Хаплогрупа R (Y-ДНК)

Хаплогрупата R, или R-M207, е хоплогрупа на ДНК на Y-хромозомот. Таа е и многубројна и широко распространета меѓу денешните луѓе.
Некои поткладови се пронајдени уште од праисторијата во Европа, Средна Азија и Јужна Азија. Други долго време се присутни, на пониски нивоа, во делови од Западна Азија и Африка. Некои власти, исто така, сугерираат, поконтроверзно, дека R-M207 одамна е присутен меѓу Индијанците во Северна Америка - теорија која сè уште не е широко прифатена.
Според генетичарот Спенсер Велс, хаплогрупата К, од која потекнуваат хаплогрупите P и Q, потекнува од Блискиот Исток или Средна Азија. Сепак, Карафет и сор. (2014) предложи дека „брзата диверзификација... на K-M526 “, исто така позната како К2, најверојатно се случила во Југоисточна Азија (близу Индонезија) и подоцна се проширила на континентална Азија, иако тие не можеle да исклучат дека таа може да се појавила во Евроазија, а подоцна и исчезнаla таму, и дека било кое од овие сценарија се „подеднакво парсимониус“.
1 Структура
+ Филогенетско дрво на човечка Y-ДНК
Хаплогрупа R
2 Потекло
Генетичарот Спенсер Велс сугерираl дека хаплогрупата К, од која потекнува хаплогрупата P, најверојатно потекнува од Блискиот Исток или Средна Азија, можеби во регионот на Иран или Пакистан. Хаплогрупата P1 можеби се појавила во Југоисточна Азија, но според Карафет и сор. оваа хипотеза е „скромна“ и исто толку е веројатно дека потекнува од друго место во Евроазија. Се верува дека SNP M207, кој ја дефинира Хаплогрупата R, настанал за време на ерата на доцен палеолит, пред околу 27.000 години.<ref>ISOGG, '''' (12 December 2016).
Пронајден е само еден потврден пример на базален R*, во остатоци стари 24.000 години, познати како ''MA1'', пронајдени во културата Малта–Бурет во близина на Бајкалското Езеро во Сибир. (Додека жив пример на R-M207(xM17,M124) бил пријавен во 2012 година, но не бил тестиран за SNP M478; засегнатиот маж – меѓу примерокот од 158 етнички Таџикистански мажи од Бадакшан, Авганистан – затоа може да припаѓа на R2.)
Можно е ниту една од примарните гранки на R-M207, имено R1 (R-M173) и R2 (R-M479) сè уште да постојат во нивните базални, оригинални облици, т.е. R1* и R2*. Ниту еден потврден случај, жив или мртов, не е пријавен во научната литература. (Иако во случајот со R2*, направено е релативно малку истражување.)
И покрај реткоста на R* и R1*, релативно брзото проширување – географски и нумерички – на поткладовите особено од R1, често е забележано: „и R1a и R1b содржат млади, проширувања налик на ѕвездички“.
Широката географска распространетост на R1b, е исто така забележана. Халаст и сор. (2014) спомнале дека живите примери пронајдени во Средна Азија вклучуваат:
* „најдлабокиот потклад“ на R-M269 (R1b1a1a2) – најбројната гранка на R1b во Западна Европа и;
* реткиот потклад R-PH155 (R1b1b) пронајдена само кај еден Бутанец и еден Таџикистанец.
(Додека Халаст и соработниците сугерирал дека R-PH155 е „речиси стар колку R1a/R1b поделбата“, R-PH155 подоцна било откриено дека е потклад на R-L278 (R1b1) и му е дадено филогенетско име R1b1b.)
3 Распространетост
Y-хаплогрупата R-M207 е вообичаена низ Европа, Јужна Азија и Средна Азија. Се јавува и на Кавказ и Сибир. Некои малцинства во Африка исто така носат поткладови на R-M207 на високи честоти.
Додека некои домородни народи на Америка и Австралија исто така имаат високи нивоа на R-M207, не е јасно дали тие се длабоко вкоренети или ефект на европската колонизација за време на раниот нов век.
3.1 R (R-M207)
Хаплогрупата R* Y-ДНК (xR1,R2) е пронајдена во остатоци од пред 24.000 години од Малта во Сибир во близина на Бајкалското Езеро. Во 2013 година, R-M207 бил пронајден кај еден од 132 мажи од Киргизите од Источен Киргистан.
3.2 R1 (R-M173)
Постојат многу низводни мутации на хаплогрупата R. ( и ).
Првично, имало дебата за потеклото на хаплогрупата R1b кај Индијанците. Две рани студии сугерирале дека оваа хаплогрупа би можела да биде една од основачките сибирски лози на домородните Американци, но ова сега се смета за неверојатно, бидејќи лозата R1b што вообичаено се среќава кај Индијанците во повеќето случаи ие дентична со оние кај западноевропејците, и нејзините највисоки концентрацијата се наоѓа меѓу различни културолошки неповрзани племиња, во источна Северна Америка.
Така, според неколку автори, хаплогрупата R1b најверојатно била воведена преку мешање за време на европското населување во Северна Америка по 1492 година.
3.3 R2 (R-M479)
Хаплогрупата R-M479 е дефинирана со присуството на маркерот M479. Парагрупата за лозата R-M479 се наоѓа претежно во Јужна Азија, иако длабоко вкоренети примери се пронајдени и кај португалските, шпанските, татарските (Башкортостан, Русија) и осетиските (Кавказ) населенија.
Еден редок потклад може да се појави само кај Ашкенази Евреите, веројатно како резултат на основачкиот ефект.
4 Поврзано
* Праисториска Азија
* Праисториска Европа