Дела 15

Дела 15 — петнаесеттата глава од книгата „Дела на светите апостоли“ на Новиот завет. Го обработува доаѓањето на апостолите Павле и Варнава во Ерусалим за да учествуваат на Ерусалимскиот собор и почетокот на второто мисионерско патување на Павле. Книгата што ја содржи оваа глава нема наведен автор, но сите ранохристијански извори сметаат дека е дело на апостолот Лука Евангелист, како што е и Евангелието според Лука.
1 Текст
Изворниот текст е напишан на коински грчки и е поделен на 41 стих.
1.1 Ракописно сведоштво
Еве некои рани раскописи во кои се содржи текстот на оваа глава:
;На грчки
* Ватикански ракопис (325–350 г.)
* Синајски ракопис (330–360 г.)
* Безин ракопис (~ 400 г.)
* Александриски ракопис (400–440 г.)
* Ефремов раскопис (~ 450 г.)
* Папирус 127 (V век, постоечки стихови 29–30, 34–41)* Лодов ракопис (~ 550; целосен)* Папирус 33 (~ 550)
;На латински
* Лодов ракопис (~ 550; целосен)*Леонски ракопис (VII век; целосен)
2 Места
Во главата се споменуваат следниве места, наведени по редослед на јавување во неа:
* Јудеја
* Феникија
* Самарија
* Ерусалим
* Антиохија, Сирија
* Памфилија
* Кипар
* Киликија
3 Времеслед
Доаѓањето на Павле и Варнава во Ерусалим и одржувањето на Ерусалимскиот собор се смета дека се случило некаде меѓу 48 и 50 г.
4 Расправа околу прашањето за обрежувањето (15,1–5)
Спорот за обрежувањето започнал во Антиохија, каде „некои луѓе“ (|τινες) дошле од Јудеја, подучувајќи дека тоа е неопходно за спасение според Мојсеевиот закон. Библиските коментатори ги нарекуваат јудеизатори; Павле ги нарекол нив и другите со такво учење „лажните браќа, кои дојдоа и се вовлекоа да ја гледаат нашата слобода, која ја имаме во Христос Исус, за да нѐ поробат“.
Овој спор довел до решение Павле и Варнава да бидат испратени во Ерусалим за да најдат разврска на препирката. Во Ерусалим, во полза на обрежувањето говореле „некои од при­вр­за­ни­ци­те на фарисеите, што беа поверувале“.
5 Ерусалимскиот собор (15,6–29)
Раскажувачот го опишува Ерусалимскиот собор во рамките на сцените во Антиохија (почетокот во стих 1–5, а крајот во стих 30–35) за да се долови дејството кое се префрла од Ерусалим во Антиохија како матично место, и можеби нема сознанија за збиднувањата во Ерусалим откако Петар го напуштил градот во .
5.1 Стих 13
:''А кога тие престанаа, тогаш проз­бо­ре Јаков и рече: „Мажи браќа, слуш­нете ме!“''
Соборот го послушува Јаков бидејќи тој е првиот од трите столба на црквата (вид. ). Тој бил предводник на црквата во Ерусалим додека не бил каменуван до смрт по настојување на првосвештеникот во 62 г. Јаков бил полубрат на Исус, кој не поверувал сè додека Исус не му се појавил лично под неговото Воскресение (вид. ).
5.2 Стих 14
:''Симон изложи како Бог најнапред ги посети незнабошците, за да избере од нив народ за Неговото име.''*„Симон“ овде на грчки е ''grc'', што се користи за Симон Петар само тука и во 2 Петар 1,1.
6 Враќање во Антиохија (15,30–35)
Поткрепени од апостолскиот указ, Павле и Варнава победнички се вратиле во Антиохија, придружени од пратениците во Ерусалим, Јуда (наречен Варсава) и Сила (стих 22, 32), кои ги зацврстувале и охрабрувале (спор. ), исто како Варнава, кој првично бил пратен од Ерусалим во Антиохија.
7 Павле и Варнава се разделуваат (15,36–41)
Овој дел почнува со опис на Павловото второ патување кое почнува по извесно време (стих 36), без формално ополномоштување како за првото, туку просто за да ги посети преобратените од претходната мисија (стих 36). Павле разделил со Варнава пред да замине (стихови 37–39), а Варнава го снемува од останатите глави во „Дела“, иако Павле го спомнува во неговото прво послание до Коринтјаните. Сила од Ерусалим, кој е „пророк“ и помазан со Светиот Дух (; како Павле и Варнава), станал новиот сопатник на Павле (стих 40). Павле и Сила тргнале на патување низ планините Таур, минувајќи низ Павловиот роден крај Киликија (стих 41), следејќи го патот низ јужна Анадолија (денес во Турција) преку превојот Киликиска Врата. Подоцна проповедале во Македонија и Ахаја (; ).
8 Поврзано
colwidth=22em|
* Антиохија, Сирија
* Апостол Варнава
* Киликија
* Ерусалимски собор
* Кипар
* Марко-Јован
* Јудеја
* Памфилија
* Апостол Павле
* Феникија
* Самарија
* Апостол Сила