procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Виндониј Анатолиј

Виндониј Анатолиј Беритиј (грчки: Ανατόλιος ό Βηρύτιος) ― римски автор од 4 век, роден на денешната територија на Либан. Можеби е идентичен со преторијанскиот префект на Илирик спомнат од Амијан Маркелин.
Тој бил автор на „збирка на земјоделски практики“ заснована на бројни претходни автори, вклучувајќи ги Јулиј Африкан, псевдо-Демокрит, псевдо-Апулеј, Квинктилиите, Флорентин и Тарентин. Освен неколку фрагменти, делото на Виндониј е изгубено. Доказите за неговата содржина вклучуваат:
* Тоа бил главниот извор на делото од 6 век на Касијан Бас, ''Проповедник на селска тема'' (''Eclogae de re rustica''), кое исто така е изгубено, но е ставено како извадок во ''Геопоника'', преживеан текст од 10 век.
* Фотиј вклучил известување за делото на Виндониј во неговата ''Библиотека'' (кодекс 163).
* Во 6 или 7 век бил направен превод на сириски јазик, а во 9 и 10 век биле направени арапски и ерменски преводи.
* Една страница од изворното дело преживеало во Националната библиотека на Франција MS BNGr. 2313 f. 49v.
1 Библиографија
* H. Beckh, „De Geoponicorum codicibus manuscriptis“ во ''Acta seminarii philologici Erlangensis'' vol. 4 (1886) стр. 268-70.
* E. Fehrle, ''Richtlinien zur Textgestaltung der griechischen Geoponica'' . Хајделберг 1920 година.
* John AC Greppin, „The Armenians and the Greek Geoponica“ во ''Византија'' кн. 57 (1987) стр. 46–55.
* JF Habbi, „Testi geoponici classici in siriaco e in arabo“ во ''Autori classici in lingue del vicino e medio oriente'' ed. G. Fiaccadori (Рим, 1990) стр. 77–92.
* А. Пол де Лагард, ''Геопоникон во проповедање на сириакум версорум quae supersunt'' . Лајпциг: Тебнер, 1860 година.
* E. Oder, „Beiträge zur Geschichte der Landwirthschaft bei den Griechen“ во ''Rheinisches Museum'' vol. 45 (1890) стр. 58–98, 202-22, кн. 48 (1893) стр. 1–40.
* Р.Х. Роџерс, „Hail, Frost, and Pests in the Vineyard: Anatolius of Berytus as a Source for the Nabataean Agriculture“ во ''Journal of the American Oriental Societies'' том. 100 (1980) стр. 1–11.
* Џ.Л''.'' Тил ''The Byzantine agricultural tradition'' во ''Dumbarton Oaks papers'' том 25 (1971) стр. 35–59.
*
De legibus

''De legibus'' (македонски: ''За законите'') — трактат за римската политика, напишана од Цицерон во 52 пр. н. е. Делото е дополнување на претходниот трактат за римските институции, ''De Republica''. Бидејќи Цицерон не го наведува во списокот на неговите филозофски дела, не се знае дали делото е завршено и уредено. Неговата општа природа не го направила ефективна законодавна збирка, додека рушењето на републиканските институции го направиле застарен. Во голема мера тој бил изгубен во текот на вековите.
1 Датум на редакција
Разменетите преписки меѓу Цицерон и неговите пријатели не овозможуваат да се одреди датумот на пишување на ова дело. Нејзиниот текст содржи алузии на желбите и смртта на Клодиј, заколнат непријател на Цицерон и убиен во јануари 52 пр. н. е. Од друга страна, заминувањето на Цицерон за Киликија во април 51 пр. н. е. ги прекинува уредувачките работи. Пишувањето на ''De Legibus'' најверојатно се случило во текот на летото 52 пр. н. е., набргу по ''судењето на Милон'', обвинет за убиството на Клодиј. Врз основа на писмото од Цицерон до Варо, германскиот филолог Гудеман во 1892 година претпоставил дека Цицерон го продолжил пишувањето на ''De Legibus'' во 46 пр. н. е., хипотеза отфрлена бидејќи еволуцијата на режимот наметната од Цезар го направила ова ажурирање илузорно.
2 Изворни ракописи
Ова дело делумно ни било пренесено низ вековите благодарение на ракописите кои датираат од средниот век. Меѓу најстарите кои биле користени за воспоставување на латински текст се:
*''Vossianus'' 84 од библиотеката Лајден, од крајот на IX век или почетокот X век
*''Vossianus'' 86, кој произлегува од истиот архетип како Vossianus 84, и оди до книга III, 48
*''Hensianus'' 118, напишана во северна Италија на крајот на XI век и зачувана во Лајден, а застанува на книга III, 12
Други ракописи, ''Florentinus'', од Лаурентиновата библиотека и ''Monacensis'' 528 од Минхен, исто така потекнуваат од ''Восијан'' А, додека ''Burneianus'' 148 од Британскиот музеј е поврзан со ''Hensianus''.
И покрај вкрстената проверка, само книгите I, II и III се делумно реконструирани. Цитат од Макробиј се однесува на книга V, денес исчезната без трага, а точниот број на книги што го сочинувале ''De Legibus'' е непознат.
3 Содржина
Дијалогот ги спојува Цицерон, неговиот брат Квинт и неговиот пријател Атик, во светата шумичка Арпинум. За разлика од ''De Republica'', Цицерон има соговорници од неговото врме и не дава датум на нивната средба, што му дава безвременски и актуелна особина на овој трактат, од гледна точка на Цицерон.
Делото е нецелосно, а неговиот почеток не претставува севкупен план како што тоа го прави Цицерон во другите трактати. Првата книга ги прикажува филозофските основи на правото, книгата II е посветена на религиозното право и III книга на римското институционално право. Наредните книги, сите изгубени, мора да се однесуваат на други гранки на правото.
Друиди

Друиди (галски: ''druidae'') — жреци (пагански свештеници) меѓу келтските народи, организирани како каста. Кај Келтите, жречката класа била поделена на три касти. Друидите (druadcha — „луѓе на Дабот“) се највисоката каста. Како по правило, тие се скитници жреци или пустиници. Нивните ознаки на боја (роби, наметки) се црни или бели. Тие се водачи на големите верски церемонии. Во своето дело „Белешки за Галската војна“, римскиот генерал Гај Јулиј Цезар спомнува друидски собори што биле затворени за обичните луѓе на рамнодениците и на некои од главните келтски празници. Другите две касти се: оватите (вергобретите) и бардите.
Јакимово (Бугарија)

Јакимово (|Якимово) — село во северозападна Бугарија, административен центар на општината Јакимово во Монтанската Област. Има население од околу 1.706 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Селото се наоѓа во западниот дел на Дунаската Рамнина на 26 км североисточно од регионалниот центар Монатана на 20 км југозападно од град Лом.
2 Историја
Османлиските даночни записи од 1530 година го споменуваат како Прoгорелец. Со указ на Президиумот на Народното собрание бр.236 од 22 мај 1950 година, селото Погореец го добило името Јакимово − по Јаким Атанасов, роден во Прогорелец, секретар на окружниот комитет на БКП, заробен за време на партизанска акција и погубен во затворот Лом во почетокот на 1944 година. Во јуни 1950 година, на селото Јакимово биле додадени близките села Војници и Котеновци.
Мелница

Мелница — вид механизам, уред што ги крши цврстите материјали на помали делови или парчиња со мелење, дробење или сечење. Таквото дејство е важна операција во многу процеси. Постојат многу различни видови мелници и многу видови материјали што се обработуваат во нив. Мелењето на цврстите материјали се случува преку механички сили што ја разградуваат структурата со надминување на внатрешните сили на врзување. По мелењето, цврстата состојба се менува во големина и облик.
Другото значење на „мелница“ е и „воденица“ (водна мелница), и посебна градба со машини за мелење брашно.
1 Историја
Во минатото, мелниците најмногу се користеле за мелење зрна и правење брашно. Претходници на мелницата се аванот и толчникот, а исто така и камената рачна мелница за зрно. Традиционално, тие најпрво биле водени од човечка и/или животинска влечна сила, а подоцна од силата на ветерот (ветерница) или водата (воденица). Денес, за движење на мелниците се користат други извори на енергија, најчесто електромотори, а најчести мелници во домаќинството се кафемелницата и блендерот.
За медицината

''За медицината'' (изворно на латински: ''De Medicina'') ― медицински трактат од 1 век од Аул Корнелиј Келс, римски енциклопедист и можеби (но не веројатно) лекар. Тоа е единствениот преживеан дел од многу поголема енциклопедија; сè уште преживеале само мали делови од деловите за земјоделството, воената наука, говорништвото, јуриспруденцијата и филозофијата. ''За медицината'' се заснова на знаење од дела на старогрчки јазик дела и е сметан за најдобар преживеан трактат за александриската медицина. Тој е, исто така, првиот целосен учебник за медицина што е отпечатен, и има „енциклопедиски аранжман што ја следи триделната поделба на медицината во тоа време, како што била воспоставена од Хипократ и Асклепијад – исхрана, фармакологија и хирургија“. Ова дело ги опфаќало и темите за болести и терапија. Секциите го детализираат отстранувањето на истрелните оружја, запирање на крварење, спречување на воспаление, дијагноза на внатрешни болести, отстранување на камења во бубрезите, ампутација на екстремитети и така натаму.
Изворното дело било објавено некое време пред 47 н.е. Се состоело од осум книги со високо ценет латински текст. Предметот е поделен на следниов начин:* Книга I – Исхрана, хигиена и придобивките од вежбањето.
* Книга II - Причината за болеста, нејзините симптоми и прогноза.
* Книга III – Третман на болести, вклучително и обична настинка и пневмонија.
Тој ги класифицирал менталните нарушувања на: френитис, делириум со треска; меланхолија, депресија; еден поради лажни слики и нарушено расудување, веројатно шизофренија; делириум поради страв; летаргија, кома; и morbus comitialis, епилепсија. Поимот „insania“ (лудост) прв го употребил тој. Методите на лекување вклучувале крварење, заплашување на пациентот, повраќање, клизма, целосна темнина и лушпа од афион или буника, и пријатни како музикотерапија, патување, спортување, читање на глас и масажа. Тој бил свесен за важноста на односот лекар-пациент.* Книга IV – Анатомски описи на избрани болести.
* Книга V – Лекови, вклучувајќи опијати, диуретици, пургативи и лаксативи.
* Книга VI – Чирови, кожни лезии и болести.
* Книга VII – Класични зафати, како што се литотомија и отстранување на перде.
* Книга VIII – Третман на исчашување и фрактури.
''За медицината'' била позната во средниот век до 9 или 10 век, но подоцна била изгубена до 15 век. Таа била првата медицинска книга што била отпечатена, во Фиренца, 1478 година.
Бард

Бард — пејач и поет меѓу келтските народи, една од категориите на друидите. Во средината на XV век, зборот „бард“ од келтски влегол во шкотскиот дијалект на англиски јазик за да значи „скитник музичар“ (очигледно со омаловажувачко значење).
1 Ирски поети
Во Средновековна Ирска постоеле две групи поети — бардите и филидите. Според древниот ирски закон, бардовите имале понизок статус и не можеле да составуваат одредени текстови (легенди за древноста, митови, поетски пророштва). Ирските бардови образувале професионална наследна каста од висококвалификувани поети. Тие биле запознаени со историјата и традициите на клановите и земјата, како и со различни поетски техники: слоговно стихотворство, параритам, асонанца и алитерација. Како службеници во дворот на кралот или поглаварот, бардовите имале голем број официјални должности. Тие биле летописци и сатиричари, чија задача била да ги фалат своите господари и да ги критикуваат своите соперници.
2 Велшки бардови
Упатувањата за легендарните бардови преживеале во средновековната велшка книжевност, како што се Црвената книга од Хергест и Книгата на Талиесин. Бардите Анеирин и Талиесин можеби биле одраз на историските бардови што живееле во VI–VII век. Многу малку информации се достапни за раните средновековни велшки традиции, но можеме да дознаеме за подоцнежните времиња од циклусот на Артур и легендите за крал Артур што потекнуваат од XIII век. Велшката бардска традиција се појавува во истиот XIII век и опстојува до доцното средновековие, каде што е претставена од поети како Дејвид ап Гвилим.
Параклис „Св. Петка Римска“ - Дивље

„Св. Петка Римска“ — параклис, народно позната како црква, во скопското село Дивље, Општина Петровец. Му припаѓа на Северноскопското архијерејско намесништво во Скопската епархија на МПЦ - ОА. Храмот е сместен југозападно од селото.
Во овој храм, верниците доаѓаат на Петковден и го прославуваат празникот. Веднаш до храмот се изградени бетонски маси и клупи каде што се приложува ручек.
Во храмот се наоѓаат два од неколкуте камени крстови што ги има и во останатите храмови и на околните ридови.
1 Историја
Во летото 2007 година, биле правени градежни активности и бил поставуван тротоар околу параклисот.
2 Галерија
3 Поврзано
* Црква „Успение на Пресвета Богородица“
* Параклис „Св. Илија“
* Параклис „Св. Недела“
* Параклис „Пресвета Богородица“
* Северноскопско архијерејско намесништво
Параклис „Св. Илија“ - Дивље

„Св. Илија“ — параклис, народно позната како црква, во скопското село Дивље, Општина Петровец. Му припаѓа на Северноскопското архијерејско намесништво во Скопската епархија на МПЦ - ОА. Храмот е сместен западно од селото.
До храмот се наоѓаат два, и еден внатре, од неколкуте камени крстови што ги има и во останатите храмови и на околните ридови.
1 Галерија
2 Поврзано
* Црква „Успение на Пресвета Богородица“
* Параклис „Св. Петка Римска“
* Параклис „Св. Недела“
* Параклис „Пресвета Богородица“
* Северноскопско архијерејско намесништво
Параклис „Св. Недела“ - Дивље

„Св. Недела“ — параклис, народно позната како црква, во скопското село Дивље, Општина Петровец. Му припаѓа на Северноскопското архијерејско намесништво во Скопската епархија на МПЦ - ОА. Храмот е сместен северно од селото.
Во храмот се наоѓа еден, од неколкуте камени крстови што ги има и во останатите храмови и на околните ридови.
1 Галерија
2 Поврзано
* Црква „Успение на Пресвета Богородица“
* Параклис „Св. Петка Римска“
* Параклис „Св. Илија“
* Параклис „Пресвета Богородица“
* Северноскопско архијерејско намесништво
Љупчо Бубо Каров

Љупчо Бубо Каров (р. , Кавадарци) — македонски глумец, музичар и хуморист.
1 Животопис
Љупчо Бубо Каров е роден на 12 февруари 1959 година во Кавадарци. Тој е еден од трите најкарактеристични и најпопуларни ликови од К-15 како Цацко. Својата кариера ја започнал во Кавадарци, во добро познатата „''Кавадаречка династија''“ на Радио Кавадарци, заедно со Марјан Димитров и други новинари. Во 1984 година, тој дошол во Скопје каде во Македонското радио со плејада на новинари му пркосече на социјализмот. Во 1994 година, заедно со: Бранко Огњановски и Васко Тодоров го основале К-15 македонското хумористично телевизиско шоу, кои се и сценаристи, кое било емитувано до 2013 година. Во неговата музичка кариера тој бил дел од групата Токму Така. Тој често настапува со групата Трио Гранде и Ваташка Чалгија, каде имаат и концерти во Австралија, Канада, Соединетите Држави и Швајцарија. Во период од 2014 до 2015 година, бил водител на емисијата "Зајди зајди" на Телевизија Алфа, заедно со Зуица Лазова. Во 2017 е назначен за надворешен советник на министерот без ресор, Роберт Поповски, задолжен за комуникации, отчетност и транспарентност, во првата влада за Зоран Заев. Во 2018 бил активен поддржувач на опцијата „За„ за време на референдумот за промена на уставното име на Република Македонија и активен учесник и говорник за потребите на кампањата. Во 2023 година, му бил доделен Медал за заслуги за Македонија, за шоуто К-15. Во 2024 година, заедно со Трио Гранде, настапуваат на Тумба Фест Куманово, со песната "Дојранска" каде тој е автор на текстот и музиката. Во 2024 година, ја добива државната награда "11-октомври" за животно дело.
2 Филмографија
* 1995: К-15
* 1996: К-15 - Облеменувачи на иверици
* 1998: Маклабас
* 2003: Како лош сон
* 2005: Бал-кан-кан
* 2008: Океаника
* 2010: Македонски народни приказни
* 2015: Медена ноќ
* 2015: Цимери
* 2025: К-15 30 години - документарен филм
3 Награди
* 2023 — Медал за заслуги за Македонија
* 2024 — Награда „11 Октомври“* 2025 — Златна бубамара на популарноста
Тур

Тур (|Tours) е град во централна Франција во регионот Центар, во областа Андрес и Лоара. Тој е центар на францускиот историски регион Турен . Тур е најголемиот град во регионот Центар, но не е административен центар на регионот, тој е втор по големина град во Орлеан. Според податоците од 2006 год .бројот на жители во градот изнесувал 136.942, а во поширокото градско подрачје 297.631.
Се наоѓа на долниот тек на реката Лоара, помеѓу Орлеан и брегот на Атлантикот . На југ од градот тече реката Шер. Регионот околу Тур е познат по своите вина и локалниот јазик, кој е најблиску до стандардниот француски.
Во времето пред доаѓањето на Римјаните, таму живеело келтското племе Турони, по кое градот го добил сегашното име. Римскиот град на ова место бил наречен (Цезаров рид). Во 3 век Свети Гатијан станал првиот епископ на Тур. Мартин Турски во 372 бил осветен како трет епископ, тој ги пренел моштите на свети Гатијан во градската катедрала. Гробот на Свети Мартин е омилено место за аџилак со посебно симболично значење уште од времето на Меровинзите. Во 6 век, епископот Григориј од Тур ја опишал „Историјата на Франките“.
Од ерата на Каролинзите (од 751 година ), Тур бил центар на округот Турен. Викинзите во 853 и 903 го ограбиле градот. Од 1044 година градот припаѓал на округот Анжу . Кога во 1154 г Плантагенетите станале кралеви на Англија, Турен станал дел од Анжевинската империја . Францускиот крал Филип II во 1203 година го освоил градот Тур и неговата околина. Кралот Луј XI изградил тврдина западно од Тур која служела како помошна кралска резиденција каде кралот и дворјаните редовно престојувале до средината на XVI век. За просперитетот на градот во ова време зборува и готската катедрала. За време на ренесансата, Турите доживеале економски подем делумно поради производството на свила, кое започнало за време на владеењето на кралот Франсоа I. Подоцна, судот се преселил во Париз и Версај, па важноста на Тур опаднала. Изградбата на железницата во 1845 година придонела за индустријализација на Тур.
Опски Залив

Опски Залив (|Обская губа) — залив во Северноледениот Океан. Се наоѓа во северна Русија на устието на реката Об. Претставува најдолго устие на светот.
1 Географија
Устието на Опскиот Залив се наоѓа во Карското Море помеѓу Гиданскиот и Јамалскиот Полуостров. Долго е околу 1.000 км и широко од 50 до 80 км. Се протега во правец север-југ. Заливот е релативно плиток, со просечна длабочина од 10 до 12 м, поради што е непогоден за тешки пловила. Тазовското Устие е источен страничен ракав образуван од реката Таз.
Во устието на Об има неколку острови како островот Халеј. Сите тие се блиску до брегот и имаат нозок релјеф. Прогласени се за заштитени моклишта според Рамсарската конвенција. Понасевер сè до Карското Море заливот нема острови, со исклучок на неколку крајбрежни како Халевнго и Њавиго.
Белугите сезонски се селат во Опскиот Залив.
2 Фосилни горива
На ова подрачје има мошне големи лежишта на природен гас и нафта. На запад е Јамалскиот проект за искористување на ресурсите од Јамалскиот Полуостров. На југоисток е Јамбуршкото гасно поле, трето гасно поле по големина во светот, сместено меѓу јужниот дел на заливот и Тазовското Устие на исток. Нафтата и гасот од изворите се пренесуваат преку цевковод и по железница.
На западниот брег на заливот во Сабета е изградено пристаниште за пренос на гас. Почнало да стопанисува во декември 2017 г., товарејќи го првиот носач на течен природен гас (ТПГ).
Претпријатието „Газпром“ има терминал за товарање нафта во блиските води, предвидено да работи и кога мразот е дебел преку 2 метра.
3 Поврзано
* Об
Голотија

Голотија, разголеност или голота — состојба на човечкото тело без никаква облека или покривање. Носењето облека е првенствено човечка особеност, која произлегува од функционалните потреби како што се заштитата од времето и од ниските температури (по губењето на влакната од телото и преселувањето во студените области).
Количината на облека зависи од практичните размислувања, како што е потребата од топлина, како и од општествените околности. Во некои ситуации, минималната или никаква облека може да се смета за општествено прифатлива, додека во други може да се очекува носење повеќе облека. Општествените размислувања вклучуваат прашања за пристојност, учтивост и општествени норми, меѓу другото, и може да зависат од контекстот; Правните гледишта исто така можат да играат улога.
Малтешко скудо

Малтешко Скудо (множина ''скуди'') - официјална валута на Суверениот воен ред на Малта и бил валута на Малта за време на владеењето на Редот над Малта, кој завршил во 1798 година. Поделено е на 12 ''тари'', секое тари од 20 ''грани,'' едно ''грано'' со 6 ''пиколи'' (еднина ''пиколо'') до граното. Тој е врзан за еврото (по стапка од 1 скудо до 0,24 евра, што во превод значи 1 евра = 4 скудо 2 тари).
1 Наводи
Книга на пророкот Агеј

„Книгата на пророкот Агеј“ — книга од Стариот завет.
1 Содржина
За време на владеењето на царот Дариј, пророкот Агеј ги пренесува божјите зборови. Господ го предупредува Зоровавел, управникот на Јудеја, и првосвештеникот Исус дека мислат на своите домови, а не го градат божјиот храм и токму тоа е причината поради која Бог го казнува народот со суша. Така, народот ја започнува градбата на храмот. Исто така, Агеј го најавува доаѓањето на месијата кој ќе донесе вечен мир. Притоа, Бог ќе ги уништи незнабожечките царства и ќе го земе Зоровавел како свој печат.
Книга на пророкот Софонија

„Книгата на пророкот Софонија“ — книга од Стариот завет.
1 Содржина
За време на владеењето на царот Јосија, пророкот Софонија ги пренесува божките зборови: тој го најавува приближувањето на денот на гневот божји кога Бог ќе ги уништи Јудеја и Ерусалим поради гревовите Господ ќе ги истреби не само луѓето, туку и домашните и дивите животни. Меѓутоа, истата судбина ќе ги снајде и Газа, Крит, Филистејците, Ханан, Моав, Етиопија, Асирија, Ниневија итн., а овие земји ќе им бидат доделени на остатокот од божјиот народ. Затоа, пророкот повикува на покајание и пророкува дека ќе дојде денот кога Бог ќе им суди на народите, ќе ги уништи непријателите на Израилот, а нив пак ќе ги обедини и ќе им даде вечен мир и слава.
Црква „Св. Никола“ - Јаргулица

Свети Никола — главна манастирска црква на Восанскиот манастир во радовишкото село Јаргулица, Македонија.
Црквата е сместена во месноста Восанци.
1 Местоположба
Манастирот се наоѓа на оддалеченост 10 километри од Радовиш, на околу 1 километар од десната страна на магистралниот пат Радовиш-Струмица.
2 Историја
Изграден е во 2000 година врз темелите на старата црква на некогашното село Восанци, кое што според преданијата постоело некаде во периодот на средниот век.
3 Поврзано
* Восанци (Јаргулица);
* Јаргулица.
Мачење

Мачење или измачување — чин на намерно нанесување тешко физичко или душевно страдање на поединец како казна или како начин да се присили жртвата да исполни некоја желба на мачителот. Делата што несвесно предизвикуваат страдање или болка, без конкретна намера да го направат тоа, обично не се сметаат за измачување.
Мачењето е вршено од поединци, групи и држави од древно време па до денес. Видовите измачувања можат значително да се разликуваат по нивното времетраење. Причините за мачење можат да вклучуваат: казна, одмазда, изнудување, убедување, политичко превоспитување, испрашување за извлекување информации, принудни признанија, без разлика дали се лажни или едноставно садистичко задоволување на мачителот. Понатаму, некои видови измачувања имаат за цел да нанесат психолошка болка или да остават што е можно помала физичка траума (докази) притоа оставајќи голема психолошка траума. Мачителот може дури и да ја убие својата жртва, а мачењето може да послужи како вид смртна казна. Во зависност од целта, мачењето што е намерно смртоносно може да биде продолжено за да ја натера жртвата да страда што подолго. Во други случаи, мачителот може да биде рамнодушен кон состојбата на жртвата.
Иако мачењето е дозволено во некои земји, тоа е забрането од меѓународното право и општинското право во повеќето земји. Иако во целост незаконско и неодобрено, има тековни расправи за тоа што е точно, а што не. Мачењето е сериозно кршење на човековите права и е прогласено за неприфатливо (иако не е забрането) во членот пет од Сеопштата декларација за човекови права на ОН. Потписниците на Женевските конвенции од 1949 г. и нивните дополнителни протоколи службено се согласуваат да не ги мачат воените заробеници. Мачењето е забрането и од 163 земји што ја потпишале Конвенцијата на ОН против мачење.
Националните и меѓународните правни забрани за мачење произлегуваат од спогодба дека мачењето и малтретирањето се неморални и непрактични, и дека информациите добиени преку измачување се многу помалку веродостојни од оние добиени преку други начини. И покрај овие наоди и меѓународни конвенции, организациите што ги следат прекршувањата на човековите права (како што е Amnesty International) известуваат за мачење од големи размери што го поднесуваат земјите во многу делови на светот. Според Amnesty International, најмалку 81 влада ширум светот во денешно време прибегнува кон измачување, некоја од нив дури и отворено.
Светилничар

Светилничар — лице што обезбедува исправност и работење на светилник. Со векови, главната одговорност на светилничарот била да ја одржува светлината на светилникот деноноќно. По широко распространетата автоматизација на светилниците во XX век, занимањето станало помалку барано, но продолжува да постои и да биде популарно. Благодарение на одреден љубовен ореол на занимањето, неговите претставници често стануваат ликови во уметнички дела.
1 Квалификација и должности
Пред автоматизацијата на повеќето светилници во XX век, основната задача на светилничарите била да обезбедат деноноќно работење и техничка исправност на целата светилничка опрема.
Подробни работни упатства за светилничарите биле развиени уште во XIX век: во Англија, тие се појавиле кон крајот на 50-тите години на деветнаесеттиот век. Во Русија, соодветно упатство било издадено во 1869 г., обврзувајќи го светилничарот „да ги пали ламбите секоја вечер при заоѓање на сонцето, и да внимава постојано да горат, чисто и светло, до изгрејсонце“.
Покрај тоа, тој требало да ги одржува во работна состојба и примерен ред сите уреди, механизми и целиот светилнички имот. Светилничарот имал право да ангажира мал број помошници, при што меѓу нив можело да има и жени. Светилничарите што работеле на оддалечени светилници морале да поседуваат основни познавања од медицината и вештини за укажување прва помош, како и различни занаети, бидејќи во случај на потреба, не секогаш можело да се смета на помош однадвор.
Во XXI век, од светилничарот се бара да ја знае намената и конструкцијата на сите видови светилничка апаратура и уреди, да има основни познавања од електротехниката и оптиката, да биде известен за условите за навигација во одредена околина и да го познава системот на визуелни и звучни сигнали.
Неговите должности вклучуваат обезбедување на горењето на светилничките светла, надзор над сите системи и уреди, како и раководење со вработените на светилникот. Како по правило, занимањето бара добра физичка подготовка, високо ниво на одговорност и способност за поднесување на долга самотија.
Ѓерѓ Фишта

Ѓерѓ Фишта (23 октомври 187130 декември 1940) бил албански францискански фратар, поет, просветител, политичар, преродбеник, преведувач и писател. Тој се смета за еден од највлијателните албански писатели на 20-от век поради неговото ремек-дело ''Горска гусла (Lahuta e Malcís)'' и уредник на две од најавторитетните списанија по независноста на Албанија, ''Posta e Shypniës'' и ''Hylli i Dritës''.
Претседавал со Битолскиот конгрес, на кој била стандардизирана албанската азбука, и бил дел од албанската делегација на Версајската конференција, 1919. Во 1921 година бил член и станал заменик претседател на албанскиот парламент, а подоцна во 20-тите и 30-тите тој бил меѓу највлијателните културни и литературни фигури во Албанија. По доаѓањето на комунистичкиот режим на власт, неговиот книжевен опус бил изваден од оптек и така останал до падот на комунизмот.
Меланезијци

Меланезијци (еднина: Меланезиец, ж. р. Меланезијка) — група народи што ги населуваат островите Меланезија во Тихиот Океан во непосредна близина на Австралија и Нова Гвинеја. Во превод од грчки, Меланезија значи „Црни Острови“.
Сибирска мачка

Сибирска мачка — раса средно долговлакнеста домашна мачка, која потекнува од Сибир, Русија. Најверојатно, произлегува од вкрстувањето на европските раси мачки и дивите мачки во сибирските шуми. Расата се појавила природно и се одликува со добро здравје и прилагодлив карактер.
1 Изглед
Оваа мачка достигнува големи размери и тежи 6 — 15 кг за мажјаци и 3,5 — 8 кг за женки. Таа зрачи со сила и моќ што е во спротивност со нејзината мила муцка. Целото тело остава впечаток на заобленост, што не се должи на вишокот килограми, туку на нејзината особена скелетна структура. Има долг дебел слој што не ја пропушта влагата и дебел потслој. Главата е со трапезоиден облик и заоблена контура, средна до голема и во склад со телото. Големи, речиси тркалезни очи, чија боја може да биде зелена, жолто-кафеава, портокалова. Ушите се средни до големи, заоблени на врвот и малку напред, по можност снопчести влакна слични на рис. Екстремитетите се со средна должина, задните се малку подолги од предните. Шепите се големи, тркалезни, со задолжително влакно меѓу прстите. Опашката е густа, со тап врв, цилиндрична и исклучително власеста. Некои претставници имаат карактеристична грива. Зрелоста се постигнува односително бавно, само на околу 5-годишна возраст, што е својствено за поголемите раси мачки и за оние што се родени природно. Боите се различни — црвена, кремаста, црно-кафеава со или без бели дамки. Се претпочитаат традиционални бои, кои се во пругасти, ишарани и мермерни разновидности.
И понатаму го викаат Тринити

„И понатаму го викаат Тринита“ (италијански: ''Continuavano a chiamarlo Trinità'') – филм на режисерот Енцо Барбони (Enzo Barboni) од 1971 година. Главните улоги ги играат: Теренс Хил, Бад Спенсер, Јанити Сомер, Џесика Даблин.
1 Синопсис
Браќата Тринити и Бамбимо се обидуваат да го одржат ветувањето дадено на татко им — да се држат заедно и да станат успешни криминалци така што ќе станат крадци на коњи и одметници. Наспроти нивните лоши намери и неверојатната несмасност, тие завршуваат така што му помагаат секому кого ќе го сретнат...
Потрага (филм)

„Потрага“ — филм на режисерот Жорж Скригин од 1956 година. Главните улоги ги играат: Александар Гавриќ, Милена Шијачки, Мирослав Петровиќ, Васа Пантелиќ и Љубиша Јовановиќ.
1 Содржина
Јелена (ја игра Шијачки) и д-р Мирковиќ (го игра Гавриќ) согледуваат дека нивната врска не е само извршување на партиската задача заради подобро одржување на илегалната печатница. Кога Мирковиќ заминува во партизани, еден од илегалците, не можејќи да го издржи мачењето во полицијата, го кажува местото каде што се наоѓа печатницата. Јелена успева да се спаси и печатницата продолжува со работата...
Улиште

Улиште, кошница, кошар или сандак — вештачко живеалиште за медоносни пчели, направено од пчелар за нивно чување во пчеларник. Во едно улиште живее едно пчелно семејство. Градбата на улиштето го одредува системот за нега на пчелите. Во современото пчеларство, улиштето е алатка што се користи за искористување на пчелната заедница. Истовремено преку улиштето се уредуваат нагоните на медоносните пчели, со примена на други начини.
Зборот „улиште“ може да значи и самите пчели од една кошница, и преносно значење за грд човек, страшило.
1 Галерија
Пчеларник

Пчеларник или улјаник — место каде што се наоѓаат улишта со пчели. Пчеларникот може да биде преселнички, пчеларот го сели пчеларникот на разни места во зависност од богатството на цут, или да биде поставен цело време на едно место. Исто така, пчеларникот може да биде конвенционален пчеларник и еколошки пчеларник.
1 Сместување на пчеларникот
* Не е дозволено поставување пчеларник во близина на автопат, железница или аеродром.
* Пчеларникот со најмногу 10 пчелни заедници, чија излетна страна е свртена кон туѓо земјиште или јавен пат, мора да биде оддалечен најмалку 10 метри од меѓата со туѓото земјиште или од работ на патот.
* Во пчеларник со 11–20 пчелни заедници, ова растојанието треба да биде најмалку 20 метри.
* Доколку во пчеларникот има повеќе од 20 пчелни семејства, растојанието од излетната страна до работ на јавниот пат мора да биде најмалку 50 метри, а до границата на туѓото земјиште најмалку 20 метри.
* Ако од оправдани причини растојанието од излетната страна до границата со туѓо земјиште или работ на јавен пат е пократко, пчеларникот мора да биде одвоен со заштитна ограда (ѕид, цврста ограда, дебела жива ограда) повисока од 2 метри. Оваа ограда мора да биде од двете страни на пчеларникот 2 метри подолга од должината на излетната страна на пчеларникот и поставена не повеќе од 10 метри од излетната страна.
* Не е дозволено поставување на пчеларникот во близина на шеќерани, фабрики за преработка на овошје, винарии, штали и места за ѓубриво.
Производните погони кои се занимаваат со преработка на овошје, грозје и други слични производи, кога се во состојба штетна по здравјето на пчелите (врие и слично), мора да ја чуваат искористената контаминирана амбалажа во затворени простории или на друг начин да ја направат недостапна за пчелите.
2 Неподвижен пчеларник
Во зависност од бројот на улишта, неподвижниот пчеларник треба да биде далеку од населени места, автопати, винарии, мелници за шеќер итн. што е определено со прописите за одгледување пчели. Пчелите бараат храна на 2–3 км од пчеларникот, се разбира во разни правци, а кога ќе ја снема во близина, одат многу подалеку. Најновото истражување потврдило дека пчелите се способни да се вратат во улиштето дури и од далечина од 15 километри.
3 Поврзано
* Пчеларството
* Пчелар
5+ фамилија

5+ Фамилија — македонска детска телевизиска серија во режија на Игор Иванов-Изи, по сценарио на Елеонора Венинова.
1 Улоги
Глумец, Улога
Билјана Драгичевиќ-Пројковска, Петко
Сања Арсовска, Лина
Игор Ангелов, Менде/Детективот Цветко
Зоран Љутков, Комшо
Ивана Павлаковиќ, Марија
Сара Климоска, Ана
Марија Кондовска, Тетка Душка
Чедомир Митевски, Комшито
Матеа Јанковска, Лиз
Марјан Наумов, Лука
Дамјан Цветановски, Цвајштајн
Изабела Јакимова, Алек
Стефан Николовски, Буки
Мартин Ѓоргоски, Џими
Нино Леви, Полицаец
Диме Илиев, Коста
Александар Велјановски, Гоце
Оливер Митковски, Водител
Симона Спировска, Прв крадец
Александар Михајловски, Втор крадец
Дритон Вејсели, Водителот
Никола Колев, Лазар
Предраг Павловски, Божарникар
Тони Денковски, Никола
Мирослав Петковиќ, Роберт
Фаик Мефаилоски, Марко
Ева Скендеровска, Тања
Срѓан Јанаќиевиќ, Детектив
Игор Стојчевски, Режисерот
Жарко Димоски
Душица Стојановска
Наталија Теодосиева, Детективка Петунија
Томе Станковски, Човек во сино
Симона Димковска, Жената
Лазе Манасковски
Мартин Јорданоски, Максимилијан
Горан Трифуновски, Музичарот
Кошаркарски сојуз на Словенија

Кошаркарски сојуз на Словенија (|Košarkarska zveza Slovenije), познат и како Кошаркарска федерација на Словенија, ― управно тело на кошарката во Словенија. Основана е во 1950 година како членка на поголемата Кошаркарскиот сојуз на Југославија. Во 1992 година, КСС самостојно се приклучила на Меѓународната кошаркарска федерација (ФИБА).
Кошаркарскиот сојуз на Словенија управува со машката репрезентација на Словенија и женската репрезентација на Словенија. Тие организираат државни натпревари во Словенија, и за машката и за женската сениорска екипа и за младинските кошаркарски репрезентации.
Највисоката професионална лига организирана од ова управно тело е Првата словенечка кошаркарска лига.
1 Поврзано
* Машка кошаркарска репрезентација на Словенија
* Женска кошаркарска репрезентација на Словенија
* Словенечка машка кошаркарска репрезентација до 20 години
* Словенечка машка кошаркарска репрезентација до 19 години
* Словенечка машка кошаркарска репрезентација до 17 години
Станислав Ѓорговски

Станислав Ѓорговски (роден 1956 година) — американски астрофизичар.
Главно се занимава со вонгалактичка астрономија и космологија. Тој е еден од идејните творци на концептот на виртуелната опсерваторија и областа астроинформатика. Како прв автор или соавтор објавил над 1000 научни статии.
1 Животопис
Дипломирал на Катедрата за астрономија на Математичкиот факултет на Универзитетот во Белград во 1978/79 година. Докторирал во 985 година на Универзитетот Беркли во Калифорнија. Во 1987 година, по постдокторските студии, се преселил на Калифорнискиот институт за технологија, каде што сè уште работи како професор по астрономија.
2 Награди и признанија
* 1988 — 1991: соработник на Фондацијата Алфред П. Слоун,
* 1991 — 1997: претседателски млад истражувач,
* 1981 — 997: еден од ISI 1000 најцитираните физичари,
* 2004 — гостувачки угледен професор, Мексиканската академија на науките, и
* 2011 — 2012: истакнат гостувачки професор, Универзитетот Крал Абдулазиз
* 1991 — награда за опсерваторија Дадли,
* 1996 — награда за достигнувања на групата НАСА
* 2008 — прва награда на натпреварот за научен труд на Боинг-Грифит
* 2001 — член на Институтот за унапредување на инженерството
* 2014 — член на Американската асоцијација за унапредување на науката.* Во негова чест е именуван астероидот 24421 Ѓорговски.* Неговиот Ердешов број е 2.
Црвена сала (Словенија)

Црвена сала (|Rdeča dvorana) ― спортско здание во Велење, Словенија. Тоа е домашна терен на РК Горење Велење. Салата може да прими 2.500 гледачи.
1 Историја
Изградбата на салата започнала на 24 август 1974 и била завршена во 1975. Црвената сала го имала своето неслужбено отворање на 11 октомври 1975. Отпрвин, била изградена да биде домаќин на различни видови саеми, а не за спортски настани.
По одредени измени на градбата, Владата на Словенија го основала јавното претпријатие Спортско рекреативен завод „Црвена сала“ (sl) на 25 мај 1992. Местото било обновувано неколку пати во својата историја, последен пат во 2004 година.
2 Употреба
Црвената сала е домашен терен на РК Горење Велење и ЖРК Велење. Тоа било исто така едно од четирите места користени за Европското првенство во ракомет за мажи во 2004.
ЖКК Цеље

Женски кошаркарски клуб Цеље (|Ženski košarkarski klub Celje), познат и како ЖКК Цинкарна Цеље поради спонзорски причини, ― словенечки женски кошаркарски клуб од Цеље.
1 Историја
1.1 Промена на име
* 1993 — Метка Цеље
* 1993–1996 — Цеље
* 1996–2000 — Инград Цеље
* 2000–2011 — Меркур Цеље
* 2011–2017 — Спортист Цеље
* 2017–сега — Цинкарна Цеље
2 Почести
2.1 Домашни
* Словенечка кошаркарска лига
:: Прваци (19): 2000, 2003, 2004, 2005, 2006, 2008, 2009, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023
:: Вицепрваци (7): 1996, 1998, 2001, 2002, 2007, 2010, 2011
* Словенечки куп
:: Прваци (17): 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2012, 2013, 2015, 2016, 2017, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023
:: Вицепрваци (9): 1996, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2004, 2011, 2018
2.2 Меѓународни
* ВАБА лига
:: Прваци (4): 2002, 2017, 2022, 2023
:: Вицепрваци: 2018
Metro Exodus

''Metro Exodus'' (македонски: ''Метро: Исход'') — пукачка игра од прво лице развиена од украинската компанија 4A Games и објавена од Deep Silver. Играта била пуштена на 15 февруари 2019 г. за играчките платформи ЛС (Windows), PlayStation 4 и Xbox One. ''Metro Exodus'' е третата игра од серијата ''Metro'', ​​чиј заплет е заснован на романите на Дмитриј Глуховски и ја продолжува приказната на ''Metro 2033'' и ''Metro: Last Light''.
1 Играчки процес
''Metro Exodus'' е пукачка игра од прво лице со елементи на преживувачки ужаси и потајна акција. Дејството се одвива во постапокалиптичните пустини на Руската Федерација и Република Казахстан, каде што играчот мора да се справи со новите опасности на светот и да учествува во борбата против мутираните суштества, како и непријателските луѓе. Играчот поседува арсенал на огнено оружје и фрлачко оружје што можат да се подобрат (промените можат да се користат за приспособување на сите делови на оружјето, од приемникот до цевката). Играта содржи мешавина од праволиниски нивоа и отворени места достапни за истражување од играчот. Има и динамичен временски систем, дневен/ноќен циклус и годишните времиња се менуваат како што напредува приказната.
Аурора Авиолинии

Aurora Airlines ― поранешна чартерска авиолинија со седиште во Љубљана, Словенија. Овозможувала неколку летови неделно меѓу најголемите градови во Германија до Косово. Имала центри во Приштина, Косово и Марибор, Словенија. Претпријатието оперирало за непостоечкото авиопретпријатие Еркосова, а еден од нејзините авиони бил обоен во боја на Ер Косова.
1 Одредишта
* Косово
** Приштина (Меѓународен аеродром „Адем Јашари“ Приштина)
* Словенија
** Марибор (Аеродром „Едвард Русјан“ Марибор)
2 Флота
Флотата се состоела од три Мекдонел Даглас МД-82 и еден Мекдонел Даглас МД-83.
Еден од авионите Мекдонел Даглас МД-82 со регистарски број С5-АЦЦ бил купен од Леталскиот центар Марибор за потребите на изложбата: „Летачишка цеста“ 30, Миклавж на Дравско Поле и бил паркиран на спортската страна на аеродромот во Марибор и е достапен за посетителите.
Фестивали во Словенија

Фестивали во Словенија ― фестивалите како појава во Словенија. Историски, меѓу најпопуларните музички фестивали во Словенија бил фестивалот на Словенечкиот фестивал на песната (Словенечки: Slovenska popevka). Веднаш по Втората светска војна започнала долгата традиција на џез фестивали во Словенија. Тогаш дел од Титова Југославија, со Џез фестивалот во Љубљана.
Меѓу 1981 и 2000 година, Фестивалот Нови Рок бил познат по тоа што ја донесе рок музиката. Преку Железната завеса од Запад до словенечката, а потоа и југословенската публика.
Секоја година, во Словенија се одржувани голем број музички, театарски, филмски, фестивали, вклучително и Љубљанскиот Летен фестивал, Фестивалот на Великиот пост.
Биг Фут Мама

Биг Фут Мама (изворно: Big Foot Mama) ― рок бенд од Љубљана, Словенија. Тој е еден од најпопуларните словенечки поп рок бендови од 1990-тите.
Групата ја започнала својата кариера во 1990 година. По нивниот трет албум, ''Tretja dimenzija'' (Трета димензија), тие биле сметани за словенечкиот поп рок бенд на деценијата, соборувајќи ги рекордите на продажба во категоријата рок и продавајќи некои од најголемите сали во словенечката престолнина Љубљана, како Крижанке и Сала Тиволи, кои претходно биле сметани за продажно „неосвоиви“ за словенечките рок бендови.
1 Тековен состав
* Грега Скочир - вокал
* Даниел Грегорич - гитарист
* Ален Стержај - бас
* Јоже Хабула - тапани
* Зоран Чалиќ - гитарист
2 Дискографија
*''Nova pravila'' (Нови правила) - 1995 година
*''Kaj se dogaja?'' (Што се случува?) - 1997 година
*''Tretja dimenzija'' (Трета димензија) - 1999 година
*''Doba norih'' (Доба на лудите) - 2001 година
*''Big Foot Mama [best of]'' - 2003 година
*''5ing'' (пет-инг; кованица) - 2004 година
*''15 let v živo z gosti'' (15 години - во живо со гости) - 2006 година
*''Važn, da zadane'' (Важно, тоа што погодува) - 2007 година
*''Izhod'' (Излез) - 2012 година
Абортус во Словенија

Абортусот во Словенија ― чин легализиран во неговиот сегашен облик (во Словенија и другите поранешни југословенски републики) на 7 октомври 1977 година.
Абортусот е достапен за жени чија бременост не ја надминала десеттата недела. Малолетниците им е потребна родителска согласност пред да се подложат на абортус, освен ако малолетникот е веќе еманципиран и заработува за својот живот. Откако Словенија ја стекнала својата независност од Југославија, во 1992 година била направена измена на Законот за абортус со кој им се дозволува на лекарите да не изведуваат абортуси доколку не се согласуваат со оваа практика од религиозни причини.
Абортусот е исто така вклучен во член 55 од Уставот на Словенија.
Членот 55 од Уставот на Словенија гласи:
„(Слобода на избор при раѓање деца)“
(Секој може слободно да одлучи дали ќе раѓа деца. Државата ќе ги гарантира можностите за остварување на ова право и ќе создаде услови што ќе им овозможат на родителите да одлучат да раѓаат деца.)
Во 2009 година, 18% од бременостите во Словенија завршиле со абортус, што е намалување од врвот од 41,6% во 1982 година. Од 2009 година, стапката на абортуси била 11,5 абортуси на 1000 жени на возраст од 15-44 години.
Мифепристонот (медицински абортус) бил регистриран во 2013 година.
Георг Јонке

Георг Јонке (познат и како Јуриј Јонке, 17 април 1777 - 12 мај 1864) ― крањски римокатолички свештеник и пчелар.
1 Живот
Јонке е роден во сиромашно готчевско германско семејство во Конца Вас. Прво посетувал училиште во Љубљана, а подоцна во Грац, каде што поминал одредено време како службеник во правна канцеларија. По завршувањето на училиштето бил ракоположен за свештеник на 8 септември 1803 година во Кочевје, а потоа работел како кустос во Стара Лока, а потоа станал викар и катихист во Ново Место. Во 1811 година бил назначен за парохиски свештеник во Чрмошњице, а оваа служба ја извршувал до 1834 година, кога се пензионирал. По пензионирањето се посветил на пчеларството. Тој купил голема парцела во Чрмошњице, каде што основал голем овоштарник, а потоа купил сандаци за чување пчели. Во просек одржувал 150 кошници, а своите пчели ги позајмувал и на земјоделците во близина.
Јонке подоцна станал член на Крањското земјоделско друштво, каде давал предлози за подобрување на пчеларството во Крањска. Своите предлози ги објавил во пчеларското списание ''Bienenzeitung'' и во весниците ''Lublanske novice'' и ''Illyrischer Blatt''. Во 1836 година го објавил пчеларскиот водич ''Anleitung zur praktischen Behandlung der Bienenzucht'' (Упатства за практичен пристап кон пчеларството), кој истата година бил преведен на словенечки како ''Krajnski zhbelarzhik'' (Крањскиот пчелар). Преводот на првото издание го изработи Јожеф Жемља. Тој го објавил второто издание во 1844 година, насловено ''Theoretische und practische Anleitung zur Behandlung und Pflege der Bienen'' (Теоретски и практични упатства за ракување и грижа за пчелите), што на словенечки го превел Ловро Пинтар. Ова било трето дело (по првите две на Антон Јанша) достапно на словенечките пчелари. Во подоцнежните години, Јонке го предал својот имот на своите роднини за да го управуваат до неговата смрт. Ова било неуспешно, а Јонке ги живеел последните години во сиромаштија. Починал во Чрмошњице.
2 Дополнителна литература
**
Војкова плоча

Војкова плоча (|Vojkova plošča) ― месно обележје во клисурата на Идријца во населеното место Идријски Лог, западна Словенија. Ова е плоча која го означува местото каде што на 15 февруари 1943 година бил смртно ранет партизанскиот борец Јанко Премрл (воено име Војко, 1920–1943). Починал една недела подоцна, на 22 февруари 1943 година, на Бриновиот рид (sl) во Идријски лог.
Бронзената плоча била откриена на 16 мај 1955 година и е регистрирана како културно наследство. Се состои од три табли кои се преклопуваат. Текстот на плочата на средишната табла гласи „Тука бил на 15. 2. 1943 година смртно ранет народниот херој Јанко Премрл Војко“ (словенечки: Tukaj je bil 15. 2. 1943 smrtno ranjen narodni heroj Janko Premrl Vojko), опкружено од петокрака ѕвезда одлево и барелефна биста на Премрл оддесно. Плочата се среќава како обележје во врска со геологијата и планинарењето. Пештерата кај Војковата плоча (sl) е именувана по оваа знаменитост.
Словенечки пасош

Словенечки пасоши (|slovenski potni list) ― лични документи кои се издавани на државјани на Словенија за да им се олесни меѓународното патување. Секој словенечки граѓанин е и државјанин на Европската Унија.Пасошот, заедно со националната лична карта овозможува слободни права на движење и престој во која било од државите на Европската унија, Европската економска област и Швајцарија, како резултат на правото на слободно движење и престој дадено во член 21 од Договорот за ЕУ.
Словенечката лична карта важи и за патување во повеќето други поранешни југословенски републики: Хрватска, Босна и Херцеговина, Македонија, Црна Гора и Србија.
1 Физички изглед
се со иста бургундска боја како и другите европски пасоши, со словенечкиот грб исцртан во средината на предната корица. Зборовите '''' (македонски: Европска Унија) и '''' (македонски: Република Словенија) се испишани над грбот и зборот'''' (македонски: Пасош) е впишан подолу. Пасошите издадени во службено двојазични области на Словенија исто така имаат италијански или унгарски текст под словенечкиот. Овие се '''','''' и '''' на италијански и '''','''' и'''' на унгарски. Словенечките пасоши го имаат стандардниот биометриски симбол на дното и го користат стандардниот дизајн на ЕУ.
2 Барања за виза
Од јануари 2023 година, словенечките граѓани имале безвизен или визен пристап при пристигнување во 182 земји и територии, што го рангирал словенечкиот пасош на 11-то место во однос на слободата на патување (исто место со унгарскиот, латвискиот, литванскиот и словачкиот пасош) и највисок ранг на поранешните држави Југославија, според Пасошкиот индекс на Хенли.
3 Поврзано
* Пасоши на Европската Унија
* Услови за виза за словенечките граѓани