Олиб

Олиб — хрватски остров во северна Далмација, сместен северозападно од Задар, југозападно од Паг, југоисточно од Лошињ и веднаш источно од Силба, со површина од 26,14 км<sup>2</sup>.
1 Историја
Грчкиот географ Страбон споменува населба по име Алоип, која била населена од Либурнците. За време на римското владеење, Алоип бил повторно изграден на друга локација, на југозападниот дел од островот.
Хрватите го колонизирале островот од средината на 7 век до крајот на 8 век. Друг бран хрватски жители пристигнал кон средината и крајот на 15 век, од Врлика во регионот Цетинска Краина во Сплитско-далматинската жупанија, бегајќи од отоманските инвазии. На Олиб се зборува чакавскиот дијалект на хрватскиот јазик. Жителите се нарекуваат себеси Олибљани.
Островот има многу историски градби, но има и урнатини. Меѓу нив се парохиската црква „Успение на Пресвета Богородица“ со својата колекција на антиквитети, вклучувајќи глаголски кодекси кои датираат од 17 век (сместени во ризницата на парохискиот ректорат), камената кула или ''кула'' изградена за заштита од пирати и урнатините на црквата и манастирот „Свети Павле“, кои биле напуштени во 13 век.
Покрај парохиската црква „Успение на Пресвета Богородица“ (Uznesenja Blažene Djevice Marije) изградена во 1899 година, Олиб има уште три цркви. „Света Анастасија“ (Sv. Stošije) се наоѓа на селските гробишта, изградени во 1632 година, и обновени во 1868 година. Црквата „Свети Никола“ била изградена во 1888 година, и се наоѓа на заливот Порат, а „Свети Роко“ е црква изградена во 1881 година, а се наоѓа близу до пристаништето Самотворац.
Донато Филипи (1832–1912) од Задар го поседувал островот до 13 мај 1900 година, кога неговите жители го купиле од него за 50.000 форинти.
2 Современ Олиб
Традиционалните производи на Олиб вклучуваат вино, маслиново масло и сирење. Поголемиот дел од храната што се произведува, се консумира локално, наместо да се продава на пазарот.
На Олиб нема мрежа за водоснабдување, па затоа сите домови на островот се изградени со цистерни за собирање на дождовницата. Во текот на летните месеци, островот добива дополнително снабдување со вода што се носи со бродови доколку е потребно.
Олиб е поврзан со копното со ферибот до Задар преку островите Силба и Премуда. Патувањето до копното трае приближно два часа со катамаран, и три и пол часа со ферибот. Автомобилите се забранети за транспорт на островот, туку мора да се паркираат на означено место веднаш до пристаништето.
3 Географија
Југозападно од градот се наоѓаат голем број големи, но плитки карстни долини, кои заедно се нарекуваат Поникве.
4 Демографија
Иако населението во текот на целата година се движи околу бројот сто, тој број е многу поголем во текот на летните месеци, кога доаѓаат во посета и потомци на домородното население на островот, а доаѓаат и меѓународни туристи. Според пописот од 2021 година, градот Олиб има 113 жители и 64 населени приватни домаќинства.
5 Значајна област за птици
Островот е дел од северниот Задарски Архипелаг, кој е прогласен за Значајно подрачје за птици од BirdLife International, бидејќи поддржува популации на размножување на неколку видови морски птици кои се хранат со риби.
6 Значајни луѓе
Книжевниот опус на Винко Пулишиќ останал во неговиот дворец во Олиб, наследен од неговиот внук дон Иван Пулишиќ, а по неговата смрт во 1962 година од неговата сестра Марија „Марушица“, која му дозволила на Манфред Паштровиќ да ги пренесе во неговата куќа на Силба во 1973 година. Денес тие се чуваат во Архивот на Задарското надбискупије.
Хрватско-американскиот фудбалер Кристијан Пулишиќ има потекло од Олиб, а неговиот дедо по таткова линија бил роден на островот.
7 Галерија
8 Библиографија
****