procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Заксенхаген

Заксенхаген (|Sachsenhagen) — мал град во округот Шаумбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Градот се наоѓа околу 9 километри североисточно од окружниот град Штатхаген и 33 километри западно од покраинскиот главен град Хановер.
Градот претставува административно седиште на истоимената општинска заедница.
1 Географија
1.1 Местоположба
Малиот град на југ се граничи со Средногерманскиот Канал и се наоѓа на само шест километри јужно од Штајнхудер Мер. Низ градот течат потоците Заксенхегер Ауе и Цигенбах.
Градот е четврт најмал град во Долна Саксонија по број на жители и по површина.
1.2 Градски единици
Кон градот припаѓаат местата Заксенхаген и Нинбриге.
2 Галерија
Македонско научно друштво - Битола

Македонското научно друштво од Битола е организација којашто се занимава со научни прашања од различни области.
1 Историјат
Македонското научно друштво - Битола ги имало следниве називи:
* Научно Друштво (1960-1968)
* Друштво за наука и уметност-Битола (1968-2002)
* Македонско научно друштво-Битола (2002-....)
Со решение Бр. 04-3214/60 од Секретаријатот за внатрешни работи на Општината Битола, на 25. април 1960 година,во просториите на Државниот архив-Битола, формирана е првата научна асоцијација под името Научно друштво-Битола. Иницијатори за формирањето беа група битолски интелектуалци и тоа: Милош Хр.Константинов-архивист, Душан Хр.Константинов, Коста Хр.Цингаровски-архивист, Тодорка Хр.(Спанакова) Дога-пом.архивист, Теко И.Таип-службеник, Олга Кривашија-проф. по историја, Велимир Ј.Костовски-проф. по географија, инж.Живко Паришко, Александар Ѓ.Тодоровски-проф. по биологија, Јован Д.Кочанковски-наставник по историја, Томе Ивановски-правник, Димитар Димитровски-наставник по македонски јазик и Владимир Ивановски-учител.
Првиот претседател на Научното друштво е професорот по македонски јазик Живко Василевски, а секретар Душан Хр.Константинов. Тогаш беше донесен и првиот нормативен акт, наречен Правилник за работа, со вкупно 13 члена ,а било одлучено да се издава и научно гласило на Друштвото, наречено ,,Прилози”.
Првата редакција на Списанието ја сочинуваат:д-р Милош Хр.Константинов,главен и одговорен уредник и членовите Коста Ан.Цингаровски, Димитар Димитровски-Такули и Тодорка Хр.(Спанакова) Дога.
2 Одделенија
Друштвото го сочинуваат следните одделенија:
* Одделение за општествени науки
* Одделение за правни науки
* Одделение за природни науки
* Одделение за применети науки и медицина
* Одделение за технички науки
* Одделение за уметност
* Одделение за лингвистика и литература
* Одделение за историско-географски науки
Илија Спировски

Илија Спировски-Панде (1920 во Избишта — 1971 во Белград) — македонски комунист, учесник во НОБ и народен херој.
1 Животопис
Учел во граѓанското училиште во Ресен и во Вишата трговска академија во Битола. После Втората светска војна се запишал на Економскиот факултет во Скопје, кој го завршил со просек 10,00.
Другарувал со народниот херој Мите Богоевски. Тие заедно дејствувале во скоевската организација и во повеќе акции против асимилаторската и денационализаторската политика на големосрпскиот режим.
Ја добил партизанската споменица 1941, Орден за храброст и други одликувања. Активно бил вклучен во партиската организација во Ресен. Веднаш по фашистичката окупација раководел со Фондот за прибирање оружје, храна, облека и други средства потредбни за вооружената борба.
Станал заменик-политички комесар на одредот „Даме Груев“. Бил учесник на Февруарскиот поход. Исто така, бил секретар на Првенството на КПМ за Преспа и заменик-политички комесар на батаљонот „Стив Наумов“.
По ослободувањето заземал повеќе раководни должности: секретар на ОК на КПМ во Ресен, секретар на Окружниот народноослободителен одбор во Битола, Министер за финансии во Владата на НРМ, директор на Народната банка на Македонија (гувернер), републички и сојузен пратеник.
Починал во 1971 година во Белград на ВМА. Закопан е во Алеата на великаните во Скопје.
Гуска

Полска гуска или гуска (лат.Anser) е род на птица со средна величина од семејството патки (Anatidae). Најголем дел од овие животни имаат склоност кон сезонската миграција. Гуската долги низ години се одгледува и како домашно животно.
1 Список на современи видови
* Дива гуска (''Anser anser'')
** Домашна гуска (''Anser anser domesticus'')
* Обична белочелна гуска ''Anser albifrons''** Гренландска белочелна гуска (''Anser albifrons flavirostris'')
* Мала белочелна гуска (''Anser erythropus'')
* Полска гуска(''Anser fabalis'')
** Полска гуска (''Anser (fabalis) serrirostris'')* Краткоклуна гуска (''Anser brachyrhynchus'')
* Индиска гуска (''Anser indicus'')
* Кинеска лебедаста гуска (''Anser cygnoides'')
** Домашна гуска (''Anser cygnoides domesticus'')
2 Загрозеност
Поради прекумерниот лов и уништувањето на становиштето, некои видови се помалце или повеќе загорзени. Малата белочелна гуска
(''Anser erythropus'') и кинеска лебедеста гуска (''Anser cygnoides'') се на црвената список на означени како ранлива категорија.
3 Гуските како мотив во уметноста
* „Нека си гака“ — брзозборка на македонскиот писател Ванчо Полазаревски.* „Утринска гимнастика“ — фотографија на Николина Атанасоска.
Лего

Лего (позната и како Лего Груп) — данско претпријатие и најголем производител на играчки во светот, кој е познат по своите класични играчки „лего коцки“. Тоа е модуларен систем во кој куќи и други работи може да се изградат од обоени пластични блокови. Денес, се продаваат посебни набори со запченици, фигури и други мали делови, кои можат да се соберат во предодредени модели. Зборот Лего потекнува од дански збор ''le''g ''go''dt („игра добро“).
1 Историја
Компанијата е основана во 1932 година од страна на данецот Оле Кирк Кристијансен првично за производство на дрвени играчки. Во 1934 година тој го измислил името ''Лего'' како кратенка за "''le''g ''go''dt", дански за „игра добро“.
Во 1949 година беа воведени градежни блокови кои веќе личеа на денешните коцки. Првично христијаните ги нарекуваа своите дела „Автоматски врзивни цигли“. Овие беа обоени пластични коцки изработени од целулоза ацетат, чии врвови како и во денешните коцки, беа набиени со мозолчиња. Меѓутоа, долната страна беше целосно шуплива, што значи дека изградбите со овие модели на камења не беа многу стабилни. Ова прашање е решено со интегрирање на цевките во дното на камењата. Ова, исто така, овозможило камењата да се постават странично неутрализирани еден од друг. Овој принцип на спојување беше применет на 28 јануари 1958 година, кој истече во 1988 година.
2 Дизајн и производство, материјал и компатибилност
Од своето воведување во 1949 Лего камења беа во сите варијанти првенствено беа дел од системот. Денешните Лего камења, и покрај сите промени во обликот, сè уште се компатибилни со камењата од 1963 година, под услов материјалниот целулоза ацетат кој се користеше до 1960-тите години да не се деформира премногу поради стареењето. Од 1963 се произведуваат Лего камења направени од пластичен Акрилонитрил-бутадиен-стирен кополимер (АБС). Транспарентни компоненти се состојат од Макролон, поликарбонат, полиамидни оски.
За боите, за првпат во 2004 година имаше некои промени (меѓу другото, се смени од "старо сива" во "ново сива").
ПУ „Христо Узунов“ - Брждани

Основно училиште „Христо Узунов“ (официјално: Подрачно основно општинско училиште „Христо Узунов“ - Брждани; скратено: ПООУ „Христо Узунов“) — подрачно основно училиште во селото Брждани, составен дел на истоименото училиште од селото Другово. Училиштето се наоѓа во средишниот дел на селото Брждани.
Училиштето е именувано по истакнатиот македонски револуционер Христо Узунов.
1 Местоположба
Објектот на училиштето се наоѓа на самото сретсело во Брждани.
2 Настава
Во училиштето наставата се изведува единствено на македонски наставен јазик.
Црква „Св. Никола“ - Брждани

Свети Никола — главна селска црква во селото Брждани.
1 Местоположба
Црквата е сместена североисточно од селото, во планинскиот дел, а околу нејзе се наоѓаат и селските гробишта.
2 Историја
Црквата била изградена кон крајот на век.
Денешната црква е изградена во 1872 година. Оваа година е врежана на една камена плоча вградена во подот на црквата и всушност е еден од малкуте извори што говорат за црквата и нејзината историја.
3 Архитектура
Црквата претставува типичен споменик од времето на преродбата. Изградена е како еднокорабна базилика со валчест свод и една широка калота над наосот. Апсидата е петстрана и обликувана со архиволти. Црквата не била вкопана во земја и во неа се влегува качувајќи се по неколку скали.
3.1 Фрескоживопис
Фрескоживописот во олтарната зона на црквата бил изведуван од страна на Аврам Дичов во 1874 година.
3.2 Иконостас
Најстарите икони во црквата потекнуваат од 1849 година и се дело на познатиот мајстор Дичо Зограф. Истите веројатно припаѓале на постарата црква, која во 1872 година е обновена и проширена. Доказ за тоа се наоѓа и во престолните икони на Христос, Богородица и Јован Претеча, кои имаат издолжена форма.
За обновената црква бил изработен и нов, значително поголем иконостас со расчленета структура и нови престолни икони сликани непосредно пред 1872 година од непознат зограф. Старите престолни икони на Дичо Зограф биле отстранети и поставени во олтарниот дел на црквата, а само шест икони со претстави на апостолите нашле место во новиот иконостас.
Во 1874 година за целосно довршување на иконостасот се вклучил Аврам Дичов. Ја насликал престолната икона на Богородица со Христос, каде што оставил свој потпис, но истовремено насликал и десетина други икони за горната зона на иконостасот.
4 Галерија
5 Поврзано
* Кичевско архијерејско намесништво
* Трета кичевска парохија
* Брждани
Жиронда (департман)

Жиронда (|Gironde, |Gironda) – департман во регионот Нова Аквитанија на југозапад од Франција. Името го добил според естуарот Жиронда, главен воден пат. Винскиот регион Бордо е во Жиронда.
1 Историја
Жиронда е еден од првичните 83 департмани создадени за време на Француската револуција на 4 март 1790 година. Била создадена од делови од поранешните провинции Гијена и Гаскоња.
Од 1793 до 1795 година, името на департманот било сменето во Бек д’Амбес за да се избегне асоцијација со револуционерната партија на жирондистите.
2 Географија
Жиронда е дел од сегашниот регионНова Аквитанија и граничи со департманите Ланд, Лот и Гарона, Дордоња и Приморска Шаранта, а со Атлантскиот Океан на запад. Со површина од 10.000 км<sup>2</sup> Жиронда е најголемиот департман на метрополитенска Франција. Ако се вклучат и прекуморските департмани, тогаш Жиронда изгледа како џуџе во однос на Француска Гвајана чија површина изнесува 83.846 км<sup>2</sup>.
Жиронда е позната по најдолгата плажа во Европа „Сребрен Брег“, која привлекува многу сурфери. Исто така, во Жиронда е роден Жак Ив Кусто истражувач на морињата и сите форми на живот во вода.
Големата дина во Пила во Аркашонскиот Залив близу Бордо е највисоката песочна дина во Европа.
3 Туризам
Гарбзен

Гарбзен (|Garbsen) — град во округот Хановер, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Сместен е на реката Лајне, околу 11 километри северозападно од покраинскиот главен град Хановер.
Со своите 60.000 жители, градот претставува втор најголем град во целиот округ Хановер.
1 Географија
1.1 Местоположба
Гарбзен припаѓа на областа Везер-Алер-Флахланд и се наоѓа во долината на реката Лајне. Целото подрачје се разликува само неколку метри во висинска разлика.
1.2 Соседни општини
Гарбзен се граничи со следниве општини и градови: Лангенхаген, Хановер, Зелце, Вуншторф, Нојштат на Рибенберге и Ведемарк (почнувајќи од исток, надесно).
1.3 Градски единици
Градо се состои од 13 окрузи:
* Алтгарбзен
* Ауф дер Хорст
* Беренбостел
* Фрилинген
* Гарбзен-Мите
* Хафелзе
* Хајтлинген
* Хорст
* Мајенфелд
* Остервалд Оберенде
* Остервалд Унтеренде
* Шлос Риклинген
* Штелинген
2 Меѓународни односи
2.1 Збратимени градови
Гарбзен е збратимен со следниве градови:
* Ерувил Сен Клер, Франција
* Ворксоп, Обединето Кралство
* Фармерс Бренч, САД
* Шенебек, Германија
* Вжешња, Полска
3 Познати луѓе
* Фолкер Финке (р. 1948) — фудбалер
* Франк Пагелсдорф (р. 1958) — фудбалер
* Ердоган Аталај (р. 1966) — глумец
4 Галерија
5 Поврзано
* Хановер-Брауншвајг-Гетинген-Волфсбург
Штајнхудско Езеро

Штајнхудско Езеро (познато и како Штајнхудер Мер; |Steinhuder Meer) — езеро во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија, сместено околу 30 километри северозападно од градот Хановер. Именувано е по блиското село Штајнхуде. Со неговата површина од 30 км<sup>2</sup> претставува најголемо езеро во северозападниот дел на Германија. Сепак, истото е многу плитко, со просечна длабочина од само 1,35 метри и максимална длабочина од 3 метри.
1 Геологија
Езерото се создало по топењето на ледниците од последното ледено време. Постојат две теории кои наведуваат како точно се создало самото езеро.
Едната вели дека ледниците направиле дупка, која се исполнила со стопената вода. Другата теорија наведува дека ледена бура создала дупка и се појавиле подземни води, поради што се создало езерото. На средината постои мал вештачки остров на кој има тврдина од век, Вилхелмштајн (''Wilhelmstein''). Денес, езерото е дел од природен парк и се користи за рекреација.
2 Острови
Езерото има два вештачки острови:
* Вилхелмштајн (12.500 м<sup>2</sup>) бил изграден помѓу 1761 и 1765 година. Се користел како воена тврдина помеѓу 1765 и 1767 од Вилхелм, гроф на Шаумбург-Липе. Потоа, кратко бил воена академија. Од 1777 до 1867 година, островот се користел како државен затвор на Кнежевството Шаумбург-Липе.
* Бадеинзел Штајнхуде (35.000 м<sup>2</sup>) бил изграден во 1975 година користејќи песок од самото езеро. Има песочна плажа, која е доста посетена во лето. Пристапот до езерото е преку пешачки мост долг 80 метри од Штајнхуде.
3 Туризам
Езерото е омилено одредиште за мештаните, но и за други летувалци. До три брода нудат крстосувања; но се користат и помали бродови, кои возат по посебен распоред. Велосипедска патека (долга околу 35 км) го обиколува езерото, минувајќи низ разни пејзажи.
Ринтелн

Ринтелн (|Rinteln) — град во округот Шаумбург, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Се наоѓа на бреговите на реката Везер над градот Порта Вестфалика. Градот Ринтелн е сместен во широка долина помеѓу ридовите на Висорамнините Везер и Липе. Се наоѓа на автопатот А2, 60 километри западно од покраинскиот главен град Хановер и 20 километри од Хамелн.
1 Географија
1.1 Местоположба
Ринтелн е опкружен од југ од Висорамнините Липе, од север од Висорамнините Везер и од исток од Зинтел. Градот припаѓа на Природниот парк Висорамнини Везер Шаумбург-Хамелн.
1.2 Градски единици
Покрај самиот град, кон градското подрачје припаѓаат и следниве места:
Местата се организирани во десет месни совети: Ае-Енгерн-Коленштет, Декберген-Шаумбург-Вестендорф, Екстен, Хоенроде-Штрикен, Кранкенхаген-Фолксен, Меленбек, Ринтелн, Штајнберген, Таубенберг и Тоденман.
2 Историја
Населбата Ринтелн е основана околу 1150 година на северниот брег на реката Везер. Подоцна, во 1235 година, селото Ној-Ринтелн (буквално: „Нов Ринтелн“) било основано на јужниот брег. Тоа е коренот на денешниот град, откако северното село било напуштено во 1350 година поради чума. Селото израснало во утврден град, кој служел како јужно упориште на грофовите од Шаумбург.
Од 1621 до распуштањето во 1810 година во текот на вестфалската власт под Жером Бонапарт, Ринтелн бил седиште на Универзитетот Ернестина. Кога Грофовијата Шаумбург била поделена во 1640 година, Ринтелн станал административно седиште на источниот дел. Ојленбург (Eulenburg) во Ринтелн станал седиште на грофовите. Ринтелн останал административно седиште на грофовијата и подоцна на округот, додека не бил укинат самиот округ и споен со соседниот округ Шаумбург-Липе во 1977 година.
Во 1875 година била отворена железничката станица.
3 Меѓународни односи
3.1 Збратимени градови
Ринтелн е збратимен со следниве градови:* Кендал, Обединето Кралство
* Славно, Полска
4 Галерија
5. источен меридијан

5. источен меридијан — меридијан кој се протега од Северниот Пол преку Северноледениот Океан, Европа, Африка, Атлантскиот Океан, Јужниот Океан и Антарктикот до Јужниот Пол.
5. источен меридијан образува голема кружница со 175. западен меридијан.
1 Места
Почнувајќи на Северниот Пол и тргнувајќи на југ до Јужниот Пол, 5. источен меридијан поминува преку:
:
Координати, Држава, територија или море, Белешки
Северноледен Океан
Атлантски Океан
, Неколку острови, меѓу кои Бремангер, Сула и Сотра, и копното.Навлегува кај Вагсоја во Согн и Фјуране. Излегува на југ од Телеваг во Хордалан.
Северно Море
, Островот Влиланд
Ваденско Море
, Минува источно од Амстердам, и западно од Тилбург
, Минува низ покраините Антверпен, Лимбург, Фламански Брабант, Валонски Брабант, Лиеж, Намир и Луксембург.
, Минува западно од Дижон (на )
Средоземно Море
Атлантски Океан
Јужен Океан
Антарктик, Земја на Кралицата Мод, присвоена од
2 Поврзано
* 4. источен меридијан
* 6. источен меридијан
Шарантско пино

Шарантско пино (|Pineau des Charentes) – регионален француски аперитив кој се произведува во департманите Шаранта, Приморска Шаранта и во многу помала мера во Дордоња во западна Франција. Многу е популарен во областа каде се произведува, помалку познат во другите покраини во Франција, а скоро непознат во странство.
Тоа е збогатено вино, направено од свеж, неферментиран сок од грозје или мешавина на лесно ферментирана шира од грозје, на што се додава коњак, а потоа се зрее.
10. источен меридијан

10. источен меридијан — меридијан кој се протега од Северниот Пол преку Северноледениот Океан, Европа, Африка, Атлантскиот Океан, Јужниот Океан и Антарктикот до Јужниот Пол.
10. источен меридијан образува голема кружница со 170. западен меридијан.
1 Места
Почнувајќи на Северниот Пол и тргнувајќи на југ до Јужниот Пол, 10. источен меридијан поминува преку:
:
Координати, Земја, територија или море, Белешки
Северноледен Океан
Атлантски Океан
, Минуива низ Стокоја во Јужен Тренделаг. Напуштајќи го копното 3 км југозападно од Ставерн во Вестфол.
Скагерак
, Севернојитландски Остров, Јитландскиот Полуостров и островите Фин и Алс
, Минува низ центарот / на стариот град Хамбург
Средоземно Море, Минува источно од островот Капраја, Минува западно од островите Елба и Пијаноза, Минува источно од островот Сардинија,
Атлантски Океан
Јужен Океан
Антарктик, Земја на Кралицата Мод, присвоена од
2 Поврзано
* 9. источен меридијан
* 11 источен меридијан
45. источен меридијан

45. источен меридијан — меридијан кој се протега од Северниот Пол преку Северноледениот Океан, Европа, Азија, Африка, Индискиот Океан, Јужниот Океан и Антарктикот до Јужниот Пол.
45. источен меридијан и претставува голема кружница со 135. западен меридијан.
1 Места
Почнувајќи на Северниот Пол и тргнувајќи на југ до Јужниот Пол, 45. источен меридијан поминува преку:
:
Координати, Држава, територија или море, Белешки
Северноледен Океан
, Островот Александрова Земја
Баренцово Море
, Канински Полуостров
Баренцово Море, Чешки Залив
, Минува низ Пенза
, Горна Аскипара ексклава опколена од
, Минува низ Севан
, Нахчиван ексклава
, Минува западно од Аден (при )
Индиски Океан, Аденски Залив
, Сомалиланд
Индиски Океан, Минува западно од Мајот, департман на
Индиски Океан
Јужен Океан
Антарктик, Австралиска Антарктичка Територија, присвоена од
2 Поврзано
* 44. источен меридијан
* 46. источен меридијан
40. источен меридијан

40. источен меридијан — меридијан кој се протега од Северниот Пол преку Северноледениот Океан, Европа, Азија, Африка, Индискиот Океан, Јужниот Океан и Антарктикот до Јужниот Пол.
40. источен меридијан образува голема кружница со 140. западен меридијан.
1 Места
Почнувајќи на Северниот Пол и тргнувајќи на југ до Јужниот Пол, 40. источен меридијан поминува преку:
:
Координати, Држава, територија или море, Белешки
Северноледен Океан
Баренцово Море
, Островот Лумбовски и Колскиот Полуостров
Бело Море
Бело Море, Двински Залив
, Околу 10 км
, Околу 6 км
, Минува источно од Адлер, помалку од километар од границата со (при )
Црно Море
Црвено Море
, Далакшки Архипелаг и копното
Индиски Океан, Минува источно од островите Пемба, Латам и Мафија,
Индиски Океан, Минува меѓу атолите Басас да Индија и Европа,
Јужен Океан
Антарктик, Земја на Кралицата Мод, присвоена од
2 Поврзано
* 39. источен меридијан
* 41. источен меридијан
50. источен меридијан

50. источен меридијан — меридијан кој се протега од Северниот Пол преку Северноледениот Океан, Европа, Азија, Африка, Индискиот Океан, Мадагаскар, Јужниот Океан и Антарктикот до Јужниот Пол.
50. источен меридијан образува голема кружница со 130. западен меридијан.
1 Места
Почнувајќи на Северниот Пол и тргнувајќи на југ до Јужниот Пол, 50. источен меридијан поминува преку:
:
Координати, Држава, територија или море, Белешки
Северноледен Океан
, Островот Георгова Земја, Земја на Франц Јосиф
Баренцово Море, Славејски Канал
, Брусов Остров, Земја на Франц Јосиф
Баренцово Море, Минува западно од Нортбрук,
, Островот Колгуев
Баренцово Море
Касписко Море, Минува западно од Мангишлашки Полуостров,
, Абшеронски Полуостров, источно од Баку
Касписко Море
Персиски Залив
, Минува западно од Дамам (при )
Индиски Океан, Аденски Залив
Индиски Океан
Индиски Океан
, Носи Бораха
Индиски Океан, Минува западно од западната група на Крозешки Острови,
Јужен Океан
Антарктик, Австралиска Антарктичка Територија, присвоена од
2 Поврзано
* 49. источен меридијан
* 51. источен меридијан
30. источен меридијан

30. источен меридијан — меридијан кој се протега од Северниот Пол преку Северноледениот Океан, Европа, Турција, Африка, Индискиот Океан, Јужниот Океан и Антарктикот до Јужниот Пол.
30. источен меридијан образува голема кружница со 150. западен меридијан.
Меридијанот е средната линија на источноевропското време.
Во 1992 документарниот филм на BBC за патување наречен Пол до пол во кој Мајкл Палин патува по должината на 30. источен меридијан, кој беше избран за неговото патување бидејќи во поголем дел минувал низ копно.
1 Места
Почнувајќи на Северниот Пол и тргнувајќи на југ до Јужниот Пол, 30. источен меридијан поминува преку:
:
Координати, Земја, територија или море, Белешки
Северноледен Океан
Баренцово Море, Минува меѓу островите Конгсеја и Абелеја, Шпицбершки Острови,
Варангерфјорд
, Западно од Киркенес
, Околу 8 км
, Околу 2 км
Балтичко Море, Фински Залив, 300 m од Лисји Нос, брегот на Санкт Петербург
, Западно од Санкт Петербург
, Околу 12 км
Црно Море
Средоземно Море
, Западно од Кигали
Тангањика
, Лимпопо,Мпумаланга,Квазулу-Натал, Источен Кејп
Индиски Океан
Јужен Океан
Антарктик, Земја на Кралицата Мод, присвоена од
2 Поврзано
* 29. источен меридијан
* 31. источен меридијан
35. источен меридијан

35. источен меридијан — меридијан кој се протега од Северниот Пол преку Северноледениот Океан, Европа, Азија, Африка, Индискиот Океан, Јужниот Океан и Антарктикот до Јужниот Пол.
35.источен меридијан образува голема кружница со 145. западен меридијан
1 Места
Почнувајќи на Северниот Пол и тргнувајќи на југ до Јужниот Пол, 35. источен меридијан поминува преку:
:
Координати, Држава, територија или море, Notes
Северноледен Океан
Баренцово Море
, Колски Полуостров
Бело Море, Кандалакшански Залив
, Никонов Остров
Бело Море
, Шујостров
Бело Море, Онежескиј Залив
, Минува низ Онега
Азовско Море
, Крим
Црно Море
Средоземно Море
Западен Брег
Западен Брег, Околу 5 км
Западен Брег
Црвено Море
Халаибски триаголник, Оспорена територија, контролирана од а присвоена од
, Околу 18 км
, Околу 6 км
, Околу 9 км
, Околу 6 км
, Околу 4 км
, Минува низ Малави
Индиски Океан
Индиски Океан
Јужен Океан
Антарктик, Земја на Кралицата Мод, присвоена од
2 Поврзано
* 34. источен меридијан
* 36. источен меридијан
25. источен меридијан

25. источен меридијан — меридијан кој се протега од Северниот Пол преку Северноледениот Океан, Европа, Африка, Индискиот Океан, Јужниот Океан и Антарктикот до Јужниот Пол.
25. источен меридијан образува голема кружница со 155. западен меридијан.
Поголемиот дел од границата помеѓу Либија и Египет е дефинирана од страна на меридијанот, како и дел од границата меѓу Либија и Судан.
1 Места
Почнувајќи на Северниот Пол и тргнувајќи на југ до Јужниот Пол, 25. источен меридијан поминува преку:
:
Координати, Држава, територија или море, Белешки
Северноледен Океан
, Островот Североисточна Земја, Шпицбершки Острови
Баренцово Море
, Островот Надеж, Шпицбершки Острови
Баренцово Море
Балтичко Море, Ботниски Залив
, Островот Хајлуото
Балтичко Море, Ботниски Залив
, Минува низ Хелсинки
Балтичко Море, Фински Залив
, Островот Прангли
Балтичко Море, Фински Залив
, Минува источно од Талин
, Волинска област— западно од Луцк,Лавовска област — источно од Золочив,Тернополска област — источно од Бережан,Ивано-Франковска област — низ Коломија и Черновечка област
Средоземно Море, Егејско Море - западно од островот Лемнос,
, Островот Ајос Ефстратиос
Средоземно Море, Егејско Море
, Минува низ најисточната точка на островот Андрос
Средоземно Море, Егејско Море
, Островот Тинос
Средоземно Море, Егејско Море - источно од островот Сирос,
, Островот Деспотико
Средоземно Море, Егејско Море, минува меѓу островите Фолегандрос и Сикинос,
Средоземно Море, Критско Море
, Островот Крит
Средоземно Море
, Околу 12 км
Границата меѓу /
Границата меѓу /
, Капривски појас
, Минува низ Макгадикгади
, Северозапад, Северен Кејп - околу 8 км, Северозапад, Северен Кејп - околу 8 км, Фри Стејт, Северен Кејп и Источен Кејп
Индиски Океан
Јужен Океан
Антарктик, Земја на Кралицата Мод, присвоена од
2 Поврзано
* 24. источен меридијан
* 26. источен меридијан
Бергамо

Бергамо (|Bergamo; |Bèrghem; од прагерманските елементи * berg + * heim , „планинскиот дом“ ) е град во алпскиот регион Ломбардија во северна Италија , околу 40 километри североисточно од Милано, и околу 30 километри од Швајцарија и 70 километри од алпските езера Комо и Исео (43 милји) од Гарда и Маџоре. Алпите на Бергамо ( Alpi Orobie ) започнуваат веднаш северно од градот.
Со население од околу 120.000 жители, Бергамо е четвртиот по големина град во Ломбардија. Бергамо е седиште на провинцијата Бергамо. Митрополитанската област Бергамо се протега надвор од административните градски граници, опфаќајќи густо урбанизирана област со малку помалку од 500.000 жители. Митрополитот Бергамо е дел од пошироката метрополитенска област Милан, каде што живеат над 8 милиони луѓе.
Градот Бергамо е составен од старомодно јадро, познато како ''Чита Алта'' ("Горен град"), сместено во системот на ридови , и современото проширување во рамнините подолу. Горниот град е опкружен со масивни венециски дефанзивни системи кои се светско наследство на УНЕСКО од 9 јули 2017 година.
Бергамо е добро поврзан со неколку градови во Италија, благодарение на автопатот А4 кој се протега на оската помеѓу Милано, Верона и Венеција . Градот го опслужува Меѓународниот аеродром Ил Караваџо , третиот најзафатен аеродром во Италија со 12,3 милиони патници во 2017 година. Бергамо е втор најпосетен град во Ломбардија после Милано.
Светска турнеја на UCI 2019

Светска турнеја на UCI 2019 — низа трки предвидени во сезоната 2019, кои вклучуваат триесет и осум друмски велосипедски настани во текот на сезоната 2019. Првпат откако е започнат системот за рангирање од страна на Меѓународниот велосипедистички сојуз (UCI) во 2009 година, нема да биде систем за бодување сам за себе.
Натпреварувањето е предвидено да започне со воведната етапа на Тур Даун Андер на 15 јануари и е предвидено да заврши со последната етапа на Трката околу Гуангси на 22 октомври.
1 Настани
Календарот за 2019 првично бил објавен во јуни 2018 година, каде Трката Абу Даби била заменета со Трката ОАЕ откако се споила со Трката Дубаи. Во септември 2018 година, Три дена Брухе-Де Пане била унапредена во трка од Светска турнеја, откако била трка 1.HC во 2018 година. Во ноември 2018 година, Трката околу Турција била најавена дека се префрла во април, откако претходните две изданија се одржале во октомври
+ Трки во Светската турнеја на UCI 2019
Трка, Датум, Победник, Втор, Трет
Тур Даун Андер, 15–20 јануари
Голема океанска друмска трка, 27 јануари
Трка ОАЕ, 24 февруари – 2 март
Омлоп Хет Ниусблад, 2 март
Страде Бјанке, 9 март
Париз-Ница, 10–17 март
Тирено-Адријатико, 13–19 март
Милано-Санремо, 23 март
Волта а Каталуња, 25–31 март
Три дена Брухе-Де Пане, 27 март
Е3 БинкБенк Класик, 29 март
Гент-Вевелгем, 31 март
Дварс дор Вландерен, 3 април
Трка околу Фландрија, 7 април
Трка околу Баскија, 8–13 април
Париз-Рубе, 14 април
Трка околу Турција, 16-21 април
Амстел Голд Рејс, 21 април
Флеш Валон, 24 април
Лиеж-Бастоњ-Лиеж, 28 април
Тур де Романди, 30 април–5 мај
Трка околу Франкфурт, 1 мај
Џиро д’Италија, 11 мај–2 јуни
Трка околу Калифорнија, 12–18 мај
Критериум ди Дофине, 9–16 јуни
Тур де Свис, 15–23 јуни
Тур де Франс, 6–28 јули
Класика де Сан Себастијан, 3 август
Трка околу Полска, 3–9 август
Класик Лондон-Сари, 4 август
/ БинкБенк Тур, 12–18 август
Вуелта а Еспања, 24 август – 15 септември
Јуроајс Класик, 25 август
Класик Бретања, 1 септември
ГП Квебек, 13 септември
ГП Монтреал, 15 септември
Џиро ди Ломбардија, 12 октомври
Трка околу Гуангси, 15–20 октомври
95. источен меридијан

95. источен меридијан — меридијан со должина која се протега од Северниот Пол преку Северноледениот Океан, Азија, Индискиот Океан, Јужниот Океан и Антарктикот до Јужниот Пол.
95. источен меридијан образува голема кружница со 85. западен меридијан.
1 Места
Почнувајќи од Северниот Пол и упатувајќи се кон југ до Јужниот Пол, 95. источен меридијан минува низ:
:
Координати, Држава, територија или море, Белешки
Северноледен Океан
, Космолетски Остров, Северна Земја, Краснојарски крај
Црвеноармиски Проток
, Октомвриски 'Рт — Остров на Октомвриоската Револуција, Северна Земја, Краснојарски крај
Карско Море
, Норденшелдски Архипелаг и Тајмир, Краснојарски крај, Тува — од
, Синкјанг, Гансу — од , Ќингхај — од , Тибет — од
, Аруначал Прадеш — делумно присвоена од , Асам — од , Нагаланд — од
(Бурма)
Индиски Океан, Минува западно од островите Бруех и Суматра,
Јужен Океан
Антарктик, Австралиска Антарктичка Територија, присвоена од
2 Поврзано
*94. источен меридијан
*96. источен меридијан
75. источен меридијан

75. источен меридијан — меридијан со должина која се протега од Северниот Пол преку Северноледениот Океан, Азија, Индискиот Океан, Јужниот Океан и Антарктикот до Јужниот Пол.
75. источен меридијан образува голема кружница со 105. западен меридијан.
1 Места
Почнувајќи од Северниот Пол и тргнувајќи на југ кон Јужниот Пол, 75. источен меридијан минува низ:
:
Координати, Држава, територија или море, Белешки
Северноледен Океан
Карско Море, Минува источно од Шокалски Остров,
, Гидански Полуостров
Опски Залив
, Гиденски Полуостров
Тазски Залив
, Минува низ Балхашко Езеро
, Синкјанг
, Синкјанг
, Гилгит-Балтистан - присвоено од , Азад Кашмир - приосвоено од
, Џаму и Кашмир - присвоено од
, Пенџаб
, Пенџаб, Харајана, Раџастан, Мадја Прадеш, Махараштра, Карнатака, Керала
Индиски Океан
Јужен Океан
Антарктик, Австралиска Антарктичка Територија, присвоена од
2 Поврзано
* 74. источен меридијан
* 76. источен меридијан
Кажимјеж Нич

Кажимјеж Игнаци Нич (|Kazimierz Ignacy Nitsch; во – во ) — полски јазичар, славист, историчар на полскиот јазик, дијалектолог. Бил еден од основачите на Друштвото на љубителите на полскиот јазик (''Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego'') и во периодот 1919–1958 г. управувал со друштвото „Полски јазик“. Во 1901 година започнал дијалектолошки истражувања во Кашубија. Бил претседател на Полската академија на науките.
1 Животопис
Се школувал во гимназијата „Света Ана“. Во 1903 година добил стипендија од Академијата на знаењата и заминал на студии во Прага и во Париз. По враќањето во 1904 година, почнал да ги истражува померанските дијалекти. Во 1908 година бил хабилитиран под менторство на Јан Розвадовски врз основа на трудот ''Сродствените''''односи помеѓу лехицките јазици'' (''Stosunki pokrewieństwa języków lechickich''). Во 1911 година станал вонреден професор на Јагелонскиот универзитет, каде што работел со Јан Лош. Во 1917 година преминал на универзитетот „Јан Кажимјеж“ во Лавов и таму го зазел местото на професор по полски јазик, но во 1920 година се вратил на Јагелонскиот универзитет за да ја прифати позицијата на професор по словенска филологија, напуштена од Јан Лош, а по смртта на Лош во 1928 година и катедрата по полски јазик.
Припаѓал на водечките полски научни академии – Полската академија на знаењата (1911 – дописен пчен; 1924 – активен член), Полската академија на науките (1952 – полноправен член), Варшавското научно друштво (1932 – обичен член). Бил експерт на полската делегација на Париската мировна конференција во 1919 година, каде што се занимавал со географските и етнографските прашања. Во 1939 г. се пензионирал. На 6 ноември 1939 година бил уапсен во рамките на Sonderaktion Krakau и затворен во концлогорот Захсенхаузен (Sachsenhausen), од каде што бил ослободен во февруари 1940 година.
Во периодот 1946–1952 г. ја извршувал функцијата претседател на ПАЗ. Од 1952 година бил полноправен член на ПАН. Во периодот 1952–1957 година бил потпретседател на ПАН, а во периодот 1952–1958 година бил член на нејзиниот президиум. По војната, бил член на Комисијата за определување на називите на месностите (''Komisjа Ustalania Nazw Miejscowości'').
2 Личен живот
Бил син на Максимилијан Нич. Се оженил со Ањела Грушецка, писателка, ќерка на Артур Грушецки, писател и новинар. Братучед му бил Роман Нич, микробиолог, член на Полската академија на знаењата (ПАЗ).
3 Познати дела
*''Говорот на полскиот народ'' (''Mowa ludu polskiego,'' 1911)
*''Дијалектите на полскиот јазик'' (''Dialekty języka polskiego'' , 1915)
*''Јазичен атлас на полското Поткарпатие'' (''Atlas językowy polskiego Podkarpacia,'' 1934, заедно со Мјечислав Малецки)
70. источен меридијан

70. источен меридијан — меридијан со должина која се протега од Северниот Пол преку Северноледениот Океан, Азија, Индискиот Океан, Јужниот Океан и Антарктикот до Јужниот Пол.
70. источен меридијан образува голема кружница со 110. западен меридијан.
За време на Втората светска војна, 70. источен меридијан е предложен како линија за поделба на Азија помеѓу сферите на интерес на нацистичка Германија, царството Јапонија и фашистичка Италија (види преговори на силите на оската за поделба на Азија за време на Втората светска војна ).
1 Места
Почнувајќи од Северниот Пол и упатувајќи се кон југ до Јужниот Пол, 70. источен меридијан поминува низ:
:
Координати, Држава, територија или море, Белешки
Северноледен Океан
Карско Море
, Бел Остров
Малигински Проток
, Федерално управувани племенски области
, Федерално управувани племенски области,Белуџистан, Пенџаб, Белуџистан - околу 10 км, Пенџаб, Синд
, Раџастан
, Синд
, Гуџарат
Индиски Океан, Качки Залив
, Гуџарат
Индиски Океан
, Кергелен
Индиски Океан
Јужен Океан
Антарктик, Австралиска Антарктичка Територија, присвоена од
2 Поврзано
* 69. источен меридијан
* 71. источен меридијан
Шаѕење

Шаѕење — појава која се смета за застапник на низа од забни согласки: c, s, z, dz низа од непчани согласки: cz, sz, ż, dż. Неговото појавување исчезнало од зголеменото исчезнување на мазурење, кое во тој случај е спротивен процес. Тоа е типична одлика за пределот кој се граничи со звучните мазужецки од немазужецки пр. сувалшчизна.
Името доаѓа од зборовите ''sadzić'' (сади, брзо претрчува, прескокнува) со значење за правење нешто на сила, кое неточно било изговарано со sz како  / ʃ и ʥ̑ и ʨ / .
105. источен меридијан

105. источен меридијан — меридијан со должина која се протега од Северниот Пол низ Северноледениот Океан, Азија, Индискиот Океан, Јужниот Океан и Антарктикот до Јужниот Пол.
105. источен меридијан образува голема кружница со 75. западен меридијан .
1 Места
Почнувајќи од Северниот Пол и тргнувајќи на југ кон Јужниот Пол, 105. источен меридијан минува низ:
:
Координати, Држава, територија или море, Белешки
Северноледен Океан
Лаптевско Море
, Краснојарски крај — Болшевички Остров, Северна Земја
Лаптевско Море
, Краснојарски крај, Иркутска област, Бурјатија — од (границата е со Бајкалско Езеро)
, Внатрешна Монголија, Нингсја – од , Гансу – од , Сичуан – од , Јунан – од , Гуејџоу – од , Гуангси – од , Јунан – од
Јужнокинеско Море, Минува источно од Линга, (при ), западно од Бангка, (при )
, Островот Суматра
Индиски Океан, Минува западно од островот Панаитан, (при ),западно од Јава, (при )
Јужен Океан
Антарктик, Австралиска Антарктичка Територија, присвоена од
2 Поврзано
*104. источен меридијан
*106. источен меридијан
Мазурење

Мазурење — фонетски процес кој се состои од замена на согласките создадени со непце: 'cz', 'sz', 'ż','dż' забните гласови: 'c', 's', 'z', 'dz'. На пример: „czepek“ гласи „cepek“, „szkoła“ гласи „skoła“, „życie“ гласи „zycie“. Тоа се гледа како „селска” појава и говорителите имаат тенденција да го искоренуваат тоа. Спротивната појава до мазурскиот е шаѕенскиот.
Мазурење е многу карактеристичен за многу полски дијалекти, особено во Мазовија и Мазурија, како и во Малополска и Шлеска. Исто така во Големополска - на терените на немазурските дијалекти, во околината на шумата Пушча Нотецка со Мазурско-велењски дијалект (доселениците од Мазовија) истапува појавата на мазурски.
Мазурење не постои во примерот ʃ („sz“) 's'), и [ʒ] („ż“) потекнува од палатализираното „r“, пр. „przez“ и „rzeka“.
Аналогни процеси се случиле на многу јазици, на пример, во северната варијанта на средновековниот латински, а исто така и во пивин:
* англиски: pigeon (гулаб) 'gołąb' > tp. pisin 'ptak' (птица)
* англиски: teacher (учител) 'nauczyciel' > tp. tisa
* англиски: shark (ајкула) 'rekin' > tp. sak
Сличен процес се јавува и на словачкиот јазик (т.н. какавизам), на некои руски и српскохрватски дијалекти .
Јаблонковање

Јаблонковање — појава која поаѓа од менување или испуштање на непчените согласки (шумни: sz, cz, ż, dż) со преднонепчени (тивки: ś, ć, ź, dź) во посредна низина - śz, ćz, źż, dźż (гласовите се изговарани истовремено – [š´ č´ ž´ ǯ(dž´)] поточно [ʃʲ tʃʲ ʒʲ dʒʲ]), на пр. śzćzekaćz – szczekać и ściekać, śzare śzano, ćzarne ćziele. Отскокнува во шлескиот дијалект во јаблонковиот говор (во близина на Јаблонкув – од таму и името), во опавскиот округ и во чадечкиот говор и во мазовецкиот дијалект во говорот млоборско-лубавскиот, остручицкиот и вармињскиот. Тоа е резултат на стремежот до ограничување на множеството на преднонепчените согласки, кои во другите полски говори е изразено во мазурскиот, кашупскиот или, како во литературниот јазик, депалатализација на Š´ и C´.
Јаблонковање може исто така да има карактер на дијалекни изговори ś наместо sz, главно во странските изрази, на пр. śpagat, śnurek, śklonka zamiast szpagat, sznurek, szklanka.
Кашубење

Кашубење — својство на кашупскиот дијалект, потекнува од повеќе низи на венечно-преднонепчени согласки (тивки; ć, ś, ź, dź) и забни согласки (шушкави; c, s, z, dz). Тоа е процес во голема мера сличен до мазурење.
Друг, по редок род на кашупскиот, е преминот од низата на непчено-палатални согласки во низата на непчените согласки cz, sz, ż, dż. Донекаде тоа е обратен процес од јаблонковање.
Тој процес веројатно се завршил пред век и исчезнал од тенденција до измена на сложениот систем на согласките во слични, но едноставните во артикулација.
Клер Армстронг

+ откриени Астероиди: 1
44016 Џимипејџ, 30 ноември 1997
Клер Армстронг (|Claire Armstrong) — британски аматерски астроном. Таа е сопруга на супернова ловецот Марк Армстронг, и двајцата работат од Ролвенден (IAU code 960), Кент, Англија. Астероидот Клерармстронг 15967 бил именуван во нејзина чест од страна на нејзиниот откривач, нејзиниот сопруг.
Живјецки говори

Живјецки говори (познати уште како живјецко наречје) — претставуваат наречје во полскиот јазик карактеристично за населението на Живјец и на неговата околина (Живјецки Регион). Тие се дел од јужномалополските говори, кои, пак, влегуваат во составот на малополскиот дијалект. Говорите на Живјецкиот Регион не биле изделени на дијалектната мапа на Кажимјеж Нич и Станислав Урбањчик, но се споменуваат во описите на говорите на Погорје (Pogórze) и планинскиот појас што го создале овие дијалектолози.
Во говорите на Живјецкиот Регион може да се забележи влијание на соседните горношлезиски говори (звучното старополско „е“, реализирано како „i“ во именките, како и во номинатив и акузатив еднина, среден род, при флексијата на придавки со именки (на пример: zieli, gupi godani); реализацијата на носовките (назалите), кои малку отстапуваат од општополската норма; слабата лабијализација на „o“ во средишна позиција по тврди билабијални и заднонепчени согалски, задржувањето на „ch“ во именките од машки род (во другите граматички родови се менува во „k“)).
1 Поделба на говорите
Во поглед на фонетиката, Живјецкиот Регион може да се подели на три дела:
* југоисточен дел
* југозападен дел
* северен дел
Оваа поделба произлегува од разнородноста на говорите – реализацијата на носовките (назалите), интензитетот на лабијализацијата на самогласката „o“, преминот на „ch“ во „k“, како и преминот на „ć“ во инфинитивните глаголски форми во „j“. Меѓу другите фактори, исто така, може да се издвои и релјефот на регионот, како и миграцијата на населението поврзано со него.
2 Библиографија
***
Алис Архенхолд

''Алис Арченхолд'' (|Alice Archenhold; р. ''Маркус'', - ), била германски астроном чиј сопруг и бил колега астроном Фридрих Симон Архенхолд.
Алис Маркус се оженила со Фридрих Симон Археленд во јули 1897 година и тие заедно имале 5 деца. Таа била уапсена и депортирана (заедно со нејзината ќерка Хилде) во концентрациониот логор Терисенштат, каде што починала на 9 февруари 1943 година. Таа е одбележана на гробот на нејзиниот сопруг во Берлин.
Во 2010 година улица во Трептов-Кепеник била преименувана по неа како Алис Археленд Вег.
Несија Апфел

Несија Апфел (|Necia H. Apfel; р. ) — американски астроном, автор и професор.
1 Личен живот
Дипломирала магнетна лауда од Универзитетот Тафтс и дипломирала на Редклиф Колеџ и Универзитетот Нортвестерн. Апфел предавала на астрономија на деца во Чикаго и давала курсеви по астрономија на Универзитетот во Евангстон. Автор е на две учебници по астрономија и десет книги за деца. Апфел живее во Хајленд Парк, Илиноис. Таа во моментов е во пензија и е волонтер и поранешен претседател на пријателите на јавната библиотека во Хајленд Парк.
2 Библиографија
*''It's All Elementary: From Atoms to the Quantum World of Quarks, Leptons and Gluons'', Lothrop, Lee & Shepard Books (c1985),
*''Nebulae: The Birth and Death of Stars'', Lothrop, Lee & Shepard Books (c1988)
*''Voyager to the Planets'', Clarion Books (c1991),
*''It's All Relative: Einstein's Theory of Relativity'', with diagrams by Yukio Kondo, Lothrop, Lee & Shepard Books (c1981),
*''Astronomy and Planetology: Projects for Young Scientists'', F. Watts (1983)
*''Arco Astronomy Projects for Young Scientists'', Arco Pub (c1984),
*''Architecture of the Universe'', with J. Allen Hynek, Benjamin/Cummings (c1979),
*''Orion, The Hunter'', Clarion Books (c1995), *''Space Station (First Books)'', F. Watts (1987),
*''Moon and Its Exploration: A First Book (First Books)'', F. Watts (1982),
Алфред Тајер Махан

Алфред Тејер Махан ([məhæn], 27 септември 1840 - 1 декември 1914) бил американски поморски офицер и историчар , кој Џон Киган го нарекол "најважниот американски стратег од XIX век". Неговата книга ''"Влијанието на поморската моќ врз историја", 1660-1783'' (1890) добила непосредно признание, особено во Европа, и со својот наследник, ''Влијанието на поморската моќ на француската револуција и империја, 1793-1812'' (1892), го направила светски познат и можеби највлијателен американски автор од XIX век. Неговите ставови се основа на модерниот правец на таласократијата односно за пресудното значење на поморската моќ во современата геополитика и геостратегија.
1 Гледишта
Повикувајќи се на англискиот пример на превласт и доминација заснована на поморската надмоќ и империја повикувал за прекинување на американската политика на изолационизам и нејзино стапување на глобалната сцена како светска сила преку изградба на силна морнарица и контрола на важните поморски точки како теснеци и протоци низ кои поминуваат главните и најзначајни поморски трговски линии т.н. ''тесни грла'' (анг. ''chokepoints''). Во своето најпознато дело „Влијанието на поморската сила врз историјата“ (1890), Махан наведува шест основни фактори кои влијаат на развојот на поморската моќ: географската положба, физичка структура и конфигурација на бреговите, големината на територијата, бројот на населението, националниот карактер, како и карактерот на државната власт во смисла на политичкиот систем, сфаќањата и гледиштата на политичкото водство. Тој предложил дека САД треба изградат своја флота и поморски бази паралелно на британските од Куба и Панама во Атлантскиот до Хаваите и Филипините во Тихиот Океан. Согледувајќи го искуството од британската империјална доминација во светот Махан заклучил дека поморската надмоќ е клучна за проектирањето на моќ во светот и е тесно поврзана со економската ефикасност и можноста за пловидба, трговија и блокада на останатите европски и светски држави (преку контрола на стратешките точки - ''теснеци'' низ кои минуваат линиите на поморски транспорт) при што сето тоа неминовно води кон можност за превласт во светот. На основа на овие гледишта преку концептот за проекција на моќ со подоцнежниот технолошкиот развој се развиени и геополитиката на воздушниот и вселенскиот простор. Изнесената идеја на Махан за стапување на САД како голема сила на глобалната сцена е всушност и темелната основа на сите современи геополитички гледишта за САД како светска велесила и хегемон, од кои најпознати се оние на Хенри Кисинџер и особено на Збигњев Бжежински.
2 Наводи
Дубровнички перпер

Дубровничкиот перпер, во романските јазици се среќава и како Рагушки перпер, по историското име на Дубровник, Рагуза, бил сребрена монета, кована и користена во Дубровничката Република во периодот од 1683 година, сè до распадот на републиката во 1808 година.
На лицето бил претставен Свети Власиј, патрон на републиката, држејќи макета од Дубровник и епископски жезол во левата рака, и давајќи благослов со десната. Десно и лево од него стоеле латинските букви ''S'' и ''B'', означувајќи го името на светецот на латински — ''Sanctus Blasius'', како и годината кога е кована парата. Околу краевите во кружна форма стоел натписот ''PROT-RÆIP-RHAGVSINÆ'', значејќи „заштитник на Рагуза“. На опачината пак бил насликан ликот на Исус Христос со натпис ''SALVS TVTA''.
Монетите тежеле од 3,98 до 6,42 грама и биле издавани во пречници помеѓу 26 и 29 милиметри. Дубровничкиот перпер бил поделен на рагушки денар и рагушки солдо, така што еден перпер вредел 12 денари односно 72 солди.
1 Поврзано
* Перпер (појаснување)