Бенксови Острови

Бенксовите Острови (англиски: ''Banks Island'', бислама ''Bankis'' ) се група острови во северниот дел на Вануату . Заедно со Торесовите Острови на нивниот северозапад, тие ја сочинуваат најсеверната провинција Торба . Групата острови лежи околу 40 км северно од Маево, и ги вклучува Гава и Вануа Лава, два од 13-те најголеми острови во Вануату. Во 2009 година, островите имале население од 8.533. Комбинираната површина на островската група е 780 километри квадратни.
1 Географија
Најголемиот остров е Гава (порано наречена Санта Марија), кој има нерамен терен, кој се издига до планината Гарат, активен вулкан во центарот на островот. Слатководното езеро Летас на Гауа, во неговиот вулкански кратер, е најголемото езеро во Вануату. Малку помал остров во групата, Вануа Лава, е повисок. Исто така има активен вулкан: планината Суретамат. На исток од Вануа Лава се наоѓаат две островчиња во групата, Равенга и Квакеа. Сола, главниот град на провинцијата, се наоѓа на Вануа Лава. Третиот по големина остров во групата, Урепарапара (исто така познат како Парапара), е стар вулкански конус кој е пробиен од морето, формирајќи залив, познат како Заливот на Нуркачите, на неговиот источен брег.
1.1 Острови
остров, површина(км<sup>2</sup>), население, центар, врв, висина(метри), општина, координати
Вот Танде, 0.24, -, -, ..., 76, Моту Лава
Урепарапара, 39, 437, Леј, Товлап, 764, Урепарапара
Вануа Лава, 330, 2623, Сола, Суретамате, 921, Вануа Лава
Мота, 9.5, 683, Веверао, Таве, 411, Мота
Мота Лава, 31, 1451, Лахлап, Тунтог, 243, Мотра Лава
Ра, 0.5, 189, Ра, ..., ..., Мота Лава
Мерелава, 15, 647, Тасмате, Теу, 833, Мере Лава
Гава, 330, 2491, Џолап, Гхарат, 767, Гава
Мериг, 0.5, 12, Леволвол, ..., 125, Мерелава
Ровански Острови, 0.1, -, -, ..., 2, Мота Лава
Бенксови Острови, 780, 8.533, Сола, Суретамате, 921, 6 општини
1.2 Економија
Основната економска активност е егзистенцијално земјоделство, иако копра, кафе и (на Гава) какао се одгледуваат за извоз. Наслагите на сулфур на планината Суретамат на Вануа Лава порано биле работени од француска компанија. Туризмот е се поважен на островите до кои може да се стигне со авион.
1.3 Транспорт
Постојат аеродроми на Мота Лава, Вануа Лава и Гауа, кои ги опслужува Ер Вануату, кој оперира неколку летови секоја недела и Ер Такси Вануату по барање. Бродовите доаѓаат на овие острови, главно за да ги подигнат производите што се извезуваат, но земаат и патници.
2 Историја
Како и остатокот од Вануату, островите Бенкс првпат биле населени во околу 12 век п.н.е. од австронезиски морепловци кои припаѓаат на културата Лапита . Археолозите пронашле антички обсидијан во Моталава, Вануа Лава и Гауа, а на Моталава пронашле керамика од Лапита.
Помеѓу 25 и 29 април 1606 година, островите станале првиот дел од Вануату што бил откриен од европски истражувач: шпанска експедиција предводена од португалскиот истражувач Педро Фернандез де Кирос пловела покрај Мерелава и застанала во Гава пред да стигне на Еспириту Санто и да воспостави краткотрајна колонија таму. Мерелава бил означена како ''Сан Маркос'', Мота Лава како ''Лагримас де Сан Педро'' (Солзите на Свети Петар), Вануа Лава како ''Портал де Белен'' (стабилна во Витлеем) и Гава како ''Санта Марија'' .
Капетанот Џејмс Кук го истражувал Вануату во 1774 година и верувал дека го видел целиот синџир, но не ги видел островите. Тие беа истражени од Вилијам Блај, од британската морнарица, и именувани по неговиот покровител, Сер Џозеф Бенкс . Тие беа наведени од Метју Флиндерс . Лава Вануа првпат бил истражен од новозеландскиот епископ, Џорџ Август Селвин во 1859 година.
3 Јазици
+15-те јазици на островите, Островот, Јазик, # говорници
Урепарапара, лехалиски јазик, 200
Урепарапара, лејопски јазик, 240
Моталава, воловски јазик, 1
Моталава, мвотлапски јазик, 2100 година
Вануа лава, лемерички јазик, 2
Вануа лава, верански јазик, 500
Вануа лава, вурески јазик, 2000 година
Вануа лава, мвесенски јазик, 10
Мота, мотански јазик, 750
Гава, нумејски јазик, 700
Гава, дорички јазик, 300
Гава, короански јазик, 250
Гава, oлратски јазик, 3
Гава, лаконски јазик, 800
Мерелава, мверлапски јазик, 1100
4 Наводи
* .
* .
* .
* .