procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Облик на растенијата

Обликот, надворешниот вид или хабитусот на растенијата (|hábitus — ''надворешност, вид, облик, изглед'') го одразува потеклото на нивните гранки, нивниот број, животниот век и формата на сите нивни делови.
На пример, обликот на едногодишните треви (и тревести растенија) го сочинуваат сочни надземни изданоци кои изумираат по еднократното оплодување (или плодоносење).
Многугодишните тревести растенија се одликуваат со едногодишни надземни делови, додека подземните делови се повеќегодишни, кои даваат нови надземни изданоци на местото на изумрените.
Обликот на дрвјата и грмушките зависи од задрвенетите многугодишни надземни изданоци со многукратно плодоносење; при изумирањето на пониските гранки и развивањето на трупци, растението станува дрво, додека при рамномерниот развиток на сите гранки, се добива облик на грмушка.
Катовност (ботаника)

Кат — елемент од вертикалната структура на фитоценозата. Катовите се разликуваат визуелно по нееднородната вертикална распределба на фитомасата. Се разликува подземна и надземна катовност. Благодарение на катовниот распоред на растенијата во заедниците, абиотичките услови на животната средина (светлина, топлина, почва) се искористуваат најдобро од страна на растенијата. Овој податок укажува на тоа дека еколошките услови за живот на секој кат се различни.
Во шумите составени од растенија кои припаѓаат на различни животни форми можат да се забележат следните катови:
*''кат A'' — дрвја (кат на дрвја);
*''кат B'' — грмушки (кат на грмушки);
*''кат C'' — треви (кат на тревестите растенија);
*''кат D'' — кат на мовови и лишаи.
Една од поважните особини на катот на дрвјата е ''големината на короната на дрвото''. Оваа величина се изразува како однос на површината која ја зазема короната со општата површина на испитуваната единка (организам).
Како една од поважните одлики на тревестите заедници и тревниот кат од шумите се јавува ''аспектот'' — го дава надворешниот изглед на фитоценозата (физиономичност, обоеност), кој се менува во согласност со последователните фази од развитокот на растенијата и годишните времиња.
Како надворешна одлика се јавува ''абунданцијата'', која претставува број на единки од определен вид на растенија на една пробна површина. При определувањето на абунданцијата се користат табели изработени од германскиот научник Оскар Друде.
Кај некои видови на ливади, можна е појава и на дополнителни катови: високотревен, среднотревен и нискотревен кат.
Животни облици на растенијата

Животен облик на растенијата, биолошки облик, биоморфа — надворешен облик на растенијата (хабитус) кој ја одразува нивната приспособеност (адаптираност) кон условите на животната средина. Овој поим е предложен од данскиот ботаничар Јоханес Евгениус Варминг (1884), кој под него подразбирал „облик, во која вегетативното тело на растенијата се наоѓа во хармонија со надворешната средина, од семето до изумирањето“.
Во процесот на поединечниот развиток (онтогенеза), надворешниот облик на растенијата се менува. Факторите на средината кои влијаат на измените можат да се поделат на надворешни (околната средина) и внатрешни (внесени во генетскиот код). И покрај разновидноста на животните облици на растенијата, постојат неколку општи критериуми врз основа на кои многуте животни облици можат да се поделат на групи.
1 Класификација
Прва класификација на основните облици на растенија основана на нивниот надворешен облик дал германскиот природонаучник Александар фон Хумболт. Таа се состоела од 19 основни облици и била објавена во 1806 година. Критериумите врз кои тој ја градел оваа класификација се основале на физиономските одлики на растенијата. По оваа првична класификација, следувале неколку други, и тоа оние на Антон Кернер (1863), Август Гризебах (1872), Оскар Друде (1913), во кои покрај физиономските параметри, свое место заземале и некои други одлики.
Подоцнежните класификации се основале на некои специјални адаптивни признаци: положба на пупките и одликите на заштитните лушпи на пупките (Христен Раункиер, 1905, 1907) и по способноста за вегетативно размножување (Георгиј Николаевич Висоцкиј, 1915 и Емануил Хенрихович Казакевич, 1922).
Советскиот ботаничар Иван Григоревич Серебрјаков предложил (1962, 1964) класификација која се основала на структурата и должината на животот на надземните потпорни елементи на растенијата.
2 Поврзано
* Раункиерова поделба на растенијата
Ганимед (месечина)

Ганимед (грчки Γανυμήδης) е месечина на Јупитер, наречена по митолошкиот Ганимед. Ова е најголемата месечина во Сончевиот Систем и е поголема од Плутон. Кружи околу Јупитер на далечина од 422.000 километри. Полупречникот му е 2631 км, а масата 1,48 × 10<sup>23</sup>кг.
1 Физички одлики
Со минување на леталото Галилео, се покажало дека Ганимед е составен од четири слоја: мало јадро од течно железо и сулфур, замрзната силикатна обвивка, длабок солен океан, и надворешна замрзната кора.
1.1 Релјеф
На површината на Ганимед има два вида релјеф: многу стари темни подрачја густо прекриени со кратери и помлади посветли подрачја испресечени со пукнатини и гребени, за кои се смета дека имаат тектонско потекло. Според инфрацрвените фотографии, заклучено е дека посветлите подрачја имаат висок процент на мраз, додека потемните имаат повисок процент на карпи.
Микобактерии

Микобактерии се голема група на грампозитивни еубактерии, од кои најпознати се ''Mycobacterium tuberculosis'', причинител на инфективното заболување туберкулоза, потоа ''Mycobacterium leprae'', предизвикувач на лепра, додека останатите припадници на овој род се именувани како нетуберкулозни, атипични или сапрофитни микобактерии. Основни одлики на микобактериските клетки се:
# Специфична градба на клеточниот ѕид, односно присуство на миколински киселини.
# Посебна особина на задржување на кисел алкохол во клеточниот ѕид, врѕ основа на која се врши селективно боење по Цил-Нилсен.
# Висока процентуална ѕастапеност на G+C парот во нуклеинската киселина на истите (62-70 % mol).
Ки-аи

Ки-аи или силен воздив при удар. При изведување на ката, во одредени моменти ударите ги следи силен воздив кој се вика Ki-ai. Таков звук секогаш се испушта при големи физички напори и во спортот и во секојдневниот живот. Ki-ai не смее да се слуша како целосен одреден глас. Тој е најблизок на звукот кој настанува кај нагли издишувања токму кога последната количина на воздух излегува од белите дробови. Кога се задаваат удари или блокирања, Ki-ai го зголемува ефектот на снагата, поради настанатата цврста врска меѓу градниот кош и абдоменот. Во изведувањето на ударите се вклучува максималниот број на мускули. Максималната контракција на мускулите на долниот абдомен резултира со моќно и брзо движење на воздухот низ респираторниот систем предизвикувајќи познат звук, Ki-ai. Во тоа
издишување е содржана комплетната ментална и физичка енергија на каратистот. Кога во катата ќе се слушне Ki-ai, тоа по правило значи дека противникот е исфрлен од понатамошна борба со многу силен удар.
1 Наводи
Биомеханичка структура на карате елементи од групата Хеиан кати и нивна оптимална методска поставеност - Магистерски труд, Благојче Ј. Андреевски, јуни 2005, Скопје.
Ева Браун

Ева Ана Паулина Браун (род. во Минхен Германија - поч.) му била долгогодишна сопатнична и сопруга на Адолф Хитлер за еден ден.
1 Биографија
Родена е во Минхен, како ќерка на учител. Се образувала во приватно училиште и била посветена на спорт и атлетика.
Била ќерка на школски учител. Се образувал во школата за бизнис, но секогаш била посветена на атлетиката. Неколку месеци работела како рецепционер во болница, и тогаш ја прифатила работата како личен асистент на нацистичкиот фотограф Хајнрих Хофман. Тука го сретнала Хитлер во 1929 година и се заљубила во него на прв поглед. Тој и се претставил како „Господин Волк“ (тоа име го користел во почетоците на неговиот политички живот поради безбедносни причини). Ева пробала да се самоубие во 1935 година, заради несогласувања во врска со Адолф Хитлер. Имала големо влијание врз Хитлер, и некои историчари тврдат дека некои од најлошите идеја биле нејзини замисли.
На 30 април 1945 година се убива заедно со Хитлер во бункер во Берлин. Нејзиното тело било запалено заедно со телото на Хитлер.
Конкорд (плоштад)

Конкорд (|Place de la Concorde = „Плоштад на Слогата“) — најголемиот плоштад во Париз, Франција.
Се наоѓа во центар на градот во 8-от ародисмент. Од него тргнува авенијата Елисејски Полиња и се протега сè до Триумфалната порта. По плоштадот Кинконс во Бордо, ова е најголем плоштад во Франција.
1 Историја
Плоштадот е дело на Анж Жак Габриел во 1755 година, како плоштад Луј XV, во вид на осумаголник. За време на Француската револуција, револуционерите го преименуваат во “плоштад Револуција” (Place de la Révolution). На него 1793 година е поставена гилотина.
Тука во рок од две години се погубени 1119 лица,меѓу кои кралот Луј XVI, кралицата Марија Антоанета и Максимилијан Робеспјер.
Плоштадот го красат и две фонтани (фонтана река и фонтана море) и осум женски фигури кои симболизираат осум француски града: Бордо, Лион, Марсеј, Брест, Нант, Стразбур, Лил и Руан.
На плоштадот Конкорд се наоѓа и древниот египетски обелиск, поставен 1836 година како подарок од египетскиот крал во знак на благодарност кон Жан-Франсоа Шамполион, за неговиот труд вложен кон дешифрирање на египетското хиероглифско писмо.
Зајчев Рид

Зајчев Рид — рид во северозападниот дел на Скопската Котлина, сместен во близина на утоката на реката Лепенец во Вардар на 7 км северозападно од центарот на градот Скопје. Врвот на Зајчев Рид е висок 324 м, а самиот рид е крајниот дел од ридскиот систем (венец) што се издигнува во средишниот дел на Скопската Котлина и се протега покрај левиот брег на реката Вардар, а започнува со ридот Градиште на исток на кој се наоѓа скопската тврдина Кале. Во подножјето на Зајчев Рид непосредно до патот и крстосницата меѓу селата Бардовци и Злокуќани, на јужната и југозападната падина на ридот се наоѓаат ископините и археолошкото наоѓалиште на античкиот град Скупи.
1 Објекти и стопанство
На Зајчев Рид е сместена и државната Управа за хидрометеоролошки работи, а во неговото подножје на јужната падина се наоѓаат повеќе автосалони, сервиси и бензински пумпи и поликлиниката „Систина“. На подножјето на северната падина на Зајчев Рид поминува железничката пруга кон Кичево и Косово. Западните падини на ридот, во правец на селото Бардовци се земјоделски површини посеани со житни, градинарски и лозарски култури (пченица, зелка и лозови насади). Составот на земјиштето е алувијална почва во пониските делови и песоклива-глинеста почва во повисоките делови кон врвот.
2 Поврзано
* Скопска Котлина
* Лепенец
* Ридови во Македонија
Лихо

Лихо (руски: Лихо, белоруски: лі́ха, полски: licho) во словенската митологија претставува олицетворение на лоша судбина и несреќа. Лихо е суштество со едно око, најчесто (но не секогаш) е опишано како стара, ковчеста жена облечена во црно (Лихо одноглазое- еднооката Лихо) или пак како зол шумски гоблин. Лихо е мало и грдо суштество кое не спаѓа во словенскиот пантеон, туку е суштество од приказните, а во некои од нив има и остатоци од Одисеја, поточно од делот за киклопот Полифем.
Лихо не е вистинско лично име, туку именка што значи несреќа во современиот руски јазик (поговорка: „Не буди ја лихо додека спие“, која е слична на полските изреки: "Cicho! Licho nie śpi"- „Тишина! Лихо не спие!“ и "Licho wie"- „Лихо знае“ (само лихо знае, никој не знае). Во старорускиот јазик, коренот на овој збор значел „прекумерно, премногу“ и имал негативна конотација. Споредете со руското ''lishniy'', што значи излишно. Зборот најверојатно е сроден со индоевропскиот ''leik'', што значи „да остане, да остави“. Со изведената придавка ''likhoy'' може да се опише некој кој е премногу смел и храбар. Во чешкиот јазик ''lichý'' значи непарен (број), или залудно, бескорисно, додека во полскиот ''lichy'' значи неквалитетен, лош, слаб. Во белорускиот јазик ''ліхі'' значи лошо, злобно, нерамно (како нерамен дел од облека).
Во приказните постојат неколку основни верзии за тоа како човек се среќава со Лихо, со различни поуки:
* Човекот на крај ја измамува Лихо, како во Одисеја.
* Човекот ја измамува Лихо и бега (додека Лихо го брка). Тој здогледува предмет кој ќе му користи, го фаќа, но предметот цврто се залепува за неговата рака, па на крај мора да ја исече раката.
* Лихо намамува човек и му се качува на грб да го јава. Човекот сакајќи да ја удави Лихо скока во река и самиот се дави. Лихо излегува од реката и бара нови жртви.
* Човек ја добива Лихо како подарок или пак ја испраќа на друг.
Во суеверието, Лихо била позната по тоа што наводно јадела луѓе. Ваквите приказни особено се користеле за плашење на малите деца.
Неодамна, некои словенски неопагани пробале да ја внесат Лихо во словенскиот пантеон.
Телескоп

Телескоп (грчки: теле - далеку, скопеин - гледа) е еден од најважните астрономски и оптички инструменти.
Телескопот собира и фокусира светлина т.е електромагнетно зрачење и покажува зголемена слика на многу оддалечени објекти.
Со помож на оваа справа можеме да видиме и снимиме слики на објекти кои се премногу оддалечени, премали или со слаб сјај.
Под телескоп најчесто се подразбира оптички телескоп,но постојат и телескопи кои собираат зрачење од некој друг дел на спектарот од електро магнетното зрачење. Постојат и радиотелескопи,кои користат радиоантена, а постојат и телескопи за гама-зраци.
]
1 Откритие и развој
Првиот телескоп налик на денешниот го конструирал Галилео Галилеј, на почетокот од 17-тиот век. Уште во 1610 година со него направил и револуционерни откритија. Утврдил дека на Месечината постојат планини и им ја мерел нивната височина. Воочил и колку време му треба на Сонцето да се заврти околу својата оска. Ги пронашол и четирите најголеми сателити на Јупитер и прв го видел Млечниот Пат како мноштво од ѕвезди.
Во 2016 година бил пуштен во употреба најголемиот телескоп во светот „ФАСТ“ во југозападна Кина, со димензии од 30 фудбалски игралишта и со пречник од 500 метри. Телескопот се состои од 4.000 метални панели, а неговата градба траела пет години при што биле потрошени 180 милиони долари. Студијата за неговата изградба траела дури 14 години и за таа цел биле преселени 10.000 луѓе од подрачјето каде што бил сместен телескопот. Со своите димензии, „ФАСТ“ го надминал за 200 метри телескопот „Арецибо“ во Порторико, изграден во 1960 година, кој имал пречник од 350 метри.
Сукцесија

Сукцесија (од |succesio — предавање, наследување) — последователна неповратна и закономерна смена на една биоценоза со друга при определено учество на животната средина.
Теоријата на сукцесијата првично ја разработувале фитоценолозите, но потоа нашироко ја користеле и други еколози. Една од првите теории на сукцесијата е онаа на Фредерик Клементс, која ја развил Владимир Николаевич Сукачев, а по него и Станислав Михајлович Разумовскиј.
Поимот е воведен од Клементс за да ги означи промените со текот на времето што им се случуваат на заедниците, притоа образувајќи ''сукцесиски ред (серија)'', каде било која преодна етапа (''сериска заедница'') формира услови за развиток на наредната. Состојбата кога условите во заедницата се избалансирани со оние во средината, Клементс ја нарекол климакс. Единствен признак на климакс во смисла на Клементс-Разумовската теорија е отсуството на внатрешни причини кои би предизвикале промена (сукцесија). Времето на постоење на заедницата во никој случај не може да се јави како еден од признаците.
Иако овоие поими воведени од Клементс се нашироко користени, постојат две принципиелно различни парадигми во рамките на кои тие добиваат различна смисла: континуализам и структурализам. Приврзаниците на структурализмот ја развиваат теоријата на Клементс, додека приврзаниците на континуализмот во принцип ја отфрлаат реалноста на заедниците и сукцесиите, сметајќи ги за стохастички појави и процеси (поликлимакс, климакс-континуум). Во овој случај, процесите кои протекуваат во екосистемите се упростуваат до заемодејства помеѓу видовите, кои се одвиваат по случаен образец, и со абиотичката средина. Парадигмата на континуализмот најпрво била создадена од совесткиот фитоценолог Леонтиј Григоревич Раменскиј и независно од него и од американскиот фитоценолог Хенри Глисон.
1 Класификација
Постојат различни класификации на сукцесиите. Една од нив е онаа која ги дели сукцесиите по:
* големината на временскиот период во кој се јавуваат;
* повратноста (повратни и неповратни);
* степенот на постојаност на процесите (постојани и непостојани);
* потеклото (првични и вторични);
* тенденцијата за измена на продуктивноста (прогресивни и регресивни);
* тенденцијата за измена на видовото богатство (прогресивни и регресивни);
* антропогеноста (антропогени и природни);
* карактерот на измените (автотрофни и хетеротрофни).
Во зависност од целта на истражувачот, можат да се создадат и други класификации на сукцесиите основани на логика, а нивниот број може да се зголемува до бесконечност.
Сукцесиите од еден друг аспект можат да се поделат на две основни групи: ендогени, кои настануваат како резултат на функционирањето на самата заедница и егзогени, кои произлегуваат од надворешни влијанија.
1.1 Првични сукцесии
Доста познат пример на примарна сукцесија е населувањето со организми на оладена лава (по ерупција на вулкан). Првичните сукцесии се развиваат паралелно со почвообразувањето, кое е под влијание на рассејувањето на семињата од растенијата.
Третичен извор

Третичен извор или терцијарен извор — извор на информации кој се состои од разни сознанија и искази од првични (примарни) и вторични (секундарни) извори. Некои третични извори не се погодни за употреба во стручното или академското истражување, освен ако воедно не служат и како вторични извори, или пак како помагало за пронаоѓање на други извори.
Вообичаено за третичните извори е да се сметаат извори на информации во кои податоците се дадени во куса и прегледна форма. Во овој тип на извори на информации обично се пренесуваат информации од првичните и од вторичните извори на информации.
Според својата содржина во овој тип на извори на информации спаѓаат библиографиите, библиотечните каталози, речниците. Според некои извори и енциклопедиите и учебниците спаѓаат во овој тип на извори на информации, додека пак, други овие видови на публикации ги сметаат за вторични извори на информации.
1 Поврзано
* Првичен извор
* Вторичен извор
Халеева Комета

Халеева Комета (службена ознака 1p/Halley) — најпознатата комета во историјата на човештвото. Наречена е така според својот откривач астрономот Едмунд Халеј. Кометата спаѓа во групата на сјајни комети на краток период. Оваа комета се гледа на секои 75-76 години кога последен пат беше видена во 1986 година, а следен пат ќе се види во 2061 година.
1 Градба
Јадрото на Халеевата Комета е со големина 16х8х8 км. На површината на кометата можат да се препознаат возвишувања, долини и кратери. Голем број податоци за структурата на кометата во 1986 година дала сондата на Џото, која се приближила до кометата на растојание од 600 километри и го фотографирала нејзиното јадро. Јадрото на кометата е изградено од карпи, мраз и непознат материјал. На површината на кометата се наоѓа дебела, темна кора со непознат хемиски состав.
2 Халеевата Комета како тема во уметноста и во популарната култура
Халеевата Комета се јавува како вдахновение или тема во разни гранки на уметноста и во популарната култура, како на пример:
* „Халеевата Комета“ — збирка поезија на чешкиот поет Јарослав Сајферт од 1967 година.
Кикимора

Кикимора (руски: кики́мора) е женски дух на домот во словенската митологија, а во некои случаи се смета и дека му е жена на Домовој. Се верува дека кикиморите се духови на некрстени деца.
Во некои приказни, Кикимора е претставена како вештерка со глава мала како напрсток и слаба како сламка. Во други приказни, таа е обична жена со пуштена коса (словенските жени кои биле мажени обично ја покривале косата, а младите немажени девојќи ја носеле косата во плетенка). Таа е претставена и како мала грбава жена во валкани алишта.
Ако домот бил добро одржуван, Кикимора се грижела за кокошките и за работата низ куќата. Ако не бил, таа навечер цимолела, им свиркала на децата и ги скокоткала. Исто така, Кикимора излегувала навечер да преде. Се верувало дека кој ќе ја види Кикимора како преде, наскоро ќе умре. За да се смири разлутената Кикимора, требало да се измијат сите лонци и тави со чај од папрат.
Таа обично живеела позади печката или во подрумот од куќата, но можела да се сретне и во мочуришта и шуми. ''Кикимора'' е наречена и една од симфониските поеми на Анатоли Константинович Лиадов, кој вели (како што е наведено во една белешка од програмата на филхармонијата на Лос Анџелес) дека: „таа пораснала кај еден волшебник во планината. Од зора до самрак, мачката на волшебникот ѝ раскажувала необични приказни за древните времиња и далечните места, додека таа се лулала во кристална колевка. За седум години таа созреала, но главата не ѝ била поголема од напрсток, а телото не пошироко од сламка. Кикимора предела лен од самрак до зора и имала зли намери кон луѓето.“
Кикимора е обележана и во светот на животните. Во 1988 година, биологот Кирил Есков, родот од фамилијата пајаци Линифиди (што тој ја откри), го крсти Кикимора палустрис (Кикимора од мочуриштето, руски: кики́мора боло́тная), по овој дух од словенската митологија.
Луис Б. Мајер

Луис Барт Мајер (|Louis Burt Mayer; |Луіс Барт Маер) (родено име Лазар Маер, белоруски: ''Лазар Маер'') ( – ) бил филмски продуцент, најпознат по раководење и ко-основање на холивудското филмско студио Metro-Goldwyn-Mayer. Тој е често именуван како создавач на т.н. „ѕвезден систем“ во склоп на Metro-Goldwyn-Mayer (MGM) во нејзините златни години. Отсекогаш познат како Луис Б. Маерр и ретко нарекуван „Л.Б.“, тој верувал во „здрава забава“ и направил разни нешта за да MGM има „повеќе ѕвезди од тие на небото“.
Дора Бакојани

Дора Бакојани (|Ντόρα Μπακογιάννη), родено име Теодора Мицотаки (|Θεοδώρα Μητσοτάκη) (родена на ) е грчка политичарка, поранешен министер за надворешни работи на Грција и претседавач на ОБСЕ. Таа е и поранешен градоначалник на Атина. Таа е првата жена градоначалник на Атина во историјата на градот, единствената жена избрана за градоначалник на грчки главен град, и исто така прва жена која работела како министер за надворешни работи на Грција, највисоката позиција на која се нашла грчка политичарка досега.
Бакојани е ќерка на поранашниот премиер на Грција, Константин Мицотакис.
0.1 Градоначалник на Атина
На 29 март 2002, Костас Караманлис, барајќи начин да ја прикаже растечката моќ на неговата партија во однос на ПАСОК на локалните избори, ја избрал Бакојани за кандидат за градоначалник на Атина. Таа водела пред големиот број на кандидати, но не успеала да победи во првиот круг, па била избрана за прва жена градоначалник на Атина во 3,5-милениумската историја на градот, поразувајќи го нејзиниот социјалистички противник Христос Папуцис во вториот круг, освојуваjќи 60,6% од гласовите.
Како градоначалник, Бакојани била во многу голема мера вклучена во организирањето на Летните олимписки игри во 2004. Таа го предала олимпиското знаме на градоначалникот на Пекинг, а воедно била и првата жена градоначалник на град-домаќин на Олимписките игри.
1 Формирање на нова партија
По поразот на Нова демократија на Парламентарните избори и заземањето на власта од страна на ПАСОК, дошло до промена на раководството во партијата. Во текот на мај 2010 година, Бакојани била исклучена од партијата, наводно поради својата поддршка на спасувачкиот финансиски пакет кој и бил понуден на Грција во времето на финансиската криза. Поради ова, таа на 21 ноември 2010 година, ја основала новата политичка партија наречена Демократска алијанса. По формирањето на партијата, таа изјавила дека нејзината нова партија Демократска алијанса е со центристичко-либерална ориентација и ја определила како „''независно демократско движење''“.
Димитрио, сине Митре

„Димитрио, сине Митре“ — народна песна која потекнува од регионот меѓу северна Македонија, јужна Србија и северозападна Бугарија (во кој се употребува специјално-окарактеризираната Торлачка говорна група).
Во неа се пее за маката на мајката за својот син Димитар, кој има неверна жена.
На македонски има изведба од Наум Петрески, a на српски преработка имаат изработено групата Галија.
1 Текст
* Димитрио, сине Митре
2 Поврзано
* Македонска музика
Фитоценон

Фитоценон - воопштена нерангирана фитоценоза која се забележува во првата етапа при класифицирањето на растителноста (при користење на еколошко-флористички пристап). Подоцнежните етапи од фитоценонот добиваат соодветен ранг.
Терминот во фитоценологијата е воведен во 1965 од страна на Е. ван дер Маарелем.
Едификатор

Едификатори (од |подредувачи) се видови на растенија со силно изразено влијание врз процесот на образување на животната средина. Тие учествуваат во изградбата на структурата на средината, а во извесна мерка и на составот на растителните заедници — фитоценози. На пример, една елка во елова шума, која образува густа корона, задржува и до 50% од врнежите и пропушта мало количество на светлина. Во врска со ова, во густата елова шума владее полумрак, што условува во неа да се развиваат темнољубиви растенија. Под короните на елите се забележува зголемена количина на водна пареа и јаглеродна киселина, а исто така и флуктуации на температурата — нејзино намалување во текот на денот и зголемување во текот на ноќта (за разлика од соседните оголени места). Ова се одразува на средната годишна температура во тој екосистем.
Низобјективно мерење

Низобјективно мерење (анг. ''Through-the-lens'' или TTL) — фотографски поим кој се однесува на функција кај фотоапаратите со можност за мерење на нивото на светлиноста на еден кадар низ објективот. Потоа овие информации се користат за избирање на соодветна експозиција (осветлување), и/или контролирање на количеството на светлина која ја оддава блицот поврзан со фотоапаратот.
Низобјективното мерење (TTL) најчесто се среќава кај рефлексните фотоапарати (SLR). Сликозафатникот може да биде сместен во пентапризмата (или пентаогледалото) која дава исправена слика на кадарот. Меѓутоа низобјективните мерни системи исто така можат да се најдат и во други видови на фотоапарати. Сите дигитални апарати имаат низобјективно мерење, со тоа што таму мерењето го врши самаиот сликозафатник. Кај дигиталните рефлексни фотоапарати (DSLR), мерењето го врши мерен/автофокусен модул сместен на дното на рефлексната коморка, под самото огледало.
Кај низобкејтивното мерење на блицот, самиот блиц блеснува еднаш или повеќепати пред да се отвори блендата, така озовможувајќи му на апаратот да ја потребната блиц-силата потребна при самата експозиција. По измерниот блесок, блендата се отвора и блицот светнува со јачината која му ја одредил апаратот со мерењето. За разлика од ова, апаратите кои не го мерат блицот низ објективот користат сетилник за светлина на самиот блиц за да ја одредат правилната експозиција; во овој случај не се употребува мерниот систем на фотоапаратот.
1 Поврзано
* Canon EOS блиц систем
Балканска пастрмка

Балканска пастрмка (''Salmo balcanicus'') — вид на риба од фамилијата Salmonidae. Се наоѓа во Албанија и Македонија. Нејзиното природно живеалиште се езерата.
Според Караман, живее во Охридското Езеро и реката Дрим, а уште ја има и во Скадарското Езеро. Според него, видот е најверојатано преглацијален. Се одликува со големи заби, па тој во почетокот ја опишал како Salmo dentex, за после две години истиот вид да го опише како Salmo balcanicus. Бројот на пилорични израстоци е 49-74. Главата е релативно тесна, како и челото, кое е заоблено. Муцката е шилеста. Телото е покриено со црни и црвени флеки, но црвените често отсуствуваат, а кога се присутни, поредени се само по страничната линија. Достигнува до 2 кг маса.
Радичка пастрмка

Радичка или мавровска пастрмка (''Salmo farioides'') е слатководна риба од видот Salmonae. Во Македонија распространета е во реката Радика и Мавровското езеро и во други помали водотеци. Според Караман (1937) ја има во сите води што се влеваат во Јадранското Море. Популацијата на пастрмката во Мавровската популација потекнува од популацијата на пастрмката затечена во преградениот Мавровски поток и неговите притоки при оформувањето на Мавровското Езеро во 1953 година.
1 Морфолошки одлики
Како резултат на изменетите животни се појавила и некоја морфолошка разлика меѓу пастрмката од реката Радика и од Мавровското езеро, од кои статистички значајни се оние во однос на пречникот на окото и ширината на горната вилица. Забите на ралото се наредени цик-цак линија. Муцката е многу зашилена. Покрај црните флеки, кои се почести, има и црвени. Црните се многу густо распоредени и тие имаат различна големина. Бројот на пилорични придатоци изнесува просечно 42, а варира од 36 до 50. Единките од Мавровско Езеро имаат просечно 45,3, а тие од реката радика 48,2 пилорични израстоци. Бројот на лушпи во страничната линија кај мавровските примероци варира од 99 до 117 (средно 108,4), а кај речната форма од р. Радика од 106 до 128 (средно 118,47 – Сидоровски, 1960). Достигнува должина до 61 cm.
2 Полови одлики
Оваа пастрмка се мрести главно во првата половина на декември (инаку од ноември до јануари, па и февруари).
Пречникот на икрата се движи меѓу 3,70 и 4,82 mm, а во просек изнесува 4,4 mm.
Апсолутната плодност на женките од Мавровското Езеро просечно изнесува 2.731, а од реката Радика 396 зрна икра, додека релативната плодност е скоро еднаква кај обете форми: 3.396, односно 3.437 зрна икра.
Позитивна корелација помеѓу должината и масата на рибите-од една страна и апсолутната плодност-од друга страна постои кај обете форми, како што постои и негативната корелација меѓу должината и масата-од една и релативната плодност-од друга страна кај двете форми.
Гарска пастрмка

Гарска пастрмка — вид на риба од фамилијата лососи (''Salmonidae''). Живее во Босна и Херцеговина, Хрватска, Србија и Црна Гора, како и Македонија. Нејзиното природно живеалиште се реките.
Во Македонија живее во Радика и нејзината притока Гарска Река, како и во притоки на Охридското Езеро. Уште ја има и во притоки на Скадарското Езеро. Главата е мала, а телото прилично широко. Забите се слабо развиени. Горната вилица допира сè до под долниот очен раб. Лушпите се ситни, но се нешто поситни од кај радичката пастрмка, а се помали отколку кај мекоусната пастрмка. Слична е на мавровската пастрмка, од кој се разликува по збиеното тело и нешто подолгата глава, како и окото, кое е релативно поголемо. Најсигурна одлика за разликување од мавровската пастрмка е значително поголемата ширина на задниот дел на горната вилица кај гарската пастрмка. Разлики постојат и во бојата на телото и пигментацијата; кај гарската пастрмка црните флеки се поситни и се групирани во предниот дел на телото а ројот на пилорични израстоци изнесува просечно 46,5.
Позната грабливка, пред сè лови ноќе. Се храни со земни и летечки инсекти. Просечна големина е до 30 cm и маса до 0,400 кг, иако ретко, одделни примероци израснуваат до 45 cm и маса до 1 кг.
1 Наводи
* Crivelli, A.J. 2005. .
Езерска пастрмка

Езерска пастрмка или езерска поточна пастрмка (|Salmo trutta - morpha lacustris) — брза, слатководна риба која живее во бистри, чисти езера и припаѓа на семејството пастрмки.
1 Опис и градба
Езерската пастрмка има многу мали лушпи, кои лежат цврсто прилепени до телото и затоа се тешко видливи. Првите зраци на прните, карличните и аналните перки се бели. Грбот и е зеленикаво-црн, страните на телото се сребрени, а стомакот е бел.
За време на периодот на мрестење, малку ја менува бојата на телото. Има големи, розови дамки во облик на буквата X, кои се ретко распоредени по телото.
Може да порасне во должина до 1 метар, но обично е пократка од половина метар. Може да тежи до 10 килограми и да живее до 15 години.
2 Навики, живеалиште, распространетост
Живее во морето, а за време на мрестењето мигрира во слатка вода. Сепак, постојат и немиграциски слатководни форми, како што се оние што ги населуваат Бохињско Езеро и Пливското Езеро.
Тој е типичен жител на ладни и богати со кислород води. Иако главно живее во езера, може да се најде и во реки. Престојува во близина на брегот, особено на устието на реките. Патувајќи спротиводно, скока преку пречки на својот пат.
3 Репродукција
Езерската пастрмка достигнува сексуална зрелост на возраст од 3 до 5 години, со должина од 50 до 60 сантиметри. Се мрести на песочното и чакалесто дно на езерото, од октомври до јануари. Положува од 3.000 до 6.000 јајца по должината на брегот. Развојот на ембрионите во лушпите од јајца трае од 65 до 72 дена.
Ту Фу

Ту Фу или Ду Фу (, 712–770) бил познат кинески поет од династијата Танг. Заедно со Ли Бај се наречени најголемите кинески поети. Неговата најголема амбиција била да служи на целата држава како успешен државен службеник, но не успеал во таа цел. Неговиот живот, како и целата држава, била потресена од побуната на Ан Лушан во 755 и неговите последни 15 години биле мигови на постојани немири.
Почетнички бил помалку познат на останатите автори, неговите дела биле под силно влијание на кинеската и јапонската култура и литература. Од неговите дела, околу 1500 поеми биле зачувани низ вековите. Тој бил наречен пост-историски поет од кинексите критичари, а додека неговите дела го запознале со западниот свет и го окарактеризирале како кинескиот Хорас, Овид, Шекспир, Милтон или Вордсворт.
Жариште (оптика)

Жариште или фокус — точка во геометриската оптика каде што се среќаваат (конвергираат) светлосните зраци кои доаѓаат од еден предмет. Иако жариштето идејно се замислува како точка, физички тој има величина, наречена „матен круг“. Ова неидеално сосредоточување (фокусирање) може да се должи на отстапувања во оптичката апаратура. Во отсуство на значајни отстапувања, најмалиот можен матен круг се нарекува Ериев диск, кој се должи на распрснување (дифракција) од страна на дијафрагмата на оптичкиот систем. Отстапувањата се влошуваат со зголемување на отворот на дијафрагмата, додека пак Ериевиот диск е најмал при најотворена дијафрагма.
Една слика, или пак точка или регион на неа, се вели дека е „во жариште“ кога светлото од точките на предметот се среќаваат и концентрираат на едно место колку што е можно, додека пак велиме дека истите се „вон жариште“ кога зраците не се сретнуваат во едно место. Границата помеѓу нив се дефинира според критериумот на кругот на конфузија.
Главно жариште или жаришна точка е посебно жариште:
* кај леќа, или сферично или параболично огледало, ова е точката во која е сосредоточено колимирано светло паралелно на оската. Бидејќи светлото може да помине низ леќа во обете насоки, леќата има две жаришни точки—по една од секоја страна. Растојанието во воздух помеѓу главната рамнина на леќата или огледалото до жариштето се нарекува ''жаришно растојание''.
* елиптичните огледала имаат две жаришни точки: светлото кое минува низ едната од нив пред да урди во огледалото се одбива така што минува и низ другата.
* жариштето на хиперболичното огледало е едно од две точки кои имаат својство каде светлото низ едната се одбива како да дошло од другата.
Распрснувачка (дивергентна) (негативна) леќа, или пак испакнато (конвексно) огледало не го сосредоточува колимираниот сноп во една точка. Тука жариштето е точката од која светлото изгледа дека произлегува, откако ќе пропатува низ леќата или ќе се одбие од огледалото. Испакнатото параболично огледало одбива сноп колимирано светло така што тоа изгледа како да зрачи од жаришната точка, или пак обратно, одбива зрази насочени кон жариштето како колимиран сноп. Испакнатото елиптично огледало ја одбива светлината насочена кон едно жариште како да зрачи од другото жариште, при што обете се наоѓаат зад огледалото. Испакнатото хиперболично огледало одбива зраци кои извираат од жаришната точка пред огледалото како да извираат од жаришната точка зад огледалото. Во обратен случај, тоа сосредоточува зраци насочени во жаришната точка која се наоѓа зад огледалото кон жаришната точка пред огледалото како кај Касегреновиот телескоп.
1 Поврзано
* Кардинална точка
* Жаришно отстапување (дефокусна аберација)
* Длабочина на острина
* Жаришно растојание
* Жариште (геометрија)
* Боке
Пелагониска пастрмка

Пелагониска пастрмка (|Salmo pelagonicus) – ендемски вид на риба, карактеристичен за водите на Македонија. Се наоѓа распространета само во водите на Црна Река и тоа во горните делови од течението, до село Бучин.
1 Опис и распространетост
Пелагониската пастрмка се водела како подвид на Salmo trutta (Salmo trutta pelagonicus). Резултатите од ихтиолошките истражувања покажале дека подвидот ги има одликите за таксономски статус на вид. Црна Река му припаѓа на вардарскиот слив, но пастрмката која живее во нејзиниот горен тек се разликува од останатите пастрмки од сливот. Основна нејзина одлика по која се разликува по изглед од македонската пастрмка се интензивните црвени точки по целото тело, кои кај македонската пастрмка ги нема. Главата е долга и помалку зашилена, устата е длабоко всечена. Ралото има двоен ред заби. Нема официјален податок за нејзините максимални вредности на должината и тежината. Најголем примерок пелагониска пастрмка е уловен во Црна Река во текот на 2006 година со должина од 36 cm. Се претпоставува дека максималните димензии и максималната тежина која може да ја постигне пелагониската пастрмка се доста поголеми во однос на наведените.
2 Мрестење
Пелагониската пастрмка, како и останатите пастрмки, бара песокливо и каменито дно. Се мрести обично во периодот ноември-јануари, а зависно од температурата на водата, може да биде и порано или подоцна. Женските единки икрата ја исфрлаат на плитки места со силно струење на водата и на песочно-каменита подлога, во која претходно со опашката имаат направено длапка (гнездо) со димензии 20–30 cm ширина и 15 cm длабочина по што машките единки ја преливаат икрата со млеч. По оплодувањето, заради заштита на оплодената икра, машките и женските единки ја покриваат со камчиња и песок.
3 Риболов
Дозволен е само рекреативен риболов. Се лови со вештачки и природни мамци.
Ли Бај

Ли Бај или Ли Бо (李白, ; 701 – 762) — кинески поет. Тој бил дел од групата на поети и научници наречени „Осум бессмртници на виното“ во песна од Ту Фу. Ли Бај често се смета еден од најголемите поети во кинеската книжевност, заедно со Ту Фу. Денес се зачувани Околу 1.100 песни напишани од Бај. Првиот превод на некој од западните јазици бил во 1862 година во Франција.
0.1 Македонски
*
0.2 Странски
****
Главатица

Главатица (''Salmo marmoratus'') е вид на слатководна риба од фамилијата Salmonidae, вториот најголем вид на европска пастрмка, помал само од младица/huchen (''Hucho hucho''). Главатицата се наоѓа во реките на јадранското сливно подрачје, во реката Неретва во Босна и Херцеговина, реката По во Италија, реката Зета во Црна Гора, реките Соча и Идријца во Словенија и можеби во Албанија. Порано ја имало во реката Црн Дрим во Македонија, но со изградба на браните Глобочица и Шпиље истата ја нема повеќе во реката Црн Дрим, а се претпоставува дека има останати примероци во Дебарското езеро.
1 Морфололошки одлики
Телото достигнува големи размери: должина до 140 cm и маса од 30 кг. Примероци од 10 до 20 кг не се ретки. Телото е издолжено и валчесто. Главата е релативно голема, усниот отвор голем, во устата се наоѓаат силни заби. Окото е релативно мало-неговиот пречник се содржи 5,5 до 7,5 пати во должината на главата. Меѓуочниот простор е голем од 1,7 до 2,0 очни дијаметра, а исто така и предочното растојание. Горно виличната коска достигнува до под задниот раб на окото и во својот заден дел е нешто поширока. Бројот на пилорични израстоци варира од 41 до 71. Диплоидната хромозомска гарнитура ја сочинуваат 84 хромозоми. Многу карактеристична е бојата на телото. Во основа таа е румено сива до темнозеленкаста, но со многубројни темни полиња. Стомакот и е бел. Шарите на главата имаат изгледа на неправилно извиени пруги, што на главата и даваат мермерен изглед, по што рибата го добила името. Црвени и црни петна по телото, вообичаени кај другите салмониди овде нема. Помладите примероци се разликуваат по бојата од постарите и тоа повеќе отколку кај кој било друг салмониден вид риба кај нас.
2 Услови за живот
Главатицата ги населува просторните води; најмногу се задржува на вировите а ретко оди во поплитките води. Грабливка е што претежно се храни со други риби. Се мрести од ноември до јануари. Се мрести на чакалеста подлога во реките. Привлечна е за спортски риболов, за која цел вештачки се мрести и одгледува. Се лови најдобро пред вечер и во рана зора, со блинкер и цврст прибор. На сезона е пролет и доцна есен. Помали примероци се ловат во август на големи мушички или крупни скакулци. За да се достигната длабчините каде што се задржува потребен е поголем и потежок блинкер, кој се влече косо низводно. Одличен мамец е и плетенката (''copf''). Кај нас ја населува реката Радика, а пошироко се среќава во реките на Јадранскиот слив. Освен на балканот живее само во некои реки и езера во северна Италија (притоки на реката По, езерата Лаго Магоре и Комо и во некои води во Фурландија).
Мајк Тајсон

Мајкл Џерард „Мајк“ Тајсон, исто познат и како Малик Абдул Азис, (роден ) бил американски професионален боксер. Тој е еден од најголемите шампиони во тешка категорија и најмлад носител на титулите во верзиите на WBC, WBA и IBF. Имено, Тајсон ја освоил светската титула во бокс на само 20 години. Тој е рангиран како број 16 на списокот на најдобрите 100 боксери на сите времиња, направен од списанието „Ринг“.
1 Животопис
Во 1992 година, кога бил на врвот на славата, Тајсон бил обвинет за силување во Вашингтон, поради што отслужил затворска казна од три години. Иако заработил вкупно 400 милиони американски долари за време на кариерата, во 2003 година Тајсон банкротирал при што било утврдено дека имал долгови од над 27 милиони долари. Тој успеал да го потроши големото богатство купувајќи луксузни автомобили и огромни палати, а уште за време на разводот од неговата сопруга загубил девет милиони долари, додека 13 милиони долари му биле одземени од даночната управа на САД.
2 Професионална кариера
Познатиот „Детски динамит“, „Железниот Мајк“ и „Најлошиот човек на планетата“, Тајсон победил во 19 професионални борби со нокаут, од кои 12 во првата рунда. Тајсон бил апсолутен шампион во тешка категорија кога ги победил Тревор Бербик (технички нокаут, 2 рунда), Џејмс Смит (на бодови, 12 рунди), Тони Такер (на бодови, 12 рунди) и Мајкл Спинкс (нокаут, 1 рунда). Тајсон особено се истакнал во борбите против Спинкс. Тајсон првпат ја загубил шампионската титула во својата 42. борба, од Џејмс Даглас, на 11 февруари 1990 година, во Токио, со нокаут во 10. рунда.
По излегувањето од затворот во 1995 година, Тајсон ја вратил титулата во тешка категорија, но во 1997 година повторно ја загубил титулата во борбата против Ивандер Холифилд, со технички нокаут во 11. рунда. Нивната втора борба имала неверојатен крај, бидејќи Тајсон бил дисквалификуван поради гризнување на дел од увото на Холифилд. Тајсон повторно се борел за светската титула во 2002 година, на 35 годишна возраст, но тогаш загубил од Ленокс Луис. Тајсон конечно се повлекол од професионалниот бокс во 2005 година, по два последователни порази со нокаут од Дени Вилијамс и Кевин Мекбрајд.
Син кит

Синиот кит е цицач и најголемиот жив организам кој некогаш живеел на Земјата. Достигнува должина и до 32.9 m и тежина од 172 тони. Сините китови ги имало во голем број во скоро сите океани во светот до почетокот на дваесеттиот век. Во четириесеттите години од минатиот век луѓето ги ловеле скоро до истребување. Во 2002 година е проценето дека во светот живеат уште 5,000 до 12,000 сини китови во пет групи. Пред да почнат да се ловат најголема популација од овие китови имало на Антарктикот од 239,000 единки, но денес живеат во многу помали концентрации од по 2,000 единки во североисточен Тихи Океан, Индискиот и Јужниот Океан. Постојат и две групи во северен Атлантик и најмалку две во јужната полутопка.
Рупишта

Рупишта или Хрупишта (дијалектно: ''Рупишча''; |Άργος Ορεστικό, ''Аргос Орестико'', до 1926 г. ''Χρούπιστα'', ''Хруписта'') — град во Костурско, Егејска Македонија, денес во општината Рупишта на Костурскиот округ, Грција. Населението брои 7.237 жители (2021).
1 Географија и местоположба
Гратчето Рупишта е оддалечено 9 км од градот Костур, на северозападната страна на реката Бистрица на надморска височина од 650 метри.
2 Историја
Рупишта е стара македонска населба во која поради економскиот просперитет и сообраќајните врски почнале постепено да се населуваат турски, влашки и погрчени македонски семејства, така што тоа станало мешана населба со четири народносни групи. Етнографски, гратчето Рупишта е мешано македонско-влашко-„грчко“ населено место на самата линија на разграничување на македонскиот и грчкиот јазик и етнос. По иселувањето на Турците во 1924 година, тука се населиле бегалски семејства со вкупно 863 лица. За време на Граѓанската војна во Рупишта имало голема концентрација на жители од околните села, а по нормализирањето на состојбата во непосредна близина на гратчето биле изградени две нови населби - Каслас преименувана во Стадион во 1962 година и Аеродром (Аеродромион), кои по пописот од 1971 со наредба се споени со Рупишта и со тоа избришани и престанале да се водат како посебни населби во евиденцијата.
3 Стопанство
Освен со трговија, жителите на Рупишта се занимаваат главно со земјоделство и овоштарство, како исо изработка на ракотворби од кои прочуени се влашките јамболлии. Рупишта има доста големо стопанско и управно значење за поголемиот дел од јужниот крај на костурското подрачје. Рупишта е главниот центар на крзнарско-кожарската индустрија која што е застапена во поширокиот регион на западниот дел на Егејска Македонија и Костурско во областа на планините Вич, Грамошта и Пинд.
4 Население
Според бројот на жителите Рупишта, го зазема второто место во Костурскиот округ. Според статистиката на К’нчов во Рупишта живееле 1.100 Македонци, 700 Турци, 720 Власи и 170 Роми, додека Бранков е пообјективен кога споменува дека тука живееле и 100 Грци. Милоевиќ, пак споменува дека Рупишта се состои од 270 македонски, 180 влашки, 50 грчки или погрчени и 250 турски куќи, односно вкупно 750 куќи. Според пописите во XXI век, во 2001 година Рупишта броела 7838 жители, а во 2011 имала 7473 жители.
5 Општествени установи
Гратчето е седиште на поголем дел од костурското подрачје на југ од Рупишта и во него се концентрирани повеќе административни и други служби. Поради големината и стопанското значење Рупишта е прогласено за градска општина и има статус на град.
6 Културни и природни знаменитости
* Црква „Св. Нектариј“ — главен градски храм
* Црква „Св. Петка“
* Рупишки мост — стар камен мост на излезот од градот
7 Личности
Личности родени во Хрупишта:
* Марика Макриевска — учесник во Грчката граѓанска војна. Член на музичката група Костурчанки.
Шкрапари

Шкрапари или Шкрапар (|Ασπρονέρι, ''Аспронери''; до 1928 г. ''Σκράπαρι'', ''Скрапари'') — село во Костурско, Егејска Македонија, денес во општината Рупишта од Костурскиот округ на Западна Македонија, Грција. Населението брои 14 жители (2021).
1 Историја
1.1 Во Отоманското Царство
Црквата во селото „Св. Илија“ е изградена во 1836 г. и живописана од Аргир Михајлов. На крајот од XIX век Шкрапари било мал македонски чифлик во Костурската каза. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Шкрапари имало 90 жители Македонци.
На почетокот на XX век целото население на Шкрапари било под врховенството на Цариградската патријаршија, но по Илинденското востание на почетокот на 1904 г. тоа прешло под врховенството на Бугарската егзархија. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во ''Шкрепар (Chkrepar)'' имало 50 Македонци, сите под егзархијата.
Според Георгиос Панајотидис, учител во Цотилската гимназија, Шкрапари (''Σκραπάρι'') во 1910 г. имало 10 македонојазични семејства.
Според Георги Константинов Бистрицки, чифликот ''Шкрапар'' пред Балканските војни имал 8 макдонски куќи, а според Георги Христов покрај македонските, имало и една влашка.
Боривое Милоевиќ („Јужна Македонија“) вели дека пред Балканските војни ''Шкрапари'' имало 6 куќи, од кои 3 на Македонци и 3 на погрчени Македонци или погрчени Власи. Според сеќавањето на мештаните, дојденците биле од подрачјето на Грамошта, особено селото Дреново.
1.2 Во Грција
За време на Балканските војни селото е окупирано до грчка војска и во 1913 г. влегло во составот на Грција. Таа година населението броело 46 жители. Во 1920 г. во Шкрапари попишани се 48 лица.
Во 1928 г. селото е преименувано во Аспронери. Таа година е забележано со 114 жители поради доселување на неколку семејства од околните села.
За време на Граѓанската војна селото силно настрадало и населението се преполовило. 26 деца од Шкрапари се изнесени преку границата како деца бегалци.
2 Личности
* Георги Христов (1876- 1964) — македонски револуционер и роднокраен истражувач