Баскијци

Баски или Баскијци (|euskaldunak , |vascos , |basques), се луѓе кои живеат во западниот дел на Пиринеите и на брегот на Бискајскиот Залив. Тие се потомци на античкото Пиринејско племето Васкона. Баска има вкупно околу 3 милиони луѓе, од кои околу 2.359.400 во Шпанија (претежно во автономната покраина Баскија) и околу 230.200 во Франција. Тие зборуваат баскиски јазик, што не е поврзано со други јазици. Секој четврти Баскиец го разбира баскискиот јазик. Баските се домородци на Пиринејскиот Полуостров.
Постојат баскиски заедници во Централна и Јужна Америка, каде што се преселиле во XVIII век.. Основата на баскискиот етнички идентитет е баскискиот јазик (|euskara). Тој е единствениот неиндоевропски јазик во Западна Европа, а потеклото на јазикот не е целосно објаснето.
Се претпоставува дека Баскијците се остаток на не-индоевропски народ, кој можеби потекнувал од Кавказ и кој подоцна се мешал со населените индоЕвропејци. Во последно време, лингвистиката и етимологијата се обидуваат да најдат сличности меѓу Баскијците и кавкаските народи. На пример, Иберија е античко име за Пиринејскиот Полуостров, но и за територијата на денешна Грузија. Се верува дека Баскија била климатско поволно прибежиште за палеолитскиот човек за време на последното ледена доба.
Најголемиот град на Баскија е Билбао, а другите поголеми градови се Сан Себастијан (на баскиски Доностија) и Виторија (на баскиски Гастеиз).
1 Ендоними
Баскијците себеси се нарекуваат ''Euskaldunak'', а во еднина ''Euskaldun''. Зборот настанал од зборовите ''euskara'' (баскиски јазик) и наставката -''dun'', што значи оној што има (или оној што зборува), така да поимот ''Euskaldunak'' значи оној што зборува баскиски. Сличен збор, ''Euskotar,'' значи жител на Баскија, без оглед на кој јазик зборува.
2 Јазик
Баскијците зборуваат баскиски јазик кој не е поврзан со другите јазици и е класифициран како изолиран јазик. Денес има околу 2,3 милиони луѓе кои користат баскиски јазик. Баскијците користат латиница. Баскискиот и етрурскиот јазик се единствените изолирани јазици во Европа.
Според некои мислења, баскискиот јазик е поврзан со јазиците на Јужен Кавказ (особено грузиски), додека според други мислења, баскискиот јазик потекнува од стариот ибериски јазик што се зборува на Пиринејскиот Полуостров, а за Иберискиот јазик се верува дека е од Северна Африка. Само 28,4% од Баскијците во целата Баскија зборуваат баскиски јазик.
Се верува дека се поврзани со грузискиот јазик, бидејќи во двата јазика има наставка -дзe во имињата на местата. Исто така, постојат неколку зборови кои се изговараат исти, но имаат различни значења.
Повеќето Баскијци не зборуваат само баскиски, туку исто така зборуваат јазици застапени во нивната околина. Баскискиот јазик е единствениот неиндоевропски јазик во Западна Европа.
3 Религија
Баскијците се претежно од католичка вероисповед. Баскијците го примиле христијанството помеѓу 4 и 5 век, така што можеби биле едни од првите Европејци поминале во христијанство. Постојат и мал број баскиски протестанти, кои потекнуваат од семејства кои поминале во протестанизам во средината на 16 век. Во минатото, тие се поклонувале на божицата Мари, божица на плодноста.
Денес, околу 85% од Баскијците се католици, додека другите 15% веруваат во други религии.
4 Поврзано
* Баскија во Шпанија
* Баскија во Франција
* Баскиски јазик
* Теории за потекло на Баскија