Пјетро Ардуино

Пјетро Ардуино (роден на година - починал на година во ) — италијански ботаничар. Тој бил чувар на Ботаничката градина во Падова во периодот помеѓу смртта на Џулио Понтедера и назначувањето на неговиот наследник, Џовани Марсили. Ардуино бил првиот што држел курсеви по земјоделски науки на италијански универзитет. Геологот Џовани Ардуино (1714–1795) бил негов брат, а земјоделецот Луиџи Ардуино (1750–1833) бил негов син.
1 Биографија
Пјетро Ардуино е роден во 1728 година во малото село Каприно, на падините на Монте Балдо, надвор од Верона.
Со оглед на тоа што семејството имало ограничени финансиски можности, можело да си дозволи образование само за еден син – најстариот, Џовани, кој подоцна станал почитуван геолог. За Пјетро, сепак, овие материјални ограничувања делумно биле надоместени со фактот што израснал во подрачјето на Монте Балдо, кое му овозможило природна средина богата со разновидна флора и инспирација за неговите подоцнежни научни интереси.
Всушност, ова подрачје било познато по својата богата флора и привлекувало многу ботаничари кои биле заинтересирани да ги проучуваат бројните интересни растителни видови што се наоѓале таму.
Еден од тие посетители бил францускиот антиквар и ботаничар Жан Франсоа Сеге, чие пристигнување претставувало пресвртна точка во животот на младиот Пјетро Ардуино. Сеге првично дошол во Верона по повторени и упорни покани од научникот и историчар Франческо Сипионе Мафеи и на крајот останал во градот неколку години.
Во тој период поминувал многу време проучувајќи ја флората на регионот околу Верона, што неизбежно значело и чести посети на Монте Балдо. Негов водич на овие теренски истражувања бил младиот Пјетро Ардуино, кој на тој начин бил воведен во светот на ботаничките истражувања.
Сеге наскоро го препознал големиот потенцијал на својот млад водич и сфатил дека, со соодветно образование, Пјетро би можел да стане многу повеќе од обичен собирач на растенија.
Во 1750 година, тој напишал писмо на препорака до тогашниот префект на Ботаничката градина во Падова, Џулио Понтедера, и го убедил младиот Пјетро Ардуино да го посети овој истакнат ботаничар.
Понтидера го назначил младиот човек за градинар, а потоа во 1753 година го унапредил на позицијата главен градинар. Иако скромна, оваа позиција во Ботаничката градина му овозможила на Ардуино да се занимава со практична и теоретска ботаника, што постепено му го отворило патот кон научна кариера во оваа област.
Во тоа време Понтидера бил ботаничар со европска слава, а растенијата што ги собирал за градината за време на неговото долго раководење биле значајни и по број и по научна вредност.
По смртта на Понтидера, управното тело „Риформатори“ одлучило да го назначи Ардуино за вршител на должноста префект, додека не се избере нов наследник. За да се нагласи дека функцијата била привремена, но истовремено и да се унапреди од неговата претходна позиција на главен градинар, на Ардуино му била доделена необичната титула „чувар на Ботаничката градина во Падова“.
Кога наследникот на Понтедера, Џовани Марсили, конечно бил назначен, тој го потврдил Ардуино на неговата важна позиција. Сепак, со оглед на тоа што бил успешен независен научник две години, младиот човек не се чувствувал склон да го прифати ова деградирање и се обидел да го подобри својот статус.
По неуспешен обид да го убеди Венецијанскиот Сенат да формира катедра за применета ботаника, неколку години подоцна тој предложил воспоставување катедра за земјоделство. Со текот на времето, главните економски интереси на Венецијанската Република (Серенисима) се промениле – од поморска трговија кон искористување на големите земјишни имоти на копното. Поради тоа, кога Пјетро Ардуино се пријавил за позицијата професор по земјоделство, управното тело „Риформатори“ било подготвено да го разгледа неговиот предлог. Така, во 1763 година била основана првата универзитетска катедра за земјоделство во Италија. Потоа, на 30 мај 1765 година, Ардуино бил назначен за редовен професор по земјоделство, а во 1766 година ја основал и експериментална фарма, на која бил и првиот раководител (префект). Тој ги задржал овие функции сè до неговата смрт на 13 април 1805 година.
2 Избрани дела
*''Animadversionum botanicarum specimen'' (на латински). Том 1. Падова: Џовани Батиста Концати, 1759.
*''Animadversionum botanicarum specimen'' (на латински). Том 2. Венеција: Франческо Санзони, 1764.
* Мемоари за набљудувања и експерименти за одгледувањето и употребата на разни растенија, 1766 година.
3 Библиографија
*