Плаица

Плаица е вообичаено име за група сплескани риби што опфаќа четири вида: европска (''Pleuronectes platessa)'', американска (''Hippoglossoides platessoides)'', алјасканска (''Pleuronectes quadrituberculatus)'' и плаица со скалести очи (''Acanthopsetta nadeshny)''.
Комерцијално, најважната плаица е европската. Главната комерцијална сплескана риба во Европа, таа е исто така широко распространета во рекреативниот риболов, има потенцијал како аквакултурен вид и се чува како аквариумска риба. Американската плаица е исто така комерцијално важна.
Поимот ''„плаица“'' потекнува од англо-францускиот ''збор plais'' од 14 век. Овој збор, пак, потекнува од доцнолатинскиот збор ''platessa'', што значи сплескана риба, кој потекнува од старогрчкиот ''збор platys'', што значи широк.
1 Видови на плаици
1.1 Европска плаица
Европската плаица припаѓа на семејството Pleuronectidae. Тоа е комерцијално важна сплескана риба која живее на песочните дна на европскиот гребен. Географски се протега од Баренцовото Море до Средоземното Море. Се карактеризира со мазна кафеава кожа, со карактеристични црвени точки и коскен гребен зад очите. Се хранат со многучетинести црви, ракови и школки и може да се најдат на длабочина до 200 метри. Ноќе се движат во плитки води за да се хранат, а преку ден се закопуваат во песок. Нивната максимална регистрирана должина е 100 центиметри и максимална пријавена возраст 50 години.
Европската плаица се лови од Северното Море со векови. Обично се лови со рибарски бродови. Во Келтското Море, видот плаица се смета за прекумерно ловена.
1.2 Американска плаица
Како и европската, американската плаица припаѓа на семејството Pleuronectidae. Рибата живее во Атлантски океан, кој се протега од јужен Лабрадор до Род Ајленд. Тие се наоѓаат и во Европа, каде што се нарекуваат со друго име. Се мрестат во Мејнскиот Залив, со врвна активност во април и мај. Тие се кафеави или црвеникави и генерално се помали од европскиот вид, со погруба кожа и поголеми лушпи. Нивната максимална регистрирана должина е 82.6 центиметри, а максималната пријавена возраст е 30 години. Тие обично се наоѓаат помеѓу длабочини од 90 и 250 метри на песочни дна со претежно ниски температури. Се хранат со мали риби и безрбетници.
Организацијата за рибарство на Северозападниот Атлантик го смета овој вид за прекумерно ловенв, без знаци на закрепнување. Иако во моментов се загрозени и во Канада поради прекумерен риболов, канадската влада верува дека видот е изобилен. Овие риби се втори по улови веднаш по бакаларот во Канада, а американската плаица учествува со 50 проценти.
Американската плаица може да биде преоден домаќин за нематодниот паразит ''Otostrongylus circumlitis'', кој е белодробен црв кај фоките, првенствено зафаќајќи ги животните помлади од 1 година.
1.3 Алјасканска плаица
Алјасканската плаица може да живее до 30 години и да порасне до 60 центиметри должина, но повеќето што се фатени се стари само седум или осум години и околу 30 центиметри.
Повеќето комерцијални риболовници не ловат алјасканска плаица, но многу од нив се фатени како случаен улов од комерцијални рибарски бродови кои се обидуваат да фатат други риби на дното. Така, многу риби од овој вид се ловат - толку многу што, на пример, вкупниот дозволен улов од 2005 година во Управната област на Беринговото Море и Алеутските Острови бил достигнат пред крајот на мај истата година.
1.4 Плаица со скалести очи
Плаицата со скалести очи е сплескана риба од семејството Pleuronectidae. Тоа е демерсална риба која живее на длабочина од 18 до 900 метри. Може да достигне 46 центиметри во должина и може да тежи до 1.2 килограми. Нејзиното родно живеалиште е северниот Тихи Океан, првенствено од Охотското Море до Јапонија и Кореја, иако се среќава и во Беринговото Море.
2 Тековна состојба на зачувување и управување
Плаица, заедно со другите главни демерсални риби во Северното Море, се наведени од ICES како „надвор од безбедните биолошки граници“. Покрај тоа, тие сега растат побавно и ретко се постари од шест години, додека можат да достигнат четириесет. Светскиот фонд за природа укажува дека во 2006 година „од осумте залихи на плаица признаени од страна на ICES, додека само еден се смета за одржливо ловен, а другите три се прекумерно експлоатирани. Податоците не се доволни за да се проценат преостанатите залихи; сепак, уловувањата за сите залихи се на или близу до историски најниски нивоа“.
3 Во кујната и културата
Во северногерманската и данската кујна, плаицата е една од најчесто јадените риби. Филетирана, во тесто и пржена плаицата е популарна топла или ладна како дел од отворен сендвич заедно со сос и парчиња лимон. Во тесто плаицата често се служи топла со помфрит и сос како главно јадење; оваа варијанта со риба и помфрит е популарна и е најчесто достапна во детските менија во данските ресторани. Панираната замрзната плаица, подготвена за печење или пржење дома, е достапна во супермаркетите. Свежата плаица се пече и во рерна.
„Месото од плаицата е бело, нежно и со суптилен вкус.“
Чадената плаица е еден од традиционалните летни деликатеси на островот Хиума.