procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Ѕвездена терезија

„Ѕвездена терезија“ — збирка поезија од македонскиот писател Влада Урошевиќ. Книгата е издадена во април, 1973 година од Заедницата за издавачка дејност НИП „Нова Македонија“. Таа била испечатена во печатницата „Нова Македонија“ во тираж од 1500 примероци, а уредник бил Бранко Заревски. Ликовните прилози биле на Глигор Чемерски, а ликовно и графичко обликување на Ристо Калчевски.
1 Содржина
Збирката содржи 5 циклуси:
* Месечината, сестра земјина
* Името на ѕвездата
* Толкувач на соништата
* Вечерни игри
* Предности на сонот
2 Осврт кон делото
„ Во светот на поезијата во кој живее, Влада Урошевиќ, ги бара неговите многубројни слоеви, во него се мешаат времињата, се мешаат сонот и стварноста, свеста и потсвеста. Неговото око не се задоволува со површината на пејсажот, тоа е микроскопски загледано во материјата, телескопски упатено во просторот. Неговото љубопитство е широко и постојано го менува предметот и аголот на посматрањето, но интензитетот на интересирањето е непроменет, за секој предмет, за секој детаљ, за секој феномен, од кои се открива цел еден космос. Во неговата поезија сонот ја предизвикува тајната, науката се нурка во сонот. Иреалното и ирационалното зрачат од некое длабоко запретано рационално јадро. Ѕвездите се светови кон кои науката се стреми, но за кои утврдуваме дека одамна живееле во сонот и имагинацијата, јаболкото го раскажува создавањето на светот, во семката 'ртат нови светови, нови соѕвездија, сиот космос. Кругот на постоење се повторува, тој е недосеглив и величенствен, но постојано го буди, го крева, го поттикнува љубопитството на духот, ризикот на барањето, радоста на откривањето.
Ѕвездената терезија ни го открива ова, ни го потврдува. Рано поттикнат од авантурата на детските приказни, од лектирата на книжевната и научната фантастика и од многубројното надреалистичко искуство, Влада Урошевиќ длабоко се нурнува во алхемијата на зборовите и од спојот на обичните зборови, секојдневни, извлечени од некој весник, од некој заборавен учебник или од некоја научна книга, тој ни соопштува необични и неочекувани слики и сознанија во кои стварноста и сонот се исклучуваат, се оддалечуваат, се доближуваат, се мешаат во нови знаци и нови значења. Кај Влада Урошевиќ стварноста лебди во воздухот, а фантастиката чекори по земјата. Во една своја песна од Ѕвездената терезија тој вели дека спијачите спијат а сонуваат само сонувачите. СО тоа тој посегнува по јадрото на уметноста, на творештвото. Зошто сонувачите, тоа се творците. Тие се истражувачи, визионери и градители на поезијата. Таков истражувач, пронаоѓач и градител е Влада Урошевиќ, еден од ретките во македонската литература. Со неговите стихови во нашата поезија зачекоруваат нови предели, нови светови, нови соѕвездија. Сето тоа одамна било во нас и околу нас, во животот и во сонот на современикот, но видливо само за него.“ - напишал Матеја Матевски во предговорот на поетската книга Ѕвездена терезија во декември, 1972.
Предејане

Предејане е градско населено место во градот Лесковац, Јабланички Управен Округ, Србија. Според пописот од 2022 година имало 872 жители. Гратчето е познато по мотелот ''Предејане''.
1 Поврзано
* Лесковац
* Јабланички Управен Округ
* Јужна Србија
Кристофер Маквеј

Кристофер Доналд Маквеј (роден на 12 април 1997, во Борос) е шведска фудбалер, на Сан Диего.
1 Клупска кариера
Маквеј ја започнал својата кариера како младински играч во Спарсорс АИК пред подоцна да се приклучи на Елфсборг на возраст од 12 години.
На 4 март 2019 година, Маквеј му се приклучи на клубот од Суперетан лигата, Далкурд на позајмица до 15 јули 2019 година.
По враќањето во Елфсборг, тој станал регуларен играч на клубот во 2021 година, забележувајќи 23 настапи во Алсвенскан.
На 14 јануари 2022 година, Маквеј потпишал тригодишен договор со американскиот клуб член на МЛС лигата, Интер Мајами.
На 1 февруари 2024 година, Ди Си Јунајтед го довел Маквеј од Интер Мајами. Сепак, откако клубот одбил да ја искористи опцијата во неговиот договор за продолжување на соработката по завршувањето на сезоната 2024, Маквеј бил разменет во новиот клуб во МЛС лигата Сан Диего на 11 декември 2024 година, со кој потпишал двегодишен договор.
2 Репрезентативна кариера
Во 2014 година, Маквеј играл за шведската репрезентација под 17 години.
3 Статистика
3.1 Клупска статистика
Сезона, Клуб, Првенство, Национален куп, Континентален куп, Останати купови, Вкупно
Лига, Наст, Гол, Лига, Наст, Гол, Лига, Наст, Гол, Лига, Наст, Гол, Наст, Гол
2017, Елфсборг, А, 1, 0, КШ, 0, 0, -, -, -, -, 1, 0
2018, А, 1, 0, КШ, 0, 0, -, -, -, -, 1, 0
2019, Далкурд, СТ, 16, 1, КШ+КШ, 1+1, 0, -, -, -, -, 18, 1
2020, Елфсборг, A, 6, 0, КШ+КШ, 2+4, 1+1, -, -, -, -, 12, 2
2021, А, 23, 0, КШ, 0, 0, ЛК, 5, 0, -, -, 28, 0
Вкупно Елфсборг 47 1 8 2 5 0 - - 60 3
2022, МЛС, 34+1, 1+0, УСКуп, 3, 0, -, -, -, -, -, -, 38, 1
2023, МЛС, 17, 0, УСКуп, 4, 0, -, -, -, КЛ, 3, 0, 24, 0
Вкупно Интер Мајами 52 1 7 0 - - 3 0 62 1
2024, МЛС, 27, 1, УСКуп, -, -, -, -, -, КЛ, 1, 0, 28, 1
2025, МЛС, 7, 0, УСКуп, -, -, -, -, -, КЛ, -, -, 7, 0
Вкупно во кариерата 133 3 15 2 5 0 4 0 157 5
4 Титули
4.1 Клупски
4.1.1 Интер Мајами
*Куп на лигите : 1
: 2023
Bomfunk MC's

Bomfunk MC's е финска брејк-бит/електро-хоп бенд кој е формиран во 1998 година во Финска. Фронтменот на групата е финскиот рапер Б.О. Даб (поранешен Б.О.В., вистинско име Рејмонд Ибанкс) и главен продуцент е Јако „JS16“ Саловаара.
Бендот е најпознат по нивниот хит сингл „Freestyler“, кој беше најпродаваниот сингл во Европа во 2000 година.
1 Членови
*Рејмонд Ибанкс - B.O.W или B.O.Dubb (MC)
*Исмо Лапалаинен - (познато како диџеј Гисмо)
*Јако Саловаара - (a.k.a. JS16)
2 Дискографија
2.1 Албуми
*''In Stereo'', 1999
*''Burnin’ Sneakers'', 2002
*''Reverse Psychology'', 2004
Дадинце

Дадинце — населено место во Општина Власотинце, Јабланички Управен Округ, Србија. Според пописот од 2022 година имало 98 жители. Од селото потекнува Драгиша Цветковиќ, српски и југословенски правник, политичар и последниот премиер на Кралството Југославија.
1 Поврзано
* Власотинце
* Јабланички Управен Округ
* Јужна Србија
Жена пред огледало

''Жена пред огледало'' (|La Femme au miroir) — слика масло на платно од Тицијан, датирано околу 1515 година. Се чува во музејот Лувр, во Париз.
1 Историја
Познато е дека се наоѓала во збирката на семејството Гонзага во Мантова од каде што го купил Чарлс I кралот на Англија. По егзекуцијата на Чарлс, сликата била продадена, ја купил Луј XIV за Версајскиот дворец.
Биле направени неколку обиди да се идентификува главниот женски лик - меѓу нив е љубовницата на Тицијан, љубовницата на Алфонсо д'Есте, Лаура Дијанти, или љубовницата на Федерико Гонзага, Изабела Боскети. Ниту една од овие теории не одговара на датумот што ѝ се припишува на сликата преку анализа на нејзиниот стил, а тоа е 1512-1515 година, кога дворовите на Мантова и Ферара првпат се заинтересирале за Тицијан.
Тицијан ја насликал Дијанти на портрет од 1523 година. Таа веројатно е само модел што се појавува на други слики - истата жена со пргаво црвеникава руса коса се појавува во низа слики од приближно исто време (вклучувајќи ја ''Флора'' во Уфици, ''Суета'' во Минхен, ''Саломе'' во Галеријата Дорија Памфили, ''Виоланте'' и ''Млада жена во црн фустан'' во Виена) како и неколку Мадони и облечен лик во ''Љубов света и љубов земна''. Како што и во серијата „Бела“, било вообичаено работилницата на уметникот да создава слични дела со варијации од истите студии, дури и од истиот картон.
Познати се многу верзии на делото, еднакви по квалитет на оригиналот, но не толку големи. Најдобрите се во Национален уметнички музеј на Каталонија во Барселона, галеријата на Прашкиот град и Националната уметничка галерија во Вашингтон.
2 Опис и стил
Жена со идеализирана убавина гледа на парапет и го допира шишенцето поставено на него (кое, можеби, содржи парфем или крем). Со десната рака си ја гали косата. Маж зад неа држи огледало за да ја покаже жената одзади и прозорецот што ја осветлува просторијата - неговото присуство е поврзано со расправите во ренесансната парагона за уметничката вештина. Според идеалите на парагоната, сликарството, како и скулптурата, треба да понуди повеќекратни перспективи на својата тема. Мажот држи второ огледало, видливо во профилот, во кое жената се гледа себеси додека се облекува.
''Жена пред огледало'' демонстрира хармонија на боја и состав типична за младиот Тицијан, кој ја воздигнал убавината, дури и сензуалноста на своите насликани ликови. Жените од тоа време носеле пуштена коса само во интимноста на домот, што на сликата ѝ дава еротски карактер што преовладува над другите елементи на темата ''vanitas'' (шишето со крем, играта на огледалата).
Пусто Шилово

Пусто Шилово е населено место во општината Медвеѓа, Јабланички Управен Округ, Србија. Според пописот од 2022 година имало 39 жители. Во селото е роден Благоје Пауновиќ, еден од најдобрите фудбалери на белградски Партизан во историјата и татко на српскиот фудбалски тренер Вељко Пауновиќ.
1 Поврзано
* Медвеѓа
* Јабланички Управен Округ
* Јужна Србија
Устав на Република Српска

Уставот на Република Српска (српскохрватски: ''Устав Републике Српске''/''Ustav Republike Srpske'') — главен правен акт на Република Српска, единица во Босна и Херцеговина. Уставот бил донесен од Националното собрание на Република Српска на 28 февруари 1992 година, но било потребно да се ревидира по потпишувањето на Дејтонскиот мировен договор. Тој обезбедува збир на правни норми и принципи за територијата, а меѓу неговите најважни функции, ја дефинира внатрешната организација на Републиката, функциите на официјалните институции и правата и слободите на граѓаните на Република Српска.
Уставниот суд на Република Српска започнал со својата работа на 1 јули 1994 година и неговата примарна улога е да обезбеди заштита на Уставот и законите. Тој е формиран од девет судии, меѓу кои и претседателот, избрани во согласност со Уставот и законите.
1 Историја
Уставот на Собранието на босанските Срби бил формално одобрен на 28 февруари 1992 година под ознаката Устав на Српската Република Босна и Херцеговина (''sr''). Бил на сила за време на Босанската војна (1992–1995), а по потпишувањето на Дејтонскиот мировен договор претрпел бројни измени во форма на амандмани за усогласување со мировниот договор и со Уставниот суд на Босна и Херцеговина.
Во март 2025 година, во Националното собрание бил усвоен предлог за усвојување на нов Устав што се приближува до неговата оригинална форма.
2 Уставот
Тој е формиран од 12 поглавја:
I - Основни одредби
II - Човекови права и слободи
III - Економско и социјално планирање
IV - Права и должности
V - Организација на Република Српска
VI - Територијална организација
VII - Одбрана
VIII - Уставноста и законитоста
IX - Уставниот суд
X - Судови и Јавно Обвинителство
XI - Промена на Уставот
XII - Завршни одредби
Ден на ерзјанскиот јазик

Ден на ерзјанскиот јазик (на ерзјански: ''Erzjan kelen chi, Эрзянь келень чи'') — ден на прослава на ерзјанскиот јазик, славен на 16 април од 1993 година главно во Мордовија од Ерзјаните, но и во други области во Русија и во други држави.
Во 1993 година, Фондацијата за ерзјанскиот јазик предложил еден ден во годината да се слави ерзјанскиот јазик, во обид да се промовира неговото зачувување. Бил избран 16 април, роденденот на Анатолиј Рјабов, креаторот на латинската азбука на ерзјанскиот јазик, како годишен ден на прослава.
Денес, Денот на ерзјанскиот јазик се слави не само во Мордовија, каде што ерзјанскиот јазик е официјален јазик, туку и во други места каде што живее компактно ерзјанско население: Нижни Новгород, Самара, Москва, Челјабинск и Мурманск. Празниците станале традиција и во други земји, каде што живеат сродни народи, како во Естонија (Ерзјанското општество „Сјатко“) и Финска.
Организатори на настанот во Москва се „Erzyan Vaigel“ („Гласот на Ерзјаните“), а во Санкт Петербург, како и во Ленинградската област - Здружението на Ерзјани „Ele“.
Официјалната свечена програма не е точно дефинирана и прославата обично се одржува во форма на отворени часови во училиштата и градинките, средби со познати писатели, поети, креативни личности и концерти. Целта на настаните е да се прослави ерзјанскиот јазик и литература, како и други национални успеси.
Прославите на Денот на ерзјанскиот јазик често вклучуваат уметнички изведби, изложби, состаноци, традиционални музички концерти, дегустации на национални јадења, саеми итн.
Во празничната сала задолжително е поставен портрет на проф. Анатолиј Рјабов, има натписи на ерзијански јазик, украси со цвеќиња и поставено е знамето на Ерзија.
Официјалниот дел започнува со песната „Тјуштија“, која во Саранск вообичаено ја изведува машкиот ансамбл „Торама“. Потоа се пали штатол, при што правото да го запали се дава на почитувана и позната личност, по што се избираат кандидати за президиум на Советот на старешини во Ерзија (на ерзијански: Эрзянь atyanь эзем).
Бојник

Бојник е гратче и седиштето на истоимената општина во Јабланичкиот Управен Округ, Србија. Според пописот од 2022 година имало 3.087 жители. Во општината живеат 9.315 луѓе.
1 Населени места
Населби во општината: Бојник, Боринце, Брестовац, Вујаново, Горно Бријање, Горно Коњувце, Граница, Добра Вода, Долно Коњувце, Драговац, Дубрава, Ѓинѓуша, Зелетово, Зоровац, Ивање, Каменица, Кацабаќ, КосанчиЌ, Лапотинце, Лозане, Магаш, Мајковац, Мијајлица, Мрвеш, Обилиќ, Ображда, Оране, Плавце, Придворица, Речица, Савинац, Славник, Стубла, Турјане, Ќуковац, Црквица.
2 Познати личности
* Фејат Сејдиќ, српски музичар и трубач, признат како најдобар трубач од Балканот
3 Поврзано
* Јабланички Управен Округ
* Јужна Србија
Бомбаши (филм)

„Бомбаши“ – филм на режисерот Предраг Голубовиќ од 1973 година. Автори на сценариото се Ратко Ѓуровиќ и Влатко Гилиќ, а главните улоги ги играат: Велимир Бата Живојиновиќ, Љубиша Самарџиќ, Абдурахман Шаља, Боро Беговиќ.
1 Синопсис
Бомбашите Ѓока и Ковач се добри другари, храбри и вешти луѓе кои за време на војната имале посебен однос кон другите и кон смртта...
Драговац (Бојник)

Драговац е населено место во општината Бојник, Јабланички Управен Округ, Србија. Според пописот од 2022 година имало 727 жители.
1 Познати личности
* Фејат Сејдиќ, српски музичар и трубач, признат за најдобар трубач од Балканот
2 Поврзано
* Бојник
* Јабланички Управен Округ
* Јужна Србија
Катерина Витале

Катерина Витале (1566-1619) — првата жена фармацевт и хемичар во Малта и првата жена фармацевт на витезите Хоспиталци.
Катерина Витале била по потекло од Грција. Таа се омажила за Еторе Витале, фармацевт на витезите Хоспиталци, кога била тинејџерка. По неговата смрт во 1590 година, таа ја наследила неговата аптека и задачата да обезбеди аптеки за Сакра Инфермерија. Таа била опишана како успешна бизнисменка, и станала многу богата и позната како добродетел на Кармелитите.
Бидејќи била во невообичаена положба за една жена, таа била контроверзна личност и предмет на легенди, клевети и гласини, при што била обвинета дека е претприемничка проститутка, парничар и садистички мачител на робови.
Таа умрела во 1619 година во Сиракуза, а нејзиното тело било однесено во Валета и погребано во Кармелитската црква. Лево и десно при влезот во црквата се нејзиниот надгробен споменик и надгробната плоча на Катерина Скапи, основачката на првата болница за жени во Малта.
По нејзината смрт, таа оставила дел од своето богатство, како и нејзиниот имот Палата Селмун, на ''Monte della Redenzione degli Schiavi'', добротворна организација основана за време на владеењето на Големиот Мајстор Алоф де Вињакур во 1607 година за да го финансира откупувањето на Малтежаните кои паднале во ропство. Таа оставила дел од наследството и на Редот на Малта, на нејзината внука, на Кармелитите и на Грчката црква.
Дојна Герман

Дојна Герман (родена на 29 ноември 1982 година) — член на Парламентот на Молдавија. Таа е активистка за правата на жените која работи на зајакнување на жените кои преживеале семејно и родово насилство, и на подобрување на правата на жените и политичкото лидерство. Герман имала положба и во Комисијата за човекови права на Парламентот.
1 Образование
Герман зборува четири јазици: англиски, француски, руски и романски, а нејзината прва диплома ја добила студирајќи странски јазици на Балтискиот државен универзитет. Нејзината магистерска диплома е од каде студирала менаџмент. Таа работела за царинската служба на нејзината земја и предавала комуникација и брендирање на пред да стане пратеник.
2 Пратеник
Герман била шеф на парламентарната комисија за надворешна политика и европска интеграција во Република Молдавија, при што имала клучна улога во обликувањето на надворешната политика на земјата, особено во однос на интеграцијата во Европската Унија. Нејзината поврзаност со проевропската Партија за акција и солидарност (ПАС) ја нагласува нејзината посветеност на поблиски врски со Европската унија и на промоција на европската интеграција.
3 Личен живот
Таа била родена во 1982 година во Кишинев.
4 Награди
Таа била наградена со Меѓународната награда за храбри жени во 2022 година.
Прва женска лига на Република Српска во кошарка

Прва женска лига на Република Српска во кошарка ''(српски: Прва женска лига Републике Српске у кошарци, Prva ženska liga Republike Srpske u košarci)'', позната како Мериданбет Прва женска лига Републике Српске поради спонзорски причини, е професионално женско натпреварување кое се одржува во Република Српска, ентитет на Босна и Херцеговина.
Пред формирањето на првенството на Република Српска во сезоната 1992–1993 година, екипите од овој регион се натпреваруваа во системот на југословенската лига. Првиот шампион во лигата беше ЖКК Млади Крајишник од Бања Лука, кој освоил девет последователни титули. Во текот на 1990-тите, клубот се натпреварувал и во Шампионатот на СР Југославија, постигнувајќи второ место во сезоната 1997-1998.
Шампионатот е во организација на Кошаркарскиот сојуз на Република Српска, а во сезоната 2024/25 се натпреваруваат пет клуба.
Првата женска лига на Република Српска е натпреварување од пониско ниво во споредба со женското кошаркарско првенство на Босна и Херцеговина, во кое екипите од Република Српска се натпреваруваат заедно со клубови од другите делови на земјата, со вкупно дванаесет екипи. Дополнително, некои екипи од Република Српска учествуваат и во ВАБА лигата, меѓународно женско клупско натпреварување во балканскиот регион.
1 Систем на натпреварување
Шампионатот се состои од две фази:*Прва фаза
Ова е лигашка фаза на турнирот, која се игра во двоен „секој со секого“ формат (секоја екипа игра по еден домашен и еден гостински натпревар против секоја друга екипа).
*Втора фаза (плеј-оф)
Во оваа фаза настапуваат четирите највисоко рангирани екипи од лигашката фаза. Победникот на плеј-офот се крунисува за шампион на Република Српска и се квалификува за шампионатот на Босна и Херцеговина.
2 Тимовите од сезоната 2024-25
Следното е списокот на клубови за сезоната 2024–25.
Екипа, Град
КК Будуќност БН, Бијељина
ОКК Игман, Источна Илиџа
КК Костајница, Костајница
КК Лидер, Градишка
ЖКК Слобода Нови Град, Нови Град
3 Сезони
Сезони, Шампион
1992-93, ЖКК Млади Крајишник
1993-94, ЖКК Млади Крајишник
1994-95, ЖКК Млади Крајишник
1995-96, ЖКК Млади Крајишник
1996-97, ЖКК Млади Крајишник
1997-98, ЖКК Млади Крајишник
1998-99, ЖКК Млади Крајишник
1999-00, ЖКК Млади Крајишник
2000-01, ЖКК Млади Крајишник
2001-02
2002-03
2003-04
2004-05
2005-06
2006-07
2007-08
2008-09, ЖКК Игман Источна Илиџа
2009-10
2010-11
2011-12
2012-13
2013-14
2014-15, ЖКК Игокеа
2015-16, ЖКК Козара
2016-17, ЖКК Козара
2017-18, ЖКК Требиње 03
2018-19, ЖКК Орлови 2
2019-20, ЖКК Феникс
2020-21, ЖКК Лавови
2021-22, ЖКК Козара
2022-23, ЖКК Игман Источна Илиџа
2023-24, ЖКК Феникс
2024-25, ЖКК Игман Источна Илиџа
4 Поврзано
*Прва лига во кошарка на Република Српска
*Кошаркарски сојуз на Република Српска
Ах ти мило детенце

„Ах ти мило детенце“ — стихозбирка за деца на македонскиот поет Иван Ивановски. Песните во збирката се напишани според мотивите на народни песни од разни земји. Збирката служела како лектира за прво одделение во основните училишта во СР Македонија.
1 Содржина
Збирката содржи 18 песни:* Ах, ти, мило детенце
* Мачорот крај шпоретот
* Спиј ми, сине
* Иде коза рогушеста
* Ленкината кукла
* Знаеш ли, знаеш ли...?
* Коњче
* Малите овчарчиња
* Природата е волшебна
* Пролет
* Разговор
* Штурчевата песничка за бепчињата и дечињата
* Чуден случај
* Пчелите и Гале
* Оро водат пчели рој
* Чудна случка во гората
* Косидба
* Зајко Бешко мрзливец
2 Изданија
Во 1980 година, збирката била објавена како заедничко издание на издавачките куќи Култура, Наша книга, Мисла, Македонска книга и Детска радост, а во реализација на „Култура“. Автор на корицата и на илустрациите во книгата е Младен Туниќ. Книгата е испечатена во печатницата на НИП „Нова Македонија“ во тираж од 30 000 примероци. Таа не е каталогизирана и ја нема меѓународната ознака ISBN.
Севил Шајдех

Севил Шајдех (моминско име: Гамбек (добруџанско-татарски: ''Ğambek'', кримскотурски: ''Cambek''); родена на 4 декември 1964 година) — романски економист, државен службеник и политичар. На 21 декември 2016 година, таа била предложена од социјалдемократите за премиер на Романија, но предлогот бил одбиен од претседателот Клаус Јоханис.
1 Студии и кариера
Шајдех била родена на 4 декември 1964 година во Констанца, Романија. Нејзината мајка Музел Гамбек (моминско име: Карпат) била од кримско-татарско потекло, а нејзиниот татко Саедин Гамбек е со турско потекло. Во 1987 година дипломирала на Факултетот за економско планирање и кибернетика, при Академијата за економски науки во Букурешт. Таа потоа работела во јавната администрација на округот Констанца, како шеф на Генералниот директорат за проекти. Во истиот период, таа била координатор на Националниот сојуз на советите на романските окрузи. Од 2012 година работи како државен секретар во Министерството за регионален развој.
Помеѓу мај и ноември 2015 година Шајдех била министер за регионален развој и јавна администрација во социјалдемократската влада предводена од Виктор Понта, како наследник на Ливиу Драгнеа.
На 21 декември 2016 година таа била посочена од партиите ПСД и АЛДЕ како кандидат за премиер на претседателот на Романија, Клаус Јоханис. Драгнеа, водачот на ПСД, посочил дека ќе ја задржи севкупната политичка одговорност за владата на Шајдех. Да била одобрена, таа ќе била првата жена и првата муслиманка на таа позиција. На 27 декември, Јоханис, кој бил од Национал-либералната партија, поразена од владината коалиција, ја отфрлил номинацијата, поради што Драгнеа и Калин Попеску-Таричеану, водачот на помалиот коалициски партнер, Алијанса на либералите и демократите, го обвиниле Јоханис дека размислува партиски и размислувале за негово отстранување од претседателска функција.
2 Личен живот
Семејството Шајдех е од сунитска муслиманска вероисповед и припаѓало на одамна воспоставените турски и татарски етнички малцинства во Романија. Нејзината мајка е внука на турскиот историчар Кемал Карпат.
Таа е во брак со сирискиот бизнисмен Акрам Шајдех (арапски: أكرم شحيدة). Романскиот политичар Ливиу Драгнеа бил сведок на нивната свадбена церемонија во 2011 година. Според декларацијата за финансиски интереси од јули 2015 година, парот поседува три имоти во Сирија, еден во Латакија и два во Дамаск.
Каписла

Каписла (|primer, |capsule) — мала метална чаура (изработена од челик, месинг, бакар или алуминиум), наполнета со основен експлозив или со експлозивна смеса. Служи за создавање на почетен импулс со кој се пали барутното или високоизбувливо полнење.
Капислата е составен дел од едноделен патрон или артилериски истрел; поставена е во посебен отвор на дното од чаурата.
При удар со доволна сила создадена од ударната игла или електрично запалена, капислите реагираат хемиски за да произведат топлина, која се пренесува на главното полнење и го запалува, а тоа пак, го турка проектилот. Поради нивната мала големина, овие каписли самите немаат сила да го истрелаат проектилот, но сепак имаат доволно енергија да го турнат куршумот делумно во цевката.
Јохан Кругер

Јохан Кругер (9 април 1598 – 23 февруари 1662 година) бил германски композитор на доста познати химни. Тој исто така бил уредник на тогаш најкористениот лутерански химнар во 17тиот век, ''Praxis pietatis melica''.
1 Ран живот и образование
Кругер бил роден во Грос Бризен (сега дел од ден денешен Губен) како син на гостилничар Георг Кругер. Тој бил етнички Лужички Србин, и бил прекрстен како Јан Кригар.
Студирал во блискиот Латеиншул (тогашен Губен) до 1613 година, а наставната програма на тоа училиште вклучувала музика и пеење.
Потоа патувал во Жари и Вроцлав на дополнително образование, и конечно пристигнал во Регенсбург, каде што добил музичка обука од Паулус Хомбергер (1560–1634). Во 1615 година патувал за Берлин, каде што студирал теологија во Берлинската гимназија Грауен Клостер. Во 1616 година бил ангажиран како куќен учител во семејството фон Блументал, меѓу неговите ученици бил и Јоаким Фридрих фон Блументал. Од 1620 година започнал да студира теологија на Универзитетот во Витенберг и дополнително се обучувал музика преку приватни учења.
2 Кариера
Од 1622 година до неговата смрт, период од 40 години, тој истовремено бил учител во гимназијата ''Грауен Клостер'' и кантор на Црква Свети Никола во Берлин.
Кругер компонирал бројни концертни дела и опширно пишувал за музичкото образование. Во 1643 година се запознал со познатиот химнописец Паул Герхард, за кого напишал музика за различни химни, меѓу кои и била химната „Како да те примат“. Во 1647 година тој го уредил најважниот германски лутерански химнар од 17 век, ''Praxis pietatis melica'', кој се појавил во многу повеќе изданија.
Меѓу химните за кои компонирал музика е исто така „Ти, о убава светска структура“ на Јохан Франк. Ден денес не е во практична употреба, освен една строфа, „de„ (Дојди, о смрт, да спиеш брате), била користена во соло кантата на Бах „Со задоволство ќе го носам вкрстениот стап“. Тој ја компонирал мелодијата за „Сега заблагодарете му за се на Бога“ на Ринкарт и за „Исус, мојот пријател“ на Франк, која Бах ја користел за истоимениот мотет.
3 Личен живот
Во 1628 година се оженил со вдовицата на градскиот советник. За време на Триесетгодишната војна, Кругер и неговото семејство претрпеле многу тешкотии и глад. Тој се разболел од чума и за малку ќе починел од таа болест. Пет од неговите деца и неговата сопруга починале од чумата во 1636 година. Во 1637 година, откако оздравел од болеста се оженил по втор пат со 17-годишната ќерка на гостилничар, со која имал четиринаесет деца, од кои повеќето починале на млада возраст. Една од неговите ќерки се омажила за дворскиот сликар Мајкл Конрад Хирт, кој направил портрет на Кругер во 1663 година. Кругер потоа починал во Берлин.
4 Наводи
Руска цивилизација

Руска цивилизација (на руски: Русская цивилизация) — наводна цивилизација формирана од Руси и управувана од таканаречен „руски свет“ (Русский мир), користена како концепт во рускиот национализам и рускиот иредентизам.
1 Дефиниции
Концептот добива различно значење во зависност од авторот. Според , таа е една од периферните цивилизации. Други, како професорот Владимир Николаевич Лексин, ја сметале за мит. Според Семјуел Хантингтон, не постои такво нешто како руска цивилизација. Според него, руската култура е дел од источната православна цивилизација.
Тојнби ја сметал руската цивилизација за култура со скромни достигнувања, но како нешто комплетно, додека Данилевски и Шпенглер ја опишале повеќе како феномен на иднината, при што последниот веруваше дека владината реформа на Петар Велики не ги исполнува традициите на руската цивилизација.
Плеханов и Бердјаев верувале дека руската цивилизација зазема гранична позиција меѓу Истокот и Западот. Соловјов верувал дека мисијата на руската цивилизација е обединување на Истокот и Западот, додека пак евроазијците ја сметаат за вид трета сила.
Некои сметале дека комунизмот бил туѓ на традиционалните руски вредности, а други верувале дека СССР бил природно продолжение на традиционалната руска цивилизација. Доминантната империјална идеолошка доктрина на рускиот император Николај I, наречена ''Официјален Национализам'' и изразена преку максимата ''Православие, автократија и националност'', некои ја сметаат за слична на советската партијност (партиско размислување, партизанство), идејаност (идеолошко размислување) и популизам.
Истражувачот Румјана Чолакова (од Вашингтонскиот универзитет во Сент Луис) смета дека руската цивилизација претставува сплот на словенската, татарската, угрофинската, викиншката и културата на големите степски жители. Според неа, концептот за руска душа е централен концепт на руската цивилизација.
2 Поврзано
* Руска култура
* Руски свет
* Руска душа
* Серуска нација
* Култура на Советскиот Сојуз
* Русификација
* Руски империјализам
3 Наводи
Стројковце

Стројковце е населено место во градот Лесковац, Јабланички Управен Округ, Србија. Според пописот од 2022 година имало 1.014 жители. Музејот на лесковачката текстилна индустрија се наоѓа во селото.
Во Стројковце е роден актерот Гојко Митиќ, кој се прослави во серијата на ''Винету'' вестерн филмови во Источна Германија.
1 Поврзано
* Лесковац
* Јабланички Управен Округ
* Јужна Србија
Словенечки референдум за независност од 1990 година

Референдумот за независност на Република Словенија (тогаш дел од СФР Југославија) бил одржан на 23 декември 1990 година. И владејачката централно-десничарска коалиција и левичарската опозиција го поддржале референдумот и ги повикале гласачите да ја поддржат словенечката независност.
На гласачите им било поставено прашањето: „Дали Република Словенија треба да стане независна и суверена држава? (на словенечки: ''Ali naj Republika Slovenija postane samostojna in neodvisna država?''). Словенечкиот парламент поставил праг за важност на плебисцитот од 51% од сите запишани гласачи.
Право на глас имале 1.499.294 луѓе. Сепак, 42.274 луѓе не биле во можност да гласаат бидејќи работеле во странство или биле вклучени во воена служба или воени вежби, со што електоратот бил намален на 1.457.020.
1 Резултати
На 26 декември резултатите од референдумот биле официјално прогласени од Франце Бучар во Собранието. 88% од регистрираните гласачи (95% од учесниците) гласале за независност, со што бил надминат прагот. 4% гласале против независноста, додека 1% гласале неважечки, а 0,1% ги вратиле неискористените ливчиња. На изборите не учествувал 7% од потенцијалниот електорат.
2 Последици
Најавата на Бучар ги обврзала словенечките власти да прогласат независност на земјата во рок од шест месеци. На 25 јуни 1991 година била донесена Основната уставна повелба за независност и суверенитет на Република Словенија и била прогласена независноста следниот ден, што довело до Десетдневната војна.
Енциклопедија Белиана

''Енциклопедија Белиана'' — словачка енциклопедија. Кога ќе биде комплетирана, ќе содржи околу 150.000 наслови во дванаесет илустрирани тома, како и додатоци. ''Белиана'' е објавувана од Словачката академија на науките. Нејзиното име, ''Белиана'', потекнува од Матеј Бел, словачки писател и историчар од 18 век. До 2024 година биле објавени десет тома.
1 Содржина
''Енциклопедија Белиана'' е универзална енциклопедија, а нејзината содржина е поделена на три дела: првиот е за природните науки, вториот за духовната култура и третиот за технологијата.
2 Томови
Том, Година на објавување, ISBN
1. А - Белк, 1999 година
2. Бел - Ци, 2001 година
3. Ч - Eг, 2003 година
4. Ех - Гала, 2005 година
5. Галб - Хир, 2008 година
6. Хис - Им, 2010 година
7. Ин - Калг, 2013 година
8. Калх - Кокп, 2016 година
Лебане

Лебане е град и седиштето на истоимената општина во Јабланичкиот Управен Округ, Србија. Според пописот од 2022 година имало 8.025 жители. Во општината живеат 18.119 луѓе.
1 Населени места
Населби во општината: Бачевина, Бошњаце, Бувце, Велико Војловце, Гегља, Голи Рид, Горно Врановце, Гргуровце, Долно Врановце, Дрводељ, Ждеглово, Клајиќ, Коњино, Кривача, Лалиновац, Лебане, Липовица, Лугаре, Мало Војловце, Нова Топола, Ново Село, Пертате, Петровац, Поповце, Пороштица, Прекопчелица, Радевце, Радиновац, Рафуна, Свињарица, Секицол, Слишане, Тогочевце, Ќеновац, Цекавица, Шарце, Шилово, Штулац, Шумане.
2 Познати личности
* Милорад Митковиќ, српски ортопедски хирург, академик на САНУ и професор по хирургија на Медицинскиот факултет на Универзитетот во Ниш
3 Поврзано
* Јабланички Управен Округ
* Јужна Србија
Турци во Србија

Турци во Србија (на турски: ''Sırbistan'daki Türkler''), наречени српски Турци се луѓе со турско потекло кои живеат во Србија. Турците на оваа територија живееле уште од отоманскиот период. Турското малцинство традиционално живее во урбаните области на Србија заедно со многу муслимански Албанци; сепак, во 1830 година, кога на Кнежевството Србија му била доделена автономија, повеќето Турци емигрирале како „мухаџири“ во Отоманска Турција, а до 1862 година речиси сите преостанати Турци ја напуштиле Србија, вклучително и 3.000 од Белград.
Според пописот од 2011 година, само 647 луѓе се изјасниле како Турци, не вклучувајќи го турското малцинство во Косово, за разлика од 2009 година кога нивниот број изнесувал 2.194.
1 Значајни луѓе
* Окан Демирок, победник на Најдобар модел на Турција (2016)
* Невзат Тандоган, турски гувернер и градоначалник, неговата мајка била родена во Белград, а татко му во Сараево.
* Хикмет Кивилџимли, турски комунистички водач, теоретичар, писател, публицист и преведувач. Тој бил основач на Ватан Партиси (ВП
* Јахја Кемал Бејатли, турски поет, преку мајка му потекнува од Хафиз Пазазаде Махмут Паша од Ниш. Покрај тоа, неговиот правујко Лескофчали Галип бил роден во Лесковац, Србија.
* Галип од Лескофча, отомански дивански поет од 19 век.
* Каличаде Хаки, турски филозоф и писател.
* Џеват Абас Гурер, турски војник и политичар.
* Исмаил Хаки Киликоглу, турски политичар.
* Муалим Џевдет, турски просветител и писател, неговото семејство емигрирало од Ниш.
2 Поврзано
* Отоманско Царство
* Османлиска архитектура
3 Библиографија
* .
Сјујумбике

Сјујумбике (латински: ''Söyenbikä, Sujumbike''; кирилица: ''Сөембикә'') (1516 &#x2013; по 1554 година) — ногајски владетел, односно ''хан''. Таа била регент на Казан за време на детството на нејзиниот син од 1549 до 1551 година.
1 Животопис
Таа била ќерка на ногајскиот благородник Јосиф Бак и сопруга на Џан Али (1533–35), Сафа Гиреј (1536–49) и Шахгали (по 1553). Во 1549 година, таа станала регент за време на детството на нејзиниот син, Утјемиш Гиреј.
Во 1551 година, по првото делумно освојување на Казанскиот ханат од страна на Иван Грозни, таа била насилно преместена во Москва со нејзиниот син, а подоцна се омажила за Шахгали, хан на Касим и Волшките Татари, и лојален на Русија.
1.1 Легенда за самоубиство
Таа е национален херој на Татарстан. Нејзиното име е поврзано пред се со кулата Сјујумбике, каде Иван Грозни сакал да се ожени со неа, па таа се согласила дека ако ѝ изгради кула направена со седум нивоа (по еден за секој ден во неделата), тогаш таа ќе се омажи за него. Иван Грозни наводно ја завршил кулата во текот на една недела, па Сјујумбике се качила на врвот на кулата и откако погледнала во нејзиниот Казан, толку се преплавила од емоции за својот народ што не можела да поднесе да се омажи за царот и скокнала. Сепак, вистинскиот датум на нејзината смрт и нејзиниот гроб остануваат непознати.
Теорема за седум кружници

Во геометријата, теоремата за седум кружници е теорема за одреден распоред на седум кружници во Евклидовата рамнина. Поточно, ако е даден синџир од шест кружници, сите тангентни на (допираат) седма кружница и секоја тангентна на двете нејзини соседни кружници, трите прави повлечени низ паровите од спротивни допирни точки со седмата кружница минуваат низ иста точка (се конкурентни). Иако е елементарна по природа, оваа теорема била откриена дури во 1974 година (од Евелин, Пани-Кутс и Тајрел).
1 Поврзано
* Теорема на Брианшон
2 Наводи
***
Надира

Махларајим (на узбечки: Моҳларойим, ماه لر آیی), најпозната по нејзиниот псевдоним Надира (نادره) — узбечка поетеса и државничка. Таа била регент на Кокандското ханство за време на детството на нејзиниот син од 1822 година.
Надира генерално е сметана за еден од најистакнатите узбечки поети. Пишувала поезија на узбечки и персиски јазик. Надира користела и други псевдоними, како Комила и Макнуна. Многу од нејзините дивани преживеале и се состојат од повеќе од 10.000 реда поезија.
1 Биографија
Надира била сопруга на Мухамед Умар-Кан кој владеел со Кокандското ханство од околу 1810 година до неговата смрт во 1822 година. По смртта на нејзиниот сопруг, Надира станала де факто владетел на Коканд бидејќи нејзиниот син Мухамед Али-Кан бил само тинејџер кога бил крунисан за хан; таа продолжила да му биде регент и советник во текот на неговото владеење. Таа исто така била писателка која пишувала поезија и на узбечки и на персиски јазик. Нејзиниот опус се состои од 10.000 хемистиши.
И покрај нејзините обиди да всади малку социјално полиберални вредности кај нејзиниот син, Мадали почнал да применува експанзионистичка политика што водела до војна со ривалскиот Бухарски емират. Нејзината поезија била презрена од улемите и била оценета за „несоодветна“, бидејќи во нејзините дела таа честопати пишувала за табу теми и за страдањата на жените во Централна Азија во тој временски период.
Таа била обесена по наредба на емирот Насрула Кан од Бухара во април 1842 година заедно со нејзините синови за време на кокандско-бухарските војни. Според некои извори, Насрула бил бесен што одбила да се омажи за него.
2 Наследство
Долго време по нејзината смрт во 1842 година, Надира била промовирана во советската ера како национална хероина на Узбечка ССР и уживала статус сличен на некои други слично одликувани жени како Нурхон Јулдашхоџаева. Во очите на јавноста таа е маченичка и национална хероина, а 200 години по нејзиното раѓање, на првата национална поштенска марка на новонезависен Узбекистан бил прикажан нејзиниот портрет.
Сврљиг

Сврљиг е град и седиштето на истоимената општина во Нишавскиот Управен Округ, Србија. Според пописот од 2022 година имало 6.762 жители. Во општината живеат 10.781 луѓе.
1 Населени места
Населби во општината: Белоиње, Бурдимо, Бучум, Варош, Влахово, Галибабинац, Гојмановац, Грбавче, Гулијан, Гушевац, Давидовац, Драјинац, Ѓуринац, Жељево, Извор, Копајкошара, Лабуково, Лалинац, Лозан, Луково, Манојлица, Мерџелат, Мечји До, Нишевац, Околиште, Округлица, Палилула, Периш, Пирковац, Плужина, Попшица, Преконога, Радмировац, Рибаре, Сврљиг, Сливје, Тијовац, Црнољевица, Шљивовик.
2 Поврзано
* Нишавски Управен Округ
* Јужна Србија
Трговец

Трговец — лице што купува и продава стоки, најчесто заради печалба. Трговците можат да тргуваат со производи месно во нивниот град или област, или на меѓународно ниво со размена на стоки со луѓе од други земји. Трговците постојат уште од античко време и отсекогаш играле важна улога во растот на градовите, културите и економиите.
1 Видови трговци
Трговци на мало — продаваат стоки право на муштериите.
Трговци на големо — купуваат производи во големи количини и ги продаваат во продавници или други претпријатија.
Патувачки трговци — се движат од место до место за да тргуваат со стоки.
2 Трговците во Македонија
Трговците се важен дел од македонската историја уште од античко време. Во епохата на Античка Македонија, трговците разменувале вино, маслиново масло, метали и текстил низ Балканот и Медитеранот. Низ регионот минувале важни трговски патишта, кои ја поврзувале Македонија со Грција, Тракија и Илирија.
За време на отоманскиот период, македонските трговци играле клучна улога на месните пазари (наречени базари) и патувале во места како Истанбул, Виена и Солун за да тргуваат со стоки како што се волна, тутун и вино.
И денес трговците во Македонија работат на пазари, продавници и преку меѓународна трговија. Современите македонски трговци извезуваат вино, земјоделски производи и текстил, а увезуваат стоки од Европа, Азија и пошироко.
Conservatoire national des art et métiers

Conservatoire national des arts et métiers (или едноставно ''CNAML'') — универзитет во Париз, Франција. Претставува еден од најпрестижните и најелитните универзитети и е член на таканаречената Hesam, основан во 1794 година.
1 Познати дипломци
* Луј Пастер
2 Наводи
Бејлербегова џамија (Едрене)

Бејлербеговата џамија - џамија која се наоѓа во средишниот округ на Едрене.
Бејлербеговаста џамија била изградена во 1429 година од страна на Синанедин Јусуф-паша, бејлербег од Румелија. Џамијата, која има полигонален план и една купола, се наоѓа во рамките на Бејлербеговиот комплекс. Тоа е важен пример меѓу зградите со превртен Т-план.
Тереза Брунсвик

Грофица Тереза (фон) Брунсвик (на унгарски: Teréz Brunszvik; 27 јули 1775 г. во Посони, Кралство Унгарија – 23 септември 1861 г. во Пешта, Кралство Унгарија) — припадник на унгарското благородништво, педагог и следбеник на Песталоци.
1 Ран живот
Таа била родена како прво дете и најстара ќерка на унгарскиот гроф, Антон Бруншвик де Коромпа (1746-1793) и неговата сопруга, бароницата Ана Барбара Ванкел фон Зеберг (1752-1830). Нејзини браќа и сестри биле грофот Франц (1779-1854), грофицата Марија Јозефа (1779-1821), грофицата Жозефина и грофицата Шарлот (1780-1843).
2 Биографија
Таа била прва која основала градинки во Унгарија, на 1 јули 1828 година, основани по примерот на Роберт Овен поставен во Њу Ланарк, Шкотска во 1816 година. Наскоро предучилишната установа станала позната низ цела Унгарија и во 1837 година, Фридрих Фребел ја основал првата „градинка“ во Германија.
Како ученичка на Лудвиг ван Бетовен, Тереза била посветена на неговата Соната за пијано бр. 24, а некои писатели шпекулираат дека таа - а не нејзината сестра Жозефина која е општо прифатена како адресант - можеби била наменетиот примач на писмото на Бетовен до „Бесмртната сакана“. Нејзините мемоари за првпат биле објавени од Ла Мара, која била застапник на оваа теорија. Нејзините дневници и белешки (до 1813 година) биле објавени од Маријана Секе, која изјавила дека тие откриваат многу за односите помеѓу Бетовен и семејството Брунсвик, особено за неговите односи со нејзината сестра Жозефина.
Парламентарни избори во Бугарија (1931)

Парламентарните избори биле одржани во Царството Бугарија на 21 јуни 1931 година. Во изборите победиле Народниот блок, алијасна составена од Бугарскиот земјоделски народен сојуз, Демократската партија, Национал-либералната партија и Радикално-демократската партија, тие освоиле 151 од 273 пратенички места. Излезност било 85,2%.
Овие биле последните официјално слободни партиски избори одржани во Бугарија пред Втората светска војна ( изборите во 1939 година биле официјално непартиски, но биле наместени од тогашната фашистичка власт). Додека после војната изборите во Бугарија биле наместени од тогашната комунистичка диктатура. Како резултат на тоа, изборите во 1931 година биле последните слободни избори одржани во земјата сѐ до 1990 година кога биле одржани првите парламентарни избори после незавиноста на Бугарија.
1 Резултати
+, Партија, Гласови, %, Места, +/-
Народен блок, 626.553, 48,4, 151, 105
Демократска алијанса, 403.686, 31,2, 78, 96
Бугарска комунистичка партија, 168.281, 13, 31, -
Обединета работничка социјалнодемократска партија, 27.323, 2,1, 0, -
Социјалистичка федерација, 26.501, 2, 0, -
Бугарски земјоделски народен сојуз, 20.805, 1,6, 0, 6
Независни, 11.980, 0,9, 0, -
Обединета народна-прогресивна партија, 8.152, 0,6, 0, -
ВМРО (А), -, -, 8, 1
Бугарска комунистичка партија (широки социјалисти), -, -, 5, 5
Неважечки ливчиња, 22.228, -, -, -
2 Наводи
2.1 Користена литература
*
Елена Задарска

Елена Задарска (почината на 8 октомври 976), позната и како Елена Славна (хрватски: ''Jelena Slavna'') — кралица на Кралството Хрватска, како сопруга на кралот Михајло Крешимир II, од 946 до 969 година, период кој бил обележан со „мир, ред и брз раст“. Таа била регент на Хрватска по смртта на нејзиниот брачен другар за време на детството на нејзиниот син Стјепан Држислав, и владеела од 969 до 976 година.
1 Животопис
Се смета дека потекнувала од старото патриско семејство Мадијевци од Задар. Се омажила за Михајло Крешимир II и станала кралица консорт во 949 година.
Таа станала кралица владетел на Хрватска по смртта на нејзиниот сопруг во 969 година. Бидејќи нејзиниот сопруг го наследил нивниот малолетен син, таа станала регент на Хрватска во име на нејзиниот син. Како таква, таа владеела до сопствената смрт.
1.1 Регентство
Според ''Historia Salonitana'' на Тома Архиѓаконот од 13 век, кралицата Елена ги изградила црквите Свети Стефан и Света Марија во Салона (денешен Солин). Атриумот на Свети Стјепан станал Мавзолеј на хрватските кралеви и е зачуван до денес.... sancti Stephani et sancte Marie in Salona cum omnibus earum bonis. Has siquidem ecclesias edificauit et dotauit quedam Helena regina, donans eas Spalatine sedi iure perpetuo possidendas. Que ob reuerentiam regalium sepulchrorum concesse fuerant quibusdam regularibus ad tempus, qui assidue in eis officiorum ministeria exercebant. Ibi namque magnificus uir Cresimirus rex, in atrio uidelicet basilice sancti Stephani, tumulatus est cum pluribus aliis regibus et reginis.
Елена одиграла централна улога во обединувањето на хрватските и латинските елементи во Кралството, поставувајќи ја основата за нејзиниот син, Стјепан Држислав, да преземе суверенитет над далматинската тема (која била под номинална византиска власт).
1.2 Епитаф
Елена починала во октомври 976 година и била погребана до нејзиниот сопруг во Сент Мери. Кралскиот натпис на нејзиниот саркофаг бил епитаф, кој бил откриен и толкуван од археолозите. Епитафот, кој фрлил светлина врз генеалогијата на раните хрватски владетели, бил откриен од Дон Фране Булиќ на 28 август 1898 година. Епитафот покажува и дека постарите владетели, пред нејзиниот син Стефан Држислав, ја носеле титулата кралеви. Латинскиот и македонскиот превод на епитафот гласат:IN HOC TUMULO QUIESCIT HELENA FAMOSA, QUE FUIT UXOR MIHAELI REGI, MATERQUE STEFANI REGIS, HABENAS RENUIT REGNI. VIII IDUS MENSIS OCTOBRIS IN PACE HIC ORDINATA FUIT ANNO AB INCARNATIONE DOMINI DCCLXXVI INDICTIONE IV, CICLO LUNARE V, EPACTA XVII, CICLO SOLARI FIT PUPILLORUIM TUTORQUE VIDUARUM. ICQUE ASPICIENS VIR ANIME DIC MISERERE DEUS.Во овој гроб почива познатата Елена која била сопруга на кралот Михајло и мајка на кралот Стјепан. Таа управувала со кралството. На осмиот ден пред Идите од октомври, таа била погребана овде во мир 976 години од четвртата индикација по воплотувањето на Господ, во петтиот циклус на Месечината, седумнаесеттиот епакт и петтиот циклус на Сонцето кој е истовремен со шестиот. А таа која во текот на животот била кралица, била и мајка на сирачиња и заштитничка на вдовиците. Кој гледа (оттука) нека рече: „Господи, помилуј ја нејзината душа!“.
2 Галерија