Кети де ла Круз

Кети де ла Круз (родена Каталина Мангахас де ла Круз; 13 февруари 1907 - 10 ноември 2004) била водечка филипинска пејачка која се специјализираше во џез вокали во долгата кариера којашто и траела осум децении. Прославена е како „кралица на филипинскиот џез“ и како „кралица на Бодабил“, таа, до 18-годишна возраст, била најплатената забавувачка на Филипините. Де ла Круз, исто така, се појавила во филмови и ја добила наградата FAMAS за најдобра споредна женска улога во 1953 година.
1 Ран живот
Каталина де ла Круз била родена во Бустос, Булакан. Уште како мало дете, де ла Круз била ангажирана да пее на градските забави и на паузите за време на борби со петли и боксерски натпревари. Нејзиното формално образование завршило во трето одделение.
Во 1914 година, кога имала само седум години, била ангажирана од сопственикот на кино во Манила да пее пред публика помеѓу филмските проекции. Ваквите изведби биле типични во театрите во Манила во тој период, а од тие настапи ќе се појави посебен жанр, на крајот познат како бодабил. Таа ги научила своите песни слушајќи грамофони, и го совладала англискиот јазик со помош на нејзиниот брат.
2 Ѕвездата на Бодабил
На тринаесетгодишна возраст, де ла Круз била ѕвезда во подем во кругот на бодабил, настапувајќи заедно со други водечки сценски изведувачи како што е Атанг де ла Рама. Набрзо станала соло главна ѕвезда, настапувајќи во најголемите театри во Манила како што се Савој, Палас и Лукс. До 1925 година, де ла Круз била најплатениот забавувач на Филипините. Се заљубила, а подоцна и се омажила, во пијанистот со кој настапувала. Некои од девојките од хорот кои настапувале заедно со неа на сцената, како што се Чичај, Етанг Дишер и Мери Волтер, подоцна станале истакнати забавувачи.
Де ла Круз била призната како вешт изведувач на тажни љубовни песни, споредувана со Софи Такер и Кармен Миранда.
Првично, нејзината препознатлива мелодија била блуз баладата ''Сент Луис Блуз''. Откако џезот станал популарен на Филипините во 1920-тите, де ла Круз го адаптирала својот стил на пеење и наскоро ја совладала уметноста на скет пеењето, што станал нејзин заштитен знак. До 1930-тите, де ла Круз најмногу ќе се идентификува со песната ''„Балут“'', брза џез мелодија напишана од Џери Бренди. Нејзиниот пристап кон песната, кој ѝ овозможил да ја покаже својата способност за скет пеење, е опишан како ѓаволски и рустикален, заокружен со нејзиниот низок, разигран тоналитет. Малку непристоен пристап, наречен „Балут“, именуван по истоимениот озлогласен филипински кулинарски деликатес, останува популарен до денес, со верзии изведени од „Њу Минстрелс“, Пилита Коралес и Лани Мисалуча.
Таа повремено глумела и во филмови, најзначајно во ''Инспирација'' (1953), за кој ја добила наградата FAMAS за најдобра споредна женска улога во 1953 година. Многу од нејзините филмови биле за „Сампагита Пикчерс“ .
3 Подоцнежна кариера
Како што бодабил полека опаѓал, де ла Круз се концентрирала на концертни настапи и меѓународни турнеи. Кон крајот на 1940-тите и почетокот на 1950-тите, била врвен изведувач во познатиот ноќен клуб „Забранетиот град“ во Сан Франциско. Во 1961 година, глумела во своја сценска претстава во Лас Вегас. Де ла Круз, исто така, имала концертни турнеи во Тајланд, Тајван, Хонг Конг, Сингапур, Австралија и Хаваи.
Де ла Круз конечно се пензионирала во Сан Франциско, Калифорнија, кон крајот на 1960-тите, иако повремено настапувала до крајот на 1980-тите. Во 1989 година, ги посетила Филипините за да присуствува на премиерата во Културниот центар на Филипините на ''„Кејти!“'', високо рекламиран сценски мјузикл базиран на нејзиниот живот. Таа останала во областа на заливот Сан Франциско до нејзината смрт во 2004 година.
4 Семејство
Од четирите деца на де ла Круз, нејзините ќерки Анџи и Рони ја следеле во шоубизнисот, спарувајќи се со Ники Рос за да го формираат „Винг трио“, пејачка група која била популарна на сцената на бодабил и во филмовите во текот на 1950-тите. Кога Рони се омажила, и Анџи и Ники продолжиле како „Винг дуо“ .
5 Во популарната култура
*''„Кети! Мјузиклот“'' е биографски мјузикл базиран на животот на де ла Круз.
* Пејачката и актерка Џули Ен Сан Хозе ја толкувала де ла Круз во воената драма телевизиска серија на GMA Network, ''Pulang Araw'' .
6 Видете исто така
*''Кети! Мјузиклот''*''Пуланг Арау''