Надворешни односи на Србија

Надворешните односи на Србија се остваруваат со напори на Министерството за надворешни работи. Србија го наследила Министерството за надворешни работи, заедно со сите свои сопствености, по распаѓањето на претходната државна унија со Црна Гора. Српските министерства за надворешни работи продолжуваат да им служат на граѓаните на Црна Гора во земјите кои немаат црногорско дипломатско присуство. Владите на Србија и Црна Гора изразиле интерес за водење заедничка надворешна политика. Поранешниот претседател на Србија, Борис Тадиќ се осврнал на односите со Европската Унија (ЕУ), Русија, Соединетите Американски Држави и Кина како четири столба на надворешната политика. Србија се приклучила на Обединетите нации на 1 ноември 2000 година.
1 Историја
1.1 Српска револуција и автономно кнежевство (1804–1878)
Својата делумна независност Србија ја добила од Отоманското Царство во две востанија во 1804 година (предводено од Караѓорѓе Петровиќ) и 1815 година (предводено од Милош Обреновиќ ), иако турските трупи продолжиле да гарнизорираат во главниот град Белград, до 1867 година. Во 1817 година Кнежевството Србија добило фактичка независност од Отоманското Царство. Високи функционери во Австроунгарија лобирале за османлиско одобрување на либералниот устав за Србија од 1869 година, кој зависел од Портата за конечно одобрување. Стратегијата на Виена била дека либералниот политички систем во Србија ќе го пренасочи својот импулс кон поттикнување на националистички немири кај нејзините соседи, а исто така ќе ги одложат нејзините напори да добие територија на штета на Отоманското Царство.
1.2 Кнежевство / Кралство Србија (1878–1918)
Автономното кнежевство станало меѓународно призната независна земја по Руско-турската војна во 1878 година. Србија останала кнежевство или ''кнежевина'' (''књажевина''), сè до 1882 година кога станало Кралство, при што внатрешната политика се вртела главно околу династичкото соперништво меѓу семејствата Обреновиќ и Караѓорѓевиќ.
Во 1885 година, Србија протестирала против обединувањето на Бугарија и Источна Румелија. Српскиот крал, Милан Обреновиќ (1854–1901), кој требало да го сврти вниманието од неговите домашни проблеми, побарал Бугарија да и отстапи дел од својата територија на Србија. Големите сили го обесхрабриле, но тој и објавил војна на Бугарија на 13 ноември 1885 година. Српско-бугарската војна завршила на 3 март 1886 година. Српската армија ја преминала лесно заштитената северозападна граница на Бугарија со цел да ја заземе Софија, главниот град на Бугарија. Бугарските бранители ги поразиле напаѓачите и потоа ја нападнале Србија. Виена посредувала во мирот што го вратил стариот статус кво. Српските жртви изнесувале вкупно 6.800, што е за тројно повеќе од вкупно 2.300 бугарски. Поразот го принудило Обреновиќ да абдицира во март 1889 година, а српската круна преминала во регентство во името на неговиот син Александар (1876–1903).
1.3 Српски стратешки цели
Србија имала повеќе национални цели. Српските интелектуалци сонувале за јужнословенска држава - која во 1920-тите станала Југославија. Големиот број Срби што живееле во Босна ја гледале Србија како фокус на нивниот национализам, но со нив управувале Германците од Австриското Царство. Анексијата на Босна од Австрија во 1908 година длабоко ги отуѓил српските народи. Тие се заколнале на одмазда, што ја постигнале во 1914 година со атентат врз австрискиот наследник. Србија била без излез на море и силно чувствувала потреба за пристап до Средоземното Море, по можност преку Јадранското Море. Австрија работела напорно за да го блокира српскиот пристап до морето, на пример, помагајќи при создавањето на Албанија во 1912 година. Црна Гора, главниот сојузник на Србија, имала мало пристаниште, но австриската територија интервенирала, блокирајќи го пристапот сè додека Србија не добила Нови Пазар и дел од Македонија од Отоманското Царство во 1913 година. На југ, Бугарија го блокирала српскиот пристап до Егејското Море. Србија, Грција, Црна Гора и Бугарија ја формирале Балканската лига и влегле во војна со Османлиите во 1912–1913 година. Тие решително победиле и ја исфрлиле од скоро целиот Балкан. Главен непријател останала Австрија, која силно го отфрлила панславизмот и српскиот национализам и била подготвена да војува за да ги прекине овие закани. Етничкиот национализам би го уништил мултикултурното Австроунгарско царство. Проширувањето на Србија би ги блокирало австриските и германските аспирации за директни железнички врски со Цариград и Средниот Исток. Србија се потпирала првенствено на Русија за поддршка, но Русија првично се двоумела да го поддржи панславизмот и советувала на претпазливост. Сепак, во 1914 година ги сменила позициите и ветила воена поддршка на Србија.
1.4 Прва светска војна
Атентатот на австрискиот престолонаследник Франц Фердинанд на 28 јуни 1914 година во Сараево, од Гаврило Принцип, просрпски член на Млада Босна, послужел како основа за австриското објавување војна на Србија на 28 јули 1914 година. Виена постапила и покрај прифаќањето на Србија три дена порано од скоро сите барања на Виена. Виена била убедена дека Србија стои зад заговорот во обид да се дестабилизира Австроунгарија. Австроунгарската армија ја нападнала Србија заземајќи го Белград на 2 декември 1914 година, сепак Српската армија успешно ја одбранила земјата, извојувајќи неколку победи и на 15 декември 1914 година го вратила Белград.
На 28 јули 1914 година, Австроунгарија и објавила војна на Србија. За неколку дена, долгогодишните планови за мобилизација стапиле на сила за да започнат инвазии или да се заштитат од нив, а Русија, Франција и Велика Британија се спротивставиле на Австрија и Германија во она што во тоа време се нарекувало „Голема војна“, а подоцна било именувано како „ Светска војна“ Австрија размислувала за една мала ограничена војна во која биле вклучени само двете земји. Не планирала поширока војна, како што експлодирала за неколку дена.
Британскиот историчар Џон Заметица тврди дека Австроунгарија е првенствено одговорна за започнување на војната, бидејќи нејзините водачи сметале дека успешната војна против Србија е единствениот начин на кој таа може да остане Голема сила, да ги реши длабоките внатрешни спорови предизвикани од унгарските барања и да поврати влијание во балканските држави. Другите, особено проф. Кристофер Кларк, тврдат дека Австроунгарија се соочила со Србија, која се чинела решена да поттикне континуирани немири и на крајот да ги стекне сите „српски“ населени земји на монархијата (кои, според гледиштето на пансрпското, ги вклучува Хрватска, Далмација, Босна, Херцеговина и некои од јужните окрузи на Унгарија (приближно одговарајќи на денешна Војводина) и чија војска и влада биле испреплетени со иредентистичката терористичка група позната како „Црна рака“, не гледале практична алтернатива на употреба на сила при ставање крај на она што претставувало субверзија од Србија насочена кон голем дел од нејзините територии. Во оваа перспектива, Австрија немала друг избор освен веродостојно да се закани со војна и да го присили српското покорување доколку сака да остане голема моќ.
2 Билатерални односи
Србија воспоставила дипломатски односи со 191 од 193 земји-членки на ООН, Светиот Престол и Палестина, Суверениот воен ред на Малта, и Европската Унија.
Србија нема воспоставено дипломатски односи со:* Маршалови острови, Микронезија.
* Сите држави со ограничено признавање
3 Африка
Уште од времето на Јосип Броз Тито и Движењето на неврзаните, Србија уживала во одлични односи со африканските нации. Ангола, Етиопија, Нигерија, Зимбабве и Јужна Африка се најблиските сојузници на Србија во Потсахарска Африка. Јужна Африка и Србија имаат одлични односи од потпишувањето на дипломатските односи во 1992 година по крајот на системот на Апартхејдот. Многу борци за отпор на АНЦ и Умконто ве сизве, тренирале во Србија за време на Апартхејдот. Во Јужна Африка живеат и околу 20 000 Срби, главно во областа Јоханесбург. Јужна Африка исто така изразува поддршка за Србија во врска со косовското прашање. Нелсон Мандела бил направен и како почесен граѓанин на Белград. Србија е исто така активно вклучена во многу инвестиции во Ангола со која има одлични политички и економски односи.
Земја, Започнување на формални односи, Забелешка
1962, Погледни: Алжирско-српски односи
1975
1962
1970
1968
1962
1976
1960
1960
1966
1976
1961
1964
1968
1978
1908, Погледни: Египетско-српски односи
2012
1952, Погледни: Етиопско-српски односи
1970
1960
1965
1957
1975
1963
1972
1959
1955, Погледни: Либиско-српски односи
1968
1998
1961
1969
2 март 1957
1978
1990, Дипломатските односи помеѓу и биле основани во 1990.
1960
1971
1984
1977
1961
1977
1961
1960
2 април 1992
1956
4 January 2012
1968
1961
1960
1957
1963
1964
1980
4 Америка
Србија има силни, но затегнати односи со Соединетите Американски Држави и малку порелаксирани односи со Канада, поради нивното непријателско признавање на независноста на Косово и бомбардирањето на НАТО од 1999 година, чија цел била да се помогне во ова отцепување. На 25 февруари 2008 година, српскиот премиер Воислав Коштуница побарал од САД да го укинат признавањето на Косово, предупредувајќи дека „нема да има стабилност додека не се поништи лажната држава“.
Србија има многу добри односи со Латинска Америка, освен Колумбија и Панама, која ја признале независноста на Косово. Бразил, најголемата земја во регионот, одлучил да не ја признава независноста на Косово сè додека не се постигне договор со Србија.
Country, Formal relations began, Notes
1928, Погледни: Аргентинско-српски односи
1988
November 1977
1952
1946, Погледни: Бразилско-српски односи
30 мај 1941, Погледни: Канадско-српски односи
1935
1966
1952
1951, Погледни: Кубанско-српски односи
2010
1983
1956
1956
July 1978
1987
5 November 1968
1984
1953
1968
24 мај 1946, Погледни: Мексиканско-српски односи
1979
1956
1950
1967
2011
1976
1974
14 October 1881, Погледни: Американско-српски односи
1950
1951, Погледни: Венецуелско-српски односи
5 Азија
Србија има одлични односи со земји како Кина, Индонезија, Индија, Иран, Ирак, Јапонија, Казахстан, Либан, Јужна Кореја, Виетнам и Обединетите Арапски Емирати. Овие земји се важни економски партнери за Србија во Азија.
Земја, Почеток на формални односи, Забелешки
1954
1994, Погледни: Ерменско-српски односи
1997, Погледни: Азербејџанско-српски односи
1989
1971
9 December 2011
5 декември 2011
1956
2 јануари 1955, Погледни: Кинеско-српски односи
26 јуни 1995,
1948, Погледни: Индиско-српски односи
1954, Погледни: Индонезиско-српски односи
1945
1958
1992
1952, Погледнете: Српско-јапонски односи
1996
1963
1998
1962
1946
1967/2003
1974
20 ноември 1956
1950
1959
30 октомври 1948
1974
1948
16 ноември 1988
1972
1989
17 април 2013
1967
27 декември 1989
1956
1946
1995
1954
1879, Погледнете Турско-српски односи
1996
21 март 2007
18 January 1995
1957
1957, Формалните односи започнале во 1957
6 Европа
Србија го потпишала Договорот за стабилизација и асоцијација (ССА) со Европската унија на 29 април 2008 година и е во процес на прием на Република во рамките на Европската унија како полноправна земја-членка. Србија официјално аплицирала за членство во Европската унија на 22 декември 2009 година а Европската комисија препорачала да стане нејзин официјален кандидат на 12 октомври 2011 година. По гласањето на 27-те министри за надворешни работи на ЕУ на 28 февруари 2012 година, каде со 26 гласа „''за''“ и 1 глас „''против''“, била издадена препорака за статус на кандидат, а Србија добила статус на целосен кандидат на 1 март. На 28 јуни 2013 година, Европскиот совет ги одобрил заклучоците и препораките на Советот на министри за отворање на пристапните преговори со Србија. Во декември 2013 година, Советот на Европската унија ги одобрил отворањето на преговорите за пристапување на Србија во јануари 2014 година а првата меѓувладина конференција се одржала на 21 јануари во Европскиот совет во Брисел.
6.1 Поранешни југословенски републики и покраини
Земја, Почеток на формалните односи, Белешки
2000 година, Погледнете Босанскохерцеговински-српски односи
1996 година, Погледнете Хрватско-српски односи
Косово, Без дипломатски односи или признавање., На 17 февруари 2008 година, поранешната провинција Косово еднострано прогласила независност од Србија, формирајќи ја Република Косово. Србија, Русија, Кина, Индија, Алжир, Мароко, Грција, Мексико, Романија, Украина, Шпанија, Бразил, Нигерија, Јужна Африка, Аргентина, Белорусија, Палестина, Боливија и многу други не го признаваат Косово како независна држава. Србија ветила дека ќе се бори против приемот на Косово во меѓународните организации. Република Косово сè уште нема поднесено барање за членство во ООН. Од 4 септември 2020 година, 113 земји-членки на Обединетите нации и Република Кина, Суверениот воен ред на Малта, Ниуе и Кукските Острови го признале Косово како независна држава. Но, сепак, со силното и цврсто противење и на Русија и Кина и нивните сојузници, Косово нема моментални изгледи да стане членка на Обединетите нации.
1996 година, Погледнете Македонско-српски односи
1897 година, Погледнете Црногорско-српски односи
2000 година, Погледнете Словенечко-српски односи
6.2 Други европски земји
Земја, Почеток на формалните односи, Белешки
25 април 1914, Погледнете Албанско-српски односи
1874, Погледнете Австриско-српски односи
2005
15 ноември 1994, Погледнете Белоруско-српски односи
1886
18 јануари 1879, Погледнете Бугарско-српски односи
1960, Погледнете Кипарско-српски односи
Погледнете Чешко-српски односи
1917, Погледнете Данско-српски односи
1928, Погледнете Финско-српски односи
18 јануари 1879, Погледнете Француско-српски односи
18 јануари 1879, Погледнете Германско-српски односи
18 јануари 1879, Погледнете Грчко-српски односи
Погледнете Ватиканско-српски односи
Погледнете Унгарско-српски односи
2000
1977
18 јануари 1879, Погледнете Италијанско-српски односи
декември 2000
14 декември 2000
6 јануари 1969, Погледнете Малтешко-српски односи
март 1995
2007
1899
1942, Погледнете Норвешко-српски односи
1919, Погледнете Полско-српски односи
октомври 1917, Погледнете Португалско-српски односи
април 1879, See Romania–Србија relations
1838, Погледнете Романско-српски односи
14 февруари 2002, Погледнете Санмаринско-српски односи
1993, Погледнете Словачко-српски односи
октомври 1916, Погледнете Шпанско-српски односи
1917, Погледнете Шведско-српски односи
1916, Погледнете Швајцарско-српски односи
15 април 1994, Погледнете Украинско-српски односи
1837, Погледнете Британско-српски односи
7 Океанија
Земја, Почеток на формалните односи, Белешки
1966, Погледнете Австралиско-српски односи
1976
1951
јануари 2019, Формалните билатерални односи меѓу двете држави биле воспоставени во јануари 2019 година при првата посета на претседателот на Палау на Белград.
1976, Двете земји воспоставиле дипломатски односи во 1976 година., 13 септември 2012, Двете земји воспоставиле дипломатски односи на 13 септември 2012 година.
1 март 2013