Димитар Мутев

Димитар Стефанов Мутев (|Димитър Стефанов Мутев) е истакнат бугарски просветен деец, научник, публицист, преведувач и еден од првите бугарски доктори по физика од епохата на Бугарската национална преродба (Възраждане).
1 Ран живот и образование
Роден е на 4 септември 1818 година во Калофер (тогаш Османска империја, денес Бугарија), во трговско семејство. Неговите родители се Марија и Стефан Мутев. Семејството се преселило во Влашко (Влахија) околу 1831 година, а потоа во Одеса во 1833 година, веројатно поради последиците од Руско-турската војна (1806-1812).
Во Одеса завршил гимназија (Ришељовскиот лицеј) со одличен успех во 1837 година, а потоа студирал физика и математика на истиот лицеј (кој подоцна станал универзитет). Во 1840 година го завршил студиите како втор во класата.
Потоа продолжил образованието во Германија: студирал на Универзитетот во Бон (антропологија, хемија, ботаника, математика и метеорологија), а во 1842 година ја одбранил докторската дисертација по физика на Универзитетот „Фридрих-Вилхелм“ во Берлин (денес Хумболтов универзитет). Дисертацијата се вика ''De Psychrometria'' и се занимава со психрометрија (мерeње на влажноста на воздухот преку температура). Тој е еден од првите Бугари со докторска титула по физика и еден од пионерите на бугарската наука во областа на природните науки.
2 Кариера и просветна дејност
По докторатот живеел во Русија (Одеса, Москва, Санкт Петербург), каде контактирал со бугарската емигрантска заедница и помагал со книги и материјали за бугарски училишта (на пр. во Копривштица и Пловдив).
Во 1857 година се преселил во Цариград (Истанбул), каде станал еден од основачите и прв уредник на списанието „''Б'лгарски книжици''“ (едно од најважните бугарски списанија пред ослободувањето). Заедно со Драган Цанков издавал и годишник „''Месецослов на българската книжнина''“. Списанието објавувало статии од историја, природни науки, преводи и оригинални дела, и придонело многу за развојот на бугарскиот литературен јазик.
Мутев направил и првиот бугарски превод на познатиот роман ''„Колибата на чичо Том“'' („Uncle Tom’s Cabin“) од Хариет Бичер Стоу во 1858 година (преку руски превод).
Во 1859 година се преселил во Болград (Бесарабија, денес во Украина, тогаш во Обединетото Кнежевство Влашко и Молдавија), каде станал директор на новооснованата Болградска гимназија (првата бугарска гимназија во ново време). Ја водел до својата смрт и ја претворил во важен центар на бугарската култура и просвета – вовел пансион и печатница.
Бил многу образован човек: владеел со повеќе јазици (околу 10), пишувал за природни науки (метеорологија, ботаника, зоологија, минералогија) и се смета за еден од основоположниците на бугарската научна литература во тие области. Неговото дело „''Природна историја за прво запознавање со природата''“ е објавено постхумно во 1869 година.
3 Смрт
Починал на 13 јануари 1864 година во Болград, на само 45 години, поради здравствени проблеми (имал проблеми уште од 1855/56 година).
Димитар Мутев е запаметен како еден од најобразованите Бугари на своето време, кој силно придонел за просветата, науката и културното препородување на Бугарите преку училишта, списанија и преводи. Неговата работа во Болградската гимназија особено се истакнува како важен дел од бугарската национална историја во Бесарабија.