Фредерик Барага

Иренеј Фридерик Барага (29 јуни 1797 – 19 јануари 1868; словенечки: Irenej Friderik Baraga) бил словенечки католички мисионер во Соединетите Американски Држави, граматичар и автор на христијанска поезија и химни на јазиците на северноамериканските индијанци. Тој бил првиот бискуп на Сал Сент Мари и Маркети, функција која ја извршувал 15 години.
Неговите писма за мисионерската работа беа широко објавени во Европа, инспирирајќи ги свештениците Јован Нуман и Франциско Ксавериј Пирц да емигрираат во Соединетите Американски Држави. Во 2012 година, папата Бенедикт XVI го прогласил за „Великодостоен“.
1 Ран живот
Фредерик Барага бил роден близу до словенечкото село Добрнич, во тогашната Долна Крањска, покраина на Кнежевството Крањска во Хабсбуршката монархија. Денес, ова место е дел од општината Требње во Словенија. Никогаш не го користел своето лично име, тој бил крстен како Иренеј Фридерикус Барага.
Тој бил четврти од петте деца родени од Јанез Барага и Марија Катарина Јожефа, родена Јенчиќ; меѓу неговите браќа и сестри била и сестра му Антонија, која подоцна станала првата словенечка жена која емигрирала во Соединетите Американски Држави. По смртта на неговиот татко, неговата мајка наследила имот во Мала Вас, плус значајно богатство. Неговата мајка починала во 1808 година, а неговиот татко во 1812 година. Фредерик своето детство го поминал во домот на Јуриј Долинар, лаик професор на диоцезанската семинарија во Љубљана.
Барага пораснал за време на Наполеонските војни, кога Франција на кратко ги презела Словенечките земји од Австриската империја. Како резултат на тоа, официјалниот јазик на наставата во неговите училишта неколку пати се менувал во текот на неговото детство, помеѓу словенечкиот и германскиот јазик. До деветата година, тој веќе течно го зборувал францускиот јазик. Покрај тоа, латинскиот и грчкиот биле задолжителни предмети за сите ученици. Така, до 16-годишна возраст, Фредерик Барага бил повеќејазичен, вештина која подоцна ќе му користи во животот.
2 Свештенство
Барага студирал право на Универзитетот во Виена, каде што дипломирал во 1821 година. Под влијание на Клеменс Марија Хофбауер, Барага потоа влегол во семинаријата во Љубљана. На 26-годишна возраст, бил понижен за римокатолички свештеник на 21 септември 1823 година во Катедралата Свети Никола од страна на августин Јохан Јозеф Грубер, бискуп на Љубљана. Како млад свештеник, бил назначен за асистент прво во црквата Свети Мартин близу Крањ, а подоцна и во Метлика во долна Крањска. Отец Барага бил жесток противник на јансеинизмот. Во тој период, напишал духовна книга на словенечки јазик под наслов Духовна исхрана.
Во 1830 година, Барага одговорил на барањето на бискупот Едвард Фенвик од Синсинати за свештеници кои ќе му помогнат во пастирската работа со неговото растечко стадо, кое вклучувало големо мисионерско подрачје. Тој ја напуштил својата родина на 29 октомври 1830 година и пристигнал во Њујорк на 31 декември. На 18 јануари 1831 година пристигнал во Синсинати, Охајо. За време на зимата и пролетта, работел меѓу германските имигранти во тој регион. Во исто време, го проучувал јазикот на Отавата, гранка на алгонкинските јазици. Во мај 1831 година бил испратен на мисијата на Отавата Индијанците во Л'Арбре Крош (денес познато како Крос Вилиџ, Мичиген) за да го заврши учењето на јазикот.
Во 1837 година, тој ја објавил книгата ''Отава Анамие Мисаниган'', првата книга напишана на јазикот на Отавата, која вклучувала катехизис и молитвеник. По краток престој во мисијата во денешен Гранд Рапидс, Мичиген, во 1835 година, Барага се преселил на север за да служи на Оџибвеј (Чипева) Индијанците во Ла Поинт, Висконсин, во поранешна језуитска мисија на Езерото Супериор. Му се приклучила и неговата сестра Антонија.
Во 1843 година, Барага основал мисија во Л'Анс, Мичиген. Во тоа време, тој добил прекарот „Снежниот свештеник“, бидејќи секоја година патувал стотици километри по снегот со снежни чевли за време на суровите зими. Тој работел на заштита на Индијанците од присилно преселување, како и на објавување речник и граматика на јазикот на Оџибвеј. Иако овие дела имаат важно историско значење, тие не се препорачуваат како основни ресурси за јазикот денес.
Со соработка на многу изворни говорници, Барага компонирал околу 100 католички химни на јазикот на Оџибвеј, кои биле објавени во химнар и сè уште се користат од страна на народот Оџибвеј во римокатоличките богослужби во Канада и САД.
Преку текстовите што Барага ги објавил за време на своите мисионерски години, Словенците се запознале со аспекти на културата на Индиските народи и на Соединетите Американски Држави.
3 Епископ
Барага бил издигнат во епископ од Папата Пиј IX и бил свечено поставен на 1 ноември 1853 година во Синсинати, во катедралата Свети Петар во Вериги од Архиепископот Џон Пурцел. Тој бил првиот епископ на Римокатоличката дијецеза на Салт Сент Мари, Мичиген, која сега е дијецеза на Маркет.
На 27 јуни 1852 година, тој започнал да води дневник, напишан на неколку јазици (првенствено на германски, но со вметнати англиски, француски, словенечки, чипева, латински и италијански јазик), во кој ги зачувал своите мисии и патувања, како и својата врска со неговата сестра Амалија. Во ова време, регионот искусил експлозија на популацијата, бидејќи европските имигранти биле привлечени да работат во бакарните и железните рудници развиени во близина на Хаутон, Онтонагон и Маркет. Ова претставувало предизвик, бидејќи имал малку свештеници и се грижел за имигрантите рудари и за домородните Американци. Зголемениот развој и популација поттикнувале подобрување на транспортот на Езеро Супериор.
Единствениот начин на патување во зима бил со чевли за снег, што Барага продолжил да го прави и во своите шеесети години. Тој бил особено предизвикан од огромната разноликост на народите во регионот, вклучувајќи ги домородните жители, етничките француски-канадски доселеници и новите германски и ирски имигрант-рудари. Тешкотиите во наоќањето на персонал се појавиле поради многуте јазици; додека Барага говорел осум јазици течно, имал проблеми со наоѓање свештеници кои би можеле да го прават истото.
Барага патувал двапати во Европа за да собира пари за својата дијецеза. Му бил подарен драгоцен крст и епископски прстен од императорот Франц Јозеф I од Австрија. Подоцна, епископот ги продал овие подароци за неговите мисионерски дејности.
Барага напишал бројни писма до Здружението за ширење на верата, опишувајќи ги своите мисионерски активности. Здружението ги објавувало широко како примери на своите мисиите во Северна Америка, а тие биле клучни во инспирирањето на свештениците Џон Нуман и Франциско Ксавер Пирц да дојдат во САД и да работат. Со текот на времето, Барага станал познат во цела Европа за својата работа. Во последните десет години, неговото здравје постепено се влошувало; станал повремено глув и претрпел неколку удари. Во 1865 година, Барага му напишал писмо на Папата Пиј IX во поддршка на канонизацијата на неговиот поранешен исповедник, Климент Хофбауер. Починал на 19 јануари 1868 година во Маркет, Мичиген. Погребан е таму во капела изградена за него во катедралата Свети Петар; претходно почивал со други епископи на Маркет во криптата на катедралата.
4 Избрани дела
* Кратка историја на Северноамериканските Индијанци од Фредерик Барага, уредувано од Грејам Макиндал (Калгари: Универзитет на Калгари Прес, 2004). „Првично објавено во 1837 година во Европа на германски, француски и словенечки изданија, и овде објавено на англиски јазик за прв пат, ''Кратка историја на Северноамериканските Индијанци'' од Фредерик Барага е личен, првичен запис на католички мисионер во областа на Големите Езера во Северна Америка.“ – Премаз
* Чипева Индијанци, како што ги забележал Рев. Фредерик Барага во 1847 година (Њујорк: Студиа Словеница, Лига на словенски Американци, 1976)
* Речник на Отиципве јазик објаснет на англиски (1853); ревидирано од други во 1878 година; повторно објавено како ''Речник на Оџибве јазик'' со предговор од Џон Д. Николс 1992
* Душна Паша: Пастир за душата, преведено од Марија К. Арко Клемен, уредувано од Рев. Џон П. Видмар, 2019
* Дневникот на Епископ Фредерик Барага: Прв епископ на Маркет, Мичиген, преведено од Џозеф Грегорич и Рев. Пол Пруд'ом, уредувано и анотирано од Регис М. Волинг и Рев. Н. Даниел Рап 2001
5 Наследство и почитување
Барага бил прогласен за почитуван од Папата Бенедикт XVI на 10 мај 2012 година. Неговото дело било започнато во 1952 година од Томас Лоренс Ноа, осмиот епископ на дијецезата, а официјалниот процес на канонизација започнал во 1973 година. Дијецезата планирала да ги премести неговите остатоци во нова капела за поклонување на покорисно место во горниот дел на катедралата. Во времето на неговото поклонување, Ватикан ја истражуваше можноста за чудо за блаженство.
* Селото Барага, општина Барага, округот Барага и државниот парк Барага (сите во Мичиген) се именувани по него.
* Дијецезата на Љубљана започнала со изградба на Барага Семинаријата во Љубљана во 1936 година. Меѓутоа, зградата не била завршена кога започна Втората светска војна во 1941 година.
* Улица во Милвоки е именувана по Барага.
* Провинциски плоча во Онтарио се наоѓа на терените на Римокатоличката црква на Нашата Дама на Тага (Онтарио), која ја изградил Барага.
* Спомен-скулптура на него од Џек Е. Андерсон се наоѓа во Л'Анс, Мичиген.
* Римокатоличката школа на Епископ Барага е именувана по него во Железна планина, Мичиген.
* Римокатоличката школа на Епископ Барага е именувана по него во Шебојган, Мичиген.
* Во 1846 година, Барага поставил дрвен крст во Шродер, Минесота, на устата на реката Крст, како благодарност за безбедното слетување по време на бура на Езеро Супериор. Крстот е заменет со гранитен крст.
* На Светилиште на Нашата Дама од Гвадалупе во Ла Крос, Висконсин, е посветено светиње во црквата во негова чест.
* Бронзена статуа на Барага во Гранд Рапидс ја почитува неговата заложба во 1833 година за основање на првата католичка мисија на тоа место.
* Барага е именуван како именител на мрежа од шест католички радиостанции кои служат на северот на Мичиген и имаат седиште во почетната станица WTCK, лиценцирана за Чарлевој, со главно студио лоцирано близу на Крстот во Лесот Католичко Светилиште во Индијан Ривер.
* Службата за пошта на САД издаде 13-центи паметна разгледница во 1984 година во чест на Барага.
* Во јули 1855 година, Барага бил именуван за почетен член на Историското општество на Супериор.
* Во август 1857 година, Барага бил именуван за почетен член на Историското општество на Мичиген.
* Во 1903 година, улица во Маркет, Мичиген бил преименувана во чест на Барага.
* Во 1972 година, бил посветена статуа висока 60 стапки на Епископ Барага, Светилиште на Призорниот свештеник.
* Во 1958 година, куќата на Барага бил призната како историски локалитет на државата Мичиген.
6 Куќата на епископ Барага и Образовниот центар и музеј Барага
Куќата на Епископ Барага е дом на Барага Едукативниот Центар и Музејот. Се наоѓа во Маркет, Мичиген и е отворена за посетители секој ден (со услов времето да дозволува). Тековната локација на куќата не е оригиналната локација. Таа бил преместена во 1872 година на местото каде што стои денес.
Парцелата на која оригинално се наоѓала куќата бил купена од Барага од Компанијата за рударство Кливленд за 250 долари. Изградбата на куќата започнала во 1857 година и била завршена истата година. Самата зграда била наменета да се користи како црква. Приземјето било место каде што се славела Миса, а вториот кат бил за живеалиште, обично за свештеници. Црквата првично била пасторирана од Рев. Себастијан Дуорк, а Барага ја посетувал од време на време. Сепак, во 1865 година, Ватикан ја одобрила барањето за префрлање на седиштето на Католичката Дијецеза на Горен Мичиген во Маркет. Така, во 1866 година, Барага се преселил таму трајно и живеел таму до неговата смрт во 1868 година. Куќата на Барага е позната како првата трајна зграда во Маркет и била првата католичка црква во градот. Куќата променила неколку сопственици во последните години. Во 1988 година, куќата била продадена назад на Католичката црква од имотот на Вилфред Флеури. Од тогаш, таа е во грижа на Католичката Дијецеза на Маркет.
Барага Едукативниот Центар и Музеј бил првично отворен во 2018 година. Кампања за собирање средства започнала во јануари 2018 година со цел да се соберат 500.000 долари за реновирање на куќата и бил отворен во август истата година. Куќата е дом на артефакти, алати и записи што ги користел Барага за време на неговото министерство. Зградата исто така има продавница за подароци и канцелариски простор за Здружение Епископ Барага. Во 2019 година, градините за молитви со станици на Крстот станале достапни за јавноста