Филодендрон

Филодендрон (|Philodendron) претставува голем род на монокотиледони скриеносеменици од фамилијата козлеци. Родот вклучува − според податоците од 2015 г. година - 489 видови, и е втор по бројност род во семејството.
Таксономски, родот ''Филодендрон'' сè уште е недоволно проучен, со многу неоткриени видови. Името на родот доаѓа од грчките зборови ''фило'' и ''дендрон'' (|φιλέω + δένδρον// „наклонетост, љубов + дрво“) и во секојдневниот говор скоро сите видови се нарекуваат со нивното општо име - филодендрони. Поради нивниот атрактивен изглед, многу видови денес се одгледуваат како украсни растенија во домови, хотели и слично.
1 Опис на родот
Филодендрон е род на растенија кои природно растат во влажни тропски дождовни шуми. Тие растат покрај бреговите на морето и езерата до надморска височина од околу 2.000 м. Тие потекнуваат од тропските делови на Средна Америка, а денес се широко распространети во сите тропски области, во Австралија, во Океанија и во Азија.
Сите видови од родот Филодендрон се зимзелени монокотиледони, но во споредба со другите родови од семејството Козлеци, Филодендроните се сосема различни. Филодендроните можат да бидат епифити, хемиепифити и копнени растенија, и во зависност од природната средина, тие често претставуваат комбинации на сите три форми на живот. Хемиепифитичните филодендрони се поделени на примарни и секундарни. Примарните хемиепифити го започнуваат својот живот во круните на други дрвја каде што семето ртат и почнуваат да се развиваат. После тоа растението го продолжува својот живот како типичен епифит и кога ќе достигне одредена зрелост почнува да развива воздушни корени кои се протегаат кон земјата. Кога корените ќе стигнат до површината на почвата, растението се вкоренува и го продолжува својот иден живот во копнена форма. Тоа значи дека животната стратегија на филодендронот е кога растението е младо да има доволно светлина за непречена фотосинтеза, а потоа како возрасно растение да обезбеди директен проток на хранливи материи низ корените преку поврзувањето со почвата. Некои исклучиво епифитични видови живеат во симбиози со мравки и со цел да ги привлечат мравките, корените лачат нецветен нектар со кој се хранат мравките. Мравките ги градат своите гнезда околу корењате на растенијата и на тој начин им обезбедуваат на растенијата хранливи материи и заштита од предатори.
Секундарните епифитични филодендрони го започнуваат својот живот или на земја или на делови од друго растение во близина на земјата, а во овие форми корените се поврзани со подлогата уште од најраните фази на развој. Со текот на времето, растението почнува да се качува на соодветна подлога и може да се развие во целосни епифитични форми без поврзување со почвата. Ако семето не никне во основата на поголемо дрво, растението ползи по земјата, секогаш во насока каде што сенката е поголема. И кога ќе најде соодветно дрво, продолжува да се искачува. Оваа карактеристика на растенијата се нарекува скототропизам. Откако растението ќе најде соодветно стебло, престанува да биде скототропно и станува фототропно (почнува да расте во насока на изворот на светлина).
1.1 Листови
Листовите на филодендрон се многу големи, наизменично наредени и во поголема или помала мера исечени. Листовите излегуваат директно од дрвото, а интересно е што има неколку варијации во обликот на листовите на истото дрво. Младите и старите листови се многу различни, а колку е постаро растението, толку се поголеми листовите. Разликите во изгледот на листовите на еден вид во зависност од зрелоста на растението често доведоа до конфузија при дефинирањето на видот во минатото. Така, кај секундарните хемиепифити кои го поминуваат животот во долните катови на шумата, листовите се помали бидејќи количината на светлина е помала, додека возрасните растенија кои стигнале до највисоките катови во шумата имаат изобилство светлина и неограничени можности. за просечна фотосинтеза и затоа листовите се поголеми. Големината на листовите директно зависи од животниот облик на филодендронот.
Димензиите на листовите варираат од околу 137 см кај некои видови на филодендрони (ширина до 90 см) до само 11 см во должина кај некои видови. Лицето на листот е секогаш потемно зелено од задниот дел, а кај некои видови младите листови се обрабени со прстени со виолетови нијанси.
Околу секој млад лист има заштитни катафили, израстоци кои всушност претставуваат закржлавени лисја. Катафилите се обично зелени по боја и прилично крути. Кај некои видови, тие можат да бидат сочни (месести). Кога се формира листот, катафилите обично остануваат распоредени по основата на ливчето и со текот на времето обично се сушат и паѓаат, додека кај некои видови остануваат на стеблото како суви влакна.
1.2 Коренов систем
Филодендроните имаат два вида корени, воздушни и подземни. Воздушните корени се развиваат од надземните делови на дрвото, главно од јазлите и предметите на дрвото. Освен што собираат вода и хранливи материи, воздушните корени му даваат на растението стабилност со тоа што цврсто се држат за растенијата покрај кои растат филодендроните. Корените кои служат за зајакнување се многу пократки и побројни, додека корените кои служат првенствено за хранење на растението се многу подолги и подебели.
1.3 Цветови и плодови
Цветот филодендрон е составен од соцветие чија задебелена оска има неподвижни цветови (цвеќиња кои немаат стебленца), многу блиску едно до друго и од листовидна покривка на соцветијата во форма на половина. -отворен прицветник. Прицветникот има функција на круна и привлекува опрашувачи кон цветовите во соцветот. Секој соцвети содржи плодни машки, плодни женски и стерилни машки цветови. Плодните машки и женски цветови во соцветието се одделени едни од други со стерилна зона формирана од стерилни машки цветови, што го спречува самооплодувањето. Женските цветови секогаш се наоѓаат во долниот дел на цветниот шилец, додека машките се на врвот. Опрашувањето го вршат инсекти.
Плодот е бобинка чија големина и боја зависат од видот (најчесто се бели). Плодовите се појавуваат кај повеќето видови неколку месеци по опрашувањето. Бобинките се за јадење и се сочни и имаат вкус сличен на оној на бананата. Животните и птиците кои се хранат со бобинки дополнително го пренесуваат семето на овие растенија и на тој начин ја прошируваат нивната понатамошна репродукција.
2 Таксономија
Првиот што се обидел да собере различни видови филодендрони од дивината беше германскиот натуралист Георг Марграф во 1644 година, додека првиот делумно успешен метод на научна систематизација на овој род бил спроведен малку подоцна од францускиот ботаничар Чарлс Плумиер. Плумиер успеал да собере примероци од шест видови од Мартиник, Хиспаниола и Сент Томас. Во тоа време, сите видови на новооткриени филодендрони биле класифицирани во именуван род, исто како и повеќето растенија од семејството. Родот Филодендрон е создаден во 1829 година од австрискиот ботаничар Хајнрих Шот, а неговиот метод за класификација на видовите од овој род првенствено се засновал на разликите во изгледот на цветовите. Во следните години, Шот го дополнувал своето истражување во неколку наврати, а конечниот список со 135 опишани видови биле објавен во 1860 година..
Родот Филодендрон денес е поделен на три подрода.
Некои од најпознатите видови од родот рододендрони се: