procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Институт Арни Магнусон за исландски студии

Институтот Арни Магнусон за исландски студии (исландски:''Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum'') институт при министерството за образование, наука и култура на Исланд кој врши истражувања во Исланд, особено во врска со исландскиот јазик и книжевност, и има за задача проширување на знаењата во тие области како и чување и проширување на колекциите кои ги поседува. Наречен е според Арни Магнусон, собирач на средновековни исландски ракописи, кој живеел помеѓу 17-18 век.
Станува збор за универзитетска институција со свој управен одбор и финансирање. Министерот за образование, наука и култура назначува пет члена на управниот одбор со мандат од 4 години. Три члена се назначуваат според именувањата на универзитетскиот сенат и двајца без номинирање од кои едниот има својство на претседавач. Министерот по препорака на управниот одбор назначува директор со мандат од 5 години.
1 Историја
Откако Исланд се стекна со делумна автономија во 1904 година, исландското собрание Алтинги(Alþingi) започна петиција за враќање во Исланд на барем поголем дел од колекцијата Арнамагнее, ракописи и други документи собрани во доцниот 17 и раниот 18 век од страна на исландскиот антикварист и научник Арни Магнусон. Во 1927-28 година, во исландските државни архиви беа вратени четри ракописи и околу 700 правни документи. Во 1962 година беше основан засебен институт за исландски ракописи (на исландски: Handritastofnun Íslands). Десет години подоцна, откога започна враќањето на ракописите од Копенхаген во Рејкјавик, името беше променето во ''Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi'' или скратено ''Árnastofnun''.
Институтот Арни Магнусон (исландски: Stofnun Árna Magnússonar) првобитно бил академски институт со локација во Рејкјавик, Исланд. Институтот имал за задача зачувување и проучување на средновековните исландски ракописи како што се Ланднаама, Хејмскрингла и Исландските саги. На 1 септември 2006 година, институтот беше споен заедно со Институтот за исландски јазик, Институтот за исландска лексикографија, Сигурдхар Нордал Институтот, и со Топонимскиот институт на Исланд при што настанал сегашниот Арни Магнусон институтот за исландски студии.
Д-р. Вестејн Оласон беше назначен за директор на институтот за Исландски студии на 12 септември 2006 година. Од 1 март 2010 година, за нов директор е назначен професор Гудрун Нордал (Guðrún Nordal) со мандат од 5 години.
2 Локација
Институтот е сместен во Арнагардур (Árnagarður) зградата која е дел од кампусот на Исландскиот универзитет покрај Suðurgata во Рејкјавик.
3 Ракописи
Во институтот се чуваат бројни ракописи со историска и културна вредност, при што поголемиот дел од нив се дел од Арнамагнен колекцијата ракописи.
Помеѓу овие се:
* AM 113 fol Ислендингабок (Íslendingabók)
* AM 371 4to Ланднаама
* AM 738 4to
* GKS 1005 fol Флатејјарбок (Flateyjarbók)
* GKS 2365 4to (Codex Regiusод Poetic Edda)
* GKS 2367 4to Снора-Еда
* Исландски ракопис, SÁM 66
Јаника Балаж

Јаника Балаж (|Janika Balázs; 23 декември 1925 – 12 ноември 1988) — прочуен тамбураш од Војводина, Србија.
1 Живот
Балаж е роден во 1925 г. во Лукино Село кај Зрењанин, во унгаројазично ромско семејство кое се негувала силна музикална традиција. Татко му впрочем се презивал Рач (''Rácz''), што бил неубав унгарски збор за Србин, па затоа го презел мајчиното презиме Балаж. Израснал во Бечеј, каде почнал да свири виолина во месната кафеана уште на возраст од 10 години. Кога сфатил дека не може да биде најдобриот виолинист, почнал да свири тамбура („прим“ или „бисерница“), и продолжил на неа до крајот на животот. Подоцна свирел во оркстарот "Браќа козаци" во подрачјето на Суботица и Хоргош. Од 1948 до 1951 работел во Радио Титоград, Црна Гора, каде што ги усовршил своите вештини на тамбура.
Работел во Радио Нови Сад од неговото основање во 1951 г. па сè до смртта, а членувал и во „Велики тамбурашки оркестар“ при радиото. Вечерите со неговиот осумчлен оркестар свирел по новосадските кафани, особено на Петроварадинската тврдина и станал еден од нејзините симболи. Во текот на кариерата одржувал концерти ширум светот, вклучувајќи 36 изведби во париска Олимпија. Добивал повеќе понуди да се пресели во САД и СССР за да работи како наставник по тамбура, но Балаж никогаш не се согласил да го напушти Нови Сад, каде и починал во 1988 г.
Јаника зел учество и во неколку документарци и играни филмови. Нему му се посветени песните „Осам тамбураша с Петроварадина“ и „Примаши“. Во текот на кариерата работел со видни музичари како Звонко Богдан и Јулија Бисак.
По неговата смрт, градот Нови Сад му подигнал споменик на плоштадот спроти Петроварадинската тврдина преку Дунав. Творец на статуата е вајарот Ласло Силаѓи.
2 Поврзано
* Војводинска музика
* Српска музика
* Тамбура
Лукино Село

Лукино Село (|Lukácsfalva) — село во општината Зрењанин во Среднобанатскиот округ во Србија. Се наоѓа во автономната покраина Војводина. Во него живее унгарско малцинство, а вкупно има 598 жители (попис 2002).
Лукино Село е познато како родно место на славниот тамбурашки мајстор Јаника Балаж (1925-1988).
1 Етнички состав (попис 2002)
Во 2002 г. Лукино Село го имало следниов етнички состав:* Унгарци = 404 (67.56%)
* Срби = 78 (13.04%)
* Југословени = 27 (4.52%)
* Роми = 21 (3.51%)
* останати.
2 Населеност низ времето
* 1961: 876
* 1971: 722
* 1981: 703
* 1991: 643
* 2002: 598
3 Поврзано
* Список на населени места во Војводина
Англофризиски јазици

Англофризиските јазици (наречени и Островски германски јазици) е група северноморски западногермански јазици која се состои од староанглискиот, старофризискиот јазик, и нивните денешни потомци. Семејната лоза на англофризиските јазици е следнава:
* Англофризиски
** англиска група (островски англофризиски)
*** англиски
*** шкотски
*** јола (исчезнат)
** фризиска група (континентални англофризиски)
*** западнофризиски
*** затерландски фризиски (источнофризиски)
*** севернофризиски
Англофризиските јазици се разликуваат од останатите западногермански јазици делумно по „северноморската носна струјна согласка“, „англофризиското осветлување“ и палатализацијата на прагерманското во преднојазична слеана согласка пред предните самогласки: спор. англиското ''cheese'' и западнофризиското ''tsiis'' со холандското ''kaas'' и германското ''Käse'', или пак англиското ''church'' и западнофризиското ''tsjerke'' со холандското ''kerk'' и германското ''Kirche''. Првобитните англофризиски говори образувале јазичен сојуз со старосаксонскиот, кој се вбројува во групата на долносаксонско-долнофранконски јазици.
Германскиот јазичар Фридрих Маурер го отфрла англофризиското групирање како историски правилна целина, и наместо него предлага друга група наречена северноморски германски јазици (или „ингвагеонски“), како заеднички предок на старофризискиот, староанглискиот и старосаксонскиот јазик.
1 Примери
Еве една споредба на називите на броевите од 1 до 10 на разни англофризиски јазици.
fy:Noardwestgermaanske talen
Црква „Св. Антониј“ - Глобочица

Свети Антониј — главната селска црква во струшкото село Глобочица. Црквата е осветена на 18 јули 1993 година од страна на Митрополитот Брегалнички г. Стефан по одобрение на Митрополитот Дебарско-кичевски г. Тимотеј.
Севернокавкаски федерален округ

Севернокавкаскиот федерален округ (|Се́веро-Кавка́зский федера́льный о́круг) е еден од осумте федерални окрузи во Русија. Се наоѓа во најјугозападниот дел од земјата, во географската област наречена Северен Кавказ. Овој федераљлен округ е создаден со отцепување од Јужниот федерален округ на 19 јануари 2010 г.
Вкупното население во федералниот округ брои was 8.933.889 жители (Попис 2002), и живее на површина од 170.700 км<sup>2</sup>.
Моментален полномошен претставник е Александар Хлопонин.
1 Демографија
Етничките Руси сочинуваат една третина од вкупното население од 2.988.070 (33.45%) според пописот од 2002 г.
1.1 Федерални субјекти
Картата и легендата се по руски азбучен редослед.
#, Знаме, Федерален субјект, Главен град/административен центар
1, Република Дагестан, Махачкала
2, Република Ингушетија, Магас
3, Кабардино-Балкарска Република, Наљчик
4, Карачаево-Черкеска Република, Черкеск
5, Република Северна Осетија-Аланија, Владикавказ
6, Ставрополски крај, Ставропол
7, Чеченска Република, Грозни
2 Претседателски полномошни претставници
# Александар Хлопонин (19 јануари 2010–)
Глобочица (езеро)

:''За други значења видете Глобочица (појаснување)''
Глобочица — вештачко езеро на реката Црн Дрим. Се наоѓа на околу 20 км северозападно од Струга, а изградено е во 1965 година.
1 Особености
Браната е изградена од насипан камен, нејзината височина од темелот е 90 м, а од речното корито 82,5 м. Таа во основата е долга 270 м, на круната 202 м, а широчината на круната изнесува 6 м. Езерото е долго 12 км, најголемата широчина е 350 м, а просечната широчина 224 м. Во наведените рамки тоа зафаќа површина од 2,69 км<sup>2</sup>. При кота на максимално ниво на езерската вода (691,5 м) во него може да се акумулираат 68,3 х 106 м<sup>3</sup> вода, при кота на нормално ниво (687 м) по 57,8 х 106 м<sup>2</sup>, а при кота на минимално ниво (682 м) се акумулираат 13,0 х 106 м<sup>3</sup> вода. Наменето е за производство на електрична енергија преку хидроцентралата со моќност од 41,6 MW и за регулирање на протокот на Црн Дрим и нивото на низводно сместеното езеро Шпилје, со кое формира единствен електроенергетски систем.
2 Галерија
3 Поврзано
* Црн Дрим
* ХЕЦ Глобочица
* Глобочица
ХЕЦ Глобочица

:''Ова е статија за електраната. За езерото видете тука. За други значења тука''
Глобочица — хидроелектрана од деривационен тип по горното течение на реката Црн Дрим, односно на истоименото езеро.
1 Особености
Браната е на околу 22 км северно од Струга. Акумулацијата е за неделно израмнување на водите. Доводот на водата до турбините е со тунел долг 7.721 м. Градена е во периодот 1961–1965 година, а со работа започнала во 1965 година. Има два еднакви агрегата со вкупна инсталирана моќност 42 MW. Турбините се од типот францис. Во периодот 1992–2003 година, просечното годишно производство изнесувало 144,1 GWh, а најголемото било во 1996 година и изнесувало 229,6 GWh.
2 Галерија
3 Поврзано
* Глобочица — езеро
* Список на електрани во Македонија
Јасмина Гуњова

Јасмина Гуњова — македонски изведувач на изворни и новосоздадени македонски песни.
1 Животопис
Гуњова е родена во Штип на 26 септември 1966 година. Завршила нижо музичко училиште во Штип и дипломирала на Технолошко-металуршкиот факултет во Скопје во 1990 година. Пет години работела во средното Текстилно училиште во Штип, а од 1994 година живее во Скопје. Настапувала со КУД „Ванчо Прке“ од Штип и со женската пејачка група „Астибијана“. Учествувала на многу музички фестивали во Македонија, Првиот албум го снимила во 1994 година за Музичката и касетна продукција на МРТВ. Мајка е на син и ќерка.
Александар Македонски 1970

Движењето за самоосознавање и за признавање на македонската нација „Александар Македонски 1970“ била конспиративна
македонска национална политичка организација во Пиринскиот дел на Македонија и на македонската емиграција во Софија, формирана во 1968 година, составена од група македонски интелектуалци со цел да дејствува за признавање на македонската нација и да се бори за слободна обединета независна суверена македонска држава. Претставници на Движењето во 1970 година, пред да бидат уапсени, емигрирале во СР Македонија, каде што не добиле политички азил, а оттука заминале во Западна Европа. Во Копенхаген на 2/3 мај 1971 со ЦК на ОКМ постигнале согласност за обединување на Движењето со Организацијата на Ослободителниот комитет на Македонија.
Готен

Готен — средновисока планина во Источна Македонија којашто ѝ припаѓа на Родопската зона. Највисок врв е Грамадник на надморска височина од 1.420 м.
1 Географија и местоположба
Планината се наоѓа помеѓу планините Огражден на исток и Плачковица на запад. Од Плачковица е одвоена со долината на Смилјанска Река, а од Огражден со длабоката клисура на Нивичанска Река. Помеѓу овие две речни долини се протега билото на Готен, на кое се издвојуваат врвовите: Грамадник (1.420 м), Аџи Чука (1.299 м) и Калбак Даши (1.178 м). Кон југ постепено се спушта во дното на Радовишката Котлина. Во подножјето на јужната падина се наоѓаат селата: Јаргулица, Покрајчево и Злеово.
2 Историски настани
На 6 април 1903 година, на планината се водела Битката кај Готен, која била една од најголемите битки на Македонската револуционерна организација пред Илинденското востание на територијата на Македонија.
3 Спортски туризам
Во реонот на планината се наоѓа ловиштето „Џами Тепе”.
4 Поврзано
* Јаргулица
* Покрајчево
* Злеово
Невродегенерација

Невродегенерација е заеднички термин за прогресивното губење на структурата или функцијата на невроните, вклучувајќи ја смртта на невроните. Многу невродегенеративни болести, вклучувајќи: Паркинсонова болест, Алцхајмерова болест и Хантингтонова болест, се случуваат како резултат на невродегенеративни процеси. Како што истражувањата напредуваат, многу сличности се јавуваат кои ги поврзуваат овие болести на субклеточно ниво. Откривањето на овие сличности нуди надеж за терапевтски напредувања кои можат да се применат на повеќе болести одеднаш. Постојат многу паралели меѓу различни невродегенеративни нарушувања вклучувајќи нетипични белковини, како и индуцирана клеточна смрт. Невродегенерацијата може да се најде на многу различни нивоа на невролошко поврзување, со опсег од молекуларно, па сè до системско.
1 Поврзано
* Протеопатија
* Нервен систем
Дебарски глас

Дебарски Глас (|Дебърски гласъ) бил весник на Дебарската просветна организација. Излегувал како седмичник во Софија, Бугарија. Првиот број излегол на 5 април 1909 година, додека последниот на 16 мај 1911. Одговорен уредник бил М. Македонски. Негова задача била да собира материјали за културната и политичката историја на градот Дебар и околината. Разгледувал историски, јазични и народносни прашања. Се отпечатиле 95 броја.
Дебар (весник)

:''За други значења видете Дебар (појаснување)''
Дебар бил политичко-литературен весник. Се издавал во Софија, Бугарија од 5 јуни 1905 до 10 јуни 1906. Излегувал секоја сабота. Негов сопственик и издавач бил Иван К. Божинов. Весникот бил гласило на македонските емигранти од Дебар. Објавувал статии и материјали за состојбите во Македонија и за злосторствата на турската власт над мирното население. Излегле 36 броја. На 24 декември 1915 година бил испечатен свечен број посветен за минатото и сегашноста на Дебар..
1 Наворешни врски
*
Хореја

Хореја е нарушување на абнормално неволево движење, една од групата невролошки нарушувања наречени дискинезии. Терминот ''хореја'' е изведен од грчкиот збор ''χορεία'' (вид на танц), бидејќи брзите движења на рацете или нозете се малку слични на играње или свирење на пијано.
Терминот хемихореја се однесува на хореја на едната страна на телото, како хореја на едната рака, а не на двете.
1 Појава
Хорејата се одликува со кратки, квазипричински, нерегуларни контракции кои не се повторливи или ритмично, но кои изгледаат како да течат од еден мускул до следниот.
Овие движења на хореја кои наликуваат на танц (од истиот корен на зборот како на „кореографија“) се случуваат често со атетоза, што додава вртливи и грчливи движења.
2 Причини
Хорејата може да биде предизвикана од многу нарушувања и болести:* Хорејата е основната одлика на Хантингтоновата болест, прогресивно невродегенеративно нарушување;
* Дваесет проценти од децата и адолесцентите со ревматска треска развиваат ''Сидеманова хореја'' како компликација;
* Choreia gravidarum е редок тип на хореја која е компликација на бременост;
* Ataxia telangiectasia;
* Вилсонова болест, генетска болест која води до токсично ниво на бакар во телото и др.
3 Поврзано
* Дискинезија
* Хантингтонова болест
4 Наводи
da:Sanktvejtsdans
de:Chorea (Medizin)
en:Choreia (disease)
fr:Chorée
he:מחולית
hu:Vitustánc
it:Còrea
ja:舞踏運動
nl:Chorea
no:Chorea
ru:Хорея
Тебибајт

Тебибајт (''tebibyte'') е стандардизиран бинарен содржател (претставка: теби-, симбол: ''Ti'') на бајтот, единица за складирање на дигитални податоци. Симбол на оваа единица е TiB или ТиБ.: 1 тебибајт = 2<sup>40</sup> бајти = = 1.024 гибибајти
Тебибајтот како единица е во блиско сродство со терабајтот, кој се дефинира како 10<sup>12</sup> бајти = , но се користи како синоним на тебибајтот во извесни ситуации (видете бинарна претставка).
1 Поврзано
* Величински редови (податоци)
* Тебибит
* Пебибајт
* SI-претставка
* IEEE 1541
Јобибајт

Јобибајт (''yobibyte'') е стандардизиран бинарен содржател (претставка: јоби-, симбол: ''Yi'') на бајтот, единица за складирање на дигитални податоци. Симбол на единицата е YiB или ЈиБ.
1 јобибајт = 2<sup>80</sup> бајти = = 1.024 зебибајти
Јобибајтот е во блиско сроство со јотабајтот, кој се дефинира како 10<sup>24</sup> бајти = (погл. бинарна претставка).
Претставките „зеби“ и „јоби“ првично не биле дел од системот на бинарни претставки, туку се додадени во август 2005 г. од страна на Меѓународната електротехничка комисија.
1 Поврзано
* Јобибит
* Зебибајт
* SI-претставка
* IEEE 1541
* Величински редови (податоци)
Јотабајт

Јотабајт (''yottabyte'', кратенка: YB или ЈБ; изведено од SI-претставката јота-) е единица за податоци или компјутерско складирање еднаква на септилион (еден квадрилион по долгата скала или 10<sup>24</sup>) бајти (еден квадрилион гигабајти). Во 2010 г. сè уште не постои систем што може да собере еден јотабајт податоци. Впрочем, збирниот капацитет на сите тврди дискови во целиот свет заедно не изнесува ниту еден јотабајт. Според едно истражување, во 2006 г. сите компјутери на светот заедно имаат капацитет од 160 ексабајти. Проценето е дека во 2009 г. целиот интернет содржел близу 500 ексабајти.
Кога се користи со бајтови содржатели, SI-претставката означува 1000-ти степен:
* 1.000.000.000.000.000.000.000.000 бајти — 1000<sup>8</sup>, или 10<sup>24</sup>
Поимот „јобибајт“ (YiB), каде што се користи бинарна претставка, се употребува за соодветниот содржател на 1024.
1 Поврзано
* Бинарна претставката
* Величински редови (податоци)
Демократски фронт на Македонија „Илинден 1903“

Демократски фронт на Македонија „Илинден 1903“ — конспиративна политичка организација во Народна Република Македонија, основана да дејствува за остварување на илинденскиот идеал за самостојна независна македонска држава. Дејствувала во периодот од 1945 до 1946 година.
Пред одржувањето на Париската мировна конференција, Организацијата подготвила Меморандум (во 1946 година) со кој од владите на големите Сојузнички сили: САД, Велика Британија и Советскиот Сојуз барала на македонскиот народ, сојузник во антифашистичката коалиција, кој дал свој придонес во Антифашистичката војна, да му се признае правото на слобода, обединување и создавање независна македонска држава.
Никола Оровчанец

Никола Оровчанец - Сандански (Велес, - Москва, ) — македонски комунист, жртва на Сталиновите чистки.
1 Животопис
Учел во велешката гимназија. Заедно со Ганчо Хаџипанзов, Бане Андреев, Георги Шоптрајанов и други, членува во Литературно-уметничкото друштво „Нада“. Бил член на СКОЈ. Од јуни 1923 година е член на КПЈ.
Во втората половина на 1925 година заминува на школување во СССР, на Универзитетот за националните малцинства на Западот. Во 1925 година е примен за член на КП на СССР. По завршувањето на студиите во 1929 година, испратен е во Украина во заводот „Петровскиј“, а оттаму како инструктор при реонскиот комитет во Днепропетровск. Таму останува до пролетта 1933 година, кога е повикан од Коминтерната и е испратен на работа во Југославија.
Во Македонија се враќа во август 1933 година, како инструктор на ЦК КПЈ. Создава Областен комитет на КПЈ за Македонија во Скопје, во чиј состав, покрај него, влегуваат и Кочо Рацин и Живоин Ќурчиќ. Пред годишнината на Октомвриската револуција во 1933 година ја напишал брошурата „Советскиот Сојуз и Македонија“.
Сепак, Оровчанец не останува долго во Македонија. Во јануари 1934 година доаѓа до провала во која се уапсени 15 македонски комунисти. Првично, додека провалата не се проширила, Оровчанец конспиративно живее во Куманово, а на 23 јануари 1934 година конечно заминува од Скопје. Кон крајот на јануари, кога провалата почнува да се шири, особено кога на 3 февруари во весникот „Политика“ е објавена полициска потерница по него, заедно со негова слика, тој е принуден, за да не биде уапсен, да ја напушти Македонија.
По враќањето во Москва го продолжува своето политичко школување. Станува аспирант на Ленинската школа. Во 1937 година е назначен за помошник директор за просветно-политичка работа во Медицинско-фармацевтскиот комбинат во Москва. Во 1937 година е исклучен од Партијата, но следната година е повторно примен. Уапсен е на 8 февруари 1938 година, а на 2 април истата година е осуден за шпионажа и истиот ден е стрелан. Рехабилитиран е на 11 декември 1963 година.
Во негова чест една улица во Велес го носи неговото име.
Аврелијан

Лукиј Домитиј Аврелијан (на латински: ''Lucius Domitius Aurelianus'') (септември 214 или 215 –септември или октомври 275), познат само како Аврелијан, (римски владетел 270–275), бил вториот по ред најуспешен војник-владетел кој и помогнал на Римското Царство да ја придобие повторно нејзината моќ кон крајот на третиот и почетокот на четвртиот век.
За време на неговото владеење, империјата била обединета целосно, после петнаесет години немири, биле повратени голем дел од нејзините изгубени територии и намалени нападите на варварите.
Дедо Иван (весник)

Дедо Иван — македонски илегален весник, орган на Месниот комитет на КПЈ во Куманово. Весникот се издавал во периодот од 15 август до 15 септември 1941 година и бил пишуван на кумановски дијалект. Објавени се три броја, формат 21 х 17, умножени на партиската техника на циклостил. Одговорен уредник бил Апостол Зордумис – Толи, а членови на редакцијата биле и Бојан Зафировски, Панче Пешев, Кочо Попов и Лазар Соколов. Првото издание е печатено во куќата на Јордан Цеков - Дане.
Во трите излезени броја се печатени статии за борбата на Советскиот Сојуз против Германците, за состојбата во Македонија под окупацијата, за борбата на сите фронтови во Европа и слично.
Како што било испишано во самиот гласник, целта на весникот била:
Во врска со името на весникот, во статијата „На сета чесна јавност“, („Дедо Иван“, бр. 1, 15 август 1941 година) пишува: „Од благодарност што Советскиот Сојуз – Дедо Иван – прв јавно пред целиот свет изјави дека македонскиот народ има право на слобода и рамноправност со сите други народи и што му нуди помош од Црвената армија, која сега со железна тупаница им ја разбива муцката на крвничките германски фашисти, од таа благодарност му го даваме на овој наш весник популарното име на нашиот заштитник СССР – Дедо Иван.“
Октомврискиот четврти број, било вонредно издание и името на весникот било променетоо во „''Партизан“'', а целиот бил посветен на излегувањето на Кумановскиот одред.
Рим Мастерс 2010 – мажи поединечно

Рафаел Надал успешно ја одбрани титулата против Давид Ферер 7–5, 6–2.
1 Носители
Најдобрите 8 носители добија директрен пласман во втората рунда.
# Роџер Федерер ''(Втора Рунда)
# Новак Џоковиќ ''(Четвртфинале)
# Рафаел Надал (Шампион)
# Енди Мареј ''(Трета Рунда)
# Робин Содерлинг ''(Трета Рунда)
# Фернандо Вердаско ''(Полуфинале)
# Жо-Вилфред Цонга ''(Четвртфинале)
# Марин Чилич ''(Втора Рунда)
- Микаил Јужни ''(Прва Рунда)
- Томаш Бедрух ''(Втора Рунда)
- Иван Љубичич ''(Трета Рунда, се откажа преголем напор)
- Хуан Карлос Фереро ''(Прва Рунда)
- Давид Ферер
- Џон Иснер ''(Втора Рунда)
- Сем Кјури ''(Прва Рунда)
- Хуан Монако ''(Втора Рунда)
2 Жрепка
2.1 Горна половина
Ден на рударите на Македонија

Денот на рударите во Македонија е празник на македонските рудари, во спомен на Штрајкот на рударите од Рудникот Лојане, Кумановско во 1929 година за подобрување на работните услови и зголемување на личните доходи. На овој ден во сите македонски рудници се организираат прослави и свечености. Заштитничка на рударите е Пресвета Богородица, која се слави на истиот ден - Голема Богородица.
Сашо Гешовски

Сашо Гешовски (, - , ) — првата жртва од Македонија во воените судир кои избиле во 1991 година во СФРЈ. Тој бил застрелан на 6 мај додека чувал стража во касарната во Сплит за време на демонстрациите на поддржувачите на независноста на Хрватска.
1 Животопис
Завршил основно и средно училиште во Кавадарци, а потоа заминал на отслужување на воениот рок во ЈНА, СР Хрватска. На 6 мај 1991 година, во него пукал маскиран припадник на МВР на Република Хрватска и со четири куршуми смртно го погодил младиот Кавадарчанец. Во критичниот момент Сашко бил на задача пред зградата на Воено поморската област во Сплит. Неговото загинување претставува првата жртва во жестокиот воен судир, кој го предизвикала распаѓањето на Југославија во 1991 година.
На 7 мај 1991 година, во Кавадарци, во негова чест бил одржан протестен собир на кој учествувало скоро целото население од градот и околните места, за да го искажат својот револт и тага за смртта на својот сограѓанин. Неговото тело со воен хеликоптер било пренесено во Кавадарци. На неговиот погреб присуствувале повеќе од 20.000 граѓани, дојдени од сите краишта на Југославија, а во Кавадарци била прогласена и тридневна жалост.
На 6 мај во 2011 година, точно во 11 часот кога во Сплит 1991 година бил убиен Сашо Гешовски, во организација на кавадаречкиот градоначалник и семејството Гешовски, на градските гробишта во Кавадарци, била одбележана дваесетгодишнината од трагичниот настан. Почит кон Гешовски и кон жртвите од распадот на СФРЈ, оддал и претседателот на Република Македонија, Ѓорге Иванов. Во судирите кои започнле во СФРЈ, загинале четириесетина македонски војници кои се нашле во редовите на некогашната ЈНА.
2 Поврзано
* Распад на СФРЈ
* Мишко Митрев
* Петре Тодоровски
Податотечна големина

Податотечната големина ја мери големината на компјутерските податотеки. Таа се изразува во бајти со претставка. Колку податотеката фактички зафаќа простор на дискот зависи од податотечниот систем.
Максималната големина што може да ја поддржи еден податотечен систем зависи од бројот на битови предвидени за складирање на податоците и од вкупната големина на податотечниот систем. На пример, по системот FAT32, големинaта на една податотека не може да е еднаква на или поголема од 4 GiB.
Некои почести единици за податотечна големина:
* 1 KiB = 1.024 бајти
* 1 MiB = 1048.576 бајти * 1 GiB = 1.073.741.824 бајти * 1 TiB = 1.099.511.627.776 бајти .
Овие единици честопати се изразуваат во преку единиците KB, MB, GB и TB. Ова е технички непрецизен начин бидејќи претставките кило, мега, гига и тера се однесуваат на множење со 10^3, 10^6, 10^9 и 10^12. Меѓутоа квадрат (алгебра)|квадрираните претставки допрва треба да најдат поширока примена, па така сè уште постојат нејаснотии. На пример, еден тврд диск со фабрички опишана зафатнина од 200 GB има капацитет мошне блиску до 200 * 10^9 bytes. Меѓутоа кога ваквиот диск е свежо форматиран и инсталиран на машина што работи на Microsoft Windows, оперативниот систем ќе пријави големина од околу 186 GB (оваа вредност знае помалку да варира зависно од точниот капацитет на дискот и од податотечниот систем што се користи). Ова се случува бидејќи Windows всушност ја изразува големината во GiB, а 186 GiB е приближно еднакво на 200 GB.
1 Табела со претворање
Име, Симбол, Бинарна мерка, Декадна мерка, Бр. на бајти, Еднакво на
Килобајт, KB, 2^10, 10^3, 1.024, 1.024 бајти
Мегабајт, MB, 2^20, 10^6, 1.048.576, 1.024 KB
Гигабајт, GB, 2^30, 10^9, 1.073.741.824, 1.024 MB
Терабајт, TB, 2^40, 10^12, 1.099.511.627.776, 1,024 GB
Петабајт, PB, 2^50, 10^15, 1.125.899.906.842.624, 1.024 TB
Ексабајт, EB, 2^60, 10^18, 1.152.921.504.606.846.976, 1.024 PB
Зетабајт, ZB, 2^70, 10^21, 1.180.591.620.717.411.303.424, 1.024 EB
Јотабајт, YB, 2^80, 10^24, 1.208.925.819.614.629.174.706.176, 1.024 ZB
Црква „Св. Никола“ - Челопек

Свети Никола — главна селска црква во тетовското село Челопек, Македонија.
Црквата била подигната во средината на век, а подоцна била обновена во век.
Црквата претставува културно наследство на Македонија од 2003 година, а според извршен мониторинг од 2023 година на црквата ѝ е потребна конзервација и реставрација, особено во нејзината внатрешност.
1 Местоположба
Црквата е сместена во горниот дел на селото Челопек.
2 Историја
Црквата е градена меѓу 1337 и 1347 година и е една од најстарите речиси целосно зачувани цркви во тетовскиот регион од овој период.
Црквата била срушена за време на отоманскиот период, но по ослободувањето на Грција, кога во селото се вратил Алил-ага Циле со некоја жена Гркинка, црквата била повторно изградена. За изградбата на црквата заслужна е токму Гркинката, која побарала од својот маж да го обнови храмот и тој тоа го направил.
Била прогласена за културно наследство на Македонија со решение од 7 мај 2003 година од страна на Републичкиот завод за заштита на културното наследство.
3 Архитектура
Градбата на црквата е еднокорабна со две видливи градежни фази: постара фаза од средината на век, со градежен опус од камен и тула и фаза од обновата на храмот од век со камен. Има галерија на западната страна и петострана апсида на источната страна.
Црквата е препокриена со турска ќерамида.
Според мониторингот извршен во 2023 година, црквата се соочува со несоодветни архитектонски елементи, како што се: клима-уред поставен на западната страна на црквата, кровните покривачи на двете влезни настрешници, мноштво литиски икони се поставени врз оригиналните икони, додека во црквата има несоодветни парчиња мебел и кабли.
3.1 Фрескоживопис
Двата слоја на фрескоживописот потекнуваат од 14 и 19 век. Првиот слој е само малку зачуван со сцени од Големите празници во втората зона на северниот и јужниот ѕид и мали фрагменти во пандантифите, додека вториот слој е делумно зачуван во олтарниот дел, наосот и во доградениот дел на западната страна. Не се знае зографот или зографите на обата слоја на фрескоживописот.
Во црквата има стар и вреден фрескоживопис кој бил реставриран и конзервиран од страна на македонскиот академски сликар и зограф Драган Верговски, кој бил извршен во 1985-86 година.
Позначајни фрески се „Богородица Ширшаја“, „Поклонение на тројцата мудреци пред Младенецот Христос“, „Сретение Господово“, „Патот кон Голгота“ и други.
Живописот е со висок степен на оштетувања, особено на слојот од втората фаза.
3.2 Икони и иконостас
Иконостасот на црквата е направен во 1860 година и се состои од 26 икони.
Постоечкиот иконостас во црквата потекнува од обновата во XIX век и поседува икони од 1830 година од Христо зограф Дебранин и други зографи.
Во црквата се пронајдени зачувани вредни царски двери од или почетокот на век, кои се ретко уметничко дело од Тетовскиот регион, кои биле конзервирани во 2011 година.
4 Галерија
5 Поврзано
* Тетовско архијерејско намесништво
* Милетинска парохија
* Челопек
Вилдпретова волчја опашка

Вилдпретова волчја опашка — двегодишно растение кое достигнува до 3 м во височина. Видот е ендемски на островот Тенерифе, и вирее главно во клисурите на планината Теиде. Растението се нарекува и кула од драги камења, црвена волчја опашка, тенерифска волчја опашка или теидска волчја опашка. На шпански растението се нарекува „тахинасте“ (''tajinaste'').
1 Распространетост
Растението може да се најде во субалпскиот појас, во клисурите на планината Теиде. Бара многу сонце и вирее во суви и пусти предели, но трпи мраз сè до температура од -15 °C.
2 Опис
Ова двегодишно растение во првата година дава густа розета од листови, а во втората исправено соцветие со височина од 1-3 м.
3 Процут
Растението на Тенерифе цути од доцна пролет до раниот период од летото.
4 Употреба
Растението се одгледува во градините за украс, но не трпи ниски температури. Како и другите волчји опашки, ова растение е ценето во пчеларството бидејќи дава многу нектар и полен.
5 Поврзано
* Обична волчја опашка — видот што вирее во Македонија
ВМРО - ПРАВДА

:''За други значења видете ВМРО (појаснување)''
ВМРО - ПРАВДА била конспиративна политичка организација во НР/СР Македонија формирана од припадниците на ВМРО-СДРМА во Прилеп со политичка програма: ''обединета самостојна држава Македонија со парламентарно уредување'' по угледот на парламентарните држави на Запад, надополнета со заложби за остварување социјалнаправда. Дејноста ја проширила мрежата во Битола, Охрид, Ресен, Скопје, Свети Николе, Штип, Берово, Струмица и во селата, во Малешевско и во Дебрца. Членовите на Организацијата се декларирале како следбеници на Претседателот Методија Андонов-Ченто т.н. „''чентовци''“. И по честите апсења опстојувала. Организацијата ја проширила својата мрежа и дејноста ( во периодот 1970–1971) во Пиринскиот и во Егејскиот дел на Македонија. Преку студентската група во Загреб, одржувала врски со Движењето за ослободување на Македонија (ДОМ) во Европа. Дејствувала во периодот од 1948 до 1985 година.
Владимир Луков

Владимир Луков (Ценово, Русенско, Бугарија, ) е бугарски поет.
1 Животопис
Луков е роден е на 2 јуни 1949 година во село Ценово, Русенско, Бугарија. Потомок е на депатрираната фамилија Чипови од Егејска Македонија (село Пателе, Леринско). Завршил географија и филозофија на Софискиот универзитет „Св. Климент Охридски“. Работи како предавач по географија на Техничкиот универзитет од Софија, во филијалата во градот Правец. Поезија пишува и публикува од 1969 година. Како поет е претставуван во бугарски, француски и македонски списанија за литература и е застапуван во антологии. Бугарската литературна критика ја дефинира неговата поезија како „филозофска, енигматична“. Добитник е на почетна грамота и награда за поезија на Сојузот на слободните писатели во Бугарија - „Народни будители – 2006“. Неговото име е содржано во следневе публикации: Кој е кој во бугарската култура, Кој е кој во Бугарија и Атлас на бугарската литература. Член е на Сојузот на слободните писатели во Бугарија.
2 Библиографија
* Човекот со протези (поезија, 1992),
* Согледувачот (поезија, 1993),
* Безбожни овоплотувања (поезија, 1999),
* Пролом (поезија, 2001),
* Поромнување на сетилата (поезија, 2005),
* Провиденија (поезија, 2006, ИД „Макавеј“ – Скопје, полица – Балкански писатели),
* Траги од ветер (поезија, 2007),
* Зраци (поезија, 2009),
* Фибри од без краjот (поезија, 2011)
* Местото од каде што почнува бескрајот (Реалистични раскази, мисли, соништа, фантазии и истражувања / Филозофија на целоста и практика на олицетворението / Том I. Книга за (не)послушните), 2012 г.
* "Сончев поjас" (Скопjе, 2016, Изд. "Матица македонска")
Востаник (весник)

Востаник — македонски неделен илегален весник, орган на Окружниот комитет на КПЈ за територијата на западна Македонија, која била под италијанска окупација, на македонски јазик. Бил печатен на партиската техника на Окружниот комитет на КПЈ и растуран во Западна Македонија под италијанска окупација. Се печател во Тетово, од декември 1942 до февруари 1943. Содржините се во функција на мобилизација на членството и населението во НОБ. Прв ја објавил веста за Првото заседание на АВНОЈ (бр. 2 од 24 декември 1942). Излегувал со прекини. Сочувани се само првите три броја. Првиот број излегол на 3 декември 1942 година.
Фингалски јазик

Фингалскиот јазик (англ. ''Fingalian'') — мртов јазик што некогаш се говорел во областа Фингал во Ирска, северно од Даблин. Ова било западногерманско наречје со потекло од средноанглискиот јазик кој почнал да се употребува со норманското освојување на Ирска. Јазикот исчезнал кон средината на XIX век. Делел многу сличности со јазикот јола, кој се говорел во Вексфорд.
1 Поврзано
* Англиски јазици
* Историја на англискиот јазик
2 Наводи
* стр. 182.
ВМРО-СДРМА

:''За други значења видете ВМРО (појаснување)''
ВМРО — СДРМА — македонска конспиративна антикомунистичка младинска организација создадена на иницијатива и под водство на Глигор Крстевски, со цел да се бори за отцепување на НР Македонија од Југославија, ослободување на неослободените делови и обединување во независна македонска држава со поддршка од САД и од другите западни сили. Тоа било вградено во името на Организацијата - Самостојна Демократска Република Македонија под покровителство на Америка (СДРМА). Обединета Македонија се предвидувало да биде граѓанска држава од типот на западните демократии. До средината 1947 година, организацијата изградила организациска мрежа по систем на тројки, во Прилеп и во Прилепско. Организацијата пред крајот на 1947 година била разоткриена, а водечките личности биле уапсени и биле осудени и нејзината дејност прекината.
Лексика според степенот на употреба во македонскиот јазик

Лексиката според степенот на употреба во македонскиот јазик ја проучува македонската лексика според честотата на употреба на зборовите. Овој вид лексика е една четирите поделби на речничкиот состав на македонскиот јазик.
1 Особености
Во секојдневната комуникација секој човек употребува далеку помалку зборови отколку што реално знае од одредениот јазик, во овој случај Македонскиот. Според истражувањата од областа на лексикологијата, нормално за секој човек е да користи околу 6000 збовори во секојдневниот лексикон. Оваа бројка всушност го застапува активниот речник на еден поединец. Активниот речник е всушност збирот зборови кои еден поединец ги користи во секојдневната комуникација. Спротивно на активниот е пасивниот речник. Пасивниот речник е збир на зборови кои зборувачот на јазикот ги знае, но ги распознава само тогаш кога ќе се сретне со истите, односно кога зборува или чита. Овој пасивен речник не се користи често и редовно.
2 Поврзано
* Македонска граматика
* Македонска лексикологија
* Речнички состав на македонскиот јазик
Средноевропско летно време

Средноевропско летно време (|Central European Summer Time, CEST) — назив на временско отстапување при сметање на времето во лето кое ја користи часовниот појас UTC+1, 2 понапред од координираното универзално време. Се користи при летно сметање на времето во највеќето европски земји. Во текот на зимата се користи средноевропското време (UTC+1).
Сè до 1996 г. се сметало т.н. „европско летно време“ од последниот ден недела во март до последниот ден недела во октомври. Дотогаш правилата за сметање на ова време не биле исти во сите земји.
1 Примена
Средноевропското време се користи во следниве земји во текот на летото, помеѓу 1:00 UTC на последниот ден недела во март и 1:00 на последниот ден недела во октомври.
* Австрија, редовно од 1980 г.
* Албанија, редовно од 1974 г.
* Андора, редовно од 1985 г.
* Белгија, редовно од 1980 г.
* БиХ, редовно од 1983 г.
* Ватикан, редовно од 1966 г.
* Германија, редовно од 1980 г.
* Гибралтар, редовно од 1982 г.
* Данска (без прекуморски територии), редовно од 1980 г.
* Италија, редовно од 1966 г.
* Лихтенштајн
* Луксембург, редовно од 1977 г.
* Македонија, редовно од 1983 г.
* Малта, редовно од 1974 г.
* Монако, редовно од 1976 г.
* Норвешка, редовно од 1980 г.
* Полска, редовно од 1977 г.
* Сан Марино, редовно од 1966 г.
* Словачка, редовно од 1979 г.
* Словенија, редовно од 1983 г.
* Србија, редовно од 1983 г.
* Унгарија, редовно од 1980 г.
* Франција (без прекуморски територии), редовно од 1976 г.
* Холандија (без прекуморски територии), редовно од 1977 г.
* Хрватска, редовно од 1983 г.
* Црна Гора, редовно од 1983 г.
* Чешка, редовно од 1979 г.
* Шпанија (освен Канарските Острови), редовно од 1974 г.
* Шведска, редовно од 1980 г.
* Швајцарија, редовно од 1981 г.
Средноевропското летно време се користело и во Португалија од 1993 до 1995 г. и во Литванија од 1998 до 1999 г.
2 Поврзано
* Летно време
* Средноевропско време
* Други називи на часовниот појас UTC+2
* Часовен појас
3 Наводи
de:Sommerzeit#Mitteleuropäische Sommerzeit
Момина солза

Момина солза (Convallaria majalis) или ѓурѓовденче — единствен вид од родот Convallaria. Цвета во мај. Има ѕвонести цветови. Сите делови од растението се отровни. Таа е лековито растение и се користи за лекување на срцеви болести. Околу 38 различни срцеви гликозиди се пронајдени во момината солза, меѓу кои и: конваларин, конваламарин, конвалатоксин и др.
1 Распространетост
''Момина солза'' живее во Европа, но не на Средоземјето ниту крај Атлантикот. Постои источна варијанта, (''manschurica'') што расте во Јапонија и во делови од источна Азија. Исто така во ограничен број, ова растение го има иво источниот дел од САД, познато како варијанта ''монтана''. Постои несогласување околу тоа дали ова растение е навистина ендемско во САД или е донесено.
2 Легенди и традиции
2.1 Христијанска легенда
Во Македонија ова растение се нарекува Момина солза, но постои легенда според која се нарекува и Солзите на Марија. Христијанската легенда го поврзува настанокот на ова цвеќе со солзите на Богородица Марија што ги исплакала за време на распетието Христово. Според некои толкувачи на легендите, ова се солзите на Ева што ги исплакала откако со Адам биле избркани од Еденската градина.
Англиското име на ова цвеќе „Крин од долината“ (lily of the valley) е употребено во некои преводи на Библијата, во песна над песните 2:1, но хебрејскиот израз ''shoshannat-ha-amaqim'' во оригиналниот текст (буквално значи ''крин од долината'') не се однесува на овој вид растение.
Симбол е на понизност и скормност во религиозното сликарство, но исто така го означува и Второто пришествие на Христос.
Скопје 2014

Скопје 2014 е проект со кој се предвидува изградба на споменици на историски личности од мермер и бронза, фонтани, скулптури и нови згради на институции за централното градско подрачје. Проектот е претставен во јавноста преку видео во организација на општина Центар.
Спомениците на Методија Андонов Ченто, Цар Самоил и Јустинијан Први ќе бидат изработени од мермер, а сите останати меѓу кои и на Гоце Делчев, Даме Груев, на Гемиџиите, Св. Кирил и Методиј, Св. Климент и Наум, лавовите на мостот „Гоце Делчев“,... ќе бидат изработени во бронза.
Според деталниот урбанистички план, планирана изградба на хотели и православен црковен храм „Св. Константин и Елена“.
На плоштадот „Македонија“ ќе има фонтана со споменик на Александар Македонски на Букефал, која ќе почне да се гради откако ќе се дислоцира подземната инсталација, каблите и цевките. Предвидено е фонтаната да биде пуштена во употреба без споменикот на Александар Македонски. Таа ќе има шест програми на движење на водата, а навечер и светлосни ефекти во ритамот на различни музички нумери.
Фонтана ќе има и на плоштадот „Карпошово востание“, од спротивната страна на Камениот мост. Фонтаните, пак, кои треба да се поставуваат во Вардар ќе почнат да се градат кога ќе има низок водостој на реката. Водениот столб на фонтаните се очекува да достигне до 30 метри.
Од левата страна на реката Вардар ќе бидат објектот на стариот театар во Скопје и Музејот на македонската борба, како и зградата во која ќе бидат сместени Уставнот суд, Државниот архив и Археолошкиот музеј. Во нивна близина е предвидена изградба и на објекти за МНР, Агенцијата за електронски комуникации, за Јавното обвинителство и Финансиската полиција. Објектот на новата концертна сала на Македонската филхармонија треба да биде целосно завршен до крајот на 2012.
Пешачкиот мост „Око“ кој ќе води кон зградата на Уставниот суд, Државниот архив и Археолошкиот музеј се предвидува да има 28 скулптури високи по два метра, изработени од бронза.
Мостот на уметноста или пешачки мост кој ќе оди кон зградата на Јавното обвинителство и Финансиската полиција е во фаза на конкурс. И на овој мост се предвидени 28 скулптури од бронза, високи два метра симетрично поставени на двете огради. Тука се очекува да се најдат скулптури на Тоше Проески, Браќата Миладиновци, Кочо Рацин, Григор Прличев, Ацо Шопов и други.
Ќе бидат заменети и оградите на мостовите Гоце Делчев, Нов мост и Мостот на револуцијата. Предвидена е надградба на зградата на Парламентот со уште еден кат и поставување куполи. На плоштадот „Пела“ ќе има порта „Македонија“ или „Македонска борба“ или „Порта на македонска независност“, проект на Министерството за култура. На местото на поранешната Народна банка на Македонија се предвидува деловен објект. Ќе се обновуваат и фасадите на зградите во строгиот центар на Скопје за да одговараат на новиот лик на централното градско подрачје. Предвидена е и дислокација на постоечки споемници со што треба да се вклопат во проектот.
Во македонската јавност постојат екстремно различни и спротивставени ставови околу корисноста и реалната потреба од реализирање на еден ваков скап проект.
1 Галерија
2 Наводи
Клаус Чичер

Клаус Чичер (''Klaus Tschütscher''), (р. ) е моменталниот премиер на Лихтенштајн. Негови ресори се економијата, правдата и спортот. Припадник е на партијата Татковински сојуз.
Студирал право на Универзитетот на Санкт Гален и во 1996 се стекнал со докторат на тоа поле.
Оженет е, и има две деца. Живее во Ругел.
Гарвански масакр

Гарвански масакр — колеж извршен во радовишкото село Гарван од страна на воена единица на Кралството на СХС по наредба на жупанот на Брегалничкиот округ, Добрица Матковиќ како одмазда за смртта на колонистите во селото Кадрифаково, Свети-николско, убиени од четата на ВМРО предводена од Иван Јанев-Брло на 16 јануари 1923 година.
На 3 март 1923 година селото било гранатирано и биле застрелани без судење 29 селани, сите мажи, меѓу кои и три деца од 12 до 18 години. Дополнително, една 65-годишна жена од глетката на труповите од ужас починала на самото место.
За настанот имало реакции не само кај домашната, туку и од европската демократска јавност.
1 Список на убиени селани
* Атанас Колев (13)
* Богатин Георгиев (23)
* Васил Симеонов (27)
* Георги Донев (31)
* Георги Милев (32)
* Димитрија Колев (37)
* Димитар Иванов (41)
* Доне Василев (29)
* Ефрем Трајанов (30)
* Ефтим Петрушев (20)
* Иван Василев (35)
* Костадин Здравев (18)
* Костадин Цветков (31)
* Мите Здравев (19)
* Моне Василев (12)
* Тане Иванов (50)
* Пане Коцев (28)
* Петре Георгиев (40)
* Петруш Атанасов (21)
* Петруш А. Велјанов (35)
* Петруш Иванов (47)
* Стевко Трајанов (39)
* Стое Коцев (34)
* Стојан Филипов (25)
* Тасе Ефтимов (52)
* Трајан Тасев (23)
* Христоман Поцев (57)
* Јане Поцев (59)
* Цвета Томева (65)
2 Поврзано
* Кадрифаковски масакр
Плахино

Плахино е село во Захаровскиот реон во Рјазањската област, Русија. Ова е родно место на истакнатиот композитор Александар Василевич Александров, автор на музиката на химната на СССР (а со тоа и химната на Русија) и торжествениот марш „Света војна“.
Земен гас

Земниот гас (или природен гас) е јаглеводороден гас чија главна состојка е метанот. Тој е постојан придружник на нафтата. Се употребува како топлински и енергетски извор. Светските резерви на земен гас се проценува на 200 трилиони м<sup>3</sup>. Од овие резерви 50% од резервите се наоѓаат во Русија, 20% во САД, а 30% се во Кина, Холандија, Канада и други земји.
Земниот гас претставува гас кој значително влијае врз ефектот на стаклена градина.
Црква „Св. Кузман и Дамјан“ - Говрлево

Свети Кузман и Дамјан е малечка црква во скопското село Говрлево. Во неа се наоѓа извор со лековита вода. За настанокот на оваа црквичката изградена 1936 година се поврзува со една легенда, во која не некој човек му се сонило дека на местото каде што извира водата треба да се изгради црква, додека со водата луѓето требало да си ги лечат болестите. Една легенда вели дека уште во 6 век, Јустинијан Први тука го нашол лекот за својата болест.
На неколку метри од црквичката се наоѓа уште една чешма. Луѓето ја нарекуваат ''„вода за подмладување“'', оти како што се раскажува, благодарение на водите, овде луѓето најчесто умираат од старост.
Хавзипашини конаци

Хавзипашините конаци — коплекс на конаци во селото Бардовци крај Скопје. Објектот е вклучен во Списокот на Културно наследство на Македонија. Македонскиот филм „Големата вода“ бил снимен тука.
1 Особености
Изграден е на чифликот на Хавзи-паша во периодот помеѓу 1830 и 1845 година. Комплексот го сочинуваат три делови со згради и дворишта оградени со ѕидови од камен, засилени со осум одбранбени кули. Во средишниот двор се наоѓа селамлукот во кој престојувал пашата со машкиот дел од семејството. На источната страна бил харемлакот со женскиот двор во кој се наоѓала зграда за кујна и за послугата. Меѓу двата конака е ризницата за чување на богатството и оружјето на пашата, поврзана со дрвен мост. Крајниот дел е за економија, со коњушница и поило. Двата конака се симетрични со приземје и кат. Внатрешноста на зградите била украсена со боена декорација по ѕидовите и со тавани во резби.
2 Реставрација
Во 2009 година започнат е проект за обнова и реставрација на Хавзипашините конаци, каде што ќе биде сместен националниот филмски фонд на Кинотеката на Македонија. Хавзипашините конаци ќе имаат три дела, од кои едниот ќе биде депо за филмови, другиот мултимедијален со џебнокино и филмски музеј. Проектот го реализира Владата на Македонија и Министерството за култура.
3 Галерија
;Денешна состојба
;Историски фотографии