Бездомништво во САД

Во Соединетите Американски Држави, бројот на бездомници во дадена ноќ во јануари 2023 година бил повеќе од 650.000 според Одделот за домување и урбан развој. Бездомништвото се зголемило во последниве години, во голем дел поради се посилниот недостиг на станови и зголемените цени на домовите во Соединетите Американски Држави.
Историски гледано, бездомништвото се појавило како национално прашање во 1870-тите. Раните бездомници живееле во урбаните градови во развој, како што е Њујорк. Во 20 век, Големата депресија од 1930-тите предизвикала значителен пораст на бездомниците. Во 1990 година, Бирото за попис на САД проценило дека бездомното население во земјата е 228.621 (или 0,09% од 248.709.873 набројани во пописот во САД во 1990 година) што застапниците за бездомништво го критикувале како недоволно пребројување. Во 21 век, Големата рецесија од доцните 2000-ти и како резултат на економската стагнација и пад биле главните движечки фактори и придонесувачи за зголемувањето на стапките на бездомници.
Главниот фактор кој придонесува за бездомништвото е недостатокот на понуда на станови и зголемувањето на вредноста на домовите. Меѓучовечките и поединечните фактори, како што се менталната болест и зависноста, исто така играат улога во објаснувањето на бездомништвото. Сепак, менталните болести и зависноста играат послаба улога од структурните социо-економски фактори, бидејќи градовите на западниот брег како Сиетл, Портланд, Сан Франциско и Лос Анџелес имаат стапки на бездомници пет пати повеќе од оние во областите со многу пониски трошоци за домување како Арканзас, Западна Вирџинија и Детроит, иако последните места имаат високи оптоварувања на зависност од опиоиди и сиромаштија.
Здравствените компликации претставуваат значајна грижа за бездомниците, бидејќи недостатокот на живеалиште ја спречува хигиената и пристапот до здрава храна, и ги изложува поединците и на студ и на топлотен стрес. Ова дополнително придонесува за зголемена стапка на смртност.
Поголемиот дел од бездомниците живееле во Калифорнија, Њујорк, Флорида и Вашингтон во 2022 година, според податоците содржани во годишниот Извештај за проценка на бездомниците. Зголемувањето на бројот на бездомници соборило рекорди во 2022 година, а потоа повторно следната година. Во 2023 година, во Лос Анџелес и Њујорк биле прогласени рекордни нивоа на бездомници, а другите градови низ земјата пријавиле зголемено ниво на бездомници, при што главни двигатели се недостигот на прифатливи станови и зголемените трошоци за живот.
1 Историска позадина
1.1 Предколонијални и колонијални периоди
По бунтот на селаните во Англија, Констабал бил овластен според статутот на англиските сиромашни закони од 1383 година да ги држат скитниците и да ги принудуваат да покажат поддршка; доколку не можеле, казната беше затвор.
Вагабонзите може да бидат осудени на тумрук за три дена и ноќи; во 1530 година, било додадено камшикување. Претпоставката била дека скитниците се нелиценцирани питачи. Во 1547 година, бил усвоен предлог-закон со кој скитниците биле подложни на некои од поекстремните одредби на кривичниот закон, имено две години службеност и означување со „V“ како казна за првото дело и смрт за второто.
Голем број скитници се нашле помеѓу осудените транспортирани во американските колонии во 18 век.
1.2 Урбанизација
Бездомништвото се појавило како национално прашање во 1870-тите. Во моментов не постојат национални бројки што ја документираат демографијата на бездомниците. Џејкоб Рис пишувал, документирал и фотографирал сиромашни луѓе, иако не конкретно бездомници, во становите во Њујорк во доцниот 19 век. Неговата книга „''Како живее другата половина“'', објавена во 1890 година, ја подигнала јавната свест за условите за живеење во сиромашните квартови, предизвикувајќи одредени промени во градежните правила и некои социјални услови.
Растечкото движење кон социјална грижа го поттикнал развојот на спасувачките мисии, како што е првата спасувачка мисија на Америка, Спасувачката мисија во Њујорк, која била основана во 1872 година од Џери и Марија Мекаули. Во помалите градови постоеле скитачи, кои привремено живееле во близина на железничките пруги и скокале на возови до различни дестинации. Особено по Американската граѓанска војна, голем број бездомници биле дел од контракултурата позната како „хобохемија“ низ цела Америка.
До крајот на 19 век, голем број на американски градови и населени места имале значителен број бездомници. Во Њујорк, на пример, постоела област позната како „Бовери“. Спасувачките мисии нуделе „супа, сапун и спасение“, фраза воведена од Армијата на спасот , се појавиле по должината на сообраќајницата Бовери, вклучувајќи ја и најстарата, Бовери Мисион, која била основана во 1879 година од страна на свештеникот и г-ѓа А.Г. Рулифсон.
1.3 20 век
1.3.1 1930-ти и 1940-ти
Големата депресија од 1930-тите предизвикала разорна епидемија на сиромаштија, глад и бездомништво. Имало два милиони бездомници кои мигрираа низ САД. Многумина живееле во населби кои се нарекувале „ Хувервили“ исмевајќи го претседателот што го обвинувале за депресијата. Жителите живееле во бараки и молеле за храна или оделе во народните кујни. Властите официјално не ги признавале овие Хувервили и повремено ги отстранувале станарите поради технички прекршување на приватни земјишта, но тие често биле толерирани од потреба. Кога Френклин Рузвелт го презел претседателството од Херберт Хувер, тој го усвоил Њу Дил, кој во голема мера ја проширил социјалната заштита, вклучително и обезбедување средства за изградба на јавни станови.
1.3.2 1960-ти и 1970-ти
Истражувањето од 1960 година од Универзитетот „Темпел“ во сиромашните населби на Филаделфија покажало дека 75% од луѓето кои се бездомници биле постари од 45 години, а 87% биле белци.
Законот за ментално здравје на заедницата од 1963 година бил предодреден фактор во поставувањето на сцената за бездомништво во Соединетите Американски Држави. Долгорочните психијатриски пациенти биле пуштени од државните болници во еднокреветни соби и биле испратени во здравствените центри на заедницата за лекување и следење. Никогаш адекватно финансиран, системот за ментално здравје на заедницата се борел да ги задоволи потребите на пациентите и многу од „деинституционализираните“ завршиле да живеат на улица, без одржлив систем за поддршка. Во Соединетите Американски Држави, во текот на доцните 1970-ти, деинституционализацијата на пациентите од државните психијатриски болници бил преципитирачки фактор што ја засадило популацијата на луѓе кои се бездомници, особено во урбаните области како што е Њујорк.
1.3.3 1980-ти и 1990-ти
Бројот на бездомници пораснал во 1980-тите, речиси двојно се зголемил од 1984 до 1987 година. Според Дон Мичел, ова делумно се должело на неолибералните реформи на претседателството на Реган, бидејќи се зголемиле намалувањата на домувањето и социјалните услуги, а исто така економијата претрпела рецесија на почетокот на деценијата. Владата на САД утврдила дека некаде помеѓу 200.000 и 500.000 Американци тогаш биле бездомници. Постоеле некои американски федерални иницијативи кои имаа за цел да помогнат, да стават крај и да го спречат бездомништвото; сепак, немало одредени програми поврзани со бездомниците во Канцеларијата за управување и буџет. Шаторските градови, кои во голема мера исчезнале за време на повоениот период, почнале повторно да се појавуваат во тоа време.
Историјата на Соединетите Американски Држави илустрира дека ова било време кога постоела економска неволја и висока невработеност на моменти, а исто така бил и период кога хроничното бездомништво станало општествен проблем. Во 1980 година, федералните фондови сочинувале 22% од буџетите на големите градови, но до 1989 година сличната помош сочинувала само 6% од урбаните приходи (дел од поголемото намалување од 60% на федералните трошоци за поддршка на локалните власти). Во голема мера (иако не исклучиво) во овие урбани области бездомништвото станало широко распространето и достигнало невиден број. Најзабележителни биле кратењата на федералните програми за домување со ниски приходи. Група за застапување тврди дека Конгресот го преполовил буџетот за јавни станови и Дел 8 (програма за субвенционирање на ваучери за домување на владата) и дека во периодот од 1980 до 1989 година буџетската власт била намалена од 74 милијарди долари на 19 милијарди долари. Ваквите наводни промени се тврди дека резултирале со несоодветна понуда на прифатливи станови за да се задоволи растечката побарувачка на населението со ниски приходи. Во 1970 година имало 300.000 повеќе евтини единици за изнајмување (6,5 милиони) од домаќинствата со ниски приходи (6,2 милиони). До 1985 година, групата за застапување тврдела дека бројот на евтини единици паднал на 5,6 милиони, а бројот на домаќинства со ниски примања пораснал на 8,9 милиони, што е разлика од 3,3 милиони единици.
Како одговор на последователната криза со бездомниците во 1980-тите и по многу години застапување и бројни ревизии, претседателот Реган го потпишал законот за помош на бездомниците МекКини-Венто во 1987 година; ова останува единственото федерално законодавство кое доделува средства за директна услуга на бездомниците. Законот Мекини-Венто го отворил патот за давателите на услуги во наредните години. Во текот на 1990-тите, засолништата за бездомници, народни кујни и други услуги за поддршка се појавиле во градовите и населбите низ целата земја. Сепак, и покрај овие напори и драматичниот економски раст обележан со оваа деценија, бројот на бездомници се зголемил и останал висок од 1990 до 1999 година, според мрежното место на „Коалиција за бездомници“. Станувало сè поочигледно дека едноставното обезбедување услуги за ублажување на симптомите на бездомништвото (т.е. засолништа, топли оброци, психијатриско советување итн.), иако е потребно, не биле успешни во решавањето на основните причини за бездомништвото. Меѓуагенцискиот совет на САД за бездомништво (USICH), федерална агенција содржана во извршната власт, бил основан во 1987 година како услов од Законот Мекини-Венто од 1987 година.
Истражување од 1990 година покажало дека поголемиот број бездомници не можат да се капат или тушираат.
Во 1992 година, Националната комисија за сериозно вознемирени јавни станови објавила извештај во кој се идентификувани 6% од јавните станови како „''сериозно потресени''“. Ова довело до пакет за финансирање од 5 милијарди долари, HOPE VI, за замена на потресени јавни станови со развитоци со мешани приходи. Уривањето на SRO било поттикнато од зголемените цени на недвижностите и притисокот од соседството, што резултирало со рушење на повеќе единици отколку што биле првично идентификувани. Обновата не опфатила ни приближно толку единици на јавни станови колку што биле урнати, намалувајќи го вкупниот фонд на јавни станови и ставајќи повеќе луѓе на улица.
1.4 21 век
1.4.1 Подобрени податоци
Во текот на изминатите децении, достапноста и квалитетот на податоците за бездомништвото значително се подобриле, делумно поради иницијативите на владата на Соединетите Американски Држави. Од 2007 година, американското Министерство за станување и урбан развој издало Годишен извештај за проценка на бездомниците, кој го открил бројот на поединци и семејства кои биле бездомници.
Според Годишниот извештај за проценка на бездомниците на американското Министерство за домување и урбан развој од 2008 година, најчестите демографски карактеристики на сите засолнети бездомници се: мажи, членови на малцински групи, постари од 31 година и сами. Повеќе од 40% од згрижените бездомници имаат попреченост. Во исто време, значителни сегменти од засолнето бездомно население се бели, нехиспанци (38%), деца (20%) или дел од домаќинства со повеќе лица (33%). Приближно 68 проценти од 1,6 милиони згрижени бездомници биле бездомници како поединци и 32% биле лица во семејства.
Во 2008 година, повеќе од 66% од сите згрижени бездомници биле лоцирани во главните градови, а 32% се наоѓале во приградски или рурални јурисдикции. Околу 40% од луѓето кои влегле во засолниште за итни случаи или програма за преодно домување во текот на 2008 година дошле од друга ситуација на бездомници (засолнети или незасолнети), 40% дошле од сместени ситуации (во свој или туѓ дом), а останатите 20% биле поделени помеѓу институционални поставки или други ситуации како што се хотели или мотели. Поголем број на луѓе имале релативно краток престој во засолништата за итни случаи: 60% останале помалку од еден месец, а 33% останале една недела или помалку.
Во 2009 година, имало околу 643.000 згрижени и незаштитени бездомници ширум земјата. Околу две третини од нив останале во засолништа за итни случаи или користеле преодни програми за домување, а останатите живееле на улица во напуштени згради или други области кои не се наменети за живеење на луѓе. Околу 1,56 милиони луѓе, или околу 0,5% од населението на САД, користеле засолниште за итни случаи или преодна програма за домување помеѓу 1 октомври 2008 година и 30 септември 2009 година Околу 44% од бездомниците биле вработени. Во 2009 година било проценето дека едно од 50 деца или 1,5 милиони деца во Соединетите Американски Држави секоја година ќе доживеат некаков облик на бездомништво.
Имало околу 37.878 бездомници ветерани во САД во текот на јануари 2017 година; или 8,6% од сите возрасни бездомници (во споредба со приближно 7% од возрасното население на САД во 2018 година кои биле воени ветерани). Тексас, Калифорнија и Флорида имаат најголем број млади бездомници без придружба на возраст под 18 години, што сочинува 58% од вкупното младо население бездомници до 18 години. Њујорк објавил дека има околу 114.000 привремено бездомни училични деца.
Од 2007 до 2015 година, се смета дека бездомништвото, според федералното истражување, е во тренд на опаѓање. Сепак, започнувајќи од 2016 година, истражувањата покажале постојан пораст на бројот на бездомници, особено кај незаштитените.
Пандемијата КОВИД-19 и поврзаната економска криза, недостигот на станови и инфлацијата на цените на становите (надминувајќи го растот на платите) и крајот на владината заштита и помош за да се спротивстават на економските ефекти од КОВИД-19 - заедно со експлозивниот раст на зависностите од метамфетамин, опиоиди и фентанил - придонеле за нагло зголемување на бројот на бездомници во раните 2020-ти. До 2023 година, според федералното истражување, во годишната федерална анкета биле идентификувани рекордни 653.104 бездомници - скок од 12% во однос на претходната година, четирикратно зголемување од која било друга година, со зголемување во секоја категорија и демографска група на бездомници.
2 Библиографија
* Aguirre, Adalberto; Brooks, Jonathan. (2001), , in Kevin Fox Gotham (ed.) ''Critical Perspectives on Urban Redevelopment'' (Research in Urban Sociology, Volume 6), Emerald Group Publishing Limited, pp. 75–105
* American Library Association, Social Responsibilities Round Table, Hunger, Homelessness & Poverty Task Force. (n.d.). Resources. Retrieved December 13, 2010
* Barry, Ellen, , Boston Globe, December 28, 2003.
* Baumohl, Jim, (editor), "Homelessness in America", Oryx Press, Phoenix, 1996. ISBN 0-89774-869-7
* Bley, D. (January 19, 2011). Raising the visibility of family homelessness in Washington state
* , Sullivan, J. Greer, , Burnam, M. Audrey, , RAND Research Report. Originally published in: , v. 28, no. 3, 2002, pp. 429–452.
* Borchard, Kurt, , University of Nevada Press, 2011
* Borchard, Kurt, , University of Nevada Press, 2005
* Burke, Kerry, Fox, Alison, Martinez, Jose, , ''New York Daily News'', January 18, 2007.
* , University of Massachusetts Boston, , July 2004.
* Coalition for the Homeless (New York), .
** Crimaldi, Laura, , ''Boston Herald'', December 26, 2006.
* Crimaldi, Laura, , ''Boston Herald'', Wednesday, February 14, 2007.
* Crimaldi, Laura, , ''Boston Herald'', Sunday, September 21, 2008. About Richard Weintraub, Director of Homeless Services for Boston, Massachusetts. The article has some modern history of homelessness in Boston.
* CSPTech, University of Massachusetts, Boston, , April 2003.
* Culhane, Dennis, , 2001.
* deMause, Neil, , The Village Voice, New York, June 20, 2006.
* DePastino, Todd, "Citizen Hobo: How a Century of Homelessness Shaped America", 2003. ISBN 0-226-14378-3
* Desjarlais, Robert R., , University of Pennsylvania Press, 1997. A particular study of homeless people in the Boston area.
* Dreier, Peter; Appelbaum, Richard, "American Nightmare: Homelessness", ''Challenge: The Magazine of Economic Affairs'', v.34, n.2, March/April 1991, pp. 46–52.
** Freeman, Richard B.; Hall, Brian, , Working Paper No. 2013, National Bureau of Economic Research, Cambridge, Massachusetts, September 1986
* Friedman, Donna Haig, et al., , The Boston Foundation and UMASS/Boston Center for Social Policy, June 2007.
* Gatto, Nora, , Niagara University, , Fall 2006, p. 12.
* Hoch, Charles; Slayton, Robert A., ''New Homeless and Old: Community and the Skid Row Hotel'', Philadelphia : Temple University Press, 1989. ISBN 0-87722-600-8
* Human Rights Watch. (2010). ''My so-called emancipation from foster care to homelessness for California youth.'' Retrieved from
* Institute for Governmental Studies, Berkeley, , January 22, 2001.
** Kahn, Ric, , ''Boston Globe'', December 17, 2006. A story about a Beacon Hill church pausing to remember the recently departed homeless.
* Katz, Celeste, , ''The New York Daily News'', March 13, 2012
* Katz, Jessica Ilana, , Department of Urban Planning and Studies, Massachusetts Institute of Technology, June 2003
* Keen, J. (December 13, 2010). USA Today Retrieved December 13, 2010
* Knight, H. (January 11, 2010). . San Francisco Chronicle. Retrieved from
** Kuhlman, Thomas L., ''Psychology on the streets : mental health practice with homeless persons'', New York : J. Wiley & Sons, 1994. ISBN 0-471-55243-7
* Kusmer, Kenneth L., , Oxford University Press, 2003. ISBN 0-19-504778-8
* Leeder, K. (December 1, 2010). Welcoming the Homeless into Libraries. In the Library with the Lead Pipe. Retrieved from
*** Maharidge, Dale. "." ''The Nation''.
* Massachusetts Coalition for the Homeless, , 2005.
* , , Boston, Massachusetts, December 28, 2007 (January 2008).
* Massachusetts, Commonwealth of, , , November 2003.
* Morton, Margaret, "The Tunnel: The Underground Homeless of New York City", Yale University Press, 1995. ISBN 0-300-06559-0
* National Coalition for the Homeless, , December 1989
* National Coalition for the Homeless. (July 2009) . Retrieved December 13, 2010,.
** Nieto G., Gittelman M., Abad A. (2008). , International Journal of Psychosocial Rehabilitation. 12(2)
* O'Flaherty, Brendan, , Cambridge, Massachusetts : Harvard University Press, 1996. ISBN 0-674-54342-4
* Quigley, John M.; Raphael, Steven, , ''European Journal of Housing Policy'' 1(3), 2001, 323–336
* Radin, Charles A., , ''Boston Globe'', December 18, 2006.
* Riis, Jacob, , 1890.
* Rossi, Peter H., ''Down and Out in America: The Origins of Homelessness'', University of Chicago Press, 1991.
* Russell, Jenna, , Boston Globe, August 9, 2009
* Ryan, Charles V., , City of Springfield, Massachusetts, Mayor Charles V. Ryan, January 2007.
* Sanburn, Josh., , October 10, 2013.
* Schneider, P. (November 17, 2010). Can remodeled library attract public, suit homeless? The Cap Times. Retrieved from
* , PhD, Professor, University of Massachusetts Boston.
** Schutt, Russell K., ''et al.'', , 1987.
** Schutt, Russell K., , 1988.
** Schutt, Russell, K., , 1990.
** Schutt, Russell K., Garrett, Gerald R., , ''Topics in Social Psychiatry'', 1992. ISBN 0-306-44076-8
** Schutt, Russell K., Byrne, Francine, ''et al.'', , 1995.
** Schutt, Russell K., Feldman, James, ''et al.'', , 2004.
* Sommer, Heidi, , 2001
* St. Mungo's organisation (UK),
* Stern, H. (1992). . ''Los Angeles Times'' Retrieved November 18, 2010.
* (1994). Retrieved December 1, 2010.
* Stringer, Lee, , 1st ed., New York : Seven Stories Press, 1998. ISBN 1-888363-57-6
* Szantos, Ruth Excuse Me- Can You Spare Some Change in This Economy- A Socio-Economic History of Anti-Panhandling Laws, 2010
* Toth, Jennifer, ''The Mole People: Life in the Tunnels Beneath New York City'', 1993. ISBN 1-55652-190-1
* United States Conference of Mayors, , December 2005.
* United States Department of Health and Human Services, , Report from the Secretary's Work Group on Ending Chronic Homelessness, March 2003.
* University of Vermont, , ''Vermont Quarterly'', Fall 2002.
* U.S. Department of Housing and Urban Development (2009). . Washington, DC: U.S. Government Printing Office.
* Vissing, Yvonne , 1996.
* Vissing, Yvonne, , March/April 2003
* Vladeck, Bruce, R., and the Committee on Health Care for Homeless People, Institute of Medicine, , National Academies Press, 1988
* . (Boulder: Westview Press), 1993. ISBN 0-8133-1585-9
* Ward, C. (2007). What they didn't teach us in library school; how the library became Heartbreak Hotel. TomDispatch.com. Retrieved from
* Woolhouse, Megan, "Homes for the holiday: Housing agency, nonprofit team up to help the homeless", ''Boston Globe'', December 25, 2007.
* Wortham, Jenna, , ''The New York Times'', March 12, 2012
* Wright, James D., , New York : A. de Gruyter, Edition: 3, 1989