procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Хиомандибула

Хиомандибулата, најчесто нарекувана хиомандибуларна коска која претставува збир на коски и е лоцирана во подјазичниот регион кај повеќето риби. Обично игра улога во висењето на вилиците или оперкулумот. Општо се претпоставува дека кај четириношците, хиомандибулата еволуирала во колумела.
1 Еволутивен контекст
Кај безвиличните ‘рбетници, серија жабри се отворале зад устата, а овие жабри биле потпрени на ‘рскавични елементи. Првиот сет од овие елементи ја опкружувал устата за да ја формира вилицата. Постојат многу докази дека 'рбетните вилици се хомологни на жабрените лакови на безвиличните риби. Горниот дел од вториот ембрионален лак што ги поддржува жабрите станал хиомандибуларна коска на виличните риби, која служи да го потпира черепот и затоа ја поврзува вилицата со черепот.
Кога 'рбетниците го пронашле својот пат кон копното, хиомандибулата, со својата локација во близина на увото добила функција како засилувач на звук покрај својата функција за поддршка на черепот. Како што еволуцијата подоцна го прицврстила черепот на копнените 'рбетници на остатокот од черепот, хиомандибулата ја изгубила својата потпорна функција и станала внатрешен орган наречен стремен, и со тоа нејзината секундарна функција станала негова примарна функција.
2 Поврзано
* Анатомија на риби
Squalius pyrenaicus

''Squalius pyrenaicus'' или јужнопиринејски клен, — вид слатководна зракоперкаста риба која припаѓа на семејството ''Leuciscidae'', кое ги вклучува косите, евроазиските ситни рипки и сродните риби. Овој вид е ендемски на Пиринејскиот Полуостров.
1 Таксономија
''Squalius pyrenaicus'' првпат бил формално опишан како ''Leuciscus pyrenaicus'' во 1868 година од страна на британскиот херпетолог и ихтиолог роден во Германија, Алберт Гинтер. Јужнопиринејскиот клен припаѓа на родот ''Squalius'', најчесто нарекуван клен, кој припаѓа на подсемејството ''Leuciscinae'' од семејството ''Leuciscidae''.
Овој вид е еден од матичните видови на два вида на иберискиот ендемски клен ''S. alburnoides'' и изумрениот ''S. palaciosi'', другиот матичен таксон на овие видови е непознат и можеби е изумрен. Се смета дека популациите на клен во сливот на реката Садо се од овој вид, но неодамна се идентификувани како поблиски до ''S. tartessicus.''
2 Етимологија
''Squalius pyrenaicus'' припаѓа на родот ''Squalius'', ова име го предложил францускиот биолог Шарл Лисјен Бонапарт во 1837 година за подрод од родот ''Leuciscus'' за италијанскиот клен (''Squalius cephalus''), со вметнување на дополнително „i“ за да се спречи хомонимија со ''родот Squalus''. На класичниот латински, кленот и кленот биле хомоними како ''squalus''. Алтернативно објаснување било дека името е латинизација на ''squaglio'', народно име за италијанскиот клен во Рим и неговата околина. Специфичното име, ''pyrenaicus'', значи „од Пиринеи“, иако овој вид бил опишан од Португалија.
3 Распространетост и живеалиште
''Squalius pyrenaicus'' е ендемски вид во сливот на реката Тахо во Шпанија и Португалија. Се среќава во широк спектар на реки и потоци на различни надморски височини и различни струи, избегнувајќи ги широките, длабоки низински делови на реките. Многу од потоците во кои живее делумно пресушуваат во лето кога рибата користи реликтни базени како засолништа.
4 Зачувување
''Squalius pyrenaicus'' е класифициран како ранлив од страна на Меѓународниот сојуз за зачувување на природата. Заканите за овој вид вклучуваат инвазивни видови, загадување, суши и модификација на живеалиштата како што се канализации и изградба на брани.
Etheostoma marmorpinnum

Etheostoma marmorpinnum — вид на слатководна риба зракоперка, која што поттекнува од подсемејството ''Etheostomatinae'', дел е исто така од семејството ''Percidae'', кое ги содржи и кострешниците, руфите и штуките. Ја има во источните Соединети Американски Држави. Се јавува во Тенеси во дренажата на Литл Ривер, а порано се среќавала дури и во реката Холстон каде што сега е истребена. Овој вид може да достигне должина само од 4,1 цм. Оваа риба е критично загрозен вид.
Chromis anadema

Chromis anadema — риба која живее во Тихиот Океан: на островите Рјукју, јужна Јапонија, Палау до островите во полинезискиот регион (Маркиски Острови, Друштвени Острови, Гамбје и Питкернски Острови). Тоа е вид на риба која што живее во мали јата близу до корални ѕидови во длабоките води.
Squalius keadicus

''Squalius keadicus'' — вид слатководна зракоперки што припаѓа на семејството ''Leuciscidae'', евроазиските ситни рипки и сродните риби. Ендемична риба е во Грција.
Ендемски е за сливот на реката Евротас и реката Василопотамос во јужен Пелопонез.
1 Таксономија
Филогенетските студии за ''Leuciscinae'' даваат докази за уникатноста на ''S. keadicus'' како елемент на древната ихтиофауна и еден од најпредците ''на Leuciscus'' s. l таксони на Грција, а можеби и на Европа.
2 Опис
Телото е странично компресирано со темно кафеаво-сина обоеност. Максимална должина на телото: видот расте до 25 см, но неодамна најдолгиот пронајден примерок се намалил на 15 см. Полов диморфизам: мажјаците се помали по големина и со прилично поголеми прни и карлични перки од женките.
2.1 Живеалишта
Според Кривели, ''S. keadicus'' претпочита живеалишта со бавна струја. Барбиери и други соработници, сепак го пријавиле видот како енергичен и силно реофилен, живеејќи на отворени места на реката, на каменесто дно со брз тек и релативно ладна вода. Се храни низ целиот воден столб, главно со водни инсекти. Силното реофилно однесување го ограничува видот на делови од реката со зголемен тек, област која се проценува на многу помалку од 10 км².
2.2 Репродукција
Созрева во втората година од животот (мажјаците е можно да созреат во првата). Сезоната на парење е генерално ограничена во средината на пролетта. Видот произведува лепливи жолтеникави јајца, околу 2мм во дијаметар од кој непигментирани ембриони, околу 5,1мм.
3 Зачувување
Загрозен е од губење на живеалиштата. Главната закана е летната суша и истовремената прекумерна употреба на вода што доведува до деградација и губење на живеалиштата. Во последната деценија, сите притоки и голем дел од реката целосно се сушат во текот на летото. Покрај тоа, загадувањето од локалните земјоделски индустрии го влошува квалитетот на водата, особено во сушните периоди, што доведува до ненадејни масовни смртни случаи. Една од можните последици од намалувањето на популацијата е намалувањето на генетската разновидност на видот, што претставува сериозна закана сама по себе, бидејќи ја намалува неговата способност да се справи со неповолните промени во животната средина. Во минатото, ''S. keadicus'' бил изобилие по целата своја област на распространетост. Во последниве години, големината на популацијата во Евротас драматично се намалила. Покрај тоа, популацијата на Василопотамос е веројатно исчезната. Таа е заштитена со Претседателскиот декрет бр. 67/1981 на грчката држава.
4 Наводи
*
Rhinogobius mizunoi

Rhinogobius mizunoi — вид риба која што поттекнува од семејството ''Oxudercidae''. Оваа риба најчесто се среќава во слатководните потоци во префектурата Шизуока, Јапонија.
1 Опис
Најчесто овој вид може да достигне должина од 6,72 цм.
2 Етимологија
Рибата е именувана во чест на Нобухико Мизуно, тој бил поранешен професор на Универзитетот Ехиме (Јапонија), и познат за неговиот придонес во познавањето на екологијата на слатководните риби во Јапонија.
Hydrolagus bemisi

Hydrolagus bemisi — вид на кратконосна химера која што поттекнува од семејството ''Chimaeridae''. Таа е застапена во водите на Јужна Америка.
1 Таксономија
Овој вид првпат го опишал Доминик А. Дидие во 2001 година. Иако овој вид бил препознаен, описот на овој вид се сметал за важен поради зголемувањето на комерцијалниот риболов на химери.
2 Опис
Проценките за растот и возраста се направени само за една четвртина од познатите видови. Овој вид има тело со средна големина со заострена опашка слична на камшикот. Неговата најчеста должина е до 1,12 м. Оваа риба може да се разликува од ''H. novaezealandiae'' и ''H. homonycteris'' бидејќи има бледо сребрена боја без шари или дамки. Проценките се дека тие можат да живеат помеѓу 15 и 22 години, иако недостатокот на податоци не може да го докаже ова.
3 Живеалиште
Овој вид може да се најде во Јужна Америка и ретко може да се најде во мали езерца во шумите.
4 Заштитен статус
Во јуни 2009 година, Одделот за заштита на природата на Јужна Америка одлучил да ја класифицира оваа риба како „незагрозена“ со квалификаторот „зависна од заштита“ според Системот за класификација на закани на Нов Зеланд .
Squalius carolitertii

''Squalius carolitertii'' — вид слатководна зракоперкаста риба што припаѓа на семејството ''Leuciscidae'', кое ги вклучува евроазиските ситни рипки и сродните риби. Се среќава во Португалија и Шпанија, и таму е позната како ''бордало, ескало'' или ''галего.''
Нејзини природни живеалишта се реките и повремените реки. Според МСЗП, се смета за речиси загрозен вид.
1 Таксономија
''Squalius carolitertii'' првпат бил формално опишан како ''Leuciscus carolitertii'' во 1988 година од страна на шпанскиот ихтиолог Игнасио Доадрио Виларехо, а неговиот типска местоположба е дадена како реката Сега, Реболо, Сеговија во Шпанија на надморска височина од 900м. Овој вид сега е класифициран во родот ''Squalius'', најчесто наречен клен, кој припаѓа на подсемејството ''Leuciscinae'' од семејството ''Leuciscidae.''
2 Етимологија
''Squalius carolitertii'' припаѓа на родот ''Squalius'', ова име го предложил францускиот биолог Шарл Лисјен Бонапарт во 1837 година за подрод од родот ''Leuciscus'' за италијанскиот клен (''Squalius cephalus''), со вметнување на буквата „i“ за да се спречи хомонимија со ''родот Squalus''. На класичниот латински, биле хомоними како ''squalus''. Алтернативно објаснување било дека името е латинизација на ''squaglio'', народно име за италијанскиот клен во Рим и неговата околина. Специфичното име, ''carolitertii'', е латинизација на Карло III, кралот на Шпанија кој го основал Националниот музеј на природни науки во Мадрид, каде што работел Доадрио и каде што бил депониран холотипот.
3 Распространетост
''Squalius carolitertii'' е мала ендемска вид кој ги населува реките на Пиринејскиот Полуостров низ голема површина, вклучувајќи ги сливовите на реките: Дуро, Мондего, Лима, Мињо и Лерез. Неодамна, неколку истражувачи го пријавиле овој вид за прв пат од горниот тек на реката Алберче (притока на сливот на реката Тагус во централна Шпанија) и во реката Оитавен (притока на реката Вердуго во северозападна Шпанија).
4 Исхрана
''S. carolitertii'' е сештојадна риба која се храни претежно со водни безрбетници, кои се нимфи од родот ''Baetis''. Најзастапениот плен, иако остатоци се важен прехранбен производ. Покрај тоа, кај ''S. carolitertii'', како и кај многу други видови риби, нормално има промена во составот на исхраната во текот на животот на рибата, а овие промени во исхраната поврзани со возраста се јавуваат на три различни нивоа: (1) фреквенцијата на појава на остатоци се намалува со возраста на рибата: (2) изборот на плен варира со возраста на рибата; и (3) просечната големина на пленот се зголемува со зголемувањето на големината на рибата.
5 Галерија
6 Поврзано
*
Aspasma minima

''Aspasma minima'' е многу интересен вид на риба позната како прилепница која што се среќава во Тихиот Океан во близина на бреговите на јужна Јапонија. Овој вид може да расте до 5 цм во стандардна должина. Овој вид е единствениот вид во монотипскиот род ''Aspasma''. Овој вид е опишан во 1887 година од германскиот зоолог и палеонтолог Лудвиг Хајнрих Филип Дедерлајн од тип кој се наоѓал 183–274 м под вода во Сагами Беј во Јапонија.
Acrorchis

''Acrorchis'' е монотипичен род од семејството на орхидеи (Oрхидеи), подфамилијата Epidendroideae, племето Epidendreae, подплемето Laeliinae.
Единствениот вид, ''Acrorchis roseola'', е епифитна орхидеја што се јавува во Костарика и Панама на височини помеѓу 900 и 2.500 м. Станува збор за орхидеја со магента форма која достигнува висина од 15см. Чашкино ливче и Венечно ливче на неговите мали цветови имаат различни должини и форми. Основата на усната има бела боја на рабовите.
Оваа орхидеја е многу ретка во одгледувањето.
Роберто Менини

Роберто Менини (1837 – 1916) бил католички надбискуп и капуцински монах.
Роден на 18 октомври 1837 година во Спалато (денешен Сплит), во тогашната Австро-Унгарска империја. На 5 јули 1863 година, на возраст од 25 години, тој е зареден за свештеник во Редот на Малите браќа Капуцини (O.F.M. Cap.). Менини поминал голем дел од својот живот во мисионерска работа, фокусирајќи се на католичките заедници во Источна Европа. На 30 јануари 1880 година, тој е назначен за коадјутор викар апостолски на Софија и Пловдив во Бугарија, заедно со титуларен бискуп на Метелополис. Ракополагањето за бискуп се случила на 2 февруари 1880 година во Рим, Италија, во манастирот Тор деи Спекчи.  
Во 1885 година, тој го наследил викарскиот апостолат во Софија и Пловдив, станувајќи титуларен надбискуп на Гангра. За време на својот мандат, Менини активно работел на едукативни и културни иницијативи, отворајќи неколку училишта и промовирајќи католичко образование во Бугарија. Неговата јурисдикција се протегала врз католичките мисии во регионот, вклучително и соработка со локални заедници во Османската империја.  
Менини служел како викар апостолски до својата смрт на 12 октомври 1916 година во Софија, Бугарија. Тој е погребан во катедралата Св. Лудвиг во Пловдив, каде што се памети како важен фигура во историјата на Католичката црква во Бугарија.
Leucaspius

''Leucaspius'' — моноспецифичен род на риби зракоперки што припаѓаат на подсемејството ''Leuciscinae'', од семејството ''Leuciscidae''. Единствениот вид во овој род е ''Leucaspius delineatus.'' Видот се среќава во Европа и Западна Азија.
1 Опис
Leucaspius е витка риба со заострено тело кое обично е долго од 4 до 6 см и ретко расте поголемо од 10см. Има уста свртена нагоре и кратка странична линија која се протега околу седум до десет лушпи од жабрената обвивка. Аналната перка е кратка и се состои од единаесет до четиринаесет зраци. Ова е сребрена риба со особено интензивна лента во боја што се протега по должината на бокот.
2 Распространетост
Leucaspius се среќава низ цела умерена континентална Европа и едвај се протега до Централна Азија во регионот на Кавказ. Јужните граници на нејзиниот опсег се во суштина обележани со Пиринеите и Алпскиот појас.
Вообичаеното име е „''Moderlieschen“, кое'' е од германско потекло. Иако изгледа како правилен збор, всушност е тенка верзија на постаро име кое преживува во делови од Германија како ''Mutterloseken''. Буквално значи „мало без мајка“, ова во крајна линија се однесува на фактот дека лепливите јајца на рибите можат да издржат изложеност на воздух извонредно долго време. Депонирани на водни растенија, тие понекогаш се лепат за стапалата на патките и слични птици и ги носат во бари. Затоа, голем број млади мали риби понекогаш се среќаваат кога таквите бари ќе пресушат, без присуство на возрасни риби, ова довело до верувањето дека тие се „без мајка“.
Воведени се и во Велика Британија, и се чини дека се населени во Авалонските мочуришта во Сомерсет и е поврзано со пренесување на нов вид паразитски метил и на европската видра и на американската визонка во областа, но сега може да биде важен вид плен за птиците што се хранат со риба.
3 Поврзано
* Абиогенеза
Adamantinia

''Adamantinia'' е монотипски род на орхидеи, опишан во 2004 година од Касио ван ден Берг и Сезар Нојберт Гонсалвес. Името се однесува на нациналниот парк Чапада Дијамантина, Бразил, од каде што потекнува овој вид.
Единствениот вид, ''Adamantinia miltonioides'', е автохона во опсегот Сера до Синкора (Бразил, Баија, Јужна Америка). Расте како епифит на сончеви позиции, на околу 900 метри надморска височина. Растенијата носат повеќе или помалку групирани еднолистни (ретко дволистни), кожести темномаслинести листови и поседуваат долги соцветија со последователно цветање. Цветовите се впечатливи, розови, со слични венечни и чашкини ливчиња и впечатлива темнорозова усна, со многу мали странични лобуси. Столбот е краток, со широка стигма. ДНК податоците од trnL-F пластидните секвенци укажуваат на врски со ''Leptotes'' и ''Isabelia''.
Рострален орган

Ростралниот орган на целакантите или друга риба претставува голема празнина исполнета со гел во муцката, со три пара канали однадвор.
Тој е опкружен со изолационен слој од масно ткиво и инервиран од површинскиот офталмолошки нерв. Неговата анатомија и инервација сугерираат дека е електрорецептивен орган кој што се користи за намамување на пленот во темница. Ова е поткрепено со експерименти кои покажале дека целакантите реагираат на електрични полиња произведени од потопна пловила.
Gymnocephalus schraetser

Gymnocephalus schraetser — слатководна риба, долга до 20 см, која припаѓа на семејството костреши. Се мрести од април до мај.
1 Опис и градба
Gymnocephalus schraetser има многу издолжено тело, светло зеленикаво-жолта боја со темни ленти, а главата ѝ е многу зашилена. Грбните перки ѝ се споени и испрекинати со темни дамки. Лушпите ѝ се длабоко вкоренети во кожата, а телото ѝ е лигаво и лепливо. Муцката ѝ е полусвиткана и издолжена. По телото се протегаат 3 или 4 надолжни ленти, кои често се прекинати. Може да порасне до 20 см.
2 Навики, живеалиште, распространетост
Gymnocephalus schraetser често влегува во горните делови на реките, иако претпочита подлабока вода со песокливо или чакалесто дно. Се храни со фауна од дното. Исто така, сака брзи водотеци, а влегува и во езерца. Во Србија, живее во водите на сливот на Црното Море.
3 Репродукција
Gymnocephalus schraetserсе мрести во април и мај, на места со силни водни струи. Женката положува до 10.000 јајца, што е најголемиот број што може да го положи.
Шова (риба)

Шова — сорта на украсни јапонски крап. Шовата е исто така позната и како шова шаншоку. Шовата има црно тело, со црвени и бели ознаки по целото тело. Шовата е риба добиена со вкрстување од припадничките на родот; „Големата тројка“, која се состои од кохаку, санке и шова.
Шовата првично била развиени од Џукичи Хошино околу 1927 година. Тој ги споил рибите кохаку и ки-Уцури. Овие рани шови имале сивкасто тело и пругасти перки. Црната боја била мат, а црвената бледа. Подоцна, шовата била вкрстувана со асаги, што помогнало да се добијат црните мотогуро ознаки на перките. Сепак, црвената боја сè уште била бледа. Во 1964 година, Томиџи Кобајаши вкрстил мажјак кохаку со женка шова за да добие нов стил шова со голем црвени-црни шари. Taa имала посветла бела основа без мрежа. Сепак, Кобајашиевата шова сè уште имала мала големина и лоша форма на телото. Голем напредок дошол како резултат на спектакуларната (за своето време) шова со шари како мољни одгледано од Минору Мано. Шовата со такви шари претставувало огромно подобрување во конформацијата на телото и целокупниот квалитет на бојата, и се користело како риба за мрестење многу години потоа.
1 Наводи
Mobula thurstoni

''Mobula thurstoni'', позната и како бентфинска ѓаволова ража, мала ѓаволова ража, или Терстонова ѓаволова ража, е вид ража од семејството Mobulidae. Се среќава низ целиот свет во тропските, суптропските и топлите умерени океани, со записи од Австралија, Бразил, Чиле, Костарика, Еквадор, Египет, Ел Салвадор, Еритреја, Гватемала, Хондурас , Индија, Индонезија, Брегот на Слоновата Коска, Јапонија, Малезија, Малдиви, Мексико, Мјанмар, Никарагва, Оман, Пакистан, Перу, Филипините, Саудиска Арабија, Сенегал, Јужна Африка, Шри Ланка, Тајланд, Обединети Арапски Емирати, САД ( Калифорнија ), Уругвај, Вануату и низ целиот централен и западен Пацифик. Веројатно се среќава на многу други локации во тропските, суптропските и топлите умерени океани. Се среќава и на отворено море и во близина на брегот.
1 Опис
''Mobula thurstoni'' со заоблена перка може да достигне ширина на диск од 189 сантиметри и тежи околу 54 килограми. Должината на дискот е околу 1,95 пати поголема од нејзината ширина. Предниот раб на дискот и е речиси исправен во близина на устата, но се закривува синусно додека се приближува кон широките, триаголнести градни перки. Задниот раб е конкавен, и се исправува додека се приближува кон опашката. Од двете страни на муцката се наоѓаат цефалични крилца, а устата е на долната страна од главата. Грбната перка е околу 80% висока од нејзината должина. Должината на опашката е помеѓу половина од ширината на дискот и целата ширина на дискот, а опашката нема 'рбет. Горната површина на оваа ража варира од темно сива до маслинесто-сива, а долната површина е бела. Задниот дел од врвот на прните перки е црн, а предниот раб на овие перки е бел, како и врвот на грбната перка.
2 Распространетост и живеалиште
Овој вид е регистриран од тропските и суптропските води во Атлантскиот Океан, Индискиот Океан и Тихиот Океан. Во крајбрежните води е главно пелагичен, ретко оди длабоко до 100 метри.
3 Екологија
Како и другите тесно поврзани видови, ѓаволовата ража се храни со планктон. Додека плива, ја насочува водата кон устата. Ракот го филтрира планктонот од водата преку своите жабрени гребла. Во Калифорнискиот Залив, најчестата храна во исхраната е ''Nyctiphanes simplex'', вид планктон но оваа риба сезонски се храни и со ракчиња.
4 Статус
''Mobula thurstoni'' е голема риба со долговечност при зрелост и ниска стапка на плодност, произведувајќи само по едно младенче. Бидејќи живее на широк појас, таа е цел на риболовот во некои региони и се фаќа како случаен улов во жабрени мрежи и со тралинг во други. Постојат извештаи за фаќања во Индонезија, Филипините, Мексико и Бразил, а веројатно е дека се лови и на други места како Западна Африка. Во источна Азија, жабрените гребла се вреднуваат покрај месото. Трендот на популацијата е непознат, но рибата е пријавена како невообичаена. Поради овие причини, МСЗП го оценила нејзиниот статус на зачуваност како „ загрозен “.
Alburnus chalcoides

''Alburnus chalcoides'' — слатководна зракоперна риба од семејството ''Leuciscidae''.
1 Опис и градба
Рибата е со издолжено тело има од 57 до 70 парчиња помали лушпи по страничната линија, грбот и горната страна на главата се темни по боја со зеленикави нијанси, а страните на телото, како и стомакот, се сребрени по боја. Перките, освен опашката, се сивкасти по работ, а во основата стануваат црвеникави. Просечните примероци растат од 15 до 25 см, а постојат и податоци за примероци над 40см.
2 Навики, живеалиште, распространетост
Рибата живее во помирните води на сливот на Црното Море. Во Дунав и неговите поголеми притоки. Оваа риба плови во јато. Се храни со ларви од инсекти, планктонски ракови и инсекти што паѓаат на површината на водата.
3 Репродукција
Рибата се мрести од април до јуни, во крајбрежната област на чакалеста подлога. Достигнува полова зрелост на возраст од три до четири години. Нејзината плодност е од 20.000 до 40.000 јајца. За време на мрестењето, мажјаците развиваат брадавични израстоци на главата и предниот дел од телото.
Европска мрена

Европска мрена или позната како камена мрена (Barbatula barbatula) — слатководна риба, со долго, рамно тело и мала уста опкружена со мустаќи - чувствителни влакна и припаѓа во родот ''Barbatula''.
1 Опис
''Barbatula barbatula'' е прилично необична риба по изглед, благодарение на нејзините добро развиени мустаќи. Главата е донекаде сплескана одозгора, а нејзините мустаќи се наоѓаат околу устата, четири на врвот од муцката и две во аглите на устата. Дамките, кои наликуваат на мермер по својот шар, формираат попречни ленти по сивото тело. На перките има темни дамки. За разлика од другите, европската мрена нема лушпи и е долга од 7 до 11 см.
2 Навики, живеалиште, распространетост
''Barbatula barbatula'' е широко распространета риба која живее во сите европски води. Денот го поминува скриена меѓу камења и чакал, а благодарение на својата способност за камуфлажа, често не се гледа во бистри потоци со чакалесто дно, незагадени потоци и реки. Ноќе, излегува од своето засолниште во потрага по храна.
Три подвида од овој вид живеат во српските води.
3 Репродукција
Во периодот на мрестење, рибата добива испакнатини на телото, а ова важи и за мажјаците и за женките. Овие риби се мрестат во пролет и во текот на летото, а женката ги положува - прицврстува лепливите јајца на водните растенија или во песок. Плодноста е до 6.000 јајца. Младите се хранат со мали организми на дното во водата.
Карлична перка

Карличните перки или вентралните перки се парни перки лоцирани на вентралната односно на стомачната површина на рибите и се пониските од единствените два пара перки. Карличните перки се хомологни на задните екстремитети на четриношците, кои еволуирале од резноперки за време на средниот девонски период.
1 Структура и функција
1.1 Структура
Кај зракоперките, карличната перка се состои од два ендохондрално добиени коскени појаси прикачени на коскени радијални перки. Дермалните зраци на перките поточно лепидотрихија се поставени дистално од радијалните перки. Постојат три пара мускули, секој на дорзалната и вентралната страна од карличниот појас, кои ја движат перката од телото.
Структурите на карличните перки можат да бидат исклучително специјализирани кај актиноптеригијците. Gobiidae и Cyclopteridae ги модифицираат своите карлични перки во диск за цицање што им овозможува да се лепат за подлогата или да се искачуваат по структури, како што се водопадите. Кај некои риби како што се Phallostethidae, мажјаците ги модифицирале своите карлични структури во бодликав копулативен уред што ја зграпчува женката за време на парењето.
1.2 Функција
Кај актиноперијата во стабилна состојба на пливање, карличните перки активно се контролираат и се користат за обезбедување на моќни корективни сили. Внимателното темпирање на движењето на карличната перка за време на движењата на целото тело им овозможува на карличните перки да создаваат сили што ги ублажуваат силите од целото тело, со што се стабилизира рибата. Податоците за маневри од електромиограмот покажуваат дека мускулите на карличната перка се активираат по почетокот на маневрот, што значи дека перките се употребуваат повеќе за стабилизирање отколку за генерирање на маневрот.
Кај раите и лизгалките карличните перки можат да се употребуваат за „плутање“, каде што тие асинхроно или синхроно го туркаат организмот напред за да го движат напред.
2 Развој
За разлика од развојот на екстремитетите кај четириношците, каде што пупките на предниот и задниот екстремитет се појавуваат приближно во исто време, пупката на карличната перка се појавува многу подоцна од градната перка. Додека пупката на градната перка е видлива 36 часа по оплодувањето кај ''Danio rerio'', пупката на карличната перка е јасна само околу 21 ден по оплодувањето, приближно кога животното е долго 8 mm.
Пупката кај ''Danio rerio'' на карличната перка започнува како мезенхимална кондензација што формира апикално ектодермално задебелување. Од ова задебелување се формира набор на перката, кој потоа е нападнат од миграциски мезенхим, одвојувајќи ја пупката на перката на проксималниот мезенхим што ќе доведе до ендоскелетен појас и радијали и дисталниот мезенхим.
Џуџеста есетра

Џуџестата есетра, мала лопатоносна есетра или мала лопатоносна сирдарска есетра (''Pseudoscaphirhynchus hermanni'') — вид риба од семејството Есетри (Acipenseridae). Се среќава во Туркменистан, Узбекистан и веројатно во Таџикистан.
1 Популација
Популацијата на ''Pseudoscaphirhynchus hermanni'' била евидентирана како редок вид. Постојат малку записи за ловење на овој вид, но постојат обвинувања дека рибарите несвесно ги ловат. Трендот на популацијата на овој вид се намалува. ''Pseudoscaphirhynchus hermanni'' е негативно погоден поради брани, криволов, црпење вода, наводнување и високо ниво на загадување на водата, вклучувајќи минерални ѓубрива, пестициди за земјоделство на памук и отпад од дренажа. Потребни се повеќе истражувања за оваа риба за да се утврди статусот на нејзината популација. Генерално, овој вид е евидентиран како критично загрозен вид.
2 Исхрана
''Pseudoscaphirhynchus hermanni'' се храни со мали водни безрбетници.
3 Распространетост
Џуџестата есетра е ендемски во сливот на реката Аму Дарја во Туркменистан и Узбекистан, а може да се појави и во Таџикистан. Порано се среќавал до Аралското Море.
4 Идентификација
Џуџестата есетра е регистрирана со максимална должина од 27 сантиметри или 10,63 инчи. Максималната пријавена тежина на овој вид е 51 грам или 0,11 фунти. Најстарата пријавена возраст на овој вид е шест години. Овој вид се смета за потамодром. Исто така било забележано дека овој вид е чувствителен на хемикалии во водата. Една од специфичните карактеристики на ''Pseudoscaphirhynchus hermanni'' е наборот на надворешниот раб на градната перка.
5 Животна средина
Забележано е дека џуџестата есетра живее во слатководни или малку солени средини во рамките на демерсалскиот опсег на длабочина. Овој вид живее во умерена клима.
Стаклен сом

Стаклен сом (''Kryptopterus bicirrhis'') — аквариумска риба од семејството ''Kryptopterus'' која природно ги населува водите на Тајланд, Малајскиот Полуостров и индонезиските острови Суматра и Борнео. Нејзините живеалишта се големи реки, често преминува во поплавени полиња. Стаклените сомови се организирани во јата до 100 единки.
1 Карактеристики
Најкарактеристичната карактеристика на овој вид е тоа што е речиси проѕирен (најпроѕирен е од сите риби во светот) и може да се видат скелетот и абдоминалните органи, што особено привлекува многу љубители на аквариуми. Достигнува должина до 15.
2 Исхрана
Во природата, стаклениот сом се храни со водни бубачки и помали риби , но исто така и со црви, ракови и инсекти. Во аквариумски услови, тој е ориентиран кон жива храна, како што се бели црви, тубифекс или дафнија, иако прифаќа и сува и замрзната храна.
3 Одгледување
Ова е мирна риба која бара друштво, па затоа не е погодна за чување во аквариум каде што има многу активни риби, туку за чување на неколку единки од својот вид. Исто така, во аквариумот ѝ е потребен многу простор за криење, па поради оваа причина, погоден е аквариум со многу растенија. Исто така, и послабо осветлување е добро за овие риби. Водата треба да биде слабо алкална и не премногу тврда. Температурата на водата треба да биде околу 24°C.
Ctenochromis horei

''Ctenochromis horei'' — е вид на хаплохромински цихлид кој се наоѓа во Источна Африка. Тој е единствениот член на моноспецифичниот род ''Шуџа''.
1 Опис
Големите единки, кои се класифицирани со должина поголемина од 60 мм, имаат црни точки на главите. Мажјаците, додека бараат храна, покажуваат јасна портокалова точка која се наоѓа на аналната перка кај женките како знак на додворување.
Мажјаците достигнуваат должина од 18-20 см и женките 12-15 см.
2 Распространетост
''Ctenochromis horei'' се наоѓа во сливот на езерото Тангањика во Бурунди, Демократска Република Конго, Танзанија и Замбија. Се наоѓа во самото езеро Тангањика и во неговите притоки како што се реката Рузизи и реката Нуа, како и во истекот на реката Лукуга до брзаците Кисимба-Килија.
3 Живеалиште и екологија
''Ctenochromis horei'' е сеприсутен во сливот на езерото Тангањика каде што се јавува и на карпести и на песочни подлоги, но покажува преференции кон живеалишта со мека подлога на која расте рој од водни треви. Ова е вид на плитка вода по должината на брегот на езерото и во долниот тек на притоките на реките. Тој е сештојад, но возрасните единки се главно рибојади. Женките се хранопроводници, кои лежат и јајца. Доминантните мажјаци се покажале како бранители на женките што се мрестат од другите мажјаци во областа. Доминантните мажјаци имаат харем од женки, но другите мажјаци тајно се парат со женките кога можат.
4 Закани
''Ctenochromis horei'' е загрозен од зголемување на заматеноста на водата и талогот во плитките води предизвикани од земјоделството и шумарството во сливот на езерото Тангањика, а исто така е загрозен и од прекумерен риболов со употреба на плажни мрежи за рибарење.
5 Име
Специфичното име е во чест на британскиот истражувач и мисионер, капетан Едвард Куд Хор (1848-1912), кој бил колекционер на овој тип риба.
Езерска златница

Езерска златница (Salvelinus alpinus) ― преселничка слатководна риба што припаѓа на семејството пастрмки.
1 Опис и содржина
Езерската златница има неправилно и ретко распоредени точки на телото - розови дамки. Грбот ѝ е зеленикаво-црн, а спуштајќи се кон страните, бојата се претвора во сребрена. Стомакот е бел. Езерската златна рипка има многу мали лушпи кои цврсто се прилепуваат на телото, што го отежнува гледањето. Работ на прните, карличните и аналните перки е бел. За време на периодот на мрестење, бојата малку се менува - станува за нијанса потемна. Максимална должина до 75см а тежина до 10 кг. Време на мрестење од октомври до јануари.
2 Навики, живеалиште, распространетост
Езерската златница е морски жител кој мигрира во слатка вода за време на периодот на мрестење, иако на Балканот постојат и типично слатководни форми - немиграциски, и тие ги населуваат езерата Бохињ и Пливски Езера. Езерската златица е типичен жител на ладни и чисти води, многу богати со кислород. Во Србија, младите од овој вид се одгледуваат во мрестилишта, а потоа се пуштаат во езера и водни акумулации каде што условите се поволни за нивниот понатамошен развој.
3 Репродукција
Езерската златница достигнува зрелост на мрестење на возраст од 3 до 5 години. Се мрести на чакалесто или песочното дно на езерото, од октомври до јануари. При мрестењето исфрла од 3.000 до 6.000 јајца, кои се со дијаметар од околу 5 мм, веднаш до брегот во плитка вода. Развојот на ембрионите во лушпите од јајцата, во зависност од времето, трае околу два месеци (65 до 72 дена).
Pomacanthus annularis

''Pomacanthus annularis'' ― вид морска зракоперка, која припаѓа на семејството Pomacanthidae (помакантиди). Таа е член на родот ''Pomacanthus'', составен од големи морски ангелски риби.
1 Распространетост
''Pomacanthus annularis'' може да се најде најчесто во Индо-Западниот Тихи Океан од Источна Африка, низ Индонезија и Нова Гвинеја до Нова Каледонија, северно до јужна Јапонија.
2 Хабитат
Рибите живеат во крајбрежните карпести корални гребени, а може да се сретнат и во пештери или на урнатини, на длабочина од 3-30 м.
3 Опис
''Pomacanthus annularis'' имаат возрасни единки кои се претежно жолти, со тело обележано со очигледни криви сини линии и сина кружна ознака над оперкулумот. Тие често имаат издолжен врв на грбната перка и имаат бела опашка перка со жолта граница. Тие исто така имаат пар сини ленти по лицето, едната поминува низ окото, а втората се наоѓа веднаш под окото. Младите имаат синкаво-црна боја со тенки бели до сини закривени линии на телото. Грбната перка има 13 боцки и 20-21 меки зраци, додека аналната перка содржи 3 боцки и 20 меки зраци. Овој вид достигнува максимална вкупна должина од 45 цм.''Pomacanthus annularis'' често се среќаваат во парови. Слично на другите видови од родот ''Pomacanthus'' овие риби живеат во харем, бидејќи мажјакот брани територија и контролира неколку женки. По ритуалот на додворување, мажјаците и женките ослободуваат јајца и сперма. На почетокот на животот, сите -млади единки се женки (хермафродити), кои стануваат мажјаци за време на развојот, со целосна варијација на бојата од фазата на млади до возрасна. Младите единки претпочитаат многу плитки води со карпести или мртви корални супстрати и кратки филаментозни алги. Возрасните единки главно се хранат со зоопланктон, сунѓери, филаментозни алги и туникати.
4 Систематика
''Pomacanthus annularis'' првпат формално е опишана во 1795 година како ''Chaetodon tricolor'' од страна на германскиот лекар и природонаучник Маркус Елиезер Блох (1723–1799), со типска локација дадена како Индиски Океан. Видот е сместен од некои авторитети во подродот ''Acanthochaetodon''. Специфичното име на овој вид, ''annularis'', значи „прстенест“, што се однесува на прстенот на телото над жабрената обвивка.
5 Користење
''Pomacanthus annularis'' ретко се среќаваат во аквариумската трговија.
6 Наводи
Alpheus rapacida

''Alpheus rapacida'' е вид на ракчиња од семејството Алфеиде. Се среќава на длабочина до 56 м преку Индо-Западен Пацифик, со неколку неодамнешни набљудувања од медитеранските брегови на Израел и Турција како лесепски мигрант.
Symphodus tinca

''Symphodus tinca'' е вид на морски гргеч, по потекло е од Атлантскиот океан од Шпанија до Мароко и приморските води на Средоземното и Црното море. Живее на длабочина до 50 метри околу карпи, но може да се најде и во солени води и лагуни. Може да порасне до 44 см, но повеќето не растат повеќе од 25 см. Телото е овално и сплескано и има голема уста. На грбот се наоѓа перка која достигнува речиси до опашката. Мажјаците и женките се разликуваат. Мажјаците се поголеми од женките, пошарени (особено за време на сезоната на парење) и се со посветли бои, додека женките се со потемни бои како сиво-зелена и кафеава, со сива на стомакот. Речиси и да нема разлика во бојата помеѓу незрелите мажјаци и возрасните женки.
1 Опис
Телото е овално и странично сплескано. Устата е релативно мала, со прилично силни заби кои наликуваат на кучешки. Усните се со 6-9 набори. И двата пола имаат мала темна дамка веднаш над градната перка. Исто така, многу потемни дамки на телото се во форма на 3 или 4 надолжни ленти. Бојата вообичаено го одразува диморфизмот. Женките и младите се сиво-зеленикави или кафеави по боја, додека бојата на стомакот им е сребренеста. Помеѓу незрелите мажјаци и зрелите женки скоро и да нема разлики во бојата. Мажјаците се со посилни бои, особено во сезоната на парење. Нивното тело е светло зелено, зеленикаво-сино или зелено-жолтеникаво по боја, додека главата им е темно сина на врвот. По должината на телото им се наоѓаат препознатливи црвени точки.
На грбот се истакнува долга перка која достигнува речиси до самата опашка. Опашката е триаголна и незасечена. Расте до 44 см во должина и околу 0,75 кг во тежина. Поради релативно малите димензии, овој вид ретко се бара како риба за храна, но понекогаш се продава локално како храна кога ќе се улови во рибник. Може да се најде во продавници во аквариуми. ''Symphodus tinca'' се храни со морски ежови, школки и ракови. Мрестењето се случува напролет, кога мажјакот изгради и чува гнездо направено од алги, а една или повеќе женки ги положуваат своите лепливи јајца.
2 Живеалиште
Потекнува од Источниот Атлантик од Шпанија до Мароко и може да се најде во крајбрежните области на Средоземното и Црното море. Оваа дружељубива риба се наоѓа на карпести гребени покриени со алги. Се јавува на длабочина од 1 до 50 метри.
3 Риболов
Оваа риба не е од значајна улога во риболовот и нема комерцијална вредност.
Unedogemmula indica

''Unedogemmula indica'', заедничко име индиски турид, е вид на морски полжав, морски гастроподен мекотел од фамилијата Туриде, турриди.
Постои еден подвид: ''Lophiotoma indica queenslandica'' Olivera, 2004 (од 2021 година, се уште не е преименувано)
1 Опис
Големината на школката кај возрасни варира помеѓу 35мм и 90мм. Вретеновидната школка е малку помалку набраздена и набраздена и има долг сифонски канал. Аголот на рамото е многу мал, централниот гребен формира карина. Другите ротирачки гребени се помали и поблиску од другите видови во овој род. Бојата на школката е жолтеникаво-кафеава, понекогаш нејасно мермерна или шарена.
Должината на фузиформната обвивка е 65мм, дијаметарот е 20мм. Школката е покриена со остро каринести вртлози, при што карината (= истакнат гребен со острица) се состои од пар тесни ребра. Целата површина е покриена со блиски, издигнати ротирачки линии, од кои две или три под карината се поизразени. Бојата на школката е белузлава со ситни бројни кафеави точки и обично со ред поголеми точки под шевот.
2 Дистрибуција
Овој морски вид се јавува во басенот Маскарен и покрај брегот на Мадагаскар ; покрај брегот на Шри Ланка, Филипините, во Јужното Кинеско Море, покрај брегот на Австралија и островите Фиџи.
3 Наводи
* Дривас, Ј. и М. Џеј (1988).''Цокуиллагес де Ла Реунион ет де л'иле Маурице''
Мартинка (риба)

Мартинка (''Symphodus ocellatus''е) вид на риба која припаѓа на семејството ''Labridae''. Мажјакот расте до 12 см, а женката до 9 см. Телото им е издолжено и странично сплескано. Бојата и е променлива, во зависност од возраста и живеалиштето. Може да биде маслинесто зелена, жолтеникава, кафеава, па се до црвенкаста. На коренот на опашката се наоѓа црна дамка, а по должина на целата страна се протега белузлаво-сребренкаста лента.
1 Карактеристики
Мартинката е распространета по целото Јадранско, Црно и Азовско море. Исто така, живее во крајбрежните области во плитка вода, на камено или песочно дно. Младите риби се движат во мали групи, честопати здружени со други риби од семејството. Возрасните единки најчесто остануваат сами. Се хранат со ракчиња, полжави и школки. Нивниот животен век е до 5 години.
Во текот на пролетта и летото, нивната главна задача е да градат гнезда, да заведуваат женки и да чуваат јајца. За да изградат големо гнездо, тие треба стотици пати да собираат парчиња алги, да ги носат во устата, а потоа да ги вткајат во гнездото, кое секојдневно мора да се одржува чисто и уредно.
Гнездото е сместено на длабочина од 2,5 метри во област населена со кафеави алги и бидејќи е во зелена боја лесно е воочливо за женките. Тие пливаат во групи од по неколку единки и избираат гнездо. Мажјакот ја освојува женката така што ги покажува своите свадбени бои. Откако ќе положи икри тој ја брка и продолжува сам да се грижи за јајцата; гради ново гнездо и чека нова женка. Женката оди кај други мажјаци и може во една година да ослободи 7000 икри.
2 Во аквариумот
Мартинката е погодна за чување бидејќи не расте голема, има светли бои, интересно однесување и лесно се навикнува на живот во аквариумот. Може да издржи до 30°C, но исто така треба да се избегнува и чување на толку висока температура. Може да се храни со сува храна (ливчиња, гранули), опашки од ракчиња и ракчиња артемија.
3 Видови
Мартинката или морскиот гргеч живее околу 2 до 3 години. Оваа риба е чистач и помага во отстранувањето на паразити и бактерии од другите поголеми риби. Во нивната популација, можеме да разликуваме 3 различни групи машки единки - таканаречените „гнездечки“ мажјаци, прикрадувачи и таканаречените сателити. Првите се најголемите и се со силни бои. Нивната основна улога е да ги заштитат женките, да ги градат и чуваат гнездата и да се грижат и да ги негуваат младите. Тие градат гнезда од морски алги. Прикрадувачи се најмали и по боја речиси не се разликуваат од женките. Тие не ги чуваат женките ниту младите, а се појавуваат за време на парењето помеѓу женките и мажјаците гнездечи и се обидуваат да ги оплодат јајцата наместо мажјаците гнездечи. Сателитите се по големина и бои помеѓу првите две групи. Тие помагаат во заштитата на женките, ги бркаат њушкачите, но не помагаат во грижата за младите. Уште во рана младост се одредува на кој тип припаѓаат мажјаците.
Еда Ахи

Еда Ахи (родена на 1 февруари 1990 година во Талин) е естонска поетеса, преведувачка и дипломатика.
Дипломирала на Универзитетот во Талин, каде што магистрирала; специјалност била руска култура. По дипломирањето, работела како дипломат во Украина.
1 Дела
* Збирка поезија, ''Маскарада'' (2012)
* Збирка поезија, ''Пристаниште'' (2018)
* Збирка поезија, ''Војна и неред'' (2019)
Ancistrus galani

''Ancistrus galani'' е вид сом од семејството Loricariidae. Потекнува од Јужна Америка, каде што се среќава само во пештерата Лос Лорелес, на надморска височина од 650м надморска височина, во сливот на реката Сокуј, која е дел од дренажниот систем на езерото Маракаибо во државата Сулија во Венецуела. Видот достигнува 5,6 цм SL и е именуван по Карлос Галан, венецуелски спелеолог. ''Ancistrus galani'' се разликува од повеќето видови ''Ancistrus'' (освен други видови што живеат во пештери како ''A. cryptophthalmus или A. formoso'') по тоа што има непигментирано тело, атрофирани или целосно отсутни очи и многу намалени очни орбити, за кои се смета дека се адаптации на неговото темно подземно живеалиште и стигобитски начин на живот.
Latimeria

''Latimeria'' се род морски риби со коскен скелет во класата Coelacanthidae и редот Coelacanths (од старогрчкиот κοῖλ-ος, шуплив + ἄκανθ-α, 'рбет). Нивните најблиски роднини се дводишалките и четриношците. Latimeria се сметаат за најпознат пример за живи фосили.
Фосили од ова животно се стари помеѓу 409 и 70 милиони години. Се верува дека изумреле за време на креда период. Примероци од овој род се фатени во 1938 година покрај брег на Јужноафриканска Република и во 1999 година кај Сулавеси. Јужноафрикански вид е повторно регистриран неколку пати во ист регион (Јужна Африка, Коморите, Танзанија, Кенија).
Просечна тежина на видот што живее покрај југоисточен брег на Африка е 80 килограми а должина е до 2 метри. Возрасни женки се малку помали од мажјаци. Врз основа на коски во уво (отолити), научници заклучиле дека овој вид живее помеѓу 80 и 100 години. Нивно живеалиште е 90-200 м под површина на море, но може да се најдат и на длабочина до 700 м. Нивна боја е темно сина, што ги штити од предатори. Индонезиски вид е со кафеава боја. Нивни очи се многу чувствителни и ја рефлектираат светлината. Ловат во области со длабоки корални или вулкански гребени, исклучиво во многу темни услови.
Женки раѓаат живи млади кои веднаш се способни за самостоен живот. Нивна бременост трае 13-15 месеци.
Се проценува дека околу 500 преостанати единки од овој вид живеат во западен дел на Индиски Океан.
На Коморите, крлушките на оваа риба се користат како шмиргла.
Арво Метс

Арво Антонович Метс (29 април 1937 – 1997) бил руски поет роден во Естонија. Се сметал за мајстор на рускиот слободен стих. Исто така, преведувал дела од естонски поети на руски јазик.
1 Биографија
Арво Метс бил роден во Талин од татко естонски православен и мајка лутеранка. Иако ниту еден од неговите родители не зборувал руски, тој сам го научил јазикот. Се школувал во Ленинградскиот библиотечки институт, а подоцна и во Литературниот институт „Максим Горки“ во Москва. Живеел претежно во Москва, каде што уредувал неколку литературни списанија. Од 1975 до 1991 година работел како уредник на списанието „Нов свет“ (руски „Новый мир“). Арво Метс организирал поетско читање во литературниот клуб „Таганка“ (руски „На Таганке“). За време на својот живот објавил четири збирки од неговите песни. Книгата со неговите избрани песни се појавила постхумно, во 2006 година. Неговите дела се појавиле и во најдобрите руски литературни списанија. Голем број од неговите песни се преведени на англиски, холандски, хинди, српски и други јазици.
Неговите целосни песни се појавиле во 2021 година во шведски превод на Алан Асаид: ''Талински стенар.'' Собрани песни 1962–1996 (издавачка куќа „Фетон“).
2 Книги
* „Лебеди над Челни“ (антологија на песни од членовите на писателската група „Орфеј“ од Набережне Челни), Москва, Зборник на трудови, 1981 (79 страници).
* „Камења на Талин“, Москва, Зборник на трудови, 1989
* „Годишни прстени“, Москва, Авторски издавачи, 1992
* „Песни“, Москва, Државен музеј на В. Сидур, 1995
* „Во есенските шуми“, Москва, 2006, без име на издавач, серија „Руски стих слободен“ (276 страници) [ISBN 9789189113572]
3 Текстови во антологии
* „X-Време“, Москва, 1989 година
* „Антологија на слободен руски стих“, Москва, 1991
* „Ноќ во хотелот Набоков: 20 современи поети од Русија“, Дедалус Прес, Даблин, 2006.