Берберски јазици

Берберски јазици (ⵜⴰⵎⴰⵥⵉⵖⵜ, ''Tamazight'') — јазична група кои најзастапена во Мароко, Алжир, Нигер, Мали и Либија. Сродни народи живеат исто така низ цела Сахара и во северните делови на Сахел. Тие припаѓаат во афроазиската група на јазици. Има силно движење помеѓу говорниците на северноберберските јазици за обединување на сите варијансти од јазикот во еден единствен наречен тамазигтски јазик.
1 Терминологија
Етимолошки гледано, поимот „амазиг“ кои го користат самите Бербери значи „слободни луѓе“, „благородни луѓе“ или „бранители“. Поимот „Бербер“ се користел во Европа уште од 17 век. Поимот или потекнува од арапското البربر, ''al-Barbar'', или од грко-римското ''Barbaricae''.
Поимот „Тамазигт“ (Tamazight) традиционално се користел за рифијанските и централномароканските тамазигтски дијалекти. Голем број берберски јазичари сметаат дека „Тамазигт“ е чист берберски збор кој се користи во берберските текстови, а „Бербер“ се користи во европските текстови. Европските јазици прават разлика меѓу „Бербер“ и „варвар“, но арапскиот не и користи еден збор за двете значења - ''al-barbari''. Некои автори го користат и поимот „Амазиг“.
Традиционално, поимот „Тамазигт“ се користел од Берберите да го означат говорниот јазик, вклучувајќи ги и средноатласките, рифијанските, сенедските и туаречките дијалекти. Сепак поединечки берберски групи користат посебни поими, како на пример Тазнатит или Зенати во Алжир, Такбајлит од Кабилејците, Сиви, Шелха во Тунис и Мароко и сл.
2 Примери
Берберското "c" се изговара „ш“, "x" се изговара „х“ и "ɣ" се изговара како француското или германското "r".
2.1 Разговор
македонски берберски
да, Wah / Yih / Eyyih / Ih
не, Uhu / Uhuy / Alaɣ
Здраво!, Azul! / Ahul!
На здравје!, Ayyuz!
Како си?, Mamec tellid? / Manzakin?
Добро утро!, Tifawin!
Добра вечер!, Timedditin! / Tidekkʷatin!
Имај пријатен ден!, iɣuda-k wass!
Пријатен оброк!, Ecc s tirruɣda!
Пријатно!, Ar tufat! (lit.: until we meet) / Nuher akal! (lit.: we shared the land)
Благодарам!, Tanemmirt!
Те сакам (кон машко), Nec ttexseɣ cek / Nek riɣ-k / Ar k-ttiriɣ
Те сакам (кон женско), Nec ttexseɣ cem / Nek riɣ kem / Ar kem ttiriɣ
Добре дојде!, Ansuf
Кој?, Wi? / Manwa? / Manwen?
Што?, Mayen? / Min? / Dacu? / Ma?
Кога?, Melmi? / Mermi? / Managu? / Mantur?
Каде?, Mani?
Како?, Mamec? / Mamek?
затоа што, Minzi / Acku
Колку?, Mennaw? / Mecḥal?
Зошто?, Mayemmi? / Maɣar? / Max?
2.2 Броеви
English Berber
1, ijjen / yan / yun / yiwen (ж.р.: ict, yat, yut, yiwet)
2, sin (fem: snat)
3, kraḍ (fem: kraḍt)
4, kkuẓ или okkoz (ж.р.: kkuẓt)
5, semmus (ж.р.: semmust)
6, seḍis (ж.р.: sḍist)
7, saa (ж.р.: sat)
8, tam (ж.р.: tamt)
9, tẓa (ж.р.: tẓat)
10, mraw (ж.р.: mrawt)
македонски берберски
11, mraw d ijjen / mraw d yan
12, mraw d sin
13, mraw d kraḍ
14, mraw d kkuẓ
15, mraw d semmus
16, mraw d sḍis
17, mraw d sa
18, mraw d tam
19, mraw d tẓa
20, simraw
македонски берберски
21, simraw d ijjen / simraw d yan
22, simraw d sin
23, simraw d kraḍ
24, simraw d kkuẓ
25, simraw d semmus
26, simraw d sḍis
27, simraw d sa
28, simraw d tam
29, simraw d tẓa
30, kramraw
македонски, берберски
100, timiḍi
1000, agim / ifeḍ
2000, sin igiman / sin ifḍen
2012, sin igiman d mraw d sin
2.3 Денови од седмицата
македонски берберски
понеделник, Aynas / ⴰⵢⵏⴰⵙ
вторник, Asinas / ⴰⵙⵉⵏⴰⵙ
среда, Akṛas / ⴰⴽⵕⴰⵙ
четврток, Akwas / ⴰⴽⵡⴰⵙ
петок, Asimwas / ⴰⵙⵉⵎⵡⴰⵙ
сабота, Asiḍyas / ⴰⵙⵉⴹⵢⴰⵙ
недела, Asamas / ⴰⵙⴰⵎⴰⵙ
3 Поврзано
* Афроазиски јазици
* Бербери