procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Стара Народна банка

Стара Национална банка е американска регионална банка со речиси 200 филијали за малопродажба управувани од Стара Национална банка и со седиште во Чикаго и Евансвил, Индијана. Со средства од 48,5 милијарди американски долари и 250 банкарски центри, Стара Национална банка е најголемата банкарска холдинг-компанија за финансиски услуги со седиште во Индијана и една од најдобрите 30 банкарски компании во САД Нејзиното основно банкарско влијание е во Илиноис, Индијана, Кентаки. Мичиген, Минесота и Висконсин.
1 Историја
Банката е основана во 1834 година како прва банка на Евансвил. Работела под неколку имиња, вклучувајќи ја и Националната банка Евансвил и Народната банка Старата држава. Во 1922 година, таа била официјално именувана Стара народна банка. Банкарската велепоседничко друштво Стара Национална банка е формирана во 1983 година како мултибанкарска велепоседничко друштво и сега работи во Индијана, Мичиген, Висконсин, Минесота, Кентаки и Илиноис.
Во ноември 1995 година, Стара Национална банка ја купилПрвата обединета штедилница со седиште во Гринкасл за 18 милиони долари во залиха. Во следната година, Свингс банка за необјавен износ на пари.
Стара Национална учествуваше во Програмата за помош на проблематични средства (TARP) на Министерството за финансии, при што Министерството за финансии купи 100 милиони долари во приоритетни акции без право на глас. Сепак, до март 2009 година Стара Национална ги откупила сите свои резерви и целосно излегла од програмата TARP.
2 Поврзано
* Бронштајн, Барбара Ф. (10 март 1995 година). „Во Евансвил, сите најдобри играчи се локални“. ''Американски банкар'' . стр. 7.
* Мески, Роберт Л. и Курт Баденхаузен (21 февруари 1995 година). „Големото Мо: FW ги оценува 100-те најголеми банки во Америка според нивниот момент на заработка“. ''Финансиски свет'' .
* 150-годишнина на Старата народна банка, 1834-1984: Од првиот на Евансвил до најголемиот на Евансвил, Евансвил, Инд.: Старата народна банка, 1984 година.
* Пероне, Елен (22 мај 1995 година). „Стариот национален да го зголеми своето надворешно влијание“. ''Бизнис весник Индијанаполис'' . стр. 9Б.
* Меѓународен директориум за историја на компании, кн. 15. Сент Џејмс прес. 1996 година.
Арон Картер

Арон Чарлс Картер (7 декември 1987 г5 ноември 2022 година) бил американски пејач и рапер. Тој се прославил како тинејџерски поп -пејач во доцните 1990-ти, поставувајќи се себеси како ѕвезда меѓу тинејџерската и тинејџерската публика во првите години на 21-от век,.
Картер започнал да настапува на седумгодишна возраст со неговиот брат Ник, Backstreet Boys, и го издадал својот деби албум во 1997 година на деветгодишна возраст, продаден во милион копии ширум светот. Неговиот втор албум ''Aaron's Party (Come Get It)'' (2000) продаден е во три милиони примероци во Соединетите Држави, а Картер почнал да гостува на Nickelodeon и да оди на турнеи со Backstreet Boys. Следниот албум на Картер, ''Oh Aaron'', исто така станал платинест, а во 2002 година тој го издал последниот студиски албум, ''Another Earthquake!'' , а потоа следи неговата колекција ''со најбараните хитови'' од 2003 година.
Опаку наопаку 2

Опаку наопаку 2 (|Inside Out 2) — американски анимиран младешки филм од 2024 година, произведен од Pixar Animation Studios за Walt Disney Pictures. Тоа е продолжение на ''Опаку наопаку'' (2015), било во режија на Келси Ман (во неговото играно режисерско деби) и произведено од Марк Нилсен, според сценарио напишано од Мег Лефов и Дејв Холштајн, и приказна замислена од Ман и Лефов. Ејми Полер, Филис Смит, Луис Блек, Дајан Лејн и Кајл Меклахлан ги репризирале нивните улоги од првиот филм, со Маја Хок, Кенсингтон Талман, Тони Хејл, Лајза Лапира, Ајо Едебири, Лилимар, Грејс Лу, Сумаја Нуридин, Егзархопулос и Пол Валтер Хаузер приклучување на глумечката екипа. Во филмот се раскажува приказната за емоциите на Рајли додека тие се придружуваат со нови емоции што сакаат да ја заземат главата на Рајли.
1 Содржина
Продолжение што ја прикажува Рајли како влегува во период на полово созревање и како последица на тоа доживува сосема нови, посложени емоции. Додека Рајли се обидува да се прилагоди на нејзините тинејџерски години, нејзините стари емоции се обидуваат да се прилагодат на можноста да бидат заменети.
Американска свадба

''Американска свадба'' (''|American Wedding''), може да се сретне и како ''Американска пита 3: Свадба'' — американска комедија од 2003 г., напишана од Адам Херц, а во режија на Џеси Дилан. Тоа е продолжение на филмовите ''Американска пита'' (1999) и ''Американска пита 2'' (2001) и е третиот во франшизата ''Американска пита''. Ова требало да биде последниот филм во франшизата, завршувајќи го како трилогија; меѓутоа, четвртото филмско продолжение, ''Американска пита 4: Обединување'', било објавено девет години подоцна, и франшизата се проширила во серија самостојни продолженија под колективниот наслов ''Американска пита ви претставува'', што започнала со објавувањето на ''Музичкиот камп'' (2005).
1 Содржина
Џим Левенстин конечно наоѓа храброст да ја замоли својата девојка Мишел Флаерти да се омажи за него. Таа се согласува, но проблемите не застануваат тука за Џим. Сега заедно со Пол Финч и Кевин Маерс, Џим мора да ја планира свадбата. За жал, Стив Стифлер е во градот и нема да дозволи свадбата да помине без самиот да не се забавува, што вклучува и организирање на тајна ергенска забава.
2 Улоги
Глумец, Улога
Џејсон Бигс, Џим Левенстин
Шон Вилијам Скот, Стив Стифлер
Алисон Ханиган, Мишел Флаерти
Еди Кеј Томас, Пол Финч
Томас Иен Николас, Кевин Маерс
Џенјуари Џонс, Кејденс Флаерти
Јуџин Леви, Ноа Левенстин
Моли Чик, г-ѓа Левенстин
Дебора Раш, Мери Флаерти
Фред Вилард, Харолд Флаерти
Џенифер Кулиџ, Џенин Стифлер
Џон Чо, Џон
Џамија (Меџитлија)

Џамија (Меџитлија) — главна селска џамија во селото Меџитлија, во Општина Битола, Македонија.
1 Местоположба
Џамијата се наоѓа на самото археолошко наоѓалиште Тумба, што претставува вештачко земјено возвишение.
2 Историја
Џамијата била обновена по Првата светска војна на споменатата тумба.
3 Галерија
4 Поврзано
* Битолско муфтиство
* Меџитлија
Рик Грајмс

Рик Грајмс (|Rick Grimes) — измислен лик од стрип-серијалот на Image Comics, ''Живи мртовци'', и истоимената ТВ-серија на телеканалот AMC. Глумецот Ендру Линколн, кој го игра Рик во серијата, бил предложен за наградата „Сатурн“ во категоријата „Најдобар ТВ-глумец“ за неговата улога во 2011 г.
Рик е заменик-шериф на мало гратче и е оженет за Лори. Тие имаат син, Карл, и ќерка, Џудит. Тој се буди од кома по животоопасна огнострелна рана за да го открие светот преплавен од оживеани луѓе наречени „шетачи“ (зомбија).
1 Животопис во стриповите
Пред епидемијата: Рик бил полицаец во мало гратче. Со помош на неговиот помал брат, тој ја запознал Лори, која станала негова сопруга и добиле син по име Карл.
По епидемијата: Рик станал водач на група преживеаници. Тој се соочил со многу предизвици, вклучително и губење на најблиските за време на судири. Откако нашол сигурност во местото наречено Александрија, бил назначен за местен полицаец. По значајна битка со соперничка група, тој работел на обединување на преостанатите заедници и помогнал за обнова на нивните животи. Патешествието на Рик завршило кога тој бил застрелан од синот на Памела. Утрото, Рик, кој се претворил во мртовец, бил откриен и конечно убиен од Карл.
2 Животопис во ТВ-серијата
Рик служел како заменик-шериф во малото гратче Кинг Каунти, Џорџија. Паднал во кома од сериозни повреди здобиени во престрелка, останувајќи во несвест за време на вирусна епидемија што ги претворила луѓето во зомбија. Кога се разбудил и сфатил што се случило, веднаш тргнал да ги најде сопругата Лори и синот Карл.
Рик е обичен тип со силно чувство за предводништво, иако понекогаш се сомнева во себе. Тој секогаш сака да ги заштити оние што не можат да се одбранат, но оваа желба предизвикала напнатост во неговите семејни односи. Тој имал блиско пријателство со неговиот партнер од работа Шејн; тие секогаш можеле да се потпрат еден на друг.
Подоцна, Рик и група преживеаници нашле засолниште во затвор. Плашејќи се за безбедноста на неговото семејство, тој донел тешки одлуки, вклучително и убиство на некои затвореници и одбивање да дозволи други да влезат внатре. По смртта на Лори, тој бил уништен и речиси го повредил Глен во неговата тага.
Естадио депортиво

Естадио депортиво е спортски дневен весник на шпански јазик објавен во Севиља, Шпанија. Весникот е во оптек од 1995 година. Тоа е додаток на дневниот весник Ел Мундо.
1 Историја
''Естадио депортиво'' е основан како неделен весник во 1995 година. На 28 август 1996 година почнал да се објавува секојдневно. Весникот е со седиште во Севиља. Поранешни сопственици на весникот биле Реколетос (85%) и Групо Пренса Иберика (15%). Во 2007 година, станал дел од Унидад Едиторијал. Од 11 јануари 2010 година, ''Естадио депортиво'' се продава со ''Ел Мундо''.
Западнотуркиски Ханат

Западнотуркискиот Ханат бил туркиски ханат во Евроазија, формиран како резултат на војните во почетокот на 7 век (593–603 н.е.) по раздвојувањето на Првиот туркиски ханат на западен и источен ханат.
Целата конфедерација била наречена ''Onoq'', што значи „десет стрели“. Според еден кинески извор, западните Турки биле организирани во десет кланови.
Седишта на ханатот биле Навекат и Сујаб, во денешен Киргистан.
Bad Сарма

„Bad Сарма“ — драма на македонскиот писател Стефан Марковски.
1 Сиже
Дејствието се случува во сиромашна кафеана во близина на Министерството за транспорт и врски, некаде на Балканот. Тина, сопственичката на кафеаната, е самохрана мајка која живее со синот Прпо кој работи со неа во кафеаната. Во кафеаната доаѓа министерот за транспорт и врски, кој ја обожава сармата на Тина. Кога треба да ја плати сметката, му недостасуваат триесет денари. Тина е упорна во барањето тој да го плати целиот износ, а министерот се обидува да ја убеди да попушти зашто брза на важен состанок. Тогаш, во кафеаната доаѓа инспекторот кого министерот случајно го удира и тоа води до кавга меѓу нив сѐ до мигот кога инспекторот го препознава министерот и започнува да му се умилкува. Наеднаш, во кафеаната влегува Прпо со маска на лицето и жеден за крв. Најпрвин го убива гостинот во кафеаната, потоа го ранува министерот во задникот и најпосле дознава дека инспекторот му е татко. Тина му кажува на Прпо дека токму заради него се развела од татко му, а тогаш Прпо го убива инспекторот, а потоа пука во мајка си и во себе.
2 Осврт кон делото
Уште со насловот на драмата, авторот навестува драмски код во кој значењата се изместени од својата оска. Ликовите се поставени во необична ситуација која го движи дејствието кон парадоксална драматизација на настаните во која комичната сатира се претвора во апсурдна трагедија. Дејствието најпрвин го разоткрива Прпо како пропаднат млад човек кој подлегнал на пороците, а потоа го прикажува светот на сиромаштијата во кој живее Тина која поради тоа нема време да биде активен учесник во општествените процеси. Министерот и инспекторот се претставници на корумпираната власт, а гостинот во кафеаната е претставник на „обичниот човек“ кој сака промени, но не сака да се промени себеси. Драмата јасно ги артикулира општествените состојби преку спротивставувањето на работничката класа и политичката елита. Ликовите во драмата се прикажани со развиена гестикулација според нивниот темперамент и зачинето со комичност, сосема во контраст со трагичниот крај на драмата. Дијалозите се динамични и духовити, полни со досетки и со ненадејни пресврти, а дејствието на драмата се случува линеарно во реално време.
Кукова зима

„Кукова зима“ — драма на македонскиот писател Стефан Марковски, првпат објавена во објавена во четвртиот број на списанието „Современост“ за 2021 година.
1 Сиже
Главниот лик во драмата, Весела Таговска, дава отказ од редакцијата во која работи со намера да работи како самостојна драмска авторка. Таа се пријавува на конкурсот за драмски текст распишан од еден од државните театри кој се наоѓа под ингеренција на в.д. министерот Гопе. Кулминацијата на дествието се случува кога група пензионери извршува грабеж, а учесник во грабежот е и таткото на в. д. министерот Гојчо. Потоа се открива дека биолошки татко на в. д. министерот е пензионерот Мирко. Кога министерот ќе се помири со сознанието дека ќе бид еразрешен од функцијата, тој психолошки ја прифаќа својата некогашан професија – глумата, решавајќи да стане дел од драмата на Весела, дури и по цена на поништување на конкурсот од новата директорка на театарот.
2 За драмата
„Кукова зима“ е драма во чиј фокус е драмскиот автор, неговите предизвици и пречки при што авторот низ сопствената метадрама или „драма за драмата“, но и „драма во драмата“ се обидува да даде комичен приказ на состојбата во македонскиот театар. Во тој поглед, дури и името и презимето на главниот лик, Весела Таговска, ја содржи контрадикторноста на трагикомичната реалност на македонските драмски автори. Главната порака на оваа драма е храброста да се преземат чекори за да се следи внатрешниот поттик дури и по цена на напуштање на удобноста на познатото.
Адријанополски маченици

Адријанополските маченици се 377 христијански маченици кои биле погубени во 815 г. н.е. во Адријанопол (денешен Одрин, Турција) за време на Првото Бугарско царство. Нивниот спомен се одбележува на 22 јануари.
Прогоните започнале во времето на хан Крум и продолжиле за време на неговите наследници. Помеѓу овие маченици се и Мануил, архиепископот на Адријанопол, кој бил брутално погубен, и други епископи и свештеници кои имале слична судбина.
Улк

''Улк'' е германско сатирично списание, печатено од 1872 до 1933 година од издавачот Рудолф Мосе. Нејзиното седиште било во Берлин, Германија.
Првично било независен неделен весник како Хумор и сатира.Потоа било додаток на Берлинер Тагеблат и ''Берлинер волкс-Зеитунг'', обете објавени од Mосе.
Соработници на ''Улк'' ги вклучуваат Ханс Рајман, Курт Тухолски, Лионел Фајнингер, Хајнрих Зиле и Ханс Холцбехер.
ChEBI

Хемиски записи од биолошки интерес, скратено ChEBI, - хемиска база на податоци и онтологија на молекуларни записи фокусирани на „мали“ хемиски соединенија, што се дел од напорите за слободни биомедицински онтологии (ОБО) во Европскиот институт за биоинформатика (ЕИБ). Поимот „молекуларен запис“ се однесува на кој било „ изотопски различен атом, молекула, јон, јонски пар, радикал, радикален јон, комплекс, конформер итн., кој може да се препознае како посебно разграничен запис“. Молекуларните запис се или произлезени од природата или синтетички производи кои имаат потенцијална биоактивност. Молекулите директно кодирани од геномот, како што се нуклеинските киселини, белковините и пептидите добиени од белковини со протеолитичко расцепување, по правило не се вклучени во ChEBI.
ChEBI користи именување, симболика и терминологија одобрени од Меѓународната унија за чиста и применета хемија (IUPAC) и од комитетот за именување при Меѓународната унија за биохемија и молекуларна биологија (NC-IUBMB).
1 Опсег и пристап
Сите податоци во базата на податоци не се ничија сопственост или се изведени од некомерцијален извор.Така, базата на податоци е слободно достапен за секого. Дополнително, секоја податочна ставка е целосно следлива и директно упатена на оригиналниот извор. Во опсегот кој е пај поврзан со други бази на податоци како што се ChEMBL, ChemSpider, DrugBank, MetaboLights и PubChem .
Податоците на ChEBI се достапни преку јавна мрежна страница, мрежни услуги, SPARQL и преку нив може да се вршат преземања.
Клипер (брод)

Клипер — име за вид едрилица што била развиена на почетокот на XIX век и која се истакнувала со голема брзина. Иако имала релативно мал товарен простор, била доста брза и способна да транспортира разни егзотични стоки од далечните делови на светот за релативно кратко време.
Поради големиот број едра, клиперите изгледаат многу убаво. Одредени клипери станале познати со годишната „Голема трка за чај“, трка на бродови што превезувале чај од Кина до Лондон. Првиот брод што пристигнувал добивал многу добра цена за стоката и премија. Трката помеѓу ''Кати Сарк'' и ''Термопили'' била легендарна, кога втората едрилица пристигнала една недела порано од првата едрилица.
Нивното време поминало благодарение на пронајдокот на парната машина и воведувањето на парабродови. Иако клиперите можеле да ги престигнат првите паробродови, со текот на времето се покажало дека парабродите не зависат од ветрот. Тоа особено станало јасно по отворањето на Суецкиот Канал и скратувањето на рутата од Европа до Индија. Клиперсите не можеле да ја користат таа рута поради неповолните ветрови.
Клиперсите постепено исчезнале од морето до крајот на 19 век, најпрвин биле заменети со виндјамери, кои биле побавни, но поекономични, а потоа конечно со парабродови.
Бетмен: Убиствениот виц

''Бетмен: Убиствениот виц'' (|Batman: The Killing Joke) — самостоен графички роман напишан од Алан Мур и нацртан од Брајан Боланд. Прво објавен од DC Comics во 1988 г. Графичкиот роман бил во печатење долго време, а потоа бил препечатен заедно со други стрипови од серијата ''DC Universe: The Stories of Alan Moore''.
Приказната има значително влијание врз целата серија за Бетмен, раскажувајќи како Барбара Гордон била парализирана од истрел на Џокерот. Поради ова, таа станала Оракул, компјутерски стручњак и важен извор на информации за Бетмен и другите суперхерои.
Во 2008 г., DC Comics ја преобјавил приказната во подарочно издание и ја објавил со тврда корица. Боланд го обоил ова издание за поточно да ги одрази неговите изворни идеи за стрипот, со потемни, пореални и пониски бои од оригиналот.
Во 2016 г. бил објавен анимиран филм со исто име, заснован на заплетот на стрипот. Премиерата се одржала на 25 јули 2016 г.
Во 2024 г., стрипот бил издаден на македонски јазик од издавачката куќа „Полиграматон“.
1 Содржина
Приказната започнува со обидот на Џокерот да го излуди полицискиот комесар на Готам, Џејмс Гордон, грабнувајќи ја неговата ќерка Барбара Гордон (Бетгрл) и пукајќи во неа. Овој чин ја остава парализирана и служи како жесток потсетник за лудоста на Џокерот.
Додека Бетмен се обидува да ја спаси Барбара и да се соочи со Џокерот, приказната се менува помеѓу сегашноста и спомените што ја откриваат предисторијата на Џокерот. Дознаваме дека некогаш бил борбен комичар што се свртел кон злосторништвото како начин да го издржува своето семејство. По низа трагични настани, вклучително и судбоносна средба со Бетмен, тој паѓа во буре со хемикалии, што го претвора во иконскиот Џокер.
Врвот на приказната се случува во засолништето на забавниот парк на Џокерот, каде што се обидува да го убеди Бетмен дека секој може да стане како него откако ќе доживее еден лош ден. Графичкиот роман завршува со двосмислена нота, оставајќи ги читателите да се сомневаат во природата на разумот и тенката граница помеѓу јунак и злобник.
Пловка

Пловка или пливка е пловечки знак што треба да го привлече вниманието на морнарите на препрека или опасност во водата, која не може лесно да се забележи.
На дното се прицврстени, а се користат за да ги предупредат бродовите каде водат добрите водни патишта. Под површината на водата може да има многу пречки кои би можеле да оштетат брод или друг брод, а за да се спречи тоа се користат пловки. Постојат безброј видови на пловки, како што се оние што светат ноќе и оние што испуштаат звуци што треба да се слушнат во случај на магла. Ваквите пловки морнарите ги нарекуваат „крави“, бидејќи длабокиот, монотон звук што го испуштаат потсетува на мукање.
Воден скутер

Воден скутер — рекреативно превозно средство за едно лице (стоење и седење) или за две до четири лица (седење). Џет ски е името на моделот што го произвел Кавасаки, но станал општо прифатен како име за сите скутери на вода. Поради нивната релативно ниска цена и слободата и безбедноста што им ја обезбедуваат на сопствениците, џет скиите станале популарни возила за рекреација, а задолжителните додатоци вклучуваат заштитен елек и шлем.
1 Историја
Првите модели на џет скии почнале да се појавуваат во 1980-тите. Еден од првите џет скии, „Влажниот велосипед“ на Сузуки, бил направен по модел на моторна санка и бил управуван со предни скии. Набрзо, Кавасаки лансирале помали и попрактични, главно стационарни модели кои можеле да достигнат брзина до 60 км/ч. После тоа на пазарот се појавил и модел на Јамаха, кој достигнувал брзина до 50 км/ч. Џет скиите набрзо достигнале должина од повеќе од 3 метри и тежина од повеќе од 250 килограми. Денес, џет скиите можат да достигнат брзина поголема од 140 км/ч, со што ги направило џет скиите многу популарни, освен како рекреативни возила, тие се користат како тркачки возила во трки што се одржуваат низ целиот свет.
2 Натпревари
2.1 Европско првенство
Европското првенство во џет ски е основано во 1987 година и е една од најдобрите серии за брзи трки. Првенството се одржува без оглед на временските услови. Ниту една трка не била откажана досега. Трката само била два пати преместена за подоцна, но се возело истиот ден.
2.2 Куп на Алпе Адриа
Купот Алпе Адриа е здружение чии членови се од Хрватска, Словенија и Австрија. Неговата цел е да го зголеми интересот за џет скијање. Исто така, учесниците имаат можност да се натпреваруваат со претставници на други земји. Делот од купот кој се возел во Хрватска вклучува трки на Чич во Велика Горица, Задар, на плажата Зрче во Новаља и во Поре.
3 Список на најпознатите производители
* Кавасаки (Jet-Ski™)
* Хонда (AquaTrax™)
* Јамаха (WaveRunner™)
* Поларис (прекинато производство)
* Бомбардиер Рекреативни Производи (SeDoo)
4 Поврзано
* Хрватско Гранд-при во џет ски
5 Наводи
Катамаран

Катамаран е име за тип на чамец или брод кои се состои од два споени трупови.
Катамараните биле измислени од Полинезијците, независно од Тамилците, што овозможило да се населат на оддалечените острови на Океанија. Катамараните како чамци се полесни, побрзи и постабилни од обичните чамци.
Покрај класичните чамци и едрилици со катамаран, има и моторни катамарани, на пример како траекти за превоз меѓу два брегa.
Катамаран кој се состои од три наместо од два трупа се нарекува тримаран.
1 Поврзанo
* Тримаран
Нао

Нао е назив за тип на едрилица со два или три јарболи што се развиле во Португалија и Шпанија во 15 век. Изгледала како каравела, но била поголема и потешка и обично имала еден јарбол.
Бродот се развил под влијание на италијанските бродови, португалските и каталонските едрени бродови и особено францускиот неф, омилен брод на крстоносците во 11 век и 12. век. На 14 век се појавиле првите бродови со име ''нао'', тогаш имале два јарбола.
Нао често се класифицирал подеднакво со карака, најважниот тип на едреник на крајот од средниот век до почетокот на модерната ера. Така, на пример, Кристофер Колумбо ја нарекол својата Санта Марија нао.
Го нашол, заедно со карака, во 16 век еволуирал во галеон.
1 Поврзано
* Карака
Виндјамер

Виндјамер е име за едрилици од поголем тип кои биле развиени во втората половина на 19 век. Тие се сметале за наследници на клиперите, а во споредба со клиперите биле побавни, но имале поголем товарен простор и биле полесни за користење, а со тоа и поекономични. Тие биле изградени од дрво, но со текот на времето се појавиле и делумно метални. Името доаѓа од англискиот збор за бродови кои се туркани нагоре или туркани (надолу) од ветрот. Добри педесет години тие биле всушност најдобрите бродови на светските мориња, сè додека не биле заменети со парни бродови со пронајдокот на парната машина. Денес, Виндјамер се синоним за големи едрени бродови и обично се користат како школски едрени бродови или за крстарења по морињата.
Спорно е дали виндјамер претставува посебен вид на брод или е општо име за категоријата големи едрилици за превоз на стока и што е можно поголема економичност, создадена во втората половина на 19 век. На пример, виндјамерите вклучуваат и чамци како германскиот ''Памир'' или германско-рускиот ''Крузенштерн''. Според таа дефиниција, виндјамер би можел да се вброи и поранешниот југословенски баркан Јадран.
Пристаниште Вуковар

Пристаништето Вуковар е пристаниште на Дунав во источниот хрватски град Вуковар. Како единствено хрватско речно пристаниште на Дунав, пристаништето Вуковар било развиено во текот на 20 век. се развило во едно од најголемите пристаништа во Централна Европа и најголемо речно пристаниште на поранешна СФРЈ. Во тоа време, пристаништето обработувало до 1,5 милиони тони товар годишно. Денес, тоа е најголемото речно пристаниште во Хрватска, кое го достигнало својот повоен врв во 2006 година кога биле обработени 970.000 тони товар. После тоа, пристаништето било тешко погодено од економската криза од 2007 година, а во 2009 г обработило само 175.000 тони товар и делумно обновило до 2018 година кога биле претоварени 350.000 тони товар. Пристаништето првенствено опслужува бизниси од Хрватска и соседна Босна и Херцеговина.
По завршувањето на привремената администрација на УНТАЕС, Владата на Република Хрватска инвестирала околу 5,5 милиони евра за реконструкција на пристаништето. Значаен придонес од 650.000 евра во реконструкцијата на пристаништето имала и Белгија, една од најголемите земји што придонела за претходниот процес на мирно решавање на конфликтот во хрватскиот дунавски регион предводен од УНТАЕС.
Тримаран

Тримаран е име на чамец, т.е. брод кој се состои од главен труп и два помошни трупови.
Го измислиле Полинезијците пред 4000 години и заедно со катамаранот им овозможиле да ги населат оддалечените острови на Океанија.
Тримаранот е многу побрз, полесен и постабилен од монотрупот. Денес е многу популарен меѓу спортските морнари.
1 Занимливости
На тримаранот се гледа како на високотехнолошка едрилица во филмот „''Воден свет''“ со Кевин Костнер во главната улога.
Вапорето

Вапорето е воден автобус во Венеција кој служи како средство за јавен превоз.
1 За водениот автобус
Вапорето буквално значи мал пароброд. Првите венецијански патнички бродови биле на пареа. Со вапорето управува венецијанското јавно транспортно претпријатие. Обезбеден е 24-часовен превоз со различна динамика во однос на сезоната. Маршрутите се менуваат повремено. Некои рути се активни само во туристичката сезона од април до октомври. Најфреквентна рута е рутата 1 по Големиот канал. Главната сообраќајница на градот, артеријата на Венеција, е Канал Гранде (Гранд Канал), кој го дели градот на два дела. Со вапорето можете да стигнете до островот Мурано, Лидо ди Венеција, Торчело, како и други.
2 Галерија
Слуп

Слуп — помал брод односно чамец на едра кој има еден јарбол со две едра.
Слуповите се развиле од едреници кои ја пробивале континенталната блокада за време на Наполеоновиите војни, а денес служат како врвни спортски едрилици.
1 Поврзано
* Брик
* Бригантина
* Баркентина
Бригантина

Бригантина или бригантин е назив за мал едреник воен брод од 16 век со два јарболи, две латински едра и 8-16 весла на секоја страна. Бригантинот има вкрстено едро само на предниот дел.
Во 18 век, се развил во едрилица со носивост од 200-500 тони и со два јарбола. Предниот дел сега е со крстовидни едра, а крмата со едра. Бородот бил вооружен со 10-20 топови на отворената палуба. Се користел за помошни услуги како што се извидување и заштита на конвојот, слично на брикот. Често бил користен како пиратски брод.
Во 19 век, бригантинот исчезнал како тип на брод.
1 Поврзано
* Бриг
* Колоната
* Баркентина
Санта Марија (брод)

Санта Марија е името на караката што служел како адмиралски брод за Кристофер Колумбо на неговата прва експедиција во 1492 година.
Покрај Санта Марија имала уште два помали брода каравелата Санта Клара попозната по прекарот Ниња и Пинта.
Санта Марија првично се викала Гаљега затоа што била изградена во Галиција. Била долга 18 метри и имала три јарболи.
Сведоштвата велеле дека таа доста добро се држела за време на нејзиниот прв премин преку Атлантскиот Океан. Санта Марија на 25.12. 1492 година се насукала на брегот на Хаити па морала да биде напуштена.
Мулан (филм од 2020)

Мулан (|Mulan) — американски драмски филм од 2020 г., кој е киноадаптација на истоимениот анимиран филм од 1998 г., заснован на кинеската легенда за Хуа Мулан. Филмот го режирал Ники Каро, а сценариото го напишале Рик Џафа, Аманда Силвер, Лорен Хајнек и Елизабет Мартин. Насловната улога ја играла Лиу Јифеи; Останатите улоги ги вклучуваат Дони Јен, Џејсон Скот Ли, Јосон Ан, Гонг Ли и Џет Ли. Мулан, со продукциски буџет од 200 милиони долари, е најскапиот филм во историјата режиран од кинорежисерка. Звучниот запис на филмот е Loyal Brave True (од англ. — „Верна, смела, искрена“), и е изведен од Кристина Агилера.
Премиерата на филмот во САД била на 4 септември 2020 г., а во Македонија порано, на 26 март 2020 г.
1 Содржина
Кога кинескиот император издава заповед дека по еден маж од секое семејство мора да служи во императорската кинеска војска за да ја брани земјата од Хуните, Хуа Мулан, најстарата ќерка на чесен воин, застанува за својот болен татко. Таа е остроумна, решителна и брза на нозе. Преправена во маж по име Хуа Џјун, таа е испитувана на секој чекор и мора да ја искористи нејзината внатрешна сила и да го прифати нејзиниот вистински потенцијал.
2 Улоги
Глумец, Улога
Лиу Јифеи, Хуа Мулан
Дони Јен, командир Тунг
Џејсон Скот Ли, Бори-хан
Јосон Ан, Чен Хонгхуи
Гонг Ли, Шјианианг
Џет Ли, императорот на Кина
Рон Јуен, наредник Чјианг
Ци Ма, Хуа Џоу
Розалинд Чао, Хуа Ли
Џими Вонг, Линг
Goo Goo Dolls

Goo Goo Dolls ― американска рок-група основана во 1986 година во Бафало, Њујорк. Денес групата се состои од гитаристот и пејач Џон Резник и басистот и пејач Роби Такаш.
Групата на почетокот свирела преработки, а потоа се ориентирале на панк-стил. Goo Goo Dolls популарност стекнале по објавувањето на нивниот сингл „Name“ во 1995 година. Нивна најпозната песна е „Iris“, од 1998 година и која 11 последователни месеци се задржала на ''Billboard'' Hot 100 и 18 недели била на врвот на топ-листата Hot 100 Airplay. Во октомври 2012 година, списанието ''Билборд'' ја ставило песната „Iris“ на прво место на списокот од „Најдобри 100 поп-песни 1992–2012“. Други значајни синглови од групата се „Slide“, „Black Baloon“ и „Broadway“ од албумот ''Dizzy Up the Girl'' (1998); „Here Is Gone“ од ''Gutterflower'' (2002); и „Better Days", „Give a Little Bit" и „Stay with You“ од <i>Let Love In (2006).
Групата имала седум топ-40 синглови на ''Billboard'' Hot 100, од кои три се пласирале во топ-десет. Продале 15 милиони плочи, и четири пати биле номинирани за Греми награди.
1 Дискографија
; Студиски албуми
*''Goo Goo Dolls'' (1987)
*''Jed'' (1989)
*''Hold Me Up'' (1990)
*''Superstar Car Wash'' (1993)
*''A Boy Named Goo'' (1995)
*''Dizzy Up the Girl'' (1998)
*''Gutterflower'' (2002)
*''Let Love In'' (2006)
*''Something for the Rest of Us'' (2010)
*''Magnetic'' (2013)
*''Boxes'' (2016)
*''Miracle Pill'' (2019)
*''It's Christmas All Over'' (2020)
*''Chaos in Bloom'' (2022)
Драгица Василеска

Драгица Василеска (исто така објавувана како Драгица Василеска-Кафеџиска) ― македонски електроинженер чие истражување вклучува она што таа го нарекува „пресметковна електроника“: симулација и моделирање на физиката на полупроводничките уреди, вклучувајќи интегрирани кола, сончеви ќелии, високомоќни MOSFET и квантни точки. Таа работи во Соединетите Држави, како професор по електрична, сметачка и енергетско инженерство на Државниот универзитет во Аризона. 
1 Образование и кариера
Василеска студирала електротехника на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, кога дипломиралa во 1985 година и магистриралa во 1992 година. Таа дошлa на Државниот универзитет во Аризона за докторски студии по електротехника, и го завршила својот докторат таму во 1995 година. Нејзината дисертација, „''Формализмот на функциите на Грин за ниско-димензионални системи''“, била под надзор на Дејвид К. Фери.
Откако се стекнала со дипломата, станала предавач на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ од 1986 до 1990 година. По докторатот, таа останала на Државниот универзитет во Аризона како последокторски истражувач, а потоа од 1997 година како член на факултетот. Во 2007 година, таа била унапредена во редовен професор.
2 Книги
Василеска е соавтор на книги меѓу кои:
*''Компјутерска електроника'' (со СМ Гудник, Морган и Клејпул, 2006)
*''Компјутерска електроника: од полукласично до квантно транспортно моделирање'' (со СМ Гудник и Герхард Климек, Тејлор и Френсис, 2010 година)
*''Моделирање на ефектите за самозагревање во уреди со нано размери'' (со К. Ралева, А. Шаик и С.М. Гудник, Институт за физика издаваштво, Морган и Клејпул, 2017 година).
Таа е и ко-уредник на неколку уредени тома.
3 Препознавање
Василеска била избрана за соработник на IEEE, во класата на стипендистите во 2019 година, „за придонеси во пресметковната електроника и симулација на уреди со нано размери“.
Aвио-такси

Авио-такси (|air taxi) — назив за транспортните услуги што ги вршат авиокомпаниите. Станува збор за можноста за правно или физичко лице да изнајми авион со цел патување или превоз до саканата дестинација. Разликата помеѓу чартер сообраќајот и авио-такси сообраќајот е во тоа што во случај на авио-такси сообраќај едно физичко или правно лице може да го изнајми целото летало, додека во случај на чартер сообраќај мора да има одредена квота на исполнетост на леталото за да се одржи летот. Авио-такси сообраќајот главно се одвива со мали деловни авиони, кои обезбедуваат услуги на ВИП лица, деловни луѓе на кои обичниот воздушен сообраќај не им е во согласност со обврски итн.
1 Авио-такси компании во Србија aviokarta.net
* Јат Ервејс
* Ер Пинк
* Принц Авијација
Гетоне

Гетоне значи „токен“ на италијански. Поконкретно, зборот гетоне може да се користи за да се однесува на gettone telefonico (телефонски токен), кој се користел во поголемиот дел од 20 век во италијанските телефонски говорници.
Бил воведен во 1927 година од СТИПЕЛ и последователно усвоен од други телефонски компании. Последната негова верзија (како што е репродуцирана на сликата подолу) е произведен од 1959 до 1980 година. Во оваа последна верзија, имал датум означен на него во форма на четирицифрен број на дното од предната страна на жетонот. Првите две цифри ја претставувале годината во која е кован токенот. Последните две цифри го претставувале месецот. Пример: „7805“ претставува „мај 1978 година“. Неговата употреба престанала во 2001 година, што се совпаѓа со претстојното воведување на валутата евро во 2002 година.
1 Гетоне како средство за плаќање
Во 1970-тите, вредноста на металот што се користел во италијанските ситни монети достигнала повисока вредност од номиналната вредност. Ова довело до недостиг на монети на пазарот, принудувајќи ја циркулирачката употреба на, марки и автобуски билети за мали трансакции или дел замена на поголема исплата.
Гетоните станале толку вообичаени и толку познати што се сметале за законско средство за плаќање, речиси секогаш прифаќатени како средство за плаќање. Еден гетон бил вреден 50 лири до 1980 година, 100 лири до 1984 година и 200 лири од 1984 година. Така, гетонот станал познат како типичен италијански предмет дури и надвор од Италија.
Пинта (брод)

Пинта бил еден од трите брода што Кристофер Колумбо ги користела за да плови до Новиот свет - Америка во 1492 година, Пинта бил најбрзиот од трите бродови. Типот на брод е каравел кој бил многу популарен кај морнарите во тоа време.
Родриго де Тријана бил првиот што го видел американското копно на 12-ти октомври 1492 година .веројатно островот Гуанахани на Бахамите,
Пинта бил помал од другиот брод, Санта Марија. Била околу 60-70 тони долга 17 метри и широка 5,36 метри. Екипажот се состоел од 26 лица. Капетан на бродот бил Мартин Алонзо Пинзон.
Другите два брода на експедицијата на Колумбо во Новиот свет се Санта Марија и Нинџа,
Поради прославата на 500-годишнината од откривањето на Америка во 1992 г репликите на тие бродови се направени во 1958 година кои се наоѓаат во поморскиот музеј во градот Палос де ла Фронтера во Андалузија.
Брод-светилник

Брод-светилник е брод закотвен во област каде што не може и нема услови да се изгради постојан светилник. Тој е опремен со звучни сигнали за магла наутофони, радиотелеграф, радиотелефон, радар и други уреди. Првиот брод-светилник бил закотвен на устието на реката Темза.
Параклис „Св. Антониј“ - Олевени

Свети Антониј — параклис во битолското село Олевени, Македонија.
Сместен е во близина на трите цркви во месноста Брце на кој се простира Олевенскиот манастир.
1 Поврзано
* Битолско архијерејско намесништво
* Бистричка парохија
* Олевени
Air (француска група)

Air ― француско музичко дуо од Версај, составено од Никола Годин и Жан-Бенои Динкел. Нивниот прв албум, ''„Moon Safari“,'' бил пофален од критичарите. Албумот ја содржел песната „Sexy Boy“ и забележал меѓународен успех во 1998 година. Вториот нивен албум, ''The Virgin Suicides'', бил музика за првиот филм од Софија Копола, ''Самоубиствата на девиците'' (англ. ''The Virgin Suicides''). Потоа групата издала уште неколку албуми.
1 Дискографија
*''Moon Safari'' (1998)
*''10 000 Hz Legend'' (2001)
*''Talkie Walkie'' (2004)
*''Pocket Symphony'' (2007)
*''Love 2'' (2009)
*''Le voyage dans la lune'' (2012)
2 Награди
Air освоиле награда за најдобро музичко видео на Меѓународниот филмски фестивал Бајрон Беј во 2011 година за спотот за „So Light Is Her Footfall“.
Аџиголски светилник

Аџиголски светилник е светилник во Украина. Висок е 64 метри сместен во близина на селото Рибаљче во округот Голопристан, Херсонската област, Украина. Направен е во 1911 година според проектот на рускиот академик Владимир Глигорјевиќ Шухов. Името на светилникот доаѓа од името на Кејп Аџигол кој се наоѓа во вливот на Днепар.
Во центарот на зградата имала висока цевка која е опкружена со жичана конструкција.
Црква „Св. Атанасиј“ - Олевени

Свети Атанасиј — селска црква во битолското село Олевени, Македонија.
1 Местоположба
Црквата се наоѓа западно од денешното село, на повисок терен во планината, до кој се стигнува преку земјен пат, кој започнува од сретселото во денешното село Олевени.
2 Историја
Црквата заедно со уште три други храма постоеле на местото на некогашното старо село Олевени, а била обновена заедно со останатите во 1936 година. Сепак, црквата не се наоѓа на истата месност Брце, како и останатите три цркви, туку подолу од нив.
3 Поврзано
* Битолско архијерејско намесништво
* Бистричка парохија
* Олевени
Црква „Св. Ана“ - Олевени

Света Ана — селска црква во битолското село Олевени, Македонија.
1 Местоположба
Црквата се наоѓа западно од денешното село, на повисок терен во планината, до кој се стигнува преку земјен пат, кој започнува од сретселото во денешното село Олевени.
2 Историја
Црквата заедно со уште три други храма постоеле на местото на некогашното старо село Олевени, а била обновена заедно со останатите во 1936 година.
3 Архитектура
Во самиот храм има вградено плоча со старогрчки натпис од 13 реда, кој потекнува од IV век пред н.е. Плочата е вградена лево од западниот влез во црквата, а внатре во нејзе во близина на јужниот ѕид се наоѓа и еден ранохристијански мермерен елемент. Според кажувањата на мештаните од Олевени, на местото на оваа црква се наоѓала и една мермерна скулптура, која градителите ја поставиле на постамент од цигли, прилепен до јужниот ѕид во внатрешниот дел на црквата, но набрзо потоа, некој ја украл.
За плочата се верува дека е споменик подигнат во чест на победата на кралот Филип V против ограбувачите Дарданци. Иако во голема мера редовите не се читливи, епиграфичарите успеале да идентификуваат и запишат неколку редови, а доказ дека се работи за споменик во чест на победата над Дарданците се забележува во последните три реда, каде слободено преведено пишува „Царот Филип за победата над Дарданците“.
4 Галерија
5 Поврзано
* Битолско архијерејско намесништво
* Бистричка парохија
* Олевени
Синдром на постериорна реверзибилна енцефалопатија

Синдром на постериорна реверзибилна енцефалопатија (СПРЕ) е ретка состојба во која делови од мозокот се зафатени со оток, вообичаено како резултат на некој причинител. СПРЕ може да се манифестира со главоболка, визуелни нарушувања, и напади, а во некои случаи со конфузија или хемипареза. Се нарекува „постериорна“ затоа што доминантно, иако не исклучиво го зафаќа задниот дел на мозокот (париеталниот и окципиталниот лобус). Вообичаени причинители се значително зголемен крвен притисок, бубрежна слабост, тешки инфекции, одредени лекови, некои автоимуни болести, и преекламспија. Дијагнозата се поставува со магнетна резонанца (MRI) на која може да се забележат деловите со оток.
Третманот на СПРЕ е супортивен: отстранување на причинителот и третман на компликациите, како што е примена на антиконвулзиви во случај на напад. СПРЕ може да биде искомплициран со интракранијална хеморагија, но таа настанува релативно ретко. Повеќето од случаите целосно опоравуваат, иако кај некои може да се јават и резидуални симптоми. СПРЕ бил опишан за прв пат во 1996.
Олевенски манастир

Олевенски манастир — манастир во близина на битолското село Олевени, кој се наоѓа на месноста Брце на местото на некогашното старо село Олевени, околу која има подигнато три цркви и еден параклис.
1 Местоположба
Месноста на која се наоѓаат трите цркви (Свети Илија, Света Петка и Света Ана) се нарекува „Брце“ и се наоѓа неколку стотици метри над селото Олевени. Археолозите на оваа месност констатирале наоди од раната антика и раното христијанство. Месноста е пространа рамнина, на која денес има три цркви со мал обем, а на еден мал дел се подготвува простор за четврта.
2 Градби во манастирот
Манастирот е составен од црквата „Св. Илија“, помошен објект и уреден простор.
2.1 Црква „Св. Илија“
Црквата била обновена во 1936 година.
2.2 Црква „Св. Петка“
Црквата била обновена во 1936 година.
2.3 Црква „Св. Ана“
Црквата била обновена во 1936 година, а во нејзе е вградена натписна плоча од истоименото археолошко наоѓалиште.
3 Галерија
Дилижанса

Дилижанса (|diligence) — поштенска кочија со четири тркала што обично била влечена од четири коњи (понекогаш и шест). Дилажансата била наменета за редовен поштенски превоз на патници и лесни стоки се додека не постоела железницата.
Дилижансата имала две до три прегради. Кочијашот седел на високо седиште, а на покривот бил сместен багажот.
Аеро клуб Сремска Митровица

Аеро клубот Сремска Митровица е основан во 1949 година кога го носел името на Фрањо Клуз учесник во Народноослободителната борба и народен херој на Југославија. Од 1992 гodina аеро клубот го носи неговото сегашно име.
До денес повеќе од 8.000 луѓе и над 5.000 основци и средношколци поминале низ различни дисциплини на моделирање преку своето членство а организатор е и на Сирмиум купот како најголем собир на ракетни моделари во текот на годината.
Аеро клубот организира и школа за летови за пилоти со едрилици преку теоретска и практична обука.
1 Аеродром
Aеродромот кој се користи и денес е Велики Радинци во истоименото село кај Сремска Митровица. На аеродромот на 25-ти декември 1944 година е основан Боречки авијациски полк (112 LAP). Го сочинувале пилоти од редовите на Народноослободителната војска на Југославија во соработка со 17. Воздухопловните сили на Армијата на Советскиот Сојуз и 168-та борбена ловечка ескадрила.
Покрај пистата на матичниот аеродром клубот има уште два пространи хангари, работилница, две канцеларии, помошни простории за настава, модерна амбулант, кујна, санитарен јазол и простор за одмор.
Аеро-клуб Наша крила Параќин

АК „Наша крила“ Параќин е аероклуб основан во 1935 година во Параќин. Во својата работа од самото основање тој постигнал исклучителни спортски резултати за падобранци и пилоти на авиони како и резултати во образованието на млади моделари падобранци пилоти на авиони и пилоти на едрилици.
Аеродромот на аероклубот се наоѓа на 5,5 км од Параќин веднаш до селото Давидовац со тревна писта и потребните капацитети за воздухопловни активности.
Моделите на авијација постигнале завиден успех на националните првенства. Падобранците се повеќекратни национални шампиони екипни и поединечни како и на меѓународни натпревари. Соборени се неколку светски и национални рекорди во скок со падобран. Пилотите се повеќекратни национални шампиони, тимски и поединечни, во аеро-митинг и прецизно летање. Спортистите на Аеро клубот безброј пати се прогласени за спортисти на годината на регионот и градот Параќин и на Воздухопловниот сојуз на Југославија и Србија како и добитници на најпрестижната награда на Воздухопловната асоцијација, „Златен орел“ статуа.
Во октомври 2012 г Љубиша Наумовиќ актуелниот државен шампион во класични дисциплини во падобран стана и најдобар пилот во Србија освојувајќи го првото место во екипажот со Александар Годиќ во моторизирано летање.
1 Галерија
Пежо тип 64

Пежо тип 64 — товарно моторно возило произведено помеѓу 1904 и 1907 година од страна на францускиот производител на автомобили Пежо. Возилото има V2 мотор од 1817 кубика со 10 коњски сили и достигнувало максималната брзина била 22 км/ч. Возилото имало носивост од максимум 1200 килограми. Ова е еден од првите камиони опремени со гуми Мишелин.
1 Поврано
* Список на возила на Пежо
* Автомобилска индустрија во Франција
Камп приколка

Камп приколка — приклучно возило, кое најчесто се вози со Б-категорија. Наменет е за кампување покрај брегот и/или во внатрешноста во камповите (главно во Германија, Австрија и Холандија). Поновите приколки се опремени со кујна, туш кабина, вграден фрижидер, алуминиумски полици против топлина, а некои се и климатизирани. Претежно се едно осни, а има и две осни.
Во предниот дел имаат бункер, каде се наоѓаат плинските боци за кујна и надворешни скари.
Првата камп приколка била направена во Англија од претпријатието за кочии ''Бристол кериаж'' во 1880 година.
Кампувањето исто така е и начин на живот за сиромашните луѓе, па така и масовна појава во САД, каде камп приколките сочинуваат цели мали градови на финансиски лошо ситуирани луѓе.
Најпознати се приколките од германско производство (Кнаус, Хоби, Детлеф), а меѓу најквалитетни се исто така германските (Таберт и Фент), кои се исто така и најскапи.
Рок на траење на камп приколките е околу 35-40 години.
На територијата на поранешна Југославија, камп приколките се произведувале во Македонија (Треска) и во Словенија (Адриа). Адриа и денес е многу активна и најголемиот дел го извезува во Германија.
1 Галерија
Автобуска несреќа кај Мерапох (2003)

Автобуска несреќа кај Мерапох — автобуска несреќа која се случила на 23 ноември 2003 година, во која загинале 14 патници. Автобусот „Експрес Мутијара“ (Бисер Експрес) се судрил со друг автобус на 63-тиот километар од патот Липис-Мерапох (Федерална рута 8) во близина на границата Паханг - Келантан, Малезија. Меѓу починатите имало и двегодишно девојче, осум жени и пет мажи.
Дамски гамбит (минисерија)

''Дамски гамбит'' (|The Queen’s Gambit) — американска драмска минисерија заснована на истоимениот роман на Волтер Тевис. Создадена е од Скот Френк и Алан Скот за Нетфликс. Премиерата била на Нетфликс на 23 октомври 2020 г. Проектот станал најпопуларната минисерија во историјата на Нетфликс: 62 милиони луѓе ја гледале во првите четири недели. Серијата заработила сеопшто признание од критичарите за изведбата на главниот лик изигран од Ања Тејлор-Џој, како и за снимателската работа и висококвалитетното производство. Исто така, добила потврдни одзиви од шаховската заедница и е заслужена за оживување на јавниот интерес кон играта.
1 Содржина
''Дамски гамбит'' го следи животот на едно сираче што е шаховско чудо, Елизабет Хармон, за време на нејзината потрага да стане елитна шахистка додека се бори со емоционални проблеми и зависност од дрога и алкохол. Насловот на серијата се однесува на истоимениот шаховски отвор. Приказната е сместена во средината на 1950-тите и 1960-тите.
Приказната започнува во Лексингтон, каде што деветгодишната Бет, која ја изгубила мајка си во сообраќајка, е однесена во сиропиталиште. Настојникот на зградата, г. Шајбел, ја учи Бет на шах. Како што било вообичаено во 1950-тите, сиропиталиштето им дава на девојчињата дневни средства за смирување, од кои Бет станува зависна. Благодарение на замислувањето на шаховска табла на таванот и со ефект на седативи, Бет брзо станува добра шахистка. Случката со апчиња ја оддалечува Бет од таблата некое време. Неколку години подоцна, Бет е посвоена од Алма Витли и нејзиниот сопруг од Лексингтон. Како што се прилагодува на нејзиниот нов дом, Бет влегува на шаховски турнир и победува и покрај тоа што нема претходно искуство во натпреварувачки шах. Таа развива пријателства со неколку луѓе, вклучувајќи го и поранешниот шампион на државата Кентаки, Хари Белтик; надареното, но надмено дете чудо, Бени Вотс; и новинарот, фотограф и колега играч, Ди-Ел Таунс. Како што Бет продолжува да победува игри и да ги користи финансиските придобивки од нејзиниот успех, нејзината зависност расте...