Поштенски гулаб

Поштенски гулаб — гулаб што порано се користел за пренесување пораки. Не постои посебна, јасно определена раса на поштенски гулаби, а способностите неопходни за таа дејност се развиени кај нив со постепено одбирање на сродници и со внимателна грижа за нив. Во денешно време, поимот „поштенски гулаби“ се заменува со поимот „спортски гулаби“, бидејќи сега тие не се користат за доставување поштенски пратки, туку само на натпревари на одгледувачи на гулаби.
Гулаб што се навикнал на местото на своето постојано живеење, дури и ако е однесен на многу голема оддалеченост од дома, се враќа во своето гнездо при првата можност; особено способни за тоа се некои раси на гулаби.
1 Дресура
Гулабите се навикнуваат да летаат околу гулабарникот откако ќе престојуваат во него најмалку 3 дена, кога ќе наполнат околу шест недели и ќе добијат целосно перје. Ова трае околу 6 недели, а потоа се преминува на дресура, односно со однесување на гулабот на одредено растојание од гнездото, се навикнуваат да се враќаат дома, постепено зголемувајќи ги растојанијата.
Во првата година, гулабите не се дресираат на растојание поголемо од 320 км. Делниците на дресура не треба да се намалуваат, бидејќи честото пренесување на гулабите ги вознемирува, ја намалува енергијата на летот и приврзаноста кон гулабарникот. За растојанија помали од 100 км, се прави пауза од околу еден ден за одмор на гулабите, а за поголеми — околу 4 дена. Дресурите се запишуваат во книга.
Најдоброто време за дресура е од втората половина на април до октомври. За првите летови е потребно поволно време, а подоцна можат да се пуштаат и при неповолно време.
Кога гулабите ќе бидат дресирани, за да се усовршат во летот и да се вежбаат нивните способности за снаодливост, како и за да се ослободат од мрзеливоста, безволието и маснотиите, кои го прават гулабот неспособен за долги летови, треба да се пуштаат по еднаш месечно на целосното растојание, еден по еден, во одредени временски интервали.
Треба да се избегнува дресирање на гулаби што не се спарени, бидејќи тие можат да се спарат на друго место; од истата причина не треба да се пуштаат од гулабарникот оние што таму биле разделени. Гулабите наменети за дресура се преместуваат во кафези, мажјаците одвоено од женките, не повеќе од 30 парчиња во секој.
Фаќањето на гулабите во гулабарникот и преместувањето во кафези за превоз до местото од кое треба да се вратат дома, мора да се врши со најголема можна претпазливост. Фаќањето дење и држењето со раце им ја одзема желбата да се вратат во родното гнездо. За фаќање гулаби дење, добро е да се користи мрежа, но претходно треба да се навикнат да не се плашат од неа; во темнина, гулабите слободно се оставаат да бидат земени во раце. Со цел да се одржи издржливоста и способноста за долги летови кај гулабите, треба да се чуваат што е можно помалку време во кафези, па затоа гулабите треба да се превезуваат со возови со голема брзина. Исто така, треба да се настојува гулабите на патот да ги придружува човек на кој се навикнати. Гулабите што се дресираат не се пуштаат по 12 часот напладне.
2 Користење
На растојанија од 100 до 160 км, еден час пред да се пуштат гулабите, им се фрлаат неколку грста зрна во кафезот и им се дава вода. Изборот на местото за пуштање на гулабите е од големо значење. Тоа треба да биде издигнато и отворено; во долина гулабот не може веднаш да се ориентира, а планините и големите шуми го плашат, не дозволувајќи му веднаш да полета.
За пуштање на гулабите, го отвораат кафезот и се оддалечуваат за да не ги исплашат; тогаш гулабите полетуваат и, кревајќи се на височина, опишуваат неколку спирални кругови во воздухот, а потоа, избирајќи насока и веројатно насочувајќи се според магнетното поле на Земјата, како стрела одлетуваат во далечината. Во секое стадо се издвојуваат два вида гулаби: водачи и придружници; првите, летајќи на чело, го насочуваат стадото, а вторите се држат по нив. Од секоја појдовна точка се пуштаат најдобрите гулаби еден по еден, а оние што први ќе пристигнат дома се сметаат за водачи. На леснотијата на прелетот влијаат својствата на теренот, бидејќи гулаб поминува пат од 320 км по рамна површина побрзо отколку 100 км по терен полн со пречки.
Со цел да се развие способноста за ориентирање кај гулабите, треба што е можно повеќе да се чуваат на целосна слобода, што им дава можност да ја набљудуваат околината на своето живеалиште во различно време од годината, особено зиме, кога снегот го менува надворешниот изглед на предметите; постојаната слобода е неопходна и за одржување на нивното здравје и за развој на силата на летот. За време на летот, гулабот се држи на височина од 100 до 150 м и е навикнат да се ориентира од таа височина, па ако се сака да се зачуваат неговите способности при пуштање од поголема височина, треба да се подготви за тоа, инаку нема да се врати во својот гулабарник.
За граница на растојание за лет на поштенски гулаби се сметаат 1100 км, но некои можат да го најдат патот до своето гнездо и од поголема далечина. Гулаб слободно лета на такво растојание не порано од тригодишна возраст.