Аделаид Лабил-Гијар

Аделаид Лабил-Гиjар (11 април 1749 – 24 април 1803), позната и како Аделаид Лабил-Гијар де Вертус, била француска минијатуристка и портретистка. Таа се залагала жените да имаат исти можности како и мажите за да станат големи сликари. Лабил-Гијар била една од првите жени што станала членка на Кралската академија и првата уметница што добила дозвола да отвори студио за своите ученици во Лувр.
1 Ран живот и студии
Аделаид Лабил била родена на 11 април 1749 година во Париз. Нејзиниот татко, Клод-Едме Лабил (1705–1788) бил трговец со галантерија за шивачи и кројачи.
се усовршила во изработка на минијатури, пастели и маслени слики. За нејзиното образование и уметничка подготовка се зачувани малку податоци, бидејќи во XVIII век преовладувал ставот дека мајсторите, најчесто мажи, не треба да обучуваат женски ученици. Во тој период жените се сметале за неподобни да посетуваат настава заедно со мажи. Во младоста, Лабил-Гијар учела минијатурно сликарство кај сликарот Франсоа-Ели Винсент, а нејзините први творби биле претставени во Академијата де Сен-Лик.
Лабил-Гијар се омажила за Луј-Николас Гијар во 1769 година, но се разделила од него по осум години, способна да се издржува преку своите уметнички дела. Таа чиракувала кај мајсторот на пастели Квентин де Латур до 1774 година. Од 1776 до 1780 година, почнала да учи маслено сликарство со нејзиниот пријател од детство Франсоа-Андре Винсент, кој подоцна станал нејзин сопруг.
2 Достигнувања
2.1 Изложби во Академијата на Сен Лук
Лабил-Гијар била примена во Академијата де Сен-Лик во 1767 година, на дваесетгодишна возраст. Нејзиното приемно дело подоцна се изгубило, а денес не постојат зачувани записи поврзани со него. Членството во Академијата ѝ овозможило простор каде што можела професионално да се занимава со уметност.
Во 1774 година таа ги претставила своите дела на салонот на Академијата, а изложбата постигнала голем успех. Тоа предизвикало негодување кај Кралската Академија за сликарство и скулптура, која со поддршка од монархијата во март 1776 година донела указ за укинување на „еснафите, братствата и заедниците на уметности и занаети“. Поради ова, Académie de Saint-Luc била принудена да престане со работа во 1777 година. И покрај тоа, Лабил-Гијар не се откажала од своите уметнички стремежи.
2.2 Станување член на Кралската академија
Откако Академијата Сен-Лик ги затворила своите врати, Лабил-Гијар почнала да учи маслено сликарство, за да може да аплицира во Кралската академија за сликарство и скулптура, која барала од неа да презентира барем една слика во масло за прием. Кон крајот на 1770-тите, таа насликала неколку портрети на водечки академици, што и помогнало да оствари контакт со Кралската академија за сликарство и скулптура.
Лабил Гијар решила да претстави дел од своето творештво на Салонот на кореспонденцијата во 1779 и 1783 година. Меѓу изложените дела се наоѓале и нејзини автопортрети изработени во пастел и масло, кои добиле позитивни оценки од критиката. Нејзината умешност како сликарка во масло и пастел брзо привлекла внимание, па стекнала широко признание низ Франција, што подоцна ѝ овозможило прием во Кралската академија за сликарство и скулптура.
На 31 мај 1783 година, таа станала членка на Француската кралска академија за сликарство и скулптура. Истиот ден била примена и нејзината ривалка Елизабет Луиз Виже ле Брун, при што двете станале првите жени примени во оваа институција. И Лабил-Гијар и Виже ле Брун биле веднаш критикувани по нивниот прием од оние кои биле бесни поради влегувањето на жените; Лабил-Гијар претрпела напади и врз нејзината уметност и врз нејзиниот карактер. Еден анонимен памфлет од 1783 година'','' ја обвини Лабил-Гијар за размена на сексуални услуги за помош со сликањето. Памфлетот се навраќа на името на Франсоа-Андре Винсент за кој се шпекулирало дека бил нејзин љубовник, велејќи дека Лабил Гијар имала „дваесет стотини или две илјади“ љубовници. Сепак, приемот во Кралската академија ѝ отворил врати на Лабил-Гијар бидејќи добила покровителство од кралското семејство.
2.3 Сликарка за кралското семејство
Преку чиста уметничка способност и талент, Лабил-Гијар станала сликарка за кралското семејство. Нејзини кралски покровители биле тетката на Луј XVI од Франција, принцезата Марија Аделаида и нејзината сестра Викторија Луиз, како и сестрата на кралот Елизабета, кои ѝ помогнале да добие владина пензија од 1.000 лири. Во 1787 година, станала ''сликарка на жени'', позиција што ја довело до сликање на ''Госпоѓа Аделаида'' и ''Госпоѓа Викторија.'' Портретот на Аделаида, завршен во 1787 година, бил едно од најголемите и најамбициозните дела на Лабил-Гијар дотогаш. Подоцна, во 1788 година, сликала за братот на кралот, грофот од Прованса (подоцна Луј XVIII). Добила задача да го наслика во центарот на едно големо историско дело, „Прием на витез од Сен Лазар од господинот, голем мајстор на редот“.
Во 1795 година таа добила сместување за уметник во Лувр и нова пензија од 2.000 лири. Била првата жена уметник на која ѝ било дозволено да отвори студио за себе и за своите студенти во Лувр.
3 Застапник на млади жени уметници
Лабил-Гијар имала влијание врз нејзините млади жени уметници. Во писмо напишано од мајка чија ќерка студирала сликарство кај жена академик (која, според описот, се чини дека е Лабил-Гијар), таа објаснила дека наставничката инсистирала на одржување на највисоките стандарди на скромност во нејзиното студио. Во текот на своето членство во Кралста Академија, Аделаид Лабил Гијар постојано ја покажувала својата поддршка за жените-студентки. На седницата од 23 септември 1790 година, таа предложила жените да можат да се примаат во Академијата без ограничување на бројот, како и да добијат право да учествуваат во нејзиниот управен одбор. Двата предлога биле прифатени. Сепак, конзервативците на академијата го одбиле предлогот и ја критикувале Лабил Гиар како „Јованка Орлеанка“ и „кокошка меѓу петли“, а била слично осудена и од радикалите.
Гијар и понатаму активно се борела за правата и образованието на жените. Таа му поднела меморандум на Националното собрание во кој се осврнала на образованието на млади девојки без финансиски средства, а на тие идеи подоцна се повикал Шарл Морис де Талеран-Перигор во своето дело.
4 Наследство
Меѓу јавните колекции што содржат дела од Аделаид Лабил-Гијар се Музејот Гети, Музејот на уметност Феникс, Музеите на уметност на Универзитетот Харвард, Музејот на уметност во Хонолулу, Музејот на уметност Кимбел (Форт Ворт, Тексас), Музејот на уметност во округот Лос Анџелес, Лувр, Музејот на уметност Метрополитен, Националната галерија на уметност (Вашингтон), Националниот музеј во Варшава, Националниот музеј на жени во уметноста (Вашингтон), Музејот на уметноста Спид (Кентаки) и Версај.
Неодамна бил откриен голем пастел од Аделаид Лабил-Гијар. Се претпоставува дека станува збор за претходна верзија на „Портретот на госпоѓа Клодион“.
Лабил-Гијар е претставена во инсталацијата на Џуди Чикаго ''Вечерата'', претставена на една од 999-те плочки''.'' Таа е наведена под Артемизија Џентилески.
5 Галерија
6 Библиографија
* Аурикио, Лаура. ''Аделаид Лабил-Гујард: Уметник во ерата на револуцијата'', Лос Анџелес: Музеј Џ. Пол Гети, 2009 година.
* Бејџер, Кетрин. во ''Хајлбрун Времеплов на историјата на уметноста'', www.metmuseum.org, објавен во јуни 2016 година.
* Чикаго, Џуди. ''Вечерата: Од создавањето до зачувувањето'', Лондон: Мерел, 2007. ISBN 1-85894-370-1* Пасез, Ен-Мари. ''Adelaïde Labille-Guiard: Biographie et catalog raisonné'', Париз: 1973 година.
* Порталис, Роџер (1901). „Adélaïde Labille-Guiard“ во ''Gazette des Beaux-Arts'', Лозана: 1901 година, стр. 352–367.
* Порталис, Роџер (1902). ''Adelaïde Labille-Guiard'', Париз: Imprimerie Georges Petit, 1902 година.
* Кејло, Жан. „Портрет на Мадам Аделаид од Франција, ќерка на Луј XV“, ''списание Бурлингтон'' (том 3, март 1969 година), supp.i-vi.
* Bonnet Marie-Jo, ''Gloire, Eviction des femmes peintres, 1770-1804'', Chryséis éditions, 2024 година.