procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Кеплер-69

Кеплер-69 (''KOI-172'', ''2MASS J19330262+4452080'', '''') — жолто џуџе слично на Сонцето во соѕвездието Лебед, на растојание од Земјата. На 18 април 2013 беше објавено дека ѕвездата има две планети. Првичните пресметки покажувале деја земјовидната планета Кеплер-69c можное да е во животопогодниот појас, понатамошните анализи покажале дека планетате веројатно е во близина на животопогодниот појас и е повеќе налик на Венера со што е животонепогодна.
1 Номенклатура и историја
Пред набљудувањето од Кеплер, Кеплер-69 имала2MASS каталошки број 2MASS J19330262+4452080. Во Внесниот каталог на Кеплер ја има ознаката KIC 8692861, а кога беше утврдено дека има планетарни кандидати и беше доделена ознаката KOI-172.
Кандидатите за планети биле забележани од вселенското летало Кеплер дел од мисиите на НАСА, со цел да се откријат планети премин околу матичните ѕвезди.Овие падови во сјајноста може да се протолкуваат како планети чии орбити минуваат пред нивните матични ѕвезди гледано од Земјата, иако постои можност и други појави да бидат причина за падот на сјајноста, па од оваа причина се користи поимот планетарен кандидат. По одобрувањето на трудот за откритието, ејипата поврзана со Кеплер дала дополнителни податоци за системот „Кеплер-69“. Откривачите ја именувале ѕвездата Кеплер-69, што била воспоставен процедура за именувањето на вонсончевите планети откриени од страна на самата мисија. Па така, ова е името користено од јавноста за именување на системот и неговите планети.
Планетарните кандидати кои се дел од ѕвездите цел на мисијата Кеплер се означуваат со ознаките „.01“, „.02“, „.03“ итн.. по името на ѕвездата, по редослед на забележување. Ако планетарните кандидати се забележани едновремено, подредувањето следи по редоследот на орбиталните периоди од најкусиот кон најдолгиот орбитален период. Следејќи ги овие правила, биле забележани два планетарни кандидати, кои се именувани соодветно со ознаките b и c.
2 Ѕвездени одлики
Кеплер-69 е ѕвезда од спектрален тип G со маса приближно 81% од масата и полупречник 93% од полупречникот на Сонцето. Површинската температура изнесува 5.638 ± 168 K. За споредба, Сонцето има површинска температура од 5.778 K.
Со привидна величина, изнесува 13,7, со, што Кеплер-69 е премногу темна ѕвезда за да се види со човековото око.
3 Планетарен систем
Кеплер-69 има две познати планети во орбита. Кеплер-69b е жешка вонсончева планета,суперземја. Кеплер-69c е вонсончева суперземја, околу 70% поголема од Земјата. Оваа планета прифаќа сличен флукс како и Венера од Сонцето, па веројатно станува збор за супервенера.
4 Поврзано
* Список на потенцијално населиви вонсончеви планети
Кеплер-16

Кеплер-16 — систем од двојна ѕвезда во соѕвездието Лебед снимен од страна на вселенското летало Кеплер. Двете ѕвезди се помали од Сонцето; првичната, Кеплер-16A, е портокалово џуџе, а втората, Кеплер-16B, е црвено џуџе. Тие се на меѓусебно растојание од 0,22 ае, и прават едно завртување околу заедничкото тежиште на секои 41 ден.
Системот е домаќин на една позната вонсончева планета во кружнодвојна орбита: односно планета со големина на Сатурн, наречена Кеплер-16b.
1 Планетарен систем
Кеплер-16b е гасовит џин које е во орбита околу двете ѕвезди во системот Кеплер-16. Планетата е со маса 1/3 од маста на Јупитер и малку помала од Сатурн со полупречник од 0,7538 Јупитерови полупречници, но е значително погуст. Кеплер-16b прави едно кружно движење по орбитата на секои 228,776 Денови.
Кеплер-80

Кеплер-80 или KOI-500 — црвено џуџе од спектрален тип M0V. Оваа ѕвездена класификација ја сместува Кеплер-80 меѓу честите, ладни, ѕвезди од класата М кои сè уште се во главната развојна фаза, позната како главна низа. Кеплер-80, како и останатите црвени ѕвезди, е помала од Сонцето, и има полупречник, маса, температура и сјајност помали од сончевата. Кеплер-80 се наоѓа приближно на растојание од 1.218 светлосни години од Сончевиот Систем, во соѕвездието Лебед.
Системот Кеплер-80 има 6 познати вонсончеви планети. Откривањето на петте внатрешни планети беше објавено во октомври 2012 година, со што Кеплер-80 беше првата ѕвезда со пет планети во нејзината орбита. Во 2017 година, забележана е дополнителна планета, Кеплер-80g, со употреба на вештачка интелегенција и Длабинско учење за анализа на податоците добиени од вселенското летало Кеплер. Методот со кој е забележана планетата Кеплер-80g бил развиен од Гугл, аи во текот на истото истражување била најдена уште една планета, Кеплер-90i, што го доведе вкупниот број на забележани планети в системот Кеплер-90 на 8 планети.
1 Планетарен систем
Вонсончевите планети околу Кеплер-80 биле забележани со помош на вселенското летало Кеплер. Овој телескоп го користи т.н. ''метод на премин'', каде планетите се движат помеѓу ѕвездата и Земјата и со тоа ја затемнуваат сјајноста на ѕвездата гледано од Земјата. Со употреба на фотометрија преминот на планета пред ѕвездата може да се види како пад на светлинската крива на ѕвездта. По откривањето на петте највнатрешни планети, истите се потврдени со употреба на дополнителни методи. Кеплер-80b и Кеплер-80c биле потврдени во 2013 врз основа на методот на временски променливи премини. Кеплер-80d и Кеплер-80e биле потврдени во 2014 година врз основа на статистичките анализи на податоците добиени од Кеплер. Конечно највнатрешната планета, Кеплер-80f била потврдена во 2016 година.
Сите шест познати планети во системот Кеплер-80 се во орбита блиска до Земјата, и нивните растојанија до ѕвездата (големи полуоски) се помали од 0,2 ае. За споредба најблиската планета до нашето Сонце, Меркур, има големаполуоска од 0,389 ае, па така целокупниот систем Кеплер-80 се наоѓа во орбитата на Меркур. Ова го прави системот Кеплер-80, многу збиен систем и е еден од многуте такви системи откриени од страна на Кеплер.
2 Орбитална резонанција
Кеплер-80 d, e, b, c и g имаат орбити во резонанција. Нивните периоди се во однос ~ 1.000 : 1.512 : 2.296 : 3.100 : 4.767, ззаедно во појдовен систем кој се врти однсосот се сведува на 4:6:9:12:18.Резонанциите на d и e, e и b, b и c, и c и g се случуваат на релативни интервали од 2:3:6:6 шаблон што се повторува на секои 191 ден. Либрациите на можните резонанции на три тела имаат замави од околу 3 степени, и моделирањето укажува на тоа дека резонантниот систем е стабилен на растројувања. Не постојат тројни резонанси.
Меро

Меро (англиски: ''Mayreau'') е остров во Свети Винцент и Гренадини, дел од островската група на Гренадини.
1 Географија
Меро е најмал населен остров во Гренадините со вкупна површина од 1.1 километар квадратен. Островот е дом на 271 жител. Населението претежно е сместено во селото Стејшн Хил, кое воедно е име и на брдо, во југозападниот дел од островот.
Островот се наоѓа североисточно од Јунион и југозападно од Кануан. Околу островот има помали ненаселени острови, односно островчињата Табаго на исток, Католик со околни три издигнати карпи и една карпа која се наоѓа северно од Меро. Во заливот Винвард се наоѓаат познатите локални топли извори.
2 Социјален живот
Населението е релативно изолирано за разлика од остатокот на земјата. На островот се пристигнува само со брод. Електрична енергија во скоро време била поставена во селата, поточно во 2000 година. На островот има централен генератор кој се наоѓа во Салин Беј. Има еден бетонски пат на островот, кој поминува низ Слтвисл Беј. На островот има едно училиште, телекомуникациска зграда, католичка црква и пенгтакостална црква.
3 Поврзано
* Гренадини
* Свети Винцент и Гренадини
Кеплер-1625

Кеплер-1625 — ѕвезда налика на Сонцето со привидна величина од 14, со местоположба во соѕвездието Лебед приближно на растојание од 8.000 светлосни години. Полупречникот е за нешто помалку од 80% поголем од полупречникот на Сонцето и има маса за 8% поголема од онаа на Сонцето. Во 2016 година, беше забележано дека во орбита околу ѕвездата има вонсончева планета, Кеплер-1625b, која пак е гасовит џин во орбита во животопогодниот појас. Во 2018 година, беше објавено дека вонсончевата планета можно е да има во орбита вонсончева месечина. Дополнителните набљудувања со вселенскиот телескоп Хабл исто така ја потврдиле можноста за постоење на вонсончева месечина, иако неодамнешните истражувања во 2019 година наведуваат дека е можно да не постои вонсончева месечина.
1 Ѕвездени одлики
Кеплер-1625 е голема ѕвезда слична на Сонцето. нејзиниот полупречник е 1,79 пати од оној на Сонцето и има маса 1,079 од Сончевата. нејзината температура е околу 5.548 K, малку пониска од онаа на Сонцето. Овие одлики укажуваат дека Кеплер-1625 можно е да е жолт подџин кој се ближи на крајот од својот полуживот. Кеплер-1625 има висока металичност од +0.12 dex (споредбено со 0.00 за сонцето) ие на растојание од околу 8.000 светлосни години во соѕвездието Лебед.
Постои и втор модел за големината на Кеплер-1625, со кој ѕвездата е со полупречник од околу 0,94 сончеви полупречници и маса за 0,96 од сончевата како и температура од 5.677 K и металичност слична на Сонцето.
2 Планетарен систем
За ѕвездата се знае дека има потврдена една планета, со ознака Кеплер-1625b, таа е планета малку поголема од Јупитер во орбита околу матичната ѕвезда со орбитален период од 287,3 денови. Сепак, ако помалата големина за ѕвездата е точна, тогаш Кеплер-1625b е гасовит џин со полупречник од 6 Земјини полупречници во орбита на животопогодниот појас.
2.1 Можност за постоење на вонсончева месечина
Светлинските кривина трите набљудувани премини укажуваат на постоење на вонсончева месечина со големина на Нептун во орбита на Кеплер-1625b, на растојание од 20 пати од планетарниот полупречник. Потребни се повеќе набљудувања за да се потврди или отфрли постоењето на месечината. Дополнителните набљудувања со вселенскиот телескоп Хабл на премините на Кеплер-1625b од 2017 до 2018 година и дополнително добиените светлински криви укажуваат на постоењето на вонсончева месечина, што дополнително ја зацврстува идејата за постоење на вонсончева месечина во орбита околу Кеплер-1625b. неодамнешно разгледување на набљудувањата на Хабл во 2019 година, укажуваат дека дополнителната светлинска крива е остаток од обработката на податоците.
3 Поврзано
* 1SWASP J140747.93-394542.6
* PDS 110
M1-92

M1-92 (Минковски 92) — протопланетарна маглина. снимена од страна на вселенскиот телескоп Хабл во 1990-ите. Биполарната маглина иманевообичаен облик со изразени испакнатости на материјал кој потекнува од централната ѕвезда. Астрономите ја нарекле оваа маглина Стаплака. Оваа маглина е приближно на растојание од 8.000 светлосни години од Земјата.
1 Поврзано
* Список на протопланетарни маглини
Кронбергер 61

Кронбергер 61 — маглина забележана од аматерски астроном во јануари 2011 година, додека пак поновите фотографии се снимени од страна на опсерваторијата Џемини. Маглината е именувана по австриецот Матијас Кронбергер, член на аматерската група Дип Скај Хантерс. Се претпоставува дека маглината е на растојание од 13.000 светлосни години. Тие ја забележале маглината кога набљудувале во близина на северното соѕвездие Лебед. Се очекува ова откритие да помогне да се разреши декадната дебата, за улогата на ѕвездените придружници во создавањето на структурата на планетарните маглини.
Маглината е во релативно мала област,која во моментот била испитувана од страна на вселенското летало на НАСА, Кеплер чија мисија е да најде планети и светлината од маглината се должи пред сè на двојно јонизираниот кислород.
Лебед A

Лебед A — радиогалаксија, и еден од најснажните радиоизвори на небото. Забележана е од страна на Гроте Ребер во 1939 година. Во 1951 година, Лебед A, заедно со Касиопеја A, и Крма A беа првите „радиоѕвезди“ препознаени од оптички извори. Од овие три, Лебед A станала првата радиогалаксија, додека пак останатите две се маглини во Млечниот Пат. Во 1953 година Роџер Клифтон Џенисон и Мринал Кумар Дас Гупта утврдиле дека станува збор за двоен извор. Како сите радиогалаксии, таа има активно галактичко јадро. Супермасивната црна дупка во јадрото има маса од (2,5±0,7)
Сликите во галаксијата во радио на електромагнетниот спектар покажуваат два млаза кои произлегуваат во спотивни насоки од Галактичкото Средиште. Овие малзови се протегаат многукратно од должината на матичната галаксија која пак оддава зрачење во видливите бранови должини. На краевите од двата млаза има два полукруга со „жаришта“ со поизразено зрачење отколку на нивните рабови. Овие жаришта се создадени кога материјалот од млазовите се судираат со околната меѓугалактичката средина.
Во 2016 година, беше забележан минлив радиосигнал на растојание од 460 парсеци од центарот на Лебед A. Меѓу 1989 и 2016 година, тело, што се совпаѓало со претходно познат инфрацрвен извор, имал за осумпати зголемување на густината на флуксот, со споредлива сјајност со најсјајната позната супернова. Поради недостаток на мерења во овој период, чекорот на засјајување останува непознат, но телото продолжило да има релативно постојана густина на флуксот од периодот на неговото забележување. Податоците се совпаѓаат со втора супермасивна црна дупка во орбита на другата, при што истата има добиено големо забрзување. Временскиот период е со иста големина како и активноста на примарниот извор, што укажува на фактот дека втората е во растројувања со првата со што се предизвликуваат изливите на материја.
1 Наводи
* Harris, D. E.; Carilli, C. L.; Perley, R. A. , Nature Vol. 367, pp. 713, 1994
**
A second massive black hole has been discovered in galaxy Cygnus A (Astronomy magazine, September 2017).
Јајце (маглина)

Јајце (маглина) (позната и како RAFGL 2688 иCRL 2688) — биполарна протопланетарна маглина приближно на растојание од 3.000 светлосни години од Земјата. Нејзините невообичаени својства првпат биле опишани во 1975 година со податоците од 11 µm преглед добиен од Геофизичката лабораторија на Воздушните сили на САД од 1971 до 1974 година. (Претходно, објектот е каталогизиран од Фриц Цвики како пар галаксии.)
Маглината е дефинирана од низата сјајни лакови и кружници околу централната ѕвезда. Густ слој од гас и прашина ја обвива централната ѕвезда, блокирајќи ја можноста да ја забележиме директната светлина. Сепак, светлината од ѕвездата се пробива низ потенките области на прашината, осветлувајќи ги надворешнитеслоеви на гас, создавајќи ги лаковите забележани на сликата од вселенскиот телескоп Хабл.
Облакот од прашина околу централната ѕвезда е налик на диск. Биполарните изливи на сликата укажуваат дека системот има аголен импулс, што најверојатно е создаден од насобирачкиот диск. Дополнително, геометријата на дискот е причината за променливата дебелина на облакот прашина, што пак овозможува на светлината да побегне долж оската и да ги осветли надворешните слоеви на гасот, но сè уште е блокирана можноста да се види директно. Иако дисковите прашина се потврдени на неколку ѕвезди по напуштањето на асимптотската гранка на џинови, сè уште не е потврдено постоењето на дискот кај маглината.
Маглината била фотографирана од страна на вселенскиот телескоп Хабл.
Маглината оддава поларизрана светлина што исто така може да се забележи и во видливиот дел со среден телескоп.
1 Галерија
2 Наводи
* . STScI Press release: ''Space Telescope Science Institute''. January 16, 1996.
* De Ruyter et al. Keplerian discs around post-AGB objects: a common phenomenon? Astronomy & Astrophysics 448, 641–653 (2006).
Кореспонденции Хемија

„Кореспонденции Хемија“ (англиски: ''Communications Chemistry'') е научно списание на Нејчер Рисерч (англиски: ''Nature Research''). Ова списание издава трудови со висококвалитетени истражувања, коментари и прегледи во сите области на хемијата и сродните науки. Првиот број на списанието излегол во март 2018 година. За каталогизација на ова списание се користи скратеницата ''Commun. Chem.''
„Кореспонденции Хемија“ е посветено на отворена наука, достапна за сите. Ова значи дека списанието не наплаќа претплата и сите објавени трудови се јавно достапни преку нивното мрежно место.
Прв и единствен главен уредник на ова списание е Д-р Лук Бачелор.
IC 4996

IC 4996 — расеано јато во соѕвездието Лебед.
Деклинацијата на телото е + 37° 38' 35" a ректасцензијата 20h 16m 31,7s. Со Привидната величина изнесува 7,3 што не овозможува да се забележи со човековото око.
1 Поврзано
* Индекс-каталог
* Нов општ каталог
2 Nadvore[ni vrski
**
Дарко Кондев

Дарко Кондев (р. ) — поранешен македонски ракометар кој играл на позицијата лево крило.
Во својата кариера тој играл за Металург и Тиквеш. Тој исто така играл и за вториот клуб на Металург.
Тој бил кадетски репрезентативец на Македонија, како и дел од поширокиот список за сениорската репрезентација.
Кондев ја завршил својата ракометна кариера на крајот на сезоната 2022/23, при што се преселил да живее во САД.
L1014

L1014 — темна маглина во соѕвездието Лебед. Можно е да е меѓу најцентрално збиените мали темни облаци, што укажува на најраните фази на процесот на ѕвездообразба. Овој облак во својот центар има многу млада нискомасивна ѕвезда, именувана како L1014 IRS; некои астрономи мислат дека ѕвездата е кафеаво џуџе или пак натрапничка планета во најраниот развој на својот живот.
Лебед OB7

Лебед OB7 — OB-здружение во нашата галаксија Млечен Пат во молекуларниот облак во соѕвездието Лебед, кој исто така ги содржи ѕвездородните области Лебед X, маглината Северна Америка и маглината Пеликан. Маглината Северна Вреќа Јаглен се наоѓа близу оваа област.
1 Наводи
Хемиски Кореспонденции

„Хемиски Кореспонденции“ (англиски: ''Chemistry Communications'') е научно списание кое го издава Кралското друштво за хемија. Списанието претходно излегувало под различни имиња: „Списание на Хемиското друштво D: Хемиски Кореспонденции“ (1969-1971) и „Списание на Хемиското друштво, Хемиски Кореспонденции“ (1971-1995). Списанието објавува трудови во сите области на хемијата. За каталогизација на ова списание се користи скратеницата ''Chem. Comm.''
Почнувајќи од 2012 година, списанието издава сто броеви секоја година. Во 2019 година, импакт факторот на ова списание бил 6,164.
Од јуни 2015 година, извршен уредник на списанието е Филипа Рос, a од февруари 2016 година, Д-р Вероник Гуверно постанува претседавач на редакцискиот одбор на списанието.
Кеплер-86

Kepler-86 или PH2 или KIC 12735740 (2MASS 19190326+5157453) — жолто џуџе на растојание од во соѕвездието Лебед. Со тмпература и големина слична на Сонцето, Кеплер-86 стана позната кога се обзнани дека е матична ѕвезда на една од 42 кандидати планети забележани од Ловците на планети граѓанско-научен проект од втората низа податоци. Кандидатот планета во орбита околу Кеплер-86, е позната како Кеплер-86b, за која е определено дека има можност за забележување од само 0,08%, со што е потврдено постоењето на планетата.
Планетата е со орбита во животопогодниот појас, па така Kepler-86b) е гасовит џин со големина на Јупитер и може да поседува природен сателит погоден да поддржува живот. Извештајот кој го потврди постоењето на планетата бил поднесен на 3 јануари 2013 година. Била забележана од полскиот астроном аматер Рафал Хершковиц кој со својот лаптоп ги обработувал податоците добиени од вселенкото летало Кеплер.
1 Историја и откритија
Кеплер-86b била забележана, заедно со другите 42 планетарни кандидати, од архивските податоци добиени од вселенското летало Кеплер разгледувани од страна на проектот Планетарни ловци, iпри кој доброволци ги разгледуваат светлинските криви од ѕведите мети на ''Кеплер'', кој користејќи метод на планетарен премин можно е да има пропусти од страна на компјутерските програми. Претходно Планетарните ловци помогнале да се потврди постоењето на Кеплер-64b, планета со маса слична на Нептун во четирипланетарен систем.
Сите кандидати од втората низа, вклучувајќи го тука и Кеплер-86b, биле препознаени од научници како Абе Хоекстра, Томас Ли Џејкобс, Дерил Лакруз, Ханс Мартин Швенглер, Рафал Хершковиц и Мајк Шопен меѓу другите, со помо на астрономите од Јејл. Дополнително забележани се и 20 други планетарни кандидати кои се во орбита на животопогодниот појас, но сепак, овие имаат релативно голема веројатност да се сигнали од непланетарни извори.
Иако планетата првично била забележан од страна на ''Кеплер'', имало потреба да се отстранат позадински ѕвезди како извори на планети, сите податоци биле собрани со употреба на инструментот HIRES при Кековата опсерваторија. Резултатите од набљудувањата го потврдиле постоењето на Кеплер-86b со сигурност од „99,9%".
2 Планетарен систем
Кеплер-86 е матична ѕвезда на една планета, Кеплер-86b, со орбитален период од 282 денови, со што планетата и нејзините постоечки месечини би биле во животопогодниот појас. Температурата во горните слоеви на планетата би била од до . Месечина околу Кеплер-86b најверојатно ќе има цврста површина и дополнително стакленички гасови со што би имал течна вода на површината и би била животопогодна.
3 Поврзано
* Начини на откривање на вонсончеви планети
Црквата Гагра

Црквата Гагра, исто така позната како Абаата — рано средновековна христијанска црква во Гагра во Абхазија, Грузија. Една од најстарите цркви во Абхазија, таа е едноставна трикорабна базилика изградена во 6 век и реконструирана во 1902 година.
Црквата Гагра стои на територија на современата тврдина позната како Абаата, сега целосно урната. Изграден е од блокови од груб камен на камен. Главниот влез е од запад каде сенаоѓа нартекс. Сите три кораби се поврзани едни со други преку вратите. Главниот брод е осветлен преку три прозорци во јужниот ѕид и со еден прозорец, секој на западниот ѕид и во олтарот. Црквата има многу заеднички архитектонски одлики со слични базилики во источна Грузија. Црквата била целосно реконструирана во 1902 година по наредба на принцезата Евгенија Максимилиановна од Леухтенберг, сопруга на војводата Александар Петрович од Олденбург, член на руската империјална фамилија, која ја претворила Гагра во бања. На 9 јануари 1903 година беше осветена како Црква на Свети Ипатиј. Во исто време, старата тврдина Абаата била срушена за да се отвори патот кон изградба на хотел. Во советската ера, црквата се користела како музеј на старото оружје. Црквата беше подложена на некое реновирање во 2007 година и беше обновена за христијанска употреба во 2012 година.
Црквата Гагра е впишана на списокот на Групи на споменици со национално значење.
Палатата Дадиани

Палата Дадиани и Архитектонски музеј е националниот музеј на Грузија кој се наоѓа во Зугдиди, Грузија. Оваа палата заедно со музејот се смета за една од најпознатите палати во Кавказ.
1 Историја
Првата изложба на археолошките ископувања на древниот град Накалакеви ја подготвил мегрелски принцот Давид Дадиани и се одржала во 1840 година. Три палати го сочинуваат современиот музејски комплекс, од кои делови се, исто така, црквата "Блахерна Богородица" и ботаничката градина Зугдиди. Во историскиот и архитектонскиот музеј на Дадиани се наоѓаат некои експонати од природното културно наследство на Грузија - богатството на Тагилони, Богородица света вест, иконата на кралицата Бордохан - мајка на кралицата Тамар од Џорџија, ракописи од 13-14 век, минијатури, спомен моштите на династијата Дадиани и предметите поврзани со царот на Франција Наполеон Бонапарт - кои биле донесени во палатата од сопругот на ќерката на Давид Дадијани, принцот Ахил Мурат, внукот на сестрата на Наполеон Каролина.
Палатата била целосно трансформирана во музеј на 1 мај 1921 година, по иницијатива на грузискиот етнограф и геолог Акаки Шантурија.
2 Археолошка колекција
Во почетокот на 1848 година принцот од Самегрело, Давид Дадиани, на своите гости им ја покажал археолошката и нумизматичка колекција од Нокалакеви, археолошко наоѓалиште во Самегрело. Некои од експонатите биле најдени од Давид Дадиани, а некои биле купени од него од доселениците во неговиот домен. Најважното археолошко ископување на Давид Дадијани било истражувањето на Нокалакеви - познато како Археополис во антиката.
DR 21

DR 21 — голем молекуларен облак во соѕвездието Лебед, забележан во 1966 година како непрекинат извор на радиобранови од страна наДаунс и Рајнхарт. DR 21 е на растојание од околу 6.000 светлосни години од Земјата и се протега на 80 светлосни години. Областа има висока стапка на ѕвездообразност и се поврзува со ѕвездородната област Лебед X. Има проценета маса од .
Забележани се бројни молекули во областа преку нивното радиоодддавање, како што се формалдехид, амонијак, вода и јаглерод моноксид.
Во оваа област, се набљудувани едни од најмасивните ѕвезди во Млечниот Пат. содржи сложжени шаблони на прашина и гас, кои светат во инфрацрвеното шподрачје поради присуството на огански соединенија познати како полициклични ароматични јаглеводороди. Цик-цак шаблоните во се резултат на заемодејството на меѓуѕвездениот ветер, зрачниот притисок, магнетните полиња и гравитацијата.
Со проценето население од 2.900 ѕвездиво моекуларниот облак, населенсот слична со онаа на јатото во маглината Орион, кои се распределени во групи заедно со молекуларните облаци. Масивните ѕвезди најверојатно ќе го расејат облакот; но сепак, ова сè уште не се случило поради младоста на ѕвездите. Изучувањето на овие ѕвезди од страна на вселенскиот телескоп Спицер покажува знаци за постоење на протопланетарни дискови.
Кеплер-78

Кеплер-78 или KIC 8435766 — ѕвезда со привидна величина 12 во соѕвездието Лебед. Оваа ѕвезда има полупречник 74% од полупречникот на Сонцето, и температура од околу 5.100 K.
1 Планетарен систем
Кеплер-78 има планетарен систем од една планета позната како Кеплер-78b, планета малку поголема од Земјата со крајн о блиска орвита околу матичната ѕвезда. Орбиталниот период на оваа планета е 8,5 часа поради близината до матичната ѕвезда. Иако има слична густина како Земјата (од 5,57 g/cm<sup>3</sup>, нејзината површинска температура е од 1.300 до 1.500 K.
Алисон Марсден

Алисон Марсден (англиски: Alison Marsden, р. 9 јуни 1976 год.) е американски биоинженер. Таа е вонреден професор по педијатриска кардиологија, биоинженерство и машинско инженерство на Стенфордовиот универзитет.
1 Живот и кариера
Марсден дипломира на програмата за машинско инженерство на Принстонскиот универзитет во 1998 година. Веднаш продолжува на постдипломски студии на Стенфордовиот универзитет, каде се стекнува со звањето магистер во 2000 година и постанува доктор на науки по машинско инженерство во 2005 година. Останува кратко време на истиот универзитет како пост-докторски научен соработник по педијатриска кардиологија и биоинженерство. Од 2007 до 2015 година предава на Универзитетот на Калифорнија во Сан Диего, а потоа се враќа како професор на универзитетот „Стенфорд.“
Истражувачката работа на Марсден е во областа на биомеханиката на кардиоваскуларниот систем. Таа работела на детални симулации од Берлинското срце, вештачки срцев имплант, со цел да го подобри дизајнот на оваа направа.
2 Признанија
Професор Марсден е добитник на неколку награди од областа на истражувањето и наставната дејност. Таа е исто избран член на битни здруженија во нејзината струка:
*Друштвото за индустриска и применета математика (2018) *Американскиот институт за медицинско и биолошко инженерство (2018)
AFGL 2591

AFGL 2591 — ѕвездородна област во соѕвездието Лебед. Густиот облак од гас и прашина е причина да не може да се види внатрешноста на облак со оптички телескопи. Сликите во инфрацрвената светлина укажуваат на постоење на младо ѕвездено тело, со придружна оддавна маглина која наликува на конус кој произлегува од младата ѕвезда. Исто така јато од ѕвезди се создава во молекуларниот облак, но поголемиот дел од зрачењето произлегува од ѕвездата, AFGL 2591-VLA3.
Првично се мислело дека AFGL 2591 е единечна ѕвезда, масивна ѕвезда која исфрла облаци гас и прашина преку бројни настани. Се проценува дека е 10 пати помасивна од Сонцето и е на растојание од само 1.000 pc или 3.300 светлосни години.
Пожега (Србија)

Пожега — град и општина во Златиборскиот округ во Западна Србија. Бројот на жители во градот е 13,153, додека во општината е 29,638.
За време на СФР Југославија, градот бил нарекуван Ужичка Пожега, за да се разликува од Славонска Пожега, која денес се наоѓа во Хрватска.
IC 5146

IC 5146 (Кожурец) — отсјајна/оддавна маглина во соѕвездието Лебед. Описот NGC се однесува на IC 5146 како јато од ѕвезди со привидна величина од 9,5 св во темна и сјајна маглина. Јатото е познато и под името Колкиндер 470. Има сјајност од +10.0/+9.3/+7.2. Неговите небесни координати се ректасцензија 21° 53.5" и деклинација +47° 16". Во близина се ѕвездата Пи1 Лебед, расеаното јато NGC 7209 во Гуштер и сјајното расеано јато M39 сите видливи со човековото око. Јатото е на растојание од околу 4.000 сг, и централната ѕвезда која го осветлува се создала пред околу 100.000 години; маглината е со пречник од 12 лачни минути, што е еднакво на распон од 15 светлосни години.
Кога се набљудува IC 5146, теманата маглина Бернард 168 (B168) е нераздвоив дел од тоа искуство, создавајќи темна линија која го обиколуба јатотокон запад создавајќи изглед на опашка зад јатото.
1 Млади ѕвездени тела
IC 5146 ѕвездородна област каде постојано се создаваат ѕвезди. Набљудувањата направени со вселснкиот телескоп Спицер и опсерваторијата Чандра забележале над стотина млади ѕбездени тела. Забележани се млади ѕвезди во двете оддавни маглини, каде гасото е јонизиран од масивните млади ѕвезди, ив во инфрацрвениот темен молекуларен облак се создава „опашка“. Најмасивната ѕвезда во областа е BD +46 3474,ѕвезда од типот B1 за која има проценка дека е 14±4 пати помасивна од масата на сонцето.
Друга занимлива ѕвезда во маглината е BD +46 3471, која е пример за HAeBe-ѕвезда, ѕвезда со средна маса и силни оддавни линии во спектарот.
2 Галерија
Огутска Река

Огутска Река — река во Македонија, која поминува низ селото Огут.
Реката подоцна се влева во Лешничка Река, која тече низ Србија и истата се влева во Пчиња.
1 Поврзано
* Огут
* Лешничка Река
Галактичко јато

Галактичко јато (или јато галаксии) — склоп сочинет од стотици до илјадници галаксии кои се меѓусебно сврзани под силата на гравитацијата Претставуваат најголемите гравитациски врзани структури во вселената и сè до 1980-тите се сметале за најголемите структури воопшто, пред откривањето на суперјатата. Гледани како целина, обично имаат 10<sup>14</sup>–10<sup>15</sup> Сончеви маси. Една од нивните клучни одлики е внатрејатната средина, која се состои од загреан гас помеѓу галаксиите и температура од 2 до 15 keV, зависно од збирната маса на јатото. Помалите склопови на галаксии се нарекуваат галактички групи. Самите групи и јата можат да бидат групирани заедно, образувајќи суперјата.
Познати галактички јата во релативна близина се Девица, Печка, Херкул и Береникина Коса. Рамнило е главна составница на Големиот Привлекувач, кој претставува посебно голем збир од галаксии, чија маса е толку голема што влијае врз месното ширење на вселената. Позначајни јата во далечната вселена се SPT-CL J0546-5345 и SPT-CL J2106-5844, кои се најмасивните јата настаните во раниот развој на вселената. Во последните децении е утврдено дека тие се битни места на честично забрзување, откриено набљудувајќи ги нетоплинските расеани радиозрачења, како што се радиоореолите и радиоостатоците. Во многу галактички јата се среќаваат и структури како студени предници на ударни бранови, утврдени со рендгенски набљудувања од опсеваторијата „Чандра“.
1 Основни одлики
Галактичкото јато ги има следниве типични одлики:
* Опфаќа 100 до 1.000 галаксии, со врел гас кој оддава рендгенски зраци и колеми количества на темна материја* Распореденоста на трите составници во јатото е приближно рамномерна.
* Вкупна маса од 10<sup>14</sup> до 10<sup>15</sup> Сончеви маси.
* Пречник од 2 до 10 мегапарсеци.
* Брзините на поединечните галаксии во него се движат од 800 до 1000 км/с.
2 Состав
Секое галактичко јато има три составни дела:
Дел, Удел во масата, Опис
Галаксии, 1 %, Единствениот оптички видлив дел од јатото
Меѓугалактички гас во внатрејатната средина, 9 %, Плазма меѓу галаксиите при високи температури. Оддава рендгенски зраци по пат на топлинско закочно зрачење
Темна материја, 90 %, Најмасивната составница која не е видлива, туку се изведува преку гравитациските заемодејства
3 Забележителни јата
Јато, Белешки
Девица, Најблиското масивно галактичко јето
суперјато Ланијакеја, Јатото во чиј состав е нашата галаксија — Млечниот Пат
Рамнило, Јатото во средиштето на Големиот Привлекувач
јато Куршум, Спој од јата, каде за првпат е забележано раздвојувањето на темната од обичната материја
4 Поврзано
* Ејбелов каталог
* Галактичка група
* Метагалаксија
* Галактички групации и јата
* Список на Ејблови јата
BD+43° 3654

BD+43 3654 — масивен сјаен син суперџин, ѕвезда „бегалка“ во соѕвездието Лебед.
1 Белези
BD+43 3654 е од спектрален тип O4If со маса околу 65 пати поголема од сончевата, и најверојатно 850.000 пати посјајна, и многу млада, возраст која се проценува на 2 милиони години. Нејзиното растојание до Сончевиот Систем се проценува на околу 1,45 килопарсеци (4.700 светлосни години) и се движи со голема брзина низ меѓуѕвездената средина, создавајќи лачен ударен бран.
2 Потекло
Изучувањата на движењето и брзината на BD+43 3654 релативно во однос на другите ѕвезди во блискот, масивно ѕвездено здружение Лебед OB2 наведува н апомислата дека станува збор за ѕвезда „бегалка“, што ја прави да биде најмасивната „бегалка“ во Млечниот Пат (заедно со суперџиновите од спектрален тип O Ламбда Кефеј и Зета Крма). Првично се тврдело дека експлозија на супернова во поранешниот двоен систем предизвикала BD+43 3654 да има голема брзина.
Подоцнежните истражувања покажуваат дека експлозијата на супернова не би создала услови за постоење на толку голема брзина. Земајќи предвид дека BD+43 3654 е помлада од останатите ѕвезди во Лебед OB2, понудено е друго сценарио во кое BD+43 3654 е масивен син скитник создаден меѓу средбата на два поранешни системи од двојни ѕвезди во јадрото на Лебед OB2. Во ова сценарио, по една од ѕвездите од секој од ситемите ќе експлодира како супернова што пак како остатоци по експлозиите ќе имаме пулсари. B2020+28 и B2021+51 се препознаени како овие пулсари, бидејќи нивната динамика укажува дека тие се исфрлени од Лебед OB2. Последица на подоцнежното сценарио е тоа што најсјајните и најмасивните ѕвезди во Лебед OB2 ќе бидат ѕвезди скитиници.
Друга теорија е дека ѕвездите со големи брзини можно е да ја добиле таа брзина при средба на масивна единечна ѕвезда со близок двоен систем. Ваквата средба се очекува да го насочи цвижењето на системот во спротивна насока од ѕвездата, но досега не е забележана толку масивна двојна ѕвезда која ќе соодвествува на сценариото за BD+43 3654.
G 208-44/208-45

GJ 1245 (Глизе 1245) — двојна ѕвезда со составници G 208-44 и G 208-45, на рстојание од 14 светлосни години, релатвно блиску до Сончевиот Систем. G 208-44 самата по себе е блиска двојна ѕвезда од црвени џуџиња, додека пак G 208-45 е исто така црвено џуџе. GJ 1245 е 37-от најблискиот ѕвезден систем до Сончевиот Систем, сместен во соѕвездието Лебед. GJ 1245 A и B се активни блескави ѕвезди, и парот заеднички се означува со ознаката V1581 Лебед.
Поголемата од трите ѕвезди, G208-44 A (GJ 1245 A) е само со 11% од масата на сончевата маса. Од другите две ѕвезди, G 208-44 B (GJ 1245 C), е поблиску до ѕвездата A на растојание од 8 ае; и е со маса 7% од Сончевата маса. Третата ѕвезда, GJ 1245 B, е на растојание од 33 ае од ѕвездата A, и е 10% од Сончевата маса; и би била светла колку Венера гледана од Земјата кога е набњудуван од ѕвездата A.
1 Поврзано
* Список на најблиски ѕвезди
2 Дополнителна литература
**** .
KOI-74

KOI-74 — затемнувачка двојна ѕвезда во соѕвездието Лебед. првичната ѕвезда е од спектрален тип А со температура од 9400 K. Се наоѓа во подрачјето на набљудување на вселенското летало Кеплер и било определено дека во својата орбита има придружник које значително помал и поврел од првичната ѕвезда.
1 KOI-74b
KOI-74b е жешка компактна ѕвезда во орбита околу KOI-74. Била забележана во 2010 година од стрена на вселенското летало Кеплер и се пројавил интерес за истата поради нејзината мала големина (нејзиниот полупречник е 4,3% од Сончевиот полупречник) и висока температура од 13.000 K . Орбитата на KOI-74b околу матичната ѕвезда изнесува 5,18875 денови. Анализата на релативистичкото засилување на светлината во податоците на Кеплер укажува дека најверојатно станува збор за маломасено бело џуџе со маса од приближно 0,22 сончеви маси, остаток од поранешна фаза на пренос на маса во двојниот систем кога телото поминало низ фазата на џин.
2 Поврзано
*KOI-81
*Занимливо Кеплерово тело
Лебед OB2-8A

Лебед OB2 #8A — двојнолиниски спектроскопски двоен систем со местоположба во центарот на здружението Лебед OB2 на растојание од 5.500 светлосни години.
1 Откритие
Сè до 1951 година Лебед OB2 #8 била позната како анонимен каталошки податок во бонскиот преглед. Тогаш била препозната како една од неколкуте високосјајни блиски жешки ѕвезди во соѕвездието Лебед. Иако била попозната како Шулте #8A, бројот 8 првпат се спомнува во постари трудови. Шулте ја означил групата како масивно ѕвездено здружение и ја поделил ѕвездата #8 четири составници, вклучувајчи ја и #8A.
2 Систем
системот Лебед OB2 #8A содржи две масивни сѕвезди од спектрален тип O во меѓусебна орбита од 21,9 денови. Примарната е суперџин со а секундарната е џиновска ѕвезда со . Се смета дека двете ѕвезди не разменуваат маса и нивните светлосни класи во здружението Лебед OB2 од околу O6 се поклопуваат со главната низа. Блиските ѕвезди Лебед OB2 #8B, #8C, и #8D, за кои првично се сметало дека се единечна ѕвезда се всушност масивни и сјајни ѕвезди од спектрален тип O.
Допирка

Допирка или тангента (|tangere - допира) — права во геометријата која во дадена точка допира крива. Пример за допирки се железничките шини, кои тркалата на возовите ги допираат во по една точка. Допирката и кривата во точката на допир имаат ист правец.
Во случај на круг, сите прави во иста рамнина можат да бидат пресечки, допирки или пасанти – зависно од тоа дали со кружницата имаат две, една или ниедна заедничка точка. Допирката на кружница е нормална на полупречникот кој одговара на точката на допир.
За дадена крива на реална функција <math> f </math>, допирката <math> t </math> во точката <math> P \,(x_0 \, | \, f(x_0))</math> претставува правец кој има ист наклон како и функцијата. Тој наклон претставува први извод на функцијата <math> f </math> во точката <math> x_0 </math>, кој се запишува како <math> f \, (x_0)</math>. Оттука, апроксимираната вредност во околината е:
:<math> y \, = \, f(x_0) + f'(x_0) \cdot (x-x_0) </math>.
Допирката е најприближна линеарна апроксимација на функцијата <math> f </math> во точката на допир <math> x_0 </math> :
:<math> f(x) \, \approx \, f(x_0) + f'(x_0) \cdot (x-x_0)</math> за <math> x \, \approx \, x_0</math>
1 Диференцијална геометрија
Математичката крива <math>\mathbb{R}^n</math> е дефинирана во реалниот интервал <math> [a, b] </math> со функцијата <math>\gamma:\,[a, b]\to\mathbb{R}^n</math>. Нека <math>\gamma (t_0)\,</math> (са <math>t_0 \in [a,b]</math>) е една точка на кривата. Тогаш првиот извод на функцијата <math>\gamma</math> во точката <math>t_0</math> (исто така <math>\gamma\,'(t_0)\,</math>) се нарекува вектор на допирката.
KIC 9832227

KIC 9832227 — систем од контактна двојна ѕвеззда во соѕвездието Лебед, на растојание од 1.940 ± 30 светлосни години. Се смета и за затемнувачка двојна ѕвезда со орбитален период околу 11 часа. Во 2017 година, беше предвидено дека системот ќе се спои во 2022,2 (± 0,6 година), создавајќи сјајна црвена нова (LRN) со привидна величина 2. Новата ќе може да се набљудува со голо око во период од еден месец. Спојувањето на двете ѕвездени јадра се предвидува дека ќе создаде нова, пожешка, помасивна ѕвезда на главната низа. Сепак, преразгледувањето на податоците во септември 2018 година откриле грешка во предвидувањата со што се утврдило дека нема да има спојување.
Периодот на промени кај KIC 9832227 се забележува како станува се покус од 2013 година, што довело до предвидување за спојување во 2022 година. Во септември 2018 година, беше објавено дека првичното предвидување било засновано на погрешни податоци со изместување од 12 часа во една од податочните низи. ова покажувало дека периодот всушност се зголемувал до 2008 година. Причината за промената во периодот останува непозната, но се помала е веројатноста дека системот ќе се спои во предвиденото време.
1 Поврзано
* Сјајна црвена нова
* Ѕвезден судир
Кројцфелд-Јакобова болест

Кројцфелд&ndash;Јакобова болест е фатално дегенеративно заболување на мозокот. Раните симптоми вклучуваат проблеми со меморијата, промени во однесувањето, слаба координација, и визуелно нарушување. Подоцна се јавуваат деменција, неволеви движења, слепило, слабост и кома. Околу 70% од пациентите умираат после една година од поставување на дијагнозата.
Болеста ја предизвикуваат белковини познати како приони.
Не постои специфичен третман за болеста. Опиоидите може да помогнат при болка, а клоназепамот или натриум валпроатот може да помогнат кај неволеви движења.
KOI-81

KOI-81 — затемнувачка двојна ѕвезда во соѕвездието Лебед. Примарната ѕвезда во доцен развој е од спектрален тип B или ѕвезда во почетен развој од спектрален тип А со температура од 10.000 K. Се наоѓа во подрачјето на набљудување на вселенското летало Кеплер и се утврдило дека во орбита има помало и потопло тело од примарната ѕвезда.
1 KOI-81b
KOI-81b е жешка компактна ѕвезда во орбита околу KOI-81. била забележана во 2010 година од страна на вселенското летало Кеплер и за истата постоел интерес поради малата големина и високата температура од 17.000 K. Орбиталниот период на KOI-81b околу матичната ѕвезда изнесува 23,8776 денови. Анализата на релативистичките ефекти во светлинската крива укажуваат дека станува збор за маломасено бело џуџе со маса приближно од 0,3 сончеви маси, остаток од поранешна фаза на пренос на маса во двојниот систем кога телото поминало низ фазата на џин.
2 Поврзано
*KOI-74
*Занимливо Кеплерово тело
Иван Јастребов

Иван Јастребов (|Иван Степанович Ястребов) (1839—1894) бил руски историчар, етнограф и дипломат. Се школувал во Астрахањската богословија и во Казањската духовна академија.
Дипломатската кариера ја започнал во 1864 година кога стапил на служба во Министерството за надворешни работи. Работел во руското дипломатско претставништво во Цариград, потоа во рускиот конзулат во Скадар, бил руски вицеконзул во Призрен и Јанина. Бил руски генерален конзул во Солун (1886-1894).
Со собирање етнографски и културно-историски материјали започнал по одењето во Скадар како службеник во Рускиот конзулат, а оваа дејност ја продолжил и како руски вицеконзул во Призрен. Објавува голем број прилози во „Гласник“ на Српското учено друштво, поврзани со историјата на српската црква, а дава и податоци за населението, за разни легенди и преданија. Етнографски материјал има и во „Стара Србија и Албанија“ (објавена посмртно). Негово најзначајно дело со србофилска ориентација е зборникот Обычаи и песни турецкихЪ СербовЪ, во која фолклорниот материјал од Дебарско е запишан од Васил Апостолов Икономов (подоцна објавен во збирката од 1893 г.). Објавениот материјал од Македонија предизвикува долга и остра српско-бугарска дискусија во периодичните изданија во Русија и на Балканот за историското минато, етно-културниот и јазичниот карактер на населението во Македонија.
PSR J2032+4127

PSR J2032 + 4127 (J2032) — пулсар во придружба на масивна B(e)-ѕвезда именувана како MT91 213 (или 2MASS J20321312 + 4127243 ). Системот е со местоположба во соѕвездието Лебед на растојание од околу 1,4 kpc (~ 4570 с.г. ) од Сонцето. Системот е припадник на ѕвезденото здружение Лебед OB2.
Се очекува дека двете ѕвезди во почетокот на 2018 година ќе создадат високоенергетска појава.
HAT-P-17

HAT-P-17 — портокалово џуџе на растојание од 92,6 парсеци или 302 светлсони години од Земјата. Има маса од околу . И во нејзина орбита има две планети, HAT-P-17b и HAT-P-17c, и двете забележани во 2012 година. Потрагата по ѕвезда сопатник користејќи ја адаптивната оптика при опсерваторијата ММТ била негативна. Кандидат придружник беше забележан со спектроскопска потрага во високоразделното К-подрачје на инфрацрвениот спектар снимен од Кековата опсерваторија.
1 Планетарен систем
Во 2012 година забележан е повеќепланетарен систем кој се состои од две планети во премин врел Сатурн во занесена орбита и шпланета налик на Јупитер во надворешната орбита. Планаетата во премин HAT-P-17b е забележана од страна на проектот HATNet користејќи телескопи од Хаваи, Аризона и од Вајзовата опсерваторија во Израел. Била потврдена со мерењата на радијалната брзина при Кековата опсерваторија што исто така довело и до откривање на втората планета во многу подалечна орбита. Во 2013 година мерењата на радијалната брзина на Роситер-Меклафлиновиот ефект покажале дека аголот меѓу оската на вртење на ѕвездата и орбитата на планетата b е приближно 19°.
HAT-P-7

HAT-P-7 — ѕвезда од спектрален тип F на растојание од околу 1.100 светлосни години во соѕвездието Лебед. Со привидна величина од 10,5, не може да се види со човековото око, но може со телескопи при ведри ноќи.
1 Планетарен систем
Оваа ѕвезда има една позната планета, HAT-P-7b. Оваа ѕвезда и нејзиниот планетарен систем биле во првичното поле на набљудување на вселенското летало Кеплер.
2 Поврзано
* Проект HATNet
* Кеплер (мисија)
W75N(B)-VLA2

W75N(B)-VLA2 — масивна протоѕвезда на растојание од околу 4.200 светлосни години од Земјата, и со маса 8 пати поголема и сјајност 300 пати поголема од онаа на Сонцето, набљудувана во 1996 и 2014 година од страна на Многу големата мрежа (VLA). Во 2014 година нејзиниот ѕвезден ветер се променил од компактен сферичен облик во поголем топлински, јонизирачки елиптичен облик, со што се добил увид во многу раните фази на создавањето на масивните ѕвезди. Можејќи да се набљудува нејзиниот брз раст како што се случува е единтвена можност, според Хулб ван Лангевелде од Лајденскиот универзитет, еден од авторите на трудот поврзан со ова тело.
Авторите на трудот сметаат дека W75N(B)-VLA2 се создава во густа, гасовита околина, обиколена со тороид од прашина. Ѕвездата непосредно исфрла жежок јонизиран ветер веќе неколку години. Првично ветрот може да се шири во сите насоки создавајќи сферна обвивка, за подоцна да се судри со тороидот од прашина, каде успорува. Постои помал отпор на половите на тороидот па ветрот таму се движи побрзо, со што се добива издолжениот облик.