Прва црногорска фудбалска лига

Првата црногорска фудбалска лига ''(црногорски: Прва црногорска фудбалска лига, Prva crnogorska fudbalska liga, позната и како Прва ЦФЛ)'' - највисока фудбалска лига во Црна Гора, која поради спонзорски причини е позната под името Меридианбет 1. ЦФЛ. Основана во 2006 година, натпреварувањето е раководено од Фудбалскиот сојуз на Црна Гора. 10 екипи учествуваат во оваа лига. Победникот во Првата лига ги започнува квалификациите за УЕФА Лигата на шампионите од второто коло. Второ и третопласираната екипа и освојувачот на Купот на Црна Гора играат во квалификациските рунди од Лигата на Европа. Последно пласираната екипа директно испаѓа во Втората црногорска фудбалска лига, а другите две играат во баражот за Првата лига.
1 Историја
1.1 Пред независноста
Како дел од Кралството Југославија, црногорските клубови играле на Црногорското фудбалско првенство, создадено во 1922 година. И покрај присуството на националното југословенско фудбалско првенство, црногорските екипи не учествувале во него. Црногорското фудбалско првенство играло до почетокот на Втората светска војна.
Најуспешни тимови во тој период биле СК Црногорац од Цетиње (10 титули), ГСК Балчиќ од Подгорица (7), ФК Ловќен од Цетиње (5), ФК Будуќност од Подгорица (4) и ФК Арсенал од Тиват (1). Додека СК Црногорац и ГСК Балшиќ ги играле сите сезони, делувањата на ФК Будуќност и ФК Ловќен биле забранети во 1935 година, бидејќи тие биле признати како работнички клубови од страна на владата на Кралството Југославија.По Втората светска војна и создавањето на Федеративна Народна Република Југославија, највисоката лига стана Првата југословенска лига. На црногорските екипи им било дозволено да учествуваат во структурата на националната лига, а Црногорската републичка лига делувала како пониска дивизија со унапредување и испаѓање помеѓу системот на југословенската лига. Најистакнати клубови од Црна Гора во овој период биле Будуќност и Сутјеска.
Будуќност бил меѓу основачите на Првата југословенска лига и член на нејзината почетна сезона. Во поголемиот дел од ерата на СФРЈ, Будуќност играл во Првата лига, додека друга екипа од Црна Гора, што била во највисокото ниво е Сутјеска. Другите екипи играле во Втората југословенска лига или во пониските редови. Меѓу нив, најуспешен бил Ловќен, кој играл двапати во квалификациите за Првата лига, но без успех на крајот од натпреварувањето.
Кога СФР Југославија се распаднала, Сојузната Република Југославија била формирана во 1992 година, а српските и црногорските екипи играле во оваа лига, иако сè уште била именувана како Прва југословенска лига. Во 2003 година, СР Југославија станала Србија и Црна Гора и фудбалската лига го следела примерот. Црногорските клубови играле во Првата лига со српските клубови од 1992 до 2006 година. Во тој период, претставници на Црна Гора во Првата лига на Југославија/Србија и Црна Гора биле Будуќност, Сутјеска, Рудар, Могрен, Зета, Ком и Јединство.
За 2004/05, со преструктуирање на системот на српско-црногорскиот фудбалско лигашки систем, била распуштена националната Втора лига, наместо да биде заменета со две регионални оддели за двете републики на сојузот со унапредување во сè уште обединетата Прва лига.
Црногорските екипи кои играле на европски натпреварувања во времето на Југославија биле Будуќност, Сутјеска и Зета.
1.2 По осамостојувањето
Во 2006 година, по референдумот за независност, Црна Гора се одделила од Србија. После тоа, Црногорската прва лига била основана како највисоко национално натпреварување. На почетната сезона, членовите на Лигата станале три екипи од поранешната Прва лига на Србија и Црна Гора, седум од Втората лига и две од Црногорската републичка лига.Во периодот 2006-2017 година, лигата се состоела од 12 клуба, кои играле 33 натпревари во текот на сезоната. Од сезоната 2017/18, бројот на учесници во Првата лига бил намален на 10, со 36-неделно натпреварување.Досега 19 клубови учествувале во Првата лига. Најуспешни биле Сутјеска со четири титули и Будуќност три национални титули. Рудар и Могрен освоиле две титули. Други победници биле Зета и Титоград со една титула.
1.3 Соперништва
Главното соперништво во Првата лига е помеѓу Будуќност и Сутјеска, честопати наречено црногорско дерби. Првото издание на дербито во службените натпреварувања било играно во 1932 година, и до денес двата клуба играле дерби во највисокото ниво на натпреварувања во СФР Југославија, СР Југославија и, во новата ера, во Првата црногорска лига.
Друго традиционално соперништво е помеѓу Будуќност и ФК Ловќен од, бидејќи два клуба играат важни игри од 1920-тите. Тој соперник е дополнително поттикнат од фактот дека Будуќност е најголемиот клуб од главниот град Подгорица, додека Ловќен е главниот клуб од поранешната кралска престолнина Цетиње.
Во текот на првите две сезони на Првата лига, имало силно соперништво помеѓу Будуќност и Зета. Два клуба од територијата на Подгорица биле главни кандидати за титула во 2006/07 и 2007/08, а на нивниот натпревар од пролетта 2007 присуствувале повеќе од 10,000 гледачи на Градскиот стадион Подгорица. Тоа е најголема посетеност во историјата на Првата црногорска лига.
Во сезоните 2012/13 и 2013/14, имало големо мештанско дерби во Никшиќ, помеѓу Сутјеска и Челик. Во тоа време, на нивните натпревари честопати присуствувале повеќе од 7,000 приврзаници.
Во новиот период имало силни трки за титулата помеѓу Рудар и Будуќност или Сутјеска и Рудар.
2 Тимовите од сезоната 2024-25
Екипа, Град, Арена
ФК Арсенал Тиват, Тиват, Стадион во Паркот
ФК Бокељ, Котор, Стадион под Врмец
ФК Будуќност, Подгорица, Стадион под Горицом
ФК Дечиќ, Тузи, Стадион Тушко Поле
ФК Јединство, Бијело Поље, Градски стадион
ФК Језеро, Плав, Стадион под Рацина
ФК Морнар, Бар, Стадион Топлица
ФК Отрант-Олимпик, Улцињ, Стадион Олимпик
ОФК Петровац, Петровац, Стадион Митар Миќо Голиш
ФК Сутјеска, Никшиќ, Стадион крај Бистрице
3 Шампиони по сезона
Сезона, Шампиони, Второпласирани, Трето место
2006–07, Зета (1), Будуќност, Грбаљ
2007–08, Будуќност (1), Зета, Могрен
2008–09, Могрен (1), Будуќност, Сутјеска
2009–10, Рудар (1), Будуќност, Могрен
2010–11, Могрен (2), Будуќност, Рудар
2011–12, Будуќност (2), Рудар, Зета
2012–13, Сутјеска (1), Будуќност, Челик
2013–14, Сутјеска (2), Ловќен, Челик
2014–15, Рудар (2), Сутјеска, Будуќност
2015–16, Младост (1), Будуќност, Рудар
2016–17, ФК Будуќност (3), Зета, Младост
2017–18, Сутјеска (3), Будуќност, Младост
2018–19, Сутјеска (4), Будуќност, Зета
2019–20, Будуќност (4), Сутјеска, Искра
2020–21, Будуќност (5), Сутјеска, Дечиќ
2021–22, Сутјеска (5), Будуќност, Дечиќ
2022–23, Будуќност (6), Сутјеска, Арсенал
2023–24, Дечиќ (1), Морнар, Будуќност
3.1 Титули по клуб
Клуб, Град, Шампиони, Второпласирани, Шампионски години
ФК Будуќност, Подгорица, 6, 9, 2007–08, 2011–12, 2016–17, 2019–20, 2020–21, 2022–23
фк Сутјеска, Никшиќ, 5, 4, 2012–13, 2013–14, 2017–18, 2018–19, 2021–22
ФК Рудар, Плевља, 2, 1, 2009–10, 2014–15
ФК Могрен, Будва, 2, -, 2008–09, 2010–11
ФК Зета, Голубовци, 1, 2, 2006–07
ОФК Титоград, Подгорица, 1, -, 2015–16
ФК Дечиќ, Тузи, 1, -, 2023–24
ФК Ловќен, Цетиње, -, 1
ФК Морнар, Бар, -, 1
4 Поврзано
* Фудбалски куп на Црна Гора
* Црногорски клубови во европските фудбалски натпреварувања
* Црногорско дерби
* Втора црногорска футбалска лига
* Фудбал во Црна Гора
* Црногорска женска фудбалска лига
* Црногорски клубови во југословенските фудбалски натпреварувања (1946-2006)
* Фудбалско првенство на Црна Гора (1922-1940)
* Црногорска фудбалска република лига
* Прва црногорска футсал лига