procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Предминато време во македонскиот јазик

Предминато време (плусквамперфект) — едно од сложените глаголски форми со кои се служи македонскиот јазик. Самото име означува и покажува за какво граматичко време се работи, односно со ова време се означува минато дејство кое се случило пред друго минато дејство. Предминатото време се образува со сум конструкција и со глаголска л-форма.
1 Образување
Формите на предминатото време во македонскиот јазик се образуваат со употреба на сум конструкцијата во минато определено несвршено време и со глаголската л-форма која најчесто е од свршен глагол. За полесен преглед на формите на глаголите следува табеларен приказ на три сменети глаголи по лица.
прочита прати излезе
Јас, бев прочитал, бев пратил, бев излегол
Ти, беше прочитал, беше пратил, беше излегол
Тој, таа, тоа, беше прочитал (а)*, беше пратил (а)*, беше излегол (излегла)*
Ние, бевме прочитале, бевме пратиле, бевме излегле
Вие, бевте прочитале, бевте пратиле, бевте излегле
Тие, беа прочитале, беа пратиле, беа излегле
:* - форма за женски род.
2 Употреба
Ова сложено глаголско време означува дејство што се случило пред друго дејство во минатото.:пр: ''Кога ги побаравме, тие веќе беа изглегле од дома.''
Иако има и други значења надвор од основното значење, предминатото време во современиот македонски јазик има многу поограничена употреба во споредба со останатите македонски глаголски времиња и начински форми. Ова време го истиснуваат минатото неопределено или определено време и конструкциите со глаголска придавка, посебно кога се употребуваат без сопоставување со друго минато дејство. Така реченицата ''Беше се облекол како за на свадба'' може да се искаже и како ''Беше облечен / се имаше облечено/ се облекол како за на свадба.''
3 Поврзано
* Граматика на македонскиот јазик
* Глаголи во македонскиот јазик
* Македонски јазик
Минато определено несвршено време во македонскиот јазик

Минатото определено несвршено време (''МОНВ'') во македонскиот јазик или познато и како имперфект е граматичко време кое македонскиот јазик го користи за искажување на минато засведочено дејство. Ова време се образува со шест различни наставки за личните заменки и за трите глаголски групи.
1 Образување
Минатото определено несвршено време се образува со додавање на наставки на соодветното лице. Наставките се додаваат на основната самогласка а кај глаголите од а-глаголска група и на основната самогласка е кај глаголите од е и и глаголска група. Наставките кои се користат за образување на ова време се:
еднина множина
1., − в, − вме
2., − ше, − вте
3., − ше, − а
Следува табеларен приказ на промената на три глаголи од трите глаголски групи во минато определено несвршено време:
а - глаголска група и - глаголска група е - глаголска група
Јас, гледав, ловев, јадев
Ти, гледаше, ловеше, јадеше
Тој, таа, тоа, гледаше, ловеше, јадеше
Ние, гледавме, ловевме, јадевме
Вие, гледавте, ловевте, јадевте
Тие, гледаа, ловеа, јадеа
Од самата промена на глаголите се гледа дека второто и третото лице еднина имаат иста наставка и дека основната самогласка кај глаголите од и-глаголска група преоѓа во е: ''лови −> ловев''.
Наставката ''-ја'' се јавува кај глаголите од е и и-глаголска група на кои општиот глаголски дел им завршува на самогласка, па така имаме: ''мие −> миеја, пее −> пееја'' итн.
2 Употреба
Минатото определно несвршено време се користи за искажување на засведочено дејство во одвивање или во траење. Ова значење се изкажува со формите од несрвшените глаголи.
Форми на минато определено несвршено време имаат и свршените глаголи (како на пример ''винев, кажев''), но тие не се самостојни туку одат со сврзници како: ''ако, да, ќе'' и имаат други значења како на пример: услов, идност во минатото и слично.
Покрај основната употреба, ова време има и второстепени значења како:
* услов
* блага заповед
* повторливост или вообичаеност
* готовност
3 Поврзано
* Минато определено несвршено време
* Граматика на македонскиот јазик
* Глаголи во македонскиот јазик
* Македонски јазик
Римска Република

Римска Република го означува периодот на државно уредување на римската држава во времето меѓу Римското Кралство (510 г. п.н.е.) и воспоставувањето на Римското Царство на 13 јануари 27 г. п.н.е.
Тешко е да се одреди точниот датум на настанување на Римската Република. Тит Ливиј наведува дека последниот римски крал, Луциј Тарквиниј Гордиот во 510 г. п.н.е. бил протеран од Рим, а Луциј Јуниј Брут и Луциј Тарквиниј Колатин биле избрани за римски конзули , додека во 508 г. п.н.е. бил избран и првиот првосвештеник, т.е. понтифекс максимус (Pontifex maximum).
1 Државно уредување
Римската Република имала хиерархија на избрани магистрати со различни овластувања. Римското уредување од времето на републиката подоцна го инспирирало уредувањето на многу средновековни градови-држави, но и други државни творби на современото време, од ренесансата до денес.
Од посебно значење биле следните елементи на државното уредување на Римската Република:
* ануитет — сите должности имале мандат од една година,
* колегијалност — секогаш две личности истовремено извршувале една државна служба - исклучок бил диктаторот
* право на промена на уредбата (право на вето) — секој магистрат имал право да ја корегира, измени или да ја врати уредбата што ја донел неговиот колега.
Највисоката, неограничена, извршна власт во Римската Република ја имал конзулот (Imperium maius). Конзулите биле одговорни за врховното воено заповедништво, за правото на осудување, свикување на Сенатот и народните собранија. За време на кризи, постоела можност за период од 6 месеци, да се именува диктатор, кој имал апсолутна власт (Summus imperium); во текот на неговиот мандат сите други магистрати биле суспендирани.
Магистратите биле избирани низ три различни народни собранија:
* Центуриско собрание — ги избирало цензорите, конзулите, преторите.
* Трибутско собрание — ги избирало магистратите од понизок ранг: едилите, квесторите, дваесет и шестмината (Vigintisexviri).
* Плебејско собрание — ги избирало народните трибуни плебејските едили.
Римскиот Сенат и народните собранија (Comitia) биле надлежни за законите и надгледувањето на работењето на сите службеници од власта. Ислужените магистрати станувале сенатори, ако на тоа не се спротивставеле цензорите. На почетокот во Сенатот влегувале само патрициите, а подоцна и плебејците.
Варем

Вареме (|Waremme; |Borgworm) — валонска општина сместена во покраината Лиеж, во Белгија. Градот се наоѓа на реката Јекер (|Jeker), во областа Хесбаје. Стопанството е засновано на обработката на житарици и шеќерна репка и на прехранбената индустрија.
Општината Вареме ги вклучува следниве села: Бетинкур, Блере, Бовенистир, Гран-Акс, Лантерманж и Олеје.
1 Историја
Неколку пронајдоци биле ископани близу Вареме кои содржеле пронајдоци од неолитот и населби од бронзеното доба. Главниот римски пат кој ги поврзувал Баве и Келн поминувал низ општината. Могили и римски вили се наоѓаат во околината. Римјаните оставиле гробница за коњи.
Средновековната населба Воромија (''Woromia'') била наведена по првпат во 965 година. На 5 февруари 1078 година, Воромија била освоена од Принц-Бискупијата Лиеж, заедно со неговиот замок, петте воденици и шесте пиварници.
До 1215 година, со 815 жители, прераснал во град. Неговите граници близу Војводството Брабант, меѓутоа, привлекле неколку напади од војводата, предизвикувајќи да биде запален во целост и повторно изграден неколкупати. Во век, градот изградил пазар и болница, полека станувајќи регионален центар, каде се ковале пари и се држеле важни состаноци.
Во текот на освојувањето на Принц-Бискупијата Лиеж, Карло Храбриот го запалил градот повеќе од еднаш во 1468 година. Во век, градот станал едно од 21. главни градови на бискупијата. ВО 1748 година, четврт на градот бил уништен од пожар, овој пат во несреќен случај. Во 1792 година, француските револуционерни сили влегле во градот и ги затвориле манастирите. Три години подоцна, Принц-Бискупијата Лиеж била распуштена и градот станал француски.
Во , градот се развил, благодарение на железницата и изградбата на две рафинерии за шеќер и неколку училишта. Првата светска војна не донела никакво уништување на градот, освен на старите одбранбени бедеми. Меѓутоа, во Втората светска војна, градот бил уништен од воздушните напади, само неколку дена пред ослободувањето.
2 Знаменитости
* Градското собрание од 1900 година
* Главната градска црква од 1881 година
* Природен резерват
3 Познати луѓе
* Едмон Лебертон (1915–1997) — премиер на Белгија
4 Меѓународни односи
4.1 Збратимени градови
Вареме е збратимен со следниве градови:
* Скопје, Македонија* Жерармер, Франција
* Галинаро, Италија
Магистер милитум

Магистер милитум (лат.: Magistri militum = "водач на војниците") бил чин користен во доцното Римско Царство од времето на Константин Велики.
Магистер милитумот обично бил во можност да ги контролира или многу да влијае на одлуките на царот, како што тоа бил случај со Стилихон, Рицимер, Одоакар и некои други.
Постоела и “пониска“ верзија на оваа титула-чин. Кога покрај името magister militum се додавало името на територијата (провинцијата), на пример, magister militum per Thracias (магистер милитум на Тракија), тогаш во прашање не бил главниот воен командант во Царството, туку главниот воен командант на таа територија.
1 Списoк na Magistri Militum
* Флавиј Баутон
* 352-355 г. п.н.е.: Клавдиј Силван
* 389-394 г. п.н.е.: Арбогаст
* 394-408 г. п.н.е.: Стилихон
* 410-421 г. п.н.е.: Констанциј III
* 433-454 г. п.н.е.: Аециј
* 455 г. п.н.е.: Авит
* 455-472 г. п.н.е.: Рицимер
* 472-473 г. п.н.е.: Гундобад
* 475-476 г. п.н.е.: Орест
1.1 Magister militum per Gallias
* 425-433 г. п.н.е.: Аециј
* 450-464 г. п.н.е.: Егидиј
1.2 Magister militum per Illyricum
* 530-536 г. п.н.е.: Мунд
1.3 Magistri militum per Oriens
* 460s-471 г. п.н.е.: Аспар
* 483-488 г. п.н.е.: Теодорих Велики
* 503-505 г. п.н.е.: Ареодобин
Римски цензор

Цензор (лат.: ''censor'') е магистратска функција воведена во 443 г. п.н.е., во Стариот Рим, кога од компетенциите на конзулот биле издвоени работите кои се донесуваат со цензус (попис) - проценување на приходите на граѓаните заради оданочување и нивно ставање во економските и воените оддели - центурии.
Цензорите биле чувари на државните финансии: ја одредувале висината на даноците и царевините, биле надзорници на јавните работи, надлежни за утврдување на списоците за потенцијални сенатори. Ги избирало народното собрание, обично од редовите на поранешните конзули. Должноста им била доверувана на двајца цензори, кои во почетокот имале мандат од 5 години, а подоцна 18 месеци. Тие имале законски имунитет и не биле одговорни никому, но не поседувале империум и не можеле повторно да бидат избирани на должноста.
Во хиерархијата, цензорите ја заземале позицијата помеѓу конзулите и преторите. Крајот на мандатот им бил обележуван со ритуално чистење (lustrum) со жртвување на некои животни (suovetaurilia). Пред крајот на Римската република цензорите ги изгубиле своите овластувања. Од времето на царот август нивната должност ја преземаат други службеници, т.н. куратори (curatores).
1 Задачи на цензорите
* надзор на јавниот морал и обичаите (''cura morum'')
* евидентирање на ''census civium'' (имотната состојба на граѓаните) и запишување на граѓаните во трибуните (секои пет години)
* определување на државниот буџет
* пополнување на Сенатот
* право за исклучување на сенаторите од Сенатот поради неморал
* право за бришење на ''equitum''-от (витез) од цензус еквитумот (''census equitum'') (пописот на витезите во коњаничките центурии)
* изнајмување на државниот имот и државните услуги на закупувачите
* грижа за државните патишта, водоводи и храмови
Идно прекажано време во македонскиот јазик

Идно прекажано време — едно од покарактеристичните особености на македонскиот глаголски систем. Идното прекажано време се користи за прекажување на одредено идно дејство. Ова време се образува со честичката ќе и минато неопределенио време на глаголот.
1 Образување
Идното прекажано време се образува со употреба на честичката ќе и соодветната форма на глаголот од минато неопределено време.
чека носи каже
Јас, ќе сум чекал, ќе сум носел, ќе сум кажел
Ти, ќе си чекал, ќе си носел, ќе си кажел
Тој, таа, тоа, ќе чекал (а)*, ќе носел (а)*, ќе кажел (а)*
Ние, ќе сме чекале, ќе сме носеле, ќе сме кажеле
Вие, ќе сте чекале, ќе сте носеле, ќе сте кажеле
Тие, ќе чекале, ќе носеле, ќе кажеле
:* - форма за женски род.
Од промената на глаголите се гледа дека во третото лице еднина и множина се испушта помошниот глагол и дека се зема несвршената л-форма кај оние глаголи што имаат две л-форми.
Одречните форми се образуваат на два начина: со честичката не (''не ќе сум одел'') или со глаголот нема во л-форма од среден род и да конструкција (''немало да одам'', ''немало да одиме'' итн.)
2 Употреба
Со идното прекажано време се искажуваат значењата што ги има идното и минатото-идно време, само во вид на прекажување.
:пр: ''Марко ќе одел на одмор со новиот автомобил''.
Формите на идното и минатото идно време се користат за директно кажување на засведочени дејства, а формите на идното прекажано време за незасведочени, па според тоа и прекажани дејства. Со идното прекажано време често се искажува личен став кон она што се кажува.
3 Поврзано
* Граматика на македонскиот јазик
* Глаголи во македонскиот јазик
* Македонски јазик
Идно време во македонскиот јазик

Идно време — едно од сложените глаголски форми на македонскиот јазик и едно од неколкуте идни глаголски форми. Идното време во македонскиот јазик се користи за искажување на идно дејство, но исто така може да се искаже некое минато или сегашно дејство. Идното дејство во македонскиот јазик се образува со помош на честичката ќе и глаголот што се менува.
1 Образување
Индото време во македонскиот јазик се образува со честичката ќе и со глаголот што се менува, каде честичката е пред глаголот. Глаголот ги зема соодветните форми од сегашното време.
игра носи везе
Јас, ќе играм, ќе носам, ќе везам
Ти, ќе играш, ќе носиш, ќе везеш
Тој, таа, тоа, ќе игра, ќе носи, ќе везе
Ние, ќе играме, ќе носиме, ќе веземе
Вие, ќе играте, ќе носите, ќе везете
Тие, ќе играат, ќе носат, ќе везат
Одречните форми на идното време се образуваат со прибавување на честичката не пред идното време.
:пр: ''Јас не ќе играм фудбал.''
Ако се изразува поголема сигурност во вршењето или невршењето на идното дејство, тогаш се употребува конструкција од глаголот има, партикулата да и сегашното време.
:пр: ''Утре има да одам на часови''! или ''Утре нема да одам на часови!''
Кај некои дијалекти, особено северозападните и западните, при изговор се случува спојување на честичката 'ќе' со глаголот, па така реченицата „Јас ''ќе одам'' во град“ може да се изговори како „Јас ''ќ'одам'' во град“.
2 Употреба
Со идното време во македонскиот јазик се означува дејство кое се врши или се извршува по момемнтот на зборувањето.
:пр: ''Марко ќе оди во Охрид.''
Поимот иднина може да се однесува не само на периодот по сегашноста, туку у на периодот по некој момент во минатото, како на пример во реченицата: ''Пред една недела ми кажаа дека Марија ќе оди во Охрид''. Во овој пример се користи глаголската форма ќе оди и означува идност во однос на некое друго време, а не во однос на сегашноста.
Покрај стандардното и основно значење за идност, идното време се користи за искажување и на:
* минатост
* заповед
* претпоставка
* севременост
* повторливост
* услов
* можност
3 Поврзано
* Идно време
* Граматика на македонскиот јазик
* Глаголи во македонскиот јазик
* Македонски јазик
Херман Обрист

Херман Обрист (|Hermann Obrist) — швајцарски и германски дизајнер и вајар од движењето Југендстил (арт нуво).
Студирал ботаника и историја во младоста - влијанието од оваа наобразба може да се почувствува во неговата подоцнежна работа во полето на применетите уметности. Потоа, следел часови во школа за уметности и занаети во Карлсруе. Работел како вајар во Париз, каде што во 1889 се здобил со златниот медал на Светската изложба во Париз.
Како учител, Херман Обрист имал епохално влијание врз појавата и подоцнежниот развој на Југендстил во Германија. Во 1902, Херман Обрист и Вилхелм фон Дебшиц заедно формирале школа за дизајн во Минхен - еден од најпознатите студенти е Лудвиг Хиршфелд Мак, кој подоцна ќе предава во Баухаус. Во 1890 и 1891 ја посетува уметничката школа ''Академија Жулиен''. Во 1892 година во Фиренца, отвора студио за шиење, кое го префрла во Минхен во 1895, каде го формира Ателјето за уметности и занаети (''Vereinigte Werkstätten für Kunst im Handwerk''). Обрист го ангажирал својот пријател Август Ендел да го дизајнира ова студио во Минхен, изградено во 1897 и уништено во 1944.
Најпознатото и највлијателно дело на Обрист било дизајнот на везена драперија наречена "Cyclamen", во 1892. Таа се состоела од серија на елегантни, свиткани кривини, опишани како "свијоци од камшик", или ''Peitschenhieb'' на германски, и станала една од епохалните дела на движењето ар нуво.
Грб на Босна и Херцеговина

Грбот на Босна и Херцеговина е официјален грб на државата кој бил усвоен во 1998 година, заменувајќи го претходниот грб кој се користел од 1992. Грбот е направен по знамето на Босна и Херцеговина. Штитот со три агли ги претставува трите мнозински етнички групи со Босна и Херцеговина, додека ѕвездите ги замениле старите лилјани кои биле присутни на грбот на БиХ, за кој се смета дека е Бошњачки симбол.
1 Поврзано
* Знаме на Босна и Херцеговина
* Грб на Република Српска
* Грб на Федерација Босна и Херцеговина
Ташкент

Ташкент — главен најголем град во Узбекистан. Има површина од површина со 2 571 668 жители.
Ташкент бил под влијание на Согдијаните и турскaта културa во неговата рана историја, пред доаѓањето на исламот во 8 век од н.е. По уништувањето на Џингис Кан во 1219 година, градот бил повторно изграден и придобивал од Патот на свилата. Во 1865 година, градот бил освоен од страна на Руската Империја, и за време на Советскиот Сојуз биле забележани голем пораст на населението и демографски промени поради принудени депортации од целиот Советски Сојуз. Денес, како главен град на независен Узбекистан, Ташкент го задржува мултиетничкото население, со мнозинство етнички Узбеци.
1 Историја
По Втората светска војна и грчката граѓанска војна, градот прими и неколку македонски и грчки комунистички бегалци, кои таму создадоа грчка заедница, кои по постколонизацијата, во 1974 година, постепено почнаа да се враќаат во Грција, со што денес таму останаа само неколку, главно постари лица. При падот на Советскиот Сојуз во 1991 година, Ташкент беше четврти најнаселен град во советската држава. Денес, многу Руси и други внатрешни мигранти го напуштија градот по распадот на Советскиот Сојуз, но рускиот се користи како втор јазик за жителите на Узбекистан и лингва франка. Во 2007 година градот беше прогласен за културен главен град на исламскиот свет, бидејќи е дом на многу историски џамии и верски објекти.
Сум-конструкција

Сум-конструкција — една од сложените глаголски форми на македонскиот јазик. Таа се формира со помош на помошниот глагол сум и со глаголска придавка. Сум-конструкциите се користат како паралелни форми со временските и начинските глаголски форми на македонскиот јазик.
1 Образување
Сум-конструкциите се образуваат со помош на помошниот глагол сум во соодветната форма и со глаголска придавка од преоден или непреоден глагол. Според тоа, имаме: ''сум дојден, бев дојден, ќе сум дојден, ќе бев дојден, ќе сум бил дојден'' и слично. Од сите примери, најчесто се употребуваат првите две.
сум + глаголска придавка
2 Употреба
Сум-конструкциите, како и има-конструкциите, се употребуваат како паралелни форми со временските и начинските, посебно кога глаголската придавка е изведена од непреоден глагол. Според тоа имаме: ''не знам дали се дојдени'' = ''не знам дали дошле'' или ''ќе бев присутен на состанокот ако ме поканевте'' = ''ќе присуствував на состанокот ако ме поканевте''.
Значењето на сум-констрикциите најчесто е резултат од вршењето на дејството или состојбата, која исто така произлегува од некакво претходно дејство.
Овие констрикции стојат на граница помеѓу морфологијата и синтаксата, затоа што можат да претставуваат или една сложена временска форма или една синтактичка конструкција или именски прирок.
3 Поврзано
* Граматика на македонскиот јазик
* Глаголи во македонскиот јазик
* Македонски јазик
Има-конструкција

Има-конструкција — едно од најголемите обележја на граматиката на македонскиот јазик и често од страна на граматичарите се смета за најегзотично обележје на македонскиот јазик и неговите говори во рамки на словенските јазици. Тоа е сложена глаголска форма која се образува со помош на помошниот глагол има или нема и глаголска придавка во среден род.
1 Образување
Сложената глаголска форма која се нарекува има-конструкција се образува со помош на помошниот глагол има или нема во негативна конотакција и со глаголска придавка во среден род. Така имаме: ''имам учено, имав учено, сум имал учено, ќе имам учено, немав учено и слично.''
има/нема + глаголска придавка во среден род
Во различните форми на има-конструкцијата се менува само помошниот глагол, а глаголската придавка се сведува на именувач на глаголското дејство. Конструкциите со има претставуваат паралелни, синонимни и еден вид конкурентски форми на сите сложени глаголски форми во македонскиот јазик, времиња и начини.
2 Значење
Значењата на има-конструкциите се многу блиски со значењата на сложените форми во помошниот глагол сум, честичката ќе или би и често можат да се заменуваат едни со други, како на пример: ''имам гледано'' со ''сум гледал'', ''имав гледано'' со ''бев гледал'', ''ќе сум имал гледано'' со ''ќе сум гледал'' и слично.
Основна разлика меѓу има-конструкциите и другите сложени форми е во тоа што кај првите повеќе доаѓа до израз резултатот од вршењето на дејството, а кај сложените со сум, ќе или би повеќе се истакнува самото дејство.
Овие конструквции се карактеристични за македонскиот јазик и негоите говори, и покрај во македонскиот јазик можат да се најдат во околните несловенски јазици.
3 Поврзано
* Граматика на македонскиот јазик
* Глаголи во македонскиот јазик
* Македонски јазик
Минато определено свршено време во македонскиот јазик

Минатото определно свршено време (МОСВ), поретко: аорист — граматичко време со кое македонскиот јазик се служи да искаже минато, завршено и заокружено дејство. Со цел да се образува ова време, македонскиот јазик има развиено само четири различни наставки за соодветни лица и две нулти наставки.
1 Образување
За образување на минатото определено свршено време, македонскиот јазик има развиено систем на наставки кои се додаваат на основниот глагол. Наставките кои се додаваат според лица се:
еднина множина
1., − в, − вме
2., ∅, − вте
3., ∅, − а / − ја
Со дадените наставки, сите глаголи од сите глаголски групи и подгрупи можат да се сменат по лица, па така имаме:
а - глаголска групапрочита и - глаголска групаи-раздел: прати и - глаголска групае-раздел: оздрави и - глаголска групаа-раздел: издржи
Јас, прочитав, пратив, оздравев, издржав
Ти, прочита, прати, оздраве, издржа
Тој, таа, тоа, прочита, прати, оздраве, издржа
Ние, прочитавме, пративме, оздравевме, издржавме
Вие, прочитавте, пративте, оздравевте, издржавте
Тие, прочитаа, пратија, оздравеа, издржаа
е - глаголска групаа-раздел: стане е - глаголска групае-раздел: сотре е - глаголска групао-раздел: дојде е - глаголска групараздел без самогласка: измие
Јас, станав, сотрев, дојдов, измив
Ти, стана, сотре, дојде, изми
Тој, таа, тоа, стана, сотре, дојде, изми
Ние, станавме, сотревме, дојдовме, измивме
Вие, станавте, сотревте, дојдовте, измивте
Тие, станаа, сотреа, дојдоа, измија
Од промената на глаголите во ова време се забележува дека:
* второто и третото лице во еднина се еднакви и без лична наставка;
* основната самогласка не се менува при промената по лице, освен во о-раздел од е-глаголската група, каде што наместо о се јавува е во второто и третото лице еднина;
* кај глаголите со раздел без основна самогласка личните наставки се додаваат на општиот дел од глаголот;
* Наставката -ја се јавува кај глаголите од и-група со и-раздел и кај глаголите од е-група со раздел без самогласка.
2 Употреба
Основното значење на минатото определено свршено време е да се искаже заокружено и засведочено дејство, во присуство или со учество на оној што зборува во еден определен момент во минатото. Временскиот период што го опфаќа ова време може да биде сосема кус (пр: ''Погледнав накај него.''), како и долг (пр: ''Куќата ја изградија за шест месеци'').
За образување на ова време се употребуваат глаголи од свршен вид. Во поретки случаи, обично во народниот јазик, има и образување со несвршени глаголи, како на пример: ''Три дни лежев болен. Една вечер спав надвор.''
Покрај основното значење, со ова време може да се означи и:
* идност
* услов
* современост
3 Поврзано
* Минато определено свршено време
* Граматика на македонскиот јазик
* Глаголи во македонскиот јазик
* Македонски јазик
Грб на Казахстан

Грбот на Казахстан е официјалниот грб на државата усвоен на 4 јуни 1992 година. Авторите на грбот се Жандарбек Мелибеков и Шота Валиканов, кои учествувале на државниот конкурс за нов грб.
Грбот има приказ на шанирак (|Шаңырақ, горниот дел од јуртата во жолта боја на светлосина позадина каде има сончеви зраци кои форимираат митски коњ. Округлиот дел од грбот го симболизира животот и вечноста, додека шаниракот благосостојба, мир и добри семејни односи. на дното се наоѓа натпис на името на државата.
1 Поврзано
* Знаме на Казахстан
* Казахстан
Грб на Киргистан

Грбот на Киргистан е националниот и официјалниот грб на државата кој е усвоен на 2 јуни 1992 година. Грбот има округла форма во која преовладува сината боја. Светлосината боја кај Киргизите означува боја на храброста и учтивоста. На десно и лево од грбот се наоѓаат жито и памук. На горниот дел од грбот се наоѓа името на државата, во средината е планината Тјеншан, позади планината се наоѓа сонце и во долниот дел има приказ на птица која се чини го држи целиот пејзаж на крилјата.
1 Поврзано
* Знаме на Киргистан
* Киргистан
Минато-идно време во македонскиот јазик

Минатото-идно време — едно од сложените глаголски форми на македонскиот јазик. Ова време е конкретно по тоа што со него се искажува идно дејство, но од минат глаголски вид и идното дејство не се искажува во сегашноста. Ова време се формира со честичката ќе со кое се искажува идноста на времето и минато определено несвршено време на глаголот со кое се искажува минатиот глаголски вид.
1 Образување
Минатото-идно време се образува со ставање на честичката ќе пред глаголот. Глаголот кој следи по честичката е во минато определено време, кој пак може да биде од свршен и несвршен вид, односно ''минато определено свршено'' и ''минато определено несвршено време''.
Промената на глаголи од несвршен вид изгледа вака:
вика крои пече
Јас, ќе викав, ќе кроев, ќе печев
Ти, ќе викаше, ќе кроеше, ќе печеше
Тој, таа, тоа, ќе викаше, ќе кроеше, ќе печеше
Ние, ќе викавме, ќе кроевме, ќе печевме
Вие, ќе викавте, ќе кроевте, ќе печевте
Тие, ќе викаа, ќе кроеја, ќе печеа
Промената на глаголи од свршен вид изгледа вака:
викне скрои испече
Јас, ќе викнев, ќе скроев, ќе испечев
Ти, ќе викнеше, ќе скроеше, ќе испечеше
Тој, таа, тоа, ќе викнеше, ќе скроеше, ќе испечеше
Ние, ќе викневме, ќе скроевме, ќе испечевме
Вие, ќе викневте, ќе скроевте, ќе испечевте
Тие, ќе викнеа, ќе скроеја, ќе испечеа
Одречните форми на минатото-идно време се образуваат со партикулата не (''не ќе викав'') или со глаголот нема во форма за трето лице еднина во минато определено несвршено време и да-конструкција (''немаше да викам, немаше да викаме'').
2 Употреба
Минатото-идно време се користи за изразување на идност која не следува по моментот на зборувањето (сегашноста), туку по некој друг минат момент. Со други зборови, во моментот на соопштувањето на времето тоа е минато, а е идно во однос на друго минато дејство, бидејќи следува по него.
Ова време има слични значења со идното време. Неговото присуство посебно е забележливо во условните реченици за искажување нереален услов (пр: ''Да знаев, ќе кажев''.) и во речениците во кои се набројуваат повторливи, последователни дејства што се случувале во минатото (пр: ''Ќе земев сол, ќе турев во солта малку вода''...)
3 Поврзано
* Граматика на македонскиот јазик
* Глаголи во македонскиот јазик
* Македонски јазик
Грб на Азербејџан

Грбот на Азербејџан е националниот и официјален грб на државата. Тој е спој на модерната и традиционалната азерска хералдика. Централен елемент во грбот е црвениот оган, бидејќи Азербејџан се нарекува „земја на вечниот оган“. Боите за грбот се од боите на знамето на Азербејџан, ѕвездата ги претставува осумте гранки на туркиски народи и помеѓу секој крак се наоѓа по една жолта точка. Како држачи на грбот се гранка даб и клас жито.
1 Поврзано
* Знаме на Азербејџан
* Азербејџан
Можен начин во македонскиот јазик

Можниот начин во македонскиот јазик еден од сложените глаголски форми во јазикот. Можниот начин се користи за искажување претполагано, можно или посакувано дејство. Овој можен начин со македонскиот јазик сеобразува со л-глаголска форма.
1 Образување
Формите на можниот начин во македонскиот јазик се најупростени од сите временски и начински форми. За сите три лица има по една форма за еднина и множина. Според тоа имаме пример со глаголот „зборува“:
еднина множина
1., би зборувал, би зборувале
2., би зборувал, би зборувале
3., би зборувал / -ла / -ло*, би зборувале
:* -ла се користи за женски род, -ло се користи за среден род.
Поради отсуство на показател за лицето, тоа се определува со личната заменка, со предметот или на поинаков начин. По правило, од свршените глаголи се употребува свршената л-форма, а од несвршените глаголи - несвршената. Не може да се каже на пример: ''ти би викнел и слично''.
2 Особености
Можниот начин служи за изразување претполагано, можно или посакувано дејство, независно од времето. Формите на можниот начин се застапени во стандардниот и дијалектниот македонски јазик, но се забележува поголема присутност во стандардниот. Обично овие форми се среќаваат во условните реченици, затоа што постои тесна врска меѓу можноста и условот.
Можниот начин, истиснувајќи или заменувајќи други глаголски форми, денеска се употребува и во други видови реченици, како на пример: ''Зошто би го слушале него?''
Во однос на формата, неправилно е да се користи можниот начинс о сврзникот (за) да во целните реченици, како на пример: ''Тој излезе порано (за) да би стигнал навреме'', туку треба да се користи: ''Тој излезе порано за да стигне навреме.''
3 Поврзано
* Граматика на македонскиот јазик
* Глаголи во македонскиот јазик
* Македонски јазик
Грб на Таџикистан

Грбот на Таџикистан е официјалниот грб на државата кој е направен како изменета верзија од поранешниот грб на Таџикистан кога бил во склоп на СССР. Круната која е претставена во грбот е истата круна која е претставена на знамето на Таџикистан, која пак се однесува на персискиот збор ’таџ’ што значи ''круна'' според кое се верува дека потекнува името на државата и народот. Покрај тоа, претставена е книга и планината Памир кои се опколени од памук од едната страна и жито од другата. Во периодот од 1992 до 1993 Таџикистан имал друг грб која бил набрзо сменет од страна на Емомали Рахмон.
1 Поврзано
* Знаме на Таџикистан
* Таџикистан
Грб на Туркменистан

Грбот на Туркменистан е официјалниот грб на државата кој бил создаден по независноста на Туркменистан од СССР во 1991 година. Ѕвездата со осум краци позната и како ѕвезда на Руб Ел Хизб (۞ - симбол на исламот) е основната форма на грбот со црвени граници. Во средината има црвен диск, а околу дискот има жито. На црвениот диск има пет тепиха (гул) и во средината има син диск со приказ на акал-теке коњ, симбол на гордост на Туркмените. Покрај овој грб, постоела и округла варијанта која се користела од 1992 до 2003 година. Боите се традиционални таџички, додека теписите ги претставуваат петте основни туркменски племиња.
1 Поврзано
* Знаме на Туркменистан
* Туркменистан
Опсада на Цариград (626)

:''Видете Опсада на Цариград ''
Опсадата на Цариград во 626 година била од страна на Аварите, кои биле подпомогнати од голем број на Словени и Сасанидските Персијци. Војната завршила со победа на Византија, а успехот на империјата го спасил падот и колапсот на Ираклиј I.
1 Заднина
Во 602 година, идниот цар Фока го поразил Маврикиј Тибериј, актуелниот византиски цар, и по ова се прогласил за нов цар во Цариград. Во ова време низ империјата а посебно го градот владеел потполен терор и анархија. Новите реформи во законите ги осудиле еврејското население. Веднаш по ова, империјата била нападната од страна на Сасанидското Царство, каде во почетокот на војната забележале големи победи над империјата. Од источната страна, само уште Анадолија била во раце на империјата. Малку подоцна, од власт бил симнат Фока, а на негово место застанал Ираклиј I, кој веднаш започнал со големи реформи кој го засегале неговиот претходник. Сепак, и покрај неговите големи офанзиво кон Месопотамија (денешен Ирак), тој не успеал да ги сопре персиските непријатели да дојдат до портите на неговата престолнина, а претходно заземајќи го Халкедон од каде Персијците биле во состојба директно да го нападнат градот.
2 Опсада
Додека византиската армија била на подход кон Ерменија, Персијците пристигнале во Мала Азија, а од Тракија пак кон градот се упатиле аварите и мал број на Словени. Опсадата била подпомогнета од страна на 80.000 Авари. Персијците биле пристигнати во Халкедон пред Фока да биде симнат од власт. Сепак, кога нивната линија на опдсадата се доближила кон Теодосиевите ѕидини на градот, многу бргу увиделе дека градот нема да биде многу лесно потчинет. За среќа за бранителите, војската на Византија била околу 12.000 и претежно се состоела од коњаница, а војската била претходно обучена и професионално спремена.
Византија им нанела пораз на сојузниците по морски пат, и по само неколку часа опсадата завршила со победа на Византија.
3 Поврзано
* Византиско-персиски војни
* Византиско-арапски војни
* Опсада на Цариград (674)
Јатаци

Јатаци е историски термин со кој се дефинирале луѓето што им помагале на ајдутите да се засолнат или скријат во времето на Османлиското Царство. Тие ги помагале на ајдутите со храна, облека и сè што можело да им користи. Во модерно време овој термин почесто се користи за да се објаснат помагачите на криминалци, најчесто оние кои учествувале во политичкиот живот.
Според народните преднија, ајдутите се состанувале напролет на Ѓурѓовден и започнувале со своите дејствија, а наесен на Митровден се распуштале и се повлекувале од шумите поради надоаѓањето на зимата. Тогаш тие се засолнувале во куќите на своите доверливи луѓе, јатаците.
Јатаците живееле на село и набавувале храна за ајдутите која ја чувале во своите куќи во случај на потера или друга неприлика. Ајдутите пак за возврат им носеле дел од заробената стока. Доколку некој јатак издаде ајдутин, следела тешка освета која најчесто завршувала смртно.
Грб на Узбекистан

Грбот на Узбекистан е официјалниот грб на државата кој бил усвоен на 2 јули 1992 година. Тој е сличен по стилот со поранешните советски грбови. Грбот е во форма на круг со националните сина, бела и зелена боја. Од лево се наоѓа памук, а од десно се наоѓа жито. Тие се двете главни земјоделски култури на Узбекистан. На врвот се наоѓа ѕвездата Руд Ел Хизб, симбол на исламот. Во средината се наоѓа митската птица Хума, симбол на среќа и слобода. Во позадина има пејзаж.
1 Поврзано
* Знаме на Узбекистан
* Узбекистан
Боровичи

Боровичи (на руски: ''Боровичи́'') — град во северозападниот дел на Русија. Се наоѓа во Новгородската област и е втор наjголем во областа.
Градот е административен центар на истоимениор реон и градска општина, има 56 107 жители (2008). Градот е сместен на брегoт на реката Мста, на 175 km источно од Велики Новгород, Има железничка станица.
Градот е збратимен со
* Суолахти, Финска
* Бингамтон, Њујорк, САД
* Хаапсалу, Естонија
1 Население
Година, 1857, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2002, 2008
Население, 9 400, 41 000, 49 500, 54 700, 59 600, 63 000, 57 755, 56 107
Малтер

Малтер е леплив градежен материјал кој се користи за да се врзат градежни блокови и да ги пополни празнините меѓу нив. Блоковите може да се камења, тули и др. Малтерот се зацврстува непосредно по поставувањето, што резултира со ригидна структура. Современ малтер е обично направен од мешавина на песок, материјал за врзување како цемент или вар и вода. Малтер исто така може да се користи за да се поправи или соѕида во ѕидарство кога оригиналниот малтер е упропастен.
Легхемоглобин

Легхемоглобинот е хембелковина кој пренесува кислород и се наоѓа во азотофиксирачките коренови нодули на бобовите (легуми) и некои други растенија. Тој образува неколку паралогни форми кои содржат 145 до 150 аминокиселини.
1 Функција
Инфекцијата со азотофиксирачки бактерии води и до формирање на легхемоглобин. Деловите од коренот кои не се инфицирани со нодулни бактерии не произведуваат легхемоглобин. Легхемоглобинот е еволутивно близок со миоглобинот и хемоглобинот и има мошне слична третична структура. Како и другите хембелковини, и тој има способност да го врзува кислородот повратно. Со ова, легхемоглобинот одржува ниски концентрации на слободен кислород во кореновите нодули. Ова е многу важно за да постои функционална симбиоза со нодулните бактерии. Нитрогеназниот комплекс на бактериите е многу осетлив на кислород, па дури и ниски концентрации можат да го онеспособуваат комплексот, а со тоа и азотната фиксација.
Легхемоглобинот има приближно десет пати поголем афинитет за кислород отколку β-ланецот на човечкиот хемоглобин. Овој афинитет значи дека концентрацијата на кислород во ткивата и бактериите е доволно ниска така што нитрогеназата не го отежнува метаболизмот на бактеријата и растението, туку дава доволно кислород за клеточното дишење. Затоа, дејството на легхемоглобинот е директно споредливо со тоа на хемоглобинот.
Претходно се сметало дека оваа белковина ја синтетизира растението. Но, Обрајан покажал дека и бактеријата, и растението се вклучени во синтезата. Растението го произведува апобелковината додека бактеријата го синтетизира хемот. Други истражувања дури укажуваат на тоа дека дел од глобинот се произведува од бактеријата.
2 Еволутивно дрво
Анализата на аминокиселинската низа на глобините ја потврдува врската на легхемоглобинот со миоглобинот и хемоглобинот. Првата поделба на две класи на глобини — легхемоглобин и хемоглобин — се случила пред околу 800 милиони години.
3 Наводи
Едноцилиндричен мотор

Едноцилиндричен мотор е наједноставниот вид на клипен мотор со внатрешно согорување. Често се користи кај мотоциклите но наоѓа најразновидни примени кај моторните алатки, градинарската машинерија, но и кај некои автомобили и трактори.
1 Предности и недостатоци
Едноцилиндричните мотори се едноставни и компактни, и обично дава повеќе сила во даден опсег. Меѓутоа овие мотори се склони на бука и вибрација, освен ако ова не е решено со рамнотежни оски. Моментот на инерција е претежно висок, ограничувајќи нагли промени во брзината и забрзувањето. Разладувањето е поедноставно од она кај повеќецилиндричните мотори, што потенцијално заштедува тежина.
Меѓутоа големата неурамнотежена клипна инерција ја ограничува максималната брзина на моторот и натој начин, целокупната излезна сила. Затоа оваа конфигурација се среќава кај помали мотори.
2 Употреба
Сите рани автомобили и мотоцикли биле едноцилиндрични, како и бродските мотори. Ваквите мотори и денес нашироко се употребуваат во мотокросот и кај сите висови на пренослив алат и градинарски направи како косилки за трева.
Грб на Саудиска Арабија

Грбот на Саудиска Арабија (поточно Амблем на Саудиска Арабија) — официјален грб на кралството усвоено во 1950. Според уставот на кралството, грбот се состои од два прекрстени сабји со палма во отворениот дел сабјите. Сабјите ги претставуваат Хиџаз и Неџд под раководство на Ибн Сауди
1 Поврзано
* Знаме на Саудиска Арабија
* Саудиска Арабија
ISO 639-1

ISO 639-1:2002, ''Кодови за претставување на имињата на јазиците Дел 1: Алфа-2 код'', е првиот дел од серијата на ISO 639 меѓународни (ISO) стандарди за јазични кодови. Дел 1 ја покрива регистрацијата на двобуквени кодови. Има регистрирано 136 вакви кодови. Во регистарот се опфатени позначајните јазици во светот.
Кодовите се корисни кратенки за меѓународно и формално претставување на еден јазик. На пример:
* Македонскиот е претставен со mk* Англискиот е претставен со en* Францускиот е претставен со fr* Германскиот е претставен со de (од ендонимот ''Deutsch'')
* Јапонскиот е претставен со ja (иако ендонимот му е ''Нихонго'')
* Португалскиот е претставен со pt* Шпанскиот е претставен со es (од ендонимот ''Español'')
Првичниот стандард за јазични кодови ISO 639 е одобрен во 1967. Бил поделен на два дела, а во 2002 ISO 639-1 станал нова ревизија на тој стандард. Најновиот код е ht додаден на 26 февруари 2003, претставувајќи го хаитскиот креолски јазик. Употребата на овој стандард се препорачува од IETF-јазичните ознаки, воведени со RFC 1766 во март 1995, продолжени во RFC 3066 од јануари 2001 и RFC 4646 од септември 2006. Моменталната верзија е од септември 2009. ISO 639-1 кодовите се регистрираат во службата Инфотерм (Меѓународен информативен центар за терминологија).
Не се додаваат нови ISO 639-1 кодови ако веќе постои ISO 639-2 код, така што системите кои користат ISO 639-1 и 639-2 кодови, со поретпочитање за 639-1 кодови не би биле приморани да ги менуваат постоечките кодови.
Ако се користи ISO 639-2 код кој покрива група јазици, неговата употреба може да се замени за јазиците кои ќе добијат свој ISO 639-1 код.
+ ISO 639-1 кодови додадени по ревизијата од 2001 г., ISO 639-1, ISO 639-2, Име, Додаден, Претходно под
io, ido, Идо, 2002-01-15, art
wa, wln, Валонски, 2002-01-29, roa
li, lim, Лимбуршки, 2002-08-02, gem
ii, iii, Сичуански Ји, 2002-10-14, sit
an, arg, Арагонски, 2002-12-23, roa
ht, hat, Хаитски Креол, 2003-02-26, cpf
Нема наведено посебно правило за постапување со микројазици (видете ISO 639-3).
1 Наводи
Грб на Кувајт

Грбот на Кувајт е официјалниот грб на државата кој бил усвоен во 1962 година. Грбот се состои од штит со знамето на Кувајт со сокол со расширени крилја. Соколот држи диск кој има приказ на брод кој плови со целосното име на државата над него на арапски јазик.
Пловењето е симбол на поморската традиција на државата и се наоѓа на грбот на Катар. Соколот е симбол на Бану Квараиш и се наоѓа на многу арапски грбови.
1 Поврзано
* Знаме на Кувајт
* Кувајт
Опсада на Цариград (674–78)

:''За другите опсади на градот видете Опсада на Цариград ''
Опсадата на Цариград во 674 година била предизвикана од страна на Арапите, како дел од веќе започнатата војна помеѓу Византија и Омејадскиот калифат. Воедно, оваа опсада била и првата од страна на муслиманскиот свет.
Муавиак I, кој на власт во калифатот дошол по крајот на граѓанската војна, го опседнал Цариград во времето кога на чело на Византија бил Константин IV. Во почетокот, Омајадите се обиделе преку Теодосиевите ѕидини да направат пат и да го освјат гардот. Но кога заклучиле дека ѕидините на градот се доста широки и непробивливи, муслиманите решиле да го блокираат патот околу Босфорот. Сепак, кога дошла зимата, поради ниските температури, тие биле принудени да се повлечат на околу 100 километри од градот.
Точно пред да биде градот опседнат, еден сириски христијанин по име ''Калиник'' или ''Калиникос'' од Хелиополис успеал да изуми односно создаде нов вид на оружје, кое подоцна станало познато како “грчки оган“. Ова оружје било искористено во 677 година во Битката кај Сулајем, во која битка Византија успеала да му нанеси голем пораз на Арапскиот калифат во водите на Мраморно Море и опсадата од 678 година. Оваа победа на Византија придонела да се стопира инвазијата на арапите кон Европа.
Поразот може да се согледа во два фактори. Според првиот, се увидело дека градот многу тешко би можело да биде освоен преку воден пат, а според вториот, арапите биле поразени главно поради студената зима и создавањето на глад помеѓу арапската армија.
1 Поврзано
* Византиско-арапски војни
* Цариград
* Опсада на Цариград (718)
2 Наводи
* Jonathan Harris (2007), ''Constantinople: Capital of Byzantium''. Hambledon/Continuum, London. ISBN 978 1847251794
*
Грб на Сирија

Грбот на Сирија — официјалниот грб на државата. Грбот се состои од сокол Бену Курејш кој држи штит со националното знаме во вертикална форма и натпис „Сириска Арапска Република“ (на арапски الجمهورية العربية السورية).
1 Историски грбови
2 Поврзано
* Знаме на Сирија
* Сирија
Грб на Мјанмар

Грбот на Мјанмар е официјалниот грб на државата кој се користи на секое државно ниво. Денешниот мјанмарски грб е усвоен во 2008 година, што е всушност модификација на претходниот мјанмарски грб.
1 Опис
Грбот на Мјанмар е составен од два митски лава наречени шинтеи кои еден спроти друг, но свртени со грбовите. Лавовите се држачи на централниот мотив на грвот, односно венец од две маслинови гранчиња каде во средината се наоѓа картата на Мјанмар. Лавовите и централниот мотив се поставени на лента со мјанмарски натпис „Унија Мјанмар“. Над лавовите се наоѓа традиционален цветен орнамент и на врвот се наоѓа петокрака. Сите елементи се во златна боја поставени на црвена основа.
2 Поранешни грбови
3 Поврзано
* Знаме на Мјанмар
* Мјанмар
Мариовско-прилепска буна (1564-1565)

Мариовско-прилепски буни — едни од првите начини на отпор против османското ропство во Македонија.
1 Прва буна
Поради самоволието на собирачите на даноци во летото 1564 година се кренала првата локална буна на селаните во Македонија и тоа во Мариово во периодот на подем на Османлиското Царство, кога со неа владеел Сулејман Величествениот. Водачи на буната биле Димитри Стале од село Сатока, попот Димитри од село Градешница, Стојан Пејо и попот Јако од село Старавина и Матјо Никола од село Велиште. Буната од Мариово се проширила во повеќе прилепски села.
Турскиот султан испратил наредба до кадијата во Прилеп и скопскиот санџакбег да ги фатат водачите на буната и да ги ликвидираат или да ги испратат како веслачи на бродови. На 4 декември 1565 година, била издадена нова султанска заповед за воспоставување на ред и враќање на мирот. Се смета дека оваа буна била крваво задушена, бидејќи во тоа време исчезнале селата Сатока и Пештје (Бешиште), но сепак оваа буна е една од причините што Мариово никогаш не било исламизирано.
2 Втора буна
Втората мариовска буна во 1688/89 година имала помали размери од претходната. Тоа е време кога со Мариовскиот Хас (општина) управувал Мехмед-паша. Тој се жалел до Високата порта дека мариовската раја и натаму се бунтува, а доста Мариовци се одметнале во ајдуци.
3 Галерија
Грб на Катар

Грбот на Катар е официјалниот грб на државата. Грбот се состои од две прекрстени сабји во жолт круг. Помеѓу сабјите има брод кој плови во сини и бели бранови покрај остров со две палми. Кругот е опколен со друг круг поделен на два хоризонтални дела, каде на белиот дел е напишано името на државата на арапски јазик. Овој грб бил усвоен во 1976 година. Елементите на грбот се присутни и во други арапски грбови.
1 Поврзано
* Знаме на Катар
* Катар
Опсада на Цариград (813)

:''За другите опсади на градот видете Опсада на Цариград ''
Опсадата на Цариград од 813 година е обид на бугарскиот хан Крум да го зазеде градот од страна на Византија.
1 Заднина
Во јули 811 година, Бугарската држава ѝ нанела пораз на Византија во Битката кај Плиска, каде го заробил и убил императорот Никифор I. Веќе во следната година, ханот организирал воен поход кон Тракија, каде биле заземени поголем број на тврдини и места.
2 Опсада
Во текот на 812 година, бугарскиот хан ги испратил своите емисари во Цариград за да побарат од византискиот цар Михаил I Рангаве склучување на мир. Тој го одбил тој договор. По ова, бугарите го презеле Месемврија. Во 813 година за нов цар на Византија бил избран Лав V Ерменски, а по само една недела, хан Крум и бугарската војска била пред ѕидините на градот. Помеѓу двата императори била договорена средба за склучување на мир. Но набргу ханот дознал дека средбата е само една обична замка па заседанието го напуштил.
На враќање, бугарската армија ги опустошила Источна Тракија и го презел денешниот град Едрене. Тој решил по ова да тргне повторно кон Цариград со околу 30.000 души, но во текот на подготовките ханот починал.
3 Поврзано
* Византиско-бугарски војни
* Цариград
* Опсада на Цариград (860)