Гимназија „Св. Климент Охридски“ - Охрид

ОСУ „Св. Климент Охридски“ — гимназија во градот Охрид. Воспитно-образовната дејност на УСО „Св. Климент Охридски“ се одвива во две згради и тоа во старата зграда, односно гимназијата, и новоизградената, позната како економско училиште. Тие се сместени во средиштето на градот.
1 Основање и развој
1.1 Изградба на зградата
Архивските материјали говорат дека сегашната гимназиска зграда е изградена во 1908 год, а според други архивски извори, 1912 година. Сакајќи да ја осовремени унапреди наставата и образованието во Охрид, младотурскиот првак Ејуб Сабри-бег, капетан во османлиската армија, со помош на охридската интелигенција ја започнал изградбата на сегашната гимназиска зграда според француски проект во неокласицистички стил. Во тоа време оваа градба била мошне интересна, бидејќи во почетокот на ХХ век и не постоел друг таков величествна зграда во Охрид и околината.
Уште во почетокот, Ејуб Сабри-бег се определил оваа зграда да биде наменета за средно образование. Градбата на гимназијата (Идадија) започнала по исушувањето на блатото кое тука се наоѓало. Балканските војни го попречиле нејзиното завршување, за конечно во 1926 година да биде сторено интензивното довршување на зградата. Но за кратко време започнатите работи биле прекинати. Во врска со оваа доградба, дел од Охриѓаните кои биле огорчени, бидејќи нивните деца се образувале во многу лоши услови, на 7 октомври 1926 година со писмо се обратиле кон кралот Александар I. Па така, во мај 1927, конечно зградата била довршена и можела безбедно да биде користена за изведување на настава. Поради тоа што кралот Александар I го овозможил доградувањето на гимназијата, било предложено гимназијата да го носи името Гимназија „Н(егово). В(еличество). Крал Александар I“ (српски: Гимназија „Њ(егово). В(еличанство). Краља Александра I“). Конечно на 1 април 1928 година, било извршено свечено предавање на зградата за настава.
1.2 Почетоци во установата
Така, во првите години по Првата светска војна, училиштето го носело името „Српска кралевска гимназија“ (српски: Српска краљевска гимназија).
Според зачуваните извештаи може да биде дознаено дека во 1918 според објавениот конкурс во I клас биле пријавени 19 ученици, во II клас 8,во III клас 13 и во IV клас 2 ученика. Поради немање доволно услови, наставата која започнала на 17 декември, учениците имале една училница во која работеле и ги слушале основните предмети заедно сите четири класа.
Бројот на предмети што биле предавани во скоро сите четири класа бил 14 и тоа: веронаука, српски и француски јазик, историја, географија, биологија, математика, убаво пишување, пеење, хигиена и др.
Во 1919 година е создаден фонд за сиромашни ученици. За таа цел, бил изработен Правилник за начинот на работа на Фондот и тој броел 36 члена.
Во гимназијата, уште во учебната 1920/21 година, било основано книжевносто друштво „Свети Климент“, кое организирало 3 приредби и концерти на кои биле прикажани скечевите: „''Љубовно писмо''“ , „''Кир Јања''“ и „''Лага и пралага''“.
Во текот на 1922/23 година Охридската гимназија прераснала во полна Гимназија со класови до VIII одделение.
Бројот на ученици во гимназијата постојано растел, така на пример во учебната 1922/23 имало 352 ученици, со 16 наставника, а во 1926/27 биле 476 ученици.
Од 1925 година, името на установата било сменето во Државна гимназија.
Летото 1926 година бил основан и ученичкиот интернат при гимназијата во Охрид, од страна на неколку наставници во гимназијата и неколку учители од основните училишта во Охрид, со цел да им биде помогнато на сиромашните ученици и да биде овозможено школување на деца од пошироката охридска околија.
Од крајот на декември 1927 година, името повторно било сменето како Гимназија „Н. В. Крал Александар I“.
Интернатот две години бил сместен во една стара приватна куќа. Есента 1928 година гимназијата и интернатот, заедно, се преселиле во својата нова зграда-денешната зграда. Било работено по правилник пропишан од тогашното Министерство за просвета, а биле и од Банската управа во Скопје. Со гимназијата и интернатот управувал директорот Петар Тодороски. Интернатот бил сместен во поткровниот дел на зградата, а просториите над него, во испуштените делови на тој потпокров, биле наменети за обавување на материјалното и финансиското работење на интернатот.Покрај директорот како претседател во него членувале: претседателот на Општината, Никола Чакарески; учителот Ѓорѓе Ставриќ и гимназискиот наставник Зоран Булиќ.
1.3 1930ти и Втора светска војна
Во 1931 година, училиштето почнало да го носи името Државна реална гимназија „Н.В. Крал Александар I“.
Во учебната 1935/36 година, охридската гимназија прераснала во полна гимназија, бидејќи за прв пат есента биле запишани ученици и во V клас. Како таква, без прекин работела до учебната 1940/41 година.
Во 1937 година, двата потпокривни ката ги зафатил пожар и зградата ја изгубила вистинската архитектонска вредност. Пожарот кој го опфатил мансардниот покрив, велено е дека избил на 22 февруари 1937 година. И покрај сите обиди на населението, војската и пожарната чета, масанрдата наполно изгорела.
Гимназијата, како образование во тоа време, била продолжение на тогаш 4 годишното основно образоние па така не се случајни називите: V, VI, VII и VIII клас гимназија. Биле запишувани по две паралелки и тоа со приемен испит (српски јазик и математика). По извесно време, напоредно со Гимназијата, интернатот и Учителската школа биле под бугарска управа. Наставата била на бугарски јазик (застапен и како предмет), а бил изучуван и предметот веронаука. Еден од неговите предавачи бил г-динот Бранко Ковачески кој по ослободувањето станал и директор на гимназијата.
1.4 По Втората светска војна
По Војната, гимназијата продолжила со нормална работа и со настава, за првпат, на македонски јазик. Од тие причини генерацијата матуранти 1945/1946 година, во нашата архива се забележана како прва генерација матуранти-ученици во гимназијата „Св.Климент Охридски“. Тогашни професори биле: Лазоски Ристо - македонски јазик и историја; Евтимов Бојан - руски јазик и филозофија; Манчев Сисоја - француски и латински јазик; Стефаноски Јонче - географија; Хаџиева Елена - биологија; Куљан Спасе - математика (подоцна министер за образование); Срмобожова Емилија - физика и хемија; Владимиров Димитар - физичко образование.
Битна преобразба настанала во 1949 година кога бил поставен концептот за 8 годишно основно образование т.е. кога за првпат IV-то одделенците преминувале во V оддление. Гимназијата пак е средно образование, но по завршено 8 годишно основно училиште.
1.5 21 век
До 1 јули 2005 година, училиштето ја вршело воспитно-образовната дејност како Државно средно училиште (ДСУ). По овој датум, основачките права од државата ги презела Општина Охрид, така што училиштето до ден денес функционира како општинско средно училиште.
Во 2006 година, со грант на Светската банка и логистика на локалната самоуправа, било планирано да биде извршена реконструкција на постарата зграда.
Во една од учебните години во периодот доцни 2000-рани 2010ти, во гимназиското образование функционирале 32 паралелеки, а во стручното образование 16 паралелеки од економско-правна и трговска струка - за профилот економски техничар, 3 паралелки од здравствена струка со вкупно 1564 ученици.
1.6 Поранешни имиња
*Српска кралевска гимназија (1921-1925)
*Државна гимназија (1925-1927)
*Гимназија „Н. В. Крал Александар I“ (1927-1931)
*Државна реална гимназија „Н. В. Крал Александар I“
1.7 Директори
* Петар Тодороски
* Бранко Ковачески
2 Настава
2.1 Изборни предмети за II година
*Информатичка технологија
*Етика
*Класични јазици
*Елементарна алгебра
2.2 Изборни предмети за III година
2.2.0.1 Природно-математичко подрачје - Комбинација А
*Физика
*Линеарна алгебра и аналитичка геометрија
*Алгебра
*Програмски јазици
*Математичка анализа
2.2.0.2 Природно-математичко подрачје - Комбинација Б
*Физика
*Хемија
*Биологија
*Програмски јазици
*Географија
*Латински јазик
2.2.0.3 Јазично-уметничко подрачје - Комбинација А
*Трет странски јазик (француски, германски, англиски)
*Класични јазици (латински, старогрчки)
*Педагогија
*Психологија
*Компаративна книжевност
2.2.0.4 Јазично-уметничко подрачје - Комбинација Б
*Ликовна уметност
*Музичка уметност
*Драмска уметност
*Педагогија
*Психологија
2.2.0.5 Општествено-хуманистичко подрачје - Комбинација А
*Економија
*Вовед во право
*Менаџмент
*Логика
*Социологија
*Историја
*Латински јазик
2.2.0.6 Општествено-хуманистичко подрачје - Комбинација Б
*Социологија
*Филозофија
*Историја
*Психологија
*Педагогија
*Етика
3 Познати личности кои учеле во ова училиште
Од учениците кои завршиле во периодот од 1919 до 1944 се одделуваат:
* Димче Коцо - академик и професор доктор по историја на уметноста* Борис Чипан - дипломиран инженер и универзитетски професор по архитектура* Петар Серафимовски - академик и професор по градежни науки* Александра Волканоска - професор доктор по медицински науки* Димитар Битрак - професор доктор по математички науки* Ристо Групче - професор доктор по технички науки* Аcен Групче - професор доктор по правни науки* Ристо Коцарев - професор доктор по математички науки* Вангел Коџоман – ликовен уметник, универзитетски професор* Ставре Филипче - член на Врховниот суд на Македонија* Петре Пирузе – првоборец и министер за правда во првата Влада на Македонија во 1945 година
Останати истакнати лица:
* Ѓоко Танески
* Наде Талеска
* Денис Мурат
4 Галерија