procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Слатински Извор (пештера)

Слатински Извор — најголемата пештера во Македонија, во околината на с. Слатина во областа Порече, на левата долинска страна на Слатинска Река, во непосредна близина на нејзината утока во реката Треска. Во 2011 г. пештерата со закон е прогласена за споменик на природата.
1 Настанок и одлики
Создадена е во доломитски мермери со проблематична старост.   Пештерата е сочинета од еден долг канал од кој во неколку правци се разгрануваат подолги и покуси канали. Досегашната вкупна и истражена должина на пештерата изнесува 800 метри, од кои 705 метри припаѓаат на главниот пештерски канал. На одделни места од главниот канал доминираат пештерски столбови и сталактити, а во најголемата пештерска сала (20 х 15 м) создадени се и поголеми сталагмити.
Истражена должина на пештерата изнесува 800 м, но досега е познато дека е долга повеќе од 4 км. На одделни места од главниот канал преовладуваат пештерски столбови и сталактити, а во најголемата пештерска сала создадени се и поголеми сталагмити. Во пештерата протекува понорница во должина од 557 м, а исто така во неа се создадени и помали травертински езерца во кои е утврдена присутност на пештерски ракчиња, како и огромно зелено пештерско езеро.
Според должината, разновидната внатрешност и местоположбата, пештерата Слатински Извор има извонредни можности за туристичка намена.
1.1 Пештерски украси
Според условите во кои се формирани, украсите во пештерата Слатински Извор припаѓаат на три групи: украси
формирани од вода што тече и вода прокапница, украси формирани од капиларна вода и басенски депозити.
2 Галерија
3 Поврзано
* Горна Слатинска
* Пурало
* Овчарска Пештера
* Слатина
Магдолна Хас

Магдолна Хас (унгарски: ''Hász Magdolna'') (??? - Будимпешта, ) — унгарска македонистка. Долги години работела како лектор по унгарски јазик на универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, преведувач, библиотекар и афирматор на македонскиот јазик, литература и култура.
Автор е на антологијата на македонски расказ на унгарски јазик „Балканскиот клуч“ во нејзин избор и превод, објавен во Будимпешта, во 2005. Автор и препејувач на антологија на македонската поезија. Има преведено повеќе прозни и поетски дела од македонските автори Петре М. Андреевски, Михаил Ренџов, Радован Павловски, Венко Андоновски и Милован Стефановски, објавени во периодични литературни изданија.
1 Библиографија
*''A macedon kolteszet es Mihail Rendzsov'', Hitel, 2000/7, Будимпешта.
*''Macedonia es az alban kerdes'', Hitel, 2000/7, Будимпешта.
*''Egy nemzet, mint a tobbi'', Magyar Narancs, 2000/34, Будимпешта.
*''A hatezer eves Adam'', Juhari Zsuzsannaval, Nepszabadsag, 2001.03.03, Будимпешта.
*''Неколку карактерни особености на унгарскиот јазик, во огледало на морфолошките категории'', Годишен зборник на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“, кн. 24, Скопје, 1998.
*''Автобиографија во унгарската книжевност во XVII-XVIII век'' - Автобиографија на Ката Бетлен, Годишен зборник на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“, кн. 24, Скопје, 1998.
2 Преводи
* Иштван Еркењ: Едноминутни новели, Lettre Internationale, Македонско издание, 1998/10.
* Ѓерѓ Конрад: Слуга на општеството, Lettre Internationale, Македонско издание, 1998/11-12.
* Естер Бабарци: Последните десет години на унгарската книжевност, Lettre Internationale, Македонско издание, 1999/13-14.
* Агнеш Хелер: 1968, Lettre Internationale, Македонско издание, 1999/13-14.
* Апарна Рао: Жената во циганската култура, Lettre Internationale, Македонско издание, 2000/17.
* Жак Дерида: Дали филозофијата има сопствен јазик? (преземено интервју), Lettre Internationale, Македонско издание, 2000/17.
* Гашпар Наѓ: Поезија, Lettre Internationale, Македонско издание, 2000/18.
* Агнеш Хелер: Крајот на милениумот (преземено интервју), Lettre Internationale, Македонско издание, 2000/18.
* Масло и платно - современо унгарско сликарство, Каталог за изложба, Скопје, Музеј на Град Скопје, 2000.
Независност

Независноста е суверено владеење на нација, територија или држава од нејзините граѓани или популација, кои ја практикуваат Сувереноста. Терминот некогаш се користи и во блага смисла да се изрази контраст на хегемонијата, односно индиректна контрола на помоќна врз послаба нација.
Независноста може да биде почетен статус на ново-настаната нација (често пополнувајќи политичка празнина), но често претставува еманципација од претходна доминантна сила. Може да се спори околу дефиницијата дека Независноста е негативна дефиниција: состојба во која не постои надворешна контрола преку колонијализам, експанционизам или империјализам.
Независноста може да се стекне преку де-колонизација, одделување или одчленување.
1 Подвидови на Независност
* Автономијата пак се однесува на вид на независност кој е доделен од втор авторитет, кој сѐ уште ја држи контролата врз територијата.
* Протекторат се однесува на автономен регион кој зависи од поголема владеачка сила или сили, кои работат на заштита на автономниот регион.
Квадратен километар

Квадратен километар (симб. км<sup>2</sup> или км<sup>2</sup>) — изведена SI-единица за површина. Тој може да се дефинира како површина од квадрат со должина на страната од 1 километар (км).
Километар квадратен е еднаков на:
* 1 000 000 м<sup>2</sup>* 100 хектари
* 0,386 102 квадратни милји
* 247,105 381 акри
Или со делење:
* 1 m² = 0,000 001 км<sup>2</sup>* 1 хектар = 0,01 км<sup>2</sup>* 1 квадратна милја = 2,589 988 км<sup>2</sup>* 1 акр = 0,004 047 км<sup>2</sup>
1 Поврзано
* Квадратна милја
* Хектар
* Акр
de:Quadratmeter#Quadratkilometer
Часовен појас

Часовен појас — област на Земјата што има усвоено исто време, кое вообичаено се нарекува месно време. Најголемиот број часовни појаси се разделени со по еден час, и со спогодба го пресметуваат своето време спрема Гринич.
Стандардните часовни појаси се определуваат со геометриска поделба на Земјиниот сфероид, на 24 парцели, кои се граничат со меридијани секој од по 15° географска должина. Месното време на соседните појаси е точно еден час плус или минус. Сепак политички или географски прилики некогаш побаруваат појасите да се неправилно поделени, за да следат политички граници или повремено да го менуваат своето време (зимско и летно сметање на времето).
Пред користењето на часовни појаси, луѓето користеле месно сончево време.
1 Поврзано
* Временска отстапка
* Летно сметање на времето
* Зимско сметање на времето
* Список на часовни појаси по земја
Бит

Бит — единица мерка за информација. Второто име го добила според научникот Клод Шанон. Toj во 1948 година преку своето дело „Математичка теорија на комуникациите“ ја поставил основата на науката којашто подоцна ќе го добие името „теорија на информациите“.
Битот може да има вредност 0 или 1. Најголемата употреба на оваа мерка е во сметачката индустрија каде што сите сметачки делови работаат со битови. Со 0 се означува дека не тече струја, додека со 1 се означува дека има струја во елементот. Тие се групираат во низа од 8 битови кои се нарекуваат бајт.
Ако го гледаме од логичка страна битот претставува логичка нула(негативна вредност) или логичка единица (позитивна вредност).
1 Дефиниција
Доколку даден извор е способен да емитува N различни и еднаквоверојатни пораки, тогаш информацијата што ја содржи секоја порака изнесува логаритам со основа два од N. Овој број има единица мерка шанон. Значи, доколку еден извор е способен да емитува само две пораки, тогаш секоја порака содржи информација од еден шанон.
Постојат и други единици мерки за информација. Обично тие се разлкуваат во основата на логаритмот во формулата за пресметување.
Во литературата оваа единица мерка најчесто се бележи со Sh.
Мис Бикини на Универзумот

Мис Бикини на Универзумот е избор на убавици со најубаво тело. Секоја година најубавите девојки од универзумот му се придружуваат на изборот. Најпознат победник е Дијана Старкова од Украина. Таа беше крунисана 2003 година и стана меѓународен супермодел за многу кратко време.
1 Мис Бикини на Универзумот 2009
Мис Бикини на Универзумот за 2009. година се одржуваше од 30.септември до 6.октомври 2009. во југозападната кинеска автономна област Гуанџи Жуанг. Планирано е да се направи модна „Т“ писта долга 209 метри со што би се влегло во Гинисовата Книга на Рекорди. Темата на настанов е „Убавината на Бејхај“ .
2 Мис Бикини на Универзумот 2006
Олена, Мисот од Украина, го победи „Мис Бикини на Универзумот“. Вкупно 48 убавици се натпреваруваа на Сребрената Плажа во Бејхај, во јужната кинеска Автономна Област Гуанси Џуанг. Изборот почна на 22 август 2006, а финалето се одржa на 26 август .
3 Мис Бикини на Универзумот 2005
Мисот на Македонија, Марјана Станојковска, беше крунусана за „Мис Бикини на Универзумот“ во завршницата на изборот за „Мис Бикини на Универзумот“ во Бејхај, познато летно одморалиште во југозападната кинеска Автономна Област Гуанџи Жуанг, на 30 јули 2005. Маријана има завршено уметност во Средното Уметничко Училиште „Лазар Личеноски“ во Скопје. Таа се занимава и со манекенство. Работи за скопската агенција „Моделс Ин“ .
Мисот на Турција, Дениз Сирин, и Мисот на Русија, Олга Шилованова беа првата и втората придружничка на Марјана.
Гном

Гном — митско суштество што се одликува со мал раст и подземен начин на живот. Според алхемичарот Парацелзус, гномовите се најважните духови на стихијата земја, поради што тие се движат низ земјата со леснотијата со која луѓето одат по неа, имаат конусни капи и сончевите зраци ги претвораат во камен. Во другите митологии тие се едноставно мали, грди и палави духови или гоблини. Некои тврдат дека имаат волшебна моќ што може да го направи човекот среќен или тажен.
Се верува дека зборот гном доаѓа од новолатинскиот збор ''gnomus'' и грчкиот збор ''gnosis'', што значи „знаење“. Според митот, гномовите чуваат тајно знаење и богатство. На пример злато, сребро и скапоцени камења. Куќниот гном живее во пукнатини и процепи или под шпорет. Гномот моли за храна, па дури и краде кога е многу гладен.
Зборот „гном“ понекогаш е и истозначник за „џуџе“.
1 Историја
Постои одредена забуна поради фактот што гномот е едно од многуте слични, но различни суштества од европскиот фолклор. Митските суштества како гоблините и џуџињата често се претставени како гномови и обратно. Гномовите се појавуваат во легендите на многу земји од Средна, Северна и Источна Европа под други имиња: каукис е пруски гном, а барбегазите се гномоподобни суштества со големи стапала во фолклорот на Франција и Швајцарија. На исток, понекогаш крилестите гномови се нарекуваат тенгу.
Денес, гномовите традиционално се сметаат за мали суштества — со брада и со шилести, шарени, конусни капи. Живеат во природни простори блиску до земјата и се грижат за дивиот свет. Тие се подобронамерни од другите народни суштества како што се гоблините. Гномовите исто така се здобиле со популарност од нивниот изглед во многу онлајн игри.
Тјудорска роза

Кога Хенри Тјудор ја презел круната на Англија од Ричард III во битка, тој со тоа ставил крај на Војната на розите помеѓу Ланкастерската (Црвена роза) и Јоршката династија (Бела роза). Мајка му била Маргарет Бофор од Ланкастерската, додека татко му бил Едмунд Тјудор from the Ричмондската династија; тој се оженил со Елизабета Јоршка за да ги обедини сите династии.
Така, тој ја создал Тјудорската роза, обединувајќи ги Белата јоршка роза со Црвената ланкастерска роза. Во хералдиката, розата се прикажува како бело на црвено ако стои на „хералдичко злато или сребро“, или црвено на бело ако стои на „хералдичка боја“, заради хералдичките правила за боите.
Употребата на розите еволуирала од грчки мит:
Афродита му подарила роза на својот син Ерос, богот на љубовта. Розата станала симбол на љубовта и страста. Ерос му ја дал розата на Харпократ, богот на тишината, за да го поттикне да не раскажува за индискрециите на мајка му. Така розата станала амблем на молчеливоста и тајноста. Во средниот век на таванот на собите на советите се обесувала роза, заветувајќи ги присутните на тајност, или ''суб Роса'', „под розата“.
Хенри Тјудор и Елизабета имале многу деца, од кои најславен бил Хенри VIII.
Тјудорската роза е националниот цвет на Англија.
Селски туризам

Селски туризам или агротуризам е тип на туризам каде се нуди угостителство на фарми на село. Во ова може да спаѓа и можноста да се помага во работата на фармата за време на престојот. Селскиот туризам често се практикува во винските региони, како во Италија, Франција и Шпанија но присутен е и во многу други земји, вклучувајќи ја и Македонија. Туристите можат да берат овошје и зеленчук, да јаваат коњи, да пробуваат мед, да учат за виното, да купуваат во продавници за подароци и тезги со локални или регионални земјоделски производи или рачно изработени подароци и многу друго. Секоја фарма обично нуди посебно и незаборавно искуство за цели семејства.
Селскиот туризам е развиен како важен бизнис-модел за издршка на земјоделски ентитети чии производи не се повеќе конкурентни на пазарот.
Со заеднички интерес за промоција, фармите се здружуваат во фестивали или тури.
Луѓето заинтересирани за тоа како се произведува храната која ја јадат можат да се сретнат со земјоделците и да разговараат за тоа. При овие посети, децата обично дотогаш не виделе жива патка или коза и не скинале јаболко директно од дрво. Од овој концепт произлегуваат и таканаречените „разонодни фарми“ кои им даваат на посетителите да берат за себе за паушал, нудејќи не само стандардни земјоделски производи, туку и храна, лавиринти, средби со животни, јавање коњи и места за пикник.
1 Поврзано
* Селски туризам во Македонија
* Екотуризам
* Село
* Село (средина)
* Шумарство
Реален број

Реалните броеви се сите рационални и ирационални броеви. Множеството на сите реални броеви се означува со R. Множеството на сите реални броеви е бесконечно и непреброиво, а бројот на елементите таканаречен кардинален збир на сите реални броеви се нарекува континуум. Реални броеви образуваат поле. Терминот реален е спротивен на имагинарен, или во математиката тоа се чистите имагинарни броеви (комплексни имагинарни броеви).
Применета уметност

''Применета уметност'' се однесува на примената на дизајн и естетика врз предмети за секојдневна употреба. Додека ''фината уметност'' служи за интелектуална стимулација на посматрачот или ''академски'' сензибилитети, применетата уметност содржи дизајн и креативни идеи придодадени на практични објекти како како шолја, списание или клупа во парк.
Полињата како индустриски дизајн, графички дизајн, модно творештво, внатрешно уредување, декоративна уметност и функционална уметност се смета за дел од применетата уметност.
Во креативен контекст, полињата како архитектура и фотографија исто така се сметаат за дел од применетата уметност.
1 Култура
Средновековната јапонска уметност не разликувала ликовна од применета уметност, туку постоел само концепт за „убавото“.
Во западните култури, од Движењето за применета уметност на преминот во XIV век, применетата уметност значајно добила на важност и признание.
Веројатно најпознатата школа за применета уметност е Баухаус.
2 Правци
* Арт нуво
* Движење за применета уметност
* Арт деко
Ват

Ват (анг. ''watt''; симбол: W, Вт) е изведена SI-единица за моќност. Еднаков е на 1 џул во секунда (1 J/s), или во електрични единици, еден волт-ампер (1 V·A).
Ват е брзина, во џули по секунди, при кој енергијата се претвора, користи или шири.
:<math>\mbox{W} = \frac{\mbox{J {\mbox{s = \frac{\mbox{Nm {\mbox{s = \frac{\mbox{kgm}^2} {\mbox{s}^3} = \mbox{VA}</math>
Единицата ''ват'' го добила името по Џејмс Ват поради неговите придонеси во развојот на парната машина и е усвоена на Вториот конгрес на Британската асоцијација во 1889 година и потврдена на единаесеттата Генерална конференција за тегови и мерки во 1960 година.
Единица за сила помножена со единица за време е и чест начин за искажување на енергија. На пример, еден киловат час, е количина на енергија која една направа ќе ја претвори во друг вид енергија за еден час, и изнесува 3,6 мегаџули. Мегават ден (MWd или MW·d) е еднаков на 86,4 GJ. Овие единици често се користат во контекст на електрани и броила за струја.
Изрека

Изрека — нешто изречено (кажано), кое се смета за забележително и значајно на еден или друг начин.
Зависно од аспектот на забележителност, постојат ред синоними или облици на изрека:
* Адаж. Афоризам кој се здобил со кредибилитет по пат на негова долготрајна употреба.
* Афоризам. Концизна запамтлива дефиниција.
* Банална поговорка. Површна изрека, која е стара и понекогаш банална.
* Гном (старогрчки: ''gnome'' или ''gignoskein'', знаење). Вид изрека, особено афоризам или максима која е осмислена за поучување во компактна форма.
* Досетка. Досетлива или смешна забелешка.
* Духовита забелешка. Паметна изрека, значајна по нејзиниот облик и стил, а не по нејзината содржина.
* Епиграм. Поетска форма или коментар по извесна идеја, настан или личност.
* Изветвена фраза. Безначајна, банална, или слаба забелешка.
* Клише. Многу површна, ветва или банална изрека.
* Максима. Фундаментален принцип или правило. Максимата е мудра изрека, која советува или препорачува начин на однесување. Во споредба со другите видови изреки, ова е концизна формулација на ултимативна вистина, фундаментален принцип или правило на однесување. Зборот потекнува од латинскиот збор ''maximus'', „највелик“, преку изразот ''maxima propositio'', „највелик исказ“.
* Мото. Коцизен израз на мотивација.
* Поговорка. Израз на практична вистина или мудрост.
Валута

Валута претставува единица за размена, односно за управување на односот помеѓу добрата и услугите. Таа претставува форма на пари, каде што парите се дефинирани како средство за размена. Валутна или монетарна зона е регион во кој одредена валута има доминантна примена на пазарот на размена. За да се управува пазарот помеѓу валутните зони, постои курсот, односно вредноста на една валута во однос на друга. Валутите можат да се окарактеризираат како фиксирани или слободни, засновани на нивниот режим на размена.
Во поголемиот број случаи, државата има монополска контрола врз дотурот и производството на сопствената валута. Земјите членки на Европскиот монетарен сојуз, се исклучок од ова правило, каде што оваа функција ја има Европската Централна Банка. Во Република Македонија официјална валута е Денарот и изнесува приближно 0.016 Евра за 1 Денар.
Потеклото на валутата е во 2000 година пред Христа. Се претпоставува дека валутата е воведена врз основа на два основни изума. Употребата на бројачи за да се осигура дека стоката која се испорачува е идентична со таа која што го започнала патувањето, и употребата на сребрени прачки како средства за размена.
Првите деривати во форма на монети се појавуваат некоe време подоцна.
Тулумба

Тулумба е вид сладок десерт широко распространет во сите традиционални слаткарници во Македонија и пошироко. Се прави од пржено тесто кое потоа се потопува во шербет. Ова е балканско слатко кое потекнува од Анадолија.
1 Други турски слатки
* Татлија
* Баклава
* Кадаиф
* Сутлијаш
2 Турски пијалаци
* Боза
* Турско кафе
Храм на Изида (Охрид)

Храм на Изида — храм на егитепската божица Изида во градот Охрид (тогашен Лихнид), чии остатоци се наоѓаат во денешниот центар на градот. Сместен е подземно, на просторот меѓу месноста Карабегомала и Градското собрание.
1 Археолошки зафати
Во мај 1967 год. при изградба на станбена зграда, ова археолошко наоѓалиште го откриле стручњаци од Охридскиот завод и музеј. Меѓутоа, поради специфичноста на просторот на кој има повеќе станбени објекти, а најмногу поради недостиг од средства, не се продолжило со пообемни истражувања.
Најголеми археолошки зафати, биле извршени во северозападниот дел од локацијата - крајниот северен темел на зградата. Бил откриен дел од градбата, кој се состоел од две простории. Најинтересно е што на овој простор биле пронајдени и две статуи на египетската божица Изида. Тие сега се чуваат во витрините на куќата на Робевци и претставуваат особено привлечни експонати. Просторот под зградата каде што е откриено ова наоѓалиште е заштитен со посебна метода.
2 Историја
Се претпоставува дека оваа градба, посветена на божицата Изида, датира од времето кога македонските војски се повлекувале од Египет на просторот на Македонија.
Со нивното доаѓање на овие простори, тие со себе донеле и дел од културното наследство, некои верувања од стариот Египет. Така се случило и култот кон божицата Изида, да биде пренесен кај нас. Меѓутоа, треба да се напомене дека е ова античка градба. Што се однесува до Изида, таа била божица на плодноста, на патувањата. Изида е египетска божица, а храмови посветени токму на неа има низ цела Македонија. Некои охридски археолози велат дека можат да се добијат нови сознанија за оваа градба само доколку продолжат испитувањата на просторот во централното градско подрачје во Охрид. Тие претпоставуваат дека ќе се пронајдат и деловите од статуите на Изида, што недостигаат сега.
Пушачка капа

Пушачка капа е капа која се носи при пушење за да се заштити косата од впивање на чад. Слични се на пушачките сакоа по тоа што се правени во ориентални стилови во имитација на турскиот фес, но нивната употреба не била широко распространета дури ни во Викторијанското доба.
1 Поврзано
* Пушачко сако
* Луле
* Пура
Ликург

Во Стара Грција и/или старогрчката митологија, името Ликург може да се однесува на:
# Друго име за Ликомед.
# Ликург (Тракија): Едонски крал кој го забранил култот на Дионис и скапо платил за тоа.
# Ликург (Спарта): легендарен законодавец.
# Ликург од Атина: Атински државник и еден од десетте Атички говорници (ц.390 - ц.325 п.н.е.); ''Против Леократ'' е неговиот едиствен зачуван говор, од петнаесетте кои се сметаат за негови од страна според Кецилиј од Калакте.
# Ликург (Крал на Аркадија)
# Ликург (син на Пронакс)
# Ликург (Крал на Немеја)
Пушачко палто

Пушачко палто (англиски: ''smoking jacket'') е денес релативно ретка облека која е специјално обмислена за пушење тутун, обично во облик на лулиња и пури. Додека стиловите се разликуваат, класичното пушачко палто завршува на половината и обично се прави од кадифе или можеби свила, со преклопена јака, подвиткани ракави и закопчување со јамки. Обично се прават во богати бои како темноцрвена и темнозелена.
Пушачкото палто било мошне популарно во Викторијанското доба, кога служело како заштита на „осетливите носеви“ на дамите. Ова значело дека секој господин требал да го облече своето пушачко палто пред да оди да пуши, обично по вечерата. Од исти причини се користеле и пушачки капи, но многу поретко.
Компаративната реткост на сериозно и посветено пушење на лулиња или пури како и денешните моди се виновни за реткоста на оваа облека; релативно високата цена на квалитетни модели исто така е ограничувачки фактор за нејзината употреба. Освен во продавници за антиквирани облеки, пушачкото палто може да се набави со специјално порачка или од ретки продавници за џентлменска облека како Тарнбул & Асер во Лондон и нивните експозитури на други места.
1 Поврзано
* Пушачка капа
* Луле
* Пура
Агломер

Во геометријата, агломер е транспарентна кружна или полукружна алатка за мерење на агли. Единиците мерки кои се употребуваат на агломерот се степени. Симбол на степенот е °.
Секој агломер има центар и основна линија, како и две скали со броеви во степени за мерење на агли во двете насоки (во насока на движењето на стрелките на часовникот, или во спротивната).
Основната линија не е дното на агломерот, туку е паралелна со дното и врви низ центарот. При мерење на агол со агломер, центарот се поставува врз темето на аголот, а едната страна од основната линија врз едниот крак на аголот. Гледајќи ја скалата која започнува на 0° се бара бројот на таа скала кој одговара на другиот крак од аголот.
Мерење на агол &lt;180°, Мерење на агол &gt;180°, Цртање на агол &lt;180°
Агломери постоеле уште од антиката. Попрецизните агломери имаат по еден или два крака кои помагаат при мерењето, а во денешно време најчесто се користат компјутерски апликации кои се уште попрецизни.
1 Поврзано
* Агол
* Степен (агол)
* Шестар
* Компас
Новинарство

Новинарство е дисциплина на собирање, потврдување, прикажување и анализирање информации врзани за актуелни настани, вклучувајќи трендови, жешки теми и луѓе. Професионалците што се занимаваат со новинарство се познати како новинари.
1 Поврзано
* Новинар
* Дописник
* Емитување вести
Островска држава

Островска држава или островска земја е суверена територија чии граници се дефинирани од сите страни со водена површина, и која има целосен суверенитет врз копнената територија. Во светот постојат повеќе островски држави, иако тренд во 20 век, е овие држави да се окрупнуваат, или да се припојуваат кон суверенитетот на копнена нација, како што е примерот со Холандија и Холандските Антили, каде што де факто постои сувереност но не и де јуре.
Островските држави се често мали по површина, а густината на население не изнесува повеќе од 8 луѓе на километар квадратен.
Според некои истражувања бројот на островските држави драстично ќе се намали до крајот на 2110 година, кога и се очекува пораст на нивото на морето за повеќе од 1 метар.
1 Поврзано
* Список на островски земји
Дарџилинг (чај)

Дарџилинг — чај што традиционално се цени високо над сите други црни чаеви, особено во Обединетото Кралство и земјите од поранешната Британска Империја.
По соодветно приготвување, чајот е редок и светол со цветна арома и донекаде остра танинска карактеристичност и пикантност која познавачите често ја опишуваат како мушкат.
Фалсификатите се сериозен проблем во глобалната трговија со чај; ширум светот се продава повеќе од 40,000 тони Дарџилинг чај, додека самото производство на таквиот чај се движи од 8,000 до 11,000 тони, вклучувајќи ја локалната потрошувачка. Како мерка против ова, Чајниот Одбор на Индија има развиено метод на цертификација и лого.
1 Видови
* Прва тура се бере од средината на март по пролетните дождови, има блага и многу светла боја и лесна арома.
* Втора тура се бере во јуни и дава килибарест и поостар напиток.
* Есенска тура се бере на есен по дождовната сезона, и е донекаде помалку нежен по вкус и пикантност.
Чајот кој се бере на лето (или во дождовната сезона) понекогаш се продава, но по пониски цени.
2 Наводи
* Darjeeling Tea,
3 Поврзано
* Непалски чај
* Асам (чај)
Координирано универзално време

Координирано универзално време или UTC (англиски: UTC - ''Coordinated Universal Time'', фран. ''Temps Universel Coordonné'') е високо прецизно стандардно атомско време, кое приближно го следи универзалното време. Засновано е на законите на разни земји во светот односно на часовните појаси, кои се прикажуваат позитивно или негативно во однос на УТЦ. Друго име за ова време е З-време или Зулу-време (го користи армијата на САД, на пример).
УТЦ е и системско време кое се користи во многу стадарди на Интернет и светската пајажина. ''Network Time Protocol'' е прилагоден да ги синхронизира часовниците на многу компјутери преку интернет, во однос на УТЦ. УТЦ се користи и во воздухопловството, метеролошките станици, летовите, воздушниот сообраќај и картите со цел да не се помеша летното сметање на времето.
Разликата помеѓу UTC и GMT (времето по Гринич) е многу мала и заради тоа често се користи името ГМТ, иако не е технички исправно.
1 Поврзано
* Часовен појас
* Список на часовни појаси
* Гринич
2 Наводи
fi:Aikajärjestelmä#UTC
Попис

Попис на население или цензус претставува организирано прибирање на разни податоци за населението кое се спроведува во една држава. Со пописот на жителите, често се прави и попис на домаќинства, стопанства, и бегалци. Гранката на статистиката која се занимава со пописот се нарекува Пописна статистика. Поголемиот број на држави ги организира пописите во точно одредени временски делови, кој е обично околу 10 години. Популационата комисија на Обединетите нации предложила, заради компарација на податоците, пописите да се обавуваат на крајот на секоја декада или на почетокот на секоја деценија. Пописите кои се поврзани со економијата (фабрики, рудници, претпријатија, фарми) се прават по друг распоред. Тие се прават во критичен момент (Цензусен ден) кој го одредува државата.
1 Елементи на пописот
Пописот се прави во 4 фази:
* Подготовка за Попис
Која подразбира, дефинирање на прашањата кои ќе ги одговараат пописниците, известување на населението дека ќе има попис. Прашањата се дефинираат врз однапред подготвените параметри кои и се потребни на државата за нормално функционирање на нејзините институции, и информации кои ги бараат меѓународните организации каде што членува државата.
* Собирање на информации
Кое може да се прави од врата на врата, преку интернет или по пошта. Во минатото постоел принцип каде што овластени попишувачи оделе од врата на врата, додека денес тоа може да го направи едно домаќинство.
* Анализирање на податоците
Ова е всушност и најтешкиот дел од пописот, кој подразбира шифрирање на податоците, и разни пресметки. Денес овој систем е дигитализиран и се прави со компјутерски програми кои во зависност од внесените податоции, вршат класификација, поделба и изведуваат статистички податоци.
* Објавување на податоците
Кое подразбира јавно известување за резултатите од пописот, нивно вбројување во статистичките заводи, архивирање и објавување преку разни медиуми.
2 Потекло на пописот
Примитивни облици на попис биле правени од Вавилонците (3800 п.н.е), Грците, Евреите, Кинезите, Египќаните и Римјаните. Овој попис се правел со цел да се евидентира воената сила, со цел исполнување на даночни обврски итн. Првиот модерен попис е направен на Француската територија во Канада во 1665 и 1666 година.
3 Поврзано
* Попис на населението на Македонија (2011)
4 Наводи
Бентли „Државна лимузина“

Бентли „Државна лимузика“ (|Bentley State Limousine) — автомобил направен од „Бентли“ (''Bentley Motors Ltd'') за кралицата Елизабета II по повод нејзиниот златен јубилеј во 2002 г.
Автомобилот има двоен турбомотор со работна зафатнина од и 8 цилиндри. Ова е прилагодена верзија на моделот Arnage R со моќност од 400 кс и момент на сила од 835 Њм. Максималната брзина е ограничена на 210 км/ч.
Лимнузината е за 0,91 м подолга од стандардниот Arnage, повисока за 25,4 см и поширока за 15,24 см. Опремена е со широки врати чии шарки се одзади и се отвораат речиси 90 степени.
Автомобилот е блиндиран, има противмински под, стакло кое издржува пукање од базука и кабина која се запечатува против напад со гас. Овие безбедносни мерки му даваат на автомобилот тежина од 4.000 кг, и тој се движи на зарамнети гуми.
Направени сае само два примерока од овој автомобил — и двата за кралицата и со тоа е уште поредок од легендарниот Ролс-Ројс „Фантом IV“, со само 18 примерока, ексклузивно само за кралски семејства и шефови на држави.
1 Поврзано
* Државен автомобил
Притисок

Притисок (симбол: ''p'' or ''P'') е сила применета нормално на површината на едно тело за единица површина на која е распределена таа сила. Баждарниот притисок е притисокот релативен на амбиенталниот притисок.
Се користат различни мерни единици за притисокот. Некои од овие единици се добиени како сила на единица површина, во SI единица на притисок е паскал (Pa), што е всушност еден њутн на квадратен метар. Притисокот исто така може да биде изразен и преку стандардениот атмосферски притисок, со мерна единица атмосфера (atm) и е еднаков со овој притисок и торсе дефинира како  <sup>1</sup>⁄<sub>760</sub> од овој притисок. Манометричните единици како што се сантиметри вода, милиметри жива се користат за да искажат притисоци во однос на висината на столб на одредена течност во манометар.
1 Дефинирање
Притисок е количество сила на единица плоштина. Симболот со кој се означува е ''p'' или ''P''. Од Меѓународниот сојуз за чиста и применета хемија препорачуваат симболот за притисок да е мало ''p''. Сепак, големо ''P'' е во широка употреба.
1.1 Равенка
Математички:
:<math>p = \frac{F}{A}</math>
каде:
:<math>p</math> е притисок,
:<math>F</math> нормална сила,
:<math>A</math> плоштина врз која што силата дејствува.
Притисокот е скаларна величина. Ги поврзува нормалниот вектор на рамнината со нормалната сила што дејстува на истата рамнина. Притисокот е константа на пропорционалност меѓу овие два вектора:
:<math>d\mathbf{F}_n=-p\,d\mathbf{A} = -p\,\mathbf{n}\,dA</math>
Саат-кула (Скопје)

Саат-кулата во Скопје — шестокатна саат-кула, која се наоѓа северно од, но во склоп на Султан-муратовата џамија. Подигната е во периодот од 1566 до 1572 година. Таа била првата саат-кула на територијата на Османлиската држава. Механизмот на часовникот бил донесен од саат кулата во Сигет, Унгарија, по неговото заземање од страна на Турците. Изградена е на темелите на порана средновековна одбранбена кула. Некогаш била дрвена, но подоцна била преградена со тули.
1 Историја
Според сознанијата, кулата била изградена во периодот од 1566 до 1572 година, а часовникот бил донесен од освоениот унгарски град Сигет. Нејзиниот долен ѕидан дел, всушност, е остаток од една од четирите кули во составот на бедемите кои го заштитувале манастирот „Св. Ѓорѓи Скоропостижник“. Во палежот на градот и големиот пожар од 1689 година, кулата претрпела голема штета, но сепак останала во првобитниот облик сè до 1904 година, кога по наредба на валијата Хафиз-паша била преуредена и го добила денешниот облик и висина од 37 метри. За време на земјотресот во 1963 г., на саат-кулата ѝ биле нанесени големи штети и притоа бил изгубен часовниот механизам. Подоцна, градбата на саат-кулата била обновена, но без нејзиниот часовен механизам. Новите часовници на кулата биле додадени на 26 мај 2008 година, во рамките на проектот на Општина Чаир за нејзина реконструкција.
2 Архитектура
За изгледот и намената на кулата, најмногу сведочат записите на познатите патописци. Така, францускиот патописец Филип Дифрен-Кане забележал дека:
„во Скопје има часовник што се слуша во целиот град, а часовите ги отчукува на француски начин.“
Според Хаџи Калфа, пак, оваа саат-кула била најголема меѓу сите кули на христијаните, а часовникот ги отчукувал часовите и дење и ноќе, при што ѕвонењето се слушало на „два часа далечина“.
Од записите на Евлија Челебија и Хаџи Калфа се согледува дека градбата на саат-кулата во својот првобитен облик била со шестаголна основа, чиј горен дел бил изграден од дрвена конструкција. По нејзиното преуредување во 1904 година, дрвената конструкција била заменета, по што градбата била целосно изгардена од тули. Од дното до врвот на кулата, каде што се поставени часовниците, водат 105 скали.
3 Поврзано
* Саат-кули во Македонија
* Султан-муратова џамија
* Манастир „Св. Ѓорѓи Скоропостижник“
* Стара скопска чаршија
4 Галерија
Оперски двоглед

Оперски или театарски двоглед е дискретен двоглед со мала моќ кој се користи за гледање на изведби. Обично зголемувањето му е ограничено на до 5 пати за да се намали тресењето на сликата и за да се задржи доволно големо видно поле. Обично се препорачува зголемување од 3 пати. Кога се користат на мјузикл, опера, балет, рок-концерт, театар или циркус, добар оперски двоглед дава поглед ист како оној од првиот ред.
1 Поврзано
* Двоглед
* Дурбин
* Телескоп
Ед Пискор

Ед Пискор (|Ed Piskor; – ) — уметник на алтернативниот стрип, кој живее во Питсбург, Пенсилванија. Бил поранешен студент на школата „Џо Кјуберт“ што е најпозната по соработките со пионерите на андерграунд стрипот Харви Пекар и Џеј Линч. Тој е култен уметник на министрипот.
Стапка (мерка)

+ 1 стапка =
американски/империјални
12 in (ин), 1/3 yd (јд)
SI-единици
0,3048 м (m)
Стапка (англиски: ''foot'', множ. ''feet''; симб. ft, ст или ′) е единица мерка за должина во разни системи како англиските, британските и американските мерни единици. Должината ѝ варира од систем до систем, но секоја е околу четвртина до третина метар. Денес најчсто се користи меѓународната стапка. Во 1 јард има 3 стапки, а во една стапка има 12 инча.
Стапката е честа мерна единица во САД, Обединетото Кралство и Канада. Во САД и ОК личната висина се изразува во стапки и инчи. Во Канада пак, сè повеќе се употребуваат метри за висина, а стапки за растојание.
1 Меѓународна стапка
Во 1958 во САД и земјите од Комонвелтот меѓународниот јард е дефиниран како 0,9144 метри. Така, меѓународната стапка се дефинира како еднаква на 0,3048 метри (еквивалент на 30,48 сантиметри).
Стандардниот меѓународен симбол за стапка е „ft“ (погл. ISO 31-1, Прилог A). Во некои случаи се користи прим, кој е многу сличен на апостроф, а инчот со прим. на пример, 6 стапки 2 инча се пишува како 6′2″. Ова е збунувачко затоа што примот и двојниот прим се исто така симболи за лачни минути и лачни секунди.
2 Американска геометарска стапка
Во САД геометарската стапка се дефинира како 1200/3937 метри. Се користи исклучиво за мерења на Американската крајбрежна и геодетска инспекција. Оваа стапка е поголема за 610 нанометри од меѓународната стапка.
3 Историјат
Стапката како мерка се користела речиси во сите култури и се делела на 12 или понекогаш 10 инча/палца или на 16 прсти. Првата позната стандардна стапка постоела во Сумерија, каде е дефинирана на статуата на Гудеја од Лагаш околу 2575 п.н.е. Некои метролози сметаат дека стапката била прифатена и како египетска мерка во Стара Грција и дека токму од таму римјаните ја презеле својата стапка (која е поголема).
4 Поврзано
* Мерни единици
* Историја на мерењето
* Мерни системи
* Англиски мерни единици
* Империјални мерни единици
* Американски мерни единици
* Систем SI
5 Надвцорешни врски
*
Американски сјај

''Американски сјај'' (англиски: ''American Splendor'') е серијал на автобиографски стрипови и графички новели напишани од Харви Пекар и нацртани од голем број на различни стрип-цртачи. Во 2003 направена е филмска адаптација.
de:American Splendor
ja:アメリカン・スプレンダー
Викимапија

Викимапија (''Wikimapia'') — семрежен извор којшто ги комбинира Гугл картите со вики систем, овозможувајќи им на корисниците да додаваат информации (во вид на забелешка) на било која локација на глобусот. Создаден од Алексадар Корјакин и Евгениј Савелиев, проектот беше лансиран на 24 мај 2006 и цели кон „опишување на целата планета Земја“.
ВикиМапија не е поврзана со Википедија и фондацијата Викимедија, но нивната страница изјавува дека „била инспирирана од Википедија“.
Дипломатско претставништво

Дипломатско претставништво претставува постојан задграничен државен орган за надворешни односи, а воедно и официјален постојан државен орган за реализација на дипломатската дејност. Тоа ја претставува својата држава (по сите прашања) на територијата на туѓа држава, и поддржува официјални односи со таа држава како и со другите дипломатски претставништва во таа држава. Дипломатското претставништво релативно доцна се утврдува како постојан институт за дипломатски односи. Во пракса тоа станува реалност некаде околу 16 - 17 век иако како институт бил познат и многу порано. Дипломатските претставништва се два вида: посолства и легации. Посолствата се повисок степен на дипломатски претставништва. Кога меѓу две држави постојат односи на коишто им се придава поголемо значење, тогаш се основува посолство. На чело на посолството стои раководител - амбасадор (амбасадорите на Ватикан се нарекуваат нунциј). Легациите се вториот вид на дипломатски претставништва и се од понизок степен (се смета дека меѓу содветните држави не треба да се основаат посолства). Раководителите на легациите се полномошни министри т.е. лица со понизок клас од испратениците. Но независно од својот вид (посолство или легација) функцијата им е иста. Функцијата на претставништвото се определува според меѓународното право (Виенската Конвенција за дипломатски односи) и од внатрешното право на државата која што ја претставува. Според Виенската Конвенција основните функции на дипломатското претставништво се пет, и тоа:
* претставителна
* заштитна
* преговорна
* информациска
* пријателска
Вардарска Бановина

Вардарската Бановина — административно територијална единица (бановина) во рамките на Кралството Југославија од 1929 до 1941 год. Се наоѓала на најјужниот дел на земјата, во чии рамки спаѓала целата територија на денешна Република Македонија, јужните делови од Средна Србија и југоисточно Косово. Именувана е по реката Вардар со административно средиште во градот Скопје.
На чело на бановината бил бан, именуван од кралот, по предлог од Министерскиот совет, со мандат од 4 години. Бановината била востановена е со посебен закон и во неа влегувале Вардарскиот дел на Македонија, Јужна Србија, областа Косово и речиси цела Метохија, со вкупно 36.672 км<sup>2</sup>. Бановината била поделена на 44 околии (срезови) и 453 општини, подоцна намалени на 365.
Според статистиките од 1930 година, од деветте југословенски бановини во тоа време, Вардарската Бановина била најголема бановина со површина од , а четврта според население со 1,386,370 жители.
1 Граници
Според уставот на Кралството Југославија од 1931, Вардарската Бановина на север се граничела со границите на Зетската и Моравската Бановина, а на исток, југ и запад со државните граници на Бугарија, Грција и Албанија.
2 Историја
Бановината била создадена со новата административно-територијалната поделба на државата во октомври 1929 година, истовремено кога било сменето името од Кралство на Србите, Хрватите и Словенците во Кралство Југославија. Подоцна била потврдена и со следниот т.н. Октроисан устав од 1931 година.
Во 1941, силите на Оската во Втората светска војна ја зазеле Југославија, и со тоа Вардарска Бановина и ја поделиле помеѓу Бугарија, Србија под германска воена управа и Албанија под италијански протекторат. По Втората светска војна, јужниот дел од регионот станал Демократска Федерална Македонија додека северниот дел се припоил кон Демократска Федерална Србија, кои пак биле дел од Демократска Федеративна Југославија.
3 Демографија
Попис на населението на Кралство Југославија од 1931 (по вероисповед)
вера, број на верници, %
православна, 1.046.039, 66,45%
римокатоличка, 18.474, 1,17%
евангелистичка, 430, 0,02%
останати христијани, 2.346, 0,15%
исламска, 499.362, 31,72%
''без конфесија'', 7.594, 0,48%
ВКУПНО, 1.574.245, 100%
4 Банови
Слика, Име(Роден–Починал), Почеток на мандатот, Крај на мандатот
Живоин Лазиќ(1876—1958), 10.1929, 07.1932
Јаниќије Красоевиќ (в.д.), 07.1932, 04.1934
Александар Станишиќ(1877—1934), 04.1934, 09.1934
Драгослав Ѓорѓевиќ(1887—1973), 01.1935, 09.1935
Ранко Трифуновиќ(1878—1939), 09.1935, 02.1936
Светислав Пауновиќ, 08.1936, 07.1937
Марко Новаковиќ, 07.1937, 02.1939
Владимир Хајдук-Вељковиќ(1892—1939), 03.1939, 09.1939
Александар Андреевиќ(1877—?), 10.1939, 06.1940
Живоин Рафајловиќ(1871—1953), 07.1940, 1941
5 Поврзано
* Список на општини во Вардарска Бановина по население (1931)
* Кралство Југославија
* Вардарска Македонија
Пиктон

Пиктон (|Picton, |Waitohi) — гратче во северниот врв на Заливот на Кралицата Шарлота близу северноисточниот агол на Јужниот Остров на Нов Зеланд. Во 2017 г. населението броело жители. Наречен е по Томас Пиктон, воен соработник на Војводата од Велингтон кој загинал во Битката кај Ватерло.
Меѓуостровските фериботи пристигаат и поаѓаат кон Велингтон преку Марлборските Заливи. Најголемиот дел од заштитениот дел на маршрутата оди преку Торискиот Канал јужно од Арапава. Гратчето Ваикава е две минути возење од Пиктон и двата се пректично еден град. Вакикава има марина која е една од најголемите во Нов Зеланд.
1 Сообраќај
Главната северна железничка линија и државниот автопат (State Highway 1) го поврзуваат Пиктон јужно со Бленем, Крајстчерч и понатаму, додека живопосниопт пат по крајбрежјето (кој е пократок, но поспор) оди западно кон Хевлок.
Далекусежениот патнички воз Транскоустал доаѓа од Крајстчерч и линијата завршува во Пиктон.
Околни населени места се Анакива, Ваикава и Шекспиров Залив.
Поморскиот центар Едвин Фокс го чува бродот „Едвин Фокс“ кој е единствениот останат брод кој превезувал осуденици во Австралија. Момнетално бродот е во фаза на реставрација и конзервација.
2 Значајни личности родени во Пиктон
* Џудит Адамс — австралиска политичарка
* Ланс Карнис — првак на новозеландската крикетна репрезентација
Црква Свети Василиј (Москва)

Покровска катедрала (руски: ''Собор Покрова'') или попросто ''Катедралата Покровскиј'', попозната како Катедралата на Св. Василиј Блажениот (руски: ''Собор Василия Блаженного'') или ''Катедрала Св. Василиј'' е црква со повеќе конусни покриви карактеристични за руската црковна архитектура која што се наоѓа на Црвениот плоштад во Москва и се смета за симбол на уникатната позиција на Русија помеѓу Европа и Азија.
Изградбата на црквата започнала во времето на Иван IV (познат и како Иван Грозни), во чест за освојувањето на Казанскиот хаганат. Изградбата започнала во 1555 година, а истата завршила во 1561 година. Таа била највисоката градба во Москва, сè до 1600 кога била изградена кулата на Иван Грозни. Во 1588 година била изградена на нејзината источна страна капела. Во дворот на комплексот се наоѓа бронзена статуа на Димитриј Пожарски и Кузма Мињин, кои ја обединиле својата армија во времето на полските походи кон Русија во т.н. Време на неволи. Во почетокот статуата била поставена на Црвениот плоштад, но советската влада ја тргнала од таму поради одржување на парадите.
1 Наводи
Милиметар

Милиметар (симб. мм или mm) — мерка за должина, илијадити дел од метарот, што е основна мерна единица за должина во СИ Системот. Милиметарот дел дел од Метричкиот систем. Може да се користи и како дел за мерење на површина како милиметар квадратен или за волумент како милиметар кубен.
Следствено милиметарот припаѓа заедно со останатите мерки:
микрометар &lt;&lt; милиметар &lt;&lt; сантиметар &lt;&lt; дециметар &lt;&lt; метар &lt;&lt; декаметар &lt;&lt; километар
Па (утврдување)

Па (маорски: ''pā'') е маорско село во Нов Зеланд ко е е утврдено и изградено за одбрана. Тие се сметале за племенски општествен и социо-политички центар на сите иви. Во маорското општество, големо па ја претставувало маната (власта) на еден поглавар или рангатира. Речиси сите па биле изградени на безбедни и плодни места. Иако биле изградени за одбрана, тие биле претежно живеалишта.
Паорски па играле значајна улога во Маорските војни.
Па биле конструирани од луѓе кои се бореле со мускети и рачни оружја (како копје, таиаха и мере) против Британската војска и вооружена полиција кои имале мечеви, пушки и тешки оружја како хаубици и ракетна артилерија. Обично се правеле за доста кратко време, често помалку од два дена, и пружале отпор долги часови, а понекогаш и недели.
Ограничувачки фактор бил тоа што луѓето морале да одат дома за да обработуваат земја или да собираат од природата. Затоа 4 до 6 месеци годишно овие утврдувања биле напуштени.
1 Некои јавни „па“ во Нов Зеланд
* Залив на Островите: Корорипо, Керикери
* Фангареи: Парахаки
* Окленд: Маунгакиекие, Рид со Едно Дрво, Маугафау, Идн, Те Пане А Матаахо, Мангере
* Коромандел: р‘т Опито, Фитианга
* Залив Пленти: Капу те Ранги, Факатане'
* Хоков Залив: Отатара, Тарадејл
* Таранаки: Те Кору, Оакура, Ококи (Сер Питер Баков споменик)
* Марлборо: р‘т Карака, Пиктон
* Кантербери: Каиапои, Вуденд
* Отаго: Хуриава, Каритане Катики, јужно од Моераки Мапоутахи, Пуракаунуи
2 Поврзано
* Маорски војни: Стратегија и тактики
Литар

Литар или (л или L) — единица за зафатнина. Литарот не е дел од системот SI, но е прифатена за употреба во самиот систем. Внатре во системот литарoт е дефиниран во кубни метри (м<sup>3</sup>). Се појавува во неколку варијанти во метричкиот систем.
1 Дефинирање
Литарот е дефиниран, како посебно име за кубен дециметар (1 л = 1 дм<sup>3</sup>). Или 1 л = 0,001 м<sup>3</sup>
Литарот на почетокот е дефиниран како волумен кој го зафаќа вода со тежина од 1 килограм, при нормален притисок и температура. Оригиналниот метрички систем го користел литарот како основна единица.
2 SI-претставки кои се однесуваат на литарот
Степен, Назив, Симболи, Степен, Назив, Симболи
10<sup>0</sup>, Литар, l, L, л, Л
10<sup>1</sup>, Декалитар, dal, daL, дал, даЛ, 10<sup>−1</sup>, Децилитар, dl, dL, дл, дЛ
10<sup>2</sup>, Хектолитар, hl, hL, хл, хЛ, 10<sup>−2</sup>, Сантилитар, cl, cL, сл, сЛ
10<sup>3</sup>, Килолитар, kl, kL, кл, кЛ, 10<sup>−3</sup>, Милилитар, ml, mL, мл, мл
10<sup>6</sup>, Мегалитар, Ml, ML, Мл, МЛ, 10<sup>−6</sup>, Микролитар, µl, µL, µл, µЛ
10<sup>9</sup>, Гигалитар, Gl, GL, Гл, ГЛ, 10<sup>−9</sup>, Нанолитар, nl, nL, нл, нЛ
10<sup>12</sup>, Тералитар, Tl, TL, Тл, ТЛ, 10<sup>−12</sup>, Пиколитар, pl, pL, пл, пЛ
10<sup>15</sup>, Петалитар, Pl, PL, Пл, ПЛ, 10<sup>−15</sup>, Фемтолитар, fl, fL, фл, фЛ
10<sup>18</sup>, Ексалитар, El, EL, Ел, ЕЛ, 10<sup>−18</sup>, Атолитар, al, aL, ал, аЛ