Светски ден на градовите

Светскиот ден на градовите е годишно одбележување на Обединетите нации кое се слави на 31 октомври.
Прв пат бил одбележан во 2014 година, а Глобалното одбележување било организирано од ''Програмата на Обединетите нации за човечки населби'' (UN-Habitat) во координација со избраниот град домаќин секоја година.
Главната цел на овој ден е да се промовира интересот за урбанизацијата, да се поттикне меѓународна соработка во справување со предизвиците на градовите, и да се истакнат успешни примери на одржлив урбан развој.
1 Историја
Светскиот ден на градовите бил официјално воспоставен на 27 декември 2013 година од страна на Генералното собрание на Обединетите нации преку резолуција A/RES/68/239. Со неа, Генералното собрание одлучило 31 октомври, почнувајќи од 2014 година да биде прогласен за Светски ден на градовите. Во резолуцијата се покануваат државите, системот на ОН – особено ОН-Хабитат, релевантните меѓународни организации, граѓанското општество и сите засегнати страни да го одбележуваат денот и да ја подигнуваат свеста за неговото значење. Првиот Светски ден на градовите бил одржан во октомври 2014 година, со цел да се промовираат успесите на урбанизацијата и да се адресираат предизвиците што произлегуваат од растот и трансформацијата на градовите. Овој ден денес е глобална платформа за дијалог и размена на искуства, каде секоја година различен град домаќин и нова подтема ја насочуваат вниманието кон актуелните прашања на урбаниот развој.
Светскиот ден на градовите, Наследство од Експо 2010 Шангај, Кина има за цел да го поттикне интересот на меѓународната заедница за глобалната урбанизација и да ја засили соработката меѓу земјите во справувањето со предизвиците и искористувањето на можностите што урбанизацијата ги носи. Главната мисија на денот е да придонесе за одржлив урбан развој ширум светот, преку размена на искуства, промовирање на успешни практики и подигнување на свеста за потребата од инклузивни и одржливи градови.
Овој ден е директно поврзан со Целта 11 од Агендата за одржлив развој на ОН, која има за цел да ги направи градовите „инклузивни, безбедни, отпорни и одржливи“.
Со секое годишно одбележување, Светскиот ден на градовите ја нагласува важноста на урбанизацијата како глобален феномен – кој може да биде двигател на економски раст и културна размена, но истовремено бара внимателно управување за да се избегнат социјални и еколошки ризици.
Општата тема на Светскиот ден на градовите е ''„Подобар град, подобар живот“.'' Таа служи како постојан слоган што ја нагласува визијата за градови кои обезбедуваат подобри услови за живеење, поголема инклузивност и одржлив развој. Секоја година, покрај оваа главна тема, се избира различна подтема и локација за глобалното одбележување. Подтемите имаат цел или да ги истакнат успесите на урбанизацијата, или да се фокусираат на специфични предизвици што произлегуваат од урбанизацијата – како што се климатските промени, социјалната инклузија, дигиталната трансформација или управувањето со јавниот простор.
2 Претходни Денови на светските градови
Година, Подтема, Место на одржување, Домаќин
2026 година, ''Регенерирање на градот: Соодветно домување за сите''
2025 година, ''Паметни градови центрирани кон луѓето'', Богота, Колумбија, Карлос Фернандо Галан, градоначалник на Богота
2024, ''Младите предводат климатски промени и локални акции за градовите'', Александрија, Египет, Н.Е. д-р Мостафа Мадбули, премиер на Арапската Република Египет
2023 година, ''Финансирање на одржлива урбана иднина за сите'', Ускудар, Турција, Хилми Туркмен, градоначалник на Ускудар
2022 година, ''Дејствувајте локално за да станете глобални'', Шангај, Кина, Ни Хонг, министер за домување и урбано-рурален развој на Кина
2021 година, ''Прилагодување на градовите за климатска отпорност'', Луксор, Арапска Република Египет, Н.Е. д-р Мостафа Мадбули, премиер на Арапската Република Египет
2020 година, ''Вреднување на нашите заедници и градови'', Накуру, Кенија, Џејмс Ваинаина Мачарија, претставник на Владата на Република Кенија, секретар на кабинетот, Министерство за транспорт, инфраструктура, домување, урбан развој и јавни работи
2019 година, ''Менување на светот: иновации и подобар живот за идните генерации'', Екатеринбург, Русија, Александар Високински, градоначалник на Екатеринбург
2018 година, ''Градење одржливи и отпорни градови'', Ливерпул, Обединето Кралство, Џо Андерсон, градоначалник на Ливерпул
2017 година, ''Иновативно управување, отворени градови'', Гуангжу, Кина, Ванг Менгхуи, министер за домување и урбано-рурален развој на Кина
2016 година, ''Инклузивни градови, заеднички развој'', Кито, Еквадор, Маурицио Родас Еспинел, градоначалник на Кито
2015 година, ''Дизајнирани да живеат заедно'', Милано, Италија, Џулијано Писапија, градоначалник на Милано
2014 година, ''Водечки урбани трансформации'', Шангај, Кина, Чен Женгао, поранешен министер за домување и урбано-рурален развој