Бринјевец

Бринјевец (или ''Бриновец'') е силен алкохолен пијалак, произведен во регионите Крас и Бркини во Словенија. Повторно се дестилира само од мелени и ферментирани бобинки и се разликува од сличните пијалаци кои имаат различни алкохолни основи со додаден вкус на смрека (соединение џин, словачка боровичка, холандска Џеневер, српска Клековача итн.). Има проѕирна боја и е наменета за народна медицинска употреба, а не за редовно пиење. Содржи помеѓу 40% и 50% алкохол и има многу карактеристичен кисел вкус.
1 Историја
Зборот бринјевец потекнува од зборот ''брин'' 'бобинки' и се прави од бобинки од смрека.
''Крашки бринјевец'' со векови го правеле локални земјоделци во регионите Крас и Бркини. За прв пат се споменува пред 200 години. Отсекогаш бил ценет од локалното население поради неговите лековити ефекти како лек за многу проблеми. Бидејќи се ферментира само од бобинки од смрека (од 100 до 150 килограми бобинки за 10 литри алкохол) и повторно се дестилира во специјален бакар, чини €30 или повеќе за литар (2010) ако се купува од локални фармери.
''Крашки бринјевец'' е спомнат во неколку книги како што се ''Нешанал Џиографик Тејст Словенија'' од Јанез Богатај и ''Лонли Планет Словенија - Историја, култура и природа'' како извонреден традиционален пијалак. Пијалакот се нашол и во брошурата за словенечки сувенири објавена од „Словенски официјален туристички водич“.
''Бринјевец'' во некои кафани и гостилници се продава и за пиење. Сепак, во повеќето случаи ваквиот ''бринјевец'' е само евтина копија на традиционалниот карстен ''бринјевец''. Вообичаено се прави од сливова ракија, ''тропиновец'', или дури и алкохол направен од ферментирани компири со додаден вкус на бобинки. Некои го претпочитаат на овој начин бидејќи вкусот е поблаг и повеќе се пие.
2 Географска ознака на Крашки бринјевец
Словенечкиот парламент го донел Законот за правила за означување на географското потекло на ''Крашки бринјевец'' на 30 јуни 2003 година. На 15 јануари 2008 година, Европскиот парламент донел регулација за дефиниција, опис, презентација, етикетирање и заштита на географските ознаки на алкохолните пијалаци и ја укина Регулативата (ЕЕЗ) бр. 1576/89 на Советот. Според оваа регулација, ''бринјевец'' станал заштитен пијалак со географско потекло.
Експертите на Европската комисија првично биле заинтересирани за природниот процес на производство ''на бринјевец'' кој се произведува без никакви адитиви. Поради оригиналното производство и карактеристиките на ''крашки бринјевец'', пијалакот е кандидат за класификација како специјалитет на листата на светски познати пијалаци.''Крашки бринјевец'' е направен од бобинки од видот ''Juniperus communis''. ''Juniperus communis'' е бодликава зимзелена грмушка или ниско дрво што расте на сув карстен терен. Тоа е моносексуално растение и само женските растенија растат бобинки. Бобинки зреат само на секои две или дури три години, така што истата грмушка често носи и зрели и незрели бобинки. Зрелите бобинки се месести, темно сини, имаат освежителен овошен мирис и малку сладок и горчлив вкус.
Бобинки се собираат во октомври и ноември со помош на дрвен стап и специјално обликуван дел. Работата е тешка и одзема многу време. После тоа, бобинките се чистат, се мелат со специјална мелница, се потопуваат во вода (3 до 4 пати поголема од количината на бобинки) во херметички затворен сад 4 недели на температура помеѓу 15 и 20 Целзиусови степени.
По завршувањето на алкохолната ферментација на кашата, дестилацијата се случува во два чекори во специјални бакарни кадрици. Бакарот најчесто се користи во изградбата на висококвалитетни алкохоли поради неговата способност да апсорбира сулфурни соединенија во дестилираната пареа. При првата дестилација, масло (''brinjevo olje'' 'масло од бобинки') се одвојува од алкохолот. Од 100 кг се добива половина литар масло од бобинки од смрека. Втората дестилација е долга и бавна. Својот хармоничен вкус ракијата го добива дури по шест месеци зреење.
Обликот и волуменот на шишињата (200, 500 и 700 мл) се исто така пропишани.
3 Медицинска употреба
Бринјевец се користи како традиционален народен лек за многу проблеми. Го стимулира протокот на крв во абдоминалната празнина и помага при лекување на стомачна болка, варење, гастритис и проблеми со цревата. Се користи и како средство за варење. Во минатото жените го користеле за смирување на менструалните болки. Тие често го мачкале долниот дел на стомакот со етерично масло од смрека (пропратен производ по првата дестилација) по што следувала голтка бринјевец. Некои повозрасни сè уште го нарекуваат бринјевец женски пијалак бидејќи порано домашната аптека била под женски домен. Вдишувањето на пареата од зовриена вода измешана со неколку капки бринјевец ги олеснува респираторните патишта и ги ублажува респираторните проблеми на астматичарите.
Етеричното масло е пропратен производ при дестилирање ''на бринјевец''. Како што споменавме, се користел за ублажување на менструалните болки, болки во стомакот или за лекување на проблеми со варењето кај децата со мачкање околу папокот и долниот дел на стомакот. Ова масло се продавало во минатото во локалните аптеки најмногу во Трст (Италија) и сè уште е многу скапо (160 или повеќе евра за литар во 2010 година).
Маслото од смрека се користи и за додавање вкусови на некои џинови.
4 Наводи