Днепар

Днепар (|Днепр; |Дняпро; |Дніпро; |Özü) — една од поголемите реки во Европа (четврта по големина), која извира во Русија тече низ Белорусија, а во Украина се влева во Црното Море. Вкупната должина на реката е 2.285 километри и има сливно подрачје од 50.400 км<sup>2</sup>. Реката е позната по нејзините брани и хидроцентрали. Днепар е важен воден пат за економијата на Украина и е поврзан со каналот Днепар-Буг до другите водни патишта во Европа.
Во антиката, Днепар се спомнува од старогрчкиот историчар Херодот (5 век п.н.е.) под името ''Бористен'' (во буквален превод од старогрчки „''оној кој тече од север''“). Римските историчари ја нарекуваат оваа река ''Данаприс'' додека за време на Киевска Русија меѓу Словените била позната како ''Славутич''.
1 Потекло на поимот
Името „Днепар“ е изведено од персискиот збор xsc „реката на крајната страна“. (Спротивно од ова, реката Днестар се нарекува „блиска река“.)
Во трите земји низ кои поминува реката има исто име, но со различен изговор:
* |Днепр
* |Дняпро
* |Днiпро
2 Географија
Вкупната должина на реката е 2.285 километри, од кои 485 км се во Русија, 595 км во Белорусија и 1.095 км се во Украина. Нејзиниот слив покрива 504.000 км<sup>2</sup>, од кои 289.000 км<sup>2</sup> се во Украина.
Изворот на реката Днепар е во тревнатите мочуришта на Валдајската Висорамнина во Европска Русија на надморска височина од 220 м. 115 км од нејзиниот тек ја сочинува природната граница помеѓу Белорусија и Украина. Поврзана е со реката Буг преку каналот Днепар-Буг. Се влева во Црното Море, каде прави голема делта.
2.1 Притоки на Днепар
Днепар има многу притоки. Главните се:
Постојат и многу мали директни притоки, особено во Киевската област, како Сирец (десна притока) во северниот дел на градот, историски значајната Либид (Д) која минува западно од центарот и Боршаговка (Д) на југ.
3 Езера и хидроцентрали
Реката е позната по нејзините брани и хидроцентрали.
Најпозната била ХЦ „Днепар “ близу Запорожје, изградена во 1927-1932 со инсталирана моќност од 558 MW. Била уништена во текот на Втората светска војна, но била повторно изградена во 1948 со моќност од 750 MW.
Другите се:
Кременчук (1954–60), Киев (1960–64), Середньоднипровска (1956–64), Канив (1963–75).
Овие брани и хидроцентрали учествуваат до 10 проценти во вкупното производство на електрична енергија во Украина.
Вештачки езера се Киев (922 км<sup>2</sup>), Канив (675 км<sup>2</sup>), Кременчук (2.250 км<sup>2</sup>), Камянске (567 км<sup>2</sup>), Днепар (420 км<sup>2</sup>) и Каховка (2.155 км<sup>2</sup>).
4 Градови на Днепар
Градовите сместени на реката Днепар се подредени од изворот (во Русија) до вливот (во Украина):
5 Пловност
Днепар е важен за водниот сообраќај, како и за самата економија на Украина: нејзините езера имаат големи брани за бродови, дозволувајќи пловила од 270х18 м да можат да пристапат до пристаништето во Киев и така создаваат важен сообраќаен коридот. Реката се користи и од патнички бродови.
Узводно од Киев, во Днепар се влева реката Припјат. Оваа пловна река ја поврзува со каналот Днепар-Буг, врската со реката Буг. Историски, врската со западните европски водни патишта била можна, но каскадите близу градот Брест го попречиле овој меѓународен воден пат. Слабите политички врски помеѓу Западна Европа и Белорусија не влеваат надеж дека ова би се сменило во скора иднина.
Пловноста е нарушена секоја година од мразот во зима и силните зимски виулици.
6 Поврзано
* Географија на Русија
* Географија на Украина
* Географија на Белорусија