procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Кунрад Јакоб Теминк

Кунрад Јакоб Теминк (|Coenraad Jacob Temminck; 31 март 1778 – 30 јануари 1858) — холандски аристократ и зоолог.
Бил првиот директор на Природонаучниот музеј во Лајден од 1820, па сè до неговата смрт. Неговото дело „Орнитолошки прирачник“ (''Manuel d'ornithologie, ou Tableau systématique des oiseaux qui se trouvent en Europe'', 1815) долги години било стандардна литература за птиците во Европа. Од татко му наследил голема збирка на примероци на птици, кој бил благајник на Холандската источноиндиска компанија. Во 1831 г. е избран за странски член на Кралската шведска академија на науките.
Покрај останатите дела, Теминк е автор на ''Histoire naturelle générale des Pigeons et des Gallinacées'' (1813–1817), ''Nouveau Recueil de Planches coloriées d'Oiseaux'' (1820–1839) и е одговорен за содржината за цицачи во делото „Јапонска фауна“ (''Fauna japonica'', 1844–1850) на Филип Франц фон Зиболд.
Во XIX век, во чест на Теминк се наречени голем број на животни. Голем број од називите се користат и денес.
1 Делумна библиографија
Еве некои научни трудови на Теминк:
*''Las Posesiones holandesas en el Archipiélago de la India.'' Manila 1855.
*''Esquisses zoologiques sur la côte de Guiné ... le partie, les mammifères.'' Brill, Leiden 1853.
*''Coup-d'oeil général sur les possessions néerlandaises dans l'Inde archipélagique.'' Arnz, Leiden 1846–49.
*''Nouveau recueil de planches coloriées d'oiseaux.'' Levrault, Paris 1838.
*''Monographies de mammalogie.'' Dufour & d'Ocagne, Paris, Leiden 1827–41.
*''Atlas des oiseaux d'Europe, pour servir de complément au Manuel d'ornithologie de M. Temminck.'' Belin, Paris 1826–42.
*''Nouveau recueil de planches coloriées d'oiseaux, pour servir de suite et de complément aux planches enluminées de Buffon.'' Dufour & d'Ocagne, Paris 1821.
*''Observations sur la classification méthodique des oiseaux et remarques sur l'analyse d'une nouvelle ornithologie élémentaire.'' Dufour, Amsterdam, Paris 1817.
*''Manuel d'ornithologie ou Tableau systématique des oiseaux qui se trouvent en Europe.'' Sepps & Dufour, Amsterdam, Paris 1815–40.
*''Histoire naturelle générale des pigeons et des gallinacés.'' Sepps, Amsterdam 1808–15.
Еласмосаурус

Еласмосаурус (од грчки: ''ελασμος''; „еласмос“ односно 'тенка плочка', што се однесува на тенките плочки што ги има на карлицата + ''σαυρος''; „саурус“ односно 'гуштер) — род од редот на плезиосаурусите со многу долг врат, кој живеел во периодот доцна креда од мезозојската ера пред 80,5 милиони години.
1 Опис
Еласмосаурусот бил околу 14 метри долг и тежел преку 2.000 килограми, вбројувајки се меѓу најголемите плезиосауруси. Од сите останати плезиосауруси се разликува по тоа што имал 6 заба на секоја пермаксила (мали коскички на врвот од максилата кои кај човекот се споиле со истата) и 71 вратен пршлен. Черепот му бил сплескан, со неколку долги, остри заби. Долната вилица била споена на врвот сè до четвртиот и петтиот заб. Вратните пршлени најблиску до черепот биле долги и имале издолжени странични краеви. Како повеќето еласмосауриоди (elasmosaurids), еласмосаурусот имал околу 3 градни пршлени, а опашката не помалку од 18.
Европска лазачка

Европската лазачка е мала врапчевидна птица од семејството на лазачките, распространета низ умерена Европа и Азија. Оваа птица е најчеста и најраспространета од лазачките. Ја има и во Македонија.
1 Опис
Европската лазачка е долга околу 14 см, со типична голема глава, кратка опашка и силни клун и нозе. Одозгора е синосива со црни линии врз очите. Азиските и северноевропските птици се бели одоздола, и костенливи кај задникот. Западноевропските подвидови се со црвеникави долни делови. Младенчињата се „исплакнати“ верзии на возрасните.
1.1 Поведение
Птицата е постојан жител на шумите и парковите, со постари дрвја за гнездење. Се храни со инсекти и семиња.
Европската лазачка има способност, освен да се качува, и да се симнува по вертикалните површини. Другите видови, како клукајдрвците, карполазачките, ползачките можат да се движат само нагоре, но не и надолу. Лазачките се единствени што го можат тоа.
Кога ја земаат понудената храна од луѓето, тие се многу агресивни кон другите птици и ги бркаат.
Гнездото го сместуваат во дупки или пукнатини и го обложуваат со струготинки или трева. Влезот, пак, го подзатвараат со уредно изѕидан ѕид од кал. Несат 5-8 бели јајца испрскани со црвени точки.
Ова е бучна птица, лесно сместена од нејзиното повторувачко ''туи-туи-туи'' огласување.
Карпеста лазачка

Планинската лазачка е мала врапчевидна птица што се размножува од Хрватска на исток кон Македонија, Грција и Турција до Иран. Оваа птица е претежно постојан жител (резидентна), освен по некои пост-размножувачки расселувања. Источната карпеста лазачка (''Sitta tephronota'') е посебен вид, која е распространета по на исток, во југо-Средна Азија.
Планинската лазачка е птица која живее во планините со карпи. Птиците што живеат на повисока надморска височина зиме се спуштаат пониско.
Се храни со инсекти и пајаци лете, заменувајќи ги со семиња и полжави во зима. Се храни на земја, а поголемите животинки ќе ги заглави во шуплината на карпата и ќе ги чука и отвори со својот силен клун. Исто така, лови во лет.
Планинската лазачка е долга 13.5 см, малку е помала од европската лазачка, и има типична голема глава, кратка опашка, моќен клун и силни нозе.
Расата ''S. n. neumayer'' од југоисточна Европа е темносива одозгора и има долга, силна, црна линија над окото. Има бело грло и долните делови се прелеваат до окер на стомакот. Половите се слични, а младенчињата се побледа верзија на возрасните.
''S.n. tschitscherini'' од западен Иран е посветлосив одозгора и има послебо изразена линија на окото. ''S.n. plumbea'' од јужен Иран е сличен на ''tschitscherini'', но има сиви долни делови.
Оваа територијална птица гради гнездо во вид на колба (топчесто со издолжен влез) од кал, измет, коса или пердуви, во пукнатини на крапи, пештери или под надвиснати карпи. Украсни работи може да стават во пукнатините или дупките на карпите во близина на влезот на гнездото. Гнездото го постилаат со помеки материјали, а отворот е запечатен со кал. Несат 4-10 јајца, бели, испрскани со жолто.
Огласувањето на планинската лазачка е ''цик'' повик и треперлива ''туи-туи-туи'' песна. Оваа птица е честа во погодните живеалишта низ целата распространетост.
Плиниј Постариот верувал дека оваа птица го инспирирала човекот да гради куќи од кал имитирајќи го нејзиното гнездо.
1 Наводи
*''Tits, Nuthatches and Treecreepers'', Harrap and Quinn, ISBN 0-7136-3964-4
Голема пиштарка

Големата пиштарка (, syn. ''Apus melba'') е птица од семејството пиштарки (''Apodidae''). Надворешно е многу слична на селската или градската ластовичка, но всушност е сосема неповрзана со овие врапчевидни (''Passeriformes'') видови, зашто пиштарките се во редот на ''Apodiformes''. Сличноста се должи на блискиот стил на живеење. Големата пиштарка ја има во Македонија.
1 Распространетост
Големата пиштарка е распространета низ планините на јужна Европа до Хималаите. Како и малата пиштарка, тие се птици преселници кои зимуваат далеку на југ, во јужна Африка. За време на преселбите широко талкаат и се задржуваат во голем дел на јужна Европа и Азија. Видот, се чини, дека бил многу повеќе распространет за време на последното ледено доба, со голема колонија во Комарова пештерата во Полска, пред околу 40.000-20.000 години (Tomek & Bocheński 2005).
Дубровник е познат по големите јата на големата пиштарка кои гнездат во старите градски ѕидини.
2 Опис
Големата пиштарка лесно се разликува од малата, прво по големината, но и по белиот стомак и грло. Големата пиштарка е речиси двапати поголема од сите останати пиштарки. Долга е 20-23 см, со распон на крилјата од околу 57 см и тежина од 100 грама. По боја, оваа птица е речиси цела темнокафеава, со бели дамки под клунот и на градите кои се обрабени со темнокафеава линија. Младите птици се слични со возрасните, но перјето им е побледо.
За споредба, малата пиштарка има распон на крилата од околу 42 см, темната линија околу вратот го одвојува белото грло од белиот стомак. Тие имаат кратка чаталеста опашка и многу долги закосени наназад крилја кои личат на полумесечина или бумеранг. Летот им е побавен и помоќен од оној на нивните помали роднини.
Големата пиштарка има многу мали нозе кои ѝ користат само за да се закачи за вертикалната површина. Научното име ѝ произлегува од грчкото ''απους'' (''apous''), што значи „без нозе“. Тие никогаш не се доброволно на земја.
2.1 Размножување
Големата пиштарка го гради своето гнездо на карпи, или во урбаните средини, на места недостапни за грабливки, како што се покривите или под мостовите. Гнездат во колонии и лежат 2-3 јајца. Секоја година се враќаат на истото место, поправајќи го истото гнездо. Паровите остануваат заедно цел живот.
Младенчињата во гнездото можат да ја намалат својата телесна температура, ако е потребно, кога времето е лошо, и на тој начин да се заштитат додека нивните родители не ја обезбедат потребната храна.
2.2 Исхрана
Големите пиштарки најголемиот дел од живото го поминуваат во воздух, хранејќи се со инсектите кои ќе ги фати во лет. Пијат, исто така, во лет.
2.3 Огласување
Огласувањето на пиштарката е продолжено чрчорење.
3 Наводи
*Tomek, Teresa & Bocheński, Zygmunt (2005): Weichselian and Holocene bird remains from Komarowa Cave, Central Poland. ''Acta zoologica cracoviensia'' 48A(1-2): 43-65.
Мустаклеста сипка

Мустаклестата сипка е мала врапчевидна птица со силно изразен полов диморфизам. Иако, во македонскиот јазик името ѝ е ''сипка'', таа не спаѓа во семејството на сипките (''Paridae''), туку во блиското семејство ''Panuridae''. Оваа птица ја има во Македонија.
1 Таксономија
Отпрво, мустаклестата сипка била сместена во семејството на вистинските сипки (''Paridae''), па префрлена во папагалестите (''Paradoxornithidae''). Но, по неодамнешни истражувања, се дошло до заклучок дека е единствен вид, неповрзан со други и затоа е сместена во монотипичното семејство на мустаклести сипки ''Panuridae''.
2 Распространетост и живеалиште
Мустаклестата сипка е широко распространета во умерена Европа и Азија. Таа е постојан жител, и повеќето птици не се селат, освен поради нагли временски промени или многу студено време. Таа е подложна на тешки зими, кои можат да убијат многу птици.
3 Опис
Оваа птица е мала, портокаловокафеава по боја со долга опашка и брановиден лет. Долги се околу 15 см. Мажјакот има синосива глава и црни долги „мустаќи“ (не и брада). Женката нема мустаќи и главата ѝ е кафеава. Јатото често го предава своето присуство во грмушките со карактеристичното ѕвонливо ''пинг'' огласување.
3.1 Живеалиште и исхрана
Мустаклестата сипка живее во влажни предели, во колонии крај езера со трска. Лете се храни со инсекти и пајаци, а зимно време се прилагодува во исхраната и јаде со семе од трска.
3.2 Размножување
Обично, мустеклестите сипки гнездат во колонии, поточно, во двојки, но близу едни до други. Гнездото е сместено ниско во трската и е во облик на чашка. Несат 5-7 јајца кои ги квачат околу 12 дена и двата родитела. Грижата за потомството во гнездото продолжува 9-12 дена. За една година може да се одгледуваат две легла.
4 Галерија
Пламенофрлач

Пламенофрлач — механичка запалива направа дизајнирана да исфрла долг контролиран сноп од оган. За првпат била користена во Првата светска војна, а во широка употреба влегува за време на Втората светска војна.
TISM

TISM или This Is Serious Mum (во превод: ''Ова е вистинска мајка'', произношен како ''Тизам'') е австралиска алтернативна рок група, формирана во Спрингвејл, Мелбурн на 30 декември 1982 година, а распадната во 2004 година.
1 Дискографија
*''This Is Serious Mum'' (1984)
*''Form and Meaning Reach Ultimate Communion'' (1986)
*''Great Truckin' Songs of the Renaissance'' (1988)
*''Hot Dogma'' (1990)
*''Gentlemen, Start Your Egos'' (1991)
*''The Beasts of Suburban'' (1992)
*''Australia the Lucky Cunt'' (1993)
*''Jung Talent Time: The Remixes'' (1995)
*''Machiavelli and the Four Seasons'' (1995)
*''Collected Recordings 1986-1993'' (1995)
*''Gold! Gold! Gold! For Australia - A BONUS DISC (1996)
* ''Machines Against the Rage'' (1996)
* ''www.tism.wanker.com'' (1998)
* ''Att: Shock Records Faulty Pressing Do Not Manufacture'' (1998)
* ''De Rigueurmortis'' (2001)
* ''2Pot Screama: A 41-Minute Rock Opera in One Act'' (2001)
* ''Best Off'' (2002)
* ''This Is Serious Mum: A Collection of Bedroom Recordings 1982-1992'' (2002)
* ''The White Albun'' (2004)
* ''On Behalf of TISM I Would Like to Concede We Have Lost the Election'' (2020)
* ''The TISM Omni-Album'' (2020)
2 Членови
* Питер Минак - вокали (1983-2004)
* Шон Кели - гитара (1983-1991)
* Џејмс Пол - гитара (1991-2004)
* Џон Холт - бас
* Дамјан Кауел - тапани, вокали
* Јуџин Сестер - клавишни
Луња

Луња е род на средноголеми грабливи птици, дел од потсемејството на луњите (''Milvinae''). Нивната систематика е во фаза на преработка. Има 3-4 вида.
* црвена луња (''Milvus milvus'')
** зелено’ртска луња (''Milvus (milvus) fasciicauda'') — (изумрена во 2000 г.)
* црна луња (''Milvus migrans'')
** црноушеста луња (''Milvus (migrans) lineatus'')
** жолтоклуна луња (''Milvus (migrans) aegyptius'')
Во Македонија се присутни два вида: црвената и црната луња.
Во фосилните наоди од раниот плеистоцен (пред 1,8 млн до 780.000 години од Убајдија, Израел) сведочат за праисториска луња, наречена ''Milvus pygmaeus''.
1 Наводи
*Schreiber, Arnd; Stubbe, Michael & Stubbe, Annegret (2000): Red kite (''Milvus milvus'') and black kite (''M. migrans''): minute genetic interspecies distance of two raptors breeding in a mixed community (Falconiformes: Accipitridae). ''Biological Journal of the Linnean Society|Biol. J. Linn. Soc.'' 69'(3): 351–365. (HTML abstract)
*Johnson, Jeff A.; Rick T. Watson, and David P. Mindell (7 July 2005). Prioritizing species conservation: does the Cape Verde kite exist?. Proc Biol Sci. (The Royal Society) 272 (7): 1365–1371.
Автомобилски регистарски таблички во Европската Унија

1 Список
Автомобилски регистарски таблички од земјите на Европска Унија се прикажани во следната табела:
Земји членки Крат. Example
A
B
BG
CY
CZ
DK
EST
FIN
F
D
GBZ
GR
H
IRL
I
LV
LT
L
M
PL
P
RO
SK
SLO
NL
HR
S
E
Петар

Петар — машко христијанско име од грчко потекло. Потекнува од грчко име „Петрос“ и значи карпа, камен, поради тоа се смета за симбол за непристрасност, одлучност и постојаност. Името Петар е име на еден од дванаесетте Христови апостоли. Римокатолиците свети Петар го сметаат за првиот папа и сметаат дека сите останати папи се негови наследници.
1 Потекло
Исус Христос зборувал на арамејски јазик, и според Библијата, на својот нов ученик, на рибарот Симон му го дал името Кифа (Кефа), што на грчки е преведено како Петрос. Ова значи дека свети Петар под тоа име не постоел, туку тоа име подоцна е дадено во грчкиот превод. Самиот назив Петар како камен, стена, темел се однесува на патер, татко, оној кој се прашувал за сè во патријархалните општества. Таткото бил камен-темелник на семејството.
2 Именден
Во Македонија именден се слави на 12 јули (според јулијанскиот календар).
Во Бугарија и останатите православни цркви кои го прифатиле грегоријанскиот календар именден се слави на 29 јуни.
3 Популарност
Во сите варијанти ова календарско име е популарно во сите јазици во христијанскиот свет од минатото па сè до ден денес. За популарноста на нашите пошироки простори најголем придонес имаат црквите со името на свети Петар кои биле основани во разни делови на Балканскиот Полуостров. Името доста често во Македонија, Србија, Хрватска и Бугарија. Во 2009 година оваа име во Македонија беше на деветто, а во 2012 година на седмото место по популарност.
4 Слични имиња
Од ова име во македонскиот јазик се изведени имињата: Петре, Пејо, Пецо, Петра, Петранка, Перо, Пера и др.
5 Петар на други јазици
* англиски - Питер, Пит
* бугарски - Петр, Камен
* германски - Петер
* италијански - Пјетро, Пјеро (забелешка: зборот за камен на италијански е „пјетра“)
* руски - Пјотр
* српски, хрватски - Петар
* словенечки - Петер
* француски - Пјер (забелешка: зборот за камен на француски е исто така „пјер“)
* шпански - Педро
6 Наводи
#Think Baby Names:
Александар Лепавцов

Александар Методиев Лепавцов (роден во година во Прилеп - починал на година во ) — македонски публицист и политичар.
1 Животопис
Александар Лепавцов своето средно образование го завршил во Софија, студирал на Градежните факултети во Скопје и Љубљана, дипломирал во Скопје во 1962 година, каде и магистрирал како прв градежен инженер на Економскиот факултет. Докторирал на Градежниот факултет во Ниш, специјализирал од областа на инфраструктурата во Минхен, бил научен советник во Заводот за водостопанство - Скопје. Лепавцов има објавено преку 100 студии, научни и стручни статии во истакнати списанија од областа на градежништвото, транспортот, екологијата.
Лепавцов бил прв доктор на науки од областа на патиштата на Македонија и прв доктор на науки од областа на одржувањето на прани мрежи во СФРЈ. Бил меѓу пионерите на бетонската префабрикација во Македонија и СФРЈ, за кое сведочи и книгата „Инженерски статии “. Добитник е на бројни признанија како заслужен и почесен член на Сојузи на инженерски асоцијации во бившата СФРЈ и СРМ.
Бил претседател на бројни комисии н државно ниво (СФРЈ и СРМ). Како оперативец и проектант реализатор е на големи објекти од областа на инфраструктурата, супструктурата, градежништво, урбанизам, сообраќај и екологија во првата влада на Република Македонија на бројни меѓународни протоколи и тоа во 1991/1992 година со уставното име на Република Македонија.
Во кариерата бил проектант, главен инженер, технички директор и директор Учесник е набројни светски и регионални меѓународни конгреси и советувања со и без свои трудови. Со одобрение на Управниот одбор на Фондот за води на РМ, учествува во издавањето на бројни книги од областа на инженерската градежна техника од признати македонски експерти.
Во текот на својот плоден работен век заговара и поставува инструкции за начелата за водење на политиката за водење на водните ресурси, транспортнта политика на РМ, усовршување на политиката на станбената изградба и политиката во областа на екологијата.
Автомобилски регистарски таблички во Кипар

Автомобилски регистарски таблички во Кипар се составени од три букви и три броеви (пр. ABC 123). Димензиите на регистрацијата е слична како на нивните британски колеги. Моментално, буквите мора да се во црна боја. Предната регистрација е во бела боја додека задната е во жолта. Таа е напишана на латиница како британските регистрации, и нивните регистрации се направени од метал наместо од пластика.
1 Систем
пред 1930 предни и задни регистрации
N1234
N за Никозија,
S за Ларнака,
P за Пафос,
L за Лимасол,
1930 до 1950 предни и задни регистрации
1234
1950 до 1956 предни и задни регистрации
A123
1956 до 1973 предни и задни регистрации
AB123
1973 до 1990 предна регистрација
AB123
1973 до 1990 задна регистрација
AB123
1990 до 2003: предна регистрација
ABC123
1990 до 2003: задна регистрација
ABC123
Од 2003: предна регистрација
ABC123
Од 2003: задна регистрација
ABC123
2 Специјални регистрации
*Регистрација за дилер на коли -
ΔΟΚΙΜΗ 123-45
Во црвена боја ΔΟΚΙΜΗ (тест) на бела основа, а по него следат два сета на броеви, првиот го покажува бројот на дилерот, а вториот нројот на регистрацијата. Единствените официјално направени регистрации во Кипар.
*Такси -
ΤABC123
Составени се од четири букви и три бројки (пр. TABC123). Првата буква секогаш е 'T' како би означил дека е такси.
*Автомобили за рентање -
ZABC123
Црни букви на црвена позадина, содржат четири букви и три броеви (пр. ZABC123). Првата вуква секогаш е 'Z' за да означува изнајмено возило.
*Камиони -
12345CT
составени од пет броеви и CT
*Посетители -
1234V03
Може да биде составена од четити броеви, па потоа букбата V, а по неа два броја кои ја покажуваат годината на регистрирање (пр. 1234V03). Од 2004 не може да се регистрира кола како посетител, но колите регистрирани како посетители сѐ уште добиваат патна такса.
*Камиони и Аутобуси -
ΦΔΧ
ΛΔΧ
Камионите за јавен сообраќај и аутобусите, покрај основната регистација, имаат и секундарна регистрација. ΦΔΧ - Φορτηγό Δημοσίας Χρήσης (Камион за јавен сообраќај) за камиони и ΛΔΧ - Λεωφορείο Δημοσίας Χρήσης (Аутобуси за јавен сообраќај) за аутобуси.
*Дипломатски регистрации -
49 CD 1
3 Северен Кипар
предна регистрација
AB 123
задна регистрација
AB 123
Северен Кипар својата автомобилска регистрација ја има составено од 2 букви и 3 бројки, пр. AB 123. Предната регистрација е бела, додека задната е жолта, како и во Јужен Купар, но во Серевен Кипар и двете регистрации е со црвена линија околу регистрацијата. Тие немаат никавки ознаки на левата страна како што е сината трака за ЕУ или знамето на Северен Кипар.
Автомобилите кои се користат за рентање имаа црвени регистрации со црни букви, во форма на ZHZ 123.
Владините коли имаат 3 букви и 3 броеви, пр. RHA 123.
Таксистите имаат 3 букви и 3 броеви, слично како и цивилните регистрациите во Јужен Кипар.
Дипломатските возила имаат ист формат како и цивилните возила, само на зелена основа.
Армиските возила имаат мали регистрации кои се составени само од броеви, како на пр. 8012352.
Постојат два вида на големини: 15×30 or 11×52 cm.
Луј Пјер Вјејо

Луј Пјер Вјејо (|Louis Pierre Vieillot; 10 мај 1748, Ивето – 1831, Руан) — француски орнитолог.
Опишал за првпат голем број на птици, особено оние што ги сретнал во Западните Инди и Северна Америка. Од нив и денес се користат 26 рода. Бил меѓу првите орнитолози што ги проучувале промените во перјето, и еден од првите што проучувал живи птици и нивните кожи.
1 Животопис
Вјејо е роден во Ивето, Горна Нормандија. Бил на службен пат на карипскиот остров Хиспаниола, но бил принуден да пребега во САД за време на Француската револуција. Во текот на неговиот престој, Вјејо ги изучувал птиците во земјата, собирајќи материјали за подоцна објавеното дело „Природознание на севернамериканските птици“ (''Histoire naturelle des oiseaux de l'Amérique Septentrionale'', 1808).
Во 1800/1801 г. се вратил во Франција, каде се вработил во гласилото „Правен билтен“ (''Bulletin des Lois''). И понатаму продолжил да пишува трудови за птиците, па следната година го издал делото „Природознание на колибријата, птиците-глувци, јакамарите и шеќерниците“ (''Histoire naturelle et générale des colibris, oiseaux-mouches, jacamars et promerops'', 1802) with illustrations by his friend Жан Батист Одбер, followed by „Природознание на најубавите песнопојни птици од топлиот појас“ (''Histoire naturelle des plus beaux oiseaux chanteurs de la zone torride'', 1806).
Во трудот „Анализа на нова основна орнитологија“ (''Analyse d'une nouvelle Ornithologie Elémentaire'', 1816), Вјејо го изложил негивот систем на орнитолошка класификација, и продолжил да го разработува во неговиот удел во делото „Нов природонаучен речник“ (''Nouveau Dictionaire d'Histoire Naturelle'', 1816–19). Во 1820 г. продолжил да работи на делото „Енциклопедиско-методична табела“ (''Tableau encyclopédique et méthodique''), започнато од Пјер Жозеф Бонатер во 1790 г. На крајот од животот го довршил делото „Француска орнитологија“ (''Ornithologie Française'', 1823–30).
Се смета дека починал во беда во Руан.
2 Видови наречени по Вјејо
Во чест на Вјејо се наречени повеќе птици, меѓу кои Вјејоовата брадарка (''Lybius vieilloti'') и порториканската гуштероловна кукавица или Вјејоова кукавица (''Saurothera vieilloti'').
3 Дела
*''Histoire naturelle des plus beaux oiseaux chanteurs de la zone torride.'' Dufour, Париз 1805.
*''Histoire naturelle des oiseaux de l'Amérique septentrionale.'' Desray, Париз 1807–1808.
*''Analyse d'une nouvelle ornithologie élémentaire.'' d'Éterville, Париз 1816.
*''Mémoire pour servir à l'histoire des oiseaux d'Europe.'' Торино 1816.
*''Ornithologie.'' Lanoe, Париз 1818.
*''Faune française ou Histoire naturelle, générale et particulière des animaux qui se trouvent en France.'' Le Vrault & Rapet Париз, Стразбур, Брисел, 1820–1830.
*''La galerie des oiseaux du cabinet d'histoire naturelle du jardin du roi.'' Aillard & Constant-Chantpie, Париз 1822–1825.
*''Ornithologie française ou Histoire naturelle, générale et particulière des oiseaux de France.'' Pelicier, Париз 1830.
Тобол

Тобол (|Тобол ; |Тобыл) е река во Курганската и Тјумењската област во Русија и Казахстан, лева притока на Иртиш. Долга е 1591 км. Сливното подрачје зафаќа површина од 426.000 км<sup>2</sup>. Просечниот истек во устието изнесува 805 м<sup>3</sup>/с. Долното течение замрзнува кон крајот октомври и ноември, а горното течение во ноември. Мразот се топи во втората половина на април и почетокот на мај. Пловна е во должина од 437 км од устието.
1 Историја
Тобол е една од четирите значајни реки во Сибирскиот ханат. Во 1428 г. се одиграла Битката на Тобол, во која ханот загинал борејќи се против војската на Абулајр Хан
2 Населени места на Тобол
* Тобољск
* Лисаковск
* Рудни
* Костанај
* Курган
* Јалуторовск
3 Поважни притоки
* Уј
* Исет
* Тура
* Тавда
* Убаган
Моном

Дефиниција: Моном е реален број помножен со променливи со степени кои се позитивни цели броеви.
Примери за мономи:
<math> 3x </math><math> 4 </math><math>xy^2z </math ><math> \frac{2\,ab^2}{3} </math><math> \pi \,R^2 </math><math> a\,x^2 </math>
Следните не се мономи:
<math> x+3 </math> ова а бином, збир на два мономи
<math> \frac{3}{x} </math><math>\frac{3}{x}=3x^{-1}</math> , степенот не е позитивен
<math> \sqrt{x} </math><math> \sqrt{x}=x^{\frac{1}{2</math> степенот не е цел број
Друга дефиниција: Моном е алгебарски израз со еден член.
Оваа дефиниција не е во ред бидејќи е "кружна дефиниција", т.е. при дефинирање на поимот алгебарски израз се користи поимот моном!
1 Својства на мономи
- Мономот има два делови: коефициент и главна вредност (дел со променливи).
- Степенот на мономот е збирот на степените на делот со променливите.
Моном
Коефициент
Дел со променлива
Степен на мономот
1
<math> 3x </math>
3
<math> x=x^1 </math>
1
2
<math> 4 </math>
4
<math> 1=x^0 </math>
0
3
<math>xy^2z </math>
1
<math> xy^2z=x^1y^2z^1 </math>
4
4
<math> \frac{2\,ab^2 }{3}</math><math> \frac{2}{3} </math><math> ab^2=a^1b^2 </math>
3
5
<math> \pi \,R^2 </math>&pi;<math> R^2 </math>
2
6
<math> a\,x^2 </math>
a
<math> x^2 </math>
2
Последниот пример 6 е многу „типичен“ пример од математичко образование, каде што честопати се користат букви и за коефициенти и за променливи. Ако во еден израз има и букви од почетокот на азбуката, т.е. a, b, c, ... измешани со „стандардни“ променливи х, у, ... веројатно се мисли дека првите се коефициенти и во решавање на конкретна задача заземаат константни вредности. Види Коефициент.
2 Поврзано
* бином
* полином
* алгебарски израз
* линеарна функција
* линеарна равенка
Иртиш

Иртиш (|Иртыш; |Ертiс; |额尔齐斯河, пинјин: ''É'ěrqísī hé''; | ئېرتىش; |Эрчис мөрөн; |Иртеш) — река во Сибир и Казахстан, главна притока на Об. Реката има мошне големо и значајно сливно подрачје во Азија, опфаќајќи го Западен Сибир и Алтајските Планини.
1 Географија
Реката извира како во монголски Алтај (Сјинџанг, Кина), каде е наречена Кара Иртиш (Црн Иртиш), па тече на северозапад преку Зајсанското Езеро во Казахстан. Потоа во неа се влеваат реките Ишим и Тобол, за на крај самата река да се влее во Об кај Ханти-Мансијск во западен Сибир, Русија. Течението има должина од вкупно 4.248 км.
2 Стопанско значење
По реката половат, танкери, товарни и патнички бродови од април до октомври, кога не е замрзната. Најголемо пристаниште на реката во русија е градот Омск. Во Казахстан по течението има 3 големи хидроцентрали: Бухтарминската, Уст-Каменогорската и Шулбинската. Кај Уст-Каменогорск се наоѓа најдлабоката бродска преводнца во светот, со спуст од 42 м.
3 Историја
По течението на реката, со векови живееле разни монголски и туркиски народи. Во XV и XVI век долното и средното течение на Иртиш влегувало во состав на татарскиот Сибирски ханат, кој Русија го освоила во 1580-тите. Во XVII век, Џунгарскиот ханат (царството на Ојратите) станало јужен сосед на Русија и завладеало со горното течение на реката. Во поречјето, Русија потоа основала повеќе градови: Омск (1716) Семипалатинск (1718) Уст-Каменогорск (1720) и Пењтропавловск (1752).
Во 1750-тите години Кина ја освоила џунгарската држава. Границата помеѓу Русија и тогашна Кина (денес граница на Русија со Казахстан на север и меѓу Монголија и Кина на југ) е исцртана на почетокот на XIX век.
4 Градови по течението
Поважни населени места по течението на Иртиш (низводно) се:
* околии Фујин и Бурчин
* : Öskemen (Уст-Каменогорск), Семеј (Семипалатинск), Pavlodar
* : Омск, Тара, Тобољск, Ханти-Мансијск
5 Во книжевноста
Епилогот на романот „Злосторство и казна“ (1866) од Фјодор Достоевски се случува кај реката Иртиш.
6 Наводи
* „Голема советска енциклопедија“
7 Поврзано
* Об
* Тобол
Еи

Еи — потсемејство на грабливи птици во состав на семејството на јастребите (''Accipitridae''). Овие птици се карактеристични по тоа што ловат летајќи ниско на отворен простор, и јадат мали цицачи, влекачи и птици.
Највеќето видови се сместени во родот еја или жабар (''Circus''). Останатите три вида се распоредени во два рода: ''Polyboroides'', the ''harrier-hawks'', which are алопатрички (географски одделени) и ограничени на афротропската екозона. The remaining single species forms the монотипниот род ''Geranospiza''.
Во Македонија се застапени четири вида: блатната (''C. aeruginosus''), полската (''C. cyaneus''), степската (''C. macrourus'') и ливадската еја (''C. pygargus'').
1 Видови
* род еја (''Circus'')
** ливадска еја (''Circus pygargus'')
** полска еја (''Circus cyaneus'')
** блатна еја (''Circus aeruginosus'')
** шарена блатна еја (''Circus spilonotus'')
*** папуанска еја (''Circus spilonotus spilothorax'')
** африканска еја (''Circus ranivorus'')
** еја мочварка (''Circus approximans'')
** мадагаскарска еја (''Circus macrosceles'') — порано во состав на ''C. maillardi''** реинионска еја (''Circus maillardi'')
** долгокрила еја (''Circus buffoni'')
** дамчеста еја (''Circus assimilis'')
** црна еја (''Circus maurus'')
** пепелава еја (''Circus cinereus'')
** степска еја (''Circus macrourus'')
** пегава еја (''Circus melanoleucos'')
** Ејлсова еја (''Circus eylesi'') — праисториска
** шумска еја (''Circus dossenus'') — праисториска
* род ејојастреби (''Polyboroides'')
** мадагаскарски ејојастреб (''Polyboroides radiatus'')
** африкански ејојастреб (''Polyboroides typus'')
* род долгоноги еи (''Geranospiza'')
** долгонога еја (''Geranospiza caerulescens'')
2 Наводи
*Ferguson-Lees, Christie, Franklin, Mead, and Burton. ''Raptors of the World''. London: Christopher Helm, 1999. ISBN 0-7136-8026-1.
Обичен тажник

Обичен тажник или само тажник — повеќегодишна билка од семејството на розите (''Rosaceae''). Вирее на суви пасишта ширум најголемиот дел од Европа, како и Средна и Северна Азија. Присутно е и во Македонија.
1 Раст
Има ситни зраковидни ливчиња налик на папрат и исправено стебленце со висина од 20-50 см. и проретчено соцветие на крајот. Овие минијатурни цветчиња се распоредени во густи китки и излегуваат доцна напролет и траат до средината на летото. Кога ќе се смачкаат, листовите и корењата оддаваат мирис многу сличен на масло од зимзелен (''Gaultheria procumbens'').
Растението претпочита целосна изложеност на сонце. Трпи сушни услови подобро од другите членови на родот.
2 Одгледување
Растението никнува од семе, а потоа може да се размножи од ползечките корења.
3 Поврзано
* Мочуриштен тажник
Шише

Шише или флаша (разговорно) — стаклен или пластичен сад со стеснет врат за чување течности. Обликот му е таков да има проширено тело, стеснето грло и отвор на врвот од грлото. Шишето е наменет првенствено за држење течност. Шишето може да биде направено и од пластика или метал, додека слични садови од други материјали во македонскиот јазик ретко се именуваат како шише. Содржината што се чува во шишето претежно е течна или полутечна, како што се вода, млеко,
Запалка

Запалка или чакмак - мала џебна направа што служи, вообичаено, за палење цигари. За разлика од кибритот, запалката може да се користи повеќепати, бидејќи не се троши запалката туку само запаливиот флуид кој служи како гориво. Како флуид може да се користи течен гас за запалки, бензин за запалки и сл. За првично палење на флуидот се користи или кремен или електрична искра.
1 Претходници на запалката
Во минатото за палење оган, во Македонија, како и во пошироката околина се користело:
* кремен (вид камен што пушта искри при удар)
* секало (вид орудие за секање)
* трат (вид габа која расте на кора на дрва и која посебно се обработува пред да се применува за палење оган)
Со удар на секалото во кременот, тратот би се запалил.
2 Кибрит
Паралелно со развојот на запалката се појавил и кибритот
3 Први запалки
Првите запалки се состоеле од:
* куќиште
* фитил
* материјал сличен на вата на кој се турал бензин
* кремен
* назабено тркалце кое со „гребење“ на кременот фрлал искра
Потрошен материјал бил:
* кременот кој се менувал
* фитилот кој горел, па исто така се менувал
* специјален бензин кој се доливал
4 Модерни запалки
Модерните запалки се изменети во следната смисла:
* наместо кремен се користи пиезоелектричен елемент кој кога се стисне фрла искра
* како гориво се користи специјален гас за запалки.
Постојат запалки кои се надополнуваат со гас и на кои може да се менува кременот, но најпопуларни се запалките кои едноставно се фрлаат кога ќе се потроши горивото.
5 Галерија
Symphony of Destruction

„Symphony of Destruction“ е песна од хеви метал бендот Мегадет, издадена како сингл од нивниот студиски албум ''Countdown to Extinction''. Тектот е политички обоен, а во него се зборува за држава која е водена од страна на невидлива и марионетска влада. Песната е напишана и компонирана од вокалот и гитарист на бендот, Дејв Мастејн. Од нејзиното објавување па до денес, композицијата уживала значајна радио и ТВ промоција, што придонело да стане една од најпознатите песни на Мегадет.
Музичката критика позитивно ја оценила нумерата, а бил снимен и видео запис под режисерската палка на Вејн Ишам. Спотот бил доста емитуван на англиската МТВ, но поради контроверзниот текст и насилната содржина на филмскиот запис спотот постепено бил испуштан од списокот на песни за емитување. На спотот секој член свири поединечно, додека во останатиот дел на црно-бела слика е прикажано убиството на политички кандидат, што подоцна предизвикало масовни протести и безредија. Со текот на времето, песната била активно присутна во медиумите, а била и преработена од повеќе рок состави.
1 Список на песни
#„Symphony of Destruction“ - 4:02
#„Peace Sells“ (во живо) (снимено за време на турнејата ''Clash of the Titans'', на стадионот Вембли, октомври 1990)
2 Пласман на табелите
Табела, Највисокоместо
Билборд Хот 100 (САД), 71
Рок нумери (САД), 29
Канада, 91
Ирска, 14
Нов Зеланд , 15
Велика Британија , 15
3 Музички персонал
* Дејв Мастејн - вокал и ритам гитара
* Марти Фридмен - водечка гитара
* Дејвид Елефсон - бас гитара
* Ник Менза - тапани
4 Поврзано
* Мегадет
*''Countdown to Extinction''
Луњи

Луња е општ назив за разни птици од семејството јастреби (''Accipitridae'') од две потсемејства. Во потесна научна смисла, поимот се однесува на само потсемејствота Milvinae, а во поширока и поопшта смисла, го вклучува и потсемејството сиви луњи (''Elaninae'').
Во Македонија се застапени два вида, обата од родот луња (''Milvus''): црвена луња (''M. milvus'') и црна луња (''M. migrans'').
1 Класификација
* потсемејство луњи (''Milvinae'')
** род двозаби луњи (''Harpagus'')
*** двозаба луња (''Harpagus bidentatus'')
*** лисестонога луња (''Harpagus diodon'')
** род луњи-штурчарки (''Ictinia'')
*** мисисипска луња (''Ictinia mississippiensis'')
*** калајна луња (''Ictinia plumbea'')
** род луњи-полжаварки (''Rostrhamus'')
*** луња-полжаварка (''Rostrhamus sociabilis'')
** род тенкоклуни луњи (''Helicolestes'')
*** тенкоклуна луња (''Helicolestes hamatus'') — порано во ''Rostrhamus''** род пискави луњи (''Haliastur'')
*** пискава луња (''Haliastur sphenurus'')
*** браминска луња (''Haliastur indus'')
** род луња (''Milvus'')
*** црвена луња (''Milvus milvus'')
**** зелено’ртска луња (''Milvus (milvus) fasciicauda'') — изумрена во 2000 г.
*** црна луња (''Milvus migrans'')
*** црноушеста луња (''Milvus (migrans) lineatus'')
*** жолтоклуна луња (''Milvus (migrans) aegyptius'')
** род квадратноопашни луњи (''Lophoictinia'')
*** квадратноопашна луња (''Lophoictinia isura'')
** род црногради луњи (''Hamirostra'')
*** црноград осојад, црнограда луња (''Hamirostra melanosternon'')
* потсемејство сиви луњи (Elaninae)
** род сиви луњи (''Elanus'')
*** црнокрила луња (''Elanus caeruleus'')
*** црноплеќа луња (''Elanus axillaris'')
*** белоопашна луња (''Elanus leucurus'')
*** ноќна луња (''Elanus scriptus'')
** род луњи-ножичарки (''Chelictinia'')
*** луња-ножичарка (''Chelictinia riocourii'')
** род луњи-лилјачарки (''Machaerhamphus'')
*** јастреб-лилјачар, луња лилјачарка (''Machaerhamphus alcinus'')
** род бисерни луњи (''Gampsonyx'')
*** бисерна луња (''Gampsonyx swainsonii'')
** род ластовичини луњи (''Elanoides'')
*** ластовичина луња (''Elanoides forficatus'')
2 Во митологијата
Во староегипетската митологија, божицата Изида во разни прилики се претвора во луња за да ги воскресне мртвите.
Уфа (река)

Уфа (|Уфа, |Ҡариҙел, ''Каридел'', букв. „Црн Идел“) е река во Русија, притока на Белаја. Тече низ Урал, Чељабинската област, Сведловската област и Башкортостан. Долга е 918 км, со сливно подрачје од 53.100 км<sup>2</sup>. Замрзнува во крајот на октомври или почетокот на декември и мразот трае до април-мај.
Реката има стопанско значење — искористена е во хидроенергетиката (Павловска ХЕЦ) и водоснабдувањето. Главни пристанишни места се Красноуфимск и Уфа (кај вливот).
1 Поврзано
* Уфа — истоимен град на реката
Елимски јазик

Елимски јазик — исчезнат јазик кој се зборувал од Елимците во Западна Сицилија. Денес не е познато дали јазикот бил индоевропски. Ограничениот број на преживеани пишани сведоци го отежнува идентификувањето на неговиот сооднос со останатите тогашни јазици во поширокиот регион. Едно од тврдењата е дека бил сроден со италските јазици, но ова не е сосема поддржано.
Само мал број на елимски текстови денес преживеале. Овие вклучуваат топоними и лични имиња, неколку монети напишани на грчко писмо со имиња на елимски градови, и околу 170 фрагменти на керамика напишани со грчко писмо. Сите текстови датираат од 6 до 4 век п.н.е. Поголемиот дел се многу кратки со мал број на подолги текстови. Само на една вазна пронајдена во Палермо има поголема реченица на елимски која гласи "Јас [вазнатаt] сум [подарок] за/од Ата Тука".
1 Наводи
* Peter Schrijver, "Elymian", in ''Encyclopedia of the Languages of Europe'', ed. Glanville Price. Blackwell Publishing, 2000. ISBN 0-631-22039-9
2 Поврзано
* Прединдоевропски јазици
* Италски јазици
Барски змии

Барските змии се род на змии од фамилијата на смоковите (''Colubridae''). Опфаќа 3-4 вида, понекогаш збирно наречени „водни змии“.
Видови:
* маварска барска змија (''Natrix maura'')* големоглава барска змија ''Natrix megalocephala''* белоушка (''Natrix natrix'') * рибарка (''Natrix tessellata'')
Ретски јазик

Ретскиот е исчезнат јазик кој се зборувал во стариот регион Ретија, на Источните Алпи. Јазикот се зборувал пред и за време на Римската Република. Јазикот е документиран преку мал број кратки натписи, кои се пронајдени во Северна Италија и Западна Австрија. Јазичната класификација на јазикот не е јасна, и јазикот покажува збунувачка мешавина на, како што се верува, етрурски, индоевропски и најверојатно други јазици.
Ретскиот јазик не е исто со денешниот реторомански јазик, иако дел од имињата се исти.
1 Класификација
Најсоодветните класификации за јазикот се дека:
* тој е дел од едно јазично семејство заедно со етрурскиот јазик, наречено тиренски јазици. Овие јазици најверојатно биле под влијание на индоевропските. Неколку публикации го потврдуваат ова гледиште,* тој сочинува независна грака од индоевропското јазично стебло,
* тој е јазичен изолат кој подоцна потпаднал под етрурско влијание.
2 Поврзано
* Рети
* Прединдоевропски јазици
* Етрурски јазик
Лисиче (населба во Скопје)

Лисиче — населба во Општина Аеродром, во источниот крај на градот Скопје.
1 Географија и местоположба
Лисиче е урбанизирана населба во источниот дел на градот Скопје, на 4 км оддалеченост од центарот на Скопје. Се наоѓа на десниот (јужниот) брег на реката Вардар. На исток Лисиче се граничи со населбата Горно Лисиче, на север со Реонски Центар, на северозапад со населбата Аеродром и на запад со населбата 11 Октомври.
2 Историја
Лисиче почнало да биде градено како бараки после земјотресот во Скопје во 1963 година. Бидејќи населбата била градена во атарот на Горно Лисиче, населбата го добила името Лисиче. Населбата била наменета за Скопјани, кои им биле урнати домовите. Потоа поголемиот дел на Скопјани се вратиле во новоизградените станови во Скопје. По отселувањето на Скопјани, луѓето од внатрешноста започнуваат да се доселуваат.
3 Општествени установи
На територијата на населбата Лисиче се наоѓа ОУ „Димитар Македонски“. Училиштето било основано во 1964 годинa и го носело името ОУ „Сава Ковачевиќ“. Истото било изградено по земјотресот како училиште од монтажен тип, и било донација од Република Франција. Во 2020 започнала неговата реконструкција.
Во населбата има детска градинка „Буба Мара“ која работи во два клона - клон “Пчелка 1“ кој се наоѓа на улицата „Грамос“, блиску до трговскиот центар и вториот клон “Пчелка 2“ кој е понов објект и се наоѓа на улицата „Аврора“, на влезот во населбата. Во градинката престојуваат 275 деца. Во текот на 2012 година се извршила реконструкција на покривот, прозорците и на санитарните јазли.
Во центарот на населбата, се наоѓа зградата на Секторот за прекршоци - Полициската станица „Лисиче“. Овој објект во минатото бил полициски интернат.
Во населбата работи и библиотеката „Рајко Жинзифов“ како подружница на Градска библиотека “Браќа Миладиновци“ - Скопје.
4 Администрација и политика
4.1 Избирачко место
+Населба Лисиче, општина Аеродром - организација на избори, Број на избирачко место, Установа кадешто се наоѓа, Женски гласачи, Машки гласачи, Регистрирани гласачи
2725, ОУ „Димитар Македонски“, 326, 339, 665
2726, ОУ „Димитар Македонски“, 236, 263, 499
2727, ОУ „Димитар Македонски“, 404, 441, 845
2729, ОУ „Димитар Македонски“, 53, 50, 103
2730, ОУ „Димитар Македонски“, 563, 572, 1135
2731, ОУ „Димитар Македонски“, 399, 408, 807
2732, ОУ „Димитар Македонски“, 821, 834, 1655
Вкупно, 2.802, 2.907, 5.709
* Дел од гласачите биле од Горно Лисиче.
На парламентарните избори во 2024 година, гласале вкупно 3.774 жители, каде 66% од гласовите освоила Коалицијата „Твоја Македонија“ предводена од ВМРО-ДПМНЕ, 9% Коалицијата за европска иднина предводена од СДСМ и 14% партијата Левица.
5 Личности
* Петре М. Андреевски - писател
* Сашка Петковска - пејачка на македонски шлагери
* Славе Димитров - композитор
* Никола Поповски - политичар, поранешен министер за финансии
* Стојна Костовска - глумица родена во Крива Паланка
* Димитар Чемков - музичар, член на групата Бис-Без
* Томислав Кежаровски - новинар
6 Галерија
Вајгач

Вајгач (|Вайга́ч; |Хэбиди) — остров во Северноледениот Океан помеѓу Печорското и Карското Море.
Одделен е од Југорскиот Полуостров на копното со Југорскиот Теснец, и од Нова Земја протокот Карска Врата. Островот административно влегува во состав на Ненецкиот автономен округ во состав на Архангелската област, Русија.
* Површина: 3.383 км<sup>2</sup>* Должина: ~ 100 м
* Ширина: до 45 км
* Прос. температура: -20 °C (февруари), 5 °C (јуни)
* Највиска точка: 170 м
Островот геолошки се состои претежно од агрилитни шкрилци, песочник и варовник. Има многу реки, долги по 20-40 км, мочуришта и помали езера. Во пределите преовладува тундрата, а долж подолгата страна се издигаат мали карпести сртови, наместа со ниски карпести возивишенија. На карпите често се забележува мраз, кој е веројатно морски, а не леднички. Денес е населено само местото Варнек (106 жители).
1 Флора и фауна
Вајгач изобилува со треви, мовови и арктички ветни растенија. Нема дрвја, освен по некоја џуџеста врба. Повремено се забележуваат лисици и леминзи. Многу позастапени се птиците, како што се of патките и блатните кокошки по мочуриштата и езерата.
2 Природен резерват
Во 2007 г, Светскиот фонд за природа (WWF) и владата на Русија одвоиле дел од островот како природен резерват. Водите околу островот се живеалиште на разни морски животни како моржови, фоки и загрозени китови.
3 Етнографија
Сè до XIX век, островот претставувал важно светилиште за домородните Ненци и на него стоела култна статуетка на бог со повеќе глави, обоена со крв од свети животни, претежно од ирваси. На него имало жртени клади од пловно дрво, еленски рогови и черепи од мечки и елени. И покрај тоа што денес се православни, Ненците сè уште негуваат вакви суеверни верувања.
4 Поврзано
* Нова Земја
* Ненци
* Југорски Полуостров
* Карско Море
* Баренцово Море
Иберски јазик

Иберскиот е исчезнат јазик кој, според старогрчките и римски сведоштва, се зборувал во источните и југоисточните предели на Пиринејскиот Полуостров. Старите Ибери може да се сметаат за месна култура која постоела меѓу VII и I век п.н.е. Иберскиот јазик, како и останатите палеохиспански јазици освен баскискиот, исчезнале до I или II век. Народите биле постепено латинизирани. Се претпоставува дека иберскиот бил јазичен изолат. Неговото писмо било дешифрирано до различни фази и така јазикот е општо гледано непознат.
1 Географска распространетост
Иберскиот јазик се зборувал на средоземното крајбрежје на Пиринејскиот Полуостров. На север, иберски натписи може да се пронајдат во денешна јужна Франција. На југ, јазикот достигнал до денешната Поркуна. Кон внатрешноста на полуостровот не може со прецизност да се каже до каде се зборувал јазикот. Се претпоставува дека јазикот се зборувал покрај реката Ебро и најмногу стигнал до Сарагоса.
2 Историја
Потеклото на јазикот не е познато. Иако иберскиот престанал да се пишува во 1 век, сепак јазикот можеби преживеал во некои предели сè до визиготскиот период, според Менендез Пидал.
3 Поврзано
* Прединдоевропски јазици
* Палеохиспански јазици
* Иберски натписи
Палеохиспански јазици

Палеохиспанските јазици е поим со кој се опфаќаат јазиците кои се зборувале на Пиринејскиот Полуостров пред подемот на Римското Царство. Со ова не се опфаќаат странски колонии на полуостровот, како што се старогрчките и феникиските на пример. Сите палеохиспански јазици, освен баскискиот, биле заменети со латинскиот и јазиците изумреле.
1 Класификација
Некои од овие јазици биле директно документирани преку натписите.
* иберски јазик
* келтиберски јазик
* галециски јазик
* тартесиски јазик
* луситански јазик
Други палеохиспански јазици може да бидат идентификувани индиректно преку топономи и други средства:
* аквитански јазик
* соротаптички јазик
Од овие, келтоиберскуот, луситанскиот и најверојатно соротаптичкиот и тартесискиот биле индоевропски
2 Поврзано
* Прединдоевропски јазици
* Баскиски јазик
Народнаја

Народнаја (|Народная; |Народа, Народа-Из = „народна“) е највисокиот врв на венецот Урал во Русија, со 1.895 м. Се наоѓа во Ханти-мансискиoт автономен округ во состав на Тјумењската област, 0,5 км источно од границата со Републиката Коми.
Ова е највисоката точка во европска Русија вон Кавказ и има значајна топографска истакнатост од 1.772 м.
Сместена е на уралската вододелница, на самата граница меѓу Европа и Азија. По неа е именувана и реката Народа која тече од врвот кон југоисток и се влева во Об во Сибир. Рекат Косју тече од врвот кон северозапад и се влева во реката Печора во Европа.
Планината е составена од кварцитни и метаморфни шкрилци од протерозоикот и камбриумот. На планината има и неколку ледници. Длабоките клисури при подножјето имаат проретчени шумовити предели од ариш и бреза. Падините се покриени со тундра од горски тип.
Најлесен начин на искачување е по патеката на северозападната падина. Зависно од снегот и мразот, може да се потребни дерези. Јужната стрмина сè уште не ја има искачено никој.