Фудбалска репрезентација на Финска

Финската фудбалска репрезентација (фински: Suomen jalkapallomaajoukkue, шведски: Finlands fotbollslandslag) ја претставува Финска на меѓународните фудбалски натпревари и е под контрола на Фудбалската асоцијација на Финска.
Иако финската репрезентација никогаш не се квалификувала на финалниот турнир на Светското првенство или на Европското првенство, и покрај нејзината долга историја, нордиската нација постигнала извонреден напредок во 2000-тите, достигнувајќи го врвот, на 30-тото место на рангот на Ело. Под раководство на тренерот Рој Хоџсон тие постигнале забележителни резултати против многу поетаблирани европски тимови. По неколкуте години со лоши резултати, тие паднале на ранг-списокот на ФИФА на 110-то место, што е најниско во нивната историја. Меѓутоа, во есента 2017 година, Финска започнала да се искачува на рангирањето на ФИФА, а од Септември 2018 година, го зазела 58-то место.
1 Историја
1.1 Рана историја
Фудбалската асоцијација на Финска е основана во 1907 година, а станала членка на ФИФА во 1908 година. Во тоа време, Финска била автономно големо војводство на Руската Империја. Финска го одиграла својот прв меѓународен натпревар на 22 октомври 1911 година, кога Шведска ја победила Финска на стадионот Елаинтарха во Хелсинки. Финска учествувала на Летните олимписки игри во Стокхолм, во 1912 година, победувајќи ја Италија и Руската Империја, но го загуби натпреварот за бронзениот медал против Холандија.
1.2 Период на дисперзија
По Граѓанската војна од 1918 година, финското спортско движење било поделено на десничарска Финска Гимнастика и Спортска Федерација (СВУЛ) и левичарска Финска Федерација на Работнички Спортови (ТУЛ), Финската фудбалска асоцијација била членка на СВУЛ. Двете страни имале свои шампионски серии, а меѓу 1919-1939 година финскиот репрезентативен тим бил избран само од играчите на Фудбалската Асоцијација. Фудбалскиот тим на Финската Федерација на Работнички Спортови, пак, учествувал на натпреварите на меѓународното работничко движење.
Меѓутоа, од крајот на 1920-тите години неколку врвни фудбалери пребегнале од ТУЛ и се приклучиле на Фудбалската Асоцијација, за да бидат подобни за репрезентацијата. Во текот на 1930-тите, овие "дезертери" го формирале ’рбетот на репрезентацијата. На пример, финскиот состав за Летните олимписки игри во 1936 година бил составен од осум поранешни играчи на ТУЛ. Во 1937 година, Финска за првпат учествувала на квалификациите на Светското првенство на ФИФА, губејќи ги сите три натпревари против Шведска, Германија и Естонија.
Од 1939 година, играчите на ТУЛ биле избирани во репрезентацијата и конечно во 1956 година сериите на ТУЛ и на Фудбалската асоцијација биле соединети.
1.3 Повоени годиниPost-war years
На Летните олимписки игри во Хелсинки, одржани во 1952 година, ги гледале финските домаќини како губат од Австрија во првиот круг. Меѓутоа, Финска го освоила неофицијалното нордиско првенство во 1964 и 1966 година.
Финска, исто така, учествувала на Европското првенство на кое се квалификувала од настанот во 1968 година, но морала да чека за својата прва победа дури во 1978 година.
1.4 Подоцна во 20 век
Резултатите на тимот се подобриле во доцните 1970-ти и 1980-тите години. Финска ја пропуштила шансата да се квалификува за Еуро 1980, за само еден бод, како и за Светското првенство во 1986 година за само два бода. Финска била поканета да учествува на Летните олимписки игри во Москва, во 1980 година, откако многу западни земји објавиле дека ќе ги бојкотираат игрите, но не успеала да напредува во својата група.
Од средината на 1990-тите Финска започнала да има во своите редови повеќе играчи од висок профил во европски лиги, предводени од суперѕвездата на Ајакс, Јари Литманен. Во 1996 година, данскиот победнички тренер од Еуро 2012, Ричард Мелер Нилсен, бил изнајмен за да ја преземе Финска за Светското првенство во 1998 година. Тимот уживал во променливата среќа во натпреварите, во кои освоиле бодови од нерешениот натпревар и победата против Норвешка и Швајцарија, соодветно. Во пресрет на последниот натпревар, Финска требала да ја победи дома Унгарија, за да освои место во плеј-оф натпреварите. Тие воделе на натпреварот со 1-0, но во судиското продолжување, постигнале автогол, и уште еднаш сонот за квалификациите завршил. Мелер Нилсен, исто така, се обидел да ја одведе Финска до Евро 2000. Во овие натпревари Финците забележале сензационална победа во гости против Турција, но не можеле да се натпреваруваат со Германија и Турција на подолг рок.
Анти Муриенен го наследил Мелер Нилсен како тренер во 2000 година. Можеби ја имал на располагање најталентираната група фински играчи, вклучувајќи ги и играчите како што се Анти Ниеми, Сами Хипија, Тему Таинио и Микел Форшел, покрај легендарниот Литманен. Исто така, тимот под негово раководство добро работел за квалификациите за Светското првенство во 2002 година, но и покрај тешкото извлекување, заслужил два нерешени натпревара против Германија и нерешено на домашен терен со Англија, како и победата над Грција со 5-1 во Хелсинки. Меѓутоа, на крајот, Англија и Германија се покажале како премногу силни па Финците завршиле како трети во групата, но биле единствениот тим во таа група кои не загубиле дома. Надежите биле високи и за квалификациите за Еуро 2004, по последните ветувачки натпревари и пријателските победи против Норвешка, Белгија и Португалија (со кои финците скокнале од 40-тото на 30-тото место во рангирањето на Ело). Сепак, Финска го започнала натпреварувањето со пораз од Велс и од Југославија (подоцна Србија и Црна Гора, сега две посебни држави). По овие порази следеле уште и два пораза од Италија, а победата од 3-0 над Србија и Црна Гора била мала утеха, бидејќи Финците завршиле како четврти во групата. Во квалификациите за Светското првенство во 2006 година Финска не успеала да освои ниту бод во шест натпревари против врвните три екипи во својата група, Холандија, Чешката Република и Романија. Муринен бил отпуштен во јуни 2005 година и бил заменет од страна на чуварот Јирки Хелискоски, но резултатите не се подобриле.
Во Август 2005 година било објавено дека Рој Хоџсон ќе стане новиот фински тренер во 2006 година, а тој започнал со работа во јануари 2006 година. Хоџсон поднел оставка како менаџер, откако не успеале да се квалификуваат за Евро 2008. Негова замена бил Шкотланѓанецот Стјуарт Бекстр, кој потпишал договор до крајот на квалификациските натпревари за Европското првенство во 2012 година.
1.5 Блиска историја
За време на квалификациите за Еуро 2008, Финска била на местото како нивната "златна генерација", со тим составен од играчи како Јари Литманен, Сами Хипија, Микел Форсел, Хану Тихинен, Петри Пасанен, Јонас Колка, Мика Ваиринен и Тему Таинио. Финска требала да победи на својот последен квалификациски натпревар во Португалија, за да се квалификува на нивниот прв голем фудбалски турнир. Меѓутоа, натпреварот завршил 0-0, што значело дека тимот не се квалификувал за турнирот, со што Финска ја завршила групната фаза со 24 бода, а Португалија со 27 бода. Сепак, прикажаната игра во квалификациите довела до тоа да Финците стигнат до нивното најдобро досега светско рангирање на списокот на ФИФА и тоа на 33-тото место.
Во квалификациските натпревари за Светското првенство во 2010 година, под водство на новиот тренер Стјуарт Бекстр, Финска повторно завршила трета во својата група со пет победи, три нерешени резултати и два пораза. Тие биле единствениот тим во квалификациите кој не изгубил, од евентуално третопласираната Германија; и во домашните и во гостинските натпревари Финска ја одвела Германија само да признаените доцни изедначувања. Финска заврши со разочарувачко четврто место во квалификациите за ЕП 2012, со само три победи, од кои две против малите од Сан Марино.
Во квалификациските натпревари за Светското првенство во 2014 година, најдобриот резултат на Финска бил нерешено 1-1 со моменталниот светски шампион Шпанија. Тие завршиле на третото место во групата I од пет екипи, зад Шпанија и Франција. Финска завршила на четвртото место во квалификациите за ЕП 2016, но постигнале уште еден вреден да се спомене резултат. Амбицијата на Џоел Похјанпало ги довела Финците до победата од 1-0 против поранешниот европски шампион Грција, која стигнала до втората рунда од Светското првенство во 2014 година и била на првото место од нивната квалификациска група.
Во квалификациите за Светското првенство во 2018 година, Финска завршила на разочарувачко петто место во својата група, со само две победи, иако една од нив била против Исланд, кој завршил на врвот од квалификациската група.
2 Стадиони
Повеќето од финските важни домашни натпревари се играле на Олимпискиот стадион во Хелсинки во главниот град Хелсинки. Тој бил главниот домашен стадион на Финска, уште од времето кога неговата изградба била завршена во 1938 година. Пред тоа, Палокента во Хелсинки бил најмногу користен.
Денес, некои квалификациски натпревари против противници од понизок ранг, како и некои пријателски натпревари се одржуваат на стадионот Ратина во Тампере. Хелсиншката Телиа 5G-арена, која има вештачки тревник се користи, исто така, за некои пријателски и квалификациски натпревари. За време на реконструкцијата на Олимпискиот стадион во Хелсинки од 2016-2019 година стадион Ратина служел како главен стадион за квалификациски натпревари.
3 Компетитивни рекорди
3.1 Рекорди на Светско Првенство
Рекорд на Светско Првенство, , Рекорд на квалификации за Светско Првенство
Година, Рунда, Позиција, Одиг, Поб, Нер, Изг, ГЗ, ГП, Одиг, Поб, Нер, Изг, ГЗ, ГП
1930, ''Не влегле'', ''Не влегле''
1934
1938, ''Не се квалификувале'', 3, 0, 0, 3, 0, 7
1950, ''Се откажале при квалификации'', 2, 0, 1, 1, 1, 4
1954, ''Не се квалификувале'', 4, 0, 2, 2, 7, 13
1958, 4, 0, 0, 4, 2, 19
1962, 4, 0, 0, 4, 3, 12
1966, 6, 1, 0, 5, 5, 20
1970, 6, 1, 0, 5, 6, 28
1974, 6, 1, 1, 4, 3, 21
1978, 6, 2, 0, 4, 11, 16
1982, 8, 1, 0, 7, 4, 27
1986, 8, 3, 2, 3, 7, 12
1990, 6, 1, 1, 4, 4, 16
1994, 10, 2, 1, 7, 9, 18
1998, 8, 3, 2, 3, 11, 12
2002, 8, 3, 3, 2, 12, 7
2006, 12, 5, 1, 6, 21, 19
2010, 10, 5, 3, 2, 14, 14
2014, 8, 2, 3, 3, 5, 9
2018, 10, 2, 3, 5, 9, 13
2022, 8, 3, 2, 3, 10, 10
2026, ''Ќе биде одлучено'', 2, 1, 1, 0, 3, 2
Вкупно, , 0/23, , , , , , , 139, 36, 26, 77, 147, 299
3.2 Рекорди на Европско Првенство
Рекорд на Европско Првенство, , Рекорд наквалификации за Европско Првенство
Година, Рунда, Позиција, Одиг, Поб, Нер, Изг, ГЗ, ГП, Одиг, Поб, Нер, Изг, ГЗ, ГП
1960, ''Не влегле'', ''Не влегле''
1964
1968, ''Не се квалификувале'', 6, 0, 2, 4, 5, 12
1972, 6, 0, 1, 5, 1, 16
1976, 6, 0, 1, 5, 3, 13
1980, 6, 2, 2, 2, 10, 15
1984, 6, 0, 1, 5, 3, 14
1988, 6, 1, 1, 4, 4, 10
1992, 8, 1, 4, 3, 5, 8
1996, 10, 5, 0, 5, 18, 18
2000, 8, 3, 1, 4, 13, 13
2004, 8, 3, 1, 4, 9, 10
2008, 14, 6, 6, 2, 13, 7
2012, 10, 3, 1, 6, 16, 16
2016, 10, 3, 3, 4, 9, 10
2020, Групна фаза, 3, 3, 1, 0, 2, 1, 3, 10, 6, 0, 4, 16, 10
2024, ''Не се квалификувале'', 10, 6, 0, 4, 18, 10
Вкупно, , 0/17, , , , , , , 124, 39, 24, 61, 143, 182
3.3 УЕФА Лига на Нации
Рекорд во УЕФА Лига на Нации
Година, Дивизија, Рунда, Поз, Одиг, Поб, Нер, Пор, ГЗ, ГП, ГР
2018–19, Ц, Групна фаза, 1, 6, 4, 0, 2, 5, 3, +2
2020–21, Б, Групна фаза, 2, 6, 4, 0, 2, 7, 5, +2
2022-23, Б, Групна фаза, 2, 6, 2, 2, 2, 8, 6, +2
2024-25, Б, Групна фазаИспаднати, 4, 6, 0, 0, 6, 2, 13, -11
Вкупно, 24, 10, 2, 12, 22, 27, -5
3.4 Летни олимписки игри
Рекорд на ОИ
Година, Рунда, Поз, Одиг, Поб, Нер, Пор, ГЗ, ГП
1896, ''Не биле вклучени''
1900
1904
1908
1912, Четврто Место, 4ти, 4, 2, 0, 2, 5, 16
''Since 1917, Declaration of Independence ''
1920, ''Не се квалификувале''
1924
1928
1932
1936, Топ 16, 14ти, 1, 0, 0, 1, 3, 7
1948, ''Не се квалификувале''
1952, Топ 16, 9ти, 1, 0, 0, 1, 3, 4
1956, ''Не се квалификувале''
1960
1964
1968
1972
1976
1980, Групна фаза, 9ти, 3, 1, 1, 1, 3, 2
1984, ''Не се квалификувале''
1988
1992
1996
2000
2004
2008
2012
2016
2020
Вкупно, 4/23, 0 Титули, 9, 3, 1, 5, 14, 29
3.5 Нордиско фудбалско првенство
Рекорд на Нордиско фудбалско првенство
Година, Рунда, Поз, Одиг, Поб, Нер, Пор, ГЗ, ГП
1929–32, Четврто Место, 4ти, 12, 2, 2, 8, 23, 52
1933–36, 12, 3, 1, 8, 18, 36
1937–47, 12, 1, 1, 10, 12, 51
1948–51, 12, 1, 3, 8, 11, 28
1952–55, 12, 1, 1, 10, 13, 53
1956–59, 12, 0, 1, 11, 8, 44
1960–63, 12, 2, 2, 8, 14, 37
1964–67, Трето Место, 3ти, 12, 5, 2, 5, 14, 17
1968–71, Четврто Место, 4ти, 12, 0, 4, 8, 10, 31
1972–77, 12, 1, 4, 7, 10, 26
1978–80, 6, 1, 4, 7, 10, 26
1981–85, 6, 1, 1, 4, 7, 11
2000–01, Шампиони, 1ви, 5, 4, 0, 1, 7, 3
Вкупно, 1 Титула, 13/14, 137, 21, 24, 92, 150, 401
3.6 Балтички Куп
Рекорд на Балтички Куп
Година, Резултат, Одиг, Поб, Нер, Пор, ГЗ, ГП
2012, Второ Место, 2, 1, 1, 0, 3, 2
2014, Трето Место, 2, 1, 0, 1, 2, 1
Вкупно, 2/27, 4, 2, 1, 1, 5, 3
3.7 Рекорд на сите времиња против сите нации
Ова листа е целосниот рекорд на Финската репрезентација, и тоа пријателски и компетитивни натпревари.
Против, Одиграни, Победени, Нерешени, Поразени, ГЗ, ГП, ГВ, % Победени
''''
4 Скорешни натпревари и резултати
5 Играчи
5.1 Моментален тим
Следниве играчи биле повикани за натпреврите во УЕФА Лигата на нации против Грција на 15 ноември 2018 година и Унгарија на 18 ноември 2018 година.
''Одиграни натпревари и постигнати голови по натпреварот против Унгарија од 18 ноември 2018 година.''
6 Тренерскиот тим
Позиција, Име
Главен тренер, Markku Kanerva
Асистент тренер, Mika Nurmela
Асистент тренер, Kari Martonen
Тренер за голмани, Antti Niemi
7 Рекорди на играчи
7.1 Играчи со најмногу настапи
Ранг, Име, Кариера, Настапи, Голови
1, Jari Litmanen, 1989–2010, 137, 32
2, Sami Hyypiä, 1992–2010, 105, 5
Jonatan Johansson, 1996–2010, 105, 22
4, Ari Hjelm, 1983–1996, 100, 20
5, Joonas Kolkka, 1994–2010, 98, 11
6, Mikael Forssell, 1999–2014, 87, 29
7, Erkka Petäjä, 1983–1994, 84, 0
8, Arto Tolsa, 1964–1981, 77, 10
9, Hannu Tihinen, 1997–2010, 76, 5
Petri Pasanen, 2000–2013, 76, 1
10, Toni Kuivasto, 1997–2009, 75, 1
7.2 Играчи со најмногу голови
Место, Играч, Голови, Настапи, Сооднос, Реп. кариера
1, Теему Пуки, 42, 127, 2009–денес
2, Јари Литманен, 32, 137, 1989–2010
3, Микаел Форсел, 29, 87, 1999–2014
4, Јонатан Јохансон, 22, 106, 1996–2010
5, Ари Хјелм, 20, 100, 1983–1996
6, Миксу Пателаинен, 18, 70, 1986–2000
7, Вернер Еклеф, 17, 32, 1919–1927
8, Аулис Копонен, 16, 39, 1924–1935
Гунар Острем, 16, 44, 1923–1937
Јоел Похјанпало, 16, 77, 2012–денес
* ''Поправено од Ноември 18, 2018''
* ''Играчите кои се активни се означени со болдирано''
8 Менаџери
Последно обновено: 13 Окт 2015.
Тренирано, Нац, Тренер, Рекорд
Г, Поб, Нер, Пор, Победи %
1911–21, ''None
1922, Jarl Öhman
1923–35, ''None
1936–37, Ferdinand Fabra
1937–38, ''None
1939, Gábor Obitz
1939–43, ''None
1945, Axel Mårtensson
1946, Niilo Tammisalo
1947–55, Aatos Lehtonen
1955–58, Kurt Weinreich
1959–61, Aatos Lehtonen
1962–74, Olavi Laaksonen
1975, Martti Kosma
1975–78, Aulis Rytkönen
1979–81, Esko Malm
1982–87, Martti Kuusela
1988–92, Jukka Vakkila
1993–94, Tommy Lindholm
1994–96, Jukka Ikäläinen
1996–99, Richard Møller Nielsen
2000–05, Antti Muurinen
2005, Jyrki Heliskoski (caretaker)
2006–07, Roy Hodgson
2008–10, Stuart Baxter
2010-2011, Olli Huttunen (caretaker)
2011, Markku Kanerva (caretaker)
2011–2015, Mixu Paatelainen
2015, Markku Kanerva (caretaker)
2016, Hans Backe
2016–, Markku Kanerva
Total
9 Признанија
* Летни олимписки игри 1912
** Четврто место: 1912
9.1 Помали турнири
* Балтички Куп
** Второ место: 2012
** Трето место: 2014
* Нордиско Фудбалско првенство
** Победници: 2000–01
** Трето место: 1964–67
* Кралски Куп
** Второ место: 2000, 2013
** Четврто место: 1996
* Лахти Куп
** Победници: 1981
10 Спортска опрема и назив
Американскиот бренд Најк, Инк моментално ја снабдува Финската спортска опрема. Тие ја замениле германската компанија Адидас која ја снабдувала Финска со спортска опрема помеѓу 1979 и 2014 година.
10.1 Спонзор на дресот
Спонзор на дресот, Период
Adidas, 1979–2014
Nike, 2014-