Михајло Ѕиндра

Михајло Ѕиндра (|Михайло Васильович Дзиндра; 8 ноември 1921 година (1920 според документите), село Демња - 8 септември 2006 година, Лавов) — уметник, графички уметник, скулптор, архитект. Брат на украинските скулптори Степан Ѕиндра и Јевген Ѕиндра.
1 Биографија
Роден е во селото Демња, Миколајив реон, Лавовска област. Уште од рана возраст почнал да се занимава со вајарство. По смртта на неговите родители, се преселил во Лавов, каде што станал ученик во работилницата на скулпторот Андриј Коверко.
За време на германската окупација (1941-1944), студирал во Лавовското „Уметничко-индустриско училиште“ (сега — Државен колеџ за декоративни и применети уметности во Лавов „Иван Труш“). Таму, негови учители биле скулпторите Богдан Мухин и Иван Севера.
По дипломирањето на Училиштето за уметност и индустрија, заминал за Братислава (Чехословачка), каде што прво работел во столаријата на фабрика за мебел, а подоцна организирал декоративно училиште за резба за глувонеми деца.
Една година подоцна, тој се преселил во Германија, завршувајќи во американски бегалски камп во близина на Минхен (9 мај 1945 година), каде што ги запознал своите колеги Јуриј Соловјов, Григор Крук и други.
Во 1951 година, Михајло Ѕиндра и неговото семејство заминале за Соединетите Американски Држави и се населиле во предградие на Њујорк. Во 1963 година, ги изложил своите дела во Украинскиот народен дом, до кога веќе имал 70 тематски дела. Во исто време, се запознал со Александар Архипенко, ги посетил модерните американски музеи и целосно ја преиспитал својата креативна практика, што довело до импулсивна одлука — да се уништи сè создадено во претходните години, скоро сите скулптури. Општо земено, 1963-1968 години се карактеризираат со голема стагнација, нереализираност. И само во 1968 година тој повторно почнува да работи, се појавува „Пештерски човек“. — едно од првите дела создадени на модернистички начин и користејќи нов материјал за авторот — бетонска смеса, градежна мрежа и фасадна боја.
Во 1991 година, по прогласувањето на независноста во Украина, Михајло Ѕиндра се вратил во својата татковина. Тука се родила идејата за создавање музеј на современа уметност. Иако неговата ќерка веќе купила парцела во Флорида за изградба на музеј, Ѕиндра решил да ги пренесе речиси сите негови дела во Украина и да изгради музеј тука. Во 2005 година, во селото Брјуховичи, во близина на Лавов, бил отворен музеј со површина од 1.409 м², дизајниран од самиот скулптор, кој му го оставил на украинскиот народ во лицето на Националната галерија на уметности во Лавов и бил именуван — „Музеј на модерна скулптура Михајло Ѕиндра“ .
Михајло Ѕиндра почина на 8 септември 2006 година и беше погребан на полето 50 на Личакивските гробишта.
2 Награди
* Орден за заслуги, 3-ти степен (2006) — ''за значаен личен придонес во зајакнувањето на меѓународниот авторитет на Украина, популаризирање на историските и современите достигнувања на украинскиот народ и активно учество во животот на украинската заедница во странство''
3 Во литературата
Детството на Михајло е опишано во детската книга „Анастасија Крачковска за Еварист Галуа, Теодор Рузвелт, Енди Ворхол, Михајло Ѕиндра, Маргарет Тачер“.
4 Линк
* Енциклопедія сучасної України / ред. кол.: ред. кол.: І. М. Дзюба [та ін.] ; НАН України, НТШ. — К. : Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2001–2025
****''Вовк В.'' . — Ріо де Жанейро, 1983. — 40 с.
*''Грабенко Людмила''. // Oboz.UA — 09.11.2025