Опус (музика)

Опус (|numéro, |opus number, |numero, |Opuszahl) – збор кој потекнува од латинскиот јазик и значи ''дело''.
Овој поим може да се однесува на книжевност, сликарство, театар, балет, филм, музика и, воопшто, на сите области на уметничкото творештво.
1 Две значења на опус
Опус може да има два значења:
:1. ''Поединeчно дело на некој уметник'':
На пример: Бетовеновиот Трет клавирски концерт, це мол, опус 37.
:2. ''Целокупно творештво на некој уметник'':
На пример: „Целиот уметнички опус на графичарите е многу вреден...", „Неговиот книжевен опус опфаќа комедии, раскази, книжевна и театарска критика."
Во музиката зборот ''опус'' исто така има две значења:
:1. ''музичко дело (композиција)'',
:2. ''целокупно творештво на еден музичар''.
2 Опис на процесот на нумерација на музичките дела
Композиторите и музиколозите (лицата кои ја проучуваат и пишуваат за музиката) зборот ''опус'' (или скратено ''Оп.'') го користат за означување (заради полесен увид) на хронолошки редослед на создавањето на уметничките дела, а понекогаш така се означува и еден период од творештвото на композиторот. Тие со насловот го пишуваат и бројот на опусот. На пример, кога композиторот ја компонира својата прва композиција, ѝ дава наслов и ја означува како „Опус 1" (''Оп. 1''). Следната композиција би била „Опус 2" (''Оп. 2'') итн.
3 Кои се причините за нумерирање на музичките дела
Овој начин на организациско каталогизирање на музички композиции на еден уметник во голема мера помага и го олеснува увидот во креативниот опус на композиторот и брзото и лесно наоѓање на секој музичар или заинтересирана личност за неговата работа или неговото конкретно дело.
Бетовен напишал многу сонати за пијано. Тој ја напишал сонатата во А-дур „Голем опус 26“ кога бил млад. Многу години подоцна, тој напишал друга соната за пијано (исто така во А-дур), но таа (за да биде поинаква) е Опус 101 (видете го последниот музички пример долу десно).
4 Историски аспект на нумерирање на музичките дела
Ознаката ''Опус'' почнала да се користи уште од 17 век, па сè до денешен ден. Познато е дека Лудвиг ван Бетовен бил многу систематично ажурен во тоа.
5 Други нумерирања на музичките дела
Освен класичната ознака Оп., музиколозите на композициите кои немале ознаки им давале и поинакви нумерации. Прикажани се само некои од најпознатите:
* BWV (|Bach-Werke-Verzeichnis, |Bach Works Catalogue) се ознаки на композициите на Јохан Себастијан Бах.
* KV или K (Köchel-Verzeichnis) се ознаки за композициите на Волфганг Амадеус Моцарт кои ги подготвил Лудвиг фон Кехел. Познато е дека Моцартовата музика немала броеви на опус. Музикологот ''Кехел'' направил хронолошки попис на сите Моцартови дела и им дал К нумерација (К според Kехел). Кехеловата нумерација оди до бројот 622.
* D (''Otto Erich Deutsch'') се ознаки за композициите на Франц Шуберт кои ги подготвил Ото Ерих Дојч.
* L (''François Lesure'') се ознаки за композициите на Клод Дебиси кои ги каталогизирал музикологот Франсоа Лезир.
* Делата на Доменико Скарлати може да се појавата под три различни каталошки системи:
:1. L (''Alessandro Longo'') биле ознаки за композициите на Доменико Скарлати до 1906 година. Ги подготвил Алесандро Лонго.
:2. К или Кк (''Ralph Kirkpatrick'') е нова ознака за композициите на Доменико Скарлати која ја заменила горната каталогизација L во 1953 година од страна на Ралф Керкпатрик.
:3. P (''Giorgio Pestelli'') е нова ознака за композициите на Доменико Скарлати создадена од странана Џорџо Пастели во 1967 година.