Машка кошаркарска репрезентација на Македонија

Машката кошаркарска репрезентација на Македонија, позната и како „Репрезентација А Мажи“ — спортска репрезентација која ја претставува Македонија во кошарка во машка конкуренција.
Репрезентацијата е под покровителство на Македонската Кошаркарска Федерација (КФМ) и е членка на ФИБА од 1993 година. Најголем успех на репрезентацијата е учеството на Европското првенство во кошарка во 2011 година во Литванија, каде Македонија го освоила четвртото место. Поради овој успех, самопрегорноста во играта и афирмацијата на татковината во светот, екипата била одликувана со Медал за заслуги за Македонија од страна на претседателот на државата.
1 Историја
КФМ, како раководно тело на кошаркарските репрезентации и екипи во Македонија, била создадена во 1992 година и една година подоцна била примена во рамките на ФИБА Европа. Претходно, македонските машки и женски кошаркари биле дел од репрезентацијата на СФРЈ, која своевремено била една од најголемите сили на светската кошаркарска сцена. По распадот на СФРЈ, секоја поранешна југословенска република започнала со нови кошаркарски федерации и репрезентации.
1.1 Европски првенства
година, место, натпреварување, домаќин
1955, Види Југославија, Евробаскет 1955, Унгарија
1957, Види Југославија, Евробаскет 1957, Бугарија
1959, Види Југославија, Евробаскет 1959, Турција
1961, Види Југославија, Евробаскет 1961, Југославија
1963, Види Југославија, Евробаскет 1963, Полска
1965, Види Југославија, Евробаскет 1965, СССР
1967, Види Југославија, Евробаскет 1967, Финска
1969, Види Југославија, Евробаскет 1969, Италија
1971, Види Југославија, Евробаскет 1971, Западна Германија
1973, Види Југославија, Евробаскет 1973, Шпанија
1975, Види Југославија, Евробаскет 1975, Југославија
1977, Види Југославија, Евробаскет 1977, Белгија
1979, Види Југославија, Евробаскет 1979, Италија
1981, Види Југославија, Евробаскет 1981, Чехословачка
1983, Види Југославија, Евробаскет 1983, Франција
1985, Види Југославија, Евробаскет 1985, Западна Германија
1987, Види Југославија, Евробаскет 1987, Грција
1989, Види Југославија, Евробаскет 1989, Југославија
1991, Види Југославија, Евробаскет 1991, Италија
1.2 Летни олимписки игри
година, место, натпреварување, домаќин
1936, Види Југославија, Кошарка на Летните олимписки игри 1936, Германија
1948, Види Југославија, Кошарка на Летните олимписки игри 1948, Велика Британија
1952, Види Југославија, Кошарка на Летните олимписки игри 1952, Финска
1956, Види Југославија, Кошарка на Летните олимписки игри 1956, Австралија
1960, Види Југославија, Кошарка на Летните олимписки игри 1960, Италија
1964, Види Југославија, Кошарка на Летните олимписки игри 1964, Јапонија
1968, Види Југославија, Кошарка на Летните олимписки игри 1968, Мексико
1972, Види Југославија, Кошарка на Летните олимписки игри 1972, Германија
1976, Види Југославија, Кошарка на Летните олимписки игри 1976, Канада
1980, Види Југославија, Кошарка на Летните олимписки игри 1980, СССР
1984, Види Југославија, Кошарка на Летните олимписки игри 1984, САД
1988, Види Југославија, Кошарка на Летните олимписки игри 1988, Кореја
1.3 Светски првенства
година, место, натпреварување, домаќин
1950, Види Југославија, Светско првенство во кошарка 1950, Аргентина
1954, Види Југославија, Светско првенство во кошарка 1954, Бразил
1959, Види Југославија, Светско првенство во кошарка 1959, Чиле
1963, Види Југославија, Светско првенство во кошарка 1963, Бразил
1967, Види Југославија, Светско првенство во кошарка 1967, Уругвај
1970, Види Југославија, Светско првенство во кошарка 1970, Југославија
1974, Види Југославија, Светско првенство во кошарка 1974, Порторико
1878, Види Југославија, Светско првенство во кошарка 1978, Филипини
1982, Види Југославија, Светско првенство во кошарка 1982, Колумбија
1986, Види Југославија, Светско првенство во кошарка 1986, Шпанија
1990, Види Југославија, Светско првенство во кошарка 1990, Аргентина
2 Настапи на Македонија како самостојна репрезентација
2.1 Евробаскет 1999
Првиот голем успех, македонската кошаркарска репрезентација го забележала во 1999 година, кога се пласирала на завршницата на европското првенство во Франција. За време на ова првенство, Македонија била дел од групата А, заедно со СР Југославија, Франција и Израел. Во оваа група, Македонија завршила последна, со освоени 3 бода и кош разлика од -21. Целосно гледано, на ова европско првенство, Македонија завршила на 14 место, пред Босна и Херцеговина и последнопласираната Грција.
Екипа, Бодови, Поб., Пор., PCT, ДП, ПП, Раз.
6, 3, 0, 1.000, 227, 181, +46
5, 2, 1, 0.667, 200, 196, +4
4, 1, 2, 0.333, 191, 220, -29
3, 0, 3, 0.000, 197, 218, -21
2.2 Евробаскет 2009
Следниот позначаен резултат Македонија го забележала по 10 години од првото учество на европското првенство, кога успеала да се пласира на завршницата на европското првенство во Полска во 2009 година. На завршниот турнир, Македонија дошла преку квалификациите кои траеле од 3 до 20 септември 2008 година. Македонија била дел од групата Б, заедно со Летонија, Португалија и Естонија. На крајот од квалификациската рунда, Македонија како водач во групата обезбедила место на завршницата во Полска. На Европското првенство, Македонија била дел од групата А, заедно со Грција, Хрватска и Израел. На ова европско првенство, Македонија го забележала дотогаш најголемиот успех, односно успеала да ја помине групата и на конечната листа да заврши на деветтото место. По поминувањето на групата, Македонија била дел од групата Е, заедно со Франција, Русија, Грција, Хрватска и Германија и завршила на претпоследното место, кое гарантирало деветто место на конечната ранг листа. На овој евробаскет, Македонија го забележала успехот со победување на репрезентациите на Израел и Германија и со конечен рекорд 2-4. На ова првенство, селектор на репрезентацијата бил српскиот тренер Јовица Арсиќ, која ја водел македонската репрезентација од 2007 година, а по завршувањето на првенството, и покрај остварениот задоволителен успех, тој неочекувано предвреме го раскинал договорот со КФМ.
Екипа, Одиг., Поб., Пор., ДК, ПК, КР, Бодови, Двобој
5, 5, 0, 380, 334, +46, 10
5, 3, 2, 338, 338, 0, 8, 1–0
5, 3, 2, 380, 337, +43, 8, 0–1
5, 2, 3, 357, 364, -7, 7
5, 1, 4, 337, 396, -59, 6, 1–0
5, 1, 4, 360, 383, -23, 6, 0–1
3.2 Евробаскет 2011
Екипа, ОН, Поб., Пор., ДП, ПП, КР, Бод.
5, 5, 0, 355, 310, +45, 10
5, 4, 1, 338, 313, +25, 9
5, 3, 2, 348, 336, +12, 8
5, 2, 3, 337, 337, 0, 7
5, 1, 4, 338, 372, -34, 6
5, 0, 5, 329, 377, -48, 5
Македонија се пласирала на Евробаскетот 2011 во Литванија преку квалификациите. Во квалификицациите, Македонија играла во група со Велика Британија, Босна и Херцеговина, Украина и Унгарија. Како второпласирана репрезентација во квалификациите, Македонија обезбедила учество на Евробаскетот, каде играла во групата C, со Црна Гора, Хрватска, Грција, Босна и Херцеговина и Финска.
На Евробаскетот 2011 година, Македонија била предводена од селекторот Марин Докузовски. Во прелиминарнара фаза, Македонија завршила на првото место во групата C, со 4 победи и еден пораз, односно ги победила селекциите на Грција, Финска, Хрватска и Босна и Херцеговина, а забележала пораз од Црна Гора, кој воедно бил прв натпревар во групата. Со тој резултат, Македонија влегла во втората фаза од првенството, односно во групата F, каде играла против Грузија, Словенија и Русија, а во таа група биле и репрезентациите на Финска и Грција.
По победата над Грузија, Македонија обезбедила пласман во четвртфиналето, што до тој момент бил најголем успех во македонската кошаркарска историја. Во претпоследното коло од втората фаза, Македонија ја поразила Словенија, а во последното коло од втората фаза, Македонија тесно изгубила од Русија на две секудни при крајот.
Како второпласирана во групата од втората фаза, Македонија во четвртфиналето играла со третопласираната од другата група, односно со домаќинот Литванија, која ја совладала со два бода разлика и обезбедила учество во полуфиналето. Во полуфиналето, селекцијата на Македонија се сретнала со Шпанија, која во четвртфиналето ја победила Словенија и така го постигнала најголемиот успех во историјата на македонската кошарка. Во полуфиналето, Македонија загубила од Шпанија и со тоа играла за бронза со Русија, а Шпанија играла за златото со Франција. Во борбата за третото место, Македонија загубила од Русија и завршила на четвртото место - најдобриот пласман во историјата на оваа репрезентација. Истовремено, благодарение на освоеното четврто место, Македонија директно се пласирала на Евробаскетот 2013 и на квалификацискиот турнир за Олимписките игри во Лондон 2012.
По завршувањето на првенството, во Скопје била приредена голема прослава низ улиците и плоштадите, дополнета со пригодна програма. Сепак, и покрај остварениот огромен успех, веднаш по Евробаскетот 2011, селекторот Докузовски поднесол оставка.
2.4 Летни олимписки игри 2012
Македонија, како четвртопласирана на Евробаскетот 2011, обезбедила пласман на квалификацискиот турнир за Летните олимписки игри во Лондон 2012 година. Македонија играла во групата Д, со селекциите на Нов Зеланд и Ангола. Првите две пласирани екипи од оваа група играле во четвртфиналето против првите две пласирани од групата Ц при што смо три екипи обезбедиле пласман на ЛОИ во Лондон 2012. Турнирот се одржувал во Венецуела, а првиот натпревар Македонија го одиграла на 3 јули 2012 против Нов Зеланд. Македонија не успеала да се квалификува за Олимписките игри, бидејќи била поразена во четвртфиналето со пораз од Доминикана.
3.4 Евробаскет 2013
Македонија се квалификувала за Евробаскетот 2013 година, кој се одржал во Словенија. На ова првенство, репрезентацијата ја водел селекторот Алеш Пипан, кој истовремено бил тренер и на МЗТ Аеродром. При извлекувањето на групите, Македонија била во првиот шешир и играла во групата B, заедно со селекциите на Црна Гора, Босна и Херцеговина, Србија, Латвија и Литванија, а натпреварите се играле во Јесенице. Настапот на ова првенство, Македонија го завршила уште во првата фаза, пласирајќи се како последна во групата В. По завршувањето на првенството, како последица на острите критики за претрпениот неуспех, селекторот Пипан поднесол оставка.
3.5 Евробаскет 2015
Во квалификациите за Евробаскет 2015, Македонија била во групата „Д“, заедно со репрезентациите на Данска, Белгија и Белорусија. Во првото коло, во Скопје, Македонија ја победила репрезентацијата на Белгија со 76-73. Во второто квалификациско коло, во данскиот град Хорсенс, Македонија го победила домаќинот Данска со 81-75. На 17 август 2014 година, Македонија играла со Белорусија како гостин и победила со 81-70. Три дена подоцна, на 20 август, на гостувањето во Белгија, Македонија изгубила со 60-63. На 24 август, во Скопје, Македонија ја победила Данска, со резултат 80-46, а на последната средба, одиграна на 27 август во Скопје била поразена и репрезентацијата на Белорусија, со 72-66.
На тој начин, Македонија завршила на второто место во својата група, остварувајќи пет победи и еден пораз, со исто бодови како и првопласираната Белгија, но со послаба кош-разлика. Оттука, како најдобро рангирана второпласирана репрезентација во квалификациите, Македонија обезбедила директен пласман на Европското првенство. Во квалификациите, најдобар стрелец бил Бојан Трајковски, со 68 бода (просек од 11,3 бода), а Ричард Хендрикс бил најдобар скокач, со 64 скока (10,7 по натпревар).
Со ждрепката за Европското првенство 2015, Македонија била распоредена во групата „Ц“, заедно со Хрватска, Словенија, Грција, Грузија и Холандија.
Во март 2015 година, Кошаркарската Федерација потпишала едногодишен спонзорски договор со турската авио компанија „Туркиш Ерлајнс“.
На средината на јули, МКФ го ангажирала Италијанецот Џакомо Браида за кондиционен тренер на репрезентацијата.
Пред почетокот на подготовките за идното континентално првенство, српскиот селектор Александар Џикиќ од МКФ добил отказ, а на негово место бил поставен Марјан Србиновски.
Својот настап на првенството, македонската репрезентација го завршила уште во првата фаза, претрпувајќи четири порази од пет натпревари. Најпрвин, Македонија била поразена од Грција со 65-85, а во второто коло била подобра од Холандија, остварувајќи ја единтсвената победа на првенството (78-71). Меѓутоа, во третото коло, Македонија претрпела пораз од Хрватска од 55-73, а во следното коло била поразена и од Грузија, со 75-90. Во последниот натрпевар на првенството, Македонија загубила од Словенија со 51-62.
3 Состав
3.1 Целосен состав
Целосниот состав на машката кошаркарска репрезентација е следниот:
, Име и презиме, Позиција, Висина, Датум на раѓање, Место на раѓање
Ефтим Богоев, бек, 1,85, 2 ноември 1980, Струмица
Ивица Димчевски, бек, 1,92, 27 јуни 1989, Скопје
Златко Гоцевски, центар, 2,06, 9 февруари 1982, Штип
Маркиз Грин, бек, 1,65, 18 март 1982, Пенсилванија
Бојан Крстевски, крило, 2,05, 4 јуни 1989, Скопје
Јован Марковски, крило, 1,98, 28 март 1988, Скопје
Џеремаја Мејси, крило, 2,02, 22 јули 1982, Мајами
Кирил Николовски, центар, 2,10, 9 јуни 1988, Скопје
Јане Петровски, бек, 1,80, 9 февруари 1985, Скопје
Ристе Стефанов, бек, 1,94, 30 август 1981, Кавадарци
Дариус Вашингтон, бек, 1,88, 6 декември 1985, Орландо
5, Димитар Мираковски, бек, 1,78, 14 мај 1981, Струмица
6, Дарко Соколов, бек, 1,90, 8 мај 1986, Кочани
7, Димитар Караџовски, 7 ноември 1984, Скопје
8, Војдан Стојановски, бек, 1,94, 9 декември 1987, Охрид
9, Дамјан Стојановски, бек, 1,93, 9 декември 1987, Охрид
10, Александар Костоски, бек, 1,88, 5 март 1988, Скопје
12, Перо Антиќ, крило, 2,10, 29 јули 1982, Скопје
13, Марко Симоновски, бек, 1,90, 28 јуни 1989, Скопје
14, Ѓорѓи Чековски, крило, 2,02, 11 декември 1979, Скопје
15, Предраг Самарџиски, центар, 2,15, 11 април 1986, Скопје
20, Лестер Бо МекКејлеб, бек, 1,83, 4 мај 1985, Њу Орлеанс
3.2 Евробаскет 2011
На Евробаскетот 2011, македонската репрезентација била составена од:
, Име и презиме, Позиција, Висина, Датум на раѓање, Место на раѓање
4, Димитар Мираковски, плејмејкер, 1,78, 14 мај 1981, Струмица
5, Владо Илиевски, плејмејкер, 1,87, 19 јануари 1980, Струмица
6, Дарко Соколов, плејмејкер, 1,90, 8 мај 1986, Кочани
7, Лестер Бо Мекејлеб, плејмејкер, 1,83, 4 мај 1985, Њу Орлеанс
8, Војдан Стојановски, бек, 1,94, 9 декември 1987, Скопје
9, Дамјан Стојановски, бек, 1,93, 9 декември 1987, Скопје
10, Марко Симоновски, бек, 1,90, 28 јуни 1989, Скопје
11, Тодор Гечевски, крилен центар, 2,08, 28 август 1977, Кавадарци
12, Перо Антиќ, крилен центар, 2,10, 29 јули 1982, Скопје
13, Ивица Димчевски, бек, 1,92, 27 јуни 1989, Скопје
14, Ѓорѓи Чековски, крилен центар, 2,02, 11 декември 1979, Скопје
15, Предраг Самарџиски, центар, 2,15, 11 април 1986, Скопје
3.3 Олимписки квалификациски турнир 2012
Составот на репрезентацијата на олимпискиот квалификациски турнир во Венецуела во 2012 бил:
, Име и презиме, Позиција, Висина, Датум на раѓање, Место на раѓање
4, Александар Костоски, бек, 1,86, 5 март 1987, Скопје
5, Владо Илиевски, бек, 1,87, 19 јануари 1980, Струмица
6, Дарко Соколов, бек, 1,90, 8 мај 1986, Кочани
7, Лестер Бо Мекејлеб, бек, 1,83, 4 мај 1985, Њу Орлеанс
8, Војдан Стојановски, бек, 1,94, 9 декември 1987, Скопје
9, Дамјан Стојановски, напад, 1,93, 9 декември 1987, Скопје
10, Марко Симоновски, напад, 1,92, 28 јуни 1989, Скопје
11, Тодор Гечевски, центар, 2,10, 28 август 1977, Кавадарци
12, Перо Антиќ, напад, 2,11, 29 јули 1982, Скопје
13, Кирил Николовски, напад, 2.11, 9 јуни 1988, Скопје
14, Ѓорѓи Чековски, напад, 2,02, 11 декември 1979, Скопје
15, Предраг Самарџиски, центар, 2,15, 11 април 1986, Скопје
3.4 Евробаскет 2013
На Евробаскетот 2013, македонската репрезентација била составена од:
број, Име и презиме, Позиција, Висина, Датум на раѓање, Место на раѓање
4, Александар Костоски, плејмејкер, 1,88, 5 март 1988, Скопје
5, Владо Илиевски, плејмејкер, 1,87, 19 јануари 1980, Струмица
6, Дарко Соколов, плејмејкер, 1,90, 8 мај 1986, Кочани
7, Лестер Бо Мекејлеб, плејмејкер, 1,78, 4 мај 1985, Њу Орлеанс
8, Војдан Стојановски, бек, 1,94, 9 декември 1987, Скопје
9, Дамјан Стојановски, бек-шутер, 1,93, 9 декември 1987, Скопје
10, Владимир Брчков, крилен бек, 1,97, 29 декември 1989, Велес
11, Тодор Гечевски, крилен центар, 2,08, 28 август 1977, Кавадарци
12, Перо Антиќ, крилен центар, 2,10, 29 јули 1982, Скопје
13, Стојан Ѓуроски, крилен центар, 2,02, 6 ноември 1991, Гостивар
14, Ѓорѓи Чековски, крилен центар, 2,02, 11 декември 1979, Скопје
15, Предраг Самарџиски, центар, 2,15, 11 април 1986, Скопје
3.5 Евробаскет 2015
На Евробаскетот 2015, македонската репрезентација била составена од:
број, Име и презиме, Позиција, Висина, Датум на раѓање, Место на раѓање
4, Ивица Димчевски, крилен центар, 2,00, 27.6.1989, Скопје
5, Владо Илиевски, плејмејкер, 1,87, 19 јануари 1980, Струмица
6, Дарко Соколов, плејмејкер, 1,90, 8.5.1986, Кочани
7, Александар Костоски, плејмејкер, 1,88, 5.3.1988, Скопје
8, Војдан Стојановски, бек, 1,94, 9.12.1987, Скопје
9, Дамјан Стојановски, бек-шутер, 1,93, 9.12.1987, Скопје
10, Марко Симоновски, бек-шутер, 1,92, 28.6.1989, Скопје
11, Владимир Брчков, крило, 1,97, 29.12.1989, Велес
12, Бојан Трајковски, крило, 1,97, 11.9.1986, Македонска Каменица
13, Стојан Ѓуроски, крилен центар, 2,02, 6.11.1991, Гостивар
15, Венард Ричард Хендрикс, крилен центар, 2,03, 15.11.1986, Декејтeр, Алабама
Предраг Самарџиски, центар, 2,15, 11 април 1986, Скопје
Љубомир Младеновски
3.6 Позиции
позиција, почетни, замена, резерва
центри, Предраг Самарџиски
крила, Перо Антиќ, Ѓорѓи Чековски, Кирил Николовски
ниски крила, Војдан Стојановски, Дамјан Стојановски, Марко Симоновски
бекови, Ивица Димчевски, Ристе Стефанов
плејмејкери, Лестер Мекејлеб, Дарко Соколов, Димитар Мираковски
3.7 Поранешни играчи
Некои поуспешни поранешни кошаркари се:
* Врбица Стефанов
* Петар Наумоски
* Рајан Стак
* Перо Блажевски
* Диме Тасовски
* Тони Грнчаров
* Владо Илиевски
* Тодор Гечевски
3.8 Список на натурализирани кошаркари
Играч, Датум на издавање намакедонскиот пасош
Слободан Шљиванчанин, 14.01.2001
Владимир Кузмановиќ<sup>1</sup>, 26.03.2002
Кенион Џонс, 15.11.2002
Мајкл Вилкинсон, 08.03.2006
Кевин Флечер<sup>1</sup>, 08.03.2006
Рајан Стак, 15.08.2006
Џеремаја Мејси, 05.12.2007
Дариус Вашингтон<sup>1</sup>, 11.01.2008
Маркис Грин, 27.07.2010
Кенеди Вилсон<sup>1</sup>, 27.07.2010
Лестер Бо Мекејлеб, 28.07.2010
Тод Зафировски<sup>1</sup><sup>2</sup>, 10.05.2012
Ричард Хендрикс, 17.05.2013
Ромео Тревис, 28.07.2016
Џордан Теодор, 30.06.2017
Шејн Витингтон, 15.06.2018
Џејкоб Вајли, 12.11.2020
Ти Џеј Шортс, 31.10.2022
Итан Хап, 31.10.2022
Омари Мур, 11.11.2025
Нејт Сестина, 11.11.2025
<sup>1</sup> Не настапил за репрезентацијата
<sup>2</sup> Самоиницијативно покренал постапка за македонски пасош
Извор:
4 Поврзано
* Македонска Кошаркарска Федерација
* Кошаркарска женска репрезентација на Македонија