Близнаци херои во културата на староседелците на Америка

Близнаците херои (или Момчиња богови) се ликови кои често се појавуваат во митологиите на староседелците на Америка. Спецификите на секој мит се разликуваат од племе до племе, но секоја приказна вклучува пар близнаци (обично со магични моќи) кои се родени откако нивната бремена мајка била убиена од антагонистот во приказната. Во многу култури од овој регион, близнаците се сметале за неприродна појава, придружена со верувања дека поседуваат натприродни способности.
Понекогаш, близнаците се раздвојувале при раѓање. Во различни верзии, убиецот на нивната мајка го остава едниот близнак таму каде што лесно може да го пронајде неговото семејство, а другиот длабоко во дивината, така што едното момче пораснува цивилизирано, а другото диво. На крајот, тие се обединуваат и ја одмаздуваат смртта на нивната мајка.
Близнаците херои споделуваат многу сличности во митологиите на различните племиња, но се разликуваат по нивните односи со другите митолошки фигури, нивната поврзаност со ѕвездите или животинските духови, како и по природата на авантурите низ кои поминуваат.
Во некои традиции, близнаците ги персонифицираат доброто и злото: едниот близнак е добар, додека другиот е зол, но во други и двајцата се добронамерни херои. Во некои верзии на овој мит, злиот близнак манипулира со другите за да го обвинат неговиот добар брат за неговите сопствени недела. Двајцата браќа опстојувале заедно некое време, при што секој правел свои промени во светот. На крајот, сепак, близнаците богови се борат меѓу себе и добриот брат победува. Во други традиции, близнаците богови не се сметаат за добри или зли, наместо тоа ги претставуваат денот и ноќта, летото и зимата, и животот и смртта. Во некои верзии на таа традиција, едниот е измамник наместо негативец, а односот меѓу браќата е исполнет со ривалство наместо со непријателство.
1 Арикара
„Пие Мозоци“ (Drinks Brains) е херој на племето Арикара, еден од парот магични близнаци. Неговиот брат близнак, „Долги Заби“ (Long Teeth), бил магично создаден од постелката (плацентата) и пораснал во дивината. Кога нивната мајка била убиена, таткото го извадил „Пие Мозоци“ од нејзината утроба и го одржувал во живот со супа направена од еленски мозоци наместо со мајчино млеко.
2 Ацтеки
Кецалкоатл и Тескатлипока се културни херои и божества-создатели кај Ацтеките, за кои се вели дека се браќа. Тие често се прикажани во меѓусебен натпревар, како на пример кога се бореле за тоа кој ќе стане сонце. Сепак, тие се сметаат и за сојузници, бидејќи обајцата се заштитници на Земјата. Исто така, тие се претставени како браќа на Шолотл. Тој дури е прикажан како му помага на Кецалкоатл да ги врати коските на луѓето во земјата на живите за да ги врати во живот.
3 Бакаири
Кери и Каме се боговите-творци во легендата на народот Бакаири, кои го прилагодуваат светот за луѓето да живеат во него, а воедно ги учат да користат оган и да ловат.
4 Кадо
„Момчето од селото“ и „Дивото момче“ се млади херои од нацијата Кадо. Во повеќето верзии, чудовиштето Кадаја убива бремена жена додека нејзиниот сопруг е на лов. Двете деца преживуваат, но „Момчето од селото“ е пронајдено од таткото и одгледано во цивилизацијата, додека „Дивото момче“ се губи во шумата. Конечно, двајцата браќа повторно се обединуваат и се одмаздуваат за убиството на нивната мајка. Близнаците се поврзуваат со громот и молњата.
5 Кариб
Макунаима („Тој работи ноќе“) и Пиаи („Шамaн“ или „Лечител“) се богови-создатели на племето Акаваио и на соседните карипски племиња, за кои се вели дека никогаш не биле видени од смртници. Иако постарите митови го претставуваат Макунаима како легендарен културен херој кој убива чудовишта, во поновите текстови тие подвизи му се припишуваат на Сигу, додека Макунаима станува „Големиот дух“, иако карипската космологија се измешала по пристигнувањето на христијанските мисионери.
6 Карибан
Амаливака и неговиот брат близнак Вочи се добронамерни полубогови од легендите на племето Таманак и другите карибан племиња. Амаливака го преобликува светот за луѓето и ги учи како да преживеат. Во некои карибан традиции, тие се поистоветуваат со Сигу и се сметаат за синови на врховниот бог Тамоси.
7 Кроу
Момчето Завеса и Момчето Пролет се пар митолошки херои близнаци од фолклорот на Кроу Индијанците, познати како Свети Близнаци. Момчето-Завеса бил одгледан од својот татко, додека Момчето-Пролет пораснало во дивината.
8 Хидаца
„Момчето од колибата“ и „Фрлениот“ се млади херои од легендите на народите од Средниот Запад и Големите Рамнини. Во повеќето верзии на приказната, чудовиштето „Дволичен“ ја распорува бремената мајка и го фрла едното од неродените деца низ вратата во дворот, заборавајќи го другото во колибата. Поради нивната волшебност, двете деца преживуваат, но „Момчето од колибата“ е пронајдено од таткото, додека „Фрлениот“ останува незабележан. Во некои верзии, „Момчето од колибата“ е морално, додека „Фрлениот“ е зол.
9 Хо-Чанк
Хо-Чанк и другите народи што зборуваат сиуански јазици имаат традиција за Црвениот Рог и неговите синови.
10 Ајова
Доре и Вахредва се двајца ловци на чудовишта, од кои едниот е неконтролиран и хаотичен.
11 Ирокези
Кремен и неговиот брат се внуци на божицата на небото Атахенсик. Во ирокеската и алгонкинската митологија, културниот херој има брат по име Кремен кој често е злонамерен (поврзан со зимата, ноќта и смртта), создавајќи тешкотии за луѓето и борејќи се со својот брат.
Во алгонкинските легенди, Кремен генерално не прави други злодела или проблеми освен смртта на неговата мајка, која ја убива при раѓањето со тоа што намерно си го просекол патот надвор наместо да чека да се роди. Во некои приказни, културниот херој го убива за да се одмазди за смртта на нивната мајка при породувањето, но во други приказни, Кремен останува како еден од сезонските или просторните (насочни) полубогови.
Во легендите на Ирокезите, братот на Кремен е богот-создател „Оној кој го држи небото“. Според некои верзии, близнаците заедно го создале човештвото, со што се објаснува зошто луѓето можат да бидат и добри и зли, или креативни и деструктивни. Во други верзии, само неговиот брат бил творец на луѓето, додека Кремен бил бог на смртта.
Во некои митови, Кремен ја мами својата баба да поверува дека неговиот брат е убиецот, но неговиот брат го победува и го затвора. Се вели дека Кремен и „Оној кој го држи небото“ постојат во космичка рамнотежа, каде што и светлината и темнината се неопходни за животот. Кремен е помалку истакнат во алгонкинската митологија, но понекогаш се опишува како брат на анишинабејскиот херој Нанабозо или на вабанакискиот херој Глускап.
12 Маи
Хунахпу и Шбаланке, мајанските близнаци херои, биле зачнати кога отсечената глава на Хун Хунахпу плукнала во дланката на нивната мајка, Шкик. Хуракан првпат се сретнал со близнаците кога му била потребна нивна помош за да го убијат Седум Ара (Vucub Caquix). Откако момчињата ја вратиле својата топка од нивната баба така што ја надмудриле, господарите на Шибалба ги повикале да одиграат натпревар. Тие им задале седум смртоносни задачи, а близнаците успеале да ги завршат сите освен последната, при која Камазоц му ја отсекол главата на Хунахпу. Тој преживеал затоа што брат му му направил нова глава од тиква и заедно ги победиле боговите на Шибалба. Нивната приказна завршува така што едниот станува Сонцето а другиот Месечината.
13 Навахо
Јолкаи Етсан и Асдза Надлехе се Навахо божици, од кои втората ги родила Близнаците херои — „Убиецот на чудовишта“ и „Роден за водата“. Во митот за создавањето на народот Навахо, близнаците херои „Убиецот на чудовишта“ и „Роден за водата“ добиваат стрели од молњи од нивниот татко, Сонцето, за да го исчистат светот од чудовиштата кои ги демнат луѓето.
14 Семиноли
Малите Громови биле пар духовни близнаци од легендата на Микосуки, кои биле двојни водачи на водните духови. Едниот брат бил звукот на гром, додека другиот бил блесокот на молњата.
15 Таино
Јукиху и Хуракан се синовите близнаци на Атабекс (Мајката природа), кои се персонификации на Редот и Хаосот, соодветно; тие потекнуваат од народот Аравак, која некогаш се протегала од Јужна Америка, преку Карибите, па сè до Флорида во САД.
16 Вабанаки
Глускап е културен херој кој во фолклорот на народот Вабанаки понекогаш има брат близнак. Малсумис е најчестиот брат што го споменуваат фолклористите, но во некои верзии негов брат е Микумвесу , Матегвас или Мартен.
Во легендите на народот Микмак, Куната е посвоениот брат на Глускап и може да ја менува својата форма помеѓу човечки лик и лик на вид ласица (куна), која некои заедници на Микмак ја сметале за света.
Во некои легенди за Малисит и Пасамакуоди, братот на Глускап е Микумвесу, предок на расата џуџиња позната како Микумвесук. За разлика од другите, Микумвесу е херојски, добродушен и лојален. Тој користи лак и стрела и има магични моќи слични на неговиот брат.
Матегвас (или Зајак) е ведар шегобиец кај другите племиња од групата Вабанаки, но е сериозен лик во легендите на Абенаките. По неговата смрт, Матегвас станал владетел на подземниот свет, комуницирајќи со Глускап од зад гробот за да му пренесува тајни и совети. Матегвас има многу сличности со божествата на смртта кај алгонкинските племиња од регионот на Големите Езера, како што се Потаватоми и Оџибве, отколку со типичните фигури во митологијата на Вабанаките.
Малсумис (или Малсум) значи „волк“ во јужните вабанаки јазици и се вели дека е име на зол дух кој е брат близнак на Глускап, но некои старешини на Вабанаките изјавиле дека ова не е вистински вабанаки мит. Волците не се зли фигури за Вабанаките, а во легендите на народот Малисeт, волкот дури е лојален придружник на Глускап. Исто така, Малсумис не се појавува во постарите текстови на приказната. Фолклористите можеби го помешале Глускап со анишинабејскиот културен херој кој често има брат волк (Moqwaio) или со ирокескиот културен херој, чиј зол близнак е Кремен. Исто така, можно е некои приказни за Малсум првично да биле раскажувани за Локс (Lox), злонамерен вабанаки шегобиец. Првата запишана верзија на приказната за Малсум за која знаеме е во „Алгонкинските легенди на Нова Англија“ од Чарлс Леланд, каде тој ги припишува своите информации на еден припадник на народот Микмак, иако Малсум не е име од јазикот микмак. Исто така, забележано е дека префиксот „mal-“ е од латинско потекло.
17 Јума
Во митот на создавањето кај Јума народот, Кокомахт и Бахотахл биле претставувања на природата. Бахотахл ги создал животните, но несовршено бидејќи бил слеп. Кокомахт се обидел да ја исправи неговата грешка, но само ја влошува поради својата неспособност.