procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Права на ветер

Правата на ветер се права кои се однесуваат на ветерници, турбини на ветер и енергија од ветер . Историски гледано во Континентална Европа правата на ветерот биле маноријални права и обврски поврзани со работата и профитабилноста на ветерниците. Во модерните времиња, бидејќи ветерот станувал сè поважен извор на енергија, правата кои се однесуваат на турбините на ветер и ветерниците понекогаш се нарекуваат „права на ветер“.
1 Ниски земји
Историски гледано, „правата на ветерот“ (холандски: ''windrecht'' ) се однесуваат на данокот што го плаќаат мелничарите во големи делови од Ниските Земји пред околу 1800 година. Данокот на ветрот се плаќал на „уловот на ветер“ ( ''windvang'' ) потребен за вртење на ветерница, но тој често се засновал на производството на ветерницата. [N 1]
Бидејќи ветерницата во ''херлијкеид'' првенствено била сопственост на сопственикот (иако дадена под закуп на мелничар), правата на ветерот биле еден од начините на господарот да ја обесхрабри конкуренцијата. За плаќање на овој данок, сопственикот се погрижил да нема пречки од ветерот околу воденицата со воведување забрана за згради и високи дрвја во областа. Друга обврска наметната на жителите била „обврската за воденица“ ( ''molendwang'' ), која барала од нив да го мелат своето жито во мелницата на господарот. До одреден степен, ова било уште еден начин за еден сопственик да го заштити приходот добиен од мелницата.
Поради овие права и обврски, ветерниците морале да бидат препознатливи. Секоја од нив имала име, традиционално име на животно. На воденицата била поставена слика од животното за да знае и неписмениот која воденица е која.
Во Холандија, правата на ветерот и обврските за водениците биле прекинати околу 1800 година кога бил воведен нов устав во Република Батавија . Слични концепти сè уште постојат во модерното време. Од околу 1973 година, ветрот потребен за вртење на мелницата бил наречен „ биотоп на ветерница“ ( ''molenbiotoop'' ). Површина од 375 метри околу ветерницата се одржувала како „слободна зона“ за да може ветерницата да има доволно ветер. За полдер ветерниците, обезбедувањето дека ветерниците имаат доволно ветер била одговорност на таблата за вода ( ''waterschap'' или ''hoogheemraadschap'' ). Сепак, ова ретко добивало приоритет пред желбата на општините да градат нови станови.
2 Соединети Држави
Во Минесота, како резултат на зголемениот интерес за енергијата на ветерот, програмерите или комуналните претпријатија купувале „права на ветер“ од сопствениците на земјиштето за да дозволат инсталирање на еден или повеќе генератори на ветер и пристапен пат до опремата во замена за плаќање на сопственикот на земјиштето.
3 Наводи
; Фусноти
; Цитати
Карен Е. Фреј

Карен Е. Фреј била американски научник за Земјата на Универзитетот Кларк чии истражувачки интереси вклучувале комбинирана употреба на теренски мерења, сателитски далечински сензори и геопросторни аналитики за проучување на врските од големи размери помеѓу земјата, атмосферата, океанот и мразот во поларните средини. Од 1999 година, таа спроведувала теренски истражувања во Западен и Источен Сибир, северната падина на Алјаска, како и Беринговото, Чукиското и Бофортското Море. Нејзината најнова работа се фокусирала на биолошките и биогеохемиските влијанија од опаѓањето на морскиот мраз во средини на поларните полици, како и на хидролошките и биогеохемиските влијанија на деградацијата на копнениот вечен мраз низ Арктикот.
1 Ран живот и образование
Фреј дипломирала за уметности по геолошки науки на Универзитетот Корнел во 1998 година, пред да се запише на Универзитетот во Калифорнија, Лос Анџелес за да ја заврши магистерската диплома по географија во 2000 година. Потоа, Фреј докторирала на отсекот по географија, специјализирана за арктичка наука и биогеохемија од Универзитетот во Калифорнија, Лос Анџелес во 2005 година.
2 Кариера
Во 2007 година, Фреј се приклучила на Факултетот за географија на Универзитетот Кларк како доцент . Фреј била ко-водач на проектот на неколку студии, вклучувајќи го проектот Вудвел Поларис, Дистрибуирана биолошка опсерваторија на Националната научна фондација, и проектот НАСА ICESCAPE.
3 Награди
Фреј била заменик-претседател на работната група за поморските води на Меѓународниот комитет за арктичка наука . Таа служела како претседател на Меѓународниот комитет за арктичка наука, кој секоја година го одредувал примателот на наградата. Дополнително, Фреј ја водела Картичката за арктичко известување за примарна продуктивност на Северноледениот Океан од 2011 година.
Патрик (Нигритско)

Патрик (|Πατρίκι, ''Патрики'') — село во Нигритско, Егејска Македонија, денес во општината Визалтија на Серскиот округ, Грција. Населението брои 220 жители (2021).
1 Географија и местоположба
Селото се наоѓа во Серско Поле, околу 10 км источно од општинскиот центар Нигрита, на надморска височина од 45 м.
2 Историја
2.1 Во Отоманското Царство
Во XIX век Патрик било грчко село во Серската каза на Серскиот санџак. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во Патрик ''(Patrik)'' имало 11 домаќинства со 39 жители Грци.
Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 г., во селото Патрик имало 45 жители Грци. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Патрик имало 30 Грци.
Во Првата балканска војна, 1 лице од селото се вклучило во Македонско-одринските доброволни чети.
2.2 Во Грција
За време на Првата балканска војна селото е окупирано од Бугарија, но по Втората балканска војна во 1913 г. е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Таа година селото броело само 2 житела, а во 1920 г. не се спомнува како населба. Патрик бил обновен во 1923 г., кога се населени 439 бегалци, колку што броело селото во 1928 година.
3 Стопанство
Селото се смета за прилично богато, бидејќи располага со плодни обработливи површини кои даваат и по две реколти годишно. Населението произведува големи количини на памук, фуражни и други индустриски производи, а произведува и жито и други земјоделски производи. Внимание му се посветува и на краварството.
4 Самоуправа и политика
Во 1928 година, селото станало самостојна општина, чиј атар зафаќал површина од 11,3 квадратен километар. Општината Патрик била приклучена во општината Тахино во 1997 година, која била укината во 2011 година и станала дел од поголемата општина Визалтија.
Селото припаѓа на општинската единица Тахино со седиште во истоименото село, која припаѓа на поголемата општина Визалтија, во округот Сер. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Патрик, во кој е единствено село.
5 Културни и природни знаменитости
Цркви
* Црква „Рождество на Пресвета Богородица“ — парохиски храм, изграден во 1958 г.
6 Поврзано
* Патрик — историско село во Штипско, Р. Македонија
7 Наводи
2012 Сахел суша

Во 2012 година имало многу тешка суша во Сахел, полусувиот регион на Африка што се наоѓа помеѓу Сахара и саваните. Земји кои што се вклучени во овој регион се Сенегал, Мавританија, Мали, Буркина Фасо, Нигер, Нигерија, Чад, Судан и Еритреја. Сушите во Сахел се случуваат доста често и имаат тенденција да го намалат и скудното снабдување со вода и да ги потресат економиите на земјите во развој во овој регион.
1 Идни суши во регионот Сахел
Сушите сè се почести, полоши и позагрозувачки поради глобалното затоплување. Можно објаснување за трендот на сушноста се додатоците на феноменот на океанографијата наречен Ел Нињо. Идејата е дека испарувањето се случува со поголема брзина поради промената на температурата на морската површината, што потоа влијае на количината на дожд што го прима регионот Сахел. Друг фактор што треба да се земе предвид е одговорот на атмосферата на Земјата на стимуланси како што се стакленички гасови и емисиите на јаглерод.
2 Општествени влијанија
2.1 Масовен глад
Валери Амос, шефица за хуманитарна помош на ОН во текот на 2012 година, објавила изјава во која се наведува дека над 15 милиони луѓе биле неухранети во Западна Африка и регионот Сахел. Главниот придонес за гладот ​​била сушата во Сахел, која произлегла од комбинацијата на неуспешни култури и Ел Нињо.
Во Мавританија и Чад се забележала загуба во приносот од над 50 отсто во споредба со 2011 година. Резервите на храна во погодените области биле многу ниски и комбинирани со зголемените цени на пченката за 60-85% во споредба со просеците во последните пет години. Само во Чад оваа криза со храна погодила околу 3,6 милиони луѓе. На места како Буркина Фасо над 2,8 милиони жители страдале од глад, а во Сенегал над 800.000 жители немале доволно храна.
Магдалена Алварез

Магдалена Алварез Арза — шпанска политичарка, која од 2004 до 2009 година ја извршувала функцијата министер за јавни работи (Фоменто). Родена е во Сан Фернандо, во провинцијата Кадиз, на 15 февруари 1952 година. Таа е пратеник на Шпанската социјалистичка работничка партија (PSOE) за провинцијата Малага. Претходно, таа била министерка за економија во владата на Хунтата де Андалусија.
1 Предполитички живот
Алварез докторирала економски и деловни науки на Универзитетот Комплутенсе во Мадрид, и предавала економија на шпанскиот Национален отворен универзитет помеѓу 1977 и 1990 година, на Училиште за правни практики во Малага (1981–1989), и во Институтот за фискални студии (1981–1989).
Во 1979 година, таа се приклучила на шпанскиот даночен инспекторат, извршувајќи различни улоги во Министерството за финансии, а потоа и во AEAT, шпанската служба за приходи.
Таа била главен инспектор на даночната делегација во Малага од 1987-1989 година, директор за регионални економски стимулации (1989-1993) и директор на Одделот за финансиска инспекција на Националниот даночен инспекторат.
2 Политички живот и судски случај
Алварез била пратеник во Андалузискиот парламент за провинцијата Малага, а во август 1994 година била именувана за министерка за економија и приходи за Хунтата де Андалусија, станувајќи член на вториот кабинет на Мануел Чавес.
За време на нејзината функција, ниту еден од двата нејзини буџети не бил одобрен од Собранието.
Во 1996 година, по регионалните избори, и била потврдена нејзината функција од Чавес, а потоа се фокусирала на плаќањето на јавниот долг на Андалусија и автономните финансии.
На следните избори, во март 2000 година, Чавес се задржала на чело на Министерството за економија и приходи за шестиот парламент на Андалусија.
На општите избори во Шпанија во 2004 година, таа била кандидат број еден на социјалистичката листа за Домот на пратеници за покраината Малага, додека го поддржувала Хосе Луис Родригез Сапатеро во неговиот успешен обид да стане премиер на Шпанија.
Непосредно пред тие избори, во јануари, Алварез – мажена и мајка на една ќерка – била избрана за претседател на Комитетот на социјалистичката политичка конференција. По овие избори таа била именувана за министер за јавни работи.
Таа била повторно избрана во 2008 година за пратеник на провинцијата Малага, продолжувајќи како министер за јавни работи до април 2009 година, кога ја заменил Хозе Бланко.
На 2 јули 2013 година, Алварез била формално обвинета од судијата Алаја во случајот ЕРЕ во Андалусија, поради постојана шема на наводна злоупотреба на јавни средства помеѓу 2001 и 2010 година под раководство на PSOE. Во март 2014 година, судијата и одредил на г-ѓа Алварез граѓанска кауција од 29 милиони евра и продолжиле со одземање на неколку имоти и 6 банкарски сметки кога таа не била во можност да обезбеди гаранција.
Роса Агилар

Роса Агилар
Роса Агилар во 2015 година
Роса Агилар Ривера (родена на година) — шпанска политичарка која била министерка за рурална и морска средина помеѓу 2010 и 2012 година. Таа е член на Шпанската социјалистичка работничка партија. Таа, исто така, била градоначалник на Кордоба помеѓу 1999 и 2009 година. Таа била во потесниот избор за наградата Светски градоначалник во 2008 година.
Агилар се приклучила на Комунистичката партија на Шпанија (ПЦЕ) и ја следела партијата во коалицијата Обединета левица (ИУ) во 1986 година. Во 1987 година таа била избрана во Градскиот совет на Кордоба за ИУ, останувајќи советник до 1991 година. Таа била пратеник во Парламентот на Андалусија помеѓу 1990 и 1993 година. Во последната година, таа била избрана за шпанскиот конгрес на пратеници за провинцијата Кордоба и го задржала местото на општите избори во 1996 година. Таа не се кандидирала на изборите во 2000 година.
По лошите изборни резултати за ИЕ на општите избори во 2008 година, таа била спомената како можен наследник на Гаспар Ламазарес како лидер на ИЕ, но Кајо Лара бил избран за лидер. Нејзиното членство во ИЕ завршило во април 2009 година, кога била исфрлена од ИЕ откако ја прифатила понудата да стане министер за јавни работи во регионалната влада на Андалусија.
Јодоводородна киселина

Јодоводородна киселина — безбоен и воден раствор на јодоводород (HI). Претставува силна киселина, која целосно се јонизира во воден раствор. Концентрираните раствори на јодоводородната киселина обично имаат 48-57 % HI.
1 Реакции
Јодоводородната киселина реагира со кислород во воздухот и дава јод:
:4 HI + O<sub>2</sub> → 2 + 2 I<sub>2</sub>
Како и другите халогеноводород, јодоводородната киселина ги дополнува алкените давајќи јодоалкили. Може да се користи и како редуктивен агенс, како на пример во редукцијата на ароматични нитросоединенија на анилини.
1.1 Катива-процес
Јодоводородната киселина наоѓа значајна примена во т.н. „Катива-процес“ кој служи како кокатализатор за добивање на оцетна киселина со карбонилацијата на метанол.
1.2 Незаконска употреба
Јодоводородната киселина е забранета супстанција во САД поради нејзината употреба како редуктивен агенс во добивањето на метамфетамин од ефедрин или псевдоефедрин (добиени од апчиња за одзатнување на носот).
Кристина Алберди

Кристина Алберди (|Cristina Alberdi; - ) — шпанска политичарка и адвокатка. Таа била втор и последен министер за социјални работи од 1993 до 1996 година.
1 Образование и кариера
Родена е во Лос Росалес, покраина Севиља. Дипломирала право, од 1970 година била адвокат на Колеџот де Абогадос (Правна академија), а во 1975 година организирала феминистичка правна група. Подоцна таа била претставник на , Генералниот советодавен совет на судството од 1985 до 1990 година. Таа била назначена за министер за социјални работи во кабинетот предводен од премиерот Фелипе Гонзалес во 1993 година, заменувајќи ја Матилде Фернандез на функцијата. Алберди била на функцијата до 1996 година.
Таа била избрана во шпанскиот Конгрес како член ма Шпанската социјалистичка работничка партија (PSOE) во 1996 година, претставувајќи ја областа Малага пред да се пресели во областа Мадрид, која ја претставувала од 2000 до 2003 година. Таа исто така била претседател на Федерацијата Социјалиста Мадрилења (1997–2000). Во 2003 година, таа го напуштила PSOE. Од 2004 година таа била претседател на советодавниот совет против насилство во заедницата на Мадрид (Consejo Asesor del Observatorio contra la Violencia de Género de la Comunidad de Madrid).
2 Поврзано
* Инес Алберди — сестра
Бибијана Аидо

Бибијана Аидо
Бибиана Аидо Алмагро (родена на година) — шпанска политичарка која работела како министер за еднаквост. Таа станала првата личност на оваа функција на 14 април 2008 година, на почетокот на вториот мандат на Хосе Луис Родригес Сапатеро како премиер на Шпанија.
Таа има диплома за меѓународна бизнис администрација на Универзитетот во Кадиз. Како дел од програмата за размена, таа завршила дел од нејзините студии на Факултетот за меѓународна бизнис администрација на Универзитетот Нортамбрија. На 14 јули 2011 година, Бибиана Аидо била наградена со почесен докторат (доктор по граѓанско право) од бизнис школата Њукасл, Универзитетот Нортамбрија.
Сара Агесен

Сара Агесен
Сара Агесен Муњоз (родена во 1976 година) — шпански инженер која работи како државен секретар за енергија од 17 јануари 2020 година.
1 Живот
Сара Агесен се обучила како хемиски инженер на Универзитетот Комплутенсе во Мадрид.
Во 2019 година, таа ја претставувала Шпанија на COP25 што се одржал во Мадрид. Таа била советник на Тереза Рибера во Министерството за животна средина од јуни 2018 година.
На 17 јануари 2020 година, таа била назначена за државен секретар за енергетика. Таа била задолжена за еколошката транзиција во Шпанија.
2 Наводи
Ана Мато

Ана Мато Адровер (родена на година во Мадрид) — шпанска политичарка. Од 2011 до 2014 година таа била министерка за здравство, социјални услуги и еднаквост на Шпанија во кабинетот на Рахој. На 26 ноември 2014 година таа поднела оставка поради вмешаност на неа и нејзиниот сопруг Хесус Сепулведа во случајот Гуртел.
1 Образование
* Дипломирала политички науки и социологија на Мадридскиот универзитет „Комплутенсе“.
* Предавач и учител на шпанскиот национален универзитет за учење на далечина (UNED)
2 Кариера
Како член на Националниот извршен комитет на ПП, таа е вклучена во шпанската национална политика од 1990-тите, кога била избрана во шпанскиот конгрес.
Помеѓу 2004 и 2008 година работела како пратеник во Европскиот парламент. Како член на Бирото на Европската народна партија, таа била член на Комитетот за вработување и социјални прашања на Европскиот парламент. Таа била замена во Комисијата за регионален развој и член на Делегацијата во Мешовитиот парламентарен комитет ЕУ - Мексико.
* 1986-1990: Заменик директор на приватната канцеларија на претседателот на Кастиља и Леон
* 1991-1993: Независен член на Собранието на Мадрид
* Национален пратеник во Мадрид (1993-)
* 2000-2004: координатор за локално учество и акција
* 2000-2004: портпаролка за комуникации и медиуми (1983-1986), транспорт, инфраструктура и телекомуникации (1986-2000) и наука и технологија
* 2003-2004: координатор за планирање
3 Медали
* Медал за заслуги за телекомуникации
4 Контроверзи
Во 2014 година таа привлека критики за нејзиното справување со случаите на заболување од вирусот ебола во Шпанија по дијагнозата на првиот потврден случај на пренос на ебола надвор од Африка.
Ана Мато била предмет на контроверзии во врска со нејзината наводна вмешаност во случајот Гуртел, но со години продолжила да ја добива поддршката од премиерот Маријано Рахој. Таа тврди, со поддршка на нејзиниот поранешен сопруг, дека не била свесна за потеклото на подароците во нејзиното домаќинство, вклучувајќи автомобили и одмори, кои се идентификувани во истрагите за наводна корупција. На 26 ноември 2014 година, Ана Мато поднела оставка од функцијата министер за здравство, социјални услуги и еднаквост, откако била повикана на суд како „учесник на профитабилна основа“ во наводните корупциски злосторства. Таа се појавила на суд во февруари 2017 година.
Вејер де ла Фронтера

Вејер де ла Фронтера е шпански град и општина на врвот на ридот во провинцијата Кадиз, Андалусија, на десниот брег на реката Барбате. Градот Вејер де ла Фронтера зафаќа низок рид со поглед на Гибралтарскиот проток опкружен со овоштарници и насади со портокали. Содржи неколку антички цркви и манастири, а архитектурата на многу од неговите куќи потсетува на периодот на владеењето на маврите, кое траело од 711 година до заземањето на градот од Свети Фердинанд Кастилски во 1248 година. Земјоделството и овоштарството се главните индустрии; борбени бикови се одгледуваат и во соседството и годишно се одржува Енсиеро.
1 Свечености
Света седмица: трезна и интимна Страстна седмица одржана во сокаците на Вејер. Постојат три братства: Братството на Кристо де ла Олива кое врши процесија на Велика среда, Братството на Нуестро Падре Исус Назарено, кое парадира на Велики четврток и Братството на Соледад кое ја извршува својата поворка на Велики петок. Последните две се придружени со сатаси.
Пролетен карневал: главна веселба на градот со различни касети и атракции.
Вербена де Сан Хуан: сламаџиите Хуанилос и Хуанилос се запалени, добивајќи облик на важни личности во текот на годината. Во веселбата е вклучен и огнениот бик.
Вечер на Богородица Олива: Христијански аџилак каде што светецот-заштитник на градот е одведен во нејзиното светилиште.
2 Збратимени градови
* Остуни, Италија
* Шефшауен, Мароко* Амбуаз, Франција
3 Галерија
Густаво Манрике

Густаво Манрике Миранда (роден 1972) е еквадорски земјоделски инженер, еколошки активист и екологист кој служел на голем број министерски улоги во владата на Гиљермо Ласо.
1 Биографија
Роден е во градот Гвајакил. Тој е син на Ксавиер Манрике и Клеменсија Миранда. Неговиот татко бил познат еквадорски кардиолог, а неговата мајка е посветен едукатор. Тој има 5 браќа, еден од нив е моделот и актер Роберто Манрике.
Дипломирал како земјоделски инженер во Костарика. Во текот на својата професионална кариера работел во повеќе социо-еколошки и земјоделски компании.
Промовирал активности како што е Меѓународниот самит за животна средина, ги основал наградите Зелена Латинска Америка и во 2012 година го добил првиот Гинисов рекорд за градот Кито, со рециклирање на милион и пол шишиња за 6 дена заедно со 93.000 студенти. Во 2021 година бил прогласен за еден од 100-те највлијателни лидери за климатските промени во Латинска Америка.
2 Кариера
2.1 Министер за животна средина
На 17 мај 2021 година, новоизбраниот претседател Гиљермо Ласо го назначил за министер за животна средина, а позицијата ја презел на 24 мај истата година. За време на неговиот период како министер, се случило проширувањето на морскиот резерват Галапагос во 2022 година.
2.2 Министер за надворешни работи
На 2 април 2023 година, претседателот Гиљермо Ласо го назначил за нов министер за надворешни работи и човечка мобилност, со титула канцелар, по оставката на Хуан Карлос Холгуин.
Министерство за еднаквост (Шпанија)

Министерство за еднаквост (|Ministerio de Igualdad) — оддел на Владата на Шпанија одговорен за предлогот и извршувањето на владината политика за еднаквост, со фокус на правење на еднаквоста меѓу мажите и жените реална и ефикасна, како и спречување и искоренување на различните форми на насилство врз жените. Улогите на одделот исто така вклучуваат искоренување на секаков вид дискриминација според пол, расно и етничко потекло, религија или идеологија, сексуална ориентација, родов идентитет, возраст, попреченост или која било друга лична или социјална состојба или околности. Ова министерство постоело од 2008 до 2010 година кога се споило со Министерството за здравство, а потоа повторно од 2020 година.
1 Историја
Одделот е создаден во 2008 година во вториот мандат на Хозе Луис Родригез Запатеро со цел да се промовираат политиките за еднаквост утврдени во Законот за еднаквост од 2007 година и во Сеопфатниот акт за насилство врз жените од 2004 година, како и промовирање на програмите на Институтот на жени и Институтот за млади. Министерството ги презело овластувањата за еднаквост што во тоа време му припаѓале на Министерството за труд и социјала, кое било преименувано во Министерство за труд и имиграција.
Премиерот ја избрал Бибијана Аидо да раководи со овој нов оддел. Таа станала првата личност на оваа функција во Шпанија и најмладата личност која има министерска функција во демократијата.
На 21 октомври 2010 година, со реконструкција на кабинетот се споило Министерството за еднаквост со Министерството за здравство (кое било предводено од Леире Пајин) и како замена бил создаден Државниот секретаријат за еднаквост. Аидо ја прифатила понудата на премиерот да продолжи во првите редови на политиките за еднаквост како државен секретар.
Одделот бил повторно воспоставен на 13 јануари 2020 година.
Ирина Неверла

Ирина Неверла (родена на 11 февруари 1952 година) е австриска професорка по комуникација. Неверла претседава со советодавниот одбор на австриската државна телевизија.
1 Живот
Неверла е родена во Грац во 1952 година. Прво студирала новинарство во Виенскиот меѓународен прес-центар, пред да студира Ирина Неверла да студира комуникациски науки, социологија и психологија на универзитетите во Виена и Салцбург.
Докторирала на Универзитетот во Минхен.
Во 1992 година станала професорка на Факултетот за економски и општествени науки на Универзитетот во Хамбург, специјализирана за новинарство и комуникациски науки.
Во 1980 година таа ја објавила својата студија ''Женски новинари: жени во машка професија,'' забележувајќи дека жените се во малцинство.
Нејзиното истражување се фокусирало на новинарство и истражување на прием, визуелна комуникација, еколошка, научна и климатска комуникација со фокус на климатските промени.
По нејзиното пензионирање во септември 2017 година, таа прифатила да биде почесен професор на Катедрата за политички и општествени науки на Универзитетот во Берлин во 2018 година и започнала да предава на Институтот за новинарство и комуникациски науки.
2 Дела
*''Еколошки новинарство'', 2014 година (уредник со Хенрик Бодкер)*''Медиумите, комуникацијата и борбата за демократски промени: студии на случај за спорни транзиции''
Бојан Димоски

Бојан Димоски — македонски фудбалер, играч од одбраната или од средниот ред на Партизан, на заем од Акрон Толјати, и на македонската репрезентација.
1 Кариера
1.1 Клупска кариера
Во сениорска конкуренција Димоски дебитирал на 24 февруари 2019 година на 17 години, влегувајќи во игра за Вардар на стартот од второто полувреме во натпреварот од Првата македонска фудбалска лига против Ренова. Таа сезона играл уште четири натпревари, што му обезбедило премин од младинскиот во сениорскиот тим. Бојан редовно настапувал во претстојната сезона 2019-2020, што му обезбедило трансфер во Академија Пандев.
На 14 јуни 2023 година, Димоски потпишал долгорочен договор со рускиот прволигашки клуб Акрон Толјати.
На 8 февруари 2025 година, тој му се приклучил на српскиот клуб Партизан на позајмица до крајот на сезоната 2024-2025.
1.2 Меѓународна кариера
Од 2018 година Димоски е редовен во повеќето младински репрезентации на Македонија.
Тој го направи своето деби за фудбалската репрезентација на Македонија на 12 јуни 2022 година во Лигата на нации Ц на УЕФА 2022–23 против Гибралтар.
2 Статистика за кариера
Клуб, Сезона, Првенство, Куп, Континетален, Други, Вкупно
Лига, Н, Г, Н, Г, Н, Г, Н, Г, Н, Г
Вардар, 2018–19, Прва македонска фудбалска лига, 5, 0, –, –, –, 5, 0
2019–20, Прва македонска фудбалска лига, 9, 0, –, –, –, 9, 0
Вкупно, 14, 0, 0, 0, 0, 0, 0, 0, 14, 0
Академија Пандев, 2020–21, Прва македонска фудбалска лига, 30, 1, 3, 0, –, –, 33, 1
2021–22, Прва македонска фудбалска лига, 14, 2, 0, 0, –, –, 14, 2
2022–23, Прва македонска фудбалска лига, 26, 0, 1, 0, 0, 0, –, 27, 0
Вкупно, 70, 3, 4, 0, 0, 0, 0, 0, 74, 3
Акрон Толјати, 2023–24, Руска прва лига, 24, 0, 2, 0, –, 2, 0, 28, 0
2024-25, Руска премиер лига, 9, 0, 5, 0, –, –, 14, 0
Вкупно, 33, 0, 7, 0, –, 2, 0, 42, 0
Севкупно, 117, 3, 11, 0, 0, 0, 2, 0, 130, 3
Аршак Макичјан

Аршак Артурович Макичјан (|Аршак Артурович Макичян, |Արշակ Արթուրի Մակիչյան, роден на 2 јуни 1994 година) е климатски и антивоен активист кој живее во Русија, по потекло од Ерменија. Сè додека не бил уапсен во декември 2019 година, тој организирал училишен штрајк за климатските промени секој петок на плоштадот Пушкин, Москва, повеќе од 40 недели. Во Русија, поединечните протести се легални, но за поголеми протести е потребна полициска дозвола. Макичјан повеќе од 10 пати аплицирал за одржување на поголеми демонстрации неуспешно.
Тој ги инспирирал другите ширум Русија да учествуваат во училишниот штрајк за климата. Во декември 2019 година тој бил затворен на шест дена, неколку часа по враќањето од Мадрид, Шпанија, каде што зборувал на Конференцијата на Обединетите нации за климатски промени во 2019 година (COP 25).
По руската инвазија на Украина во 2022 година, тој ги проширил своите протести, пишувајќи „Јас сум против војната“ на десетици налепници за климата, бидејќи не можел да најде продавница што ќе го испечати зборот „војна“. Макичјан бил менаџер на социјални медиуми, сè додека неговата работа „не престанала да постои“ по руската инвазија на Украина, што довело до блокирање на интернет страниците во Русија. Откако морал да ја напушти земјата, му било судено во отсуство, додека бил во егзил во Германија, поради што го загубил руското државјанство. Судот го обвинува дека дал лажни информации за себе кога аплицирал за неговото руско државјанство во 2004 година, и покрај тоа што во тоа време имал само 10 години.
Студирал виолина на Московскиот конзерваториум Чајковски.
1 Поврзано
* Грета Тунберг
* Училиштен штрајк за климатските промени
* Руска инвазија на Украина (2022)
Хави Оу

Оу Хонги, позната и по нејзиното англиско име Хави Оу, е кинеска еколошка активистка која го организирала училишниот штрајк за климата во Гуилин во јужна Кина, повикувајќи на поголема акција за ограничување на емисиите на стакленички гасови од Кина, а со тоа и климатските промени.
1 Биографија
Активизмот на Оу започна откако ги убедила нејзините родители, и двајцата универзитетски предавачи, да усвојат неколку избори за начин на живот за да го намалат сопствениот јаглероден отпечаток. Кон крајот на мај 2019 година, на 16-годишна возраст, таа направила училишен штрајк за климата со држење на домашни транспаренти неколку дена пред градското собрание во Гуилин за да повика на итна посилна акција за климатските промени. Грета Тунберг изјавила за неа дека е „вистински херој“, а потоа властите изјавиле дека мора да престане поради тоа што нема дозвола. Нејзината сметка на Вичет била блокирана. Во септември 2019 година, таа организирала кампања „Растенија за опстанок“. Со џепарлак купила дрва и ги засадила околу Гуилин. Не ѝ било дозволено да се врати на училиште сè додека се занимава со климатски активизам.
Во 2019 година, младинската активистичка група „Востание на Земјата“ ја номинирала да присуствува на Самитот на ОН за климатски активности во Њујорк во 2019 година.
Во 2020 година, Кина се обврзала на нето нула емисии до 2060 година, но продолжила да гради електрани на јаглен.
Во Лозана, Швајцарија, Оу започнала штрајк со глад на плоштадот Палуд на 19 април 2021 година, во знак на протест против нејзиниот затвор од 60 дена и паричната казна од 1.200 швајцарски франци поради протест против проширувањето на експлоатацијата на каменоломот за варовник на ридот Мормонт од страна на швајцарско-француска цементна компанија.
Александар Обреновиќ (сценарист)

Александар Обреновиќ ( 4 јануари 1928 — 24 мај 2005 ) бил српски драматург.
1 Биографија
Александар Обреновиќ дипломирал во родниот Белград на Шестата машка гимназија и студирал педагогија на Филозофскиот факултет . Работел како новинар во Радио Белград и бил драматург во Телевизија Белград . Во 1961 година бил првиот уметнички директор на театарот Стерија . Од 1970 гпдина до 1987 година работел како драматург и уредник во Драмската програма на Радио Белград. Со литературна работа се занимавал од 1953 година, а се занимавал и со театарска и филмска режија и сликарство.
Александар Обреновиќ бил автор на повеќе од шеесет радио драми, дваесет театарски и телевизиски драми, сценарија за играни филмови и неколку театарски адаптации и драматизации. Неколку пати бил наградуван. Меѓу другото, добил и две „Стерија награди“ за драмски текст и награда „При Италија“ за радио драмата ''Птика''.
2 Избор од драмски дела
*''Птица'', радио драма во 1958 г.
*''Небесен одред'' (со Ѓорѓе Лебовиќ ), 1956 година *''Варијации'', 1960 година
*''Сенки и варијации'' (со Миодраг Павловиќ ), 1960 г.
*''Клим - Клем''*''Лице'', 1967 година.
*''Враќањето на Дон Жуан''*''Шрафцигер и автоклав''*''Димитрије Туцовиќ'', ТВ серија, ко-сценарист, 1974 година.
3 Награди
* Стерија награда за текст на современа драма, за делото ''Небески одред'', 1957 г.
* Прикс Италија, меѓународен конкурс за радио дела на РАИ, за радио драмата ''Птика'', 1959 година.
* Специјална награда на театарот Стерија за драмскиот жанр од камерен лик, за драмата ''Варијации'', 1960 г.
Натан Метенје

Натан Метенје (Nathan Méténier) (роден на 13 јуни 1999 година) е француски активист за климата и животната средина. Тој бил еден од најмладите членови на првата младинска советодавна група на Обединетите нации за климатски промени од 2020 до 2022 година, и е основач на Генерација Климатска Европа, најголемата коалиција на мрежи предводени од младите на европско ниво, притискајќи за посилна акција од ЕУ за климатските и еколошките прашања.
1 Живот
Натан Метенје пораснал во Гренобл, на француските Алпи каде што можел од прва рака да го набљудува ефектот на климатските промени. Тој изјавил: „Ги видов промените, видов како мразот исчезнува и го видов колапсот на Мон Блан“.
Работел и бил вклучен во многу организации и движења, особено како регионален директор на Јотфорнејчр и портпарол на Јот Енвиромент Јуроп. Дипломирал на Институтот за политички студии во Гренобл. Студирал на Лондонската школа за економија.
Од 2019 до 2021 година, Метенје бил член на Одборот на Јот Енвиромент Јуроп. Тој е основач и координатор на Генерација за климатска Европа.
Во јули 2020 година, до 2022 година, Метенје бил именуван од генералниот секретар на Обединетите нации, Антонио Гутереш во првата група на Младинската советодавна група за климатски промени, група од седум млади климатски лидери за да го советуваат за акција за климатската криза за одреден период од две години. Метенје бил еден од најмладите во групата, која се движела од 18 до 28 години. Тој бил единствениот кој ја претставувал Франција и западна Европа.
2 Активизам
Метенје особено се фокусирал на зајакнување на гласот на младинските движења во Брисел. Тој ја основал Генерација за климатска Европа во 2019 година со амбиција да ги собере главните европски младински движења кои се активни за еколошки прашања.
Протостратор

Протостратор (|Πρωτοστράτωρ, ''прв стратор'') — византиско воено звање, што било меѓу пониските, хиерархиски, но од XII век се јавува како една од високите воени положби. Оваа титула ја имале идните цареви Михаил II (820 — 829) и Василиј I (867 — 886), а покрај царските протостратори имало и протостратори на други високи чиновници.
1 Звање протостратор
За прв пат го спомнува Теофановиот Продолжувач, кога зборува за жртвите од иконоборските судири во 765 година, меѓу кои бил и извесен спатариј и протостратор Константин, син на патрикијот Варда. Тој се наоѓа на крајот на списокот на починати, што говори за нискиот ранг што ова звање го имало во тоа време.
Тактика (IX и X век) исто така го вбројува протостраторот меѓу пониските звања, а неговата основна улога била да му биде придружник на царот додека бил на коњ. Нему му биле подредени стратори, надзорници на штали и армофилакс. Без оглед на релативно ниското место во хиерархијата на звања, положбата протостратор, според мислењето на современите историчари, била добра основа за почеток на кариера и понатамошен напредок. Покрај Михаил и Василиј што станале цареви, својата воена кариера како протостратор ја започнал и византискиот генерал Манојло од XIX век.
Византискиот историчар Јован Зонара во XII век го споменува ова звање како едно од највисоките, а Никита Хонијат, на самиот почеток на XIII век, звањето протостратор го поистоветува со западноевропското звање маршал (највисок воен командант).
По обновувањето на Византија, во времето на Палеолозите, протостратор бил едно од највисоките звања. Покрај командувањето со војската, неговите должности опфаќале и одредени церемонијални должности, а од крајот на XIII век се појавуваат неколку протостратори, наместо само еден, како дотогаш. Од истата доба, разликата помеѓу звањето протостратор и положбата мега дукс постепено се губи. Во тој период, најважни протостратори биле Алексиј Филантропен и Теодор Синедин, а последен забележан е еден од членовите на семејството Палеолози, кој бил на таа положба за време на последната опсада на Цариград во 1453 година. Командант на византиската војска во тоа време бил Џеновецот Џовани Џустинијани, кој исто така ја добил титулата протостратор од последниот византиски император Константин Драгаш (1449 — 1453).
2 Поврзано
* Византиски звања и служби
* Алексиј Филантропен
* Теодор Синедин
* Џовани Џустиниани
Марија Марторел

Марија Марторел Палас (родена на година во Валенсија, Шпанија) — шпанска политичарка која и припаѓа на Народната партија (ПП).
Марторел е доктор по филозофија. Работи како професор на Филозофскиот факултет на Универзитетот во Валенсија. Политички работела како генерален директор на универзитетската настава и истражување во регионалната администрација на Валенсија. Во март 2000 година, таа била избрана во шпанскиот конгрес на пратениците кои го претставуваат регионот на Валенсија, но поднела оставка само два месеци подоцна, откако била именувана за министер за животна средина. Објавила голем број книги и академски трудови од областа на образованието.
1 Личен живот
Разведена е со две ќерки.
Носферату (филм од 2024)

''Носферату'' (|Nosferatu) — американски готски филм на ужасите на Роберт Егерс. По ''Вампирот Носферату'' (1979), ова е втора преработка на истоимениот германски експресионистички филм од 1922 г., кој сам по себе е „неовластена и неофицијална“ адаптација на романот „Дракула“ на Брам Стокер (1897). Во филмот играат Бил Скарсгорд, Николас Холт, Лили-Роуз Деп, Арон Тејлор-Џонсон, Ема Корин и Вилем Дефо.
Премиерата на филмот во САД била на 25 декември 2024 г., а во Македонија на 2 јануари 2025 г.
1 Содржина
Според официјалниот опис од распределителот, ''Носферату'' е „готска приказна за опседнатоста на една девојка и страшен вампир што се вљубува во неа и носи неискажлив ужас“.
2 Улоги
Глумец, Улога
Бил Скарсгорд, гроф Орлок
Лили-Роуз Деп, Елен Хутер
Николас Холт, Томас Хутер
Вилем Дефо, професор Албин Еберхарт фон Франц
Ема Корин, Ана Хардинг
Арон Тејлор-Џонсон, Фридрих Хардинг
Сајмон Макберни, господин Нок
Ралф Ајнесон, д-р Вилхелм Зиверс
Пандо Јанев

Пандо Јанев - Каменов ( во — во ) — еден од првите дипломирани лекари од Тиквешијата.
1 Животопис
Со образование се стекнал во Ваташа, Кавадарци и Самоков, каде што завршил Протестантска гимназија. Во 1887 година како стипендист на протестанската мисија во Тиквешко заминал на студии во Соединетите Држави, каде што се запишал на Медицинскиот факултет. Медицинскиот факултет со успех го завршил во 1893 година со што станал еден од првите дипломирани лекари од овој крај. Во 1895 година се оженил со Марија Бирни со која останал да живee во Соединетите Држави. Покрај инсистирањето на неговите родители да се врати во својот роден крај, Пандо останал да живее во Соединетите Држави, каде ѝ што починал во 1947 година.
2 Наводи
Grand Theft Auto: Chinatown Wars

Grand Theft Auto: Chinatown Wars е игра за Nintendo DS, PlayStation Portable, Android и iPhone конзоли. Rockstar Leeds и Rockstar North учествуваа во развојот. Тоа е тринаесетта игра во серијата Grand Theft Auto, четврта за конзолите на Nintendo, по Grand Theft Auto и Grand Theft Auto 2 за Game Boy Color и Grand Theft Auto Advance за Game Boy Advance. Тоа е првата GTA игра за iPhone.
Адријана Малдонадо Лопез

Адријана Малдонадо Лопез — шпански политичар кој ја извршува функцијата пратеник во Европскиот парламент од 2019 година.
1 Политичка кариера
Во парламентот, Малдонадо Лопез работи во комитетот за внатрешен пазар и заштита на потрошувачите. Во 2022 година, таа се приклучила и на специјалниот комитет за пандемијата КОВИД-19.
Покрај нејзините комисиски задачи, Малдонадо Лопез е дел од парламентарната делегација за односи со Пан-африканскиот парламент од 2021 година. Таа е членка и на интергрупата на Европскиот парламент за вештачка и дигитална интелигенција и на интергрупата на Европскиот парламент за мали и средни претпријатија (МСП).
Таа била избрана на 15-тиот конгрес на пратениците на општите избори во Шпанија во 2023 година од Навара.
Ило Костов

Ило Костов - Крумо ( во — во ) — македонски партизан, учесник во Народноослободителната војска на Македонија.
1 Животопис
Потекнувал од занаетчиско семејство, и веднаш по завршувањето на основното училиште се вработил на занаетот на неговиот татко како шеќерџија. Во редовите на скоевската организација се вклучил уште во текот на 1941 година како дваесет годишно момче, во ќелијата со која раководел Мито Хаџи Василев Јасмин. Неговата куќа претставувала собиралиште на напредната младина од Ваташа и Кавадарци.
На Илинден 1941 година во неговата куќа се собрала една голема група на скоевци и членови на партијата, кои на достоинствен начин со патриотски песни го одбележале овој национален празник на македонскиот народ. Во 1942 година бил примен за член на КП, а од почетокот на 1943 година е член на една партиска десетина која имала за задача да прибира и складира оружје и воен материјал, да организира бази за идниот партизански одред, обезбедувал прифаќање и сместување на илегалци.
Во почетокот на мај 1943 година Ило Костов излегува во партизанскиот одред „Добри Даскалов”, каде го добил партизанското име ''Крумо''. Во времето на јунската офанзива, преземена од страна на бугарскиот окупатор со цел да ги уништи одредите „Добри Даскалов” и „Сава Михајлов” во реонот на Никодин е нападнат одредот од поголема бугарска војска. Со цел да се извлече од опсадата одредот се разделил на помали групи. Во една таква група која се обидела да ја премине реката Црна кај селото Возарци бил фатен Ило Костов од страна на бугарските фашисти и стрелан на 13 јуни 1943 година во близината на селото Фариш.
Една улица во Кавадарци е именувана по него.
2 Поврзано
* Јован Костов
3 Наводи
Илија Коцевски

Илија Коцевски - Јанко (14 ноември 1918 во ) — македонски партизан, член на Народноослободителната војска на Македонија, носител на Партизанска споменица 1941.
Потекнува од семејството Поп Ѓорѓиеви и е четврто од петте деца на Глигор и Лефтерија.
1 Животопис
Потекнувал од земјоделско семејство. Завршил основно училиште во Ваташа, а прогимназија во Кавадарци. Во младинското и револуционерното движење во своето родно село се вклучил по иницијатива на Ристо Џунов со кого биле врсници. Во 1941 година станал член на СКОЈ. Бил вклучен во сите активности на ваташката револуционерна организација околу подготовките за исфрлање на партизански одред.
Во мај 1943 година бил меѓу првите борци на тиквешкиот партизански одред „Добри Даскалов”. На 14 мај како член на една десетина учествувал во првата акција на одредот во селото Ресава во која имало судир со бугарската полиција. По војната работел во Министерството за внатрешни работи на Македонија. Носител е на Партизанска споменица 1941 година.
2 Наводи
Министерство за млади и деца

Министерство за млади и деца — министерство во Владата на Шпанија одговорно за предлагање и спроведување на владината политика за прашањата на младите и заштитата на малолетниците.
Министерството било основано како дел од третата влада на Санчес одвојувајќи се од Министерството за социјални права и Агендата 2030 година. На чело на министерството е екосоцијалистката Сира Рего.
1 Структура
Структура на министерството:* Државен секретаријат за млади и деца
** Генерален директорат за правата на децата и адолесцентите
*** Поддиректорат за промовирање на правата на децата и адолесцентите
*** Поддиректорат за програми за деца и адолесценти
* Потсекретаријат
** Генерален технички секретаријат
** Поддиректорат за персонал, инспекција на служби и координација
** Поддиректорат за економско управување, буџетска канцеларија и општи работи
1.1 Агенции
* Институт за млади (INJUVE)
2 Список на функционери
Име на канцеларија:
* Министерство за млади и деца (2023–сега)
Портрет, Име, Мандат, Партија, Влада, премиер,
, ,
Сира Рего, 2023 година, Актуелен, ОЛ, КПШ, Санчес III, Педро Санчес,
Јован Костов (Ваташа)

Јован Костов - Вано ( во — во ) — спортист, член на Соколското друштво од Кавадарци.
1 Животопис
По завршувањето на основното образование работел како шеќерџија во сопствениот дуќан. Во 1921 година заминал во Крушевац каде што работел како винар во фабриката Рубин. Во младоста многу го сакал спортот особено гимнастиката. Бил сокол - предњак во Соколското друштво во Кавадарци. Учествувал на голем број натпревари со соколското друштво, а бил носител на многу награди и признанија. Како сокол учествувал и на поголем број слетови во земјата и во странство (Софија, Прага и т.н.).
Во 1936 година кога олимпискиот оган минувал низ Југославија, Вано Костов како врвен спортист трчал со факелот на олимпискиот оган, а факелот се чува и денес во неговото семејство. Во 1963 година еден е од основачите на винарската визба Повардарие, каде работи до неговото пензионирање. Починал во Кавадарци во 1987 година.
2 Поврзано
* Ило Костов
3 Наводи
Слима

Слима (|Tas-Sliema) е град кој се наоѓа на североисточниот брег на Малта во Северниот пристаништен округ. Претставува голема резиденцијална и комерцијална област. Тој е и најгусто населен град на островот.
Милагрос Маркос

Милагрос Маркос Ортега (родена на година) — шпанска политичарка и државна службеничка. Таа е член на Народната партија на Кастиља и Леон и била министер за земјоделство и сточарство во Хунтата од Кастиља и Леон од 2011 до 2019 година. Милагрос Маркос, исто така, била избрана за заменик на законодавниот дом на XIII и XIV. Била советник за семејства и еднаквост и управител на социјални услуги.
1 Биографија
Милагрос Маркос е родена во Паленсија, Шпанија. Милагрос Маркос е мажена и има две деца. Студирала на Универзитетот во Ваљадолид и таму се стекнала со диплома по филозофија. Милагрос Маркос е генерален директор за здравство и социјално планирање. Милагрос Маркос била и портпарол на Хунтата од Кастиља и Леон, од 2016 до 2019 година Милагрос Маркос исто така била задолжена за одделенијата за култура, животна средина и здравје во Хунтата во Кастиља и Леон.
Логичка игра

Логичка игра (|puzzle video game) — име на жанр видеогри чија цел е да се решат логички проблеми што бараат од играчот да користи логика, стратегија и интуиција.
1 Историја на развој
Претходници на жанрот биле табла-игрите, графичките и механички логички игри — од крстозбори до Рубикови коцки. Овие загатки барале од играчот да користи логика и умешност за да ги реши, што исто така станало важно во прототипите на жанрот како што се ''Q*bert'' и ''Boulder Dash''. Стандардот на жанрот била играта ''Тетрис'', која се појавила во 1985 г. и сврзувала едноставен и возбудлив начин на игра.
Во раните 1990-ти, игрите како што се ''Lemmings'' и ''The Lost Vikings'' ги оживеале логичките игри. Доаѓањето на тримерната графика придонела за развој на логичките игри на играчките конзоли. Релативно евтини за производство, игрите ја нашле својата ниша на преносливите играчки системи.
Објавена во 2016 г., ''The Witness'' успешно интегрирала една логичка игра (со многу варијации) во отворен свет. Играта е исклучително напорна, што се однесува до логичка игра (со 4 ​​гигабајти меморија пречесто се менувала), но за една недела ги вратила милионите вложени во неа.
Пасош на Република Јужна Африка

Пасошот на Јужноафриканската Република е јавна патна исправа што се издава на државјаните на Јужноафриканската Република за патување и престој во странство, како и за враќање во земјата.
За време на престојот во странство, патната исправа му служи на сопственикот за докажување на својот идентитет и како доказ за државјанство на Јужноафриканската Република.
1 Јазици
Пасошот, како и личните податоци на сопственикот се напишани на англиски и француски јазик, како и личните податоци на сопственикот.
1.1 Страница со податоци за идентификација
* Тип
* Код на државата
* Сериски број на пасошот
* Презиме и име на носителот на пасошот
* Државјанство
* Датум на раѓање (ДД. ММ. ГГГГ)
* Пол (машки или женски)
* Место и земја на раѓање
* Постојан престој
* Издадено од (назив на полициската управа што го издала документот)
* Датум на издавање (ДД. ММ. ГГГГ)
* Датум на истекување (ДД. ММ. ГГГГ)
* Потпис и фотографија на носителот на пасошот
2 Povrzano
* Јужноафриканска Република