Краљевац (Романија)

Краљевац (|Cralovăț) е населено место во округот Тимиш, Романија. Според пописот од 2021 година имало 128 жители. Припаѓа на општината Велики Тополовац. Во селото население мнозински е српско.
1 Историја
Според „Романската енциклопедија“, првото пишано историско споменување на селото е од 1598 година. Било населено од српски бегалци од Црна Гора, а селото носи српско име. Во 1717 година, по ослободувањето на Банат, таму биле регистрирани 10 куќи. Во периодот 1760-1761 година, нови доселеници, Срби, повторно пристигнале од Црна Гора. Претприемчивите мештани отвориле српско училиште во 1770 година и православна црква направена од цврст материјал во 1776 година за да ја заменат старата дрвена колиба. Во 1773 година, во Краљевац имало 58 куќи.
Во 1774 година, австрискиот царски ревизор Ерлер забележал дека местото „Краловец“ припаѓа на округот Лунг, Лугошски округ. Населението во тоа време било претежно влашко. Православното свештенство е споменато во 1776 година. Кога православното свештенство било попишано во 1797 година, имало еден свештеник. Парохискиот свештеник, свештеникот Милован Живановиќ (починал во 1793 година), служел само на романски јазик(?). Помеѓу двата црковни пописи од 1847 и 1867 година, бројот на православни христијани драстично се намалил, од 994 на 764 души.
Според извештајот на протопрезвитерскиот за крајот на 1891 година, парохијата „Краљевци“ има црква и пастор, а таму живеат 827 православни христијани во 147 српски куќи.
Во 1905 година, Краљевац бил мала општина во округот Темешрекаш. Во тоа време, 827 жители живееле во 146 куќи; православните Срби биле апсолутно мнозинство. Од јавните згради, имало српска православна црква и српско јавно училиште. Жителите можеле да користат само телефон во своето село; за пошта и инстант пораки морале да одат во Рекаш и Велики Тополовац.
Темеш-Краљевац, село во Банатска Црна Гора, има своја Српска земјоделска задруга со неограничена одговорност од 1905 година. Нејзиниот капитал во тоа време изнесувал 9.670 к, а ја воделе: претседателот Сергије Јовановиќ и управителот Тодор Милитарски.
Во Банатска Црна Гора, која е изолирана во романската средина и чии жители се по потекло од Црна Гора, Србите едвај зборуваат српски.
2 Демографија
;Етнички состав во населба (829 жители)
;Етнички состав во населба (152 жители)
3 Црква и училиште
Старата дрвена црква постоела во 19 век. Сегашниот православен храм, направен од цврст материјал и посветен на Свети Великомаченик Георги, бил изграден во 1883-1887 година и осветен во 1889 година. Бил реновиран во 1948 година. Нема вистински иконостас, но икони на лим биле поставени на дрвениот храм од страна на аматерот Јоан Живанеску (Живулеску) во 1889-1895 година, кој го имитирал начинот на Константин Данил. Нема ѕидни слики. Иконите за новиот иконостас биле изработени од Даница Петков. Според митрополитскиот попис од 1865 година, 833 православни Срби живеат во парохијата Краљевац, во парохија од шеста класа. Во 1897 година, никој не сакал да оди во Краљевац за да биде парохиски свештеник, иако биле понудени основни услови, во парохија од шеста класа. Таа година, свештеникот Елисеј Банеу бил назначен за администратор. Во 1898 година, црковната општина Краљевац добивала годишен грант од 200 ф. од хиерархискиот фонд за дополнување на свештеничката субвенција. Црковното собрание се одржувало редовно во 1905 година, под претседателство на Паја Михајлов. Парохијата е од најниската шеста плата, има парохиска куќа и нема парохиска седница. Парохиски свештеник во тоа време бил монахот Сергије Јовановиќ, роден во Карлово, кој бил на тоа место осум години. Црковниот и општинскиот имот изнесувал 37 kj, а имало и српски православни гробишта.
Кикиндискиот учител Стева Петровиќ (починал во 1913 година) некогаш бил учител во Краљевац. Во 1898 година, во Краљевац се барал учител во четирикласно мешано верско училиште, со плата од 138 ф. Во 1902 година бил објавен стечај за слободно наставничко место во Краљевац, со понудена основна плата од 800 круни. Наставник во Краљевац од 1902 до 1908 година бил Тодор Милитарски, роден во Печка. Тој бил постојано вработен и, со декрет, бил вклучен во задруги. Во 1905 година, училиштето имало изградено една зграда во 1852 година. 97 ученици посетувале редовна настава, 27 постари ученици оделе во воннаставна програма, а 36 помлади ученици оделе во градинка. Во 1908 година, во Краљевац било изградено второ основно училиште.
4 Поврзано
* Банатска Црна Гора
* Срби