Толку многу се сакавме (филм)

''Толку многу се сакавме'' е филм од 1974 година, во режија на Еторе Скола, со Виторио Гасман, Нино Манфреди, Стефанија Сандрели, Стефано Сата Флорес, Џована Рали и Алдо Фабрици во главните улоги.
Посветен на Виторио Де Сика, кој исчезнал за време на обработката, се смета за ремек-дело на Скола, потврдувајќи го неговиот влез меѓу најголемите италијански филмски работници на сите времиња. На половина пат помеѓу италијанската комедија и кинематографијата за социјална посветеност, филмот им оддава почит и на другите кинематографски жанрови, врз основа на заплетот што се провлекува низ 30-годишната италијанска историја, а пред сè низ серија на филмски интуиции во чест на Виторио Де Сика, Федерико Фелини, Микеланџело Антониони, Роберто Роселини и Ален Рене.
Филмот освоил многу награди, вклучувајќи ја Главната награда на Московскиот меѓународен филмски фестивал, награда Цезар за најдобар странски филм, три сребрени ленти, наградата Златна Грола на Свети Винсент. Филмот подоцна беше вклучен во листата на ''100 италијански филмови за спасување'', „100 филмови кои ја променија колективната меморија на земјата помеѓу 1942 и 1978 година“.
1 Содржина
Џани, Антонио и Никола се тројца партизани кои станале пријатели за време на ослободителната војна. По завршувањето на Втората светска војна тие се разделуваат: Никола се враќа во Ночера Инфериоре, каде станува учител, Антонио во Рим каде продолжува да работи како портир во болница, а Џани во Павија за да ги заврши студиите по право. Во болницата, Антонио ја запознава Лучиана, амбициозна глумица по потекло од провинцијата Удине. Антонио е дискриминиран во болницата, бидејќи не се откажува да ги води битките од истите палингенетски перспективи за кои го ризикувал својот живот како партизан.
Набргу по 18 април 1948 година, Џани, сега адвокатски приправник, и Антонио случајно се среќаваат во една таверна во Рим. Во меѓувреме Антонио влегува во врска со Лучиана: девојката и Џани веднаш се беднисаа. Овој пак, амбициозен и помалку идеалист од неговиот пријател, ја издава неговата доверба, одземајќи ја девојката. Сепак, кариеризамот го убедува да ја остави за Елиде, простата ќерка на Ромоло Катеначи, груб, нечесен и бескрупулозен поранешен мајстор, носталгичен фашист кој стана богат сопственик на зграда. Џани, исто така, станува адвокат на неговиот свекор, користејќи ја неговата способност да го заобиколи законот за да го заштити својот матен бизнис, сега дел од неговите сопствени интереси.
Никола, професор во класичната гимназија во Ночера Инфериоре, има интелектуални претензии и е активен во филмскиот клуб, но токму поради филмовите што ги предлага, вклучително и ''„Крадците на велосипеди'' “, го трпи острацизмот на локалната владејачка класа, прохристијански. и секогаш против неореалистичките филмови. По исклучувањето од настава, ги напушта сопругата и децата за да си ја побара среќата на културното поле во Рим. Човекот си ја пробува среќата и на ''Остави или удвои?'', губејќи го максимумот од сумата за грабање, снема време талкајќи во одговорот на двосмисленото прашање за анегдота за ''Крадци на велосипеди'', за потоа да се снајде со потпишување кино написи со псевдонимот „Вице“ и претпоставувајќи повеќе а повеќе карикатуралната улога на интелектуалецот кој од „критички глас и совест на нацијата“ останува заплеткан во стерилни полемики и битки за себе. Во меѓувреме, Лучиана, откако ја напушти Џани имаше краток флерт со Никола, потоа таа се обидува да се самоубие, но ќе ја спаси Антонио. Меѓутоа, Лучиана повторно го одбива, раскинувајќи ги врските со тројцата пријатели. Една вечер, во амбулантно возило, Антонио е повикан да интервенира на Плоштадот ди Треви токму кога Федерико Фелини се подготвува да ја сними познатата сцена со фонтаната со Марчело Мастројани во ''La dolce vita'' (во сцената режисерот и актерот се играат самите себе). Во оваа прилика, тој повторно ја гледа Лусијана, која е ја придружува Риналдо, „водач на групата“ кој ѝ дава работа во кинематографската турнеја; кога двајцата ќе дојдат во контакт, доаѓа до тепачка, а Антонио завршува со скршен нос во истата амбуланта со која пристигнал.
Во меѓувреме, Џани се искачи на својата социјална позиција и стана неприкосновена глава на семејството, дури и на сметка на неговиот незгоден свекор. Одделен од своите деца и сопругата, која не ја сака, тој се обидува да ја усоврши својата сопруга; Елиде се обидува да стане културна и елегантна личност за да му угоди на својот сопруг, кој сепак останува рамнодушен и нетолерантен кон неа, дури и кога таа ќе му каже дека имала вонбрачна врска. Истиот ден, Елиде умира во сообраќајна несреќа и, кога накратко ќе му се појави на сопругот на видение, тој се ќе се обиде да биде рамнодушен, но таа го прекорува со нејзината смрт, велејќи му дека нема никој повеќе вистински да се грижи за него. Во меѓувреме, Антонио се вери со една жена, која го напушта кога случајно повторно ја среќава Лучиана, која во меѓувреме добила син и работи како маска во кино. Човекот покажува дека сè уште ја сака, и двајцата се враќаат заедно.
Еден ден во 1974 година, Антонио случајно го среќава Џани, кого го смешува насилен чувар на паркинг, со оглед на тоа што овој се обидува да го отплетка сообраќајниот метеж на паркингот каде што бил неговиот автомобил, и тој предлага повторно обединување со Никола. Иако Џани кимнува, во реалноста тој не сака да оди, но конфронтација со неговиот свекор кој е сам и параплегичен подоцна го тера да се премисли. Тројцата пријатели потоа се среќаваат повторно на вечера во истата таверна од многу години претходно ("Dal re della mezza porzione") и прават сметка за нивните животи. Додека разговараат за политика, Антонио и Никола завршуваат со расправија додека не дојдат до судир. Џани се обидува да ја преземе моралната вина за сè, откривајќи кој е тој навистина и во каква удобност (и ниски морални принципи) сега е жив, но не го слушаат. Во тепачката тој ја губи лиценцата, која Антонио по грешка му ја дава на Никола. Не е потребно многу за да се врати мирот меѓу тројцата стари пријатели: Антонио (кој им приредил изненадување) решава да ги придружува на ноќна смена пред училиште каде што ги тера да се сретнат со Лучиана, која во меѓувреме станала негова сопруга, останува во редица за да ги запише нивните две деца.
Џани, изненаден и носталгичен, има краток разговор со жената, во кој ѝ ја искажува својата љубов, за која вели дека никогаш не исчезнала во сите тие години, а добива одговор од Лучиана дека не помислувала на него од нивното раскинување. Огорчен и сам повеќе од кога било, Џани без да каже ништо го напушта гарнизонот и исчезнува во ноќта; Антонио и Никола се свесни за неговото отсуство дури кога овој ќе ја погледне возачката дозвола и ќе открие дека таа не е негова, туку на Џани. Двајцата пријатели, со Лучиана, ќе му ја вратат следниот ден на адресата напишана на самиот документ и ќе го откријат, невидено, Џани додека тој сака да се нурне во базенот на неговата луксузна вила: така дознаваат за неговото големо богатство, кое имал храброст да им го открие на двајцата пријатели, па тие решаваат да си заминат без предупредување, оставајќи ја дозволата на граничниот ѕид. Никола и Антонио потоа си заминуваат, разговарајќи дали „па“, коментарот што се појави спонтано, е заклучок или отворен заклучок.
2 Продукција
Насловот на филмот – кој првично требал да биде ''Voglio uccidere De Sica'' потоа ''Avventura italiana'' – е стих од песната ''Come Pioevava!'', напишана во 1918 година од неаполскиот кантавтор Армандо Гил, потоа предложена од други (вклучувајќи го и Виторио Де Сика на почетокот на неговата кариера) и остана на репертоарот на италијанската поп музика.
Од друга реченица од истата песна го зеле насловот два филма од истиот тој период: ''Una sera c'incontrammo'' и ''I soliti ignoti strike again - И банка што ја ограбивме со фатална комбинација'' (целосната реченица е Се сакавме толку многу, една година можеби повеќе/Потоа се разделивме, не се сеќавам како беше/Но една вечер се запознавме, по фатална комбинација/затоа што заедно се засолнивме од дождот на врата...).
2.1 Улоги
За главните улоги Скола избира актери со кои веќе вредно работеше – Гасман, Манфреди, но и Рали – и кои ќе продолжи да ги вклучува во следните филмови; и за прв пат го повикува Сандрели, кој потоа повторно ќе го има во четири други филмови.
Особеноста на филмот, дотогаш сосема невообичаена во италијанската кинематографија, е тоа што ликовите често и се обраќаат на публиката директно, со глас (како во првата сцена), но и со поглед кон камерата, кршејќи ја филмската конвенција, да не се зјапа во објективот на камерата, што е исто како да се зјапа гледачот во очи и да се разбива сценската фикција.
Друга одлика е присуството на некој вистински лик повикан да се игра себеси, како Мајк Бонџорно кога Никола учествува во ''Напуштање или двојки?'' или Фелини и Мастројани во реконструираната сцена на ''La dolce vita'' внатре во Фонтана ди Треви; исто така, не недостасуваат извадоци од вести за документирање на некои историски пасуси како што е институционалниот референдум од 2 јуни 1946 година и други политички настани од тие години.
Постојат неколку слики од вистинска јавна средба на Виторио Де Сика, неговото последно излегување пред неговото исчезнување, кое се случило на 13 ноември 1974 година, за време на мешањето на ''„Tолку многу се сакавме“'', што Де Сика во секој случај имал време да види: Така Скола одлучил филмот, кој ќе биде објавен следниот месец, да биде посветен на неговиот починат пријател со последен натпис.
2.2 Снимање
Снимањето започнало на 4 март 1974 година во Рим, градот каде што биле снимени речиси сите сцени: ентериерите во студиото Инцир-Де Паолис, екстериерите на различни места во центарот и во предградијата. Вилата на Џани, каде што започнува и завршува приказната, се наоѓа во Олџата, станбен комплекс северно од главниот град, кој во следните години ќе биде сет за десетици филмови од различен карактер, како ''Кој е вашиот знак?'' од Серџо Корбучи од 1975 година и ''Девицата, бикот и јарецот'' и некои телевизиски серии. Дел од филмот е сместен во минатото и снимен во црно-бело; додека пак современиот дел е во боја.
3 Саундтрак
Скола му ја доверува музиката на Армандо Тровајоли, со кого соработува уште од неговото режисерско деби и кој потоа ќе го напише саундтракот за речиси сите негови следни филмови. Според Џовани Грацини, заедно со фотографијата на Кирило „музиката на Тровајоли го обвива филмот со благодат“.
За главната тема Паола Скола, ќерката на режисерот, напиша текст на тема отпор што може да се слушне како пее во позадина двапати: во почетните сцени, додека реалните слики на Ослободувањето течат, црно-бело; и во бдеењето пред училиштето, каде Антонио и Никола со гитарата им се придружуваат на две деца. Песната нема наслов и не се чини дека авторите некогаш ја снимиле одделно, но сепак развила свој живот: вообичаено се нарекува ''И јас бев Сандокан'', преземајќи стих, и уште неколку децении по објавувањето на филмот ужива одредена озлогласеност, изведена од различни групи.
Поповод овој филм, во 1974 година е измилена и песна, понекогаш погрешно се смета за вистинска песна на Отпорот.
4 Дистрибуција
Филмот беше објавен во италијанските театри на 21 декември 1974 и имаше голем успех, ставајќи на 12 посто 1974-75.
Во јуни 1996 година, видео снимката од филмот била поврзана со весникот ''L'Unità''; во 2016 година слична уредувачка иницијатива, но со реставрирана верзија и во ДВД формат, беше преземена од групата.
4.1 Реставрација
Во 2001 година, ''Кино асоцијацијата Филип Морис Прогето'', во соработка со продуцентите, Националното филмско училиште и Националната филмска библиотека, ја надгледувале реставрацијата на филмот, извршена во лабораториите Синечита под раководство на Џузепе Ротуно.
4.2 Критика
Професорот Рој Менарини напишал: „Филмот има длабока горчина и евокативна сила која е и денес има голем ефект. Небаре италијанската комедија, во својата лебедова песна, се наведнува да опфати триесет години историја преку своите разочарани претставници“.
Пјер Марко Де Санти и Росано Витори во книгата ''Филмовите на Еторе Скола'': „Овој горчлив филм, повеќе сентиментален отколку интелектуален, (...) овој филм за љубовта и пријателството, за декаденцијата на љубовта и пријателството ... секој од тројцата протагонисти е малку Скола и малку сите нас: всушност, тие претставуваат три аспекти на еден единствен лик, оној на Италијанец со неговите внатрешни противречности, истите оние што не прогонуваат денес“.
Историчарот и филмски критичар Џан Пјеро Брунета: „Скола повторно го воспоставува чувството за колективна историја, редефинирање на фазите од патувањето на неговите ликови низ задолжителни моменти за историјата на Италијанците. Надежи, утопии, глад, благосостојба, културни битки живеени со големо учество и редовно изгубени, одрекувања, големи и мали страсти, кукавичлук, компромиси, но и мали резерви на способност сè уште да се размислува за можните светови, го сочинуваат балансот што авторот го црта, правејќи го своето присуство, неговото вклучување, потпишувајќи го својот прв автобиографски пакт со приказната за една генерација“.
Театарскиот и филмски критичар Алдо Вигано: „По ''Толку многу се сакавме'' за киното и за италијанското општество, започнува само времето на конфузија, гнев, каење. И во исто време, се појавува непријатното чувство на суспензија во празнината: политичко, естетско, културно.
5 Признанија
* 1975 – Сребрена лента
** Најдобра споредна машка улога на Алдо Фабрици
** Најдобра споредна женска улога на Џована Рали
** Најдобро сценарио за Ејџ и Скарпели и Еторе Скола
** Номинација за режисер на најдобар филм на Еторе Скола
** Номинација за најдобар главен актер на Стефано Сата Флорес
* 1974 година – Златен глобус
** Најдобар актер на Виторио Гасман
** Најдобар актер за откривање на Стефано Сата Флорес
* 1975 – Грола д’оро
** Најдобар режисер на Еторе Скола
** Најдобра глумица на Стефанија Сандрели
* 1975 - Меѓународен филмски фестивал во Москва
** Голема награда на Еторе Скола
* 1977 – Награда Цезар
** Најдобар странски филм (Италија)
6 Цитати и почести
Првично во проектот на писателите требало да има само еден протагонист, провинциски професор кој беше ентузијаст за ''Крадци на велосипеди'', кој ги остави работата и семејството за да замине во Рим со цел да го запознае Виторио Де Сика. Долгот на филмот кон неореализмот и особено кон Де Сика е значителен. Покрај последната посвета на режисерот, има и бројни цитати и почит за него. Филмот што Никола го сакаше и го рецензира во неговиот кинофорум е ''„Крадци на велосипеди“''; а Никола е страстен обожавател на Де Сика. Згора на тоа, во една од последните секвенци, Никола секогаш се гледа како учествува на јавна средба со Виторио Де Сика, во која тој го открива (вистинскиот) трик што го користел за време на снимањето на „''Крадци на велосипеди''“ за да го расплаче малиот протагонист за време на сцената на апсењето на неговиот татко, а кое беше предмет на прашањето оспорено од самиот Никола за време на неговото учество во ''Остави или двојно''.
Меѓу експлицитните почести на протагонистите на италијанската кинематографија, покрај онаа на Виторио Де Сика и неговите ''„Крадци на велосипеди“'', е и онаа за Федерико Фелини и неговиот омилен актер Марчело Мастројани, со реконструкција на познатата сцена од ''„Долче вита“'' во Фонтана ди Треви. Почестен е и Микеланџело Антониони, чии сцени на некомуникација се манифестираат во врската меѓу Џани и незадоволната Елиде.
Режисерот зазема одредени техники на ''новиот бран'' и авторско кино од шеесеттите: алтернација помеѓу црно-бело и боја, нелинеарната нарација (филмот започнува и завршува со истата сцена), кршењето на четвртиот ѕид, со ликовите кои го прекинуваат дејството за да ѝ се обратат на публиката, секвенците како од соништата, каде Џани разговара со духот на својата сопруга или ја замислува нејзината смрт во битка. Сепак, овие експериментализми се третираат на ироничен начин и не ја менуваат суштински реалистичната структура на филмот.
Ликот на Лучиана го презема оној на Адријана Астарели, која повторно ја игра Стефанија Сандрели, во филмот ''„Јас добро ја познавав“'' на Антонио Пјетраангели. И двете се провинциски девојки кои бараат успех во филмската средина на Капитолин, но кои на крајот ќе се вратат на работа како маска во кино.
7 Наводи
8 Други проекти
* contiene citazioni di o su