procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Круна на Големото Војводство Тоскана

Круната на Големото Војводство Тоскана (италијански: ''corona del Granducato di Toscana'') — војводска круна создадена од медичиските големи војводи од Тоскана.
1 Старата круна
Козимо I де Медичи, војводата од Фиренца, се обидувал да постигне титула што ќе му го отстранила статусот на феудатор на Светиот римски император и би му дала поголема политичка независност. Не добивајќи ништо од императорот, тој се свртел кон Папството. Тој веќе се обидел да го натера Павле IV да му ја даде титулата крал или надвојвода без успех. Конечно во 1569 година, по многу услуги и зделки со различни нивоа на легитимитет, папата Пиј V издал папска була со која му го доделил стилот на ''Altezza Serenissima'' и титулата Голем војвода, многу ретка титула што го ставила суверенот на Тоскана над војводата, но под принцот.
Во јануари 1570 година, Козимо I бил крунисан од самиот Пиј во Рим, иако по права таквиот чин бил привилегија на императорот. Поради оваа причина, Шпанија и Австрија одбија да ја признаат новата титула, иако Франција и Англија веднаш ја признаа нејзината важност. Со текот на времето била призната од цела Европа.
Круната на Големиот војвода од Тоскана била јасно различна од кнежевската и војводската круна. Таа била во форма на златен круг украсен со смарагди, рубини и бисери со зраци кои излегуваа одозгора.
Круната била уникатна така што имала голем ''џилио ботонато'', или фирентински крин - фирентинска верзија на флер де лис - позициониран над челото.
2 Новата круна
Кога Козимо III, Големиот војвода од Тоскана (1670–1723) го добил „правото на кралски чин“ од Виена, тој додал сводови и глобус на врвот на големата војводска круна, бидејќи тоа биле типични елементи на кралската круна. Новиот статус на Големото Војводство вклучувал, меѓу другото, промена на стилот од ''Altezza Serenissima'' во ''Altezza Reale''.
Круната на Големиот војвода е позната само од цртежи и слики, бидејќи била изгубена за време на Наполеоновата окупација. Копија од круната била ставена во ковчегот на секој од големите војводи на нивните погреби. Една од нив, која му припаѓала на Џан Гастон де Медичи (р. 1723–1737) била пронајдена при истражување на трупот и сега се наоѓа во Фиренца.
Жарко Васиљевиќ

Жарко Васиљевиќ (Бела Црква, 7 мај 1892 — Нови Сад, 19 септември 1946) — српски поет, режисер и драматург.
1 Творештво
Во својата „Антологија на српската поезија“, Зоран Мишиќ го оценува Васиљевиќ како „добродушно ироничен летописец на војводинското граѓанство“, кој со својата специфична и многу модерна дискурзивна версификација, заснована врз употребата на прозаизми, на долги и неукрасени, но ритмички и живи реченици и на ноншалатна разговорна интонација, ја остварил една од најживописните и најтрогателни поетски хроники на своето време.
Ристо Ратковиќ

Ристо Ратковиќ (Бијело Поље, 3 септември 1903 — Белград, 18 јуни 1954) — црногорски и српски поет, режисер и драматург.
1 Творештво
Во својата „''Антологија на српската поезија''“, Зоран Мишиќ истакнува дека малиот поетски опус на Ратковиќ претставува смеса на космополитската варијанта на модернизмот и плитката општествена репортажа, но сепак тој оставил и неколку трагични поетски исповеди, завиткани со лесна покривка на таинственост, кои спаѓаат во најсугестивните страници на српската интимна лирика.
Милан Дединац

Милан Дединац (Крагуевац, 27 септември 1902 — Опатија, 26 септември 1966) — српски поет.
1 Творештво
Во својата „Антологија на српската поезија“, Зоран Мишиќ истакнува дека уште со своите поетски фрагменти објавено во текот на 1923-24 година, Дединац се вброил во најспонтаните српски лиричари. Напишани со презир кон сето она што претставува вештина и ученост во поезијата, раните негови песни сакаат да го искажат лирското доживување на најнепосреден начин, со чист и едноставен јазик, неукрасен со ништо освен со својата единствена брановита мелодија. Оттогаш, неговите поетски преокупации речиси воопшто не се промениле, само што со текот на времето претрпеле погрижлива нега и естетска обработка која во голема мера ја отстранила онаа убавина карактеристична за неговата првобитна непосредност. Заедно со неговите најрани стихови, врвен домет на неговата поезија е песната „Јана птица“ во која е постигната целосна складност меѓу надреалистичката постапка и јаизчната подлога.
Заливот Халонг

Заливот Халонг (|Vịnh Hạ Long) е популарна туристичка дестинација лоцирана на североисток од Виетнам во Јужното Кинеско Море. Заливот е вклучен во списокот на Светско наследство на УНЕСКО. Се наоѓа во пошироката област на Тонкинскиот залив и административно, островите и заливот и припаѓаат на виетнамската провинција Куанг Нин.
Заливот вклучува повеќе од 3.000 острови, островчиња, морски карпи и пештери. Површината на заливот е околу 1.500 km², а и надземниот и подводниот свет се карактеризираат со висок степен на биолошка разновидност.
1 Острови
Халонг значи „каде што змејот се спуштил во морето“. Според легендата, островите биле формирани од големиот змеј Халонг. Туанчау може да се смета за единствен трајно населен остров во заливот. Тука се наоѓала и резиденцијата на Хо Ши Мин. Во поново време се очекува на овој дел од островот изградба на поголем број одморалишта.
Катба е најголемиот остров во заливот Халонг. Во 1986 година половина од островот е била прогласен за национален парк. Островот има многу езера, водопади и пештери и крајбрежни корални гребени.
2 Клима
Климата е тропска и влажна, со две сезони: топли, влажни лета и студени, суви зими. Просечната температура е од 15 °C до 25 °C. Годишното количество на врнежи е околу 2000–2200 mm. Соленоста на водата во заливот е 31-34,5 ‰ во сушната сезона.
Околу 1.600 луѓе живеат во џунки, т.е. пловечки куќи во четири рибарски села: ''Киаван, Баханг, Конгтау и Вонгвенг''.
3 Занимливости
Заливот Халонг бил наведен како дел од Светското наследство на УНЕСКО во 1994 година. Во Заливот биле снимени неколку играни филмови, од кои најпознат е Џејмс Бонд „Утре никогаш не умира“ ( |Tomorrow Never Dies).
4 Галерија
Портрет на Џорџ Даер и Лусијан Фројд

''Портрет на Џорџ Даер и Лусијан Фројд'' — слика масло на платно од 1967 година на ирскиот уметник Френсис Бејкон, кое го уништил пред да го напушти неговото студио, иако е фотографирана, таа е високо ценета од ликовните критичари. Бејкон бил безмилосен самокритичар и честопати ги напуштал сликите на средината на работата или ги уништувал целосно готовите платна, нешто за што подоцна тој често се каел.
Сликата е првата слика на која е прикажан неговиот љубовник Џорџ Даер облечен. Во сликата Џорџ е облечен во јакна, кошула и вратоврска. Тој е прикажан на френетичен начин, полн со живот, самодоверба и храброст, со главата свртена од една на друга страна додека му се обраќа на друштвото. Портретот е еден од ретките што го прикажува Даер како што други луѓе освен Бејкон можеби го виделе во неговиот врв, шармантен, привлечен и физички привлечен. Спротивно на тоа, Лусијан Фројд е напнат, со рацете цврсто прекрстени и потпрени на ногата. И двајцата се сместени во нешто што изгледа како паб.
1 Поврзано
* Список на слики од Френсис Бејкон
Турска ангорска мачка

Турска ангорска мачка или ангорска мачка ( |Ankara kedisi) е многу стара полудолго влакнеста раса на домашна мачка, со потекло од централна Турција (Анкара).
Расата е донесена од Ангора (денешна Анкара) во Франција во 17 век. Таа го потиснала навлегувањето на персиската мачка од изложбата.
Телото на турската ангорска мачка е долго, што е сличност со ориенталните раси. Влакното и е полудолго,свиленкасто, со малку подвлакна и е претежно со бела боја (со друга боја не се признаваат на изложби). Очите можат да бидат жолти, сини или разнобојни. Ушите се поставени високо на главата, која е клинеста по облик со малку заоблено чело.
Оваа раса има мирен темперамент, поради што го добила прекарот аристократ меѓу мачките.Приврзана е со луѓето, но најчесто бира еден член од семејството за постојан придружник и кон него е многу протективна.
1 Галерија
2 Наводи
3 Поврзано
* Турска ван мачка
Пепелашка (филм од 2015)

„Пепелашка“ е романтичен фантастичен филм од 2015 година, во режија на Кенет Брана, по сценариото на Крис Вајц, а во продукција на: Walt Disney Pictures, Алисон Ширмур продукција и Бигл Пуг Филмс. Филмот е заснован на народната приказна и претставува адаптација во живо на истоимениот анимиран филм на Волт Дизни од 1950 година. Главниот лик го глуми Лили Џејмс, а останатите улоги ги играат: Кејт Бланчет, Ричард Меден, Холидеј Грејнџер и Хелена Бонам Картер.
''Пепелашка'' премиерно беше прикажана на 65. Меѓународен филмски фестивал во Берлин, на 13 февруари 2015 година. Прикажувањето во кино-салите започнало на 13 март 2015 година во САД и во Обединетото Кралство на 27 март, во стандардни и IMAX формати од Walt Disney Studios Motion Pictures. Филмот заработил над 542 милиони долари ширум светот, со што станал филм со најголема заработка на Брана како режисер. Филмот доби позитивни критики од критичарите и беше номиниран за категориите за костимографија на 88. награди на Оскар, 21. награди за избор на критичарите и 69. филмски награди на Британската академија.
Јагуарунди

Јагуарунди ( |Herpailurus yagouaroundi) е вид на цицач од семејството на мачки.
Јагуарунди има кратки нозе и долга опашка. Должина на телото е 65 цм,а на опашката е 45 цм. Во однос на бојата, јагуарунди може да биде со сива или црвенкаста боја. Поради тоа, порано се сметале како два одвоени вида, од кои само сивите примероци биле сметани за јагуарунди.
1 Распространетост
Живеалиштето на јагуарунди опфаќа голем број земји во Јужна и Централна Америка.
Видот го има во Бразил, Аргентина, Мексико, Колумбија, Парагвај, Венецуела, Перу, Еквадор, Боливија, Панама, Никарагва, Костарика, Гватемала, Хондурас, Ел Салвадор, Белизе, Гвајана, Суринам и Француска Гвајана .
Видот можеби е исчезнат во САД, а неговото присуство е непотврдено во Уругвај.
2 Живеалиште
Живеалишта на видот се шуми, мочуришта, савани, подрачја со тревна вегетација и пустини.
3 Загрозеност
Овој вид не е загрозен поради тоа што има широка распространетост.
Живи мртовци: Мртов град

''Живи мртовци: Мртов град'' (|The Walking Dead: Dead City) — американска постапокалиптична ТВ-драма на ужасите создадена од Ели Џорне за AMC и заснована на ликовите Меги и Ниган од стрип-серијалот „Живи мртовци“. Тоа е првото продолжение на ТВ-серијата „Живи мртовци“ и петтиот дел од франшизата „Живи мртовци“ за да се одржи постојаноста со другите телевизиски серии. Џорне служи како главен продуцент.
Лорен Кохан и Џефри Дин Морган повторно ги играат своите улоги како Меги и Ниган од изворната телевизиска серија. Главните улоги ги толкуваат и Гај Чарлс, Жељко Иванек и Махина Наполеон. Развојот на серијата започнал во март 2022 г. Работниот наслов на серијата, „Остров на мртвите“, бил променет во август истата година. Дополнителните членови на глумечкиот состав биле објавени во октомври и ноември 2022 г. Главното снимање започнало во јули 2022 г. во Њу Џерси и завршило во октомври 2022 г.
Првата сезона од серијата се состоела од шест епизоди и била објавена на 18 јуни 2023 г. Во јули 2023 г., било објавено обновување за втора сезона.
1 Содржина
Серијата ги следи Меги и Ниган додека патуваат низ постапокалиптичен Менхетн, одвоен од копното, во потрага по грабнатиот син на Меги, Хершел. Уништениот град е полн со мртовци и жители што го направиле Њујорк свој свет, полн со анархија, опасност, убавина и ужас.
2 Улоги
2.1 Главни улоги
Лорен Кохан како Меги Грин. Вдовицата на Глен, порано дел од групата на Рик Грајмс во „Живи мртовци“. Таа е и водач на Колонијата Хилтоп, заедница на преживеаници што се преселиле од Вирџинија во Њујорк.
Џефри Дин Морган како Ниган. Поранешниот водач на Спасителите, кој ја напуштил Заедницата со својата бремена сопруга за да започне семеен живот по настаните во „Живи мртовци“.
Гај Чарлс како Перли Армстронг. Тој е маршал на Нововавилонската Федерација, мрежа на преживеани заедници во Њујорк со задача да го следат Ниган.
Жељко Иванек како „Хрватот“. По потекло од Хрватска, па оттука и неговиот прекар, Хрватот е жесток поранешен член на Спасителите, кој го грабнал синот на Меги, Хершел. Тој е и водач на „Бурази“ (мак. ''Браќата''), група непријателски преживеаници што ја презеле контролата над Менхетн.
Махина Наполеон како Џини: Млада девојка со мутизам што завршува под грижата на Ниган по трауматската смрт на нејзиниот татко. Подоцна се открива дека нејзиниот татко бил еден од мажите за кого Ниган објавил потера.
2.2 Второстепени улоги
Логан Ким како Хершел Ри: тинејџерскиот син на Меги и Глен. Ким го заменува глумецот Кин Мајкл Спилер, кој претходно го толкувал Хершел во „Живи мртовци“.
Капетан Америка: Храбар нов свет

''Капетан Америка: Храбар нов свет'' (|Captain America: Brave New World) — американски суперхеројски филм заснован на ликот на Marvel Comics за Сем Вилсон / Капетан Америка. Бил произведен од Marvel Studios и распределен од Walt Disney Studios Motion Pictures. Тоа е 35-ти филм во медиумската франшиза на „Кинематографската вселена на Marvel“ (КВМ), како и четвртиот филм од серијата за Капетан Америка и продолжение на серијалот на Disney+ „Соколот и Зимскиот Војник“ (2021). Филмот е во режија на Џулиус Она, кој го напишал сценариото заедно со Малколм Спелман и Далан Масон. Сем Вилсон / Капетан Америка го игра Ентони Маки. Во филмот играат и Дени Рамирес, Карл Ламбли, Тим Блејк Нелсон, Шира Хас, Харисон Форд и Лив Тајлер.
Премиерата на филмот во САД била на 14 февруари 2025 г., а во Македонија на 13 февруари истата година.
1 Содржина
По избирањето на Тадеус Рос за претседател на Соединетите Американски Држави, Сем Вилсон се наоѓа во средиштето на меѓународна случка и мора да работи за да ги спречи вистинските нарачатели зад случката.
2 Улоги
Ентони Маки, Сем Вилсон / Капетан Америка
Дени Рамирес, Хоакин Торес / Соколот
Карл Ламбли, Исаија Бредли
Тим Блејк Нелсон, Семјуел Стернс / Водачот
Шира Хас, Рут / Сабра
Харисон Форд, Тадеус „Грмотевицата” Рос / Црвениот Хулк
Лив Тајлер, Бети Рос
Џанкарло Еспозито, Сет Волкер
Елизабета (филм од 1998)

„Елизабета“ (англиски: ''Elizabeth'') – филм на режисерот Шекар Капур (Shekhar Kapur) од 1998 година, снимен по сценариото на Мајкл Хирст (Michael Hirst). Главните улоги ги играат: Кејт Бланчет (Cate Blanchett), Џефри Раш (Geoffrey Rush), Џозеф Фајнс (Joseph Fiennes), Кристофер Еклстоун (hristopher Eccleston), Род Калбертсон (Rod Culbertson), Пол Фокс (Paul Fox), Теренс Ригби (Terence Rigby), Питер Стокбриџ (Peter Stockbridge), Ричард Атенборо (Richard Attenborough) и Кети Бурк (Kathy Burke). Филмот бил номиниран за наградите „Оскар“ во седум категории, а ја освоил наградата за најдобра шминка. Покрај тоа, бил номиниран за наградите БАФТА во 12 категории, а победил во шест, вклучувајќи ги категориите: најдобар британски филм, најдобар спореден глумец (Џефри Раш) и најдобра глумица (Бланчет). Исто така, Бланчет ја освоила и наградата „Златен глобус“ за најдобра глумица во драма.
1 Синопсис
Во филмот се прикажува владеењето на британската кралица Елизабете Прва (ја игра Бланчет). Кралицата Мери (ја игра Бурк), која е фанатична приврзаничка на католицизмот, го наследува својот татко, кралот Хенри VIII, а својата полусестра Елизабета ја затвора затоа што е наклонета кон протестантите. Меѓутоа, додека Елизабета ја чека смртната пресуда, кралицата Мери ненадејно умира без наследник, така што младата Елизабета станува крлаица. Свесен за лошата положба на Елизабета, нејзиниот остарен советник, сер Вилијам Сесил (го игра Атенборо) го гледа решението во бракот со некој моќен европски монарх. Но, младата кралица е заљубена во ерлот од Лестер, Роберт Дадли (го игра Фајнс), така што нејзината неодлучност предизвикува бројни интриги на дворот...
Борнејска мачка

Борнејска мачка (лат. ''Pardofelis badia'') е еден вид на мали мачки, која е ендемска врста на островот Борнео. Класифицирана е како загрозен вид поради големиот пад на популацијата предизвикан од губење на живеалиштата.
1 Опис
Наликува многу на азиската златна мачка, но е многу помала од неа. Крзното и е светло кафевкасто по боја . Опашката и е долга и зашилена на крајот, а на неа има голема бела лента. Ушите и се заоблени.
Помеѓу 1874 и 2004 година биле измерени само дванаесет примероци. Должина на телото се движела од 49,5 до 67 сантиметри, додека на опашката 30-40, 3 сантиметри. Се претпоставува дека возрасните единки тежат околу 3-4 килограми, но премалку единки се измерени за да се добие посигурна проценка.
Главата и е кратка и заоблена, со темно сива боја и има две темни ленти од аголот на секое око. На задниот дел од главата има темна дамка во форма на буквата "М". Пропорциите на телото и многу долгата опашка и даваат на оваа мачка изглед кој потсетува на јагуарунди.
2 Екологија и однесување
Таинствениот и ноќен начин на живот, а можеби и малата густина на популацијата на борнејската мачка се можни причини зошто е многу тешко да се види. Ништо не е познато за нејзината исхрана и репродуктивно однесување.
Живеалиштето на борнејските мачки се шуми и мочуришни подрачја. Освен на островот Борнео во Индонезија, се среќава и во Малезија и Брунеј.
Во периодот меѓу 2003 и 2006 година била снимена само една фотографија на борнејска мачка и тоа во тек на 5034 ноќи.
Стејнертова болест

Стејнертова болест или ''Конгенитална миотонична мускулна дистрофија тип 1'' (ДМ) претставува автосомно-доминанто наследно заболување кое ги зафаќа мускулите во телото. Миотоничната мускулна дистрофија е болест која се карактеризира со прогресивна мускулна дегенерација и слабост во мускулите и истата е поделена на 2 (два) главни типа, односно Тип 1 – Стејнертова болест и Тип 2 – проксимална миотонична миопатија. Суптипови на Тип 1 се конгенитална, средна и класична форма на болеста, додека Тип 2 е значително потешка верзија од Тип 1. Најчесто се јавува за време на детството, но постои можност за појава и во понатамошниот период од животот.
0.1 Преваленца
Забележан е 1 - 5 случаи на 10 000 живородени деца.
1 Етиологија
Тип 1 на ДМ настанува поради генетска грешка која доведува до повторувачка експанзија на тринуклеотидот ЦТГ во генот ДМПК (dystrophiamyotonicaproteinkinase), на хромозом 19q. Се смета дека основен механизам за настанување на болеста е формирањето на токсична рибонуклеинска киселина која влијае на обработката на примарните транскрипти за многу протеини. Зафаќањето вклучува и други органи, како катаракта на очите, кардијални абнормалности, инсулинска резистентност и развојни абнормалности.
Децата со конгенитална форма на болеста имаат повеќе од 1 000 ЦТГ-повторувања. Поради автосомно-доминантното наследување, потребно е да се спроведе генетско советување на семејството поради ризикот од 50 % за пренесување на болеста од родител на децата.
2 Симптоми и дијагноза
Конгениталната форма за време на пренатални испитувања може да покаже состојба на полихидрамнион, намалени фетални движења, предвремено раѓање и помал плод во однос на секоја наредна гестациска недела. Понатаму, кај бебињата, карактеристична е сликата на слабост во мускулите на екстремитетите (хипотонија, хипофлексија, мускулна слабост поизразена дистално во однос на проксимално) и отежнато дишење поради слабост на респираторната мускулатура која е забележана веднаш по раѓањето. Респираторниот дистрес синдром е можна појава, понатаму слаба кашлица, респираторни инфекции и пнеумоторакс. Оваа е најтешката форма на болеста и преживеаните деца подоцна имаат значително доцнење во психо-физичкиот развој.
Златен стандард за поставување на дијагнозата е молекуларно генетско тестирање, а примарно се поставува според клиничките манифестации и позитивната фамилијарна анамнеза. Од антенаталната дијагноза, пренаталните пронајдоци на полихидрамнион и редуцирани фетални движења можат да се толкуваат како позитивен знак.
3 Последици
''Конгениталната миотонична дистрофиј''а има мултисистемско зафаќање со карактеристики на тешка хипотонија и генерализирана мускулна слабост кои се со тежок тек и немаат задоволителна прогноза.
4 Третман
За тешката форма на конгениталната миотонична дистрофија потребна е интензивна грижа уште од самиот почеток на раѓање, особено во поглед на исхраната и респираторната поддршка. Потребен е мултидисциплинарен пристап на лекари за менаџирање на симптомите.
Полова возбуда

Полова возбуда или сексуална возбуда — тоа е кога телото реагира на сексуални дразби кај луѓето или животните. Тоа е првата етапа во циклусот на човечкиот полов одговор. Кај луѓето, тоа обично се случува пред полова дејност како полов однос или мастурбација. Може да се активира со гледање или читање еротски материјали, разговор за полови теми, допирање чувствителни области (ерогени зони), спомени или заемодејство со други луѓе.
1 Еротски дразби
Половата возбуда може да биде поттикната од различни физички или умствени чинители. Човек може да биде возбуден од некој друг, одредени одлики на тој човек или дури и нечовечки предмети. Допирањето на чувствителните области (ерогени зони) или вклучувањето во љубовна игра може да доведе до возбуда, особено кога се очекува сексуална активност. Романтичните средини, музиката или другите смирувачки средини исто така можат да помогнат. Возбудата може да дојде од порно или друга полова содржина. Што предизвикува возбуда и колку е силна може да разнообразува од личност до личност и да се менува со текот на времето.
2 Физиолошки и психолошки одговори
Кај мажите:, Кај жените:
Машка полова возбуда. Налево, машките полови органи се во редовна, опуштена состојба. Надесно, мажот е полово возбуден, пенисот е исправен, а мадното кесе е напрегнато., Женска полова возбуда. Налево, женските полови органи се во редовна состојба. Надесно, жената е полово возбудена, вулвата е влажна и нејзините срамни усни се малку набрекнати.
Carpoxylon

''Carpoxylon macrospermum'' е вид на палма ендемична на Вануату и единствениот вид од родот ''Carpoxylon''.
Станува збор за загрозен вид на Црвениот список на IUCN на Критично загрозени видови, поради губење на живеалиште. Повеќе од еден век било сметано дека е исчезнат вид, но повторно бил откриен во 1987 година, со само 40 диви единки и 120 култивирани од локалното население.
1 Таксономија
Оваа палма првпат ја опишале Херман Вендланд и Карл Георг Оскар Друд во 1875 година во Линеа.
2 Наводи
Црнонога мачка

Црнонога мачка (|Felis nigripes) е вид на цицач од редот на ѕверови и фамилијата на мачки. Таа е најмал див вид на мачка во Африка, телото и е долго 35-52 цм. Иако името и е црнонога, само долниот дел на шепата е црн или темнокафеав.
1 Распространетост
Ареалот на црнонога мачка опфаќа повеќе држави. Видот е присутен во Зимбабве, Јужна Африка, Ангола, Боцвана, Намибија и Лесото (непотврдено).
2 Живеалиште
Живеалиштето на црноногата мачка се савани, области со тревна вегетација, полупустини и пустини до 2.000 метри.
3 Загрозеност
Овој вид се смета за загрозен вид од изумирање.
4 Наводи
Портрет на Филис Витли

''Портретот на Филис Витли'' — изгубена слика што се користи како преден дел за поетската збирка на поетесата Филис Витли, ''Песни за различни теми, религиозни и морални'', за прв пат објавена во 1773 година. Витли била првата професионална афроамериканска поетеса на Соединетите Држави и првата Афроамериканка чии дела биле објавени. Таа е и трета жена во Соединетите Американски Држави, без разлика на етничката припадност, на која е објавено нејзино писмено дело. Копиите од гравурата се наоѓаат во Националната галериа на портрети во институцијата Смитсонијан, Конгресната библиотека, Библиотеката за ретки книги и ракописи Бејнеке на библиотеката на Универзитетот Јеил, и Метрополитен музејот на уметноста.
1 Опис
Сликата ја прикажува младата Афроамериканка, Филис Витли, како седи на биро. Таа има внимателен изглед на лицето, со левата рака наместена на брадата, како да размислува што понатаму ќе напише на перницата со десната рака. Нејзината десна рака е врз парче хартија. На бирото има и мастило и мала книга. Таа носи капа и престилка над фустанот.
Позата што Витли ја прави додека лебди со пенкалото над хартијата потсетува на делата на Џон Синглтон Копли, кој добил задача да прави портрети за многу познати Бостонци од тоа време, и чии дела биле широко изложени и прикажани низ градот. Всушност, се чини дека овој портрет е првиот портрет на жена што пишува во американската историја.
2 Историја
Филис Витли не успеала да ја објави нејзината книга во САД, затоа, таа ја објавила нејзината книга во Лондон. За да потврди дека таа навистина е Афроамериканец, издавачот побарал да обезбеди портрет за делото, кој бил изгравиран на предниот дел. Друга, гравура со послаб квалитет е направена за алманах во Бостон во 1781 година, веројатно врз основа на предниот дел. Судбината на оригиналот е непозната, гравурата, за која „се вели дека била впечатлива претстава на оригиналот“.
Некои современи научници веруваат дека Витли му наредила на афроамериканскиот уметник Скипио Мурхед да го создаде портретот. Таа знаела за Мурхед бидејќи тој бил роб на пречесниот Џон Мурхед во Бостон, каде што живеела порано, и напишала песна во негова чест и неговото дело. Дополнително, необичниот приказ на црна жена што пишува на сликата нема паралела меѓу белите уметници современи на тој период. Сепак, и покрај фактот што аболицираните од 19 век биле заинтересирани за Витли и собирале информации и анегдоти за неа и за другите робови од областа Бостон, нема сигурни извори од 18 или 19 век што го потврдуваат идентитетот на уметникот.
Corypha umbraculifera

''Corypha umbraculifera'', една од најголемите видови палми во светот. Оваа палма расте до 20 или 25 метри во висина, со дијаметар до еден метар. Листовите се долги до 5 метри, а стеблата до 4 метри.
''C. umbraculifera'' расте низ Индија и Шри Ланка, и обезбедува широк спектар на храна и материјали за локалното население. Палмата била пренесена и во некои други земји.
1 Синоними
*''Bessia sanguinolenta'' Raf.
*''Corypha guineensis'' L.
Благоја Тикваровски

Благоја Тикваровски познат и како Благој Тикваров, роден Благоја Илија Тикваровски — македонски политичар, економист и учесник во народната ослободителна борба. Деец во Комунистичката партија на Југославија и подоцна Комунистичката партија на Македонија. Меѓу 1957 и 1960 бил назначен за градоначалник на градот Велес. За време на неговиот мандат тој го развил индустрискиот капацитет на градот. Поради неговите успешни придонеси тој бил назначен за претседател на стопанската комора на СР Македонија. Носител е на орденот за труд.
1 Животопис
Роден е во семејство на економисти во Велес, роднина е со велешкиот партизан Јован Тикваров. Тикваровски потекнува од т.н. Џајкаво маало, исто маало каде што потекнува Бане Андреев-Ронката, Ганчо Хаџи Панзов и Димитар Апасиев. Во млади години се приклучил во Комунистичката партија на Југославија и за време на Втората светска војна учествува во народната ослободителна борба во Велешкиот регион. За НОБ во Велес и Велешко тој напишал повеќе дела како „''Активноста на Мирче Ацев во работата на Велешката партиска организација''“ и „''Страшо Пинџур во Велешката партиска организација во 1941-1942 година''“.
После војната се приклучува во Комунистичката партија на Македонија и во 1957 година бил назначен за градоначалник на Титов Велес. Неговиот секретар бил Славчо Слабев, поранешен градоначалник на градот меѓу 1953 и 1955 година. Во еден интервју за време на неговиот мандат во српскиот весник „Борба“ тој истакнува како велешката индустрија и нејзините фабрики уште не биле доволно развиени и сакал да ја развие индустрискиот капацитет на градот. За време на неговиот мандат тој го проширил градот и соработувал со мијачки архитект за градбата на нови згради блиску до Сармаале. Неговиот мандат иако краткотраен имал позитивен впечаток врз развитокот на градот, поради тоа тој бил промовиран во различни други позиции.
Во 1968 година бил делегат во Петтиот конгрес на Сојузот на комунистите на Македонија. Во 1979 година бил добитник на орденот на труд со црвено знаме поради неговите придонеси. Во 1980 година бил назначен за претседател на стопанската комора на СР Македонија. Во 21 јули 1983 година бил примен како член во Републичката комисија за проучувањето и воведувањето на нов систем на единствена евиденција на недвижностите, заедно со Јордан Леов, автор на тогашната химна на Титов Велес. Но во 29 јануари 1985 година со нова одлука објавена во службениот весник тој бил отстранет од неговата функција. Во 28 јануари 1987 година бил избран за пратеник во тогашното собрание на СР Македонија. Починал после независноста на Македонија.
2 Наводи
Амбрим

Амбрим е вулкански остров во покраината Малампа во Вануату. Вулканската активност на островот вклучува езера од лава во два кратери во близина на врвот на островот.
1 Етимологија
Амбрим (исто така познат како ''Амбрин'', ''„ham rim“'' на ранонски) наводно бил именуван од капетанот Кук, за кој се вели дека се закотвил таму во 1774 година.
2 Географија
Островот се наоѓа во близина на центарот на архипелагот Вануату, Амбрим има приближно триаголен облик, околу 50 километри широк. Со 677.7 километри квадратни површина, тој е петти по големина остров во земјата. На врвот во центарот на островот доминира калдера слична на пустината, која зафаќа површина од 100 квадратни километри. Со исклучок на човечките населби, остатокот од островот е покриен со густа џунгла.
3 Вулканологија
Амбрим е голем базалтички вулкан со калдера широка 12 километри и е еден од најактивните вулкани на вулканскиот лак Нови Хебриди. Калдерата е резултат на огромна ерупција, која се случила околу 50-та година од нашата ера .Експлозивна сила е оценета со 6, трета највисока во Индексот на вулканска експлозивност на институцијата Смитсонијан, рангирана на најголемите вулкански експлозии во поновата геолошка историја.
Додека на повисоките височини преовладуваат конусите од пепел, западниот врв на островот се карактеризира со низа базалтни туфни прстени.
Неколку пати во еден век, вулканот Амбрим има деструктивни ерупции. Монт Бенбоу последен пат експлозивно еруптирал во 1913 година, уништувајќи ја болницата за мисија во Дип Поинт.
4 Демографија
Со соседниот остров Малакула и неколку помали острови, Амбрим ја формира покраината Малампа . Населението од 7.275 жители живее главно од плантажите со кокос во трите агли на островот.
5 Населени места
5.1 Југозапад
* Фали, Крег Коув, Бајап, Сесиви, Порт Вато, Бвеле, Лалинда, Тоу, Јаотилие, Санесуп, Емиотунган, Мараната и Пелибетакевер
5.2 Југоисток
* Маат, Паамал, [[Тоак|], Улеи, Утас, Тавеак, Асе, Паве, Самео, Енду, Пахакол и Бенебо
5.3 Север
* Рануетлам, Ранон, Олал, Фанла, Линбул, Вилит, Лонвара, Фона, Небул и Мегам
6 Туризам
Туристите ги привлекуваат активните вулкани на Амбрим, тропската вегетација и обичаите на локалните селани. Тие престојуваат во традиционални бунгалови, бидејќи на островот нема хотели.
7 Транспорт
На островот има два аеродрома.
Свети Себастијан (Рибера, Берлин)

''Свети Себастијан'' — слика од Хосе де Рибера. Сликата е масло на платно од 1636 година, изгубена по или најверојатно за време на пожарот во Флактурм Фридрихшајн во мај 1945 година.
Постои дебата за оригиналниот нарачател и локација на делото, иако повеќето историчари на уметност веруваат дека нарачател била црквата Пасквал Бајлон во Мадрид. Ова дело остана во приватната колекција на Едвард Соли сè додека не било купено во 1821 година од индустријалецот Бартолд Суермонд. Тој ја поседувал сликата сè до 1874 година, кога била стекната од Берлинската сликарска галерија. Таа подоцна била преместена во музејот Кајзер-Фридрих, а по избувнувањето на Втората светска војна била во Флактурм Фридрихшајн.
Душан Матиќ

Душан Матиќ (Ќуприја, 31 август 1898 — Белград, 12 септември 1980) — српски писател, универзитетски професор и член на САНУ.
1 Творештво
Во својата „Антологија на српската поезија“, Зоран Мишиќ истакнува дека Матиќ е еден од ретките српски поети кои дошле до полн израз во зрелите години. За разлика од многу негови современици, тој не си поставил задачи кои му се туѓи, туку се задржал на мотивот кој наблизу го чувствува — чувството на минливост. Своиет драгоцени надреалистички искуства ги подредил на стамената, малку скржава, интелектуална лирика, без голем замав и имагинација, но со голема јазична и столска рафинираност.
Кралство Шкотска

Кралството Шкотска (|Rìoghachd na h-Alba; |Kinrick o Scotland, |Kongungdum Skotland) била суверена држава во северозападна Европа, за која по традиција се вели дека била основана во 843 година. Нејзините територии се зголемувале и намалувале, но ја зафаќала северната третина на островот Велика Британија, споделувајќи копнена граница на југ со Кралството Англија. За време на Средниот век, Шкотска повремено водела војни со Англија, од кои најзначајни биле Војните за шкотската независност. По анексијата на Хербидите и Северните острови од Норвешка во 1266 и 1472, соодветно, и заземањето на Бервик од Англија во 1482, територијата на Кралството Шкотска се совпаднала со онаа на денешна Шкотска, ограничена од Северното Море на исток, Атлантскиот Океан на север и запад, и Северниот Проток и Ирското Море на југозапад.
Леда и лебедот (Микеланџело)

''Леда и лебедот'' — изгубена темперна слика на платно од Микеланџело насликана во 1530 година, а останале само копии во различни верзии. Делото го прикажува грчкиот мит за Леда и лебедот.
1 Историја
Во 1512 година, Алфонсо I д'Есте, војводата од Ферара, отишол во Рим за да се помири со папата Јулиј II, кој го изопштил во летото 1510 година поради неговиот сојуз со Луј XII против Република Венеција. Јулиј му простил и Алфонсо поминал неколку дена во Рим пред да се врати во Ферара. На 11 јули ја посетил Сикстинската капела, каде Микеланџело го насликал таванот. Додека се искачувал на сцената, имал долг и восхитувачки разговор со Микеланџело, кој му ветил слика.
Поминале неколку години без да биде официјално потврдена нарачката додека, во 1529 година, Микеланџело морал да замине во Ферара за да дејствува како „Генерален гувернер на утврдувањата“. Република Фиренца ги прегледа нејзините ѕидини, подготвени за очекуваната опсада. Во оваа прилика, војводата го потсетил Микеланџело на неговото ветување, а според Кондиви и Вазари, тој го создал делото кога се вратил во Фиренца во август 1530 година по падот на градот, можеби за времето што морал да го помине во криење. Тоа било квадратно темперно дело кое го прикажува Јупитер како лебед што води љубов со лежечка Леда (заснована на композиција од антички римски резби на скапоцени камења и гравури), јајце и Кастор и Полукс како деца.
Сликата била завршена во средината на октомври 1530 година, но Алфонсо ја нарекол „мала“ кога го испрашувал Микеланџело, па затоа одбил да го предаде. Делото и некои подготвителни цртежи всушност биле набавени (или како купување или подарок) од Антонио Мини, кој ги однел во Франција во 1531 година. Во 1532 година, тој му ја оставил на Франсоа I, кој подоцна ја испратил во дворецот Фонтенбло. Најпознатата копија му се припишува на Росо Фјорентино и се наоѓа во Националната галерија, Лондон, други пак се наоѓаат во Галеријата на старите мајстори во (Дрезден), Галеријата на стрите мајстори, Берлин и во музејот Корер во Венеција. Каза Буонароти во Фиренца содржи не само копија, туку и подготвителен цртеж на главата на Леда, за кој се вели дека го имал и самиот Микеланџело. Има и неколку гравури од делото, од кои најверен е оној на Николас Беатризе, на кој исто така се претставени Кастор и Полукс.
Crescentia

''Crescentia'' ( дрво калабаш, хуинго, крабаси или калебас ) е род од шест видови цветни растенија од фамилијата Bignoniaceae, нативни во Мексико, Карибите, Централна Америка и северен дел од Јужна Америка. Видовите се дрва со умерена големина кои растат до 10 метри во височина и произведуваат големи сферични плодови, со тенка, тврда лушпа и мека пулпа, до 25 цм во дијаметар.
1 Употреба
Овошната пулпа традиционално се користи при лечење на респираторни проблеми. Тврдата обвивка може да се користи како контејнер, сад, чаши итн.
2 Видови
Има шест видови.
*''Crescentia alata''*''Crescentia amazonica''*''Crescentia cujete''*''Crescentia linearifolia''*''Crescentia mirabilis''*''Crescentia portoricensis''
Ficus aspera

''Ficus aspera'', мозаична смоква, растение нативно во Вануату во јужниот дел на Тихиот Океан. Растението првпат се појавило во научната литература во 1786 година, објавено од германскиот ботаничар Георг Форстер, од примерок собран од островот Тана. Мозаичната смоква се користи како украсно растение. Плодовите се каулифлорни (плодови кои се формираат на главните стебла или на дрвенести стебла, а не од нови израстоци и ластари). Се нарекува и кловн смоква.
Crescentia alata

''Crescentia alata'', различно наречена мексикански калабаш, jícaro, morro, morrito или крилест калабаш е растителен вид од фамилијата Bignoaceae и од родот ''Crescentia'', нативна во јужно Мексико и Централна Америка јужно до Костарика .
1 Опис
Ова е мало дрво кое расте до 8 метри во височина. Има тврди плодови, слични на ѓуле, со дијаметар од 7–10 см, кои тешко се кршат. Се верува дека овие карактеристики на плодот еволуирале како одбранбен механизам против грабливост на семињата од одамна изумрената мегафауна на регионот. Меѓутоа, сега се чини дека тоа е контрапродуктивна стратегија (еволуциски анахронизам), бидејќи семето во плодовите не може да 'рти освен ако лушпите не се скршат, а со исклучок на коњите и луѓето, ниту едно животно кое моментално живее во неговиот природен ареал не може да ги скрши плодовите.
Забележано е дека домашните коњи можат да го скршат плодот со своите копита и да ги изедат пулпата и семињата (што сугерира дека тие можат да служат како вектори за дистрибуција на семето).
Даниел Јанзен сугерираше дека гомфотерите (изумрени животни слични на слон) можеби претходно биле одговорни за растурање на семето на ''C. alata''. Со нивното изумирање, ''C. alata'' се соочила со можност за губење на живеалиштето и претрпела крајно ограничена способност за миграција, но воведувањето на нов вектор, во форма на домашни коњи, му овозможила на видот да ја одржи својата одржливост. Можеби токму затоа ''C. alata'', најчесто се наоѓа во отворени области, како што се пасишта и полиња. Исто така, се одгледува поради своите плодови слични на тиква, кои може да се издлабат и исушат и да се користат како садови за храна и пијалаци. Во Централна Америка, исушени и насликани плодови слични на тиква се користат од локалното население за изработка на занаетчиски ракотворби како што се касички и украси. Листовите личат на оние на трилисниот портокал со широка петелка која наликува на четврти лист.
2 Историска употреба
Овошјето се спомнува во ''Попол Ву'' (книга со митови за цивилизацијата на Маите). Откако првата генерација херојски близнаци, 1 Хунахпу и 7 Хунахпу, не успеваат и се убиени во играта со топка во Шибалба, демонските Шибалбани го обесуваат нивните черепи на ова дрво. Подоцна черепот плука во раката на принцезата Ишкик, што ја оплодува и таа ја раѓа втората, успешна генерација на херојски близнаци.
Семињата се со сладок вкус и може да се јадат и се богати со протеини. Се користат во Хондурас, Ел Салвадор и Никарагва за да се направи еден вид пијалак-орчата наречена semilla de jícaro.
3 Наводи
*
Нокаут (удар)

Нокаут (|knockout) — удар при кој удрениот боксер е онеспособен за понатамошна борба. Вообичаен е во спортови како бокс, кикбокс, мешани боречки вештини (ММА) или во ситуации што вклучуваат физички пресметки. Нокаутот обично настанува кога силен удар ја прекинува нормалната работа на мозокот, предизвикувајќи привремено губење на свеста.
1 Двоен нокаут
Двоен нокаут се случува во вистински боречки спортови и боречки видеоигри, кога и двајцата борци истовремено нанесуваат удари, нокаутирајќи се еден со друг, оневозможувајќи им да продолжат. Во аматерскиот бокс, исходот зависи од натпреварувачката рунда:
* Пред финалето: И двајцата борци се прогласени за губитници и елиминирани.
* Во финалето: Натпреварот се смета како да завршил во последната рунда, а победникот се одредува со бодови.
* Ако и двајцата борци се кренат по нокдаунот, но едниот ја достигне границата на нокдаун (три или четири нокдауни), другиот се прогласува за победник.
2 Галерија
Нокаут
Pritchardia

Родот ''Pritchardia'' (семејство Arecaceae ) се состои од помеѓу 24 и 40 видови на палми (подфамилија Coryphoideae) кои се наоѓаат на тропските острови на Тихиот Океан во Фиџи, Самоа, Тонга, Туамотус и најразлично на Хаваи. Името на родот е дадено во чест на Вилијам Томас Причард (1829–1907), британски конзул на Фиџи.
1 Опис
Палмите се со различна висина која се движи од 6 до 40 метри. Листовите се во облик на вентилатор (ребресто-дланковидни), а стеблото е налик на столб, голо, мазно или влакнесто, надолжно нажлебно и нејасно прстенесто од лузни од листовите. Цветовите и плодовите се носени во терминален кластер со едноставни или сложени гранки на лаковидно или висечко соцветие кое (кај некои видови) е подолго од листовите.
2 Видови
Постојат 29 познати видови, од кои 19 се ендемични на Хавајските Острови, а остатокот се на други островски групи. Многумина се критично загрозени. Еден од островите на хавајскиот архипелаг Оаху го има најголемиот број на видовите на ''Причардија'' од било кој друг хавајски остров, со девет именувани видови регистрирани во 1980 година. Осум од тие видови може да се најдат во дождливиот регион Колау.
3 Однос со луѓето
Домородните Хавајци (кои ги нарекуваат ''лулу'' или ''ноулу'' ) често ги засадуваат дрвјата во своите традиционални домови. Ги консумираат нивните семиња (познати како ''hāwane'' или ''wāhane'' ) сурови, го користат стеблото како градежен материјал и лисјата за покривање на куќи и храмови.
Каулифлорија

Каулифлорија е ботанички термин кој го означува феноменот на растење на цветовите од главното стебло на растението, па дури и од кората на дрвото, наместо од нови пупки.
1 Значење
За растенијата, ова може да биде начин за опрашувување или да ги растераат животните кои не можат да летаат или да се качуваат. Иако овој феномен е широко распространет во сушните и умерените региони, тој е најчест во тропските дождовни шуми. Со оглед на богатството на фауната во тој регион, а со тоа и на опрашувачите, тешко е да се прецизира кои видови цвеќиња се приспособени да ги опрашуваат. Сепак, сигурно е дека на овој начин цвеќињата и плодовите се подостапни, што значително ги привлекува животните.
2 Примери
Појавата е позната кај какао дрвото, вид што ја населува Јужна Америка, дрвото на Јуда (''Cercis siliquastrum)'', некој фикуси на пр. Ficus aspera и други.
Данаја (Анибале Карачи)

''Данаја'' — слика од Анибале Карачи. Сликата е масло на платно од 1600-1605 година, уништена за време на Втората светска војна. Во Кралската збирка во Виндзорскиот замок опстојува подготвителна студија на сликата со автограм.
Нејзината атрибуција е прифатена од сите историчари на уметност, освен Ханс Тиеце (1880 – 1954) и Доналд Познер (1931 – 2005), при што првиот го предложил Доменичино како вистинскиот уметник, а вториот го предложил Франческо Албани.
Најраната референца за делото е попис на колекцијата на семејството Памфили од 1652 година. Според ''Vite de' pittori, scultori e architetti moderni'' на Џовани Пјетро Белори од 1672 година и ''Il microcosmo della pittura'' на Сканели од 1657 година, Кристина од Шведска се восхитувала на делото при посетата на колекциите на Камило Франческо Марија Памфили и тој ѝ ја дал во 1652. Потоа сликата била во сопственост на семејството Одескалчи, но кога таа колекција била поделена, станала дел од Орлеанската збирка во Кралската палата во Париз.
Како и голем дел од Орлеанската збирка, оваа слика била купена од англиски колекционер и подоцна завршила во Куќата Бриџвотер во Лондон заедно со другите дела на Карачи, како што е ''Плачница,'' а тие биле уништени при бомбардирање во 1941 година.
Биле познати отпечатоци, но не и насликани копии од ова дело се до 2011 година кога слика од приватна колекција во Москва била прикажана на изложбата „Италијански слики од 15-18 век од приватни колекции во Москва“ (Централна куќа на сликарите). Викторија Маркова во својата книга од 2024 година сугерира дека копијата била направена од внукот на Анибале - Антонио Карачи.
Составот на сликата имал големо влијание врз подоцнежните третмани на оваа тема, како оние на Орацио Џентилески и Рембрант.
Брадавица

Брадавица (|papilla mammae) — испакнатост на врвот на дојката каде што се отвораат порите на млечните жлезди. Брадавицата е опкружена со ареола, која често има потемна боја од остатокот од околната кожа. Кај жените, на крајот од бременоста и за време на доењето, мајчиното млеко се лачи од млечната жлезда, кое може пасивно да тече низ брадавицата или може да се исфрли со собирање на мазните мускули.
Кај луѓето, брадавиците на мажите и на жените можат да се стимулираат како дел од половата возбуда. Во многу култури, женските брадавици се сексуализирани или гледани како сексуални објекти и ценети во однос на нивните физички одлики и сексуална привлечност.
1 Анатомија
Брадавицата е мала испакнатост на кожата на дојката, на кое има мали отвори во кои се отвораат од 15 до 20 канали на млечната жлезда, распоредени цилиндрично околу врвот.
Просечната испакнатост на женските човечки брадавици е 10 мм.
Брадавиците на мажите и жените се менуваат во текот на нивниот живот, па оваа промена може да се очекува и да се смета за нормална. Некои неочекувани промени можат да вклучуваат: набрчкување на кожата на брадавицата, чешање на брадавиците, брадавицата е топла на пипање, црвена или болна, кожата околу брадавицата се лупи, кожата е нечиста со големи пори, брадавиците се искривени или превртени.
2 Ерекција на брадавиците
За време на половата возбуда, како и за време на фазата на овулација, може да се забележи појава на ерекција и чувствителност на брадавиците. Ерекцијата на брадавиците е предизвикана од собирањето на мускулните влакна сместени во неа и, за разлика од ерекцијата на дразницата, не е поврзана со крвотокот.
Licuala peltata

''Licuala peltata'' е вид палмa од фамилијата Arecaceae. Се наоѓа во Јужна Азија и Југоисточна Азија. Триаголните листови не се навистина пелтеирани, или ако е така само маргинално.
1 Вариетети
*''Licuala peltata'' var. ''sumawongii'', пронајден во Малезија и јужен Тајланд *''Licuala peltata'' var. ''peltata'', пронајдена во Јужна и Југоисточна Азија
2 Галерија
''Licuala peltata'' var. ''sumawongii''