во брак со Ники Батлер и со нејзе имал две деца - синови Батлер и Тимотија. Исто така, имал и син од врската со Лори Бејкер.
Хариет Мартино

Хариет Мартино (англиски: ''Harriet Martineau'', 12 јули 1802 - 27 јули 1876) била англиска друштвена теоретичарка и енергичена писателка, која често се сметала за првата жена во социологијата и пионер на феминизмот.
Мартино напишала многу книги и мноштво есеи од социолошки, религиозен, холистички, а можеби дури и најконтроверзен, женски агол; Таа, исто така, превела разни дела од Аугуст Комте. Таа заработила само доволно од нејзиното пишување, што било редок подвиг за жените во викторијанската ера.
Младата принцеза Викторија уживала во читањето на нејзините изданија. Кралицата ја поканила да ја круниса принцезата Викторија во 1838 година - настан кој Мартина ја опишува, со многу забавни детали, на нејзините читатели. Мартино го опиша својот пристап кон пишувањето на следниов начин: "Кога едно лице го проучува општеството, тоа мора да се фокусира на сите негови аспекти, вклучувајќи ги клучните политички, верски и социјални институции". Таа верува дека основната општествена анализа била неопходна за да се разбере подредената позиција на жените во однос на мажите.
1 Економија и друштвени науки
Мартино предложила политичко-економската теорија во Јасеновац политичка економија. Таа се смета за фаворит, кои ги комбинира фикцијата и економија во периодот кога "фикција тврди орган во текот на емоционална знаење и економија ја одржува моќ врз емпириски знаења". Исто така, Мартино Хариет ја отворола вратата на жените во политиката. На пример, Дали Лана објаснува дека "од страна на субјектот на домашната економија да се носат на политичката економија, Мартино ги става жените повеќе централно во економската теорија и пракса Во овој контекст, жените -. Како читатели на илустрација и како ликови со приказни - не само што донесе дел од една поголема економија, но, исто така, (бидејќи на нивната партиципација) за да ги научат принципите на политичката економија ".
2 Смрт
Хариет Мартино починала од бронхитис на 27 јуни 1876 година. Следниот април, во Бракондејл, на имотот на нејзиниот братучед, на аукцијата биле продадени огромни збирки на нејзината уметност.
Мајонез

Мајонез — густ крем, често користен како сос. Тоа е стабилна емулзија на масло, жолчка од јајце, и оцет или сок од лимон, со многу опции за разубавување со други билки и зачини. Белковини и лецитини во жолчката служи како емулгатори во двете мајонез и холандски сос. Комерцијални алтернативи без јајце кои се достапни за вегани и другите кои сакаат да ги избегнат производи од животинско потекло и холестерол, или кои се алергични на јајца. Во Соединетите Држави, продажби на мајонези се околу $1,3 милијарди годишно.
Мајонез варира во боја, но често е бел, кремаст, или бледо жолта. Тоа може да се движи во текстура од таа на лесниот крем за густ гел. Во земји под влијание на француската култура, сенф е исто така честа состојка, но додавњето на сенф го свртува сосот во преуредување со различен вкус и сенфот дејствува како дополнителен емулгатор.
Зборот мајонез не бил користен за сос пред почетокот на 19 век. Најраната референца се појавува да биде од страна на Александар Виард  (1806), кои сепак никогаш не дава рецепт за сосот. Во тој момент, сосот беше направен со пача или желе, наместо јајце емулзија.
Лика

Лика (се изговара [lǐːka]) е традиционален регион на Хрватска, приближно од страната на планината Велебит од југозапад и планината Пљешевица од североисток. На северозападниот крај Лика се граничи со сливот Огулин-Плашки, и на југоисток со преминот Mалован. Денес поголемиот дел од територијата на Лика (Бриње, Долен Лапац, Госпиќ, Ловинац, Оточац, Перушиќ, Плитвичките Езера, Удбина и Врховине) се дел од Личко-сењската жупанија. Јосипдол, Плашки и Саборко се дел од Карловчката жупанија и Грачац е дел од Задарската жупанија.
Најчесто се споменува со Горски Котар кој заедно Кордун и Банија, претставувале некогашната војна краина за време на Австро - унгарската монархија. Најубавиот дел на Лика ја прават Плитвичките езера и Националниот парк кои се состојат од 16, од нив и поголеми езера од кои се прави една река Корана.
1 Географска положба
Лика како географски поим настанала по реката Лика, која извира во Метак. Историскиот поим на Лика, од 10 век, односно е само поречје на горниот тек на реката Лика. Подоцна поимот Лика се проширил на подрачјето измеѓу Мала Капела, Велбит и Пљешевица како Лички Поуњ. Главните градови се вклучувајќи ги Госпиќ, Оточац, и Грачац, од кои повеќето се наоѓаат во карстните полиња на реките, Лика, Гацка и други.
Лика е континентална регија, обиколена со планините Велебит на запад и југ и со Пљешевица на исток. Северната граница е прилично неодредена зошто огулинското подрачје претставува премин меѓу Лика и горски Котор. Целото тоа подрачје може да се одликува како планинско со помалки планински линии и повеќе целини. Има големи стратешки и сообраќајни значења зошто се претставува меѓу континенталниот и приморскиот дел на Хрватска. Низ Лика поминуваат магистрални патишта Загреб-Сплит, и автопатот Загреб-Сплит.
2 Население
На подрачјето на Личката регија, односно предвоената Заедница на општина Лика, општините Оточац, Госпиќ, Кореница, Долен Лапац и Грачац, според пописот на населението од 1991 године, живеело 82.883 жители и тоа во следниот национален состав:
* Срби - 41.546 (50,12%)
* Хрвати - 37.719 (45,50%)
* останати, поголемиот број Југословени - 3.618 (4,38%)
Лика низ целиот XX век била изложена на депопулација предизивикана од различни фактори - аграрната пренаселеност, потоа Првата и Втората светска војна (усташкиот прогон и убиства над Србите . Исто така голем број од населението било во различни движења, како што се четниците и партизаните), како и иселувањето на населението во развиените подрачја и на крај граѓанската војна во Хрватска 1991-1995 година со изведената операција„Олуја“ каде што било протерано или убиено скоро целокупното српско население. Последица на сето тоа е дека денес на тоа подрачје живее само околу 50.000 население, додека пред тоа само 80 година, тој број изнесувал приближно 200.000 жители.
Хосни Мубарак

Мухамед Хосни Мубарак (арап. محمد حسني مبارك; Мусаја, - ) — египетски политичар, поранешен претседател на Египет кои бил на таа функција од 14 октомври 1981 г. до 11 февруари 2011 г. Бил пилот бомбардер во египатската војска. После војната кариера станал потпретседател на Египет. После убиството на Анвара ел-Садата 6 октомври 1981 г. станал претседател на Египет.
Као претседател на Египет Хосни Мубарак бил еден од најмоќните политичари на Блискиот Исток. Моќта која ја поседувал во самиот Египет бил сеопфатна, така да можат да го сметаат за диктатор. Познат е по својата неутрална позиција во израелско-арапско конфликт и како општо прифатениот преговарач .
По повеќенеделна демонстрации, на која према процените УНа усмртила повеќе од 300 луѓе, 2011 година дава оставка од местото на претседател Египет и заедно со семејство од Каиро оди во Шарм ел Шеик. Неговата одлука поддржана од војската и најавила укинување на вонредната состојба.
Кристијан Вулф

Кристијан Вилхелм Валтер Вулф (гер. ''Christian Wilhelm Walter Wulff''; 19 јуни 1959) — германски политичар на конзервативна Христијанско-демократска унија. Избран е за претседател на Германија 30 јуни 2010 и положил заклетва 2 јули, Адвокат по професија, бил премиер на државата Доња Саксонија од 2003 до 2010, 2012 година поднел оставка на место на претседател кога Државното обвинителство на Хановера побарало одземање на имунитетот, како би против него мажат да биде покрената кривична постапка порадија корупција.
Докторот (Доктор Ху)

Докторот е главниот карактер на долго трајната серија Доктор Ху. Карактерот исто така бил вклучен и во еден филм, и многу стрипови и спин-оф новели. Во серијата, „Докторот“ е титулата на многу стар вонземјанин, лорд на време од планетата Галифреј.
Од почетокот на шоуто во 1963 година, ликот бил глумен од дванаесет глумци. Транзиција до секој следен глумец е објаснета во наративата на приказната.
Вуду

Вуду, исто така познат како водун во Бенин и водоу во Хаити — име кое се применува за сродни религии и култови кои свој корен имаат во анимистичко-спиритистичка традиција во Западна Африка.
Корените на вуду може да се најде помеѓу Фон-Еве народот на Западна Африка, во земјата која денес се вика Бенин, а некогаш била позната како Кралство Дахомеј, каде Водун претставува национална религија со повеќе од 7 милион следбеници. Името доаѓа од зборот ''водун'' кој во јазикот на народот Фон-Еве означува духови. Покрај Фон и дахомејските традиции кои останале во Африка, се развиле сродни вуду-традиции во Новиот Свет, како резултат на транслантската трговија со робје.
Освен бенинскиот, Водун и сродните култови можат да се пронајдат во Того, Гана, Доминиканска Република, Порторико, Куба, Бразил, Хаити и на Зелено'ртски Острови. На американскиот континент дошло до спојување на вуду-традицијата со католицизмот. На Куба, Фон-традициите ги нарекуваат ''La Regla Arara'', додека во Бразил меѓу бившите робови овие традиции еволуцирале во ''Jeje Vodun''.
1 Вуду како мотив во популарната култура
* „Вуду“ (англиски: ''Voodoo'') — песна на американската рок-група „Бади каунт“ (''Body Count'') од 1992 година.* „Вуду луѓе“ (''Voodoo People'') — песна на британската група „Продиџи“ (''The Prodigy'') од 1994 година.
2 Наводи
Озлогласена (филм од 1946)

Озлогласена (англиски: ''Notorious'') - американски филм од 1946 година, режиран од Алфред Хичкок, според Сценариото на Бен Хехт. Главните улоги ги играат: Кери Грант, Ингрид Бергман, Клод Реинс, Луис Калхерн, Леополдина Константин, Алексис Минотис и Рајнхолд Шунцел. Филмот бил номиниран за наградата „Оскар“ во две категории - најдобро сценарио и најдобар спореден глумец (Реинс). Исто така, филмот бил познат и по „најдолгиот бакнеж во филмската историја“, т.е. по бакнувањето меѓу Грант и Бергман во траење од околу три минути, како и по едно од најдобрите финалиња во филмската историја, коешто е неакционо, смирено, но изразено драматично.
1 Синопсис
Откако нејзиниот татко е осуден на затворска казна од 20 години, поради соработка со нацистите, Алисија Хуберман (ја игра Бергман) е надгледувана од полицијата. На забавата во нејзината куќа е уфрлен млад, убав човек - тајниот агент Девлин (го игра Грант), кој ја убедува да соработува со полицијата во откривањето на нацистите кои се кријат во Бразил. Тие одат во Рио де Жанеиро, каде се вљубуваат еден во друг, иако Девлин отпрвин не сака да ја покаже својата љубов, сметајќи ја Алисија за алкохоличарка и неморална девојка. Во Рио, Алисија се среќава со Алекс Себастијан (го игра Реинс), богат човек поврзан со нацистите, кој во минатото бил вљубен во неа. Тој веднаш паѓа на нејзиниот шарм и веднаш ѝ понудува брак, наспроти противењето на мајка му (ја игра Константин). Себастијан организира забава, на која Алисија го поканува Девлин, кој во винскиот подрум наоѓа траги од ураниум. Меѓутоа, Себастијан открива дека Алисија е таен агент и, заедно со мајка му, почнува да ја труе, бидејќи се плаши дека нацистите ќе го убијат, ако дознаат дека неговата сопруга работи за полицијата. Меѓутоа, една вечер, Давлин доаѓа во куќата на Себастијан и ја зема Алисија со себе, признавајќи дека ја сака, а Себастијан го остава на милост и немилост на неговите нацистички соработници.
Дик Чејни

Ричард Брус Чини, наречен Дик Чејни (|Richard Bruce Cheney, ''en''; – ) — американски политичар од Републиканската партија, 46-ти потпретседател на САД за време на Џорџ В. Буш од 2001 до 2009 г.
1 Младост и семејство
Чејни е роден на 30 јануари 1941 г. во Линколн во државата Небраска. Родители му се Ричард и Мерџори Чејни. Пораснал во Каспер во Вајоминг каде ја запознал својата сопруга Лин Винсент. Чејни се издвоил како ученик и како спортист во средното училиште. Бил избран и за претседател на вишите паралелки во своето средно училиште, го претставал училиштето на државните собири и членувал во екипата за американски фудбал.
Здравец

Здравец или питом здравец — растение од семејството на здравците (''Geraniaceae'').
1 Опис на растението
Здравецот е зелкасто, повеќегодишно растение до исправено стебло високо до 40 cm. Листовите се на долгите дршки и со лиските изделени на крупни делови. Цветовите се лесно забележливи, со црвени до темноцрвени круни и шилести, со јајчеста форма листови на чашката. Ризомот е добро развиен, крупен со должина 10–15 cm, и косо поставен.
2 Хемиски состав
Ризомот (''Geranii macrorrhizi'') и надземниот дел (''G. herba'') на билката најчесто се користат како дрога.
Ризомот содржи:
* танин (во најголем дел, дури до 20%),
* флавоноиди,
* пектини,
* етерично масло итн.
Етаричното масло лесно се губи за време на сушењето, па затоа е најдобро да се користи свежо астение. Има специфичен силен и пријатен мирис, кој потсетува на мешавина меѓу ружа и мускатна жалфија. Поради ова, етеричното масло од здравецот често се користи во козметиката.
Се одгледува како украсна билка во градина.
3 Лековити својства
Поради високото присуство на танин, здравецот пред сè, се користи во народната медицина за смирување на воспалена кожа и слузокожа. Помага при несоница, бидејќи ги успорува активностите на организмот, и го продолжува сонот. Има благо смирувачко дејство, и се користи за смирување на нервозна работа на срцето.
Знаме на ВМРО (Автономистичка)

Знамето на ВМРО (Автономистичка) е историско милитантно знаме кое ја претставува Внатрешната македонска револуционерна организација (Автономистичка). Тоа се појавува во 20-те години на XX век по предлог на Тодор Александров, тогашен водач на организацијата. Денес истото е користено со надополнување од повеќе политички партии и организации, најмногу во Република Бугарија и Република Македонија.
Систем, Црвена, Црна
RGB, 205-8-8, 0-0-0
хексидецимален формат, #CD0808, #000000
1 Алтернативи
Артичока

Артичока — хранливо растение од демејството на главоцветните. Артичоките потекнуваат од Средоземјето и како растение се одгледува за прехрана и во медицински цели, бидејќи од сушените листови и делови од стеблото се прави чај. Младите главички се користат во исхраната, така што се варат и се јадат како зеленчук со различни сосови, а од сувата артичока може да се прави супа.
Името Артичока доаѓа од арапскиот збор ''ardi-shoki''. Се смета дека потекнува од Јужна Европа и Средоземјето, иако вистинското место му е непознато. Одгледувана е уште во Стара Грција, и е преземена од Римјаните. Во исламскиот свет се одгледувала во Магреб. Распространета е по Австралија, САД, Средна Америка, Јужна Америка, Јужна Африка. Најчестиот светски производител е Италија.
Артичоките спаѓаат во редот на зеленчуци со најголема количина на антиоксиданси, и можат да помагнат при дигестија, јакнење на функцијата на црниот дроб и јакнење на функцијата на жолчната кеса.
Остроребрена луфа

Остроребрена луфа — растение до семејството на тиквите чии незрели плодови се одгледуваат во Азија како зеленчук, додека пак зрелите плодови природни помагала за триење на кожата наречени „луфи“. Плодот наликува на краставица или тиквичка со ребра. Расте од средна до источна и југоисточна Азија, каде е позната под голем број имиња. Се одгледува и како домашно растение во постудените предели.
1 Употреба
Недоузреаните плодови на извесни сорти се служат како зеленчук за готвење, скиселување или сирови, а напати се користат и фиданките и листовите. Како и египетската луфа (''Luffa aegyptica''), зрелите плодови се берат суви им се вадат сите делови освен плодовите влакна, кои потоа се користат како сунѓер или за изработка на шапки.
2 Поврзано
* Луфа
Копар

Копар или мирудија — едногодишно растение со краткотраен живот, кое се користи како зачин и како дел од некои лекови. Уште старите Римјани сметале дека копaрот има мистериозна, чудесна моќ. Старите Грци ја гореле за да добијат ароматично масло од копaр. Гладијаторите често добивале вкусна храна со копaр за да бидат силни и издржливи. Во древниот Вавилон копaрот служел како лек. Голема популарност копарот добил во текот на 16 век во Фиренца и Болоња за време на Катерина Медичи. Копарот бил користен и како составен дел во подготовката на љубовен напиток, а исто така и во спречувањето на црна магија.
Свежиот копар има силна арома и слатка, зачинета арома. Ги подобрува салатите, млечните и мајонезните сосови и сирењата. Се користи при подготовка на кисели краставички, стерилизирани краставици, таратор. Тој е погоден за зачинување на риба, јадења од зеленчук (тиквички, свеж компир, боранија, зелка), на лиснати супи. За Швеѓаните, копарот е национален зачин.
Црвен пипер

Црвен пипер — зачин кој се добива со мелење или дробење на исушени црвени пиперки. Заедно со повеќето традиционални вкусови - сол и шеќер, ова е најчестиот зачин на кулинарски задоволства низ светот. Имињата на зачините на различни јазици се разликуваат, но означуваат ист вид на зачини добиени од пиперки (бибер).
Црвениот пипер им дава на јадењата своја специфична слатка арома, која е целосно ослободена со топлинска обработка. Јадењата приготвени со црвен пипер го засилуваат лачењето на плувачката со што се олеснува пробавата на јагленихидрати. Ги потикнува различните излачувања во пробавен систем така да и тешко сварливата храна је прави полесна за организмот. Црвениот пипер генерално го има во два вида според вкусот - лут и благ.
Иако црвениот пипер честопати е поврзан со унгарската кујна, црвениот пипер води потелко од Новиот Свет и подоцна бил пренесен во Стариот Свет. Со потекло од Мексико, црвениот пипер бил донесен во Шпанија во 16 век.
Трговијата со црвениот пипер се проширила од Пиринејскиот Полуостров во Африка и Азија, и на крајот стигнал до Средна Европа преку Балканот, а потоа под османлиска власт, што го објаснува унгарското потекло на англискиот термин. На шпански, црвениот пипер е познат како ''pimentón'' од 16 век, кога станал типична состојка во кујната во западна Екстремадура. И покрај своето присуство во Средна Европа од почетокот на османлиските освојувања, таа не станала популарни во Унгарија до крајот на 19 век.
Лимонова трева

Лимонова трева ''Cymbopogon'' — повеќегодишно зелјесто растение кое се користи во азиската (особено тајландската, камбоџиската и виетнамската кујна) и карипската кујна.
Лимоновата трева има вкус на лимон и може да се користи свежа, сува и во прав. За да биде вкусна, свежата лимонова трева треба да има сочна и здрава луковица и долги зелени листови. Се чисти исто како младиот кромид, а се користи за супи, салати, варива, за грил, сосови па и за слатки. Обично за јадење се користи долниот дел од стебленцето. Може да се користи и поголемиот дел од билката- целите листови и врвовите на листовите.Во вид на прав се додава во некои пијалаци и чаеви. Најчесто се користи во чаеви, супа, чорба, за јадења од живина, риба и морски плодови. Според вкусот одлично се сложува со чилито и лукот. Исто така, лимоновата трева претставува база за многу популарни пијалаци во Азија.
Лимоновата трева потекнува од тропските краишта на Јужна и Југоисточна Азија и Австралија. Поради големите можности за употреба, првенствено во исхраната, лимоновата трева често се одгледува, исто така, и во другите делови од светот, особено во САД. Оваа билка има околу 50 различни подвидови а се корстат само две. Источноиндиската лимонска трева (''Cymbopogon flexuosus'') расте во Индија, Шри Ланка, Бурма и Тајланд, додека западноиндиската лимонска трева (''Cymbopogon citratus'') се смета дека доаѓа од Малезија. Иако и двете се заменливи, C. citratus е посоодветен за готвење. Во Индија C. citratus се користи и како билка за парфеми.
Блитва

Блитва (''Beta vulgaris var. cicla'') — зеленчук којшто најчесто се користи во средоземната кујна. Како двегодишно растение, во првата година развива длабок и разгранет корен, кој во горниот дел е задебелен, скратено стебло и богата лисна розета. Во втората година развива разгрането цветно стебло во висина до еден метар. Блитвата се одгледува заради листот. Во исхраната се користи во комбинација со различни градинарски култури. Слична е на спанаќот. Блитвата е лековито и корисно растение кое претставува добар диуретик, а може да се користи и против слабокрвност.
1 Потекло
Блитава најмногу се користи во средоземната кујна, а како земја родилка на блитвата се смета Грција, бидејќи уште во 4 век п.н.е., Аристотел пишувал за неа. Подоцна, Грците блитвата ја употребувале за медицински потреби.
2 Одгледување
Блитвата заедно со кељот се едни од листовидните зеленчуци кои растат како високи зелени зеленчуци, со крцкаво стебло, чии листови може да бидат во најразлични бои како црвена, жолта или бледо зелена и темнозелена. Блитвата спаѓа во истата фамилија зеленчуци во кои спаѓаат репката и спанаќот и го делат речиси истиот вкус: доза на горчливост и малку солена нишка во листовите. И листовите и стеблата на блитвата сможат да се јадат, иако листовите се помеки и нивната текстура е пофина за конзмирање, за разлика од стеблото кое може да се користи во супи или чорби.
Блитвата поседува голема прилагодливост помеѓу почвата и климатските фактори. Оптимална температура за поникнување е 16 – 24°. При температура од 5 – 10° растението има слаб пораст, а оптимална температура за раст и развој е 16 – 20°.
Во текот на одгледувањето потребна е поголема количина на вода, посебно во подрачја каде се појавува недостаток на вода или пак таа е нерамномерно распоредена. Во текот на одгледувањето потребни се 5 – 6 наводнувања за да се постигнат оптимални приноси. Тоа зависи од периодите дали се врнежливи или сушни.
Блитвата е богата со магнезиум, железо, витамин Е, калиум, калциум, витамини б2 и б6, цинк и уште многу витамини, а има само 35 калории.
3 Галерија