procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Оклопник

Оклопник — војник од периодот на развиениот среден век до ренесансата што типично бил добро обучен во користењето на оружје и служел како целосно оклопен тежок коњаник. Оклопникот можел да биде витез, благородник, член на придружбата на некој витез или благородник, или платеник што служел под капетан. Ваквите луѓе можеле да служат за плата или преку феудална обврска. Поимите витез и оклопник често се користат наизменично, но иако сите витези опремени за војна биле оклопници, не сите оклопници биле витези.
1 Развој на тешката коњица во Европа
Во текот на XIV век, витезите почнале да ја заменуваат верижната кошула со оклоп или опрема од челични плочи. Истовремено, тие го вовеле и потпирачот за копје (''ristre'') — дел што се прицврстувал на оклопот за гради и овозможувал копјето да се потпре на него. Оваа иновација, заедно со употребата на посебно седло за борба, овозможила силата на ударот од копјето да престане да се дава со движење на раката, туку да се создава од целата сила создадена со движењето на војникот и животното. Така, ударот се изведувал со целата брзина на коњичкиот јуриш.
Во XV век е постигнат врвот во развојот на овој вид војник. Меѓутоа, развојот на одбранбената употреба на квадрати од копјаници (најпрво кај Швајцарците), а особено развојот на рачното огнено оружје што се користело заедно со копјаниците, ја загрозило хегемонијата на оклопникот на бојното поле. На почетокот на XVI век, оклопниците биле недвосмислено поразени на отворено поле од пешадијата вооружена со огнено оружје, која дејствувала агресивно.
Во текот на XVI век се случило опаѓање на овој вид коњаница, а во XVII век копјето било целосно заменето со огнено оружје како пиштол, аркебуза или карабина, со што оклопникот како воена единица исчезнал.
1.1 Опрема
Оклопот на витезот требало да биде целосен, од глава до пети. Коњот најчесто имал метален оклоп за заштита на градниот кош и задните четвртини, како и заштита за главата, иако во текот на XVI век биле многу чести и коњи без никаква заштита. Покрај главното оружје (копјето), кое обично се кршело при судирот, оклопникот поседувал и меч, воена секира или воен чекан и кама. Почнувајќи од 1540 г., на својата опрема додавале и една или две аркебузи за седло или пиштоли.
2 Наводи
Тешка пешадија

Тешка пешадија — поим што се однесува на пешадиски трупи што биле силно вооружени и опремени со тежок оклоп. Овој поим е спротивен на лесната пешадија, која исто така се состои од војници на нозе, но со релативно помало вооружување.
Поимот „тешка пешадија“ нема јасна примена во современите војски. Денес, се подразбира дека тешката пешадија користи огнено оружје со поголем калибар и поголема разорна моќ, вклучувајќи тешки оружја како што се минофрлачи, митралези, ракетни фрлачи, пламенофрлачи. Поимот механизирана пешадија (или мотострелечка војска) често се користи за пешадија што користи и оклопни возила.
Ако, во случајот на лесната пешадија, нејзината главна тактичка сила лежи во подвижноста, во случајот на тешката пешадија, целта е да се искористи силното вооружување во што е можно подиректни борби против непријателот.
1 Историја
1.1 Стара Грција
Во Стара Грција, хоплитот бил чест облик на тешка пешадија. Сите хоплити поседувале штит и копје, а можеби и шлем. Побогатите хоплити можеле да си дозволат бронзен оклоп за гради или линоторакс (оклоп од ленено платно), додека посиромашните носеле малку или воопшто немале оклоп. Оклопот и штитот на хоплитот биле направени да блокираат стрели и удари од копја и мечеви. Хоплитите дејствувале и како градска стража и како војска на бојното поле. Се сметале за моќна сила, бидејќи образувале фаланга — тесна групација на копјаници — што им помагало против полесната пешадија и коњаницата.
1.2 Ахеменидска Персија
Херодот опишал елитна пешадиска единица од 10.000 војници, кои тој ги нарекол Бесмртните, во војската на Ахеменидското Царство. Тие биле силно вооружени, носејќи штитови од плетен материјал, кратки копја, тоболци (за стрели), мечеви или големи ками, како и лак и стрела. Под своите наметки носеле оклопи од лушпи, што значи дека не биле „тешко оклопени“ (дури ни според древните стандарди), но од друга страна, тоа им овозможувало да носат повеќе оружје. Полкот бил следен од караван со покриени кочии, камили и маски, кои пренесувале резерви одвоени од остатокот од војската.
Стенфордски универзитет

Универзитет „Лиланд Стенфорд“, попознат како Универзитет Стенфорд, е приватен истражувачки универзитет во Стенфорд, Калифорнија, САД. Бил основан во 1885 година од железничкиот магнат Лиланд Стенфорд (осмиот гувернер на Калифорнија и тогашен сенатор на Калифорнија) и неговата сопруга, Џејн, во спомен на нивното единствено дете, Лиланд Помладиот.
Универзитетот ги примил своите први студенти во 1891 година. Се соочил со финансиски тешкотии откако Лиланд починал во 1893 година и повторно откако кампусот бил оштетен од земјотресот во Сан Франциско во 1906 година. По Втората светска војна, универзитетскиот проректор Фредерик Терман инспирирал претприемачка култура за изградба на самостојна локална индустрија (подоцна Силициумска долина). Во 1951 година, во Пало Алто бил основан Истражувачкиот парк Стенфорд како прв универзитетски истражувачки парк во светот. До 2021 година, универзитетот имал 2.288 постојано вработени, виши соработници, централни соработници и медицински професори во тимот.
Универзитетот е организиран околу седум студиски факултети на кампус 3,310 хектари, еден од најголемите во САД. Во него се наоѓа институцијата Хувер, тинк-тенк за јавни политики, класифицирана како „R1: Докторски универзитети – Многу висока истражувачка активност“. Студентите се натпреваруваат во 36 универзитетски спортови, а универзитетот е една од осумте приватни институции во Конференцијата на Атлантскиот брег (ACC). Студентите и поранешните студенти имаат освоено 302 олимписки медали (вклучувајќи 153 златни).
Универзитетот е поврзан со 94 милијардери, 58 добитници на Нобелова награда, 33 стипендисти на „МакАртур“, 29 добитници на Тјурингoвата награда, како и 7 добитници Волфова награда, 2 судии на Врховниот суд на Соединетите Американски Држави и 4 добитници на Пулицерова награда. Дополнително, меѓу неговите поранешни студенти се многу стипендисти на Фулбрајт, Маршал, Гејтс Кембриџ, како и на Роудс и членови на Конгресот на Соединетите Американски Држави.
1 Поврзано
* Список на универзитети во САД
Едоардо Сангвинети

Едоардо Сангвинети (, – , ) — џеновски поет, писател и академик, универзално сметан за еден од главните италијански автори од втората половина на дваесеттиот век. Добитник е на „Златниот венец“ на Струшките вечери на поезијата во 2000 година.
1 Животопис
Во 1956 година, Сангвинети ја објавил својата прва збирка поезија, „Лаборинтус“. Авторот во овие песни усвоил „лавиринтска“ структура, претходејќи на поетскиот еспериментализам што ги одликувал 1960-тите.
Во текот на 1960-тите, тој бил водач на неоавангардното движење ''Групо 63'', основано во 1963 година во Солунто. Неговите дела биле објавени во првиот број на списанието „0 to 9“ во 1967 година. Тој бил и преведувач на Џојс, Молиер, Шекспир, Бертолт Брехт и одбрани грчки и латински автори.
Од 1979 до 1983 година, Сангвинети бил член на Домот на пратеници на италијанскиот парламент. Бил избран како независен пратеник на листата на Италијанската комунистичка партија.
Бил атеист.
Сангвинети починал на 18 мај 2010 година во болницата „Вила Скаси“ во Џенова по итна операција за абдоминална аневризма . Имал 79 години.
2 Дела
*''Италијански Капричо'', Фелтринели, Милано, 1963 година
*''Играта на гуската'', Фелтринели, Милано, 1967 година
*''Лаборинтус'', магента, Варезе, 1956 година
*''Метричка работа'', Рускони и Паолаци, Милано, 1960 година
*''Триперуно, Фелтринели'', Милано, 1964 година
*''Природни приказни #1'' (драма серија 16), Герника, Торонто, 1998 година.
*''Поема повторно дише за Антонио Папасо'', 1983 година, МоМА, Њујорк Сити
*''Бојата е моја'' - Антонио Папасо - Ретроспектива 1999 година, Палацо Комунале, Брачиано.
*''Сонетот на летечкиот лист'', песна за Антонио Папасо, 2006 година - Музеј на италијанските воздухопловни сили, Виња ди Вале
3 Преводи
*''Џ. Џојс, Поезија'', Мондадори, Милано, 1961 година
Андрес Ехин

Андрес Ехин (14 март 1940 – 10 декември 2011) бил естонски писател и преведувач. Во 1964 година дипломирал на Универзитетот во Тарту, студирајќи естонска филологија (особено угрофински јазици). Од 1972 до 1974 година бил виш научен уредник на Естонската советска енциклопедија. Од 1972 година бил член на Естонскиот сојуз на писатели. Од 1968 до 1989 година бил член на Комунистичката партија. Во 1990 година се приклучил на Естонската социјалдемократска партија.
Тој се оженил со Ли Сепел (Ехин). Нивната ќерка е поетесата Кристина Ехин.
Починал во 2011 година и бил погребан на гробиштата Пернамае во Талин.
1 Книжевни дела
* 1995: збирка поезија ''Свеста''''е змиска кожа''* 2000: збирка поезија ''Несвесно е често пијан''* 1996: романот ''Мемоарите на Руму Јури''
Каи Аарелид

Каи Аарлеид (родена на 26 септември 1972 година во Тарту) е естонски прозаист, поет и преведувач.
Од 1979 до 1990 година таа учела во 21-во средно училиште во Талин.
Аарелид студирала на Театарска академија во Хелсинки од 1991 до 1997 година, студирајќи сценографија, на крајот и магистрирајќи. Од 1996 до 2006 година работела како административен асистент во канцеларијата на Британскиот совет во Талин. Од 2012 до 2017 година била уредник во „''Лумингу Рааматукогу“'' (Loomingu Raamatukogu).
Аарелид е исто така преведувач, таа преведувала, меѓу другото, и дела од Хорхе Луис Борхес на естонски.
1 Награди
Награда за кратки раскази „Туглас“
2 Книжевни дела
* 2011: роман „Руска крв“
* 2012: кратка приказна „Танго“
* 2015: збирка поезија „Жени на пат“
* 2015: збирка поезија „Дожд и вино“
* 2016: роман „Горењето на градовите“
Бладрејн (филм)

''Бладрејн'' (|BloodRayne) — авантуристички филм од 2005 г. на режисерот Уве Бол, направен по мотиви на видеоиграта ''BloodRayne''. Филмот добил шест номинации за наградата „Златна малина“.
Во 2007 г. излегло продолжението со наслов ''Бладрејн 2: Ослободување'', во кое улогата на Рејн ја толкувала Натасија Малте. Во 2011 г., излегол третиот дел со наслов ''Бладрејн: Трет Рајх''.
1 Содржина
Сценариото практично нема никаква врска со изворниот материјал. Главниот лик на филмот е Рејн, ѓаволска мешавина од човечка и вампирска крв — дампирка. На дампирите не им влијае сончевата светлина и распнувањето и тие не бараат човечка крв (може да послужи секаква крв). Рејн е ќерка на кралот на вампирите Кеган, кој собрал војска робови (и луѓе и вампири) за да го уништи човештвото. Кеган ја силувал мајката на Рејн, а таа, уште како девојче, била сведок на жестокото убиство на нејзината мајка од негова рака.
Себастијан, Владимир и Катарина се членови на Друштвото Бримстоун — организација од луѓе што со векови се борат против вампирите. Слушајќи за дампирката, Владимир одлучува да ја ангажира во нивните редови, верувајќи дека само таа може да го убие Кеган.
Важен дел од заплетот е сосредоточен на три органи од древен вампир, кои можат да му дадат на секој вампир имунитет против неговите основни слабости: света вода (око), распнување (ребро) и сончева светлина (срце). Бидејќи Кеган сака да ги добие сите три органи за да стане непобедлив, јунаците мораат да го спречат.
2 Улоги
Кристана Локен, Рејн
Мишел Родригес, Катарина
Мајкл Мадсен, Владимир
Бен Кингсли, Кеган
Метју Дејвис, Себастијан
Мит Лоуф, Леонид
Вил Сандерсон, Домастир
Мартин Лип

Мартин Лип во Воору, парохија Вилјанди – 8 март 1923 во Талин бил естонски поет. Најпознат е како автор на поемата, која била поставена за музика од тогаш младиот композитор Ен Верк. Таа песна станала популарна кај естонскиот народ како што ''Марсејезата'' била популарна кај Французите во времето на Француската револуција, а исто така одиграла важна улога за време на естонската „Распеана револуција“ кон крајот на 1980-тите.
Лип, исто така, служел како пастор на црквата „Свети Лоренс“ во Ноо, Естонија.
Црква „Св. Преображение“ - Буково

Свето Преображение — главна манастирска црква на Буковскиот манастир „Св. Преображение“ во битолското село Буково, Македонија.
1 Местоположба
Црквата се наоѓа над селото Буково, опкружена од шума, оддалечена околу 2 километри од селото. До нејзе може да се пристапи од селото Буково, но и од селото Крстоар по тесниот асфалтен пат кој поминува покрај Крстоарскиот манастир, од каде патот продолжува како макадам.
2 Историја
Храмот потекнува од век, а според натпис на самата црква таа била изградена во 1837 година.
3 Архитектура
Црквата е изградена во средишниот дел на комплексот, кој е ограден со камени ѕидови. Со својата содржина и квалитетот на изведбата е еден од најрепрезентативните споменици од ваков тип во потпелистерскиот регион. Архитектонски, претставува тип на градба во комбинација на трикорабна базилика и впишан крст со купола која се издигнува од средишниот дел на храмот. На источната фасада доминира седумстраната апсида. Впечатокот за јужната и северната фасада го надополнуваат по четири правоаголни прозорски отвори. Со внатрешноста на храмот се комуницира преку влезовите поставени на јужната, западната и северната страна. Над западниот влез е исклесан поопширен натпис во кој се споменува годината 1837 како време на завршување на изградбата.
3.1 Фрескоживопис
Во наосот вниманието го привлекуваат масивните столбови, оформени од по 10 до 12 кружни камени прстени. Тие се поставени во два надолжни реда од по четири столбови, меѓусебно поврзани со полукружни арки. На тој начин се потпрени разиграните сводни површини од трите издвоени кораби. Куполата се издигнува над четирите пандантифи од местото каде се вкрстуваат полукружните сводови. Низ осумстраниот тамбур, осветлувањето е обезбедено со прозорци. На масивните ѕидни површини во внатрешноста не се сочувани траги од живопис.
3.2 Икони и иконостас
Иконостасот, претставува висока преграда со три, а во средишниот дел и со четири реда од икони. Направен е во комбинација со делови од постар иконостас во резба, кој потекнувал од постарата фаза, чија судбина не ни е позната. Иконите се сликани во период од приближно педесет години.
Според натписите, можат да се датираат во 1862 и 1881, а еден дел се сликани и во 1908 година. Стилската анализа на иконите наведува на заклучоци дека се дела на локални зографи, кои твореле на овие простори во втората половина на 19 век. Многу значајна содржина на храмот е целиванието украсено со резба. Ова дело со високото ниво на уметничка обработка и многуте претстави изрезбани на мал простор, претставува вистински репрезент на достигнувањата во доменот на дрвената резба, од првата половина на век во Битолско и пошироко.
4 Галерија
5 Поврзано
* Битолско архијерејско намесништво
* Буковска парохија
* Буково
Црква „Св. Јоаким и Ана“ - Согле

Свети Јоаким и Ана — мала манастирска црква на Согленскиот манастир во азотското село Согле, Македонија.
1 Местоположба
Црквата се наоѓа во склоп на конакот на Согленскиот манастир.
2 Архитектура
2.1 Фрескоживопис
Црквата не поседува фрескоживопис.
2.2 Икони и иконостас
Црквата има иконостас.
3 Галерија
4 Поврзано
* Велешко архијерејско намесништво
* Богомилска парохија
* Согле
Света вода „Рождество на Пресвета Богородица“ - Согле

Света вода „Рождество на Пресвета Богородица“ — верски комплекс во близина на Согленскиот манастир, кај азотското село Согле, Македонија.
1 Местоположба
Објектот се наоѓа во непосредна близина пред влезот на Согленскиот манастир.
2 Архитектура
Објектот претставува цврста градба од поново време.
3 Галерија
4 Поврзано
* Согле
Карлос Арничес

Карлос Арничес Бареда (11 октомври 1866 &#x2013; 16 април 1943) бил шпански драматург, роден во Аликанте. Неговото основно дело, црпејќи ги традициите на жанрот чико, зарзуелата и гротеската, доминирало во шпанскиот комичен театар на почетокот на дваесеттиот век.
Откако ја започнал својата кариера како романописец и новинар, Арничес се свртел кон театарот во 1888 година со објавување на неговата прва драма, ''„Каса едиторијал“'' . Голем дел од неговото дело се одвивал во Мадрид од пониската класа и користел разговорен јазик, песна, танц и музика.
Арничес бил пофален во едно интервју од 1935 година од Федерико Гарсија Лорка, често остар критичар на современиот шпански театар, како „повеќе поет од скоро кој било од оние што пишуваат театар во стихови во моментов“.
Следејќи го завршувањето на Шпанската граѓанска војна, социјалните драми на Карлос Арничес биле меѓу релативно неконтроверзните претстави што ги дозволила новата влада.
1 Користена литература
***
2 Дополнителна литература
* Фалска, Марија. ''Универзална драматика на Карлос Арничес: Приближување на една лекција структурна тексто'', UMCS, 2006 година, .
От Ардер

От Ардер бил роден на 26 февруари 1950 во Талин починал на 26 јуни 2004 во Касари. Бил естонски поет, писател за деца и преведувач. Тој бил и автор на неколку популарни песни и пишани текстови.
Од 1990 година бил член на Естонскиот сојуз на писатели. Неговиот помлад брат, Јан Ардер, бил музичар.
Ардер бил пронајден мртов на 26 јуни 2004 година на плажа во Касари, во близина на неговата летна куќа. Причина за неговата смрт било давење. Тој бил погребан на гробиштата Сиселина во Талин.
Канадски дабар

Канадскиот дабар (''Castor canadensis'') е еден од двата постоечки вида дабари, заедно со евроазискиот дабар (''Castor fiber''). Овој дабар е еден од националните симболи на Канада и официјален државен симбол на Орегон и Њујорк. Канадските дабри се широко распространети низ Соединети Американски Држави, Канада, јужна Алјаска и некои делови од северно Мексико.
Во Канада и Соединетите Американски Држави, овој вид дабар често се нарекува едноставно „дабар“, иако ова може да предизвика одредена забуна, бидејќи друг далечно сроден глодар, ''Aplodontia rufa'', често се нарекува „планински дабар“.
Франциска Агире

Франциска Агире Бенито (27 октомври 1930 – 13 април 2019) била шпанска поетеса и авторка. Нејзината прва збирка на поезија, ''„Итака“'', била објавена 1972 година и ја освоила наградата за поезија „Леополдо Панеро“. Во 2011 година, таа ја освоила Националната награда за поезија за нејзиното поетско дело ''„Историја на анатомијата“''. Агире ја освоила и Националната награда за шпанска литература во ноември 2018 година.
1 Биографија
Агире била родена во Аликанте, ќерка на познатиот сликар Лоренцо Агире. Таа била во брак со колега поет Феликс Гранде од 1963 година се до неговата смрт во 2014 година. Агире и Гранде имале ќерка, која е поетеса и есеистка Гвадалупе Гранде (родена во1965 година). Таа била тетка на поетот Карлос Мартинез Агире.
Агире починала во Мадрид на 13 април 2019 година, на 88-годишна возраст.
2 Награди
* Награда Леополдо Панеро, 1971 година
* Награда на градот Ирун, 1976 година
* Награда Галијана, 1994
* Награда Ескио, 1995 година
* Награда Марија Изабел Фернандез Симал, 1998 година
* Валенсиска награда на критичарите за целото нејзино творештво, 2001 година
* Награда Алфонс ел Магинаум, 2007 година
* Награда за поезија „Реал Ситио и Вила де Аранхуез“, 2009
* Меѓународна награда Мигел Хернандез, 2010 година
* Национална награда за поезија, 2011.* Омилена ќерка на Аликанте во 2012 година.
* Национална награда за шпанска книжевност, 2018.
Пол Хаваокс

Пол Хаваокс (12 април 1924 во Варска, Сетума – 30 септември 1983) бил естонски поет.
Работел на неколку работни места. Некое време бил член на извршниот одбор на парохијата Саце. Исто така, бил член на редакцијата на весникот ''„Коит“'' во Пилва. Почнал да работи како професионален писател во 1955 година.
1 Избрани дела
* 1970: Патека на мравките, збирка поезија
* 1974: Претходно калење, мемоари
* 1977: Округот Канајала, збирка поезија
Гренланд 2: Преселба

''Гренланд 2: Преселба'' (|Greenland 2: Migration) — американски постапокалиптичен трилер за опстанок и катастрофи, режиран од Рик Роман Во и напишан од Крис Спарлинг и Мичел Лафорчн.
Ова е продолжение на филмот Гренланд (2020), во кое Џерард Батлер и Морена Бакарин ги повторуваат своите улоги. Во глумечкиот состав се приклучуваат и Роман Грифин Дејвис (кој го заменува Роџер Дејл Флојд), заедно со Амбер Роуз Рева, Гордон Александар, Питер Поликарпу, Вилијам Абади и Томи Ерл Џенкинс.
Филмот е закажан за премиера во Соединетите Американски Држави на 9 јануари 2026 г., во распределба на студиото Lionsgate.
1 Содржина
Пет години откако меѓуѕвездената комета Кларк го уништила поголемиот дел од Земјата, семејството Герити мора да ја напушти безбедноста на бункерот во Гренланд и да тргне на опасно патување преку пустите европски предели, во потрага по нов дом.
2 Улоги
Џерард Батлер, Џон Герити
Морена Бакарин, Алисон Герити
Роман Грифин Дејвис, Нејтан Герити
Амбер Роуз Рева, непознато
Гордон Александар, поручник Блејк
Питер Поликарпу, д-р Хауген
Вилијам Абади, Денис Лоран
Томи Ерл Џенкинс, генерал Шарп
Тронд Фауса Аурвог, непознато
Рејчел Евелин, Кери Холт
Сидсел Сием Кох, Пија
Алекс Ланипекун, Рајли Вотсон
Нејтан Вајли, мајор Грин
Црква „Св. Димитриј“ - Степанци

Свети Димитриј — главна манастирска црква на Степанскиот манастир, кај велешкото село Степанци, Македонија.
1 Местоположба
Манастирот се наоѓа три километри југозападно од селото Степанци.
До манастирот води земјен пат, кој се двои од неасфалтираниот регионален пат Р1312 (Велес-Прилеп).
2 Историја
Црквата била изградена во 1921 година, за што сведочи и натписот над влезната врата.
3 Галерија
4 Поврзано
* Велешко архијерејско намесништво
* Изворска парохија
* Степанци
Танегашима (огнено оружје)

Танегашима (|種子島) или јапонска аркебуза — назив за старо јапонско огнено оружје. Тоа претставува варијанта на пушка полнета од цевката со фитилен табан. Поради изолацијата на Јапонија (сакоку), овој вид оружје останал единствениот вид огнено оружје што го користеле Јапонците во текот на три века.
1 Историја
Во 1543 г., првите Европејци — Португалци — се истовариле на јужниот јапонски остров Танегашима, запознавајќи ги месните жители со огненото оружје. Поради тоа, во Јапонија оружјето често го нарекувале по името на островот — „танегашима“. Танегашима е јапонски клон на португалската аркебуза, купена од португалските морнари.
Сфаќајќи ги предностите на новото оружје, месниот принц купил две пушки. Копирајќи ги, Јапонците создале свои примероци, кои подоцна го добиле името по островот. Ова било првото огнено оружје во Јапонија. Набрзо, Јапонците го усовршиле ударно-активирачкиот механизам, по што започнало масовно производство на ова оружје на територијата на провинцијата Сацума.
Оружјето активно се применувало во Јапонско-корејската војна и во месните судири, вооружувајќи ги пешадијците ашигару.
Во Битката кај Нагашино во 1575 г., Ода Нобунага применил револуционерна тактика: поставил три линии ашигару вооружени со аркебузи зад дрвена палисада, со што се подготвил за напад на непријателската коњаница. Постројувањето во три линии им овозможувало на стрелците од двете задни линии да го преполнат своето оружје додека првата линија пукала, овозможувајќи непрекинат оган — тактика слична на европскиот каракол.
Аркебузите биле широко користени и за време на Имџинската војна, каде еден корејски чиновник со досада ја констатирал надмоќноста на јапонските војници. По војната, Кореја и Кина активно почнале да ги превооружуваат своите војски со аркебузи.
За време на шогунатот Токугава (основан во 1603 г.), и покрај популарните „урбани легенди“, употребата на огненото оружје и неговото производство продолжиле. Меѓутоа, поради помалиот интензитет на судирите, тие ретко се користеле во воени дејствија. Постепено, рачното огнено оружје се претворило повеќе во земјоделска алатка (за лов или за одвраќање диви животни), отколку во вистинско оружје за воени цели, а ваквите погледи почнале да се менуваат дури на почетокот на XIX век.
По воспоставувањето на шогунатот Токугава и почетокот на изолацијата на Јапонија, оружјето опстојувало без значајни промени до обновата Меиџи (средината на XIX век). Така, фитилните табани во Јапонија непосредно им отстапиле место на современите видови оружје што користеле унитарни патрони, прескокнувајќи ги етапите на искрено и капсулно палење.
Јесус Лопес Пачеко

Јесус Лопес Пачеко (1930 година во Мадрид, Шпанија - 6 април 1997 година во Торонто, Канада) бил романсиер, преведувач, поет и професор по шпански јазик.,
Лопез Пачеко студирал филозофија и уметност на Универзитет во Мадрид. Комунистички ориентиран често учествувал против режимот на Франко.
Лопез Пачеко со поетската зирка: '' Нека расте оваа тишина '' (Премио Адонаис 1953), '' Моето срце е наречено Кудилеро '' (1961), `` Ја ставив раката на Шпанија '' (1961) '' Песни на љубовта '' '(1961).
Неговиот роман во 1958 година „Електрана“ ја обраотува темата за пролетеријатот и социјалната неправда.
Лопез Пачеко ја напуштил Шпанија во 1968 година, работел како професор на Универзитетот во Западна Онтарио до пензионирањето во 1994.
Од седумдесеттите години, Лопез Пачекого проширил својот уметнички интерес определувајќи се и за се фотографијата, киното и типографијата. Во суштина неговото творештво се определува кон критика на човековото отуѓување во современиот социјален контекст, со оглед на доминантниот материјализам: отпор и критика на доминантниот социјален поредок и за целите на социјалната неправда, дневното насилство и експлоатацијата
Истата определба ја има и во преведувачла дејност, во кој се истакнуваат песните Брехт, Тони Харисон...
Целокупната творештво на Лопез Пачеко ја истакнува потребата и значењето на литературата како политичка, симболичка и емотивна состојба потреба низ која се искажуваат противречноста со цивилизациското опстојување на човекот. Неговата концепција за критичкиот реализам како витална и спротивставена димензија на човечкото суштество со општеството во кое живее, го наведува да го карактеризира светот што ја опишува неговата работа како премин на воената диктатура (Шпанија на Франко помеѓу 1939 и 1975 година), до диктатурата на капитализмот.
1 Избрана библиографија
* Нека расте оваа тишина. Риалп изданија, Мадрид. 1953 година.
*Електрана. Дестинации изданија, Барселона. 1958 година. Reimpred: Електрана. Дестинации изданија, Барселона. 1982 година. ISBN 84-233-1236-4.
*Моето срце се нарекува Кудилеро. Прозорецот, Мирес (Астуриас). 1961 година.
*Ана, Квесада и Лопез Пачеко (1961). Шпанија до три гласови. Horizon Editions, Buenos Aires.
*Песни на забранета љубов. Литератураза, Барселона. 1961 година.
*Некои аспекти на јавниот ред во моментот на хистеријата на Шпанија. Мексика беше. 1970 година.
*Листот Пара. Ј. Мортиз, Мексико. 1973 година. Репромензија: Листот Пара. Бругура, Барселона. 1997 година. ISBN 84-02-05427-7.
*Борба за дишење и други наративни вежби. Дестинации изданија, Барселона. 1980 година.
*Поетски азил: Песни напишани во Канада, 1968–90. Endymion Editions, Мадрид. 1992 година. ISBN 84-7731-125-0.
*Еколози и Урбан: Прирачник за избегнување на крајот на злобниот век: стихови, акции, проза, изреки, игри и многу други работи. Изданија на басараи. 1996 година. ISBN 84-921282-4-0.
*Човекот или егзорбицијата: Книга на машини: Мултинационална полиновела. Уредничка дебата, Мадрид. 2002 година. ISBN 84-8306-952-0.
*Времето на мојот живот: Антологија. Германија, Валенсија. 2002 година. ISBN 84-89847-87-8.
Јозеф Јарaб

Јозеф Јарaб (26 јули 1937 – 3 мај 2023) бил чешки академик и политичар. Ректор и професор на Универзитетот Палачки во Оломоуц и член на Граѓанско-демократскиот сојуз, тој членувал во Сенатот од 1996 до 1998 година и повторно од 2000 до 2006 година.
Во 2018 година му била доделена наградата ВИЗЕ 97, а чешкиот претседател Петр Павел му доделил Медал за заслуги. Јажаб починал во Оломоуц на 3 мај 2023 година, на 85-годишна возраст.
Мирко Аксентијевиќ

Мирко Аксентијевиќ Бата (Куршумлија, 13 август 1922 – Белград, 15 март 2011) — југословенски и српски новинар и прв претседател на KK Црвена звезда од Белград.
1 Новинарска кариера
Аксентијевиќ завршил новинарско-дипломско високо училиште, со новинарството се занимавал од 1948 година. Од почетокот на кариерата работел во агенција Танјуг, најпрво работел во оделението за внатрешна политика, а од 1950. работел во одсек за надворешна политика.
Известувал од Грција, Конго и Либан, и бил извонреден познавач на „палестинскиот проблем“, како и за „курдскиот проблем“. За време на неговата богата новинарска кариера, се сретнал со бројни странски политичари, интелектуалци, културни и спортски личности, кои ги интервјуирал и за чии дела пишувал. На почетокот на шеесетите години, Аксентијевиќ бил сведок на крајот на конгоанскиот премиер, Патриса Лумумба. Неговиот извештај од Конго во 1960 година за соборувањето на премиерот Лумумба бил првиот што патувал низ светот. Се верува дека Аксентијевиќ бил последниот човек кој разговарал со Лумумба пред да биде погубен, на 17 јануари 1961 година.
Тој бил првиот странски новинар кој се сретнал со палестинскиот лидер Јасер Арафат во палестинските бази во Јордан во 1968 година. Оттогаш, тој известува за борбата на Организацијата за ослободување на Палестина во непосрена близина. Тој, исто така, известувал за Јомкипурската војна, која се водеше во текот на 1973 година. Иако бил тешко ранет на Сремскиот фронт во 1945 година, тој секогаш се обидувал да биде на линијата на фронтот кога известувал за судирите на Блискиот Исток. Бил првиот југословенски и српски новинар кој се сретнал со Мустафа Барзани, курдскиот лидер и тогашниот претседател на Курдската демократска партија.
Аксентијевиќ го организирал и раководел Меѓународниот прес-центар во Белград од 1977 до 1982 година. Во 1982 година станал директор на Југословенскиот културно-информативен центар во Виена. Оваа работа била посебен предизвик во неговата кариера, бидејќи му овозможила да се запознае со животот на српската дијаспора во Австрија, како и да ја промовира југословенската култура во оваа земја.
2 Црвена Ѕвезда
Аксентијевиќ бил соосновач на белградскиот клуб Црвена Звезда во 1945 година. Поради повредите здобиени за време на Втората светска војна, Аксентијевиќ не можел да игра кошарка, па затоа се посветил целосно на организирање на работата на клубот. Аксентијевиќ бил првиот претседател на кошаркарскиот клуб Црвена Ѕвезда. Набргу потоа, Небојша Поповиќ се приклучил на клубот, служејќи и како тренер и како играч. Во 1950 година, Аксентијевиќ се повлекол од функцијата претседател на клубот, а за време на неговиот мандат, Црвена Ѕвезда освоила пет југословенски првенства во кошарка.
3 Библиографија
*''Непријатели''*''Палестинското досие'' (1979)
*''Доаѓаат рацете'' (1996) *''Глобално, но не и световно'' (2005)
Ашигару

Ашигару (|足軽, буквално „лесноноги“, што значи „непокриени со оклоп“) — вид лесна пешадија во Средновековна Јапонија. Тие потекнувале од редовите на несамураите, а нивното основно оружје било копјето јари, додека од втората половина на XVI век, користеле и аркебузи танегашима.
Ашигару ги нарекувале обичните пешадијци во јапонските војски од доцниот среден век, кои претставувале најброен дел од самурајските војски. Токму нивните дејствија на бојните полиња во голема мера го одредувале исходот од судирите помеѓу соперничките даимјо (феудални господари).
1 Историја
И покрај неуспешниот обид на императорот Тенму (673 — 686) да создаде национална војска, до X век Јапонија се потпирала на вооружените одреди на поединечните земјопоседници. Овие земјопоседници, кои поседувале коњи, биле зачетници на класата самураи, додека селаните што ја обработувале нивната земја, за време на војна станувале обични пешадијци. Верноста на овие пешадијци кон земјопоседниците често се протегала низ многу поколенија.
Самураите земјопоседници, заедно со пешадијците селани, учествувале во многу судири, вклучувајќи ги и монголските наезди на Јапонија во 1274 и 1281 г. Во минатото, секој земјоделец во суштина бил и воин, сѐ додека Хидејоши не го конфискувал оружјето во текот на националниот „лов на мечеви“ во 1588 г.
Постојаните воени судири од XIV до XVI век ги принудиле даимјоата периодично да ангажираат пешадијци што не се одликувале со особена верност. Овие наемници, кои биле плаќани само со плен, не биле доволно обучени и не можело секогаш да се смета на нив во битка. Овие талкачки пешадијци на крајот го основале општествениот слој ашигару.
Поимот ''ашигару'' првпат се среќава во книжевноста дури во втората половина на XIV век, во „Повеста за големиот мир“ (Таихеики). Но како забележлива сила во воената историја на Јапонија, овој општествен слој се појавува кон крајот на XV век.
Првите часови за воениот менталитет ашигару ги добивале од бива-хоши (монаси што свиреле на бива). Од друга страна, рециталите на „Повеста за куќата Таира“ пропагирале граѓански доблести: верност, цврстина и гордост за семејната чест.
Аркебузата (танегашима), која се појавила во Јапонија во 1543 г., значително придонела за зголемување на улогата на ашигару на бојното поле и го придвижила јапонското оружје на ново ниво на развој. Логична пројава на оваа промена биле оклопите отпорни на куршуми, особено кирасите од типот окегава-до (составени од заковани, а не сошиени плочи). Евтините и цврсти окегава-до биле произведувани од втората половина на XVI век за опремување на бројните војници ашигару. Друг неразделен елемент на нивната опрема биле конусните или благо испупчени железни шлемови џингаса.
Ашигару често станувале селани без земја што сонувале да ја променат својата општествена положба. Исто така, во нивниот ред влегувале и таканаречените џи-самураи (самураи што имале мали земјени поседи). Постои хипотеза дека познатиот владетел на Јапонија, Тојотоми Хидејоши (1536 — 1598), потекнува токму од општествениот слој ашигару.
Јан Карафиат (автор)

Јан Карафиат (4 јануари 1846 - 31 јануари 1929) бил чешки свештеник на Евангелистичката црква на чешките браќа и автор. Тој бил најпознат по својата класична детска книга ''„Броучи“'', чешки збор за светулки, која првпат била објавена во раните 1870-ти. Традиционалните чешки фигури на самовилски инсекти луѓе се засновани на ликовите во книгата. Тој е познат и по својата поезија, која честопати ги одразувала неговите религиозни верувања, дополнително, тој бил еден од рецензентите на „Библија на Кралице“ - првиот чешки протестантски превод на Библијата.
1 Живот
Карафиат бил роден во богато семејство во Јимрамов во 1846 година. Се школувал во Гитерзих. Студирал теологија во Литомишл, Берлин (1866–1867), Бон (1867–1868), Виена (1866–1869) и Единбург (1871–1872). Станал викар во Руднице на Лаба, а во 1874 година станал администратор на протестантскиот теолошки семинар во Часлав. Од 1875 година до неговиот конфликт со конзисториумот во Виена во 1895 година, ја водел парохијата Велка Љота (тогаш наречена Хруба Љота). Од тој момент до неговата смрт во 1929 година, живеел во Прага.
Јан Карафиат бил погребан на гробиштата Винохради.
Вацлав Чтвртек

Вацлав Кафурек (4 април 1911 - 6 ноември 1976), општо познат под псевдонимот Вацлав Чтвртек, бил чешки поет и автор. Неговите најпознати дела се „Кремилек“ и „Вохомурка“,„Румцајс“ и „Вила Амалка“. Тој првенствено пишувал бајки за деца, а некои од неговите дела се адаптирани во чешката детска телевизиска програма „Вечерничек“. На 4 април 2011 година, „Гугл“ го прослави неговиот 100-ти роденден со заменување на оригиналното лого на „Гугл“ со цртеж што ги слави неговите дела за еден ден на „Гугл Чешка Република“.
1 Биографија
Чтвртек е роден на 4 април 1911 година во Прага, Австро-Унгарија. Сепак, дел од детството го поминал во Јичин, град кој подоцна станал место каде што се раскажувале неговите приказни и бајки. Студирал во гимназија (дипломирал во 1931 година) и продолжил со студиите на Правниот факултет на Карловиот универзитет во Прага. Првично работел како службеник, а дури по Втората светска војна почнал да пишува за списанија за деца, како што е Материдоушка Охничек. Во 1949 година бил ангажиран како драматург во чехословачкото радио, каде што учествувал во емитување за деца и млади. Од доцните 1950-ти, создал сценарија за цртани филмови произведени од Чехословачката телевизија. Во соработка со илустраторите Радек Пилаж, Габриела Дубска и Бохумил Шишка, режисерите Ладислав Чапек, Зденек Сметана, Вацлав Бедрич и гласовниците Карел Хогер, Властимил Бродски, Јиржина и Јиржина Бохда ги создале некои од најпопуларните. циклуси на телевизиската програма Вечерничек. Во неговите подоцнежни години, Чтвртек се фокусирал на пишувањето. Напишал повеќе од 70 книги, главно за деца.
Починал на 6 ноември 1976 година во Прага, Чехословачка.
Момчило Бакрач

Момчило Бакрач (Врбас, 1962) — српски поет, раскажувач, патеписец и есеист.
Тој е член на Српското друштво на писатели, Друштво на книжевници на Војводина, Црногорско друштво на независни книжевници, Матица црногорска, и Независно друштво на новинари на Војводина.
Тој е добитник на бројни литературни награди.
Ивана Гаѓански

Ивана Гаѓански (родена на 10 септември 1979 година, Нови Сад) — истакнат српски научник, поет, преведувач и универзитетски професор. Таа спаѓа во водечките експерти во областа на невронауката во Србија и регионот. Таа е еден од најистакнатите млади поети во Србија.
1 Школување
Родена била на 10 септември 1979 година во Нови Сад. Основно училиште и Трета белградска гимназија ги заршила во Белград. Дипломирала како студент на Биолошкиот факултет при Универзитетот во Белград. Докторирала на Универзитетот Георг-Август, каде што работела на дисертација за улогата на калциумот во мултиплекс склерозата и паралелно работела во Институтот за биофизичка хемија „Макс Планк“. Докторирала во 2007 година и продолжила со постдокторско усовршување на Универзитетот „Лудвиг-Максимилијан“ во Минхен. Завршила неколку постдокторски студии во Германија, САД и Шведска.
2 Стручна работа
Предава како професор во Србија на неколку универзитети и соработува со бројни институти во земјата и светот.
3 Збирки поезија
Ивана има објавено две збирки песни „Демони“ и „Кинесто писмо“. Таа ја превела книгата „Водич за човечкиот мозок“ од Сузан Гринфилд.
Авакум Авакумовиќ

Авакум Авакумовиќ (Сентендре, 1774 – Сентендре, 9 мај 1811) — српски поет, музичар и филантроп, унгарски благородник кој служел како австриски пограничен мајор.
1 Биографија
Роден бил во 1774 година во Сентендре, во српско православно семејство. Неговиот татко, Георгиј Авакумовиќ, кој бил политички активист, а мајка Софија Мартиновиќ. Семејството добило унгарска благородничка титула во 1791 година. Тој го посетил Белград како момче, во времето кога се наоѓал под турска власт.
Почнал да свири флејта на 12-годишна возраст. Пишувал љубовни и патриотски песни. Иако најпрво сакал да се посвети на свештеничкиот повик, станал граничар кога имал 16 години. Се борел во Наполеоновите војни, како војник во Италија и Германија. Бил ранет 11 пати, поради што бил унапреден во чин мајор и веднаш демобилизиран во 1810 година.
Тој го конструирал инструментот наречен авакумица, но за жал е заборавен. Готлиб Хилер му ја посветил поемата „''До генијалноста на флејтата на Авакумович''“.
За своите пријатели организирал концерти. Јаков Игњатовиќ го опишал како исклучителен поет и: „уметник на флејта и хегеди“.
Починал од пневмонија на 9 мај 1811 година во Сентендре. Бил погребан во близина на некоја од српските цркви во овој град. На неговата родна куќа во 20-от век поставена е спомен-плоча.
2 Напомени
Heavenly Delusion

''Heavenly Delusion'' (|天国大魔境, македонски: ''Небесна измама'') — манга напишана и илустрирана од Масаказу Ишигуро. Серијата се објавува во списанието за сеинен-манги ''Monthly Afternoon'' на Kodansha од јануари 2018 г., а до јули 2025 г. се собрани 12 тома танкобон. Мангата е позната по нејзината сложена структура што развива две паралелни нишки на приказната: во едната, главните ликови Мару и Кируко патуваат низ постапокалиптичен свет за да стигнат до таинствената област наречена „Рај“; во другата, група деца живеат во училиште, кое нивните претпоставени го нарекуваат исто така „Рај“. Авторот, Ишигуро, ја создал оваа приказна со намера да се разликува од неговото претходно дело, ''And Yet the Town Moves'', сосредоточувајќи се на динамиката помеѓу двата главни лика и злото со кое се соочуваат, притоа истражувајќи теми како што се родот и природните катастрофи.
Серијата брзо добила потврдни одзиви и била пофалена за одлично изграденото чувство на таинство и за начинот на кој се развиваат односите помеѓу ликовите од двете паралелни сценарија. Како признание за нејзиниот квалитет, мангата освоила и неколку значајни награди, вклучувајќи ја и наградата Japan Expo Awards. Поради големиот успех, направена е и аниме-серија, произведена од студиото Production I.G, и која се прикажувала од април до јуни 2023 г.
1 Содржина
Петнаесет години по невидена катастрофа што ја уништила современата цивилизација, започнува приказната за две паралелни дејствени линии.
Во едната линија, група деца живеат во објект изолиран од надворешниот свет. Еден ден, девојката по име Токио добива порака: „Сакаш ли да излезеш надвор од надворешноста?“ Мимихиме, друго девојче од истиот објект, има претчувство и ѝ кажува на вознемирената Токио дека две лица ќе дојдат однадвор за да ја спасат, а едното од нив ќе има исто лице како нејзиното. Меѓутоа, директорката на училиштето ја предупредува Токио дека надворешниот свет е Пекол.
Во меѓувреме, едно момче по име Мару, кое изгледа идентично како Токио, патува низ постапокалиптична Јапонија со својата телохранителка, Кируко, во потрага по Рајот. Мару бара личност со своето лице. Двајцата често наидуваат на крадци и на суштества слични на каиџу што ги нарекуваат „човекојадци“. Додека Кируко е вешт борец во справувањето со непријателите, таа е и наставничка на Мару, кој поседува непозната моќ што му овозможува веднаш да ги уништи човекојадците. Раскажувањето постојано се префрла помеѓу Рајот и Пеколот, проширувајќи го светот и приказните на ликовите од двете страни.
2 Ликови
Мару (јап. ''マル'') — петнаесетгодишен младич што патува заедно со Кируко. Тој е стручњак по боречки вештини и е исклучително физички развиен. Поседува единствена способност да ги уништува јадрата на човекојадците.
Кируко (јап. ''キルコ'') — девојка на возраст од приближно 18 до 20 години што патува со Мару. Таа трага по стар пријател и лекар што ѝ извршил операција.
Токио (јап. ''トキオ'') — млада девојка што живее во објект изолиран од надворешниот свет.
Аница Гариќ

Аница Гариќ (Српска Црња, 1974) — српска поетеса и културна работничка.
Се школувала во Српска Црња и Белград на Филолошкиот факултет при Универзитетот во Белград, оддел за српски јазик и литература. За својата работа и ангажман во културниот живот, во 2017 година го добила општественото признание „Капетан Миша Анастасијевиќ“ во категоријата „За проекти за културно творештво во регионот“.
Член е на Друштвото на книжевници на Војводина од 2017 година.
Живее и работи во Српска Црња како управничка на Националната библиотека „Ѓура Јакшиќ“.
1 Библиографија
Таа има објавено три збирки поезија: *''Дожд и чекори'', Нова Славија, Нови Сад, 1998 година.
*''Како да сум уморен како да сум стар'', Литературна заедница на Зрењанин, Зрењанин, 2002. *''Кога окото се плаши од враната'', Културен центар Банат, Ново Милошево, 2016.
Нејзините песни се објавени во списанијата: * Хроники на српската татковина, книга 499, том 6 / 2017; Нови Сад
* Литературен живот, бр. 1(175)/2017; Сојуз на Србите во Романија, Темишвар
* Покриви, бр.96-100/2018; Сремски Карловци
* Златен зрак, бр. 195-196/2017; Нови Сад
Никола Боројевиќ

Никола Боројевиќ (Оточац, 1796 – Карловац, 23 февруари 1872) — српски поет.
1 Биографија
Никола Боројевиќ е роден во Оточац во 1796 година. Своето образование го започнал во родниот град, а го продолжил во Риека, во Љубљана и во Виена. Учел политехника и економија. По завршување на школувањето, се населил во Риека, каде што го поминал поголемиот дел од својот живот како технички офицер.
Тој бил воено-административен службеник на граничната стража, поручник и капетан пред неговата смрт. Вук Караџиќ го посетил во Смиљан во 1838 година, кога собирал етнографски материјал. Првпат се појавил со прилог во пештанското списание „Српска новина или списание за човекољубие, книжевство и мода“ во 1838 година. Служел во Госпиќ од 1839 до 1840 година, од каде редовно испраќал песни до српските списанија во Будим. Потоа, од 1842 до 1846 година, бил Оберлајтант во Огулин.
Тој бил дописен член на Српското литературно друштво во Белград (1844-1872). Својата биографија ја испратил до друштвото во 1870 година. Издал песни и други прилози за новосадската „Матица“ и „Даница“, од 1865 до 1870 година, од Риека.
Напишал до двесте песни, претежно побожни и патриотски. И ако не се согласувал со Вук Караџиќ, неговиот јазик е повеќе народен отколку црковнословенски. Неговите песни не биле објавени во посебна збирка. Пишувал сатирични и дидактички стихови. Негови најпознати поеми се: Молитва кон Свети Никола, Молитва кон Свети Сава, Блажената сенка на Станко Враз, итн. Повеќето од неговите песни биле објавени во „Седмица“, „Драгољуб“, „Српски народен лист“ (Будим), во новосадската Даница и во Војвоѓанка.
Боројевиќ починал на 23 февруари 1872 година. Погребан е на гробиштата во Карловац.
Ана Марија Грбиќ

Ана Марија Грбиќ (Белград, 4 октомври 1987) — српска поетеса, прозна писателка, ментор за креативно пишување, уредник и илустратор.
1 Биографија
Таа студирала на Филолошкиот факултет во Белград, на смерот српски јазик и литература со светска литература, а магистрирала на српска литература, каде што моментално е во последна година од докторските студии.
Ана Марија е сновач и координатор на поетската група АРГХ и ментор за креативно пишување.
Нејзината поема „''До Венерините и други брегови“'' била во најтесен избор за наградата „Биљана Јовановиќ“.
Нејзините дела се преведени на полски, англиски, македонски, бугарски и унгарски јазик. Член е на Српското литературно друштво. и ПЕН-центарот на Србија.
2 Награди и признанија
* Награда на Филолошкиот факултет за драмски придонес, 2007 година.
* Награда „Гроздана Олујиќ“ за збирката раскази ''„Срнечки грб“'', 2022 година. * Награда „Стеван Сремац“ за збирката раскази ''„Срнечка љубов“'', 2022 година.
3 Дела
3.1 Книги поезија
*''Да, но не плашете се'', Првенец, 2012.
*''Венерините и други брегови'', LOM, 2014. *''Земја 2.0'', АРЕТЕ, 2017.
3.2 Прозни книги
*''Идоли и последниот ден'', орална биографија на бендот Идоли, Контраст, 2018.
*''Срнечкиот грб'', збирка раскази, Геопоетика, 2021.
*''Мртви на допир'', роман, Геопетика, 2022.
3.3 Преводи
*''Вегетаријанка'', Ханг Канг, Дерета, 2016 година.
Никола Ангелкоски

Никола Ангелкоски ( — ) — македонски карикатурист и сликар.
1 Животопис
Никола Ангелкоски е роден на 8-ми мај, 1957 година, во Печково, Македонија. Завршил средно училиште за применета уметност, ДСУ „Лазар Личеноски“ и дипломирал на Факултетот за ликовни уметности, отсек Графика, на Универзитетот „Св Кирил и Методиј“ во Скопје.
Првата карикатура ја објавил во 1973 година, во неделникот за хумор и сатира „''Остен''“, од тогаш редовно објавувал и изложувал свои карикатури во повеќе домашни и странски списанија и галерии. Во периодот од 1999 до 2003 година бил главен и одговорен уредник на неделникот „Остен". Починал на 5-ти октомври, 2025 година.
2 Награди и признанија
Ангелкоски учествувал на повеќе домашни и меѓународни изложби и фестивали за карикатура. Добитник е на неколку награди.
* Во 1974 година добитник е на првата награда на тема: "Вода, лето, туризам", на придружната манифестација на Светската галерија на карикатури.
* Во 2001 година, во рамките на Светската галерија на карикатура, во чест на Никола Ангелкоски, воведена е почесна награда за гег-карикатура.
Во јули 2004 година назначен е за претседател на Македонија за ФЕКО (светска федерација на организации за карикатуристи).
Големиот глад: Ирска 1845–1849

''„Големиот глад: Ирска 1845–1849“'' е книга од 1962 година за Големиот глад во Ирска од 1845 до 1849 година, напишана од британскиот историчар Сесил Вудхам-Смит. Издадена е од „Харпер енд Роу“ и „Пингвин Букс“ .
Британскиот водител и новинар Роберт Ки ја опишал книгата како „ремек-дело на историската уметност“. Британскиот историчар Денис Броган рекол дека била „трогателна и ужасна книга. Таа комбинира голема литературна моќ со големо учење. Објаснува многу за модерна Ирска - и за модерна Америка“.
Зоран Даниловиќ

Зоран Даниловиќ ( Белград, 16 мај 1964) е српски писател .
1 Биографија
Зоран Даниловиќ бил роден на 16 мај 1964 година во Белград. Дипломирал во основното училиште „Старина Новак“, потоа во Петтата белградска гимназија, а потоа и на Факултетот за рударство и геологија при Универзитетот во Белград. Во 1990 година, тој заминал во Јужноафриканската Република, каде што живеел и работел до 2001 година, а потоа се вратил во Србија, каде што живеел со сопругата Ана, синот Игор и ќерката Тамара.
Тој го напишал својот трет роман, „Парче африканско небо“, базиран на настани што се случиле за време на неговиот престој во Јужноафриканската Република.
2 Книги
* Над еден километар до дното
* Ејтана
* Дел од африканското небо