Читач на е-книги

Читач на е-книги (наречен и е-читач) — електронски уред предвиден за читање на дигитални е-книги и е-списанија, користејќи ја технологијата наречена „е-мастило“ (англ. ''e-ink'') за приказ на содржината. Главните предности на овие уреди е преносливоста, читливоста на екраните при сончеви услови и долготрајност на батериите. Секое лично дигитално помагало (ЛДП или ''PDA'') што може да прикажува текст на екран може воедно да биде и читач на е-книги, но без предностите што ги овозможува посебниот е-мастилен екран.
1 Историја
Во 1971 година Мајкл Харт добил неограничен пристап до машинското време на големиот компјутер Xerox Sigma V во универзитетот во државата Илиноис. Така по пат на создавање на електронски копии на голем број книги бил започнат проектот «Гутенберг».
Првиот тесно специјализиран уред за читање на електронски документи бил развиен од компанијата DEC. Во 1996 година компанијата DEC го претставила изработениот хардверски „спакуван“ DEC Lectrice — таблет компјутер со монохромен сетилен екран и со можност за внесување на информации со помош на перо — кој станал прототип на сите современи e-books. Без оглед на задачата која била однапред поставена да се развие тесно специјализиран уред за читање на електронски документи, излегло дека тој е премногу скап и не бил пуштен во сериско производство.
Првите масовни електронски книги биле уреди со монохромни LCD екрани произведени практично истовремено во 1998 година од компаниите NuvoMedia и Softbook Press. Подовна тие биле модифицирани, се појавиле уреди со екрани во боја и со проширена функционалност. И покрај доста успешната техничка изведба на првите модели (слични уреди продолжиле да се произведуваат до 2006 година), уредите не добиле поширока распространетост. Истото може да се каже и за производите на другите компании кои варираат од „чисти“ електронски книги до преносни таблет компјутери слични на Hiebook и Franklin eBookMan.
Електронските книги кои се појавиле подоцна на база на холестерични екрани со течен кристал (ChLCD), и покрај значителното зголемување на резолуцијата и времето на автономно работење се покажале како малку барани поради долгото време на појавување на знаци на екранот и немањето на осветлување.
Од 2007 година пазарот на електронски книги доживува подем благодарение на појавувањето на екрани со технологија на електронска хартија. Тоа е забележливо како според порастот на бројот на производители така и по зголемувањето на списокот на модели. Денес под „електронска книга“ најчесто се подразбира уред токму со екран изрботен по технологијата на електронско мастило (e-ink, електронска хартија).
2 Уреди со електронска хартија
2.1 Хронолошки список
Произведувач, Модел, Пуштен, Големина(дијагон. во инчи), Тежина, Екранска резолуција, Нијанси, Оперативен систем, Допирен екран, Безж. линија (Wi-Fi), Гласовно читање, вграден речник, подредување по директориуми, памтење, Читач на картички, заменлива батерија, Интерн. прелистувач
Spring Designs<ref, Alex eReader, мај 2010, 6, 221 гр., 600 × 800 пиксели(167 ppi), 8, Android, 2 GB, SD
Kobo Books<ref, Kobo eReader, мај 2010, 6, 221 гр., 600 × 800 пиксели(167 ppi), 8, Linux, 1 GB, SD
Stereo International Enterprise Co., Ltd(TAIWAN)<ref, ES600, април 2009, 6, 240 гр., 600 × 800 пиксели(167 ppi), 16, Linux 2.6, RAM 128 MB;NAND 2 GB, SDHC памтење
Condor Technology Associates<ref, eGriver IDEO, 2010, 6, 600 × 800 пиксели(167 ppi), 16, Linux 2.6, RAM 128 MB; флеш 512 MB, SDHC
italica GmbH<ref, Paperback, 2010, 6, 174 гр., 600 × 800 пиксели(166 ppi), 8, Linux, 512MB, 4GB SD-картичка
Sony, Reader Daily Edition PRS-900, декември 2009, 7.1, 283 гр., 600 × 1024 пиксели(167 ppi), 16, MontaVista Linux, 2GB, DOU или SDHC 16GB
Barnes & Noble, nook, ноември 2009, 6, 343 гр., 600 × 800 пиксели(167 ppi), 16, Android/Linux, (bottom screen), 2GB, Micro-SD, (firmware 1.3)
Iriver, Story, октомври 2009, 6, 600 × 800 пиксели(167 ppi), 8, Linux, 2 GB, SDHC 32 GB
Sony, Reader Touch Edition PRS-600, август 2009, 6, 600 × 800 пиксели(167 ppi), 8, MontaVista Linux, 512MB (има и од 380MB), памтечки клуч PRO Duo™ и SD-картичка (макс. 16GB)
iPapyrus Inc.<ref, iPapyrus 6<ref, 2009, 6, 600 × 800 пиксели(167 ppi), 8, Linux, RAM 128 MB; флеш 2 GB, SD
Hanvon, WISEreader N516, 2009, 5, 600 × 800 пиксели(200 ppi), 8, Linux 2.6
Hanvon, WISEreader N518, 2009, 5, 600 × 800 пиксели(200 ppi), 8, Win CE 5.0
Hanvon, WISEreader N520, 2009, 5, 600 × 800 пиксели(200 ppi), 8, Win CE 5.0
Hanvon, WISEreader N526, 5, 600 × 800 пиксели(200 ppi), 8, Win CE 5.0
PocketBook, PocketBook 301, 6, 600 × 800 пиксели(166 ppi), 16, Linux, RAM 64 Mb; HDRAM 512 Mb, SD, SDHC
Sony, Reader Pocket Edition PRS-300, август 2009, 5, 600 × 800 пиксели(200 ppi), 8, MontaVista Linux, 512MB (има и од 480MB)
Bookeen, Cybook Opus, август 2009, 5, 600 × 800 пиксели(200 ppi), 4, Linux, Micro SD, SDHC
Elonex, eBook, јули 2009, 6, 600 × 800 пиксели(200 ppi), 4
Endless ideas, BeBook Mini (клон на Hanlin V5), 5, 600 × 800 пиксели(200 ppi), 8, SD до 4GB според изјавени одлики, но работи и со 16GB SDHC
Endless ideas, BeBook One (клон на Hanlin V3), 6, 4, SD до 4GB според изјавени одлики, но работи и со 16GB SDHC
Interead, COOL-ER, јуни 2009, 6, 600 × 800 пиксели(167 ppi), 8, Linux, RAM 128 MB; 1 GB storage, SD (до 4GB)
Samsung, Papyrus, јуни 2009, 5, 8
Amazon, Kindle DX, јуни 2009, 9.7, 540 гр., 825 × 1200 пиксели(150 ppi), 16, Linux, 4GB (има и од 3,3)
Amazon, Kindle 2, февруари 2009, 6, 600 × 800 пиксели(167 ppi), 16, Linux, 2 GB (има и од 1,4), Ограничен
Foxit Software, eSlick, 2009, 6, 180 гр., 4, SD 4GB
Sony, Reader PRS-700, октомври 2008, 6, 283 гр., 600 × 800 пиксели(167 ppi), 8, MontaVista Linux
Sony, Reader PRS-505, 2008, 6, 250 гр., 600 × 800 пиксели(167 ppi), 8, MontaVista Linux, SD-картичка и памтечки клуч
iRex Technologies, Digital Reader 1000, 2008, 10.2, 700 гр., 1024 × 1280 пиксели(160 ppi), 16, SD-картичка
Jinke, Hanlin V5, 2008, 5, 600 × 800 пиксели(200 ppi), 8, SD до 4GB според изјавени одлики, но работи и со 16GB SDHC
Amazon, Kindle, 2007, 6, 600 × 800 пиксели(167 ppi), 4
Bookeen, Cybook Gen3, 2007, 6, 600 × 800 пиксели(167 ppi), 4, SD-картичка
Jinke, Hanlin V3, 2007, 6, 600 × 800 пиксели(167 ppi), 12, SD до 4GB според изјавени одлики, но работи и со 16GB SDHC
Sony, Reader PRS-500, 2006, 6, 600 × 800 пиксели(167 ppi), 8, MontaVista Linux
Jinke, Hanlin V2, 2006, 6, 600 × 800 пиксели(167 ppi), 4
iRex Technologies, iLiad, 2006, 8.1, 480 гр., 768 × 1024 пиксели(158 ppi), 16, Linux, 64 MB, CF, SD/MMC, USB2.0
Sony, Librié, 2004, 6, 4
Kolporter, eClicto, 2007, 6, 174 гр., 600 × 800 пиксели(166 ppi), 4, Linux, 512 MB, SD до 2GB
Произведувач, Модел, Пуштен, Големина(дијагон. во инчи), Тежина, Екранска резолуција, Нијанси, Оперативен систем, Допирен екран, Безж. линија (Wi-Fi), Гласовно читање, вграден речник, подредување по директориуми, памтење, Читач на картички, заменлива батерија, Интерн. прелистувач
2.2 Поддржани податотечни формати
''Погледајте и Споредба на формати на е-книги.''
Произведувач, Модел, вкупен бр. на формати, .epub, .pdb, .arg, .azw, .djvu, .html, .lbr, .lit, .mobi, .opf, .pdf, .pdg, .tr3, .txt, .xeb, .mp3
Spring Design<ref, Alex eReader, 5
Kobo Books<ref, Kobo eReader, 3
Stereo International Enterprise CO., Ltd. (TAIWAN)<ref, ES600<ref, 8
Onyx International<ref, Boox 60 <ref, 14
iPapyrus Inc.<ref, iPapyrus 6<ref
Wolder Electronics<ref, Boox-S<ref, 14
Condor Technology Associates<ref, eGriver IDEO<ref, 18
Condor Technology Associates<ref, eGriver Touch<ref, 8
italica GmbH<ref, Paperback
Sony, Reader Daily Edition PRS-900
Barnes & Noble, nook, 4
Iriver, Story
Sony, Reader Touch Edition PRS-600
Hanvon, WISEreader N516
Hanvon, WISEreader N518
Hanvon, WISEreader N520
Hanvon, WISEreader N526
PocketBook, PocketBook 301
Sony, Reader Pocket Edition PRS-300, 3
Bookeen, Cybook Opus
Elonex, eBook
Произведувач, Модел, вкупен бр. на формати, .epub, .pdb, .arg, .azw, .djvu, .html, .lbr, .lit, .mobi, .opf, .pdf, .pdg, .tr3, .txt, .xeb, .mp3
Endless ideas, BeBook Mini (клон на Hanlin V5)
Endless ideas, BeBook One (клон на Hanlin V3)
Interead, COOL-ER
Samsung, Papyrus
Amazon, Kindle DX, 12
Amazon, Kindle 2, 12
Foxit Software, eSlick
Sony, Reader PRS-700
Sony, Reader PRS-505
iRex Technologies, Digital Reader 800
iRex Technologies, Digital Reader 1000, 9
Jinke, Hanlin V5
Amazon, Kindle
Bookeen, Cybook Gen3
Jinke, Hanlin V3, 19
Sony, Reader PRS-500
Jinke, Hanlin V2
iRex Technologies, iLiad
Sony, Librié
Kolporter, eClicto
Произведувач, Модел, вкупен бр. на формати, .epub, .pdb, .arg, .azw, .djvu, .html, .lbr, .lit, .mobi, .opf, .pdf, .pdg, .tr3, .txt, .xeb, .mp3
На списоков не се наведени многу од е-читачите од 1. и 2. генерација од 1990-тите до 2005 г.
2.3 Изменети марки
*Hanlin V3 -> BeBook (ЕУ): BeBook, Koobe (Унгарија), Astak EZ Reader (САД), Lbook (Украина) Papyre (Шпанија)
*Netronix EB001 -> PocketBook (UA), Astak Mentor EZ Reader, Cybook Gen3 (200Mhz верзија)
*Netronix EB600 -> Cool-er, PocketBook+,eClicto, Elonex eBook, eSlick, Astaka Mentor EZ Reader, Cybook Gen3 (400Mhz верзија), PocketBook (Украина, ЕУ), INVES-BOOK 600 (Шпанија)
* -> ,
*Hanvon WISEreader N520 -> Elonex eBook 511 EB
*Ambiance ADB-106 -> Energybook 2060
2.4 Најавени уреди или прототипи
*Kobo eReader од Kobo (мај 2010)*QUE proReader од Plastic Logic (17 мај 2010)*txtr, (октомври 2009), 6-инчен читач од Wizpac
*Readius од Polymer Vision (есен 2008) - нема да се појави на пазарот во сегашниот облик
* Skiff Reader (2010), 11,5-инчен уред од
*eDGe од enTourage (во 2010)*Slate од Hewlett-Packard (јуни-септември 2010)*E6 Slider од Samsung (пролет 2010)*Samsung E61 со QWERTY распоред (рана 2010 г.)*Gorld 600TW од Shenzhen
*Takeop - проект за е-книги од Мирча Батрану (proj-2007/ prez-2009)
3 Поврзано
*Е-книга