Општина Даниловград

Општина Даниловград ― општина во средишна Црна Гора. Се наоѓа во средишниот регион во долината на реката Зета. Низ Даниловград поминуваат главната патна и железничка линија што ги поврзува двата најголеми градови во Црна Гора, Подгорица и Никшиќ. Градот Даниловград бил основан во 1869 година и бил именуван по црногорскиот кнез Данило Петровиќ. Во непосредна близина на градот Даниловград се наоѓа манастирот Ждребаоник, додека манастирот Острог е оддалечен околу 17 километри.
Според пописот од 2023 година, имал население од 18.617 жители.
1 Географија
Општина Даниловград зафаќа површина од 501 км<sup>2</sup>, и се наоѓа во средишниот, мезорегионален дел на Црна Гора, кој сочинува околу 3,60% од површината на Црна Гора. Територијата на општината е ¼ зафатена од Бјелопавличката Рамнина, а остатокот се ридови и планини. Во однос на својата територијална големина, Општина Даниловград е една од средните општини во Црна Гора. Значајна развојна предност за Даниловград е неговата одлична сообраќајна положба и многу добро развиената патна инфраструктура, близината до аеродромот во Голубовци 33, црногорскиот брег 75 км, како и планинска област од околу 100 км. Даниловград, или поточно неговото урбано јадро, се наоѓа на десниот брег на реката Зета, во средиштето на питомата Бјелопавличка Рамнина, во континентално-средишниот дел на Црна Гора. Урбаната територија на Даниловград се протега по долината на реката Зета, која делумно е пресечена со падини во облик на висорамнина, планината Вељи Гарач. Поголемиот дел од територијата на градот е рамничарски и се наоѓа на надморска височина од 34 метри надморска височина, на брегот на реката Зета и на висорамнина до 61 метар надморска височина. Најголемиот дел од општината е ридско-планински терен. Во правец исток-запад, воздушното растојание на крајните точки на територијата на општината е околу 29, додека во правец север-југ е околу 33. Надморската височина на територијата на општината, се движи од 35 м во близина на Маленца до 2.100 м (врвот Жута Греда) во планинскиот дел на Маганик. Надморската височина на крајниот север, кај Глава Зете, е 60 м. Бјелопавличката Рамнина се наоѓа главно на надморска височина од 45 - 50 м надморска височина и сочинува 25% од вкупната територија на општината.
2 Населени места
Во општината има 90 населени места. Направени се промени во бројот на населени места во општината во споредба со стариот Закон за територијална организација: некои населби ги измениле своите имиња, па така Дабојевиќи, Питоме Лозе и Подглавица сега се Дабовиќи, Питома Лоза и Подглавице. Следните населби биле одвоени од градот Даниловград: Главица, Грлиќ и Пажиќи, кои постоеле како независни населени места до 1974 година, но по 1974 година и до денес се дел од градот Даниловград. Биле воспоставени и нови населени места: Глава Зете, Глизица, Грудице, Меѓеѓе I, Меѓеѓе II, Поткрај и Студено.
3 Знаменитости
3.1 Манастир Ждребаоник
Манастирот Ждребаоник се наоѓа 2 км од градот Даниловград. За овој манастир со црквата „Св. Архангел Михаил“ во Ждребаоник, Јегор Коваљевски, руски научник, кажал: „Прво го изградил српскиот крал Св. Стефан, што може да се потврди со доказите пронајдени во манастирот Морача. Од 1856 година, моштите на Свети Арсениј Сремац, српскиот архиепископ, се чувани во Ждребаоник. На ова место (според легендата), за време на изградбата на манастирот Морача (13 век), бил изграден манастир од песочник „сиге“. Години на војување, палежи и уништување значеле дека манастирот не преживеал. Постојат информации дека пред 1796 година, во областа на Ждребаоник имало „црква на белиот ангел“. Петар I Петровиќ ја споменува како црква каде што воините се причестувале пред битката кај Мартиниќи. Дури во 1818 година била изградена нова црква посветена на Св. Архангел Михаил. Бил обновен и додадена била камбанарија во 1926 година. Овој манастир добил посебно значење во 1856 година, кога (по долго патување) моштите на Св. Арсениј Сремски, кој бил наследник на Св. Саве на престолот на српската црква, кого го ракоположил. Од 1991 година, овој манастир го водат и го служат монахињи. Манастирот Ждребаоник неодамна изградил современ манастирски дом, библиотека и работилница за „иконопис“. Овој манастир одиграл значајна улога во собирањето на бјелопавлиќевските братства и во добри и во „лоши“ времиња. Ждребаоник е големо место за состаноци, а воедно и парохиска црква. 10 ноември е празникот на крштевањето на овој манастир, а на празникот Голема Богородица, мештаните се собира на портата на овој манастир.
3.2 Манастир Острог
Горниот манастир Острог е едно од најголемото православно светилиште на словенскиот југ, сместено на 900 метри надморска височина, потпрено на висока вертикална карпа, во планинскиот масив Острошка Греда. Специфично за својата местположба, манастирот Острог е едно од највредните културно, историски и духовно значајни места во Црна Гора. Во Горниот манастир некогаш живееле монаси. Пред доаѓањето на Св. Василиј во манастирот Острог во 1651 година, во Горниот манастир имало пустинички ќелии. По неговото пристигнување, тие биле обновени и Василиј живеел во нив како митрополит до 1671 година, кога починал. Ќелиите изгореле во пожар во 1923 година, за да бидат обновени следната година.
Манастирот се наоѓа во природна пештера, која ја користел како своја испосница самиот монах, Св. Василиј Острошки, митрополит Захумско-херцеговски во втората половина на 17 век. Се состои од две мали цркви од пештерски тип и тие претставуваат главна монументална вредност на духовната култура. Долната е посветена на Воведение на Пресвета Богородица, изградена во 1774 година, а горната е посветена на Светиот Крст, изградена во 1665 година. Св. Василиј Острошки починал на 12 мај 1671 година, а неговите мошти почиваат во кивор во оваа црква. Фреските на нивните ѕидови најверојатно датираат од 17 век. Горната црква на Светиот Крст, на местото на испосницата на преподобниот Исаија, ја изградил првиот игумен на Острог, Исаија, со благослов на Св. Василиј. Невообичаено, нејзиниот олтар се наоѓа на југ, а влезот е на север. Фреските на оваа црква, завршени во 1667 година, се ремек-дело на послеромејскиот фрескопис. Пишани документи од порано време за овој манастир не се зачувани.
4 Население
Според пописот од 2011 година, општината има 18.472 жители, а во 2023 година, 18.617 жители.