Леонски јазик

Леонскиот (''llionés'') е романски јазик кој се зборува во Кастиља и Леон во Шпанија, како и во мали делови на Португалија. Јазикот всушност е ист со астурскиот и двата се сметаат за еден астуролеонски јазик. Сепак понекогаш се сметаат за посебни јазици, иако нема јасна разлика меѓу нив од јазичен аспект. Моментално се проценува дека леонскиот го зборуваат од 20.000 до 50.000 луѓе. Западните дијалекти на леонскиот се зборуваат на територијата на галисискиот јазик, и така се создава дијалектен континуум.
Леонскиот и астурскиот биле долго време сметани за еден ист јазик, кој се нарекува астуролеонски. Порано се користел поимот „леонски“. Јазикот не е официјално регулиран и нема официјална афирмација на јазикот.
1 Јазични одлики
1.1 Фонологија
Во леонскиот било која од самогласките (/a, e, i, o, u/) може да бидат акцентирани
1.2 Правопис
Леонскиот, за разлика од астурскиот, нема официјален правопис. Некои поединци предложиле осовање на пишан стандард различен од астурскиот, а други пак се залагаат за ист правопис со астурскиот.
2 Јазична споредба
+Еволуција на галисискиот, португалскиот, астуролеонскиот и шпанскиот
латински, галисиски, португалски, астуролеонски, шпански
замена на 'o' и 'e' во дифтонг
porta(m) ''(врата)'', porta, porta, puerta, puerta
oculu(m) ''(око)'', ollo, olho, güeyu/güechu, ojo
tempu(m) ''(време)'', tempo, tempo, tiempu, tiempo
terra(m) ''(земја)'', terra, terra, tierra, tierra
F- (почетна позиција)
facere ''(прави)'', facer, fazer, facere, hacer
ferru(m) ''(железо)'', ferro, ferro, fierru, hierro
L–(почетна позиција)
lare(m) ''(огниште)'', lar, lar, llar/ḷḷar, lar
Lupu(m) ''(волк)'', lobo, lobo, llobu/ḷḷobu, lobo
N–(почетна позиција)
natal(is) / nativitate(m) ''(Божиќ)'', nadal, natal, ñavidá, navidad
согласни групи pl-,cl-,fl-
planu(m) ''(рамница)'', chan, chão, chanu/''ll''anu, ''ll''ano
clave(m) ''(клуч)'', chave, chave, chave/''ll''ave, ''ll''ave
flamma(m) ''(пламен)'', chama, chama, chama/''ll''ama, ''ll''ama
растечки дифтонзи
causa(m) ''(нешто)'', cousa, cousa / c''oi''sa, cousa/cosa, cosa
ferrariu(m) ''(ковач)'', ferreiro, ferreiro, ferreiru/-eru, herrero
групи –kt- и –lt-
factu(m) ''(направенп)'', feito, feito, feitu/fe''ch''u, he''ch''o
nocte(m) ''(ноќ)'', noite, noite/n"ou"te, nueite/nue''ch''e, no''ch''e
multu(m) ''(многу)'', moito, muito, muei''tu/mu''ch''u, mu''ch''o
auscultare ''(слуша)'', escoitar, escutar, escueitare/-''ch''are, escu''ch''ar
групи m´n
hom(i)ne(m) ''(маж)'', home, homem, home, hombre
faminem ''(глад)'', fame, fome, fame, hambre
lum(i)ne(m) ''(оган)'', lume, lume, llume/ḷḷume, lumbre
интервокално -l-
gelu(m) ''(мраз)'', xeo, ge''l''o, xe''l''u, hie''l''o
filictu(m) ''(папрат)'', fieito, feto, fe''l''eitu/-eichu, he''l''echo
-ll-
castellu(m) ''(замок)'', castelo, castelo, castiellu/-ieḷḷu, castillo
интервокално -n-
rana(m) ''(жаба)'', ra(n), rã, ra''n''a, ra''n''a
груп а –lj-
muliere(m) ''(жена)'', mo''ll''er, mu''lh''er, muyer/mucher, mu''j''er
групи c´l, t´l, g´l
novacula(m) ''(брич)'', nava''ll''a, nava''lh''a, ñavaya, nava''j''a
vetulu(m) ''(старо)'', ve''ll''o, ve''lh''o, vieyu/viechu, vie''j''o
tegula(m) ''(ќерамида)'', te''ll''a, te''lh''a, teya, te''j''a
3 Поврзано
* Романски јазици
* Астурски јазик
* Мирандски јазик
* Шпански јазик
4 Наводи
5 Литература
* García Gil, Hector. 2008. . Mercator legislation. Working Paper 25. Barcelona: CIEMEN.
* González Riaño, Xosé Antón; García Arias, Xosé Lluis: ''"II Estudiu Sociollingüísticu De Lleón: Identidá, conciencia d'usu y actitúes llingüístiques de la población lleonesa"''. Academia de la Llingua Asturiana, 2008. ISBN 978-84-8168-448-3.
* Linguasphere Register. 1999/2000 Edition. pp. 392. 1999.
* López-Morales, H.: "Elementos leoneses en la lengua del teatro pastoril de los siglos XV y XVI". Actas del II Congreso Internacional de Hispanistas. Instituto Español de la Universidad de Nimega. Holanda. 1967.
* Menéndez Pidal, R.: ''"El dialecto Leonés"''. Revista de Archivos, Bibliotecas y Museos, 14. 1906.
* Pardo, Abel. ''"El Llïonés y las TICs"''. Mikroglottika Yearbook 2008. Págs 109-122. Peter Lang. Frankfurt am Main. 2008.
* Staaff, Erik. : ''"Étude sur l'ancien dialecte léonais d'après les chartes du XIIIe siècle"'', Uppsala. 1907.