procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Цикасови

Цикасовите растенија се стара група на семени растенија кои се одликуваат со голема круна од сложени лситови и кратко стебло. Тие се зимзелени, голосемени и дикотиледонски растенија. Често се мешаат со палмите или папратниците, но не се поврзани со ниеден од нив, а припаѓаат на одделот Cycadophyta.
Цикасовите растенија се распространети во суптропските и тропските делови на светот. Тие може да се сретнат во Јужна Америка, Средна Америка (каде се најраспространети), Австралија, Тихоокеанските Острови, Јапонија, Кина, Индија, Мадагаскар и во јужниот и тропски дел на Африка, каде постојат 65 видови. Некои од цикасите се приспособени за живот на сурова полупустинска клима и можат да растат на песочна, па дури и карпеста подлога. Може да се изложени на директно Сонце или сенка, а некои се и толерантни на солена вода или почва. Цикасовите растенија се мала компонента на царството на растенијата денес, но за времето на диносаурусите тие биле доста застапени. Од овие растенија се прави саго.
Тие се специјализирани опрашувачи, а влегуваат во симбиоза со цијанобактерии при што го врзуваат слободниот азот од атмосферата. Цијанобактеријата со која е цикасот во симбиоза произведува невротоксин наречен BMAA кој се содржи во плодот на цикасовите растенија.
Постојат околу 289 видови, 11 родови и 3 фамилии цикасови растенија:
;Подред Cycadineae
:Фамилија Cycadaceae
::Потсемејство Cycadoideae
:::::''Цикас''. Има околу 90 видови во светот, од Африка до јужна Јапонија, Австралија и западните Тихоокеански Острови; Тип: ''Ц. цирициналис'' L.; Поврзано ''Ц. пруиноса'' и ''Ц. револута'';Подред Zamiineae
:Фамилија Stangeriaceae
::Потсемејство Stangerioideae
:::::''Стангерија''. Еден вид во јужна Африка; Тип: ''Странгерија''::Потсемејство Bowenioideae
:::::''Бовенија''. Два вида во Квинсленд, Австралија; Тип: ''Б. спектабилис'':Фамилија Zamiaceae
::Потсемејство Encephalartoideae
:::Племе Diooeae
:::::''Диоон''. Десет видови во Мексико и Средна Америка; Тип: ''Д. едуле'':::Племе Encephalarteae
::::Потплеме Encephalartinae
:::::''Енцефалартос''. Околу 60 видови во југоисточна Африка; Тип: ''E. фридеричи-гуилиелми'', ''E. трансвенозис'' (Моџаџи цикас)
::::Потплеме Macrozamiinae
:::::''Макрозамија''. Околу 30 видови во Австралија; Тип: ''M. ридлеи'':::::''Лепидозамија''. Два вида во источна Австралија; Тип: ''Л. перофскјана''::Потсемејство Zamioideae
:::Племе Ceratozamieae
:::::''Кератозамија''. Дванаесет видови во јужно Мексико и Средна Америка; Тип: ''Ц. мексикана'':::Племе Zamieae
::::Потплеме Microcycadinae
:::::''Микроцикас''. Еден вид во Куба; Тип: ''M. калокома''::::Потплеме Zamiinae
:::::''Чигуа''. Два вида во Колумбија; Тип: ''Ч. рестрепои'':::::''Замија''. Околу 60 видови во Новиот Свет од Џорџија, САД до југот на Боливија; Тип: ''З. пумила''; Поврзано ''З. фурфурацеја''.
Општина Василево

Општина Василево — општина во југоисточна Македонија. Центар на општината е Василево.
1 Историја
Општина Василево како комуна за првпат е формирана 1922 година.
Со територијалната поделба 1954-1955 година комуна Василево повторно е основана што значи дека е согледана можноста за опстојување на тој простор како Комуна. Комуна Василево ја преживува и реформата во 1962 година кога се укинати другите селски комуни во Струмичкиот регион, но во 1965 година со Стопанската реформа е укината заедно со сите комуни.
Во 1996 година со Законот за територијална поделба на Република Македонија, општина Василево повторно се основа со 18 населени места, но сега без Добрејци, Вељуса и Просениково.
2 Демографија
Народ, Вкупно, Удел (%)
Македонци, 9.958, 82,15
Албанци, 0, 0,0
Турци, 2.095, 17,28
Роми, 5, 0,04
Власи, 1, 0,01
Срби, 4, 0,03
Бошњаци, 1, 0,01
останати, 58, 0,48
Вероисповед, Вкупно
православни, 9.246
муслимани, 2.196
католици, 581
протестанти, 1
останати, 98
Општина Василево има 18 населени места во кои живеат 12.122 жители, според пописот од 2002 година. Ако оваа бројка се спреди со претходниот попис од 1994 година, се гледа дека населението во општината е во пораст и тоа за 713 жители или 6,25%.
Според податоците заклучно со 2011 година, вкупниот број на ученици во Општина Василево во 2011 се зголемил за 4,4 % во однос на вкупниот број на ученици во 2007. Василево е трета општина по зголемувањето на вкупниот број на ученици.
3 Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Василево е Славе Андонов од редовите на ВМРО-ДПМНЕ. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.
Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 15 члена.
За потребите за функционирање на органите на локалната самоуправа во текот на 1997/98 година е изградена Општинска административна зграда, која ги задоволува условите за работа на општинската администрација и со зголемени надлежности согласно новиот Закон за локална самоуправа. Имено општинската административна зграда е со површина од 253 м<sup>2</sup>, има 7 канцеларии, кујна, санитарен јазол и простран хол.
Постојните управни и административни органи на општина Василево согласно новиот Закон за локалната самоуправа се организирани во општинска администрација со Одлука од Советот на општината. Со оваа Одлука како организациони облици на општинската администрација се образуваат специјални одделенија, и тоа:
:1. Одделение за комунални дејности и заштита на животната средина;
:2. Одделение за општествени дејности;
:3. Одделение за финансии, даноци, такси и ЛЕР;
:4. Одделение за правни работи;
:5. Одделение за ревизија.
Општина Врапчиште

Општина Врапчиште — општина во Западна Македонија. Центар на општината е Врапчиште. Општината е проширена со новата територијална поделба на Република Македонија од 2005 година, кога кон поранешната Општина Врапчиште е припоена и Општина Неготино-Полошко.
1 Географија
Општина Врапчиште се наоѓа во западниот дел на Република Македонија, т.е. во Полошка Котлина.
2 Демографија
Според новата територијална организација од 2005 година (припојување на Општина Неготино-Полошко), во Општина Врапчиште имало 25.399 жители. На табелата е прикажана етничката структура на населението:
Националност, Број
Македонци, 1.041, 4.09%
Албанци, 21.101, 83,07%
Турци, 3.134, 12,33%
Роми, 0, 0,00%
Власи, 0, 0,00%
Срби, 4, 0,01%
Бошњаци, 8, 0,03%
останати, 111, 0,44%
Вероисповед, Вкупно
православни, 1.032
муслимани, 24.245
католици, 13
протестанти, 0
останати, 109
Јазик, Вкупно
македонски, 1.025
албански, 21.110
турски, 3.134
ромски, 0
влашки, 0
српски, 6
бошњачки, 12
останати, 112
3 Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Врапчиште е Исен Шабани од редовите на АА. Тој бил избран на локалните избори од 2017 година за мандат од четири години.
Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 15 члена.
Општина Боговиње

Општина Боговиње — општина во северозападна Македонија. Центар на општината е Боговиње. Општината е проширена со новата територијална поделба на Република Македонија од 2005 година, кога кон поранешната Општина Боговиње е припоена и Општина Камењане.
1 Географија
Општината граничи со Општина Тетово на север, Општина Брвеница на исток, Општина Врапчиште на југ и со Република Косово на запад.
2 Демографија
Врз основа на резултатите добиени од пописот во 2021 година, во општината живееле 22.906 жители, 6.457 домаќинства и 7.759 станови.
2.1 Етничка припадност
;Вкупно резидентно население во Општина Боговиње според изјаснувањето за етничката припадност
Етничка припадност, Вкупно, Удел (%)
Македонци, 16, 0,07
Албанци, 20.475, 89,39
Турци, 803, 3,51
Роми, 0, 0,00
Власи, 1, 0,0044
Срби, 2, 0,01
Бошњаци, 6, 0,03
останати, 35, 0,15
не се изјасниле, 0, 0,00
непознато, 1, 0,0044
лица без податоци<sup>†</sup>, 1.567, 6,84
Вкупно, 22.906, 100,00
2.2 Вероисповед
;Вкупно резидентно население во Општина Боговиње според изјаснувањето за религиската припадност
Вероисповед, Вкупно
православни, 3
муслимани, 21.329
католици, 2
христијани, 0
протестанти, 1
евангелисти, 0
евангелисти-методисти, 0
Јеховини сведоци, 0
останати, 0
евангелиски протестантски христијани, 1
агностици, 2
будисти, 1
лица без податоци<sup>†</sup>, 1.567
Вкупно, 22.906
2.3 Мајчин јазик
;Вкупно резидентно население во Општина Боговиње според мајчиниот јазик
Јазик, Вкупно
македонски, 936
албански, 20.376
турски, 9
ромски, 0
влашки, 0
српски, 3
бошњачки, 8
останати, 5
знаковен јазик, 0
непознато, 2
лица без податоци<sup>†</sup>, 1.567
Вкупно, 22.906
<sup>†</sup> Овие лица учествуваат во вкупното резидентно население, но поради нивно одбивање (бојкотирање) не биле официјално попишани, туку за нив податоците биле преземени од административни извори и затоа не учествуваат во изјаснувањето за етничка припадност, вероисповед и мајчин јазик. Кампањата за бојкот на пописот во 2021 година била најмногу водена кај Македонците, поради што најмногу лица за кои нема податоци се токму етничките Македонци.
* Дел од жителите во општината се изјасниле како Турци и Албанци, но всушност тоа се Македонци од муслиманска вероисповед, кои се изјасниле дека македонскиот им е мајчин јазик.
3 Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Боговиње е Фети Абази од редовите на Вреди. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.
Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 19 члена.
4 Култура и спорт
* ФК Дрита (Боговиње)
Општина Демир Капија

Општина Демир Капија — општина во југоисточна Централна Македонија со седиште во градот Демир Капија.
1 Историја
Археолошките испитувања досега немаат откриено кој би го потврдил името на античката населба која се наоѓа во Демир Капија. Единственото расположливо име кое го имаме е ''Стене,'' кое на коинê јазикот значи „Теснец“, "Тесница", "Теснина" или „Клисура“. Другата можна етимологија на името е дека името е поврзано со зборот "σθένος" (стхенос / стенос), кој е исто така од коинê јазикот и значи "јачина", "сила", "моќ". Овој збор има сродност со тракискиот збор "стене", чие значење е "јак(а)" или "силен" / "силна", при што укажува дека можеби и тракискиот "стене" има врска со името на градот ''Стене.''
Словенското име кое се задржало до средниот век е Просек, а подоцна турскиот назив Демир Капи, во превод ''Железна Врата''.
Според досегашните наоди со сигурност може да се тврди дека на просторот пред тунелот, нешто јужно од денешна Демир Капија постоела една пајонска населба. Откриени се тврдини на брегот покрај клисурата како и гробна некропола кои се карактеристични за сите илирски и пајонски племиња во Македонија. Во средниот век крај денешна Демир Капија се споменува утврдениот град Просек - Теснина, кој се наоѓал на левата страна на Вардар. Самиот град имал голема улога на стратешко место поради што кон крајот на IX век Бугарите ја преземале оваа територија од Византија. Подоцна овој простор потпаѓа под власта на Цар Самуил а потоа повторно под Византија.
Некогашната градска населба е утврдена со ѕидини, а од јужната страна е природно заштитена.Во римскиот дел на градот се откриени остатоци од канализација, керамика, стакло и др.
На овој простор подоцна е подигната црква која најверојатно датира од IX - X век. Во времето кога македонските Словени го примале христијанството. Судејќи според пронајдените гробови и гробните наоди црквата била во употреба сè до XV век кога била урната и напуштена.
Демир Капија како видно стратешко место претставувала седиште на многу култури и нации кои оставиле зад себе белег кој денес ни помага да откриеме нешто повеќе за нив а со тоа да го збогатиме нашето културолошко знаење
2 Демографија
Според проценка од 2016, општина Демир Капија има 4.039 жители.
Според пописот од 2002 година општината има 4.545
Народ, Вкупно, Удел (%)
Македонци, 4.209, 87,94
Албанци, 15, 0,51
Турци, 225, 7,57
Роми, 11, 0,35
Власи, 0, 0,00
Срби, 54, 2,91
Бошњаци, 1, 0,02
останати, 30, 0,70
Вероисповед, Вкупно
православни, 4.104
муслимани, 409
католици, 7
протестанти, 0
останати, 25
Јазик, Вкупно
македонски, 4.209
албански, 15
турски, 225
ромски, 11
влашки, 0
српски, 54
бошњачки, 1
останати, 30
3 Самоуправа и политика
Градоначалничка на општина Демир Капија е Наталија Димитриева од редовите на ВМРО-ДПМНЕ. Таа била избрана на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.
Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 9 члена.
Општина Дебрца

:''За други значења на поимот Дебрца, видете на појаснителната страница.'':''За седиштето на својата Општина Дебрца, видете Белчишта.''
Општина Дебрца — општина во западниот дел на Македонија. Општината е создадена согласно законот за територијална поделба од 2004 година на 12 април 2005 година со спојување на општините Белчишта и Мешеишта. На север граничи со Општина Кичево (порано Општина Другово), на југ со Општина Охрид, на исток со Општина Демир Хисар, а на запад со Општина Струга. Центар на општината е селото Белчишта. Општина Дебрца е единствена општина во Македонија која не е именувана по општинскиот центар, туку по географската област.
1 Географија
Општина Дебрца се наоѓа во југозападна Македонија. Околни Општини, кои граничат со Општина Дебрца се:
* Од север: Општина Кичево (порано Општина Другово)
* Од југ: Општина Охрид
* Од исток: Општина Демир Хисар
* Од запад: Општина Струга
Главно населено место во општината е селото Белчишта.
2 Историја
Дебрца има важна улога за време на НОБ. На 18 август 1943 година, на Славеј Планина, Дебрца, е формиран првиот македонски баталјон „Мирче Ацев“, а на 11 ноември истата година во селото Сливово била основана Првата македонско-косовска ударна бригада. Во селото Црвена Вода, пак, во месец ноември 1943 година, бил основан Иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ.
3 Демографија
Според пописот од 2002 година, општината имала население од 5.507 жители, од кои
Народ, Вкупно, Удел (%)
Македонци, 5.323, 96,68
Албанци, 153, 2,78
Турци, 2, 0,04
Роми, 0, 0,00
Власи, 0, 0,00
Срби, 8, 0,14
Бошњаци, 0, 0,00
останати, 20, 0,34
Вероисповед, Вкупно
православни, 5.322
муслимани, 167
католици, 6
протестанти, 1
останати, 11
Јазик, Вкупно
македонски, 5.322
албански, 154
турски, 2
ромски, 0
влашки, 0
српски, 12
бошњачки, 0
останати, 17
Според последниот попис од 2021 година, општината имала население од 3.719 жители, од кои
Народ, Вкупно, Удел (%)
Македонци, 3.330, 89,54
Албанци, 59, 1,59
Турци, 2, 0,01
Роми, 0, 0,00
Власи, 0, 0,00
Срби, 1, 0,01
Бошњаци, 3, 0,01
останати, 8, 0,02
лица без податоци, 316, 8,82
4 Самоуправа и политика
Градоначалник на Општина Дебрца е Златко Силјаноски од редовите на ВМРО-ДПМНЕ. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.
Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 9 члена.
5 Културни и природни знаменитости
* Манастир „Сите Свети“ во село Лешани.
6 Личности
* Климе Злестовчето
* Кузман Капидан
* Љубе Трпески
* Љубе Којчин
* Благоја Дескоски
* Зоран Ставрески
* Бранко Црвенковски
* Илија Илоски
* Ило Китан
* Ристо Белкоски
* Николче Китаноски
* Иван Белкоски - Белка
* Власе Николески
* Круме Јовчески
* Мито Савески
* Павле Попоски
7 Култура и спорт
* ФК Илинден (Велмеј)
* ФК Дебрца (Белчишта)
* ФК Сатеска (Волино)
* ФК Ботун (Ботун)
* ФК Лешани (Лешани)
* ФК Злести (Злести)
Општина Желино

Општина Желино — општина во Полог, Тетовско, Западна Македонија. Седиште на општината е селото Желино.
1 Демографија
Според проценка од 2016, општина Желино има 28.044 жители.
Народ, Вкупно, Удел (%)
Македонци, 71, 0,29
Албанци, 24.195, 99,20
Турци, 2, 0,01
Роми, 0, 0,0
Власи, 0, 0,00
Срби, 1, 0,00
Бошњаци, 5, 0,02
останати, 116, 0,48
Вероисповед, Вкупно
православни, 59
муслимани, 24.210
католици, 12
протестанти, 0
останати, 109
Јазик, Вкупно
македонски, 57
албански, 24.206
турски, 1
ромски, 0
влашки, 1
српски, 2
бошњачки, 4
останати, 119
2 Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Желино е Бљерим Сејдиу од редовите на Беса (сега Вреди). Тој бил повторно избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.
Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 15 члена.
Општина Карбинци

Општина Карбинци — општина во Источна Македонија. Седиште на општината е селото Карбинци.
1 Географија
Карбинци е оддалечено 13 километри од градот Штип. Карбинци се наоѓа во подножјето на планината Плачковица и доста е богато со житни и градинарски култури.
2 Историја
На територијата на Општина Карбинци се пронајдени вредни археолошки наоѓалишта, кои зборуваат за долгата историја на ова подрачје. Така, за време на работите на хидросистемот Злетовица, при ископувањата во наоѓалиштето „Грнчарица“, во близината на селото Крупиште, била откриена населба од раниот неолит, при што биле пронајдени предмети и керамика чија старост е проценета на околу 6 000 години п.н.е. Малку подалеку бил откриен каменот на кој првата организирана човечка заедница во Македонија ги изработувала своите орудија од кремен. На тој начин, таа се смета за најстара неолитска населба на територијата на Македонија. На истата локација бил откриен скелетот, кој го добил името „Славе Македонски“, за кого, според анализата на коските направена на Универзитетот во Глазгов, се претпоставува дека е стар 7 745 години, што го прави еден од најстарите скелети во Југоисточна Европа. Исто така, во наоѓалиштето „Вршник“ (во атарот на селото Таринци) е пронајдена населба од времето на неолитот (од 6 200 до 3 500 година п.н.е.). Археолошки експонати од античкиот период (од 2 век до 4 век п.н.е.) се пронајдени во наоѓалиштето „Кнежевска Могила“, во атарот на селото Таринци, и во гробницата кај селото Црвулево.
3 Демографија
Според проценка од 2016, општина Карбинци има 3.958 жители.
Народ, Вкупно, Удел (%)
Македонци, 3.219, 79,76
Албанци, 0, 0,0
Турци, 716, 18,15
Роми, 2, 0,05
Власи, 49, 1,34
Срби, 11, 0,30
Бошњаци, 0, 0,00
останати, 15, 0,40
Вероисповед, Вкупно
православни, 3.254
муслимани, 729
католици, 0
протестанти, 0
останати, 21
Јазик, Вкупно
македонски, 3.219
албански, 0
турски, 716
ромски, 2
влашки, 49
српски, 11
бошњачки, 0
останати, 15
4 Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Карбинци е Виктор Паунов од редовите на ВМРО-ДПМНЕ. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.
Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 9 члена.
5 Култура и спорт
* ФК Карбинци
6 Поврзано
* Општина Штип
Општина Крива Паланка

Општина Крива Паланка — општина во Североисточна Македонија, Република Македонија. Седиште на општината е градот Крива Паланка.
1 Географија
Општината го зафаќа североисточното подрачје од Република Македонија, простираќи се на средна надморска височина од 400 метри (Славишко Поле) до 2252 метри (врвот Руен) на Осоговските Планини. Крива Паланка е град кој лежи на устието на две реки: Крива и Дурачка, кои извираат високо во Осоговските Планини во југоисточнниот дел од општината.
Општина Крива Паланка се протега на површина од на која се наоѓаат повеќе населени места - градот Крива Паланка и селата Б’с, Баштево, Борово, Варовиште, Габар, Голема Црцорија, Градец, Длабочица, Добровница, Дренак, Дрење, Дурачка Река, Жидилово, Киселица, Конопница, Костур, Кошари, Кркља, Крстов Дол, Лозаново, Луке, Мала Црцорија, Мартиница, Метежево, Мождивњак, Нерав, Огут, Осиче, Подржи Коњ, Станци, Т’лминци, Трново и Узем.
2 Демографија
Според пописот од 2002 година, во Општина Крива Паланка живеат: 19 998 Македонци (96,06 %), 668 Роми (3,21 %), 103 Срби (0,49 %) и други (0,24 %).
Вероисповед, Вкупно
православни, 20.015
муслимани, 530
католици, 14
протестанти, 0
останати, 261
Јазик, Вкупно
македонски, 20.009
албански, 0
турски, 8
ромски, 662
влашки, 1
српски, 97
бошњачки, 1
останати, 42
3 Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Крива Паланка е Сашко Митовски од редовите на СДСМ. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.
Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 15 члена.
4 Култура и спорт
ФК Осогово (Крива Паланка), оформен 1934 година, а во својата историја носел разни имиња, како Бентос и слично. Тука својата кариера ја има почнато Срѓан Захариевски.
Општина Липково

Општина Липково — општина во Македонија. Опфаќа 22 села во падините на Скопска Црна Гора и македонскиот дел на котлината Жеглигово, по течението на Липковска Река, десна притока на Кумановска Река. Градоначалник на Општина Липково е Еркан Арифи, а седиште на општината е селото Липково. Општината зафаќа површина од 267,82 км<sup>2</sup> и густина на населението 101,03 жители на км<sup>2</sup>. Населението брои 27.058 (2002), од кои мнозинството Албанци.
1 Географија
Општина Липково се состои од 23 села:
Алашевце, Белановце, Ваксинце, Виштица, Глажња, Гошинце, Думановце, Злокуќане, Извор, Липково, Лојане, Лукаре, Матејче, Никуштак, Опае, Оризари, Отља, Р’нковце, Ропалце, Руница, Слупчане, Стража и Стрима.
2 Демографија
На пописот од 2002 година, општината има 27.058 жители. Следува табела на националната структура на населението
Народ, Жители, Удел (%)
Македонци, 162, 0,02
Турци, 0, 1,37
Роми, 0, 0,63
Албанци, 26 255, 97,42
Власи, 1, 0,00
Срби, 370, 0,00
Бошњаци, 4, 0,00
останати, 133, 0,56
Вероисповед, Вкупно
православни, 531
муслимани, 26.351
католици, 16
протестанти, 0
останати, 160
Јазик, Вкупно
македонски, 213
албански, 26.379
турски, 0
ромски, 0
влашки, 1
српски, 318
бошњачки, 5
останати, 142
3 Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Липково е Еркан Арифи од редовите на ДУИ. Тој бил повторно избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.
Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 19 члена.
Општина Македонска Каменица

Општина Македонска Каменица — општина во Источниот Регион, во Република Македонија. Центар на општината е истоимениот град Македонска Каменица.
1 Географија
Општина Македонска Каменица е општина во Источниот Регион во состав на Република Македонија.
2 Демографија
Според пописот од 2002 година, Општина Македонска Каменица брои 8110 жители, чиј етнички состав е:
назионалност, жители, во проценти
македонци, 5.975, 92,79
албанци, 6, 0,09
турци, 2, 0,03
срби, 9, 0,14
бошњачци, 9, 0,14
останати, 447, 6,81
вкупно, 6.439, 100
3 Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Македонска Каменица е Соња Стаменкова од редовите на СДСМ. Таа бил повторно избрана на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.
Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 11 члена.
Општина Неготино

Општина Неготино — општина во јужниот дел на Македонија. Административно седиште на општината претставува истоимениот град.
1 Географија
Општината се граничи со Општина Штип на север, Општина Конче и Општина Демир Капија на исток, Општина Градско и Општина Росоман на запад, и Општина Кавадарци на југ.
2 Историја
На територијата на општината имало пет историски села: Вардар Чифлик, Кара Синанли, Кара Оџали, Кукуричани и Чешмедере.
3 Население
Според проценка од 2016, општина Неготино има 19.327 жители.
Народ, Вкупно, Удел (%)
Македонци, 17.768, 92,48
Албанци, 30, 0,16
Турци, 243, 1,28
Роми, 453, 2,36
Власи, 14, 0,07
Срби, 627, 3,26
Бошњаци, 1, 0,01
останати, 76, 0,40
Вероисповед, Вкупно
православни, 18.041
муслимани, 912
католици, 26
протестанти, 1
останати, 232
Јазик, Вкупно
македонски, 18.749
албански, 30
турски, 69
ромски, 69
влашки, 14
српски, 242
бошњачки, 0
останати, 39
4 Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Неготино е Марија Нацева од редовите на ВМРО-ДПМНЕ. Таа била избрана на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.
Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 15 члена.
Општина Ново Село

Општина Ново Село — рурална општина во Југоисточна Македонија. Центар на општината е селото Ново Село.
1 Географија
Границите на Општина Ново Село на исток допираат до државната граница на Македонија со Бугарија (со Општина Петрич), а на југ до државната граница на Македонија со Грција (со општините Кукуш и Синтика), притоа опфаќајќи ја тромеѓата меѓу овие три држави. Во рамките на Република Македонија, Општина Ново Село на запад граничи пак со општините Струмица и Босилово, а на север и со Општина Берово.
2 Население
Општина Ново Село има вкупно население од 11.567 жители според податоците од пописот од 2002 година.
Општината опфаќа 16 населени места (по азбучен ред):
* Бадолен
* Бајково
* Барбарево
* Борисово
* Дражево
* Зубово
* Колешино
* Мокриево
* Мокрино
* Ново Коњарево
* Ново Село
* Самоилово
* Смолари
* Старо Коњарево
* Стиник
* Сушица
Општината има густина на население од 48,64 жители на километар квадратен.
Македонците се најбројна етничка група во општината според пописот од 2002 година:
Народ, Жители
Македонци, 11.509
Роми, 3
Срби, 25
Бошњаци, 2
останати, 28
Според пописот од 2002 година, во општината се зборувале следните јазици:
Јазик, Говорници
македонски, 11.509
српски, 33
турски, 4
ромски, 3
влашки, 1
останати, 17
Според пописот од 2002 година, во општината биле застапени следните религии:
Вероисповед, Вкупно
православни, 11.292
муслимани, 8
протестанти, 17
останати, 250
3 Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Ново Село е Ѓорѓе Божинов од редовите на ВМРО-ДПМНЕ. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.
Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 11 члена.
Општина Росоман

Општина Росоман — општина во централниот дел на Република Македонија. Градоначалник е Ѓорѓи Крстевски. Општинско седиште е селото Росоман. Создадена е со одделување од Општина Кавадарци во 1996 г. иако постоела како независна општина и во 1950-тите.
1 Географија
Росоман е една од помалите рурални општини и се наоѓа во средишниот дел на Македонија. Според апсолутната надморска височина, таа се вбројува во една од најниските општини во Македонија. Атарите на населбите се распространети во Росоманското Поле, односно во долното течение на Црна Река, која поминува точно низ средишниот дел на територијата на општината. Има правец на протегање североисток-југозапад. Од североисток се граничи со Општината Неготино, од исток, на југ и југоисток со Општината Кавадарци, од југозапад со Општината Чашка и од северозапад со Општината Градско. Низ општинското седиште Росоман поминува патниот правец Р-106 кој, преку Прилеп и Битола води за Охрид, а до сите населби постојат локални асфалтирани патишта кои водат за Скопје.
2 Демографија
Општината Росоман се состои од 10 населби. Сите се низински, освен населбата Мрзен Ораовец, која се наоѓа на апсолутна надморска височина од 570 м.
Во општината живеат 4.141 жител, од кои 3.694 (89 %) се Македонци, 409 (10 %) се Срби итн. Густината на населеност изнесува , со што таа се вбројува во ретко населените општини во Македонија. Во споредба со 1994 година, бројот на жителите во општината е намален за 259 (5,9 %).
* Вкупниот број на домаќинства изнесува 1.284, односно во секое домаќинство живат по 3,2 жители. Вкупниот број на станови изнесува 1.663, односно во секој стан живеат по 2,5 жители. Во централната населба Росоман живеат 2.554 жители, односно близу 62% од вкупното население во општината.
Вероисповед, Вкупно
православни, 4.111
муслимани, 6
католици, 1
протестанти, 0
останати, 23
Јазик, Вкупно
македонски, 3.894
албански, 0
турски, 0
ромски, 5
влашки, 0
српски, 215
бошњачки, 0
останати, 25
3 Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Росоман е Ѓорѓи Крстевски од редовите на ВМРО-ДПМНЕ. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.
Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 9 члена.
4 Култура и спорт
Во Росоман има еден фудбалски клуб, „ФК Росоман 83“, којшто се натпреварува во Третата македонска лига.
Општина Охрид

Општина Охрид — општина во Западна Македонија. Седиште на општината е градот Охрид. Општината била проширена кога со новата територијална поделба на Република Македонија од 2004 година, опфаќајќи ја територијата на поранешната Општина Косел.
1 Историја
1.1 Градоначалници
* Ѓорѓе Тасиќ
2 Демографија
Според новата територијална организација од 2004 година (припојување на Општина Косел), во Општина Охрид живеат 55.749 жители, од кои:
Народ, Вкупно, Удел (%)
Македонци, 47.344, 84,93
Албанци, 2.962, 5,31
Турци, 2.268, 4,07
Роми, 69, 0,12
Власи, 323, 0,58
Срби, 366, 0,66
Бошњаци, 29, 0,05
останати, 2.388, 4,28
Вероисповед, Вкупно
православни, 47.468
муслимани, 7.684
католици, 132
протестанти, 4
останати, 461
* Општина Охрид - Основни статистички податоци.
Јазик, Вкупно
македонски, 48.512
албански, 3.974
турски, 2.237
ромски, 26
влашки, 158
српски, 325
бошњачки, 10
останати, 507
3 Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Охрид е Кирил Пецаков од редовите на ВМРО-ДПМНЕ. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.
Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 23 члена.
Општина Студеничани

Општина Студеничани — општина во Македонија. Седиште на општината е истоименото село.
1 Историја
1.1 1945-1952
Месниот народен одбор Студеничани бил основан во 1945 година. Тој бил дел од Драчевската Околија, Скопски Округ, и негово составно населено место било Студеничани. Во 1947 година, според новата административна поделба, Месниот народен одбор Студеничани бил проширен на сметка на соседниот и укинат Месен народен одбор Морани со неговите села Вртекица, Морани и Рамни Габер. Во 1950 година, според новата административна поделба, Месниот народен одбор Студеничани бил проширен на сметка на укинатиот Месен народен одбор Палиград со неговото село Палиград. Согласно административната поделба од 1952 година, МНО Студеничани бил укинат на сметка на Општина Драчево која ги добила селата Вртекица, Морани, Рамни Габер, Студеничани, и Општина Зелениково која го добила селото Палиград.
1.2 1996-до денес
Според законот за административна поделба од 1996 година, Општина Студеничани била обновена, на сметка на намалената Општина Кисела Вода. Во општината припаднале селата: Алдинци, Батинци, Вртекица, Горно Количани, Долно Количани, Драчевица, Елово, Калдирец, Малчиште, Маркова Сушица, Морани, Осинчани, Пагаруша, Рамни Габер, Студеничани, Умово, Цветово, Црвена Вода и Црн Врв. Според Законот за административна поделба од 2004 година, Општина Студеничани продолжила да постои со истите 19 населени места.
2 Демографија
Според пописот од 1948 година, Месен народен одбор Студеничани имал 3,199 жители, односно вкупното население на Вртекица, Морани, Рамни Габер и Студеничани.
Следува табела според народностите во пописот од 1948 година:
Народност, Вкупно
Македонци, 63
Албанци, 2,979
Роми, 113
Турци, 9
Срби, 34
Неопределени муслимани, 1
Според една проценка од 2016 година, Општина Студеничани имала 21.721 жител.
Вероисповед, Вкупно
православни, 285
муслимани, 16.828
католици, 25
протестанти, 0
останати, 108
Јазик, Вкупно
македонски, 347
албански, 11.813
турски, 3.226
ромски, 73
влашки, 0
српски, 12
босански, 141
останати, 1.634
3 Самоуправа и политика
Градоначалник на Општина Студеничани е Ејуп Абази од редовите на ДУИ. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.
Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 19 члена.
Општина Теарце

Општина Теарце — општина во северозападна Македонија. Седиште на општината е селото Теарце.
1 Географија
Општината се наоѓа во областа Долни Полог, северно од градот Тетово. На исток и југоисток граничи со Општина Јегуновце, на југ со Општина Тетово, додека на северозапад допира до македонско-косовската државна граница.
2 Демографија
Според пописот од 2002 година Општина Теарце има 22.454 жители, од кои:
Народ, Вкупно, Удел (%)
Македонци, 2.739, 12,20
Албанци, 18.950, 84,40
Турци, 516, 2,30
Роми, 67, 0,30
Власи, 0, 0,00
Срби, 14, 0,06
Бошњаци, 1, 0,01
останати, 167, 0,74
Вероисповед, Вкупно
православни, 2.757
муслимани, 19.508
католици, 14
протестанти, 1
останати, 174
Јазик, Вкупно
македонски, 2.740
албански, 18.955
турски, 516
ромски, 60
влашки, 1
српски, 16
бошњачки, 3
останати, 163
На табелата е прикажан националниот состав на населението во општината низ сите пописни години:
Години, Македонци, Албанци, Турци, Роми, Власи, Срби, Бошњаци, Ост., Вкупно
1948, —, —, —, —, —, —, —, —, 13.233
1953, 5.423, 8.012, 592, 71, —, 63, ..., 12, 14.173
1961, 4.962, 9.306, 729, ..., ..., 23, ..., 101, 15.121
1971, 4.212, 12.738, 620, 81, ..., 28, ..., 53, 17.732
1981, 4.023, 16.211, 526, 119, —, 23, ..., 72, 20.974
1994, 2.844, 17.365, 462, 80, —, 39, ..., 7, 20.797
2002, 2.739, 18.950, 516, 67, —, 14, 1, 167, 22.454
2021, 2.114, 14.704, 382, 50, —, 22, —, 422, 17.694
Во пописните години се забележува намалување на бројот на Македонците, а истовремено и зголемување на бројот на Албанците. Во пописот од 1953 година, во рамките на општината Македонците биле 38,2 %, а Албанците 56,5 %. Околу половина деценија подоцна, процентот на Македонците опаѓа на 12,2 %, додека кај Албанците се искачува на мошне високи 84,3 % застапеност.
3 Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Теарце е Даут Мемиши од редовите на Вреди. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.
Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 15 члена.
Егзотермна реакција

Егзотермна реакција (од грчки ''егзо-'' - надвор и ''термос'' - загрева) ― хемиска реакција при чиешто течење се ослободува топлина:
:реактанти → производи + енергија (во вид на топлина)
Се однесува на трансформацијата при којашто еден систем оддава топлина на околната средина: ''Q < 0''. Кога трансформацијата се случува на константен притисок: ''∆H < 0'' и константен волумен, тогаш ''∆U < 0''. Доколку системот подлежи на трансформација која е и егзотермна и адијабатска, неговата температура се зголемува.
1 Поврзано
* Согорување
* Ендотермна реакција
Набљудувачки јон

Набљудувачки јон — јон кој постои и како реактант и како продукт во една хемиска равенка. Набљудувачките јони се среќаваат во реакции во воден раствор помеѓу натриум хлорид и бакар(II)сулфат:
:2Na<sup>+</sup> + 2Cl<sup>-</sup> + Cu<sup>2+</sup> + SO<sub>4</sub><sup>2-</sup> → 2Na<sup>+</sup> + SO<sub>4</sub><sup>2-</sup> + CuCl<sub>2 (цврсто)</sub>
Na<sup>+</sup> и SO<sub>4</sub><sup>2-</sup> јоните се набљудувачки јони бидејќи остануваат несменети на двете страни од равенката. Тие, едноставно ги "набљудуваат" реакциите на другите јони, во согласност со името.
Неутрализација

Неутрализацијата е хемиска реакција, позната и како водоформирачка реакција, во која киселината и базата (или алкалот) реагираат и даваат сол и вода. Со други зборови, неутрализацијата е комбинација на водородни јони H<sup>+</sup> и хидроксидни јони OH<sup>-</sup> (или оксид јони O<sup>2-</sup>) при која се формира молекула на вода H<sub>2</sub>O. Во текот на оваа реакција се формира и сол. Неутрализацијата е егзотермна реакција, односно при нејзиното течење се ослободува топлина.
Претставена со општа хемиска равенка, неутрализацијата изгледа вака:
Киселина + База → Сол + Вода : ΔH = −C < 0
Пример за ваква реакција — е реакцијата помеѓу раствори хлороводородна киселина и натриум хидроксид:
Хлороводородна киселина + Натриум хидроксид → Натриум хлорид + Вода
HCl<sub>(aq)</sub> + NaOH<sub>(aq)</sub> --> NaCl<sub>(aq)</sub> + H<sub>2</sub>O<sub>(l)</sub>
Бидејќи HCl и NaOH дисоцираат на јони во растворот (т.е. се одвива јонска реакција), јонската равенка на оваа реакција е:
H<sup>+</sup> + Cl<sup>−</sup> + Na<sup>+</sup> + OH<sup>−</sup> → Na<sup>+</sup> + Cl<sup>−</sup> + H<sub>2</sub>O<sub>(l)</sub>
И бидејќи натриумовите и хлоридните јони се набљудувачки јони кои не се инволвирани во реакцијата, равенката го добива следниот вид:
H<sup>+</sup> + OH<sup>−</sup> --> H<sub>2</sub>O<sub>(l)</sub> : ΔH<sub>r</sub> = −55.90 kJ/mol
Ова ни објаснува зошто реакциите на неутрализација се нарекуваат водоформирачки реакции. Се разбира, натриумовите и хлоридните јони се сѐ уште во растворот, па резултат на тоа е pH неутрална солена вода.
Хемиските методи на титрација се користат за анализа на киселини или бази со цел да се открие непознатата концентрација. Пехаметар може да се користи за да се детерминира точката на неутрализација, или, пак, pH индикатор, како на пример UI (универзален индикатор) кој ја манифестира точката на неутрализација со одредена промена на бојата. Лесни стехиометриски пресметки меѓу познатиот волумен и непознатиот и познатиот волумен и моларноста на додадената хемикалија ја дава моларноста на непознатата хемикалија.
Прекумерната гастрична киселина во желудникот — киселинска индигестија, се неутрализира со ингестија на натриум бикарбонат (NaHCO<sub>3</sub>) или друг неутрализирачки агент (антациди).
Неутрализацијата исто така може да се користи и за редуцирање на болката предизвикана од бодеж на инсект или растение.
Пелагонци

Пелагонците се една од етничките заедници кои во антиката населувале дел од територијата на Република Македонија, поточно Пелагонија (областa околу реката Еригон (Црна) до нејзината утока во реката Аксиј (Вардар), во непосредна близина на античката населба Стоби. Главен град на Пелагонија бил Хераклеја, низ времето преименувана во Пелагонија, па во Манастир, а денес Битола.
Нивното име потекнува од херојот епоним Пелагон, кое пак во историските извори за првпат се среќава во 365 г. пр. н.е., а во врска со пелагонискиот басилеј (крал) кој добил атинска проксенија (граѓанско право кое се давало на странци). Во 363-62 г. пр. н.е. во еден натпис се споменува Менелај Пелагон кој бил доброчинител на Атина. Во наредните децении Пелагонија веројатно влегла во составот на пајонското кралство и сè до времето на римското владеење за неа нема никакви документи.
1 Етничка припадност
За етничката припадност на Пелагонците постојат различни погледи. Според една теза тие имале илирско потекло, според друга теза тие биле тракиско племе. А. Даскалакис и други грчки историчари истакнуваат дека тие биле хеленско племе. Ј. Русу истакнува дека Пелагонците биле македонско племе . Според една теза, која ја застапува полскиот научник В. Пајанковски, а е поддржана од некои македонски научници, Пелагонците биле составен дел пајонската група на племиња и имале бригиско потекло .
Матерјалната култура, погребните обичаи и ритуалите на Пелагонците се еднакви со оние на Пајонците. Наде Проева истакнува дека станува збор за автохтон пајонско-пелагонски етнички агломерат кои одамна бил забележан од белградскиот аргеолог М. Гарашанин. Во Илијадата, се споменува заеднички предок Пелагон или Пелегон. страбон истакнува дека Пајонците се нарекувале Пелагонци. Полибиј и Ливиј запишале дека ематија порано се нарекувала Пајонија. Пелагонците се вброени во пајонската група на племиња од страна на Плиниј.
Пајонско-пелагонскиот агломерат се разликувал од илирскиот, односно Пајонците и Пелагонците имале различно етничко потекло и различна материјална култура од илисрките племиња . Пајонско-пелагонскиот агломерат се разликувал и од оној во скопско-кумановската област, која имала трибалски (Трибали) карактер. страбон дава податок дека Пајонците на север се граничеле со Дарданците, меѓутоа не се пронајдени такви археолшки докази. Најверојатно, Пајонците во одреден период имале доминација над Трибалите и тогаш се граничеле со Дарданците.
Енталпија

Енталпијата (се означува со ''H'', нарекувана уште и топлински капацитет) е збир на внатрешната енергија на материјата и производот од нејзината зафатнина и притисок. Исто како и енергијата, енталпијата се мери во џули и килоџули. Името доаѓа од грчките зборови ''en'' и ''thalpein'', што значи „загрева“.
Енталпијата е квантитативна величина и вкупната енталпија на еден систем не може да се измери директно, додека мерлива е само ''промената на енталпијата'' на еден термодинамички систем. Енталпијата е термодинамички потенцијал и е корисна особено за процеси кои се одвиваат при речиси константен притисок, каде што секој внес на енергија во системот се вклопува во неговата внатрешна енергија или се претвора во механичка работа. Промената на енталпијата на еден систем е речиси незначајна за системи при константен притисок, каде промената на енталпијата е еднаква на топлината. Инаку, не постои лесно толкувано значење за енталпијата. За едноставен систем, со константен број на честички, разликата во енталпијата е максималната количина на топлинска енергија која се добива од термодинамички процес во кој притисокот е константен.
Енталпијата се дефинира со следната равенка:
:<math>H = U + PV \,</math>
каде (сите единици се од SI)
*''H'' е енталпијата, (во џули)
*''U'' е внатрешната енергија, (џули)
*''P'' е притисокот на системот, (паскали)
*''V'' е зафатнината, (во кубни метри).
Пердика I

Пердика I — крал на Македонија кој владеел од 700 п.н.е. до 678 п.н.е.. Пердика е познат како прв крал кој ги обединил поголемиот дел од македонските племиња.
Според легендата раскажана од Херодот, Пердика заедно со своите браќа, Аероп и Гаван, работеле кај некој крал од Горна Македонија. Секој ден за ручек жената на кралот месела леб. Лебот кој бил наменет за Пердика секогаш бил најголем. Кралот мислел дека Пердика има нешто со неговата жена. Кога требало да им плати за тоа што го сработиле тој ги повикал во својата одаја. Во неа имало само еден прозорец низ кој влегувала сончевата светлина. Кралот им дал една торба и им рекол да соберат од светлината колку што сакаат. Тогаш Пердика го извадил својот меч и со мечот направил еден круг на земјата каде што паѓал зракот. Од таа земја ставил во торбата и му кажал на кралот дека тој ќе направи свое кралство големо колку сонцето.
Така Пердика направил свое кралство, ги обединил македонските пемиња и го поразил кралот кај кого работел.
Општина Чаир

Општина Чаир — општина во состав на Град Скопје и најмалата општина по површина во Република Македонија.
1 Демографија
Вкупниот број на население во рамките на Општина Чаир според пописот во 2002 година е 64.773 жители, или 3,2% од целокупниот број на жители на Република Македонија. Имајќи предвид дека територијата на општината е 3,52 км<sup>2</sup>, произлегува дека густината на населеност е 18.400 жители на еден квадратен километар, густина која можеби е најголема во Европа.
Според пописот од 2002 година, во Општина Чаир живеат следниве етникуми:
* Албанци = 36.921 (57,0 %)
* Македонци = 15.628 (24,1 %)
* Турци = 4.500 (6,9 %)
* Роми = 3.083 (4,8 %)
* Бошњаци = 2.950 (4,6 %)
* други = 1.691 (2,6 %)
2 Самоуправа и политика
Во 2017 година, општината имала вкупно 926 вработени, од кои 88 биле вработени во општинската администрација, а останатите во општинските јавни претпријатија.
Градоначалник на општина Чаир е Изет Меџити од редовите на ВРЕДИ. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.
Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 27 члена. Според последните локални избори од 2025 година, членовите на советот според политичката припадност за мандатот 2025-2029 се:
3 Галерија
Општина Сарај

''Оваа статија се однесува на скопската општина Сарај. За селото Сарај во Општина Босилово, видете Сарај (Струмичко).''
Општина Сарај — општина во Град Скопје, во северниот дел на Македонија. Моментален градоначалник е Блерим Беџети. Седиште на општината е истоимената населба која е во состав на населеното место Скопје. Општината е проширена кога со територијалната поделба на Република Македонија, од 2005 година кон Општина Сарај била припоена територијата на поранешната Општина Кондово.
1 Демографија
Според пописот од 2021 година, општина Сарај има 38.399 жители.
Вероисповед, Вкупно
православни, 853
муслимани, 35.959
католици, 11
протестанти, 5
останати, 1.571
Јазик, Вкупно
македонски, 986
албански, 34.621
турски, 27
ромски, 251
влашки, 0
српски, 7
босански, 1.051
останати, 1.456
2 Самоуправа и политика
Во 2017 година, општината имала вкупно 540 вработени, од кои 31 биле вработени во општинската администрација, а останатите во општинските јавни претпријатија.
Градоначалник на општина Сарај е Мухамет Елмази од редовите на ВРЕДИ. Тој бил избран на локалните избори од 2025 година за мандат од четири години.
Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 19 члена. Според последните локални избори од 2025 година, членовите на советот според политичката припадност за мандатот 2025-2029 се:
Баба Деспина

''Баба Деспина'' е првиот филмски кадар сниман од браќата Јанаки и Милтон Манаки.
Во еден кадар од горен ракурс е снимена во Авдела, бабата на Јанаки и на Милтон Манаки, Деспина, како преде. Снимката е со времетраење од 1 минута. Филмот е снимен во стандард техника, без звук, во црно бела техника и на 35мм филм.
1 Поврзано
* Браќа Манаки
*''Домашна работа (предилки)''
Домашна работа (филм)

''Домашна работа (Предилки)'' — краток, нем и црно-бел документарен филм на балканските пионери браќа Милтон и Јанаки Манаки направен во 1905 година во Авдела со времетраење од 1 минута. Првично бил именуван ''„Нашата 114 годишна баба Деспина ткае“'' Филмот е снимен во стандард црно-бела техника, без звук, 35мм филм преку !„Ворик биоскоп“ модел 300 (''Warwick Bioscope'') увезен од Лондон. Се смета за првиот филм направен на Балканот.
1 Кратка содржина
Пред семејната куќа во родната Авдела, Гребенско, во тогашниот Битолски вилает во два кадра, се снимени група жени, меѓу кои тетките на браќата Манаки и нивната 114 годишна баба Деспина, како подготвуваат волна за предење.
2 Поврзано
* Браќа Манаки
*''Баба Деспина''
Училиште на отворен простор

''Училиште на отворен простор'' — филм на браќата Милтон и Јанаки Манаки од 1905 година во времетраење од 2 минути. Филмот е снимен во стандард техника, без звук, во црно бела техника и 35мм филм.
Снимен во четири кадри, на содржинско рамниште филмот прикажува група деца што на отворено, под дрво, се подготвуваат за училиштен час. По молитвата и крстењето се сместуваат во училишните клупи и ја следат наставата.
1 Поврзано
* Браќа Манаки
Панорама на Гревена

''Панорама на Гревена'' — филм на браќата Милтон и Јанаки Манаки од 1911 година во времетраење од 1 минута. Филмот е снимен во стандард техника, без звук, црно-бел е и на 35 мм филм. Филмот содржи само еден кадар и истиот претставува снимка на градот Гребен (Гревена) во Егејска Македонија.
1 Поврзано
* Браќа Манаки
Дефиле на воен оркестар, кочии и коњаници

''Дефиле на воен оркестар, кочии и коњаници'' е филм на браќата Милтон и Јанаки Манаки од 1908 година во времетраење од една минута. Филмот е снимен во стандард техника, без звук, црно-бел и на 35мм филм. Еден е од неколкуте посветени на Младотурската револуција и прославите одржани во Битола по повод нејзината победа.
1 Кратка содржина
Филмот има три кадри, сите снимени од горен ракурс, од исто место во континуитет. Во првиот кадар е снимен воен дувачки оркестар (околу насобран народ), во вториот, со скок во дејствието, колона кочии со цивили, а од страните на колоната по еден турски војник, и во третиот кадар, исто така како продолжение од претходниот, со скок во дејствието, колона коњаници по четворица во ред.
2 Поврзано
* Браќа Манаки
*''Манифестации (со грчки натписи)''*''Манифестации по повод Младотурската револуција''*''Манифестации по повод Хуриетот''*''Парада по повод Хуриетот''*''Турци држат говор на Хуриет''
Црква во Гревена

''Црква во Гревена'' — филм на браќата Милтон и Јанаки Манаки од 1911 година во времетраење од 1 минута. Филмот е снимен во стандард техника, без звук, во црно бела техника и 35 мм филм. Прикажана е црква во нивниот крај — градот Гребен (гревена), Егејска Македонија.
1 Поврзано
* Браќа Манаки
Манифестации (со грчки натписи)

''Манифестации (со грчки натписи)'' е филм на браќата Милтон и Јанаки Манаки од 1908 година во времетраење од една минута. Филмот е снимен во стандард техника, без звук, црно-бел и на 35мм филм. Еден е од неколкуте посветени на Младотурската револуција и прославите одржани во Битола по повод нејзината победа.
1 Кратка содржина
Материјалот е доста блед и не е идентификуван со сигурност, но е веројатно дел од прославите по повод Младотурската револуција.
Во еден кадар се забележани манифестации, прослава на која присуствува многуброен народ. Низ насобраниот народ минува колона коњаници, свештени лица и луѓе кои носат знамиња и транспаренти.
2 Поврзано
* Браќа Манаки
*''Дефиле на воен оркестар, кочии и коњаници''*''Манифестации по повод Младотурската револуција''*''Манифестации по повод Хуриетот''*''Парада по повод Хуриетот''*''Турци држат говор на Хуриет''