procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Манастир Св. Фрањо (Пиран)

Манастир Св. Фрањо во Пиран е Римокатолички манастир сместен во Пиран, историски пристанишен град на брегот на Јадранското Море во југозападна Словенија. Манастирот е управуван од страна на Францисканци.
1 Историја
1.1 Рана историја
Црквата св. Катарина од Сиена била веќе изградена во 1301 година, кога започнала изградбата на блиската манастирска црква св. Фрањо Асишки од страна на сивите фрањевци. Историчарите на манастирот (Трани, Граниќ и Фрасон) напишале дека Џузепе Тартини ја добил своето прво музичко образование во манастирот, каде што неговите родители му изнајмиле соба по 1700 година н.е. Од 1954 до 1990 година, црквата била национализирана, а со денационализацијата била вратена на Црквата во 1996 година.
Францисканците започнале со изградба на сегашната црква св. Фрањо во 1301 година и ја завршиле во 1318 година.
1.2 Семејството Тартини
При 300-годишнината од раѓањето на Џузепе Тартини, во архивите на манастирот биле пронајдени планови од стари надгробни споменици, вклучувајќи го и оној што му припаѓал на семејството на Тартини.
До клоистерот води полукружен портал украсен со богато изрезбани столбови, кои носат архитрав со натпис и грбови.
2 Настани
Атриумот на манастирот веќе децении е место на кое се одржуваат настаните на Музичките вечери на Пиран.
Катедрала Ново Место

Катедралата Ново Место или катедрала св. Николаја во Ново Место е седиштето на Епархијата во Ново Место и еден од симболите на градот. Камената црква се наоѓа на рид над реката Крка. До 7 април 2006 година, кога била основана Епархијата во Ново Место, таа беше капителска црква. Поради тоа, понекогаш се нарекува и Капителска црква св. Николај. Таа се одликува со комбинација на готска и барокна архитектура и прекршена долгитудинална оска, бидејќи олтарот е повисок од наосот.
1 Историја
Оригиналната црква првпат била спомната во 1428 година, иако била изградена пред тоа. Олтарот со три бродови, опкружен од пет од осум страни, е сочуван од тоа време. Во 1493 година, кога бил основан капителот, започната е реконструкцијата која траела до 1623 година. Во 1576 година, зданието било оштетено во пожар. Нејзината реновација била финансирана од страна на прелатот Полидоро де Монтанјана, кој ја наложил изградбата на нов висок олтар и ја набавил маслената слика „Визијата на свети Николај“ (околу 1582 година) од венецијанскиот манеристички сликар Тинторето за него. Во 1621 година, била изградена наосната површина со барокни сводови и три барокни капели од секоја страна. Во 19-тиот век, црквата била преуредена во готски стил. Во 1733 година, нови странични олтари со слики од Валентин Мецингер биле инсталирани. Во 1860 година, нов полигонален звонак бил изграден во обликот на постојниот, на западната страна на црквата. Главниот олтар бил реновиран во 1868 година од страна на Матија Томц. Во 1901 година, олтарот бил декориран од Матија Кожелј.
Уница (река)

Уница е река во Словенија. Таа започнува како подземно спојување на реките Пивка и Рак во Планинската јама. Ова е најголемото спојување на подземни реки во Европа. 300 метри понатаму, Уница излегува близу Планина (Постојна). Таа тече кон север низ Планинското карстно поле (Планинско Поље) преку општините Постојна, Церкница и Логатец, каде повторно се враќа под земја. Потоа тече уште околу 10 километри подземно, излегувајќи 142 метри пониско на повеќе извори близу Врхника и формирајќи ја реката Љубљаница.
Мартин Кметец

Мартин Кметец, О.Ф.М. Конв. (роден на 10 ноември 1956 година) е архиепископ на Измир и францискански свештеник. Бил назначен за епископ на 8 декември 2020 година како архиепископ на Измир.
1 Биографија
Мартин Кметец бил роден во Птуј, Словенија, и бил ракоположен за францискански свештеник во 1983 година од страна на епископот Јожеф Смеј.
По неговите студии на Универзитетот во Љубљана, тој ја стекнал титулата доктор на науки со теза на тема интеррелигиски дијалог и го извршувал своето министерство во Либан. Од 2014 до 2018 година бил викар на Конвентуалните Францисканци во Старателство на Светата земја. Од 2011 година работел во манастирот во Истанбул, а во 2018 година станал негов надзорник. Зборув словенечки, турски, француски, арапски и италијански.
На 8 декември 2020 година, папата Франциско го назначил за архиепископ на Измир.
2 Министерство во Измир
Во Архиепископијата Измир, Мартин Кметец се грижи за заедница од околу 5.000 луѓе, можеби повеќе ако се вклучат мигрантите и бегалците. Кога бил прашан во интервју за слободата да евангелизира, тој рекол: „Како Францисканец, сметам дека сведоштвото на животот е основната вредност, братскиот живот. Свети Франциско рекол дека треба да се проповеда Словото кога и да се укаже можност. Ние се обидуваме да го правиме тоа, на пример, преку социјалните мрежи и новата веб-страница на архиепископијата. Се обидуваме активно да учествуваме и да бидеме жива Црква. Нашата мисија е мисија на Црква со отворени врати. За оваа причина, сите наши цркви се отворени за јавноста во одредени времиња. Понекогаш се одржуваат посветувања, а некој секогаш е присутен во црквата за да ги пречека посетителите и да одговори на сите прашања што можат да ги имаат. Ова е патот на евангелизација што го избравме во светло на сегашната ситуација."
Лана Роудс

Лана Роудс (|Lana Rhoades; вистинско име — Амара Мејпл, англ. ''Amara Maple'') — американска порноглумица. Добитничка е на наградата XBIZ во категоријата „Најдобра нова старлета“ (2017).
1 Ран живот
Роудс била одгледана од самохрана мајка во предградие на Чикаго заедно со нејзината постара сестра, која се борела со шизофренија. Таа изјавила дека голем дел од вниманието на семејството било кон грижата за нејзината сестра, поради што се чувствувала запоставено и без водство. Барајќи бегство, таа се воодушевила од блескавиот начин на живот на манекенките на ''Playboy'' како Ана Никол Смит, која ја видела во реалното ТВ-шоу ''Девојките од соседството''.
За време на младешките години, Роудс почнала да користи наркотици со своето прво момче и како соучесничка се вклучила во неколку кражби. На 16-годишна возраст, таа била осудена на малолетнички притвор во Младинскиот центар Воренвил, со рок определен до нејзината 21 година. Меѓутоа, била ослободена по една година поради добро однесување и заработила општообразовен развој додека била во затвор. По нејзиното ослободување, таа го направила својот прв обид во законска секс-работа, работејќи како хостеса во ресторанот ''Tilted Kilt'' и настапувајќи во стриптиз-клуб.
2 Кариера
Роудс влегла во порноиндустријата во 2016 г. на 19-годишна возраст и се пензионирала до крајот на 2017 г. Откако поминала околу една година во индустријата, таа го пренасочила своето внимание кон тоа да стане влијателна личност на социјалните мрежи. До 2019 г., станала најпребаруваната порноглумица на Pornhub, собирајќи 345 милиони прегледи. Во февруари 2020 г., се приклучила на Brazzers како маркетиншка советничка.
3 Личен живот
На 2 јуни 2021 г., таа објавила фотографија од ултразвук на нејзиното бебе на Instagram со натпис „Соопштение“. Претходно во февруари 2021 г., Лана го објавила своето раскинување со популарниот блогер Мајк Мајлак, кој можеби е татко на детето. На 9 јануари 2022 г. родила син, на кого му го дала името Мајло.
Сливница (планина)

Сливница (1.114 метри) е врв на Динарските Алпи во Словенија, југоисточно од Церковница на работ на рамнината дефинирана од Церковничкото Езеро. Неговите јужни и западни падини се покриени со широколисни и борови шуми, кои исто така го блокираат погледот од највискиот врв, Голема Сливница.
Карстна пештера под врвотот на Сливница, позната како Пештера на Вештерките (Цопорнишка јама ), била опишана од Валвазор во неговото дело ''Слава на Крањска'' (1689) како дупка каде што се прават бури. Топлиот воздух се искачува од пештерата во студените зимски месеци и се кондензира, формирајќи магла, појава која придонела за создавање на локалната легенда за вештерките од Сливница, кои традиционално биле обвинувани за сите несреќи од страна на локалните земјоделци, од бури од град до различни болести.
Ложница (Савиња)

Ложница — лева притока на Савиња во Словенија. Таа е долга 26 километри и има сливно подрачје од 141 км². Извира во Камнишко-Савињските Алпи, во Логарската Долина, на надморска височина од 1310 метри, и се влева во Савиња кај Цеље. Во близина на нејзиното устие се наоѓа кајакарскиот клуб НИВО Цеље, кој во 2006 година претрпе значителна штета поради голем пожар. Областа околу клубот, позната како Шпица, е популарно место за собирање на жителите на Цеље.
Од 1998 година, подрачјето на реката Ложница со нејзината поплавна зона е заштитено како природен споменик со одлука на општината Жалец. Оваа заштита опфаќа геоморфолошки, хидролошки, ботанички и зоолошки природни вредности. Заштитената област зафаќа околу 90 хектари.
Ѕвездичка Заспанка

Ѕвездичка Заспанка, позната и како „Заспана ѕвездичка“ или „Малата заспана ѕвезда“, е првата словенечка радио-драма. Ја напишал Фране Миличински во 1952 година. Од 1955 година, со некои прекини, се изведува како куклена претстава. Во 1959 година, по објавувањето како книга, Миличински ја добил наградата „Левстик“ за ова дело. „Ѕвездичка Заспанка“ останува една од најпопуларните детски приказни во Словенија.
1 Содржина
„Ѕвездичка Заспанка“ е најмладата ѕвезда на небото. Поради нејзиното постојано доцнење на работа, Месечината ја испраќа на Земјата како казна. Таа може да се врати на небото кога ќе докаже дека ја научила лекцијата. Меѓу луѓето што ги среќава на Земјата е и разбојникот Цеферин, кој сака да ѝ ја украде златната коса. Поради невиноста и добрината на Ѕвездичка Заспанка, неговото камено срце почнува да чука. На крајот, Ѕвездичка Заспанка се враќа на небото.
2 Наводи
* Milčinski, Frane (1995): »Zvezdica Zaspanka« Ljubljana: Mladinska knjiga. (Ilustrirala Mojca Cerjak)
* Milčinski, Frane (2004): »Zvezdica Zaspanka« Ljubljana: založba Sanje. (Ilustriral Gorazd Vahen)
Институт Свети Станислав (Словенија)

Институтот Свети Станислав (словенечки: Zavod svetega Stanislava) е словенечка римокатоличка образовна институција во Шентвид, Љубљана. Неговите корени датираат од крајот на 19-тиот век, кога љубљанскиот бискуп Антон Бонавентура Јеглич ја презентирал идејата за основање на првото средно училиште на целосно словенечки јазик. По многу компликации поврзани со одбивањето на градските власти да дадат дозвола за изградба во центарот на градот, на 16 јули 1901 година Јеглич го благословил ново поставениот камен-темелник на институтот. Изградбата траела четири години. Бискупот ја благословил зградата на 21 септември 1905 година и таа била именувана по Свети Станислав Костка.
Ова словенечко-средно училиште на словенечки јазик функционирало до 28 април 1941 година, кога германските власти ја одзеле зградата. Инструкторите и учениците биле принудени да ја напуштат целата зграда за само три часа. За време на војната, зградата била користена од Гестапо. По војната, просториите биле користени како собирен центар за заробени словенечки трупи од Домобранската војска, од кои поголемиот дел подоцна биле убиени. Некои биле погубени во Шентвид и погребани во масовна гробница зад Шентвидското гробиште, некои биле транспортирани во долината Кучја и убиени таму, а некои биле убиени во шумата надвор од Кочевје.
Зградата потоа била предадена за воена употреба. Во неа биле сместени касарни за Југословенската народна армија, која ја напуштила зградата во лоша состојба кога се иселила во 1991 година.
Откако Словенија станала независна во 1991 година, имотот бил вратен на Католичката црква. Наставата повторно започнала да се одржува во Епископската класична средна школа (Скофијаска класична гимназија), која се наоѓа во институтот, на 1 септември 1993 година.
Покрај Епископската класична средна школа, денес Институтот Свети Станислав исто така го содржи и Јегличевиот интернат за ученици, Студентскиот дом на Јанез Франчишек Гнидовец, музичка школа, Словенечкиот центар, Предучилишната установа Добриот пастир и Основната школа на Алојзиј Шуштар.
Директорите на институтот откако бил повторно отворен биле: Борут Кошир од 1993 до 2000 година, Антон Јамник од 2000 до 2006 година, Роман Глобокар од 2006 до 2018 година и Тоне Чесен од 2018 година.
Градско собрание на Љубљана

Градското собрание на Љубљана (словенечки: ''Ljubljanska mestna hiša'') — градско собрание во Љубљана, главниот град на Словенија, тоа е седиште на Градската општина Љубљана. Се наоѓа на градскиот плоштад во центарот на градот во близина на Љубљанската соборна црква.
Оригиналната зграда била изградена во готски стил во 1484 година, веројатно според плановите на крањскиот градежник Петар Безлај. Помеѓу 1717 и 1719 година, зградата била подложена на барокно реновирање со венецијанска инспирација од градежникот Грегор Мачек кој градел врз основа на плановите на италијанскиот архитект Карло Мартинузи и врз неговите сопствени планови (предниот дел на калканот, лоѓијата и триделното скалило). Во средината на 1920-тите, на влезот на Градското собрание бил подигнат споменик на српскиот и првиот југословенски крал Петар I. Споменикот, дизајниран од архитектот Јоже Плечник, бил отстранет и уништен од страна на фашистичките италијански окупациони власти на Љубљанската Покраина во април 1941 година.
Надвор од градското собрание стои реплика на барокната Робова фонтана, дело на Франческо Роба. Оригиналното дело било завршено во 1751 година и се чува во Националната галерија на Словенија.
Пљаса (Горица)

Пљаса (|Plasë; |Pleasa или ''Pliasa'') — село во општината Малик на Горичката област, југоисточна Албанија.
1 Географија и местоположба
Селото е сместено во северните падини на планината Морава, во Горичкото Поле, oколу 10 км североисточно од градот Горица, на надморска височина од 865 м.
2 Историја
На почетокот на XVIII век Пљаса било големо влашко село во Горичката каза. Во 1831 г. селото било уништено од албански разбојници. По Грчкото востание во Македонија во 1878 година, околу 135 влашки семејства се преселиле во околината на гратчето Алмирос во Тесалија.
Во 1894 г. Густав Вајганд („Аромани“) напишал дека селото Пљаса било поделено на две маала – едно муслиманско (албанско) и едно христијанско (влашко). Во христијанското маало живееле околу 500 жители, Власи под влијание на романската пропаганда. Во 1881 г. било отворено и романско училиште, кое во 1890 г. броело 73 ученици.
За време на Македонската борба, влашкото население останало верно на четниците на ВМОРО и ја одбиле Цариградската патријаршија. Во селската црква, богослужбата се оддржувала на романски, каде служел отец Харалампие Баламачи. Поради тоа, во 1905 г. андартскиот капетан Константинос Гутас го нападнал селото со цел населението да премине под Патријаршијата. Летото истата година, андартите на Никола (Лаки) Дељо ги разбиле месните чети на Апостол Кочкона и Танаси Насту.
Според Васил К’нчов, на крајот на XIX век селото имало „300 куќи Македонци и Арнаути“.
На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. Пљаса е претставена како албанско село од мешана (муслиманска и православна) вероисповед во Горичката Каза на Горичкиот Санџак со 210 куќи.
Сè до 2015 г. селото било во состав на Општина Полјани.
3 Културни и природни знаменитости
Цркви
* Црква „Пресвета Богородица“ — главна селска црква, изградена во 1801 г.
4 Личности
Родени во Пљаса
* Апостол Кочкона — горички војвода на ВМОРО
* Апостол Стериев — зограф од XIX век* Аурел Чуфеску (1922–2011) — општественик во САД* Василе Муши (1895–1961) — романски политичар* Јорго Стериу (1872–1947) — романски претприемач
* Константин Колимитра (1912–2001) — влашки писател* Танаси Насту (1879–1927) — револуционер на ВМОРО
* Харалампие Баламачи (1863–1914) — влашки свештеник
По потекло од Пљаса
* Митре Влаот (1873–1907) — македонски револуционер и војвода на ВМОРО, роден во Кономлади
Вера Велеска

Вера Велеска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Таа била монополска работничка. Нејзината активност се одвивала во родниот град. Од 1940 година била член на воспитна група. За член на СКОЈ била избрана во 1941 година. Во 1942 година учествувала во организирањето на штрајкот во монополот каде работела. Во есента 1944 година станала член на КПМ. Собирала народна помош, испраќала пакети на политичките затвореници и на оние кои се наоѓале во интернација. Пренесувала пропаганден материјал.
Василка Велеска

Василка Лазо Велеска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Од 1938 му припаѓала на напредното работничко движење во Прилеп. Во 1941 година била член на женска просветна група, а самата формирала два подактива со кои раководела. По 1942 година (по загинувањето на нејзиниот маж Борка Левата во партизани), била на поединечна врска. Растурала пропаганден материјал. Била многу активна во собирањето народна помош за партизанските одреди. Во ноември 1944 година станала член на Околискиот одбор на АФЖ во Прилеп.
2 Поврзано
* Борка Велески
* Милица Велеска
Милица Велеска

Милица Велеска (1925 во — ) — учесничка во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Делувала во Прилеп од 1941 година како членка на скоевска група. Обезбедувала станови за илегалците и собирала народна помош.
2 Поврзано
* Борка Велески
* Василка Велеска
Крстана Велинова

Крстана Миланова (Ангелова) Велинова ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала во НОД како борец во Четиринаесеттата македонска ударна бригада, а потоа во II артилериска бригада. Со Петнаесеттиот македонски корпус заминала на Сремскиот фронт и учествувала во борбите кај селото Товарник.
Ресмија Велиу

Ресмија Реџем Велиу ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Во почетокот на 1943 година била опфатена во воспитна младинска група составена само од младинки, раководена од народниот херој Ибе Паликуќа. Во нејзиниот дом се одржувале состаноци на воспитна група, а таа била многу активна во собирањето на народна помош. Во слободен Дебар, 1943 година, покажала извонредна активност во подготвувањето на храна за борците на НОВ и ПОМ.
Перса Величкова

Перса Саздова Величкова ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Од летото 1943 година учествувала во заднината на НОД во селото. Кон крајот на август истата година била избрана за член на илегалниот народно ослободителен одбор во селото Врачевце. Собирала народна помош, плетела топла облека, чувала илегалци и борци од Вториот кумановски партизански одред. Чувала стража во селото кога во него престојувале борците од Карпошовоиот одред и повремено пренесувала пошта од Козјак до Куманово и обратно.
Од летото 1944 станала член на СКОЈ. Раководела младински воспитни групи и наскоро била избрана за секретар на Околискиот комитет на СКОЈ, а потоа и за претседател на НОМСМ. Во есента 1944 година била член на Општинскиот и Околискиот комитет на СКОЈ. Носител е на повеќе одликувања.
Драгинка Величковска

Драгинка Илиева Величковска (во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала во заднината на НОД од 1944 година. Од март истата година работела со младината во селото Бајловце и околните села. Била член на СКОЈ и член на Општински комитет на СКОЈ. Собирала народна помош, плетела топла облека за борците во НОВ и ПОМ, носела пошта од Куманово до Бајловце. Работела на описменувањето на пoвoзpacнитe и пионерите во селото, водејќи ги со успех аналфабетските курсеви.
Донка Велјанова

Донка Василева Велјанова ( во — во ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Во НОД учествувала од ноември 1941 година. Чувала илегалци, собирала храна, месела леб за партизаните и истиот го носела во партизанската база. Била ползувана за курир. Во нејзиниот дом била направена скривница за чување оружје. Во 1943 година била под присмотра на бугарската полиција, па честопати била сослушувана и малтретирана.
Цена Велјанова

Цена Велјанова ( во — во ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Таа била општа работничка. Учествувала во НОД од есента 1943 година. Била член на КПМ. Кога нејзината активност била откриена од бугарскиот окупатор, била затворена и изложена на терор. Од последиците на теророт yмpeлa во селото Никодин во 1944 година.
2 Поврзано
*Ванде Велјаноски
*Ордана Велјанова
Радојка Велјанова

Радојка Велјанова ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Како ученичка во Битолската гимназија учествувала во заднината на НОД од 1942 година. Во текот на 1943 година била избрана за член на СКОЈ. Во нејзиниот дом често се одржувале состаноци на скоевски гpyпи. Учествувала во сите акции што ги организирала скоевската организација во градот.
Ордана Велјанова

Ордана П. Велјанова ( во — во ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Во НОД учествувала од 1941 година во Прилеп. Својот дом повремено го отстапувала за одржување партиски состаноци и за престој на илегалци. Поради активноста на нејзините двајца синови и ќерката, Ордана била уапсена, а потоа интернирана 6 месеци во Јарловица, Ломско, Бугарија. По враќањето продолжила да врши услуги на партиската организација во Прилеп. Кај неа се одржувале состаноци, чувала партизани, давала храна, плетела чорапи, перела облека и други слични активности.
2 Поврзано
*Ванде Велјаноски
*Цена Велјанова
Стаклени жаби

Стаклени жаби — семејство безопашести водоземци пронајдени во Јужна Америка. Претходно биле дел од семејството гаталинки. Особеност на претставниците на ова семејство е проѕирноста на телото, особено на кожата.
1 Опис
Стаклените жаби се мали водоземци, обично со размери помеѓу 20–30 мм, освен ''Centrolene gekkoideum'', кој може да порасне и до 75 мм. Тие многу личат на гаталинките, со рамни тела, широки и кратки глави и големи очи свртени нанапред што обезбедуваат двогледно гледање. Нивните зеници се хоризонтални процепи во текот на денот и речиси кружни навечер. Имаат долги, тенки нозе со вшмукувачки прсти што им помагаат да се придржат за лисјата. Нивните задни нозе имаат мрежа што ја подобрува стабилноста на несигурни површини.
Нивните грбови се типично зелени, кои се движат од жолтеникаво-зелена до маслинесто-зелена, понекогаш кафеава боја. Исклучителна одлика на стаклените жаби е нивниот речиси проѕирен стомак и граден кош, дозволувајќи им на нивните внатрешни органи — срцето, црниот дроб, системот за варење, па дури и јајцата кај бремените женки — да бидат видливи. Многу видови исто имаат и проѕирни или полупроѕирни мускули, коски и ткива.
Овие жаби се добро прикриени, а некои имаат дури и зелени коски поради наслагите на жолчните соли. Два вида, ''Centrolenella fleischmanni'' и ''Centrolenella prosoblepon'', имаат пигменти што го одразуваат инфрацрвеното зрачење како растенијата, помагајќи и во прикривањето и во регулацијата на температурата.
Мажјаците произведуваат пискливи или свиркачки звуци. Кај некои видови, еден жабин крик може да предизвика хор што се шири по речната струја.
2 Начин на живот
Стаклените жаби обично живеат во планинските тропски шуми. Многу видови живеат во близина на вода, особено брзотечни потоци и водопади. Меѓутоа, жабите не се непосредно поврзани со водата, а потрагата по храна, парењето и несењето јајца се случуваат на лисјата на дрвјата и грмушките. Само полноглавците се развиваат во вода, но по метаморфозата излегуваат на копно и никогаш не се враќаат во вода. Активни се во дождливо или многу влажно време. Во текот на денот се кријат во зеленило, излегувајќи од нивните засолништа дури во самрак.
3 Распространетост
Опсегот на семејството ја вклучува тропска Средна Америка, тропските Анди, Сиера Невада де Санта Марта во Колумбија, Крајбрежната Кордиљера, Венецуела, Тобаго, Гвајанскиот Штит, басенот на Амазон и бразилската атлантска шума.
Фана Велјанова

Фана Велјанова ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Делувала во селото. Станала член на СКОЈ од март 1941 година. Собирала, чувала и пренесувала оружје и муниција, давала и собирала народна помош, растурала и пренесувала пропаганден материјал и летоци. Носела храна на политичките затвореници во Битола. Била доста активна во организирањето на младите од селото. Од февруари 1943 година, станала член на КПЈ. Кон крајот на август 1943 година била затворена, но веќе во декември била ослободена. Во селото раководела со СКОЈ. Во август 1944 година стапила во VII дополнителна бритада, а потоа била префрлена во Четириесет и втората дивизија со која заминала на Сремскиот фронт.
Велјанка Велјановска

Велјанка Велјановска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Како член на СКОЈ учествувала во заднината на НОД во селото Годивје од август 1943 година. Повремено била ангажирана како курир.
2 Поврзано
* Менка Велјановска
Менка Велјаноска

Менка Георгиева Велјаноска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала во заднината на НОД од април 1943 година и делувала во Свето Митрани. Давала народна помош. Повремено кај неа престојувале илегалци.
2 Поврзано
*Милица Велјаноска
Милица Велјаноска

Милица Ванчо Велјаноска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала во заднината на НОД во селото Кочиште од 1941 година. Собирала народна помош, а во пролетта 1942 година со делувањето нa крушевскиот партизански одред „Питу Гули“, подготвувала храна за борците. Во нејзиниот дом доаѓале партизански патроли и тој станал сигурно партизанско засолниште. Ја одржувала и врската меѓу Крушево и Пуста Река. Испраќала храна на политичките затвореници, а од есента 1944 година станала член на НОФ и АФЖ.
2 Поврзано
*Менка Велјаноска
Пара Велјаноска

Пара Димоска Велјаноска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествvвала во НОД во селото од 1942 година. Чувала илегалци, а повремено вршела курирска работа, собирала народна помош и работела на активирањето на жените од селото.
Елена Велјаноска

Елена Велјаноска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала во НОД од април 1943 година како член на младинска воспитна група. Од јуни 1944 година била борец во единиците на НОВ и ПОМ кога била избрана за член на КПМ. Есента 1944 година станала член на Околискиот одбор на АФЖ.
2 Поврзано
* Ѓорѓија Велјаноски
Црква „Исус Христос Животодавец“ - Борје

Исус Христос Животодавец (|Shën e Ristozit; |Ναός Ζωοδότη Χριστού|) — црква во селото Борје, во општината Горица на истоимената област, Албанија. Влегува во состав на Горичката митрополија на Албанската православна црква.
1 Историја
Според ктиторскиот натпис сместен над јужниот влез на црквата, таа е подигната во 1389–1390 г. од епископот Нифонт. Другиот натпис во храмот гласи:
Зографите на црквата се припадници на Костурската уметничка школа од втората половина на XIV век. Нивни дела се живописите на црквата „Св. Атанасиј Музачки“ во Костур и „Рождество на Пресвета Богородица“ на островот Мал Град во Преспанското Езеро.
Во 1948 г. црквата била прогласена за заштитен споменик на културата.
2 Поврзано
* Борје
Мара Велјаноска

Мара Велјаноска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Се истакнала во организирањето на постарите жени од селото, особено во 1943 година. Собирала народна помош и пренесувала илегален материјал од МК КПМ - Кичево до Реонскиот коиитет. Чувала илегалци и илегален материјал. Особено се истакнала во собирањето на жито и дpyги прехранбени артикли. Организирала жени за плетење топла облека. Кога Првата македонска ударна бригада престојувала во Кичевско, со својата група месела и печела леб за потребите на бригадата, приготвувала храна, перела и крпела облека.
Санта Велјаноска

Санта Велјаноска ( во — во ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала во НОД од 1 август 1943 година во селото Волино. Била курир. Пренесувала строго доверливи писма од селото Волино до Струга и други места, како и оружје. Организирала акции за собирање на храна и облека. Пренесувала илегалци од Волино во Струга и друти места. Во својот дом чувала илегалци.
Царевка Велковска - Величиќ

Царевка Велковска - Величиќ ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала во НОД од јуни 1942 година. Била член на скоевска воспитна група, а подоцна станала член на СКОЈ. Во јули 1943 година стапила во Кумановскиот партизански одред, а потоа во Треттата македонска ударна бригада. Есента, на 25 октомври 1944 година била заробена од балистите и изложена на терор. На 20 ноември 1944 година успеала да побегне. Била член на Околискиот комитет на СКОЈ - Куманово.
Mortal Kombat: Armageddon

Mortal Kombat: Armageddon е борбена игра објавена од Midway Games и Just Games Interactive и седма игра од серијата Mortal Kombat. Играта беше објавена за платформите PlayStation 2 и Xbox на 11 октомври 2006 година, а за Wii на 29 мај 2007 година. Играта ги содржи сите познати ликови од претходните Mortal Kombat игри и Тавен и Даегон како нови ликови.
1 Гејмплеј
Години пред првиот Mortal Kombat турнир, кралот Аргус од Еденија заедно со неговата сопруга Делија планираат да создадат воин кој може да донесе рамнотежа во сите сфери. Тие подоцна имаат две свои деца, Тавен и Дејгон, и ја градат пирамидата на Аргус. Откако Шујинко подоцна е доведен во заблуда од кралот на змејот Онага, борци од сите области се собираат за пророкуваната битка на Армагедон, која го отелотворува будењето на воинот создаден од Блаже, Аргус и Делија. Кога Тавен ќе се разбуди од својот сон, тој е принуден да го пронајде Блаже и планира да го уништи во замена за една желба и неверојатно богатство. Тавен одлучува да го уништи Блаз за да го реши конфликтот Армагедон. Сепак, Дејгон го издава Тавен со помош на кланот на Црвениот змеј и откако ги уби неговите родители пред Тавен, Тејвен му се одмаздува на Дејгон убивајќи го и се соочува со Блаже во битка, но Блаже го поразува Тавен и Тавен умира во Битката кај Армагедон откако Шао Кан успева да го победи Блаже, освојувајќи ги своите моќи на Равориден, на врвот на Равиден и конфронт Аргус пирамидата и ќе го убие, но Рајден успева пред да умре да испрати порака до неговото минато јас, што ќе доведе до настаните од играта Mortal Kombat во 2011 година.
Бачка (Девол)

Бачка (|Bickë) — село во општината Девол на Горичката област, југоисточна Албанија.
1 Географија и местоположба
Селото се наоѓа во североисточниот дел на планината Морава, околу 5 км југозападно од селото Прогун, на надморска височина од 965 м. Низ селото тече реката Леска, лева притока на Девол.
2 Историја
На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. ''Бичичка'' е претставена како чисто албанско село во Горичката Каза на Горичкиот Санџак со 10 куќи.
Сè до 2015 г. селото било во состав на Општина Прогун.
Природен парк Горичко

Природниот парк Горичко е основан на 9 октомври 2003 година и е составен дел на трилатералниот природен парк Горичко–Орсег–Рааб. Зафаќа површина од 46.200 хектари, што значи дека е втор по големина природен парк во Словенија.
Ова е најцентралноевропски регион во Словенија, каде што речиси и да не се чувствуваат динарски, медитерански и алпски влијанија. Ридовите по кои го добил името Горичко биле создадени од Панонското Море. Теренот благо се издигнува на север. Тоа е ридест предел обраснат со дрвја. Има многу мочуришта и влажни ливади, иако тоа е најсушниот словенечки регион, со годишни врнежи од само приближно 800 литри на метар квадратен.
1 Флора и фауна
Горичко сè уште зачувува многу природни услови. Доказ за тоа е најдобро зачуваната популација на видри (''Lutra lutra'') во Словенија. Со широки водни мрежи, како и со стоечки водни тела, како што се езера, бари и мочуришта, поволните услови за живот на видот се зголемуваат.
Најдобро зачуваните природни екосистеми се дабовите шуми, живеалиште на неколку ретки видови, вклучувајќи ја дабовата буба (''Cerambyx cerdo'') и еленската бубачка (''Lucanus cervus''). Локалниот обичен елен (''Cervus elaphus'') е единственото домородно животно на елени во Словенија што избегнало истребување во 19 век. Шумите се исто така дом на еден вид полв (''Muscardinus avellanarius'').
2 Поврзано
* Заштитени подрачја на Словенија
Враниште (Албанија)

Враниште или Враништа (|Vranisht) — село во општината Девол на Горичката област, југоисточна Албанија.
1 Географија и местоположба
Селото се наоѓа во североисточните падини на планината Морава, во долината на реката Леска, лева притока на Девол, околу 4 км југозападно од селото Прогун, на надморска височина од 910 м. Враниште е потполно споено со соседното село Пиљур.
2 Историја
Селото се спомнува во османлиски дефтер од 1530 г. под името ''Ивранеште'', спахиски тимар и зиамет со 46 христијански домаќинства, 19 неженети и 1 вдовица.
На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. ''Вираништа'' е претставено како чисто албанско село во Горичката Каза на Горичкиот Санџак со 75 куќи.
Сè до 2015 г. селото било во состав на Општина Прогун.
Ортопедска болница Валдолтра

Ортопедската болница Валдолтра (словенечки: Ortopedska bolnišnica Valdoltra) — еден од најважните медицински капацитети за третман во Словенија. Се наоѓа во Анкаран, на брегот на Јадранското Море, во југозападниот дел на земјата. Болницата има свои почетоци од 1909 година, кога започнала да прима пациенти со скелетна туберкулоза.
Дорјан Марушич

Доријан Марушич (роден на 13 јуни 1957 година) ― словенечки лекар и политичар. Тој е државен секретар во Министерството за здравство на Словенија од 2000 година и министер за здравство на Словенија од 2010 година.
1 Образование
Доријан Марушич бил роден во Копер. По завршувањето на гимназијата во Копер, тој студирал на Природно-техничкиот факултет при Универзитетот во Љубљана (1976-1981), каде што дипломирал математика. Потоа студирал на Медицинскиот факултет во Љубљана и дипломирал во 1989 година. Специјализирал интерна медицина, а потоа работел во Општата болница Изола, Универзитетската клиника во Гронинген и Универзитетскиот медицински центар Љубљана до 1995 година. Во 2003 година се запишал на постдипломски студии по менаџмент на непрофитни организации на Факултетот за општествени науки на Универзитетот во Љубљана.
2 Кариера
Во текот на 1998 до 2000 година, тој бил раководител на одделението за интензивна терапија во Општата болница Изола. Од мај 2002 година станал медицински директор.
Откако служел како советник на генералниот директор на Институтот за здравствено осигурување на Словенија, во декември 2000 година, бил назначен за државен секретар во Министерството за здравство на Словенија, повторно назначен во 2004 година.
Марушич е автор или коавтор на над 200 научни трудови и над 350 популарни статии.
На 7 април 2010 година, Марушич положи заклетва како министер за здравство на Словенија.
3 Личен живот
Неговиот брат Драган Марушич е математичар.
Валентина Преволник Рупел

Валентина Преволник Рупел (родена 1971 година) е словенечки владин претставник и економист. Таа ја извршува функцијата министер за здравство на Словенија од 2023 година.
1 Животот
Таа беше државен секретар во Министерството за здравство на 13 јули 2023 година во 15-та Влада на Словенија . Таа е назначена за министер за здравство на Република Словенија на 13 октомври 2023 година.
Данијел Бешиќ Лоредан

Данијел Бешич Лоредан, роден на 18 мај 1973 година, е познат словенечки ортопедски хирург и политичар. Тој ја извршувал функцијата заменик-премиер и министер за здравство во словенечката влада на Роберт Голоб, од 2022 до 2023 година.
1 Ран живот и кариера
Данијел Бешич Лоредан бил роден на 18 мај 1973 година во Копер, Словенија. По завршувањето на своето образование, започнал со работа во Медицинскиот центар на Универзитетот во Љубљана, каде што се специјализирал, а потоа се преселил во ортопедската болница Валдолтра како специјалист. Во 2016 година, тој преминал во Сплошна болница „Д-р Франка Дерганча“ во Нова Горица, каде што работел како раководител на ортопедското одделение за период од две години.
Во 2018 година, тој формирал политичка група наречена ''Движење заедно напред.'' Во февруари 2018 година, движењето почнало да собира потписи за онлајн петиција за оставка на министерката за здравство Милојка Колар Челарц. Движењето учествувало и на словенечките парламентарни избори во 2018 година и достигнало 0,49 отсто од гласовите.
На 1 јуни 2022 година бил избран за вицепремиер и министер за здравство во Република Словенија.
2 Контроверзност
Во ноември 2021 година, вршителот на должноста директор на Општата болница „Нова Горица“, Ернест Гортан, му забранил да работи во болницата пред престанокот на работниот однос, со тврдење дека не организирал префрлање на пациентите во други болници. Тој не ги прекинал операциите и се спротивставил на преместување на пациенти со КОВИД во ортопедски установи. По жалбата му била изречена само опомена, Бешиќ Лоредан кон средината на декември се вратил во болницата. Во јануари 2022 година, на негово барање го прекинал работниот однос во болницата.
Чирлидинг

Чирлидинг (|cheerleading = „навивање, мажоретство“) — динамична дејност каде учесниците, често наречени „чирлидерки“ (или мажоретки), ја поддржуваат својата екипа преку бодри изведби. Тоа може да вклучува сѐ, од извикување гесла до високоенергетски физички вежби. Чирлидингот служи за повеќе цели: мотивирање на спортски екипи, забавување на публиката и натпреварување во настани. Изведбите обично траат помеѓу една и три минути, вклучувајќи елементи на акробатика, танц, скокови, скандирања и каскади.
Чирлидингот потекнува од САД и останува првенствено во Америка; од 2017 г. неговите учесници се проценуваат на 3,85 милиони.
Современиот чирлидинг е тесно поврзан со американскиот фудбал и кошарка, иако другите спортови, како што се фудбалот, хокејот на мраз, одбојката, бејзболот и кечот, повремено имаат мажоретски групи. Светското првенство во крикет ICC Twenty20 во 2007 г. во Јужна Африка бил првиот меѓународен настан во крикет што ги претставил мажоретките. Во Главната бејзболска лига, ''Флорида''''марлинс'' била првата екипа што основала мажоретски состав.
1 Историја
Во 1860-тите, студентите од Обединетото Кралство почнале едногласно да навиваат и скандираат за да ги поддржат своите омилени спортисти на спортски настани. Оваа традиција набрзо го направила својот пат до Соединетите Американски Држави. Првиот меѓуфакултетски фудбалски натпревар во САД се одржал на 6 ноември 1869 г., помеѓу Принстонскиот и Ратгерскиот универзитет. За време на овој историски натпревар, студентските мажоретки го извикувале оригиналното веселие „Sis Boom Rah!“ (''Сис бум ра!''), означувајќи ги раните корени на организираното мажоретство.
2 Поврзано
* Гимнастика
* Акробатика
* Танц
Марко Година

Марко Година (роден на 15 април 1943 година во Љубљана − починал на 7 февруари 1986 година) бил словенечки пластичен хирург и пионер во реконструктивната микрохирургија, син на писателот Фердо Година. Студирал медицина во Загреб (Хрватска), во Велика Британија и во САД. Дополнително, студирал јазици (италијански, француски, германски, англиски и латински). Подоцна се специјализирал за хирургија на раце и држел предавања низ целиот свет. Во Универзитетскиот клинички центар Љубљана формирал и обучил тим на хирурзи кој станал светски познат по операциите на ампутирани екстремитети. Во 1984 година, тој бил првиот кој извршил привремено ектопично закачување на ампутираната рака на пазувите за да го спаси осакатениот горен екстремитет. Тој бил меѓу основачите на Европскиот курс за хирургија на раце. Марко Година и неговата сопруга Весна загинале во сообраќајна несреќа на патот од Загреб кон Љубљана. Стипендијата именувана по него, се доделува за визитинг стипендисти за пластична хирургија, кои ги посетуваат центарите по нивен избор, вклучително и Одделот за пластична хирургија и изгореници во Љубљана.
Завод за здравствено осигурување на Словенија

Завод за здравствено осигурување на Словенија (словенечки: Zavod za zdravstveno zavarovanje Slovenije) - основан на 1 март 1992 година, според Законот за здравствена заштита и здравствено осигурување, по прогласувањето на независноста од Југославија. Заводот функционира како јавен институт, со обврска согласно својот статут да обезбеди задолжително здравствено осигурување. Основната задача на Институтот е да обезбеди ефективно собирање (мобилизација) и распределба на јавните средства, со цел да се осигурии квалитетни права на осигурениците кои произлегуваат од овие средства.
Здравственото осигурување е задолжително и доброволно. Задолжително здравствено осигурување го обезбедува Институтот за здравствено осигурување на Словенија, а доброволното здравствено осигурување го вршат други компании за здравствено осигурување.
Институтот се состои од 10 регионални единици и 45 подружници распоредени низ територијата на Словенија. Информативниот центар и Дирекцијата ја комплетираат структурата на Институтот. На крајот на 2019 година, персоналот на Институтот броел редовни 950 вработени. Со Институтот раководи Собрание, чии членови се (избраните) претставници на работодавачите (вклучувајќи ги и претставниците на Владата на Република Словенија) и вработените. Извршен орган на Собранието е Управниот одбор на Институтот.
Систем со картичка за здравствено осигурување бил воведен на национално ниво во 1999 година. Системот им обезбедува на осигурениците паметна картичка која го носи идентификацискиот број (HIIS број), бројот на издавање на картичката, името и презимето на сопственикот на картичката, полот и датумот на раѓање. Врските на податоци се воспоставени помеѓу давателите на здравствени услуги и давателите на здравствено осигурување. До медицинската евиденција пристапува здравствен работник со помош на читач на картички. Од април 2023 година, наместо картата за здравствено осигурување, во здравствените установи може да се користи биометриска лична карта, која содржи податоци за здравствениот идентитет и некои други здравствени информации.
Formularium Slovenicum

''Formularium Slovenicum'' е словенечки додаток на Европската фармакопеја, кој ја промовира словенечката фармацевтска терминологија и прописите што влијаат врз полето на фармацијата во Словенија. Редовно го објавува Агенцијата за лекови и медицински помагала на Република Словенија.
Словенија нема своја фармакопеја, односно збирка монографии и други одредби кои содржат законски обврзувачки прописи во врска со развојот, производството и проценката на квалитетот на лековите и нивните состојки, како и други информации за медицинските производи и нивната употреба. Од 1997 година, во Словенија е во сила Европската фармакопеја. Усогласувањето на одредбите од националното право во областа на лековите со прописите на Европската фармакопеја ја наметна потребата од словенечки додаток на Европската фармакопеја. Комитетот за изготвување на националниот додаток при Канцеларијата за лекови на словенечкото Министерство за здравство го издаде првото издание на Formularium Slovenicum во јуни 1998 година. Следеле неколку амандмани и ажурирани изданија, иако работата на комитетот што го подготвувал ''Formularium Slovenicum'' била прекината помеѓу 2013 и 2018 година.
''Formularium Slovenicum'' ги дополнува стандардите на Европската фармакопеја и обезбедува преводи на наслови, целосни преводи на главните монографии или нивни поединечни делови и преводи на општи поглавја. Поглавјето „Национални монографии“ содржи интересни и корисни монографии за словенечката фармацевтска практика кои не се вклучени во Европската фармакопеја. Го вклучува и поглавјето „Стандардни услови за фармацевтски форми, методи на администрација и контејнери“. Formularium Slovenicum игра важна улога во изготвувањето, развојот и промовирањето на словенечките фармацевтски термини.
1 Изданија
Првото издание било проследено со бројни измени и ажурирани изданија:
* Прво издание – јуни 1998 година, шест амандмани
* Второ издание – 2005 година, пет амандмани
* Трето издание – 2011 година, два амандмани
* Четврто издание - август 2018 година, еден амандман (само онлајн)
* Петто издание - август 2020 година (само онлајн)
Митја Ференц

Митја Ференц (21 март 1960) — словенечки историчар, педагог и автор.
Ференц бил роден во Љубљана, како син на познатиот историчар и партизан Тоне Ференц. Во 1985 година дипломирал на Факултетот за современа историја на Универзитетот во Љубљана. Од 2000 година, тој истражува гробовите на луѓе убиени на словенечка територија од страна на југословенскиот комунистички режим по завршувањето на Втората светска војна, во рамките на Блеибург репатријациите.
Меѓу 2002 и 2004 година, Ференц бил член на Комисијата за скриени масовни гробови во Словенија, основана од страна на словенечката Влада, со цел да се документираат 581 масовни гробови од комунистичкиот период откриени во Словенија.
Ференц придонел за Европската јавна расправа за „Криминалите извршени од тоталитарните режими“, организирана од страна на словенечкото претседателство на Советот на Европската Унија (јануари–јуни 2008) и Европската комисија. Неговата работа била прикажана во поглавјето „Тајни масовни гробови од Втората светска војна во Словенија“.
Ференц предава историја на Универзитетот во Љубљана. Напишал неколку книги за историјата на германската заедница од Готшери.
Емил Цесар

Емил Цесар (16 август 1927 – 12 септември 2020) бил словенечки литературен историчар, уредник и поранешен професор на Универзитетот во Љубљана.
1 Живот и работа
Емил Цесар бил роден на 16 август 1927 година во Љубљана, како син на Јернеј Цесар (1881–1954), инжењер на локомотива од Велики Кал, и Марија Цесар (р. Зупанчич, 1896–1972). Тој дипломирал во 1947 година и ги продолжил студиите на Универзитетот во Љубљана, каде што дипломирал на одделот за словенечки јазик и литература во 1953 година. По дипломирањето, станал наставник во средно училиште. Во 1977 година започнал да предава современа словенечка литература на Факултетот за образование при Универзитетот во Љубљана. Докторирал во 1990 година.
Цесар започнал да објавува статии од литературната историја во 1954 година. Неговото дело се фокусира на словенечката литература во периодот помеѓу двата светски војни и литературата на словенечката отпорност против нацистичкото заземање за време на Втората светска војна, особено на Карел Дестовник Кајух и работничките писатели. Меѓу неговите дела се и бројни предговори, студии и коментари на многу публикации од други автори, како и антологии. Од 1982 до 1988 година, бил главен уредник на списанието ''Обзорник'', каде што ја истакнувал словенечката перспектива на публикацијата.
Јанко Орожен

Јанко Орожен (10 декември 1891 – 30 септември 1989) — словенечки историчар и учител.
1 Биографија
Орожен бил роден во Свети Штефан (денешен Турје), каде што учел во еднокласно училиште. По тоа, продолжил со школувањето на учителската школа во Марибор и го завршил средното училиште во Цеље. Во 1913 година се запишал на Правниот факултет во Прага, но поради недостиг на средства морал да се повлече. За време на Првата светска војна бил повикан да служи во австроугарската армија во 1915 година и бил заробен на рускиот фронт. Потоа се приклучил на чешко-словачкиот легион во 1918 година и се борел со нив на македонскиот фронт. Во 1922 година дипломирал на Филозофскиот факултет на Универзитетот во Љубљана, по што работел како историчар, словенист и географ во Мурска Собота, а потоа во Цеље на Првото целовечерно училиште од 1924 година до 1941, кога бил изгнан во Србија заедно со своето семејство. Потоа учителствувал во Ужице и времено преминал во пензија во 1942 година.
За време на меѓувоениот период, Орожен напишал учебници по историја, географија, руски и чешки јазик. Вкупно напишал 30 научни томови, 170 статии и извештаи, и 12 учебници. Орожен исто така го проучувал историјата на Цеље и долините на Савиња и Сава. По Втората светска војна, се вратил во Цеље во 1946 година и работел како наставник во средно училиште до неговото пензионирање во 1954 година. По големата поплава во градот таа година, се посветил на работа во Историските архиви на Цеље и бил директор на архивите до неговото пензионирање во 1965 година.
2 Семејство
Ќерката на Орожен, Божена Орожен, е словенист, русист, литературен историчар и новинар.