procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Тропрст галеб

Тропрстиот галеб (''Rissa tridactyla'') е вид птица од семејството галеби. Го има и во Македонија.
Овој вид за првпат бил опишан од Карл Лине во 1758 како ''Larus tridactylus''.
1 Опис
Возрасниот тропрст галеб е долг 37-41 см со распон на крилјата 91 – 105 см и тежина од 305 до 525 грама. Има бела глава и тело, сив грб и сиви крилја обрабени со црно. Има црни нозе и жолт клун. Некои единки имаат розово-сиви до црвеникави нозе. Во зима, овој вид има темносива дамка зад окото и сива лента на вратот како гердан.
Се огласува со врескаво „кити-во-аајк, кити-во-аајк“.
2 Распространетост и размножување
Тропрстиот галеб се размножува на бреговите на северниот Тихи Океан и северниот Атлантски Океан, често среќаван во Северна Америка и Европа.
Се размножува во големи колонии на бреговите и тогаш се многу бучни. Снесуваат 1 или 2 сивкасти јајца со потемни дамки, во гнездо наредено со мов или алги. Малечките се сосема бели без никакви камуфлажни пердуви бидејќи не излегуваат веднаш од гнездото да шетаат наоколу.
За разлика од другите галеби, овие го напуштаат брегот и навлегуваат во отворениот океан, вон сезоната на парење.
3 Подвидови
Има два подвида:
*''Rissa tridactyla tridactyla'' во северен Атлантски Океан;
*''Rissa tridactyla pollicaris'' во северен Тихи Океан.
4 Галерија
5 Наводи
*Harrison, Peter (1988). ''Seabirds: An Identification Guide''. London: Christopher Helm. ISBN 0-7470-1410-8
Црква „Св. Никола Чудотворец“ - Секирник

Црква „Св. Никола Чудотворец“ — католичка црква што се наоѓа во селото Секирник, Општина Босилово.
Црквата започнала да се гради во 2006 година. Пред тоа цели седум години траел отпорот на месното население за обновување на овој храм со образложение дека во селото нема католици. Во 1999 година обидот за ставање камен-темелник завршил со брутален напад врз припадниците на Католичката црква. По многу состаноци и преговори, во кои биле вклучени и претставници од МПЦ и државниот врв, и по барање на верниците од католичка вероисповед, црквата во Секирник започнала со својата изградба.
Црквата била осветена во 2007 година од страна на апостолскиот нунциј од Ватикан, монсињор Сантос Абрил и Кастиљо.
1 Галерија
Никлас Александерсон

Јенс Никлас Александерсон (роден на 29 декември 1971 година во Халмштад, Шведска) — поранешен шведски фудбалер, играч од средниот ред.
1 Технички карактеристики
Тој играл како десно крило и десен краен одбранбен играч. Освен неговата разновидност, тој е познат и по неговиот дриблинг и издржливост.
Красниќи

Красниќи (на албански Krasniqi), е едно од гегските племиња кои го населуваат Косово и северна Албанија во подрачјето околу Проклетие и на брегот на реката Валбона сè до нејзиното устие во Дрим. Како предок на племето се споменува извесен Красо, кој имал уште четири браќа, според кои првите роднини требале да бидат Хоти и црногорските племиња Озриниќи, Пипери и Васојевиќи. Познати припадници на ова племе се албанскиот етнолог Марк Красниќи и претседателот на Собранието на Косово, Јакуп Красниќи.
Според преданието, некои албански и црногорски племиња како што се Красниќи и Васојевиќи, имаат заедничко потекло, со тоа што Красниќи, од Православие преминале во Католицизам, додека Васојевиќите го задржале православието.
Сребренест галеб

Сребренестиот галеб (''Larus argentatus'') е голем галеб, распространет низ цела западна Европа, а го има и во Македонија.
1 Распространетост
Сребренастиот галеб најчесто се среќава на брегот на морињата во средна и северна Европа, а поретко во копнениот дел, покрај езера. Нивни природни непријатели се соколите, ајкулите, како и копнените ѕверки.
Во Македонија, сребренастиот галеб живее крај Охридското Езеро.
2 Опис
Возрасните сребренасти галеби растат до 60 см, и имаат распон на крилјата од околу 145 см. Тежок е до 1.5 кг. Пердувите им се бели, горната страна на крилјата сива, а врвовите на крилјата им се обоени со црно. На силниот клун, од напред на долната страна има една црвена точка. Очите им се како и клунот, жолти. Нозете имаат благо црвена боја. Бојата на пердувите на мажјакот и женката не се разликуваат. Се огласуваат со звук кој потсеќа на „киу“ или „ка“. Во репертоарот на нивните пеења се и звукови кои личат на завивање и мјаукање. Кога се подготвуваат за напад, подмолно гакаат или мјаукаат со длабокиот глас. Спротивно на тоа, типичното крештење е пред сè предупредување кое треба да го исплаши непријателот, но тоа е и поздрав како и израз за барање (барање храна). Младенчињата повикуваат со морничаво завивачко свирење.
Сребренастиот галеб може да доживее старост до 32 години. Тие се единки кои од некоја причина не можат да летаат и живеат под човековата грижа, можат да станат многу питоми и приврзани.
Сребренастите галби се во можност да го видат ултравиолетовото светло.
3 Поведение
3.1 Исхрана
Главна исхрана на сребренастиот галеб е иста како и на многу други галеби. И тие се сештојади, но сепак претежно се хранат со животинска храна како што се риби, мекотели, птици, а понекогаш и мали глодачи. Но, исто како и обичните галеби и сребренестите обиколуваат ѓубришта, зелени површини и полиња во потрага по било што, што може да го ублажи гладот.
3.2 Размножување
Може да помине од четири до седум години додека сребренастиот галеб достигне целосна зрелост и почне на падините, бреговите и дините со лежење јајца и подигање млади. Гнездото кое е од растителен материјал го градат двајцата идни родители, а снесуваат најчесто 2-3 јајца. Мажјакот и женката ги инкубираат 28 до 30 дена. Пилињата остануваат во гнездото пет до шест недели сè додека не станат способни за летање.
Овие птици се долговечни, забележан е најдолг животен век од 49 години.
4 Галерија
5 Наводи
** Harris, Alan; Tucker, Laurel & Vinicombe, Keith (1994) ''The Macmillan Field Guide to Bird Identification'', Macmillan, London.
*''Seabirds'' by Harrison, ISBN 0-7470-1410-8
* Snow, D. W. & Perrins, C. M. (1998) ''Birds of the Western Palearctic: Concise Edition'' Vol. 1. Oxford University Press, Oxford.
Leakey, Richard. 1979. Abridged and Introduced. ''The Illustrated Origin of Species.'' Darwin,Charles. Faber and Faber.ISBN 0-571-11477-6.p. 64
Стара џамија (Баница)

Старата џамија — поранешен муслимански објект кој се наоѓал во селото Баница, Општина Струмица.
Остатоци од џамијата се наоѓаат во центарот на селото. Освен џамијата во минатото имало амам и текија која во периодот од 1912-18 година била напуштена и срушена со земја, а во која се наоѓал гроб на некој познат турски паша.
По кажувањето на еден селанец, џамијата во Баница била ограбена од бугарските окупатори во 1913 година, но сепак Турците од селото ја одржувале до 1955 година кога поголемиот дел од нив се иселиле. Годината на градба на џамијата е непозната. Како доказ за постоењето на џамија во Баница кон крајот на 16 век е пописот од 1570 година каде меѓу другите се запишани и Хаџи Дервиш - имам и Мустафа Јахја – муезин. Начинот на градење и стилските особености не упатуваат на крајот на 16 век, класичниот период на османското градителство и уметност. Тоа е периодот кога турската архитектура и уметност го достигнува својот процват, што е евидентно и во градбата на џамијата во Баница.
Таа е од типот на еднопросторните куполни џамии со трем на северната страна (9.54 х 10.35). Ѕидана е со наизменичнопоставени редови на добро обработен камен и два реда тули, со насатично поставена тула помеѓу секој камен. Објектот е надсводен со купола градена од тула која веројатно, според остатоците на теренот, била прекриена со турска ќерамида. Она што привлекува особено внимание кај оваа џамија е појавата на манастирскиот свод како варијанта за покривање на молитвениот простор. Самиот свод, купола, не се потпира ниту на пандантифи ниту на тромпи, туку таа лежи директно на ѕидните маси. Иако османлиските градители ги користеле манастирските и коритасти сводови и полусводови за покривање на некои простори во амамите, безистените, медресите и каравансараите, тие ретко ги применувале кај џамиите, особено не за покривање на харимот. Појавата и употребата на манастирскиот свод при градењето на џамијата во Баница е резултат на користење на искуствата од византиско - ориенталните уметнички иградителски традиции. Во овие услови Османлиските неимари, под чие водство се граделе објектите, создаваат нов квалитет во својатауметност со големо учество на локалните мајстори, кои вопотполност го совладале византискиот начин на градење. Малата застапеност на овој конструктивен елемент,особено што е ова засега единствен пример пренесен во нашитекраеви од градителите кои се формирале во градителските работилници во Едрене и Истанбул, уште повеќе ја зголемува важноста на џамијата во Баница.
Црква „Пресвето Срце Исусово“ - Битола

Црква „Пресвето Срце Исусово“ — католички храм што се наоѓа во Битола, Македонија.
1 Историја
За основањето на црквата најзаслужни биле лазаристите кои во 19 век започнале со идеја за ширење католичката вера меѓу православното население на Отоманското Царство. Основач на парорхијата во градот бил Жан-Жозеф Лепавек кој во 1857 година го купил хотелот Локанда на Широк Сокак.
За потребите на лазаристите и за малкуте католички верници од градот, истата година во објектов била востановена скромна капелка, сместена на таванот, со димензии од 15х7х4 метри. Уште оттогаш нејзината внатрешност ја красела посебно значајната и ценета икона посветена на „Пресветото срце Исусово“, специјално донесена од Рим. Додека не дошле помошници, духовни браќа на основачот Лепавек, посебен советник и соработник му бил францускиот конзул во Битола, Белег де Буга, кој извесно време и просториите на Мисијата ги користел за потребите на својот конзулат.
Капелката служела до 1870 година кога, заради нараснатите потреби и зголемениот број верници, на истото место бил подигнат сосема нов, наменски објект за црква, изведен во барокен стил. За време супериорот Денис Дипол (1877-1881) во дворот на црквата била подигната и провизорна камбанарија, било поставено и црквено ѕвоно, прво што се огласило во Битола по неколкувековниот молк, предизвикувајќи шок и жестока реакција среде муслиманското население, па набрзина било замолчено и отстрането.
Во 1900 година црквата била опожарена. Потоа следувале административни напори и собирање средства за нејзина обнова. На 27 декември 1909 година, по Младотурската револуција бил обезбеден ферман за изградба на објект и нова камбанарија. Изведбениот план бил подготвен во Париз од познат француски архитект,
кој се определил за новоготски француски стил, а изведувачи биле домашни мајстори. Црквата настрадала и за време на Првата светска војна и биле потрошени значителни средства за нејзиното обновување
2 Опис
Денешната црква датира од 1909 година и истата е во неоготски стил. Главниот олтар од костеново дрво во готски стил бил изработен во Минхен, Германија. Останатите два помали олтари биле изработени во новоготски француски стил. Новиот олтар како и амвонот биле изработени во 1975 год од ореово дрво, а ги изработил Ѓорѓи Караџовски. Камбанаријата на црквата била изградена во периодот 1938 - 1940 г., и е подарок од словенечките верници.
Певницата и чесниот престол се дело на копаничарот Ѓорѓи Караџовски.
Тур де Романди 2013

Тур де Романди 2013 било 67. издание на велосипедската етапна трка Тур де Романди. Започнала на 23 април во Ле Шабл и завршила на 28 април во Женева. Се состоела од шест етапи, вклучувајќи еден пролог и поединечен хронометар. Таа била 14. трка во сезоната на Светската турнеја.
Трката била освоена од Британецот Крис Фрум од , кој водел на трката од почетокот до крајот - по првпат возач на водел од почетокот до крајот – откако победил на воведниот пролог во Ле Шабл, зголемувајќи ја својата предност кон крајот на трката. На крајот, Фрум го освоил генералниот пласман со 54 секунди пред второпласираниот Симон Шпилак, кој бил победник на кралската етапа на трката, четвртата етапа до Ле Дијаблерет, пред Фрум. Подиумот бил заокружен од Руј Кошта од , кој завршил како трет втора година по ред. Кошта завршил 55 секунди зад Шпилак и една минута и 49 секунди зад Фрум.
Во другите пласмани на трката, возачот на Вилко Келдерман бил освојувач на белата маичка во пласманот за млад возач, бидејќи бил највисоко пласиран возач роден во 1988 или подоцна, завршувајќи на петтото место во генералниот пласман откако ја презел маичката од возачот на Тибо Пино на завршниот хронометар. Матијас Брендле од ја освоил зелената маичка за најмногу освоени бодови на средните спринтови, додека розовата маичка за планинскиот пласман му припаднала на Маркус Бургхарт од . Екипниот пласман бил освоен од втора година по ред, откако Ричи Порт се пласирал во првите десет како и Фрум.
1 Екипи
Бидејќи Тур де Романди е настан од Светската турнеја на UCI, сите 19 UCI World Tour екипи се автоматски поканети и се обврзани да испратат свој состав. Првично, осумнаесет ''UCI World Tour'' екипи требало да настапат на трката, како и две други екипи – и – со специјални покани, и со тоа требало да биде создадена главната група од 20 екипи. Подоцна, го повратила својот ProTour статус по жалбата до Арбитражниот суд за спорт. Бидејќи не била првично поканета на трката, организаторите на трката го објавиле нивното приклучување, со што вкупниот број на екипи се зголемил на дваесет и една.
Екипи кои настапиле на трката биле:
2 Етапи
2.1 Пролог
;23 април 2013 — Ле Шабл до Брисон, 7,45 км, поединечен хронометар (ITT)
Резултат од прологот и генералниот пласман по прологот
, Возач, Екипа, Време
1
2, + 6"
3, + 13"
4, + 15"
5, + 16"
6, + 17"
7, + 17"
8, + 17"
9, + 17"
10, + 18"
2.2 Етапа 1
;24 април 2013 — Сен Морис до Ренан, 176,4 км
2.3 Етапа 2
;25 април 2013 — Прили до Гранж–Золотурн, 190,3 км
2.4 Етапа 3
;26 април 2013 — Пајерн до Пајерн, 181 км
2.5 Етапа 4
;27 април 2013 — Марли до Ле Дијаблерет, 188,5 км
2.6 Етапа 5
;28 април 2013 — Женева, 18,7 км, поединечен хронометар (ITT)
3 Поредок
Етапа, Победник, Генерален пласман, Планински пласман, Спринтерски пласман, Пласман за млад возач, Екипен пласман
П, Крис Фрум, Крис Фрум, Крис Фрум, ''недоделена'', Тибо Пино
1, Џани Мерсман, Гарикоиц Браво, Жилиен Берар
2, Рамунас Навардаускас, Матијас Брендле
3, Џани Мерсман, Маркус Бургхарт
4, Симон Шпилак
5, Тони Мартин, Вилко Келдерман
На крај, Крис Фрум, Маркус Бургхарт, Матијас Брендле, Вилко Келдерман,
Трамвајски превоз во Шчеќин

Трамвајски транспорт во Шчеќин — шински систем за јавен градски транспорт во Шчеќин, град на Полска. Првата линија влегува во експлоатација во 1879 година. Со овој систем управува претпријатието „Шчеќински Трамвај“ (''Tramwaje Szczecińskie'').
1 Трамвајски линии
, Линија
, Глембокие – Потулицка
, Двожец Њебушево – Туркусова
, (Зајездња Погодно) – Лас Аркоњски – Поможани
, Кжеково – Поможани
, Кжеково – Сточња Шчеќињска
, Гоцлав – Поможани
, Кжеково – Туркусова
, Гумиењце – Туркусова
, Глембокие – Потулицка
, Лас Аркоњски – Гумиењце
, Лудова – Поможани
, Двожец Њебушево – Поможани
2 Mотриси
*Констал 105Н
*Констал 105На
*Модерус Алфа
*Татра КТ4Д
*Татра Т6А2
*ПЕСА 120НаС
Гренадини

Гренадините (англиски: ''Grenadines'') се островска група во Карипското Море. Овие острови се наоѓаат во Свети Винцент и Гренадини (две третини) и Гренада (една третина).
1 Географија и местоположба
Оваа островска група е поделена меѓу две независни карипски држави: Свети Винцент и Гренадини (поголем дел) и Гренада (помал дел). Островите се наоѓаат меѓу островите Свети Винцент на север и Гренада на југ. Гренада и Свети Винцент не се дел од Гренадините. Вкупната површина на островите е 86 км<sup>2</sup> и се проценува дека живеат над 16.000 жители.
2 Острови
Некои од поголемите острови се:
2.1 Свети Винцент и Гренадини
Овие острови ја сочинуваат парохијаат Гренадини:
* Јанг
* Бекија со Сент Елерс Ки и Семплерс Ки , 5,000, адм. центар: Порт Елизабет
* Петит Невис
* Кватр
* Пиџин
* Батовија со Чрч Ки
* Балисо
* Пилорис и Ол Аваш
* Мустик со Рабит , 800, адм. центар: Ловел
* Петит Мустик со Петит Ки и Драј Рок
* Саван со Саван Рок и Литл Саван
* Петит Кануан
* Кануан со Лилот и Кануан Бален , 1,200, адм. центар: Чарлстаун
* Сејл Рок
* Меро со една издигната карпа северно од островот , 280, адм. центар: Олд Вол
* Католик со три непосредни издигнати карпи
* Тобаго
* Јунион Ајланд , 2,700, адм. центар: Клифтон
* Петит Сент Винсент , адм. центар: Телескоп Хил
* Палм , адм. центар: Кактус Хил
* Морпион, 0,002 км2
2.2 Гренада
Каријаку и Петит Мартиник се зависни територии на Гренада. Тие се составени од:
* Каријаку со Машрум, Литл Мел и Петит Кола и две во источниот , 7,400, адм. центар Хилсборо
* Мабуја, Сенди и Џек-а-Ден
* Вајт
* Салин со Касав Рокс , ненаселен
* Систерс
* Фригат со Роус Рок , ненаселен
* Ларџ со околу 10 карпи јужно од Ларџ (Бонапарт Рокс), , ненаселен
* Петит Мартиник , 550, адм. центар: Норт Вилиџ
* Фота
* Петит Доминик
Дел од парохијата Сент Патрик:
* Ронд , ненаселен
* Дајмонд
* Тантс, три мали островчиња и неколку карпи
* Кејли
* Брд, Шугар Лоуф, Грин, Сенди
3 Поврзано
* Мали Антили
* Свети Винцент и Гренадини
* Гренада
Теорија на монетарно изненадување

Теоријата на монетарното изненадување (англиски: ''Theory of monetary surprise'') е теорија според која само ненајавеното, ненадејно зголемување на понудата на пари предизвикува зголемување на агрегатната побарувачка, производството и вработеноста. Застапници на оваа теорија се претставниците на новата класична макроекономија (уште се нарекуваат и теоретичари на рационалните очекувања) на чело со нобеловецот Роберт Лукас.
Оваа теорија наоѓа примена во многу конкретни примери и економските случувања, на пример, дали економијата ќе навлезе во фаза на рецесија или експанзија, колкава ќе биде стапката на инфлација, како ќе се движат каматните стапки и друго. Рационалните очекувања се еден вид предвидување на идните настани во економијата, едни од можните пристапи кои ги користат учесниците во економскиот живот за предвивдување (антиципирање). Хипотезата на рационални очекувања тврди дека економските субјекти со следење на збиднувањата и користење на значајни информации за промените во економските политики, можат конкретно и точно да ја предвидат економската состојба во која се наоѓаат и кои идни чекори треба да ги преземат за што побезболно да реагираат на новонастанатите ситуации во иднина.
Користа и примената од оваа теорија е во тоа што со навремено следење на политиките и следење на информациите посебно со оние за основите на буџетската политика и за основите на монетарната политика, ниту владата ниту централната банка нема да може лесно да ги манипулира менаџерите да преземат несоодветни чекори во работата на нивните претпријатија. Менаџерите, благодарение на рационалните очекувања, треба да знаат кога доаѓа до вистинско, реално зголемување на побарувачката, а кога е лажно и нереално и врз таа основа, правилно да реагираат на пазарот.
Доколку постои ситуација во која владата и централната банка решат да ја зголемат масата пари во оптек, без притоа да ја информираат јавноста, зголемената понуда на пари ќе ја зголеми агрегатната побарувачка и учесниците во економскиот живот ќе бидат изненадени. Тие ќе помислат дека дошло до вистинско, реално зголемување на агрегатната побарувачка, па поради тоа ќе реагираат со зголемување на производството и на понудата. Во овој случај, економијата ќе влезе во фазата на експанзија.
На тој начин, импулсите што доведуваат до деловни циклуси се сведуваат на монетарно изненадување, на нетранспарентно зголемување на понудата на пари и непредвидени шокови на страната на агрегатната побарувачка. Доколку, пак, владата и централната банка се транспарентни, односно известат дека имаат намера да ја зголеми понудата на пари, претприемачите и менаџерите благодарение на рационалните очекувања, ќе ги предвидат ефектите од зголемената емисија на пари врз општото ниво на цените и врз стапката на инфлација. Тие ќе бидат свесни за номиналното зголемување на агрегатната побарувачка, па поради тоа нема да реагираат со зголемување на производството и на вработеноста. Оттука, антиципираната промена на понудата на пари не може да биде причина за појава на економски циклус – за експанзија и рецесија.
1 Наводи
Томо Шијак

Томо Шијаковиќ-Шијак ( во — во ) — македонски сликар, меѓу првите македонски уметници што го проблематизирал сликарството како дисциплина.
1 Животопис
Шијак е роден во Косово Поле, тогашна Србија на 14 март 1930 година. Уште од најрана младост кај него се јавил огромен интерес за ликовно претставување на сопствените опсервации.
По завршувањето на средното уметничко училиште во Скопје, студирал ликовна уметност на Академијата за ликовни уметности во Љубљана, а потоа бил на студиски престој во Париз.
Самостојно излагал во Скопје, Белград и Ниш. Учествувал на Биеналето во Саун Пауло (1969) и на Биеналето во Венеција (1978). Имал доста изложби, исто и посмртно, чии дела ги наследил неговиот син Ѓорѓи Шијаковиќ, виш конзерватор. Негова ќерка е глумицата Арна Шијак.
Се занимавал со карикатура, илустрација, сценографија, плакат и фотографија. Во неговото творештво се разликуваат неколку фази: посткубизам, апстракција, варијанти на поп-артот и концептуални постапки, кои кон крајот на шеесеттите години резултирале во првите објекти во македонската современа уметност: мусандри и неомусандри. Во нив ги обединил сликарските, вајарските и дизајнерските аспекти. Овој модел на ликовно обликување просторно го применил во ентериерот на зградата на Градскиот комитет во Скопје (1970) и во хотелот „Дрим“ во Струга (1977).
Починал во Скопје на 29 декември 1998 година.
Курбалија

Курбалија — село во Србија во општина Прешево во Пчињскиот Округ. Селото се наоѓа во Прешевската долина, веднаш до границата со Косово и Македонија.
1 Географија и местоположба
Селото е високопланинско и се наоѓа во Прешевскиот дел на Скопска Црна Гора на 798 м.н.в. Селото е од разбиен тип и се дели на две маала, кои се оддалечени 1.500 метри едно од друго.
2 Историја
Селото е ново, во однос на другите села во близина, односно постои околу 220 години.
Во XIX век, селото е дел од Прешевската каза на Приштинскиот санџак.
По Првата балканска војна, станува дел од Кралството Србија, т.е. Јужна Србија. По Втората светска војна, званично останува во рамките на Србија.
3 Економија
Населението главно се занимава со земјоделство.
4 Население
Според пописот од 1913 година селото има 183 жители и било дел од општина Прешево.
Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралство Југославија во 1931 година, селото имало 150 Албанци.
Населението води потекло од фисот Бериш, претставени од фамилиите ''Муресљови'' и ''Асанови''.
+, Година, 1913, 1931, 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, 2011, 2022
Население, 183, 150, 312, 341, 309, 267, 126, 184, 146, …, 65
Според пописот од 2022 година, селото имало 65 жители, со густина на населеност од 7.673/км<sup>2</sup>. 58.8% биле мажи, 41.5% биле жени.
Шерупа

Шерупа (на албански Maja Ksulje e Priftit) е планински врв кој се наоѓа на тромеѓата меѓу Косово, Албанија и Македонија. Врвот е висок 2.092 метри и се наоѓа на северозапад од Шар Планина. Албанија се наоѓа на југозападниот и северозападниот дел, Косово на североисточниот и југоисточниот и Македонија на јужниот дел.
Забелешка:
a.
Ченгино Кале

Ченгино Кале (Калето) или Моравски Врв — врв на Малешевските Планини на границата Република Македонија и Пиринска Македонија, денес во Бугарија. Се смета за најисточна точка во Република Македонија. Познато е како место од каде што извира реката Брегалница — втора река по големина во земјата.
Се издигнува на главното планинско било, на југоисток од врвот Погледец; на исток од него се одделува Моравски Рид, на југоисток е Каменички Рид. Се наоѓа на 1.710 метри надморска височина. Врвот е заоблен. Северните делови се спуштаат стрмно кон долината на Стара Река, додека југоисточниот и јужниот дел се пониски. Источните делови на Ченгино Кале водат кон Добромирска Река и Сливничка Река. Почвата е планинско-ливадска. Билото има високопланинска тревна растителност, додека северните и јужните делови изобилуваат со букови и иглолисни дрвја.
Црква „Св. Константин и Елена“ - Моноспитово

Свети Константин и Елена — главна селска црква во струмичкото село Моноспитово, Македонија.
1 Местоположба
Црквата се наоѓа во средишниот дел на селото.
2 Историја
Била изградена во 1838 година и е најстара црква во регионот. Според други информации, црквата била изградена во 1834 година, а била доградена во 1837 година.
3 Архитектура
Храмот има облик на трикорабна псевдобазилика со рамен дрвен таван на три кораби.
Првобитно, тремовите на црквата биле подигната на сите страни во облик на буквата „П“, но бидејќи јужната страна немала никаква функција при неодамнешната реконструкција на црквата, истиот трем бил изоставен.
Апсидата на црквата е уште подекоративно конципирана, што е видливо како резултат на моменталните заштитни активности во црквата за што сите фасади се соголени од малтерните облоги. Имено, апсидата на моноспитовската црква е расчленета со седум високи, а плитки, удвоени ниши, разделени со широки пиластри, поставени врз сосем ниско цокле. Лаците на нишите се изведени од тула, како и либажните слоеви за израмнување и лаците над прозорците, додека преостанатата ѕидарија е изработена од кршен камен во нерамномерен слог, со исклучок на аглите на наосот, влезните портали и прозорските отвори.
Градбата на црквата е во добра состојба. Во 2022 година биле вршени реконструктивни зафати на црквата. Како несоодветни елементи се забележуваат поставените клима-уреди и парното греење.
3.1 Фрескоживопис
Црквата била живописана во 1858/59 година од зографот Андон Петров Ангелков. Внатрешноста на црквата е живописана само во горните партии и тоа над капителите од колоните во средниот кораб, на јужниот и северен ѕид и во олтарниот простор.
Живописот е во лоша состојба.
3.2 Икони и иконостас
Во црквата работел зографот Никола Михајлов, кој во 1860 година изработел неколку празнични икони, додека Андон Петров во 1858 година ги изработил престолните икони.
Одделни икони биле подарок од Илјо Младеновиќ, од Велко Пановиќ од селото Габрово и од Дино Манчо — од Бориево, од Коте Годев.
4 Галерија
5 Поврзано
* Струмичко архијерејско намесништво
* Босилово
Штипско муфтиство

Штипското муфтиство е едно од тринаесетте муфтиства на Исламската верска заедница во Македонија.
Седиштето на ова муфтиство се наоѓа во градот Штип. Во градот има основано верско училиште а седиштето на муфтиството било основано во 1913 година и се задржало до крајот на Првата светска војна.
Ова муфтиство ги опфаќа реоните на градовите:
* Штип
* Струмица
* Кочани
* Берово
* Виница
* Гевгелија
* Радовиш
* Пехчево
* Кратово
* Богданци
Гијом Бонафон

Гијом Бонафон (|Guillaume Bonnafond; р. ) — француски професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата . Започнал со тренирање со екипата , подоцна придружувајќи се како аматер и од 2009 како професионален велосипедист.
1 Достигнувања
;2005
: 1. Краен пласман Тур ду Валроми (јуниори)
: 3. Краен пласман Тур де Лорена (јуниори)
;2006
: 10. Париз-Тур (младинци)
;2007
: 3. Гран при де Вин ду Брулоа
: 9. Париз-Тур (младинци)
;2008
: 1. Краен пласман Ронд де л’Изар
::1. Етапа 4
: 1. Краен пласман Тур де По де Савоја
::1. Етапа 2
::1. Етапа 3
: 2. Национално друмско аматерско првенство
: 2. Трка околу Берн
: 2. ГП Кристал Енерги
: 3. Класик Советере Пиринеи Атлантик
: 3. Флеш Ардени
: 3. Пиколо Џиро ди Ломбардија
;2012
: 2. Краен пласман Париз-Корез
: 7. Краен пласман Тур де л’Ен
;2013
: 6. Краен пласман Тур ди Лимузен
;2015
: 9. Краен пласман Тур ди Лимузен
1.1 Распоред на резултатите на големите трки
Голема трка, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017
Џиро, 87, —, —, 90, 107, —, —, 54, —
Тур, —, —, —, —, —, —, —, —, —
Вуелта, —, 58, 26, —, —, —, —, —, 88
СО = се откажал; — = не учествувал
Лаурентиу Бранеску

Лаурентиу Бранеску — романски професионален фудбалер кој моментално настапува за ФК Јувентус во италијанската Серија А. Игра на позицијата голман.
Младинската кариера ја започнал во локалниот фудбалски тим на Р’мнику В’лча, за на 20 јануари 2011 година, на 17-годишна возраст да премине во екипата на Јувентус за сума од 400 илјади евра. Моментално е трет избор на голманското место, позади Џанлујџи Буфон и Марко Сторари. За клубот нема настап на натпревар од официјален карактер, туку само неколкупати се нашол на клупата за резерви.
Што се однесува до репрезентативните настапи, Бранеску ги поминал сите младински категории во романската фудбалска репрезентација, но сѐ уште нема забележано настап за сениорската екипа.
Трицифрен пробив

Трицифрен пробив (англиски: ''century break'') е чинот на освојување на 100 или повеќе бода во една посета на масата во снукерот, без ниедно промашување, со наизменично внесување на црвени и обоени топки. За трицифрен пробив не се смета освојувањето на 100 бода во еден фрејм, бидејќи условот е сите бодови да се постигнат по ред, без прекин. Не се вбројуваат бодовите од фаул на противникот.
Најголемиот можен трицифрен пробив изнесува 147 бода (наречен „максимален пробив“), и се состои од 15 црвени, 15 црни и останатите шест обоени топки; жолтата, зелената, кафеавата, сината, розовата и црната се внесуваат едноподруго. Во исклучителни околности постои можност да се постигне пробив од 155 бода. Доколку на играчот му дојде редот по фаул на противникот и не може никако да удри ниедна црвена топка, тогаш се допушта да назначи една од обоените топки како црвена. Вака е можно да се внесат 16 црвени и црни, плус 27 бода од шесте други обоени топки, што дава вкупно 155 бода.
Трицифрениот пробив се постигнува само ако има барем десет црвени топки (или девет во слободна ситуација) на масата кога ќе му дојде редот на играчот. Доколку има девет црвени топки, најголемото можно бодовно салдо е 99 (= 9 x 8 + 27).
1 Поврзано
* Максимален пробив
* Светско првенство во снукер
2 Наводи
pl:Break snookerowy#Breaki stupunktowe
Список на џамии во Штипското муфтиство

Следува список на џамии на ИВЗ во Штипското муфтиство:
* Џамија Хусамедин Паша
* Кадан Ана џамија
* Џамија во Кучица
* Џамија во Прналија (Штипско)
* Џамија во Радање
* Џамија во Пенуш
* Дуди Хатун џамија
* Сефер Баба џамија
* Султан Мурат џамија
* Гази Авранос џамија
* Мехмед-бегова џамија
* Џамија Јени Џамиси
* Џамија Булбул Дере Џамиси
* Џамија во Бучим
* Џамија во Прналија (Радовишко)
* Џамија во Супурга
* Џамија Хафиз Салих Џамиси
* Џамија Џумали Џамиси
* Џамија во Калугерица
* Џамија во Калаузлија
* Џамија во Конче
* Орта џамија
* Џамија Сејид Нур Ел Араби
* Џамија Мелек Румели Џамиси
* Џамија Канатлар Дернеги Џамиси
* Џамија во Пуперово
* Џамија во Доброшинци
* Џамија Ново Махале Џамиси
* Џамија Високо Махале Џамиси
* Џамија во Старо Балдовици
* Џамија во Иловица
* Џамија во Еднокуќево
* Џамија Ахмед Баба Џамиси
* Џамија Хамид Хусеин Џамиси
* Џамија во Меџитли
* Џамија Хаџи Салих Џамиси
* Џамија Хаџи Ибрахим Џамиси
* Џамија во Деделија
* Џамија Назми Бег Џамиси
* Џамија Хаџи Салих Џамиси
* Џамија Хаџи Адем Џамиси
* Џамија Еллез Хоџа Џамиси
* Џамија Хаџи Салих Џамиси
Гостиварско муфтиство

Гостиварското муфтиство — едно од тринаесетте муфтиства на Исламската верска заедница во Македонија.
Седиштето на ова муфтиство се наоѓа во градот Гостивар. Моментален муфтија (сос. 2013) е Шаќир ефенди Фетаи.
Ова муфтиство ги опфаќа реоните на градовите:
* Гостивар
Тетовско муфтиство

Тетовското муфтиство е едно од тринаесетте муфтиства на Исламската верска заедница во Македонија.
Седиштето на ова муфтиство се наоѓа во градот Тетово и муфтија е Ќани Несими (2015).
Ова муфтиство ги опфаќа реоните на градовите:
* Тетово
1 Муфтии
Од, До, Муфтија
Изриз Идризи
2015, Али Фекри Есати
2015, сè уште, Ќани Несими
Данило Хондо

Данило Хондо (|Danilo Hondo; р. во , Бранденбург) — поранешен германски професионален друмски велосипедист, кој возел професионално помеѓу 1997 и 2014 година. Бил суспендиран од професионалниот велосипедизам, но по неговата жалба повторно се вратил во спортот. Се повлекол на крајот на сезоната 2014 година.
Од 2015 година е тренер на швајцарската младинска репрезентација.
1 Допинг
Во 2005 година, Хондо бил суспендиран и отпуштен откако се покажал позитивен на тестирањето за карфедон на Вуелта а Мурсија 2005. Првично бил суспендиран на две години, но неговата суспензија била скратена на една година во јуни 2005. Во јануари 2006 му била продолжена забраната на две години, откако ја загубил жалбата до Арбитражниот суд за спорт. Во март 2006, ја побил одлуката по жалбата до граѓански суд, со што се ставил крај на неговата суспензија. Во 2009 потпишал тригодишен договор за .
2 Достигнувања
;1994
: 1. Светски велодромски првенства - Екипна потера
;1996
: 3. Светски велодромски првенства - Екипна потера
;1998 –
: Вуелта де Чиле
::1. Етапа 4
;1999
: Курс де ла Пе
::1. Етапа 1
::1. Етапа 4
::1. Етапа 5
: 1. Етапа 1 Реџо-Тур
;2000
: Курс де ла Пе
::1. Етапа 3
::1. Етапа 5
: 1. Етапа 1b Трка околу Шведска
;2001 –
: 1. Трка околу Берн
: 1. Етапа 1 Три дена Де Пане
: 1. Етапа 1 Трка околу Данска
: 1. Етапа 4 Трка околу Холандија
: 1. Бодовен пласман Париз-Ница
: 91. Краен пласман Џиро д’Италија
::1. Етапа 2
::1. Етапа 3
::Предводник во бодовниот пласман на етапите 3-11
::Предводник во пласманот за најборбен возач на етапите 3–5
::Предводник во пласманот Аѕури д’Италија на етапите 3–18
;2002
: 1. Национално друмско првенство
: 1. Етапа 2 Волта а Каталуња
: 1. Етапа 3 Трка околу Хесен
: 1. Етапа 2 Трка околу Рајнската област-Пфалц
;2003
: Курс де ла Пе
::1. Етапа 1
::1. Етапа 2
: 2. Трка околу Келн
;2004
: 1. Гран Премио Бруно Бегели
: 1. Етапа 5 Волта а Каталуња
: 1. Етапа 1 Тур ду Поату-Шарент
: 2. Краен пласман Три дена Де Пане
::1. Етапа 1
: 2. Трка околу Келн
: 2. Трка околу Франкфурт
: 2. Париз-Тур
: 3. Трофео Манакор
: 5. Краен пласман Четири дена Динкерк
::1. Етапа 5 (ITT)
: 6. Краен пласман Трка околу Долна Саксонија
::1. Етапа 1
::1. Етапа 2
::1. Етапа 4
::1. Етапа 5
;2005 –
: 2. Милано-Санремо
: 8. Краен пласман Вуелта а Мурсија
::1. Етапа 1
::1. Етапа 2
;2006 – Тим Ламонта
: 1. Омлоп ван де Вламсе Шелдеборден-Базел-Крујбеке
: 1. Нојзен Класик
: Мировна трка
::1. Етапа 2
::1. Етапа 3
: Сиркуто Монтањес
::1. Етапа 2
::1. Етапа 3
: 1. Етапа 2 Трка околу Саксонија
: 2. Краен пласман Одсет
: 2. Краен пласман Сиркут Франко-Белж
: 3. Краен пласман Реџо-Тур
::1. Етапа 1
: 3. Трка околу Франкфурт
: 3. Тур де Рејке
: 3. Фландриско првенство
: 3. Омлоп ван хет Хутланд
;2008
: 1. Етапа 4 Тур де Лангкави
;2009
: 1. Прага-Карлови Вари-Прага
: 1. Етапа 7 Волта а Португал
: 2. Копа Берноки
: 7. Краен пласман Курс де ла Солидарите Олимпик
::1. Етапа 5
;2010
: 1. Етапа 4 Џиро ди Сардења
: 2. Копа Берноки
Список на муфтиства на Исламската Верска Заедница

Ова е список на муфтиства на Исламската Верска Заедница во Македонија:
* Скопско муфтиство
* Тетовско муфтиство
* Гостиварско муфтиство
* Кумановско муфтиство
* Кичевско муфтиство
* Дебарско муфтиство
* Струшко муфтиство
* Штипско муфтиство
* Битолско муфтиство
* Велешко муфтиство
* Охридско муфтиство
* Прилепско муфтиство
* Ресенско муфтиство
Мехмед-бегова џамија (Берово)

Мехмед-беговата џамија е муслимански храм кој се наоѓа во Берово, Македонија.
Џамијата била изградена во периодот од 1863 до 1864 година. Во текот на своето постоење била на неколкупати реновирена. Во 2013 година било изградено минаре.
Црква „Св. Никола Чудотворец“ - Охрид

;Ова е статија за една од неколкуте цркви во Охрид посветени на Свети Никола. За другите видете Црква „Св. Никола Болнички“, Црква „Св. Никола“ и Црква „Св. Никола Геракомија“
Света Никола Чудотворец - Челнички — македонска православна црква која се наоѓа во Охрид, во близина на Св. Богородица - Челница. Изградена е врз остатоци на ранохристијански храм. Била обновувана и сликана со фрески во текот на повеќе векови. Се вбројува меѓу ретките галерии, каде е сочувано ѕидно сликарство во фрагменти во распон од XI до XIV век и натаму.
1 Опис
"Свети Никола Чудотворец" е еднокорабна црква, ѕидана од камен. Моментално од северната страна, во висина, половина од црквата е под земја. Од она што може да се види на фреските во коработ и во олтарниот дел, може да се заклучи дека потекнува од византиски временски период. Односно, Богородица насликана со Христос во рацете е некаде од XІ - ХІІ век, а фреската што се наоѓа на западниот ѕид Успение на Пресвета Богородица е од XII - XIV век.
Матија Катанео

Матија Катанео (|Mattia Cattaneo; р. ) — италијански професионален друмски велосипедист, кој вози за професионалната континентална екипа .
Како аматер, Катанео го освоил Џиробио во 2011 со екипата Ботоли. Бил вклучен во почетниот состав за Вуелта а Еспања 2015.
1 Достигнувања
;2009
: 1. ГП ди Поџана
;2010
: 9. Копа дела Паче
;2011
: 1. Краен пласман Џиробио
: 1. ГП Каподарко
: 1. ГП ди Поџана
: Џиро Сиклистико Песке Нетарине ди Ромања
::1. Пролог
::1. Етапа 3
: 3. Краен пласман Тур де л’Авенир
: 5. Краен пласман Џиро дела Вале д’Аоста
;2012
: 1. Руота д’Оро
: 2. Трофео Франко Балестра
: 3. Краен пласман Тур де л’Авенир
: 10. Трофео Пива Банка Пополаре ди Виченца
;2017
: 2. Краен пласман Тур Ла Прованс
::1. Етапа 3
: 2. Класик Сид Ардеш
: 4. Краен пласман Тур де л’Ен
: 5. Национално хронометарско првенство
: 6. Џиро дел’Апенино
: 7. Краен пласман Трка околу Словенија
: 9. Трофео Лаигвелја
1.1 Распоред на резултатите на големите трки
Голема трка, 2013, 2014, 2015, 2016
Џиро, СО, 64, —, —
Тур, —, —, —, —
Вуелта, —, —, СО, 102
СО = се откажал; — = не учествувал
Тигран Кандикјан

Тигран Кандикјан ( р. , ) — македонски голман со ерменско потекло, кој моментално брани за ФК Слободен.
1 Животопис
Кандикјан е роден во Скопје на 11 март 1993 година. Потекнува од ерменско-македонско семејство од Тетово. Неговиот прадедо бил познатиот тетовски аптекар Татиоз Кандикјан, кој се доселил од Истанбул). Фудбал играл од својата 10 година. Настапувал во ФК Работнички од Скопје, но поради разочараноста од македонскиот фудбал воопшто, решил да замине и да игра во Ерменија каде ги бранел боите на еменскиот прволигаш Пјуник. Земал ерменско државјанство и бранел за репрезентацијата на Ерменија до 19 години.
Салваторе Пучо

Салваторе Пучо (|Salvatore Puccio; р. ) — италијански професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата .
1 Кариера
Се приклучил на во сезоната 2012, по успешната сезона 2011 кога победил на Трката околу Фландрија во категоријата под 23 години.
Пучо го имал своето деби на некоја голема трка на Џиро д’Италија 2013. Откако екипата го освоила екипниот хронометар на втората етапа, Пучо го преземал водството на трката и ја носел розовата маичка на третата етапа, откако бил највисоко пласиран возач од на првата етапа.
Пучо ќе ја започне сезоната 2018 со настап на Тур Даун Андер 2018.
2 Достигнувања
;2007
: 1. Етапа 2 Џиро дела Тоскана (јуниори)
;2010
: 5. ГП Претола
: 5. ГП Сан Џузепе
: 6. ГП Индустри дел Мармо
: 9. Трофео Едил Ц
;2011
: 1. Ронде ван Вландерен Белофтен
: 2. ГП Претола
: 2. Џиро дел Белведере ди Вила ди Кордињано
: 2. ГП Палио дел Речото
: 4. Трофео Банка Пополаре Пива
: 4. Краен пласман Џиро дела Тоскана
::1. Етапа 3
: 5. Гп Каподарко
;2012
: 6. Трофео Деја
;2013
: 1. Етапа 2 (ТТТ) Џиро д’Италија
;2014
: 8. Гран Премио Чита ди Камаиоре
;2015
: 7. Краен пласман Трка околу Словенија
;2016
: 1. Етапа 1 (ТТТ) Вуелта а Еспања
2.1 Распоред на резултатите на големите трки
Голема трка, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019
Џиро д’Италија, 73, 98, 68, —, 86, 64, 86
Тур, —, —, —, —, —, —, —
Вуелта, СО, —, 77, 121, 78, 96
СО = се откажал; — = не учествувал
Илија Прангоски

Илија Прангоски (Селци, - , ) ― македонски кардиолог со звање примариус, и пратеник во Собранието на Македонија.
1 Животопис
Прангоски е роден во 1954 година во струшкото село Селци. Дипломирал на Медицинскиот факултет во Скопје, во 1979 година. Специјализација по интерна медицина завршил на Медицински факултет - Скопје во 1987 година. Супспецијализација по Кардиологија обавил од 2002 до 2004 година. Бил раководител на одделот за функционална дијагностика на миокардот во Заводот за кардиоваскуларни заболувања. Бил член на Македонското и Европското здружение на кардиолози, потпретседател на Македонско Здружение на Кардиолози (2002-2006), член на Управен Одбор на Македонско Здружение на Кардиолози (2006-2010.) и претседател на управниот Одбор на Здружение на лекари - Охрид. Од 1998 до 2002 година бил пратеник во македонското Собрание во редовите на ВМРО-ДПМНЕ. Починал ненадејно на 7 мај 2013 година во Охрид.
ИФ Елфсборг

ИФ Елфсборг е шведски фудбалски клуб од градот Бурос. Клубот е формиран 26 јуни 1904 година. Елфсборг шест пати бил првак на државата, а последен пат 2012 година и двапати го освојувал националниот куп. Моментално се натпреваруваат во првата шведска лига, Алсвенскан. Својте домашни натпревари клубот ги игра на Бурос Арената која има капацитет преку 17,000 седечки места. Најголем соперник на Елфсборг му е Гетеборг.
Пациенс (граматика)

Граматичкиот пациенс, или познат како цел или претрпител, е поим во семантиката со кој се означува дел од реченицата врз кој се врши дејството. Пациенсот, како што е разликуван од темата, мора да претрпи промена на состојба. Темата е означена од статичен глагол, а пациенсот од динамичен глагол. Пациенс е исто така поим со кој се опфаќа тематскиот однос со погорната дефиниција.
1 Теорија
Во најтипичните случаи, ситуацијата е искажана преку реченицата, дејството преку глаголот во реченицата, а пациенсот преку именска фраза. Така на пример, во реченицата „Томе ја шутира топката“, 'топката' е пациенс. Кај некои јазици, пациенсот е деклиниран по падежи или означен за да ја искаже граматичката функција. Во јапонскиот, на пример, пациенсот има наставка ''o'' (на хирагана を) кога се користи со активни преодни глаголи. Формално, македонскиот и англискиот немаат посебни наставки за бележење на пациенсот.
Пациенсот е често помешан со директниот предмет во реченицата, но сепак ова се два различни поима. Првиот се заснова на неговиот однос со глаголот, а вториот се заснова на односот со подметот. За илустрација ќе ја земеме реченицата „Томе ја шутира топката“ и нејзината пасивна форма „Топката е шутирана од Томе“. Во активната реченица, „топката“ е пациенс и директен предмет во реченицата, а кај пасивната истиот збор е и пациенс и подмет во реченицата.
2 Поврзано
* Семантика
* Граматички агенс
Гласноговорник

Гласноговорник или портпарол (од фр. ''porter'' носи, ''parole'' говор) — говорник од името на други - одговорното лице за контакти и односи со јавноста. Применувани се во големите компании или политички партии, каде што е важно медиумите да се известуваат со единствени информации. Како гласноговорник е избран слаткоречив човек. Главна задача на гласноговорникот е да се создаде добар имиџ на институцијата или дури и личноста која ја застапува.
Агенс (граматика)

Граматичкиот агенс, или познат како причинител или агент, е поим во семантиката со кој се опфаќа причината или причинителот на дејството. Агенс може да е и поим со кој се опфаќа ''тематската улога'' (или позната како тематски однос).
1 Теорија
Типично, ситуацијата е означена со реченица, дејството со глаголот во реченицата, а агенсот со именска фраза. Така на пример, во реченицата „Томе ја шутна топката“, 'Томе' е агенсот, а „топката“ е пациенс. Кај некои јазици, агенсот е деклиниран или означен за да ја искаже својата граматичка функција. Во јапонскиот јазик, агенсот типично има наставка ''ga'' или ''wa'' (на хирагана が, は). Формално македонскиот и англискиот немаат специјални наставки за агенсот.
Агенсот е често помешан со подметот во реченицата, но овие две категории се различни. Првото се заснова на односот неговиот однос со дејството кое се искажува преку глаголот, додека второто се заснова на протекот на информациите, зборовниот редослед и неговата важност во реченицата. Така на пример, може да се земе реченицата „Томе ја шутира топката“ и нејзината пасивна форма „Топката е шутирана од Томе“. Кај активната реченица, „Томе“ е подмет и агенс во реченицата, но кај пасивната „топката“ е посмет, а „Томе“ сè уште е агенс без разлика на положбата во реченицата.
2 Поврзано
*Агенсна наставка
*Активен јазик
* Пациенс
Шпре-Ниса

Шпре-Ниса (|Spree-Neiße) — округ во јужниот дел на сојузната покраина Бранденбург, Германија. Соседни окрузи се (од југ надесно) окрузите Бауцен и Герлиц во Саксонија, окрузите Горен Шпревалд-Лужица, Даме-Шпревалд и Одра-Шпре. Слободниот град Котбус е целосно опкружен од округот. На исток се наоѓа Полска.
1 Географија
Округот се наоѓа во областа Лужица. Реката Шпре тече низ округот, додека реката Лужичка Ниса ја создава источната граница, која во исто време претставува и граница со Полска.
2 Историја
Округот бил создаден во 1993 со спојување на претходните окрузи Котбус, Форст, Губен и Шпремберг.
3 Грб
Грбот прикажува четири полиња посветени на претходните окрузи. Речниот рак во горниот лев дел го претставува округот Котбус и е исто така присутен во грбот на градот Котбус. Лавот во горниот десен дел е симбол на Кралството Бохемија, бидејќи Шпремберг бил посед на бохемиските кралеви. Рогот од елен во долниот десен дел го претставува Форст и бил преземен од грбот на грофовите Биберштајн. Круната во долниот лев дел ги претставува повторно кралевите од Бохемија, но овој пат претставувајќи го Губен.
4 Градови и општини
Слободни градови, Општински заедници,
<sup>1</sup>седиште на општинската заедница;<sup>2</sup>град
Животност (граматика)

Животноста е граматичка и/или семантичка категорија на именките која се заснова врз природата на нештата, односно дали тие се живи или не. Животноста може да има различни ефекти врз граматиката на еден јазик, како што е изборот на заменки, наставките за падежи, збороредот или формата на глаголот.
Кај некои јазици кои имаат животност, истата се искажува на прилично едноставен начин каде именките се делат на живи (луѓе и животни) или неживи (предмети, објекти, апстрактни поими). Кај други пак, животноста се искажува преку сложени хиерархиски системи. Во таквите системи, заменките ја имаат највисоката животност (првото лице е највисоко), а потоа следуваат останатите луѓе, животните, растенијата, природните појави, предмети и апстрактни поими. Сепак, постои можност оваа хиерархија да се разликува од јазик до јазик.
1 Примери
Македонскиот јазик не прави разлика меѓу живи и неживи именки. Во англискиот јазик постои одредена ваква разлика само кај заменките, односно заменките 'тој' и 'таа' се користат за живи именки (луѓе), а заменката 'тоа' за предмети. Хиерархискиот систем е важен кај тотоначкиот јазик, како и во јужноатабасканските јазици. Тамилскиот јазик врши именска класификација базирајќи се на животноста. Словачкиот, чешкиот и полскиот исто така разликуваат меѓу живи и неживи именки.
2 Наводи
* Frishberg, Nancy. (1972). Navajo object markers and the great chain of being. In J. Kimball (Ed.), ''Syntax and semantics, (Vol. 1)'', (p. 259-266). New York: Seminar Press.
* Hale, Kenneth L. (1973). A note on subject–object inversion in Navajo. In B. B. Kachru, R. B. Lees, Y. Malkiel, A. Pietrangeli, & S. Saporta (Eds.), ''Issues in linguistics: Papers in honor of Henry and Renée Kahane'', (p. 300-309). Urbana: University of Illinois Press.
* Thomas E. Payne, 1997. ''Describing morphosyntax: A guide for field linguists.'' Cambridge University Press. ISBN 0-521-58224-5
* Young, Robert W., & Morgan, William, Sr. (1987). The Navajo language: A grammar and colloquial dictionary (rev. ed.). Albuquerque: University of New Mexico Press. ISBN 0-8263-1014-1
3 Поврзано
* Граматички род
* Именка