procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Ѓимешка рацка овца

Ѓимешка рацка овца (|Gyimesi racka juh, |Ovis aries strepsiceros transsylvaniensis) — типична планинска овца.
1 Историја
Денешниот вид на Ѓимешка рацка овца се формирал во Ердељ во текот на средниот век. Првобитното наоѓање на овој вид се ограничувало на округот Харгита и околината. Овој вид најмногу го одгледувале Секељи и Чанго кои живееле во тие краеви.
Стариот назив за овој вид бил секачменти (''székácsmenti''), корпонаи (''korponai'') и харомсеки (''háromszéki''). Овие имиња произлегле од имињатана местата каде најмногу се одгледувале. Во денешно време чиста раса од овие видови може да се најде единствено во Трансилванија, денешна Романија и на падините на планината Харгита од каде овој вид и потекнува. Во последните години има околу 2.000 примероци од овој вид извезено во Унгарија така да и таму постојат примероци од оваа раса.
2 Особини
Ѓимешката рацка овца со надворешниот изглед многу потсетува на Унгарската рацка овца, но се разликува по своите природни особини. Ѓимешкиот вид е многу прилагодлив и издржлив. Суровата природа на снежните планински врвови е нешто што е свакодневница за овој вид. Од сите видови рацки оваци, ѓимешката има најдобра приплодност, волната е доста помека и е со чисто бела боја, со исклучок на кругот околу очите и црно-костенливата боја на завршетокот околу папците.
Тежината на мажјакот се движи помеѓу 62-86 кг, а женката од 45 до 65 кг. Овновите имаат полжасти рогови си ротација од 1,5 до 2,25°, додека некои женки дури и немаат рогови.
Ѓимешка сорта не бара полно нега и внимание, дава млеко дури до 65 литри. Млекото исто така се преработува во овчарските катуни во сиррње и урда. Ѓимешкиот вид исто така дава полно месо чиј вкус е ценет и со многу малку лој. Скоро во текот на целата година, освен во исклучително ладни зими, стадата се на планините каде имаат доволно храна.
Ѓимешка рацка овца во Унгарија е на списокот на заштитени видови.
3 Поврзано
* Унгарска рацка овца
4 Наводи
*Történelmi állatfajtáink enciklopédiája, szerk.: Tőzsér János, Bedő Sándor, Mezőgazda Kiadó, Budapest, 2003 ISBN 963-286-059-4
*Jávor András – Kukovics Sándor – Dunka Béla: Régi magyar juhfajták, Mezőgazda Kiadó, (2006) ISBN 963286316X
Герге Олах

Герге Олах (роден на 24 ноември 1988 година) е унгарски пејач најзначаен по освојувањето на третата сезона на ''X-Фактор''. Тој е роднина на Џиџи Радикс.
1 Кариера за личен живот и музика
Пред да учествува во Х-Фактор, работел во јавниот сектор. Првпат дошол во третата сезона.
1.1 Дал
На крајот на 2014 година, Олах бол избрана да учествува на "Дал 2015" , национална селекција на Унгарија за песна на Евровизија 2015. Песната стигнала до полуфиналето пред да биде отстранета.
Во декември 2015 година, тој бил најавен како еден од учесниците на „Дал 2016“ . Тој повторно се обидел да ја претставува Унгарија на натпреварот за песна на Евровизија . Тој стигнал до финалето, а потоа и на суперфиналето, но не бил избран; таа чест ќе оди кај Фреди .
Олах, исто така, се натпреварувал во Дал 2017 како дел од групата ''Рома Соул''. Тие биле елиминирани во полуфиналето.
Олах во моментов се натпреварува во Дал 2019 .
2 Дискографија
Година, Песна, Највисок ранг, Албум
VIVA табела , Класа 40, Избор на уредници на МАХАЗ, MAHASZ Rádiós Top 40, MAHASZ Dance Top 40, MAHASZ Единствен (песна) Топ 10, 200 евра
2013, Törj Ki a csendből, Érted élek, Érted élek
2014, Лешек на Дал (со Тибор Кочиш , Дора Даникис и Чаба Вастаг ), А тикер
, , Вкупно,
1. Ранг броеви
Топ 10 вклучени
Топ 40 вклучени
3 Наводи
Унгарско сиво говедо

Унгарско сиво говедо (|Magyar szürke szarvasmarha, Magyar alföldi) е стара раса на унгарско говедо која служела за исхрана. Денес со закон е заштитена и спаѓа во едни од оригиналните унгарски раси.
Овој вид припаѓа на подолска група на говеда (сиво-степско говедо) и многу е добро адаптирана на барањата на екстезивниот сточарски систем. Видот се оформил во Панонската Низина.
1 Особености
Унгарското сиво говедо е касностасно, но витко и доста високо. Бикот достигнува висина од 145-155 см и тежина од 800 - 900 кг, додека кравата достига височин од 135-140 см и тежина од 500-600 кг.
Крзното е нерамно, а бојата се прелева од сребренобела до пепеласто сива. Телињата се раѓаат со црвенкасто-жолто крзно. Унгарското сиво говедо е многу издржливо, лесно се размножува и долговечно е. Роговите се исправени нагоре, долги се и благо завиткани.
2 Историја
Според извори, сивото говедо стигнало на денешните простори заедно со Унгарците во 9 век од исток. Први слики на сивото говедо можат да се видат во Унгарската илустрирана хроника која е напишана во 14 век.
Во средниот век оваа говедо е одгледувано за исхрана и се извезувало надвор од границата на Унгарија по целата западна Европа. Говедото било на цена поради извонредно квалитетно месо така што одгледувањето било исплатливо.
Денес Унгарското сиво говедо сè повеќе се одгледува како туристичка атракција по националните паркови, потоа по зоолошките градини во Европа како раритет, но може и понатаму да се најде во некои краеви во слободно држење, како на пример во Боцфелде во жупанији Зала и во западните делови на Унгарија. Овие стада служат како банки на гени и за расплодуввање, особено поради податоците дека се исклучиво отпорни на многу болести кои ги погаѓаат денешните типови на високомлечни и високомесни говеда.
3 Поврзано
* Подолско говедо
* Автохтони раси на домашни животни
Пливачки сојуз на Унгарија

Пливачкот сојуз на Унгарија (|Magyar Úszó Szövetség) е управувачко тело за пливање во Унгарија. Таа е непрофитна организација која е основана во 1907 година на состанокот во унгарскиот олимписки комитет .
Таа е поврзано со: ФИНА (Меѓународна пливачка федерација), ЕПЛ (Европска пливачка лига) и УОК (Унгарски олимписки комитет).
1 Меѓународни настани
Сојузот ги организирал следниве настани:
Светски првенства :
* 2017 Светско првенство во водени спортови - Будимпешта , 14-30 јули
Европски првенства :
* 1926 Европски првенства за водени спортови - Будимпешта , 18-22 август
* 1958 Европски првенства за водени спортови - Будимпешта, 31 август - 6 септември
* 2006 Европски првенства за водни спортови - Будимпешта, 26 јули - 6 август
* 2012 Европски првенства за водни спортови ''(Пливање)'' - Дебрецен , 21-27 мај
* 2007 Европско првенство за пливање во кратки патеки - Дебрецен, 10-13 декември
* Пливање на Европскиот младински летен олимписки фестивал 2017 година - Ѓир
* Европско јуниорско првенство за пливање во 2005 година - Будимпешта, 14-17 јули
* 2016 Европско јуниорско првенство за пливање - Хомезеосархели , 6-10 јули
2 Меѓународни достигнувања
Настан, Поз.
Олимписки игри, 25, 23, 18, 4-ти
Светско првенство, 31, 24, 28, 7-ми
Европско првенство, 106, 91, 69, 4-ти
Светско првенство, краток курс (25m), 10, 8, 8, 13-ти
Европско првенство, краток курс (25m), 53, 32, 25, 8-ми
2.1 Европско првенство
*''вклучувајќи ги унгарските национални ватерполо тимови''
Година, Град домаќин, Злато, Сребрена, Бронза, Вкупно
1926, Будимпешта, 2, 2, 0, 4, III.
1927, Болоња, 1, 2, 1, 4, В.
1931, Париз, 5, 2, 2, 9, I.
1934, Магдебург, 3, 0, 0, 3, III.
1938 година, Лондон, 1, 0, 3, 4, VI.
1947 година, Монте Карло, 1, 5, 4, 10, III.
1954 година, Торино, 9, 6, 3, 18, I.
1958 година, Будимпешта, 2, 2, 3, 7, IV.
1962 година, Лајпциг, 2, 0, 2, 4, VI.
1966 година, Утрехт, 0, 1, 1, 2, VIII.
1970 година, Барселона, 2, 3, 0, 5, В.
1974 година, Виена, 3, 1, 4, 8, IV.
1977 година, Јенкепинг, 3, 1, 1, 5, IV.
1981, Сплит, 2, 0, 1, 3, В.
Вкупно, 106, 91, 69, 266,
Република Унгарија (1946—1949)

Република Унгарија (|Magyar Köztársaság) била парламентарна република која се појавила по распадот на Кралството Унгарија на 1 февруари 1946 година, и престанала да постои на 20 август 1949 година, кога била формирана Народна Република Унгарија.
1 Историја
Од септември 1944 до април 1945 година, по завршувањето на Втората светска војна во Европа, Советската Црвена армија го изврши ослободувањето на Унгарија. Битката за Будимпешта траеше скоро два месеца, за време на која поголемиот дел од градот беше уништен. Западните сојузници и Советскиот Сојуз не ја поддржаа промената на границите на Унгарија од 1938 година, а одлуката на Мировниот договор, потпишан од Унгарија во 1947 година, одлуките на Првата Виенска арбитража беа неважечки на 2 ноември 1938 година. Ова значело дека унгарските граници биле вратени на државата пред 1 јануари 1938 година, што довело до губење на територијата стекнато помеѓу 1938 и 1941 година. Советскиот Сојуз го споил реонот на Задкарпатите, кој делумно бил дел од Унгарија од 1938 година. Од 1946 до 1948 година, половина од унгарските Германци (околу 250.000 луѓе) биле депортирани во Германија.
Советите формирале алтернативна влада во Дебрецин на 21 декември 1944 година, пред да го преземе Букурешт на 18 јануари 1945 година. Золтан Тилда бил на чело на преодната влада.
На изборите одржани во ноември 1945 година, Независната партија на малите фармери освоила 57 отсто од гласовите. Унгарската комунистичка партија, предводена од Махаз Ракоши и Ерне Гере доби поддршка од само 17% од населението. Советската команда во Унгарија, маршалот Климент Ворошилов , одби да му дозволи на Партијата на малите земјоделци да формира влада. Наместо тоа, Ворошилов воспостави коалициска влада со комунистите, кои одржаа некои од клучните позиции. Водачот на малите фармери, Золтан Тилда , беше назначен за претседател на собранието, Ференц Наѓ за премиер, и Маќаш Ракоши за заменик-премиер во февруари 1946 година.
Во текот на 1945 и 1946 година, националната валута, пени, беше целосно уништена од најголемата хиперинфлација регистрирана во историјата. Единствениот спас за економијата беше новата валута, така што унгарскиот форинт повторно бил воспоставен во 1946 година.
Ласло Рајк станал министер за внатрешни работи, а потоа основал тајна полиција.
2 Поврзано
*Народна Република Унгарија
Викторија (роман)

Викторија (''Victoria'') е роман на норвешкиот писател Кнут Хамсун од 1898 година.
1 Осврт кон делото
„Викторија“ спаѓа во модернистичката фаза од творештвото на Хамсун и претставува дел од трилогијата која со сочинуваат и романите „Пан“ и „Глад“. Во овој роман, Хамсун испеал химна за љубовта, составена од тешко дофатливи и дисонантни мелодии.
Мистерии (Хамсун)

Мистерии (норвешки: ''Mysterier'') — роман на норвешкиот писател Кнут Хамсун од 1892 година.
1 Содржина
„Мистерии“ е приказна за ексцентричниот губитник Јохан Нагел, кој пристигнува во еден норвешки приморски град и предизвикува низа неконвенционални и мистериозни настани. Како одличен познавач на бруталната страна на човековата природа, Нагел со своето однесување ги вознемирува жителите на градот, откривајќи ги нивните најмрачни инстинкти и потиснатите желби. Истовремено арогантен и скромен, праведен и неморален, тој успева да го заведе месното население и да го отпреврти наопаку дотогашниот начин на живот, а потоа исчезнува исто толку необично како што се појавува.
2 Осврт кон романот
„Мистерии“ е вториот роман на Хамсун, која се смета за неговата најзначајна книга и еден од првите егзистенцијалистички романи. Романот претставува вешта комбинација на психолошки портрет и општествена анализа и во него авторот продира во човечките длабочини, прикажувајќи го односот меѓу општественото лицемерие и личната чесност.
Во „Мистерии“ Хамсун ги претставил своите размислувања за демократијата и воодушевувањето од Ничеовиот натчовек. Притоа, главниот лик се појавува како два различни лика. Ова дело, некои историчари на книжевноста го нарекуваат петтото евангелие на модернизмот, споредувајќи го со „Така зборуваше Заратустра“. Необичноста на ова дело произлегува оттаму што тешко може да се дефинира, зашто во него се вкрстуваат лирските и епските елементи, но сите се сложуваат дека во него преволадува ирационалното. Оваа фаза од неговото творештво ја сочинува и трилогијата составена од романите „Пан“, „Викторија“ и „Глад“.
Ева Ристов

Ева Ристов (|Éva Risztov, родена на 30 август 1985 година) е унгарска пливачка со златен олимписки медал.
Таа освои четири сребрени медали на Европското првенство во водени спортови во 2002 година и три сребрени медали на Светското првенство во водени спортови . Таа освои уште сребрен медал на Европското првенство во водени спортови 2004 и се натпреваруваше на Летните олимписки игри 2004, каде што се искачи на четвртото место во 400 метри поединечно мешано. На Европското пливачко првенство на кратки патеки таа освои шест златни медали, една сребрена медал и еден бронзен медал помеѓу 2002 и 2004 година.
Таа се пензионираше во 2005 година, но го објави своето враќање во 2009 година како пливач на отворени води и таа се натпреваруваше на Европското првенство во водство во 2010 година во женски 10 км, каде што освои 7 место.
На Летните олимписки игри 2012 во Лондон се натпреваруваше на 400 метри слободен стил (16-ти), 800 метри слободен стил (13-ти), 4-х-100-метри слободен стил (15-ти) и 10-километарскиот маратон , во кој го освои златниот медал, трката од самиот почеток.
1 Достигнувања
* Олимписки игри
** Олимписки шампион во 2012 година ( 10 км маратон )
** 4-то место во 2004 ( 400 метри поединечно мешано )
* Светско првенство
** 2003 3 сребрени медали (во 400 метри слободен стил, 200 метри делфин, 400 метри индивидуалн мешано)
* Европско ЛК првенство
** 2002 4 сребрени медали (во 400 метри слободен стил, 200 метри пеперутка, 400 метри поединечно мешано, 800 метри слободно)
** 2004 1 Сребрен медал (во 400 m поединечно мешано)
** 2012 1 Сребрен медал, 1 бронзен медал (во 1500 м мешано и во 800 м поединечно мешано)
** 2014 1 Сребрен медал (10 км маратон)
* Европско првенство
** 2002 : 3 златни медали (во 400 метри слободно, 800 метри слободен стил, 200 метри делфин); 1 Сребрен медал (во 400 m поединечно мешавино
** 2003 : 2 златни медали (во 200 метри делфин, 400 метри поединечно мешано), 1 бронзена медал (во 800 метри слободен стил)
** 2004 : 1 златен медал (во 400 метри поединечно мешано)
* 58 пати унгарски шампион.
2 Други интереси
Таа е заинтересирана за различни спортски и физички активности. Таа се обидела мотокрос, скијање, јога, џетски.
Таа ги сака напуштените кучиња и ги поддржува со собирање на текстил и редовно се грижи за нив.
3 Награди
* Унгарски пливач на годината (3): 2002, 2003, 2012
* Крст на заслугите на Република Унгарија - Сребрен крст (2004)
* Најдобар унгарски пливач на долги патеки во годината (1): 2010
* Орден за заслуги на Унгарија - Офицерски крст (2012)
* Награда Хајос Алфред (2012)
* Пливачки списание - Пливач на отворено во годината (1): 2012
* Награда за округот Хајду-Бихар Примија (2012)
* Унгарска спортистка на годината (1) - гласови на спортски новинари: 2012 година
* Пливач на отворено во годината ( ФИНА ) (2012)
* Почесен граѓанин на Дебрецен (2013)
Тимузин Шух

Тимузин Шух (|Timuzsin Schuch, роден на 5 јуни 1985 година) е унгарски ракометар за Ференцварош и унгарската репрезентација.
Тој ја претставуваше својата земја на четири Европски првенства (2010, 2012, 2014, 2016), три Светски првенства (2011, 2013, 2017) и една Олимпијада (2012).
1 Лично
Неговиот татко е Унгарeц, додека неговата мајка е од Монголија. Двојката се запознала во Будимпешта , каде што студирала мајката на Шух.
Неговото име, Тимузин се однесува на неговите монголски корени.
2 Поединечни награди
* Сребрен крст на крстот за заслуги на Република Унгарија (2012)
* Најдобар голман на Лигата на шампионите: 2012/13, 2014/15, 2015/16
Роско Ален

Роско Ален (р. ) е унгарски кошаркар за Шимане Сузано Меџик во Јапонската Б лига. Тој бил на колеџ за кошарка во Универзитетот Стенфорд.
Ален емигрирал во САД од Унгарија на возраст од 12 години и играл кошарка во средното училиште Бишоп Горман во Лас Вегас. Тој го одбрал Стенфорд и играл за кардиналот од 2012 до 2016 година.
Ален играше за тимот на Голден Стејт во Летната лига 2016, а подоцна и со Обрадоиро КАБ во Шпанија.
По кампањата 2016-17, Ален потпиша со Иберостар Тенерифе.
Ален беше член на тимот на Летната лига во Бостон Селтикс во 2017 година.
Габор Часар

Габор Часар (16 јуни 1984) е унгарски ракометар за Кадетен Шафхаузен и унгарската репрезентација.
Тој го направил своето целосно меѓународно деби на 17 јануари 2004 година против Саудиска Арабија. Само неколку дена подоцна тој бил избран за тимот кој ја претставувал Унгарија на Европското првенство во 2004 година. Учествувал на уште четири европски првенства (2006, 2008, 2010, 2012) и вил присутен на три светски првенства (2007, 2009, 2011). Покрај тоа, тој бил член на унгарскиот тим кој завршил на четвртото место на Олимписките игри 2004 и тимот кој завршил на четвртото место на Летните олимписки игри 2012.
1 Достигнувања
* Прва унгарска машка лига :
**''Победник'' : 2011, 2012 година
**''Бронза'' : 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007
* Унгарски Куп :
**''Победник'' : 2011, 2012 година
**''Финалист'' : 2007
* Национална лига :
**''Сребрен медал'' : 2010
* Француски Куп :
**''Полуфиналист'' : 2010
* Куп на Лигата :
**''Полуфиналист'' : 2010
* Купот на победниците на Купот на ЕХФ :
**''Полуфиналист'' : 2002
* Куп на ЕХФ :
**''Полуфиналист'' : 2003 година
* Јуниорско светско првенство :
**''Бронза'' : 2005
2 Поединечни награди
* Златен крст на Крстот за заслуги на Република Унгарија (2012)
* Унгарски ракометар на годината : 2012
3 Наводи
Татра Т6А5

Татра T6A5 е трамвај, кој бил произведуван од 1991 до 1998 година во фабриката ЧКД во Прага, како наследник на трамвајот Татра Т3 и во употреба е до денешни дни.
Татра T6A5 е еднонасочен трамвај. Овој трамвај е одвоен од трамваите Т6А2 за Германија и Т6Б5 за Советскиот Сојуз. Трамвајот има три врати на десната страна. Трамвајот има електрична тиристорска опрема TV3.
1 Технички параметри
* Должина: 14,7 m
* Ширина: 2,5 m
* Висина: 3,165 m
* Тежина на празен вагон: 18,7-19,5 t
* Максимален број патници: 100–115
* Максимална моќност: 4 х 45 kW или 4 × 46,8
* Напон: 600 V DC
* Максимална брзина: 65 км/ч
2 Дистрибуција
Држава, Град, Тип, Година на испорака, Број, Инвентарни броеви,
Брно, T6A5, 1996, 20, 1201-1220,
Острава, T6A5, 1994-1998, 38, 1101-1138,
Прага, T6A5, 1995-1997, 150, 8601-8750,
1998, 1, 8600,
Братислава, T6A5, 1991-2006, 58, 7901-7958,
Кошице, T6A5, 1992-1993, 30, 600-629,
Вкупен број:, 296,
3 Поврзано
* Татра T4
Тивадар Пушкаш

Тивадар Пушкаш де Дитро (унг: Tivadar Puskás de Ditró, анг: Theodore Puskás 17 септември 1844, Пешта - д. 16 март 1893, Будимпешта) бил унгарски изумител, телефонски пионер и пронаоѓач на телефонската централа. Тој исто така бил основач на Телефонот Хирмондо.
1 Животопис
Семејството Пушкаш е од Дитро (денес Харгита, Романија), било дел од унгарскиот благородник Трансилванија. Пушкаш студирал право, а подоцна и инженерските науки. Откако живееле во Англија и работеле за претпријатието за изградба на железници во Варнин, се вратил во Унгарија . Во 1873 година, по повод Светската изложба во Виена, ја основал туристичката агенција Пушкаш, првата туристичка агенција во Средна Европа. По ова, Пушкаш се пресели во Колорадо и станал рудар за злато.
Пушкаш работел на својата идеја за телеграфска размена кога Александар Греам Бел го измислил телефонот . Ова го натера да земе нов поглед на неговата работа и решил да стапи во контакт со американскиот изумител Томас Едисон .
Пушкаш сега почнал да се концентрира на усовршување на својата шема за изградба на телефонска централа. Според Едисон, ''"Тивадар Пушка бил првиот човек што ја предложи идејата за телефонска размена"''. Првата експериментална телефонска размена се засновала на идеите на Пушкаш, а била изградена од страна на Bell Telephone Company во Бостон во 1877 година.
Во 1879 Пушкаш поставил телефонска централа во Париз , каде што ги погледнал европските работи на Томас Едисон во следните четири години. Во Париз тој многу помогнал од неговиот помлад брат Ференц Пушкаш (1848-1884), кој подоцна ја основал првата телефонска централа во Пешта .
Во 1887 година тој ја претставил мултиплекс централата, што била револуционерен чекор во развојот на телефонските централи.
Неговиот следен пронајдок е "Службата за телефонски вести" која тој ја претставил во Пешта, која ги објави вестите и емитуваше програми и на многу начини била претходник на радиото. Според современото научно списание, најмногу 50 луѓе можеле истовремено да го слушаат телефонот на Едисон, ако уште едно лице било поврзано, ниту еден од претплатниците не можел да слушне ништо. Спротивно на тоа, со апаратот на Пушкаш, половина милион луѓе јасно можеа да ја слушнат програмата што доаѓа од размената.
Во 1890 година, Пушкаш добил патент за постапка за спроведување на контролирани експлозии, што бил претходник на модерните техники. Тој експериментирал со оваа технологија кога работел на регулирање на Долниот Дунав.
Пушкаш го регистрирал патентот на технологијата зад телефонскиот весник Телефон Хирмондо во 1892 година, во Канцеларијата за патенти на Австроунгарското Царство, со наслов "Нов метод за организирање и монтирање на телефонски весник". Услугата ''Телефон Хирмондо'' започнала на 15 февруари 1893 година, со околу 60 претплатници. По смртта на Пушкаш на 16 март 1893 година, неговиот брат Алберт Пушкаш го продал претпријатието и правата на патент на Иштван Попер.
Тивадар Пушкаш не добил широко јавно признание за време на неговиот живот. Меѓутоа, во 2008 година, Унгарската народна банка издаде комеморативна монета од 1000 форинти во чест на Пушкаш и 115-годишнината од воведувањето на ''Телефон Хирмондо''.
Роланд Миклер

Роланд Миклер (|Roland Mikler, роден на 20 септември 1984 година) е унгарски ракометар кој игра за Телеком Веспрем и унгарската репрезентација .
1 Достигнувања
*Прва лига:
**''Златен медал'' : 2015, 2016, 2017
**''Сребрен медал'' : 2011, 2012, 2013, 2014, 2018
**''Бронза Медалист'' : 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009
*Унгарски куп:
**''Победник'' : 2015, 2016, 2017, 2018
**''Финалист'' : 2007, 2012, 2013, 2014
* ЕХФ Лигата на шампионите :
**''Финалист'' : 2015, 2016 година
**''Бронза Медалист'' : 2017
* Купот на победниците на Купот на ЕХФ:
**''Полуфиналист'' : 2002
* Куп на ЕХФ:
**''Победник'' : 2014 година
**''Полуфиналист'' : 2003 година
*Младинско првенство:
**''Бронза Медалист'' : 2005
2 Поединечни награди
* Голман на сите ѕвезди на јуниорското светско првенство 2005
*Унгарски ракометар на годината 2014
*Голман на сите ѕвезди на ЕХФ Лигата на шампионите: 2015
3 Наводи
Ѓерѓ Голоман

Ѓерѓ Голоман (2 април 1996) е унгарски професионален кошаркар на Вестчестер Никс од НБА. Тој играл кошарка и за колеџот УКЛА.
1 Средно училиште
Голоман го посетувал средното училиште во Керменд, Унгарија, 3 години, и бил дел од кошаркарската репрезентација на Унгарија. Тој по неговите 19 години, отишил во Флорида со цел да го заврши школувањето.
2 Колеџ
Голоман играл во 35 натпревари во својата сезона на Универзитетот во Калифорнија, Лос Анџелес, со просек од 1,3 бода во 10,8 минути игра. Тој играл во 15 натпревари, во просек од 2,0 бода во 12,1 минути игра. Во својата помлада сезона, тој го направил својот прв старт, започнувајќи 5 натпревари од 35 натпревари од УКЛА во таа сезона. Тој во просек изнесувал 3,7 бода за 11,5 минути. Со заминувањето на Т. Џ. Лиф во драфтот на НБА 2017, Голоман стана почетна сила за Бруинс во 2017-18. Тој играл на 30 натпревари од 33, во просек 7,1 бод и 4,2 скока во 24,4 минути игра.
3 Професионална кариера
Откако влегол во НБА 2018, Голоман потпишал за Лос Анџелес Лејкерс за летната лига, но не го направи последниот договор. Вестчестер Никс го одбрале и потпишале договор со него.
4 Наводи
Ференц Иљеш

Ференц Иљеш (роден на 20 декември 1981 година) е унгарски ракометар кој игра за Татабања и унгарската репрезентација.
1 Кариера
1.1 Клуб
Роден во етничко унгарско семејство, Иљеш почнал да игра ракометот за неговиот роден град. Беше забележан од извидници на Пик Сегед, а талентираниот лев бек потпиша договор со екипата Тиса во 2000 година. Неговите минути за играње беа ограничени во раните времиња, па тој се пресели во РК Макои на заем за да добие повеќе искуство. Се вратил во Сегед како позрел играч и веднаш станал редовен член на тимот.
Тој играше во Сегед до 2007 година, кога се префрли на домашните соперници МКБ Веспрем. Со нив тој го освои Купот на победниците на Купот на ЕХФ во 2008 година. Откако неговиот договор заврши во 2009 година, тој се пресели во Бундеслига на двогодишен договор. Тој ја освои титулата ЕХФ Купот со германската екипа во 2010 година, откако го победи Кадетен Шафхаузен во финалето.
На 14 јануари 2011 беше објавено дека Иљеш потпиша тригодишен договор со неговиот поранешен клуб Веспрем и повторно ќе се приклучи на рекордни шампиони во текот на летото.
1.2 Меѓународен
Дебитираше во унгарската репрезентација на 27 декември 2003 година против Чешка. Неговиот прв голем турнир беше Европското првенство во Словенија во 2004 година. Учествувал на уште четири Европски првенства (2006, 2008, 2010, 2012) и беше присутен на три Светски првенства (2007, 2009, 2011). Неговиот најдобар резултат на меѓународно ниво е четврто место, кое го постигна на Летните олимписки игри 2004 и на Летните олимписки игри 2012.
2 Достигнувања
*Прва лига:
**''Победник'' : 2007, 2008, 2009, 2012
**''Сребрен медал'' : 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2014, 2015
**''Бронза Медалист'' : 2001
* Унгарски куп:
**''Победник'' : 2006, 2009, 2012
**''Сребрен медал'' : 2002, 2003, 2004, 2005, 2007, 2014, 2015
* Купот на победниците на Купот на ЕХФ:
**''Победник'' : 2008 година
* Куп на ЕХФ:
**''Победник'' : 2010, 2014 година
* ЕХФ шампион трофеј :
**''Финалист'' : 2008
3 Поединечни награди
* Златен крст на Крстот за заслуги на Република Унгарија (2012)
4 Наводи
Јанош Сатмари

Јанош Сатмари (25 март 1969) е унгарски ракометен голман кој игра за КШЕ Балатонфиреди.
1 Кариера
Јанош ја започнал својата кариера во неговиот роден град, клубот РК Надудвари. Подоцна, тој играл за РК Дебрецен, пред да се пресели во РК Веспрем, каде што ги постигнал своите најдобри резултати од неговата кариера со пет унгарски првенства и пет титули во Унгарија. Тој исто така играл и во Шпанија, но само по една сезона се вратил во Унгарија. Во моментов игра за КШЕ Балатонфиреди.
Тој е поранешен унгарски интернационалец. Учествувал на пет светски првенства (1993, 1995, 1997, 1999, 2003) и на четири европски првенства (1994, 1996, 1998, 2004). Тој играл и на Летните олимписки игри 1992, каде што унгарската репрезентација завршила на седмо место, и на Летните олимписки игри 2004, каде што тимот го освоил четвртото место.
Тој ѝ помогна на репрезентацијата како голмански тренер за време на подготовките за европското првенство 2010.
2 Поединечни награди
* Унгарски ракометар на годината : 1998
3 Приватен живот
Тој има ќерка, Ана (1993 година), која го следи патот на таткото и игра како ракометен голман.
4 Наводи
Лукач Боле

Лукач Боле (|Lukács Bőle, роден на 27 март 1990) — унгарски професионален фудбалер кој игра за Ференцварош како лево крило.
1 Клупска кариера
Откако ја играл целата своја кариера за Капошвар, Боле се преселил во романскиот клуб Политехника Јаси. На 26 јуни 2014 година потпиша едногодишен договор со клубот Лига I. На 7 април 2015 Лукач постигна многу важен гол против Динамо Букурешт за да му помогне на својот тим да победи со 1-0.
На 12 јуни 2017 година, Боле потпиша договор со клубот Немзети Бајноксаг I, Ференцвароши. Времетраењето на договорот не беше откриено од клубот, иако се покажа дека Ференцварош го потпишал Боле бесплатно, бидејќи неговиот договор истекувал со Политехника Јази.
Иштван Пастор

Иштван Пастор (5 јуни 1971) е унгарски ракометар, кој игра за тумот КШЕ Балатонфиреди во унгарската национална лига во ракомет.
1 Кариера
1.1 Клуб
Од 1993 до 2008 година играл за РК Веспрем, еден од најуспешните унгарски клубови. За време на тој период, тој освоил дванаесет унгарски првенства и единаесет титули во унгарскиот куп. Тој исто така се појавил во финалето на континенталниот куп. По неуспехот против РК Бидасоа во финалето на Купот на победниците во 1997 година и изгубиле за три гола разлика во вкупниот резултат против Магдебург во ЕХФ Лигата на шампионите по пет години подоцна, тој конечно ја крунисал својата кариера во Веспрем со Купот во 2008 година. Неколку месеци подоцна, летото 2008 година се пресели во КШЕ Балатонфиреди.
Тој е поранешен унгарски интернационалец. Учествувал на три светски првенства (1993, 1997, 2003) и четири европски првенства (1994, 1996, 1998, 2004). Тој исто така се натпреварувал на Летните олимписки игри 2004, каде што унгарскиот тим го освоил четвртото место.
Тој играл за Светската селекција во 2005 година против Русија и му помогнал на тимот со четири гола за да победи на натпреварот со 37-33.
2 Несреќата со моторот
На 29 септември 2010 година, кога го возел својот мотор Дукати до центарот на градот, Пастор удрил пешак на уличен премин. Тој паднал, но претрпел само мали повреди. 80-годишниот човек кој бил погоден, умрел на самото место. Пастор првично бил осуден од страна на судот на осум месеци затвор и да плати парична казна од 334.397 унгарски форинти (приближно 1.250 евра). Сепак, тој ја обжалил одлуката, а на 20 јануари 2011 година казната била укината.
Сепак, судот подоцна ја потврдил пресудата на 28 ноември 2011 година и покрај затворањето, Пастор имал забранет да вози пет години и се обврзал да ги плати судските трошоци. Пастор ја признал својата вина во судот и ја изразил својата решеност да се грижи за вдовицата на починатиот.
3 Достигнувања
* Прва национална унгарска лига :
**''Победник'' : 1994, 1995, 1997, 1998, 1999, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2008
* Унгарски Куп :
**''Победник'' : 1994, 1995, 1996, 1998, 1999, 2000, 2002, 2003, 2004, 2005, 2007
* ЕХФ Лигата на шампионите :
**''Финалист'' : 2002
* Купот на победниците на Купот на ЕХФ :
**''Победник'' : 1992, 2008
**''Финалист'' : 1993, 1997 година
* ЕХФ шампионски трофеј :
**''Финалист'' : 2002, 2008
4 Наводи
Црква „Св. Недела“ - Малкоец

Света Недела — главна селска црква во селото Малкоец.
1 Местоположба
Црквата е сместена во средишниот дел на селото.
2 Историја
Црквата била започната да се гради во 1996 година, а била осветена во 2004 година од страна на митрополитот г. Тимотеј. Ѕидарските работи се дело на Војо Миладиноски од Кичево, додека фрескоживописот во црквата е насликан од Драган Ристески од Охрид.
3 Галерија
4 Поврзано
* Кичевско архијерејско намесништво
* Втора кичевска парохија
* Малкоец
Михај Томпа

Михај Томпа (28 септември 1819 - 30 јули 1868), бил унгарски лириски поет, калвинистички министер и член на Унгарската академија на науките. Заедно со Јанош Арањ и Шандор Петефи, тие го формирале триумвиратот на младиот голем поет на унгарската народна литература од 19 век.
1 Животопис
Студирал право и теологија во Шарошпaтак, а потоа и во Будимпешта; и по многу превратности, на возраст од триесет години го прифатил местото на протестантскиот министер во Беџе, мало село во неговата родна земја, оттука, за две години, тој се преселил во Келемер, а четири години подоцна во Хава, во округот на Боршод, каде што останал до неговата смрт.
На возраст од дваесет и четири години Томпа ги објави своите први песни во ''Атенеум'', кои наскоро му донеле висока репутација. Неговиот прв том, „Фолк-легенди и фолк-приказни“ (''Népregék, népmondák''), во 1846 година, постигнал голем успех, а истото може да се каже за првиот том од неговите ''песни'' во 1847 година.
Учествувал во Унгарската револуција од 1848, дејствувајќи како капелан на волонтерите од неговата област и гледајќи неколку битки; но несреќното затворање на таа херојска борба го замолчило неговото поетско венче за многу време, а кога во 1852 и 1853 година се откажал од својата патриотска болка во некои маестрални алегории за состојбата на угнетената Унгарија, двапати бил уапсен од австриските власти. Тој се оженил со Емилија Жолдош во 1849 година.
Откако бил пуштен на слобода, ја објавил збирката песни „Легенди на цвеќињата“ (''Virágregék''), колекција на песни кои покажуваат голема имагинација и љубов кон природата. Набргу по ова, тој станал угнетуван со меланхолија и ја напуштил оваа гранка на поезијата. Тој објавил три тома на проповеди, кои, според неговиот биограф, Кароj Сас, протестантски бискуп од Будимпешта, се меѓу најдобрите во унгарската литература и позитивно ќе се споредат со оние на Робертсон, Моно или Паркер. Неговите собрани поетички дела биле објавени во Будимпешта во 1870 година, а повторно и во 1885 година.
2 Личен живот
Се оженил со Емилија Жолдош со која имал два сина.
3 Наводи
; Наведи извор
*
Адренергичен рецептор

Адренергичните рецептори или адренорецептори се цел на катехоламините како норадреналин (норепинефрин) и епинефрин (адреналин), но и на голем број лекови како бета блокатори, β<sub>2</sub> агонисти и α<sub>2</sub> агонисти, кои се користат во третманот на висок крвен притисок и астма. Иако допаминот е катехоламин, тој се поврзува за други рецептори.
Постојат две главни групи на адренорецептори, α и β, со вкупно 9 поттипови.
Атила Фиола

Атила Фиола (роден на 17 февруари 1990 година) — унгарски фудбалер кој моментално игра за ФК Мол Види.
1 Клупска кариера
На 31 август 2016 година тој потпиша договор со клубот Немзети Бајнокса I.
2 Клуб статистика
Фиола беше избран за екипата на Унгарија во 2016 година.
На 14 јуни 2016 година, Фиола играше на првиот натпревар од групата со победа над Австрија со 2: 0 на натпреварот за Европска фудбалска лига на Евро 2016 на фудбалскиот фудбал во Франција.
Репрезентација, Сезона, Апликации, Цели
Унгарија, 2014, 3, 0
2015, 9, 0
2016 година, 7, 0
Вкупно, 19, 0
Андреја Ѓармати

Андреа Ѓармати (|Andrea Gyarmati, родена на 15 април 1954 година) е пензионирана унгарска пливачка. Таа се натпреваруваше на Олимписките игри во 1968 и 1972 година на вкупно осум дисциплини и освои две поединечни медали во 1972 година; во 1972 година таа постави светски рекорд во 100 метри делфин во полуфиналето. Таа исто така освои четири медали на Европското првенство 1970 година. За овие достигнувања таа била назначена за унгарски спортист на годината во 1970-1972 година.
Нејзината мајка и тренер Ева Секели била олимписки шампион во 1952 година, а нејзиниот татко Дешо Ѓармати била олимписки шампион во ватерполо. Гирмати се омажила, а подоцна се развела со Михали Хеш, олимписки шампион во кану. Во 1995 година, по нејзините двајца родители, таа била примена во Меѓународната пливачка сала на славните.
Тамаш Дарниј

Тамаш Дарниј (роден на 3 јуни 1967 година во Будимпешта) е унгарски пензиониран пливач. Многумина сметаат дека е еден од најдобрите пливачи во историјата. Тој освоил четири златни медали на две Олимписки игри (1988 и 1992) и бил непобеден во поединечните дисциплин од мешано од 1985 до неговото пензионирање во 1993 година. Тој е првиот пливач што некогаш пливал 200 метри мешано (долга патека) за помалку од 2 минути.
1 Кариера
Најверојатно еден од најголемите пливачи во мешано на сите времиња, Тамаш Дарниј доминирал во својата специјалност помеѓу 1985 и 1993 година. Тој ја освои двојната медаља од 200/400 м на Олимпијадата 1988 и 1992 година, на Светското првенство 1986 и 1991 година и на Европското првенство 1985, 1987 и 1989 година. Тој, исто така, освои европска титула во 200 метри делфин и светска бронза на истиот настан.
Тинејџерскииот талент, Дарниј требало да се натпреварува на Олимписките игри во 1984 година, но бојкотот на Источна Европа и личната несреќа го спречија ова. Тој бил погоден од снежна топка во левото око, што го остави слеп на едното око. Откако се опоравил, тој започнал непобедлива низа во мешано што траеа од 1985 до 1993 година. За време на тој период, тој го подобри светскиот рекорд во двате мешани дисциплини трипати. По неговата конечна европска титула во 1993 година (400 мешано), тој се пензионирал и водел со спортско училиште во Будимпешта.
Тој беше прогласен за Машки светски пливач на годината во 1987 и 1991 година од страна на магазинот ''Светот на пливањето''. Тој беше избран за унгарски спортист на годината во 1986, 1987, 1988, 1990 и 1992 година за неговите достигнувања.
Соб

Соб (|Szob, |Soba) — град во северна Унгарија. Соб е град во округот Пешта.
Според податоците од 2008 година, градот имал 2.971 жител.
1 Локацијата на градот
Градот Соб е сместен во северниот дел на Унгарија, на државната граница со Словачка, од која се разграничува граничниот премин Ипељ. Соб е оддалечен околу 75 километри северно од главниот град Будимпешта.
Соб всушност е формирана на устието, каде што Дунав се влева во помалата река Ипељ. Устието од 1918 година е најниска точка на Словачка на Дунав. Тој е спротивно од реката што се граничи со Унгарија и Словачка, а Дунав токму во Соб целосно влегува во територијата на Унгарија.
Соб се наоѓа во северниот дел на Панонската Низина, на влезот на Вишеградската клусура на Дунав. Надморската височина на градот е околу 110 м. Северно од градот се издигнуваат најјужните планини Татри.
2 Галерија
Бољ

Бољ (|Bóly, |Boja, |Bohl) — град во Унгарија. Бољ се наоѓа во рамките на округот Барања. Градот има 4.002 жители според податоците од 2010 година.
Во Бољ има малцинска самоуправа на српското малцинство во Унгарија.
1 Местоположба
Бољ се наоѓа во јужниот дел на Унгарија, во близина на државната граница со Хрватска, која е на 12 километри јужно од градот. Од првиот голем град, Печ, градот е оддалечен околу 35 километри југоисточно.
Градот се наоѓа во централниот дел на Панонската Низина, во историскиот регион Барања. Населбата се наоѓа на приближно метар надморска височина, а околината е рамничарска.
2 Историја на Србите во градот
Во 1724 година во градот имало околу 30 српски православни семејства. Во 1747 година дотогашната Српска Боја била преименувана во Германска Боја. Таа ја потиснала државната власт на Србите во корист на Германците.
Во 1855 година живееле 2.028 жители. Постоела 1 католичка црква. На почетокот на 20 век, саеми се одржале пет пати годишно: 6 јануари 16 мај 25 јули, 3 септември и 20 октомври.
Во 1905 година имало 34 православни жители.
3 Население
Демографија
Населението на Бољ денес е главно унгарско, но исто така живеат и припадници на малцинските народи: Германци (16,5%), Хрвати (0,5%), Срби (0,2%), Роми. Малата српска заедница има локална самоуправа, една од дваесетте активни локални самоуправи на српското малцинство во Унгарија.
4 Галерија
Адам Фењвеши

Адам Фењвеши (1 јануари 1996 година во Егер ) — аматерски средношколски унгарски фудбалер кој во моментов игра за Егри .
1 Клупска статистика
Клуб, Сезона, Лига, Куп, Лигашки Куп, Европа, Вкупно
Наст, Голови, Наст, Голови, Наст, Голови, Наст, Голови, Наст, Голови
Егер
2012-13, 1, 0, 0, 0, 0, 0, 0, 0, 1, 0
Вкупно, 1, 0, 0, 0, 0, 0, 0, 0, 1, 0
Кариера Вкупно, 1, 0, 0, 0, 0, 0, 0, 0, 1, 0
''Ажурирани за игри што се играат од 2 јуни 2013 година.''
Битолски триод (роман)

:''За другите значења на поимот видете ја страницата за појаснување.''
Битолски триод – македонски роман напишан од Владимир Костов. Романот за прв пат бил издаден во 1994 година, а второто издание го доживеал во 2017 година во едицијата „Современа македонска проза“ на издавачката куќа „Силсонс“.
1 Содржина
На страниците на овој роман дадена е панорама на Битола во виорот на Првата светска војна. Артилеријата на Централните сили, предводена од германската војска, вкопана на пелистерските падини, деноноќно го бомбардирала градот цели две години. Притоа биле употребени и бојни отрови, населението било десеткувано, а градот скоро целосно разурнат.
2 Поврзано
* Владимир Костов
* Македонска книжевност
Адам Ковачиќ

Адам Ковачиќ (|Ádám Gergely Kovácsik, роден на 4 април 1991 година во Будимпешта) — унгарски фудбалер кој игра како голман за клубот МОЛ Види.
1 Кариера
Ковачиќ ја започнал кариерата како младински играч од Хонвед ФК во Будимпешта. Во 2002 година тој се преселил во Ferencvárosi TC. Во својата втора година од Ференцварош, Ковачиќ го освои божиќниот куп пред младинските страни на АС Милан и ФК Барселона. Во 2006 година, тој бил член на тимот кој го освои европското финале на Најк Премиер купот, еден од најпрестижните турнири во помладите категории. За неговите настапи во таа година, му беше доделена наградата Тибор Симон, награда наречена по поранешниот голман на Ференцварош, кој му ја дадваат на поединецот кој го покажал најприсутниот приказ во текот на целата сезона.
Следната година Ковачиќ потпишал за Реџина Калчо. Иако дебитирал за јужната италијанска страна на 30 мај 2010 година против ФК Албино Лефе како задоцнета замена, Ковачиќ останал само резервен играч до заминувањето на првиот голман Кристијан Пуџиони во летото 2011 година. Почнувајќи од сезоната 2011-2012, Ковачиќ добил повеќе минути за играње и постигнал неколку одлични перформанси.
Во зимскиот трансфер во 2012, Реџина го позајмил Адам на италијанската трета лига Фолињо.
Во следната сезона, тој бил позајмен во тимот на третата дивизија Павија.
На 13 јули 2013, официјално било објавено дека Ковачиќ ќе ја одигра сезоната со Серија Б од Карпи. Тој го имал своето деби во Купот на Италија против неговиот мајка-клуб Реџина, на загуба од 1-0. Тој го одигра својот прв натпревар во неговиот нов клуб, во Серија Б, против Тернана.
Во летото 2014 година, Ковачиќ се вратил во Реџина во Лега Про.
Ковачиќ ја претставувал Унгарија уште од најраното време. Неговиот најдобар резултат на меѓународната сцена дојде на Светскиот куп во ФИФА У-20, каде што го освои бронзениот медал.
Club, Season, League, Cup, Europe, Total
Apps, Goals, Apps, Goals, Apps, Goals, Apps, Goals
Reggina
2009–10, 1, 0, 0, 0, –, –, 1, 0
2010–11, 0, 0, 2, 0, –, –, 2, 0
2011–12, 11, 0, 1, 0, –, –, 12, 0
2014–15, 28, 0, 1, 0, –, –, 29, 0
Total, 40, 0, 4, 0, –, –, 44, 0
Foligno
2011–12, 11, 0, 0, 0, –, –, 11, 0
Total, 11, 0, 0, 0, –, –, 11, 0
Pavia
2012–13, 27, 0, 0, 0, –, –, 27, 0
Total, 27, 0, 0, 0, –, –, 27, 0
Carpi
2013–14, 18, 0, 1, 0, –, –, 19, 0
Total, 18, 0, 1, 0, –, –, 19, 0
Videoton
2015–16, 7, 0, 1, 0, 0, 0, 8, 0
2016–17, 33, 0, 0, 0, 6, 0, 39, 0
2017–18, 32, 0, 0, 0, 8, 0, 40, 0
2018–19, 15, 0, 0, 0, 12, 0, 27, 0
Total, 87, 0, 1, 0, 26, 0, 114, 0
Career Total, 183, 0, 6, 0, 26, 0, 215, 0
2 Почести
* ФИФА У-20 Светско првенство :
** Трето место: 2009
3 Награди
* Тибор Симон награда (2006)
Папа (Унгарија)

Папа (|Pápa) — град во Унгарија. Папа е втор по големина град во округот на Веспрем.
Според податоците од 2008 година градот има 32.617 жители.
Градот Папа е познат по своите добро сочувани стари градски јадра.
Папа има голем историски центар, со реновирани куќи, кафулиња и музеи на резиденцијата, вклучувајќи го и Музејот за сино боење (Kékfestő Múzeum), формиран во поранешна фабрика која произведува облека и други текстили обоени со индиго сина под уникатен метод.
Градот е познат по своите термални бањи, особено новоизградениот комплекс за пливање, палатата на семејството Ештерхази, неговата голема римокатоличка црква и калвинистичкото средно училиште; градот е важен религиозен центар. Исто така може да се пофали со голем парк во близина на центарот на градот.
Градот е главен центар на трговијата со вината на винскиот регион Сомло. Папа бил административен регионален капитал од 1945 до 1983 година.
1 Географија
Градот Папа се наоѓа во северозападниот дел на Унгарија. Градот е околу 130 километри западно оддалечен од Будимпешта. Градот се наоѓа во северозападниот дел на Панонската Низина на ободите на островската Бакоњска планина.
2 Население
Според проценките од 2017 година, во градот имало 30.561 жител.
+Демографија, 1990, 200, 2011, 2017
33 846, 33 549, 31 845, 30 561
3 Партнерски градови
*Ковасна
*Швецинген
*Горлице
*Кампен
*Казалекио ди Рено
*Лучењец
*Лајнефелд
4 Галерија
Претставка

Претставка или префикс – јазичен елемент што се додава на почетокот на зборот и со него образува нов збор. На пример, кога претставката „''не''“ се додаде на зборот „''среќен''“ се добива зборот ''несреќен''.
1 Примери на претставки
*''без'', ''бес'' – безимен, безбожник, бескаматен, бесконечност
*''из'', ''ис'' – изарчи, избања, исее, исекне
*''меѓу'' – меѓукат, меѓувреме
*''на'' – наспие, наглув
*''над'', ''нат'' – надвика, надвисне, наталка, натажи
*''против'' – противвредност, противкандидат
2 Поврзано
* Македонски претставки
* Латински претставки
* Грчки претставки
Јозеф Катона

Јозеф Катона (, Кечкемец - , Кечкемет) — унгарски драматург и поет , творец на унгарската историска трагедија ''Банк бен'' .
1 Животопис
Јозеф Катона е роден и умрел во Кечкемет . Студирал на Универзитетот во Пешта како адвокат, а во исто време учествувал во театарскиот живот на главниот град: тој бил глумец , напишал неколку драми, а исто така ги превел и адаптирал германските мелодраматични дела за унгарската сцена . Безнадежно ја сакал водечката унгарска глумица, г-ѓа Дери , но таа никогаш не ја препознаваше оваа љубов.
Јозеф Катона го напишал ''Банк Бан'' , неговата најважна драма за литературен натпревар организиран од периодиката на Колозввар во 1815 година. Конкуренцијата барала историска драма со унгарско потекло. Резултатот од натпреварот бил разочарување за Катона: неговиот ''Банк Бан'' воопшто не бил споменат. Тој ја препишувал претставата и ја објавил приватно во 1820 година, но останал незабележан до средината на 1830-тите. Се вратил во својот роден град Кечкемет. Во последните десет години од својот живот, тој повеќе не пишувал за сцената. Катона умрел на 16 април 1830 година, од срцев удар пред неговата канцеларија.
2 Работи
*''Aubigny Clementina'' , 1813
*''Зиска'' , 1813
*''Jeruzsálem pusztulása'' , 1814
*''A rózsa, vagy a tapasztalatlan légy a pókok között'' , 1814
* (унгарски текст), 1815; конечна верзија, 1819
3 Банк бан
Приказната била за Бенк, вице-комесар назначен од кралот Андреј II (1205-35), додека кралот бил далеку од неговите странски походи. Банк се вмешал во заговор против германската жена на кралот; тој се обидувал да го спречи бунтот, но, конечно, тој е човекот што ја убил кралицата. Неговата причина за убиството била политичка и лична во исто време: кралицата Гертруда учествувала во заговор за заведување на сопругата на Банк. Комплексниот карактер на Банк и длабокиот конфликт помеѓу службата и личната тага го прават Бенк Бан една од најдобрите унгарски драми. Напишано е во времето кога интелектуалците на земјата се спротивставувале на хабсбургскиот апсолутизам , а драмата е за средновековните времиња кога благородништвото на Унгарија се борело против странските узурпатори, така што драмата била на црната листа од страна на владата. Во 1848 година, во вечерните часови на 15 март, Унгарскиот народен театар закажал изведба на Банк Бан. Тоа бил симболичен настан, дел од унгарската револуција.
4 Библиографија
* Јозеф Катона: Бенк банан (Преводот), преведен од Бернард Адамс и Калман Руткеј ; предговор напишан од Ласло Ороз - Будимпешта : Akad. К., полицаец. 2003 година.
5 Поврзано
* Bánk bán , опера од Ференц Еркел
* Банк Бан (филм) , филм од 1914 година од Мајкл Кертиз
Вишеград (Пешта)

Вишеград (|Visegrád ; |Vyšehrad) е мал град во округот Пешта во Унгарија. Се наоѓа северно од Будимпешта на десниот брег на Дунав. Во градот, во 2001 година живееле 1.654 жители. Вишеград е познат по остатоците од раната ренесансна на летната палата на унгарскиот крал Матија Корвин и средновековната тврдина.
1 Етимологија на името
Името Вишеград е од словенечко потекло и значи „горна тврдина" или „горна населба/ град/ утврдување“. Постои град со слично име во Босна и Херцеговина, Вишеград, а исто така и мало населено место во Тексас, Вишехрад, веднаш до Халетсвил. Едно германско архаичнo име за Вишеград е Плинтенбург.
2 Историја
Во 11 век, кралот Андрија се вратил од Русија, од егзил, со неговата сопруга Анастазија. Тој основал манастир околу 1056 година во денешниот Вишеград, посветен на св. Андриј Првозван, и го доверил на православните монаси од Василиј. Латините беа привремено потиснати од православните свештеници. Овој манастир постоел до доаѓањето на Турците во овие подрачја, што оставиле пустош зад себе.
Во 1886 година, на еден вис покрај Дунав, се виделе рушевините на кралскиот град Вишеград. Во неговото подножје, унгарскиот воен офицер Гергели живеел во една куќа, кој во 1849 година положил оружје во Вилагос. Тој бил омразен од неговите сонародници, поради неговата наводно измамлива положба. Во рамките на ѕидовите имаше т.н. кулата на "Соломон", во која кралот Владислав I од Унгарија, го уапсил својот братучед Соломон.
Во Вишеград со задоволство престојувале унгарските кралеви како Карло Роберт, Матија Корвин - "кралот Матијаш" и Лудвиг. Лудвиг Велики се оженил со Јелисавета, ќерка на Стефан II Котроманиќ, босанска забрана. Тоа било 1358 година во неговиот "романтичен" замок во Вишеград. Во таа прилика тој се обврзал да го заштити Дубровник. Од тогаш, за граѓаните на Дубровник се создадени услови за слободна трговија во Дунавскиот регион.
Унгарскиот крал Карло III умрел во 1385 година, истата година кога бил крунисан, во Вишеград. По наредба на младата и старата кралица, го убил најмениот убиец Граф Форгач. Градот Вишеград го осовил австрискиот император 1684 година, на Дунав.
3 Србите во Вишеград
Според државниот попис од 1900 година во Вишеград, само еден српски православен граѓанин бил регистриран во округот Пешта. Парохијската гранка не е организирана овде.