Француска партија (Грција)

Француската партија (грчки: Γαλλικό Κόμμα) била една од трите главни политички фракции во Грција во првата половина на 19 век, заедно со Англиската и Руската партија. Овие партии не биле формални политички организации во модерна смисла, туку неформални групи собрани околу политички лидери и странски влијанија, кои се натпреварувале за контрола врз младата грчка држава по Грчката војна за независност (1821–1830).
1 Историски контекст
По создавањето на независна Грција во 1830-тите, земјата била под силно влијание на трите големи сили од Протоколот од Лондон (1830) – Велика Британија, Франција и Русија – кои ја гарантирале нејзината независност. Овие сили имале свои интереси во Грција, а локалните политички елити се групирале околу нив, формирајќи ги т.н. „Англиска“, „Француска“ и „Руска“ партија. Овие фракции често биле поврзани со регионални интереси, лични ривалства и идеолошки разлики.
2 Карактеристики и идеологија
Француската партија била предводена од Јоанис Колетис, елинизиран Влав и клучна фигура во грчката политика. Партијата била особено популарна меѓу делови од населението во континентална Грција (Румели) и меѓу оние што ги поддржувале либералните и револуционерни идеи инспирирани од Француската револуција. Клучните карактеристики на Француската партија вклучуваат:
# Либерални идеи: Француската партија се залагала за уставна монархија, поголема политичка слобода и реформи во духот на француските либерални принципи. Ова било во контраст со поконзервативните ставови на Англиската и Руската партија.
# Поддршка од Франција: Партијата била поддржувана од француската дипломатија, која гледала на Грција како на можност за проширување на своето влијание во Источниот Медитеран. Франција, исто така, имала културно влијание, особено меѓу образованите Грци кои студирале во Европа.
# Мегали идејата: Јоанис Колетис, како лидер на партијата, ја промовирал Мегали идејата – визија за проширување на грчката држава на територии со грчко или хеленизирано население, вклучително делови од Отоманската Империја. Оваа идеја била особено популарна меѓу членовите на Француската партија.
# Регионална база: Француската партија имала силна поддршка во Румели (Централна Грција) и меѓу револуционерите од Грчката војна за независност, особено оние што не биле поврзани со бродовласниците од островите (како Хидра) или со пелопонеските елити.
3 Политичка улога
Француската партија имала значајна улога за време на владеењето на кралот Ото (1832–1862), првиот монарх на Грција. Под водство на Колетис, партијата се залагала за поголема автономија на грчката политика од странските влијанија, иако иронијата била во тоа што самата партија била поддржувана од Франција. Колетис служел како министер за надворешни работи и премиер (1834–1835 и 1844–1847), при што ја искористил својата позиција за да ја промовира Мегали идејата и да ја зајакне грчката држава.
Во 1844 година, Колетис го одржал познатиот говор во грчкото Собрание, во кој ја изложил визијата за Мегали идејата, повикувајќи на обединување на сите Грци во една држава. Оваа идеологија станала водечки принцип на Француската партија и влијаела на грчката надворешна политика во наредните децении.
4 Ривалства и влијание
Француската партија била во постојан конфликт со Англиската партија (предводена од личности како Александрос Маврокордатос) и Руската партија (поддржана од конзервативни елементи и православната црква). Овие ривалства често биле поттикнати од лични амбиции и регионални интереси, но и од геополитичките амбиции на големите сили. Француската партија, на пример, се спротивставувала на британското влијание, кое било доминантно во економската и поморската сфера на Грција.
5 Занемарување и крај
Со текот на времето, Француската партија го изгубила своето влијание, особено по смртта на Колетис во 1847 година. Политичкиот пејзаж во Грција почнал да се менува со појавата на посовремени политички партии во втората половина на 19 век. Мегали идејата, иако останала влијателна, постепено била надмината од реалностите на меѓународната политика и од внатрешните предизвици на Грција.