procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Камил Малецки

Камил Малецки (|Kamil Małecki; р. ) — полски професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата .
1 Достигнувања
;2017
: 2. Краен пласман Трка на Карпатите
::1. Етапа 2
: 6. Краен пласман Докола Мазовша
;2018
: 1. Гран при Долини Баричи Милич
: 8. Трофео Матеоти
;2019
: 1. Краен пласман Трка CCC - Гроди Пјастовскје
::1. Етапа 1b
: 1. Краен пласман Трка Балтик-Карконоше
::1. Етапа 4 (ITT)
: 4. Меморијал Анджеј Трохановски
: 5. Гран при Газипаса
: 5. Меморијал Роман Сјемињски
: 5. Гран при Полска
;2020
: 6. Краен пласман Трка околу Полска
Патрик Стош

Патрик Стош (|Patryk Stosz; р. ) — полски професионален друмски велосипедист, кој вози за континенталната екипа .
1 Достигнувања
;2013
: 1. Планински пласман Трка на Карпатите
: 1. Планински пласман Мировна трка под 23 години
;2014
: 1. Планински пласман Трка на Карпатите
: 9. Краен пласман Меморијал Грундман I
;2015
: 2. Национално хронометарско првенство под 23 години
: 9. Краен пласман Трка на Карпатите
;2016
: 1. Национално хронометарско првенство под 23 години
;2019
: 1. Корона Коцих Гур
: Трка Алмати
::1. Бодовен пласман
::1. Етапа 1
: 3. Гран при Алања
: 4. Гран при Газипаша
;2020
: 1. Краен пласман Трка околу Бугарија
::1. Етапа 2
: 1. Планински пласман Трка околу Полска
Општина Облешево

Општина Облешево ― поранешна општина во Македонија. Оваа општина била создадена во 1996 година, а укината е според територијалната поделба на Македонија од 2004 година, кога заедно со поранешната Општина Чешиново и дел од територијата на Општина Кочани ја создале новата Општина Чешиново-Облешево. Седиште на општината е селото Облешево.
1 Населени места
Во Општина Облешево спаѓале следниве села: Бања, Бурилчево, Кучичино, Облешево, Спанчево, Теранци, Уларци и Чифлик.
2 Население
Според последниот попис од 2002 година, општината Облешево брои 5.071 жител, од кои:
националност, број
Македонци, 5.057
Власи, 9
Срби, 2
останати, 3
3 Поврзано
* Општина Чешиново-Облешево
* Општини во Македонија
* Облешево
Јулиус ван ден Берг

Јулиус ван ден Берг (|Julius van den Berg; р. ) — холандски професионален друмски велосипедист, кој вози за UCI World Tour екипата .
Во јули 2018 година, Ван ден Берг се приклучил на , откако поминал три години со .
1 Достигнувања
;2014
: 1. Краен пласман Куп ди Пресидент де ла Вил де Груѓонѕ
::1. Етапа 3
: 1. Етапа 2b Меѓународна трка околу Долна Саксонија за јуниори
: 2. Национално јуниорско друмско првенство
: 2. Краен пласман Синт-Мартинуспрејс Контих
: 3. Трофео Комуне ди Вертова
;2016
: 5. Ронде ван Норд-Холанд
;2017
: 1. Национално хронометарско првенство под 23 години
: 4. Краен пласман Трка Олимпија
: 6. Ронде ван Норд-Холанд
: 10. Слаг ом Норг
;2018
: 1. Национално хронометарско првенство под 23 години
: 1. Ронде ван Норд-Холанд
: 1. Миден-Брабант Порт Омлоп
: 2. Париз-Рубе за млади
: 4. Краен пласман Тур де Норманди
::1. Пласман за млад возач
::1. Етапа 5
: 7. Краен пласман Тур де Бретањ
::1. Етапа 6
Јован Корубин

Јован Корубин (роден на година во - починал на година во ) — македонски социолог и универзитетски професор.
1 Животопис
Јован Корубин основно и средно образование завршил во родниот град. Дипломирал на Правниот факултет во Скопје во 1975 година, магистрирал на Правниот факултет во Белград во 1984 година и докторирал на Филозофскиот факултет во Скопје на тема „''Научната интелигенција во структурата на македонското општество''“ (1992).
Бил избран за асистент (1977), за предавач (1984), за доцент (1992), за вонреден (1997) и за редовен професор по предметите Социологија на правото и Социологија на масовните комуникации на Филозофскиот факултет во Скопје (2002). Објавил преку 70 научни труда од областа на социологијата
Миле Корубин

Миле Корубин (роден на година во - починал на година во ) — македонски сликар и педагог.
1 Животопис
Миле Корубин е роден во 1922 година во Прилеп. Во 1951 година дипломирал на Академијата за ликовни уметности во Белград. Работел во Историскиот музеј во Македонија. Специјализирал во Париз во 1963/64 година. Неговиот сликарски опус минува низ неколку различни дискурси. Во раната фаза доминантни се влијанијата на некои француски сликари. Најчести мотиви му се фрагментираните урбани пејзажи-патеписи од различните земји во кои престојувал. Богатата колористичка експресија во последната, апстрактна фаза е смирена и артикулирана низ топлите тонски градации. Добитник е на многу награди и признанија. Починал во 2000 година .
Драгослав Митриновиќ

Драгослав Митриновиќ (, - , ) – југословенски универзитетски професор, математичар.
1 Животопис
Митриновиќ завршил студии по математика во 1932 година, а докторирал во 1933 на Филозофскиот факултет во Белград со тезата „''Истражувања за една важна диференцијална равенка од прв ред''“. До 1946 година, тој работел како професор во гимназија, а во ноември истата година, од страна на Матичната комисија на Филозофскиот факултет, тој бил именуван за вонреден професор. Од 1951 бил вонреден, а од 1956 година, за редовен професор на Електротехничкиот факултет во Белград. Тој бил основоположник на Математичкиот институт и високошколската настава по математика во Македонија и автор на огромен број научни трудови и универзитетски учебници.
Во 1991 година, тој бил избран за член на Македонската академија за наука и уметност надвор од работниот состав.
2 Творештво
Учебници:
* Зборник математичких проблема са прилозима у нумерички таблицама (три тома), Београд, 1957– 1960;
*Д. С. Митриновић, Д. Михајловић, Линеарна алгебра – Аналитичка геометрија – Полиноми (во подоцнежните изданија – и П. Васић), Београд, 1959;
*Д. С. Митриновић, Д. Ђоковић, Специјалне функције, Београд, 1964;
*Комплексна анализа, Београд, 1967;
*Митриновић, Ј. Кечкић, Једначине математичке физике, Београд, 1972.
Монографии:
*D. S. Mitrinovic, E. S. Barnes, D. C. B. Marsh, J. R. M. Radok, Elementary Inequalities, Groningen 1964; *Nejednakosti, Beograd, 1965;
*D. S. Mitrinovic, R. B. Potts; Elementary matrices, Groningen, 1965;
*D. S. Mitrinovic, J. Ulcar, Differential geometry, Groningen, 1969;
*D. S. Mitrinovic, P. Vasic, Analytic Inequalities, Springer Berlin-Heidelberg-New York, 1970.
Христо Кулишев

Христо Кулишев (роден на година во - починал на година во ) — македонски гинеколог.
1 Животопис
Христо Кулишев дипломирал медицина во Грац во 1930 година, а потоа бил лекар во Дојран и Косово. Во 1941 г. се вработил во Гинеколошко-акушерското одделение при Градската болница во Скопје. По Ослободувањето работел во Родилниот дом во Прилеп, а од март 1951 г. во Гинеколошкото одделение во Битола. Бил преместен во Здравствениот дом „Идадија” во Скопје, каде што останал до пензионирањето во 1974 година.
Зафир Куновски

Зафир Куновски (роден на година во Дебар - починал на година во ) — македонски архитект, ракометар и тренер.
1 Животопис
Зафир Куновски завршил Архитектонски факултет во Скопје (1964). Бил член на РК Работнички од Скопје (1953 – 1958), кој во овој период бил трипати првак на Македонија во големиот, петпати во малиот ракомет и двапати освојувач на Купот на Македонија. Клубот играл во Првата сојузна лига (1954, 1955 и 1958). Бил најдобар стрелец во екипата. Настапувал и за други клубови во Македонија (до 1960). За Репрезентацијата на Југославија одиграл три натпревари (1957).
Бил тренер и играч во Графичар, вториот скопски тим што настапувал во сојузен ранг. Една година настапувал и за екипата на Црвена Ѕвезда од Белград. Куновски бил првиот македонски ракометар што повеќепати играл за репрезентацијата на Југославија. По завршувањето на играчката кариера бил тренер во повеќе екипи, а најголемиот успех го постигнал со женската екипа на Скопје, пласирајќи се во Југословенската ракометна женска лига. Последната функција во ракометниот спорт Куновски ја имале како селектор на Женската ракометна репрезентација на Македонија, во квалификациите за СП 2003. Бил и член на Стручниот совет во Ракометната федерација на Македонија .
Атанас Коровешов

Атанас Коровешов (роден во година во село Смрдеш, Ениџевардарско - починал на година во село Корнишор, Ениџевардарско) — деец на македонското национално и комунистичко движење, борец во македонскиот партизански одред „Лазо Трповски” (1943).
1 Животопис
Атанас Коровешов - Насо основно образование завршил во родното село, по што се занимавал со сточарство. Во 1939 година го отслужил воениот рок за грчката држава во погранична единица. Фашистичката окупација Насо ја дочекал подготвен, тој уште пред Втората светска војна бил активен со своите другари во КПГ, кои дејствувале во Смрдеш и развивал широка активност против окупаторот. Коровешовци во Лариса имале свој имот каде ги помагале партизаните. Таму, во 1941 година на зимување со стадата бил и Атанас кој активно помагал. Летото 1942 година Атанас се вратил во Смрдеш и се вклучил во работата на селскиот комитет, како одговорен за воени прашања. Тој работел на омасовување на организацијата и имал врски со останатите села. Во втората половина на август 1943 година Атанас влегол во партизани. Во групата која бил Атанас и останати луѓе од други села бил формиран одредот „''Лазо Трповски''“, со кој Атанас бил во сите акции и борби до неговото расформирање. Пролетта 1944 борците од одредот Лазо Трповски преминуваат во баталјонот Вичо кој влегувал во составот на 28-миот полк на ЕЛАС. Атанас овде бил именуван како командир на првиот вод од втората чета на овој баталјон. Тој учествувал во сите борби што ги водел баталјонот. Во почетокот на мај 1944 година како протест кон КПГ и ЕЛАС и нивниот однос кон македонското прашање, Атанас со група партизани го напуштил баталјонот и преминала во Вардарскиот дел на Македонија и се вклучил во Првата македонско - косовска ударна бригада која била стационирана на Караорман. Подоцна била формирана посебна чета на која командир и бил Атанас. Потоа и други единици се придружиле во Вардарскиот дел на Македонија влегувајќи во Првата македонска ударна бригада, тука формирале посебен батањон чиј командант бил самиот Атанас Коровешов. Во јули 1944 година, баталјонот се вратил во Егејска Македонија. На 2 август 1944 година одредот бил преформиран и го добил името ''Гоце''. Атанас бил во командниот состав.
Загинал во 1945 година на планината Пајак, с. Корнишор, Ениџе Вардарско, во борба со грчките монархистички сили..
Бранко Костовски

Бранко Костовски (роден на година во - починал на година во ) — македонски сликар и сценограф, особено значаен за осовременување на сценографскиот јазик.Автор е на повеќе од 150 сценографии и е еден од најистакнатите македонски сценографи .
1 Животопис
Бранко Костовски учествувал во НОБ. Извесен период студирал на Академијата за применета уметност во Белград (1949). Од 1952 г. работел на сценографијата во МНТ, а паралелно се занимавал и со сликарство. Најзабележителни се неговите сценографии за драма (''Вител'', 1968; ''Црнила'', 1971; ''Отепвачка'', 1976), опера (''Аида'', 1982) и балет (''Охридска легенда'', 1969). Настапувал и на филм, во низа радиодрамски и ТВ програми, емисии од областа на поезијата и др.
Настапил во филмовите: „Мис Стон”, „Солунски атентатори”, „Македонска крвава свадба”, „Истрел”, „Јад” .
2 Награди
* Награда 11 Октомври за сценографско решение на претставите ''Живиот труп'' и ''Богунемили'' (1971);
* Награда на Сојузот на ликовните уметници за применета уметност на Третото меѓународно биенале за театарска сценографија и костимографија (Нови Сад,1972);
* Стериина награда и Златна значка на Фестивалот Стериино позорје за сценографија на претставата Ѕидот, водата (Нови Сад, 1974);
* Бронзена плакета на Петтото меѓународно триенале за театарска сценографија и костимографија (Нови Сад, 1978);
* Награда за најдобро сценографско решение на Македонскиот театарски фестивал Војдан Чернодрински за сценографија на претставата ''Бркотница'' (Прилеп, 1981);
* Награда на ДЛУПУМ за творечка активност и афирмација на театарската сценографија.
Амилин

Амилин е пептиден хормон. Се секретира заедно со инсулинот од панкреасните β-клетки во однос од приближно 100:1 (инсулин:амилин). Амилинот има улога во гликемичната регулација преку забавување на желудочното празнење.
Александар Христов (академик)

Александар Христов (, - , ) – македонски универзитетски професор и академик.
1 Животопис
Христов дипломирал на Правниот факултет во Белград во 1939 година и на истиот докторирал во 1954 година на тема „''Борбата на македонскиот народ за создавање на своја држава''“. Бил еден од основачите на Правниот факултет во Скопје и основоположник на предметот Управно право. Во 1979 година бил избран за дописен, а потоа и за редовен член на Македонската академија на науките и уметностите. Бил помошник на јавниот обвинител на Македонија, помошник на јавниот обвинител на Југославија, пратеник во Собранието на СФРЈ, директор на Институтот за национална историја во Скопје, директор на Институтот за социолошки и политичко-правни истражувања во Скопје и декан на Правниот факултет во Скопје (1969/70-1970/71).
2 Творештво
Објавил неколку учебници и голем број научни трудови од областите на управното право и македонската национална историја.
*Управно право, Скопје, 1958;
*, Скопје, 1962;
*Создавање на македонската држава 1893-1945, Скопје, 1971;
*Создавање на македонската држава 1878–1978, 1–4, Скопје, 1985.
Бенг

Бенг – ромско именување на ѓаволот. Има индиско потекло (Бенгалски Залив во Индија). И според ромските верувања ѓаволот има лик на човек, со мали рокчиња на главата, со крвави очи и влакнесто тело. Лицето му е црно, со шилеста брада, а носот искривен. Има и опашка, а ушите му се како на коза. На рацете има долги прсти.
Бендида

Бендида – едонско-пиериско божество, со култ кај Струма.
Бендида ја претставува „Големата Мајка” („Мегале Тхеа”). Иконографски се претставува со: кус хитон, наметка од животинска кожа (небрис), чизми, фригиска капа и копје. Култот се поврзува со пајонските култови посветени на Артемида и со бригиското божество Бендида. Посебно е почитувана кај Битините преселени од Стримон во Мала Азија, што е посведочено со називот на месецот Бендидеиос и со ликовните прикази на монетите на битинскиот крал Никомед (Ⅲ в. од ст.е.): божица со меч, штит и две копја. ЛИТ.: Д. Срејовић, А. Цермановић, Речник грчке и римске митологије, Београд, 1979; Д. Попов, Бендида, Софија, 1981; Н. Проева, Студии за античките Македонци, Скопје, 1997.
Бордун

Бордун (бурдон) — тон што звучи на една непроменлива тонска висина, типична за музицирање на изворните народни инструменти (гајда,кавал, зурла, тамбура, гусла). Кај двогласното народно пеење „со слагање“, вториот глас почесто бордунира на една тонска висина, но понекогаш бордунски промени се јавуваат преку честите зафаќања на долниот соседен тон..
Никола Лазаревски

Никола Лазаревски (роден на година во - починал на година во ) — македонски филмски сценограф.
1 Животопис
Никола Лазаревски своето средно образование го завршил на архитектонски отсек во Скопје. Во кинематографијата влегол во 1953/54 година кога се вработил во продуцентската куќа „Вардар филм“ - Скопје. Работел како асистент-сценограф, а продолжил како сценограф, иако понекогаш работел и како организатор, асистент на режија и директор на филм. Како пензионер, од 1988 година продолжил да работи на одредени филмски проекти.
За својата работа на филмот, добитник е на повеќе награди и признанија, меѓу кои:
* Златна арена за сценографија за филмот Македонска крвава свадба, на Фестивалот на југословенскиот игран филм во Пула (1968)
* Златна плакета за сценографија за филмот Среќна Нова '49 на Третата смотра на југословенската сценографија, костими и музика, Младеновац (1986)
* Награда „13 Ноември“
* Награда „11 Октомври“
Лазар Лазаров

Лазар Лазаров (роден на година во Зрновци - починал на година во ) — македонски професор.
1 Животопис
Основно училиште завршил во родното село, гимназија во Кочани и дипломирал на Филозофскиот факултет – Група историја во Скопје (1966-1970). Извесно време бил професор во гимназијата „Георги Димитров” работел во РСВР – Скопје и потоа во ИНИ во Одделението за Народноослободителната војна и најновата историја (1971-2004). Магистрирал на темата „''Општествено-политичките организации во обновата и изградбата на Македонија (1944-1948)”'' (1975) и докторирал на „''Општествено-економскиот развој на НР Македонија'' (1944-1957)” (1984).
Подоцна преминал на работа во ФОН во Скопје (2004).
2 Библиографија
* Општествено-политичките организации во обновата и изградбата на НР Македонија 1944-1948, ИНИ, Скопје, 1979;
* Зрновци, Кочани, 1980 (со соавтор);
* Општествено-економскиот развој на НР Македонија во периодот на обновата и индустријализацијата на НР Македонија 1944-1957, Скопје, 1988;
* ВМРО низ француската документација, Скопје, 1997.
Благослови

Благослови — кратки жанрови на усното народно творештво, според формата блиски до пословиците, а според пораката и желбите што ги содржат се доближуваат до [[здравиците и [[баењата.
Со верувањето во магичната моќ на зборот, како и клетвите, тие претставуваат магиски формули.
Но, за разлика од клетвите што со-држат зла коб, желба да се случи несреќа, благословите се движат во спротивна насока – ја содржат желбата да се случи нешто убаво. Тие се генетски сврзани со семејните и календарните обреди и потекнуваат од времињата кога човекот верувал дека со одредени магиски формули може да се насочува човековата судбина во позитивна насока.
Како апелативен жанр, најчесто се придружник на обредите и обичаите. Благословувањето може да биде сведено само на неколку збора во силно згуснат исказ, иако често претставува реторички украсена и поетски развиена формула. Вон системот на апелативните жанрови е само потенцијално обликувана книжевна форма и неговата жанровски нестабилна положба придонела да добие и именувања како молитва и здравица. При канењето на свадба се изрекуваат благослови од типот: Да благословиш да дојдеш на слава! Канетиот реплицира: Бог да те благослови, среќна свадба да ти е! При слава домаќинот наздравува и благословува: Господ здравје нека дава, бериќет во поле, машки деца во куќа! Има благословувања при градење куќа, при вршење земјоделските работи итн. Кога се засејува, на нивата се забодува вретено во ораното и се вели: Како што е вретено полно, така да се полни бериќет (да се мота жито!).
Млад борец

Млад Борец бил неделен магазин во Социјалистичка Република Македонија, а подоцна и Македонија
Во Фуштани на Првиот конгрес на антифашистичката младина на Македонија одржан на 22 декември 1943 година, 288 делегати изгласале потреба од печатење на гласило кое ќе насочува, мобилизира, осознава, гласило кое ќе било неминовна нужност во деновите на сенаордната борба против окупаторите.
Поради војната, весникот се печател на разни локации, со големи паузи за да стане двонеделник и на крајот седмичник. „Млад борец“ се смета за своевидно училиште на поголем број новинари, а негови уредници биле познати имиња. Неделникот не успеал да се одржи во годините на транзицијата, и покрај тоа што во осумдесеттите години, со својата отвореност и критички однос, ја разбранувал македонската јавност, станал предвесник, а потоа и еден од носителите на новите демократски процеси кај нас.
Климент Малевски

Климент Малевски (роден на година во - починал на година во ) — македонски протојереј-ставрофор, член на Иницијативниот одбор за организирање на Македонската православна црква и учесник на црковнонародните собори за возобновување на Охридската архиепископија и прогласување на автокефалноста на Македонската православна црква (1958 и 1967).
Бил архијерејски заменик на Преспанско-пелагониската епархија. Носител е на повеќе црковни одликувања: од Ерусалимскиот и од Рускиот патријарх, од Атинскиот архиепископ и од Синодот на Македонската православна црква (Светиклиментов орден од Ⅲ ред).
Игнат Мангаров

Игнат Мангаров (роден во година во - починал во година во ) — македонски учител, револуционер и член на ТМОРО.
1 Животопис
Игнат Мангаров завршил педагошко училиште во Скопје (1898). Учителствувал во Гевгелија, Крива Паланка и на д-р места. Бил член на ОК на ТМОРО во Гевгелија (1904–1905). Подоцна бил затворен во Куршумли ан во Скопје (1910). Учествувал во Балканските војни. Убиен по крајот на Втората светска војна.
Брчало

Брчало – бордунска цевка, еден од аерофоничните музички елементи на гајдата.
Брчалото на гајдата ѝ дава една особеност - постојана бордунска придружба која се одразува во конечната звучно-интонативна емисија. Бордунот претставува стабилна интонативна подлога. Овој вид на музика (бордунска) е особеност за одредени области во светот меѓу кои и Македонија.
Доколку гајдата има само брчало, таа е двогласна. Доколку има и слагарче таа е трогласна.
1 Опис
Брчалото е составено од три дела кои се навлекуваат еден во друг со што овозможуваат негово скратување и продолжување со што се постигнува посакуваната висина на тонот. Првиот дел во кој што влегува писката се нарекува пискарник, вториот среднак а третиот брчало.
Брчалото константно произведува еден длабок тон – бордунира, а се штима со помош на гајдарката. При затворањето на трите горни отвора на гајдарката бrчалото произведува за две октави понизок тон од оној на гајдарката.
Брчалото обично се префрла преку рамото на гајдаџијата (прикажано на сликата), но може и да се остави да виси.
2 Поврзано
*Гајда
*Мев (гајда)
*Гајдарка
*Слагарче
*Дувало (гајда)
Благоја Маневски

Благоја Маневски (роден на година во ) — македонски сликар, професор на Факултетот за ликовни уметности, еден од носителите на постмодернистичките тенденции од осумдесеттите. Дипломирал на Факултетот за ликовни уметности во Скопје (1986). Излагал самостојно и групно во Скопје, Белград, Париз, Рим, Минхен, Токио, Лос Анџелес. Користи разни ликовни форми од сликарството, објект, цртеж, фотографија, инсталација, амбиент, до уметноста на релацијата што ги подразбира социјалните аспекти.
Гајдарка

Гајдарка (гајдурка, гајденица, сурла, клепарка, вражаљка, вигурка) — еден од најважните делови на гајдата: дрвена мелодиска цевка со мал додаток на долниот крај од рожена коска, свиткана за околу 120 степени.
На предниот дрвен дел од гајдарката се издупчени седум мелодиски отвори и еден од задната страна за палецот. Првиот мелодиски отвор, наречен мрморец, и задниот, кои се помали од другите, се издупчени на иста вертикала. Во мрморецот е вовлечено кратко цевче што завршува на половината од вертикалниот отвор на гајдарката. Овие два отвора произведуваат попискав и попродорен тон. На горниот дел од гајдарката е прицврстена писка од трска, која се навлекува во внатрешноста на кожата од гајдата, со намена да произведува звук.
1 Литертаура
* Александар Линин. Народните музички инструменти во Македонија, Скопје, 1986, 97. Ѓ. М. Ѓ.
Дарон

Дарон (Даррхон) – демон на здравјето, старомакедонско божество (Хесѕцхиус), пандан на хеленскиот Асклепиј. Хезихиј го нарекува „бог што Македонците го повикувале на помош во случај на болест”. Почитувањето е потврдено и со натпис посветен на богот откриен во Пела.
Дахомеј митологија

Дахомејската религија се практикува од страна на народот Фон од Дахомејското Кралство. Кралството постоело до 1898 година во она што сега е државата Бенин. Луѓето од Дахомеј однесени на Карибите користеле елементи на религијата за да го формираат вудуто и други религии од афро-карипската дијаспора.
Вудуто потекнува од античкото царство Дахомеј (денешна Нигерија, Бенин и Того) и потекнува од зборот кој народот Фон го користат за „Бог“ или „Дух“. Вудуто е сеопфатен систем на знаење што нема никаква врска со симплистички и погрешни слики како што се лепење на иглички во кукли, ставање хексадецимален на противник или претворање невини во зомби. Тоа е организирана форма на комунална поддршка која дава значење на човечкото искуство во однос на природните и натприродните сили на универзумот.
Ова во суштина монотеистичка религија, која препознава единечен и врховен духовен ентитет или Бог, познат како Маву-Лиза кај народите Фон, Олорун меѓу Јоруба и Бондје.
1 Маву и Лиза
Лиза (маж) и Маву (жена), брат и сестра близнаци на Нана Булуку, се творечки духови, повремено комбинирани како Маву-Лиза, андрогичен дух. Маву-Лиза го создал светот и поставил ред во него, потоа ги направил растенијата, животните и луѓето ; целиот процес траел четири дена.
* Првиот ден, Маву-Лиза ги создал светот и човештвото;
* Вториот ден земјата била направена погодна за човечки живот;
* На третиот ден, на луѓето им бил даден интелект, јазик и сетила;
* Конечно, на четвртиот ден, човештвото го примило дарот за технологија.
2 Потомци -духови на Маву и Лиза
* Гбаду
* Да и Гу
* Дан
3 Други духови
* Аже
* Аврикити
* Ајаба
* Егберун
* Фа
* Глети
* Гу
* Лега
* Локо
* Нана
* Окану
* Сакпат
* Согбо
* Ксевизо
* Зинси и Зинси
* О
4 Поврзано
* Вуду
Димитри Мариновски

Димитри Мариновски (роден на година во ) — македонски оперски певец, баритон, првенец на Операта на МНТ.
1 Животопис
Уште во основно училиште, тој пеел во студентскиот хор. Откако завршил средно училиште, студирал геологија, но во исто време се занимавал и со хорот на Радио-Бгда. Своето пеење го усовршил по свој аранжман на различни начини и на различни страни. Студирал со многу педагози: во Белград со Корнелија Нинковиќ, Јелена Симиќ-Матијевиќ и Никола Цвејиќ, во Загреб со Златко Шир, Марија Боршиќ и Драго Хршиќ и во Нови Сад со Теодор Динајски, но и од публиката и од грамофонските записи. Иако овој начин на образование е невообичаен, тој одлично се снашол, бидејќи секогаш бил свесен за сопствените можности.
Дипломирал на Вишата педагошка школа (оддел за музика) во Скопје во 1957 година. Од 1952 до 1961 година бил ангажиран во Скопската опера, а од 1 септември 1961 до 15 август 1974 година бил солист во Операта СНП. Како темпераментен глумец, тој најимпресивно толкувал динамични и жестоки ликови, иако бил успешен и да ги претставува ликовите надворешно статички, но богат со внатрешен емотивен живот. Во Операта на МНТ бил во постојан работен однос од 1952 до 1983 г., но и понатаму, до 1994, учествувал во реализацијата на нејзиниот репертоар. Во периодот од 1961 до 1975 година бил ангажиран како солист во Новосадската опера.
Остварил повеќе од 15 главни улоги, од кои позначајни се: Риголето, Набуко, Магбет, Холанѓанинот скитник (во истоимените опери), Јаго (Отело), Скарпија (Тоска), Родриго-Поза (Дон Карлос), Амонасро (Аида). Со ансамблот или самостојно има остварено свои проекти низ Југославија, Франција, САД, Канада, Грција, Бугарија, Романија и Унгарија. Снимил за радио станиците Скопје, Белград и Нови Сад.
Голини

Голини – обесшумени, потполно голи или слабо обраснати шумски земјишта, настанати со уништување на шумите. Истовремено тие претставуваат поројни подрачја, од каде пороите го загрозуваат другиот животен и производен простор.
По Втората светска војна, Македонија наследи 337.217 ха голини или 31.7% од вкупната шумска површина, групирани во три географски подрачја и во 12 реони:
* 1. Централен реон 4.169.468 (50,3%)
* 2. Западен реон 697.017 (28,8%)
* 3. Источен реон 270.732 (20,9%)
Радикален пресврт настанал од 1970 г., по формирањето на Републичкиот фонд за пошумување на голините (од 1974 г. Совет), кој изготвил Долгорочна програма за мелиорација на голините за периодот 1971–1991 г., во кој за пошумување биле предвидени 94.000 ха. За реализација на оваа програма беа направени и други подготовки во организацијата на работата, осовременувањето на производството на садниот материјал (контејнерски системи), набавката и употребата на современа механизација и др. Планот бил исполнет со 260%. По завршувањето на Програмата, Фондот се расформирал, а со тоа акцијата за пошумување замрел. Проблемот со голините во РМ и понатаму е присутен.
Грнета

Грнета – народен термин за фабрички произведениот европскиот кларинет од обичен или бемов штим. Во Македонија не се изработува, ами се увезува.
1 Културната значајност во Македонија
Репертоарот ѝ е поврзан со репертоарот на составот во кој дејствува. А тоа значи, со репертоарот на чалгаџииските состави, што ќе биде детално изнесен при описот и составот на чалгијата.
Дејствувањето на грнетата може да се подели во две етапи:
*''во ХIХ век и во овој век до втората светска војна'', исклучиво како чалгаџиски мелодиски инструмент
*''по втората светска војна'', каде надвор од чалгаџиските потреби исто така игра улога и во ансабли и солистички, каде наоѓа мошне поголема примена
Употребата на грнета во македонската инструментална практика, се јавува кон крајот на ХIХ век, во времето на пелачбарството. Наши печалбари испраќале и донесувале кларинетисти. За совладувањето на техниката на свирењето, многу ги придонеле тогашните воени музичари по турските гаринзони.
Од постојаните штимови, најчесто се користи „B“ (Бе) кларинетот.
Распостранет е во сите области на Македонија, како во градовите така и во селата.
Двојанка

Двојанка (''слагарка'', ''двојно кавалче'') – дрвен дувачки народен музички инструмент. Изработена е од дрво во надолжна призмовидна форма, со два паралелни цевчести отвора, со посебни засвирачи на горните отвори од мелодиските цевки („двојно кавалче“). На предната страна на десната мелодиска цевка има шест мелодиски отвори, а на другата мелодиска цевка има само еден мелодиски отвор што константно произведува еден тон – бордунира.
Заифи

Заифи (Кратово, ⅩⅤ/ⅩⅤⅠ в.) – османлиски поет родум од Кратово.
Добил солидно образование и пишувал поезија на персиски јазик. Станал познат по коментарот што го напишал за делото „Ѓулистан” на прочуениот поет Сади..
Антони Мазневски

Антони Мазневски (роден на година во ) — македонски сликар, вајар и професор на Факултететот за ликовни уметности во Скопје.
1 Животопис
Дипломирал на Факултетот за ликовна уметност во Скопје во 1991 година. Во 1995 имал студиски престој на Меѓународната летна Академија во Салцбург (Австрија), а во 1997 во Њујорк, посетувајќи ја програмата ''ArtsLink''. Од 2003 година предава сликарство и цртеж на Факултетот за ликовна уметност во Скопје.
Во 2005 година ја претставувал Македонија на Биеналето во Венеција. Темелно ги истражува можностите на разните ликовни дисциплини (сликарство, скулптура, објект, цртеж, инсталација), создавајќи загадочни концептуални проникнувања меѓу надреалното и реалното.
1.1 Самостојни изложби
*2008 – Скопје, Мала станица, НГМ
*2006 – Скопје, Мала галерија
*2005 – Венеција, Венецијанско биенале, „Бродот на Моцарт“
*2004 – Скопје, Музеј на современата уметност
*2003 – Париз, Галерија на Е.М. Сандоз и М. Давид-Вејл
*2002 – Скопје, Музеј на Град Скопје
*1999 – Скопје, CIX галерија
*1998 – Скопје, CIX галерија
*1997 – Скопје, Младински културен центар
*1996 – Скопје, Музеј на современата уметност
*1992 – Скопје, Културно информативен центар
1.2 Селектирани групни изложби
*2007 – Итака (Грција), Меѓународна сликарска изложба
*2004 – Белград (Србија), Октобарски салон, УЛУС
*2003 – Виена (Австрија), Колекција на Самлунг Есл, „Крв и мед“
* Венеција (Италија), Венецијанско биенале
*Касел (Германија), Фридерицианум Музеј
*Њујорк (САД), Уметнички простор
*2002 – Скопје, Музеј на современата уметност
*Белград (Југославија), “Bound/less borders”
*Охрид, Музејот на Робевци
*Висбаден (Германија), „40 години ФЛУКСУС“
*2000 – Лоѓ (Полска), „Конструкција во процес“
*Ријека (Хрватска), 15 меѓународна изложба на цртеж
*Токио (Јапонија), “Japan Foundation Forum”
*1999 – Нирнберг (Германија), „Кафен шеќер“, Кунстхаус
*1998/1999 – Вајмар (Германија), Меѓународен уметнички проект “Letter Box Weimar”
*1997 – Њујорк, Отворено студио, „Програма Меѓународно студио“
*1996 – Минхен (Германија), Bayerishe Landesbank Gallery
*Белград (Југославија), Павиљон Вељковиќ, „Радијации – рецентна македонска уметност“
*Скопје, Музеј на современата уметност, „Радијации“
*Скопје, „11 11 портрети“, 3-та годишна изложба на ЅССА, Уметнички град
*1995/96 – Скопје, 9 1/2 Нова македонска уметност, Музеј на современата уметност
*1994/95 – Скопје, “Image Box”, Прва годишна изложба на Сорос центарот за современа уметност
*1991 – Ријека (Хрватска), 16-то југословенско биенале на млади, Модерна галерија
Дипломирал на ФЛУ во Скопје (1991). Во 2005 г. ја претставувал РМ на Биеналето во Венеција. Темелно ги истражува можностите на разните ликовни дисциплини (сликарство, скулптура, објект, цртеж, инсталација), создавајќи загадочни концептуални проникнувања меѓу надреалното и реалното. Ав-тор е на делата: ТВ конструкции, 1966; А се ессе, 1998; Бродот на Моцарт, 2004. С. Аб.-Д.
Дувало (гајда)

Дувало – најмала дрвена цевка преку која се вдувува воздух во мевот на гајдата, без да се враќа и издишува. На делот од дувалото што се наоѓа во внатрешноста на мевот, е прицврстена тенка еластична кожичка наречена липало, која поради внатрешниот притисок на воздухот го затвора издишувањето.
1 Поврзано
*Гајда
*Мев (гајда)
*Гајдарка
*Слагарче
*Брчало
Ѓурѓиц

Ѓурѓиц — христијански православен празник, посветен на светиот великомаченик Георгиј Победоносец (16/3 XI). Бидејќи Ѓурѓовден е во пролет, кога празниците не се празнуваат со домашни служби, со името на Св. Георгиј има уште два празника во есен: - Ѓурѓиц (16/3 XI) и Св. Ѓорѓи Посен (9. Ⅻ/26. XI). Овој празник е востановен во чест на обновувањето и осветувањето на храмот „Свети Георгиј” во Лида Палестинска, каде што било пренесено и неговото тело..
Здравица

Здравица — типична форма на реторичкиот жанр од усното народно творештво.
Таа се кажува на многу народни празници и свечености – слави, крштевки, имендени, при вршењето на некои заеднички работи итн. Таа е кратка по форма, што произлегува од нејзината функција – не ја разработува фабулата, туку уверува, во неа се изрекуваат најубави желби за домаќинот на куќата, за младенците, за детето што се крштава и сл.
На тој што му е упатена, му се пожелува добро здравје, напредок, подмладок, имот, благосостојба, мир, да биде заштитен од лоши луѓе и непријатели од секаков вид. Содржи и многу синтагматски и синтаксички формули: Во поле бериќет, кај стока кувет, а кај луѓе живот! Среќна слава на домаќинот, среќа Господ да му дава, гости да му се повесели, до година повеќе да има, бериќет да се роди!
За неа е карактеристичен дитирампскиот тон, реализиран со рамномерно пулсирање на изговорената реченица. Ритмизираниот текст се остварува и со бројни рими и стихови, најчесто во осмерец или десетерец. По правило, се објавуваат во составот на зборници со различни паремии.
Десеток во НОВ

Десеток во НОВ (''спахилак''; ''спаилак'') – давачка позната од времето на Османлиското Царство (до 1912 година), повторно воведена во 1942 година, на територијата на Западна Македонија, окупирана од италијанската војска. Десетокот изнесувал 10% од вкупните земјоделски производи.
Овој данок бил воведен на територијата на западна Македонија окупиран од Италија, врз основ на декретот донесен од кралскиот намесник на Албанија од 15 мај, 1942 година. Преку десетокот полесно се наплатувале даноците од страна на власта и се обезбедувало непречено снабдување со земјоделски производи на италијанската војска. Се собирал во натура и се продавал на лицитација. Административно-финансиските власти извршиле групирање на селата со претежно земјоделски карактер во посебни зони кои претставувале место за продавање, односно за лицитирање на давачката. Закупците придружени со лична вооружена придружба, вршеле најразлични злоупотреби при прибирањето на спаилакот. Закупците главно биле албански кулаци и блиски соработници на окупаторот. Бидејќи селаните давале тежок отпор при собирањето на овој данок, кој имал пљачкашки карактер, собирачите (спахиите), најчесто оделе со вооружена придружба и во најголем број случаи тоа било проследено со терор. Поради пројавениот отпор од страна на македонските земјоделци, веќе во 1944 година, престанал да се собира.
Душан Манаковиќ

Душан Манаковиќ (роден на година во - починал на година во ) — македонски геоморфолог, редовен професор на Институт за географија, Природно-математичкиот факултет.
1 Животопис
Манаковиќ завршил основно и средно образование во Скопје. Активно учествувал во Народноослободителната војна од 1944 година. По демобилизацијата во 1946 година, работел како службеник во текстилната фабрика „Прогрес“, а од 1948 г. во Министерството за индустрија и рударство на НР Македонија. Студиите по географија ги завршил како вонреден студент во 1952 година. Во 1954 година бил избран за асистент на Катедрата за географија на Филозофскиот факултет во Скопје. Во 1960 година докторирал на Природно-математичкиот факултет во Скопје на тема „''Геоморфологија на поречието на Бабуна и Тополка со Титоввелешката Котлина''“. Во 1961 година, бил избран во звање доцент, во 1966 година, за вонреден професор, а во 1972 година, за редовен професор, во кое звање бил преизбран во 1981 година. На 1 мај 1980 година, тој станал декан на Географскиот факултет. Основач е и претседател на Спелеолошкото друштво на Република Македонија. Главно работи во областа на геоморфологијата и има обработено поголем број студии и проекти. Во редовна пензија заминал во 1985 година.
Манаковиќ бил генерален секретар на Сојузот на спелеолозите на СФРЈ, претседател на Феријалниот сојуз при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје. Бил учесник во следните проекти: „''Геоморфологија на Буковиќ''“; „''Бистра''“; „''Мариово – комплексни географски истражувања''“; „''Геоморфолошка карта на Р Македонија''“, и повеќе секторски студии работени за Институтот за просторно планирање.
Починал во 1995 година во Скопје.
2 Поврзано
* Томе Андоновски
* Драган Василески
* Миливој Гашевски
* Васил Граматниковски
* Васа Даскаловски
* Никола Димитров
* Мирјана Ѓорѓиева
* Михаило Зиков
* Петар С. Јовановиќ
* Димитар Јаранов
* Тодор Кондев
* Велимир Ј. Костовски
* Благоја Маркоски
* Љубе Миленковски
* Гиго Милески
* Иван Несторовски
* Милош Павловиќ
* Митко Панов
* Никола Панов
* Јордан Пенџерковски
* Ѓорче Петров
* Илија Петрушевски
* Митко Поптрандовски
* Војислав Радовановиќ
* Бранислав Русиќ
* Аслан Селмани
* Јаким Синадиновски
* Станко Станковски
* Часлав Стојадиновиќ
* Милорад Стојановиќ
* Александар Стојмилов
* Владимир Точковски
* Јован Трифуноски
* Атанасие Урошевиќ
* Јован Цвииќ
* Димитрија Чуповски
Круголисна дрозера

Круголисна дрозера (науч.: ''Drosera rotundifolia'') — многугодишно тревесто растение со цветно стебленце високо 10–20 (до 30) см. Се развива на влажни места (тресетишта) и спаѓа во групата загрозени видови.
1 Опис и распространетост
Круголисната дрозера има ретки повеќеклеточни влакна по површината и листови во основата. Листовите најчесто се распоредени хоризонтално, со дршки долги 1–3 см и со долги многуклеточни жлездести влакна; ламината е скоро округла, со пречник 5–10 мм, нагло стеснета во дршка, одоздола мазна, гола и зелена, а одозгора со долги црвени жлездести влакна кои се скратуваат кон средината. Цветното стебленце е без листови, се развива во пазувите на најгорниот лист и има 6–10 цветови на врвот; цветните дршки се долги 1,5–2 мм. Има пет чашкини ливчиња, елиптични, долги 3,5–4 мм, со жлезди по работ и сраснати околу една третина во основата. Венечните ливчиња се бели, долгнавесто-јајцевидни, долги 4–6 мм. Има пет прашници. Столпчињата се 3, расечени до основата на два дела. Кутијката е јајцевидна, гола и подолга од чашката која налегнува врз неа. Семките имаат неправилна мрежеста структура на површината.
Круголисната дрозера е инсективорен вид со многу ограничено распространување на територијата на Македонија, само во околината на Пехчево (Јудови Ливади). Се среќава исклучиво по тресетишта со сфагнум, на надморска височина од 1.000–1.200 м.
2 Галерија
Никола Матовски

Никола Матовски (роден на година во Скопје - починал на година во ) — македонски правник и универзитетски професор.
1 Животопис
Матовски завршил гимназија во 1957 година и дипломирал на Правниот факултет во Скопје во 1961 година, каде што бил избран за асистент по предметот Кривично процесно право со криминалистика (1964), потоа за предавач (1969), за вонреден (1979) и за редовен професор (1985). Магистрирал на Правниот факултет во Загреб (1967), а докторирал на Правниот факултет во Скопје, на тема „''Улогата на бранителот во кривичната постапка''“ (1977). Во мај 2004 година се пензионирал.
Бил декан на Правниот факултет во Скопје (1985–1987) и претседател на Здружението на Обединетите нации за РМ (1991–2001). Објавил повеќе научни и стручни трудови во домашни и во странски списанија од областа на кривичното процесно право.
Александар Маркус

Александар Маркус (роден на година во - починал на година во ) — македонски режисер и преведувач.
1 Животопис
Александар (Саша) Маркус дипломирал на Високата филмска школа во Белград во 1951 година, а потоа работел во „Вардар филм“ (1953–1955). Станал режисер и уметнички раководител на Театарот на народностите во Скопје (1955–1957). Режирал во Битола, Куманово, Ниш, Скопје - во Театарот на народностите и на Детската сцена на Младинскиот театар (подоцна Драмски театар), Струмица, Велес и Штип. Од 1957 година работел како слободен уметник. Како глумец учествувал во првата целовечерна пиеса на МНТ „''Платон Кречет''“. Повремено пишувал критички осврти, рецензии и друг вид написи за театарската и филмската уметност. Саша Маркус е еден од основачите на Академскиот кино клуб во Скопје.
Филмографија:
*1953: Кој е крив? (Асистент на режија)
*1953: Пожар (Сценарио)
*1953: Европа (Режија, Сценарио)
*1954: Македонски тутун II (Асистент на режија)
*1955: Хигиенско-техничка заштита (Режија, Сценарио)
*1967: Мементо (Асистент на режија)
*1969: Време без војна (Асистент на режија)
Пандо Мечкаров

Пандо Мечкаров (роден во година во Прекопана, Костурско/Леринско - починал на година во Зелениче, Леринско) — македонски револуционер.
1 Животопис
Мечкаров бил учесник во Илинденското востание како лерински селски војвода. Бил член на ТМОРО (1899) и претседател на РК во селото Прекопана. Во Илинденското востание, тој предводел чета од родното село. Бил убиен од андартите во времето на т.н. „Зеленичка крвава свадба“.
Несторица

Несторица – македонски благородник и војсководец од времето на Самуиловото Царство. Пред Беласичката битка (1014), царот Самуил го испратил да го нападне Солун, но бил поразен од Византијците. По смртта на Јован Владислав со другите македонски благородници му се предал на византискиот цар Василиј II.
Славко Матовски

Славко Матовски (роден на година во Скопје) — македонски ракометар и универзитетски професор.Најголемиот дел од животот го поминал занимавајќи се со спортски активности во повеќе дисциплини, како натпреварувач, тренер, судија и спортски работник, вршејќи често одговорни функции во градските, републичките и сојузните спортски организации и сојузи.
1 Животопис
Славко Матовски дипломирал на Државниот институт за физичка култура во Белград во 1960 година. Магистрирал на Медицинскиот факултет во Скопје во 1977 година на тема: „''Местото на Спортското друштво Работнички во Скопје во нашето напредно работничко движење и неговата улога во развојот на спортскиот живот во СР Македонија''“. Докторирал на Факултетот за физичка култура во Скопје во 1982 година на тема: „''Напредното работничко спортско движење во Вардарска Македонија од неговата појава до 1944 г. со осврт на синдикалното спортско движење во НР Македонија (1944–1947)“.''
Објавил повеќе стручни и научни трудови. Како стручњак и раководител работел во неколку институции, а на Факултетот за физичка култура како виш предавач и редовен професор на предметот Спортски игри (од 1978–1987). Во атлетиката поставил осум републички рекорди. Тој е сестран спортист, репрезентативец во ракометот, успешен тренер, истакнат спортски работник и функционер и е еден од основоположниците на ракометот во Македонија. Активно учествувал и во обновување на активностите на СД „Работнички“ и е еден од основачите на неговите клубови за одбојка, ракомет, кошарка и атлетика. Припаѓал на генерацијата која ги поставила првите македонски атлетски рекорди и на првата генерација која почнала да игра кошарка во Скопје. Најдолга активност имал во ракометот, како активен играч и тренер на РК Работнички.
Повремено играл и фудбал, а се занимавал и со скијање, бил напреварувач во скијачко трчање. 7 години бил претседател на Смучарскиот сојуз на Македонија. Бил стручно лице и функционер и дал значаен придонес во организација на првите сојузни и меѓународни манифестации и на територијата на Република Македонија. Објавил и голем број на стручни и научни трудови. Во текот на својата долгогодишна спортска и општествена активност, добитник е на повеќе од 40 плакети и споменици, одликуван е со Орден на трудот со сребрен венец и Орден за заслуги за народ со сребрен венец.
Славко Матовски е член на Клубот на великаните на Македонскиот Олимписки Комитет.
Насад (составина)

Насад – дел од шумата што по својот настанок, состав и развој е скоро еднаков, а се разликува од другите нејзини делови по едно битно обележје или по повеќе значајни одлики заради кои мора да се спроведува посебен начин на одгледување. Критериумите за категоризација на насадите се: настанок, возраст, мешаност, форма и бонитет на насадот. Според настанокот, можат да бидат од генеративно и од вегетативно потекло; според возраста се еднодобни или разнодобни; според мешаноста се чисти или мешовити. Бонитетот се определува со посебни методи, според растот и прирастот на стеблата. Основни елементи на структурата на насадот се: бројот на стеблата, нивната висина, дрвната маса, прирастот, темелницата и др.
Јон Зограф

Јон — македонски зограф од XVII век.
Роден бил во селото Линотопи (живеел најверојатно во Костур). Ја живописал црквата „Св. Атанасиј” во Рилево, Прилепско. Во неговото сликарство преовладува изразит графицизам и отсуство на пластичност. Му се припишуваат, уште, живописот во тремот на Журче (1622) и Страшниот суд на западната фасада од главната црква на манастирот Зрзе (1624/1625)..
Всушност, низ целиот период на живеење под турско ропство, во Македонија постоеле вистински зографски и копаничарски школи, чии дела денес се непроценливо културно наследство, а кои се среќавааат по големиот број цркви низ Македонија и поширокиот простор на Балканот, овие дела ги карактеризирало префинетото чувство, кое се забележува преку силните ликовни изрази, ускладените бои и општата мистичност и свежина, како и емотивноста, која импресионира при средбата со нив, уште повеќе нè тера на подлабока размисла за нивото на вредностите кое важело за тие периоди. Еден од тие мајстори е и зографот Јон кој ја живописувал малата еднокорабна црква „Св. Атанасиј“ во селото Рилево, сега во општина Долнени, на 30-тина километри западно од Прилеп.
Италијанска легенда

Италијанска легенда — основа на ова дело претставува писмото на Анастасиј Библиотекарот до епископ од Гаудерик Велетриски за откривањето на моштите на Св. Климент Римски во Херсон од Константин – Св. Кирил на пат за Хазарска мисија , а 868 г. донесени од Браќата во Рим. Напишана е веројатно меѓу 870-882 г., кога Гаудерик можел да му го предаде ракописот на папата [[Јован Ⅷ.
Тумбука митологија

Тумбука се етничка група која живее во Малави, Замбија и Танзанија. Тумбука, наречени и Каманга, или Хенга живеат на висорамнината помеѓу северозападниот брег на езерото Њаса (езеро Малаши) и долината на реката Луангва од источна Замбија. Тие зборуваат банту јазик, тесно поврзан со оние на нивните непосредни соседи, езерото Тонга, Чева и Сенга.
1 Митологија
Во митологијата на Тумбука, Чиута (што значи „Голем лак“) бил врховен творец и прикажан е на небото како виножито. Тумбука имаат многу митови кои претставуваат дел од нивното културно наследство. Овие митови, раскажувани ноќе околу огнот, честопати на придружба на тапани и хорски песни, имале за цел, меѓу другото, да ги научат децата на морално однесување.
Повеќето од овие митови ослабеле или се загубиле со текот на времето, но многу од нив сè уште остануваат. Секој од овие ''видокони'' (приказни) имаат морал зад нив. Во митологијата на Тумбука има спомнато три животни и тоа се ''фулу'' (желката), ''калулу'' (зајакот) и ''чимбви'' (хиената). Желката се смета за најмудро животно, хиената е негативен лик, а зајакот е умен и итар и него може да го победи само желката.
2 Религиозни верувања
Религиозните верувања на Тумбука спаѓаат во две главни рамки: традиционални и христијански. Културните елементи на традиционалната религиозна рамка вклучуваат верба во далечен бог (Леза / Чиута) и во моќта на предците и вештерките. Пред британското владеење се сметало дека Леза е врховно битие, кое го создало светот и сè што е во него. Откако го создал светот, се повлекол од него, оставајќи ги човечките суштества да управуваат со своите работи. Духовите на предците биле оние кои влијаеле на работите на живеење и комуницирале со Леза. Се верувало и дека вештерките влијаат врз човечките работи. Волшепството вклучувало посебно знаење и употреба на лекови за да се постигне посакуваниот ефект. Доаѓањето на христијанските мисии што започнало во 1880-тите и тоа влијаело на религиозните убедувања во Тумбука. Денес повеќето Тумбука се христијани, но традиционалните верски форми остануваат дел од нивните верувања.