Демократски социјализам

Демократски социјализам — социјалистичка теорија што се залага за воспоставување на социјалистичко општество, кое ќе се одликува со проширување и продлабочување на демократијата во однос на ситуацијата во капитализмот, а за разлика од комунистичката визија за социјализмот. Покрај ова основно значење на поимот „демократски социјализам“, тој се користи и од страна на социјалдемократијата за означување на нејзината визија на изградба на држава на благосостојба во рамките на капитализмот.
Најчесто, оние што се сметаат за социјалисти сметаат дека социјализмот по дефиниција е демократски и дека нема потреба од нагласување на таа негова одлика, но бидејќи практиката покажа дека е можно градењето на социјалистичко општество да заврши во тоталитаризам, а не во демократија (како што покажа искуството со комунизмот), сепак оние што се сметаат за демократски социјалисти инсистираат на тоа дека нивната визија за социјализмот е демократска.
Демократските социјалисти во текот на историјата не беа познати само по овој назив, па дури овој назив и поретко беше користен, поради неговата употреба од страна на социјалдемократите. Најчесто демократските социјалисти се нарекуваа и се нарекуваат леви социјалисти, а останатите термини за означување на овој политички правец се: автономен социјализам, нова социјалистичка левица и слично.
1 Историја
При поделбата на дотогаш единствените социјалдемократски партии по Првата светска војна, се кристализираа три позиции: десницата, која го задржа називот социјалдемократија, левицата, чии приврзаници се нарекоа комунисти и центар, кого го претставуваа левите социјалисти. Најпознати леви социјалисти во тоа време беа австромарксистите, а истакнат лево-социјалистички проект претставуваше гилдскиот социјализам во Британија на Г. Д. Х. Кол.
По Втората светска војна, како застапници на левиот (демократскиот) социјализам се истакнуваа три партии, кои беа нарекувани автономни социјалистички: СП Италија, СП Јапонија и СП Чиле. Последната партија стана многу позната кога во 1970 за претседател на Чиле беше избран нејзиниот водач, Салвадор Аљенде.
Кон крајот на 50-тите и на почетокот од 60-тите се јави незадоволство во некои социјалдемократски и комунистички партии, кои се отцепија од матичните партии и формираа лево-социјалистички партии. Од тоа време потекнуваат Социјалистичката левичарска партија на Норвешка и Социјалистичката народна партија на Данска, претставници на таканаречениот „народен социјализам“.
Во 70-тите, некои комунистички партии почнаа да се осамостојуваат од влијанието на Советскиот Сојуз и полиберално да го толкуваат ленинизмот, како основа на комунизмот. Тие партии се нарекуваа еврокомунистички и иако тврдеа дека се комунистички, фактички стоеја на демократско-социјалистички позиции. Најпознати еврокомунистички партии беа: КП Италија, КП Франција и КП Шпанија.
По крахот на комунистичките системи во СССР и Источна Европа, повеќе западни комунистички партии преминаа на демократско-социјалистички позиции, или пак ги зацврстија истите, ослободувајќи се од последните комунистички рецидиви.
По доаѓањето на Уго Чавес на власт во Венецуела во 1998, а особено по неуспешниот воен удар од 2002, Венецуела тргна во насока на изградба на социјалистички систем, кој има многу заедничко со демократско-социјалистичките визии.
Во Република Македонија, Социјалистичка партија на Македонија по статут, програма и платформа од своето постоење па до денес се декларира себеси за демократско социјалистичка партија.