Професионална фудбалска лига на Узбекистан

Професионална фудбалска лига на Узбекистан, УзПФЛ (|Oʻzbekiston Professional futbol ligasi / Ўзбекистон профессионал футбол лигаси, OʻzPFL, ЎзПФЛ) е фудбалска организација која управува и го контролира целиот систем на фудбалски лиги во земјата. Во 2008 година, по препорака на Азиската фудбалска конфедерација, била одвоена од Фудбалската федерација на Узбекистан како посебна организација.
Ги координира професионалните фудбалски натпревари како што е Супер лигата, Про лига, Прва лига, Куп на Узбекистан  Лига куп, Суперкуп на Узбекистан, Првенство на Узбекистан до 19 години  и U21 итн. Организира натпревари меѓу фудбалските клубови, дава инструкции за нивните спортски, организациски и менаџерски активности, како и за односите. Промовира одржување фудбалски натпревари на различни нивоа во соработка со министерства, одделенија, претпријатија и организации на Узбекистан. Оваа лига е една од водечките лиги на азискиот континент за лиценцирање.
Од март 2024 година, пет компании во Узбекистан се официјални спонзори на лигата.
1 Приказна
Во 1992 година, таа била дел од организациската структура на Фудбалската федерација на Узбекистан и била единица одговорна за организирање професионални фудбалски натпревари во Узбекистан. На почетокот на 2008 година, Азиската фудбалска конфедерација препорачала Фудбалската федерација на Узбекистан да ја создаде ПФЛ како посебна организација. Основана е на 20 јуни 2008 година на Генералното собрание на Здружението на фудбалски, фудбалски клубови на Узбекистан и на 2 јули регистрирано од Министерството за правда на Република Узбекистан.
На 10 јануари 2023 година, станала членка на Асоцијацијата на светски професионални фудбалски лиги.
Во 2008-2018 година, тој го одржа младинскиот фудбалски шампионат на Узбекистан. Од 2019 до 2023 година, го надгледувала одржувањето на женските фудбалски натпревари (Главна лига, Прва лига, Куп, Суперкуп), а од 2017 до 2025 година - футсал (Главна лига, Куп и други).
2 Цели
Професионалната фудбалска лига на Узбекистан го координира одржувањето на Супер лигата, Про лигата, Првата лига, Купот, Суперкупот, ПФЛ Купот на Узбекистан во сите возрасни категории и други слични професионални фудбалски натпревари помеѓу фудбалски тимови на територијата на Република Узбекистан. Обезбедува насоки за организација и спроведување на натпревари помеѓу фудбалските клубови, нивните спортски, организациски и менаџерски активности и односи.
Секој месец, преку стручно гласање, ги одредува најдобрите играчи, најдобрите судии и најдобрите голови во Супер лигата на Узбекистан и ги доделува победниците. На крајот на годината ќе одржи церемонија на доделување награди заедно со Фудбалскиот сојуз на Узбекистан.
3 Менаџери
Шефот на ПФЛ на Узбекистан е генерален директор. Фарход Магометов работеше како прв раководител на организацијата во 2008-2017 година. Од септември 2017 до 2019 година, организацијата била предводена од Омон Гафуров. Подоцна, во 2019-2020 година, организацијата била предводена од Даврон Шокурбанов. Од 2020 година до денес, генерален директор е Дијор Аброрович Имамхоџаев.
Име, Назначен, Ослободен
Фарход Абдуалиевич Магометов, 4 септември 2008 година, 4 септември 2017 година
Аман Фаизулаевич Гафуров, 4 септември 2017 година, 17 јуни 2019 година
Даврон Гајратович Шакурбанов, 17 јуни 2019 година, 26 мај 2020 година
Дијор Аброрович Имамхоџаев, Од 26 мај 2020 година, до денес
3.1 Извршен комитет
Дијор Имамхоџаев, генерален директор.
Одил Ахмедов, член на Извршниот комитет, потпретседател на Фудбалскиот сојуз на Узбекистан.
Тулабек Акрамов, член на Извршниот одбор, вицепрезидент на фудбалскиот клуб Локомотив-Ташкент.
Бахадыр Мирзаев, член на Извршниот одбор, генерален директор на фудбалскиот клуб на АГМК.
Алишер Јусупов, член на Извршниот комитет, генерален директор на фудбалскиот клуб Насаф.
Ојбехан Ибрахимханов, член на Извршниот комитет, правен консултант на Професионалната фудбалска лига на Узбекистан.
4 Натпревари под јурисдикција на ПФЛ на Узбекистан
4.1 Узбекистан фудбалски шампионат
Узбекистанската Супер лига е највисоката дивизија во системот на узбекистански фудбалски натпреварувања во кои учествуваат професионални фудбалски клубови. Основана е во 1992 година под името „Главна лига“. Првенството ќе се одржи во периодот март-ноември и секоја екипа ќе одигра по еден натпревар во 26 кола. До 2018 година, натпреварувањето официјално се викало Голема лига. Од 2019 година со учество на насловниот спонзор ќе се вика прво Пепси Суперлига, потоа Кока Кола Супер Лига од 2020 година и Артел Супер Лига од 2024 година. Вкупно, 45 клубови учествуваа во историјата на првенствата на Узбекистан, а само 8 од нив се искачија на шампионскиот подиум: Пахтакор - 16 пати, Нефтчи - 5 пати, Бунјодкор - 5 пати, Локомотив - 3 пати, Дустлик - 2 пати, ЦСКА Ташкент – 1 пат, „Навбахор“ – 1 пат, „Насаф“ - 1 пат. Со текот на годините, бројот на екипи во првенството на Узбекистан бил различен. Во првите години на првенството учествувале 16 екипи, потоа во различни години бројот на екипи бил 14, 18 и 20. Во 2018 година, бројот на првенствени тимови беше 12. Почнувајќи од 2025 година, на него учествуваат 16 екипи.
4.2 Узбекистан фудбалски куп
Националниот фудбалски куп во организација на Професионалната фудбалска лига на Узбекистан. Натпреварот се одржува од 1992 година. Првиот победник на купот беше клубот Навбахор. Победниците на Купот на Узбекистан добиваат право на учество во Лигата на шампионите на АФЦ.
Фудбалскиот клуб Пахтакор важи за рекордер по бројот на победи во Купот на Узбекистан (13 пати). Клубовите „Бунјодкор“ и „Насаф“ победија по 4 пати, „Навбахор“ и „Локомотив“ - по 3 пати, „Нефтчи“ - 2 пати, „АГМК“, „Андијан“ и „Дустлик“ - по 1 пати.
4.3 Узбекистан ПФЛ фудбалски куп
Лига купот на Узбекистан е годишно машко фудбалско натпреварување. Натпреварите, кои се одржуваат од 2010 година од страна на Професионалната фудбалска лига на Узбекистан и Фудбалскиот сојуз на Узбекистан, не се одржаа во 2016-2018 година. Лига купот на Узбекистан првпат беше организиран во 2019 година. На него ќе учествуваат главно клубови од Узбекистан, како и фудбалски клубови од Киргистан, Таџикистан, Туркменистан и Казахстан на предлог на УзПФЛ. Првиот победник на натпреварот беше тимот од Ташкент „Пахтакор“.
4.4 Суперкуп во фудбал на Узбекистан
Натпреварување кое се состои од еден натпревар помеѓу актуелниот освојувач на Купот на Узбекистан и актуелниот освојувач на Супер лигата на Узбекистан. Доколку една екипа ги освои Купот и Супер лигата, тогаш во игра за Суперкупот ќе се соочи со тимот кој го освои второто место во Супер лигата. Натпреварот за Суперкупот на Узбекистан традиционално се одржува кон крајот на февруари или почетокот на март, со што се отвора новата фудбалска сезона во земјата. Обично се одржува на неутрален стадион за двете екипи.
Организирани заеднички од Фудбалскиот сојуз на Узбекистан.
4.5 Узбекистан фудбалска Про лига
Согласно одлуката на раководството на ПФЛ од 21 ноември 2017 година, Првата лига на Узбекистан од сезоната 2018 година официјално е преименувана во Про лига на Узбекистан. Лигата беше намалена од 18 на 16 екипи.
4.6 Првата лига на Узбекистан
Спроведено од 2010 година. Од 2010 година, прволигашките натпреварувања се поделени на два региони: источен и западен. Екипите во источниот регион вклучуваат фудбалски клубови од регионите Андијан, Наманган, Фергана и Ташкент. Тимовите од западниот регион вклучуваат фудбалски клубови од регионите Сирдарја, Џизах, Навои, Самарканд, Кашкадарија, Сурхандарја, Бухара, Хорезм и Република Каракалпакстан. Број на тимови учесници во секој регион: 14.
Првата лига на Узбекистан претходно беше помала конкуренција во фудбалскиот систем. По создавањето на Про лигата во 2018 година, Првата лига беше реорганизирана од 2020 година и сега е трето ниво натпреварување во земјата.
4.7 Узбекистан фудбалски шампионат (до 21 година)
Натпреварување во кое младинските екипи од Супер лигата играат во фудбалскиот систем на Узбекистан . Во согласност со прописите на UzPFL, на него ќе учествуваат играчи кои не се постари од 21 година. Натпреварите од првенството У-21 ќе се организираат еден ден по натпреварот на главните тимови.
4.8 Узбекистан фудбалско првенство (до 19 години)
Младинската репрезентација до 19 години ќе ја брани честа на Узбекистан на Светското младинско фудбалско првенство (У-20), азиското првенство до 19 години (У-19) и на други турнири. Натпревар помеѓу екипи до 19 години од клубовите од Суперлигата и Про лигата. Шампионатот У-19 е основан во 2021 година. Во него сите клубови од двете врвни дивизии ќе се борат за победа со своите ученици. Натпревар помеѓу екипи до 19 години од клубовите од Суперлигата и Про лигата. Шампионатот У-19 е основан во 2021 година. Во него сите клубови од двете врвни дивизии ќе се борат за победа со своите ученици.
5 Натпревари во партнерство
Во партнерство со Службата за државна безбедност, Министерството за спорт и Агенцијата за млади работи на Република Узбекистан, ги спроведува натпреварите во Купот на службата за државна безбедност.
Исто така, одржува натпревари во студентски куп во соработка со Министерството за високо образование, наука и иновации, Министерството за внатрешни работи и Фудбалската асоцијација.
6 Спонзори
Во 2018 година, Професионалната фудбалска лига на Узбекистан воспостави партнерство со Пепси. Од 2019 година, Coca-Cola Beverage Uzbekistan е насловен спонзор на Узбекистанската Суперлига. Во медиумите и на официјални настани, највисоката дивизија на фудбалскиот шампионат на Узбекистан се нарекува Супер лига на Кока-Кола. Во 2020 година воспостави соработка со осигурителната компанија Apex Insurance. Компанијата обезбедува здравствено осигурување на повеќе од 1.500 професионални играчи регистрирани во лигата. Од 2021 до 2022 година, спонзори беа Epsilon, Madad Invest Bank Joint Stock Company, Turon Eco Cement и Jizzakh Battery Plant. На 16 март 2023 година, компанијата BMB Holding стана официјален спонзор на Супер лигата. Исто така, во текот на 2023 година, информативниот портал Olcha.uz и приватната авиокомпанија Centrum Air станаа партнери на Професионалната фудбалска лига на Узбекистан. На 28 февруари 2024 година, најголемиот бренд на пазарот на апарати за домаќинство во Узбекистан — Artel, стана насловен спонзор на Супер лигата до крајот на 2026 година. На 12 март 2024 година, UzCard стана официјален партнер на Професионалната фудбалска лига на Узбекистан.
7 Достигнувања
Професионалната фудбалска лига на Узбекистан е еден од лидерите во лиценцирањето на азискиот континент. На крајот на 2021 година, 12 клубови во Узбекистан добија лиценца од Азиската фудбалска конфедерација и ова беше забележано како трет најдобар резултат на континентот. Во 2021 година, меѓу женските тимови, 2 клуба од Узбекистан станаа првите во Азија кои успешно го поминаа лиценцирањето.
Министерството за правда на Република Узбекистан и Националната асоцијација на невладини организации на Узбекистан го вклучија UzPFL во листата на „Топ 20 најтранспарентни невладини организации“ врз основа на резултатите од 2021 година.