procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Евица Георгиевска

Евица Георгиевска-Кипра (1921 во Волково Хрватска — 1943 во Куманово) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Таа била тутунска работничка. Пред војната му припаѓала на напредното работничко движење, а во 1941 година била примена за член на КПЈ. Во октомври 1941 година била
борец во Првиот кумановски партизански одред. Во судирот на Одредот со бугарската полиција и војска кај селото Белановце, била ранета и уапсена. На 15 октомври 1941 година, затворените борци на Карадачкиот одред се изведени пред бугарскиот Воен суд во Куманово, кој ги осуди на смрт со бесење, а со право на жалба, Евица Георгиевска-Кипра, Благој Думановски-Пецкалија, Бојан Милковски, Коста Јовчевски и Славко Георгиевски, додека Перо Менков и Алириза Јусуфи, како малолетни, биле осудени на 15 години строг затвор. Со залагање на граѓаните на Куманово, на 30 јануари 1942 година, смртната казна на осудените на смрт им е заменета со доживотна робија. Со капитулацијата на Бугарија и донела ослободување и можност да се вклучи во изградбата на социјалистичката татковина.
Карбонил диазид

Карбонил диазид — хемиско соединение со хемиска формула . Во однос на неговата структура, може да се опише како две азидни групи ковалентно врзани за карбонилната група со единечни врски. Може да се подготви по пат на реакција помеѓу трифосген и тетра-n-бутиламониум азид, во раствор на диметил или диетил.
Првата синтеза на карбонил диазид била пријавена во 1894 година, и оттогаш имало повеќе дополнителни начини на синтеза.
Цинк азид

Цинк азид — неорганско соединение составено од цинкови катјони и азидни анјони ( ). Тоа е бела, експлозивна цврстина (цврста материја) која може да се подготви со протонолиза на диетилцинк со азотоводородна киселина::
1 Својства
Цинк азидот е координативен полимер кој се кристализира во три полиморфи, од кои сите се одликуваат со тетраедарски цинкови центри и премостувачки азидни лиганди. α- кристализира во моноклинска просторна група и е стабилен, додека другите два полиморфи се метастабилни. ''P''2<sub>1</sub>/''n''. β- е тригонална, просторна група ''P''3<sub>2</sub>21, а γ- е моноклинска, просторна група ''C''2.
Лесно се хидролизира, а обидите да се подготви во воден раствор резултирале со таложење на основни азиди (''x'' = 0,9-1,0). Утврдено е дека и α- и β-обликот се многу чувствителни на триење и удари, силно експлодирајќи во сини блесоци, но може да се натера да се разложува полека со нежно загревање, при што испушта азотен гас. Во запечатена стаклена цевка со инертна атмосфера, се добива цинк нитрид, .
Бери (ТВ серија)

''Бери'' е американска црна комедија крими-драма создадена од Алек Берг и Бил Хејдер, која била премиерно објавена на HBO на 25 март 2018 година, а завршила на 28 мај 2023 година, по четири сезони и 32 епизоди. Хејдер го глуми Бери Беркман, поранешен американски маринец од Кливленд кој работи како платен убиец; откако пристигнува во Лос Анџелес за да убие некој, тој се наоѓа себеси како се придружува на клас за глумци каде предава Џин Кузино (Хенри Винклер), и каде Бери ја запознава аспиративната глумица Сали Рид (Сара Голдберг). Тој почнува да го преиспитува својот животен пат додека се справува со своите криминални соработници како Монро Фучес (Стивен Рут) и НоХо Хенк (Ентони Кариган).
1 Премиса
''Бери'' го следи Бери Беркман, американски маринец и авганистански ветеран од Кливленд, кој работи како платен убиец и се бори со осаменоста, депресијата и чувството на вина предизвикани од неговиот начин на живот, како и неговите постапки за време на неговата служба. Тој патува во Лос Анџелес за да убие една личност, а ја наоѓа неговата цел во животот кога се придружува на клас по глума. Откако ќе се приклучи на класот и направи планови да стане актер, користејќи ја својата новооткриена страст како начин за справување со својата анксиозност, тој се бори да се дистанцира од стариот живот и да го задржи своето минато во тајност од новите пријатели и колеги.
2 Прием
Сите четири сезони на ''Бери'' добиле признанија од критичарите. На веб-страницата за агрегација на прегледи Rotten Tomatoes, целата серија има рејтинг од 98%. Во меѓувреме, на Metacritic, кој се базира на пондериран просек, целокупната серија добила оценка од 88 од 100. Некои критичари ја означиле како една од најдобрите телевизиски серии на сите времиња. Во списоците на различни публикации на 100-те најголеми ТВ емисии на сите времиња, таа се наоѓа на бр. 91 во ''Империја'', бр. 53 во ''IGN'', и бр. 52 во ''Ролинг Стоун''.
Рубидиум азид

Рубидиум азид — неорганско соединение чија формула е . Тоа е рубидиумова сол на азотоводородната киселина . Како и повеќето азиди, тој е експлозивен.
1 Подготовка
Рубидиум азидот може да се создаде со реакција помеѓу рубидиум сулфат и бариум азид што резултира со образување на лесно одвоен нерастворлив бариум сулфат:
:
Според најмалку една студија, рубидиум азидот бил произведен со реакција помеѓу бутил нитрит, хидразин монохидрат и рубидиум хидроксид во присуство на етанол:
:
Оваа формула обично се користи за синтеза на калиум азид од калиум хидроксид.
2 Употреба
Рубидиум азидот е испитуван за можна употреба во ќелиите на алкална пареа, кои се користат како компоненти воатомски часовници, атомски магнетометри и атомски жироскопи. Азидите се пожелни почетни материјали бидејќи изложени на УВ светлина се разградуваат на рубидиумов метал и азотен гас. Според една публикација:Помеѓу различните техники што се користат за полнење на микрофабрикувани ќелии на алкална пареа , УВ разложувањето на рубидиум азидот ( ) во метален Rb и азот во обложени ќелии е многу ветувачки пристап за евтина изработка на вафер (меѓупроизвод при изработката на интегрирани кола).
3 Структура
На собна температура, рубидиум азидот ја има истата структура како калиум водород флуорид - искривена структура на цезиум хлорид. На температура од 315 °C и при притисок од 1 atm, рубидиум азидот преминува во нормална структура на цезиум хлорид. ''II/I'' преодната температура на рубидиум азидот е во рамките на 2 °C од неговата точка на топење.
При висок притисок рубидиум азидот има преод на структурата, што се јавува при притисок од околу 4,8 килобари на температура од 0 °C. Преодната граница на преодот ''II/III'' може да се определи со врската <math>P = 4.82 + 0.0240\,t</math>, каде <math>P</math> е притисокот во килобари и <math>t</math> е температурата во степени Целзиусови.
4 Реакции
Кога ќе се загрее или ќе биде сериозно удрен, рубидиум азидот, како и сите азиди, се разложува и притоа ослободува азотен гас:
:
Испуштање на рубидиум азид во азотен гас ќе произведе рубидиум нитрид.
5 Опасности
При 4,1 килобар притисок и околу 460 °C, рубидиум азидот експлозивно ќе се разложи. Во нормални околности, експлодира на 395 °C. Исто така, се разложува при изложување на ултравиолетова светлина.
Рубидиум азидот е многу чувствителен на механички удари, со чувствителност на удар споредлива со онаа на ТНТ.
Како и сите азиди, рубидиум азидот е отровен.
Берилиум азид

Берилиум азид, — неорганско соединение. Тоа е берилиумов аналог на азотоводородна киселина.
1 Синтеза
Берилиум азид е синтетизиран со реакција на берилиум хлорид со чисттриметилсилил азид::
Алтернативно, диметилберилиумот реагира со азотоводородна киселина во сув диетил етер на -116 °C:
:
2 Структура
Инфрацрвените и Рамановите спектри сугерираат дека берилиум азидот се состои од бесконечни низи, со тетраедарски координирани атоми на берилиум(II) ковалентно премостени со едниот крај на азидните единици.
Ханибал (ТВ-серија)

Ханибал (|Hannibal) — американска психолошка хорор-трилер телевизиска серија развиена од Брајан Фулер за NBC. Серијата се заснова на ликовите и елементите кои се појавуваат во романите на Томас Харис, и тоа: ''Црвениот змеј'' (1981), ''Ханибал'' (1999) и ''Ханибал Рајзинг'' (2006); и се фокусира на врската помеѓу специјалниот истражувач во Федералното истражно биро (ФБИ) Вил Греам (Хју Денси) и д-р Ханибал Лектор (Мадс Микелсен), форензички психијатар) кој ќе стане најлукавиот непријател на Греам и, во исто време, единствената личност која може да го разбере.
Серијата се здобила со критичко признание, при што изведбите на главните актери и визуелниот стил на серијата биле издвоени за пофалби. Серијата се здобила и со култно следбеништво и критичарите и публиката ја сметаат за една од најдобрите серии од жанрот ужаси и една од најголемите мрежни ТВ-серии на сите времиња.
1 Премиса
Профилерот во ФБИ, Вил Греам, е регрутиран од Џек Крафорд, шеф на бихејвиоралните науки на ФБИ, за да помогне при истрагата на сериски убиец во Минесота. Со оглед на тоа што истрагата очигледно му тежи на Греам, Крафорд одлучува да го задолжи форензичкиот психијатар д-р Ханибал Лектор да го надгледува. Првично, Лектор - кој е тајно сериски убиец и канибал - работи на манипулирање со ФБИ одвнатре, но врската што Лектор ја гради со Греам почнува да ја загрозува неговата долговечност. Лектор е фасциниран од способноста на Греам да сочувствува со психопатични убијци и се обидува да ги помести границите на кревката разумност на Греам за да го претвори во убиец.
2 Прием
Приемот на првата сезона бил позитивен. На Rotten Tomatoes, првата сезона добила оценка од 82% врз основа на 68 прегледи, со просечна оцена од 7,7/10. Критичкиот консензус на страницата гласи: „''Ханибал'' е серија наменета за интелектуалната публика која претпочита многу крв во своите трилери, со полиран приказ на лудилото“. На Metacritic, првата сезона има оценка 70 од 100 врз основа на 32 критики, што претставува „генерално поволни критики“.
На Metacritic, втората сезона има 88 од 100 врз основа на 14 критики, што претставува „универзално признание“. На Rotten Tomatoes, втората сезона постигна рејтинг од 98% со просечна оцена од 9,3/10 врз основа на 45 прегледи. Консензусот гласи: „Со моќни слики и силна, непредвидлива приказна, втората сезона на ''Ханибал'' продолжува да се надоврзува на ветувањето од првата сезона“. На 10 април 2014 година, ''Ханибал'' беше изгласан за победник на онлајн натпреварот „Најдобар шоу“ на Хулу.
Третата сезона на ''Ханибал'' добила позитивни критики. На Rotten Tomatoes, сезона 3 има рејтинг на одобрување од 98% со просечна оцена од 8,9/10 врз основа на 47 прегледи. Консензусот на страницата гласи: „Брајан Фулер сервира уште една прекрасно дементирана сезона на ''Ханибал'', која содржи срдечна помош од прекрасниот грев, заедно со сладок додаток од изопачен хумор“. На Metacritic, сезоната има оценка од 84 од 100 врз основа на 15 прегледи, што укажува на „универзално признание“.
Наследници (ТВ-серија)

''Наследници'' — американска сатирична црна драмска комедија создадена од Џеси Армстронг, која прикажувала четири сезони на HBO од 3 јуни 2018 година до 28 мај 2023 година. Серијата се сосредоточува на семејството Рој, сопственици на глобалниот медиумски и забавен конгломерат Waystar RoyCo, и нивната борба за контрола над компанијата во услови на неизвесност за здравјето на семејниот патријарх.
1 Премиса
''Наследници'' го следи семејството Рој, сопственици на глобалниот медиумски конгломерат Waystar RoyCo со седиште во Њујорк. Семејниот патријарх Логан Рој (Брајан Кокс) доживува нагло влошување на здравјето. Неговите четири деца отуѓениот најстар син Конор (Алан Рак), жедниот за моќ Кендал (Џереми Стронг), непочитуваниот Роман (Киеран Кулкин) и политички упатената Шив (Сара Снук) кои се на различни начини поврзани со компанијата, почнуваат да се подготвуваат за иднина без својот татко и да се борат за моќ во компанијата.
2 Прием
Серијата добила просечна оценка од 95% на веб-страницата Rotten Tomatoes и оценка од 85 на Metacritic. Во 2021 година, BBC Culture анкетираше 206 „критичари, новинари, академици и фигури од индустријата“ од целиот свет за да состави листа од 100-те најголеми телевизиски серии на 21 век; Наследници излезе на број 10. Во 2022 година, ''Ролинг Стоун'' го рангираше шоуто на 11-то место на листата на 100 најдобри ТВ-емисии. Во 2023 година, ''Variety'' го рангираше на #13 на сопствената листа на 100 најдобри ТВ емисии на сите времиња. Серијата често повлекува паралели со делата на Вилијам Шекспир, особено со ''Кралот Лир''.
Хасановата заклетва

„Хасановата заклетва“ (турски: ''Bağlılık Hasan'') – филм на режисерот Семих Капланоглу од 2021 година. Главните улоги ги играат: Умут Карадаг, Филиз Бозок, Гокан Азлаг.
1 Синопсис
Хасан е земјоделец кој работи на земјата која ја наследил од татко му. Тој се обидува да се ослободи од електричниот столб кој треба да биде поставен на неговата земја. Покрај тоа, неговото патување на аџилак во Мека го наведува да ја побара душата загледувајќи се во своето минато...
Сенешал

Сенешал (|Seneschall, |senex, |sénéchal) — чиновник задолжен за управување со благородничко домаќинство, имот или територија, особено во Средновековна Европа. Улогата разнообразува во зависност од регионот и временскиот период.
1 Сенешалот на Франција
Во Франција, за време на Меровинзите, сенешалот првично бил само дворски слуга задолжен за послужување храна на гозбите. Поради ова, во историските записи бил наречен и дапифер (''dapifer'').
Со текот на времето, сенешалот станал еден од најважните чиновници во дворот. Управувал со дворски церемонии, организирал гозби и ги надгледувал слугите, слично на англискиот врховен стјуард. Тој исто така имал судски должности и заповедувал со кралските војски на земјите на кралот, додека самиот крал ја водел војската на целото кралство.
Во Германија слична улога имал и столникот (''Truchsess''). Многу моќни владетели, како што се војводите од Нормандија, Бургундија, Бретања и Гиен, и грофовите од Фландрија, Шампања и Тулуза, имале свои сенешали. Подоцна, кога овие земји станале дел од француската круна, сенешалите станале кралски чиновници што управувале со судските окрузи.
Великиот сенешал на Франција бил највисокопоставениот сенешал. Во X–XII век, ова било најважната улога во службата на кралот. Меѓутоа, во 1191 г., кралот Филип Август ја укинал должноста затоа што давала премногу моќ на една личност. По смртта на последниот велик сенешал, Тибо V де Блоа, неговите должности биле поделени меѓу другите чиновници, вклучувајќи го и конетаблот, коморниците и врховниот стјуард, кои го презеле управувањето со дворот и неговиот кадар.
2 Сенешалите како административни чиновници
Откако Филип Август го укинал сенешалот како дворска должност, тој ги направил чисто судски чиновници. Во Јужна Франција, тие ја имале истата улога како извршители на северот. Нивната работа била да го надгледуваат правосудието, администрацијата, воените работи и финансиите во нивниот доделен регион, наречен сенешалство. Тие воделе како граѓански, така и казнени дела врз основа на месното обичајно право. По XVI век, сенешалите биле одговорни само за воени должности. Положбата била целосно укината по Француската револуција.
Утопија (британска ТВ серија)

''Утопија'' е британска трилер-драма од 2013-14 година која се емитувала на Канал 4. Серијата била напишана од Денис Кели, а главните улоги ги толкуваат Фиона О'Шонеси, Адел Ахтар, Пол Хигинс, Нејтан Стјуарт-Џарет, Александра Роуч, Оливер Вулфорд, Алистер Петри и Нил Маскел. Серијата оттогаш се здобила со култно следбеништво.
1 Синопсис
Сезони, Епизоди, Првично емитувана
Прво емитување, Последно емитување
1, 6, 15 јануари 2013 година, 19 февруари 2013 година
2, 6, 14 јули 2014 година, 12 август 2014 година
Заедница на љубители на стрипови верува дека графичкиот роман ''The Utopia Experiments'' предвидел неколку катастрофални епидемии. Необјавеното продолжение наводно содржи дополнителни информации за идните светски настани. Кога еден ентузијаст на ''Утопија'' ќе го набави текстот, тој поканува четворица негови пријатели од онлајн форум да се сретнат во реалниот живот. Меѓутоа, откако ќе го стекнат ракописот, четворицата – Иан, Беки, Вилсон и Грант – мора да одат во бегство, бидејќи ги гони тајна организација позната само како „Мрежата“. Нивните животи систематски се расклопуваат, додека оперативците на Мрежата убиваат секого што ќе им се најде на патот додека го бараат ракописот и некој по име Џесика Хајд.
2 Прием
Првата сезона била генерално добро прифатена од критичарите, со некои високи пофалби за впечатливите визуелни елементи, но и некои изрази на загриженост за насилството. Ејдан Смит од ''„Шкотланѓанецот“'' ги истакнува неговите „зачудувачки визуелни елементи“ како и неговото „зачудувачки насилство“, додека Том Сатклиф од ''„Индипендент“'' сметал дека станува збор за дистописка фантазија „испорачана со одличен визуелен стил“, но не бил убеден дека насилството било неопходно. Марк Монахан од ''Дејли Телеграф'' ја опиша серијата како „темна, привлечно мистериозна увертира“, додека Сем Воластон од ''Гардијан'' ја нарече „дело на брилијантна имагинација“, „кошмар од 21 век“ што „изгледа убаво“, додека се прашуваше за потребата од приказите на насилство.
Калиум азид

Калиум азид — неорганско соединение со формула . Тоа е бела сол растворлива во вода. Се користи како реагенс во лабораториите.
Утврдено е дека делува како инхибитор на нитрификација во почвата.
1 Структура
, , и ги усвојуваат истите структури. Тие кристализираат во тетрагонален хабитус. Азидот е врзан за осум катјони во еклипсична ориентација. Катјоните се врзани за осум крајни N центри.
2 Синтеза и реакции
се подготвува со третирање на калиум карбонат со азотоводородна киселина, која се создава на самото место. Спротивно на тоа, аналогниот натриум азид се подготвува (индустриски) со „Вислиценусов процес“, кој продолжува преку реакцијата на натриум амид со азотен оксид.
При загревање или при зрачење со ултравиолетова светлина, се разградува на калиумов метал и азотен гас. Температурите на разградување на азидите на алкалните метали се: (275 °C), (355 °C), (395 °C), (390 °C).
При високи притисоци и високи температури, било откриено дека калиум азидот се претвора во соединенијата K<sub>2</sub>N<sub>6</sub> и K<sub>9</sub>N<sub>56</sub>, и двете содржат хексазински прстени: N и N<sub>6</sub><sup>4-</sup>, соодветно.
3 Здравствени опасности
Како натриум азидот, калиум азидот е многу отровен. Граничната вредност на изложување на поврзаниот натриум азид е 0,07 ppm. Отровноста на азидите произлегува од нивната способност да ја инхибираат цитохром c оксидазата.
Јод азид

Јод азид — експлозивно неорганско соединение, кое во обични услови е жолта цврста материја. Формално, тоа е интер-псевдохалоген.
1 Подготовка
Јод азидот може да се добие од реакцијата помеѓу сребро азид и елементарен јод:
:
Бидејќи со сребро азидот може безбедно да се ракува само додека е влажен, но дури и малите траги од вода предизвикуваат разградување на јод азидот, оваа синтеза се прави со суспендирање на сребрениот азид во дихлорометан и додавање на средство за сушење пред реакцијата со јод. На овој начин се добива чист раствор на јод азид, кој потоа може внимателно да се испари за да се образуваат златни кристали во облик на игла.
Оваа реакција била користена во првобитната синтеза на јод азид во 1900 година, каде што бил добиен како нестабилни раствори во етер и нечисти кристали контаминирани со јод.
Јод азидот, исто така, може да се генерира ''in situ'' со реакција на јод монохлорид и натриум азид во услови каде што не е експлозивен.
2 Својства
Во цврста состојба, јод азидот постои како еднодимензионална полимерна структура, при што образува два полиморфи, од кои и двата кристализираат во орторомпска решетка со просторна група ''Pbam''. Гасната фаза постои како мономерни единици.
Јод азидот покажува и висока реактивност и компаративна стабилност, последици од поларитетот на I-N врската. Групата воведена со замена со јод азид често може да претрпи последователни реакции поради високата енергетска содржина.
Изолираното соединение е силно чувствително на удар и триење. Неговата експлозивност се одикува на следниов начин:
Нормална зафатнина на гасот, 265 L/kg
Топлина на експлозија, 2091 kJ/kg
Траузлов рејтинг, 14,0 cm<sup>3</sup>/g
Овие вредности се значително пониски во споредба со класичните експлозиви како ТНТ или хексоген, а исто така и со ацетон пероксидот. Разредените раствори (< 3%) од соединението во дихлорометан може безбедно да се ракуваат.
3 Примена
И покрај неговата експлозивна особина, јод азидот има многу практични употреби во хемиската синтеза. Слично на бром азидот, тој може да додаде преку алкенска двојна врска и преку јонски и радикални механизми, давајќи ''анти'' стереоселективност. Дополнување на до алкен проследено со редукција со литиум алуминиум хидрид е пригоден метод за синтеза на азиридин. Азирините, исто така, може да се синтетизираат од дополнителниот производ со додавање на база за елиминирање на HI, што дава винил азид кој се подложува на термолиза за да образува азирин. Понатамошните радикални начини на реактивност вклучуваат радикални замени на слабите CH врски за да се образуваат α-азидо етери, бензал ацетали и алдехиди и конверзија на алдехидите во ацил азиди.
Природен бакар

Самороден бакар — слободен облик на бакарот што се јавува како природен минерал. Бакарот е еден од ретките метални елементи што се појавуваат во природен облик, иако најчесто се јавува во оксидирани состојби и измешан со други елементи. Самородниот бакар бил важна руда на бакар во историските времиња и се користел од праисториските народи.
Самородниот бакар ретко се јавува како изометриски кубни и октаедрални кристали, но потипично како неправилни маси и пломби со скршеници. Има црвеникава, портокалова и/или кафеава боја на свежи површини, но обично е изменета и обложена со зелена дамки од бакар (II) карбонат. Неговата специфична тежина е 8,9, а неговата цврстина е 2,5–3.
Рудниците на природните наоѓалишта на бакар Кевинав во Горен Мичиген биле главни производители на бакар во 19-тиот и почетокот на 20-тиот век и се најголемите наоѓалишта на самороден бакар во светот. Домородните Американци ископувале бакар во мал обем на оваа и на многу други локации, и постојат докази за патишта за трговија со бакар низ Северна Америка меѓу домородните народи, докажани со изотопска анализа. Првите комерцијални рудници на полуостровот Кевино (кој го носи прекарот „Земја на бакар“ и „Остров на бакар“) биле отворени во 1840-тите. Островот Ројал во западното езеро Супериор бил исто така место на многу тони самороден бакар. Некои од нив биле извлечени од домородните народи, но само еден од неколкуте комерцијални обиди за рударство донело таму профит. Архивиран запис за самороден бакар првично бил пронајден до реката од Горно езеро, на западниот огранок на реката Онтогон, преку влечење од ледник, е виден во Онтонагон Болдер сега во сопственост на Одделот за минерални науки, Националниот музеј за природна историја, институцијата Смитсонијан.
Друго големо природно наоѓалиште на бакар е во Коро Коро, Боливија.
Името бакар доаѓа од грчкиот ''киприос'', „на Кипар“, локација на рудници за бакар уште од праисторијата.
1 Галерија
2 Поврзано
* Природен елемент минерал
* Благороден метал
* Ганг минерали
* Металите во нивната природна состојба (металургија)
Гадолинит

Гадолинитот, понекогаш познат како итербит, е силикатен минерал кој се состои главно од силикати на цериум, лантан, неодимиум, итриум, берилиум и железо со формулата. Се нарекува гадолинит-(Ce) или гадолинит-(Y), во зависност од истакнатиот компонирачки елемент (Y ако доминира итриумот, и Ce ако доминира цериумот). Може да содржи 35,5% реткоземни елементи од подгрупата итриа, 2,2% церија земји, дури до 11,6% BeO и траги од ториум. Се наоѓа во Шведска, Норвешка и САД (Тексас и Колорадо).
1 Карактеристики
Гадолинитот е прилично редок и обично се јавува како добро формирани кристали. Има речиси црна боја и има сјај на стаклестото тело. Цврстината е помеѓу 6,5 и 7 на скалата Мос, а специфичната тежина е помеѓу 4,0 и 4,7. Се крши во конхоидна шема и има сиво-зелени ленти. Исто така, се сметало дека покажува пирогномски својства, бидејќи може да емитува видлива светлина кога се загрева на релативно ниски температури, но научниот консензус е дека ова е производ на термолуминисценција.
2 Име и откритие
Гадолинит бил именуван во 1800 година по Јохан Гадолин, фински минералог-хемичар кој прв го изолирал оксидот на елементот итриум од реткоземните минерали од минералот во 1792 година. Реткиот земјен минерал го добил и неговото име гадолиниум. Сепак, гадолинитот не содржи повеќе од трагови на гадолиниум. Кога Гадолин го анализирал овој минерал, тој пропуштил можност да открие втор елемент: елементот за кој мислел дека е алуминиум (алумина) бил всушност берилиум (берилија), елемент кој официјално не бил идентификуван до 1798 година.
Откриени се неколку други елементи како последица на долги анализи и разградување на рудата гадолинит. Како што рудата прогресивно се анализирала, на остатокот прво му била дадена ознаката цериа, потоа лантхана, а потоа и итриа, ербиа и тербиа. По редослед на датумот на откривање, листата на елементи вклучува цериум, лантан, ербиум, тербиум, итриум, итербиум, холмиум, тулиум, скандиум, прасеодимиум, неодимиум и диспрозиум. Неколку од овие нови елементи биле или откриени или изолирани од Карл Густаф Мосандер во 1830-тите и 1840-тите.
3 Употреба
Гадолинит и евксенит се доста изобилни и се идни извори на итриумската подгрупа на реткоземни. Во моментов, овие елементи се обновуваат од концентратите на моназит (по обновувањето на металите од подгрупата церија).
4 Поврзано
* Список на минерали
* Список на минерали именувани по луѓе
5 Поврзани
*****
Бор триазид

Бор триазид, исто така познат како триазидобор — топлотно нестабилно соединение на бор и азот со содржина на азот од 92,1 % (според стандардната атомска тежина). Формално, тој е триазиден дериват на боранот и е ковалентен неоргански азид. Високоенергетското соединение, кое има склоност да се подложи на спонтано експлозивно распаѓање, првпат било опишано во 1954 година од Егон Виберг и Хорст Мишо од Минхенскиот универзитет.
1 Подготовка
Првиот метод е со додавање на диборан во раствор од азотоводородна киселина во диетил етер во температурен опсег помеѓу -20 °C и -10 °C. Оваа синтеза продолжува преку посредниците моноазидоборан, , и диазидоборан, .:
Соединението може да се добие и со поминување на пареа на бор трибромид преку цврст сребро азид во висок вакуум.:
Слична гасофазна синтеза користи спонтана реакција на бор трихлорид со азотоводородна киселина.:
2 Својства
Соединението образува безбојни кристали кои се стабилни само на ниски температури. Над -35 °C, може да дојде до експлозивен распад. Во гасната фаза, генерираниот бор триазид се распаѓа на собна температура во рок од 60 минути преку губење на азотниот гас при што образува борни нитриди со формули и BN. Овие реакции може да се иницираат и фотохемиски со УВ зрачење во опсегот на апсорпција на соединенијата на околу 230 nm.::
Во допир со вода, се подложува на хидролиза до азотоводородна киселина и бор триоксид.:
Реакцијата со други азиди како натриум азид или литиум азид ги дава соодветните тетраазидоборат комплекси.::
Матичната тетраазидоборна киселина, , може да се добие на температури пониски од -60 °C.
3 Примена
Поради ниската стабилност, самото соединение не се користи како високоенергетска супстанција. Сепак, дериватите и адуктите на тетраазидоборат со основи како што се хинолин, пиразин или 2,2,6,6-тетраметилпиперидин имаат потенцијал за оваа употреба. Разложувањето на соединението во гасна фаза е исто така од интерес како метод за обложување на површини со бор нитрид.
Силициум тетраазид

Силициум тетраазид — топлотно нестабилно бинарно соединение на силициум и азот со содржина на азот од 85,7% (по моларна маса). Соединението е високоенергетско, согорува спонтано, па може да се проучува само во раствор. Понатамошна координација во шесткратна координирана структура како што е хексазидосиликатен јон или како адукт со бидентатни лиганди резултира со релативно стабилни, кристални цврсти материи со кои може да се ракува на собна температура.
1 Подготовка
Силициум тетраазидот се синтетизира со конверзија на силициум тетрахлорид со натриум азид во бензен.
Реакцијата на силициум тетрахлорид со вишок на натриум азид на собна температура во ацетонитрил резултира со образување на натриум хексазидосиликат кој со додавање на лиганди како што се 2,2'-бипиридин и 1,10-фенантролин резултира со стабилни силициумски тетраазидни адукти. Други бази како што се пиридин и тетраметилендиамин нема да реагираат со хексазидосиликатниот јон.
Друга подготовка на бис(трифенилфосфин)иминиум хексазидосиликатна сол е можна со конверзија на бис(трифенилфосфин)иминиум азид со силициум тетрахлорид во ацетонитрил, каде што Ph е фенил.
2 Својства
Силициум тетраазидот е бело кристално соединение кое детонира дури и на 0 °C. Чистото соединение, а исто така и силициум хлорид триазидот и силициум дихлорид диазидот контаминираните примероци, може да детонираат спонтано без јасна причина. Соединението е подложно на хидролиза. Растворлив е во диетилетер и бензен.
Додатното соединение со 2,2'-бипиридин е многу постабилно. Забележана е точка на топење од 212 °C со енталпија на топење од 110 J/g. Мерењето DSC на 265 °C покажува остра егзотермичка реакција со енталпија од -2400 J/g. Слични резултати се пронајдени за адитивното соединение со 1,10-фенантролин. Бидејќи изолираното соединение растворено со хемиацетонитрил го исфрла растворувачот на 100 °C, а потоа покажува во мерењето на DSC од 240 °C, па натаму силна егзотермна реакција со генерирана топлина од 2300 J/g. Енталпиите се повисоки од оние на натриум азидот со -800 J/g, но сепак пониски од вредностите што се среќаваат кај класичните експлозиви како хексоген со -4500 J/g. Додатните соединенија се стабилни во раствор. Може да се заклучи од податоците од IR-спектроскопија и протонски NMR дека не се јавува дисоцијација во силициум тетраазид и 2,2'-бипиридин или на пример 1,10-фенантролин. Бис(трифенилфосфино)иминиум хексазидосиликатна сол од друга страна е релативно стабилен. Соединението се топи на 214 °C и се прикажува во DSC мерењето на 250 °C реакција. Едно истражување со масена спектрометрија поврзана сотермогравиметриска анализа како продукти на реакцијата ги дала азотот, силициум тетраазидот и азотоводородната киселина.
3 Примена
Поради високата нестабилност, практичната примена на слободниот силициум тетраазид е малку веројатна. Во раствор, соединението има можна употреба како суровина за материјали богати со азот. Патентирана е апликација на соединението како реагенс во производството на полиолефини. Стабилизираните адукти може да послужат како енергетски соединенија како замена за оловниот азид.
Флуор азид

Флуор азид или триазадиенил флуорид — жолтозелен гас составен од азот и флуор со формула . Неговите својства наликуваат на оние на , и . Врската помеѓу атомот на флуорот и атомот на азотот е многу слаба, што доведува до тоа оваа супстанца да биде многу нестабилна и склона кон експлозија. Пресметките покажуваат дека аголот F–N–N е околу 102° со права линија од 3 атоми на азот.
Гасот врие на -30° и се топи на -139 °C.
За прв пат бил направен од Џон Ф. Халер во 1942 година.
1 Реакции
Флуор азидот може да се добие со реакција на азлотоводородна киселина или натриум азид, со гас на флуор.::
Флуор азидот се разградува без експлозија на нормални температури при што се добива динитроген дифлуорид:
: .
На повисоки температури како 1000 °C флуор азидот се разградува во радикал на азот монофлуорид::
Самиот FN се димеризира при ладење.
:
Во цврста или течна состојба може да експлодира, ослободувајќи голема количина на енергија. Тенок слој гори со брзина од 1,6 km/s Поради опасноста од експлозија, треба да се постапува истовремено со само многу мали количини од оваа супстанца.
адуктите може да се образуват со Луисовите киселини бор трифлуорид (BF3) и арсен пентафлуорид (AsF5) на -196 °C. Овие молекули се поврзуваат со првиот атом на азот од флуорот.
2 Својства
2.1 Спектроскопија
Параметар, Вредност , Единица
А, 48131,448, MHz
Б, 5713,266, MHz
В, 5095,276, MHz
μ <sub>a</sub>, 1,1
μ <sub>б</sub>, 0,7
2.2 Облик
Растојанието помеѓу атомите се F–N 0,1444 nm, FN=NN 0,1253 nm и FNN=N 0,1132 nm.
2.3 Физички
има густина од 1,3 g/cm<sup>3</sup>.
се адсорбира на цврсти површини на калиум флуорид, но не и на литиум флуорид или натриум флуорид. Ова својство се истражувало за да може  да ја зголеми енергијата на цврстите пропеланти.
Ултравиолетовиот фотоелектричен спектар покажува врвови на јонизација на 11,01, 13,72, 15,6, 15,9, 16,67, 18,2 и 19,7 eV. Соодветно овие се доделуваат на орбиталите: π, n<sub>N</sub> или n<sub>F</sub>, n<sub>F</sub>, π<sub>F</sub>, n<sub>N</sub> или σ, π и σ.
Селен тетраазид

Селен тетраазид — неорганско хемиско соединение со формула . Тоа е високочувствителен експлозив и се добива непосредно од селен тетрафлуорид и триметилсилил азид.
1 Својства
Селен тетраазидот е жолта цврста супстанца која често се таложи поради неговата мала растворливост. Соединението е многу подложно на согорување дури и при ниски температури, и било откриено дека е стабилно на -50 степени Целзиусови.
Елена Георгиевска

Елена Георгиевска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија, носител на Орден заслуга за народ и Орден за храброст.
1 Животопис
Учествува во НОД од септември 1943 година како член на СКОЈ. Наскоро била избрана за секретар на скоевска група. Била мошне активна во опфаќањето на младината во НОД. Носител е на орден Заслуга за народ бр. 41148/49 и Орден за храброст 55560/49.
Магда Георгиевска

Магда Георгиевска (во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Од септември 1942 година учествувала во заднината на НОД во Тетово. Својот дом го ставила на располагање на партиската организација. Во него престојувале илегалци. Била ползувана како кypир за пренесување на партиски материјал.
Марика Георгиевска

Марика Георгиевска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала во НОД од декември 1943 година на козјачкиот терен. Собирала народна помош, чувала и негувала болни и ранети
борци, плетела топла облека. Била член на НОО во Челопек. Била ползувана како курир меѓу селото
и Куманово.
Петра Георгиевска

Петра Георгиевска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Од август 1941 година учествувала во НОД како член на СКОЈ. Од есента 1941 година кај нив престојувале илегалци и се одржувале состаноци на Месниот Комитет на КПМ - Крушево и воениот комитет. Од март-август 1942 година во нејзиниот дом била сместена техника на МК - Крушево. Во нејзиниот дом била направена скривница за потребите на НОД. Во август 1942 година била уапсена и одведена во битолскиот затвор. По три и пол месеци била ослободена. По враќањето во Крушево продолжила активно да работи за НОД.
Павка Георгиевска

Павка Георгиевска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Делувала во селото во заднината на НОД од есента 1943 година. Станала член на СКОЈ од летото 1944 година. Ангажирано работела на опфаќањето и организирањето на младината од Козјачкиот крај. Собирала народна помош, плетела, крпела, сместувала борци пo куќите, префрлувала партизани од едно на друго место. Кога на нивниот терен логорувала Треттата македонска ударна бригада, Павка била ползувана како извидник и курир. Носела пошта и извештаи до Куманово и обратно. Од Куманово префрлувала илегалци за единиците на НОВ во Козјак. Станала член на КПМ во 1945 година.
Косара Георгиевска

Косара Петрова Георгиевска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Од 1941 година била симпатизер на НОД. Во 1943 година семејството на Косара кое активно учествувало во НОД било често малтретирано од четниците, а таа сослушувана. Во 1943 година пружала помош на партизанскиот одред „Карпош“, чувала
стража и слични активности. Од 1944 година била член на СКОЈ. Нејзината работа особено била забележана во време на Пролетната офанзива кога им помагала на ранетите борци, собирала и носела xpaнa и била избрана за член на Општинскиот комитет на СКОЈ.
Здравка Георгиевска

Здравка Стојанова Георгиевска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Од 1943 година била ползувана од својот татко кој бил член на илегалниот народно ослободителен одбор во селото да одржува врска со селото Бајловци, како и да известува за движењето на бугарскатавојска на теренот. Собирала народна помош и ја носела во партизанската болниuа во селото Рамно. Во летото
1944 година била избрана за член на СКОЈ.
Перунка Георгиевска

Перунка Георгиевска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Од летото 1943 година собирала народна помош во селото наменета за борците во НОВ и ПОМ. Во 1944 година била примена за член на СКОЈ и избрана за секретар на НОМСМ во селото. Учествувала во доброволните младински бригади за собирање на летнината и подготвување на храна за партизанската болница во селото Рамно.
Метил азид

Метил азид — органско соединение со формула . Метил азидот е бела цврстина (цврста материја) и е наједноставниот органски азид.
1 Подготовка и својства
Метил азидот може да се подготви со метилација на натриум азид, на пример со диметил сулфат во алкален раствор, проследено со поминување низ цевка со безводен калциум хлорид или натриум хидроксид за да се отстрани контаминирачката азотоводородна киселина. Првата синтеза била извршена во 1905 година.
Разградувањето до нитрен е реакција од прв ред:
:
Производот, како и неговиот замислен тавтомер метанимин, се полимеризира на собна температура.
Метил азидот може да биде потенцијален претходник во синтезата на пребиотичките молекули преку нерамнотежни реакции на меѓуѕвездените мразови иницирани од енергетските галактички космички зраци (GCR) и фотоните.
2 Безбедносни мерки на претпазливост
Метил азидот е стабилен на собна температура, но може да експлодира кога ќе се загрее или ќе се наруши. Присуството на жива ја зголемува чувствителноста на удар и искри. Некомпатибилен е со метанол и диметил малонат. Кога се загрева до разградување, испушта отровни испарувања на . Може да се чува на неодредено време во темница на -80 °C.
Душка Георгиевска

Душка Спирова (Трајковска) Георгиевска ( во — во ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Таа била монополска работничка. Делувала во заднината на НОД од март 1942 година во Куманово, како член на СКОЈ. Собирала храна за политичките затвореници и растурала пропаганден материјал. Како монополска работничка учествувала во штрајкот и во сите акции што ги организирала партиската организација во монополот. Во март 1944 година била затворена, но поради немање докази и нејзиното добро држење наскоро била ослободена. Во јуни 1944 година заминала на слободната територија
на Козјак и работела во Командно место - Жегљане.
Куприт

Купритот е оксиден минерал составен од бакар(I) оксид Cu<sub>2</sub>O и е мала руда на бакар.
Неговите темни кристали со црвени внатрешни рефлекси се во класата на изометриски систем хексоктаедра, кои се појавуваат како кубни, октаедрални или додекаедрални форми или во комбинации. Често се случуваат близнаци со пенетрација. И покрај убавата боја, ретко се користи за накит поради ниската цврстина на Мос од 3,5 до 4. Има релативно висока специфична тежина од 6,1, несовршено расцепување и е кршлив до конхоидна фрактура. Сјајот е подметален до брилијантен адамантин. „Халкотрихит“ (од |χαλκός θρίξ τριχός , "плиш бакарна руда") сортата обично покажува многу издолжени (паралелно со [001]) капиларни или иглички кристали.
Тоа е секундарен минерал кој се формира во оксидираната зона на самороден бакар, азурит, хризокола, малахит, тенорит и различни минерали од железо оксид. Познат е како ''рубин бакар'' поради неговата карактеристична црвена боја.
Купритот првпат бил опишан од името потекнува од латинскиот ''cuprum'' поради неговата содржина на бакар.
Купритот се наоѓа на планините Урал, планините Алтај и Сардинија, и на поизолирани локации во Корнвол, Франција, Аризона, Чиле, Боливија и Намибија.
1 Како скапоцен камен
Иако речиси сите кристали на куприт се премногу мали за да дадат фацетирани скапоцени камења, едно единствено наоѓалиште од Онгања во Сеис, Намибија, кое било откриено во 1970-тите, произведе кристали кои биле и големи и квалитетни на скапоцени камења. Практично секој фацетиран камен со тежина над еден карат (0,2 гр) е од овој единствен нанос, кој одамна е миниран. Бројот на фацетирани скапоцени камења над два карати (0,4 гр) е тешко да се процени, но според Џоел Арем, некогашен кустос за Националната колекција на скапоцени камења и минерали Смитсонијан во Вашингтон, фацетираниот куприт од која било големина се смета за еден од најколекционерните и најспектакуларните на гранат боја и поголема сјајност од дијамант. Само меката природа на скапоцениот камен го спречува да биде меѓу највредните камења за накит.
2 Поврзано
* Борнит
* Тенатит
* Тенорит CuO
* Тетраедрит
Стева Ѓорѓиеска

Стева Ѓорѓиеска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала во заднината на НОД во Прилеп од 1941 година. Била опфатена во група напредни жени што била раководена од Комисијата за работа со жените при Месниот Комитет на КПЈ Прилеп. Собирала и подготвувала храна за Првиот прилепски партизански одред. Мајка е на еден од најхрабрите партизани, Сотирче Ѓорѓиески - Сотката, обесен од бугарскиот окупатор.
Милица Геракаровска

Милица Џоканова (Јованова) Геракаровска ( во — во ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала во НОД од септември 1941 година како член на СКОЈ. Собирала народна помош, растурала летоци. Во текот на 1942 и 1943 година била апсена, но поради немање на докази била ослободена. Во март 1944 година била по третпат уапсена и по неколку дена ослободена, па веќе во април истата година заминала во Преспанско-битолскиот партизански одред, а потоа била борец во Седмата македонска ударна бригада.
Доља Герасимовска

Доља Герасимовска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Била член на младинска воспитна група во селото. Собирала народна помош и изработувала топла облека за борците во НОВ и ПОМ. Работела на организирањето на женската младина за учество во НОД во што постигнала резултати.
Ленче Герасимова

Ленче Кипрова Герасимова ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Капитулацијата ја затекнала додека престојувала во Битола. Станала член на СКОЈ во јуни 1941 година. Истовремено
членувала и во ''Женската потребителна задруга'' во Битола. Во април 1942 година била затворена и по еден месец ослободена. Во април 1943 година била повторно затворена. По излегувањето од затвор одржувала поединечна врска со членовите на организацијата
во Битола. По третпат била затворена во април 1944 година, но наскоро ослободена. На 30 мај 1944 година стапила во единиците на НОВ, прво во одредот „Мала Преспа“, а подоцна во Втората македонска ударна бригада, каде останала се до формирањето на Седмата битолска бригада. Од штабот на бригадата била испратена за младински инструктор во Егејската бригада, каде останала до ослободувањето на Битола.
Кислород-16

Кислород-16 (симбол: <sup>16</sup>O или) — нуклид. Тој е стабилен изотоп на кислород, со 8 неутрони и 8 протони во неговото јадро, а кога не е јонизиран, 8 електрони кружат околу јадрото. Кислород-16 има маса од u. Тој е најзастапениот изотоп на кислород и сочинува 99,757% од природната застапеност на кислород.
Релативното и апсолутното изобилство на кислород-16 се големи затоа што тој е главен производ на ѕвездениот развој и затоа што е примордијален изотоп, што значи дека може да биде направен од ѕвезди кои првично биле направени исклучиво од водород.
Повеќето кислород-16 се синтетизира на крајот на тројниот алфа-процес во ѕвездите; процесот создава јаглерод-12, кој доловува дополнителен хелиум-4 за да создаде кислород-16. Процесот на неонско согорување исто така го прави тоа.
Кислород-16 е двојно магичен.
Цврстите примероци (органски и неоргански) за студии за кислород-16 обично се складираат во сребрени чаши и се мерат со пиролиза и масена спектрометрија. Истражувачите треба да избегнуваат неправилно или продолжено складирање на примероците за точни мерења.
Првично, една единица за атомска маса била дефинирана како една шеснаесетина од масата на кислород-16, но единицата за атомска маса оттогаш била редефинирана како една дванаесетина од масата на јаглерод-12.
Осиромашен цинк оксид

Осиромашениот цинк оксид — цинк оксид осиромашен во изотоп на цинк со атомска маса 64 и се користи како инхибитор на корозија во јадрени реактори за вода под притисок.
Осиромашувањето на <sup>64</sup>Zn е неопходно, бидејќи овој изотоп се претвара во <sup>65</sup>Zn со зафаќање на неутрони. <sup>65</sup>Zn со полуживот од 244,26 дена емитира гама-зрачење со 1,115 MeV.<sup>64</sup>Zn има природна застапеност од 48,6%, но во осиромашениот цинк оксид е намалено под 1%. Додавањето цинк оксид во примарната водена јамка на реактор за зовриена вода или јадрен реактор за вода под притисок ја намалува корозијата и затоа ја минимизира количината на растворени материјали, особено <sup>60</sup>Co.
Изотопската сепарација на цинкот се врши со гасно центрифугирање на диетилцинк.
1 Наводи
*
Ѓум

Ѓум е метален сад кој се користел за чување и носење вода. Глинениот парник на овој метален сад се вика стомна, која е и поразлична по форма.
1 Опис
Служел за чување или за транспортирање вода, боза, салеп и слични течности. Поткренат на сосема мала ѕвончеста нога, од тркалезното дно отстрана додадената рачка во долниот дел од телото на ѓумот е прилепена до самото тело, додека нагоре продолжува извивајќи се нанадвор. Во горниот крај под благ агол е поделена на два дела. На крајниот горен дел на рачката се направени „уши“ преку кои со „мустакијата“ подвижно е споен капакот, а со чивии таа е споена под самиот отвор на ѓумот. Отворот на ѓумот е засилен со подвиткување на работ нанадвор. Капакот е кубелија, долниот раб му е хоризонтално подаден нанадвор, така што добро лежи нанадвор свитканиот раб на отворот од ѓумот. На капакот има пупка. Целиот ѓум може да биде и богато декориран, во зависност од производителот и сопственикот.
2 Поврзано
* Ѓуѓум
* Стомна
Изотопска електрохемија

Изотопската електрохемија — поле во електрохемијата што се занимава со различни теми како што се електрохемиско раздвојување на изотопи, електрохемиска проценка на константите на изотопска размена на рамнотежа, електрохемиски кинетички изотоп ефект, електрохемиски изотопни сензори итн.
Тоа е активен предмет на истрага. Се преклопува со многу други домени од теоретско и практично значење како јадрено инженерство, радиохемија, електрохемиска технологија, геохемија, сензори и инструментација.
1 Поврзано
* Биоелектрохемиски реактор
* Концентрациона ќелија
* Електрохемиска ќелија
* Електрохемиски инженерство
Предвидените елементи на Дмитри Менделеев

Кога Дмитриј Иванович Менделеев го создал периодниот систем на хемиските елементи, тој оставил простор за тогаш непознатите елементи и ги предвидел нивните карактеристични својства. Тоа се предвидените елементи на Дмитриј Менделеев или предвидените хемиски елементи на Менделеев, и тој привремено ги именувал користејќи ги санскритските претставки ''eka-'', ''dvi-'' и ''три-'', кои означуваат колку места се оддалечени од постоечките елементи со слични својства.
За четири такви елементи полесни од лантаноидите: ''ека-алуминиум'' (El), ''ека-бор'' (Eb), ека''-манган'' (Em) и ''ека-силициум'' (Es), предвидените својства добро се совпаѓаат со оние на галиумот, скандиумот, технециумот и германиумот, елементите што Менделеев претходно ги предвидел.
1 Екабор и скандиум
Скандиумот како оксид го издвоил Ларс Фредрик Нилсон пролетта 1879 година. Сличноста била препознаена од Пер Теодор Клеве, кој подоцна истата година го известил Менделеев. Менделеев предвидел атомска маса од 44 за екабор, а атомската маса на скандиумот е 44,955910.
2 Екаманган и технециум
Технециумот бил издвоен од Карло Периер и Емилио Сегре во 1937 година, долго по смртта на Менделеев, од примероци на молибден што биле бомбардирани со јадра од деутериум од Лоренсовиот циклотрон. Менделеев предвидел атомска маса од 100 за екаманганот, а атомската маса на најтешкиот изотоп (технециум-98) е 97,907215.
3 Екасилициум и германиум
Германиумот бил изолиран во 1882 година и дал најдобра потврда на теоријата во тоа време поради поголемата разлика во својствата во споредба со соседните елементи отколку што бил случајот со претходно откриените предвидени елементи.
Својство, Екасилициум, Германиум
атомска маса, 72, 72,59
густина (g/cm <sup>3</sup> ), 5,5, 5,35
точка на топење (°C), високо, 947
боја, сива боја, сива боја