Ањоло Бронѕино

Ањоло ди Козимо (17 ноември 1503 – 23 ноември 1572), попознат како Бронѕино или Ањоло Бронѕино — италијански маниристички сликар од Фиренца. Неговиот прекар ''Бронѕино'' може да се однесува на неговата релативно темна кожа или црвеникавата коса.
Целиот свој живот Бронѕино живеел во Фиренца, од крајот на 1530-тите бил вработен како дворски сликар на Козимо I де Медичи, големиот војвода од Тоскана. Првенствено бил портретист, но исто така сликал и голем број верски и неколку алегорични теми, вклучувајќи го можеби неговото најпознато дело, ''„Венера, Купидон, Лудост и Време“'', околу 1544–45, сега во Лондон. Многу портрети на Медичи постојат во неколку различици со различен степен на учество на Бронѕино - портретот на Козимо де Медичи бил првиот познат/славен пример за повеќекратно копиран портрет подарен како дипломатски дар.
Се школувал кај Понтормо, водечкиот фирентински сликар од првото поколение на маниризмот и неговиот стил бил под негово силно влијание, но неговите елегантни и донекаде издолжени фигури секогаш изгледаат смирени и донекаде резервирани, без возбудата и чувствата на неговиот учител Понтормо. Тие често биле сметани за ладни и вештачки, а неговиот углед страдал од критиките поврзани со маниризмот во 19-тиот и почетокот на 20-тиот век. Сепак, во последните десетлетија, неговата уметност е многу повеќе ценета.
1 Животопис
Бронѕино е роден во Фиренца од татко месар. Според Вазари, Бронѕино прво бил ученик на Рафаело дел Гарбо, а потоа и на Понтормо, кај кого станал чирак на 14-годишна возраст. Се мисли дека Понтормо вклучил портрет на Бронѕино како дете (седејќи на скалило) во една од сликите од низата ''„Јосиф во Египет“'' (сега во Националната галерија во Лондон). Понтормо имал клучно влијание врз стилот на Бронѕино, а двајцата соработувале поголемиот дел од неговиот живот. Ран пример за соработката на Бронѕино се фреските во капелата Капони во црквата Санта Фелисита на Понте Векио во Фиренца. Понтормо ја засновал внатрешноста и го извел олтарот, маестралното ''„Слегување од распнувањето“'' и страничната фреска на ''Благовештението''. На Бронѕино очигледно му биле доделени фреските на куполата, кои не се зачувани. Вазари рекол дека од четирите емпанирани тондоа што ги прикажуваат секој од евангелистите, два се насликани од Бронѕино. Неговиот стил е толку сличен на оној на неговиот учител што научниците сè уште расправаат за нивните посебни атрибути.
Кон крајот на својот живот, Бронѕино учествувал во дејностите на Фирентинската академија за уметност на дизајнот, чиј основачки член бил во 1563 година.
Сликарот Алесандро Алори бил негов омилен ученик и Бронѕино живеел во семејната куќа на Алори во времето на неговата смрт во Фиренца во 1572 година (Алесандро бил татко на Кристофано Алори). Бронѕино најголемиот дел од својата кариера го поминал во Фиренца.
2 Творештво
2.1 Портрети
Бронѕино првпат добил покровителство од Медичиеви во 1539 година, кога бил еден од многуте уметници избрани да направат украси за свадбата на Козимо I де Медичи со Елеонора Толедска, ќерка на неаполскиот вицекрал. Набрзо станал, и останал поголемиот дел од својата кариера, официјален дворски сликар на војводата и неговиот двор. Неговите портретни фигури - честопати сметани како статични, елегантни и примери на нечувствена среќа и сигурност - влијаеле врз текот на европското дворско портретирање еден век. Овие познати слики постојат во бројни работини различици и копии. Покрај сликите од фирентинската елита, Бронѕино насликал и идеализирани портрети на поетите Данте (околу 1530 година, сега во Вашингтон) и Петрарка.
Најпознатите дела на Бронѕино ја вклучуваат претходно споменатата низа „Војводи и војвотки“, Козима и Елеонора, и личности од нивниот двор, како што биле Бартоломео Панчијатики и неговата сопруга Лукреција. Овие слики, особено онаа на војвотката, се значајни по големото внимание посветено на подробностите од нејзиниот костим, кој на сликата од десно речиси добива своја личност. Тука војвотката е прикажана со нејзиниот втор син Џовани покрај неа, кој починал од маларија во 1562 година; но токму раскошната ткаенина на фустанот зафаќа повеќе простор на платното од кој било од моделите. Всушност, самата облека била предмет на одредена научна расправа. Се вели дека војвотката толку многу ја сакала раскошната облека што на крајот била погребана во неа; кога овој мит бил разоткриен, други предлагале дека можеби облеката воопшто не постоела и дека Бронѕино ја измислил целата работа, можеби едноставно работејќи од примерок од ткаенина. Во секој случај, Бронѕино и неговата работилница ја репродуцирале оваа слика одново и одново, што ја прави една од најзначајните слики на војвотката. Верзијата на сликата е во галеријата Уфици и е еден од најдобро зачуваните примероци.
Таканаречените „алегориски портрети“ на Бронѕино, како што е оној на џеновскиот адмирал „''Портрет на Андреа Дорија како Нептун“'', се помалку типични, но можеби уште пофасцинантни поради нивната особеност на поставување на јавно призната фигура во гол облик како митска фигура. Освен што бил сликар, Бронѕино бил и поет, а неговите најдобри лични портрети се можеби оние на други книжевни фигури, како што е неговата пријателка, поетесата Лаура Батифери. Еротизираната природа на овие голи машки портрети, како и хомоеротските референци во неговата поезија, ги навеле научниците да се сомневаат дека Бронѕино бил хомосексуалец.
2.2 Верски и алегорични теми
Во 1540/41 година, Бронѕино започнал да работи на украсување со фрески на капелата „Елеонора ди Толедо“ во Палацо Векио и на маслото на панел ''„Слегувањето на Христос“'', наменето како олтарна слика за капелата. Пред оваа нарачка, неговиот стил во верските теми бил помалку маниристички и се темелел на урамнотежени композиции на високата ренесанса. Сепак, во овој циклус фрески тој станал елегантен и класичар, а неговите верски дела се примери за естетиката на фирентинскиот двор од средината на 16 век - традиционално толкувани како високо стилизирани и безлични или чувствени. ''„Преминувањето на Црвеното Море“'' е особено за пристапот на Бронѕино во тоа време, иако не треба да се тврди дека Бронѕино или дворот немале верски жар врз основа на претпочитаната дворска мода. Всушност, војвотката Елеонора била дарежлива покровителка на неодамна основаниот језуитски ред.
Делата на Бронѕино обично вклучуваат префинети референци на поранешни сликари, како во една од неговите последни големи фрески, наречена ''„Мачеништвото на Свети''''Лаврентиј“'' (Сан Лоренцо, 1569), на која речиси секоја од крајно искривените пози може да се проследи до Рафаел или Микеланџело, кои Бронѕино ги идолизирал (види Брок). Вештината на Бронѕино со голотијата е уште поенигматично прикажана во прославената ''„Венера, Купидон, Лудост и Време“'', која пренесува силни еротски чувства под маската на морализаторска алегорија. Неговите други важни дела вклучуваат дизајн на серија таписерии врз основа на ''приказната за Јосиф'' за Палацо Векио.
Многу од делата на Бронѕино сè уште се наоѓаат во Фиренца, додека други примероци може да се најдат во Националната галерија во Лондон и на други места.