Лајош II

Лајош II (1 јули 1506 - 29 август 1526) бил крал на Унгарија, Хрватска и Бохемија од 1516 до 1526 година. Тој бил убиен за време на Битката кај Мохач во борбата против Османлиите, чија победа довела до отоманската анексија на Унгарија. Немал легитимни наследници.
1 Ран живот
Предвремено роден во Буда на 1 јули 1506 година, лекарите од судот го одрѓале во живот со убивање на животни и го обвиткувале во топлите трупови како примитивен инкубатор. Тој бил единствениот син на Владислав II Јагелонски и неговата трета жена, Ана од Фоикс-Кандале.
2 Коронација
Владислав II презел чекори за да обезбеди мазна сукцесија со тоа што организирал момчето да биде крунисан за време на неговиот живот; крунисувањето на Лајош како крал на Унгарија се случило на 4 јуни 1508 година во базиликата Секешфехервар, а неговото крунисување како крал на Бохемија се одржало во 1509 година во катедралата Свети Вит.
2.1 Крал на Унгарија и Хрватска
Во 1515 година, Лајош Втори бил во брак со Марија од Австрија, внука на царот Максимилијан Први, како што било пропишано од Првиот конгрес на Виена во 1515 година. Неговата сестра Ана била омажена со братот на Марија Фердинанд, потоа гувернер во име на неговиот брат Карло V и подоцна императорот Фердинанд I. Во текот на поголемиот дел од неговото владеење тој бил марионета на магнатите и се држел во таква сиромаштија што честопати бил должен да го дава својот накит за да добие доволно храна и облека. Неговите старатели, кардиналот Тамас Бакоц и грофот Георг Бранденбург-Ансбах, срамно го запоставиле, ги потрошиле кралските приходи и го пореметиле целото кралство со своите бескрајни раздори. Работите се влошиле по смртта на кардиналот Бакоц, кога магнатите Иштван Батори, Јанос Сапољаи и Иштван Вербоци се бореле меѓусебно.
2.2 Крал на Бохемија
Како крал на Бохемија, Лајош II станал познат како "Лудовик Детето". Првите Талер монети биле ковани за време на неговото владеење во Бохемија, подоцна го давале името на доларите користени во различни земји.
3 Војна со Турците
По смртта на татко му во 1516 година, малолетникот Лајош II се вознел на престолот на Унгарија и Хрватска. Лајош бил усвоен од страна на светиот римски цар Максимилијан I во 1515 година. Кога Максимилијан I починал во 1519, Лајош бил подигнат од неговиот законски старател, неговиот роднина Георг, Марквеј од Бранденбург-Ансбах.
По пристапувањето на престолот на Сулејман I, султанот испратил амбасадор до Лајош II за да го собере годишниот прилог на кој била подложена Унгарија. Лајош одбил да плати и османлискиот амбасадор бил погубен и ја испратил главата до султанот. Лајош верувал дека папските држави и другите христијански држави, вклучувајќи го и Карло V, светиот римски цар, ќе му помогнат. Овој настан го забрзал падот на Унгарија.
Унгарија била во состојба на анархија во 1520 година под власта на магнатите. Финансиите на кралот биле пад; тој позајмил за да ги исполни трошоците за домаќинството и покрај фактот дека тие изнесувале околу една третина од националниот доход. Одбраната на земјата ослабела откако граничната полиција била неплатена, тврдините паднале во лоша состојба, а иницијативите за зголемување на даноците за зајакнување на одбраната биле задушени. Во 1521 Султан Сулејман Величествениот бил свесен за слабоста на Унгарија.
Отоманското Царство објавило војна со Кралството Унгарија, Сулејман го одложил својот план да го опсади Родос и направил експедиција во Белград. Лајош не успеал да ги координира и да ги собере неговите сили. Во исто време, Унгарија не можела да добие помош од други европски држави, за кои Лајош се надевал. Белград и многу стратешки замоци во Србија биле заробени од страна на Османлиите. Ова било катастрофално за царството на Лајош; без стратешки важни градови во Белград и Шабац, Унгарија, вклучувајќи ја и Буда, била отворена за понатамошни турски освојувања.
По опсадата на Родос, во 1526 Сулејман направил втора експедиција за да ја покори цела Унгарија. Лајош направил тактичка грешка кога се обидел да ја сопре османлиската војска во отворено поле, битка со средновековна армија, недоволно огнено оружје и застарена тактика. На 29 август 1526, Лајош ги водел своите сили против Сулејман во катастрофалната битка кај Мохач. Унгарската војска била опкружена со османлиска коњаница, а во центарот биле одбиени унгарските тешки витези и пешадија и претрпеле тешки жртви, особено од добро позиционираните отомански топови и добро вооружени и обучени Јаничари.
Скоро целата унгарска кралска армија била уништена на бојното поле. За време на повлекувањето, дваесетгодишниот цар умрел кога паднал наназад од својот коњ додека се обидувал да се симне по стрмната клисура на реката Целе. Тој паднал во потокот и, поради тежината на својот оклоп, не можел да стане и се удавил. Бидејќи Лајош немал легитимни деца, Фердинанд бил избран за наследник во кралствата на Бохемија и Унгарија, но унгарскиот престол бил оспорен од страна на Јанош Заполија, кој владеел со областите на кралството освоено од Турците како отомански клиент.
4 Јагиелони крвна линија
Иако бракот на Лајош Втори останал бездетен, веројатно имал нелегитимно дете со поранешната дама на неговата мајка, Ангелита Вас. Овој син бил наречен Јанош. Ова име се појавува во извори во Виена како Јанош Вас или Јанош Лантос. Поранешното презиме е моминско име на неговата мајка. Последното презиме може да се однесува на неговото занимање. "Лантос" значи "лутеник", или "бард". Тој редовно добивал приходи од Кралското Министерство за финансии. Имал потомство.
5 Наследство
Северно од градот Мохач, има споменик од 5 метри за споменот на Лајош II. Тој се наоѓа во близина на местото на смртта на Лајош по текот на реката Целе. На споменикот се наоѓа бронзена плоча која го прикажува Лајош како паѓа од коњот. На врвот на споменикот има фигура на заспан лав. Сома Турксани, гусар поручник, на свој трошок, ја изградил оригиналната комеморативна колона во 1864 година. Таа била реконструирана во 1897 година. Споменикот бил вратен од страна на локалната власт во 1986 година.
6 Наводи