Пречник

Пречник (или дијаметар) на една кружница — отсечка чии крајни точки лежат на кружницата, а која врви низ центарот на кружницата. Пречникот на една кружница е должината на таква отсечка. Полупречникот (полупречник) претставува половина од пречникот. Пречник на сфера се дефинира на истиот начин, а пречник на круг или топка е пречник на соодветната кружница или сфера (''соодветната кружница'' на еден круг е работ на самиот круг; ''соодветната сфера'' на една топка е работ на самата топка).
* Една кружница или сфера има безброј многу отсечки-пречници, но сите ја имаат истата должина!
* Таа должина се вика пречникот, а ''по правило'' отсечка-пречник се вика само пречник.
*Физичка величина за пречникот е должина.
* Во математика, пречникот на една кружница или сфера најчесто се означува со буквата ''D'' или ''d'' (или самото растојание).
Соодносот помеѓу пречникот D и полупречникот R на една кружница е
<math>D = 2 \cdot R</math> или <math>R = \frac{D}{2}</math>
Соодносот помеѓу пречникот D и периметарот L на една кружница е
<math>D = \frac{L}{2\pi}</math> или <math>L = D \cdot \pi</math>
Соодносот помеѓу пречникот D и плоштината P на една кружница е
<math>D = \sqrt{\frac{4P}{\pi</math> или <math>P= \frac{D^2}{4} \cdot \pi</math>
1 Други особини и формули со пречник
* Тетива која врви низ центар е пречник.
* Должината на најголема тетива на една кружница е пречник.
* Талесова теорема: Нека крајните точки на еден пречник се А и В, а С нека е друга точка на таа кружница. Тогаш триаголникот &Delta;ABC е правоаголен триаголник, а хипотенузата на истиот е пречникот АВ.
2 Означување на пречник во инженерството
Ознаката за пречникот во техника е која е слична по големина и дизајн со ø, односно мала буква о вкрстен со коса црта на напред /. За овој симбол уникод бројот е 8960, а во (хексадецималниот број е 2300 така што на веб-страна, односно во ХТМЛ се внесува &amp;#8960; или &amp;#x2300;. Ознаката може да се внеси во обичен текст во Microsoft Windows држејќи го тастерот и внесете ги тастерите на бројченот дел од тастатурата.
Честопати овој карактер нема да се прикажи правилно, па затоа во повеќе случаи може да се користи буквата ø, односно ''уникод:'' 0248 (''хекс:'' 00F8).
Во LaTeX, ознаката се добива со командата \diameter која е дел од пакетот wasysym.
Ознаката се разликува од симболот за празно множество , од големата грчка буква ''Φ'', и од нордичката самогласка Ø.
3 Обопштување
Дефинициите дадени во погорното важат само за кружници и сфери (плус кругови и топки).
* За испакната фигура во рамнина, т.е. во 2-димензионален простор, пречник се дефинира како најголемото растојание помеѓу две паралелни прави кои се тангентни на работ на фигурата.* Уште поопшто, било кој ''n''-димензионален конвексен или не-конвексен објект А во Евклидски простор, како хиперкоцка или множество расфрлани точки, пречникот на А се дефинира како сумпремумот на множеството растојанијата помеѓу сите парови на точки во објектот, т.е. D<sub>A</sub>=sup { &delta;(''x'', ''y'') | ''x'', ''y'' ∈ ''A'' } каде што &delta;(''x'', ''y'') е растојанието помеѓу точките ''x'' и ''y''. Ова се совпаѓа со пречникот на конвексната обвивка на А.
* Во планиметријата, пречникот на конусен пресек е било која тетива која минува низ центарот на конечниот пресек. Вакви пречници имаат една единствена должина само кога конечниот пресек е кружница (која има ексцентричност = 0).
* Во диференцијална геометрија, пречникот е важен глобален Риманов инваријант.
* Во медицина, пречник на лезија (повреда) е најдолгата отсечка чии крајни точки лежат во самата лезија.
4 Поврзани теми
* Полупречник, Тетива
* Круг, Кружница, Сфера, Цилиндар
* Периметар, Обем