Зофија Ридет

Зофија Ридет (5 мај 1911 - 24 август 1997) — полска фотографка, позната по својот проект „Социолошки рекорд“ чија цел била документирање на секое домаќинство во Полска. Таа започнала да работи на „Социолошки рекорд“ во 1978 година на 67-годишна возраст и направила скоро 20.000 фотографии до нејзината смрт во 1997 година. Многу од сликите останале неразвиени. Фотографиите се претежно портрети на деца, мажи, жени, парови, семејства и стари лица меѓу нивните предмети. Ридет имала тенденција да ги фотографира своите субјекти директно, користејќи леќа со широк агол и блиц.
1 Личен живот
Ридет е роден во Станиславов. Таа присуствувала на <i>Гловна Школа''Господарца Чешка'' во Снопков. Како млада жена, таа имала голем број занимања како што се работи за Полската туристичка канцеларија Орбис и водење продавница за канцелариски материјал.
Во средината на животот се вратила во своето хоби за фотографија. Таа се приклучила на Фотографското друштво Гливис во 1954 година и ги подобрила своите вештини.
2 Дела
Во 1961 година Ридет имала голема изложба на фотографии наречена ''Mały człowiek'' (Малиот човек). Намерата на Ридет за ''Малиот човек'' била да покаже дека децата имале добри и лоши искуства во животот, исто како и возрасните. Таа исто така сакала да опише како општествените теми и политики можат да влијаат на децата. Ридет не сакал да им покажува на децата како безгрижен стереотип, туку повеќе како човек.
Во 1965 година, делата на оваа изложба биле собрани во книга изменета од Војчех Замечник. Истата година станала членка на Сојузот на полски уметнички фотографи.
Во ''Czas prezemianija'' (Патот на времето, 1963-1977), Ридет ги прикажала достоинството и благодатта на староста во низа интимни портрети. Во 1976 година, на Ридет ѝ била доделена награда од меѓународната федерација за фотографска уметност.
Во 1978 година, Ридет ја започнала својата работа на „''Запис Социологични''“ („Социолошки запис“). Проектот се состои од илјадници неформални црно-бели фотографии направени во обични домаќинства низ Полска, особено од регионите Подхале, Горна Шлеска и областа Сувачки.
За време на последните години од својот живот, бидејќи била премногу слаба за да патува со својот фотоапарат, Ридет се свртела кон фотографскиот колаж како медиум и ги измени своите фотографии со тоа што ги пресече и додаде копчиња, ткаенина и суво цвеќе.
Првата голема изложба на Ридет за нејзиниот Социолошки запис се одржала во 2015 година во Музејот на модерна уметност во Варшава, и ''Jeu de Paume, Château de Tours''. Нејзината фотографија може да се најде во постојаните колекции на Музејот на модерна уметност во Њујорк, Институтот за уметност во Чикаго, и Центарот orорж Помпиду во Париз и Националниот музеј на модерна уметност во Кјото.
Ридет починала во Гливице на 24 август 1997 година.
3 Библиографија
** Adam Mazur, 'Zofia Rydet, "Zapis, 1978-1990"', ''Szum : sztuka polska w rozszerzonym polu''. бр. 11 (2015/2016), s. 159-161.
** Barbara Panek-Sarnowska, ''Socjologiczność fotografii Zofii Rydet'', Zielona Góra : Lubuskie Towarzystwo Fiotograficzne, 2005. ISBN 8391578674 9788391578674
** Centre régional de la photographie Nord-Pas-de-Calais, ''Aspects de la photographie polonaise : Stanislaw Michalski, Zofia Rydet, Maciej Plewinski, Wojciech Prazmowski.'' Douchy-les-Mines : Centre régional de la photographie Nord Pas-de-Calais, [1988?] ISBN 2904538135 9782904538131
** Krzysztof Jurecki; Elżbieta Fuchs; Katarzyna Bilicka; Alina Kwiatkowska; Joanna Holzman; Muzeum Sztuki (Łódź), ''Zofia Rydet (1911-1997) : fotografie : Muzeum Sztuki w Łodzi, 2 czerwca 1999 - 31 lipca 1999'', Łódź : Muzeum Sztuki, ; 1999. ISBN 838793707X 9788387937072
** Marcin Łakomski; Anda MacBride; Krzysztof Pijarski; Muzeum Sztuki Nowoczesnej (Warszawa), ''Object lessons : Zofia Rydet's "Sociological record",'' Warsaw : Museum of Modern Art, 2017. ISBN 9788364177378 8364177370
** Stefan Czyżewski; Mariusz Gołąb; Uniwersytet Łódzki. Wydawnictwo, ''Zofia Rydet po latach, 1978-2018'', Łódź : Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2020. ISBN 9788381426282 8381426286 9788381429498 8381429498
** Zofia Rydet, Julia Staniszewska, Kryzsztof Kościuczuk, Galeria Asymetria (Warszawa), ''Zofia Rydet / Julia Staniszewska : mały człowiek - oczekiwanie,'' Warszawa : Fundacja Archeologia Fotografii, 2011. ISBN 9788392886273 8392886275
** Zofia Rydet, Wojciech Nowicki, Muzeum w Gliwicach, ''Zofia Rydet : Zapis socjologiczny 1978-1990, Gliwice : Muzeum w Gliwicach, [2017].'' ISBN 9788389856913 8389856913