Тренделаг

Тренделаг (|Trøndelag, |Trööndelage) — округ во средишниот дел на Норвешка. Настанал на 1 јануари 2018 г. со спојување на дотогашните окрузи Северен и Јужен Тренделаг, одвоени уште од 1804 г. Округот се граничи со Мере и Румсдал и заедно го образуваат регионот Средна Норвешка.
Најголем град е Трондхејм, каде е сместено седиштето на окружниот градоначалник, иако седиштето на округот е Стејнхер. Ова е предвидено да ја намали централизацијата во управата, со оглед на тоа што Тренделаг е втор по големина округ во земјата.
Во 1804 г. кралот Данска-Норвешка го поделил Тренделг на два дела, и ова траело сè до повторното спојување на почетокот на 2018 г.
Мештаните говорат дијалект наречен трендерски (''trøndersk''), чија главна особина е изоставувувањето на завршните самогласки.
Тренделаг е меѓу најплодните места во Норвешка, чие обработливо земјиште дава големи приноси. Највеќето производи се предаваат кооперативот за месо и млеко, но во последно време ова важи и за земјоделските култури.
1 Историја
Подрачејто е населено со иладници години. На почетокот на железното време Тренделаг (|Þrǿndalǫg) бил поделен на неколку ситни кралства наречени „филки“. Филките имале заеднички закони и првобитни собрание — тинг. Тука се нарекувал Фростатинг, по полуостровот Фроста. Некои го сметаат за прв пример за вистинска демократија.
По времето на Хокон Грјотгардсон (838-900), Тренделаг бил под власта на велможа — јарлот од Ладе, со седиште во источниот дел на Трондхејм, крај морскиот ракав Трондхејмсфјорд. Јарловите имале значајна моќ и влијание во Норвешка сè до 1030 г.
Тренделаг (заедно со делови од Мере и Румсдал) влегле во Шведска in the Роскилдскиот мировен договор во 1658 г. под власт ана Карл X, но набргу биле вратени Данска-Норвешка по Копенхагенскиот договор во 1660 г. Во текот на овие две години, шведска власт регрутирала 2.000 мажи и млади момчиња да се борат во војната против Полска и Бранденбург. Карл X стравувал дека ќе тренделажаните востанат против шведскиот окупатор и затоа решил да ги држи подалеку од родниот крај. Само една третина се вратиле дома, додека пак други биле приморани да се населат во Естонија (тогаш шведска покраина) по начелото раздели па владеј.
Есента 1718 г. за време на Големата северна војна, војсководецот Карл Густав Армфелд тргнал со десетилјадна војска навлегол во Тренделаг за да го заземе Трондхејм по наредба на кралот Карл XII. Поради лошата линија на снабдување од Шведска, војската морала да се прехранува од селание, предизвикувајќи голема беда. Походот не успеал: бранителите на Трондхејм успешно ја одвратиле опсадата. По загинувањето на Карл XII во Опсадата на Фредрикстен во југоисточна Норвешка, Армфелд бил отповикан назад во Шведска. Повлекувањето било мачно. Војската се свела на 6.000 борци кои веќе биле парталави и прегладнети, а потоа западнале во силна вејавица. Илјадници премрзнале до смрт во норвешките планини, а стотици биле доживотно осакатени.
2 Управа
Округот е под управа на совет. Во Стејнхер е седиштето на окружниот управник и окружната управа. Истите имаат служби и во Трондхејм.
Во Тренделаг има вкупно 41 вишо средно училиште, од кои девет се приватни. Има и 10-11 народни средни училишта.
2.1 Краеви
Округот често се дели на неколку географски краеви:
* Геулдален — речната долина на Геула
* Инхеред — подрачјето околу внатрешниот ракав Трондхејмсфјорд
* Намдал — пошироката речна долина на Намсен
* Оркдален — речната долина на Оркла
* Стјердален — долината Стјердален
* Трондхејмски Регион — подрачјата околу градот Трондхејм
* Фусен — полуостровот Фусен и околината
2.2 Градови и гратчиња
Округот има девет градски населени места, како и рударското место Рерус.
* Брекстад (во општината Ерланд)
* Вердалсера (во општината Вердал)
* Колверејд (во општината Нереј)
* Левангер (во општината Левангер)
* Намсус (во општината Намсус)
* Оркангер (во општината Оркдал)
* Рерус (во општината Рерус)
* Стејнхер (во општината Стејнхер)
* Стјердалсхалсен (во општината Стјердал)
* Трондхејм (во општината Трондхејм)
2.3 Општини
Тренделаг има вкупно 47 општини според попоисот од 2018 г.
Име, Изворноиме, На карта, Седиште, Население(2017), Крај, Број
Агденес, ''Agdenes'', Ленсвик, Оркдален, 5016
Бјугн, ''Bjugn'', Ботнгорд, Фусен, 5017
Веран, ''Verran'', Малм, Инхеред, 5039
Вердал, ''Verdal'', Вердалсера, Инхеред, 5038
Викна, ''Vikna'', Рервик, Намдален, 5050
Гронг, ''Grong'', Медјо, Намдален, 5045
Ерланд, ''Ørland'', Брекстад, Фусен, 5015
Индереј, ''Inderøy'', Стреумен, Инхеред, 5053
Индре Фусен, ''Indre Fosen'', Орнсет, Фусен, 5054
Клебу, ''Klæbu'', Клебу, Трондхејмски Регион, 5030
Левангер, ''Levanger'', Левангер, Инхеред, 5037
Лека, ''Leka'', Лекнес, Намдален, 5052
Лиерне, ''Lierne'', Сандвика, Намдален, 5042
Малвик, ''Malvik'', Хумелвик, Трондхејмски Регион, 5031
Мелдал, ''Meldal'', Мелдал, Геулдален, 5023
Мелхус, ''Melhus'', Мелхус, Оркдален, 5028
Мерокер, ''Meråker'', Митбигда, Стјердален, 5034
Митре Геулдал, ''Midtre Gauldal'', Стерен, Геулдален, 5027
Намдалсејд, ''Namdalseid'', Намдалсејд, Намдален, 5040
Намскоган, ''Namsskogan'', Намскоган, Намдален, 5044
Намсус, ''Namsos'', Намсус, Намдален, 5005
Нереј, ''Nærøy'', Колверејд, Намдален, 5051
Опдал, ''Oppdal'', Опдал, Оркдален, 5021
Оркдал, ''Orkdal'', Оркангер, Трондхејмски Регион, 5024
Офјорд, ''Åfjord'', Орнес, Фусен, 5018
Рејрвик, ''Røyrvik'', Рејрвик, Намдален, 5043
Ренебу, ''Rennebu'', Беркок, Геулдален, 5022
Рерус, ''Røros'', Рерус, Геулдален, 5025
Руан, ''Roan'', Руан, Фусен, 5019
Селбу, ''Selbu'', Мебонден, Стјердален, 5032
Скеун, ''Skaun'', Берса, Трондхејмски Регион, 5029
Снилфјорд, ''Snillfjord'', Крукстадера, Оркдален, 5012
Сноса, ''Snåsa'', Сноса, Намдален, 5041
Стејнхер, ''Steinkjer'', Стејнхер, Инхеред, 5004
Стјердал, ''Stjørdal'', Стјердалсхалсен, Стјердален, 5035
Тидал, ''Tydal'', Ос, Стјердален, 5033
Трондхејм, ''Trondheim'', Трондхејм, Трондхејмски Регион, 5001
Уверхала, ''Overhalla'', Ранемслета, Намдален, 5047
Усен, ''Osen'', Стејнсдален, Фусен, 5020
Флатангер, ''Flatanger'', Леувснес, Намдален, 5049
Фреја, ''Frøya'', Систранда, Оркдален, 5014
Фроста, ''Frosta'', Фроста, Стјердален, 5036
Фуснес, ''Fosnes'', Дун, Намдален, 5048
Хејландет, ''Høylandet'', Хејландет, Намдален, 5046
Хемне, ''Hemne'', Кирксетерера, Оркдален, 5011
Хитра, ''Hitra'', Филан, Оркдален, 5013
Хултолен, ''Holtålen'', Ренбигда, Геулдален, 5026
Тренделаг, ''Trøndelag'' Стејнхер Тренделаг 50
3 Поврзано
* Средна Норвешка
* Северен Тренделаг
* Јужен Тренделаг