Козјачија

:''За други значења на поимот Козјак видете на појаснителната страница''
Козјачија (или само Козјак) — област во северниот дел на Македонија источно од градот Куманово (на територијата на Општина Старо Нагоричане). Областа е сместена северно од патот кон Крива Паланка.
1 Географски одлики и потекло на името Козјачија
Козјачија се наоѓа во источниот дел на Кумановската котлина во горниото изворишно подрачје на реката Пчиња која протекува низ целата област. На исток областа е оградена со падините на планината Козјак, поради тоа се претпоставува дека оттаму потекнува и името на областа. На запад е отворена кон Кумановската котлина, на север се граничи со Србија, а на југ со Кратовскиот регион. Козјачија има ридски карактер бидејќи селата што ги опфаќа се сместени на крајниот источен ридест дел на Кумановската котлина и подножјето на планината Козјак (источниот дел на Општина Старо Нагоричане и североисточниот дел на поранешната општина Клечевце). Еден дел на областа, манастирот Прохор Пчињски и неколку села се под територија на Србија.
2 Население
Во областа Козјачија живеат 3.268 жители од кои 2.612 (79,93 %) се Македонци, а 656 (20,07 %) се Срби.
Меѓутоа овде треба да се спомене дека од македонските етнолози и од некои српски етнолози (Стојан Новаковиќ и уште неколку денешни етнолози) постои тврдење дека во овие краишта како и во селата на Скопска Црна Гора луѓето што се сметаат себеси за Срби воопшто не се Срби туку се србизирани Македонци (кои биле под силна српска асимилација и влијание), бидејќи нивниот мајчин јазик на кој зборуваат е ист со оној на декларираните како Македонци.
Како и другите македонски региони така и Козјачија доживеала огромно намалување на своето население од скоро 15.000 жители кон крајот на Втората светска војна на денешните 3.268 жители пред сè поради големите миграциони процеси село-град.
3 Села во Козјачијата
Во областа Козјачија влегуваат следниве села:
* Арбанашко
* Бајловце
* Брешко
* Буковљане
* Враготурце
* Врачевце
* Дејловце
* Длабочица
* Добрача
* Драгоманце
* Дренок
* Жегљане
* Жељувино
* Канарево
* Карловце
* Кокино
* Макреш
* Малотино
* М’гленце
* Орах
* Пелинце
* Пузајка
* Рамно
* Руѓинце
* Степанце
* Стрезовце
* Стрновац
* Цветишница
* Цвиланце
4 Историја
Во областа Козјачија живот има уште од палеолитот. Доказ за тоа се многубројните наоѓалишта на предмети и остатоци од палеолитски населби, а во Козјачијата се наоѓа и мегалитската опсерваторијата Кокино. Од средниот век на територијата на Козјачијата постојат повеќе цркви и манастири. За време на балканските војни тука се одиграл и дел од Кумановската битка помеѓу српската и турската војска, а голем број од населението насилно било мобилизирано од страна на српската војска. Козјачијата ќе даде голем број на борци во Втората светска војна, а низ нејзе ќе поминат и голем број на партизани за време на Февруарскиот поход. На територијата на Козјачијата ќе се одиграат и повеќе победоносни битки на македонските партизани против српските четници и бугарскиот окупатор.
5 Стопанство
Главна стопанска гранка на жителите од Козјачијата е земјоделството. Козјачијата е многу позната по одгледувањето на голем број на овци и кози поради што тука се наоѓаат повеќе млекарници и се прават квалитетни млечни производи како Козјачкиот кашкавал, киселото млеко итн. Од полојделството најзастапно е лозарството, на големи површини се одгледуваат повеќе сорти на бело и црно винско грозје кое населението го преработува во домашни вино и ракија. Од полјоделството се одгледуваат и пченица, пченка, компир, тутун, грав и др. Со откривањето на опсерваторијата Кокино и изградбата на меморијалниот музеј на АСНОМ кај с. Пелинце (во чија близина постои и голем излетнички центар) во подем е туризмот.