Второ послание на апостол Петар

Второ послание на апстол Петар — книга од Новиот завет на Библијата.
Авторот се претставува себеси како „Симон Петар“, слуга и апостол на Исус Христос“. Поради ова, посланието традиционално му се припишува на Апостол Петар, но највеќето стручњаци го сметаат дека се работи за псевдоним, а автор е некој или некои од неговите следбеници. Се проценува дека посланието е напишано некаде меѓу 60 и 150 г. Оригиналот е напишан на коински грчки.
1 Авторство и датирање
Според самото послание, тоа е напишано од Апостол Петар, личен сведок на Христовите дела. Ако (''второто послание'') се повикува на 1 Петар, примачите на писмото се разните цркви во Мала Азија (вид. ).
Највеќето библисти заклучиле дека Петар не е авторот на ова послание, сметајќи го истото за псевдоепиграфско. Причини за ова се јазичните разлики со 1 Петар, упоребата на Јудиното послание, можните алузии на гностицизмот од II век, бодрењето по одложената парусија (Второ пришествие) и слабата надворешна поддршка.
Датумот на пишување на посланието е тешко одредлив. Ако се чита буквално, тогаш тоа би било 65–68 г. бидјеќи Петар умрел маченичка смет во 68 г. од режимот на Нерон и поради тоа што самиот автор знае дека му се наближува смртта („бидејќи знам дека наскоро ќе го оставам моето тело, како што Господ наш, Исус Христос, ми откри“).
Прашањата за авторството и датирањето се потесно поврзани. Стручњаците сметаат дека посланието е напишано некаде меѓу 60 и 150 г., поретпочитајќи 80-90 г.
2 Рано ракописно сведоштво
Еве некои рани раскописи во кои се содржи оваа книга:
2.1 Грчки
*Папирус 72 (III/IV век)*Ватикански ракопис (B или 03; 325–50 г.)
*Синајски ракопис (he или 01; 330–60 г.)
*Александриски ракопис (A или 02; 400–440 г.)
*Ефремов ракопис (C или 04; ~450 г.; делумен)*Папирус 74 (VII век; постоечки стихови 3,4, 3,11, 3,16)
2.2 Латински
*Флериски ракопис (h; VI век, старолатински; делумен)
3 Поврзаност со Посланието на апостол Јуда
Постои јасна врска меѓу текстовите на 2 Петар и Посланието на апостол Јуда. Еве ги заедничките зачала:
2 Петар, Јуда
4 Канонско усвојување
Усвојувањето на посланието било предмет на распава поради неговото авторство, но не и отфрлање. Прв кој изразил сомнеж за авторството бил Ориген (~185–254), иако самиот не дава образложение за тоа. Во негово време посланието било насекаде прифатено како канонско."
Во друг дел од неговиот текст, се чини дека Ориген го прифаќа Петар како автор. Пред Ориген, се сметало дека сè уште нема цврсти докази за да се дојде до став; во делата на апостолските отци отсуствуваат непосредни цитати на посланието, макар што е забележано можно влијание врз делата на Климент Александриски († ~211), Теофил Антиохиски († ~183), Аристид Атински († ~134), Поликарп Смирнски († 155) и Јустин Философ († 165).
Роберт Пичирили заблежал дека папата Климент Римски ги поврзува Јаков 1,8, 2 Петар 3,4 и Марко 4,26 во 1 Климент 23,3. Ричард Бокам и Питер Дејвис исто така забележале дека цитираното во 1 Климент 23,3 одговара на 2 Петар 3,4, но го сметаат дека станува збор за заеднички апокалиптички извор, употребен и во 2 Климент 11,2.
Карстен Петер Тиде го надополнува Пичирили со дела на други дејци како Јустин Философ и Минуциј Феликс кои непосредно го користат 2 Петар и додава ново повикување на Климент (1 Клим. 9,2 = 2 Пет. 1,17).
Во книжевните апокрофи 2 Петар се цитира во Ерминиот Пастир (95–160 г.), Откровението на Петар (~125–135 г.), Евангелието на Вистината (140–170 г.) и Тајната книга Јованова (120–180 г.).
Евсевиј Кесариски (~275–339) од своја страна изразува сомнеж, што претставува најрано непосредно сведоштво за ова, макар што вели дека највеќето го прифаќаат текстот. Во времето на Јероним Стридонски (~346–420) посланието било веќе прифатено како канонско.
Пешитата (Библијата според сириската традиција) не го содржи ова послание бидејќи го смета за некаконско.
5 Содржина
Посланието започнува со обраќање до верниците при што апостолот ги повикува на покорност, побожност, трпение, добродетелство, разум, воздржување и љубов. Притоа, тој се повикува како на личното сведоштво на страдањата на Исус Христос, така и на старите пророци кои го проповедале божјото слово. Во продолжение, апостолот ги предупредува верниците на лажните пророци, истакнувајќи дека Господ секогаш ги казнува грешниците и ги поштедува праведниците, а во тој поглед наведува повеќе примери (паднатите ангели, потопот, судбината на Содом и Гомор, Ное, Лот) кои покажуваат дека лажните пророци ќе завршат во погибел. Посланието завршува со најавата на крајот на светот и со пораката до верниците да се подготвуваат за доаѓањето на Господ.
6 За Посланието
Ова послание во голема мера се разликува од 1 Петар како по содржина, така и по стил. Неговиот автор, како и авторот на Евангелието според Лука и Делата на светите апостоли, е запознаен со книжевните обичаи, пишувајќи на повисок коински грчки отколку, на пример, Павловите писанија или Евангелието според Марко. Употребени се горгијански фигури, својствени на азиската реторика (азијанизам), чиј стил е сличен на оној на Игнатиј Богоносец и Посланието до Диогнет. Ова води до ставот дека посланието, исто како 1 Петар, им е упатено на нееврејските христијани во Мала Азија.
Посланието вели дека е напишано накратко пред смртта на апостолот (1,14), што може да не се содржело во изворниот текст. Аргументите за и против изворноста на овој исказ зависат од тоа дали толкувачот го прифаќа или одбива натприродното влијание врз животот на пишувачот.
Во посланието Стариот Завет се спомнува 11 пати. Во 3,15-16 се спомнува едно од Павловите посланија. Некои сметаат дека ''3,10'' е во врска со 1 Сол 5,2, а ''3,14'' со 1 Сол 5,23.
Авторот на 2 Петар е запознаен со евангелската традиција, главно со Христовото преображение, ''1,4'' има е поврзано со Марко 9,1; ''1,11'' со Марко 9,1; ''1,16 и 18'' со Марко 9,2-10; ''1,17'' со Матеј 17,5; ''1,19'' со Марко 9,4; и ветувањето за Второто пришествие, ''3,10'' со Марко 13,31 или Лука 21,33.
Книгата исто така дели низа зачала Посланието на апостол Јуда — ''1,5'' со Јуда 3; ''1,12'' со Јуда 5; ''2,1'' со Јуда 4; ''2,4'' со Јуда 6; ''2,5'' со Јуда 5; ''2,6'' со Јуда 7; ''2,10–11'' со Јуда 8–9; ''2,12'' со Јуда 10; ''2,13–17'' со Јуда 11–13; ''2,18'' со Јуда 16; ''3,2'' со Јуда 17; ''3,3'' со Јуда 18; ''3,14'' со Јуда 24 и ''3,18'' со Јуда 25. Бидејќи посланието на апостол Јуда е многу пократко од 2 Петар, и поради разни стилски поединости, меѓу библистите постои консензус дека Јуда е извор на сличните зачала во 2 Петар.
Во 2 Peter 2,4 се спомнува Тартар како затвор за извесни паднати ангели. Тој е разработен во Јуда 6. Меѓутоа Јуда 6 јасно се повикува на Книгата на пророкот Енох. Бокам вели дека 2 Петар 2,4 е делумно зависен од Јуда 6 но независно се повикува на параенетичката традиција на која се заснова Јуда 5–7. Во оваа традиција спаѓаат Мудрост Сирахова 16,7–10, Дамаскиот документ 2,17–3,12, 3 Макавејска 2,4–7, Заветите на дванаесетте патријарси 3,4–5 и Мишненскиот синедрион 10,3.
7 Поврзано
* Прво послание на апостол Петар
* Соборни посланија