procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Револуционерен пат (филм)

Револуционерен пат (|Revolutionary Road) е американски филм на Сем Мендес од 2008 година. Филмот е адаптација на истоимениот роман на Ричард Џејтс од 1961 година.
1 Синопсис
Ејприл и Френк Вилер се млада, брачна двојка која со своите деца живее во периферијата на Конектикет, во средината на 50-тите години. Нивната самоувереност и лажно задоволство од личниот живот е само обична маска зад која се кријат многу поголеми фрустрации, поради неможноста да се чувствуваат исполнето од врската и кариерата. Френк е заглавен и незадоволен од својата канцелариска работа, а Ејрпил е домаќинка, која сè уште не може да ја прежали пропаднатата глумечка кариера. Решени да сменат нешто во своите животи и да им докажат на сите дека се поинакви, посупериорни од тие што живеат во нивна близина, планираат преселба во Франција, за каде што се надеваат дека ќе ги исполнат своите соништа. Но, не се свесни дека сепак многу ризикуваат...
2 Критики
Брилијантно одглумен и емотивно многу силен. Овој филм е привлечна адаптација на популарниот роман на Ричард Џејтс. Така гласи консензус критиката на мрежното место ''Ротен Томатоес'', но мораме сите да признаеме дека очекувавме многу повеќе од оцена од 68%. За тоа, излега, главен виновник е Сем Мендес бидејќи вака пишуваа медиумите – ‘Филмот е едноставно предолг, пренапорен и премногу мелодраматичен.’ (Arizona Republic), ‘Сјајна глума, но досадна режија.’ (Boston Globe). Но негативните критики сепак се во помал број, а кога станува збор за позитивните, повеќето од нив тврдат дека се работи за ремек-дело.
3 Глумечка екипа
Глумци Ликови
Кејт Винслет, Ејприл Вилер
Леонардо ДиКаприо, Франк Вилер
Кети Бејтс, Хелен Гинингс
Кетрин Хан, Мили Кембел
Дејвид Харбор, Шеп Кембел
Мајкл Шенон, Џон Гивингс
4 66то изданиеЗлатен Глобус
Најдобар драма филм - номиниран
Најдобра главна глумица во драма (Кејт Винслет)– победник
Најдобар главен глумец во драма (Леонардо ДиКаприо) – номиниран
Најдобар режисер во драма (Сем Мендес) - номиниран
Знаме на Општина Битола

Знамето на Општина Битола било усвоено на 21 март 2006 на свечена седница на Советот на Општина Битола.
1 Опис
Тоа се состои од поле со бела боја, во чие средиште се наоѓа грбот на општината. Грбот на општината ги симболизира богатата и длабока историја на Битола а црвено–златниот штит ја претставува современа Битола, подемот на нејзината урбана, духовна и материјална култура. Воедно со својата визуелна стуктура асоцира и на осончаните врвови на пелистерските молики и пелагониското златно класје. Со својот сферичен долен дел грбот асоцира на белиот амфитеатар во Хераклеја. Белата боја е метафора на моралната чистота и етиката.
2 Поврзано
* Општина Битола
* Грб на Општина Битола
* Знамиња на општините во Македонија
Франсиско Писаро

Франсиско Писаро, често наречен Франциско Пизаро (шпански: ''Francisco Pizarro González, 1st Marqués de los Atabillos'') — шпански конквистадор, освојувач на империјата на Инките и основач на Лима, денешниот главен град на Перу. Роден е во Трухиљо, Шпанија. Во 1502 година заминува кон новите земји со цел да си ја проба среќата. Некое време живее на островот Хиспаниола (денешни Хаити и Доминиканската Република) потоа се приклучува на колонијата Дариен во Панама. Околу 1520 година во Панама пристигнале гласини за некоја земја на југот која била богата со злато и сребро. Во 1522 година била пратена првата експедиција на југ кон инките, а неа ја предводел Паскуал де Андагоља. Оваа земја го заитересирала Писаро кој формирал своја експедизција и отпловил кој југ.
1 Прва експедиција
Од Панама отпловил на 13 септември 1524 година, со 80 луѓе и 40 коњи. Оваа експедиција завршила со неуспех бидејќи допатувал само до Колумбија, каде не можел да го снабди екипажот со доволно храна, поради тоа тој одлучил да се врати во Панама.
2 Втора експедиција
Две години по првата експедиција Писаро формирал нова и се упатил кон југ. На почетокот не му било дозволувано да отпатува но успеал да го убеди гувернерот на Панама. Од Панама Писаро отпатувал со 160 луѓе и неколку коњи. Пристигнал до реката Сан Хуан многу појужно од првиот пат. Тука се разделил со Алмагро. Писаро продолжил да го испитува брегот а додека Алмагро отпатувал кон Панама во потрага по повеќе луѓе. Истражувајќи забележал сплав на некој индијанец полн со ткаенини и злато, и го заробил сплавот. Пловејќи сè повеќе на југ на брегот забележувал сè повеќе индијанци, поради несигурноста не го напуштал бродот.
Во меѓу време во Панама го смениле гувернерот. Новиот гувернер на Алмагро не му одобрувал ново патување и му наредил на Хуан Тафур да го врати Писаро во Панама. Писаро ја одбива таа наредбата и со 13 свои војници 6 месеци престојува во Перу каде гостопримливо бил примен од доморотците.
По некое време Писаро се вратил во Панама повторно да го замоли гувернерот да му даде одобрение за поход кон новата земја на југ. Гувернерот го одбил тоа барање и Писаро се упатил кон Шпанија да го замоли кралот да му одобри истражување и освојување на новата земја. Кралот му го одобрил тоа и Писаро се упатил кон таа земја.
3 Освојувањето на Земјата на Инките
Во 1532 година Писаро се истоварил на брегот на Еквадор каде собрал голема количина на злато. Тука се судрил со доморотците во таа битка загинале 3 шпанци и 400 доморотци. Од таму се упатил кон внатрешноста на земјата. При неговото навлегување во новата земја се сретнал со Атахуалпа (цар на Инките) и му наредил да се предаде. Откако овој не се предал Писаро го нападнал и го заробил. Од Атахуалпа добил големо богатство и покрај тоа што му ветил дека ќе го пушти тој го убил.
По освојувањето на Куско му пишал на кралот дека ја освоил земјата на Инките. Во 1535 година во земјата на Инките го основал градот Лима кој денес претставува главен град на Перу. Во 1541 година Писаро бил убиен од страна на поддржувачите на Диего Алмагро II.
Епоха (астрономија)

Во астрономијата, епоха е момент од време што се користи како точка за одредување на орбитата на едно небесно тело. Обично, епоха е моментот кога е забележана ѕвездата.
Јулијанската година, која е наречена така по Јулиј Цезар (100 п.н.е. — 44 н.е.), е година која содржи точно 365,25 дена. Јулијанската година 2000 започнува на 1 јануари 2000 година во точно 12:00 часот. Почетокот на јулијанската година се запишува со претставката 'J' и наставката '.0', на пример: 'J2000,0' за почетокот на јулијанската година 2000.
Астрометрија

Астрометрија е гранка на астрономијата која се однесува на прецизно мерење и објаснување на позициите и движењата на ѕвездите и останатите небесни тела. Иако еднаш е наречена „езотерична“ и не многу корисна, сепак информациите што се добиваат преку астрометрија денес се многу важни за истражувањата на кинематиката и физичкото потекло на нашиот Сончев Систем и нашата галаксија, Млечен Пат.
1 Поврзано
* Астрономија
* Ѕвезда
Вонсончева планета

Вонсончева планета (вонсончева планета или ''екстрасоларна планета'') — планета надвор од нашиот Сончев Систем, која кружи околу некоја ѕвезда. До откриена е вкупно вонсончева планета. Најголемиот дел од нив се откриени преку набљудување на брзината на ѕвездите и некои други посредни методи, а не преку непосредно набљудување. Повеќето откриени вонсончеви планети се огромни гасовити џинови, налик на Јупитер. Скорешните откритија на многу помали светови укажуваат на тоа дека не толку сјајните карпести планети се побројни од гасовитите џинови.
Најблиската вонсончева планета до Земјата е Алфа Кентаур Bb откриена во 2012 г. Најмалата досега откриена е Кеплер-37b во соѕвездието Лира и е малку поголема од Месечината.
0.1 Списоци
* Список на вонсончеви планети
0.2 Класификации
* Пулсарска планета
* Суперземја
* Ексцентричен Јупитер
* Гасовит џин
* Земјена планета
* Океанска планета
* Пустинска планета
0.3 Системи
* Двоен систем
* Хипотетичка планета
* Самотна планета
* Планетарен систем
* Егзомесечина
0.4 Населеност
* Планетарна населеност
* Вонземски живот
* Вонземска вода
0.5 Студии
* Егзопланетологија
* Астробиологија
0.6 Астрономи
* Geoffrey Marcy — co-discoverer with R. Paul Butler of more exoplanets than anyone else
* R. Paul Butler — co-discoverer with Geoffrey Marcy of more exoplanets than anyone else
* Debra Fischer — co-discoverer with Geoffrey Marcy and R. Paul Butler of more exoplanets than anyone else
* Aleksander Wolszczan — co-discoverer of PSR B1257+12B and C, the first ever discovered exoplanets, with Dale Frail
* Dale Frail — co-discoverer of PSR B1257+12B and C, the first ever discovered exoplanets, with Aleksander Wolszczan
* Michel Mayor — co-discoverer of 51 Pegasi b, the first ever discovered exoplanet orbiting a Sun-like star, with Didier Queloz
* Didier Queloz — co-discoverer of 51 Pegasi b, the first ever discovered exoplanet orbiting a Sun-like star, with Michel Mayor
* Stephane Udry — co-discoverer of Gliese 581c, the most Earth-like planet
0.7 Опсерватории
* Начини на откривање на вонсончеви планети
* Geneva Extrasolar Planet Search
* Anglo-Australian Planet Search
* California & Carnegie Planet Search
* Systemic (amateur extrasolar planet search project)
* HATNet Project (HAT)
* Trans-Atlantic Exoplanet Survey (TrES)
* SuperWASP (WASP)
* XO Telescope (XO)
* Optical Gravitational Lensing Experiment (OGLE)
* СЕТИ (Потрага по вонземска интелигенција)
0.8 Мисии
* COROT
* Кеплер — launch in 2009
* PEGASE — launch between 2010-2012
* Мисија за вселенска интерферометрија
* Мисија „Нови светови“
* Пронаоѓач на земјовидни планети
* Дарвин (проект на ЕСА)
1 Поврзано
* Енциклопедија на вонсончеви планети
2 Наводи
*
Убанги

Убанги (француски: ''Oubangui'') e крупна притока на реката Конго во Централна Африка. Се смета дека започнува со спојувањето на реките Бому и Уеле, тече западно околу 350 км, потоа се спушта југозападно, поминува низа Банги, и потоа тече околу 500 км до Конго. Реката е долга околу 1120 километри.
Заедно со реката Конго, претставува важна транспортна артерија за речни бродови помеѓу Банги и Бразавил.
Од нејзиниот почеток па сè до 100 км под Банги, Убанги ја дефинира границата помеѓу Централноафриканската Република и Демократската Република Конго. Понатаму, ја формира границата помеѓу ДР Конго и Република Конго и се влева во реката Конго.
Предложен е план за да се пренасочат водите на Убанги кон реката Шари, која се влева во езерото Чад. Според планот, водата од Убанги би го ревитализирала езерото и би овозможила подобри животни услови преку рибарство и подобро земјоделство за десетици милиони централни Африканци и Сахелијанци. Меѓубасенски водни трансферни шеми биле предложени во 80-тите и 90-тите од страна на нигерискиот инженер Џ. Умолу (ZCN Scheme) и италијанската фирма Бонифика (Transaqua Scheme). Во 1994, Комисијата за басенот на езерото Чад предложила сличен проект, и на самитот во март 2008, претседателите на земјите членки на Комисијата се сложиле за проектот за пренасочување. Во април 2008, нарачана е физибилити студија од Светската банка.
Силвија Стојановска

Силвија Стојановска (родена во во Скопје) — македонска театарска, филмска и телевизиска глумица. Таа е ќерка на познатиот глумец Ацо Јовановски и сопруга на Ненад Стојановски.
1 Животопис
Во 1982 година, таа дипломирала на Факултетот за драмски уметности во Скопје, а веќе следната година се вработила во Драмски театар - Скопје, каде работи сè до нејзиното пензионирање во 2024 година.
Позната е по своите улоги во: Комедијанти, Заминувањето од Пасквелија, Пред дождот, Трето доба и Како убив светец.
2 Награди
* Награда на Покраинскиот комитет на Сојузот на Созијалистичката младина на Војводина за најдобар млад глумец на Стерииното позорје во 1984 година, за улогата на Кристина во претставата „''Дупло дно''“ од Горан Стефановски
* Посебна награда за млад глумец на Театарските игри „Војдан Чернодрински“, Прилеп, за улогата на Наташа во претставата „''Карамазови''“ од Д. Јовановиќ.
3 Филмографија
Стојановска ги остварила филмските улоги:
Година, Филм, Улога
1981, Црвениот коњ ТВ-филм, Јана
1982, Време на летала ТВ-филм
1982, Илинден ТВ-серија, Стојанка
1982, Јужна патека ТВ-филм
1983, Премиера ТВ-филм
1983, Кога тетин Клименте шеташе над градот ТВ-филм, Калина
1984, Комедијанти ТВ-серија, Наивката
1985, Тетовирани души ТВ-филм
1987, Трето доба ТВ-серија
1987, Случки од животот ТВ-серија
1988, Македонски народни приказни ТВ-серија
1989, Тврдокорни ТВ-серија
1990, Чук, чук Стојанче ТВ-серија
1990, До, ре, ми ТВ-серија, Мајката на Воки
1991, Поштар ТВ-филм, Катерина
1992, Време, живот ТВ-филм
1992, Заминување од Пасквелија ТВ-филм, Василка
1993, Грев или шприцер ТВ-филм, Цвета
1993, Еурека ТВ-серија
1994, Пред дождот ТВ-филм, Нана
1999, Време, живот ТВ-филм
2000-2001, Погрешно време ТВ-серија, Милка
2001, Одмазда ТВ-филм, Зухре
2002, Заведени ТВ-серија
2004, Како убив светец ТВ-филм, Стојна
2007, Превртено ТВ-филм, Мајка на Павел
2011, Епизодист ТВ-филм, Ана Михаела
2016, Ослободување на Скопје ТВ-филм, Ленче
2016, Роденден ТВ-филм, Невена
2016, Црвената соба ТВ-филм, Силвија
2017, Инсајдер ТВ-серија, Кристина
2017-2019, Фамилија Марковски ТВ-серија, Лиле Марковска
2019, Последна слика око ТВ-филм, Трена
Боен показател

+ Некои баждарни бои<ref, Класа B−V U−B V−R R−I, ''T''<sub>eff</sub> (K)
O5V, −0,33, −1,19, −0,15, −0,32, 42.000
B0V, −0,30, −1,08, −0,13, −0,29, 30.000
A0V, −0,02, −0,02, 0,02, −0,02, 9.790
F0V, 0,30, 0,03, 0,30, 0,17, 7.300
G0V, 0,58, 0,06, 0,50, 0,31, 5.940
K0V, 0,81, 0,45, 0,64, 0,42, 5.150
M0V, 1,40, 1,22, 1,28, 0,91, 3.840
Боен показател (или боен индекс) — едноставно изразување со броеви што ја одредува бојата на небесното тело, што во случај на ѕвезда ја дава нејзината температура.
1 Наводи
****
Папа Лав VIII

Лав VIII (лат. Leo PP. VIII; ? - 1 март 965) — римски папа од 6 декември 963 до 1 март 965. На престолот дошол благодарение на поддршката од страна на императорот Отон I, на местото на папата Јован XII и победувајќи го Бенедикт V, па поради тоа неговото папство е оспорувано. Заслужил голем углед поради својот аскетизам, половина век по заборавената порнократија.
Полукс (ѕвезда)

Полукс, каталогизиран како Бета Близнаци (β Gem / β Geminorum), е портокалов џин ѕвезда оддалечена на околу 34 светлосни години од нас, и се наоѓа во соѕвездието Близнаци. Полукс се наоѓа на списокот на најсјајни ѕвезди, а во соѕвездието е посјајна од Кастор, која е означена како ''Алфа'' (Alpha Geminorum). Во 2006 година е потврдено дека Полукс има вонсончева планета.
1 Поврзано
* Алдебаран
* Кастор (ѕвезда)
Папа Бенедикт V

Бенедикт V (лат. Benedictus PP. V; ? - 4 јули 966) — римски папа од 22 мај до 23 декември 964. Бил избран за папа по смртта на папата Јован XII. Императорот Отон I го поддржувал Лав VIII, па го испратил Бенедикт во Хамбург, каде и умрел како ѓакон. Неговите останки се пренесени во Рим.
Папа Бенедикт VI

Бенедикт VI (лат. Benedictus PP. VI; ? - јуни 974) — римски папа од 19 јануари 973 до јуни 974. Бил избран за папа со протекција од императорот Отон I. по смртта на Отон, бил критикуван од жителите на Рим, а бил убиен по наредба на еден римски политичар.
Папа Јован XII

Јован XII (лат. Ioannes PP. XII; 937 - 14 мај 964) — римски папа од 16 декември 955 до 14 мај 964. Тој бил син на Алберих II и Алда Рлска. По мајчина линија бил седмо поколение на Карло Велики, а бил и внук на Марозија. Тој бил последниот папа во периодот на порнократијата.
По папата Јован II (533-535), тој бил вториот папа кој го сменил своето име со доаѓањето на папската столица.
1 Животопис
Јовн станал папа на само 18 години. Правел голем број на злосторства, па неговите современици го сметале за олицетворение на ѓаволот. Против Беренгар II, Јован побарал помош од Отон I, и кога германскиот крал победнички влегол во Рим, папата нему му ја доделил императорската круна. Отон го утврдил дотогашното влијание на црквата, па дури и го проширил, а за таа услуга папата и Римјаните му ја ветиле својата верност и му обеќале дека при изборот на папа, строго ќе се политуваат канонските правила и избраниот ќе го посветат повторно по утврдувањата на императорот. По желба на отон, папата Јован се подготвувал за обраќањето на Словените во архиепископијата во Магдебург и епископијата во Мерзебург.
Откако императорот се оддалечил од Рим, папата се здружил со неговиот непријател, па по враќањето на Отон, на собор го содуил Јован, кој бил заменет со Лав VIII.
2 Смртта
По оддалечувањето на императорот Отон, Јован повторни завладеал со Рим и го исфрлил својот противник. Но скоро потоа, починал од рани, кои се смета дека ги добил во љубовните авантури.
Папа Јован XIII

Јован XIII (лат. Ioannes PP. XIII; ? - 6 септември 972) — римски папа од 1 октомври 965 до 6 септември 972. Бил избран за папа со помош од страна на царот Отон I. Ја основал архиепископијата во Мекленбург. Го крунсисал за император Отон II.
Папа Бенедикт VII

Бенедикт VII (лат. Benedictus PP. VII; ? - 10 јули 983) — римски папа од октомври 974 до 10 јули 983. Како Римјанин го поддржувал германскиот цар, но и политиката на Италија. Го охрабрувал монаштвото и се борел против корупцијата на папскиот двор.
Папа Јован XV

Јован XV (лат. Ioannes PP. XV; ? - март 996) — римски папа од август 985 до март 996. Скоро по неговиот избор за конзул на Кресеценција, тој го зазел замокот на светиот Ангел; папата избегал во Тоскана, и оттаму побарал помош од германскиот цар. Приврзаниците на Кресценција ја избегнале инвазијата на германскиот цар и го убедиле Јован да се врати во Рим.
Голем настан од времето на неговото папство е и неговиот спор со Иго Капет, поради неговото мешање во работата на архиепископијата во Ремс. Јован се решил за неназначениот крал Херберт (идниот папа Силвестер II), и иако Херберт се подчинил на папското решение, сепак Хуго го држел во затвор папскиот кандидат од ремската архиепископија.
Проблемите на филозофијата

„Проблемите на филозофијата“ (англ. ''The Problems of Philosophy'', изд. 1912) од англискиот филозоф Бертранд Расел претставува негов обид за создавање на кус и пристапен водич кон проблемите во филозофијата. Задржувајќи се на проблемите кои смета дека ќе поттикнат позитивна и контруктивна дискусија, Расел дава особен нагласок на сознанието за сметка на метафизиката.
Расел го води читателот низ неговата идеја за одвојување на „познание со запознавање и познание со опис“ (1910). Потоа тој ги изнесува најважните теории на Платон, Аристотел, Рене Декарт, Дејвид Хјум, Џон Лок, Имануел Кант, Г.В.Ф. Хегел и други, и со тоа на општото и на стручното читателство му поставува основа за филозофска истрага.
На странициве што следат се ограничив главно на оние проблеми за кои сметам дека е можно да се каже нешто позитивно и конструктивно, оти голото негативно критикување ми се чинеше неумесно. Затоа, теоријата на познанието зафаќа повеќе простор од метафизиката во оваа книга, додека некои прашања за кои филозофите дискутираат надолго и нашироко, ги третирам сосема кратко или воопшто [ги изоставам]. 20px 20px Бертранд Расел Предговор на „Проблемите на филозофијата“
Книгата се состои од 15 глави:
:I. Појава и стварност
:II. Постоењето на материјата
:III. Природата на материјата
:IV. Идеализам
:V. Познание со запознавање и познание со опис
:VI. За индукцијата
:VII. од нашето познавање на општите начела
:VIII. Како е можно ''априорното'' познание
:IX. Светот на универзалиите
:X. За нашето познание на универзалиите
:XI. За интуитивното познание
:XII. Вистина и невистина
:XIII. Познание, грешка и веројатното мислење
:XIV. Границите на филозофското знаење
:XV. Вредноста на филозофијата
1 Македонски изданија
* Проблемите на филозофијата / Бертрантд Расел ; превод од англиски Александар Ускоков. - Скопје: Аз-Буки, 2008. - 135 стр. ISBN 978-9989-151-64-4
Папа Јован XIV

Јован XIV (лат. Ioannes PP. XIV; ? - 20 август 984) — римски папа од декември 983 до 20 август 984. До изборот за папа, бил епископ на Павија и канцелар на императорот Отон II. Откако станал папа, паднал во рацете на својот противник, кардиналот Франко и бил затворен, каде што и умрел од глад.
Папа Григориј V

Григориј V (лат. Gregorius PP. V; 970/972 - 18 февруари 999) г. — римски папа од 3 мај 996 до 18 февруари 999. Тој бил син на војводата на Корушка Отон I и правнук на царот на Светото Римско Царство Отон I. Го наследил папата Јован XV на не повеќе од 26 години. Пред тоа, бил капелан на својот близок роднина, царот Отон III, кој и го предложил Бруно за папа.
Григориј V е првиот германски папа. Неговата смрт настапува ненадејно и постојат сомневања дека не била природна.
Црква Фридрихсвердер

Црквата Фридрихсвердер (германски : ''Friedrichswerdersche Kirche'') е црква која се наоѓа во Берлин, Германија. Црквата е една од првите изградена во неоготски стил во периодот од 1824 до 1831 година. Нејзин архитект е Карл Фридрих Шинкел.
Папа Јован XVII

Јован XVII (лат. Ioannes PP. XVII; ? - декември 1003) — римски папа од 13 јуни 1003 до декември 1003. Бил женет и имал три сина, кои станале епископи. Во неговиот избор за папа, бил поддржан од римската аристократија, а особено од семејството Кресченци, но се наоѓал во опозиција во однос на императорот Отон III.
Папа Силвестер II

Силвестер II (лат. Silvester PP. II), познат и како Херберт Оријаски (француски:Gerbert d'Aurillac; околу 950 - 12 мај 1003) — римски папа од 2 април 999 до 12 мај 1003. Тој бил првиот кој се родил во Франција.
Во детството, Херберт бил воспитуван во манастирот Св. Жеро во Оријак. Таму тој станал монах. Во периодот од 991 до 996 бил архиепископ на Ремс, а од 998 до 999 на Равена.
Тој е познат и по тоа што го опишал астролабот.
Паралакса

Паралакса — видливо поместување или разликата во насоченоста на предметот гледан од две различни страни, а се мери преку аголот или полуаголот на наклонот меѓу двете видни линии. Поимот потекнува од грчкото παράλλαξις (''паралаксис''), што значи „промена“.
Блиските предмети имаат поголема паралакса од пооддалечените кога се гледаат од различни положби, па според тоа паралаксата се користи за одредување на далечината. Во астрономијата, паралаксата е единствениот непосреден метод преку кој може да се измери оддалеченоста на небесните тела (посебно на ѕвездите) што се наоѓаат надвор од нашиот Сончев Систем. Ова се нарекува ѕвездена паралакса.
1 Поврзано
* Триангулација
* Трилатерација
* Тригонометрија
* Ѕвездена паралакса
2 Наводи
*
Чарлс и Реј Имс

Чарлс Имс (англиски: ''Charles Eames'', 1907-1978) и Реј Имс (англиски: ''Ray Eames'', 1912-1988) биле американски дизајнери, венчани во 1941, кои работеле и направиле големи креативни придонеси во голем број на полиња на дизајнот и уметноста - индустриски дизајн, дизајн на мебел, уметност, графички дизајн, филм и архитектура. Се сметаат за едни од најголемите дизајнери на XX век.
1 Галерија
Папа Јован XVIII

Јован XVIII (лат. Ioannes PP. XVIII; ? - јули 1009) — римски папа од јануари 1004 до јули 1009. Неговото папство се карактеризирло со тоа што, тој ги балансирал односите со семејството Кресченци, императорот Хенрих II Светиот и маркрофот Ардуин. За време на неговот папство, градот Рим страдал од чума и од налетот на Сарацените. Сепак, тој ја основл епархијата во Бамберг и го охрабрувал мисионерството помеѓу Словените.
Папа Сергиј IV

Сергиј IV (лат. Sergius PP. IV; ? - 12 мај 1012) — римски папа од 31 јули 1009 до 12 мај 1012. Станал епископ, а потоа и папа, благодарение на поддршката на семејството Кресченци. Се изјаснил против заземањето на Светата земја од страна на Муслиманите. Можно е да бил убиен од страна на противниците на семејството Кресченци.
Папа Бенедикт VIII

Бенедикт VIII (лат. Benedictus PP. VIII; ? - 9 април 1024) — римски папа од 18 мај 1012 до 9 април 1024. Го крунисал за император Хенрих II Светиот. Се борел против налетот на Сарацените и корупцијата во самата Папска Држава. Во негово време, веќе било вообичаено папата да го менува своето родено име.
Папа Јован XIX

Јован XIX (лат. Ioannes PP. XIX; ? - 6 ноември 1032) — римски папа од април 1024 до 6 ноември 1032. На папскиот престол го заменил неговиот брат, папата Бенедикт VIII. Присуствувал на крунисувањето на Кнуд Велики.
Папа Силвестер III

Силвестер III (лат. Silvester PP. III; ? - 1063) — римски папа од 20 јануари до 10 февруари или 10 март 1045. Пред да стане папа, бил епископ на Сабина. Станал папа по протерувањето на Бенедикт IX. Бил член на семејството Кресченци. Соборот во Сутри (декември 1046) одлучил да го испрати во манастир. Но, и покрај тоа, тој продолжил да ја извршува функцијата епископ на Сабина.
Папа Григориј VI

Григориј VI (лат. Gregorius PP. VI; ? - 1048) — римски папа од 5 мај 1045 до 20 декември 1046. Бил избран за папа на местото од папата Бенедикт IX. Ја напуштилпапаската столица на соборот во Сутри, кој бил свикан од страна на императорот Хенрих III. Умрел најверојатно во Келн на почетокот од 1048.
Папа Бенедикт IX

Бенедикт IX (лат. Benedictus PP. IX; 1017/1020 - 5 септември 1055) — римски папа од октомври 1032 до септември 1044, април 1045 до мај 1045 и од ноември 1047 до јули 1048. Станал папа на 12 или 15 години. Двапати бил симнуван од папска столица, но повторно се враќал. Бил единствениот папа обвинет за продавање на функцијата. Умрел во манастир.
Папа Климент II

Климент II (лат. Clemens PP. II; 1005 - 9 октомври 1047) — римски папа од 25 декември 1046 до 9 октомври 1047. Станал папа по желба на Хенрих III. По 9 месеци, ненадејно починал. Тој е единствениот папа којшто е погребан северно од Алпите.
Ѕвезден каталог

Ѕвезден каталог — астрономски каталог кој се однесува на ѕвездите. Во астрономијата, многу од ѕвездите се означени со броеви. Постојат голем број на различни ѕвездени каталози кои се направени за различни цели во текот на годините, а овде ќе вклучиме само некои од најкористените. Повеќето каталози се достапни во електронска форма и може слободно да ги симнете од центарот за податоци на НАСА, но и од други места (видете ги надворешните врски на крајот).
1 Низ историјата
Првиот каталог на ѕвезди е составен од двајца Кинези астрономи Ши Шен и Ган Де, во 4 век п.н.е. Ши Шен ја составил книгата ''Ши Шен астрономија'' (石申天文, Shi Shen tienwen), а Ган Де ''Астрономско набљудување на ѕвездите'' (天文星占, Тјенвен сјингџен).
Во 2 век, Птоломеј објавил ѕвезден каталог како дел од неговата книга ''Алмагест'', а во неа се вклучени 1.022 ѕвезди кои биле видливи од Александрија. Овој каталог се користел во западниот и арапскиот свет повеќе од илјада години.
Поголем број на ѕвездени каталози се печатени од исламските астрономи во средниот век.
2 Обележување според Бајер и Флемстид
Два система од историските каталози се останати до денешни дни. Првиот систем доаѓа од книгата на Бајер ''Уранометрија'' и се однесува на сјајните ѕвезди. Вториот систем доаѓа од книгата на Џон Флемстид ''Historia coelestis Britannica''.
3 Целосни небесни каталози
Бајер и Флемстид забележале само неколку илјади ѕвезди. Теоретски, целосните ѕвездени каталози се обидуваат да ги забележат сите ѕвезди на небото. Постојат буквално илјадници милиони а можеби и билиони ѕвезди кои се видени преку телескоп, па според тоа оваа задача е невозможна.
3.1 HD/HDE
Каталогот HD е печатен во периодот 1918–1924. Го покрива целото небо до околу 9 или 10 магнитуда, и е посебен затоа што прв се обидува да го категоризира спектралниот тип на ѕвездите.
Папа Дамас II

Дамас II (лат. Damasus PP. II; ? - 9 август 1048) — римски папа од 17 јули 1048 до 9 август 1048. Бил епископ на Бресанон. Бил назначен за папа по онесениот указ од страна на германскиот цар Хенрих III. Умрел во Палестрина од маларија. Погребан е во црквата Сан-Лоренцо-фуори-ле-Мура во Рим.
Папа Стефан IX

Стефан IX (лат. Stephanus PP. IX; околу 1020 - 29 март 1058) — римски папа од 3 август 1057 до 29 март 1058. Одредено време живеел во Цариград. Сакал да ги обедини католицизмот и православието.
Папа Виктор II

Виктор II (лат. Victor PP. II; околу 1018 - 28 јули 1057) — римски папа од 17 април 1055 до 28 јули 1057. Бил племеник на Хенрих III. Едно време бил регент на Баварија, а откако бил избран за папа и по смртта на Хенрих, бил регент на целата империја при владеењето на Хенрих IV. Сакал да биде погребан во Германија, но бил погребан во Равена.
Папа Никола II

Никола II (лат. Nicolaus PP. II; ? - 27 јули 1061) — римски папа од 24 јануари 1059 до 27 јули 1061. Бил епископ на Фиренца. На папската столица бил доведен благодарение на германските и француските аристократи. Ја признал норманската власт во Италија. Ја приклучил рмиланската црковна единица кон римската црква. Тој гоозаконил изборот на папа од страна на кардиналите.
Папа Каликст II

Каликст II (лат. Callistus PP. II; околу 1065? - 13 декември 1124) — римски папа од 1 февруари 1119 до 13 декември 1124. Тој бил четврти син на Вилхелм Велики. Важна работа кој ја извршил за време на своето папство е склучувањето н Вормскиот конкордат. На Латеранскиот собор во 1123, целосно потврдувајќи го конкордатот, папата истакнал дека секој којшто ветил дека ќе оди како крстоносец да се бори против неврниците, а нема да го исполни тоа ќе биде прикладно одвоен од црквата.
Тодорче Николовски (глумец)

:''Оваа статија е за глумецот. За статијата на политичарот, видете Тодорче Николовски (политичар).''
Тодор Николовски - Тодорче (роден на во Велес - починал на во ) — македонски театарски, филмски и телевизиски глумец.
1 Животопис
Тодор Николовски од 1909 година, живеел во Скопје. Во 1919 година станал член на Народниот театар во Скопје. За време на Војната продолжил да работи во театарот, додека во 1944 година заминал во Горно Врановци каде се вклучил во партизанската културно-уметничка група „Кочо Рацин“. Во 1945 година за првпат се пројавил и како режисер.
Во 1947 година настапил на свеченото отворање на Обласниот народен театар во Горна Џумаја. Член на Македонскиот народен театар бил од 1945 сè до пензионирањето во 1974 година. По повод 45 годишната континуирана уметничка дејност ја добил наградата за животно дело „11 Октомври“. На 85 годишна возраст настапил во јубилејната претстава „''Чорбаџи Теодос''“ по повод пет децении од нејзината праизведба. Неговите последни улоги ги игра на 91 годишна возраст во филмовите „''Бог да ги убие шпионите''“ и „''Македонска сага''“.
По повод 45 годишната континуирана актерска дејност, тој ја добил Наградата за животно дело „11 Октомври“. Во 1988 година, Николовски ја добил Наградата за животно дело „Војдан Чернодрински“.
2 Филмографија
Николовски има остварено бројни филмски улоги:
Година, Филм, Улога
1949, Мајка Катина ТВ-филм
1952, Фросина ТВ-филм
1955, Молчја ноќ ТВ-филм, Поручникот
1958, Мис Стон ТВ-филм, Иван
1961, Мирно лето ТВ-филм
1962, Обрачун ТВ-филм
1964, Под исто небо ТВ-филм
1966, До победата и по неа ТВ-филм
1967, Мементо ТВ-филм, Таткото на Јана
1967, Македонска крвава свадба ТВ-филм
1968, Брат доктор Хомер ТВ-филм
1969, Републиката во пламен ТВ-филм
1969, Антица ТВ-филм
1970, Крепост ТВ-филм
1970, Балада за орканата ТВ-филм
1971, Понижени и навредени ТВ-филм
1971, Македонскиот дел од пеколот ТВ-филм
1971, Делба ТВ-филм
1971, Црно семе ТВ-филм
1972, Тапакерата ТВ-филм
1973, Залез зад езерска земја ТВ-филм, Петар
1975, Волшебното самарче ТВ-серија
1975, Прва вечер ТВ-филм, Божин
1976, Најдолгиот пат ТВ-филм
1976, Денес треба нешто да се случи ТВ-филм
1976, Хихирику
1977, Нели ти реков ТВ-филм
1978, Златни години ТВ-серија, Доне
1978, Белиот ѕид ТВ-филм
1979, Хихирику ТВ-серија
1979, Курирот на Гоце ТВ-серија, Бакалот Тоде
1979, Наши години ТВ-серија, Старецот
1980, Учителот ТВ-филм
1981, Црвениот коњ ТВ-филм
1982, Илинден ТВ-серија, Ставре
1982, Јагне на ражен ТВ-филм, Селанец
1982, Јавачи на ветрот ТВ-филм
1984, Јуначко колено ТВ-серија
1984, Хихирику - 5 години ТВ-филм
1984, Нели ти реков ТВ-филм
1984, Исчекување ТВ-филм, Дедото
1985, Сомнително лице ТВ-филм, Жика
1985, Јазол ТВ-филм
1986-1988, Македонски народни приказни ТВ-серија
1987, Случки од животот ТВ-серија
1987, Трето доба ТВ-серија, Ацо
1987, Чорбаџи Теодос ТВ-филм, Теодос
1988, Скопски сновиденија ТВ-филм
1988, ТВ Театар ТВ-серија
1989, Кога меракот пее ТВ-серија
1990, Трст виа Скопје ТВ-серија, Дедото
1990-1991, До, ре, ми ТВ-серија, Томислав
1992, Време, живот ТВ-филм, Ацо
1993, Бог да ги убие шпионите ТВ-филм, Гојчин Левата
1993, Македонска сага ТВ-филм, Дедото на Џемиле
Папа Целестин II

Целестин II (лат. Celestinus PP. II; ? - 8 март 1144) — римски папа од 25 септември 1143 до 8 март 1144. Познат е по тоа што во 1144 ја издал булата Milites Templi, со која му се наредувало на свештенството да го заштитува редот на темпларите, а на темпларите им се дозволувало да собираат данок еднаш годишно.
1 Поврзано
* Була
* Milites Templi
Папа Инокентиј II

Инокентиј II (лат. Innocentius PP. II; ? - 24 септември 1143) — римски папа од 14 февруари 1130 до 24 септември 1143. Познат е по тоа што на Вториот латерански собир во 1139 ја издал булата Omne Datum Optimum, со која бил признаен редот на темпларите и бил утврден нивниот правилник.
1 Поврзано
* Була
* Omne Datum Optimum
Папа Евгениј III

Евгениј III (лат. Eugenius PP. III; ? - 8 јули 1153) — римски папа од 15 февруари 1145 до 8 јули 1153. Познат е по тоа што во 1145 ја издал булата Militia Dei, со која на редот на темпларите му се давало право да собира десеток и да ги погребува загинатите витези на сопствени гробишта.
1 Поврзано
* Була
* Militia Dei
Папа Адријан IV

Адријан IV (лат. Hadrianus PP. IV; околу 1100 - 1 септември 1159) — римски папа од 4 декември 1154 до 1 септември 1159. Тој бил првиот и засега единствениот Англичанец кој бил папа.
20 јануари (настани)

1265, Првпат е свикан англискиот Парламент со што беше ограничена власта на монархијата.
1327, Високото благородништво го принуди англискиот крал Едвард II да абдицира во корист на синот Едвард III.
1649, Заробениот крал Чарлс I на крајот на граѓанската војна меѓу монархистите и следбениците на парламентот во Англија беше изведен на суд обвинет за предавство, односно за тајни преговори со Шкотите. Наброзо беше осуден на смрт и погубен 10 дена подоцна.
1667, По 13-годишните борби Русија ја порази Полска во војната која изби во 1654 година. По мирен пат во Андрусова, Полска се одрече од Киев, Смоленска и од делови на Украина на левиот брег од реката Днепар.
1921, Прогласен е првиот устав на Турција.
1936, Едвард VIII станал крал на Обединетото Кралство.
1936, Инвазиските италијански фашистички трупи, кои на почетокот на октомври 1935 година без објава на војна упаднаа во Етиопија, презедоа решителна офанзива против етиопските сили, успеаја да го скршат нивниот отпор и да ја колонизираат таа земја.
1936, Пуштена е во сообраќај железничката линија Прилеп - Велес во должина од 86 километри.
1941, Франклин Рузвелт, водач на Демократската партија, по третпат е избран за претседател на САД. Првиот мандат го презеде во 1932 година, во времето на големата економска криза, а во 1945 година по четврти пат е избран за претседател, што е единствен случај во историјата на САД.
1945, Во Воденско, Егејска Македонија, е формирана Тајната македонска ослободителна револуционерна организација (ТМОРО). Иницијатор, организатор и раководител на организацијата беше Вангел Ајановски - Оче.
1961, Демократот Џон Кенеди е инаугуриран во 43 година од животот за претседател на САД, како најмлад шеф на државата во американската историја.
1970, По двегодишна пауза, во Варшава продолжија американско-кинеските контакти на ниво на амбасадори.
1981, Републиканецот Роналд Реган, на 70-годишна возраст ја презеде функцијата претседател на државата, станувајќи најстар претседател во американската историја.
1981, По 444 денови во заробеништво, од амбасадата на САД во Техеран беа ослободени 52 американски заложници.
1992, Падот на „Ербас А-230“ јужно од францускиот град Стразбур го преживеаја само девет од вкупно 96 луѓе во авионот.
1996, На изборите во Газа и на Западниот брег, одржани според договорот меѓу Израел и Палестинците, водачот на ПЛО Јасер Арафат стана првиот демократски избран водач на палестинскиот народ.
2001, Потпрестедателот на Филипините, Глорија Аројо ја презеде должноста шеф на државата, бидејќи филипинскиот Врховен суд пресуди дека сменетиот претседател Џозеф Естрад не може да ја врши оваа функција.
2011, На космодромот Бајконур е лансиран „Електро-Л“ — првиот функционален метеоролошки сателит на Русија.
2017, Доналд Трамп станува 45. претседател на САД со силна народна поддршка.
2021, Џо Бајден станува 46. претседател на САД.
Папа Александар III

Александар III (лат. Alexander PP. III; 1105 — 30 август 1181) — римски папа од 7 септември 1159 до 30 август 1181. Ја зазел папската столица по смртта на папата Адријан IV. Ја продолжил борбата против Светото Римско Царство и императорот Фридрих I Барбароса. Познат е и по тоа што ги поставил темелите на Богородичната црква во Париз.
Папа Григориј VIII

Григориј VIII (лат. Gregorius PP. VIII; меѓу 1105 и 1110 - 17 декември 1187) — римски папа од 21 октомври до 17 декември 1187. До 1155/56 бил монах во августинскиот орден. Потоа, папата Адријан IV го наименувал во кардинал, а во 1178 папата Александар III го наименувал во канцлер.
Бања Косоврасти

Бања Косоврасти (позната и под имињата: Косоврашка бања, Дебарска бања-Косоврасти) ― едната од двете бањи во состав на Дебарските бањи во подножјето на планината Крчин, на надморска височина од 590 метри. Сместено е во истоименото село, на 5 километри северно од градот Дебар, на самиот брег на Дебарското Езеро.
1 Местоположба
До бањата, како и до самото село Долно Косоврасти, води асфалтен пат, кој се двои од регионалниот пат 1202 и преку мост води до бањата.
2 Историја
Здравствениот туризам во бањата започнал да се развива во периодот меѓу двете светски војни, кога биле изградени два хотела од по 50 легла (1931 и 1933). Денес, бањата располага со современ хотел од 120 легла, а годишно во неа престојуваат по повеќе од 5.000 посетители.
3 Галерија
Папа Инокентиј IV

Инокентиј IV (лат. Innocentius PP. IV; околу 1195 - 7 декември 1254) — римски папа од 25 јуни 1243 до 7 декември 1254. Од 1218 зазземал висока функција во римската курија. Откако станал папа, целосно се посветил против Фридрих II Хохенштауфен. Тој водел борба како дипломат, а и со помош на своите записи.
Во 1245, Инокентиј издал була со која повикал монголскиот владетел да стане Христијанин и да престане со својата агресија над Европа. Во 1246, канот Гујук испратил писмо , кое денес се наоѓа во ватиканската библиотека, со кое побарал покорност од страна на папата и останатите владетели во Европа.
Папа Григориј X

Григориј X (лат. Gregorius PP. X; околу 1210 — 10 јануари 1276) — римски папа од 1 септември 1271 до 10 јануари 1276. Бил избран за папа во избор кој траел скоро 3 години (1268 — 1271). Тоа е најдолгиот избор за папа досега.
21 јануари (настани)

1793, Откако бил осуден од Француската конвенција, Луј XVI бил погубен на гилотина.
1899, „Опел“ го произвел првиот автомобил.
1911, Првото Рели Монте Карло.
1924, Починал Владимир Илич Ленин.
1925, Албанија се прогласила за република.
Папа Јован XXI

Јован XXI (лат. Johannes PP. XXI; околу 1215 - 20 мај 1277) — римски папа од 8 септември 1276 до 20 мај 1277. Тој бил единствениот папа од португалско потекло.
Тој требал да биде Јован XX, но неправилните пресметки, делумно поради легендарната папа Јована, која се сметала за Јован VIII, а и делумно поради антипапите. Педро Жулиан со своите познавањња се сметал дури и за волшебник. Тој бил лекар, потоа кога се оддал на религијата станал епископ на Тускул.
Откако бил избран за папа си дал одредена цел, да организира крстоносен поход. Се смета дека тој бил главниот посредник во спорот помеѓу Алфонсо Кастиљски и Филип III околу наследството во Кастиља.
Папа Мартин IV

Мартин IV (лат. Martinus PP. IV; околу 1210 - 28 март 1285) — римски папа од 22 јануари 1281 до 28 март 1285. Станал кардинал во времето на папата Урбан IV. Водел профранцуска политика.
Папа Никола III

Никола III (лат. Nicolaus PP. III; околу 1216 - 22 август 1280) — римски папа од 25 ноември 1277 до 22 август 1280.
1 Во литературата
Во „Пеколот“ од „Божествената комедија“ на Данте, Никола III е сместен во осмиот круг.
Папа Никола IV

Никола IV (лат. Nicolaus PP. IV; 30 септември 1227 - 4 април 1292) — римски папа од 22 февруари 1288 до 4 април 1292. Тој бил првиот францисканец којшто седнал на папската столица.
Млечки

Млечки — големо семејство на цветни растенија со 300 родови и околу 7.500 видови. Повеќето од претставниците се тревести, но некои (особено оние од тропските предели) можат да бидат и грмушести или дрвенести. Некои се сочнички видови и се многу слични на кактусите.
Ова семејство главно се среќава во тропските региони (најбројни се во Индокина и Малаја, како и во тропска Америка). Постои голема разновидност на видови и во тропска Африка, но тука овие растенија не се толку абундантни како во претходно споменатите региони. Меѓутоа, родот ''Euphorbia'' има претставници и во нетропските делови од светот, како на пример во Средоземјето, Блискиот Исток, јужна Африка и јужните делови од САД.
1 Морфолошки одлики
Листовите се последователни, ретко наспрамни, со прилисници. Обично се прости, но доколку се сложени, тие се секогаш пересто насечени. Прилисниците може да се редуцирани до влакна, жлезди или боцки, или пак да отсуствуваат (кај сочничките видови).
Радијално симетричните цветови се еднополни, при што машките и женските цветови најчесто се наоѓаат на истото растение. Постои голема разнообразност во градбата на цветовите. Тие може да се еднодомни или дводомни. Бројот на прашниците се движи од 1 до 10 (па и повеќе). Женските цветови се со потцветен плодник.
Родовите во племето ''Euphorbieae'', односно подплемето ''Euphorbiinae'' (''Euphorbia'' и нејзините сродници) покажуваат високоспецијализирана градба на цветот од типот на псеуданциум ("лажен цвет" составен од неколку вистински цветови). Овој вид на псеуданциум е познат како цијациум. Тој обично претставува мало чашковидно соцветие кое се состои од споени прицветни листови и периферни нектарни жлезди кои опколуваат прстен од машки цветови, од кои секој претставува по еден прашник. Во средината на цијациумот се наоѓа женскиот цвет составен од еден плоден лист со разгранети устенца. Целиот овој аранжман претставува еден единствен цвет.
Плодот најчесто е шизокарп, а понекогаш костелка. Најтипичен шизокарп е т.н. ''регма'', инкапсулиран плод со три или повеќе клетки, од кои секоја се поделува и се отвора во одделни делови, по што се распукнува експлозивно, раширувајќи ги малите семиња.
Семејството содржи многу разновидни фитотоксини, како што се дитерпенски естери, алкалоиди, гликозиди и токсини од типот на рицинус.
2 Поважни родови
Подолу е дадена список на поважните родови од ова семејство според традиционалната класификација. Треба да се има предвид дека одредени родови се сместени во други семејства (како ''Phyllanthaceae'' et ''Putranjivaceae'') според филогенетската класификација на растенијата.
Папа Целестин V

Целестин V (лат. Celestinus PP. V; 1215 - 19 мај 1296) — римски папа од 5 јули до 13 декември 1294. На 12 години станал бенедиктијанец. Кон него се рисоеднинил редот н целестинците. Кога бил избрн за папа имал околу 80 години.
Марија Бошкова

Марија Хаџиска Бошкова ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Делувала во НОД на струмичкиот терен. Во 1943 година билa затворена. Казната ја издржувала во Струмичкиот и Скопскиот затвор од 12 мај до 12 јуни 1943 година, а потоа билa интернирана во село Џебел, Момчилоградско, Бугарија каде останала до 13 декември 1943 година.
Папа Јован XXII

Јован XXII (латински: Johannes PP. XXII; 1244 или 1249 — 4 декември 1334) — римски папа од 7 август 1316 до 4 декември 1334. Бил избран запапа во Лион по продолжителните несогласувања меѓу француските и италијанските кардинали. Тој цврсто ја утврдил папската столица во Авињон. Во неговот папство, тој ја забранил алхемијата во Италија. Спорот околу тоа бил решен со булата од 1321. Оставил богатство вредно 750.000 флорини.
Загадување

Загадување претставува внесување на нови и некарактеристични материи во животната средина, како и зголемување на нивото на нормалната концентрација на веќе постоечките материи во истата. Загадувањето може да биде предизвикано од природни и човечки извори.
1 Видови на загадување
Директни објекти изложени на загадување се водата, воздухот и почвата. Индиректни објекти на загадување се луѓето, растенијата и животните. Постојат неколку основни видови на загадување на животната средина:
* Хемиско загадување - различни хемиски соединенија од неорганска и органска природа, кои најчесто се добиваат при согорување на бензинот, јагленот или некои фабрички производи
* Топлинско загадување - промена на температурата на животната средина под дејство на човекот
* Електромагнетно загадување - електрични далеководи
* Светлосно загадување - промени во интензитетот на осветлување
* Радиоактивно загадување - атомски централи, производство на јадрени оружја.
* Звучно загадување - врева од сообраќај, градежни активности, машинерија, човечки активности.
1.1 Хемиско загадување
1. Неоргански јони → Cd, Pb, Zn, Mg, Hg итн.
* олово → во бензинот - атмосфера → денес во почвата → храна
* кадмиум → таму каде се среќава и оловото → секундарен загадувач покрај оловото
* жива → во првата или втората генерација на пестициди
2. Органски загадувачи
* хексахлороциклохексан (HCH) - дериват од ДДТ (DDT, DDD, DDE) => тешко разградлив
* фенокси-хербициди → 2,4-D; 2,4,5-D → дефолијанти користени во Виетнам → виетнамска болест
* хербицидите се насочени против растенијата, но се токсични и за луѓето.
3. Органометални соединенија → метилжива
4. Радиоактивни изотопи
* алфа, бета и гама зрачење
5. Гасови
* озон, O<sub>3</sub> - силен оксиданс
* CFC, NO, NO<sub>x</sub>, CO, CO<sub>2</sub>, SO<sub>2</sub>
Кошмар

Кошмар (фр. ''Cauchemar'') е сон кој предизвикува моќна непријатна возбудлива реакција од страна на сонувачот. Обично содржи страв или ужас, опасни ситуации, впечаток на болки, паѓање, итн. Кошмарите можат да бидат сврзени со физички поттик како на пр. грозница или стрес а и понекогаш се појавуваат без причина.
Папа Бенедикт XII

Бенедикт XII (лат. Benedictus PP. XII; отприлика во 1280-ти - 25 април 1342) — римски папа од 20 декември 1334 до 25 април 1342. За неговотот потекло е познато многу малце. Склучил примирје со императорот на Светото Римско Царство Луј IV и колку што е можно повеќе ги зближил односите со Фрањевците, кои биле сметани за чудаци во тоа време.
Душан Џамоња

Душан Џамоња ( на - , 14 јануари 2009) — хрватски вајар и автор на архитектурни проекти за музеи, споменици на културата, галерии, висококатници и џамии.
Дипломирал на Академијата за ликовни уметности во Загреб во 1940-тите години, живеел и работел во Брисел, Врсар и Загреб. Првата изложба ја имал во 1954. година. Добитник е на многубројни признанија за својата работа.
Главно работел со бронза, железо, челик и алуминиум. Неговите монументални и главно апстрактни скулптури се изложувани на Плас Вандом во Париз, Праса де Комерсио во Лисабон, пред Палатата на правдата во Брисел и во Лондонскиот Риџентс парк.
За неговата меѓународна кариера особено значаен бил настапот на 30. Венецијанско биенале (1960. год.) кога бил номиниран за Големата награда на биеналето и со тоа го освоил вниманието на меѓународната критика.
Бил избран за член на Српската академија за науки и уметности во 1988 година, а во 2004 и на Хрватската академија за науки и уметности.
Папа Бонифациј VIII

Бонифациј VIII (лат. Bonifatius PP. VIII; околу 1235 - 11 октомври 1303) — римски папа од 24 декември 1294 до 11 октомври 1303. Водел политика на надмоќ на црковната над светската власт. Неуспешен во тоа, тој ја префрлил моќта на централизираните Франција и Англија. Добил неколку политички интриги поврзани со борбата за превласт во Германија. Посредството во француско-англиските односи се покажало како неуспешно. Подготвен за војна во скоро време, францускиот крал Филип IV Убавиот и англискиот Едвард I вовеле на своите страни налог за свештенство без согласност од страна на папата, што ја нарушило практиката од XIII век. Бонифациј возвратил со издавањето на булата ''Clericis laicos'', во која им се заканил на светските владетели да не донесуваат налози за свештенството без дозвола од папата, под закана на одделување од црквата. Во 1302, тој ја издал булата ''Unam Sanctam'', во која тој целосно ја изложил својата концепција за моќта на црквата над светската власт.
Во септември 1303, Филип IV Убавиот го испратил Вилијам де Ногарет, кој бил жесток критичар на папата, да ја предводи делегацијата до Рим. Намерата била папата да се донесе пред францускиот совет, па макар и со употреба на сила, каде му било судено за обвинението од страна на францускиот крал. На 7 септември 1303, француските и италијанските војници го нападнале и уапсиле папата од неговиот роден град. Три дена подоцна папата бил ослободен. Папата Бонифациј VIII, кој тогаш имал 68 години бил силно вознемирен и умрел неколку седмици потоа.
Папа Урбан VI

Урбан VI (лат. Urbanus PP. VI; 1318 - 15 октомври 1389) — римски папа од 8 април 1378 до 15 октомври 1389. Тој бил последниот римски папа којшто не бил избран од страна на кардиналите.