Народ

Народ — повеќезначен поим, кој во зависност од контекстот на употреба, може да означува различни видови на човечки заедници. Според терминолошката класификација од областа на општествените науки, постојат две основни значења на овој поим: народот како етнос (етнички народ) и народот како демос (демотски народ - население). Покрај овие основни значења, поимот ''народ'' може да има и многу други значења, кои се формираат според различни критериуми, со што се создаваат изрази со специфични, симболични или преносни значења, како што се: ''политички народ'', ''конститутивен народ'', ''мнозинство'', ''малцинство'', ''работоспособно население'' и други слични изрази.
1 Луѓето како етнос: етнички народ
Во некои јазици, терминот ''народ'' најчесто се користи во етнички контекст, за означување на ''етнички народи'', како што се: македонскиот, српскиот или рускиот народ. Со таквата употреба, нацијата се дефинира како заедница составена од сите луѓе кои имаат заеднички етнички идентитет, без оглед на просторни, временски или какви било други критериуми. Во таа (етничка) смисла, на пример: македонскиот народ се Македонци, без оглед каде живеат и без оглед на тоа кога живееле, што во рамките на македонската национална заедница создава трајна врска помеѓу нив. Таквото (етничко) разбирање за народот се заснова на заедничко историско и културно наследство и затоа не е предмет на поранешна или сегашна територијално-политичка поделба. Во таа смисла, местото на живеење или државјанство е нерелевантно за лична припадност на етничкиот народ, бидејќи секој припадник на етничкиот народ поседува свој личен етнички идентитет и го чуваат целосно независно од другите одлики и категории, како што е на пример поседувањето државјанство на матичната или некоја странската земја.
2 Луѓето како демос
Во најширока смисла, поимот ''народ'' значи целокупното население на некоја територија, независно од какви било етнички, јазични, религиозни или кои било други поделби. Во терминологијата на општествените науки, за означување на народ, се користи концептот демос ( |δῆμος), што во поимен план ја нагласува суштинската разлика помеѓу ''демосот'' (населението) и ''етничкиот народ'', односно етносот (|ἔθνος). Токму на ваквата терминолошка разлика се воспоставуваат разликите помеѓу поимите што се однесуваат на народот како демос (население), и се засноваат врз основа на демосот (демократија, демографија) и специфични поими кои се однесуваат на народот како етнос, и се засноваат врз основа на етнос (етнократија, етнички студии).
3 Други значења
Во општествените науки често се користи терминот ''политички народ'', кој има конкретно историско значење. Така, на пример, во античките држави се сметало дека само жителите со граѓански права имаат право да учествуваат во политичкиот живот, додека сите други жители (членови на одредени поробени народи и робови) немале такви права, и затоа не биле дел од ''политичкиот народ''. Во средниот век, ''политичкиот народ'' бил само оние групи чии претставници имале право да учествуваат на државните собранија (благородништво, црковни великодостојници и претставници на слободни градови), додека сите други жители (поголемиот дел од населението - зависните селани) биле без такви права, и затоа тие не припаѓале на ''политичкиот народ''. Во времето на првите граѓански револуции (англиските, американските, француските) е развиен поширок концепт на ''политички народ'', кој се здоби со целосна афирмација дури во XX век, кога правото на глас станува универзално, покрај мажите биле вклучени и жените.
4 Поврзано
* Народност
* Етницитет
* Етничка група
* Нација
* Националност
* Национален идентитет