Муслимански свет

Поимот муслимански свет и исламски свет најчесто се однесуваат на исламската заедница, која е позната и како Ума и има неколку значења. Во религиозна смисла, се однесува на оние кои се придржуваат до учењето на исламот и се однесува на муслиманите. Во културна смисла, се однесува на исламската цивилизација, вклучувајќи немуслимани кои живеат во таа цивилизација. Во современата геополитичка смисла, терминот обично се однесува колективно за муслимански мнозинство земји, држави, области или градови. Терминот земји со мнозинско муслиманско население е алтернатива која често се користи за втората смисла.
Историјата на муслиманскиот свет опфаќа околу 1.400 години и вклучува различни социо-политички случувања, како и напредок во уметноста, науката, медицината, филозофијата, правото, економијата и технологијата за време на исламското златно доба. Муслиманите бараат насоки за Куранот и веруваат во пророчката мисија на исламскиот пророк Мухамед, но несогласувањата за други прашања довеле до појава на различни верски школи на мислата и секти во исламот. Исламските освојувања, кои кулминирале со воспоставувањето на Калифатот на три континенти (Азија, Африка и Европа), го збогатиле муслиманскиот свет, постигнувајќи ги економските предуслови за појавата на оваа институција, благодарение на акцентот на исламските учења. Во современиот период, поголемиот дел од муслиманскиот свет бил под европска колонијална доминација. Националните држави кои се појавиле во постколонијалниот период усвоиле различни политички и економски модели и тие биле погодени од секуларните, како и од религиозните трендови.
Од 2013 година, комбинираниот БДП (номинален) на 50 земји со мнозинско муслиманско население изнесувал 5,7 трилиони американски долари. Од 2016 година, тие учествувале со 8% од вкупниот број во светот. Во 2020 година, економијата на Организацијата за исламска соработка која се состои од 57 земји-членки имала комбиниран БДП (ППП) од 24 трилиони американски долари што е еднакво на околу 18% од светскиот БДП или 30 трилиони американски долари со 5 земји набљудувачи на ОИС кои е еднакво на околу 22% од светскиот БДП. Некои земји-членки на ОИС - Брегот на Слоновата Коска, Гвајана, Габон, Мозамбик, Нигерија, Суринам, Того и Уганда не се со мнозинско муслиманско население.
Од 2020 година, 1,8 милијарди или повеќе од 25% од светското население се муслимани. Според процентот од вкупното население во регионот што се смета себеси за муслимани, 91% во Блискиот Исток-Северна Африка (МЕНА), 89% во Средна Азија, 40% во Југоисточна Азија, 31% во Јужна Азија, 30% во Потсахарска Африка, 25% во Азија, 1,4% во Океанија, 6% во Европа, и 1% во Америка.
Повеќето муслимани се од една од двете деноминации: сунитскиот ислам (87–90%) и шиитите (10–13%). Сепак, други деноминации постојат во џебови, како што е Ибади (првенствено во Оман). Муслиманите кои не припаѓаат, не се самоидентификуваат со или не можат лесно да се класифицираат под една од препознатливите исламски училишта и гранки се познати како не-деноминациски муслимани. Околу 13% од муслиманите живеат во Индонезија, најголемата земја со муслиманско мнозинство; 31% од муслиманите живеат во Јужна Азија, најголемата популација на муслимани во светот; 20% на Блискиот Исток– Северна Африка, каде што е доминантна религија; и 15% во Потсахарска Африка и Западна Африка (првенствено во Нигерија). Муслиманите се огромно мнозинство во Средна Азија, мнозинство во Кавказ, и широко распространети во Југоисточна Азија.Индија има најголемо муслиманско население надвор од земјите со мнозинско муслиманско население.Пакистан, Бангладеш, Иран и Египет се дом на втората, четвртата, шестата и седмата по големина муслиманска популација во светот, соодветно. Големи муслимански заедници има и во Америка, Русија, Индија, Кина и Европа. Исламот е најбрзо растечката главна религија во светот делумно поради нивната висока стапка на наталитет, според истата студија, промената на религијата нема влијание врз муслиманското население, бидејќи бројот на луѓе кои го прифаќаат исламот и оние кои го напуштаат исламот е приближно еднаков. Кина има трета по големина муслиманска популација надвор од земјите со мнозинско муслиманско население, додека Русија е петта по големина муслиманско население. Нигерија има најголемо муслиманско население во Африка, додека Индонезија има најголемо муслиманско население во Азија.
1 Историја
Муслиманската историја ја вклучува историја на исламската вера како религија и како општествена установа. Историјата на исламот се појавила во Арабија со првите рецитали на исламскиот пророк Мухамед на Куранот во 7 век. Мухамед, кој бил роден во Мека, го примил првото откровение на Куранот и почнал да ја пренесува божјата порака
Во времето на Праведниот Калифат и Омејадите, калифатот се развивал рапидно и географските проширувања на муслиманската моќ било и надвор од Арапскиот Полуостров во форма на големо муслиманско царство со површина од влијанието што протегало од северозападна Индија, во Средна Азија, Блискиот Исток, Северна Африка, јужна Италија, и на Пиринејскиот Полуостров, на Пиринеите.
Во текот на поголемиот дел од 20 век, исламскиот идентитет и доминација на исламот за политички прашања веројатно е зголемено во текот на почетокот на 21 век. Брзо растечките западни интереси во исламските региони, на меѓународните судири и глобализацијата се промени влијанието на исламот на светот во современата историја.
2 Класична култура
Исламската Златна доба, исто така, понекогаш позната како Исламската ренесанса, традиционално датира од 7 до 13 век. Терминот „''исламската уметност и архитектура''“ означува работи на уметност и архитектура произведени од 7 век од страна на луѓето кои живееле на територијата што била населена од исламското население.
3 Аниконизам и Арабеска
Ниту едно од исламските визуелни слики или цртежи на Бог не значи дека постојат поради тоа што се верува дека таквите уметнички претстави можат да доведат до идолопоклонство. Покрај тоа, Муслиманите веруваат дека Бог е бестелесен, правејќи ги било кои два или тридимензионални претстави невозможни.
Наместо тоа, муслиманите го опишуваат Бог со имиња и атрибути кои, според Исламот, тој ги открил низ неговата творба. Сите, освен една сура од Куранот започнува со фразата „''Во името на Бога, на добротворното, Милостивиот''“. Слики на Мухамед се исто така забранети. Таквите аниконизми и иконокластика, исто така, може да се најде во еврејските и некоја христијанска теологија.
Исламската уметност често донесува употребата на геометриски или растителни цветни дизајни во повторување познат како арабеска. Таквите дизајни се многу непретставителни, така како исламот забранува претставување претстави така се наоѓа во пред-исламските пагански религии. И покрај тоа, постои присуство на описната уметност во некои муслимански општества, особено на минијатурен стил станаа познати во Персија и под Отоманското Царство, во која не се вклучени само слики на луѓе и животни, но, исто така, претстави на куранските приказни и исламските традиционални приказни.
Друга причина зошто исламската уметност обично е апстрактна да ја симболизираат трансценденцијата, неделива и бесконечна природа на Бога, целта е да се постигне преку арабеска. Исламската калиграфија е сеприсутна декорација во исламската уметност, и обично се изразува во форма на куранските стихови.
Две од главните скрипти вклучени се симболичните куфик и наскх скрипти, која не може да се најде украсувајќи ги ѕидовите и куполите од џамии, од двете страни на минарето, и така натаму. Разликувањето на мотивите на исламската архитектура секогаш било наредено повторување, структурни зрачења, и ритмички, метрички обрасци. Во овој поглед, фрактал геометријата е клучна алатка, особено за џамии и палати.
Други значајни одлики вработени како мотивите кои вклучуваат колони, столбови и арки, организиран и испреплетен со наизменични секвенци на ниши и колони. Улогата на куполите во исламската архитектура е значителена. Нејзината употреба се протега со векови, првото појавување во 691 со изградбата на Куполата на карпата џамија, и повторувајќи го тоа дури и до 17 век со Таџ Махал. И како дури во 19 век, исламските куполи биле вградени во Западната архитектура
4 Керамика
Помеѓу VIII и XVIII век, употребата на глазирани керамики бил доминантен во исламската уметност, обично претпоставувајќи ја формата на елаборатско грнчарството.. Тин-проѕирно застаклување беше еден од најраните нови технологии развиени од страна на исламските грнчари. Првите исламски матни глазури може да се најдат како сино-насликана опрема во Басра, кои датираат од околу VIII век.
Друг значаен придонес беше развојот на камен-паста керамика, кои потекнуваат од IX век Ирак. Други центри за иновативни керамички садови во Стариот Свет ги вклучуваат Фустат (975-1075), Дамаск (од 1100 до околу 1600) и Тебриз (1470-1550).
5 Архитектура
Исламската архитектура ги опфаќа архитектонските стилови на згради поврзани со исламот. Ги опфаќа и секуларните и религиозните стилови од раната историја на исламот до денес. Исламскиот свет опфаќа широка географска област која историски се движи од западна Африка и Европа до источна Азија. Исламските архитектонски стилови делат одредени заедничкости низ сите овие региони, но со текот на времето различни региони развиле свои стилови според месните материјали и техники, династии и покровители, различни регионални центри на уметничка продукција, а понекогаш и различни религиозни определби.
Раната исламска архитектура била под влијание на римската, византиската, иранската и месопотамиската архитектура и сите други земји кои раните муслимански освојувања ги освоиле во седмиот и осмиот век.. Подоцна развил посебни карактеристики во форма на градби и во декорација на површини со исламска калиграфија, арабески и геометриски мотиви. Биле измислени нови архитектонски елементи како минариња. Вообичаени или важни типови градби во исламската архитектура вклучуваат џамии, медреси, гробници, палати, амами (јавни бањи), суфиски конаци (на пр. теќе или завија), фонтани и сабили, комерцијални објекти (на пример, каравансараи и чаршии) и воени утврдувања.
6 Филозофија
Една од заедничките дефиниции за „Исламската филозофија“ е „''стилот на филозофијата произведен во рамките на исламската култура''." Исламската филозофија во оваа дефиниција не е ниту задолжително загрижена за религиозните прашања, ниту е ексклузивно произведена од страна на муслиманите. Персискиот научник Ибн Сина (Авицена) (980-1037) има повеќе од 450 книги што му се припишуваат.. Неговите дела се засегнати со многу предмети, особено филозофија и медицина. Неговиот медицински учебник ''Канонот на медицината'' се користи како стандарден текст во европските универзитети за векови. Ја напишал и ''Книгата за исцелување'', влијателна научна и филозофска енциклопедија. Авицена, исто така основал своја авиценистичка школа за филозофија, која била влијателна и во исламските и во христијанските земји.
Неговото размислување и на неговиот следбеник Ибн Рушид (Авероис) бил усвоен во христијанската филозофија за време на средниот век, особено од Тома Аквински. Еден од највлијателните муслимански филозофи на Западот бил Авероис (Ибн Рушид), основач на Филозофскиот факултет, чии дела и коментари имале влијание врз зголемувањето на секуларната мисла во Западна Европа.
Тој исто така го развил концептот на „постоењето и претходи на суштината“. Авицена исто така формирал свој Филозофски факултет, кој самиот бил влијателен во двете исламски и христијански земји. Тој исто така бил критичар на Аристотеловата логика и основач на Авиценианската логика, и тој го развил концептот на емпиријанската и табулската раса, и разликувал помеѓу суштината и постоењето. Друг влијателен филозоф кој имал значајно влијание на современата филозофија беше Ибн Туфаил. Неговиот филозофски роман, преведен на латински како ''Филозофус Аутодидактус'' во 1671,, ги разви темите на емпиријазам, табула раса, природата наспроти одгледувањето, состојбата на можноста, материјализмот, и проблемот на Молинекс. Европските научници и писатели кои биле под влијание на овој роман се Џон Лок, Готфрид Лајбниц, Мелшиседеч Тевенот, Џон Валис, Кристијан Хајгенс, Џорџ Кит, Роберт Беркли, Куаркес, и Самуил Хартлиб.
Исламски филозофи го продолжиле напредокот во филозофијата во текот на 17 век, кога Мула Садра го основал неговото училиште од трансцендентната Теозофија и го разви концептот на егзистенцијализмот. Други влијателни муслимански филозофи вклучуваат ел-Јахиз, пионер во еволутивна мисла; Ибн ел-Хајтам (Алхазен), пионер од феноменологијата и филозофијата на науката и критичар на Аристотеловата природна филозофија и концепт на Аристотелското место (топос); Абу Рејхан ел-Бируни, критичар на Аристотеловата природна филозофија; Ибн Туфаил и Ибн ел-Нафис, пионерите на филозофски роман; шахаб Ел-Дин Сухраварди, основач на Луминатионистичката филозофија; Факхр Ел-Дин Ел-Рази, критичар на Аристотеловата логика и пионер од индуктивна логика, и Ибн Калдун, пионер во филозофијата на историјата и социјалната филозофија.
7 Наука
Муслимански научници направиле значаен напредок во науката. Тие поставиле далеку поголем акцент на експериментите отколку Грците. Ова довело до предвремен научен метод кој се развивал во муслиманскиот свет, каде што бил направен значителен напредок во методологијата, почнувајќи со експериментите на Ибн ел-Хајатам (Алхазен) во полето на оптиката од приближно 1000, во својата ''Книга на Оптика''.
Најважниот развој на научен метод била употребата на експериментите да се разликуваат помеѓу конкурентските научни теории поставени во рамките со генерално емпириска ориентација, која започна кај муслиманските научници.
Ибн ел-Хајатам исто така, се смета за татко на оптиката, особено за неговиот емпириски доказ за вовед во концепцијата за теорија на светлината. Некои од нив го имаат, исто така, опишано Ибн ел-Хајатам како "првиот научник" за развој на современи научни методи. Математичарот Ел-Хорезми, од чие име произлегува зборот алгоритам, се смета за татко на алгебрата (кој е именуван по неговата книга, Китаб ел-Џабр). Неодамнешните студии покажале дека многу е веројатно дека средновековните муслимани уметници се свесни за напредната декагонал кусисикристал геометрија (откриен половина милениум подоцна, во 1970-тите и 1980-тите во запад) и го користеле во сложени декоративни ќерамички работи во архитектурата. Муслиманските математичари исто така направиле неколку подобрувања на арапски бројки, како на пример воведување на децимална точка нотација. Неодамнешните студии покажале дека е многу веројатно средновековните муслимански уметници да биле свесни за напредната декагонална квазикристална геометрија (откриена половина милениум подоцна во 1970-тите и 1980-тите на Запад) и ја користеле во сложените украсни плочки во архитектурата.
Муслиманските лекари значително придонеле за областа на медицината, вклучувајќи ги и предметите на анатомијата и физиологијата: Како во 15 век персиската работа од Мансур ибн Мухамед ибн ел-Фачих Лијас го насловил Ташрих ел-бадан (анатомија на телото) кој содржи сеопфатни дијаграми на структурите на телото, нервниот и циркулаторниот систем, или во работата на египетскиот лекар Ибн ел-Нафис, кој ја предложил теоријата на пулмоналната циркулација. ''Канонот на Авицена'' за медицината останал авторитетен медицински учебник во Европа до 18 век. Абу ел-Чазим ел-Захрави (исто така познат како Абулказиз) придонел за дисциплина на медицинската хирургија со ''Китаб ел-Тасриф'' (Книга на концесии), медицинска енциклопедија која подоцна била преведена на латински и се користела во Европа и муслиманските медицински училишта со векови. Други медицински достигнувања дошле во областа на фармакологијата и фармацијата. Во астрономијата, Мухамед ибн Џабир ел-Харани ел-Батани ја подобрил прецизноста на мерењето на прецесија на оската на Земјата. Исправките направени на геоцентричен модел од страна на ел-Батани, Авероес, Насир ел-Дин ел-Туси, Мо'аједудин Урди и Ибн ел-Шатир подоцна биле вградени во Коперниковиот хелиоцентричен модел.
Хелиоцентрични теории биле исто така спомнати со неколку други муслимански астрономи како што се Абу Рејхан Бируни, Сијзи, Чоб Ел-Дин Ширази и Најм Ел-Дин ел-Чазвини ал-Катиби. Ѕвездениот примател, иако првобитно бил развиен од страна на Грците, бил совршенство на исламските астрономи и инженери, а потоа била донесена во Европа. Муслиманските хемичари и алхемичари одиграле важна улога во создавањето на современата хемија. Особено, Xабир ибн Хајан се смета за „''татко на хемијата''“. Делата на арапските хемичари влијаеле врз Роџер Бејкон (кој го претставил емпирискиот метод во Европа, под силно влијание на читањето на арапски писатели), а подоцна Исак Њутн. Голем број на хемиски процеси (особено во алхемија) и дестилација на техники (како што е производството на алкохол) биле развиени во муслиманскиот свет и потоа се проширил кон Европа.
8 Технологија
Во технологијата, муслиманскиот свет го донел правењето на хартија од Кина. Познавањето на барутот исто така било пренесена од Кина преку исламските земји, каде што на формулите за чист калиум нитрат и експлозивен барутен ефект биле првите развиени. Достигнувањата биле направени во наводнување и земјоделство, со користење на нова технологија како што се ветерници. Посеви како бадеми и агруми биле донесени во Европа преку ел-Андалус и шеќер одгледување постепено се усвои од страна на Европејците.
Арапски трговци доминирале трговијата во Индискиот Океан до доаѓањето на Португалија во 16 век. Теснина бил важен центар за трговија. Исто така, густа мрежа на трговски патишта во Медитеранот, по кој муслиманските земји тргувале со едни со други и со европски сили, како што се Венеција, Џенова и Каталонија. Свилениот патен премин во Средна Азија поминувал низ муслиманските држави меѓу Кина и Европа. Муслиманските инженери во исламскиот свет, направиле голем број на иновативна индустриска употреба на хидроенергијата, и почетокот на индустриска употреба на енергијата на брановите, силата на ветерот, фосилни горива како што се нафтата, и на почетокот голема фабрика комплекси (''tiraz'' на арапски). Индустриските употреби на воденици во исламскиот свет датираат од 7 век, додека хоризонталните тркала и вертикалната тркални воденици биле во широка употреба од најмалку 9 век.
Голем број на индустриските комбинати биле вработени во исламскиот свет, вклучувајќи ги и почетокот на полнење мелници, мелници за жито, лушпач, пилани, брод мелници, печат мелници, челичарници, шеќер мелници, плима мелници и ветерници. До 11 век, секоја област во текот на исламскиот свет ги имале овие индустриски комбинати во работењето, од ел-Андалус и Северна Африка до Блискиот Исток и Средна Азија.
Муслиманските инженери исто така го измислиле нестабилни шахти и водни турбини, брзините во мелници и вода за подигање на машини и биле пионери во користењето на браните како извор на водна моќ, што се користи за да се обезбеди дополнителна енергија за воденици и вода за подигање на машини.
Таквиот напредок е можен за многу индустриски задачи кои претходно биле водени од физичката работа во античките времиња да бидат механизирани и управувани од машини наместо во средновековниот исламски свет. Трансферот на овие технологии на средновековна Европа имало влијание врз Индустриската револуција. Голем број на индустрии биле активни за време на Арапската земјоделска револуција, производство на стоки вклучувајќи астрономски инструменти, керамика,часовници, стакло, трска, пулпа и хартија, парфем, нафта, лекови, јаже, свила, шеќер, текстил и оружје.
Исто така, важно за економијата на тој период била употребата на механичка хидроенергија и ветерна енергија, бродоградба, и рударството на минерали, како што се сулфур, олово и железо. Раните фабрики (тираз) биле изградени за многу од овие индустрии, и познавањето на овие индустрии подоцна беше пренесуван до средновековна Европа, особено за време на латинските преводи на 12 век. На пример, првите фабрики за чаши во Европа биле основани во 11 век од страна на египетските занаетчии во Грција. Земјоделските и занаетчиски индустрии, исто така доживеале високо ниво на раст во текот на овој период.
9 Главни деноминации
Двете главни вероисповеди на исламот се сунитски и шиитски секти. Тие се разликуваат пред сè на тоа како на животот на Уметот ("верници") треба да се регулирани, и улогата на имамот. Овие две главни разлики произлегуваат од разбирањето на кој хадис се да се толкува Куранот.
********
9.0.1 Државна религија
Следните деветнаесет мнозинско муслимански држави го одобриле исламот како нивна државна религија, и иако може да гарантираат слобода на вероисповед за граѓаните, не прогласувајќи поделба на државата и религијата:
*******************
9.0.2 Secular states
Дваесет и две секуларни држави во муслиманскиот свет прогласиле одвоеност меѓу граѓанските/владините работи и религијата.
**********************
9.0.3 Останати
*
9.0.4 Муслимански малцински држави
Според Истражувачкиот центар „Пју“ во 2015 година имало 50 мнозинско муслимански земји, кои се прикажани погоре во статијата. Освен овие, големи муслимански популации постојат во некои земји каде муслиманите се малцинство, а нивните муслимански заедници се поголеми од многу нации со мнозинско муслиманско население.:*: 200 милиони муслимани (14.6%)*: 34.7 милиони муслимани (31.3%)*: 25–40 милиони муслимани (2–3%)*: 19.4 милиони муслимани (35.2%)*: 14–20 милиони муслимани (10–14%)*: 12 милиони муслимани (42%)*: 10 милиони муслимани (15%)*: 8–9 милиони муслимани (9–10%)
9.1 Политики
Во поголемиот дел од 20 век, исламскиот идентитет и доминацијата на исламот врз политичките прашања веројатно се зголемиле во текот на почетокот на 21 век. Брзо растечките интереси на западниот свет во исламските региони, меѓународните судири и глобализацијата го промениле влијанието на исламот врз светот во современата историја.