procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Историзам (филозофија)

Историзам (|storicismo) — филозофска и историографска теорија, основана во Германија во XIX век (како ''Historismus'') и особено влијателна во Европа во XIX и XX век. Во тоа време не постоела ниту една природна, хуманистичка или филозофска наука што, на еден или друг начин, не одразувала историски начин на размислување (сп. споредбената историска лингвистика итн.). Историзмот ја нагласува историската природа на човештвото и неговата поврзаност со традицијата.
Историчарската историографија ја отфрла историската телеологија и ги заснова своите објаснувања на историските појави врз сочувство и разбирање (види: херменевтика) за настаните, дејствителите и историските периоди. Историчарскиот пристап ја носи до крајност вообичаената забелешка дека човечките установи (јазикот, уметноста, религијата, правото, државата) се подложни на постојани промени.
Фридрих Мајнеке ја изложува аргументацијата за историзмот истакнувајќи две гледни точки на објаснувањето: преку причините и преку вредностите. Во почетокот на XX век, Анри Бергсон, развивајќи ги своите гледишта за времето како надворешност, различна од траењето што е внатрешност, поставува и подлабока филозофска основа на идејата за историзам.
КК Единство Бијело Поље

КК Единство Бијело Поље ''(српски: Кошаркашки клуб Јединство Бијело Поље)'', познат и како Единство 1950, е машки професионален кошаркарски клуб со седиште во Бијело Поље, Црна Гора. Во моментов се натпреварува во Прва Ерсте лига, а домашните натпревари ги игра во спортската сала ''Никољац'', која има капацитет од 2.000 гледачи.
Во рамките на клубот функционира и кошаркарско училиште, отворено за сите возрасти и категории. Главен спонзор на клубот е Меридианбет.
1 Историја
Кошаркарскиот клуб Единство е основан во 1950 година. Во периодот од 1994 до 1998 година, се натпреварувал под името Југотес ТНН. Во времето на постоењето на СФР Југославија, а подоцна и на СР Југославија, клубот главно настапувал во пониските лиги. Единствениот настап во Првата лига го остварил во сезоната 1994/95, кога завршил на 15-то место. Од осамостојувањето на Црна Гора и воспоставувањето на националното првенство во сезоната 2006/07, Единство е редовен учесник во црногорското првенство.
Анис Мехмети

Анис Мехмети (роден на 9 јануари 2001, во Ислингтон) е англиски фудбалер со албанско потекло, на Бристол Сити и на албанската репрезентација.
1 Биографија
Мехмети е роден во Ислингтон, Лондон, но има албански корени.
2 Клупска кариера
Роден во Лондон, Мехмети како дете играл за Фулам и Тотенхем, пред да дојде во Норич Сити во 2017 година. Откако бил отпуштен од академијата на ''„канаринците“'', тој му се приклучил на аматерскиот клуб Вудфорд Таун, екипа од Фудбалската лига на Есекс, за која забележал 11 настапи и еден гол за време на сезоната 2019-2020.
На 29 септември 2020, тој потпишал за екипата од Чемпионшип, Викомб Вондерерс, правејќи огромен скок од аматери кон професионалци. На 17 октомври го направил своето деби во второто ниво на англискиот фудбал, влегувајќи како замена во 79-тата минута од поразот со 1-2 на домашен терен од . Својот прв професионален гол го постигнал во ремито 1–1 против Квинс Парк Ренџерс на 19 декември 2020 година. На 30 ноември 2021, тој потпишал продолжување на договорот со Викомб до јуни 2024.
На 31 јануари 2023 година, Мехмети потпишал три ипол годишен договор со Бристол Сити.
3 Репрезентативна кариера
Иако е роден во Англија, Мехмети одбрал на репрезентативно ниво да настапува за Албанија играјќи за нејзините младински селекеции под 16 и под 19 години.
На 25 мај 2021 година, Мехмети го добил својот прв повик во албанската репрезентација под 21 година за квалификацискиот натпреварот против Андора на 4 јуни 2021 година и пријателскиот натпревар против Бугарија на 8 јуни 2021 година, дебитирајќи и постигнувајќи го својот прв гол во првиот од споменатите натпревари.
Во март 2023 година, го добил првиот повик во сениорската репрезентација од селекторот Силвињо за квалификацискиот натпревар за Европското првенство 2024 против Полска, во кој дебитирал влегувајќи како замена во 70-тата минута од натпреварот во кој Албанија била поразена со 1-0 во Варшава.
Тане Бурдев

Тане Бурдев — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член на Македонската револуционерна организација.
1 Животопис
Бурдев е роден во 1884 или 1885 г. во селото Тушилово, Гуменџиско, тогаш во Отоманското Царство, денешна Грција. Стапил во редовите на ВМОРО прво како комита во четата на Ичко Димитров, а потоа во четата на Иван Паљошев. За време на Балканските војни бил доброволец во Зборната партизанска чета на МОО.
Христо Трајанов

Христо (Ичко, Ичо) А. Трајанов — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член на Македонската револуционерна организација.
1 Животопис
Трајанов е роден на 10 декември 1876 г. во селото Тушилово, Гуменџиско, тогаш во Отоманското Царство, денешна Грција. Стапил во ВМОРО и учествувал во Илинденското востание како курир. Во 1905 г. станал четник на Апостол-војвода.
По убиството на војводата во 1911 година, Христо влегол во четата на Ичко Димитров. Оваа чета влегла во конфликт врховистичката чета на Коста Христо Попето на Кожуф. Учествувал во битките на 12 септември 1912 г. во с. Крива и на 24 октомври на врвот Бајраците на планината Пајак, како и во борбите во Валандово на 19-20 јуни и 6-17 август 1913 г. за време на Балканските војни. Бил доброволец во I партизанска чета, II гевгелиска чета и во I чета на XV штипска дружина на МОО, поради што е подоцна одликуван со орденот „За храброст“ IV степен. За време на Првата светска војна, тој станал комита во четата на Иван Караџов.
По крајот на војната Христо Трајанов со своето семејство се преселил во Бугарија. каде работел како полски чувар во Софија. Подоцна станал член на Илинденската организација. Починал на 30 декември 1935 г.
Доменико Гвиди

Доменико Гвиди (1625 &#x2013; 28 март 1701) бил истакнат италијански барокен вајар.
Роден во Карара, Гвиди го следел својот чичко, Џулијано Финели, истакнат вајар познат по неговата расправија со Бернини, во Неапол. Кога избегал од Неапол во 1647 година за време на бунтот на Масаниело, во Рим се придружил на студиото на главниот конкурент на Бернини, Алесандро Алгарди, со кого останал до смртта на својот учител. Додека бил во студиото на Алгарди, тој работел на проекти со друг ученик, Ерколе Ферата. Меѓу другото, двајцата помогнале во завршувањето на недовршената ''„Визија на Свети Никола“'' (завршена во 1655 година) на нивниот мајстор во црквата ''Сан Никола да Толентино''.
Гвиди се здобил со независност по смртта на Алгарди во 1654 година. Тој исто така тесно соработувал со францускиот вајар во Рим, Пјер-Етјен Моно. Во однос на вајарите од другите големи студија, тој бил доста плоден. Неговите дела го вклучуваат ''Споменикот на Натале Рондинини'' во Санта Марија дел Пополо (1657) и релјефот над олтарот на ''Капела ди Монте ди Пиета'' што прикажува ''Оплакување над мртвото тело на Христос'' (1667–76).
Како голем поддржувач на Француската академија во Рим, Гвиди ја имал честа да изработи мермерна група во која се ласка ликот на Луј XIV, насловена како ''„Преобразбата на историјата на кралот“'', која била испратена во Версај и поставена во паркот на замокот.
Гвиди ја имал компетентноста на Алгарди во резбањето, а неговите фигури покажуваат класична емоционална одвоеност, но дизајните се неинспиративни во споредба со неговиот мајстор. Тој бил награден со една нарачка под водство на Бернини, вајањето на еден од ангелите за Мостот Сан Анџело.
Џулијано Финели

Џулијано Финели (1601–1653) бил италијански барокен скулптор кој студирал во работилницата на Бернини.
Тој бил роден во Карара во семејство на мермерни ѕидари во град поврзан со рударството на каменот, а првично се школувал кај Микеланџело Накерино. Тој бил активен во студиото на Бернини неколку години, но раскинал со Бернини во 1629 година, кога се почувствувал навреден од доделувањето на повелбата за статуа на ''Света Елена'' за преминот на Свети Петар на Андреа Болџи. Исто така, се тврди дека бил омаловажен затоа што не успеал да биде препознаен како мајстор на деталите зад статуата на Бернини ''„Аполон и Дафне“''. Некое време, тој наоѓал повремена работа, често со поддршка на Пјетро да Кортона.
Разликата меѓу двајцата скулптори, Бернини и Финели, била мала. Финели бил многу педантен при резбањето на ситни детали. Плодниот Бернини бил помалку свесен за деталите на тантелите на облеката, а повеќе се фокусирал на психологијата. Контрастот може да се види во нивните портрети на заедничкиот патрон, кардиналот Скипионе Боргезе. Портретот на Бернини е анимиран, додека оној на Финели е потрезвен. Финели, исто така, ја завршил скулптурата на кардиналот Џулио Антонио Санторио (околу 1630 година) во Свети Јован Латерано.
Во рок од неколку години по напуштањето на работилницата на Бернини, Финели заминал за Неапол со својот ученик и внук, Доменико Гвиди. Тој бил познат по големиот број портрети и статуи во капелата Сан Џенаро и во Неаполската катедрала. Во Неапол, тој се натпреварувал со скулпторот Козимо Фанзаго за нарачки.
Финели починал во Рим во 1653 година од непознати причини.
Момче со змеј

''Момче со змеј'' — ваја од бел мермер, сега во музејот Гети, кој ја поседува од 1987 година. Се базира на митот за бебето Херкул кој ги дави змиите испратени да го убијат.
Го изрезбале Пјетро Бернини и неговиот син Џан Лоренцо Бернини за Мафео Барберини (подоцна Папа Урбан VIII). Во 1702 година, правнукот на Урбан, Карло Барберини, му го подарил делото на Филип V од Шпанија по влегувањето на вториот во Неапол.
Педро Ернандес (вајар)

Педро Ернандес (Саламанка, 1585? — 1665) — шпански вајар, цртач и гравер. Тој припаѓа на кастилската школа, како современ уметник на Грегорио Фернандес. Тој создавал главно религиозни дела. Неговиот уметнички јазик еволуирал од маниризам до целосен барокен стил. Тој работел во покраината Саламанка.
Вила Бадеса

Вила Бадеса (|Villa Badessa) или Бадеса (арберешки:''Badhesa'') е населено место во покраината Пескара, Абруцо, Италија. Припаѓа на општината Рошијано. Според проценка имало 395 жители. Во населбата живеат Арбереши (италијански Албанци), доселени тука во средниот век.
1 Поврзано
* Абруцо
Столб на чумата (Марибор)

Столб на чумата (''|Kužno znamenje'') — споменик на главниот плоштад (''sl'') во градот Марибор, Североисточна Словенија, подигнат од „побожната буржоазија“ во спомен на крајот на епидемијата на чума од 1680 година, од која починала една третина од населението на градот. Првичниот споменик бил изграден во 1681 година. Сегашната скулптура е замена направена во 1743 година, тоа е првото дело на германскиот скулптор Јозеф Штрауб во Марибор. Се смета за негово најмонументално дело и еден од најдобрите примери на барокна уметност во Словенија.
Столбот е целосно изработен од бел мермер. Се состои од украсена правоаголна основа на која стои коринтски столб со златна статуа на Дева Марија, која стои на месечината, крунисана со дванаесет ѕвезди (во врска со Откровение 12:1). Во основата, столбот е опкружен со шест светци на кои жителите на градот им се молат и чие посредништво го бараат:
* Свети Франциск Асишки
* Свети Севастијан
* Апостол Јаков Зевдеев
* Свети Антон Падовски
* Свети Рох
* Свети Франциск Ксаверски
Споменикот потоа бил опкружен со украсна камена ограда.
Наслон за раце

Наслонот за раце — дел од столот, каде што лицето може да ги потпре рацете. Наслоните за раце се вградени во голем број столчиња како што се автомобилски седишта, фотелји, авионски седишта, миндери и друго. Прилагодливите наслони за раце најчесто се наоѓаат кај ергономските канцелариски столчиња.
1 Во автомобили
Наслонот за раце е исто така карактеристика што се наоѓа во повеќето современи автомобили на кој патниците можат да ги наслонат рацете. Наслоните за раце најчесто се поставуваат помеѓу предните седишта на автомобилот од страната на возачот и совозачот во возилото. Понекогаш еден или два наслони за раце може да бидат прикачени на секое поединечно седиште, карактеристика што најчесто се среќава кај некои теренски возила.
Многу поголеми автомобили имаат и широк наслон за раце помеѓу задните седишта, кој може да се склопи кога централното место за седење не е потребно. Во некои дизајни каде што е нагласена безбедноста на патниците, наслонот за раце се користи и како детско седиште, целосно со специјално прилагодлив безбедносен каиш.
Наслоните за раце во некои возила може да имаат и дополнителни додатоци, како што се држачи за чаши, контроли за аудио и клима уреди, како и прегради за складирање.
Бладшот (филм)

''Бладшот'' (|Bloodshot) — американски суперхеројски филм од 2020 г., заснован на ликот со исто име од Valiant Comics. Се очекува да биде првиот филм во филмската вселена на Valiant. Филмот е режиран од Дејвид С. Ф. Вилсон, а сценариото го напишале Џеф Вадлоу и Ерик Хајсерер. Улогата на главниот лик Бладшот ја играл Вин Дизел. Други членови на екипата се Еиса Гонсалес, Сем Хјуен, Тоби Кебел и Гај Пирс. Филмот ја раскажува приказната за морнарички пешадинец што е воскреснат од научници по смртта и претворен во неуништлива машина за убивање со натчовечки способности.
Премиерата на филмот во САД била на 13 март 2020 г., а во Македонија на 12 март истата година.
1 Содржина
Откако тој и неговата сопруга се убиени, морнаричкиот пешадинец Реј Герисон е воскреснат од екипа научници. Збогатен со нанотехнологија, тој станува натчовечка, биотехнолошка машина за убивање — Бладшот. Додека Реј првпат вежба со колегите супервојници, не може да се сети на ништо од својот поранешен живот. Но кога му се враќаат спомените и се сеќава на човекот што го убил него и неговата сопруга, тој бега од градбата за да се одмазди, само за да открие дека има повеќе во заговорот отколку што мислел.
2 Улоги
Вин Дизел, Реј Герисон / Бладшот
Еиса Гонсалес, Кеј-Ти
Сем Хјуен, Џими Далтон
Тоби Кебел, Мартин Акс
Гај Пирс, д-р Емил Хартинг
Сан Марцано ди Сан Ѓуѕепе

Сан Марцано ди Сан Ѓузепе (|San Marzano di San Giuseppe) или Шен Марцани (арберешки:''Shën Marcani'') е град и општина во покраината Таранто, Апулија, Италија. Според проценка од 2025 година имало 8.829 жители. Во градот живеат Арбереши (италијански Албанци), доселени тука во средниот век.
1 Поврзано
* Апулија
Награда на Европската Унија за литература

Наградата на Европската Унија за литература (EUPL), востановена во 2009 година, е книжевна награда на Европската Унија. Целта на наградата е да препознае извонредни нови книжевни таленти од цела Европа, да го промовира преводот на литературата меѓу европските земји и да ја истакне креативноста и разновидноста на континентот.
1 За наградата
Наградате е финансирана од програмата „Креативна Европа“, рамковната програма на Европската комисија за поддршка на културниот и аудиовизуелниот сектор. Наградата ја организираат група здруженија составени од Европскиот совет на писатели, Федерацијата на европски издавачи и Европската и меѓународната федерација на книжари, со поддршка од Европската комисија. Конзорциумот на Наградата на Европската Унија за литература е одговорен за формирање на национални жирија и практична организација на церемонијата при доделување на наградите. Лауреатите добиваат поддршка во нивната промоција низ Европа и пошироко, преку интернет, во книжарниците и на саемите на книгата.
1.1 Почетен формат
Секоја година, третина од земјите учеснички во програмата „Креативна Европа“ формираат национални жирија составени од експерти од областите на литературата, издаваштвото и продажбата на книги. Откако ќе се одлучат за потесен список од 2 до 5 книги од најперспективните писатели од нивната земја, секое жири го избира својот национален победник. Сите земји учеснички се претставени секоја трета година, при што наградата се доделува по земја. Тековниот список на земји учеснички вклучува:
* 28-те земји-членки на Европската Унија (од 2013 година)
* Трите земји од ЕЕА : Исланд, Лихтенштајн и Норвешка
* Земјите кандидати и потенцијални кандидати за пристапување во ЕУ: Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора, Северна Македонија, Србија и Турција.
* Земји од Европската соседска политика: Ерменија, Грузија, Молдавија, Тунис и Украина
1.2 Ревидиран формат
Во 2022 година, Европската комисија објавила неколку промени во структурата на наградата, посочувајќи дека отсега, националните организации ќе направат почетен избор на книги, номинирајќи по една книга, и дека вториот круг на селекција спроведен од европско жири од седум члена ќе избере еден победник и пет специјални споменувања за наградата.
Како одговор на овие промени, Европскиот совет на писатели објавил дека ќе го повлече учеството во наградата, наведувајќи дека новиот формат „не промовира повеќејазичност“.
1.3 Награда
Секој лауреат добива 5.000 евра, а на неговата наградена книга ѝ се дава поддршка за превод, како и за промоција. Секоја година се објавува и антологија на Наградата на Европската Унија за литература, со извадоци од сите наградени книги на лауреатите, и на оригиналниот јазик и со англиски или француски превод.
1.4 Победници од Македонија
Во 2010 романот на Гоце Смилевски, ''Сестрата на Сигмунд Фројд'' бил дел од победниците, во 2013 Лидија Димковска со ''Резерви Животи,'' во 2016 Ненад Јолдески со ''Секој со своето езеро,'' во 2018 Лидија Димковска со ''Кога заминав од „Карл Либкнехт“,'' во 2020 Петар Андоновски со ''Страв од варвари.''
Лајка (ЈП)

Лајка ― јавно претпријатие за благосостојба на животни скитници во Скопје.
1 Историја, цели и активности
Јавното претпријатие Лајка постои од 2021 година на просторот на кој претходно функционирало Вардариште.
Претпријатието активно и отворено соработува со граѓаните и здруженијата за заштита на животните во рамки на градот Скопје, како и за решавање на проблемот со бездомната популација на животните.
Основни цели на претпријатието се: намалување и контролирање на бројот на бездомни кучиња преку кастрација и стерилизација на репродуктивно способните единки, иницирање и поттикнување на вдомување на бездомните кучиња, како и одржување на едукативни предавања за зголемување на јавната свест за тоа што подразбира одговорно сопствеништво на миленик – куче.
Црква „Св. Никола“ - Устово

Свети Никола (|Свети Никола) — црква во населбата Устово, Смољан, Бугарија. Влегува во состав на Пловдивската епархија на Бугарската православна црква.
Црквата е подигната во 1836 г. вкопано во земјата, согласно тогашните барања на отоманската власт. Според месни преданија, на тоа место постоеле постар параклис и гостилница. Други преданија споменуваат посети на монаси од Света Гора. Во 1883 г. храмот бил обновен во сличен облик на првичната градба од мајсторот Васил Димов од с. Југово.
Градбата претставува трикорабна базилика со една апсида и отворено претсобје. Пред храмот е подигнат споменик на јеромонахот Григориј – Поп Глигорко, сметан за значаен деец во овој крај. Во храмот се чуваат неколку вредни икони, меѓу кои се на Св. Никола, која се смета за чудотворна и на браќата Св. Кирил и Методиј (1865) од самоковскиот мајстор Станислав Доспевски.
1 Поврзано
* Пловдивска епархија
Невадо

Невадо (1813? &#x2013; 1821) — куче од расата мукучиес подарено на Симон Боливар од локалното население на Мукучиес, Мерида, во венецуелските Анди.
1 Живот
Невадо бил даден како подарок кратко по Битката кај Никитао за време на неговиот триумфален Восхитувачки поход од Нова Гранада (денес Колумбија) до Каракас во 1813 година. Војската на Боливар се приближувала кон една фарма кога борците за независност биле запрени на место од џиновско куче чувар што лаело. Со оружје во рацете, бунтовниците сакале да го убијат кучето кога Боливар, горд од неговата убавина и храброст, им наредил да отстапат. Невадо секогаш трчал покрај коњот на Боливар, без разлика дали патувал низ градови или низ бојни полиња. Кучето загинало во Битката кај Карабобо на 24 јуни 1821 година. Кога Боливар добил вест дека Невадо е тешко повреден, тој се стрчал кон кучето, но дошол предоцна.
Неколку споменици на Невадо стојат на влезот од градот Мукучиес.
Лајка

Лајка може да се однесува на:
* Лајка (куче) — првото животно што на 3 ноември 1957 г. било пуштено со сателитот Спутник 2 во вселената.
* Лајка (ЈП) — јавно претпријатие за благосостојба на животни скитници во Скопје.
Џулијана (куче)

Џулијана (починала во 1946 година) — германска дога, добитничка на медали. Таа била наградена со два медали на Син крст, првиот за гаснење на запалива бомба, а вториот за известување на нејзините господари за пожар што започнал во нивната работилница. Во септември 2013 година, вториот од овие медали, заедно со портрет на Џулијана, биле продадени на аукција за 1.100 фунти. Откривањето и продажбата на овие предмети ја откриле приказната за херојските дела на Јулијана.
1 Почести
Во април 1941 година, две години по почетокот на Втората светска војна, запаливи бомби биле фрлени низ Британија за време на „Блицот“. Се верува дека еден таков уред паднал низ покривот на куќата во која живееле Џулијана и нејзиниот сопственик. Се вели дека кучето стоело над бомбата и уринирало врз неа, гаснејќи го пожарот и спречувајќи го неговото ширење. За нејзините дела таа го добла својот прв медал на Син крст.
Џулијана била прославена како херој по втор пат кога, во ноември 1944 година, повторно помогнала да се спасат животите на нејзините сопственици. Откако во нивната продавница за чевли избувнал пожар, таа го предупредила семејството на нејзиниот господар за претстојната опасност. За ова таа била наградена со втор медал.
Вториот медал, заедно со портрет на Џулијана, бил откриен за време на расчистување на куќа во Бристол. Предметите биле продадени заедно на аукција во Глостершир во септември 2013 година, а аукционерот ја опишал Џулијана како „германска дога со одличен мочен меур“. Првично се очекувало дека ќе достигне цена од 60 фунти, но продажбата достигнала 1.100 фунти, а добитната понуда дошла од анонимен купувач.
2 Смрт
Џулијана починала од труење во 1946 година откако супстанца била испратена преку поштенското сандаче на нејзиниот сопственик.
Судир меѓу Индија и Пакистан (2025)

На 23 април 2025 г., избил судир меѓу Индија и Пакистан, предизвикан од терористичкиот напад во Пахалгам, извршен во долината Бајсаран, Џаму и Кашмир, при што биле убиени 27 лица — меѓу нив 25 хиндуистички верници туристи, еден христијански турист и еден местен муслиман, а повеќе од 20 други биле повредени. Одговорноста за нападот првично ја презела организацијата Фронтот на отпорот.
Воените престрелки меѓу Индија и Пакистан започнале по Линијата на контрола веќе на 24 април, поттикнувајќи стравувања од понатамошно влошување меѓу двете јадрено вооружени земји.
Судирите биле проследени со дипломатска криза, откако Индија го обвинила Пакистан дека стои зад нападот. Како одговор, Индија протерала пакистански дипломати, ги повлекла своите дипломатски претставници, ги суспендирала визните услуги, ги затворила границите и објавила повлекување од Договорот за водите на Инд, додека Пакистан ги негирал обвинувањата и возвратил со трговски ограничувања, затворање на воздушниот простор и граничните премини, како и со суспензија на Договорот од Шимла.
Кабинетскиот комитет за безбедност на Индија силно им препорачал на индиските граѓани да избегнуваат патувања до Пакистан, а на оние што веќе се таму — да се вратат што е можно поскоро. На 7 мај, Индија започнала девет ракетни удари на пакистанска територија.
Налбатски занает

Налбатски занает - традиционален занает специјализиран за потковување работен добиток, коњи, волови, магариња и маски. Зборот има турско потекло, Nalbant значи потковувач.
1 Историја
Овој назив за занаетот за потковување бил раширен меѓи балканските земји за време на османлиското владеење, (1459—1912). Низ историјата, ковачкиот занает бил тесно поврзан со овој занает за потковување, и речиси по правило ковачот ја вршел и оваа работа: потковување на коњите.
Денес ретко кој ковач се занимава со потковување или нега на коњските копита. Сепак постојат специјализирани потковувачи за тркачките коњи, на пример.
Зборот налбалт денес ретко се користи, и може да се сретне само во народните песни и приказни.
2 Поврзано
* Потковувач
* Потковица
Марцан-Хелерсдорф

Марцан-Хелерсдорф (германски: ''Marzahn-Hellersdorf'') е најисточниот округ на Берлин во Германија, основана со спојување на поранешните општини Марцан и Хелерсдорф.
Зафаќа 61,8 км² и има околу 280 500 жители, според пописот од 2023 година.
Сегашниот градоначалник е Надја Живкович (Христијанско-демократската партија).
1 Галерија
Самуел Мбангула

Самуел-Жермен Киндуелу Мбангула Тшифунда (роден на 16 јануари 2004, во Брисел) е белгиски фудбалер, на Вердер Бремен и на белгиската репрезентација под 21 година.
1 Биографија
Роден во Белгија, Мбангула има конгоанско потекло преку двајцата родители. Тој се одлучил за својата спортската националност да ја одбере земјата во која е роден.
2 Статистика
2.1 Клупска статистика
Сезона, Клуб, Првенство, Национален куп, Континентален куп, Останати купови, Вкупно
Лига, Наст, Гол, Лига, Наст, Гол, Лига, Наст, Гол, Лига, Наст, Гол, Наст, Гол
2023-2024, Ц, 17+6<ref, 1+1<ref, КИ-Ц, 2, 0, -, -, -, -, -, -, 25, 2
2024-2025, А, 22, 3, КИ, 1, 0, ЛШ, 7, 1, СИ+Скп, 1+0, 0+0, 31, 4
Вкупно кариера 45 5 3 0 7 1 1 0 56 6
Sidemen

Sidemen (се чита: ''Сајдмен'') — британска колективна група составена од јутуберите, инфлуенсери и интернет-личности: KSI, Miniminter, Zerkaa, TBJZL, Behzinga, Vikkstar123 и W2S. Групата создава видеа со различни предизвици, скечеви и коментари поврзани со видеоигри преку нивните Јутуб-канали, кои заклучно со октомври 2022 г. имаат вкупно над 138 милиони претплатници.
Освен Јутуб-содржините, Сајдмен се прошириле и во други деловни потфати. Во 2014 г. ја пуштиле модната линија Sidemen Clothing, по што во 2021 г. ги отвориле синџирот ресторани Sides и претплатничката апликација Side+. Во 2022 г. го претставиле својот алкохолен пијалак XIX Vodka, а во 2024 г. ја пуштиле својата житарска марка Best Cereal. Групата го проширила своето влијание и во веб-серии и документарно производство. Во 2018 г. настапиле во The Sidemen Show, серија на YouTube Premium со славни гости и светски предизвици. Во 2024 г. излегол документарецот на Netflix, The Sidemen Story, кој го прикажува нивниот десетгодишен развој и влијанието врз семрежната култура. Подоцна истата година, го создале сопствениот реалити гејм-шоу ''Inside''.
Сајдмен активно се вклучуваат и во хуманитарни дејности, организирајќи хуманитарни фудбалски натпревари од 2016 г. наваму, преку кои досега се собрани над 8,5 милиони фунти за добротворни организации во Обединетото Кралство. Во мај 2025 г., Sidemen се видени како снимаат видео во Скопје, Македонија.
1 Членови
Групата ги вклучува следниве членови:
Олаџиде „Џеј-Џеј“ Олатунџи — познат онлајн како KSI (2013—)
Сајмон Минтер — познат онлајн како Miniminter (2013—)
Џошуа Бредли — познат онлајн како Zerkaa (2013—)
Тобит Браун — познат онлајн како Tobjizzle или TBJZL (2013—)
Итан Пејн — познат онлајн како Behzinga (2013—)
Викрам Барн — познат онлајн како Vikkstar123 (2013—)
Хари Луис — познат онлајн како Wroetoshaw или W2S (2014—)
Конклава

Конклава (|conclave — „затворена соба“, од ''cum clave'' — „со клуч“, „под клуч“) — собрание на кардинали што се свикува во периодот на ''Sede vacante'' (празен престол) за избор на нов римски папа; исто така означува и изолираната просторија каде што ова собрание се одржува. Изборот се врши со тајно гласање двапати дневно, а за некој да биде избран за папа, потребно е да добие најмалку ⅔ од гласовите плус еден. Просторијата се отклучува само по изборот на папата.
За изборот на новиот понтиф се објавува преку бел чад од оџакот над Сикстинската капела (во спротивно, чадот е црн). Чадот настанува од горење дрва со додаток на посебно боено средство што му ја дава карактеристичната боја. Овој редослед бил воспоставен на Вториот лионски собор (1274).
Папа може да биде избран секој маж католик, дури и лаик без свештенички чин. Во пракса, од 1378 г., за папи се избираат само кардинали. Денес, просторот за конклава зафаќа значителен дел од Ватиканскиот дворец, кој е изолиран од останатите делови и поделен на посебни соби. Единствената врата се заклучува однадвор и однатре не порано од 15-от и не подоцна од 18-от ден по смртта (или оставката) на папата.
Откако вратата ќе се заклучи, се отвора само во случај на доцнење на кардинал, ако некој мора да замине поради болест, при негово враќање или за објавување на резултатите од изборот.
Поимот „конклава“ прв го користел папата Григориј X на II лионски собор во 1274 г., во својата апостолска конституција ''Ubi periculum'' („Каде што има опасност“) — по 2 години и 9 месеци на безуспешни преговори во Витербо пред неговиот избор. Лути од долготрајниот процес, граѓаните го тргнале покривот од салата, оставајќи ја отворена, па кардиналите биле принудени да постават шатори, трагите од чии централни столбови се зачувани до денес.
Јован Павле II внел некои измени во правилата за одржување на конклавата.
Гломерул

Гломерулот (од латински ''glomerulus'', што значи "мала топка") е збир од капилари, односно многу фини крвни садови, кои се наоѓаат во почетниот дел на нефронот. Овие капилари се специјализирани за филтрирање на плазмата од крвта, при што се отстрануваат отпадните материи, вода, електролити и други мали молекули, додека поголемите молекули, како протеините и крвните клетки, остануваат во крвотокот.
Гломерулот е сместен во Баумановата капсула, која е двоен слој на епителни клетки што го обвиткува гломерулот и ја собира филтрираната течност, наречена примарна урина или гломеруларен филтрат. Заедно, гломерулот и Баумановата капсула го сочинуваат бубрежното телце (''corpusculum renale'').
Носии од Разлошко

Носии од Разлошко — припаѓаат на Струмско-местанската етнографска целина и ги носат нејзините основни карактеристики. Разлошкиот регион ја опфаќа Разлошката котлина и се се наоѓа во денешна Република Бугарија. Носиите од Разлошкиот регион - с. Белица, с. Добрско, с. Добриниште, Јакоруда и др. по своите карактеристики, елементи и орнаментика се тесно поврзани со носијата од Банско.
1 Женска носија
Женската носија се состоела од долга бела кошула изработена од платно, украсена со вткаени растителни мотиви по ракавите и долниот раб. Над кошулата се носел клашеник — безракавен бел волнен елек, долг до колена, декориран по рабовите со црни гајтани. Појасот бил темноцрвен, а скутината (или прескутник/пештемал) била ткаена во хоризонтални линии во повеќе бои. Скутините на девојките и младите жени имале декоративни орнаменти, најчесто во црвена основа.
За свечени пригоди се носела аба или сињовица — облека од темносина валана волнена ткаенина со високо префрлени поли наназад. Во првите децении на 20. век, абата била заменета со забун или антерија — волнена облека во виолетово-црвени нијанси со бели мотиви, долга до средината на листовите, со долги или без ракави. По нејзиното воведување во невестинската носија, се носеле два до три забуни од различни материјали и должини. Сепак, традиционалниот забун со обредна симболика останал задолжителен елемент во венчалната носија, носен над сите останати облеки.
На почетокот на 20. век, во село Јакоруда се појавува нова женска облека без ракави — фустанела, изработена од црвена волнена ткаенина. Таа брзо се проширува низ целиот Разлошки крај. Со својата форма, фустанелата се разликува од традиционалните кроеви: долга под колена, тесна горе, раширена и набрана долу, завршува со црни ширити како бордура. Првично се носела над бела платнена кошула, а потоа и во комбинација со урбани парчиња облека. Скутината со оваа облека е украсена со мали ромбовидни вткаени шари, а нејзин автентичен елемент се коланчињата наречени лишници — вид врвци ткаени на разбој без брдо. Околу струкот носијата се надополнувала со колан украсен со нанижани монистра.
2 Машка носија
Машката носија од овој регион содржела бела кошула со манжетни на ракавите, црни шајачни панталони – чашири, со долги ногавици, зајакнати во долниот дел со двојни колчази, црн шајачен елек со преклоп на градите, и горна облека како копчалија или доламка, исто така направена од црна волнена ткаенина со долги ракави. Младите мажи носеле ткаен ален појас (црвен), додека постарите избирале виолетово-црвен. На нозете се носеле бели волнени чорапи и опинци од говедска кожа, изработени рачно или од локален занаетчија. Главата се покривала со калпак — вид шубара со изразен врв.
Калфа

Калфа — поим што означува работник во процес на усовршување по завршувањето на чиракувањето и пред да се стекне со звањето мајстор-занаетчија. Како средно ниво во хиерархијата на еснафскиот систем, калфата претставува клучна фаза на обука во која поединецот веќе поседува значајни вештини и знаење за занаетот, но сепак работи под надзор на мајстор за дополнително да ги усоврши своите вештини и да се подготви за самостојно извршување на работата.
1 Историја
Средновековните еснафи, организации на занаетчии и трговци, го развиле концептот на калфа како преодна фаза помеѓу чиракувањето и мајсторството. Кога еден чирак ќе ја завршел својата повеќегодишна програма за обука, тој се искачувал до статус на калфа, со што добивал право да работи понезависно со дополнителни одговорности. Калфите честопати биле платени и можеле да извршуваат разни задачи во работилницата, стекнувајќи вредно искуство, а мајсторите имале доверба во нивните вештини. Сепак, калфите сè уште биле под надзор на мајсторот и морале да ги исполнат стандардите за квалитет пропишани од еснафот.
2 Процес на напредување
Калфите морале да ги докажат своите знаења и технички способности за да постигнат мајсторски статус, што вклучувало изработка на мајсторски труд или ремек-дело. Ова дело претставувало врв на нивната вештина и била оценувана од страна на мајсторот и други членови на еснафот. Успешното завршување и признавањето на мајсторската работа му овозможувало на калфата да стане независен, да отвори своја работилница и да стане полноправен член на еснафот. На тој начин, на калфите им било овозможено да станат ментори на млади чираци, со што придонесувале за континуиран пренос на знаење и вештини.
За еден калфа да стане мајстор, тој морал да се впушти во повеќегодишно патување и да вежба со различни мајстори, што се нарекувало скитање.
3 Во современото општество
Денес, поимот калфа се користи ретко, но тој остана симбол на преодното раздобје во обуката на млади стручњаци во многу индустрии. Современите системи за двојно образование во одредени земји, како и програмите за чиракување, се потпираат на слични фази на обука за да им овозможат на работниците да се развијат пред целосна професионална самостојност.
4 Поврзано
* Мајстор
* Чирак
* Еснаф
Мајстор

Мајстор (германски: ''Meister'') — назив за стручно лице кое го достигнало највисокото ниво на обука во одреден занает или уметност, откако поминало низ фазите на чиракување и калфа. Како највисока позиција во еснафскиот систем на средновековна Европа, мајсторот имал авторитет и одговорност, вклучувајќи го и правото да основа своја работилница, да обучува нови чираци и да учествува во одлуките на еснафот. Мајсторите биле почитувани членови на општеството, а нивната вештина и стручност се сметале за клучни за одржување на квалитетот на производот и зачувување на занаетчиските традиции.
1 Постигнување на статус мајстор
За да стане мајстор, еден калфа морал да изработи ремек-дело или мајсторско дело кое би го оцениле другите мајстори во еснафот. Ова дело било круна на долгогодишна обука и доказ за совладување на сите потребни техники и знаења во занаетот. Доколку работата била прифатена, калфата станувал мајстор, што вклучувало финансиски обврски, како што се средства за опремување на сопствената работилница и организирање прослава по повод преминот во статус на мајстор.
2 Улогата на мајсторот
Мајсторите играле клучна улога во одржувањето на стандардите и угледот на занаетот. Како членови на еснафот, тие активно учествувале во регулирањето на квалитетот на производите, одредувањето цени и зачувувањето на техниките што биле специфични за нивниот занает. Еснафите честопати имале строги правила за да спречат нелојална конкуренција и да обезбедат праведни работни услови. Мајсторите исто така дејствувале како ментори на млади чираци и калфи, обезбедувајќи пренесување на знаење и вештини низ поколенијата.
3 Современо значење
Во современ контекст, поимот мајстор се користи и во академските и во професионалните кругови за да се означат врвни стручњаци во одредени области. Иако класичниот еснафски систем повеќе не се користи, слични облици на сертификација на мајстори постојат во занаетчиските и уметничките професии, каде што мајсторите често имаат можност да обучуваат помлади колеги или да учествуваат во професионални здруженија кои ги регулираат стандардите за квалитет.
4 Поврзано
* Калфа
* Чирак
* Тонски мајстор
Пјана дељи Албанези

Пјана дељи Албанези (|Piana degli Albanesi) или Хора е Арберешевет (арберешки:''Hora e Arbëreshëvet'') е град и општина во покраината Палермо, Сицилија, Италија. Според проценка од 2025 година имало 5.223 жители. Во градот живеат Арбереши (италијански Албанци), доселени тука во средниот век.
Во октобер 2024 година во Пјана дељи Албанези се случила средба на италијанскиот претседател Серџо Матарела и албанскиот Бајрам Бегај, во нивната посета на арберешката заедница.
1 Поврзано
* Сицилија
Лаура (филм од 1944)

„Лаура“ (англиски: ''Laura'') – филм на режисерот Ото Премингер (Otto Preminger) од 1944 година, снимен по сценариото на Џеј Дратлер (Jay Dratler). Главните улоги ги играат: Дејна Ендрјуз (Dana Andrews), Џин Тирни (Gene Tierney), Винсент Прајс и Клифтон Веб (Clifton Webb). Кинематограферот Џозеф Ла Шел ја освоил нагрдата „Оскар“ за својата работа. Музичката тема на Дејвид Раксин, која станала еден од најпрепознатливите мотиви во филмската историја, дополнително ја збогатува атмосферата на филмот, создавајќи чувство на меланхолија и неизвесност. „Лаура“ се смета за ремек-дело и едно од најдобрите остварувања во жанрот „филм ноар“. Комбинирајќи мистерија, романса и психолошка длабочина, филмот ја истражува темата на опсесијата и идеализацијата и носи моќна порака за природата на вистината и илузиите.
1 Синопсис
Полицаецот-детектив Марк Мекферсон (Дејна Ендрјуз) ја истражува таинствената смрт на млада жена, која била застрелана во лицето. Се смета дека жртвата е прекрасната директорка за рекламирање Лаура Хант (Џин Тирни). Мекферсон ги проучува сите аспекти од животот на Лаура, вклучувајќи ги и двајцата мажи кои ја познавале најдобро: нејзиниот ментор – постариот, арогантен новинар Валдо Лајдекер (Клифтон Веб) и нејзиниот свршеник, Шелби Карпентер (Винсент Прајс). Преку нивните раскажувања во форма на ретроспективи, преку писмата на Лаура и најмногу од сè, преку нејзиниот мистичен портрет, Мекферсон станува романтично опседнат со младата жена...
Порои (стихозбирка)

„Порои“ — стихозбирка на македонскиот поет Венко Марковски од 1945 година.
1 Содржина
Збирката содржи пет поеми и три сонетни венци:* „Гоце Делчев“ (поема)
* „Илинден“ (поема)
* „Пранги“ (сонетен венец)
* „Чудна е Македонија“ (поема)
* „Спомени“ (сонетен венец)
* „Бие дванаесет“ (поема)
* „На Исток“ (сонетен венец)
* „Република“ (поема)
2 За делото
Збирката е објавена како издание на Државното книгоиздателство на Македонија. Таа има 186 страници и не е каталогизирана. Творбите се напишани во периодот од 1939 до 1945 година, и тоа:* поемата „Гоце Делчев“ е напишана на 6 мај 1939 година, во Софија
* поемата „Илинден“ е напишана во 1940 година, во Софија
* сонетниот венец „Пранги“ е напишан во 1939 година, во Софија
* поемата „Чудна е Македонија“ е напишана на 20 јануари 1940 година, во Софија
* сонетниот венец „Спомени“ е напишан во 1941 година, во логорот „Гонда Вода“
* поемата „Бие дванаесет“ е напишана на 15 април 1941 година, во Софија
* сонетниот венец „На Исток“ е напишан во 1941 година, во логорот „Ени-Ќој“
* поемата „Република“ е напишана на 1 септември 1945 година, во Белград
Притоа, сонетните венци „Пранги“ и „Спомени“ се посветени на сопругата на поетот, Фила Маркоска, додека сонетниот венец „На Исток“ е посветен на Јосиф Сталин.
Крематориум

Крематориум (од лат. ''crematio'' — „горење“) — наменски изградена зграда со печка што се користи за кремирање на покојници; Крематорската комора не е наменета да прими повеќе од едно лице истовремено. Кремацијата е процес на согорување на телата. Се изведува пред погребот во посебна печка за кремација. Просечната температура во комората е повеќе од 1000 °C, така што остатоците од една личност се претвораат во прашина. Можат да се чуваат во мала урна.
Во Македонија моментално нема крематориум.
1 Свечени градби
Иако крематориум може да биде секое место што содржи крематор, современите крематориуми се наменети да исполнуваат повеќе намени. Освен што претставуваат простор за практично, но достоинствено погребување на телата, тие исто така мораат да ги задоволат емоционалните и духовните потреби на тагувачите.
Дизајнот на крематориумот често е длабоко обликуван од погребните обичаи на земјата. На пример, крематориумите во Обединетото Кралство се проектирани со јасно раздвојување меѓу просториите за погребна церемонија и оние за кремација, бидејќи не е вообичаено тагувачите да бидат сведоци на тоа како ковчегот се внесува во крематорот. За да се обезбеди замена за традиционалниот чин на спуштање на ковчегот во гроб, се користи механизам што овозможува ковчегот да исчезне од видик.
Од друга страна, во Јапонија, тагувачите присуствуваат додека ковчегот се внесува во крематорот, а потоа се враќаат по завршената кремација за да учествуваат во обичајот на собирање на коските од пепелта.
2 Поврзано
* Гроб
* Колумбариум
* Гробишта
* Кремација
Сопка (рид)

Сопка е општо име што се користи за ридови и планини со заоблен врв и благи падини околу Забајкалското Море, како и на полуостровот Кола и рускиот Далечен Исток, но и за вулкани на полуостровот Камчатка и Курилските острови, како и за калливите вулкани на Крим и Кавказ.
Потеклото на зборот ''„сопка“'' најверојатно е од старословенскиот ''збор „соп“'' - земјен насип, рид или планина.
1 Примери
* Авачинскаја Сопка
* Кључевскаја Сопка
* Корјакскаја Сопка
* Николскаја Сопка
Чудна е Македонија

„Чудна е Македонија“ — поема на македонскиот поет Венко Марковски, напишана на 20 јануари 1940 година, во Софија. Во 1945 година, таа била вклучена во стихозбирката „Порои“, објавена од Државното книгоиздателство на Македонија.
1 Содржина
Поемата се состои од пролог и три песни:
*''Пролог'': Во овој дел, поетот ги опејува најпознатите македонски земјоделски култури: кочанскиот ориз, пченицата „вардарка“, тиквешкото грозје, охриската летница, велешкиот афион, тетовските јаболка, нејзините природни и историски знаменитости: планината Бигла, Крушево, Пирин, Белото Море, Вардар, Гоце Делчев, Ѓорче Петров и Даме Груев, како и нејзиното ропско минато.*''Прва песна'': Овчарот Диме гледа како едно утро заминува селската чета, но него не го примаат поради младоста.Иако има смао 16 години, тој има голема желба да се бори за слободата на својата земја. Три години подоцна, додека ги пасе овците, тој пак ја среќава четата. Кога наближувата изборите, старецот Велко ги советува селаните да гласаат за налбатот Јане, а не за чорбаџијата Заре, кој е близок со туѓинската власт. Ноќта пред изборите, Диме одлучува да го напушти селото Чичево.*''Втора песна'': Диме заминува во Белград, каде попусто се обидува да најде работа. Притиснат од гладот, тој продава лимони на пазарот, каде го апсат жандармите. Тој живее како бездомник, а го спасува Ристе од Богданци, кој го прибира во својот стан. Таму, Диме учи да чита и станува голем љубител на книгите, а работи како градежен работник. Во тој период, тој ја запознава девојката Мирсина и меѓу нив се раѓа љубов. По некое време, Диме се враќа во Чичево, каде се среќава со Јане, по што заминува во Велес, каде е сведок на маките на работниот народ. Оттаму, тој пак се враќа во Белград, каде полицијата ги апси неговите другари Ристе и Мичо.*''Трета песна'': Полицијата ги мачи Ристе и Мичо, а во меѓувреме, Диме и Мирсина лепат револуционерни плакати низ градот. На плоштадот Славија, студентите и работниците одржуваат големи протести, а во нападот на полицијата има многу жртви. Тогаш погинува Мирсина, а смртно ранетиот Диме извикува борбени пароли, уверен во победата на угнетените класи.
Света Гора (рид)

Света Гора — рид во Трновград (денес Велико Трново) кој некогаш бил духовен и книжевен центар во Второто Бугарско Царство.
1 Историја
Според историчарот, легендите и урнатините, ридот станал религиозен центар кон крајот на 12 век. На Света Гора биле изградени неколку манастири, вклучувајќи го и православниот манастир „Света Марија Одигитрија“. Во овој манастир била основана Трновската книжевна школа од Ефтимиј Трновски. За време на отоманското владеење, ридот бил претворен во парк и место за забава. На почетокот на 20 век, бил претворен во парк, а имало и панорамско тркало високо 25 метри.
Планината Света Марија (Шмарна гора)

Планината Света Марија (Шмарна гора)
Планината има два врва: планината Света Марија (sl; ) на исток и Грмада на запад. Наликува на грпка на бактријанска камила или на женски градии.
1 Име и историја
Топонимот ја содржи архаичната контракција „Шмарнa“ за „Света Марија“ . Името на западниот врв, „Грмада“, буквално значи „куп, куп (дрва за оган)“. Планината за прв пат е спомената во пишани извори во 1296 година.
Камбанаријата на врвот на планината ѕвони секој ден половина час пред пладне. Ѕвонењето на ѕвоното го одбележува одбивањето на Отомански напад. Повисоката Грмада во минатото се користела за палење логорски огнови за да се предупредат луѓето за претстојните отомански напади.
Кон крајот на 17 век, планината и црквата биле опишани од историчарот Јохан Вајхард фон Валвасор во „Славата на војводството Карњола“ како место за поклонение.
2 Флора
Јужната падина на планината е пошумена со даб и габер, додека северната падина е покриена со букова шума. Севкупно, на планината се идентификувани над 830 цветни и 260 габични видови.
3 Црква
Црквата е изградена во барокен стил во 1711-12 година и ја заменила постарата готска црква (првпат спомената во 1324 година). Ја изградил мајсторот-градител Грегор Мачек постариот. Големиот осумаголен брод и помалиот квадратен олтар се поврзани во еден црковен простор покриен со две куполи. Црквата има пет олтари. Фреските се насликани во 1840-тите од словенечкиот сликар Матевж Лангуш, чие илузионистичко сликарство претставувало обид да се отвори вистинскиот црковен простор кон натприродното.
4 Околина
Ридот е опкружен со селата Викрче и Сподње Пирниче на запад, Завр под Шмарно Горо на север и поранешните села (сега дел од Љубљана) Шмартно под Шмарно Горо и Таце источно. Во добри временски услови, планината нуди поглед низ поголемиот дел од Словенија, од Планината Триглав и Планината Стол на североисточната австриско-италијанска граница до планината Крим, Планината Снежник, и Трдинов врв на хрватската граница на југозапад. Блиските ридови го вклучуваат ридот Баре , Тошко Чело , Рожник и Рашица, Љубљана
Рожник

Рожник - Словенија е рид во Округ Рожник и Округ Шишка северозападно од Љубљана центарот на градот. Заедно со Градски парк Тиволи, формира Тиволи–Рожник Рид–Паркот на ридот Шишка. Протегајќи се од паркот Тиволи, тоа е популарна дестинација за пешачење, трчање и екскурзии за жителите на Љубљана.
1 Име
Ридот Рожник е потврден во пишани извори во 1326 година како „Розенберг“. Словенечкото име е превод од германското име „Розенберг“, првично составено од средногорногермански „rôse“ „роза“ и „berc“ „планина, рид“. На современ германски јазик, ридот бил познат како „Розенбах“.
2 Географија
Ридот има два врва, наречени рид Шишка (|Šišenski hrib, 429 m) и Цанкарјев врв (|Cankarjev vrh, 394 m). Врвот Цанкар порано бил познат како „Згорњи Рожник“ („горен Рожник“, |Оберосенбах), ('долен Розник'; познат и како ''Подрожник'', |Unterrosenbach) во подножјето на ридот, каде што се наоѓа гостилницата Чад. На врвот Цанкар се наоѓа Црквата Посета и гостилница каде што живеел писателот Иван Цанкар помеѓу 1910 и 1917 година. Под него, на јужната падина на ридот, се наоѓа Зоолошката градина Љубљана.
3 Настани
*May 1: On May Day, a bonfire is lit on Cankar Peak and a festival is held in the nearby meadow.
*June 21: A summer solstice ceremony takes place with a bonfire on Cankar Peak to celebrate the winners of the Kresnik Award, named after the Slavic pagan deity Kresnik, invoking Slavic pagan ceremonies from before Christianization.
*December 26: Horses are blessed on Saint Stephen's Day in front of Visitation Church.