Бугарско национално радио

Бугарско национално радио (|Българско национално радио, скратено БНР) е национална радиодифузна организација на Бугарија. Управува со два национални канали и девет регионални канали, како и со меѓународна служба (Радио Бугарија) која емитува програма на 11 јазици.
1 Историја
1.1 До Втората светска војна
Бидејќи слушањето радио емисии од други земји станало популарно во Бугарија до крајот на 1920-тите, група инженери и интелектуалци на 30 март 1930 година го основале „Родно радио“ со цел да му овозможат на Софија сопствена радиостаница. Емитувањето започнало во јуни истата година. Во 1934 година, „Родно радио“ било преименувано во „Радио Софија“.
На 25 јануари 1935 година, бугарскиот цар Борис III потпишал декрет со кој го национализирал „Родно радио“, со што целата радиодифузија во Бугарија станала државно организирана дејност. На почетокот на 1936 година, на новиот и помоќен среднобранов предавател во близина на Софија му се придружиле дополнителни станици во Стара Загора и Варна, со што Бугарското национално радио добило покриеност на целата територија на земјата, а на 21 мај истата година „Радио Софија“ започнало со меѓународно емитување.
1.2 Социјализам
Со помош на резервни делови од Советскиот Сојуз во 1946-1947 година, техничка бригада под водство на инженерот Георги Несторов ги конструирала првите експериментални преноси на таканаречениот „предавател Софија II“.
На 18 јануари 1960 година, по наредба на министерот за образование и култура Начо Папазов, биле дадени упатства сите активности на радиото и телевизијата да бидат во духот на одлуките на конгресите и пленумите на Комунистичката партија. Ова го означило почетокот на Бугарското радио во неговата модерна форма, вклучувајќи заеднички систем на национални, регионални и странски програми.
Од 4 јануари 1971 година, првата станица на Бугарското радио се вика „Хоризонт“. Новата програма била информативно-музичка и го презела форматот на Radio France Internationale. Втората национална станица била „Христо Ботев“ (именувана по бугарскиот револуционер и поет), а третата станица била „Орфеј“. Новата литературно-музичка програма се стремела да ги запознае своите слушатели со посложените естетски изрази и прашања во уметноста. На 28 мај 1971 година, програмата „Орфеј“ за првпат во Бугарија била емитувана стереофонично. Во 1972 година била отворена новата зграда на Бугарското радио во Софија, на булеварот „Драган Цанков“ бр. 4.
Во 1980-тите, за првпат во етерот започнале да се емитуваат програмите „Пред сите“ (''Преди всички''), „Добар ден“ (''Добър ден''), „Недела 150“ (''Неделя 150''), „Луѓе, патишта, автомобили“ (''Хора, пътишта, автомобили'') и „Спорт и музика“, кои станале амблематични за Бугарското национално радио.
1.3 Развој по 1989 година
На 11 ноември 1989 година, Петко Георгиев за првпат го упатил националното обраќање со зборовите: „Дами и господа, добар ден“ наместо. Во декември 1992 година, поради буџетски кратења, станицата „Орфеј“ (која од 1977 година секојдневно емитувала образовни програми од 10:00 до 12:00 и од 14:00 до 16:00 часот) била затворена, а дел од нејзините програми биле префрлени на Радио „Христо Ботев“.
Со спојувањето на Европската радиодифузна унија (ЕБУ) и Меѓународната организација за радио и телевизија (ОИРТ) на 1 јануари 1993 година, БНР била примена во полноправно активно членство во Европската радиодифузна унија. Во 1998 година, регионалната програма „Ефир Софија“, која емитувала од 13:05 до 14:00 часот на 68,05 MHz и 774 kHz во Софија, била затворена.
На 6 февруари 2001 година, регулаторното тело НСРТ го избрало поетот и преведувач Иван Бориславов за нов генерален директор на БНР. Поголемиот дел од вработените во Националното радио силно се спротивставиле на неговиот избор. Бориславов, за време на телефонско интервју, доживеал срцев удар и бил примен во болница. На 4 април, Врховниот административен суд ја прогласил одлуката на НСРТ за изборот на Иван Бориславов за незаконска, а на 28 мај, НСРТ со консензус ја избрало Полја Станчева за нов генерален директор на БНР. Во 2004 година бил одржан нов избор, на кој Полја Станчева била избрана за втор мандат како генерален директор на медиумот.
На 1 март 2009 година, по долго подготвуван почеток, со емитување започнала следната регионална програма на БНР — Радио Видин. Лиценцата на радиото, издадена од СЕМ, е за програма која го опслужува населението во областите Видин, Враца и Монтана.
Од 2013 до 2015 година, генерален директор на БНР бил Радослав Јанкулов. Од 2016 до 2019 година, генерален директор на БНР бил Александар Велев.
2 Домашни канали
Радио Бугарија обезбедува вести на бугарски јазик, а исто така и на албански, романски, англиски, француски, германски, грчки, руски, шпански, српски и турски.
БНР управува со следните станици:
2.1 Национални
* Хоризонт: Најслушаниот канал на БНР, со деноноќни вести, коментари и музика (со акцент на современите популарни музички жанрови).
* Христо Ботев: Ги опфаќа науката и уметноста, документарните емисии и дискусии за културни и социјални прашања, драма, класична музика, џез и програми за деца.
2.2 Регионални
* Радио Благоевград (1973–)
* Радио Бургас (2012–)
* Радио Крџали (2016–)
* Радио Пловдив (1955–)
* Радио Шумен (1973–)
* Радио Софија (1962–1998, 2007–)
* Радио Стара Загора (1936–)
* Радио Варна
3 Организација
3.1 Пренос
Домашните канали се емитуваат на FM и AM фреквенции. Радио Бугарија емитува главно на кратки бранови, плус една среднобранова фреквенција. Сите станици се достапни и онлајн.
На 26 мај 2008 година, предавателниот центар во Костинброд, Бугарија, ги започнал првите редовни емитувања во дигитален формат во земјата, користејќи Digital Radio Mondiale (DRM). Овој сигнал исто така се користи како аудиоканал што ја придружува тест-картата на БНТ.
3.2 Финансирање
Јавниот радиодифузен сервис во Бугарија, вклучувајќи го и БНР, се финансира главно преку државна субвенција. Субвенцијата мора да се троши за подготовка, создавање и пренос на националните и регионалните програми. Нејзиниот износ се утврдува годишно врз основа на просечните трошоци за производство на програма по час, одобрени од Советот на министри, без оглед на типот на програмата.
4 Поврзано
* Бугарска национална телевизија