Олга Ладиженскаја

Олга Александровна Ладиженскаја (|Óльга Алекса́ндровна Лады́женская; 7 март 1922 - 12 јануари 2004) била руски математичар.Таа работела на парцијални диференцијални равенки, динамика на течности и метод на конечни разлики за Навје-Стоксовите равенки. Го добила златниот медал Ломоносов во 2002 година. Автор е на повеќе од двесте научни трудови, меѓу кои има и шест монографии.
1 Биографија
Ладиженскаја е родена и израсната во малиот град Кологрив, ќерка на наставник по математика кој е заслужна за нејзината рана инспирација и љубов кон математиката. Уметникот Генадиј Ладиженски бил брат на нејзиниот дедо, исто така роден во овој град. Во 1937 година нејзиниот татко, Александар Иванович Ладиженски, бил уапсен од НКВД и погубен како „непријател на народот“.
Ладиженскаја завршила средно училиште во 1939 година, за разлика од нејзините постари сестри на кои не им било дозволено да го прават истото. Таа не била примена на државниот универзитет во Ленинград поради статусот на нејзиниот татко и присуствувала на педагошки институт. По германската инвазија во јуни 1941 година, таа предавала на училиште во Кологрив. На крајот била примена на Московскиот државен универзитет во 1943 година и дипломирала во 1947 година.
Почнала да предава на Катедрата за физика на Универзитетот во 1950 година и таму го одбранила својот докторат, во 1951 година, кај Сергеј Соболев и Владимир Смирнов . Таа добила втор докторат на Московскиот државен универзитет во 1953 година. Во 1954 година, таа се приклучила на лабораторијата за математичка физика на Институтот Стеклов и станала нејзин шеф во 1961 година.
Ладиженскаја ги сакала уметностите и раскажувањето приказни, а за нејзини пријатели ги сметала и писателот Александар Солженицин и поетесата Ана Ахматова. Како Солженицин, таа била религиозна. Таа некогаш била член на градскиот совет и се занимавала со филантропски активности, постојано ризикувајќи ја својата лична безбедност и кариера за да им помогне на луѓето кои се противат на советскиот режим. Ладиженскаја страдала од различни проблеми со очите во нејзините подоцнежни години и се потпирала на специјални моливи за да ја извршува својата работа.
Два дена пред патувањето во Флорида, таа починала во сон во Русија на 12 јануари 2004 година.
2 Математички достигнувања
Ладиженскаја била позната по нејзината работа на парцијални диференцијални равенки (особено деветнаесеттиот проблем на Хилберт ) и динамика на течности. Таа ги обезбеди првите ригорозни докази за конвергенција на методот на конечни разлики за равенките Навје-Стоукс.
Таа ја анализирала правилноста на параболичните равенки, со Всеволод А. Солоников и нејзината ученичка Нина Уралцева, и правилноста на квазилинеарните елиптични равенки.
Таа напишала студентска теза под насловот Иван Петровски и била на потесниот избор за Филдс медал во 1958 година, кој на крајот бил доделен на Клаус Рот и Рене Том.
3 Публикации
* .
* .
* .
* (Translated by Jack Lohwater).
*
4 Награди и признанија
* Награда П.Л. Чебишов (со Нина Николаевна Уралцева) (1966) за делото „Линеарни и квазилинеарни равенки од елиптичен тип“
* Државна награда на СССР (1969)
* Член на Националната академија Линчеи во Рим (1989)
* Член на Руската академија на науките (1990)
* Награда Ковалевскаја (1992) за серијата дела „Атрактори за полугрупи и еволуциони равенки“
* ICM Emmy Noether Lecture (1994)
* Предавање на Џон фон Нојман (1998)
* Орден за пријателство (1999)
* Златен медал Ломоносов (2002) за извонредни достигнувања во областа на теоријата на парцијални диференцијални равенки и математичка физика
* На 7 март 2019 година, на 97-годишнината од раѓањето на Ладиженскаја, пребарувачот Google објави Google Doodle во знак на сеќавање на неа. Придружниот коментар гласеше: „Денешната лавра ја слави Олга Ладиженскаја, руска математичарка која триумфираше над личната трагедија и пречките за да стане една од највлијателните мислители на нејзината генерација“.
5 Поврзано
* Projection method (fluid dynamics)
6 Наводи
* . The schedule of a workshop in honour of Olga A. Ladyzhenskaya.
* . The proceedings of a workshop in honour of Olga Ladyzhenskaya and Olga Oleinik.
* Olga Ladyzhenskaya at the Mathematics Genealogy Project.
*  .
** . Memorial page at the .