procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Северн Кулис-Сузуки

Северн Кулис-Сузуки (|Severn Cullis-Suzuki; р. во ) — канадска еколошка активистка, говорничка, телевизиска водителка и писателка. Таа зборувала ширум светот за еколошки прашања, повикувајќи ги слушателите да ги дефинираат своите вредности, да дејствуваат имајќи ја предвид иднината и да преземат поединечна одговорност. Таа е ќерка на канадскиот екологист Дејвид Сузуки.
1 Биографија
Северн Калис-Сузуки е родена и израсната во Ванкувер, Британска Колумбија. Нејзината мајка е писателката Тара Елизабет Калис. Нејзиниот татко, генетичар и еколошки активист Дејвид Сузуки, е јапонски Канаѓанец од третата генерација. Додека го посетувала основното училиште, на деветгодишна возраст, ја основала Детската организација за животна средина (ЕКО), група деца посветени на учење и подучување на други млади за прашањата за животната средина. Во 1992 година, на 12-годишна возраст, Калис-Сузуки собрала пари со членовите на ЕКО за да присуствува на самитот на Земјата во Рио де Жанеиро. Заедно со членовите на групата Мишел Квиг, Ванеса Сути и Морган Гајслер, Калис-Сузуки ги претставила еколошките прашања од младинска перспектива на самитот, каде што била аплаудирана за говорот пред делегатите. Видеото оттогаш станало вирален хит,популарно познато како „Девојката што го замолкна светот 5 минути“. Во нејзиниот говор од 1992 година, таа рекла: „Се плашам да излезам на сонце сега поради дупката во нашиот озон. Се плашам да го дишам воздухот затоа што не знам какви хемикалии има во него“. Таа е во роднинска врска со двајца играчи на НХЛ, Ник Сузуки од Монтреал Канадиенс и Рајан Сузуки од Каролина ураганс.
Во 1993 година, таа била одликувана со глобалната 500 листа на честа на Програмата за животна средина на Обединетите нации. Во 1993 година, Даблдеј ја објавила нејзината книга ''Кажи му на светот'', книга на 32 страници со еколошки чекори за семејства.
Калис-Сузуки дипломирала на Универзитетот Јејл во 2002 година со диплома по екологија и еволутивна биологија. По Јејл, Калис-Сузуки поминала две години патувајќи. Калис-Сузуки била содомаќин на ''Suzuki's Nature Quest'', детска телевизиска серија што се емитувала на Discovery Kids во 2002 година.
На почетокот на 2002 година, таа помогнала со стартувањето на тинк-тенк интернет базиран проект наречен Проект Скајфис. Како член на Специјалниот советодавен панел на Кофи Анан, таа и членовите на проектот го донеле својот прв проект, залог наречен „Признавање на одговорноста“, на Светскиот самит за одржлив развој во Јоханесбург во август 2002 година. Проектот Скајфис се распаднал во 2004 година кога Калис-Сузуки го свртела својот фокус на училиште. Таа се запишала на Универзитетот во Викторија за да студира етноботаника кај Ненси Тарнер, завршувајќи во 2007 година.
Во 2008 година, Калис-Сузуки се омажила за Џадсон Браун, член на племето Хаида. Таа живее со сопругот и двата сина во Хаида Гваи, Британска Колумбија.
Калис-Сузуки е главниот лик во документарниот филм ''Северн, гласот на нашите деца'', во режија на Жан-Пол Жо и објавен во кино во Франција на 10 ноември 2010 година.
Кулис-Сузуки е член на Меѓународниот совет на повелбата на Земјата.
Милена Глимбовски

Милена Глимбовски (р. 1990 година во Сибир, Советски Сојуз) — руско-германска претприемачка, авторка и активистка за нула отпад. Глимбовски стана позната главно со основањето на берлинската самопослуга ''Original Unverpackt'' (Оригинал неспакуван), во која стоките се продаваат без пакување за еднократна употреба.
1 Живот
Глимбовски е родена во 1990 година во Сибир, во поранешниот Советски Сојуз. Во 1995 година, нејзиното семејство се преселува во Германија, каде што и пораснала во Хановер и посетувала настава во училиштето Вилхелм Рабе. По обуката како дизајнер на медиуми, Глимбовски почнала да студира социјална и деловна комуникација на Универзитетот за уметности во Берлин, но подоцна ги прекинала студиите.
По долгиот подготвителен период, Глимбовски во 2014 година започна групно финансирање со Сара Волф за да го финансира основањето на нивната продавница за храна ''Original Unverpackt''. Шемата успешно собра 100.000 евра. Продавницата беше отворена на 13 септември 2014 година и продолжува до денес, со Глимбовски како извршен директор (од декември 2018 година). Отворањето на берлинската локација на ''Original Unverpackt'' беше проследено со бројни продавници низ Германија, како и ширум светот. Многумина сметаат дека основањето на ''Original Unverpackt'' од страна на Глимбовски го поттикна движењето на нула отпад во Германија, подигајќи ја свеста не само за продавницата за нула отпад, туку и за самата Глимбовски.
Во 2015 година, заедно со Јан Ленарц, Глимбовски ја основа издавачката куќа „Ein good Verlag“, која продава книги и календари на тема внимателност. Глимбовски е позната како говорник за одржливост и нула отпад и се појавува на бројни конференции во Германија и во странство.
Во ноември 2018 година, жирито на Берлинскиот Сенат, Investitionsbank Berlin и Берлинскиот IHK го изгласаа Глимбовски за „Претприемач на годината 2018“.
2 Дела
*''Ohne Wenn и Abfall.'' Kiepenheuer & Witsch, 2017 година, .
*''Weil ich ein Mädchen bin.'' Во: Скарлет Кертис (Хрсг. ): ''Иднината е женска!''''Беше Frauen über Feminismus denken.'' Голдман Верлаг, 2018 година,, С. 167–172.
*''Einfach Familie Leben.'' Knesebeck Verlag, 2019 година, .
* Со Сузан Миерау и Катја Вогт: ''Einfach Familie leben.''''Der Minimalismus-Водич: Wohnen, Kleidung, Lifestyle, Achtsamkeit.'' Kneseback Verlag, април 2019 година, .
Хефа Шукинг

Хефа Шукинг е германска екологистка. Таа била наградена со Голдман еколошката награда во 1994 година, за нејзините дела за заштита на дождовните шуми.
Денес, таа главно работи за невладината организација Ургевалдна кампањи за спречување на банките и финансиската индустрија да прават штетни инвестиции како што се касетна муниција, ископ на јаглен или јадрена индустрија.
1 Наводи
Ангела Медер

Ангела Медер е германски приматолог, конзерватор и специјалистка за горили. Медер е една од првите што презела длабинско истражување на заробените горили во раните 1980-ти години. Таа се фокусирала на ефектот на заробената средина врз нивното однесување и размножување, и на ефектите од однесувањето при одгледувањето, вклучувајќи го и тешкиот проблем на интегрирање на рачно одгледани доенчиња во воспоставени групи.
Во 1992 година, Медер се приклучила на група за заштита на природата. Таа тврди дека организациите за заштита во развиениот свет имаат посебна обврска да им помагаат на локалните заедници да ги организираат и одржуваат сопствените иницијативи за зачувување, а под нејзино водство B&RD им помогна на локално организираните претпријатија во Демократска Република Конго и на други места, а нејзиниот одбор периодично ги посетува овие проекти во заедницата да помогнат и да испорачаат материјална помош.
Медер го уредувала ''журналот „Горила“'', како и научно списание во кое придонесуваат специјалисти.
Мост Удевала

Удевала е мост во градот Удевала Шведска. По него минува европската рута на автопатот Е-6. Мостот го премостува теснецот Сунинг. Мостот е под директна надлежност за одржување и контрола на Шведската национална управа за патишта.
1 Одлики:
Вкупната должина на мостот е 1.712 метри. Најдолгиот распон изнесува 414 метри. Висината на мостот изнесува 51 метри. Мостот е висечки со затегнување на сајли.
2 Историја:
Овој мост е изграден во 2000 година, а официјално е отворен на 20 мај 2000 година.
Дневниот проток на автомобили изнесува околу 10.000 возила.
Вкупното време на изградба на овој мост е 4 години и тоа од 1996  до 2000 година.
Конструктивното инженерство го има извршено Џош  Холт Ас и Сканска техник. Сајлите на кои виси мостот се изработени од челик, а самиот платформен дел од армиран бетон. Биле употребени околу 9.000 тони конструктивен челик и околу 12.000 000 кубни стапки на бетон. Вредноста на мостот изнесува околу 900.000.000 шведски круни или 111.000.000 американски долари. Проблем се јавува во зима кога мразот се наталожува на челичните сјали и потоа може да падне врз автомобилите кои минуваат по истиот. Поради овој проблем мостот во текот на зимата мора неколку пати да се затвора и да се чистат сајлите. Додека мостот е надвор од употреба се користат алтернативните решенија по заобиколните патишта кои се подолги за речиси 13 километри.
За интервенцијата за отстранување на мразот се користи методата со електрична енергија која за многу кратко време го одмрзнува мразот.
Алета Баун

Алета Баун — индонезиска еколошка активистка. Таа е опишана како индонезискиот аватар.
Таа ја освоила еколошката награда Голдман за 2013 година за организирање на стотици локални селани мирно да ги окупираат локациите за ископ на мермер во „протести за ткаење“, за да се запре уништувањето на светото шумско земјиште на планината Мутис на островот Тимор.
Водачка на домородниот народ Моло, таа е родена во семејство на фармери. Откако ја изгубила мајка си на млада возраст, таа била воспитана од други жени и старешини во селото кои ја научиле да ја почитува околината како извор на нивниот духовен идентитет и егзистенција. Како водачка на заедницата која споделува традиционално знаење, таа на крајот станала позната како „Мама Алета“.
Работата на Мама Алета ја направила мета на рударските интереси и локалните власти, кои и ставиле цена на главата. Откако преживеала обид за атентат, Мама Алета се сокрила во шумата со своето бебе.
И покрај заплашувањата, Мама Алета го зголемила движењето за да вклучи стотици селани. Тоа кулминирало со занимање со ткаење каде 150 жени поминале една година седејќи на мермерните карпи на рударската локација, тивко плетејќи ја својата традиционална ткаенина во знак на протест. Бидејќи жените традиционално биле одговорни за добивање храна, бои и лекови од планините, рударството во овие планини директно ќе влијаело на нивната егзистенција. Додека жените протестирале во рудникот, мажите давале домашна поддршка дома, готвеле, чистеле и се грижеле за децата.
В лице на мирното и постојано присуство на селаните, ископувањето мермер станало сè понеодржлив потфат за вклучените компании. Јавната свест за занимањето со ткаење растела, а индонезиските владини претставници го забележале тоа. Во 2010 година, рударските компании, реагирајќи на притисокот, го прекинале рударството на сите четири локации во териториите на Моло и ги напуштиле своите операции.
Мама Алета сега им помага на заедниците низ Западен Тимор да ги мапираат нивните традиционални шуми. Таа работи со безбедноста на водата и управувањето со природните ресурси на домородните народи и правата на земјиштето. Таа изјавила за Џакарта пост: „Ние особено сакаме да го зачуваме возводниот регион на нашата територија бидејќи тоа е слив за целиот остров. Размислуваме за заеднички наслов за нашите три заедници и го ставаме земјиштето во колективна сопственост на заедниците“. За да помогне во ова, таа се здоби со диплома по право во 2011 година од Универзитетот Тритунггал Сурабаја.
Џамила Шафер

Џамила Шафер (родена на 30 април 1993 година) е германска политичарка од Алијансата 90/Зелените.
1 Политичка кариера
Шефер била избрана за пратеник во Бундестагот за јужниот дел на Минхен на германските сојузни избори во 2021 година.
Во преговорите за формирање таканаречена семафорска коалиција на Социјалдемократската партија (СПД), Партијата на зелените и Слободната демократска партија (ФДП) по изборите, Шефер била дел од делегацијата на нејзината партија во работната група за европски прашања заедно со Удо Булман, Франциска Брантнер и Никола Бир.
2 Наводи
Евгенија Чирикова

Евгенија Чирикова (|Евге́ния Серге́евна Чи́рикова; р. во ) — руски еколошки активист, првенствено позната по противењето на изградбата на автопат низ шумата Химки во близина на Москва. Таа, исто така, одиграла значајна улога во руските протести од 2011 до 2012 година по спорните парламентарни избори во Русија. На Чирикова, исто така, и се припишува „стимулирање на националниот интерес за политички реформи“. Таа моментално живее во Естонија.
1 Кампања
Чирикова водела кампања против изградбата на пат низ шумата Химки. Таа, исто така, помогнала да се убедат Европската банка за обнова и развој и Европската инвестициска банка да го „затворат проектот“.
Чирикова била заплашувана поради нејзината кампања. Во 2011 година владини претставници ја посетиле, велејќи дека добиле инструкции да ѝ ги одземат децата затоа што ги злоставувала. Според Чирикова: „Мојата реакција беше целосно беспрекорен бес. Се снимив себеси како опишувам што се случило и го објавив видеото на интернет. Имаше толку многу повици до одделот што тие се повлекоа“.
2 Награди
Во март 2011 година, таа добила „награда за храбра жена предадена од тогашниот американски потпретседател Џо Бајден“. Во оваа прилика, таа предложила воведување санкции за руските политичари, вклучувајќи го и министерот за транспорт Игор Левитин.
Во 2012 година, таа била добитник на наградата ''Goldman Environmental Prize'', добивајќи награда од 150.000 американски долари. Таа рекла дека ќе ги потроши парите за формирање на кампања наречена ''Нашата земја'' за борба против слични еколошки кампањи како Химки.
Во ноември 2012 година, ''Форин Полиси'' ја именувал Евгенија Чирикова за еден од своите Топ 100 глобални мислители за 2012 година.
3 Семејство
Евгенија Чирикова е во брак со стопанственикот Михаил Матвеев. Двојката има две деца.
Маргарит Кенеди

Маргрит Кенеди (21 ноември 1939, Кемниц - 28 декември 2013, Штајерберг) била германска архитектка, професорка, екологистка, авторка и светски авторитет и застапничка на комплементарни валути и економија без камата и инфлација. Во 2011 година, таа го иницираше движењето Окупирај пари.
1 Биографија
Кенеди била архитектка со магистер по урбано и регионално планирање и д-р. по јавни и меѓународни односи од Факултетот за јавни и меѓународни односи на Универзитетот во Питсбург. Работела како урбанистички планер во Германија, Нигерија, Шкотска и САД. Во 1991 година, таа била назначена за професорка по еколошки градежни технологии на Катедрата за архитектура на Универзитетот Лајбниц во Хановер.
Таа има изјавено дека нејзината работа на еколошката архитектура во 1982 година ја довело до откритието дека е „практично невозможно да се спроведат здрави еколошки концепти на скалата што се бара денес, без суштински да се промени сегашниот систем на пари или да се создадат нови комплементарни валути“.
Нејзината најпозната книга - ''Пари без камата и инфлација, создавање медиум за размена што работи за сите и ја штити Земјата'' (1987) - е ревидирана неколку пати и преведена на 22 јазици.
Кенеди била омажена за ирскиот архитект Деклан Кенеди и имала една ќерка Антја. Таа починала во 2013 г.
2 Библиографија
*''Внатрешниот град (Годишна книга на архитектите)'' 1974 година
*''Building Community Schools: An Analysis of Experiences (Educational Building and Equipment Series, Volume 2)'' 1979
*''Пари без камати и инфлација: Создавање медиум за размена што работи за сите и ја штити Земјата'', првпат објавен во 1987 година и постојано ажуриран потоа, последен пат во 2006 година (сепак на германски). Англиската верзија од 1995 година е .
*''Проектирање на еколошки населби: еколошко планирање и градење: искуства во нови станови и во обновување на постоечки станбени квартови во евра (Reflektierte Praxis)'' 1997 г.
*''Handbuch ökologischer Siedlungs(um)bau.''''Neubau- und Stadterneuerungsproj... во Европа'' 1998 година
*''Regionalwährungen.''''Neue Wege zu nachhaltigem Wohlstand'' (со Бернард А. Лиетаер ), Риман, Минхен 2006 година,
*''Луѓе пари: Ветувањето на регионалните валути'' (со Бернард А. Литаер и Џон Роџерс) (Прес на Триархија 2012)
*''Окупирај пари'', Ј. Камфаузен, Билефелд 2011 година,
Фикиле Нтшангасе

Фикиле Нтшангасе — јужноафриканска еколошка активистка. Таа била една од водечките членови на Мфолози Еколошко правда за заедниците (MCEJO), која се залагала и преземала правни мерки против предложеното проширување на рудникот за јаглен управуван од Tendele Coal Mining (Pty) Ltd, во близина на Сомкеле, што се наоѓа во близина на Хлухлуве – Паркот иМфолози, најстариот природен резерват во Африка. Нтшангасе била застрелана повеќепати и убиена од тројца вооружени мажи во нејзиниот дом на 22 октомври 2020 година.
1 Активизам за животна средина
1.1 Работа за животната средина
Нтшангасе во правен спор се спротивставила на проширувањето на отворен рудник за јаглен управуван од Тенделе Коал Мајнинг во близина на Сомкеле, во провинцијата КваЗулу-Натал, Јужна Африка, во близина на нејзиниот дом во Офондвени. Таа била водечка членка на Организацијата за еколошка правда на заедницата Мфолози, MCEJO, која се борела против проширувањето на рудникот во близина на резерватот Парк Хлухлуве–Имфолози.
1.2 Зголемени тензии и убиства
Локалната заедница била поделена во врска со проширувањето на рудникот, што довело до зголемени тензии. Некои воделе кампања за зачувување на нивните рурални средства за живот и животната средина, но на другите членови на заедницата им била потребна работа од рудникот и го поддржувале проширувањето. Во април 2020 година, 19 куршуми биле застрелани во домот на друг активист против рударството, Толакеле Мтетва. Заедницата традиционално зависела од сточарството и земјоделството, но рудникот за јаглен Тенделе и Хлухлуве – Паркот иМфолози моментално се најголеми работодавци.
Нтшангасе, наводно, одбила да потпише договор со Tendele Coal Mining Ltd за повлекување на судските случаи против компанијата, одбивајќи го поткупот на компанијата. Таа наводно рекла: „Одбив да потпишам. Не можам да го распродадам мојот народ. И ако треба, ќе умрам за мојот народ“.
Локалните жители во близина на рудникот биле предмет на заплашување и закани со насилство во месеците пред убиството на Нтшангасе. Наводно било пукано врз семејствата кои одбиле да се преселат од домовите на нивните предци. Околу 18:30 часот на 22 октомври 2020 година, според локалната полиција, тројца мажи влегле во домот на Нтшангасе во Офондвени, КваЗулу-Натал и ја застрелале неколку метри подалеку од нејзиниот тринаесетгодишен внук и двајца негови пријатели (на возраст од осум и десет). Таа имала 63 години и во тоа време сечела кромид за вечера.
Смртта на Нтшангасе била дел од растечкиот тренд на убиени еколошки активисти, бидејќи рекорден број биле убиени ширум светот и во 2019 и во 2020 година, според извештаите на Глобал Витнес.
1.3 Меѓународен одговор
Смртта на Нтшангасе била осудена како убиство од повеќе еколошки и хуманитарни организации. На пример, на 27 октомври 2020 година, еколошката организација Groundwork испратила писмо до различни јужноафрикански власти барајќи итна истрага за нејзината смрт, што било поддржано од меѓународната мрежа на еколошки организации Friends of the Earth. Хјуман рајтс воч напишале сличен напис.
Теса Кан

Теса Кан (|Tessa Khan) — адвокатка за животната средина која живее во Обединетото Кралство. Таа е соосновач и е содиректор на мрежата за климатски спорови, која поддржува правни случаи поврзани со ублажување на климатските промени и климатска правда.
Кан тврди дека националните влади свесно профитирале од зголемувањето на нивото на јаглерод диоксид и предизвикале штета на животната средина, вклучително и како дел од глобално важниот преседан климатски случај Ирска.
1 Биографија
Теса Кан била вклучена во законот за човекови права и кампања за застапување.
Во Тајланд работела за непрофитна организација за заштита на човековите права на жените. Додека била таму во 2015 година, таа дознала за судската пресуда во Хаг со која се наложува на Холандија да ги намали своите емисии на стакленички гасови. Инспирирана од случајот, Кан се преселила во Лондон за да се приклучи на правниот тим на Фондацијата Ургенда.
Кан е соосновач на мрежата за климатски спорови со фондацијата Ургенда за да ги поддржи климатските случаи ширум светот. Таа служи како содиректор на мрежата за климатски спорови. Преку организацијата, таа успешно им помогнала на активистичките групи да ги тужат сопствените влади. Се справува со случаи ширум светот, вклучително и Канада, Холандија, Нов Зеланд, Норвешка, Пакистан и Јужна Кореја.
Таа ги поддржала случаите во Холандија и Ирска кои успешно ја оспоруваа адекватноста на владините планови за намалување на емисиите. Во декември 2019 година, во Државата Холандија спроти во случајот на Фондацијата Ургенда, Врховниот суд на Холандија ѝ наредила на владата да го намали капацитетот на електраните на јаглен и да надгледува околу 3 милијарди евра инвестиции за намалување на емисиите на јаглерод. Победата е опишана од Гардијан како „најуспешна климатска тужба до сега“.
Во август 2020 година, во она што е познато како Климатски случај Ирска, Врховниот суд на Ирска пресуди дека нејзината влада мора да направи нов и поамбициозен план за намалување на јаглеродот. Ирска е на третото место по емисии на стакленички гасови по глава на жител меѓу земјите од Европската унија.
Теса Кан ја доби наградата „Climate Breakthrough“ во 2018 година.''„Тајм“'' ја вклучи во својата листа од 15 жени за 2019 година што ја предводат борбата против климатските промени.
Марта Костуч

Марта Костуч (8 јули 1949 година, Мус Лејк, Минесота, Соединетите Држави - 23 април 2008 година, Роки Маунт Хаус, Алберта, Канада) ― канадски ветеринар и наградуван екологист. Во нејзината ветеринарна работа, таа идентификувала репродуктивни и имунолошки проблеми меѓу добитокот добиени од загадувачите на воздухот, како сулфур диоксид, од индустријата за кисел гас во регионот. Нејзината успешна кампања за намалување на загаденоста на воздухот го означило почетокот на нејзината работа како екологист.
Костуч и нејзиниот сопруг, Том М. Костуч, се преселиле во Алберта од Минесота во 1975 година. По раѓањето имале две деца, а посвоиле и два сина. Во 2001 година, еден од нејзините синови бил обвинет дека планирал да ја убие за да добие наследство. Тој се изјаснил за виновен „за советување за извршување прекршок“ затоа што на платен убиец му понудил 40.000 долари.
Во следните години таа придонела со своите напори во различни еколошки кампањи. Тоа вклучува блокирање на хотел и одморалиште за терени за голф. Во 1998 година таа го обвинила бизнисот за превоз на песок и чакал за прекршување на сојузниот Закон за рибарство. Таа водела кампања за запирање на изградбата на браната на реката Олдман и следела правна кампања што резултирало со еколошки подобрувања на проектот кога била одобрена браната и одлуката на Врховниот суд дека заштитата на животната средина е во јурисдикција и на сојузната и на покраинската влада. Во нејзината работа на комитетот на Стратешкиот сојуз за чист воздух, таа била дел од напорите што резултирале со намалување на загадувањето на воздухот.
Во есента 2007 година, Костуч објавила дека и била дијагностицирана како терминал со атрофија на мултиплекс систем . Таа изјавила дека има намера да избере кога ќе умре, наместо да дозволи болеста да одлучи наместо неа - поддржувајќи го правото да се умре.
1 Почести
Во 1992 година, Костуч ја добила наградата на Смарагдната задолжбина на Алберта во категоријата Засебна посветеност.
Во 2002 година, на Костуч и биле доделени Канадските награди за животна средина: Награда на заедницата за чист воздух.
Во 2003 година, таа ја добила Наградата „Даглас Х. Пимлот“ на Природа Канада.
Во 2004 година, Албертското здружение за дивина и доделила на Костуч Награда „Албертски бранители на дивината“.
На 15 април 2008 година, Смарагдната задолжбина на Алберта објавила дека на Костуч ќе и биде врачена Посебна награда за достигнување на церемонијата на доделување награди на 3 јуни 2008 година.
На 21 април 2008 година, владата на Алберта објавила образовна стипендија што ќе се створи во името на Костуч и ќе се доделува секоја година. Стипендијата е да се финансираат луѓе од невладини организации за студии на курс за сертификати за градење консензус.
Исату Цесај

Исату Цесај (р. 1972 година) — гамбиска активистка и социјална претприемачка, популарно наречена ''Кралица на рециклирањето''. Таа иницирала движење за рециклирање наречено ''Една пластична кеса во Гамбија''. Преку ова движење, таа ги едуцирала жените во Гамбија да рециклираат пластичен отпад во производи што може да се продаваат и преку тоа заработувале.
1 Раните години и образованието
Цесај е родена во 1972 година во мало село, Њау, во Гамбија. На многу млада возраст го напуштила училиштето.
2 Кариера
Во 1997 година, заедно со уште четири жени, таа го основала Центарот за рециклирање во Н'Јау во нејзиното родно село во Северна Гамбија. Првично, целта на овој проект била да се едуцираат соселаните за важноста и придобивките од враќањето на отпадот при рециклирање пластика, со што ќе се обесхрабри чинот на фрлање отпад наоколу со пластичен отпад. Со текот на годините, проектот растел и сега ги зајакнува жените, обезбедувајќи им поддршка и приходи.
Проектот неодамна бил признат како официјална организација на заедницата во Гамбија, сега наречена Група за рециклирање и генерирање приход Нјау (NRIGG). Денес, Цесај работи со повеќе од 11,00 луѓе и NRIGG е со седиште во четири посебни заедници низ Гамбија.
3 Награди и признанија
* 2012- Таа била почестена со наградата на Меѓународната алијанса за жени за ''создавање разлики'' во Вашингтон, САД * Нејзината приказна била објавена во книга чиј автор е Миранда Пол и илустрирана од Елизабет Зунон
Маргарета Балабанова-Стефанова

Маргарета Балабанова-Стефанова (родена 1953 година во Скопје) — македонска лекарка, специјалист дерматовенеролог и универзитетски професор на Медицинскиот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје.
1 Животопис
Проф. д-р Маргарета Балабанова-Стефанова е родена во Скопје, во 1953 година. Основното училиште и гимназија завршила во родниот град. Студиите на Медицинскиот факултет во Скопје ги започнала во учебната 1972/73 година, а дипломирала во мај 1978 година. Во 1978 година е примена на работа во Клиниката за кожни и венерични болести (денешна Клиника за дерматологија), како лекар приправник-стипендист на Заедницата за научни дејности. Во мај 1979 година го положила стручниот испит и ја отпочнала специјализацијата по дерматовенерологија, во јуни 1982 година го положила специјалистичкиот испит и се стекнала со звање специјалист по дерматовенерологија.
Во 1996 година ја одбранила докторската дисертација под наслов: „Хиперсензитивни кутани реакции на беталактамски антибиотици-рационален дијагностички и прогностички пристап“ и се стекнала со звање доктор на медицински науки. Во 1983 година е избрана за асистент, а во 1997 за доцент на Катедрата по дерматовенерологија при Медицинскиот факултет во Скопје. На клиниката за Дерматологија е вклучена во целокпуната стручна работа на одделите и во амбулантско-поликлиничката дејност а посебно во работата на Алерголошката амбуланта со која и раководи. Општата дерматоалергологија и особено медикаментозните алергиски реакции на кожата се област од псоебен стручен и научно-истражувачки интерес во нејзината работа. За усовршување во таа област Проф. д-р Балабанова-Стефанова престојувала во: Белград, 1990 година, на Клиниката за алергологија и имунологија при Универзитетскиот клинички центар (директор Проф. д-р М. Љаљевиќ); Хелсинки, 1990 година, на Клиниката за дерматовенерологија и специјалната Болница за алергиски заболувања при Универзитетската Централна Болница во Хелсинки (директор Prof. d-r K. Mustakallio и Prof. d-r Т. Haahtela). Братислава и Прага, 1992 година, на Клиниките за дерматовенерологија при Универзитетите Коменски и Карло. (директори Prof. d-r Buchvald и Prof. d-r F. Vosmik)
Проф. д-р Маргарета Балабанова-Стефанова е член на Здруженијата на лекарите на Македонија, и здруженијата за: дерматовенерологија; базична, клиничка имунологија и алергологија и медицинска информатика. Како автор и соавтор на околу 40 стручни и научни трудови учествувала на конгреси и симпозиуми од областа на дерматовенерологијата, алергологијата и клиничката имунологија и општата медицина во Републикава, во рамките на поранешна Југославија и надвор од земјата.
Проф. д-р Маргарета Балабанова-Стефанова е еден од авторите на прирачникот: „Алергиски болести-лекување“ (издаден 1998 год. Скопје, Медис Информатика)и е соавтор на монументалното дело - Дерматовенерологија- основен учебник за студенти по медицина - Скопје, Култура 2005 година.
Александра Кусто

Александра Маргерит Клементин Кусто (родена на 21 март 1976 година) е режисер и активист за животна средина . Кусто ја продолжува работата на нејзиниот дедо Жак-Ивс Кусто и таткото Филип Кусто, залагајќи се за важноста од зачувување, обновување и одржливо управување со океанските и водните ресурси за здрава планета и продуктивни општества.
1 Личен живот
Кусто е ќерка на Филип Кусто и Јан Кусто и внука на францускиот истражувач и режисер Жак-Ив Кусто и Симон Кусто. Таа е третата генерација на семејството Кусто кои го истражуваат и го објаснуваат светот на природата. На четири месечна возраст првпат отишла на експедиција со нејзиниот татко, а кога имала само седум години таа научила да нурка со нејзиниот дедо.
2 Образование
Кусто се здобила со диплома за политички науки (меѓународни односи) на колеџот Џорџтаун во 1998 година. Во мај 2016 година, таа се здоби со почесната диплома доктор по хуманистички писма на Универзитетот Џорџтаун.
3 Кариера
Во 2000 година, Кусто заедно со нејзиниот брат Филип Кусто Џуниор го основаа EarthEcho International со цел да се продолжи наследството на нејзиното семејство во полето на науката, застапувањето пред суд и образованието .
Од 2005 до 2007 година, Кусто работела на проблемите поврзани со зачувување на океаните во Средна Америка како советник за MarViva.
Во 2010 година, Кусто ја водела експедицијата Сина планета: Северна Америка, петмесечна интерактивно истражување на критичните проблеми со водата низ САД, Канада и Мексико.
Во 2014 година, Александра ја водела експедицијата во Канада во партнерство со Отава Риверкипер и Аква Хакинг 2015, конференција фокусирана на заштита на реката.
Таа исто така е член на одборот на Неом, планиран прекуграничен град во северозападна Саудиска Арабија развиен од страна на саудискиот престолонаследник Мохамад бин Салман .
Катарина Ериксдотер

Катарина Ериксдотер (|Katarina Eriksdotter; век) — шведска принцеза, ќерка на кралот Ерик Светиот и неговата кралица, Кристина од Шведска.
1 Биографија
Таа се омажила за Нилс Блејк, кој веројатно бил шведски магнат. Тие имале ќерка, Кристина Нилсдотер, која се омажила за Норвежанецот Ерл Хокон Лудиот, а подоцна и Ескил Магнусон, говорникот на законот на Вестергетланд.
Кехкаан Басу

Кехкаан Басу (родена на 5 јуни 2000 година) е емиратски активист за животна средина и човекови права. Таа исто така се залага за мир, права на децата, образование за одржлив развој, родова еднаквост и климатска правда. Таа е амбасадор за млади на Советот за иднината на светот, почесен советник на невладината организација Комитет за одржлив развој и е добитник на Меѓународната детска награда за мир во 2016 година.
1 Биографија
Кехкашан е родена на 5 јуни.
На возраст од 8 години садела дрвја и ги организирала младите да рециклираат . На 11-годишна возраст, таа се обрати на конференцијата за деца и млади УНЗА која се одржа во Индонезија, а следната година постави рекорд како најмлад делегат што зборувал на прес конференцијата на Конференцијата на Обединетите нации за одржлив развој.
Таа ја основала Фондацијата Зелена надеж во 2012 година, со цел да ги подучи и имплементира Целите за одржлив развој (ЦОР) на ОН, преку основни активности како што е садење дрвја . Фондацијата, исто така, ги вклучува младите луѓе на глобално ниво во ЦОР преку проекти насочени кон заедницата за климатска правда, запирање на деградацијата на земјиштето, промовирање на одржлива потрошувачка и обновливи извори на енергија и зачувување на биолошката разновидност, како и родова еднаквост и социјална правда. Во моментов заедно со повеќе од 1000 членови, во Канада, Суринам, Блискиот Исток, Индија и Непал, организацијата работи спроведувајќи работилници и конференции околу имплементацијата на ЦОР.
Басу го посетувала Меѓународното училиште Деира во Дубаи. СЕ преселила во Канада за да студира и од 1 Декември 2020 година е студент на трета година на Универзитетот во Торонто отсек еколошки студии и специјализација во родови студии и физичка и еколошка географија.
Во 2017 година бјави книга со кратки раскази „Дрвото на надежта“, во соработка со илустраторката Карен Веб-Мик. Во книгата, една млада девојка создава оаза во пустина садејќи дрвја и убедувајќи ги пријателите да и помогнат.
2 Награди и признанија
* Басу е признат како шампион на ОН за човекови права во 2016 година.
* Басу ја освои Меѓународната детска награда за мир во 2016 година. .
* Басу е наведена како млад истражувач на Национална Географија,пролетта 2020 година.
Далкула

Далкула и кула е постаро дијалектно име за немажена жена, кое често се користи во повеќето делови на Шведска околу Даларна, но во денешно време најчесто се користи како име за жените од Даларна, имено Далкула. Во најстариот познат извор кула е синоним за жена од 1640 година. Постарата неомажена жена се викала гамкула, додека мажената жена се нарекувала керинг. Машкиот збор е далкарл или мас, под услов од кој дел на Даларна си.
Хемладет

Хемландет бил шведско-американски весник кој бил објавен во 1855 година во Галесбург, Илиноис. Тоа било првиот весник на шведски јазик во Америка.
Основан од лутеранскиот свештеник Туве Хаселквист, весникот се преселил во Чикаго во 1859 година заедно со неговото шведско лутеранско друштво за објавување. Неговата оригинална содржина била првенствено религиозна, но кога Синделиус станал нејзин уредник во доцните 1860-ти, неговото покривање за општите прашања почнало да се менува од деноминациски во повеќе политички. Во 1869 година, Сунделиус заминал во друг весник на шведски јазик, ''Свенска-Американарен''.
Јохан Алфред Енандер (1842-1910) потоа станал главен уредник. Со текот на времето, Енандер станал издавач на ''Хемландет''. За време на четириесетите години што ги поминал уредувајќи го ''Хемландет'', тој помогнал да се промени неделниот црковен период во општ весник за швеѓано-американците.
Миа Блажевска Еминова

Миа Блажевска Еминова (р. ) — македонска пливачка која се натпреварувала на Летните олимписки игри 2020 година во дисциплината 100 метри слободно за жени. Таа, исто така, се натпреварувала на Европското првенство во 2020 година на 50 метри слободно, 100 метри слободно, 50 метри грбно и 100 метри грбно.
Таа има најдобар резултат меѓу најдобрите македонски пливачки (741 ФИНА поени), постигнат во Белград, на 20 јуни 2021 година. Миа на овој меѓународен митинг, на трката на 100 метри – слободно, постигнала време од 57,13 секунди, резултат со кој го стекнала правото да се натпреварува на Летните олимписки игри во Токио. Миа има 15 години, но веќе 11 години професионално се занимава со пливање.
Има поставено повеќе од 50 национални рекорди и е повеќекратен национален шампион во нашата држава. Во 2019 и во 2020 година е прогласена за најуспешна пливачка во Македонија. На Комен купот во Бургас има освоено две четврти места, а исто така четврто место и во Нови Сад, на централното европско првенство.
Кронкоса

Кронкоса е форма на елаборирана чаша за пиење што се користела за време на ренесансата во Шведска.
1 Опис
Кронкоса е сад за пиење каде што рачките се претерано долги и елаборирани, со што се формира еден вид круна над чашата, па оттука и името. Крунските чаши направени за време на ренесансата биле издлабени од еден корен од смрека. Подоцнежните копии од 19 век биле направени со други видови дрво. Декорацијата на круната најверојатно потекнува од формите пронајдени во деталите за дрвените работи на увезените доцноготски олтарици. Многу од чашите беа обоени во светло црвена боја.
2 Историја
Кронкоса биле користени во Шведска за време на ренесансата како форма на разработен сад за пиење меѓу шведското благородништво. Иако малку се знае за нивното потекло, се сугерира дека тие ја одразуваат старата традиција на детално врежани дрвени садови за пиење популарни во Северна и Источна Европа. Популарноста на Кронкасор во текот на 16 век се совпаѓа со пробивот во квалитетот и популарноста на резбарството како уметност воопшто во Шведска. Според Олаус Магнус, пишувајќи во неговиот опис на северните народи во 1555 година, кронките биле направени во југозападна Финска (во тоа време дел од шведското царство) и веројатно во Вестерботен. Околу 20 круни преживеале до денес, повеќето од нив се зачувани во музеи. Многу од нив се тесно поврзани со семејството Биелке. Кога шведскиот одбор за национално наследство бил создаден во 1630 година, неговата цел била да се зачуваат античките споменици и културното наследство, вклучително и кронкосор.
3 Употреба
Кронкосор веројатно се користеле за време на празнични прилики и се чини дека го користеле само членовите на благородништвото.
Марија Абрахамсон

Марија Абрахамсон (родена на 21 јули 1963 година во Калмар) е шведска адвокатка, новинарка и политичарка на Умерената партија. Таа била член на Риксдагот од 2010 до 2018 година. Претходно десет години работела како уреднички новинар во ''Свенска дагбладет''.
1 Наводи
Наталија Переверзева

Наталија Владимировна Переверзева (|Наталья Владимировна Переверзева; р. во ) — руска манекенка. Переверзева победила на натпреварите за Мис Москва во 2010 година и Краса Росии во 2011 година. Таа, исто така, учествувала на натпреварите за Мис на Земјата и 2009 година за Мис на Русија. Переверзева учествувала во фотосесиите за ''Playboy'', Космополитан и ''Harper's Bazaar''. Таа, исто така, се занимава со екологија, како членка на рускиот WWF.
Переверзева добила одреден медиумски интерес поради нејзиниот есеј за Мис на Земјата, критички настроен кон руската политика.
1 Животот
Переверзева е родена во семејство на економист (татко) и инженер (мајка). Дипломирала како финансиер во државна служба. На 17-годишна возраст Переверзева била забележана од извидници на московската агенција за модели. На натпреварот за Мис на Земјата во 2012 година, таа била меѓу осумте финалистки и ја добила златната награда во номинацијата за Miss Earth Ever Bilena Make Up Challenge. Во септември 2013 година, Переверзева започнала да ја води програмата „Стилска икона“ на Муз-ТВ.
1.1 Застапување за животната средина
Переверзева изразила идеја за намалување на уништувањето на шумите и зголемување на зелените насади за заштита на озонската обвивка. Таа, исто така, посвоила тигар Амур.
1.2 Есеј за Мис на Земјата
За време на натпреварот за Мис на Земјата во 2012 година, Переверзева во својата писмена презентација особено забележала: „Но, мојата Русија е исто така моја сиромашна долга, страдална земја, безмилосно растргната на парчиња од алчни, нечесни, неверни луѓе. Мојата Русија е голема артерија, од која „избраните“ малкумина го исцрпуваат нејзиното богатство. Мојата Русија е просјак. Мојата Русија не може да им помогне на своите постари и сирачиња. Од него крварат, како од брод што тоне, бегаат инженери, лекари, наставници, бидејќи немаат од што да живеат. Мојата Русија е бескрајна кавкаска војна ". Писмената презентација била заснована на претходен есеј на Переверзева. Во анкетата спроведена од рускиот весник ''Комсомолскаја правда,'' 93 отсто од испитаниците се согласуваат со мислењето на Переверзева.
Амун Абдулахи

Амун Абдулахи или Амун Абдулахи Мохамед (|Amuun Cabdulaahi Maxamed Koraaye, |أمون عبدالله; - ) — сомалиско-шведска новинарка и основач на училиштето за девојки во Могадишу, Сомалија.
1 Биографија
Амун Абдулахи пораснала во Сомалија и во 1990-тите дошла во Шведска како бегалец . Во Шведска, таа живеела прво во Умео, потоа во Стокхолмската област Ринкеби, и на крајот во Киста, пред да се врати во Могадишу, Сомалија.
Во Стокхолм, таа работела за SR International, и направила неколку репортажи од висок профил емитувани на Sveriges Radio . Меѓу другото, таа открила во 2009 година дека водач на младински центар во Ринкеби регрутирал млади луѓе во сомалиската исламистичка милиција Ал Шабаб .
Поради својата работа, таа била и физички и интелектуално напаѓана и повеќепати и се заканувале. Таа тврди дека Шведска е „поопасна од Могадишу“ за новинар кој сака да ја каже вистината.
2 Награди
* 2010: Награда за слобода на говорот одздружението на шведските публицисти во спомен на Ана Политковскаја.
Нохра Падила

Нохра Падила — колумбиски екологист. Таа пораснала во Богота. Таа презела водечка улога во Здружението на рециклатори на Богота и во Националната асоцијација на рециклатори во Колумбија, која организира околу 12.000 членови. Таа била наградена со Голдмановата еколошката награда во 2013 година за нејзиниот придонес во управувањето со отпадот и рециклирањето во Колумбија.
1 Заднина
Падила пораснала во релативно сиромашно семејство и додека била ученичка, од 7-годишна возраст, таа му помагала на своето семејство да собира и рециклира на општинската депонија Богота. По завршувањето на средното образование, таа не можела да си дозволи дополнително образование и се занимавала со рециклирање. Заедно со другите „неформални“ (неплатени) рециклатори, таа го коосновала здружението за рециклирање ''Asociación de Recicladores de Bogotá'' (ARB) во 1990 година, со цел да ги подобри условите за собирачите на отпад, на крајот преземајќи ја функцијата извршен директор на здружението. Националната асоцијација на рециклатори во Колумбија е основана во 1993 година. Почнувајќи од 2016 година, Здружението на рециклатори на Богота (ARB) претставувала 3.000 неформални рециклатори во Богота, додека Националната асоцијација на рециклатори во Колумбија (ANR) имала 12.000 членови. Првично, единствениот приход на собирачите на отпадот била од препродажба на залудно потрошени предмети, но ова се промени во Богота во 2013 година, кога бил воведен јавен систем за плаќање, вклучувајќи социјално осигурување, медицинска помош и пензии.
Падила на крајот присуствувала на универзитетот за да студира јавна администрација. Таа била наградена со Голдман наградата за животна средина во 2013 година.
Лизбет Акерман

Лизбет Маргарета Акерман (родена на 6 мај 1967 година во Борланге, Шведска) е шведска радио-новинарка и водителка на вести, која моментално работи како еден од главните водители на водечката информативна програма на СВТ1'', Рапорт''.
Викторија Кавеса

Викторија Кавеса (р. во Уганда) — шведска политичарка и поранешен партиски лидер на Лидерот на феминистичката иницијатива. Во март 2017 година, таа била избрана за лидер на партијата, заедно со Гудрун Шиман. Кавеса била првиот црн партиски лидер во историјата на Шведска. Во септември 2017 година, таа поднела оставка, наведувајќи лични причини. Кавеса била обвинета и прогласена за виновна за кршење на авторските права. Таа е поранешен предавач на универзитетот Седерторн.
1 Заднина
Кавеса дошла во Шведска како деветгодишно дете со своето семејство кое побегнало од војната во Уганда, а семејството живеело во Тенста надвор од Стокхолм.
2 Плагијат и напад
Во април 2017 година, против Кавеса било започната полициска истрага, откако била обвинета за плагијат на докторска работа и го претставила како свое истражување, за што била опомената од Универзитетот Линшепинг. Таа претходно (2013) била пријавена дека направила плагијат на апликација за проект на друг истражувач. Кавеса била прогласена за виновна од страна на Крунскиот суд во Стокхолм и осуден на парични казни од 15.000 круни и отштета од 6.000 круни.
Во 2018 година, Кавеса била обвинета за напад откако удрила човек во лице и го клоцнала на станицата на метрото во Стокхолм. Инцидентот се случил во јануари 2018 година, за време на кој Кавеса се обидела да помине низ бариерата на метрото без да ја користи својата пристапна картичка. Кавеса тврдела дека тоа било самоодбрана откако мажот првпат ја нападнал. Надзорните снимки покажале поинаку, а Кавеса била осудена за батерија, условна казна и било наредено да плати парична казна од 36.000 шведски круни.
Амла Руја

Амла Ашок Руја — индиска социјална активистка позната по нејзината работа поврзана со наводнувањето.
1 Кариера
Руја била инспирирана од тешките суши во 1999/2000 и 2003 година за да го подобри собирањето вода во селата во Раџастан. Таа го основала добротворниот фонд Акар (ACT) за партнерство со селата за изградба на брани кои обезбедуваат безбедност на водата.
Нејзиниот прв проект за проверка на браната бил во селото Мандавар, што бил успешен. Земјоделците успеале да заработат до 120 милиони рупии за една година преку двете брани изградени од добротворниот фонд Аакар. До крајот на 2017 година, добротворната фондација Аакар изградила повеќе од 200 брани во повеќе од 115 села во Раџастан, со ефекти на проток на речиси 200 други села. Фондот обезбедувал 60-70% од ресурсите потребни за изградба на секоја проверена брана, додека селото каде што се наоѓа браната обезбедувало 30-40% од ресурсите, учествувало во нејзината изградба и било одговорно за нејзиното одржување. Проверените брани овозможуваат надополнување на водоносните слоеви за време на монсуните, така што бунарите и рачните пумпи се полнат. Селаните можеле да одгледуваат до три жетви годишно и да чуваат добиток. Руја проценила дека резултирачкиот зголемен приход дава 750% поврат на инвестицијата во браните за проверка. Девојчињата можеле да одат на училиште, бидејќи повеќе не треба да им помагаат на нивните мајки да носат вода од долги растојанија, и учениците можат да започнат високо образование. Руја е популарно позната како ''Паани Мата'' („Водена мајка“).
Руја и нејзиниот тим ги прошириле своите напори во други држави како Мадја Прадеш, Махараштра, Одиша, и областа Дантевада во Чатисгар, и имаат планира да се прошири во Бихар, Харајана, Утараканд и Утар Прадеш.
Во 2011 година, Руја била наградена со Лакшмипат Сингханија - Национална награда за лидерство на ИИМ Лакнау во категоријата служба во заедницата и социјално издигнување. Во 2016 година, таа била номинирана за категоријата „Women of Worth Social Award“. Во 2018 година, таа ја добила наградата за достигнување на Меѓународниот набљудувач на човекови права на Индија око за 2018 година.
2 Личен живот
Амла Руја е родена во Утар Прадеш. Таа моментално живее во Малабар Хил, Мумбај, Махараштра.
Гида од Шведска

Гида Анундсдотер од Шведска, позната и како ''Гуда'' и ''Гунхилд'' (починала околу 1048/1049), била средновековна и викиншка шведска принцеза и данска кралица, сопруга на кралот Свејн II од Данска.
1 Биографија
Има малку информации за Гида; нашиот главен извор е германскиот црковен хроничар Адам од Бремен (околу 1075). Според многу подоцнежниот историчар Саксо Граматик и исландските анали, таа била ќерка на шведскиот крал, тој бил Анунд Јаков (1022-околу 1050 г.). Нејзината мајка тогаш била кралицата Гунхилд од Шведска. Сепак, речиси современиот Адам не вели дека Анунд и Гунхилд имале деца. Исто така, можно е таа да била ќерка на Анунд и друга жена.
Таа била омажена за данскиот крал Свејн, можеби во 1047 или 1048 година. Датумот не може да се потврди, а можно е и дека се венчале во времето кога Свејн живеел во егзил на шведскиот двор. По краток брак, таа починала. Според Адам од Бремен, се работело за лоша игра, бидејќи таа била отруена од наложницата на Свејн Тора. Не е познато дали некое од многуте деца на Свејн биле и деца на Гида. Нејзиниот претпоставен татко Анунд починал во в. 1050 година, а го преживеа Ганхилд. Речиси во исто време, вдовецот на Гида, Свејн се оженил со жена која исто така се викала Ганхилд. Таа веројатно била истата личност како мајката или маќеата на Гида, иако неколку современи историчари тврдат дека имало две одделни Гунхилди, шведска и данска кралица, соодветно. Многу подоцнежна ''хроника на Бремен се'' однесува на писмото наводно напишано од архиепископот Адалберт, во кое се вели дека Гунхилд била „мајката“ (свекрвата) на Свејн. Како и да е, Свејн и Гунхилд набрзо биле принудени да се разделат од надбискупот од Хамбург поради нивното блиско сродство.
Гида честопати била збунета и поврзувана со нејзината претпоставена мајка (или маќеа) Ганхилд, бидејќи нивните имиња биле слични и затоа што и двете биле во брак со Свејн. И двете биле познати како Гунхилд, Гуда или Гида.