Атлантски тарпон

Атлантски тарпон (''Megalops atlanticus'') — риба која спаѓа во групата зракоперки која живее во крајбрежните води, естуарите, лагуните и реките. Се наоѓа во Атлантскиот Океан, обично во тропските и суптропските региони, иако е забележана дури на север до Нова Шкотска и атлантскиот брег на јужна Франција, па дури и на југ до Аргентина. Како и сите елопиформи, се мрести на море. Неговата исхрана вклучува мали риби и ракови.
Генерално се смета дека месото е со слаб квалитет, но е многу ценет како риба за дивеч од страна на рекреативните риболовци.
1 Опис
Атлантскиот тарпон еволуирал пред приближно 18 милиони години и е една од најстарите живи риби.
Може да достигне до 2.5 м во должина и тежина до 161 кг. Мажјаците ретко тежат повеќе од 100 кг.
Тарпонот е способен да го наполни својот пливачки меур со воздух, кој функционира како примитинви бели дробови. Ова му дава предаторска предност кога нивоата на кислород во водата се ниски. По изглед, е зеленикав или синкав одозгора и сребрен од страните. Устата му е свртена нагоре, а долната вилица содржи издолжена, коскена плоча. Последниот зрак на грбната перка е многу подолг од другите, достигнувајќи речиси до опашката.
2 Однесување
Најзначајните предатори на атлантскиот тарпон се ајкулите и луѓето.
Исхраната на атлантскиот тарпон се менува како што рибата расте, при што оние во фаза на ларва апсорбираат хранливи материи директно од водата, оние во млада фаза јадат зоопланктон и друг мал плен, а возрасните првенствено консумираат риба, ракови и ракчиња.
3 Однос со луѓето
Лушпите од атлантскиот тарпон се користат како турпии за нокти и за декоративни цели уште од праисторијата. Нивните згмечени лушпи се користат и во традиционалната медицина, особено во Бразил.
Атлантски тарпон е прикажан на фреската на таванот на Систинската капела, нацртана од Микеланџело во 1510 година.
Атлантскиот тарпон за прв пат бил научно опишан од зоологот Ахил Валенсиен во 1847 година како ''Megalops atlanticus'', името ''Мегалопси'' е инспирирано од нивните големи очи.
Атлантскиот тарпон добро се прилагодува на урбаните и приградските средини поради неговата толеранција на бродскиот сообраќај и низок квалитет на вода. Околу луѓето, атлантскиот тарпон е претежно ноктурнален.
Иако атлантскиот тарпон ретко се консумира во Соединетите Американски Држави, во голем број земји постои се лови за исхрана и комерцијално. Се консумира и нивното месо и икрата.
3.1 Риболов
Тарпоните се сметаат за највозбудливите морски риби за лов, не само поради нивната големина, туку и поради нивниот борбен дух кога се фаќаат за јадица; тие се многу силни, правејќи спектакуларни скокови во воздух. Месото е непожелно, најчесто се опишува како смрдливо и коскено. Во Флорида и Алабама, потребна е посебна дозвола за убивање и чување тарпон, па затоа најголемиот дел од риболовот на тарпон таму се фаќа и пушта. Во Тексас тие се почитувана риба за дивеч, при што е дозволено чување на рибите само ако се над 190 сантиметри. Тарпоните во Флорида историски се ловеле со харпуни, но риболовот со јадица и конец од страна на рибари надвор од државата започнал околу 1885 година.
Тарпонот е познат кај англискојазичните рибари како „Сребрениот крал“.
4 Географска дистрибуција и миграција
Бидејќи тарпоните не се комерцијално вредни како риба за храна, многу малку е документирано во врска со нивната географска распространетост и миграции. Тие ги населуваат обете страни на Атлантскиот Океан. Нивниот опсег во источниот Атлантик е сигурно утврден од Сенегал до Конго. Тарпоните што го населуваат западниот Атлантик главно ги населуваат потоплите крајбрежни води, првенствено во Мексиканскиот Залив, Флорида и Западните Инди. Сепак, тие редовно се ловат од рибари на Кејп Хатерас, па сè до Нова Шкотска, Бермуда и јужно до Аргентина. Во Мексиканскиот Залив постојат две различни популации поделени со делтата на реката Мисисипи.
Атлантските тарпони се миграциски видови и често ги преминуваат меѓународните граници. Ова воведува предизвици во управувањето и зачувувањето.
Научните студии покажуваат дека тарпоните рутински мигрирале низ Панамскиот канал од Атлантикот до Пацификот и назад повеќе од 80 години. Бидејќи тарпоните толерираат широк спектар на соленост и се опортунистички предатори, нивната миграција е ограничена само од температурата на водата. Тие преферираат температура на водата од 22 до 28 °C, додека под 16 °C тие стануваат неактивни, а температура под 4 °C може да биде смртоносна. Голема заедница на тарпон се наоѓа во реката Сан Хуан и езерото Никарагва. Во Пацификот, популацијата се воспоставила во Костарика.
Атлантскиот тарпон се размножува во агрегации за мрестење на отворен океан. Атлантскиот тарпон дели слична ларвена фаза позната како лептоцефалус со коскените риби, дама и јагули. За разлика од ларвите на другите риби, овие ларви не јадат бидејќи нивните долги, тенки тела имаат многу ниски потреби за енергија. Додека се во фаза на ларва, забите на атлантскиот тарпон растат зашилени напред за да ги спречат остатоците да влезат во нивната уста. Лептоцефалите се развиваат во млади кои се движат кон брегот, често во застоена вода со многу ниска содржина на кислород, што не може да го толерираат повеќето од нивните предатори. Кога се на возраст од околу три години, атлантскиот тарпон мигрира од овие задни живеалишта во различни крајбрежни, растејќи брзо, но првенствено во должина, а не во обем. На околу осум години, атлантскиот тарпон ја достигнува својата сексуална зрелост и почнува да добива на должина, како и обем. Стапките на раст, исто така, се разликуваат во овој момент, при што мажјаците растат многу побавно од женките.