procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
KSI

Олаџиде Олајинка Вилијамс „Џеј-Џеј“ Олатунџи (англиски: ''Olajide Olayinka Williams "JJ" Olatunji''; р. 19 јуни 1993 г.), професионално познат како KSI (се чита: ''Кеј-Ес-Ај'') — англиска семрежна личност, професионален боксер и музичар. Тој е извршен директор на Misfits Boxing и сосопственик на Prime Hydration, XIX Vodka, Sidemen Clothing и ланец ресторани познат како Sides.
Тој го направил својот главен канал на Јутуб во 2009 г. и оттогаш создал низа објави со коментари за игри од серијата видеоигри ФИФА. Неговата содржина подоцна се проширила на видеоблогови и објави во комичен стил. Од октомври 2022 г., тој има над 41 милион претплатници и над 10 милијарди прегледи на видеа на неговите три канали на Јутуб.
Prime

Prime (се чита: ''Прајм'') — низа од спортски пијалаци, мешавини од пијалаци и енергетски пијалаци создадени и предложени од Prime Hydration, LLC. Prime е претставен од јутуберите и интернет-личностите Логан Пол и KSI. Најавата и објавувањето на производот во 2022 г. било проследено со возбуда на социјалните мрежи поврзана со овие личности, кои заедно имаат десетици милиони следбеници.
Prime Hydration произведува различни енергетски пијалаци, спортски пијалаци и мешавини од пијалаци, кои содржат различни нивоа на кофеин, електролити и додадени микроелементи. Пијалаците Prime Energy предизвикале спорови поради нивната маркетиншка кампања, која е критикувана бидејќи е насочена кон деца и младинци, во врска со нивната висока концентрација на кофеин. Неколку земји, правосудства и основни и средни училишта го забраниле или ограничиле пијалакот поради неговата содржина на кофеин што ги надминува законските граници или на друг начин се смета дека е небезбеден за употреба од деца. Во Македонија има Prime.
Рила (град)

Рила (|Рила) — гратче во Западна Бугарија, административен центар на општината Рила во Ќустендилската Област. Има население од околу 2.404 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Гратчето лежи во планински регион во подножјето на југозападниот дел на планината Рила, на 20 км од Рилскиот манастир, на 64 км од регионалниот центар Ќустендил и 97 км од Софија.
2 Историја
Во антиката, областа била населена со Тракијци и Римјани. Античната населба била позната како Спортела, а потоа и како Ролигера. Во средниот век бил дел од Бугарската дръжава. Во 14 век, селото било феудално поседување на Рилскиот манастир и се споменувало во Рилската повелба на Цар Иван Шишман како Дриска. Подоцна, таа била спомната како Ирлие во османлиските даночни регистри од 1576 година. Рила добила статус на град во 1969 година.
Крумовград

Крумовград (|Крумовград) — град во Југоисточна Бугарија, административен центар на општината Крумовград во Крџалиската Област. Има население од 5.316 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Градот е сместен во источните Родопи. Се наоѓа на 45 километри југоисточно од регионалниот центар на Крџали, во близина на границата со Грција.
2 Историја
Областа околу денешен Крумовград бил населен уште од антиката. Археолошките студии покажуваат присуство на тракиски и средновековни населби и сведочат за интензивен живот на овие простори во сите историски епохи. За време на османлиската ера настанала денешната населба под името Кушукавак. Во 1912 година, за време на Балканската војна, градот бил припоен кон Бугарија, а во 1934 година бил преименуван во Крумовград.
3 Наводи
Кирково

Кирково (|Кирково) — село во Југоисточна Бугарија, административен центар на општината Кирково во Крџалиската Област. Има население од 667 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Селото е сместено во источните Родопи во северните падини на ридот Ѓумурџински Снежник. Се наоѓа на 40 километри јужно од регионалниот центар на Крџали и на и 15 километри од граничниот премин Маказа на границата со Грција.
2 Историја
По Балканските војни, селото било припоено кон Бугарија.
3 Наводи
Момчилград

Момчилград (|Момчилград) — град во Југоисточна Бугарија, административен центар на општината Момчилград во Крџалиската Област. Има население од 9.235 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Градот е сместен во источните Родопи. Се наоѓа на 13 километри југоисточно од регионалниот центар на Крџали, na 38 км од граничниот премин Маказа на границата со Грција.
2 Историја
Населбата настанала во средниот век под името Местанли. На почетокот на 19 век веке била центар на каза. Во 1912 година, за време на Балканската војна, градот бил припоен кон Бугарија, а во 1934 година бил преименуван во Момчилград.
3 Наводи
Сапарева Бањa

Сапарева Бањa (|Сапарева баня) — град во Западна Бугарија, административен центар на општината Сапарева Бањa во Ќустендилската Област. Има население од околу 3.950 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Градот се наоѓа на 75 километри југозападно од Софија и на 56 километри од регионалниот центар Ќустендил. Во околината на градот има топли минерални извори. Во един од нив е измерена температура на водата од 103 °C, која се смета дека е најжежок во Бугарија.
2 Историја
Во антиката најстарото познато име на градот е Германеја, кој се наоѓал на територијата на денешниот град Сапарева Бања. Тракиското име на античката населба останало непроменето низ вековите, а денес е зачувано во името на блиската река Џерман. Во 3 век, Германеја била еден од важните центри на провинцијата Внатрешна Дакија.
Џебел

Џѐбел (|Джебел) — град во Југоисточна Бугарија, административен центар на општината Џебел во Крџалиската Област. Има население од 3.647 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Градот е сместен во источните Родопи. Се наоѓа на 20 километри јужно од регионалниот центар на Крџали и на и 40 километри од граничниот премин Маказа на границата со Грција.
2 Историја
Името Џебел (тур. ''Cebel'') има арапски корен ( ''جبل '', jabal) и буквално значи „планина“.
Во античко време, областа на денешниот град била населена со тракиски племиња. Подоцна билa освоенa од Римјаните и билa дел од Византиската Империја. Во 9 век, регионот на денешниот град бил вклучен во границите на Првото бугарско Царство. Во 1460-тите, областа била освоена од Османлиите. За време на Отоманската Империја населбата се викала Шехџумаја.
По Балканските војни, селото Шехџумаја било припоено кон Бугарија. Во 1934 година било преименувано во Џебел. Во 1940 година, кон селото Џебел биле додадени селата Главатарци и Едноверци. Во 1969 година кон него биле додадени селата Готварско и Дихановци, а селото Џебел било прогласено за град.
3 Наводи
СЕАТ

СЕАТ (шпански: ''SEAT'', ''Sociedad Española de Automóviles de Turismo'') — шпански производител на автомобили, кој своите модели ги продава користејќи ги марките СЕАТ и Купра. Претпријатието е основано на 9 мај 1950 година, како заедничка инвестиција на Националниот индустриски институт (''Instituto Nacional de Industria'', ''INI''), неколку шпански приватни банки и Фиат. Во текот на 36 години, СЕАТ постоел како посебен производител, а од 1986 година претставува подружница на групата на Фолксваген. Седиштето на СЕАТ се наоѓа во Марторел, во близината на Барселона.
1 Производство
Вкупното производство на автомобили во 2020 година изнесувало околу 468 000, од кои 427 000 биле наменети за извоз во 75 земји.
2 Галерија
Димче Стефановски

Димче Стефановски (р. Битола, - , ) — македонски театарски, филмски и телевизиски глумец. Од 1944 година, од самото основање е член на Народниот театар во Битола, каде останал до неговата прерана смрт.
1 Филмографија
Година, Филм, Улога
1955, Волча ноќ ТВ-филм
1958, Мис Стон ТВ-филм
1967, Македонска крвава свадба ТВ-филм
1968, Планината на гневот ТВ-филм
1970, Цената на градот ТВ-филм, Заложник 1
1971, Македонскиот дел од пеколот ТВ-филм
1972, Табакерата ТВ-филм
1973, Смилевскиот конгрес ТВ-филм
Vampyr (игра)

''Vampyr'' (македонски: ''Вампир'') — компјутерска акциона игра со улоги, развиена од француското студио Dontnod Entertainment за платформите Windows, PlayStation 4, Nintendo Switch и Xbox One, и објавена од Focus Home Interactive во 2018 г. Играта се одвива во Лондон во 1918 г. Главниот лик, лекарот Џонатан Рид, се претвора во вампир и мора да се помири со својата нова состојба, растргната помеѓу Хипократовата заклетва и неговата новооткриена крвожедна природа. „Полуотворениот“ свет на играта е поделен на неколку поврзани области, чија состојба може да се промени во зависност од дејствата на играчот. Од играчот не се бара да убива други ликови за успешно да ја заврши играта, но ловот на луѓе му овозможува на јунакот да ја врати изгубената сила и да стекне нови способности; Во битките, играчот може да користи и оружје и натприродни способности на вампирот. Развивачите го посетиле Лондон и користеле историски материјали за подробно да го произнесат градот во почетокот на XX век. Играта добила мешани оценки од печатот: рецензентите ја пофалиле атмосферата на играта, пишувањето и развивачкиот систем на ликовите, но го критикувале борбениот систем и повеќекратните технички проблеми на играта.
Манастир Јован Богослов (Патмос)

Манастир свети Јован Богослов заедно со историскиот центар на градот Хор и пештерата Апокалипса, е запишан во Список на светско наследство во Европа.
1 Историја
Уште во времето на Византиското Царство во средината на 4 век, бил изграден храм посветен на Свети Јован Богослов. Според христијанската традиција тој бил протеран на Патмос околу 95-та години, каде што ја напишал последната книга од Новиот завет, Откровение на Јован. Манастирот бил уништен од Сарацените кои помеѓу 6 и 8 век кои повеќе пати го нападнале островот.
Монахот Христодоулос во 1085 година бил принуден да го напушти својот манастир во Мала Азија поради турскиот притисок и да побегне на островот Кос каде што го основал манастирот. Таму го запознал монахот Арсениј Скиноурис, кој го замолил за помош да го изгради манастирот ''Јован Крстител'' на Патмос. Манастирот почнале да го градат во 1101 година, откако добиле одобрение од византискиот цар Алексиј I Комнин, кој во 1088 година му дал на Христодоулос целосна власт над Патмос. Славата и богатството на манастирот растеле, па до него почнала да се формира населба, така што кон крајот на 12 век станал голем трговски центар. Во таа трговија учествувал манастирот, кој имал свои бродови.
Манастирот има монументална порта со тешка врата до која води патека поплочена со камчиња. Манастирот има голем, добро уреден двор, со бунар и базен за вода во неговиот центар. Тој бил утврден со високи и дебели бедеми, бастиони и кули, изградени во византиски стил. На источната страна на манастирот доминира лат со четири кривини, кој е насликан со бројни фрески кои ги осликуваат чудата на светиот апостол и богослов Јован. Моштите на основачот на манастирот се чуваат во капела на Светите Апостоли, изграден во 1603 година. Монасите од манастирот богослужуваат во десет параклиси во внатрешноста на манастирот, од кои најимпресивна е онаа со мермерен под и импресивен иконостас.
Монасите ''на Јован Богослов'' го посетиле во 1647 година рускиот Алексеј I Романов и по тој повод му подариле дел од моштите на св. Лазар и камен со ликот на Богородица, за кој се верува дека е дар од ангел од времето кога Јован Богослов ги пишувал своите дела, тој од тогаш се чува во Успенската соборна црква во Московски кремљ.
До 18 век, во манастирот живееле стотина монаси, а денес ги има само околу 40-тина кои извршуваат богослужба секој ден од 3 до 6 часот. Славата на манастирот е 8 мај, ден на Светиот Јован Богослов.
2 Манастирска библиотека и музеј
Манастирската библиотека, која била основана од самиот Христодоулос, има збирка од 2.000 тома, 13.000 историски документи и 900 ракописи, од кои 30 се донации дадени на манастирот од наследниците на Христодоулос. Во библиотеката се наоѓа и збирката на Никифорос Лаодикиас, со делата на црковните отци, житијата на светците и другите религиски дела. Покрај теолошките дела има и бројни филозофски автори како што се Ксенофонт, Софокле, Диодор Сицилиски и Платон. Денес има неколку илјади книги од модерното време.
Музејот кој се наоѓа веднаш до пекарницата чува многу вредни предмети, икони, црковни садови, мошти и облека.
3 Галерија
Колубара

Колубара (|Колубара) — река во западна Србија, десна притока на Сава. Долга е 87 км.
Поради многуте долги притоки кои образуваат разгранет системи во сливот на реката, кратката Колубара одводнува релативно големо подрачје од . Таа е дел од поголемиот црноморски слив.
Реката не е пловна, но нејзината долина игра многу важна сообраќајна улога. Тука се наоѓаат патот Белград-Ваљево, делници на патот Белград-Шабац, Ибарската магистрала и железницата Белград-Бар.
Крај реката во 1914 г. се одиграла Колубарската битка, една од најзначајните битки на Балканот во Првата светска војна.
Во долината на реката е ловиштето „Колубара“, на територијата на општината Лазаревац.
1 Вододелница
Колубара се образува со спојот на малите реки Обница и Јабланица.
Обница е река во западна Србија која извира на подножјето на планината Медведник. Тече на исток низ селата Суводање, Бобова, Мајиновиќ, Причевиќ и Златариќ, па во градот Ваљево се спојува со реката Јабланица и ја создава Колубара. Обница е долга 25 км.
Јабланица извира од источните падини на планината Јабланик, на само неколку километри од Обница. Кружи околу планината Парач и крај селото Балиновиќ, па ја среќава Обница во Ваљево. Јабланица е долга 21,5 км long.
Ова е почетокот на областа Колубарска Долина долг 90 км, поделен на два дела — Горна и Долна Колубара (околу белградското предградие Обреновац).
1.1 Притоки
1.1.1 Горна Колубара
Кај Ваљево Колубара ја прима реката Градац од десно и помеѓу околните планини ја образува Ваљевската Котлина низ која минува во неколку напоредни текови. По Ваљево, најголемиот град во западна Србија, на реката нема поголеми населени места освен селата Млаѓево и Словац. Тука реката ги приам десните притоки Рибница и Лепеница, како и левата притока Рабас. Кај Словац, близу утоката на десната притока Топлица, Колубара ја издлабила епигенетската клисура Словачка Сутјеска, која ја двои Горна од Долна Колубара. Областа Горна Колубара го опфаќа најголемиот дел на денешниот Колубарски Округ.
1.1.2 Долна Колубара
Колубара свртува на север и продолжува во неколку напоредни текови, тука примајќи ги поголемите притоки Љиг, Турија, Лукавица и Пештан (десни); Кладница и Тамнава (леви). Иако долината е густо населена, покрај самата река нема населени места сè до Обреновац поради поплавување. Неколку километри пред него се влева во Сава (пловна само близу устието во Сава). Меѓутоа, во околината на Колубара има неколку големи села и паланки: Лајковац, Јабучје, Лазаревац, Шопиќ, Скобаљ, Вреоци, Мали Борак, Велики Црљени, Дражевац, Мислоѓин и Барич, каде реката се влева во Сава.
Самата Долна Колубара е поделена на подобласти, Колубарскиот јагленов басен (горен) и микрорегионот Обреновац (долен).
2 Поврзано
* Список на реки во Србија
* ФК Колубара
Бес (филм од 2014)

''Бес'' (|Fury), се сретнува и како ''Фјури'' — американски воено-авантуристички акционен филм во режија на Дејвид Ајер, објавен во 2014 г. Филмот ја раскажува приказната за настаните на Западниот фронт на крајот на Втората светска војна. Во филмот глумат дружина од американски глумци, предводени од Бред Пит, Логан Лерман и Шаја Лабаф.
1 Содржина
Во април 1945 г., сојузниците ги водат последните битки на европската земја. Наредникот Колиер (Бред Пит) вози тенк Шерман со петчлената дружина од неискусни војници и се обидува да ги пробие непријателските линии во срцето на Нацистичка Германија. Оваа необична група луѓе ќе направи сѐ за да ја постигне целта и да ја заврши задачата.
Позната личност

„Позната личност“ (англиски: ''Celebrity'') — американски филм од 1998 година, во режија на Вуди Ален. Главните улоги ги толкуваат: Кенет Брана, Џуди Дејвис, Винона Рајдер Леонардо ди Каприо, Фамке Јансен, Шарлиз Терон, Џо Мантења и Мелани Грифит. И во овој филм, Ален ги разработува љубовните односи меѓу мажите и жените, но и односот меѓу уметноста и успехот.
1 Содржина
Ли Сајмон (го игра Брана) е новинар кој ги посетува местата на кои се снимаат филмовите и ги интервјуира славните глумци. Тој се обидува да направи карира како писател, но никако не може да го заврши започнатиот роман. Тој е во брак со својата средношколска љубов Робин (ја игра Дејвис), но во последно време чувствува заситеност. Кога ѝ признава дека ја изневерил, таа му простува зашто многу го сака, но Ли сака да ја напушти Робин во потрага по нови нешта, места и луѓе. Тој е полуден по убавата манекенка (ја игра Терон) која тврди дека секој допир ѝ предизвикува оргазам. Исто така, Ли ја запознава и убавата филмска статистка Нола (ја игра Рајдер), а започнува врска со Бони, уредничката во едно издавачко претпријатие (ја игра Јансен). Таа го убедува дека неговиот роман е одличен и дека мора да го заврши. Ли ги врбува филмскиет ѕвезди да ги прифатат улогите во филмот кој би се снимал според неговото сценарио, зашто само така ќе може да ги заинтересира филмските продуценти да го финансираат снимањето. На патот кон славата, Ли минува низ разни случки кои никогаш не би ги избрал: забави, групен секс, кокаин, пијанки итн. Во меѓувреме, Робин, чија самодоверба е уништена откако ја напушта Ли, запознава филмски продуцент кој се вљубува во неа, ја вработува и ја убедува дека е привлечна жена...
Монсињор

Монсињор — една од титулите на највисокото католичко свештенство. Монсињор е вид обраќање за оние членови на свештенството на Римокатоличката црква што имаат одредени црковни почесни титули. Како вид обраќање, „монсињор“ нема самоименување (не можете да кажете „направен монсињор“, ниту пак „монсињор на еноријата“). Оваа титула е поврзана со почесни награди, исто како што „сер“ се поврзува со витештвото. Три почести или должности најчесто се поврзуваат со титулата „монсињор“ — апостолски протонотар, почесен прелат на Неговата Светост и капелан на Неговата Светост. Овие награди ги доделува папата, обично на барање на месниот бискуп.
1 Библиографија
**
Габрешки манастир

Габрешки манастир — манастир во северниот дел на Македонија, во селото Габреш.
1 Местоположба
Манастирот се наоѓа во јужниот дел на атарот на селото и до него се стигнува преку асфалтен пат.
2 Градби
Во склоп на манастирот влегуваат четири цркви, чешма, конаци, крстилница и помошни објекти.
2.1 Црква „Св. Петка Долна“
Црквата веројатно е изградена на местото на малата срушена селска црква, која била подигната по Првата светска војна.
2.2 Црква „Св. Петка Горна“
Црквата е изградена на едно мало возвишение пред самиот манастир.
2.3 Црква „Св. Недела“
Најновата црква во манастирскиот комплекс.
2.4 Црква „Покров на Пресвета Богородица“
Црквата е сместена во манастирскиот двор, заедно со црквата „Св. Петка Долна“.
2.5 Конаци
Манастирот поседува нови конаци.
3 Историја
Според монографијата на манастирот, истиот постоел уште во век.
Изградбата на манастирот започнала на 24 октомври 2004 година од страна на Стоја Велковска, која добила благослов за изградбата на митрополитот Полошко-кумановски г. Кирил.
Манастирот бил осветен на 24 април 2009 година од страна на тогашниот митрополит Полошко-кумановски г. Кирил.
4 Галерија
Черноочене

Черноочене (|Черноочене) — село во Југоисточна Бугарија, административен центар на општината Черноочене во Крџалиската Област. Има население од 355 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Селото е сместено во источните Родопи. Се наоѓа на 16 километри северно од регионалниот центар на Крџали и на и 32 километри од Хасково.
2 Историја
За време на Отоманската Империја, името на селото било Караѓозлер. По одлуките на Берлинскиот конгрес од 1878 година, селото било вклучено во границите на Источна Румелија. По обединувањето на Кнежеството Бугарија и Источна Румелија во 1886 година, бил потпишан Топаненскиот акт, со кој регионот на Крџали и долината на реката В’ча биле вратени на границите на Отоманската Империја. По Првата балканска војна, селото било припоено кон Бугарија. Во 1934 година било преименувано во Черноочене.
3 Наводи
Летничко богатство

Летничкото богатство (|Летнишко съкровище) е тракиско богатство од 4 век п.н.е., откриено случајно во 1963 година во бронзен казан во дворот на ТКЗС во селото Летница, Ловечко.
Се состои од сребрени апликации со позлата, кои биле дел од коњски оклоп со лента за јавање и каиш за гради. Апликациите прикажуваат животни, машки и женски човечки фигури, вклучително и коњаници. Врз основа на стилот на прикажување, се верува дека некои од елементите биле изработени од локален занаетчија, додека други биле увезени од Стара Грција.
1 Библиографија
* Венедиков, И. 1996. Tракийското съкровище от Летница. София. Университетско издателство „Св. Климент Охридски“ (Библиотека Културно-историческо наследство).
* Венедиков, И., П. Павлов. 1976. Съкровището от Летница. София. Български художник.
* Венедиков, И., Т. Герасимов. 1973. Тракийското изкуство. София. Български художник.
Априлци

Априлци (|Априлци) — град во северна Бугарија, административен центар на општината Априлци во Ловечката Oбласт. Има население од околу 2.598 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Градот се наоѓа во планински регион, во пространа котлина во подножјето на највисокиот врв на Стара Планина - Ботев, недалеку од врвот Марагидик. Од регионалниот центар Ловеч е оддалечен на 56 км.
2 Историја
Априлци е нов град, создаден со спојување на 4 големи села, кои во моментов се негови населби: Ново Село, Зла Река, Видима и Острец. Спојувањето се случило во 1976 година. Името Априлци беше избрано во чест на херојското учество на населиението во Априлското востание.
3 Економија
Главните економски сектори што ја одредуваат егзистенцијата на Априлци се туризмот, сточарството, сечата и преработката на дрво.
Луковит

Луковит (|Луковит) — град во Северна Бугарија, административен центар на Општина Луковит во Ловечката Oбласт. Има население од околу 9.321 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Градот се наоѓа на двата брега на реката Златна Панега во преодна област помеѓу Дунавската Рамнина и Предбалканот. Одстои на околу 60 километри западно од регионалниот центар Ловеч.
2 Историја
Градот првпат бил споменат во османлиските регистри од 1430 година. Во 1495 година имал 47 домаќинства. Помеѓу 1683 и 1687 година, Луковит бил дел од османлискиот процес на насилна исламизација, но никогаш не бил целосно преобратен дури во 1860 година кога имал 250 муслимански бугарски и 260 источноправославни домаќинства. По ослободувањето на Бугарија, сите муслимани го напуштиле градот.
3 Луковитско богатство
Во 1953 година во близина на градот биле пронајдени закопани артефакти од тракиската култура од 4 век п.н.е.. Луковитското богатство се состои од две групи на предмети: чинии, апликации за коњски узди и садови, 9 фиали, 3 кани и тас. Предметите се изработени од сребро, некои од нив се позлатени со цел да се зацврстат уметничките слики и да се стави акцент на орнаментите.
Летница (град)

Летница (|Летница) — град во северна Бугарија, административен центар на општината Летница во Ловечката Oбласт. Има население од околу 3.409 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Градот се наоѓа на 39 км североисточно од регионалниот центар Ловеч и 187 км од главниот град Софија. Сместен е во централниот дел на Дунавската Рамнина.
2 Историја
Областа на денешниот град Летница била населена уште од Тракијците. Најверојатно од 4 век п.н.е. датира сребреното тракиско богатство откриено таму во 1963 година.
Етимологијата на името на градот Летница потекнува од името „летница“ на еден вид пченица. Според османлиските регистри од 15 век и неговото зачувано бугарско име, научниците веруваат дека населбата била основана за време на среднобугарскиот период..
Во 1970 година Летница добила статуст на град.
Тетевен

Тетевен (|Тетевен) — град во северна Бугарија, административен центар на општината Тетевен во Ловечката Oбласт. Има население од околу 9.024 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Тетевен се наоѓа во планинско подрачје, во долината на реката Вит, помеѓу два дела на Стара Планина - Златичко-Тетевенска и Васиљoвска планина. Опкружен е со врвовите Петрахилја, Трескавец, Острец и Червен. Градот се наоѓа на 70 км од регионалниот центар Ловеч, 60 км од Тројан, 111 км од главниот град Софија.
2 Историја
Градот првпат се споменува во писмен документ во 1421 година. Се смета дека името на градот потекнува од семејството на извесен Тетјов род, кој се населил во областа и го основал градот. Постари варијанти на името на градот пронајдени во документите се Тетјувен и Тетјовене.
Бил просперитетен град во 16 и 17 век, но во 1801 година бил нападнат од организирани османлиски разбојнички групи, изгорен и речиси целосно уништен, а само четири куќи преживеале од вкупно 3.000. Градот подоцна оживеал и бил активен во вооружената борба за бугарска независност во 19 век, засолнувајќи го револуционерниот комитет дел од организираната бунтовничка мрежа на Васил Левски.
3 Економија
Главните економски сектори што ја одредуваат егзистенцијата на Тетевен се туризмот, сточарството, сечата и преработката на дрво.
Ктхулху

Ктхулху (|Cthulhu) — измислено космичко суштество создадено од американскиот писател Хауард Филипс Лавкрафт. За првпат било претставено во расказот „Повикот на Ктхулху“, објавен во американското списание „Weird Tales“ во 1928 г. Ктхулху се смета за Великиот древен бог меѓу другите космички суштества на Лавкрафт, тој е владетел на световите и спие на дното на Тихиот Океан. Ктхулху, во различни делови од неговото тело, е како октопод, змеј и карикатура на човечкиот облик, кој е способен да влијае на човечкиот ум.
Угрчин

Угрчин (|Угърчин) — гратче во северна Бугарија, административен центар на општината Угрчин во Ловечката Oбласт. Има население од околу 2.663 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Гратчето се наоѓа во котлина, опкружена со ниски ридови на Предбалканот покрај реката Каменица и нејзините бројни мали притоки. Се наоѓа на 33 километри западно од регионалниот центар Ловеч и 28 километри источно од Луковит.
2 Историја
На многу места во регионот на Угрчин има траги од животот на Тракијците од римската ера. Во 7 век овој регион бил населен од Словените. По нивното населување, тие нашле постаро, романизирано или елинизирано тракиско население, од кое усвоиле многу имиња на локалитети како Лепетура, Гроздава, Морун, Ефорел итн. За прв пат името Угрчин се споменува во османлиски документ од 1485 година. Селото добило градски статус во 1968 година.
3 Економија
Главните економски сектори што ја одредуваат егзистенцијата на Угрчин се земјоделство, сточарството, сечата и преработката на дрво.
Брод на будалите (филм)

„Брод на будалите“ (англиски: ''Ship of Fools'') — американски филм од 1965 година, во режија на Стенли Кремер (Stanley Kramer) по сценариото на Аби Мен (Abby Mann), засновано врз истоимениот роман на Кетрин Ан Портер (Katherine Anne Porter). Главните улоги ги толкуваат: Вивиен Ли (Vivien Leigh), Симон Сињоре (Simone Signoret), Хосе Ферер (Jose Ferrer), Мајкл Дан (Michael Dunn), Ли Марвин (Lee Marvin), Оскар Вернер (Oskar Werner), Елизабет Ешли (Elizabeth Ashley) и Џорџ Сигал (George Segal). Своевремено, филмот бил многу ценет од филмските критичари, иако му забележувале дека трае предолго. Филмот бил номиниран за наградата „Оскар“ во шест категории, вклучувајќи ги и категориите најдобар глумец (Вернер), најдобра глумица (Сињоре) и најдобар спореден глумец (Дан), а победил во категориите сценографија и црно-бела фотографија.
1 Содржина
Во 1930-тите, еден брод птува кон Германија. На бродот се качуваат патници од најразлични сталежи: од работници на фарми до грофици, а тоа предизвикува затегнати односи меѓу нив, но исто така се раѓаат и некои интересни лични приказни. Меѓу патниците се таинствената грофица (ја игра Сињоре) која патува со цел да посети еден германски логор, шармантниот д-р Шуман (го игра Вернер) кој боледува од кобна болест на срцето и американската разведена жена Мери Тредвел (ја игра Ли) која залудно се трка со времето. За време на повеќенеделното патување, на бродот се развиваат пријателства и спротивности и се откриваат разни тајни...
Лудвик Војткевич

Лудвик Војткевич (на полски: pl) е руски офицер (мајор), полјак по потекло. Војткевич бил авантурист и учествувал во голем број востанија и буни во Руската и Отоманската Империја, вклучувајќи го и Кресненското востание.
1 Биографија
Се претпоставува дека Војткевич е роден помеѓу 1825 и 1836 година. Учествувал во Јануарското востание (1863–1864), организирано во Полското кралство против Руската империја, а по неговото задушување емигрирал во Франција. Подоцна се претставувал и како француски офицер на Генералштабот.
Во 1870 година заминал за Отоманската Империја и се преселил во македонскиот град Велес. Таму почнал да предава француски јазик во локалното училиште и се оженил со ќерката на истакнатиот јавен деец Димитар Карамфилович. Учествувал во Херцеговското востание(1875 год), како и во Османлиско-српската војна. Учесник е и во Руско-турската војна (1877-1878), како командант на четата во Македонија (септември 1877). По војната, софискиот комитет „Единство“ го назначил за војвода на доброволна чета со која Војткиевич на 2 октомври 1878 година се обидел да ја помине границата кај Ќустендил, но не успеал.
Кон средината на октомври, бил назначен за еден од водачите на Кресненското востание, како војвода на чета од околу 250 луѓе, главно добровоци со кои престојувал во Брезница. Поради својата борбеност, бил назначен за војвода на една од востаничките чети, но влегол во конфликт и борба за превласт со Адам Калмиков. По несогласувањата со бугарските водачи бил сменет и пензиониран во Кнежеството Бугарија. Постои мислење дека неговото отстранување е резултат на интриги на австроунгарските агенти меѓу водачите на востанието.
Откако во почетокот на ноември Братан (Бањо) Маринов, кој бил еден од предвониците на востанието во Банско е тешко ранет, комитетот „Единство“ на неговото местото го избрало Војткевич за член на воениот совет. Како резултат на тоа, на 12 ноември Војткевич се населил во Банско, а Иван Грнчаров напишал по тој повод: Мајорот Војткевич пристигна на местото на Маринов; но веќе ја немаше таа храброст. Се постави како да е дојден на гозба, наместо на битка.Војткевич направил обид за создавање на локална администрација и граѓанско управување. Но склон кон авантуристички акции, повторно влегол во судир, овој пат со Стојан Карастоилов, кој сметал дека пред да го прошират опсегот на востанието, востаниците мора да се зајакнат во заземените населби. Според Дојно Дојнов во екот на востанието, Војткевич го напуштил Банско, оставајќи го градот на својата судбина. Но според други пак, токму Адам Калмико, а не Воиткевич, го напуштил бојното поле кај Банско со група од 200 луѓе. Подоцна тие заедно го организирале убиството на Стојан Карастоилов и неговите четници Георги Чолаков и Иван Трендафилов
Васил К‘нчов напишал за Војткевич:Тој беше добродушен човек и не можеше да ги дисциплинира бунтовниците.По задушувањето на востанието, емигрирал во Романија, каде, според некои извори, подоцна умрел. Други извори укажуваат дека по неговото заминување во Романија не се знае неговата судбина, а постојат и претпоставки дека се преселил во Кнежеството Бугарија
Опел

Опел (германски: ''Opel Automobile GmbH'') — германски производител на автомобили. Од 1929 до 2017 година, сопственик на Опел било американското претпријатие Џенерал Моторс (''General Motors''), од 2017 до 2021 година Опел бил во сопственост на Групата ПСА, а од јануари 2021 година, Опел претставува подружница на Стелантис (''Stellantis''). Од 1980-тите, возилата на Опел се продаваат во Обединетото Кралство под името Воксхол (''Vauxhall''), а некои модели се произведувале во Австралија под името Холден (до 2020 година). Исто така, некои модели се продават под други имиња, како: Бјуик, Кадилак и Сатурн (во Северна Америка и во Кина) и Шевролет (во Јужна Америка).
1 Историја
Почетоците на Опел се наоѓаат во фабриката за производство на машини за шиење, основана од Адам Опел во 1862 година во Риселхајм на Мајна. Во 1886 година, фабриката почнала да прави велосипеди, а првиот автомобил го произвела во 1899 година. Под водство на Фриц фон Опел, претпријатието ја започнала програмата Опел РАК која е првата ракетна програма во историјата. Како резултат на таа програма, Опел поставил низа светски рекорди за постигната брзина на копно, а во 1928 и во 1929 година биле изведени првите летови на ракетен погон. Откако Опел започнал да котира на берзата во 1929 година, мнозинскиот пакет акции бил откупен од Џенерал Моторс, кој во 1931 станал целосен сопственик на Опел. Во март 2017 година, групата ПСА го купила Опел за 2,3 милијарди долари. И покрај преминувањето во странска сопственост, седиштето на Опел останало во Риселсхајм. Покрај патнички возила, Опел произведува мали комерцијални возила и делови за моторни возила, а присутен на пазарите во околу 60 земји.
2 Галерија
Акош Дончец

Акош Антон Дончец (словенечки: ''Akoš Dončec;'' 1988 -) словенечки публицист, јазичар, писател, преведувач и филолог.
Роден во Унгарија. Во 2021 година го завршил второто ниво по словенечки јазик и литература на Факултетот за уметности на Мариборски универзитет.
Во 2018 година на прекмурски словенечки јазик превел Малиот принц од Антоан де Сент Егзипери.
Како сллавист се занимава со историја, лингвистика, истражување, превод и проза во Словенија, северна Хрватска, Унгарија и Австрија.
Берковица

Берковица (|Берковица) — град во северна Бугарија, административен центар на општината Берковица во Монтанската Oбласт. Има население од околу 12.768 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Берковица се наоѓа во полупланинска област на надморска височина од 405 м, во подножјето на Берковската Планина на Балканот, во близина на границата со Србија. Градот се наоѓа на 25 км јужно од регионалниот центар Монатана и 89 км од главниот град Софија.
2 Историја
Градот се споменува за прв пат во османлиските документи од 1488 година. Според статистиката на османлиското население од 1831 година, 67,5% од христијаните биле неданочни обврзници во казата Беркофча..
Квалификации за Европско првенство во фудбал 2024 - група Ц

Квалификации за Европско првенство во фудбал 2024 - група Ц била една од десетте групи во склоп на квалификациите за Европското првенство 2024. Во групата учествувале пет репрезентации, и се играло по Бергеров систем на натпреварување.
Двете најдобропласирани репрезентации директно ќе се квалификуваат на завршниот турнир.
1 Табела
Легенда
Екипа која се квалификувала на Европското првенство 2024.
2 Натпревари
Распоредот на натпреварите УЕФА го објавила истиот ден после ждребот, кој бил одржан на 10 октомври 2018. Времето на одигрување на натпреварите ќе биде прикажано по CET/CEST (месното време ќе биде прикажано во заграда).
------------------------
3 Нотес
Овал (геометрија)

Овал (латински ovum - ''јајце'') — во геометријата секоја рамна крива што е слична по облик на јајце или елипса. За разлика од другите криви, овалите не се добро дефинирани и затоа неколку различни криви се нарекуваат овали. Таквите криви имаат некои заеднички одлики:
* тие се изводни (глатки), едноставни (не се сечат), конвексни, затворени, рамнински криви,
* нивниот облик не се разликува премногу од кружница или елипса и
* имаат барем една оска на симетрија.
Овалот има ''C2''<sup>-</sup> глаткост. Може да се појават неколку случаи. Полукружница може да се здружи со половина елипса, две полукружници со отсечки или два кружни лакови може да се поврзат со два други кружни лакови (на сликите).
„Заоблениот правоаголник“ всушност не е овал, но тркачките патеки или спортските терени често се нарекуваат овали.
Други примери на овали се:
* Касиниеви овали
* Елиптични криви
* Суперелипса
1 Облик на јајце
Обликот на јајце е приближно сличен на топка за рагби (половина од издолжен сфероид и половина од сплескан сфероид) или елипсоид, каде главните оски имаат осна симетрија. Иако поимот ''во облик на јајце'' обично имплицира дека на телото му недостасува осна симетрија долж екваторијалната рамнина, може да се однесува на вистински издолжен сфероид.
Хјундаи

Хјундаи (корејски: 현대 или 現代) — јужнокорејски производител на автомобили со седиште во Сеул. Претпријатието е основано во 1967 година, а тоа поседува и 33,88 % од акциите на автопроизводителот Киа, како и две марки на раскошни автомобили: Џенесис (Genesis) и Јоник (Ioniq).
1 Галерија
Бојчиновци

Бојчѝновци (|Бойчиновци) — гратче во северна Бугарија, административен центар на општината Бојчиновци во Монтанската Oбласт. Има население од околу 1.418 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Гратчето се наоѓа на границата помеѓу Дунаската Рамнина и Предбалканот на 20 км североисточно од регионалниот центар Монатана. Во близина е сливот на реката Ботуња во Огоста. Бојчиновци е важен железнички јазол на линијата Софија – Видин.
2 Историја
Населбата била основана околу 1600 година, кога првите ѝ жители побегнале од селото Затворник кај денешното село Белотинци. Причината за нивното преселување била бесната чума. Доселениците како најдобро место за населување избрале месноста „Селиштето“, која се наоѓа северозападно од сегашната локација на градот. Веднаш по Ослободувањето на Бугарија, Бојчиновци броел 300-400 луѓе. Бројот на населението почнал забрзано да расте дури во 1910-1911 година, кога била поставена железничката линија Софија – Видин. До 1916 година, населението на Бојчиновци брзо се зголемило и достигнало 1.142 жители. Во 1945 година во Бојчиновци била изградена најголемата индустриска фабрика во северозападна Бугарија, ДИК „Гаврил Генов“. Со државен Указ бр. 944 од 4 септември 1974 година Бојчиновци бил прогласен за град.
Охрид (село)

Охрид (|Охрид) — село во северозападна Бугарија, во општината Бојчиновци во Монтанската Област. Има население од околу 349 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 4 километри од железничката станица Бојчиновци на линијата Видин – Софија. Куќите му се наоѓаат на двата брега на реката Ботуња. Над селото се издига висината П’стрина.
2 Историја
Според историчарите, во местото на селото имало живот уште во антиката. Во римско време низ него минувал главен пат од денешните Лом и Орјахово до Враца.
Во 1861 година во селото била изградена црквата „Свети Димитар“. По ослободувањето на Бугарија, селаните ја подигнале црквата која била вкопана во земјата и таа се надвивала над куќите со своите камени ѕидови. За да знаат кога се наближува празник, селаните нарачиле да им се одлее камбана дури во Грузија. Бронзеното „ѕвоно“ со брод по Дунав било доставено до пристаништето во Лом и оттаму со количка пристигнало во селото. Легендата вели дека камбаната всушност била одлеана за македонскиот град Охрид, но по грешка била испратена во селото Охрид. Тоа е побиено со тоа што на камбаната има лиен натпис „Село Охрид“. Денес, грузинската камбана е само вреден експонат. Пред неколку години се пукна и беше симната. На нејзиното место е поставена нова камбана, нарачана од Емил Живков.
В’лчедрм

В’лчедрм (|Вълчедръм) — град во северна Бугарија, административен центар на општината В’лчедрм во Монтанската Oбласт. Има население од околу 3.144 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Градот се наоѓа во западниот дел на Дунаската Рамнина на 45 км североисточно од регионалниот центар Монатана на 15 км од реката Дунав.
2 Историја
Во 1780 година, поп Пунчо го основал првото ќелијно училиште во градот. В’лчедрм е и родното место на Димитар Маринов − истакнат бугарски етнограф, фолклорист, историчар. Во 1936 година бил подигнат впечатливиот храм „Св. Параскева“.
Аптека

Аптека или арх. спицарија — малопродажна продавница која продава лекови и други фармацевстки и козметички производи, кои се издаваат врз основа на лекарски рецепт или се слободно расположливи за продажба. Повеќето производи што ги продава аптеката се произведени во фабриките од фармацевстката индустрија, но некои производи ги подготвува аптекарот. На пример, во 1930 година, 75 % од лековите биле подготвувани во аптеките, но веќе во 1970 година улеството на тие производи изнесувало само 1 %.
Брусарци

Бруса̀рци (|Брусарци) — гратче во северна Бугарија, административен центар на општината Брусарци во Монтанската Oбласт. Има население од околу 992 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Гратчето се наоѓа во Дунаската Рамнина на 39 км северозападно од регионалниот центар Монатана. Брусарци е важен железнички јазол на линијата Софија – Видин.
2 Историја
Се претпоставува дека Брусарци настанале на почетокот на 15 век како бугарска населба. Најраниот познат османлиски документ е од 1528 година, во кој е наведен како Гаговица – дервентско село со 54 домаќинства, 5 неженети и 1 вдовица, а според висината на данокот од 3487 акта било големо село.
Неговите жители постојано се движеле на левата, па на десната страна на реката, поради честите избувнувања на епидемии, главно чума, а за да се спасат од чумата се преселиле на новото место – од другата страна на реката. Гаговчани учествувале во големото селско востание од 1850 година, предизвикано од надмоќниот режим создаден по аграрната реформа во 1834 година. На собирот во Раковишкиот манастир во пролетта 1850 година, каде се подготвувало востанието, селото го претставувале кнезот Петар и Чорбаџи Младен.
Во 1860 година целото население на Гаговица, со исклучок на 2 куќи, се преселило во Русија, а на нивно место биле населини Черкези од Русија. Во 1860 или 1861 година, на просторот на денешните гробишта биле населени 23 черкески ханети (куќи), со 39 мажи и 42 жени. Во 1862 година од Русија се вратиле 45 ханети со 215 жители гаговчани. Името Брусарци за прв пат се појавува во извештај на рускиот конзул во Видин од 1867 година.
Во 1923 година за време на Септемвриското востание во близина на Брусарци се водел бој меѓу бунтовниците и владините трупи. Во 1984 година селото било прогласено за град.
Вршец

Вршец (|Вършец) — град во Северна Бугарија, административен центар на Општина Вршец во Монтанската Oбласт. Има население од околу 5.742 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Градот се наоѓа во подножјето на врвот Тодорини Кукли, на северните падини на Стара Планина, во јужниот дел на големата Вршечка Котлина покрај реката Ботуња. Градот се наоѓа на 33 км јужно од регионалниот центар Монатана.
2 Историја
Вршец настанал околу минералните извори и неговата историја е поврзана со балнеотерапијата. Откриени се урнатини од римски бањи. Во турските документи од 16 век населбата се наведува како „Виришниче“.
Во 1910 година била изградена првата државна минерална бања. Таа била тесна за пациентите кои пристигнувале, а во 1930 година била изградена друга поголема, која била во антички стил и била наречена „Новата бања“. Биле изградени вили и хотели на обете страни на „Алејата на чинарите“.
Во 1930-тите, Вршец бил популарно одморалиште меѓу бугарската елита. Бањското казино, кое е во центарот на Вршец, покрај старите и новите бањи, било изградено во 1924 година.
Со Указ бр.546 на Президиумот на Народното собрание од 7 септември 1964 година, Вршец бил прогласен за град.
Граматика на германскиот јазик (дело)

''Граматика на германскиот јазик'' (изворно на латински: ''Grammatica Germanicae Linguae'') ― граматичка книга за германскиот јазик напишана од Јоханес Клај. Првпат објавена во 1578 година, таа е сметана за една од најраните систематски граматички книги за германскиот јазик. Книгата е напишана на латински и германски јазик.
1 Содржина
''Grammatica Germanicae Linguae'' започнува со кратка историја на германскиот јазик, кој го става својот почеток во „годината на светот 1756“ по уништувањето на Вавилонската кула. Потоа е поделена на четири дела, во секој од нив се дискутираат различни гледишта на германскиот јазик.# Правопис, кој учи да се пишува правилно.
# Фонологија, која учи да се изговара правилно.
# Морфологија, која учи да се флексира правилно и да се образува една работа од друга.
# Синтакса, која учи правилно да ги поврзува зборовите едни со други.
2 Значење
Значењето на ''Grammatica Germanicae Linguae'' на Клајус лежи во неговата улога како еден од најраните и најтемелните описи на германскиот јазик. Послужи како вреден ресурс за јазичарите и историчарите кои го проучуваат развојот и стандардизацијата на германскиот јазик.
Покрај тоа, делото на Клајус има културно и историско значење. Обезбедува увид во интелектуалниот и културниот живот на регионите во кои е зборуван германскиот за време на доцната ренесанса и реформацијата, период на значајни општествени, религиозни и политички промени.
3 Наводи
Чипровци

Чипровци (|Чипровци) — гратче во северна Бугарија, административен центар на општината Чипровци во Монтанската Oбласт. Има население од околу 1.571 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Чипровци се наоѓа на 505 m надморска височина во тесна долина во Западна Стара Планина долж горниот тек на реката Огоста, опкружена со Чипровска Планина на југозапад и Јазова Планина. Гратчето се наоѓа на 49 км северозападно од регионалниот центар Монатана.
2 Историја
Чипровци уште од средниот век бил рударско-металуршки центар, еден од најзначајните рударски центри за сребро и злато на Балканот. Во првите векови од османлиското владеење, рудниците кај Чипровци привлекувале католички германски рудари − главно дунавски Германци. Заедно со рударите, фрањевските монаси дојдоле во Чипровци и градот станал просперитетен мисионерски центар на католичката вера со првиот манастир во оваа област. Во овој период градот економски се развивал, а османлиските власти му дале поголеми права и слободи од кој било друг центар во Бугарија во тоа време.
Во 1688 година жителите на градот организирале Чипровското востание кое завршило со пораз − турските трупи го срамниле градот со земја, жителите биле убиени или заробени. Градот останал ненаселен 30 години. На почетокот на 18 век, градот повторно се родил и станал центар на традиционалното производство на килими.
3 Поврзано
* Чипровски килими
Азатот (расказ)

Азатот (|Azathoth) — почеток на недовршениот роман на американскиот писател на ужасите Хауард Филипс Лавкрафт. Делот од 480 збора е напишан во јуни 1922 г. и е првото објавено дело во списанието „Leaves“ во 1938 г. по смртта на писателот. Приказната припаѓа на циклусот „Митови за Ктхулху“ и овде за првпат се среќава древното божество Азатот, иако ова суштество се појавува само во заглавието.
1 Содржина
Приказната опишува како современиот свет ја губи вообразбата и вербата во волшепството. Главниот лик е неименуван човек што живее во досаден град. Секоја вечер без прекин гледа низ прозорецот кон ѕвездите. Еден ден тој успева да го премости јазот меѓу неговиот свет и ѕвездите, а неговиот ум оди во бескрајниот простор, низ времето, за да види тајни за кои човештвото не е свесно.
2 Издание на македонски јазик
*''Азатот —'' издавач „Полиграматон“ (2023)
Повикот на Ктхулху и други ужасии

Повикот на Ктхулху и други ужасии — збирка раскази, првото издание на „Полиграматон“ на дела од значајниот американски писател од XX век, Х. Ф. Лавкрафт. Книгата е именувана по расказот на Лавкрафт, „Повикот на Ктхулху“, и била објавена на 1 август 2023 г.
1 Содржина
''Повикот на Ктхулху и други ужасии'' ги содржи следниве раскази:
#''Даго''#''Нјарлатотеп''#''Изјавата на Рендолф Картер''#''Музиката на Ерих Цан''#''Тоа на прагот''#''Моделот на Пикман''#''Книгата''#''Мачките на Ултар''#''Опседнувачот од мракот''#''Повикот на Ктхулху''#''Азатот''#''Бојата од семирот''#''Потомокот''#''Соништа во вештерската куќа''#''Данвичкиот ужас''#''Ужасот во Ред Хук''#''Неименливото''#''Историја на Некрономиконот''