Осоговски Планини

Осоговските Планини или Осогово — висок и громаден планински масив кој доминира во источниот дел на Република Македонија. Расположен е помеѓу Славишката Котлина на север, Кумановската Котлина на северозапад, Пробиштипско-злетовскиот слив на запад, Кочанската Котлина на југ, Пијанец на југоисток и Струмскиот басен со Ќустендилската Котлина на исток на територија на Република Бугарија.
1 Географија
Како природна целина која се протега во две држави, Осоговскиот планински масив зафаќа вкупна површина од 1.535 км<sup>2</sup>, од кои на Република Македонија припаѓаат 1.102 км<sup>2</sup> или 71,8%, додека 443 км<sup>2</sup> или 28,2% на Република Бугарија. По својата површина е втор планински масив во Република Македонија, по планинскиот масив Јакупица (Мокра Планина). Највисок врв e Руен (2.252 м), а покрај него уште 5 врва се повисоки од 2000 м.
Осоговскиот планиски масив тектонски припаѓа на српско-македонскиот масив, кој претставува старо копно на Балканскиот Полуостров. Тектонските движења со кои била зафатена оваа планина условиле да биде издигната, раседната и раздробена при што е формирана како хорст. Геолошкиот состав е претставен со прекамбриски метаморфити и палеозојски шкрилци. За време на терцијарот се одвивала интензивна вулканска активност, што овозможило создавање на големи резерви на оловно-цинкова руда.
Релјефот на Осоговскиот планински масив е претставен со високи, зарамнети и долги планински била, кои меѓу себе се расчленети со длабоки речни долини, вулкански купи и кратери. Најпознати била се Руенското било, претставува вододелница помеѓу сливот на Вардар и Струма; Соколско било; Калинкаменско било; Костадинечко-лисечко било кое е вододелница помеѓу Пчиња и Брегалница; Лопенско било; Д'лгиделско било и др. Покрај билата значаен релјефен елемент се речните долини кои се одликуваат со клисури. Најпознати се долините на Тораничка Река (извориште на Крива Река), Каменичка Река, Оризарска Река, Злетовска Река и др.
2 Вегетација
Флората се разликува според вертикалната разместеност:
''Потпланинска зона'' до 1.000 м каде виреат дрва од типот на даб, брест, габер, јасен, леска и слично; ''Планинска зона'' од 1.000-1.800 м, каде што преовладува буката; ''Субалпска зона'' која е прекриена со трева и грмушки од смрека.
Во самото срце на планината постојат многу мотели (меѓу кои и одморалиштето Пониква), планински куќи, викендички, како и базите „Тораница“ и „Тошино боиште“.
Поголеми градови во подножјето на Осоговските Планини се Кочани и Крива Паланка во Македонија, и Ќустендил во Бугарија.
3 Ендемити
На Осогово се среќаваат некои ендемски видови т.е видови кои се распространети на мал географски простор. Некои од нив живеат единствено на Осоговските Планини. Такво е растението Genista fukarekiana кое се среќава на највисоките врвови, Лесновскиот лопен - ''Verbascum lesnovoensis'' околу Лесновскиот кратер и еден од инсектите- тркачи [Molops piceus osogovensis] кој живее во дабовите и буковите шуми.
4 Потекло на името
Постојат многу легенди за тоа како Осогово го добило името, но најпозната е онаа според која тоа потекнува од старите саксонски рудари кои во минатото на ова подрачје ископувале злато и сребро. Приказната вели дека името настанало со спојување на зборовите од старогерманскиот јазик „osso” (господ) и „gov” (место), што значи „Божјо место“.
5 Галерија