Ламбаног

Ламбаног е традиционален филипински дестилиран алкохолен пијалак од палми. Тоа е алкохолен пијалак направен од дестилација на природно ферментиран сок од палми како што се шеќерна палма, кокос или нипа. Ламбаног е добро познат по тоа што има силна концентрација на алкохол и може да се користи како основен пијалак за разни жестоки пијалаци и коктели со вкус. Најпопуларната сорта е кокосовото ламбаног кое најчесто се опишува како „кокосова водка“ поради бистрата до млечно бела боја и високата содржина на алкохол. Потекнува од Лусон и Висајаските Острови (каде што е познат како ''dalisay de coco''). За време на шпанскиот колонијален период, на шпански бил познат и како ''вино де коко'' (и покрај тоа што е дестилиран и затоа не е вино). Тој е особено силен, има типична содржина на алкохол од 80 до 90 степени (40 до 45% алкохол по волумен ) по една дестилација; ова може да достигне до 166 степени (83% алкохол по волумен) по втората дестилација.
Сличен дестилиран пијалак направен од сок од палма нипа е познат како ''лаксој''.
1 Историја
Туба, еден вид палмово вино, постоело на Филипините пред колонизацијата. Виното било широко користено за рекреација и играло важна улога во различни верски ритуали. Големото консумирање алкохол на филипинските острови е опишано во неколку шпански извештаи. Социјалното пиење било и продолжува да е важен аспект на филипинските социјалните интеракции.
Туба може дополнително да се дестилира во карактеристични автохтони казани, што резултира со ламбаног, палмов пијалак добиен од туба. Имало стотици локални дестилерии за производство на ламбаног, главно импровизирани. Тие се разликувале од преносливи казани со околу 20 л капацитет, до големи казани кои можат да обработат 750 л. Тие обично се состоеле од две големи садови, издлабен труп и бамбусова цевка. Едниот сад се полни со туба и се пали. Издлабениот трупец бил поставен помеѓу, делувајќи како ѕидови на казанот. Вториот сад потоа се ставал врз дрвениот цилиндар и постојано се полнел со ладна вода за да предизвика кондензација. На дрвениот цилиндар била прикачена бамбусова цевка за да го собере дестилатот во контејнери.
За време на шпанскиот колонијален период на Филипините, ламбаногот неточно се нарекувал ''вино де коко'' („кокосово вино“). Од околу 1569 година, тој бил воведен преку галиите од Манила во Нуева Галиција (денешна Колима, Халиско и Најарит), Мексико од филипински имигранти кои основале плантажи со кокос. Брзо станал многу популарен во регионот. Се натпреварувал со продажбата на увезени жестоки пијалаци од Шпанија, што довело до тоа шпанските колонијални власти и Кралската публика во Шпанија да го забранат производството на ''вино де коко'' и да издадат наредба за уништување на плантажите со кокос. До средината на 1700-тите, производството на ''вино де коко'' во Мексико престанало (иако опстојувале безалкохолните варијанти на туба). Забраната на ''вино де коко'' и воведените технологии за дестилација од Филипините довеле до развој на мескал и текила од домородните народи на Мексико.
За време на американскиот колонијален период, Одборот за храна и лекови на Филипинските Острови формирал регулирани дестилерии за ламбаног со модерна опрема. Домашното производство на ламбаног било незаконско, бидејќи нерегулираното производство може да резултира со задржување на токсични нивоа на метанол поради несоодветни процедури. Тие, исто така, го стандардизирале трговското име на ламбаног во „Филипинско палмово бренди“ исто така и Филипинско бренди од кокосова палма. Ова се должи на фактот дека овој тип на алкохолен пијалак е дестилиран (а со тоа не е вино); како и загриженоста во врска со локалните предрасуди кон „домородните пијалаци“ (кои се општо познати како ''вино'' или ''бино'') и кои би можеле да влијаат на нивната пазарна продажба.
ТејстАтлас на листата „Топ жестоки пијалаци во светот“ од 15 март 2024 година го рангирал Ламбаног како бр. 2 со 4,4 ѕвезди од можни 5. Ламбаног е опишан како „чист, безбоен и силен Ламбаног кој потекнува од ферментираниот сок од кокосова палма, со вообичаена содржина на алкохол околу 40% алкхол по волумен“.
2 Опис
Ламбаног има многу висока содржина на алкохол од 40%-45% алхохол по волумен (од 80 до 90 степени), во споредба со бахалина (10%-13% абв) и туба (2% - 4% абв). Ламбаног обично се служи чист, иако традиционално може да се ароматизира и со суво грозје. Модерниот ламбаног неодамна се продава во неколку вкусови како што се манго, боровинки, ананас, мастика и цимет во обид да им се допадне на сите возрасни групи.
3 Производство
Производството на Ламбаног беше традиционално центрирано во јужниот Тагалог регион. Сегашните главни области за производство се провинциите Кесон, Лагуна и Батангас, каде што кокосот е доминантна земјоделска култура. Не сите варијанти на ламбаног се од кокос. Ламбаног исто така се користи како генерички термин претежно во јужен Лусон, конкретно во Кесон, за сите алкохолни пијалаци од палми - без разлика дали се од каонг, кокос или нипа. Повеќето производители на ламбаног се мали колиби со само околу 4 до 25 вработени. Кесон е водечки производител на ламбаног, домаќин на трите најголеми дестилери на ламбаног во земјата: Дестилерија Малари, Дестилерија Бункајо и Дестилерија Капистрано.
4 Здравствена грижа
Нерегистрираното производство на ламбаног е нелегално на Филипините според прописите на Управата за храна и лекови и Одделот за земјоделство. Потрошувачите се предупредуваат да купуваат само ламбаног што е соодветно запечатен и направен од компании регистрирани во ФДА. Неколку смртни случаи сè уште се случуваат секоја година од труење со метанол по пиење ламбаног кој е несоодветно произведен или фалсификуван ламбаног.
Во декември 2019 година, најмалку 11 лица починале, а повеќе од 300 биле лекувани откако испиле ламбаног во Лагуна и Кесон, две провинции јужно од Манила.
5 Поврзано
* Мескал