Стара пошта во Белград

Пошта Белград 2, Стара пошта, позната и како Зграда на поштата на плоштадот Савски и зграда на поштата на Железничката станица, е зграда во Белград. Се наоѓа веднаш до главната железничка станица во Белград и се смета за една од најубавите градби и симболи на градот. Изградена е за време на српско-византиската преродба во 1929 година по проект на архитектот Момир Коруновиќ. Архитектите „многу ја критикувале“ архитектурата на зградата.
1 историја
Фасадата на зградата била со комбинација од вдлабнати и хоризонтални редови на прозорци, корнизи, фронтови, опкружувања и медалјони, со ретка во Белград експресионистичка пластична декорација и динамичен изглед. Покрај романтичните, експресионистичките и југендстил мотивите, архитектот го додал и својот личен печат во форма на фронтови на покривот. Работејќи на оваа зграда, Коруновиќ ја напуштил академската ригидност и симетрија.
На крајот на 1930-тите, поштата Белград 2 била „најголема на Балканот“, со 700 вработени. Условите за работа биле тешки: скалите и просториите се опишани како темни, вработените „не паметат кога работеле лифтовите“, освен еден товарен лифт. Во големата сала за сортирање писма, „луѓето тешко се гледале наутро“ поради прашината и загадувањето и немањето на доволно персонал, а зачестени биле и случаите на туберкулоза.
Во текот на 1935 година низ поштата поминале 414.779.000 различни видови пратки. Поштата била поделена на делови:* испорака - пратки за белграѓани,
* експедиција - пратки од Белград до остатокот од светот,
* прв и втор пакет - пакети од Белград или за белграѓани,
* колективна каса - „целиот монетарен поштенски сообраќај на главниот град“,
* амбулантски пошти - три во Скопје, две во Суботица, по една во Кариброд, Љубљана, Загреб, Петровград и Пожаревац и
* царинење - отворање и царинење на пакети од странство за Белград и истокот на државата.
Поштата најмногу била уништена за време на сојузничкото бомбардирање на Југославија во Втората светска војна, а подоцна била реконструирана во 1947 година во социјалистичката реалистичка архитектура фаворизирана од новата СФРЈ.
Според ''Форбс'', оригиналните цртежи и скици не се зачувани, но дел од проекциите на зградата и фасадата се зачувани во архивата на семејството Коруновиќ, кај внукот на архитектот.
1.1 Оглас за обновување
Во текот на 2018 година, заменик градоначалникот на Белград, Горан Весиќ, најавил дека очекува обнова на старата фасада. Архитектот и урбанист на град Белград, Марко Стојчиќ, потврдил во јули 2020 година, дека зградата на Старата пошта ќе го добие изгледот што го имала пред Втората светска војна. Експертите од градскиот Завод за заштита на спомениците на културата се надоврзале на тврдењето дека на Поштата делумно ќе се врати нејзиниот поранешен изглед, бидејќи објектот ја изгубил првобитната структура. Во јуни 2022 година било најавено дека по реновирањето во него ќе бидат сместени театар и библиотека. Во декември 2022 година Министерот за финансии Синиша Мали го потврдил реновирањето и прецизирал дека во него ќе бидат сместени училиште, детска градинка, театарот Бошко Буха и Детскиот музеј.
На 11 септември 2023 година „Поштата 11000 Белград 6“ била преместена од оваа зграда.
Следната година во ноември 2023 година било најавено дека зградата ќе се урне и ќе се изгради нова, според првичниот план на Коруновиќ.
2 Галерија