Сабрата

Сабрата (; исто така ''Сабрата'', ''Сибурата''), во областа Завија во Либија — најзападниот од античките „три града“ на римскиот Триполис, заедно со Оеа и Лептис Магна. Од 2001 до 2007 година бил главен град на поранешната област Сабрата ва Сорман. Лежи на медитеранскиот брег околу 70 километри западно од модерниот Триполи. Постојаното археолошко наоѓалиште било впишано како светско наследство на УНЕСКО во 1982 година.
1 Античка Сабрата
Пристаништето на Сабрата било основано, можеби околу 500п.н.е., како феникиско трговско место на Цабратан (|‬𐤑𐤁‬‬𐤓𐤕‬𐤍,, или xpu,). Се чини дека ова било берберско име, што укажува на постоечка домородна населба. Пристаништето служело како феникиски излез за производите од африканската заднина. Грците го нарекувале Сабрата (|Σαβράτα), Сабарата (|Σαβαραθά), а исто така и Абротонон (|Ἀβρότονον). По смртта на Феникија, Сабрата паднала под сферата на влијание на Картагина.
По Пунските војни, Сабрата станала дел од краткотрајното Нумидијанско кралство Масиниса пред ова да се припои кон Римската Република како провинција Африка Нова во 1 век п.н.е. Подоцна бил романизиран и обновен во 2 и 3 век. Императорот Септимиј Северус е роден во близина во Лептис Магна, а Сабрата го достигнал својот монументален врв за време на владеењето на Севераните, кога речиси се удвоил во големина. Градот бил тешко оштетен од земјотресите во текот на IV век, особено од земјотресот од 365 г. Тој паднал под контрола на вандалското кралство во 5 век, при што големи делови од градот биле напуштени. Имало мало заживување под византиска власт, кога биле подигнати повеќе цркви и одбранбен ѕид (иако опкружувал само мал дел од градот). Градот бил место на епископија. Во рок од сто години од муслиманската инвазија на Магреб, трговијата се префрлила на други пристаништа и Сабрата се намалила во село.
4.2 Археолошки локалитет
Сабрата е место на неколку ископувачки кампањи од 1921 година, главно од италијански археолози. Исто така, ископувања вршел и британски тим во режија на Дам Кетлин Кенион и Џон Вард-Перкинс помеѓу 1948 и 1951 година. Покрај неговиот Театарот која ја задржува својата трикатна архитектонска позадина, Сабрата има храмови посветени на Либер Патер, Серапис и Изида. Има христијанска базилика од времето на Јустинијан, а исто така и остатоци од некои од мозаичните подови кои ги збогатиле елитните живеалишта на римската Северна Африка (на пример, во , во близина на Хомс). Сепак, тие се најјасно зачувани во обоените шари на бањите кон морето (или Форум), директно со поглед на брегот, и во црно-белите подови на театарските бањи. Постои соседен музеј кој содржи некои богатства од Сабрата, но други може да се видат во националниот музеј во Триполи.
Во 1943 година, за време на Втората светска војна, археологот Макс Малован, сопруг на романописецот Агата Кристи, бил сместен во Сабрата како помошник на високиот офицер за цивилни работи во Западната провинција Триполитанија. Неговата главна задача била да ја надгледува распределбата на оброците за жито, но тоа, според зборовите на биографот на Кристи, било „славна приврзаност“, за време на која Малован живеел во италијанска вила со двор со поглед на морето и вечерал со свежа риба и маслинки.
1.2 Оштетување од ерозија и атмосферски влијанија
Според извештајот од април 2016 година, поради мекиот состав на почвата и природата на брегот на Сабрата, кој претежно се состои од меки карпи и песок, урнатините на Сабрата минуваат низ опасни периоди на крајбрежна ерозија. Јавните бањи, зградата за маслинова преса и „пристаништето“ може да се забележат како најмногу оштетени бидејќи зградите се урнати поради невремето и немирните мориња. Бидејќи најчестиот градежен материјал во Сабрата, калкаренитот, е многу подложен на физички, хемиски и биолошки атмосферски влијанија (особено морски прскања), долгорочното зачувување на спомениците е загрозено. Зголемувањето на нивото на морето исто така може да го загрози интегритетот на локацијата.
Оваа ерозија на брегот на Античка Сабрата може да се види секоја година со значителни разлики во распоредот на плажата и неодамнешните урнати згради. Водобраните поставени во близина на пристаништето и маслиновата преса се несоодветни и премногу мали за ефикасно да го заштитат Античкиот град Сабрата.
2 Модерна Сабрата
Градот е дом на Универзитетот Сабрата. Вефак Сабрата е фудбалски клуб кој игра на стадионот Сабрата.
Како што било забележано во документарниот филм ''„Битлси: Врати се назад“'' од 2021 година, во режија на Питер Џексон, театарот Сабрата се сметал за можна локација каде Битлси би можеле да го одржат својот последен концерт во живо како група.
3 Клима
Сабрата има топла полусушна клима (Кепен климатска класификација).
4 Слики
4.1 Панорама
4.2 Археолошки локалитет
4.3 музеј
5 Наводи
5.1 Библиографија
* .
* .
*
6 Дополнителна литература
* Кенрик, Филип (1986) '''' улица Малет: Друштво за промоција на римските студии,
* Метјуз, Кенет Д. (1957) ''Градови во песокот, Лептис Магна и Сабрата во Римска Африка'' Прес на Универзитетот во Пенсилванија, Филаделфија,
* Рејнолдс, Џојс М ''и др.'' , прво издание 1952 Британското училиште во Рим /второ издание. 2009 Кралскиот колеџ во Лондон.
* Вард, Филип (1970) ''Сабрата: Водич за посетители'' Олеандер прес, Кембриџ, ОК,