procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Шармери од осмо

Шармери од осмо — роман на македонскиот писател Велко Неделковски.
1 Содржина
:''Внимание: Овој дел од статијата обелоденува содржина на книгата.''
Романот авторот го посветува на саканиот внук Филип Неделковски, среќно да расте, бујно да мечтае и страсно да спортува.
Романот ја следи приказната на осмоодделенците во основното училиште „Септември“,кои детските закачки ги надминуваат со тоа што формираат заеднички фудбалерски тим „Шармери“, кој се бори за титула и освојување на пехар. Во позадина на приказната се следи и приказната на Златко Самоилов и неговиот татко, училишниот педагог, Златан Самоилов, вдовец вљубен во својата колешка Розет(к)а. Спротивставувањето на синот, кој сака да го зачува споменот на мајка си, го двоуми искусниот педагог кој е свесен за чувствата на синот. Исто така, се следат и љубовните приказни на неколку од фудбалерите ученици, кои авторот ги прикажува со леснотија и свежина. Шармерите и покрај својата спортска борбеност, не успеваат да го освојат пехарот, но нивната игра и другарство остануваат во сеќавањето на директорот на училиштето, Бојан Милјановски, кој, како што ветил, ја закачува сликата на тимот на златната генерација во својата канцеларија.
Во романот, авторот со вештина на искусен познавач на детската психологија ги опишува своите ликови, користејќи жаргон и разговорност во раскажувањето. ref>Велко Неделковски, ''Шармери од осмо'', Скопје, Арс Ламина, публикации Либи , 2019
2 Изданија
** Во 2019 година, романот е објавен од издавачката куќа „Арс Ламина“, публикации Либи во едицијата: Читанки. Книгата е со димензии од 20 сантиметри и има 208 страници. Книгата е каталогизирана во НУБ „Св. Климент Охридски, Скопје со ISBN број 978-608-259-406-4. Изданието на Арс Ламина е препорачано од Здружението за дислексија Ајнштајн и Филозофскиот факултет- Скопје, поради лесната читливост на фонтот и проредот на текстот. Изданието содржи и речник на помалку познати зборови и биографија на авторот.
3 Поврзано
* Велко Неделковски
Леплив хаворциопсис

Леплив хаворциопсис (, претходно ''Haworthia viscosa'') ― вид на цветно сочно растение од Западен и Источен Кејп, ЈАР.
1 Опис
Острите сочни листови на лепливиот хаворциопсис обично растат во три нивоа или столба („тројно“ распоредување на листовите). Зашилените лисја се скаброзни („''viscosa''“ значи „лепливо“) и густо спакувани по должината на стеблата.
Растението се оддалечува од својата основа и на крајот може да образува големи купчиња. Во дивината, често има штета од животни кои пасат, бидејќи е вообичаен извор на храна.
Цветовите се појавуваат од октомври до ноември.
1.1 Сорти
Ова е релативно променлив вид и се признаени неколку регионални сорти. ''H. beanii'' и ''H. tauteae'' се можни варијанти. ''H. viscosa var. variabilis'' е сорта со променлива должина на листот, од крајниот југ од природниот опсег на видот, североисточно од Јубертина.
2 Таксономија
Видот претходно бил вклучен во подродот ''Hexangulares'' на родот ''Haworthia''. Филогенетските студии покажале дека подродот ''Hexangulares'' всушност бил релативно неповрзан со другите хавортии и затоа бил преместен во новиот род ''Haworthiopsis''.
Овој вид лесно се хибридизира со други видови ''Haworthiopsis'', како и со видовите на ''Astroloba'' и други сродни родови.
3 Распространетост
Овој вид се протега низ јужниот дел на поранешната Покраина Кејп во Јужна Африка. Неговиот опсег се протега на двете страни на границата помеѓу покраините Западен Кејп и Источен Кејп, опфаќајќи го Малиот Кару и јужните рабови на Големиот Кару. Се наоѓа и во долината Гамту.
Во овој опсег, тој обично расте во многу добро исцедена песочна почва, или на силно сонце, или под грмушка или карпеста пукнатина што служи како делумна заштита од сонцето.
Хати Чирпан

Хати Чирпан (поранешен Сати Кадин, 1890 - 21 март 1956) била турска политичарка, една од првите жени пратенички во Парламентот во Големото национално собрание на Турција, избрана на општите избори во 1935 година.
1 Живот
Родена е во селото Кахраманказан во 1890 година. Нејзиниот татко и мајка биле Кара Мехмет Ефенди и Емине Ханим. Таа била сопруга на војник кој бил ранетза време на Балканската војна, и мајка на пет деца. Работела како земјоделец и селски старешина по нејзиниот татко. На 26 октомври 1933 година, откако жените добиле право да бидат мухтари, победила на изборите за управител на селото во Казан и станала една од првите женски мухтари во Турција.
Непосредно пред Вториот јазичен конгрес (18–23 август 1934 година), на 16 јули 1934 година, претседателот Мустафа Кемал Ататурк ја напуштил Анкара на екскурзија во селото Казан (во тоа време дел од областа Кизилџахамам од провинцијата Анкара). За време на оваа екскурзија, Ататурк бил запознаен со Сати Кадин, која била началник на селото во Казан. Таа била селанка од Централна Анадолија која се борела четири години за време на Турската војна за независност. Двајцата се вклучиле во разговор, по што било објавено дека Ататурк ги ценел достигнувањата и интелигенцијата на Сати Кадин.
Според Афет Инан, Ататурк по средбата со неа рекол: „Ова е исклучителна жена која може да напредува како пратеник во парламентот“. Сати Кадин била спонзорирана и поддржана во нејзината успешна кампања за функцијата од самиот Ататурк. Подоцна, таа го променила своето име во Хати по совет на Ататурк, кој бил заинтересиран за цивилизацијата на Хатијците во тоа време, и затоа што нејзиното поранешно име Сати значело „продажба“ или „купување“ на турски. Таа го усвоила презимето Чирпан откако Законот за презиме од 1934 година барал сите турски граѓани да имаат презиме.
Сати Кадин се вратила во Кахраманказан по завршувањето на нејзината пратеничка должност. Таа починала на 21 март 1956 година.
Во Кахраманказан има мавзолеј и нејзината куќа е обновена и претворена во музеј.
2 Поврзано
* Жените во турската политика
Африканска млечка

Африканска млечкa — вид на цветно растение од семејството на млечките (''Euphorbiaceae'') кое потекнува од Средна Африка. Нешто вообичаено во одгледувањето како домашно растение или како жива ограда, видот е еден од млечките со сочни стебла и гранки како приспособување на сушните клими.
1 Опис
Оваа сочна грмушка има исправено стебло и многу гранки кои исто така растат нагоре. Стеблото и гранките можат да имаат две или три страни. Самото стебло е темно зелено со светло зелени обрасци во облик на буквата V. Трњето од 5 мм се појавува во пар на гребените на стеблото. Листовите во облик на капка растат помеѓу двата трна на секој гребен. Растението никогаш не било познато дека цвета, и веројатно е хибрид.
2 Одгледување
Африканската млечка може да издржи кратки ниски температури до . Претпочита песочна почва, но може да се справи со повеќето видови на добро исцедена почва. Може лесно да се искорени од исечоците на стеблото, ако се остави да се исуши 3-7 дена пред садењето за да може да формира калус и да не изгние. Расте до висина од 1.5-3 м.
3 Хемија
Како и кај многу други видови од родот млечки, латексот од растението е отровен и може да предизвика иритација на кожата. Тоа е растение без штетници. Проблем со кој се соочуваат некои тригони е тоа што тие се подложни на паѓање кога целосно ќе пораснат поради нивниот плиток и мал коренов систем.
4 Употреба
Растението е познато само во човечкото одгледување и најчесто е одгледувано како домашно растение. Се користи како обредно растение и жива ограда во Габон.
5 Галерија
Kalanchoe tomentosa

''Kalanchoe tomentosa'', ― сочно растение од родот ''Kalanchoe''. Растението природно се расте во Мадагаскар, ''Kalanchoe tomentosa'' и има многу различни сорти како што се 'Golden Girl', 'Chocolate Soldier', 'Black Tie' и 'Teddy Bear'. Листовите му се со црвени рабови.
Ја добило Наградата за градинарски заслуги на Кралското хортикултурно друштво.
1 Галерија
2 Поврзано
* Список на болести на каланхое
Haemanthus albiflos

''Haemanthus albiflos'' ― вид на цветнo растениe од семејството Amaryllidaceae, води потекло од брегот и планините во Јужна Африка. Станува збор за зимзелено, луковично, повеќегодишно геофитно растение. Хортикултурно е ценето поради неговиот необичен изглед и големата толеранција на неповолни услови. ''H. albiflos'' е единствениот вид од родот ''Haemanthus'' пронајден и во зимските и во летните месеци во региони со врнежи, и има главно крајбрежна распорстранетост од јужен Кејп преку Источен Кејп до Квазулу-Натал, покажувајќи претпочитање за ладни, засенчени места.
1 Етимологија
Специфичниот епитет ''albiflos'' во превод значи „бел цвет“. Како растение кое се одгледува во саксија, се нарекува „слонов јазик“ или „слоново уво“ поради неговите листови. Исто така користен и народниот назив „четка за сликање“ поради неговите цветови.
2 Опис
Растението има светлозелени листови. Еднаш годишно, растението произведува по еден пар на листови кои се зимзелени. Кај еден примерок може да се сретнат најмногу по три пара на листови. Листовите се до 40 центиметри долги и може да бидат покриени со кратки, меки влакна и повремено да бидат образувани жилти дамки на горната површина. Во доцна есен и зима, соцветијата слични на четки кои носат повеќе ситни бели цветови се наоѓаат на витките дршки. По оплодувањето од цветовите се образувани месести црвени овални плодови кои носат бели семиња. Целото растение расте до 20-30 центиметри во висина и околу 15 центиметри во ширина.
3 Одгледување
''H. albiflos'' може да биде одгледувано на најниска температура од околу , но не ги преживува пониските температури на замрзнување. Ова растение е премногу нежно за да се одгледува во надворешни услови. Претпочита да не е на директно сонце, но е многу толерантно на недоволно наводнување и подобро цвета ако е ограничено во мала саксија.
4 Размножување
Лесно се размножува со прецветани соцветија, кои може да се отстранат кога ќе заврши периодот на цветање. Гранките со соцветијата може внимателно да се одвојат од родителското растение. Плодовите се формираат многу ретко во затворени простории, веројатно поради недостаток на инсекти за опрашување, но кога ќе се создаде плод и семе, тоа може да се посее и може да расте, иако тоа е побавен процес. Со многу малку грижа, ова растение може да се размножува многу години.
5 Галерија
Југуртска војна

Југуртска војна или Војна на Југурта (111-105 г.пр.н.е.) — судир помеѓу Римската Република и Нумидија, земја во Северна Африка именувана по нумидискиот крал Југурта.
Југурта бил внук на Масиниса, крал на Нумидија, кој бил надарен војсководец и популарен меѓу своите поданици. Стекнал искуство борејќи се во редовите на Сципион Емилијан, а создал и добри односи со римските аристократи, што придонело за негово запознавање со состојбите во Рим.
Кон крајот на 2 век пр.н.е. во Рим се водела борба помеѓу популарите и оптиматите, што им олеснувало на пограничните нации да водат војни против Рим на речиси сите граници на државата. Овие конфликти биле главно без последици за Рим.
Во битката за нумидскиот престол, братот на Југурта, Хиемпсал, бил убиен, а Адхербал побегнал во Рим. Со поткупување, Југурта го добил западниот дел на Нумидија, а Адхербал ја добил источната ретко населена област и градот Кирта.
1 Почеток на војната
Сакајќи го главниот град, Југурта ја нападнал Кирта, ја освоил, го погубил Адхербал и сите луѓе во градот, вклучително и Римјаните, што довело до објава на војна во 111 година. Со поткупување на римскиот командант Југурта успеал да склучи мир, кој го задржал на ист начин. Сепак, сенатот го отфрла мировниот договор и ја обновува војната во 110 г.
2 Пристигнување на Метел
Во 109 година во билиспратен Квинт Кејцилиј Метелус, искусен и непоткуплив војсководец, кој вовел дисциплина во воените логори. Во внатрешноста на Нумидија, тој ја поразил нумидиската војска во битката на реката Мутул. Војната продолжила, додека Југурта продолжил да се спротивставува, поддржан од африканските племиња.
3 Крај на војната
Гај Марије го заменил Метел и со одлука на народното собрание добил задача да ја продолжи војната со Југурта. Мавританскиот крал Бокх (зет на Југурта), кој застанал на страната на Римјаните и, заедно со квесторот Луциј Корнелиј Сула, го убил Југурта во 105 година, со што завршила војната на 1 јануари 104 година. Мареј во триумфална процесија го водел Југурта во синџири и кралско облека. Југурта бил погубен, а еден дел од Нумидското Кралство му припаднал на мавританскиот крал Бокх, а другиот на болниот братучед на Југурта.
4 Поврзано
* Југурта
* Маријански реформи
* Луциј Корнелиј Сула
Аридификација

Аридификацијата е процес во кој некој регион станува сè посув. Таа се однесува на долгорочни промени, наместо на сезонски варијации.
Често се мери како намалување на просечната содржина на влага во почвата. Тоа може да биде предизвикано од намалени врнежи, зголемено испарување, спуштање на водните маси и промени во покривката на земјата, или како резултат на комбинација од повеќе од овие фактори. Главни последици претставуваат намаленото земјоделско производство, деградација на почвата и промени во екосистемот.
Некои истражувачи открија дека сливот на реката Колорадо и други делови од западна Северна Америка моментално се подложени на аридификација.
1 Поврзано
* Кружење на водата
* Пустина
* Глобално затоплување
Соништата, животот и смртта на Филип Филиповиќ

„Соништата, животот и смртта на Филип Филиповиќ“ (српски: ''Снови, живот и смрт Филипа Филиповића'') — филм на режисерот Милош Радивојевиќ од 1980 година. Главните улоги ги играат: Александар Берчек, Милена Дравиќ, Раде Марковиќ, Милан Ерак и Миодраг Крстовиќ.
1 Синопсис
Во филмот се раскажува за животот и идеалите на првиот секретар на Комунистичката партија на Југославија, Филип Филиповиќ. Притоа се прикажани оние делови од неговиот живот за кои постојат сигурни историски податоци за еден комунист, од раѓањето во 1878 година до смртта во Сталиновите чистки во 1938 година.
Pilea cadierei

''Pilea cadierei'' ― вид на цветно растение од семејството на коприви (Urticaceae), кој потекнува од НР Кина и Виетнам. Посебниот епитет во името ''cadierei'' се однесува на ботаничарот Р. П. Кадјер од 20 век.
1 Опис
Станува збор за зимзелено повеќегодишно растение кое расте до 60 центиметри во висина со темнозелени овални листови. Секој лист има четири испакнати сребрени дамки (оттука и името „алуминиум растение“). Растението образува ризоми. Исправените стебла се малку сочни, а понекогаш и задрвени во основата, и се голи. Стеблата, листовите, венечните ливчињата и сечилата се густо покриени со цистолити во облик на вретено.
На стеблото се наоѓаат листови кои се наспрамно распоредени, кои се изградени од лисна дршка и лисна плоча. Лисната плоча на речиси сите листови е со иста димензија од 7 до 15 милиметри.
Постојат три главни нерви кои се видливи најмалку 3/4 од нивната должина и има три странични нерви на секоја страна. Рабовите на листовите се слабо назабени или изгризани. На горната страна на листот има две поделени бели бразди и тоа резултира со некои сребрено издигнати површини (оттука и англискиот назив „алуминиумско растение“ (aluminium plant) или „лубеничко растение“ (watermelon plant)).
1.1 Соцветија и плодови
Периодот на цветање во Кина се движи од септември до ноември. ''Pilea cadierei'' е еднополово и еднодомно растение. Машките, збиени соцветија содржат од 5 до 125 цветови. Соцветието е поставено на стебло долго 1,5 до 4 см. Брактеите се широко јајцевидни со должина од околу 3 милиметри. Цветните дршки на машките цветови се долги од 2 до 3 милиметри, а цветните пупки се во облик на круша со должина од околу 2,5 милиметри. Релативно малите, бело-розови цветови се четиричлени. Машките цветови имаат должина од 2,5 до 3 милиметри и дијаметар од 1,8 до 2 милиметри. Женските цветови се сместени во цимозни соцветија. Кај женските цветови е присутен рудиментиран конусен плодник. Со должина од 0,5 до 0,7 милиметри, брактеите на женските цветови се половина долги од плодот на јатката. Кај женските цветови обично има само исправен лист и издолжени прашници. Женските цвеќиња имаат едноставна градба.
Плодовите во Кина зреат помеѓу ноември и декември. Јаткастите плодови се секогаш поединечни и се во облик на јајце и сплескани во должина од околу 1,5 милиметри. Семето содржи ендосперм и прав ембрион со два овално-елипсовидни или кружни котиледони .
2 Одгледување
На минимална температура од 15°C, се одгледува како домашно растение во умерените региони поради неговите украсни лисја и лесното вегетативно размножување преку резници. Ова растение е нетоксично за мачки, кучиња и коњи, па затоа е безбедно да се има околу домашни миленици.
3 Галерија
Копнен екосистем

Копнените екосистеми се екосистеми кои се наоѓаат на копно. Како примери можат да се напоменат: тундра, тајга, умерена листопадна шума, тропски дождовни шуми, пасишта и пустини.
Копнените екосистеми се разликуваат од водните екосистеми по доминантното присуство на почва наместо вода на површината и по распределбата и видовите на растенијата на оваа површина. Постои широк опсег на достапност на вода меѓу копнените екосистеми (вклучувајќи го и недостигот на вода во некои случаи), додека водата ретко е ограничувачки фактор за организмите во водните екосистеми. Бидејќи водата ги спречува температурните флуктуации, копнените екосистеми обично доживуваат поголеми дневни и сезонски температурни флуктуации отколку водните екосистеми во слични клими.
Копнените екосистеми се од особена важност особено во исполнувањето на Целта 15 за одржлив развој, која има за цел зачувување-реставрација и одржливо користење на копнените екосистеми.
1 Организми и процеси
Организмите во копнените екосистеми се адаптирале така што развиле начини на примање течност во нивните тела, механизми за транспортирање на водата од ограничените места на внесување до остатокот од телото и средства за спречување на испарувањето на водата од површини на телото. Тие, исто така, имаат особини кои обезбедуваат поддршка на телото во атмосферата, многу помалку пловен медиум од водата, и други особини што ги прават способни да ги издржат екстремните температури, ветерот и влажноста што ги карактеризираат копнените екосистеми. Конечно, организмите во копнените екосистеми еволуирале многу методи за транспорт на гамети во средини каде што протокот на течност е многу помалку ефикасен како транспортен медиум.
2 Големина и видови живот
Копнените екосистеми зафаќаат 55.660.000 mi<sup>2</sup> (144.150.000 km <sup>2</sup>), или 28,26% од површината на Земјата. Главните растителни таксони во копнените екосистеми се членови на скриеносемениците, од кои има околу 275.000 видови, и поделбата на четинарите, од кои има околу 500 видови. Членовите на мововите се застапени во околу 24.000 видови и се исто така важни во некои копнени екосистеми. Главните животински таксони во копнените екосистеми ги вклучуваат класите на инсекти со околу 900.000 видови, птиците со 8.500 видови и цицачите со приближно 4.100 видови.
3 Поврзано
* Екологија на почвата
Crassula muscosa

''Crassula muscosa'', синоними ''Crassula lycopodioides'' и ''Crassula pseudolycopodioides'', ― сочник кој потекнува од Јужна Африка и Намибија, припаѓа на семејство ''Crassulaceae'' и на родот ''Crassula''. Тоа е собно растение кое се одгледува низ целиот свет.
1 Етимологија
Научните и народните имиња се однесуваат на неговиот изглед: ''muscosa'' потекнува од латинскиот збор ''muscosus'', што значи „мовест“. ''Lycopodioides'', потекнува од мовот ''Lycopodium'', и од грчките зборови „Λύκος“ (ликос, волк), „πόδι“ (поди, стапало ) и „οειδής“ (оидис, -оид, слично на).
2 Опис
''Crassula muscosa'' има многу мали, светло зелени листови кои се густо набиени околу тенко стебло, а распоредот на листовите околу стеблото им дава квадратен облик. Расте како грмушка со многу мали жолто-зелени цветови, со максимална висина од 15–20 цм.
3 Распространетост и живеалиште
''Crassula muscosa'' потекнува од Јужна Африка (Кејпските Покраини, Фри Стејт и Северните Покраини) и Намибија. Расте во средини со умерен степен на влажност, во кои почвата е добро исцедена и составена од плодна почва и песок.
4 Одгледување
За време на студената сезона, поднесува пад на температурата до минимум 6-8 °C, кога му е потребно малку вода. Во летниот период, му треба многу повеќе вода и не треба да се изложува на директно сонце, бидејќи страда на прекумерна сончева светлина. Кога овие услови не се исполнети, растението почнува да се суши и вкочанува, најчесто почнувајќи од основата на стеблото до врвовите. Тоа е инвазивен вид и лесно се размножува од делови на стеблото. Ако во околината се одржува стабилна температура од 20-21 °C, со соодветна влажност и осветленост, исечениот дел се вкоренува и расте брзо.
5 Галерија
6 Сорти
*''Crassula muscosa'' var. ''accuminata''*''Crassula muscosa'' var. ''muscosa''*''Crassula lycopodioides'' var. ''purpusii''*''Crassula muscosa'' var.rastafarii
*''Crassula muscosa'' var. ''sinuata''*''Crassula muscosa'' var. ''variegata''
Биофизичка средина

Биофизичката средина е биотско и абиотско опкружување на еден организам или популација, и следствено ги вклучува факторите кои имаат влијание врз неговиот опстанок, развој и еволуција. Биофизичката средина може да варира по размер од микроскопска до средина од глобален размер. Може да се подели и според нејзините атрибути. Примери вклучуваат морската средина, атмосферската средина и копнената средина. Бројот на биофизички средини е огромен, имајќи предвид дека секој жив организам има своја средина.
Терминот ''животна средина'' може да се однесува на единствена глобална средина во однос на човештвото, или на локална биофизичка средина.
1 Интеракција живот-средина
Сите видови што преживеале морале да се приспособат на условите на околината. Температурата, светлината, влажноста, хранливите материи во почвата итн., сите влијаат на видовите во околината. Меѓутоа, видот за возврат ги менува неговите услови на различни начини. Некои долгорочни модификации во историјата на планетата биле значајни, како што е инкорпорирањето на кислород во атмосферата. Овој процес се состоеше од разградување на јаглерод диоксид од анаеробни микроорганизми кои го користеа јаглеродот во нивниот метаболизам и го ослободуваа кислородот во атмосферата. Ова доведе до постоење на растителен и животински свет базиран на кислород, големиот настан за оксигенација.
2 Поврзани студии
Науката за животната средина ги проучува интеракциите во биофизичката средина. Дел од оваа научна дисциплина го истражува на влијанието на човековата активност врз животната средина.
Екологијата, поддисциплина на биологијата и дел од науките за животната средина, често се смета за поле кои ги проучува влијанијата врз животната средина предизвикани од човекот.
Студиите за животна средина се поширока академска дисциплина која систематско ги проучува интеракциите на луѓето со нивната околина. Тоа е широко поле на студии кое вклучува:
* Природна средина
* Изградени средини
* Социјални средини
Еколошкото движење е широко општествено и филозофско движење кое, во голем дел, се стреми да го минимизира и компензира негативниот ефект на човековата активност врз биофизичката средина. Прашањата што ги интересираат еколозите обично се однесуваат на природната средина, а поважни се климатските промени, исчезнувањето на видовите, загадувањето и губењето на старите шуми.
Една од релевантните науки вклучува користење на науката за географски информации за проучување на биофизичката средина.
Биофизиката е мултидисциплинарна наука која користи системи од физиката за проучување на биолошки феномени. Нејзиниот опсег се движи од молекуларно ниво се до популации разделени со географски граници.
3 Дополнителна литература
**
Меѓународен ден за превенција на експлоатација на животната средина во војна и вооружени конфликти

Меѓународниот ден за спречување на експлоатација на животната средина во војна и вооружени конфликти е меѓународен ден кој се одбележува секоја година на 6 ноември. Воспоставен бил на 5 ноември 2001 година од Генералното собрание на Обединетите нации, за време на мандатот на Кофи Анан како генерален секретар, со одлука на 56-то заседание на Генералното собрание на ОН (резолуција № A/RES/56/4).
Како што е наведено во резолуцијата, при донесувањето на оваа одлука, земено е предвид дека влошувањето на екосистемот се забележува долго време по прекинот на конфликтите, и влијае на повеќе од една генерација. Резолуцијата ги повикува државите и меѓународните организации да го прослават овој ден, бара од генералниот секретар да обезбеди спроведување на оваа резолуција и да го промовира ширењето на информации за неа. Во својата порака во 2005 година, генералниот секретар на ОН изјавил дека елиминирањето на еколошката штета предизвикана од војната е важна задача на ОН.
По војната во Југославија, персоналот на Програмата за животна средина на Обединетите нации исчисти четири хемиски контаминирани локации во Србија и Црна Гора.
Во порака во 2005 година генералниот секретар на ОН изјавил дека месопотамиските мочуришта на Ирак и Иран до 2002 година биле речиси целосно уништени и стотици илјади луѓе ги напуштиле своите домови. До 2005 година, во соработка со локалните заедници, 40 отсто од мочуриштата беа поплавени, со што 80.000 луѓе можеле да се вратат во своите домови.
Во својата порака во 2006 година, генералниот секретар на ОН изјавил дека и покрај постоењето на одредени меѓународни договори, генерално, еколошките последици од војната се игнорираат во современите закони.
За ова одбележување, генералниот секретар Бан Ки Мун изјавил: ''„Мораме да ги искористиме сите алатки што ни се на располагање, од дијалог и посредување до превентивна дипломатија, за да ја спречиме неодржливата експлоатација на природните ресурси за поттикнување и финансирање вооружени конфликти и дестабилизација на кревките темели на мирот“.''
1 Користена литература
***
Авантурите на малата Ѓурѓица

Авантурите на малата Ѓурѓица — роман за деца и млади на македонската писателка Ката Мисиркова-Руменова, првобитно издаден во 1997 година.
1 Содржина
:''Внимание: Овој дел од статијата обелоденува содржина на книгата.''
Романот започнува со обраќање на авторката до читателите, кажувајќи го својот порив зошто пишува токму авантуристички роман. Затоа што тоа е желба на секое дете, да чита роман со авантури. Исто така, авторката во воведната забелешка кажува и дека е посветен токму на Ѓурѓица. А зошто, остава секој читател да ја открие сам тајната.
Со јас раскажувачот, Ѓурѓица, во романот се следи животот на малото девојче кое е фасцинирано од раскажувањето на дедото Кољо, морепловец и авантурист, кој сега како стар човек работи како чувар на овоштарникот кај таткото на малата Ѓурѓица. Таа од него ја добива желбата да запише авантури и да патува во својата фантазија во најдалечните предели.
Ова е топол роман за сите радости и недоумици и стравови кои ги живеат децата во текот на растењето и созревањето.
2 Изданија
* Книгата првобитно е издадена во 1997 година.
* Во 2006 книгата е издадена како второ издание на издавачката куќа Ѓурѓа. Книгата е со димензии од 20 сантиметри и има 96 страници. Книгата е каталогизирана во НУБ „Св. Климент Охридски, Скопје со ISBN број со 9989-920-88-5.
3 Поврзано
* Ката Мисиркова-Руменова
Биријани

Биријани (урду: بریانی‎; хинди: بیریانی) — јадење направено со ориз, месо или зеленчук и индиски зачини. Класичниот рецепт за ова јадење вклучува готвење во тава, додавање зачини и други состојки како зеленчук или месо и ориз. Слични јадења се пилав и паеља. Произлегува од муслиманското население на Индискиот Потконтинент. Во денешно време е вообичаено во кујните на Блискиот Исток, Мјанмар, Индонезија, Малезија, Сингапур, Маврициус итн.
Сува клима

Сува клима или аридна клима — имаат регионите со сериозен недостаток на достапна вода, до степен што се попречува или спречува растот и развојот на растителниот и животинскиот свет. Регионите со сува клима претежно немаат вегетација и се нарекуваат ксерични или пустински. Повеќето вакви клими се протегаат по екваторот; овие региони вклучуваат делови од Африка, Азија, Јужна Америка, Северна Америка и Австралија.
1 Промени
Распределбата на сувата клима во голема мера е резултат на општата циркулација на атмосферата, која значително се менува со текот на времето преку климатските промени. На пример, зголемувањето на температурата за 1,5-2,1 отсто низ басенот на Нил во текот на следните 30-40 години би можело да ја промени климата на регионот од степска во сува клима, со што значително ќе се намали земјиштето кое може да се употребува во земјоделството. Дополнително, промените во користењето на земјиштето можат да ги зголемат барањата за вода на почвата и со тоа да ја зголемат застапеноста на сувата клима.
2 Поврзано
* Пустинска клима
* Суша
* Влажност
* Парен притисок
3 Користена литература
* Griffiths, J. F. (1985) 'Climatology', Chapter 2 in ''Handbook of Applied Meteorology'', Edited by David D. Houghton, John Wiley and Sons, .
* Durrenberger, R. W. (1987) 'Arid Climates', article in ''The Encyclopedia of Climatology'', p. 92–101, Edited by J. E. Oliver and R. W. Fairbridge, Van Nostrand Reinhold Company, New York, .
* Stadler, S. J (1987) 'Aridity Indexes', article in ''The Encyclopedia of Climatology'', p. 102–107, Edited by J. E. Oliver and R. W. Fairbridge, Van Nostrand Reinhold Company, New York, .
* , 2009, Strategic Foresight Group
Le nozze во вила

''Le nozze in villa'' (''Свадбата во вилата)'' била оперски биф во два чина од Гаетано Доницети, кој датира од почетокот на неговата кариера. Завршена во 1819 година, таа беше премиерно прикажана во Театро Векио во Мантуа некаде за време на сезоната на карневалот од 1820-1821 година; точниот датум е неизвесен. Либретото на Бартоломео Мерели е засновано на драмата '''' од Август фон Коцебуе. Операта беше неуспешна на својата премиера и оттогаш исчезна од изведбата; освен за настап во Џенова во пролетта 1822 година како ''I provinciali, ossia Le nozze in villa'', не се познати дополнителни монтирање. Партитурата на автограмот на Доницети исчезнала, но нецелосна копија од делото, на која недостасувал квинтет од Акт II, постоел во библиотеката на Конзерваториумот во Париз.
Мерели, во својот ''Cenni biografici'', ја обвинил неуспешноста на работата, и покрај „многу успешни бројки“, за „каприците и лошата волја на неколку од пејачите, особено примадоната“. Фани Екерлин ја отпеа главната улога во премиерата.
1 Ликови
* Сабина, ''млада жена'' ( мецосопран )
* Трифоглио, ''учител'' ( бас )
* Клаудио, ''млад човек, богат'' ( тенор )
* Дон Петронио, ''таткото на Сабина'' (бас)
* Анастасија ( контралто )
Сабина била вљубена во Клаудио, но ѝ се додворувал Трифољо, кому нејзиниот татко, Дон Петронио ѝ ветил брак. Таа со себе носела портрет на Клаудио како љубовен знак, но го пренесувала како на кралот; следствено, по неговото појавување во селото, нејзиниот љубовник се третирал како да бил од кралско семејство. По вообичаените недоразбирања, Трифољо се повлекувал од кавгата кога открил дека Сабина немала мираз. Како резултат на тоа, Клаудио го добил денот, бидејќи бил богат земјопоседник и затоа се согласувал да се откаже од миразот.
2 Снимки
* Еден извадок можел да се најде на антологијата објавена од Opera Rara.
* Доницети: ''Ле Нозе во Вила'' - Снимање на светската премиера; Диригент: Стефано Монтанари со оркестарот Гли оригинали и операта Коро Доницети; пејачи, Гаја Петроне и Омар Монтанари, на 22 ноември 2020 година на фестивалот Доницети. Ознака: Dynamic CDS7908.02, EAN 8007144079086
3 Наводи
*
Челис Глендининг

Челис Глендининг (родена во 1947 година) е автор и активист. Таа била именувана како пионер на концептот на екопсихологија - верувањето дека промовирањето на екологијата е клучно за здравјето. Таа е активист за социјални промени со акцент на феминизмот, биорегионализмот и правата на домородните луѓе. Таа ги промовира човечките култури кои зависат од почвата и се ограничени на биорегиони и е критичар на употребата на технологијата.
1 Кариера
Во 2007 година, двојазичната народна опера на Глендининг ''De Un Lado Al Otro'', беше изведена во театарот Ленсиќ во Санта Фе, Ново Мексико.
Глендининг дипломирала на Универзитетот во Калифорнија, Беркли по општествени науки во 1969 година. Таа таа ја одбранила својата докторска теза по психологија на Универзитетот Колумбија Тихи Океан.
Нејзините трудови се дел од Лабадската колекција на Универзитетот во Мичиген.
2 Книги
* ''''. Вилијам Мороу, 1987 година.
* '''' . Њујорк: Вилијам Мороу, 1990 година.ISBN 978-0688072827
* '''' . Габриола п.н.е. Канада: Издавачи на ново општество/Нов катализатор/ класици за одржливост, 2007 година; и Бостон: Публикации Шамбала, 1994 година.ISBN 978-0877739968
* '''', New Society Publishers, 2002; и ''надвор од картата: Експедиција длабоко во империјализмот, глобалната економија и другите земни места'', публикации Шамбала, 1999 година.ISBN 9780865714632
*''Мапа: од старата патека на Конектикат до долината Рио Гранде и сето значење помеѓу''. Грејт Барингтон м-р: Друштво на ЕФ Шумахер, 1999 година.
* '''' . New Society Publishers, 2005 година.ISBN 9780865715134
* '' .'' Едиторијал 3600, 2018 г.ISBN 978-99974-347-9-1
* '''' . New Village Press 2019 година.ISBN 9781613320952
Свадба во вилата

''Свадба во вилата'' (''Le nozze in villa)'' е опера буфа во два чина од Гаетано Доницети, кој датира од почетокот на неговата кариера. Завршена била во 1819 година, а била премиерно прикажана во Театро Векио во Мантова некаде за време на сезоната на карневалот од 1820-1821 година; точниот датум бил неизвесен. Либретото на Бартоломео Мерели било засновано на драмата ''Жителите на германските мали градови'' од Август фон Коцебуе. Операта била неуспешна на својата премиера и оттогаш исчезнала од изведбата; освен за настап во Џенова во пролетта 1822 година како ''Провинцијалците, или Свадба во вилата'', не биле познати дополнителни поставувања. Партитурата на автограмот на Доницети исчезнала, но нецелосна копија од делото, на која недостасувал квинтетот од Акт II, постои во библиотеката на Конзерваториумот во Париз.
Мерели, во својот ''Биографски белешки'', ја обвинил неуспешноста на работата и покрај „многуте успешни бројки“, за „каприците и лошата волја на неколку од пејачите, особено примадоната“. Фани Екерлин ја отпеала главната улога во премиерата.
1 Ликови
* Сабина, ''млада жена'' (мецосопран)
* Трифоглио, ''учител'' (бас)
* Клаудио, ''млад богат човек'' (тенор)
* Дон Петронио, ''таткото на Сабина'' (бас)
* Анастасија (контраалт)
Сабина била вљубена во Клаудио, но ѝ се додворувал Трифољо, кому нејзиниот татко, Дон Петронио ѝ ветил брак. Таа со себе носела портрет на Клаудио како љубовен знак, но на сите им кажувала дека портретот е од кралот; следствено, по неговото појавување во селото, нејзиниот љубовник бил третитан како да е дел од кралско семејство. По вообичаените недоразбирања, Трифољо се повлекол од бракот кога открил дека Сабина нема мираз. Како резултат на тоа, Клаудиоја добил Сабина, бидејќи бил богат земјопоседник и затоа се согласил да се откаже од миразот.
2 Снимки
* Еден извадок може да се најде на антологијата објавена од Опера Рара.* Доницети: ''Свадба во вилата'' - Снимање на светската премиера; Диригент: Стефано Монтанари со оркестарот Гли оригинали и операта Коро Доницети; пејачи, Гаја Петроне и Омар Монтанари, на 22 ноември 2020 година на фестивалот Доницети. Ознака: Dynamic CDS7908.02, EAN 8007144079086
3 Наводи
Бесник Емини

Бесник Сабедин Емини (15 октомври 1977 во Скопје) — македонски воен генерал.
1 Животопис
Бесник Емини е роден на 15 октомври 1977 година во Скопје. Основно и средно образование завршува во својот роден град. Во 2000 година дипломира на Воената академија „Генерал Михаило Апостолски“ во Скопје со втората генерација питомци на академијата и ја започнува својата служба во Армијата на Република Македонија (АРМ) во 1.пешадиски баталјон на 15.пешадиска бригада во Тетово. Подоцна е дел од специјалните сили на Армијата односно Полкот за специјални операции (пСО). Учествува во мисијата „''Iraqi Freedom''“, за што е одликуван со Пофален медал на Армијата на САД. Во 2014 година ја завршува Школата за национална одбрана во Рим, Италија. Во 2017 година магистрира на Институтот за безбедност и одбрана во Скопје. До 2018 година е заменик командант на пСО. Од 2018 до 2019 година е заменик командант на 1.механизирана пешадиска бригада (1.мпбр), најголемата единица на Армијата. Од февруари до јули 2019 година е началник на штаб во Здружената оперативна команда (ЗОК). Од 2019 до 2021 година е командант на 1.мпбр, во меѓувреме преименувана во 1.пешадиска бригада (1.пбр). Во 2020 година е унапреден во генералскиот чин бригаден генерал. Од 2021 година е командант на Командата за операции (КО).
2 Одликувања и признанија
:''Забелешка: Списокот на одликувања и признанија може да не е целосен.''* Пофален медал на Армијата (''Army Commendation Medal'')
Бебето од Макон

„Бебето од Макон“ (англиски: ''The Baby of Mâcon'') — филм на режисерот Питер Гринавеј (Peter Greenaway) од 1993 година. Истовремено, тој е автор и на сценариото, а главните улоги ги играат: Ралф Фајнс (Ralph Fiennes), Џулија Ормонд (Julia Ormond) и Филип Стоун (Philip Stone).
1 Синопсис
Во 17 век, големиот војвода Козимо Медичи ги собира благородниците за да гледаат театарска претстава со следнава содржина:
Еден средновековен град е опустошен од чума поради што владее општа неплодност. Тогаш, една стара и грда жена се раѓа преубаво машко дете кое жителите го сметаат за симбол на плодноста. Меѓутоа, неговата амбициозна 17-годишна сестра се прогласува за негова мајка и почнува да ја искористува положбата на момчето, кое им дава благослов на жителите, па така тоа и сестра му си обезбедуваат богат живот. Притоа, сестрата ги затвора своите родители со цел луѓето да не ја откријат нејзината измама. И додека луѓето се воодушевени од детето, само бискупот и неговиот син, младиот научник, не веруваат во чудотворната моќ на детето. Сестрата на детето го заведува синот на бискупот, но додека водат љубов, детето го предизвикува бикот да го убие синот на бискупот. Сестрата, пак, го убива бикот, а потоа таа е уапсена и тогаш бискупот го зема детето под свое старателство. Од тој миг, црквата го злоупотребува детето, скапо продавајќи ги неговите течности (мочка, солзи, крв) како реликвии. Сестрата не може да го поднесе тоа и го убива детето. Таа е обвинета за убиството, но, според законите, не може да биде казнета бидејќи е невина. Затоа, бискупот собира стотици мажи кои ја силуваат девојката и така таа умира. Меѓутоа, со тоа не престанува злоупотребата на детето, зашто луѓето го распарчуваат неговото мртво тело и ги земаат неговите телесни делови (рацете, косата, нозете итн.) како чудотворни реликвии.
Una follia

Лудило (Una follia) била фарса во еден чин на композиторот Гаетано Доницети. Делото било премиерно прикажано на 15 декември 1818 година во Театро Сан Лука во Венеција. Операта го користела истото либрето на италијански јазик од Бартоломео Мерели по ''Дер Граф фон Бургунд'' на Август фон Коцебуе што Доницети го користел за неговиот ''Енрико ди Боргоња'' еден месец порано, но со различна музика. Имал една изведба и „никогаш повеќе не била изведена, а нејзината партитура никогаш не била пронајдена“.
1 Улоги
Улога, Тип на глас, Премиера актерска екипа, 15 декември 1818 година (Диригент
Бруноне, баритон, Џузепе Фјораванти
Елиса, мецосопран, Аделина Каталони
Енрико, контраалт, Фани Екерлин
Гелтруд, сопран, Аделаида Касаго
Жилберто, бас, Андреа Верни
Никола, бас, Пјетро Вердучи
Пјетро, тенор, Џузепе Фускони
Гвидо, тенор, Џузепе Елиодоро Спеч
Бруно, бас, Пјетро Вердучи
I pazzi per progetto

Луди по дизајн (it) била фарса во еден чин од Гаетано Доницети со либрето на Доменико Џилардони. Првата изведба се одржала во театарот Сан Карло на 6 февруари 1830 година, и била проследена со нејзината втора презентација на 7 февруари во театарот дел Фондо.
На настапот во Неапол во 1830 година, некои големи пејачи од тоа време како Бокабадати и Лујџи Лаблаш го извеле на хуманитарен настан, но и покрај исклучителната актерска екипа, публиката била навистина многу скудна.
Била изведена уште неколку пати во Неапол и Палермо до 1845 година, и потоа заборавена до 1977 година.
1 Историја на изведба
Во 1977 година, како дел од фестивалот Опера Барга, била претставена нова ревизија, уредена од маестро Бруно Ригачи од Фиренца и користејќи ја оригиналната партитура што била зачувана во Конзерваториумот С. Пјетро а Мајела во Неапол. Бил неверојатен успех кај јавноста и кај критичарите.
2 Улоги
* Дарлемонт, директор на душевна болница, вујко на Норина - бас
* Норина, сопруга на Блинвал - сопран
* Блинвал, полковник - бас-баритон
* Кристина, млада девојка, вљубена во Блинвал - мецосопран
* Венанцио, скржав старец, чувар на Кристина - бас
* Евстахио, трубач на полкот на Блинвал - баритон
* Френк, слуга на Дарлемонт - бас-баритон
3 Синопсис
: Место: Болница за луди во Париз
: Време: почеток на 19 век
Директорот на болницата, Дарлемонт имал внука Норина, мажена за Блинвал, полковник на змејовите. Оддалеченоста на мажот од неговата сакана сопруга поради воени причини и меѓусебната љубомора биле причина за низа акции кога двајцата повторно да се сретнат. Со оглед на тоа што средбата се одвивала во болницата со која раководел вујкото на Норина, двајцата наизменично се претставувале како луди за да ги дознаат вистинските чувства еден на друг, предизвикувајќи избезумен рингишпил на измами и недоразбирања.
На сето ова се додал еден многу гласен и премногу искрен слуга, (Френк), дезертер трубач кој се преправал дека е доктор (Еустас), убава млада девојка (Кристина), поранешна љубовница на полковникот, која се обидувала да избега од нејзиниот стар старател (Венанцио). Тој пак се обидува да ја натера да полуди за да може да и го земе миразот.
Овие многу добро усогласени состојки резултирале со фарса со сите нејзини правила. На добро осмислениот крај, се враќал мирот и моралната обврска.
Глобален хектар

Глобалниот хектар (gha) е мерна единица за еколошкиот отпечаток на луѓето или човекови активности и биокапацитетот на Земјата или нејзините региони. Еден глобален хектар е светската годишна количина на биолошко производство за човечка употреба и асимилација на човечкиот отпад, по хектар на биолошки продуктивно земјиште и рибарство.
Тој го мери производството и потрошувачката на различни производи. Започнува со вкупното биолошко производство и асимилација на отпадот во светот, вклучувајќи ги културите, шумите (и производството на дрво и апсорпцијата на CO<sub>2</sub>), пасењето и риболовот. Вкупниот износ на овие видови производство, пондериран според богатството на земјиштето што го користат, се дели со бројот на искористени хектари. Биолошки продуктивните области вклучуваат: земјоделски површини, шуми и риболовни површини, а не вклучуваат пустини, ледници и отворен океан.
„Глобални хектари по лице“ се однесува на количината на производство и асимилација на отпад по лице на планетата. Во 2012 година имаше приближно 12,2 милијарди глобални хектари производство и асимилација на отпад, што е во просек 1,7 глобални хектари по лице. Потрошувачката изнесуваше 20,1 милијарди глобални хектари или 2,8 глобални хектари по лице, што значи дека било потрошено околу 65% повеќе отколку што било произведено. Ова е можно бидејќи насекаде низ светот постојат природни резерви кои функционираат како резервна храна, материјал и енергија, иако само за релативно краток временски период. Поради брзиот раст на населението, овие резерви се исцрпуваат со постојано растечко темпо.
Терминот „глобален хектар“ беше воведен во раните 2000-ти, врз основа на сличен концепт од 1970-тите именуван како „духовен простор“. Противниците и бранителите на концептот имаат водено дискусии за неговите силни и слаби страни.
1 Примена
Глобалниот хектар е корисна мерка за биокапацитет бидејќи може да ги претвори работите како што се барањата за човечка исхрана во обични единици, кои ќе можат да покажат колку луѓе може да издржи одреден регион на земјата, земајќи ги предвид актуелните технологии и земјоделски методи. Може да се користи како начин за одредување на релативната носивост на земјата.
Различни хектари земјиште можат да обезбедат различни количини на глобални хектари. На пример, хектар бујна површина со високи нивоа на врнежи би претставувала поголема вредност во глобални хектари отколку хектар пустина.
Може да се користи и за да се покаже дека консумирањето различна храна може да ја зголеми способноста на Земјата да поддржува поголеми популации. За илустрација, производството на месо генерално бара повеќе земја и енергија отколку што го бара производството на зеленчук; одржувањето на диета базирана на месо бара помала населеност на планетата.
2 Еквиваленти на глобалниот хектар
Во просек, глобален хектар може да се спореди со површина од стандарден хектар. Хектар (ha) е единица површина еднаква на 10,000 метри квадратни, 0,01 квадратни километри, 0,00386102 квадратни милји или еден квадратен хектметар (100 метри квадратни).
Пловдина

Пловдина - стара балканска сорта грозје.
1 Виногорја и синоними
Тоа е првенствено балканска сорта. Најмногу се одгледува во Србија, но и во соседните земји: Македонија, Бугарија, Романија, Грција, Албанија.
Според Правилникот за изменување на Правилникот за класификација на препорачани и одобрени сорти на грозје за производство на вино за секоја лозарска област за производстство на вино''пловдина'' е препорачана сорта во Гевгелиско-валандовското и во Струмичко-радовишкото виногорје.
Позната е под различни имиња: црвена сланкаменка, радовишка пловдина, памид, росоара, коплик, манакуки и други.
2 Опис
Под поволни и средно поволни агроеколошки услови, пловдина образува вегетативно многу силна пенушка. Врвот на младото ластарче има виолетова боја со белузлаво-сиви врвови. Зрелите ластари се дебели, со долги интерноди и нормално изразени коленца, а бојата се менува во зависност од квалитетот - од кафеаво-жолта до сиво-црвена боја. Листот е со средна големина, најчесто триделен, но може да биде и петделен. Синусот на петелката е многу изразен, има облик на буквата „“, обично е отворен, но може да биде и благо преклопен. Лиската е со бледозелена боја, на лице гола и влакнеста од задната страна. Нервите на листот се црвеникави, а на задната страна се побледи. Цветот е морфолошки и функционално хермафродит и има исклучително добро оплодување. Гроздот е средно-голем или голем, цилиндричен или цилиндрично-конусен, често со едно или две крилца. Тежината на гроздот изнесува од 120 до 200. Бобинката е средно крупна, кружна до малку овален облик со лабаво закачено стебленце. Кожата на бобинката е тенка, проѕирна, црвена со различен интензитет. Сокот од грозјето е безбоен и без посебен мирис.
3 Агробиолошки својства
Пловдина е средно доцна сорта - според времето на зреење на грозјето, припаѓа на сортите од II доба. Коефициентот на плодност е од 1,3 до 1,6, а особено е својствен по високата плодност на најниските пупки на ластарот. Припаѓа на високоприносни сорти - приносите на грозје варираат од 15.000 до 20.000 илјади. Ѝ одговара кроење на кратки гранки: со долго кроење премногу раѓа и квалитетот на грозјето значително опаѓа. Примарно се одгледува покрај колец, а дури и кога се одгледува во облик на кордуница мора да се примени кратка резидба.
Најдобро успева на полесни типови почви - карбонатни кирпичи, кирпичи, делувијални чакални, песочни, длабоки почви. На пламеница и пепелница е средно чувствителна, а на сива мувла многу чувствителна. Чувствителна е и на зимски мразови. Окцата замрзнуваат на -16 до -18 °C. Добро успева на многу подлоги, особено на оние од групата.
4 Стопанско-технолошки својства
Во гроздовиот сок се насобира 15 до 18% шеќер и 4 до 5 вкупни киселини. Вината се со жолтозелена боја, имаат пријатен мирис и недоволно освежувачки. Поради малата удел на вкупните киселини во грозјето, сортното трпезно вино ретко се произведува од пловдина: најмногу се користи за купажа и за производство на вински дестилат.
Кшиштоф Гжелчик

Кшиштоф Станислав Гжелчик, |Krzysztof Stanisław Grzelczyk (1957 во Кросно Оджањскје) — полски политиколог, политик и дипломат, амбасадор на Република Полска во Северна Македонија (2023–2024).
Дипломирал по политички науки во Вроцлав (1982). Бил војвода на Долна Шлезија (2005–2007), а потоа заменик-директор на Одделот во Институтот за национално сеќавање. Бил генерален конзул на Република Полска во Лондон (2016–2017) и во Торонто (2017–2021). Официјално ја започна мисијата во Скопје на 19 мај 2023 година, предавајќи ги акредитивните писма на претседателот Стево Пендаровски.
Оженет со Јоланта Гжелчик и има две деца.