Арагонит

Арагонитот — карбонатен минерал и една од трите најчести природно присутни кристални форми на калциум карбонат, другите се калцит и ватерит. Се формира преку биолошки и физички процеси, вклучувајќи врнежи од морски и слатководни средини.
Кристалната решетка на арагонитот се разликува од онаа на калцитот, што резултира со различна кристална форма, орторомбичен кристален систем со ацикуларен кристал. Повтореното збратимување резултира со псевдохексагонални форми. Арагонитот може да биде столбовиден или фиброзен, повремено во разгранети хеликтитни форми наречени ''flos-ferri'' („цвеќиња од железо“) поради нивната поврзаност со рудите во рудниците за железо во Коринтија.
1 Појава
Типската локација за арагонит е Молина де Арагон во покраината Гвадалахара во Кастиља-Ла Манча, Шпанија, по која е именуван во 1797 година. Арагонит се наоѓа на оваа локација како циклични близнаци во гипс и лапори од фациите Кеупер од тријасот. Овој тип на наоѓалиште на арагонит е многу чест во Шпанија, а го има и во Франција.
Арагонитската пештера, Охтинската арагонитска пештера, се наоѓа и во Словачка.
Во САД, арагонитот во форма на сталактити и „пештерски цвеќиња“ (антодит) е познат од пештерите во Карлсбад и други пештери. Неколку години во раните 1900-ти, арагонитот се ископувал во Арагонит, Јута (сега град на духови).
На морското дно на Бахамите се наоѓаат огромни наслаги од олитски арагонит песок.
Арагонитот е полиморф на калциум карбонат под висок притисок. Како таков, се јавува во метаморфни карпи под висок притисок, како што се оние формирани во зони на субдукција.
Арагонитот се формира природно во речиси сите школки од мекотели, и како варовнички ендоскелет на корали од топли и ладни води (Scleractinia). Неколку серпулиди имаат арагонитни цевки. Бидејќи минералното таложење во школките од мекотели е силно биолошки контролирано, некои кристални форми се значително различни од оние на неорганскиот арагонит. Кај некои мекотели, целата школка е арагонит, кај други, арагонитот формира само дискретни делови од биминерална школка (арагонит плус калцит). Седерозниот слој на фосилните школки од арагонит на некои изумрени амонити формира преливачки материјал наречен амолит.
Арагонитот се формира природно и во ендокарпот на Западен Келт''.''
Скелетот на некои варовнички сунѓери е направен од арагонит.
Арагонитот, исто така се формира во океанот на неоргански талог наречен морски цементи (во седиментот) или како слободни кристали (во водниот столб). Неорганското таложење на арагонит во пештерите може да се случи во форма на спелеотеми. Арагонитот е чест кај серпентинитите каде што растворите на пори се богати со магнезиум очигледно го инхибираат растот на калцитот и го поттикнуваат таложењето на арагонитот.
Арагонитот е метастабилен при ниски притисоци во близина на површината на Земјата и затоа најчесто се заменува со калцит во фосилите. Арагонитот постар од карбонскиот период е во суштина непознат.
Арагонитот може да се синтетизира со додавање на раствор од калциум хлорид во раствор од натриум карбонат на температури над 60 степени или во мешавини од вода-етанол на собна температура.
2 Физички својства
Арагонитот е термодинамички нестабилна фаза на калциум карбонат при било кој притисок под околу 3000 бари на која било температура. Арагонитот сепак често се формира во средина близу до собна температура. Слабите Ван дер Валсови сили во арагонитот даваат важен придонес и за кристалографските и за еластичните својства на овој минерал. Разликата во стабилноста помеѓу арагонитот и калцитот, мерена со слободната енергија на формирање на Гибс, е мала, а ефектите од големината на зрната и нечистотиите можат да бидат важни. Формирањето на арагонит на температури и притисоци каде што калцитот треба да биде стабилен полиморф може да биде пример за правилото на Оствалд, каде што помалку стабилна фаза е првата што се формира. Присуството на магнезиумски јони може да го инхибира формирањето на калцит во корист на арагонит. Откако ќе се формира, арагонитот има тенденција да се трансформира во калцит.
Минералот ватерит, познат и како μ- <sub>CaCO3</sub>, е сосема друга фаза на калциум карбонат која е метастабилна во амбиентални услови типични за површината на Земјата и се распаѓа уште побрзо од арагонитот.
3 Употреба
Во аквариумите, арагонитот се смета за неопходен за репликација на условите на гребенот. Арагонитот ги обезбедува материјалите потребни за голем дел од морскиот живот, а исто така ја одржува pH вредноста на водата блиску до нејзиното природно ниво, за да се спречи растворање на биогениот калциум карбонат.
Арагонитот е успешно тестиран за отстранување на загадувачи како цинк, кобалт и олово од контаминирани отпадни води.
4 Галерија