Голем орел кликач

Големиот орел кликач е голема граблива птица. Како сите типични орли припаѓа на семејството јастреби.
1 Опис
Големиот орел кликач е долг 59-71 см, со распон на крилјата 157-179 см и телесна тежина 1,6 - 2,5 кг, а понекоагаш женката може да биде многу голема и да тежи над 3,2 кг. Овој средно голем орел е многу сличен на неговиот близок роднина мал орел кликач (''A. pomarina''), со кого споделува дел од својата распространетост. Главата и горниот дел од крилјата се многу темнокафеави во контраст со другото посветлокафеаво перје. Малиот орел кликач има посветла глава и крилја од него. Главата му е мала за орел. Разликувањето на овие два вида е тешко, а уште поотежнато поради нивното мешање и создавање хибриди.
Често има помалку впечатливи бели дамки на горните делови од крилјата, но посветлите горни делови на крилјата се добар знак за распознавање. Белиот V знак кај опашката е помалку видлив кај возрасните птици отколку кај малиот орел кликач.
Повикот му е како кучешко ''јип''.
2 Систематизација и еволуција
Оваа птица порано се сметала за подвид на постојаниот жител на индискиот вид - индиски орел кликач (''Aquila hastata''), кој во суштина многу се разликува според морфологијата, поведението, животната средина и ДНК-анализата. Европскиот вид, всушност е многу поблизок до малиот орел кликач, чиј претходник дивергирал некаде во средниот плиоцен, пред 3.6 милиони години од предците на индиските птици. Праорелот кликач, најверојатно живеел во регионот на Авганистан, и се разделил на северна и јужна линија кога започнало последното ледено доба. Северната линија се разделила на источните и западните денешни видови.
Како група, орлите кликачи доста се разликуваат од типичните, „вистинските“ орли.
Денешниот вид понекогаш се хибридизира со малиот орел кликач. Ваквите хибриди речиси е невозможно да се идентификуваат ако не се погледнат убаво одозгора.
3 Распространетост и живеалиште
Големиот орел кликач живее во шумските предели каде лови мали цицачи и главно копнен плен. Се парат од северна Европа преку Азија и се селат во југоисточна Европа, Среден Исток и јужна Азија.
Овие орли снесуваат 1-3 јајца во гнездата кои се наоѓаат на дрвја. Генерално, овие птици се територијални, па младите го поминуваат времето со нивните родители додека не достигнат полова зрелост, а потоа бараат територии за да се парат меѓусебно. Зиме птиците се подружељубиви и формираат мали јата од десетина птици кои заедно ја облетуваат областа.
4 Статус
Големиот орел кликач е класифициран во категоријата ранлив, зашто популацијата му е помалку од 4.000 двојки. Основна закана за видот е унижтување на неговата животна средина, како и човековото вознемирување за време на сезоната на парење.
5 Наводи
* Bishop, K. David (1999): Preliminary notes on some birds in Bhutan. ''Forktail'' 15: 87-91.
* Meyburg, Bernd-U.; Eichaker, Xavier; Meyburg, Christiane & Paillat, Patrick (1995): Migrations of an adult Spotted Eagle tracked by satellite. ''Brit. Birds'' 88: 357-361.
* Parry, S.J.; Clark, W.S. & Prakash, V. (2002): On the taxonomic status of the Indian Spotted Eagle ''Aquila hastata''. ''Ibis'' 144(4): 665-675. (HTML abstract)
* Rasmussen, Pamela C. & Anderton, John C. (2005): ''Birds of South Asia - The Ripley Guide''. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-67-9
* Töpfer, Till (2007): Nachweise seltener Vogeltaxa (Aves) in Sachsen aus der ornithologischen Sammlung des Museums für Tierkunde Dresden [Records of rare bird taxa (Aves) in Saxony from the ornithological collection of the Zoological Museum Dresden]. ''Faunistische Abhandlungen'' 26(3): 63-101 [German with English abstract].
* Väli, Ülo (2006): Mitochondrial DNA sequences support species status for the Indian Spotted Eagle ''Aquila hastata''. ''Bull. B.O.C.'' 126(3): 238-242.
* Väli, Ülo & Lõhmus, Asko (2000): The Greater Spotted Eagle and its conservation in Estonia. ''Hirundo'' Supplement 3: 1-50.
* Väli, Ülo & Lõhmus, Asko (2004): Nestling characteristics and identification of the lesser spotted eagle ''Aquila pomarina'', greater spotted eagle ''A. clanga'', and their hybrids. ''J. Ornithol.'' 145(3): 256-263.
6 Дополнителна литература
* Svensson, Lars (1987) Underwing pattern of Steppe, Spotted and Lesser Spotted Eagles, pp. 12–14 in ''International Bird Identification: Proceeedings of the 4th International Identification Meeting, Eilat, 1st - 8 November 1986'' International Birdwatching Centre Eilat