Тетоважа

Тетоважата — форма на модификација на телото изработена со вметнување на мастило за тетоважа, бои и/или пигменти во дермисот на кожата за да се формира дизајн. Тетоважите можат да бидат трајни или привремени. Уметниците за тетоважи ги создаваат овие дизајни користејќи неколку процеси и техники за тетовирање, вклучувајќи традиционални тетоважи со рачно тапкање и модерни машини за тетовирање. Историјата на тетовирањето датира од неолитот, практикувана низ светот од многу култури, а симболиката и влијанието на тетоважите се разликуваат во различни места и култури.
Тетоважите може да бидат декоративни (без специфично значење), симболични (со специфично значење за оној што ги носи), сликовити (приказ на одредена личност или предмет) или текстуални (зборови или пиктографи од пишани јазици). Многу тетоважи служат како обреди на премин, ознаки на статус и чин, симболи на религиозна и духовна посветеност, украси за храброст, знаци на плодност, заклетва на љубов, амајлии и талисмани, заштита и како казна, како знаци на отпадници, робови и осудените лица. Опширните декоративни тетоважи, исто така, биле дел од работата на изведувачите како што се тетовираните дами.
Иако уметноста на тетоважи постоела барем откако првата позната тетовирана личност, , живеела околу 3330 година п.н.е., начинот на кој општеството ги перципира тетоважите се разликувал неизмерно низ историјата. Во 20 век, уметноста на тетоважи низ поголемиот дел од светот била поврзана со ограничен избор на специфични „груби“ начини на живот, особено морнари и затвореници. Денес луѓето избираат да бидат тетовирани од уметнички, козметички, сентиментални/меморијални, религиозни и духовни причини или да ја симболизираат нивната припадност или идентификација со одредени групи, вклучувајќи криминални банди (види криминални тетоважи) или одредена етничка група. Тетоважите може да покажат како личноста се чувствува за роднина (најчесто родител или дете) или за неповрзана личност.
Тетоважите може да се користат и за функционални цели, како што се идентификација, трајна шминка и медицински цели.
1 Терминологија
Зборот ''тетоважа'' во 18 век е заемка од самоанскиот збор sm, што значи „да удри“, од праоеканскиот ''sau''₃ што се однесува на плешка од летечка лисица што се користи како инструмент за процесот на тетовирање.''Оксфордскиот англиски речник'' ја дава етимологијата на зборот тетоважа како „Во 18 век. tattaow, tattow. Од полинезиски (самоански, тахитски, тонгански, итн.) tatau. На маркиски tatu." Пред практикувањето на полинезискиот збор, дејноста на тетовирање била опишана на западот како сликање,боење или нанесување на лузни.
Етимологијата на терминот за модификација на телото не треба да се меша со потеклото на зборот за воениот удар на тапани или изведба. Во овој случај, англискиот збор ''tattoo'' е изведен од холандскиот збор nl.
Дизајните на тетоважи заштитени со авторски права кои се масовно произведени и испратени до уметници за тетоважи се познати како „флеш“. Флеш листовите се видно прикажани во многу салони за тетоважи со цел да им обезбедат инспирација и готови слики од тетоважи на клиентите.
Јапонскиот збор ирезуми значи „вметнување мастило“ и може да значи тетоважи со употреба на тебори, традиционален јапонски рачен метод, западен стил со машина за тетовирање или кој било метод на тетовирање со вметнување мастило. Најчестиот збор што се користи за традиционални јапонски дизајни на тетоважи е хоримоно. Јапонците може да го користат западна ''тетоважа'' како заемка што значи сите нејапонски стилови на тетовирање.
Британскиот антрополог Линг Рот во 1900 година опишал четири методи за обележување на кожата и предложил тие да се разликуваат под имињата „тату“, „моко“, „цикатрикс“ и „келоид“. Првиот метод е со боцкање што ја остава кожата мазна, на места вклучувајќи ги и Пацифичките острови. Вториот метод е тетоважа во комбинација со длето за да се остават бразди во кожата, како што се наоѓаат на места вклучувајќи го и Нов Зеланд. Третиот е скарификација со помош на нож или длето што се наоѓа на места вклучувајќи ја и Западна Африка. Четвртата и последна е скарификација со иритација и повторно отворање на претходно постоечка рана и повторно скарификација за да се формира подигната лузна како што се наоѓа на места вклучувајќи ја Тасманија, Австралија, Меланезија и Централна Африка.<ref>McDougall, Russell and Davidson, Iain; eds. (2016). '''', p.97. Routledge. .
2 Видови
Американската академија за дерматологија препознава пет типа на тетоважи: трауматски тетоважи кои произлегуваат од повреди, како што е асфалтот од повреди на патот; аматерски тетоважи; професионални тетоважи, двете преку традиционални методи и модерни машини за тетовирање; козметички тетоважи, познати и како „трајна шминка“; и медицински тетоважи.
2.0.1 Трауматски тетоважи
Трауматска тетоважа се јавува кога супстанца како асфалт или барут се нанесуваат во раната како резултат на некаква несреќа или траума. Кога ова вклучува јаглерод, дерматолозите може да ја наречат ознаката јаглеродна дамка наместо тетоважа.Рударите за јаглен би можеле да развијат карактеристични ознаки поради навлегувањето на јагленов прав во нивните рани. Тие се особено тешко да се отстранат бидејќи имаат тенденција да се шират низ неколку слоеви на кожата, а лузни или трајна промена на бојата може да бидат речиси неизбежни во зависност од локацијата. Тетоважа со амалгам е кога честичките од амалгам се имплантираат во меките ткива на устата, обично непцата, за време на поставување или отстранување на забното полнење. Друг пример за такви случајни тетоважи е резултат на намерно или случајно прободување со молив или пенкало, оставајќи графит или мастило под кожата.
2.1 Идентификација
2.1.1 Присилно тетовирање за идентификација
Добро познат пример е нацистичката практика на насилно тетовирање на затворениците во концентрациониот логор со идентификациски броеви за време на Холокаустот како дел од нацистичкиот системот за идентификација , кој започнал од есента 1941 година. СС ја вовел практиката во концентрациониот логор Аушвиц со цел да се идентификуваат телата на регистрираните затвореници во концентрационите логори. За време на регистрацијата, чуварите го тетовирале секој затвореник со број, обично на левата подлактица, но понекогаш и на градите или стомакот. Од нацистичките концентрациони логори, само Аушвиц ставал тетоважи на затворениците. Затворениците пронајдени со тетоважи во концентрациониот логор Маутхаузен и концентрациониот логор Бухенвалд по ослободувањето, веројатно биле претходно транспортирани од Аушвиц со марш на смртта. Тетоважата била бројот на логорот на затворениците, понекогаш со додаден посебен симбол: некои Евреи имале триаголник, а ромскиот јазик ја имал буквата „Z“ (од германски '''' за „Циган“). Во мај 1944 година, Евреите ги добиле буквите „А“ или „Б“ за да означат одредена серија броеви.
Уште во Џоу, кинеските власти користеле тетоважи на лицето како казна за одредени злосторства или за обележување на затвореници или робови.
За време на Римската империја, гладијаторите и робовите биле тетовирани: извезените робови биле тетовирани со зборовите „платен данок“, а вообичаена практика била да се тетовира „бегалец“ (означен со буквите „ФУГ“) на челата на робовите во бегство. Поради библиските стриктури против практиката, императорот Константин I забранил тетовирање на лицето околу 330 година од н.е., а Вториот собор во Никеја ги забранил сите ознаки на телото како паганска практика во 787 година во н.е..
2.1.2 Во кривичните истраги
Овие ознаки потенцијално можат да обезбедат мноштво информации за поединец. Едноставните визуелни прегледи, како и понапредните технологии за дигитално препознавање, се користат за да помогнат во идентификувањето или обезбедувањето индиции за осомничените или жртвите на злосторствата.
2.1.3 Постмортална идентификација
Тетоважите понекогаш ги користат форензичарите за да им помогнат да идентификуваат изгорени, гнили или осакатени тела. Бидејќи пигментот на тетоважата лежи длабоко во кожата, тетоважите не се уништуваат лесно дури и кога кожата е изгорена.
2.1.4 Идентификација на животни
Домашните миленичиња, изложбените животни, чистокрвните коњи и добитокот понекогаш се тетовираат со знаци за идентификација на животните. Тетоважите на ушите се метод за идентификација на говедско месо. Тетовирањето со „ознака за шлаканица“ на рамото или на увото е стандарден метод за идентификација во комерцијалното свињарство. Брендирањето се користи од слични причини и често се изведува без анестезија, но се разликува од тетовирањето бидејќи во текот на процесот не се вметнува мастило или боја, а ознаката наместо тоа е предизвикана од трајни лузни на кожата. Домашните кучиња и мачки понекогаш се тетовираат со сериски број (обично во увото или на внатрешната страна на бутот) преку кој може да се идентификуваат нивните сопственици. Сепак, употребата на микрочип стана сè попопуларен избор и од 2016 година е законски услов за сите 8,5 милиони домашни кучиња во ОК. Во Австралија, кастрираните мачки и кучиња се обележани со тетоважа на внатрешната страна на увото.
2.1.5 Козметички
Трајна шминка е употреба на тетоважи за да се создадат долготрајни веѓи, усни, очи (траен ајлајнер), па дури и дефиниција на бенки. Природните бои се користат за имитирање на веѓите и пегите, додека разновидни пигменти за усни и молив за очи за изглед сличен на традиционалната шминка.
Растечки тренд во САД и ОК е да се постават уметнички тетоважи над хируршките лузни од мастектомија. „Повеќе жени избираат да не се реконструираат по мастектомија... Тетоважата со мастектомија или тетоважата со ареола ќе стане само уште една опција за пациентите по рак и вистински личен начин за враќање на контролата врз телата по рак...“ Сепак, тетовирањето на брадавиците на реконструирани гради останува многу барано.
2.1.6 Медицински
Медицинските тетоважи се користат за да се осигура дека инструментите се правилно лоцирани за повторна примена на радиотерапија и за ареолата во некои форми на реконструкција на градите. Тетовирањето исто така се користело за да се пренесат медицински информации за носителот (на пр. крвна група, здравствена состојба итн.). Пациентите со Алцхајмер можат да бидат истетовирани со нивните имиња, па може лесно да се
идентификуваат доколку исчезнат. Дополнително, тетоважите се користат во тонови на кожата за покривање на витилиго, нарушување на пигментацијата на кожата.
СС тетоважите од крвната група (|Blutgruppentätowierung) ги носеле членовите на Вафен-СС во нацистичка Германија за време на Втората светска војна за да ја идентификуваат крвната група на поединецот. По војната, тетоважата била сфатена како ''prima facie'', ако не и совршен доказ дека е дел од Вафен-СС, што довело до потенцијално апсење и кривично гонење. Ова довело до тоа голем број поранешни Вафен-СС да си пукаат низ раката со пиштол, отстранувајќи ја тетоважата и оставајќи лузни како оние што произлегуваат од инокулација од сипаници, што го прави отстранувањето помалку очигледно.
Тетоважите веројатно биле користени и во античката медицина како дел од третманите на пациентите. Во 1898 година, Даниел Фуке, лекар, напишал статија за практиките на „медицинско тетовирање“ во Стар Египет, во која ги опишува тетовираните ознаки на женските мумии пронајдени на локацијата Деир ел-Бахари. Тој шпекулирал дека тетоважите и другите скарификации забележани на телата можеби служеле за медицинска или терапевтска цел: „Испитувањето на овие лузни, некои бели, други сини, не остава сомнеж дека тие, во суштина, не се украс, туку воспоставен третман за состојба на карлицата, многу веројатно хроничен карличен перитонитис."
Ледениот човек Еци имал вкупно 61 тетоважи, кои можеби биле форма на акупунктура што се користи за ублажување на болката. Радиолошкото испитување на коските на Еци покажало „дегенерација предизвикана од возраста или напрегање“ што одговара на многу тетовирани области, вклучувајќи остеохондроза и лесна спондилоза во лумбалниот 'рбет и дегенерација во коленото и особено во зглобовите на глуждот. Ако е така, ова е најмалку 2.000 години пред претходно познатата најрана употреба на акупунктурата во Кина.
3 Историја
Зачуваните тетоважи на антички мумифицирани човечки остатоци откриваат дека тетовирањето се практикува низ целиот свет илјадници години. Во 2015 година, научната повторна проценка на возраста на двете најстари познати тетовирани мумии го идентификувала Еци како најстар пример познат тогаш. Ова тело, со 61 тетоважи, било пронајдено вградено во ледниот мраз на Алпите и датирано во 3250 година п.н.е. Во 2018 година, најстарите фигуративни тетоважи во светот биле откриени на две мумии од Египет, датирани помеѓу 3351 и 3017 година п.н.е.
Античкото тетовирање најшироко се практикувало кај австронезискиот народ. Тоа било една од раните технологии развиени од прото-австронезијците во Тајван и крајбрежната Јужна Кина пред најмалку 1500 п.н.е., пред австронезиското проширување на островите на Индо-Пацификот. Можеби првично било поврзано со лов на глава. Традициите на тетовирање, вклучително и тетовирањето на лицето, може да се најдат кај сите австронезиски подгрупи, вклучувајќи ги тајванските домородни народи, островјаните Југоисточна Азија, Микронезијците, Полинезијците и Малгашините.
Древните традиции на тетовирање исто така се документирани меѓу Папуанците и Меланезијците, со нивната употреба на карактеристични пирсови за кожа од опсидијан. Некои археолошки локалитети со овие средства се поврзани со австронезиската миграција во Папуа Нова Гвинеја и Меланезија. Но, другите локации се постари од австронезиската експанзија, датирани од околу 1650 до 2000 година п.н.е., што сугерира дека постоела традиција на тетовирање во регионот.
Меѓу другите етнолингвистички групи, тетовирањето се практикувало и кај народот Аину во Јапонија; некои Австроазијци од Индокина ; Берберски жени од Тамазга (Северна Африка); народот Јоруба, Фулани и Хауса од Нигерија; Индијанци од предколумбиската Америка; и Пикти од железното време во Британија.
3.1 Кина
Гробиштата низ Таримската котлина (Ксинџијанг, западна Кина), вклучувајќи ги местата Кавригул, Јангаи, Шенѓиндијан, Загунлук и Кизилчока откриле неколку тетовирани мумии со западноазиски/индоевропски физички особини и културни материјали. Овие датираат помеѓу 2100 и 550 п.н.е.
Во античка Кина, тетоважите се сметале за варварска практика поврзана со народите Јуе од југоисточна и јужна Кина. Тетоважите честопати биле споменувани во литературата на кои се прикажани бандити и народни херои. Доцна се до династијата Чјинг, вообичаена практика била да се тетовираат знаци како што се zh(„Затвореник“) на лицата на осудените криминалци. Иако релативно ретки во повеќето периоди од кинеската историја, робовите понекогаш биле означени за да покажат сопственост.
Сепак, се чини дека тетоважите останале дел од јужната култура. Марко Поло напишал за Куанжу:„Многумина доаѓаат овде од Горна Индија за да им ги обојат телата со иглата на начин што го опишавме на друго место, бидејќи има многу вешти во овој занает во градот“. Најмалку три од главните ликови – Лу Жишен, Ши Џин (史進) и Јан Чинг (燕青) – во класичниот роман ''Водена маргина'' се опишани како со тетоважи кои го покриваат речиси целото нивно тело. Ву Сонг бил осуден на тетоважа на лицето што го опишува неговото злосторство откако го убил Кси Менкинг (西門慶) за да му се одмазди на својот брат. Покрај тоа, кинеската легенда тврди дека мајката на Јуе Феи (познат генерал на Сонг) ги истетовирала зборовите „Одплатете ја земјата со чиста лојалност“ (zh, ''Џинг џонг бао гуо'') на грбот на нејзиниот син пред тој да замине да се приклучи на војската.
3.2 Европа
Во 1566 година, француските морнари киднапирале жена Инуити и нејзиното дете во денешен Лабрадор и ја донеле во градот Антверпен во денешна Белгија. Мајката била истетовирана додека детето било без ознака. Во Антверпен, тие двајца биле изложени во локална таверна барем до 1567 година, а во градот биле дистрибуирани рачни флаери кои го промовирале настанот. Во 1577 година, англискиот гусар Мартин Фробишер заробил двајца Инуити и ги вратил во Англија на изложба. Еден од Инуитите била тетовирана жена од островот Бафин, која била илустрирана од англискиот картограф Џон Вајт.
Во 1691 година, Вилијам Дампиер донел во Лондон Филипинец по име Џеоли или Џиоло од островот Минданао (Филипини) кој имал тетовирано тело. Дампиер го изложил Џеоли во човечка зоолошка градина за да заработи богатство и лажно го означил како „принц“ за да привлече големи толпи. За време на изложбата, Џеоли сè уште тагувал по својата мајка, која Дампиер, исто така, ја поробил и умрела на море за време на нивниот пат назад во Европа. Дампиер тврдел дека се дружел со Џеоли, но со намера да заработи пари, продолжил да го искористува својот „пријател“ изложувајќи го во човечка зоолошка градина, каде што Џеоли починала три месеци подоцна. Мртвото тело на Џеоли потоа беше одрано, а неговото тело без кожа била отстрането, додека тетовираната кожа била продадена и изложена во Оксфорд.
Вообичаено се смета дека модерната популарност на тетовирањето потекнува од трите патувања на капетанот Џејмс Кук до Јужниот Пацифик кон крајот на 18 век. Секако, патувањата на Кук и ширењето на текстовите и сликите од нив довеле до поголема свест за тетовирањето (и, како што е наведено погоре, го увезле зборот „tattow“ во западните јазици). На првото патување на Кук во 1768 година, неговиот научен офицер и ботаничар за експедиција, Сер Џозеф Бенкс, како и уметникот Сиднеј Паркинсон и многу други членови на екипажот, се вратиле во Англија со голем интерес за тетоважите, а Бенкс опширно пишувал за нив и се верува дека Паркинсон самиот се тетовирал на Тахити. Бенкс бил високо ценет член на англиската аристократија, кој ја стекнал својата позиција кофинансирајќи ја експедицијата заедно со Кук со десет илјади фунти, многу голема сума во тоа време. За возврат, Кук го вратил со себе тетовираниот Раиатец, Омаи, кого го претставил на кралот Џорџ и на англискиот суд. На последователните патувања, други членови на екипажот, од офицери, како што е Американецот Џон Ледјард, до обични морнари, биле тетовирани.
Првиот документиран професионален тетоважист во Британија бил Сатерленд Мекдоналд, кој работел во салон во Лондон, почнувајќи од 1894 година. Во Британија, тетовирањето сè уште било во голема мера поврзано со морнарите и со пониската, па дури и криминалната класа, но до 1870-тите станало мода меѓу некои членови на повисоките класи, вклучувајќи ги и членовите на кралското семејство, и во неговата подобрена форма можело да биде скап и понекогаш болен процес. Забележана класна поделба за прифатливоста на практиката продолжила некое време во Британија.
3.3 Северна Америка
Многу домородни народи од Северна Америка практикуваат тетовирање. Европските истражувачи и трговци кои се сретнале со домородните Американци ги забележале овие тетоважи и пишувале за нив, а неколку Европејци избрале да бидат тетовирани од Индијанци.
Погледнете ја историјата на тетовирањето во Северна Америка.
До времето на американската револуција, тетоважите веќе биле вообичаени меѓу американските морнари (види морнарски тетоважи). Тетоважите биле наведени во заштитните документи, сертификат за идентитет издаден за да се спречи присилно регрутирање во британската кралска морнарица. Бидејќи документите за заштита биле доказ за американско државјанство, црните морнари ги користеле за да покажат дека се слободни луѓе.
Првата регистрирана професионална продавница за тетоважи во САД била основана во раните 1870-ти од германскиот имигрант, Мартин Хилдебрант. Тој служел како војник на Унијата во Граѓанската војна и истетовирал многу други војници.
Набргу по Граѓанската војна, тетоважите станале модерни кај младите од високата класа. Овој тренд траел до почетокот на Првата светска војна. Пронајдокот на електричната машина за тетоважи предизвикал пад на популарноста на тетоважите меѓу богатите. Машината ја направила процедурата на тетовирање многу полесна и поевтина, со што го елиминирала статусениот симбол на тетоважите што претходно ги имале, бидејќи тие сега станале достапни за сите социо-економски класи. Статусниот симбол на тетоважата се префрлила од претставување на богатство во знак што обично се гледа кај бунтовниците и криминалците. И покрај оваа промена, тетоважите останаа популарни меѓу војниците, традиција која продолжува и денес.
Во 1975 година, имало само 40 уметници за тетоважи во САД; во 1980 година, имало повеќе од 5.000 самопрогласени уметници за тетоважи, кои се појавиле како одговор на ненадејната побарувачка.
Направени се многу студии за тетовираната популација и за гледиштето на општеството за тетоважите. Во јуни 2006 година, ''списанието на Американската академија за дерматологија'' ги објавила резултатите од телефонското истражување од 2004 година: покажало дека 36% од Американците на возраст од 18-29 години, 24% од оние 30-40 и 15% од оние 41-51 имале тетоважа. Во септември 2006 година, Истражувачкиот центар Пју спровел телефонско истражување кое покажало дека 36% од Американците на возраст од 18-25 години, 40% од оние 26-40 и 10% од оние 41-64 имале тетоважа. Тие заклучија дека генерацијата X и Millennials се изразуваат преку нивниот изглед, а тетоважите се популарна форма на самоизразување. Во јануари 2008 година, истражувањето спроведено на интернет од страна на Харис Интерактив проценил дека 14% од сите возрасни луѓе во Соединетите Држави имаат тетоважа, малку помалку од 2003 година, кога 16% имале тетоважа. Меѓу возрасните групи, 9% од оние на возраст од 18-24, 32% од оние 25-29, 25% од оние 30-39 и 12% од оние 40-49 имаат тетоважи, како и 8% од оние 50-64 години. Мажите имаат малку поголема веројатност да имаат тетоважа отколку жените.
Од 1970-тите, тетоважите станале главен дел од западната мода, вообичаени и за мажи и за жени, и меѓу сите економски класи и за возрасни групи од подоцнежните тинејџерски години до средната возраст. За многу млади Американци, тетоважата добила дефинитивно поинакво значење отколку за претходните генерации. Тетоважата претрпе „драматично редефинирање“ и се префрлиле од форма на девијација во прифатлива форма на изразување.
Од 1 ноември 2006 година, Оклахома станала последната држава што го легализирала тетовирањето, бидејќи го забранила од 1963 година.
3.4 Австралија
Скарификација се практикувало нашироко меѓу домородните народи во Австралија, сега речиси само практикувано во делови од Арнемската земја. Секоја „намерно поставена лузна раскажува приказна за болка, издржливост, идентитет, статус, убавина, храброст или тага“.''Barramoyokjarlukkugarr walang bolhminy сега bolitj.'' Го ставаат на раната, а потоа се појавува како украсна лузна. (Боб Бурувал, Рембарнга, Арнем Ленд)
Европската историја на употребата на тетоважите во Австралија е дека брендирањето го користеле европските власти за обележување на криминалци во текот на седумнаесеттиот и осумнаесеттиот век. Оваа практика ја користеле и британските власти за да ги одбележат армиските дезертери и воениот персонал на воениот суд во Австралија. Во деветнаесеттиот век Австралија тетоважите генерално биле резултат на лични, а не на официјални одлуки, но британските власти почнале да нанесуваат тетоважи заедно со лузни и други телесни ознаки за да ги брендираат и управуваат осудените доделени за транспорт. Се чини дека практиката на тетовирање била главно некомерцијално претпријатие за време на периодот на осудениците во Австралија. На пример, Џејмс Рос во Алманахот Хобарт од 1833 година опишува како осудениците на бродот најчесто поминувале време тетовирајќи се со барут. Од студијата на 10.180 досиеја на осуденици кои биле пренесени во тогашната земја на Ван Димен (сега Тасманија) помеѓу 1823 и 1853 година, околу 37% од сите мажи и околу 15% од сите жени пристигнале со тетоважи, што ја прави Австралија во тоа време најмногу тетовирана земја од англиско говорно подрачје.
До почетокот на дваесеттиот век, во Австралија имало студија за тетовирање, но се чини дека тие не биле многубројни. На пример, студиото за тетовирање во Сиднеј на Фред Харис било прогласено како единствено студио за тетовирање во Сиднеј помеѓу 1916 и 1943 година. Дизајните на тетоважи често ја рефлектирале културата на денот и во 1923 година, малиот салон на Харис доживеал зголемување на бројот на жени кои се тетовираат. Друг популарен тренд било жените да ги тетовираат нозете за да може да се видат дизајните преку нивните хулахопки.
До 1937 година, Харис бил еден од најпознатите уметници за тетоважи во Сиднеј и правел околу 2000 тетоважи годишно во својата продавница. Морнарите ги обезбедиле повеќето од платната за неговата работа, но меѓу најпопуларните тетоважи во 1938 година биле австралиски знамиња и кенгури за морнарите на американската флота во посета.
Во денешна Австралија, популарен дизајн на тетоважа е мотивот на Јужниот крст, или неговите варијации. Во моментов има над 2000 официјални практичари на тетоважи во Австралија и над 100 регистрирани салони, а бројот на нерегистрирани салони се проценува дека е двојно поголем. Побарувачката во последната деценија за тетоважи во Австралија се зголеми за над 440%, што ја прави барана професија во земјата.
Во Австралија се одржуваат неколку големи конвенции за тетоважи, од кои некои се сметаат за најголеми на јужната хемисфера, на кои присуствуваат најдобрите уметници од цела Океанија.
3.5 Латинска Америка
Од трите најпознати предколумбиски цивилизации во Америка, Маите и Ацтеките од Централна Америка биле познати по тоа што имале тетоважи додека Инките од Јужна Америка немале. Сепак, постојат докази дека луѓето Чиму кои им претходеле на Инките имале тетоважи за магични и медицински цели. Различните племиња на Амазон, исто така, имаат тетоважи со милениуми и продолжуваат да го прават тоа до ден-денес, вклучувајќи ги и тетоважите на лицето, а особено луѓето од поречието на Шингу на северот на Бразил и реката Путумајо помеѓу Перу, Бразил и Колумбија Сао Паоло, Бразил во голема мера се смета за еден од најтетовираните градови во светот.
3.6 Нов Зеланд
Народот Маори од Нов Зеланд историски практикувал тетовирање. Меѓу нив се дизајните на лицето кои се носат за да ја означат лозата, социјалната положба и статусот во племето наречено ''та моко''. Уметноста на тетоважата била свет обележје на идентитетот меѓу Маорите, а исто така се нарекува и средство за складирање на нечие тапу, или духовно битие, во задгробниот живот. Една практика била после смртта да се зачува черепот покриен со кожа познат како ''Тои моко'' или мокомомаи. Во периодот на раниот контакт меѓу Маорите и Европејците, овие глави биле тргувани особено за огнено оружје. Многу од нив сега се враќаат назад во Нов Зеланд, предводени од националниот музеј Те Папа.
4 Процес
Тетовирањето вклучува ставање на пигмент во дермисот на кожата, слојот на дермално ткиво што лежи во основата на епидермисот. По првичното инјектирање, пигментот се дисперзира низ хомогенизираниот оштетен слој низ епидермисот и горниот дермис, при што присуството на туѓ материјал ги активира фагоцитите на имунолошкиот систем за да ги проголта пигментните честички. Како што продолжува заздравувањето, оштетениот епидермис се обновува и кожата се лупи (елиминирајќи го површинскиот пигмент) додека подлабоко во кожата се формира гранулационо ткиво, кое подоцна се претвора во сврзно ткиво со раст на колаген. Ова го поправа горниот дермис, каде пигментот останува заробен во последователни генерации на макрофаги, на крајот концентрирајќи се во слој веднаш под границата на дермисот/епидермисот. Неговото присуство таму е стабилно, но долгорочно (децениски) пигментот има тенденција да мигрира подлабоко во дермисот, што ги опфаќа деградираните детали на старите тетоважи.
Алтернативен и безболен метод за трајно тетовирање е користење на фластери покриени со микроигли направени од мастило за тетоважа. Фластерот се притиска на кожата на ист начин како што се нанесува привремена хартија за тетоважа на телото. Микроиглите потоа се раствораат, а по неколку минути мастилото тоне во кожата.
5 Опрема
Некои племенски култури традиционално создавале тетоважи со сечење дизајни во кожата и триење на добиената рана со мастило, пепел или други средства; некои култури ја продолжуваат оваа практика, што може да биде додаток на скарификацијата. Некои култури создаваат тетовирани траги со рачно допирање на мастилото во кожата со помош на наострени стапчиња или животински коски (направени во игли) со дискови од глина или, во модерно време, вистински игли.
Најчестиот метод на тетовирање во модерното време е електричната машина за тетовирање, која внесува мастило во кожата преку една или повеќе игли кои се залемени на шипка, која е прикачена на осцилирачка единица. Единицата брзо и постојано ги придвижува иглите во и надвор од кожата, обично 80 до 150 пати во секунда. Иглите се игли за еднократна употреба кои се спакувани поединечно, или произведени од уметници, по нарачка, како што налагаат групирањата на основа на парче.
6 Уметничка регулатива и сертификација на здравствен ризик
Тетовирањето е регулирано во многу земји поради поврзаните здравствени ризици за клиентот и уметникот, особено локални инфекции и пренос на вируси. Пластичните престилки за еднократна употреба и заштитата за очи може да се носат во зависност од ризикот од прскање на крв или други секрети во очите или облеката на уметникот за тетовирање. Хигиената на рацете, проценката на ризиците и соодветното отстранување на сите остри предмети и материјали загадени со крв се клучни области. Рацете на уметникот за тетовирање мора да се измијат, како и областа на телото на клиентот што ќе се тетовира. Ракавиците мора да се носат постојано и раната мора често да се брише со некој вид влажна крпа за еднократна употреба. Целата опрема мора да се стерилизира во сертифициран автоклав пред и после секоја употреба. Добра практика е да им се обезбеди на клиентите печатен формулар за согласност во кој се наведени ризиците и компликациите, како и инструкции за последователна нега на тетоважата.
7 Асоцијации
7.0.1 Историски асоцијации
Меѓу австронезиските општества, тетоважите имале различни функции. Меѓу мажите, тие биле силно поврзани со раширената практика на лов на глави . Во општествата за ловење на глави, како луѓето од Ифугао и Дајак, тетоважите биле записи за тоа колку глави зеле војниците во битка и биле дел од обредите на иницијација во зрелоста. Според тоа, бројот, дизајнот и локацијата на тетоважите укажувале на статусот и моќта на воинот. Тие, исто така, се сметале за магични штитови против разни опасности како зли духови и болести. Помеѓу Висајаните на претколонијалните Филипини, тетоважите ги носеле благородништвото ''Тумао'' и класата на воинот ''тимва'' како постојани записи за нивното учество и однесување во поморските рации познати како ''мангајав''. Кај австронезиските жени, како и тетоважите на лицето кај жените од народот Тајал и Маори, тие биле индикатори за статус, вештина и убавина.
Тетоважите биле дел од древната Ву култура на Делтата на Јангцекјанг, но имале негативни конотации во традиционалната култура на Хан во Кина. Бегалците од Џоу, Ву Таибо и неговиот брат Жонгјонг, биле евидентирани како ја сечат косата и се тетовираат за да бидат прифатени пред да ја основаат државата Ву, но Џоу и империјалната кинеска култура имале тенденција да го ограничат тетовирањето како казна за обележување на криминалци. Поврзаноста на тетоважите со криминалците било пренесено од Кина за да влијае на Јапонија. Денес, тетоважите остануваат генерално ненаклонети во кинеското општество.
Тетовирањето на криминалци и робови било вообичаено во Римската империја. Католичките Хрвати од Босна, особено децата и жените, користеле сицање за заштита од преминувањето во ислам за време на отоманското владеење на Балканот.
Во 19 век, ослободените осуденици од САД и Австралија, како и британските воени дезертери биле идентификувани со тетоважи. Затворениците во нацистичките концентрациони логори биле тетовирани со број за идентификација. Денес, многу затвореници се уште се тетовираат како показател за времето поминато во затвор.
Владата на Меиџи Јапонија ги забранила тетоважите во 19 век, забрана која постоела 70 години пред да биде укината во 1948 година. Од 6 јуни 2012 година, сите нови тетоважи се забранети за вработените во градот Осака. Постојните тетоважи треба да бидат покриени со соодветна облека. Прописите биле додадени во етичките кодекси на Осака, а вработените со тетоважи биле охрабрени да ги отстранат. Ова е направено поради силната поврзаност на тетоважите со јакузата, или јапонскиот организиран криминал, откако официјален претставник на Осака во февруари 2012 година му се заканил на ученик покажувајќи ја неговата тетоважа.
Домородните Американци користеле тетоважи за да го претстават своето племе.
7.0.2 Модерни асоцијации
Тетоважите се силно поврзани со девијација, растројства на личноста и криминал. Иако општото прифаќање на тетоважите е во пораст во западното општество, тие сè уште носат тешка стигма кај одредени општествени групи. Тетоважите генерално се сметаат за важен дел од културата на руската мафија.
Тековните културни сфаќања за тетоважите во Европа и Северна Америка се под големо влијание на долгогодишните стереотипи засновани на девијантни општествени групи во 19 и 20 век. Особено во Северна Америка, тетоважите се поврзуваат со стереотипи, фолклор и расизам. Дури во 1960-тите и 1970-тите, луѓето ги поврзувале тетоважите со такви општествени отпадници како моторџии и затвореници Денес, во Соединетите Држави многу затвореници и криминални банди користат карактеристични тетоважи за да укажат на факти за нивното криминално однесување, затворски казни и организациска припадност. Тетоважата со капка солза, на пример, може да биде симбол на извршено убиство, или секоја солза претставува смрт на пријател. Во исто време, припадниците на американската војска имаат подеднакво добро воспоставена и долготрајна историја на тетовирање за да укажуваат на воени единици, битки, убиства итн., асоцијација што останува широко распространета меѓу постарите Американци. Во Јапонија, тетоважите се поврзани со криминални групи од јакуза, но има и групи кои не се јакуза, како што е здружението за тетоважи на Фукуши Масаичи, кое направило обид да ги зачува кожите на мртвите Јапонци кои имале обемни тетоважи. Тетовирањето е исто така вообичаено во британските вооружени сили. Во зависност од вокацијата, тетоважите се прифатени во голем број професии во Америка. Компаниите во многу области се повеќе се фокусирани на диверзитетот и вклученоста. Мејнстрим уметничките галерии одржуваат изложби на конвенционални и прилагодени дизајни на тетоважи, како што е ''Beyond Skin'', во Музејот на Кројдон.
Во Британија, постојат докази за жени со тетоважи, сокриени со нивната облека, во текот на 20 век, и записи за жени тетоважи како Џеси Најт од 1920-тите. Студијата за „изложени на ризик“ (како што е дефинирано со отсуство од училиште и отсуство од работа) адолесценти покажала позитивна корелација помеѓу модификацијата на телото и негативните чувства кон телото и ниската самодоверба; сепак, студијата исто така покажала дека силен мотив за модификација на телото е потрагата по „јас и обидите да се постигне владеење и контрола над телото во доба на зголемено отуѓување“. Преваленцијата на жените во индустријата за тетоважи во 21 век, заедно со поголем број жени кои носат тетоважи, се чини дека ги менува негативните перцепции.
Во списанието ''Covered in Ink'' од Беверли Јуен Томпсон, таа интервјуира многу тетовирани жени во Вашингтон, Мајами, Орландо, Хјустон, Лонг Бич и Сиетл од 2007 до 2010 година користејќи набљудување на учесниците и длабински интервјуа на 70 жени. Помладите генерации обично повеќе не се вознемируваат од силно тетовирани жени, додека постарата генерација, вклучувајќи ги и учесниците, родителите имаат поголема веројатност да ги гледаат со презир, некои дури одат до крајност да се откажат од своите деца затоа што се тетовираат. Обично како реагира семејството е показател за нивната врска воопшто. Биле дадени извештаи дека членовите на семејството кои не прифаќале тетоважи сакале да ги исчистат сликите, да ги истурат со света вода или хируршки да ги отстранат. Семејствата кои емоционално ги прифаќале членовите на своето семејство можеле да одржуваат блиски врски по тетовирањето.
8 Рекламирање и маркетинг
Тетоважите се користат и во маркетинг и рекламирање со компании кои им плаќаат на луѓето да имаат тетовирани логоа на брендови како HBO, Red Bull и ASOS.com по нивните тела. Оваа практика е позната како „skinvertising“ (кожно рекламирање).
BT's Smokehouse, ресторан за скара лоциран во Масачусетс, им нудел на клиентите бесплатни доживотни оброци доколку го истетовираа логото на установата на видлив дел од телото. Девет луѓе го направиле.
9 Здравствени ризици
Болката при тетовирањето може да варира од непријатна до измачувачка во зависност од локацијата на тетовирањето на телото. Со употреба на модерни креми за здрвување, болката може да се елиминира или намали. За време на процедурите за тетовирање може да дојде до онесвестување, но не се смета за многу веројатно.
Поради тоа што бара пробивање на имунолошката бариера формирана од кожата, тетовирањето носи здравствени ризици, вклучувајќи инфекција и алергиски реакции. Современите тетоважи ги намалуваат здравствените ризици следејќи ги универзалните мерки на претпазливост при работа со предмети за еднократна употреба и стерилизирање на нивната опрема по секоја употреба. Многу јурисдикции бараат уметниците на тетоважи да поминат обука за патогени преку крв, како што е онаа обезбедена преку Црвениот крст и OSHA. Од 2009 година (во САД) нема пријавени случаи на ХИВ зарази од тетоважи.
Кај аматерското тетовирање, како што е практиката во затворите, постои зголемен ризик од инфекција. Инфекциите кои теоретски може да се пренесат со употреба на нестерилизирана опрема за тетовирање или контаминирано мастило вклучуваат површински инфекции на кожата, габични инфекции, некои форми на хепатитис, вирус на херпес симплекс, ХИВ, стафилокок, тетанус и туберкулоза.
Мастилата за тетоважи се опишани како „хистолошки извонредно нереактивни“. Сепак, документирани се медицински случаи на алергиски реакции на мастила за тетоважи, особено одредени бои. Ова понекогаш се должи на присуството на никел во пигментот на мастило, што предизвикува вообичаена алергија на метал. Повремено, кога ќе се пробие крвен сад за време на процедурата за тетовирање, може да се појави модринка / хематом. Во исто време, голем број мастила за тетоважи може да содржат опасни материи, а Европската агенција за хемикалии (ECHA) поднесе предлог за ограничување на намерната употреба или ограничувањето на концентрацијата на приближно 4000 супстанции кои се содржани во мастилата за тетоважи. Според студијата на ), голем број современи мастила за тетоважи содржат наноматеријали. Овие предизвикуваат значителни нанотоксиколошки проблеми.
Одредени бои - црвена или слични бои како виолетова, розова и портокалова - имаат тенденција да предизвикуваат повеќе проблеми и оштетувања во споредба со другите бои. Црвеното мастило дури предизвикало толку сериозни оштетувања на кожата и месото што била неопходна ампутација на нога или рака. Ако дел од тетоважата (особено ако е црвена) почне да предизвикува дури и помали проблеми, како што се чешање или уште полошо, грутка, тогаш данските експерти силно предлагаат да се отстранат црвените делови.
Во 2017 година, истражувачите од Европскиот центар за синхротронско зрачење во Франција открија дека некои од хемикалиите во мастилото за тетоважи се акумулираат во лимфните јазли, попречувајќи ја нивната способност да се борат против инфекциите. Сепак, авторите забележаа дека повеќето тетовирани лица, вклучувајќи ги и анализираните донатори, не страдаат од хронично воспаление.
Уметниците за тетоважи често препорачуваат заштита на кожата од сонце за да се спречи бледнеењето на тетоважите и да се зачува интегритетот на кожата за да се олесни идното тетовирање.
10 Отстранување
Додека тетоважите се сметаат за трајни, понекогаш е можно да се отстранат, целосно или делумно, со ласерски третмани. Вообичаено, пигментите базирани на јаглерод или пигменти на база на железо-оксид, како и некои обоени мастила може да се отстранат поцелосно од мастилата со други бои. Трошоците и болката поврзани со отстранувањето на тетоважите обично се поголеми од трошоците и болката поврзани со нивното нанесување. Други методи освен методите за ласерско отстранување на тетоважи вклучуваат дермабразија, салабразија (чистење на кожата со сол), техники за намалување, криохирургија и ексцизија. Овие постари методи, сепак, се речиси целосно заменети со опции за третман со ласерско отстранување.
11 Привремени тетоважи
Привремена тетоважа е непостојана слика на кожата која наликува на постојана тетоважа. Како форма на сликање на телото, привремените тетоважи може да се нацртаат, насликаат или нацртаат со aерограф.=
2 Видови
=
11.1.1 Привремени декал тетоважи
Привремените декал тетоважи се користат за украсување на кој било дел од телото. Тие може да траат еден ден или повеќе од една недела.
11.1.2 Привремени тетоважи со воздушна четка (aерограф)
Иако станале попопуларни и обично бараат поголема инвестиција, привремените тетоважи со воздушна четка имаат помала веројатност да постигнат изглед на трајна тетоважа и може да не траат толку долго како привремените тетоважи со притискање. Уметник прска тетоважи со воздушна четка користејќи матрица со козметички мастила на база на алкохол. Како и тетоважите со налепници, привремените тетоважи со воздушни четки исто така лесно се отстрануваат со алкохол за триење или бебешко масло.
11.1.3 Привремени тетоважи со хена
Друга алтернатива за тетоважа се тетоважите базирани на хена, кои генерално не содржат адитиви. Хена е супстанца од растително потекло која се насликува на кожата, обојувајќи ја во црвено-портокалова-кафена боја. Поради полу-постојаната природа на хена, им недостасуваат реални бои типични за привремените тетоважи налепници. Поради процесот на аплицирање кој одзема многу време, тоа е релативно лоша опција за децата. Дерматолошките публикации известуваат дека алергиските реакции на природната хена се многу ретки и производот генерално се смета за безбеден за нанесување на кожата. Сепак, може да се појават сериозни проблеми од употребата на хена со одредени адитиви. FDA и медицинските списанија известуваат дека привремените тетоважи со црна хена се особено опасни.
11.2 Безбедност
11.2.1 Безбедност на привремените декал тетоважи
Привремените декал тетоважи, кога легално се продаваат во Соединетите држави, нивните адитиви во боја биле одобрени од американската Администрација за храна и лекови (FDA) како козметика - ФДА утврдила дека овие бои се безбедни за „директен дермален контакт“. Додека FDA добила некои извештаи за мала иритација на кожата, вклучувајќи црвенило и оток, од овој тип на привремена тетоважа, агенцијата открила дека овие симптоми се „специфични за човекот“ и не се доволно значајни за да ги поддржат предупредувањата за јавноста. Меѓутоа, неодобрените пигменти, кои понекогаш ги користат неамериканските производители, може да предизвикаат алергиски реакции кај секого.
11.2.2 Безбедност на тетоважата со воздушна четка
Видовите на бои за воздушните четки кои се произведени за изработка, создавање уметност или украсување облека никогаш не треба да се користат за тетовирање. Овие бои можат да бидат алергени или токсични.
11.2.3 Безбедност на тетоважите со хена
Управата за храна и лекови на САД (FDA) редовно издава предупредувања до потрошувачите за избегнување на какви било привремени тетоважи означени како црна хена или претходно измешана хена бидејќи тие може да содржат потенцијално штетни состојки како сребро нитрат, кармин, пирогалол, дисперзирана портокалова боја и хром. Црната хена ја добива својата боја од парафенилендиамин (PPD), текстилна боја одобрена од FDA за човечка употреба само за боење на косата. Во Канада, употребата на PPD на кожата, вклучително и боја за коса, е забранета. Истражувањата ги поврзале овие и други состојки со низа здравствени проблеми, вклучувајќи алергиски реакции, хронични воспалителни реакции и доцни алергиски реакции на сродните бои за облека и фризерски бои. Тие можат да ги предизвикаат овие реакции долго по апликацијата. Ниту црната, ниту претходно измешаната хена не се одобрени за козметичка употреба од страна на FDA.
12 Религиозни погледи
Древните Египќани користеле тетоважи за да покажат посветеност кон божество, а се верувало дека тетоважите пренесуваат божествена заштита. Во хиндуизмот, будизмот и неопаганизмот, тетоважите се прифатени. Југоисточна Азија има традиција на заштитни тетоважи различно познати како ''сак јант'' или јантра тетоважи кои вклучуваат будистички слики, молитви и/или симболи. Сликите на Буда или други религиозни личности предизвикале контроверзии во некои будистички земји кога се применети во тетоважи од Западњаци кои не ги следат традиционалните обичаи во однос на почитување на прикажување на слики на Буди или божества.
Јудаизмот генерално забранува тетоважи меѓу неговите приврзаници врз основа на заповедите во Левит 19. Евреите имаат тенденција да веруваат дека овој заповед се однесува само на Евреите, а не и на неизраелците. Сепак, сè поголем број млади Евреи се тетовираат заради мода или израз на нивната вера.
Тетоважите се сметаат за харам за многу сунитски муслимани, врз основа на пресуди од научници и пасуси во сунитскиот хадис. Шиитскиот ислам не забранува тетовирање, и многу шиитски муслимани (Либанци, Ирачани, Јеменци, Иранци) имаат тетоважи, конкретно со религиозни теми.
13 Во популарната култура
*''Inked'' (списание)
* Видете Листа на ТВ емисии за тетоважи
14 Поврзано
14.0.1 Стилови
* Црно-сива - Стил на тетовирање кој користи само црно мастило во различни нијанси
* Борнео традиционално тетовирање
* Кинески тетоважи со калиграфија
* Христијанско тетовирање во Босна и Херцеговина
* Дек (тетоважа) - Традиционални курдски тетоважи
* Ирезуми - Неколку форми на традиционално јапонско тетовирање
* Њускул (тетоважа)
* Олдскул (тетоважа)
* Американска традиционална
* Пе'а
* Затворска тетоважа
* Јантра тетовирање
* Морнарски тетоважи
* Скарификација
* Ракав тетоважа
14.0.2 Локација
* Одело за тело (тетоважа)
* Тетовирање на гениталиите
* Тетоважа на долниот дел на грбот
* Тетовирање на склерите
14.0.3 Друго
* Биомеханичка уметност - стилот на Х. Р. Гигер
* Блекаут тетоважа
* Треш полка
* Боди арт
** Сликање на телото
** Мехнди (наречено и хена)
* Правен статус на тетовирање во европските земји
* Правен статус на тетовирање во Соединетите Американски Држави
* Список на уметници за тетовирање
* Лаки Дајмонд Рич
* Конвенција за тетоважи
* Тетовирана дама
15 Наводи
15.1 Општи извори
; Антрополошки
* Buckland, A. W. (1887). "On Tattooing", in ''Journal of the Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland'', 1887/12, p. 318–328
* Caplan, Jane (ed.) (2000): ''Written on the Body: the Tattoo in European and American History'', Princeton University Press
* DeMello, Margo (2000) ''Bodies of Inscription: a Cultural History of the Modern Tattoo Community'', California. Durham NC: Duke University Press
** Gell, Alfred (1993) ''Wrapping in Images: Tattooing in Polynesia'', Oxford: Clarendon Press
* Gilbert, Stephen G. (2001) ''Tattoo History: a Source Book'', New York: Juno Books
* Gustafson, Mark (1997) "''Inscripta in fronte'': Penal Tattooing in Late Antiquity", in ''Classical Antiquity'', April 1997, Vol. 16/No. 1, pp. 79–105
* Hambly, Wilfrid Dyson (1925) ''The History of Tattooing and Its Significance: With Some Account of Other Forms of Corporal Marking'', London: H. F. & G. Witherby (reissued: Detroit 1974)
* Hesselt van Dinter, Maarten (2005) ''The World of Tattoo; An Illustrated History''. Amsterdam, KIT Publishers
* Jones, C. P. (1987) "Stigma: Tattooing and Branding in Graeco–Roman Antiquity", in ''Journal of Roman Studies'', 77/1987, pp. 139–155
* Juno, Andrea. ''Modern Primitives''. ''Re/Search'' #12 (October 1989)
* Kächelen, Wolf-Peter (2004): ''Tatau und Tattoo – Eine Epigraphik der Identitätskonstruktion.'' Shaker Verlag, Aachen, .
* Kächelen, Wolf-Peter (2020): "Tatau und Tattoo Revisited: Tattoo pandemic: A harbinger of global economic and social collapse." In: , abstract pp. 4–6
* Lombroso, Cesare (1896) "The Savage Origin of Tattooing", in ''Popular Science Monthly'', ''Popular Science'' Vol. IV., 1896
** Raviv, Shaun (2006) "Marked for Life: Jews and Tattoos" (''Moment Magazine''; June 2006)
** Robley, Horatio (1896) ''Moko, or, Maori tattooing''. London: Chapman and Hall
* Roth, H. Ling (1901) "Maori tatu and moko". In: ''Journal of the Anthropological Institute'' vol. 31, January–June 1901
* Rubin, Arnold (ed.) (1988) ''Marks of Civilization: Artistic Transformations of the Human Body'', Los Angeles: UCLA Museum of Cultural History
* Sanders, Clinton R. (1989) ''Customizing the Body: the Art and Culture of Tattooing''. Philadelphia: Temple University Press
* Sinclair, A. T. (1909) "Tattooing of the North American Indians", in ''American Anthropologist'' 1909/11, No. 3, p. 362–400
* Thompson, Beverly Yuen (2015) '' '', New York University Press.
* Wianecki, Shannon (2011) ''Maui No Ka 'Oi Magazine''.
; Популарни и уметнички
* Green, Terisa. ''Ink: The Not-Just-Skin-Deep Guide to Getting a Tattoo'' New York: New American Library
* Green, Terisa. ''The Tattoo Encyclopedia: A Guide to Choosing Your Tattoo'' New York: New American Library
* Kraków, Amy. ''Total Tattoo Book'' New York: Warner Books
; Медицински
***** Paola Piccinini, Laura Contor, Ivana Bianchi, Chiara Senaldi, Sazan Pakalin: ''Safety of tattoos and permanent make-up'', Joint Research Centre, 2016, , doi:10.2788/011817.
16 Понатомошно читање
**