procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Мартин Хајдегер

Мартин Хајдегер (герм. ''Martin Heidegger'', - ), главен претставник на егзистенцијализмот во Германија и пошироко во светот. Извршил големо влијание врз современите филозофи на егзистенцијализмот. Негови најпознати дела се „Битие и време“, „Кант и проблемот на метафизиката“ и „Што е тоа метафизика?“.
1 Значење и влијание
Во романот „Старите мајстори. Комедија“, австрискиот писател Томас Бернхард остро го критикува Хајдегер, нарекувајќи го „смешен националсоцијалистички малограѓанин“ кој ја претворил филозофијата во кич, а кому повоените генерации „му посветиле еден куп слабоумни и одвратни докторски трудови“. Во продолжение, Берхнард го нарекува Хајдегер „комичен“, „недуховен човек, лишен од секаква фантазија, лишен од секаков сензибилитет, еден прагермански филозофски преживар“ и „вечно презаситена филозофска крава“ која со децении „пасела по ливадите на германската филозофија и по неа ги сеела своите лепешки“, „слабоумен филозоф од алпското предгорје“ кој бил „опседнат со разурнувачкото лудило на големината“ и претставува само „одлична состојка токму за германскиот филозофски лонец“. Понатаму, според Бернхард, Хајдегер бил „филозофски брачен лажго кој успеал да им го замати паметот на цела една генерација германски научници-хуманисти“ и „одвратна епизода во историјата на германската филозофија“. Исто така, Берхнард го критикува Хајдегер дека бил „филозофски тезгар кој тгрувал само со крадена стока, сè што имал да понуди било од втора рака“, нарекувајќи го прототип на мислител-шарлатан“ кој немал сопствено мислење, а неговиот метод се состоел во тоа туѓите големи мисли бескрупулозно да ги претвора во свои мали мисли. Оттука, според Нерханрд, „за филозофијата, Хајдегер е завршена приказна“ и додека во минатото важел за голем мислител, сега се појавува „само како дух во псевдоинтелектуалните кругови, додавајќи кон нивнат авкупна природна извештаченост уште една лажна“.<ef>Tomas Bernhard, ''Stari majstori. Komedija''. Beograd: LOM, 2019, стр. 56-57. Својата критика, Бернхард ја завршува нарекувајќи го Хајдегер „најгален германски филозоф во овој век, а истовремено и најбезначаен“ и „тотална духовна нула“.<ef>Tomas Bernhard, ''Stari majstori. Komedija''. Beograd: LOM, 2019, стр. 59.
2 Поврзано
* битисување (''Dasein'')
* Врамување (''Gestell'')
Јан Неруда

Јан Неруда (чешки: ''Jan Neruda''; — ) — чешки писател и публицист, најистакната личност во чешкиот културен живот во втората половина на 19 век.
1 Животопис
Неруда потекнувал од сиромашно семејство, тој бил син на пензиониран војник и на слугинка, кои живееле во Мала страна, кварт на Прага. Уште во детството, учејќи заедно со децата на богатите трговци, ја спознал социјалната нееднаквост. Во германската гимназија во која учел го исмејувале чешкиот јазик, што кај него само ја разгорило љубовта кон својот народ и кон мајчиниот јазик. Во 1860-тите, Неруда работел како новинар, бранејќи ја генерацијата нови писатели (наречени „маевци“ според списанието „Мај“) кои го вовеле реализмот во чешката книжевност. Во тогашните политички борби застанал на страната на „младочесите“ - радикална демократска партија која се залагала за рамноправност на чешкиот јазик и будење на чешката култура. Како новинар, Неруда имал прилика често да патува низ Европа.
2 Творештво
Првите книжевни чекори Неруда ги направил во 1857 година, кога ја објавил поетската збирка „Гробни цвеќиња“ во која е искажана неговата тага и протест против сиромаштијата и неправдата. Десет години подоцна излегла втората поетска збирка „Книга со стихови“, а потоа следувале и збирките „Балади и романси“ (1883) и „Прости мотиви“ (1888), во кои пее за љубовта кон својот народ, кон родителите и кон девојката, но исто така и за социјалната неправда и недостатоците на капитализмот. Сепак, најголем впечаток оставила неговата збирка „Песни на Велики петок“, објавена посмртно во 1896 година, во која повикал на борба, со зборовите „сè уште има доволно железо во земјата за добри мечеви, и во крвта има железо“, како и „напред, народе наш мил, секогаш напред!“. Впечатоците од бројните патувања ги објавил во книгите „Арабески“ (1864), „Разни луѓе“ (1871) и „Работниците на железничката пруга“ (1872). Сепак, најголема слава стакнал со неговото најдобро дело, збирката „Малострански раскази“ (''Povídky malostranske'') од 1878 година, која се смета за бисер на чешката книжевност и врз на чешкиот реализам.
Жупании во Хрватска

Жупанија (|županija) — најкрупна административна единица во Република Хрватска. Земјата се дели на 21 жупанија.
1 Историја
Во Хрватска постоеле жупании уште од средниот век. Нивната големина, имиња и места се имаат променето низ времето.
Денежните жупании биле утврдини согласно Уставот на Република Хрватска од 1990, и оттогаш се имаат променето многу малку.
Пртед тоа, во СФРЈ, Република Хрватска се делела на општини (''općine''), помали од денешните жупании. Денес општините постојат исто така, но се помали единици од жупаниите, а и помали од старите општини.
2 Организација
Секоја жупанија има свое собрание (''županijska skupština'') кое се состои од пратеници избрани од народот по партија, и служат по четири години.
Собранијата ги избираат извршните власти на жупаниите, донесуваат за годишен буџет, општинските имоти и др.
Жупанијата има водач наречен жупан (''župan''), кој има еден или двајца заменици наречени дожупани (''dožupani''). Жупанот претседава со извршната власт на жупанијата (''županijsko poglavarstvo''), и е претставник на таа жупанија во нејзините надворешни работи.
3 Список на жупании
Ова е список на жупаниите, групирани по поголеми историски или географски региони:
Бр., Жупанија, хрватски
Централна Хрватска
1., Загрепска, Zagrebačka županija
2., Крапинско-загорска, Krapinsko-zagorska županija
3., Сисачко-мославинска, Sisačko-moslavačka županija
4., Карловачка, Karlovačka županija
5., Вараждинска, Varaždinska županija
6., Копривничко-крижевска, Koprivničko-križevačka županija
7., Бјеловарско-билогорска, Bjelovarsko-bilogorska županija
20., Меѓимурска, Međimurska županija
21., Град Загреб, Grad Zagreb
Истра, Северно приморје и Планинска Хрватска
8., Приморско-горска, Primorsko-goranska županija
9., Личко-сењска, Ličko-senjska županija
18., Истарска, Istarska županija
Славонија
10., Вировитичко-подравска, Virovitičko-podravska županija
11., Пожешко-славонска, Požeško-slavonska županija
12., Бродско-посавска, Brodsko-posavska županija
14., Осиечко-барањска, Osječko-baranjska županija
16., Вуковарско-сремска, Vukovarsko-srijemska županija
Далмација
13., Задарска, Zadarska županija
15., Шибеничко-книнска, Šibensko-kninska županija
17., Сплитско-далматинска, Splitsko-dalmatinska županija
19., Дубровничко-неретванска, Dubrovačko-neretvanska županija
4 Градови
Самиот Загреб е град, и заради неговата важност се има одвоено од неговата жупанија и има слична јурисдикција. Секој град со население над 30,000 жители може да го стори ова, но само Загреб ја има искористено таа прилика.
5 Наводи
*''Hrvatske županije kroz stoljeća'', уред. Ivo Goldstein, Zagreb, 1996
6 Поврзано
* Жупа
* Жупан
Жан де Лафонтен

Жан де Лафонтен (|Jean de La Fontaine; - , ) — прочуен француски баснописец и поет. Има напишано 240 басни. Тој е еден од најголемите писатели на францускиот класицизам. Се вбројува во редот на најпознатите баснописци во светската литература. Лафонтен не е само баснописец, туку и поет, раскажувач, романописец и комедиограф.
Лафонтен потекнува од старо и богато семејство. Се родил во гратчето Шато Тјери, а учел во родното место и во Париз. На 20-годишна возраст стапил во братството на орторијанците со намера да стане духовно лице. Само по една година се откажал и се запишал на правниот факултет во Париз. По завршувањето на студиите бил примен за адвокат во парискиот Парламент. Ни оваа професија не му се допаднала, па се насoчил кон античките писатели и писателите од ренесансата.
1 Поврзано
* Басни од Лафонтен
Панче Мировски

Панче Мировски ( - , ), првиот лирски тенор на македонската оперска сцена и своевидна легенда на Штип. Со група ентузијасти под диригентската палка на основоположникот на музичкиот живот во Штип, Сергеј Михајлов, во 1924 година настапи во операта „''Палјачи''“, која се смета за прво музичко драмско дело, изведено во Македонија.
Артур Велсли, Прв војвода од Велингтон

Артур Велсли Велингтон, Прв војвода од Велингтон (анг. ''Arthur Wellesley, 1st Duke of Wellington''; - , ) — британски аристократ, маршал (генералисимус) и државник. Војничка слава стекнал во војните против Наполеон Бонапарт. Прв ѝ задал пораз на Наполеоновата војска кај Ватерло, во 1815 година. По победата, заедно со прускиот фелдмаршал Блихер продефилирал низ Париз.
По првиот пад на Наполеон, Велингтон беше британски делегат на Виенскиот конгрес. По враќањето на Наполеон во 1815 година, стана врховен командант на сојузничките сили и го порази Наполеон во Битката кај Ватерло, на 18.06.1815 година.
Мазовија

Мазовија или Мазовше (|Mazowsze) — историско-географска област по центарлното течение на Висла и опфаќа делови од централна и североисточна Полска.
Името на територијата доаѓа од името на полското време на Мазофшаните. Раносредовечната мазовска населба се наоѓаше на левиот брег на Висла, во околината на Рава, од каде беше колнизиран десниот брег на реката: северниот - регион меѓу Скрва и Нарвија и источниот - регион меѓу Буг и Нарвија. Во тој период на Мазовше никнуваат само отворени населби. Дури во X-XI век започнато е градењето на првите ѕидови, но тоа беше поврзано со владеењето на Поланите.
Јоаким Хербут

Монсињор д-р Јоаким Хербут (1928-2005) — бискуп на Скопската (и Скопско-Призренската) бискупија и апостолски егзарх на Апостолскиот Егзархат на Македонија.
Роден е во село Руски Крстур во Србија, во автономната покраина Војводина на 14 февруари 1928 во русинско семејство. Бил поставен за свештеник на 6 јули 1952, а како бискуп на Скопско-Призренската бискупија бил поставен на 2 октомври 1969 од Папата, а инаугурацијата се случила на 21 декември 1969 година. Подоцна бил поставен и на чело на обновениот Апостолски Егзархат на Македонија за верниците од источниот (византиски) обред на 11 јануари 2001. Монсињор Јоаким Хербут починал во Скопје на 15 април 2005.
Волтер Скот

Волтер Скот (|Walter Scott''''; — , ) — шкотски поет и романописец, творец на модерниот историски роман.
1 Животопис
Волтер Скот бил познат како многу нескромен човек, кој самиот за себе пишувал пофални статии.
2 Творештво
Волтер Скот собирал народни песни и пишувал епови за историјата на Шкотска. Меѓу неговите најзначајни дела спаѓаат „Ајванхо“, „Кенилворт“, „Старинар“ и други.
Гете го опишал Скот како голем талент и силна личност. Според него, во делата на Скот насекаде се среќава голема сигурност и темелност во цртањето, што се должи не неговото големо познавање на светот. Меѓутоа, Гете сметал дека за Скот е карактеристична претераната наклонетост кон прикажувањето на деталите, а тоа често го наведувало на грешки.
Злобница

Злобница (|La Usurpradora), е една од најпознатите мексикански теленовели на сите времиња. Во главните улоги се појавуваат познатите глумци Габриела Спаниќ и Фернандо Колунга. Серијата го освои целиот свет, а резлутат на тоа беа бројните награди, како и наградата за најдобра теленовела на годината.
1 Синопсис
Паулина и Паола се две жени со многу сличен изглед, но емотивно и карактерно се многу различни. Тие се сретнале во еден хотел и сфатиле дека наликуваат една на друга. Паола Брачо е злобна, бесчуствителна и себична жена, венчана со Карлос Даниел, богат стопанственик, кој е заслепен по нејзината љубов. Таа го изневерува со многу мажи, секако, тој за тие афери не знае. Кога ќе ја сретне Паулина, сфаќа дека наликува на неа, но Паулина е сиромашна и работи во ресторан. Набргу, на Паола и доаѓа на памет една идеја. Таа одлучила да ја прати Паулина во фамилијата Брачо,за да би можела да помине година дена со своите љубовници. Паулина не ја прифаќа понудата, но Паола со помош на своите сплетки ја присилува на тоа. Во куќата на фамилијата Брачо, Паулина се преправа дека е болна, и заради својата болест не може да спие во ист кревет со Карлос Даниел. И покрај тоа, таа се заљубува во Карлос Даниел. Времето поминува, а Паулина сè повеќе и повеќе донесува радост и среќа во куќата на фамилијата Брачо, но Карлос Даниел не може да се изначуди што се случило со старата Паола Брачо. Набргу поминува година дена и Паулина одлучува да побегне и се вработува како медицинска сестра во болница. Карлитос, синот на Карлос Даниел, одлучува да ја побара Паулина, но доживува несреќа, и поради тоа го губи памтењето, но наоѓа на добри луѓе кои одлучуваат да ја пронајдат неговата фамилија и да му помогнат. Набргу, Паола се враќа во куќата, и поради своето однесување сите сфаќаат дека тоа е вистинската Паола, и ја надгледуваат сè повеќе. Таа после тоа побегнува со својот љубовник Даглас Малдонадо. Кога Паулина дознава што се случило со Карлитос, одлучува да се врати во фамилијата Брачо, и одлучува повторно да се претвора дека е Паола.
2 Злобница на Балканот
Македонија: МТВ Телевизија Србија: Пинк Телевизија Босна и Херцеговина: Пинк БХ Хрватска: ХРТ1 Словенија: Канал А Бугарија: ЕК Грција: Алфа ТВ
Петра

Петра е напуштен древен град во денешен Јордан. Се наоѓа на планинска долина на источниот дел во Види Араба, во која се преклопуваат патиштата кон Газа на запад, Бостра и Дамаск на север, Ејлат на Црвено Море и Персискиот Залив од другата страна на пустината. На 6 декември 1985 Петра е вклучена во Списокот на светското културно и природно наследство на УНЕСКО. Петра е едно од новите седум светски чуда.
1 Историја
Историјата на градот најтесно е поврзана со Набатејците, но поради недостаток од пишани докази, може да се утврди од фрагментите во Библијата и од грчки и римски извори. Според Библијата, областа на Петра е населена од хоритите, но не е сигурно, дали самиот град се споменува во Стариот завет. Најстарите археолошкии остатоци од ископувањата датираат околу 6 век пр.н.е. Иако е познато дека во антиката бил главен град на Набатејците, нема многу сознанија за тоа како бил нарекуван од Семитите. Во елинистичкиот период бил познат под името Петра (карпа).
Како дел од Источната Римското Царство, околу 630 Петра била освоена од муслиманите. За време на Ерусалимското Кралство она што останало од градот е заземено од кралот Балдуин I, а под контрола на крстоносците останува сè до 1189 година.
2 Значење
Познат е по градбите изделкани во карпи. Благодарение на стратешки поволната положба, низ Петра поминувале караваните од југот на Арабија кои пренесувале скапоцена роба: зачини и свила од Индија, слонова коска од Африка, бисери од Црвеното Море и темјан од Јужна Арабија
Арсениј Јовков

Арсениј Јовков (25 март 1884 — 14 септември 1924) — македонски револуционер, киносценарист и публицист.
1 Животопис
Роден е во селото Селци, Струшко, на 25 март 1884 година. Тој е син на Атанас (Танасков) Јовков кој долги години се борел против месните бегови, а негов вујко бил писателот Војдан Чернодрински. Се образувал и завршил гимназија во Битола. Уште како ученик во Битолската гимназија, некаде околу 1900 година, почнал да пишува поезија, речиси истовремено со својот соселанец, Војдан Чернодрински.
Во пресрет на Илинденското востание, во престрелка со Турците, загинал таткото на Арсениј. Сè уште средношколец, Арсениј се враќа во Дебарско и влегува во Македонската револуционерна организација. Во 1903 година учествува во Илинденското востание како секретар на војводата Тасе Христов. Се бори во Дебарца и Кара Осман, а по загинувањето на неговиот брат Нико Јовков, Арсениј станува војвода на неговата чета. По востанието емигрирал во Бугарија.
Јовков е првиот македонски филмски сценарист, според чие сценарио е снимен документарниот филм „Македонија во слики“ во 1923 година. Автор е и на сценариото за играниот филм „Илинден“.
Убиен е во познатите септемвриски Горноџумајски атентати.
Људевит Гај

Људевит Гај (хрватски: ''Ljudevit Gaj''; - ) — хрватски лингвист, политичар, новинар и писател. Бил една од главните личности на хрватската национална преродба позната како „Илирско движење“.
1 Животопис
Људевит Гај е роден во Крапина во тогашна Австроунгарија. Неговото родено име било Лудвиг Гај или на германски ''Ludwig Gay'' и ова име го користел само во неговото радо детство. Неговото семејство било со германско-словачко потекло и живеело во Хрватска со генерации
Гај започнал да овјавува дела уште на рана младост, кога во 1826 година објавил книшка на германски јазик со име „Замоците во Крапина“ или на германски ''Die Schlösser bei Krapina''.
Во Буда во 1830 година била објавена латиницата на Гај во книшка именувана како „Кратка основа на хрватско-словенскиот правопис“. Оваа книга била објавена на два јазика, на хрватски и германски јазик. Со оваа книшка се основала стандардната хрватска азбука, но и латинската верзија на српската, босанската, црногорската, словенечката и српскохрватската азбука.
2 Поврзано
* Хрвати
* Хрватски јазик
* Илирско движење
Васко Карангелевски

Васко Карангелевски (Брусник, Битолско, - , ) — македонски комунист, првоборец и генерал-полковник на ЈНА. Прогласен е за народен херој на Југославија.
1 Животопис
Васко Карангелевски е роден во битолското село Брусник, на 7 јули 1921 година, во печалбарско семејство. Мајка му работела по туѓи ниви, а тој уште како млад бил земјоделски работник и чувал туѓ добиток. По бомбардирањето на Белград, Васко се вклучил кон новоформираната младинска група во селото.
2 Учество во НОБ
Во војната учествувал од 1941 година, кога се вклучил во партизански одред. Бил член на СКОЈ од 1941 година и член на КПМ од 1943 година. Заедно со одредот, Васко Карангелевски се движел по планините: Пелистер, Баба, Вич. Набрзо станал командир на чета, а потоа и командант на баталјон, заменик на командант на бригада, командант на бригада и командант на дивизија.
Во текот на декември 1943 година, кога Германците подготвувале напад против бригадата, Васко Карангелевски учествувал во борба гради во гради. Резултатот од таа борба бил: педесет убиени Германци, четириесет и двајца заробени, осумдесет пушки, десет полуавтоматски пушки, два митралеза, два минофрлачи, десетина илјади куршуми и стотина мини. Со баталјонот „Стив Наумов“ учествувал во Февруарскиот поход. Кога била основана Третата македонска ударна бригада, Карангелевски бил назначен за командант на баталјон. Со овој баталјон, Карангелевски учествувал во многу борби: кај Ново Село, кај Пробиштип, во офанзивата на Герман Планина, на Плачковица, Огражден и други.
За народен херој, тој бил прогласен на 29 ноември 1953 година.
3 По ослободувањето
По Ослободувањето, тој дипломирал на Воената академија „Ворошилов“ во СССР, на ВВА и на Курсот за оператика на ЈНА. Бил командант на дивизија, началник на штаб на корпус и на подрачје, началник на штаб на армиска област и командант на армија. Бил член на ЦК на КПЈ. Загинал во несреќен случај, за време на лов на терените на планината Караџица.
Во негова чест, се наречени една улица во Општина Битола и една во Општина Аеродром.
Карло Голдони

Карло Голдони (|Carlo Osvaldo Goldoni) ( - , италијански комедиограф.
Познати негови дела се: „Мирандолина“, „Рубарски караници“, „Скржавец“ и „Коцкар“. Мошне интересна е неговата драма „Далматинка“ (прикажувана во 1758 година), во која го слави илирскиот народ во Далмација,.
Есмералда (ТВ серија)

Есмералда е една од најпопуларните мексикански теленовели. Оваа теленовела беше снимана и премиерно преикажувана во Мексико во 1997 година. Серијата го освои целиот свет, како и нашата земја. Оваа теленовела кај нас се емитуваше на МТВ Телевизија, во 1999 година. Серијата во Мексико доби наградата за најдобра теленовела на годината.
1 Синопсис
Една врнежива ноќ се родени две бебиња, секое од нив ги чека прегратката од својата фамилија. Но, опсесивната желба за машки наследник, ќе ги натера Доминга и Крисанта, две бабици, да ги заменат новороденчињата. Момчето е родено во мала куќа, но првпат заплакал во огромна вила, додека девојчето кое се лулало во сребрена колевка, своите први чекори ги направила по шумските стази. Цената на молкот за оваа страшна тајна се двете смарагдни обетки, и девојчето е наречено по нив, Есмералда. Родена е слепа, но добрината во нејзиното срце и дава доволно светлина во нејзиниот живот. Многу години подоцна, Есмералда и Хосе Армандо се запознаваат и се заљубуваат еден во друг. Но, тајната од нивното минато, наскоро ќе излезе на виделина.
главна глумица во филмот е Есмералда-Летисија Калдерон
2 Улоги
Глумци Ликови
Летисија Калдерон, Есмералда
Фернандо Колунга, Хосе Армандо Пењареал де Веласко
Енрике Лизалде, Дон. Родолфо Пењареал
Лаура Запата, Фатима Линарес де Пењареал
Салвадро Пинеда, Дон. Луицо Малавер
Игнасио Лопес Тарсо, Мелесио
Густаво Рохо, Д-р Бернардо Перес Монталво
Нора Салинас, Грациела Пењареал Линарес
Росалинда

Росалинда е една од најпознатите мексикански теленовели. Оваа теленовела беше снимана и премиерно прикажувана во Мексико во 1999 година. Серијата била гледана низ целиот свет како и во нашата земја. Оваа теленовела кај нас се емитуваше на МТВ Телевизија, во 2002 година. Во главната улога се појавува познатата мексиканска пејачка Талија, која исто така ја испеала и насловната нумера. Исто така, оваа теленовела во Мексико ја освои наградата за најдобра теленовела во 2000 година, како и други споредни награди.
1 Синопсис
Росалинда е работлива девојка од пониска класа. Работи во цвеќарницата на дедо Флорентино. Кога мајката на Росалинда умира, таа се сели со својот татко Хавиер, со сестрите Федра и Луси и братот Бето. Федра е себична девојка, додека пак Луси е добра како Росалинда. Бето е криминалец, лажго и крадец. Хавиер дознава дека една од трите ќерки не е негова ќерка и ја започнува истрагата. Росалинда го запознава Фернандо Хосе Алтамирано дел Кастиљо кога разнесува цвеќе во ресторанот на Херардо, пријателот на Фернандо. Тие се заљубуваат, но мајка му на Фернандо, злобната Валерија ја забранува оваа врска, бидејќи Росалинда е од сиромашна класа.
2 Улоги
Глумци Ликови
Талија, Росалинда / Палома
Фернандо Кастиљо, Фернандо Хосе Алтамирано дел Кастиљо
Лупита Ферер, Валерија Алтамирано
Нора Салинас, Федра
Адријана Фонсека, Луси
Анхелика Марија, Соледад
3 ДВД Издание
Мексиканската продукција Телевиса издаде и оригинален ДВД пакет од серијата ''Росалинда. Во пакетот се состоат 3 двд цедеа, со сите 80 епизоди.
4 Росалинда на Балканот
Македонија: МТВ Телевизија Србија: Пинк Телевизија Босна и Херцеговина: БХТ1 Хрватска: Нет Словенија: Канал А Бугарија: Нова Телевизија; ТВ 7 дни; Diema Family Црна Гора: ТВ Ин
Висла

Висла (|Wisła; |Vistula; |Weichsel) е најдолгата, најголемата и најважната река во Полска. Таа е и најдолгата река од сливот на Балтичкото Море. Должината на Висла е 1.047 км. Изворот на реката се наоѓа на 1.106 метри надморска височина, на западните падини од Барања Гура (''Baraniа Górа'' = „Овнова Планина“) во планинскиот венец Шлески Бескиди. Годишниот просечен проток изнесува 1.054 м<sup>3</sup>/с, а максимална длабочина е 10 м.
Загаденоста во Висла е многу голема:од 894 километри контролиран тек на реката дури 93% се прекумерно загадени, а 7% се од трета класа. Годишно од Висла во Балтичко Море се влеваат околу 2,2 милиони кубни метри речен отпад, од кои 5.000 тони сол дневно од рудниците за камен јаглен; во Висла исто така растe нивото на бактериолошко загадување.
1 Потекло на името
Во античко време Висла била позната и опишувана од географите како „Вистла“ и „Вистула“, а за нејзино најстаро име се смета ''Wīstlā''. Корeните на името се барани во келтските, германските и словенските јазици, но со оглед на недостатокот на информации, ништо од тоа не е докажано.
2 Поврзано
* Вислански Залив (Калининградски Залив)
* Вислански Провлак
* Список на реки во Полска
* Географија на Полска
Бесрамнички

Бесрамнички (|Sin Verguenza) е американска/колумбиска теленовела римејк на теленовела од 2000 година. Оваа серија во САД не успеа доволен успех од кои се очекуваше многу повеќе. Поради тоа и серијата беше скратена на 80 епизоди, од повеќе планираните
1 Синопсис
Рената е водачот на групата помеѓу пријателките. Таа е во врска со Рајмундо, маж од нејзините соништа, кој е женет и има фамилија. Палома е фотограф. На прв поглед добра изгледа, но често е раздвоена и при вземањето на решенија. Во личниот живот талка помеѓу бившиот сопруг и новиот пријател – интелегентно и внимателно момче со кое се забавува. Мајте е импулсивна, на моменти фатална самохрана мајка, разделена во времето помеѓу болниот син и младиот љубовник. И на крајот, Фернанда, на прв поглед конзервативна жена, со сопруг и две прекрасни деца. Додека на сцената не и се најде бившиот пријател за да и ги разбуди нежностите и вниманието.
2 Улоги
Глумци Ликови
Габи Еспино, Рената
Паола Тојос, Палома
Ивон Монтеро, Мајте
Маргарита Ортега, Фернанда
Алехандро де ла Мадрид, Рафаел
Салвадор дел Солар, Хулиан
Хавиер Гомес, Рајмундо
3 Бесрамнички на Балканот
Србија: ТВ Авала Бугарија: Нова ТВ Македонија: 5+ Телевизија
Шарл Гуно

Шарл Гуно ( - ), француски композитор, кој заедно со Камиј Сен-Санс, е главен претставник на класичниот правец на француската музика во 19 век. Компонирал 200 соло-песни, како и црковна музика и ораториуми. Најзначајни се неговите опери: „Ромео и Јулија“, „Фауст“, „Миреј“, „Со сила лекар“, како и обработката на Баховиот „Прв клавирски концерт“.
1 Значење и влијание
Музиката на Гуно се споменува во романот „Волшебниот рид“ на германскиот писател Томас Ман, каде главниот лик Ханс Касторп со големо воодушевување слуша плоча на која се снимени неколку делови од опрата „Фауст“.
Џон Голсворди

Џон Голсфорди (14 август 1867 - 31 јануари 1933) — англиски писател. Избил на површината на книжевниот живот на почетокот на XX век, прво со драми, а потоа со романи. Читателската публика ја освоил пишувајќи за животни теми, кои биле блиску до поголемиот број луѓе. Станал популарен не само во Англија, туку и во целиот свет.
1 Творештво
Главно и најпознато дело на Голсворди е познатата трилогија на семејството Форсајт („Сага за Форсајтови“, „Модерна комедија“ и „Крај на делото„). Неговиот љубовен роман „Темниот цвет“ станал класика на тој жарн (по правило, книгите од тој жарн критиката слабо ги цени, но затоа читателите со задоволство ги прифаќаат). „Темниот цвет“ е даден во форма на триптих, од три независни љубовни приказни: ''Пролет'', ''Лето'' и ''Есен''.
1.1 Темниот цвет
Романот-триптих во секој од своите три дела ги има сите особини на љубовен роман: љубовен заплет, карактерни ликови со меѓусебно сложени односи. ако на тоа се додаде стилската јасност, и, несомнено, книжевната вештина и квалитет, се добило класичен љубовен роман, кој, иако напишан во почетокот на 20 век, 1913 година, секогаш актуелен и интересен за публиката.
2 Награди
Во 1932 година ја добил Нобеловата награда за литература.
Стеван Мокрањац

Стеван Мокрањац (, - Скопје ), српски композитор кој се одликувал со извонредна смисла за уметничка обработка на музичкиот фолклор. Негови најзначајни остварувања се ракатки, 15 народни рапсодии (со уметничка стилизација) на македонски, босански и на српски мелодии.
Ерих Марија Ремарк

Ерих Марија Ремарк (''Erich Maria Remarque'') ( - ), германски писател, голем противник на војната и на нацизмот.
Во 1932 година од Германија емигрира во Швајцарија, а потоа во САД. Се прославил уште со својот прв роман „''На запад ништо ново''“, во кој прикажал еден период од Првата светска војна. Други негови дела се „Тројцата воени другари“, „Триумфална порта“ и „Искра на живот“.
Вечна магија

Вечна Магија е романтична и историска бразилска теленовела. Серијата е снимана во текот на 2007 година, со 148 епизоди. Серијата не доживеа голем успех во Бразил, таа беше прикажувана во терминот за историски теленовели, во 18 часот. Првата епизода достигна гледаност од 28%. Серијата претставува продолжение на ''Пророк'', и завршила на 2 ноември 2007 година. Нејзинот продолжение е серијата ''Забранета желба''.
1 Синопсис
Приказната е сместена во внатрешноста на Бразил, во градот Сераниас, во 30те и 40те години од 20 век. Ева и Маријана “Нина” Суливан се потомствто од лозата вештерки Валентина. Младиот Конрадо е земјоделец кој во детството бил заљубен во Ева, но таа заминала во Ирска за да започне кариера на пијанистка, што и успева и станува светски позната. После што Ева си заминува, Конрадо се заљубува во нејзината млада сестра, Нина, која има способност да стане вештерка, и има моќ, но се плаши да ги употреби. Во Нина исто така е заљубен и Лукас, роднината на Конрадо. Ева се враќа од Ирска заради болеста на нејзиниот татко Макс, и формира љубовен триаголник. Во Макс е заљубена, добрата вештерка, Перола, која ќе и помогне на Нина да ја одржи својата врска со Конрадо. Наското во градот доаѓа и мистериозниот Флавио Фалкао, кој се заљубува во Нина, а во исто време, Ева и Конрадо се сè поблиску еден со друг.
2 Улоги
Глумци Ликови
Малу Мадер, Ева Суливан
Тиаго Лацерда, Конрадо О’неил
Марија Флор, Маријана “Нина” Росас Суливан
Касиа Кис, Зилда
Елиане Џардини, Перола
Ирене Раваче, Лорета
Вернер Шунеман, Макс
3 Интернационално издание
# Moonlight Serenade - Carly Simon
# Because of You - Tony Bennett
# I´ve Got You Under My Skin - Cídia e Dan
# I Only Have Eyes For You - Laura Fygi
# Contigo En La Distancia - Luis Miguel
# At Last (Single Version) - Etta James
# That Old Black Magic (Single Version) - Judy Garland
# Night And Day (Album Version) - Ella Fitzgerald
# Brazil (Aquarela do Brasil) - The Dinning Sisters
# Embraceable You - The Pied Pipers
# A String of Pearls - Glenn Miller And His Orchestra
# Stormy Weather (Keeps Rainin´ All the Time) - Instrumental
Џон Далтон

Џон Далтон (, — ) — англиски хемичар и физичар, еден од основачите на атомската теорија на материјата, што прв ја постави врз експериментална основа. Своето сфаќање го изнесе во делото „''Нов систем на филозофијата и на хемијата''“, каде го објасни Прустовиот закон на постојани пропорции и го постави законот за зголемени пропорции. Прв ги одредуваше атомските тежини на хемиски елементи. Ги испитуваше основите на гасовите, го постави законот за парцијалните притисоци и се занимаваше со метеорологија. Бидејќи страдаше од слепило за боја, ја проучуваше и таа аномалија, која според него е наречена далтонизам.
Илија Зафировски

Илија Зафировски (Охрид, 1927 - Скопје, ), македонски новинар. Тој спаѓа во редот на првата повоена генерација новинари. Работел во весникот „Борба“, а најголем дел од својот новинарски век го поминал во весникот „Нова Македонија“, во кој бил и главен и одговорен уредник. Смртта го затекнала како директор и главен и одговорен уредник на весникот „Трудбеник“.
Едмон Ростан

Едмон Ростан (Марсеј, — Париз, ) — француски неоромантичарски поет и драмски писател. Создаде дела со голема виртуозност и раскошен дух. Негово главно дело е комедијата во пет чина „Сирано де Бержерак“. Други негови познати дела се „Романтични души“ и „Далечната принцеза“.
Мата Хари

Мата Хари, со вистинско име Гертруд Маргарет Целе, (1876-1917)
Познатата германска шпионка за време на Првата светска војна, по потекло Холанѓанка.
Мата Хари била позната танчерка која на сцените предизвикувала одушевување. Како артистка контактирала со многу истакнати личности и дознавала тајни што им ги пренесувала на германските агенти.
Леополд Стоковски

Леополд Антони Стоковски, |Leopold Anthony Stokowski (, - , ) — британски диригент од полско потекло, пропагатор на современата музика, еден од најпознатите диригенти во светот.
1 Животопис
Стоковски е роден во Лондон, а музика студирал на Оксфорд и Кралскиот музички колеџ во Лондон. Најпрво свирел на оргули во Црквата на свети Бартоломеј во Њујорк, а како диригент првпат настапил во Париз, во 1908 година. На тој настап оставил многу добар впечаток кај критичарите и јавноста, по што брзо стигнал до местото диригент на симфонискиот оркестар во Синсинати. Во 1912 година добил понуда да го преземе Филаделфискиот симфониски оркестар. Овој оркестар го водел во наредните 25 години. Под негово раководство Филаделфискиот симфониски оркестар станал најдобар оркестар во Америка и еден од најпознатите во светот.
Последен пат јавно настапил во Венеција, во 1975 година, а потоа продолжил да снима во студио сè до 1977 година. Работел оркестарски транскрипции на композиции за оргули од Јохан Себастијан Бах. Починал во Хемпшир, Англија, на 13 септември 1977 година.
2 Стил
Стоковски од оркестарот извлекол еден сосема нов звук, познат како „Стоковски звук“, кој се состои од силен и богат звук на жичените инструменти, и со своите театрални и неверојатно точно пресметани движења на рацете го претворал во продорен звук на лимените инструменти, истовремено оставајќи впечаток на неверојатна хармонија и прецизност. По 1929 година диригирал без палка, па таквиот начин на диригирање со широки движења станал синоним за Стоковски. При настапите сакал да ја истакне својата фигура, па барал подигнат подијум за диригентот и експериментирал со осветлувањето, за да ја изрази својата сенка на ѕидовите, со што оставал подлабок впечаток.
Леополд Стоковски бил прв диригент кој почнал да ги освојува медиумите. Со него професијата диригент станала популарна, што подоцна ќе ја нагласи и Херберт фон Карајан. Стоковски се појавил во неколку филмови, како и во анимираниот филм на Волт Дизни, „Фантазија“.
Долорес Ибарури

Долорес Ибарури - Ла Пасионарија e една од најмаркантните личности во Шпанската граѓанска војна (1936-39). Таа претставува синоним на антифашизмот и борбата на шпанските демократски сили против франковите легии.
1 Животопис
Родена е на година во Баскија. Во 1918 година под псевдонимот ''Ла Пасионарија'' ја објавува својата прва статија во која главен акцент е ставен на социјалните услови во Шпанија. Две години подоцна, во 1920, станала член на новоформираната Комунистичка партија на Шпанија (КПШ). Како кандидат на шпанските комунисти, Долорес Ибарури била ж избрана за пратеник во републиканскиот парламент.
По избувнувањето на граѓанската војна, Долорес Ибарури, застанала на страната на републиканската опција наспроти профашистите на Франциско Франко. Популарноста ја стекнала со своите неколку храбри говори во кои од шпанскиот народ барала безусловно да застане на страната на демократските сили. Во еден говор од 1936, Долорес Ибарури му порачува на шпанскиот народ: „...подобро е да умрете на вашите нозе, отколку да живеете на колена“. Позната е нејзината изрека, кажана на шпанското радио на 18 јули 1936 г., изрека која ќе стане мото на шпанските републикански борци и синоним за поздрав на сите антифашисти во светот: ''NO PASARAN'' – Нема да поминат.
Непосредно пред победата на Франко во 1939 година, Долорес Ибарури ја напушта Шпанија и се засолнува во СССР. Од 1944 до 1960 г. ја извршува функцијата генерален секретар на КПШ. Иако тогашните политички аналитичари ја квалификувале како „''тврд сталинист''“, сепак Долорес Ибарури остро ја осудила советската интервенција во Чехословачка во 1968 година.
По смртта на Франко, а откако новите шпански власти дозволиле да биде регистрирана забранетата Комунистичка партија, на 13 мај 1977 г., по 38-годишен егзил, Долорес Ибарури се вратила во Шпанија. На следните избори била избрана за пратеник во шпанскиот парламент од редовите на КПШ. Поради здравствени причини, по извесен период дала оставка и се повлекла од активната политика. Сепак останала почесен претседател на шпанските комунисти. Починала на година во .
Првпат се омажила во 1915 г. за Хулијан Руиз, но се развела во 1930 година. Била мајка на шест деца од кои само две го преживеале детството. Нејзиниот син Рубен загинал како офицер на Црвената армија во Битката за Сталинград.
Во 1962 година Долорес Ибарури ги објавила своите мемоари насловени како „El Unico camino“ – Единствениот пат (во анг. изд. преведени како „Нема да поминат“).
Атауалпа

Атахуалпа (20 март 1497 Куско – Кахамарка, 25 јули 1533) — последниот Сапа Инка или последен независен цар на Царството на Инките. Тој станал Сапа Инка по поразот на неговиот брат Хуаскар за време на граѓанската војна на Инките. За време на шпанското освојување на Инките, тие го заробиле Атахуалпа и го користеле него за да го контролираат царството. Набрзо тие го убиле Атахуалпа и со тоа официјално се распаднала царствптп на Инките. По смртта на Атахуалпа имало уште неколку обиди за воздигнување на царството и отпор кон Шпанците. Тие се познати како Сапа Инки од Вилкабамба.
1 Библиографија
* Hemming, John. ''The conquest of the Incas''. London: Macmillan, 1993. ISBN 0-333-10683-0
* Prescott, William H. ''The Discovery and Conquest of Peru''.
* Rostworowski, Maria. ''History of the Inca Realm''. Cambridge: Cambridge University Press, 1998. ISBN 978-0-521-63759-6
2 Поврзано
* Граѓанска војна на Инките
* Сапа Инка
* Список на Сапа Инки
* Шпанско освојување на царството на Инките
Иван Дојчинов

Иван Танев Дојчинов ( во - во ) — македонски комунист, борец во Шпанската граѓанска војна, учесник во НОВ, а по војната репресиран како информбировец. Дојчинов бил член на Главниот штаб на НОВ на Македонија и учествува на Првото и Второто заседание на АСНОМ. Бил носител на „Партизанска споменица 1941“.
1 Рани години: преку Бугарија до Аргентина
Во текот на Првата светска војна неговото семејство се преселува во Ќустендил. Во март 1930 година заминал на печалба во Буенос Аирес, Аргентина. Таму станал член на Македонската прогресивна организација и на Антиимперијалистичката, антифашистичка и антивоена лига. Соработувал и со весникот „Македонски глас“. Во октомври 1932 година е затворен. Во затворот е примен за член на КП Аргентина. Во април 1933 година е ослободен, но во текот на 1933 и 1934 година уште неколкупати е затворан.
2 Шпанија
За Шпанија тргнал од Аргентина на почетокот од октомври 1936 година. Учествува во повеќе битки и трипати е рануван. Добил чин капетан. Во средината на јануари 1939 година со други интербригадисти ја напушта Шпанија и заминува за Франција, каде е затворен во логор за интербригадисти. Во декември 1939 година избегал од логорот Аржелес сур мер во Франција и преку Италија и Југославија стигнал во Софија.
3 НОВ
Во 1941 година се вклучува во народно-ослободителното движење во Македонија како инструктор на Покраинскиот комитет на КПЈ за Македонија. Станува член на Покраинскиот воен штаб, а потоа и на Главниот штаб на НОВ и ПОМ. Кога во мај 1943 година е формиран Кичевско-мавровскиот одред, Дојчинов е избран за командант на одредот. Потоа станува командант на Првата оперативна зона на НОВ и ПОМ. Делегат е на првото заседание на АСНОМ.
За време на НОБ, Дојчинов ја пишува песната „Партизанска химна на Првата оперативна зона“ која е објавена во првата стихозбирка на „Македонски народно-ослободителни песни“.
4 Повоени години
По ослободувањето на Македонија, учествува на Второто заседание на АСНОМ, а потоа е испратен во СССР, во Воената академија „Фрунзе“. По враќањето, во 1948 година, е унапреден во чин потполковник и бил назначен за командант на Валевската воена област и за началник на Оперативното одделение на Петтата армиска област.
На 29 декември 1950 година Дојчинов е притворен како осомничен во врска со Резолуцијата на Информбирото. По едногодишната истрага, на 10 ноември 1951 година е осуден на девет години строг затвор и три години ограничени права. Во март 1952 година е префрлен на издржување на казната во Билеќа, а во 1954 година е префрлен на Голи Оток. Помилуван е и пуштен од затвор на 29 ноември 1956 година, откако дојде до затоплување на односите со СССР по доаѓањето на Никита Хрушчов во Југославија во мај-јуни 1955 година.
По ослободувањето од затвор се враќа во Скопје и се вработува во Металскиот завод. Во јули 1958 година повторно е затворен, но по шест месеци, во декември истата година, е ослободен како невин. Емигрира во Бугарија, но повторно се враќа во Скопје.
Ибе Паликуќа

Ибе Паликуќа (|Ibe Palikuqi; , - , ) — учесничка во НОВ во Македонија и народен херој. За народен херој на Југославија е прогласена на 8 октомври 1953 година. Таа е една од седумте партизанки од Македонија, кои се прогласени за народни херои на Југославија и една од најмладите народни херои во поранешна Југославија.
1 Животопис
1.1 Рани години
Родена е во Дебар во 1927 година, во семејство од средната класа. Татко ѝ бил оџа. По завршувањето на основното училиште, останува дома, како повеќето албански девојки на нејзина возраст. Нејзините ја подготвуваат да биде домаќинка.
1.2 Во НОБ
Војната и италијанската окупација ја затекуваат во Дебар. Нејзиното семејство е антифашистички настроено. Брат ѝ Ештреф бил активен во народноослободителното движење. Таа како пионер ја добива првата задача како курир да носи писма и да пренесува илегалци. Сè повеќе се ангажира, чита и растура летоци. На петнаесет години, во 1942 година ја примаат во СКОЈ. Лесно се движи низ градот затоа што окупаторот не се сомнева дека е комунист затоа што татко ѝ е оџа. Во нивната куќа се одржуваат состаноци и свраќаат илегалци. Активноста на Ибе во партиската организација во Дебар високо се цени, па во јуни 1943 година ја примаат во КПЈ. Оттогаш нејзината активност е сè поголема. Таа е огнен агитатор не само во Дебар туку и во околните села. По капитулацијата на Италија во септември 1943 година, во Дебар се организира народна власт, а Ибе деноноќно е во акција. Кога партизаните се повлекуваат од Дебар, Ибе заминува заедно со нив и стапува во единиците на НОВ и ПОМ. Меѓутоа, Партијата ја враќа во Дебар, во илегала, во својство на член на Месниот комитет на КПЈ за Дебар. Нејзината политичка работа се одвива меѓу женската младина.
Непријателот се обидува да ја оневозможи и за да не падне во рацете на непријателот или да биде убиена, Месниот комитет го одобрува нејзиното стапување во партизани. Ибе се истакнува како партизанка и на 6 август 1944 година станува заменик-комесар на чета во Четвртата албанска бригада на НОВ. Од формирањето, бригадата е во постојана борба со балистите. Балистите се потпомагани од Германците, кои ги снабдуваат со тешко вооружување. Во една таква борба на периферијата на Кичево на 20 септември 1944 година, при пробивот на партизаните таа е во последната група. Во борбата меѓу селата Премка и Шутово, Ибе е тешко ранета и по два дена, им подлегнува на повредите во селото Шутово, Кичевско.
Во нејзина чест, основното училиште во селото Бојане, Скопско, го носи нејзиното име. Исто така и една улица во населбата Хром, Општина Ѓорче Петров, Скопје.
Август Шеноа

Август Шеноа (|August Šenoa, изворно ''Schönoa''; Загреб, - Загреб, ), хрватски писател, автор на реалистички раскази и фељтони, романтичарски песни и историски романи.
Шеноа бил влијателен театарски критичар. Заслужен е за создавањето на современата хрватска проза. Најпознато негово дело е романот „Селанска буна“, како и романите „Златарево злато“, „Диогенеш“, „Клетва“, „Чувај се од сењската рака“, „Питачот Лука“ и комедијата „Љубица“.
Иван Горан Ковачиќ

Иван Горан Ковачиќ (, Луковдол - , Фоча) — хрватски поет, есеист, новинар, политичар, преведувач и борец во НОВ.
1 Животопис
Иван Горан Ковачиќ е роден во Луковдол, од татко Иван, по националност Хрват, и мајка Ружа (моминско презиме: Клајн), по националност Еврејка. Основното училиште го завршил во родното место, а подоцна се школувал во Карловац и на Филозофскиот факултет во Загреб. И. Г. Ковачиќ живеел во многу тешки материјални прилики, па поради тоа морал да работи во редакцијата на еден од загрепските весници („Хрватски дневник“). Во Босна бил стрелан од страна на четниците, кај селото Врбница, во близина на Фоча.
2 Творештво
Уште како гимназијалец, Ковачиќ почнал да објавува книжевни дела во весниците. Во 1932 година, заедно со двајца свои пријатели, ја објавил својата прва збирка песни со наслов „Лирика“. Како студент по филозофија на Загребскиот универзитет, Горан соработувал во весниците со левичарска ориентација.
Обемното, но сепак недовршено, книжевно дело на Иван Горан Ковачиќ е врзано за југословенската народна револуција. Тој е еден од оние млади поети кои го соединиле својот поетски и револуционерен пат. Во најсудбоносните моменти на југословенската историја, Горан таа доследност ја потврдил со сопствената крв. Покрај со поезија, И. Г. Ковачиќ се занимавал и со проза, есеистика и критика. Во 1936 година ја издал книгата со новели, „Денови на гневот“. Исто така, преведувал од неколку странски јазици.
3 Значење и влијание
Српскиот поет Бранко Миљковиќ ги напишал песните „Горан“ и „Песната што го бара поетот Горан“, кои се посветени на И. Г. Ковачиќ.
HWV

Händel-Werke-Verzeichnis (скрат. HWV) е ''Каталог на Хендловите дела''.
Овој тематски каталог на (на германски јазик) е издаден помеѓу 1978 и 1986 г. од Бернд Базелт и служи како стандардниот броен систем за делата на Георг Фридрих Хендл.
Вивиен Ли

Вивиен Ли (aнгл. ''Vivien Leigh''; - ), позната како како Лејди Оливие по 1947 година ― британска филмска и театарска глумица. Двапати била наградена со Оскар за најдобра глумица за нејзините улоги како Скарлет Охара во ''Однесено со виорот'' (1939) и Бланш Дубоа во филмската адаптација на ''Трамвајот наречен желба'' (1951), улога која ја глумела и на театарската сцена во лондонски Вест Енд во 1949 година. Вивиен Ли освоила награда Тони за улигата во Бродвејскиот мјузикл ''Товарич'' (1963). Во 1999 година Американскиот филмски институт ја ставил на 16-то место на списокот на најголемите 50 ѕвезди-глумици на класичната холивудска кинематографија.
За нејзините улоги, Ли често соработувала со нејзиниот втор сопруг, Лоренс Оливие, со кого била во брак од 1940 до 1960 година. Ли и Оливие заедно глумеле во многу театарски претстави во кои Оливие најчесто бил и режисер, а заедно глумеле и во три филма. Имала репутација дека е тешка за работа и во поголемиот дел од нејзиниот живот имала биполарно растројство и периодични напади на хронична туберкулоза која првпат ѝ била дијагностицирана во средината на 1940-тите, а тоа било и причина за нејзината смрт на 53-годишна возраст.
1 Живот и кариера
Вивиен Ли била родена како Вивиен Мери Хартли на 5 ноември 1913 година во Дарџилинг, Британска Индија. По завршувањето на драмско училиште, Ли глумела мали улоги во четири филма во 1935 година. Есента 1935 година, на инсистирање на Ли, Џон Бакмастер ја запознал со Лоренс Оливие. Оливие и Ли започнале афера додека глумеле љубовници во ''Оган над Англија'' (1937). Во овој период, Ли го читала романот од Маргарет Мичел, ''„Однесено со виорот“'' , и му наложила на нејзиниот американски агент да ја препорача кај Дејвид О. Селзник, кој планирал да сними филмска верзија.
Улогата во ''Однесено со виорот'' на Ли ѝ донела огромна популарност. Филмот освоил 10 Оскари вклучувајќи ја и наградата за најдобра женска улога за Ли, која исто така ја освоила наградата за најдобра глумица од Њујоршкиот кружок на филмски критичари.
На 31 август 1940 година, Оливие и Ли се венчале во Санта Барбара, Калифорнија, на церемонија на која присуствувале само нивните домаќини и сведоците: Кетрин Хепберн и Гарсон Канин.
Кон крајот на 1940-тите, Ли ја добила улогата на Бланш Дубоа во театарската претстава на Вест Енд ''„Трамвајот наречен желба“'' според романот од Тенеси Вилијамс; Оливие добил договор да ја режира претставата. По 326 изведби, Ли била одредена да ја репризира улогата на Бланш Дубоа во филмската верзија од претставата. Изведбата на Ли во ''Трамвајот наречен желба'' добил извонредни критики и ѝ го донела вториот Оскар за најдобра женска улога, награда од Британската академија за филмска и телевизиска уметност (БАФТА) за најдобра британска глумица и награда од Кружокот на филмските критичари од Њујорк за најдобра глумица.
И покрај нејзината популарност како филмска глумица, Ли првенствено била театарска глумица. За време на нејзината 30-годишна кариера, глумела главни улоги од театарските адаптации на комедиите од Ноел Кауард и Џорџ Бернард Шо до класични Шекспирови ликови како: Офелија, Клеопатра, Јулија и Лејди Магбет.
2 Наводи