Чак I Хахот

Чак (I) од семејството Хахот (|Hahót nembeli (I.) Csák; починал по 1269 година) – унгарски благородник кој имал неколку световни позиции за време на владеењето на кралот Бела IV. Првично, бил силен и влијателен поддржувач на кралскиот син, војводата Стефан, а подоцна се вратил во верност на Бела.
1 Биографија
Чак бил роден во гранката Бузад на родот(кланот) Хахот како син на Бузад II, кој служел како бан на Северин помеѓу 1226 и ''околу'' 1232 година. Тој имал три браќа, а неговиот татко бил убиен од Монголците во Пешта по катастрофалната Битка кај Мохи.
Чак I имал пет сина, вклучувајќи го и Чак II, од неидентификувана сопруга.
Неговото име за прв пат било споменато во документ од 1234 година, која иако се покажала како фалсификат од 14 век, нејзините генеалошки детали се точни, што укажува дека бил роден околу 1215 година.
Тој функционирал како главен надзорник на Кралската Ергела од 1245 до 1247 година, а служел и како испан (''жупан'') на округот Барања во 1245 година и испан на округот Сопрон помеѓу 1247 и 1254 година, а според неавтентична повелба, ја имал таа функција и до 1260 или 1265 година.
Како испан, тој ги поседувал земјите Продрштоф (Вулкапордани), Рорбах (Фракнонадасд), Егендорф, Хидегсег и Хомок, во близина на градот Шопрон.
Историчарката Мелинда Тот тврдела дека Хидегсег функционирал како имотно седиште на Чак, кога ја имал функцијата испанец во округот Сопрон, а исто така, тврдела дека фреските во ротондата на Хидегсег, кои се важно уметничко наследство од 13 век во Унгарија, биле направени со финансиска поддршка на Чак.
Чак бил назначен за господар на ризницата од страна на кралот Бела IV во 1248 година и ја извршувал функцијата се до 1259 година, а покрај тоа функционирал и како испан на округот Зала помеѓу 1256 и 1259 година. Во овој капацитет, тој основал премонстратенски манастир во Рајк, посветен на Пресвета Богородица и заедно со банот Стефан Гуткелед, палатинскиот Роланд Ратот и Бенедикт II, надбискуп на Естергом учествувал во мировни преговори со пратениците на Отокар II од Бохемија за прашањето на Штаерска во април 1254 година во Буда, претставувајќи го Бела.
Чак и неговите воини од замокот учествувале во потиснувањето на штаерските благородници и ''министерства'' во истата година. Тој се борел во опсадата на замокот Петау (денешен Птуј, Словенија) во јуни/јули 1258 година.
Кога Стефан бил назначен за војвода на Штаерска во 1258 година, два соседни окрузи - Ваш и Зала - биле префрлени во новоокупираната покраина и со тоа Чак станал поданик на Стефан. На Чак му биле доделени тврдините Хоенек и Милтенберг, заедно со селото Заксенфелд (денешен Жалец, Словенија) во близина на Цеље, а кои претходно биле во сопственост на Бертолд фон Тројн, водечки учесник во Штаерското востание.
Кога Ростислав Михајлович ја нападнал Бугарија со унгарска помош во 1259 година, војводата Стефан му го доверил на Чак да ги води унгарските помошни трупи составени од витези од округот Зала.
Една година подоцна, Чак успешно ја одбранил тврдината Локенхаус (Лека) од боемските трупи, а по Битката кај Кресенбрун во јули 1260 година, Бела IV бил принуден да се откаже од Штаерска во корист на Отокар II.
Во врска со второто, постојат и аргументи дека опсадата на Лека се случила во 1253/54 година, како боемски контранапад околу истото време, кога Бела IV ја нападнал Моравија.
Во тој период се појавиле тензии меѓу Бела IV и неговиот син, Стефан, кој се вратил во Трансилванија и почнал да владее по втор пат како војвода од Трансилванија по 20 август 1260 година. Чак постепено станал страствен обожавател на Стефан, кој го разрешил војводата Ерње Акос од таа позиција и го заменил со Чак I Хахот. Неговата вистинска титула била „бан на Трансилванија“ ( |banus Transilvanus). Историчарот Ѓула Кристо се сомневал дека зад таа необична титула стои намерно (Ерње ја носел и пред Чак). Кристо тврди дека војводата Стефан сакал да ѝ обезбеди на Трансилванија висок степен на автономија, како во Хрватска и Славонија. Тој исто така служел како испан на округот Солнок, која функција била обединета со војводството од тоа време. Пред тоа, Чак веќе имал важни функции на кралскиот двор на Стефан: бил господар на пехарниците (1259) и господар на благајната (1260) за војводата. Тој исто така функционирал како испан на округот Зала (Западна Унгарија) во 1260 година, што доведува до неизвесност во врска со неговата кариера, бидејќи околу тоа време непријателството меѓу таткото и синот, кои доминирале во источниот дел од земјата, се претворило во отворена војна. Историчарот Атила Жолдос сметал дека Чак го напуштил војводскиот двор и му се заколнал на верност на Бела, кога избувнала граѓанска војна меѓу татко и син, која траела до 1266 година.
По Битката кај Исасег во март 1265 година, кралот бил принуден да ја прифати власта на Стефан во Трансилванија, а веќе 23 март 1266 година, татко и син го потврдиле мирот во манастирот на Пресвета Богородица на островот „Зајаци“.Во тоа време, Чак повторно станал благородник на кралскиот двор и служел како испанец на округот Зала (1265–1268).
Според Жолдош, Чак бил еден од бароните, кој се залагал за уште една војна против војводата Стефан, но мобилизираните кралски слуги во Естергом го одбиле нивното учество во 1267 година.
Во текот на првата половина од 1268 година, Чак престојувал во округот Зала, каде што функционирал како испанец и каде дејствувал како арбитер во низа тужби, кои го разгледувале сопствеништвото на неколку поседи во округот. Еден од членовите на Декретот од 1267 година пропишува дека „земјите на благородниците, кои сте наши, народите од слободните села на кралицата, или дворјаните, или луѓето од замоците, кои се окупирани или се држат окупирани под каков било изговор, мора да им бидат вратени на овие благородници“.
До втората половина на 1268 година, Чак се преселил во округот Веспрем со истиот мандат. Тој служел како испан на округот Њитра во 1269 година.
Неговиот имот во округот Сопрон бил поделен меѓу неговите синови според деловен договор во 1274 година, што имплицирал дека смртта на Чак се случила недалеку пред тоа.
2 Наследство
За да ги заштити своите поседи во ''Муракоз'' (денес: Меѓимурје, Хрватска ) во Славонија, тој изградил дрвено утврдување, поставувајќи ги темелите на Чаковец („ ''Кулата на Чак'' “) која подоцна административно припаднала на Залскиот округ (денес: Чаковец, Хрватска).