procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Бука

Бука — род на широколисно дрво од семејството буките (''Fagaceae''). Најраспространет вид во Македонија е обичната бука (''Fagus sylvatica'').
1 Распространување
Овој род е распространет со осум до единаесет вида во Европа, Северна Америка и Азија. Буките обично претпочитаат региони што имаат благи зими и не толку топли лета. Региони со сурова зима каде што се среќава доцен мраз, како и сушни лета, не се многу погодни за буките. На јужните граници од нивното распространување, како што е Македонија, тие се ограничени на планинските предели.
2 Опис
Буките се листопадни дрва коишто имаат мазна, сива кора. Лисјата се цели или делумно назабени, од 5–15 cm долги и 4–10 cm широки. Плодот е мал, остар и аглест, долг 10–15 mm. Тој содржи висок процент на танин.
3 Буката како тема во уметноста
* „Сама Бука“ — поема на македонскиот поет Анте Поповски.
Маркос Вафијадис

Маркос Вафијадис (грчки: ''Μάρκος Βαφειάδης''; 1906 – 23 февруари 1992) — врховен командант на Демократската Армија на Грција од 1946 до 1948 година.
По размената на население помеѓу Грција и Турција, Вафијадис е принуден да замине во Солун и Кавала. Од 1928 година делува во Солун како член на Федерацијата на грчката комунистичка младина (ОКНЕ). Во 1932 година е затворен поради својата политичка активност. Откако е пуштен од затвор во октомври 1933 година делува како партиски инструктор во повеќе делови од земјата.
На почетокот на диктатурата на Метаксас е протеран на Ај Страти, но успева да избега веќе по 10 дена. Заминува за Крит каде ја врши должноста на секретар на тамошната партиска организација. На Крит останува до 1939 година по што оди во Атина, но набрзо е уапсен и затворен.
Во мај 1941 година, за време на германската инвазија на Грција, успева да избега и се вклучува во организирањето на отпорот. Во 1942 година е избран во Централниот комитет на КП Грција и е назначен за инспектор на ЕЛАС за Македонија. Во мај 1944 година е избран за претставник од Солун во Политичкиот комитет на националното ослободување.
Во јули 1946 година е назначен за водач на комунистичките партизански формации, а во октомври истата година, кога е формиран Главниот штаб на Демократската армија на Грција, Вафијадис застанува на нејзино чело. Во декември 1947 година е формирана Привремената демократска влада на Грција, при што Вафијадис е избран за премиер и министер за војна.
Поради разлики околу воената стратегија со генералниот секретар на КПГ, Никос Захаријадис, во август 1948 година е сменет од должноста командант на ДАГ, а во јануари 1949 година и од сите функции. Принуден е да ја напушти Грција и преку Албанија заминува за СССР. Во октомври 1950 година е исклучен од КПГ.
По крајот на Сталиновата ера, Вафијадис се враќа во КПГ и станува член на Политбирото на партијата. Но, новите несогласувања со партиското раководство резултираат со негово ново исклучување од партијата во јуни 1964 година. По расцепот на КПГ во 1968 година, Вафијадис станува член на КПГ (внатрешна). Во Грција се враќа во март 1983 година, а на изборите од ноември 1989 година и април 1990 година е избран за пратеник во Грчкиот парламент на списокот на ПАСОК.
По враќањето во Грција, дава изјави дека неговите разговори во август 1978 со новинарот и публицист Јован Поповски (објавени во фељтонот на белградскиот весник „Политика“, а подоцна објавени во книгата „Разговори со генерал Маркос“ во Скопје) не постоеле и не го познава Поповски, што произлегува од условувањето тој да се врати во земјата по 25 години прогонство. Документите и фотографиите изесени во книгата на Јован Поповски и магнетофонските ленти од снимените разговори го потврдуваат токму спротивното.
Фламанско сликарство

Фламанско сликарство — сликарското творештво кое го опфаќа периодот од XV сѐ до XVIII век на подрачјето на Фландрија. Оваа земја давала многу водечки сликари во северна Европа, а и привлекувала многу надежни таленти од околните земји. Овие сликари биле канети да работат на странските дворови и имале сеевропско влијание врз уметноста.
1 Доцна готика
Таканаречените фламански „Примитивци“ биле првите кои ја популаризирале употребата на масленото сликарство. Нивната уметност влече корени од минијатурите на доцниот готски период. Меѓу нив, главни биле Јан ван Ејк, Ханс Мемлинг, Хуго ван дер Гус и Рогир ван дер Вејден.
2 Ренесанса
Од раниот XVI век, фламанските сликари почнале да трпат влијанија од италијанската ренесанса. Но резултатот бил многу поразличен од типичното италијанско ренесансно сликарство. Тука водечкиот уметник бил Питер Бројгел Постариот.
3 Барок
По Опсадата на Антверпен (1584-1585), јужните провинции на Холандија („Фландрија“) останале под шпанска власт и биле одвоени од независната Холандска Република. Иако многу уметници пребегале во религиозните војни и се преселиле од Јужна Холандија во Холандската Република (видете златното време на холандското сликарство), фламанското барокно сликарство било во подем, особено Антверпенската школа за време на XVII век, под водство на Рубенс, Антонис ван Дајк и Јакоб Јорданс.
4 Пад
По смртта на важните уметници како Рубенс во 1640 и крајот на Осумдесетгодишната војна во 1648, културното значење на Фландрија опаднало.
Возобнова на сликарството во овој регион се случила дури по Белгиската револуција во 1830. Сликарите од овој период се сметаат за белгиски, а не фламански (видете Список на белгиски сликари).
5 Поврзано
* Златно време на холандското сликарство
* Раноренесансно сликарство
* Фландрија
* Список на фламански сликари
* Холандија
* Северна ренесанса
Штурмабтајлунг

СА (германски: , SA; Штурмабтајлунг - „Јуришен одред“) —паравоена организација на Нацистичката партија во Германија. Одиграла главна улога во издигнувањето на Адолф Хитлер во триесеттите.
Припадниците на СА исто така биле нарекувани „кафеави кошули“ заради бојата на нивните униформи, и за да се разликуваат од СС, кои носеле црни и кафеави кошули. Кафеавите кошули биле одбрани од СА затоа што биле на големо достапни евтино по Првата светска војна, кога биле носени од трупите во Африка.
СА е исто така првата нацистичка паравоена група што развила псевдо-воени титули за нејзините членови. Чиновите во СА биле позајмени од неколку други групи на Нацистичката партија, меѓу кои главна била СС. СА биле многу важни за Хитлеровото издигнување, пред да бидат потиснати од СС по Ноќта на долгите ножеви.
1 Историја
Името Штурмабтајлунг (Јуришни војници) датира од пред основањето на Нацистичката партија во 1919. Изворно доаѓа од специјализираните напаѓачки трупи користени од Германија во 1918 во Првата светска војна, коишто ги употребувале инфилтрирачките тактики на Хутиер. Наместо да напаѓаат со голема маса луѓе, Штурмабтајлунг биле организирани во мали одреди од по неколку војници. Првпат биле употребени за време опсадата на Рига, потоа повторно во Битката кај Кобарид, а нивната поширока употреба во март 1918 им овозможила на Германците да ги притискаат британските и француските војски десетици километри.
Есента 1920 година во Минхен, Хитлер ги основал т.н. „''Ordnertruppen''“ (Орднертрупен) со цел да ги штитат собирањата на Нацистичката партија, од прекини и вознемирувања од страна на социјалдемократите и комунистите. На 4 ноември 1921, Нацистичката партија оддржала голем јавен собир во Минхен. Откако Хитлер зборувал некое време, собирот избувнал во тепачка во којашто придружбата од Орднертрупен ја претепала опозицијата. По ова, организацијата почнала да се вика СА. Под нејзиниот познат водач Ернст Рем, значењето на СА во нацистичката структура се зголемило, а нејзиното членство пораснало до илјадници членови. Во 1922 година, Нацистичката партија основала младинска секција, т.н. Југендбунд (Jugenbund), за младинци на возраст од 14 до 18 години. Наследникот на оваа секција, Хитлеровата младина, останала под команда на СА до мај 1932.
Од април 1924 до крајот на февруари 1925, СА биле познати како Фронтбан за да ја избегнат привремената забрана на Нацистичката партија. СА спровеле бројни чинови на насилство против социјалистичките групи за време на дваесеттите, главно во улични тепачки наречени „''Zusammenstöße''“ (Цузаменштесе, Судири). На крајот СС ја преземале нивната улога.
2 Поврзано
* Ернст Рем
* СС
* Нацистичка партија
* Нацистичка Германија
Грчка народноослободителна армија

Грчката народноослободителна армија (''ЕЛАС'', на грчки: ''Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός, ΕΛΑΣ, Еллиникόс Лајикόс Апелефтеротикόс Стратόс'') е воено крило на левичарскиот Националноослободителен фронт (''ЕАМ'') за време на окупацијата на Грција во текот на Втората светска војна.
Раководена од Комунистичката партија на Грција. Активна е од декември 1941 до 1945, кога со Договорот од Варкиза потпишан меѓу водачите на ЕЛАС и привремената влада е договорено нејзиното разоружување.
1 Оформување
Во почетокот на октомври, 1941 година бил формиран воен центар за отпор со задача да ги проучи проблемите на организацијата на народноослободителната војска во водењето на партизанската војна. Во втората половина на декември 1941 година бил формиран и Централниот комитет на ЕЛАС. ЦК на ЕЛАС бил реорганизиран во Главен воен штаб на народно ослободителното движење и одиграл значајна улога во организирањето и раководењето на ЕЛАС. Во редовите на активниот состав на ЕЛАС служеле 77.535 борци, од кои 6.000 Македонци.
Организирани биле во десетина дивизии, еден корпус, 6 полка и други единици. Покрај активниот состав, бил организиран и резервен составод околу 50.000 борци, од кои речиси половина биле Македонци.
Иако ЕЛАС за време на Граѓанската војна во Грција води опуртунистичка политика спрема македонското малцинство, Македонците сепак влегуваат во редовите на ЕЛАС и се борат против фашистичката окупација. Под притисок на сè поголемиот број на Македонци борци за создавање на самостојни батаљони составени само од Македонци, ЕЛАС се согласува со создавањето на СНОФ, а во 1946, бивши кадри на СНОФ, ја формираат македонската воено-политичка организација НОФ
2 Распуштање на ЕЛАС
Врз оснона на склучениот договор од Варкиза меѓу грчката влада и ЦК ЕАМ, со наредба од 15 февруари 1945 година, Флавниот штаб на ЕЛАС извршил демобилизација на борците.
Никос Захаријадис

Никос Захаријадис (, - , ) бил генерален секретар на Комунистичката партија на Грција од периодот од 1931 година до 1957 година.
1 Животопис
Во 1913 година се преселил во Солун, а потоа во Никодимија каде што завршил седмокласно основно училиште, а потоа се запишал на одринската гимназија. Во 1919 пристигнал во Цариград и работел како физички работник. Во 1922-1923 работел во Советскиот Сојуз кога и се зачленил во КПСС.
Со размената на населението помеѓу Турција и Грција во 1924 година, семејството на Захаријадис се преселило во Грција. Го посетувал Комунистичкиот универзитет за народите на Источна Европа (КУТВЕ) во Москва, а 1924 се вратил во Грција и раководел со партиски организации во Солун, Пиреја, Волос и Атина. Во 1931 година Комунистичката интернационала го поставила за секретар на ЦК КПГ и многу бргу неа ја претворил во партија од сталинистички тип.
Ја прифатил паролата на Коминтерната за независноста на Македонија и на Тракија, но во 1935 ја напуштил и го прифатил стабот за рамноправност на македонското малцинство во рамките на грчката држава. На Шестиот конгрес на КПГ (декември 1935) е избран за генерален секретар на ЦК КПГ. Во 1936 го затвориле и во 1941 е предаден на Германците кои го интернирале во логорот „''Дахау“''. Во 1945 бил ослободен и на 31 мај 1945 се вратил во Грција и повторно застанал на чело на КПГ. На негов предлог, Вториот пленум на ЦК КПГ (12 февруари 1946) решил да поведе оружена борба против грчката десница. Во август 1948 станал претседател на воениот совет на ДАГ. По поразот на ДАГ емигрирал во источноевропските земји од каде што раководел со КПГ. Во 1955 дошол во судир со новото раководство на КПСС, поради што бил суспендиран од сите функции и интерниран.
Во однос на македонското национално прашање ја претставувал грчката национална ориентација (прагматична струја), т.е. македонското прашање да се стави во служба на за грчките национални интереси и да е сообрзено со т.н. класни интереси на грчкиот пролетеријат.
2 Наводи
Бентамов тутун

Бентамовиот тутун (лат. ''Nicotiana benthamiana'') е растение во блиско сродство со тутунот и вид на родот ''Никотијана'' со потекло од Австралија. Некои сметаат дека Бентамовиот тутун е модел-организам за изведба на растителни истражувања. На пример, листовите се прилично нежни и можат да се повредат во експерименти со цел да се проучува етиленската синтеза. Етилен е растителен хормон кој се лачи, меѓу другите ситуации, по повреди. Со помош на гасна хроматографија количеството на излачен етилен може лесно да се измери. Бентамовиот тутун е исто така и одлично целно растение за агроинфилтрација.
Видот е откриен од англискиот ботаничар Џорџ Бентам.
Шумски тутун

Шумскиот тутун (лат. ''Nicotiana sylvestris'') е автохтоно јужноамериканско растение, но понекогаш се одгледува во градини за неговиот груб облик и силно миризливите цветови. Листовите се прости, со тоа што острицата делумно го опкружува стебленцето. Цветовите се цевчести, бели, во големи снопови над лисјето.
Ова растение се смета за едно од родителите на ''Nicotiana tabacum'', база за речиси сето денешно тутунско производство. Обично се комбинира со Селскиот тутун за да се намали јачината.
Долгоцветен тутун

Долгоцветниот тутун (лат. ''Nicotiana longiflora'') , е вид на тутун со потокло од Јужна Америка кој понекогаш се осгледува за цевчестите цветови кои оддаваат многу сладок мирис ноќно време.
Ова растение е важен извор за отпорноста на болести кај огносушениот и бурли тутун. Некои од болестите : црна голеница, цистичен цевчест црв, коренов цевчест црв, и шумски пожар. Отпорноста на долгоцветниот тутун дава речиси имуност на од раса 0 црна голеница, но не и отпорност од раса 1. Една од сортите кои сѐ уште се користат денес е 14 x L8, втората најпопуларна сорта на бурли во САД.
Дрвенест тутун

Дрвенест тутун (лат. ''Nicotiana glauca''), се нарекува и синапово дрво или бразилски дрвест тутун. Листовите стојат на стебленцето со петиоли (многу други видови тутун имаат сесилни листови), и листовите и стеблата не се нити влакнести, нити лепливи како кај ''Nicotiana tabacum''. Расте повисоко од 2 м.
Растението е со потекло од Боливија и Аргентина, но се има натурализирано на југозападот на САД, и таму е обичен коров. Се користи како лековита билка.
1 Наводи
**
Артур Лундквист

Артур Лундквист (|Artur Lundkvist; 3 март 1906 - 11 декември 1991) — шведски писател, поет и литературен критичар, член на Шведската академија од 1968 до неговата смрт дваесет и три години подоцна.
Роден во селска средина, Лундквист уште на десет години го напушта училиштето и останатиот дел од животот се само-образова. Се преселува во Стокхолм каде во 1928 година ја издава својата прва збирка поезија ''Glöd'' („''Жар''“). Во 1936 година се венча со поетесата Марија Вине. Како припадник на виталистичката школа, тој ги идеализира човековите инстикти и страсти во најголем дел од неговите 80 книги, преведени на речиси 30 јазици. Исклучок прават само книгите пишувани во текот на Втората светска војна, кога неговата поезија зазема еден попесимистички став.
Првата книга поезија „Жар“ ја објави во 1928 година. Има објавено над 80 книги поезија, проза, есеи и патописи. Со антологијата „Петмина млади“ во 1930 година го навести модернизмот.
Издава низа поеми, меѓу кои особено се истакнува ''Om natten'' („''Во ноќта''“). Високо се ценат неговите преводи на низа дела од шпански и француски писатели. Голем дел од писателите кои тој ги има преведено подоцна се наградени со Нобелова награда за литература.
Како еден од највидните членови на Шведската Академија, во 1983 година Лундквист се противи на доделувањето на ова престижно признание на Вилијам Голдинг, сметајќи дека Нобеловата награда требало да ја добие Клод Симон (Симон ќе стане нобеловец три години подоцна).
Во 1958 г. ја добил Лениновата награда за мир.
Во 1977 г., го добива ''Златниот венец'' на Струшките вечери на поезијата.
Оптичко препознавање на знаци

Оптичко препознавање на знаци или ОПЗ (|optical character recognition, ''OCR'') — технологија за механичко или електронско претворање на материјални слики (фотографии, печатен текст, ракописен текст) во текстуален податок којшто може да се уредува на сметач. Сликите обично се вчитуваат преку отсликувач, но и каква било друга слика којашто содржи текст, може да биде преведена во текстуална податотека.
1 Програми за ОПЗ
За претворање на една слика во текст со можност за негово уредување, потребен е соодветен софтвер.
* ABBYY FineReader OCR
* GOCR
** IPStudio
* Microsoft Office Document Imaging
* NovoDynamics
* Ocrad
* Ocropus
* OmniPage
* Readiris
* SmartScore
* Tesseract
* TopSoft
Константин Кирков

Константин Кирков (познат и како Костадин Кирков; 1882 - 1 мај 1903 (18 април 1903 стар стил) — македонски револуционер - анархист, член на тајниот терористички кружок Гемиџии кој ги извел познатите Солунски атентати кон крајот на април 1903 година во Солун.
1 Животопис
Роден е во Велес во видно македонско трговско семејство. Го сметале за инкарнација на „возвишен идеализам“, за голем индивидуалист и фанатичен приврзаник на анархизмот. Надворешно важел за младич со префинет изглед.
На 28 април 1903 година (нов стил) Кирков прво ги минира цевките низ кои поминува вода и гас кај т.н. серска железничка станица во Солун, а потоа фрла една бомба помеѓу луѓето пред „Гранд Хотел“.
На 1 мај загинал при обидот да ја крене во воздух телеграфската станица во текот на Солунските атентати, а тоа воедно бил и последен атентат.
Кирков бил вљубен во убавата внука на сопственикот на тогашната ''Отоман банк'', Алис.
Зелена салата

Зелена салата или марула — умерено едногодишно или двегодишно растение кое најчесто се расте како лиснат зеленчук. Во некои земји, како Македонија, се јаде ладна и свежа, во салати, сендвичи, и други јадења, додека во некои, како да речеме Кина, зелената салата се јаде зготвена, и дршката има подеднаква важност како листот.
Зелената салата првично има стебленце (розетен раст), но кога процветува, стеблото се продолжува и разгранува, па дава многу цветни глави кои личат на оние кај глуварчето, само помали. Ова се нарекува прецветување. За да биде јадлива, зелената салата се бере пред да прецвета. Растението е храна за ларви на некои Пеперутки.
1 Сорти
Постојат шест општопризнаени сортни групи на зелена салата (марула), тука подредени по главообразба и стуктурата на листовите. Во рамките на секоја од овие сортни групи постојат стотици сорти на марули избрани по боја и облик на листот, како и по способност да стои подолго:
* Путер салата, има лабави глави; има путереста текстура. Овие се најпопуларни во Македонија и Европа.
* Кинеска салата обично имаат долги, сабјести, главонеобразни листови, со горчлив и робустен вкус за разлика од западните видови, соодветен за потпржени и динстани јадења. Кинеските сорти на марула се делат на дршкоупотребни и листоупотребни видови како ''јоумајцај'' (油麦菜) или ''шенгцај'' (生菜).
* Кочанеста салата, има цврсти, густи глави како кај зелката. Овие се најслаби по вкус и се користат повеќе заради крцкавата текстура отколку заради вкусот.
* Бескочанеста салата, со нежни, меки и слаби по вкус лисја. Тука спаѓаат назабените и црвенкастите марули.
* Римска салата, наречена и Кос, е главообразен тип со продолжени листови.
* Батависка салата, обликуват умерено густи глави со крцкава текстура; ова е среден тип помеѓу кочанестите и бескочанестите марули.
Некои марули (како кочанестата) се особено одгледани на начин на кој им се отфрлила горчината од листовите. Овие имаат голем процент на вода и мала хранливост. Погорките и попигментираните марули содржат антиоксиданси.
2 Занимливости
* Лактукариум (или „Марулен опиум“) е блага опијатна супстанција која се содржи во сите видови зелени салати. Затоа старите егпијани и римјани јаделе марула ако сакале поубаво да заспијат.* Најголемата зелена салата тежела 11 kg, и била од сортата Салад Боул, израсната од Колин Боукок од Виластон, Англија, во 1974.
* Во САД, 95% од сета зелена салата расте во Калифорнија и Аризона.
* Језидите не јадат зелена салата.
3 Историја
Марулата какошто ја знаеме денес започнала како коров по средоземјето. Се служи како храна повеќе од 4500 години, и се јавува низ историјата како на слики во египетски гробници, и во разликувањето на разните видови марула во делата на старогрчките научници. Кристофер Колумбо ја донел марулата во Америка, а со тоа подоцна истата почнала да се одгледува и во САД.
ЈК

ЈК е историска бразилска мини серија, која е снимана во текот на 2006 година. Серијата го следи животот за еден од најпознатите бразилски политичар Јусцелин Кубитшчек. Дејството е сместено во 50те и 60те.
1 Синопсис
ЈК е мини серија за двете фази од животот за Јусцелин Кубитшчек, од неговото детство па сè до смртта. Серијата се раскажува за случки кои го означиле неговиот живот, смртта на неговиот татко Јоао Цезар Оливеира, кој умрел додека Јусцелин бил делте. Потоа, приказната се преселува во времето кога тој бил момче, и ни го покажува неговото заинтересување за медицината, исто така и неговата љубовна состојба, бракот со младата аристократка. Освен тоа, Јусцелин се заплеткува и во политичкиот живот на Бело Хоризонте. Потоа доаѓаме до периодот кога Сара, сопругата на Јусцелин, не се сложува со тоа нејзиниот сопруг да се занимава со политика, како што се занимавал и нејзиниот татко. Оваа тензија доведува до конфликт кој полека се губи во првата фаза на серијата.
Во другата фаза на серијата, фамилијата Кубитшчек веќе се навикнала на друштвениот живот на Јусцелин, и приказната се фокусира на неговото политичко определување, и реформите кои ги спроведил во текот на своето владеење како претседател на Бразил од 1956 – 1961 година.
2 Улоги
Глумци Ликови
Хосе Вилкер, Јусцелин Кубитшчек
Летиција Сабатела, Мариса
Алесандра Негрини, Џеда
Марилија Габриела, Елен дос Сантос
Заговор (ТВ серија)

Заговор е телеивизиска серија реализирана од продукциската куќа АБА. Серијата е составена од 12 епизоди од по 50 минути и е сместена во групата на криминалистички трилери. Пркизната во серијата се одвива во Хрватска, БиХ и Србија. Снимањето на серијата траело 4 месици, а започнала со емитување во март 2006 година.
1 Синопсис
Приказната е сместена во сегашното време во Хрватска и регионот, во моментот кога Хрватска е на прагот за влез во Европската Унија, одредена групација во држава (меѓу кои има и високо позиционирани луѓе) како и преземање на власта. Заплетот и расплетот на приказната паралелно се одвиваат во неколку нивоа. На политичко ниво ги пратиме разните политички игри, борбата за освојување и одржување на власта, додека истовремено се одвива обавестена војна на теренот, со крвав расплет. Паралелно, ги следиме животите и на главните личности, особено комплексната љубовна приказна помеѓу двајца главни глумци.
2 Улоги
Глумци Ликови
Роберт Курбаша, Томислав Војковиќ
Јелена Велјача, Дијана Супило
Зијад Грачиќ, Иван Брнас
Ксенија Пајиќ, Министерка за надворешни работо
Петар Ќиритовиќ, Борис Мариќ
Бане Томашевиќ, Игор Трифуновиќ
3 Заговор на Балканот
Македонија: Канал 5 Телевизија Хрватска: РТЛ Телевизија Србија: Пинк Телевизија
Зајакнато вино

Зајакнато вино — вино со додаден алкохол, чиј најчест додаток е вињак.
Првичната причина за зајакнување била конзервирање на виното, бидејќи повеќе алкохол и слаткост го зачувуваат (кога ќе се додаде уште шеќер пред завршување на ферментацијата, ова го убива квасецот и остава преостанат шеќер). Иако постојат и други методи на конзервација, овој процес продолжува да живее до ден денес, и потрошувачите имаат развиено вкус за вака обработените вина.
Чести видови на зајакнато вино се:
* Шери
* Порто
* Марсала
* Мадера
* Мушкат од Боме-де-Венис и други „природни меки вина“
Зајакнатите вина се разликуваат од жестоки пијалаци направени од вино. Додека обете имаат поголем процент на алкохол, жестоките пијалаци се добиваат со дестилација, додека на зајакнатите вина им се додаваат жестоки пијалаци. Затоа зајакнатите вина имаат процент на алкохол помеѓу оној на виното и оној на жестоките пијалаци.
1 Зајакнување
За време на ферментацијата, квасните клетки во ширата и понатаму претвораат шеќер во алкохол сѐ додека растворот не добие јачина од 16-18% - зависно од толеранцијата на тој исцедок квасец. Кај некои исцедоци алкохолната толеранција е уште пониска. Сега добиениот алкохол станува токсичен за квасните клетки и ги прави импотентни и повеќе не можат да се размножуваат и тие умираат. Кај највеќето вина, ако ферментацијата се остави до крај, добиеното вино се смета за суво. Меѓутоа кај некои стилови на вино, како доцнобербеното и ботритизираното вино, природно високата содржина на шеќер му пречи на квасецот, па така ферментацијата запира пред виното да стане суво.
При додавање на високоалкохолен лозов пијалак како бренди (обично 40-60%) кон ширата која ферментира, ова предвремено ја сопира ферментацијата и оставајќи извесна количина преостанат шеќер. Што порано низ процесот на ферментација ова ќе се случи, толку послатко ќе биде добиеното вино. За посуви стилови на вино како шери, зајакнувањето се додава по или кон крајот на ферментацијата. Слаткоста на виното може да се зголеми и подоцна со додавање на неферментирана шира или додатен лозов жесток пијалак.
Додека додавањето на лозови жестоки пијалаци е најчест начин за зајакнување на вино, дестилираниот пијалак може да биде добиен од разни извори како шеќерна трска, шеќерна репка, па дури и нафта. Кој вид на жесток пијалак е дозволен за зајакнување зависи од регионалните закони. Потеклото на жестокиот пијалак како и методот по кој е дестилиран има свој ефект врз вкусот на добиеното вино.
Сачидананд Хирананд Ватсјајн - Ајгеј

Сачинанд Хирананд Ватсјајн (सच्‍चिदानन्‍द हीरानन्‍द वात्‍स्‍यायन) ( - ), познат под псевдонимот Ајнеј (или Ајгеј) бил индиски поет, пионер на модерните трендови не само во поезијата на хинду јазикот, туку и во областа на белетристиката, критиката и журнализмот. Тој е еден од највидните експоненти на ''Nayi kavita'' (''Новата Поезија'') на хинду и го уредувал ''Tar Saptaks''. Ајгеј исто така преведувал низа од своите дела, како и дел од творештвото на другите индиски автори на англиски.
Ајгеј патувал постојано низ Индија и во странство. Меѓу 1961 и 1964 година бил гостин-професор на Калифорнискиот Универзитет во Беркли. Во 1965 година се вратил во Индија и станал уредник на тамошното списание ''Dinmaan''. Останал во својата земја до 1968 година, кога и заминал на патување низ Европа. Следната година се вратил во Беркли каде останал до јуни 1970 година. Во текот на 1976 година, осум месеци предавал на Хајделбершкиот универзитет.
1 Награди и признанија
*''Сахитја Академска награда''*''Нанпит награда'' во 1978 година (за антологијата ''Kitni Naavon mein kitni baar'')
*''Харатхарати награда''*''Златниот венец'' на Струшките вечери на поезијата
2 Значење и влијание
Песната „Лов“ на македонскиот поет Анте Поповски е посветена на Арјеј.
Неонацизам

Неонацизам е идеологија развиена по Втората светска војна, како движење што се стреми кон обновување на нацизмот или некоја негова варијанта. Буквално значи „нов нацизам“.
Различни неонацистички групи имаат различни начела, но најчесто се подразбира верност и лојалност кон Адолф Хитлер, односно на неговите размислувања и ставови, на антисемитизмот, расизмот, национализмот, расна доминација (на белата раса), милитаризам и омраза спрема хомосексуалците. Неонацистите често ги користат обележјата на Нацистичка Германија, како свастиката, Зиг („S“ како на СС - ) и црвено-црно-белите знамиња. Некои групи или поединци, кои ја поддржуваат оваа идеологија, се изјаснуваат како нацисти или неонацисти, но други ги избегнуваат таквите називи за да избегнат општественa стигматизација и разни предрасуди, па дури и законско гонење. Некои европски земји имаат закони што забрануваат пројавување на пронацистички, расистички или антисемитистички погледи. Така, не постои некоја поголема политичка партија што се опишува себеси како неонацистичка во тие држави. Неонацистичките дејности се глобален феномен со организирано претставништво во многу земји, како и меѓународни мрежи. Застапен е дури и во Израел. Меѓу поединците кои се обиделе да го оживеат нацизмот се и Колин Џордан, Џорџ Линколн Роквел, Савитри Деви, Франсис Паркер Јоки, Вилијам Пирс, Еди Морисон и Дејви Мијат.
Мад Марија (Мини серија)

Мад Марија е романтична историска бразилска мини серија. Серијата е снимена во Бразил, во текот на 2005 година, со 35 епизоди. Серијата е сместена во 1912 год. Во главната улога се појавува познатата глумица Ана Паула Аросио.
1 Синопсис
Во срцето на амазонската џунгла конструирана е железница “Madeira Mamore”, чиј сопственик е американскиот стопанственик Персивал Фаргуар, Железницата помага во политичките интереси и државните авторитети, како и на странците, но се на трошок на вработените. Бразилскиот гувернер инвестирал во железницата како би и се одужил на Боливија поради губењето на територијата Акра. Железницата би требала да надмине 19 “cachoerias” во Рио Мадејра, кои настанувале потешкотии во прилика на трговската гума од Боливија до Атлантскиот Океан преку Амазон. Но, иако е направен, гумата почнала да пропаѓа. Фаргуар намерува да го тргне министерот Хувенал де Кастро, личен пријател тогашен претседател на Републиката, Хермес де Фонсека, така што дознава за романсата на Кастро и младата Луис, и гледа одлична прилика да ја искористи таа тајна.
2 Улоги
Глумци Ликови
Фабио Асункао, Д-р Ричард Финеган
Ана Паула Аросио, Консуело
Антонио Фагундес, Министер Х. Де Кастро
Присцила Фантин, Луиса
Хука де Оливеира, Колиер
Тони Рамос, Персивал Фаргуар
Касиа Кис, Амалија
Џејсон Ли

Џејсон Мајкл Ли (|Jason Lee) (роден на 25 април 1970) е американски глумец и професионален скејтер. Роден е во Оринџ, Калифорнија, а израснал во блиското гратче Хантингтон Бич. Го посетувал средното училиште Оушн Вју (Ocean View), но не матурирал.
Ханс Магнус Енценсбергер

Ханс Магнус Енцебергер (роден на ( година во Кауфбојрен) е германски писател, поет, преведувач и уредник. Има пишувано и под псевдонимот Андреас Талмаер. Живее во Минхен.
1 Животопис
Енцесбергер учи литература и филозофија на универзитите во Ерланген, Фрајбург и Хамбург, како и на Сорбона во Париз, каде и докторира во 1955 година на тема ''Поезијат на Клеменс Брентано''. До 1957 година, работи како радио-уредник во Штутгарт. Учествува на неколку собири на ''Групата 47''. Еден период минува во Кастрова Куба. Меѓу 1965 и 1975 година го уредува списанието ''Kursbuch'' ("''Распоред''"). Од 1985 уредник е на престижната едиција книги ''Die Andere Bibliothek'' ("''Другата библиотека''"), кои се издаваат во Франкфурт и кои досега вклучуваат повеќе од 250 наслови. Енцесбергер е основач на месечникот ''TransAtlantik''. Неговото творештво е преведено на повеќе од 40 јазици.
Помладиот брат на Магнус, Кристијан, е исто така писател.
2 Творештво
Во најголем дел од неговите песни, Енцесбергер користи саркастичен и ироничен тон. На пример, песната "''Блуз за средната класа''" содржи опис на неколку банални одлики на средната класа, а фразата "''не можеме да се пожалиме''" се повторува повеќепати, пред да заврши со прашањето "''што чекаме?''". Многу од неговите песни се инспирирани од класните односи и граѓанскиот немир. Иако е првобитно поет и есеист, често има кратки излети во светот на театарот, филмот, операта, радио драмата, репортажата, преведувањето, а автор е и на неколку романи и книги за деца. Австралијанскиот писател Родерик Гејтс го опишува Енцесбергер, покрај Рудолф Бардо, "како еден од ретките лево-ориентирани Германци што успеале да го предвидат падот на комунизмот и распадот на СССР."(''Судења од минатото'', ''Глобално ехо''.)
3 Награди и признанија
* 1963 - ''Georg-Büchner-Preis'' (''Награда Георг Бихнер'')
* 1980 - ''Златен венец'' на Струшките вечери на поезијата
* 1985 - ''Heinrich-Böll-Preis'' (''Награда Хајнрих Бел'')
* 1993 - ''Erich-Maria-Remarque-Friedenspreis'' (''Награда на мирот Ерих Марија Ремарк'')
* 1998 - ''Heinrich-Heine-Preis'' (''Награда Хајнрих Хајне'')
* 2002 - ''Premios Príncipe d'Asturies'' (''Награда на Принцот од Астурија за комуникации и хуманост'')
* 2006 - ''Premio d’Annunzio für sein Gesamtwerk'' (''Награда Данунцио за севкупен опус'')
4 Значајни дела
*''Verteidigung der Wölfe'' („''Во одбрана на волкот''“, песни, 1957)
*''Politik und Verbrechen'' („''Политика и криминал''“, есеи, 1964)
*''Das Verhör von Habana'' („''Испрашување од Хавана''“, проза, 1970)
*''Gespräche mit Marx und Engels'' („''Разговори со Маркс и Енгелс''“, есеи), 1970)
*''Der Untergang der Titanic'' („''Пропаста на Титаник''“, епска поема, 1978)
*''Zukunftsmusik'' („''Музиката на Иднината''“, раскази, 1991)
*''Die Tochter der Luft'' („''Ќерката на Воздухот''“, драма, 1992)
*''Wo warst du, Robert?'' („''Каде беше Роберт?''“, роман, 1998)
*''Der Zahlenteufel'', („''Ѓаволовиот број''“, роман, 1999)
*''Gedichte 1950-2005'', („''Раскази 1950-2005''“, 2006)
Јанис Рицос

Јанис Рицос (|Γιάννης Ρίτσος; - ) — грчки поет и лауреат на Струшките вечери на поезијата во 1985 година.
1 Животопис
Јанис Рицос е роден во Моненмвазија, на југот на Пелопонез, а рано останал без родители. Според некои кажувања, уште во седмата година од животот започнал да пишува стихови. Исто така, покажувал голема склоност кон сликарството и кон театарот. За време на Граѓанската војна во Грција, во 1948 година, Рицос бил заробен и затворен на островот Лемнос, а следната година бил преместен на островот Макронисос. Таму бил во заробеништво со композиторот Микис Теодоракис, кој компонирал музика на стиховите на Рицос. Во периодот 1948-1952, Рицос бил повеќепати затворан во разни логори.
Подоцна, за време на владеењето на воената хунта, Рицос повторно бил апсен и затворан, а во 1970 година бил ставен во домашен притвор на островот Самос. Рицос бил пријател со Пикасо, а кога Пабло Неруда го поканил да гостува на меѓународниот поетски фестивал во Лондон, диктаторскиот режим му забранил да патува во странство.
2 Творештво
Рицос се смета за еден од четворицата најголеми грчки поети на XX век, заедно со Костис Паламас и нобеловците Јоргос Сеферис и Одисејас Елитис. Францускиот поет Луј Арагон еднаш има речено дека Рицос е „најголемиот поет на нашата епоха“, додека нобеловецот Франсоа Моријак рекол дека „делото на Рицос му чини чест на целото човештво“. Рицос бил деветпати предложуван за Нобелова награда за литература, но никогаш не ја добил. Сепак, кога ја добил Лениновата награда за мир (позната и како ''Сталинова награда за мир'' пред 1956 година), Рицос изјавил: „оваа награда ми е поважна отколку Нобеловата“.
Во 1985 година, Рицос го добил „Златниот венец“ на Струшките вечери на поезијата при што присуствувал на фестивалот и лично ја примил наградата. По тој повод била издадена книга со избор од неговата поезија на грчки јазик, со напореден превод на македонски јазик. Предговор на книгата, под наслов „Пред делото на Јанис Рицос“, напишал Гане Тодоровски, кој заедно со Паскал Гилевски бил приредувач на песните.
Рицос создал грандиозно дело (80 издадени поетски книги со над 100.000 стихови). Меѓу поважните дела од неговиот опус се издвојуваат:*''Трактор'' (1934),
*''Пирамиди'' (1935),
*''Епитаф'' (1936),
*''Будење'' (1941–1953).
Исто така, позната е неговата драма „Атина под оружје“.
Најмногу, Рицос пишувал песни во политички контекст, „служејќи му на комунизмот со својата уметност“ како што го опишуваат неговото творештво современите филолози. Оттука, долго време, неговата поезија била забранета во Грција, поради нејзината левоориентирана содржина. Сепак, дури и во песните со политичка и социјална тематика, Рицос ги одбегнува реториката и екскламативноста и неговата поезија изобилува со суптилни преливи и лирски пасажи. Исто така, во голем дел од неговото творештво доминираат песните со чиста лирско-интимна содржина во кои преовладуваат темите поврзани со домот и светлината. Една од неговите песни што ги одбегнува социјалните теми е позната ''Месечева соната'':
:''Знам дека сите патуваме да љубиме сами,'':''сами кон верата и смртта.'':''Знам. Пробав. Не помага.'':''Дозволи ми да дојдам со тебе.''
Густав Темпл

Густав Темпл (англ. ''Gustav Temple'') — уредник на британското списание ''The Chap'' и соавтор (со Вик Дарквуд) на делата „Чепов манифест“ (''The Chap Manifesto''), „Чепов алманах“ (''The Chap Almanac''), „Пат околу светот во 80 мартинија“ (''Around the World in 80 Martinis'') и „Најдоброто од The Chap“ (''The Best of The Chap'').
Томас Шапкот

Томас Вилијам Шапкот AO (|Thomas William Shapcott; р. — австралиски поет, романописец, драматург, уредувач, либретист, раскажувач и учител.
1 Животопис
Роден е во Ипсвич, Квинсленд каде и учи заедно со својот брат-близнак, роден еден ден пред него. Интересно е тоа што иако Томас е леворак, неговиот брат е деснак.
Првиот уметнички импулс во него е музичкиот - сака да стане композитор. Уште пред да наполни 19 години, веќе има искомпонирано неколку дела, но се откажува од музиката кога ќе открие дека еден негов жичен квартет, потсвесно плагијаризирал едно дело на Ернест Блох . Потоа работи како даночен службеник, позиција на која ќе остане во следните 27 години.
Директор е на Одборот за Литература седум години, а извршен директор на ''Националниот Совет за книги'' во периодот од 1992-97. Професор е по творечко пишување на универзитетот во Аделаида.
Има напишано 15 збирки поезија и 6 романи.
Во 1989 година го добива ''Златниот венец'' на Струшките вечери на поезијата, а во 2000 се закитува со највисокото литературно признание во Австралија - ''Наградата на Патрик Вајт''.
2 Избрани дела
2.1 Збирки поезија
*''Time on Fire'' (''„Време на Огнот“'')
*''The Mankind Thing'' (''„Човечкото нешто“'')
*''Shabbytown'' (''„Напуштен град“'')
*''Calendar'' (''„Календар“'')
*''In the Beginning'' (''„На почетокот“'')
*''Chekhov's Mongoose'' (''„Мунгосот на Чехов“''; преведена и како ''„Гуската на Чехов“'')
*''Spirit Wrestlers'' (''„Борачи на духот“'')
2.2 Романи
*''White Stag of Exile'' (''„Белиот мажјак на егзилот“'')
*''Mona's Gift'' (''„Подарокот на Мона“'')
Беле

Беле (француски: ''Belley'', арпитански: ''Bèlê'') — општина во департманот Ен, Франција. Бил и главен град на регионот Биже.
1 Историја
Беле е родно место на славниот епикур Жан Антелм Брија-Саварен.
2 Црковна историја
Беле бил седиште на Епископот на Беле и тука се наоѓа епископската катедрала.
3 Стопанство
Гратчето е славно по своето сирење, ''la Tome de Belley,'' познат ко и како Шевре или пак „Le pave d'Affinois“. Има и фабрика за возила на Volvo.
Конотација

Конотација — израз што најчесто се употребува во уметничко-литературниот стил. Претставува израз што развива нови асоцијации кај читателот. Конотација е всушност секој двосмислен израз.
Пример:
* „''Каква лисица си ти''!“
Зборот „лисица“ претставува конотација, зашто има друго (конотациско) значење освен основното.
Денотација пак претставува спротивното (еднозначни изрази).
Грб

Грб — специјална фигура, симболичко обликување, белег или амблем. Тоа е наследен, непроменет, постојан знак, составен според правилата на хералдиката, којшто служи за разликување на одделно лице, род, општество, институција, град, област, народ, држава, корпорација, стопанска или црковна организација.
Државниот грб првпат се појавува со формирањето на првите апсолутистички и централизирани феудални држави. Подоцна грбот како државен симбол, го примиле и капиталистичките и социјалистичките држави.
1 Поврзано
* хералдика
* државен грб
* блазонирање
* грбоносец
* Грб на Република Македонија
Мизија (град)

:''За римската покраина, видете Мизија.''
Мизија (|Мизия) е гратче во северозападниот дел на Бугарија, сместено на реката Ск’т. Мизија е административен цантар на истоимената општина и се наоѓа во Врачанската Област. Во 1970 година, тогашното село Буќовци (бугарски: ''Букьовци'') се здобило со статус на град со ново име - Мизија. Градоначалник на гратчето е Валја Берчева. Според пописот од 2022 година, во Мизиja живеат 2.728 луѓе.
The Chap

''The Chap'' (транскр. ''Д Чеп'') е име на британско тримесечно списание и сродни книги чиј уредник е Густав Темпл, кој предлага враќање на отмениот начин на живот, со твид, пушење на луле, опиум, брог-чевли и добро испеглани панталони. Во списанието се појавуваат истакнати „чеповци“ како Џон Купер Кларк, Лезли Филипс, Марк Кетис и Мис Мартиндејл. Во него се даваат напатствија за нега на мустаќи од Мајкл „Етерс“ Етри и кројачки совети од Дејвид Саксби.
„Чепистите“ предлагаат револуција заснована не на насилство или бомбардирање, туку на навистина фино облекување и однесување. Тие ја сплотуваат декаденцијата со активизамот и досега имаат организирано протести против современите уметнички инсталации и вулгарни копрорации како Геп, Старбакс и Најки. Може и да се рече дека, додека чепизмот е секако искрен во ценењето на британската култура и нејзината љубов кон традицијата, тој е сепак влече цврсти корени од ситуационистичкиот огранок на анархизмот со повеќе од повремени елементи на дадаизам.
Иако понекогаш погрешно се смета за памфлет кој ги рефлектира деснистичките ставови на старите Итонци, ''The Chap'' е дефинитивно сатирична операција, чија приврзаност кон поаспурдните ексцентричности на британската аристократија во опаѓање понекогаш ги збунува неговите противници. Токму апсурдизмот е главната водечка сила, што може да се забележи од нивниот избор на плетки од 1950-тите за корици, заедно со субверзните графики од Масонеријата и советската пропаганда. ''The Chap'' за првпат излегол во 1999 како противотров на момчешките списанија, но и денеска тој не помалку отскокнува меѓу огромната збрка нисковредни неделни списанија. Но сепак пораката на ова списание излегува на виделина - за ова сведочи фактот дека уште од 1960-тите години толкав број на членови на поп групи не носеле трегери, вратоврски и трилбија како денес.
Пиратска душа

Пиратска душа е аргентинска теленовела. Серијата е приказна за пиратите, љубовта и животот на тинејџерите. Како главни улоги се појавуваат кај нас познатите Луисана Лопилато и Бенхамин Рохас, кои се прославија со улогите на Миа и Пабло во Млади Бунтовници.
1 Синопсис
Ова е приказна за пријателството, за тоа кое никогаш не смее да се предаде, за авантурата и правдата, за слободата и врските. А најмногу ова е приказна за љубовта. Ова е приказна за тројца пријатели, кои после смртта на нивните родители ја следат нивната традиција и повторно го основаат братството “Лигата на мечевите”. Договарајќи се да ги исчистат сеќавањата на своите родители, кои се убиени и да пронајдат скапоцен камен , ама и да ги казнат убијците на своите родители. Нивните родители кои исто така припаѓале на “Лигата на мечевите”, старото братство кои со една цел за да го спасат светот, биле убиени од Џино Риганти. Нашите праведниви се: Беницио, Круз, волшебник и крадец и коцкарот Иван . Единствената која не дели тајни е Клара, ќерка на Карлота и пријателка на Алегра. Приказната започнува кога, неколку години после смртта на нивните родители, тројцата млади примаат писмо кои ги известува дека треба да следаат траги за да дојдат до Алма, која е единствениот спас за да се избегне Трета Светска Војна. Но тоа и не е толку лесно за да се направи: баш како и оваа Лига, постои упте една противничка, “Свештениците на крстот”, која е формирана од тријади и еден маестро, кој е одбран и поседува моќ. Тој ја симулура борбата со Џино, таткото на Алегра, кој исто така е дел од Крстот, да им се приближи на момчињата и да спречи да дојдат до Алма. После неколку месеци тешка работа, момчињата го набавуваат каменот (смарагд), кој всушност не е Алма, но ќе им послужи да дојдат до Алма. Но на тоа, на патот ќе морат да почекат многу изненадувања, опасности и авантура. На тој пат ќе откријат дека не е се како што се чини и дека ќе им треба многу храброст да го одбранат она што се и она што го бранат и нивните родители. Ќе морат да преживеат многу замки и напади за да го остварат она што го започнале, а тоа е да го исчистат сеќавањето на нивните родители и нивните непријатели. Серијата може да се каже дека е поделена на две етапи , а првата завршува со смртта на Беницио , кој е убиен од страна на Џино. На почетокот на втората етапа , на Лигата и се приклучува братот на Беницио , Андрес (Пампа).
2 Улоги
Глумци Ликови
Луисана Лопилато, Алегра
Бенхамин Рохас, Круз Наваро
Мариано Мартинес, Беницио Демарко
Изабел Маседо, Клара
Фабијан Мацеи, Иван Ферер
Елса Пиниља, Мерилин
Николас Васкес, Андрес
Денотација

Денотација — израз што најчесто се употребува во разговорниот стил. Го има и во научниот, административниот и публицистичкиот стил. Претставува израз што не развива нови асоцијации кај читателот, односно израз со единствено значење.
Пример.
* „''Во зоолошката се родија нови лисици''.“
Зборот ''лисици'' во овој случај претставува денотација, зашто има само едно значење - шумското животно лисица.
Конотација пак претставува спротивното (двозначни изрази).
Петар Дрвингов

Петар Георгиев Дрвингов — бугарски офицер од македонска народност, полковник во бугарската армија и историчар роден во Кукуш, денес во егејскиот дел на Македонија.
1 Биографија
Го завршил своето образование во Солунската бугарска машка гимназија „Св. Кирил и Методиј“ и потоа во Военото училиште во Софија. Учесник е во Горноџумајското востание на ВМОК во 1902 година и во Илинденското востание на ВМОРО во 1903 година. За време на Балканските војни бил начелник на штабот на Македонско-одринскиот доброволен корпус. Во Првата светска воjна е началник на Штабот на Единаесетта пешадиска македонска дивизија од 1915, од мај 1916 година е командир на Први пешадиски македонски полк, а од мај 1917 година e началник на Штабот на Моравската воено-инспекционна област. По воjните како историчар пишува претежно истражувања на воената историjа и националната психологиjа како тие за Македонско-одринскиот доброволен корпус, нападот на Одрин во 1913 година, Единаесетта пешадиска македонска дивизија и моралниот лик на бугарскиот воjник.
2 Ордени
* Орден „За храброст“
* Орден „Св. Александар“
* Орден „За заслуга“
Теленовела

Теленовела е играна телевизиска серија којашто по содржината и форматот одговара на сапуница, но од неа се разликува по тоа што бројот на епизодите однапред е ограничен, а претставува одреден хибрид помеѓу сапуница, драмска серија и минисерија.
Форматот теленовела настанал во Латинска Америка во 1950те, и од почеток исклучиво бил за државите од тоа подрачје. Од 1980те, сериите постепено почнале да освојуваат и други телевизиски пазари, а со времето и да инсипираат серии на тие пазари.
Првата теленовела прикажана во подрачјето на бившата Југославија била бразилската „Робинката Исаура“ (Escrava Isaura) кон крајот на 1980те.
Од средината на 2000 година, теленовели почнаа да се произведуваат и на Балканот.
1 Продуцентски куќи
* Мексико: Телевиса, ТВ Ацтека, Аргос Продукција
* Бразил: Глобо, Рекорд, СБТ
* Колумбија: РТИ Колумбија
* САД: Телемундо
* Хрватска: АВА Продукција
* Венецуела: Корал, Веневисион
* Аргентина: Телефе, Полка
2 Типови на теленовели
*''Романтични / традиционални теленовели''. Претставуваат највообиичаен тип на теленовели. Најчесто се зборува за сиромашна девојка која се заљубува во богато момче, но нивната љубов е забранета, бидејќи неговата фамилија е препреката.
*''Историски теленовели''. Приказната е сместена во периодот пред 20век. Значи, во прашање е колонијалниот период, периодот на независноста, доцниот 19век или Револуција.
*''Тинејџерски / мјузикл теленовели''. Ликовите во овие теленовели се тинејџери. Најчесто се во прашање хумористични серии кои се доживуваат со проблеми на дрога, секс и др. теми актуелни за тинејџерите.