Витерит

Витерит — минерал од бариум карбонат, BaCO<sub>3</sub>, во арагонитската група. Витеритот кристализира во орторомпскиот систем и практично секогаш е збратимен. еојнможе да миде блечно-бел, сив, бледожолт, зелен до бледо-или еав. Специфичната тежина е 4,3, што е висока задоста проѕирен минерал. Тој е флуоресцентен и изгледа светло син под долгобранова и краткобранова УВ светлина, а е фосфоресцентен под краткобранова УВ светлина.
Витеритот се формира во нискотемпературни хидротермални средини. Најчесто се поврзува со флуорит, целестин, галена, барит, калцит и арагонит. Некои од локалитетите на витеритот се: Кејв-ин-Рок, Илиноис, САД; Пиџон Руст Мајн, Гленвуд, Арканзас, САД; Сетлингстоунс Мајн Нортамберленд; Алстон Мур, Камбрија; Англезарке, Ланкашир и Бернхоуп, округот Дарам, Англија; областа Тандер Беј, Онтарио, Канада, Германија и Полска (Тарновске Гури и Тајно во регионот Сувалки).
Витеритот бил именуван по Вилијам Витеринг (1741–1799), англиски лекар и природонаучник, кој во 1784 година го објавил своето истражување за овој минерал. Тој успеал да покаже дека баритот и новиот минерал се два различни минерали.
1 Откритие
Во 1789 година, германскиот геолог Абрахам Готолоб Вернер го именувал минералот витерит во чест на Вилијам Витеринг. Колекцијата на минерали „Метју Болтон“ во Музејот и уметничката галерија во Бирмингем веројатно содржи еден од најраните познати примероци на витеритот. На етикета со ракопис на Болтон било запишано: „No. 2 Terra Ponderosa Aerata, ми ја даде д-р Витеринг“.
2 Ризик за здравјето на луѓето
Природонаучникот од 18 век, д-р Ли, ги забележал смртоносните ефекти на минералот по смртта на сопругата и детето на еден земјоделец. Џејмс Ват помладиот експериментирал со минералот врз животни и ги забележал истите смртоносни својства. До 18 век, земјоделците во Англезарк го користеле минералот како отров за стаорци.
3 Индустриска употреба
Експеримент спроведен од Џосаја Веџвуд, довел до негова употреба во неговите „Јасписни садови“; пред ова, минералот се сметал за безвреден. Витеритот се користел за стврднување на челик и за производство на цемент, стакло, емајлирани садови, сапун, боја и експлозиви.
Витеритот кристализира во орторомпскиот систем. Кристалите се секогаш збраздени заедно во групи од по три, што доведува до псевдо-хексагонални форми кои донекаде личат на бипирамидни кристали на кварц, а површините се обично груби и хоризонтално напречно испружени. Минералот трансформира во хексагонална фаза на 1084 K, која се менува во кубна фаза на 1254 K. Минералот бил именуван по Вилијам Витеринг, кој во 1784 година го препознал како хемиски различен од баритите. Се јавува во вените на оловна руда во Хексам во Нортамберленд, Алстон во Камбрија, Англезарк, во близина на Чорли во Ланкашир и неколку други локалитети. Витеритот лесно се менува во бариум сулфат со дејство на вода што содржи калциум сулфат во раствор и затоа кристалите често се обложени со барити. Тој е главен извор на бариумски соли и се ископува во значителни количини во Нортамберленд. Тој се користи за подготовка на отров против стаорци, во производството на стакло и порцелан, а порано вил користен и за рафинирање на шеќери. Тој исто така се користи за контрола на односот хромат-сулфат во кади за галванизација со хром.