Рибник

Рибник — вештачки изградена или приспособена водна површина наменета за одгледување риби, која може да се испразни или наполни со вода по потреба. Може да се смета за земјоделско земјиште под вода на кое се создава одредена биомаса. Оваа биомаса се состои од фитопланктон, зоопланктон, макрофити и бентосна фауна. Во внатрешниот воден систем, рибниците заземаат посебно место, бидејќи се под поголемо човечково влијание од кој било друг вид внатрешни води.
Водата во рибникот може да биде слатка или солена. Обезбедената инфраструктура на рибникот за полнење и одводнување на водата обезбедува целосно празнење на езерото за време на риболовот. За време на одгледувањето, рибникот се ѓубри вештачки.
1 Класификација на рибниците
Рибниците обично се делат според видовите риби што се одгледуваат во нив, и тоа на:
*''ладноводни'' рибници, главно за одгледување салмониди и
*''топловодни'' рибници, во кои крапот се одгледува како главна риба.
Видот на рибникот го одредуваат климатските услови и квалитетот на водата. Тие исто така ја одредуваат специфичноста на технолошкиот процес и комплексот на рибарско-технички и интензивирачки мерки што обезбедуваат постигнување на максимални можни приноси. Во овој поглед, мобилизацијата на сите можности за зголемување и искористување на природната прехранбена основа на езерцето е особено важна. Потребно е да се обезбеди оптимална средина за живот на рибите преку погодни хидрохемиски услови, регулирање и рационално искористување на биолошкиот тек на материите во водата.
Рибниците исто така можат да се поделат според нивната намена, имено:
* економски рибници,
* спортски и рекреативни рибници,* украсни рибници.
Спортскиот и рекреативниот риболов нуди голем потенцијал во областа на спортскиот и рекреативниот туризам.
1.1 Украсни рибници
Украсните рибници не се исти како класичните мали рибници. Нивната намена не е иста, а концептот за одржување на биолошката рамнотежа на водата во рибникот е различен. Пред се, во украсните рибници се чуваат украсни (т.н. златни) риби, како што се крапот кои, но и караси (јапонски крап, златна рипка итн.), украсната лишка, црвената рипка итн. Сепак, најпознатите и најраспространетите видови глобално се кои крапот и златната рипка. Кои е всушност обичен крап, само со регресивна внимателна селекција е створен украсен сој во древна Јапонија. Златните рипки потекнуваат на ист начин, во древна Кина, од бабушка (сребрен карас). Овие риби живеат на отворено преку целата година и добро ја поднесуваат зимата.
Постојат два концепта на украсен рибник:
* Во првиот случај, украсните риби се чуваат во рибник преку целата година. Важно е длабочината на водата да биде над 1,5 м за да се обезбеди успешно презимување.
* Во втората варијанта, рибникот се празни на есен, а рибите се ловат и се преместуваат во големи аквариуми или буриња во затворен простор заштитен од студот.
Украсните рибници можат да бидат направени со нагласок на чување риби, без големи инвестиции во естетиката на самиот рибник, или со нагласок на естетиката, кога базенот е внимателно уреден со риби и растенија. Украсен рибник може да се создаде и со силен нагласок на водни растенија и придружен, минимален рибен фонд.
Во класичните мини рибници, биолошката рамнотежа се постигнува со развој на здрав фитопланктон, што предизвикува водата да стане малку зелена, што е знак за биолошки здрава средина. Во таква средина, рибите се чувствуваат добро и остануваат здрави. Во украсните рибници, биолошката рамнотежа во водата е исто така важна, но во исто време, целта е водата да биде кристално чиста сè до дното, за да се ужива во погледот на украсните риби. Во овој случај, сите алги (без разлика дали се добри или штетни) се непожелни, и бидејќи имаат стремеж да се размножуваат и напредуваат, мора да се отстранат со силна филтрација и додавање на одредени препарати кои го запираат нивниот раст и размножување.
2 Животни услови во рибникот
За животот на рибите и другите организми што живеат во езерска вода, неопходни се 10 важни и 7 помалку важни хемиски елементи. Следните елементи се сметаат за основни елементи: кислород, водород, јаглерод, азот, сулфур, фосфор, калиум, калциум, магнезиум и железо. Помалку важни се натриумот, хлорот, флуорот, силициумот, манганот, јодот и арсенот. Недостатокот на кој било од нив може да доведе до негативни последици и да ја наруши биолошката рамнотежа во рибникот. Кислородот е најважен бидејќи животот е невозможен без него. Дел од кислородот се обезбедува од атмосферата, а дел го произведуваат водните растенија. Доколку е обезбедена биолошка рамнотежа, надополнувањето на кислородот во водата е непрекинато и доволно. Доколку рамнотежата е нарушена, се јавува недостаток на кислород, што може да биде предизвикано од распаѓање на органска материја, недостаток на светлина, зголемена температура на водата или загадување. Долгорочниот недостаток на кислород предизвикува рибите да станат помалку активни и затоа помалку склони кон јадење, што ги исцрпува рибите и ја намалува нивната целокупна отпорност. Кислородот се надополнува со течење свежа вода низ рибникот и аерација, а во зима со отстранување на ледената кора за снабдување со воздух. Содржината на кислород во голема мера зависи од температурата - колку е постудена водата, толку повеќе кислород може да раствори.
За одгледување риби и водни животни воопшто, најсоодветна е вода со pH вредност од 7,5 до 8. pH вредноста на водата е главно стабилна во текот на зимата и есента, додека во лето има големи дневни промени поради развојот на фитопланктонот, т.е. потрошувачката на јаглерод диоксид во процесите на асимилација и неговото ослободување во процесите на дишење. Особено големи осцилации се јавуваат за време на развојот на модрозелените алги. Токсичните супстанции можат да влезат и во рибниците, што е апсолутно непожелно. Хлорот, фенолите, амонијакот и други можат да се произведат како нуспроизвод од некои процеси во рибникот, иако многу почесто можат да ја загадат природата како индустриски отпад . Нивната концентрација мора строго да се следи.
3 Продуктивност на рибник
Во технолошкото одгледување риби, продуктивноста на рибниците игра важна улога, од која зависи вкупната количина на произведена риба по хектар, а која се користи за следење на просечната тежина на рибата, квалитетот на месото и процентот на содржина на маснотии.
Рибниците според нивната продуктивност се делат на:
* високопродуктивни рибници и
* рибници со ниска продуктивност.
Високопродуктивните рибници бараат внесување на толку многу вештачко ѓубриво што содржината и составот на органски и минерални супстанции и биогени елементи во нив не се намалува, под услов режимот на кислород да се одржува во оптимални граници. Рибниците со ниска продуктивност се ѓубрат со поголеми количини на вештачко ѓубриво со цел да се подобри физичко-хемискиот состав на дното и водата на рибникот, но на начин кислородниот режим да остане во оптимални граници. Ова значи дека на сиромашните почви се потребни повеќе вложувања, а со тоа и производствениот и финансискиот ефект се помали.
4 Ѓубрење и исхрана
За да се создадат најповолни услови за одгледување риби, целата достапна фитомаса и зоомаса мора целосно да се искористи за исхрана, што е основа на евтиното производство во рибниците за крап. Одгледувањето риби вклучува некои научни дисциплини кои главно се применуваат во сточарството: селекција, исхрана и зоохигиена. Особено е важно да се следи хидрохемискиот режим, кој специфично се менува во раздобјето на одгледување. Примената на агротехнички мерки (ѓубрење со азот и фосфор) исто така игра важна улога, што овозможува зголемување на фитомасата, а со тоа, преку хранење, зголемување на продуктивноста на рибниците. За да се утврди оптималниот квалитет и количина на ѓубрива, потребно е да се изврши хемиска анализа на дното и водата, како и хидробиолошки анализи.
4.1 Храна за риби
Повеќето риби се привлечени од сè што плива или се движи во рибник. Најчесто користената храна за рибник се водните бубачки ( ''Дафнија'' ) и црвените црви, кои се комерцијално достапни. Други видови храна, како што се ''Босмина'', ''циклоп'', ларви од комарци, а за поголемите риби, водна острица, се наоѓаат во природата. Храната за рибник може да биде клучен елемент во условите за складирање.
5 Поврзано
* Рибарство
* Одгледување риби