procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Мелинда Кинаман

Мелинда Розали Кинаман (родена на 9 ноември 1971 година) е шведско-американска глумица.
1 Живот и кариера
Кинаман е родена во Стокхолм, Шведска, од американски родители Ди и Стив Кинаман. Нејзиниот полубрат по татко, Јуел Кинаман е исто така глумец.
На тринаесетгодишна возраст, таа го направила своето деби за глумечка игра, прикажувајќи ја улогата на момчето Сага во познатиот филм од 1985 година „''Мојот живот како куче“'', во режија на Ласе Халстром. Се школувала на Шведската национална академија за мимика и глума во Стокхолм од 1991 до 1994 година. Од тогаш, таа е дел од ансамблот на Кралскиот драмски театар во Стокхолм и одиграла многу главни улои во многу класици, како што се Ифигенија во ''Ифигенија во Аулис'' (1995), Бјанка во ''Припитомувањето на итрината'' (1997), Ања во ''Градината со вишни'' (1997), Естел во Сартр нема излез (2000), Мари во Војцек (2003), ''Џeсика во Венецијанскиот трговец'' (2004) и Мартирио во Куќата на Бернарда Алба (2008). Во 2011 година, таа свирела виолина во Дует за еден.
Таа, исто така, развила вештини за акробација и работела со театар проткаен со современиот циркус од почетокот на Кралскиот драмски театар 1994 со магичната продукција на Роберт Лепаж'', Игра на соништата'' на Август Стриндберг и напредувала уште повеќе во водство на храбра акробатска постановка на Шекспировата ''Romeo и Јулија'' (2002).
Таа се надоврзала на таа линија дури и неколку години како гостин во Копенхаген во Шекспировата тој Бура и Малата сирена ''на Хендер'' Андерсен. Таа дури учествувала во продукции на модерен танц во Стокхолм.
На сцената, екранот и телевизијата таа работела во главни делови со многу истакнати личности, како Бо Видерберг во ''„''Патот на змиите“ (1986), „Таткото“ на Аугуст Стриндберг и Хедвиг во ''„Дивата патка''“ на Хенрик Ибзен (1989), Ханс Алфредсон во Време на волкот(1988), Колин Натли во британска - шведска ТВ серија ''Патот до дома'' (1989), Ингмар Бергман и Даниел Бергман во ''Неделните деца'' (1992), како и со современите драматурзи како Ларс Норен и Хенинг Менкел. Во 1999 година, таа ја споделила насловната улога во меѓународниот филм ''Марија, Мајка на Исус'' со Пернила Аугуст.
Во 2015–2017 година, таа ја играла водечката улога на Ингер Јохане Вик, криминален психолог и профил, во шведската телевизиска психо - трилер серија ''Модус''.
Жената чудо 1984 (саундтрак)

Истребувач 2049 (|Wonder Woman 1984) — албум издаден за филмот „Жената чудо 1984“ од страна на Ханс Цимер. Саундтракот бил објавен на 16 декември 2020 година преку WaterTower Music.
1 Преглед
На 22 август 2018 година, Ханс Цимер бил најавен како композитор на ''Wonder Woman 1984'', заменувајќи го Руперт Грегсон-Вилијамс кој го компонирал првиот филм. Цимер претходно ги компонирал „''Човек од челик''“ и „''Бетмен против Супермен: Зора на правдата''“, првиот и вториот филм во проширениот универзум на DC и последниот во кој се појавува Жената чудо. Дополнителна музика била компонирана од Дејвид Флеминг и Стив Мацаро.
Како дел од ''DC FanDome 2020'', WaterTower Music ја објавил првата песна на саундтракот на 22 август 2020 година, насловена како „''Themyscira''“. Друга песна „''Open Road''“ била објавена на 10 декември 2020 година како дел од промоцијата на социјалните мрежи „Недела на чудата“ што следело до објавувањето на филмот.
2 Список на песни
''Wonder Woman 1984: Sketches from the Soundtrack'' е вториот саундтрак на филмот Жената чудо 1984, објавен од WaterTower Music на 5 февруари 2021 година. Албумот содржи единаесет компизиции за филмот од Ханс Цимер.
Мрачниот феникс (саундтрак)

Мрачниот феникс (|Dark Phoenix) — албум издаден за филмот „Мрачниот феникс“ од страна на Ханс Цимер. Саундтракот бил објавен на 7 јули 2019 година преку Fox Music.
Во јануари 2018 година, Еван Питерс изјавил дека Ханс Цимер ќе ја компонира оригиналната филмска партитура, и покрај тоа што Цимер во март 2016 година по објавувањето на филмот Бетмен против Супермен: Зора на правдата изјавил дека повеќе нема да компонира филмови за суперхерои. Цимер се предомислил по разговорите со режисерот Рон Хауард кој го убедил да не го избегнува овој жанр, туку да ја чека вистинската приказна. Сајмон Кинберг го убедил Цимер да се приклучи на новиот филмски проект за Мрачниот феникс.
1 Список на песни
# "Gap" (8:07)
# "Dark" (4:27)
# "Frameshift" (8:15)
# "Amity" (5:52)
# "Intimate" (10:14)
# "Negative" (3:58)
# "Deletion" (4:51)
# "Reckless" (9:35)
# "Insertion" (7:56)
# "Coda" (4:40)
2 Експерименти
''Xperiments From Dark Phoenix'' е вториот саундтрак на филмот ''X-Men: Dark Phoenix'', компониран од Ханс Цимер. Албумот бил издаден дигитално на 2 август 2019 година од ''Remote Control Productions''.
На 25 јули 2019 година, бил објавен саундтракот, кој првично бил планиран како втор диск. Делумно поради петицијата предводена од обожавателите до Фокс мјузик кога се чинело дека материјалот нема да биде објавен, материјалот сепак бил објавен во форма на втор албум. Цимер подоцна открил во едно интервју дека за филмот биле напишани повеќе од 16 часа музика и дека се борел да издаде втор диск по критичкиот и финансискиот неуспех на филмот. Песните „''X-MP''“ и „''X-F''“ содржат извадок од „''When I am laid in earth''“ од операта Дидона и Енеј на композиторот Хенри Персел.# "X-HZT" (17:27)
# "X-X" (5:59)
# "X-LGDP" (8:07)
# "X-SI" (6:25)
# "X-HD" (3:32)
# "X-MP" (3:21)
# "X-MT" (5:02)
# "X-TX" (8:48)
# "X-MDP" (9:06)
# "X-F" (3:56)
# "X-CH" (4:58)
# "X-SS" (2:01)
Дандерид

Дандерид (|Danderyd) — општина во Шведска.
Општината Дандерид се наоѓа во источна Шведска и административно е дел од округот Стокхолм. Неговиот јужен дел се граничи со северните населби на шведската престолнина. Претходно, нејзината територија била дел од историската провинција Упланд. Општината е формирана во 1971 година со обединување на двете општини Дандериудс и Јурсхолм. Во моментов се состои од четири области: Дандердид, Дершолм, Енебург и Стоксунд.
Дандерид е заедницата со најголем приход за локалните жители во Шведска, бидејќи многу богати жители на Стокхолм се населиле овде, имајќи ги своите куќи и вили на територијата на Дандерид. Жителите на општината ја поддржуваат политичката партија Умерена коалиција долги години.
1 Личности
* Ајнхорн Јержи (1925-2000) - шведски научник, доктор, политичар.
* Бенџамин Ингросо (роден 1997 година) е шведски пејач, претставник на Шведска на Евровизија во [[Евровизија 2018]|2018 godina].
* Мари Фредриксон (1958-2019) - шведска пејачка, композитор, текстописец, пијанист, уметник. Таа се стекнала со слава како вокал на поп-рок групата Роксет, која ја основала заедно со Пер Гесл во 1986 година.
Шведско-бранденбуршка војна

Шведско-бранденбуршката или сканијска војна се водела во периодот од 1674 до 1679 година.
1 Војна
Како сојузник на Холандија во Француско-холандско-шпанската војна 1672-1678 година, Бранденбург ги испрати своите сили, распоредени на Рајна, против Франција. За да и помогне на Франција и за да го принуди принцот на Бранденбург, Фридрих Вилхелм да се повлече, шведскиот фелдмаршал Карло Густав Врангел, по барање на францускиот крал, во крајот на 1674 година со околу 15.000 луѓе го нападна Бранденбург и стигна до Хафелберг, Ратенов и Бранденбург во средината на јуни следната година. Бранденбуршкиот принц, кон крајот на мај, со 15000 војници, од Швајнгурт тргнува во прстрет на Швеѓаните за да го спречи нивниот продор. Тој извојува победи во битките кај Ратенов и Фербелин и го принудува непријателот да се повлече. На крајот на 1675 година, бранденбуршко-данско-пруските сојузнички сили ги освоиле тврдините Волгаст, Визмар, Волин и островот Узед, а данската флота го блокирала Поморскиот залив и устието на реката Одра со цел да ги прекине врските со шведските сили. На 7 јули 1677 година, сојузниците ја започнале опсадата на Штетин, а го заземале на 6 јануари 1678 година. Набргу потоа бил освоен и островот Ратин.
Веќе на 15 јануари островот Риген повторно бил во рацете на Швеѓаните, кои заробиле околу 6.000 сојузнички војници. 20.000 сојузници на 21. септември пристигнале на островот Риген и ги освоија сите тврдини на Западна Померанија со Штетин. Во средината на ноември 1678 година, Швеѓаните навлегуваат во Прусија, но на 17 февруари биле принудени да се повлечат. Со мирот во Сен Жермен-ан-Леј на 29 јуни 1679 година Бранденбург и Данска биле принудени, по барањето на Франција, да се откажат од поголемиот дел од својата територија, така што Бранденбург ја задржал само источна Померанија.
Палт

Палт е традиционална шведска кнедла од компири исполнета со месо, од која има многу различни варијанти. Палтот е почеста во северниот дел на Шведска. Палт традиционално се служи со путер и планинска брусница, и една чаша ладно млеко на страна.
1 Варијации
Блодпалт е старомодно шведско јадење кое сè уште е прилично вообичаено во северна Шведска и Финска. Историјата на јадењето датира од времето кога домаќинствата внимателно ги користеле сите делови на животните за да добијат доволно храна.
Блодпалт е направен од крв (од говеда или свиња на југ, ирваси на самиот север) измешана со брашно каде што најчесто се користат 'рж, пченица и/или јачмен. Откако ќе се остави да отстои преку ноќ, се додава пире од зимски компири. „Тестото“ потоа се формира во грутки и се вари додека не исплива на површината, а потоа се служи со пржено свинско месо. Ова го прави јадењето хранлив оброк кој често се јаде во зимскиот период од годината.
Питепалт е палт од компир и специјалитет на градот Питео, иако варијанти се јадат во целата земја. Ова шведско јадење има речиси исто толку варијанти колку и домаќинства во Питео, но заедничко им е мешавина од пченично и јачменово брашно (додека другите варијанти на компир палт може да користат други брашна како што е 'рж или да го исклучат јачменот), и може да имаат и друго полнење освен свинско месо, како мелено месо, и тогаш се нарекува рамен палт.
Целиот палт е направен од суров компир, додека кнедлите направени од претходно варени компири се нарекуваат кропкакор. Ова му дава на питепалтот потемна боја во спор.
Бурос

Бурос е град во југозападниот дел на Шведска. Градот се наоѓа во областа Вестра Јеталанд, каде што е втор најважен град. Бурос истовремено е и седиште на истоимената општина.
1 Природни услови
Градот Бурос се наоѓа во југозападниот дел на Шведска и Скандинавскиот Полуостров. Од главниот град на државата, Стокхолм, градот е оддалечен 410 километри, југозападно. Од првиот поголем град, Гетеборг, оддалечен е за 60 км на исток.
Релјеф : Бурос се развил во областа наречена Западен Јеталанд. Градската област е со мошне разнишано тло. Надморската височина на градот изнесува околу 140 м.
Климата во Бурос е континентална со влијание на морето и Голфската струја. Затоа, зимите се поблаги, а летата се посвежи во однос на географската широчина.
Води : Бурос се наоѓа на реката Вискан, која се движи низ градот и предсставува негов симбол. Бреговите на реката се убааво средени и претставуваат туристичка атракција.
2 Историја
Областа Бурос била населена уште во праисторијата. Населбата која била формирана во средниот век, добила градски права во 1621 година, а истите ги дал шведскиот крал Густав II Адолф.
Бурос четири пати бил оштетен поради големи пожари : 1681, 1727, 1822 и 1827 година.
Бурос доживува брз развој во втората половина на 19 век со појавата на индустријата и железницата. Градот е во развој сѐ до денес.
3 Население
Бурос денес е град со средна големина. Има околу 66.000 жители (податоци од 2010 година), а градското, урбано подрачје т.е. истоимената општина има околу 104.000 жители (податоци од 2012 г.). Населението во градот благо се зголемува во последните децении.
До средината на 20. век Бурос го населувале исклучиво Швеѓаните. Меѓутоа, со зголемувањето на имиграцијата во Шведска, населението во градот станало поразновидно.
4 Економија
Денес, Бурос е модерен град со развиена индустрија, особено хај-тек индустријата (има значајни „Ериксон “ погони во градот). Во последните две децении особено се развија трговијата и туризмот.
5 Галерија
Универзитет Халмстад (Шведска)

Универзитет Халмштад е универзитет во Халмштад, Шведска. Основан е во 1983 година. Универзитетот Халмстад е јавна високообразовна институција која нуди програми за дипломирање и магистер во различни области на студии. Покрај тоа, таа спроведува д-р. програми во три полиња на истражување, информатичка технологија, иновации и здравје и начин на живеење.
1 Статистика
Универзитетот Халмштад има 11.411 студенти, 49 професори и 82 студенти-истражувачи. Студиските програми и предмети опфаќаат 60 програми и 175 поединечни предмети (сите бројки се од 2019 година).
2 Профил
Универзитетот Халмштад често се нарекува ''Универзитет воден од иновациите''. Спроведува едукација и истражување во широки полиња, но три профили се истакнуваат: иновациските науки, информатичката технологија и здравје и начин на живеење. Овие области се основа за активностите на Универзитетот и во нив Универзитетот нуди образование на постдипломско ниво.
2.1 Училишта
Универзитетот Халмштад е организиран во следните 4 училишта (''шведски „академии“''):* Факултетот за бизнис, инженерство и наука
* Факултет за здравство и благосостојба
* Факултет за образование, хуманистички и општествени науки
* Факултетот за информатичка технологија
Биг-Жаргал

''Биг-Жаргал'' е новела на францускиот писател Виктор Иго, објавена во 1826 г. Тоа е преработена верзија од истоимен расказ објавен во списанието на братот од Иго „Литературен Кустос (''Le Conservateur littéraire)'' во 1820 година. Романот е за дружбата меѓу еден роб кој бил африкански принц и францускиот офицер Леополд Д'Оверни за време на Хаитската револуција.
Хуго подоцна тврдел дека приказната била дел од соработка именувана како ''Contes sous la Tente'' (''Приказни под шатор''), напишана за две недели во 1818 г. (на шеснаесетгодишна возраст). Сепак, ракописот датира од април 1819 г.
1 Содржина
Дејствието на Биг-Жаргал започнува неколку недели пред револуцијата на Хаити, кога Тусен Лувертир се бори против колонијалниот режим. Д'Оверни, внук на аристократ кој поседува многу робови, е свршен со Мари. Робот Пјеро, е заљубен во Мари, но не може ништо да направи поради расните и културни пречки меѓу нив. Пјеро ја спасува Мари од крокодил, но ќе го фрлат во зандана зошто застанал во одбрана на друг роб и го заштитил од бесот на неговиот сопственик. Таму се спријателува со Д'Оверни, а пред самата револуцијата, Пјеро ги предупредува свршениците да заминат од островот. И покрај предупредувањето тие решаваат да останат, а на денот на свадбата почнува робовската револуција. Белите земјопоседници го гледаат брзото и насилно распаѓање на нивното општество. Пјеро ја спасува Мари од напад на робови и заедно бегаат, но Д'Оверни мисли дека Пјеро ја киднапирал неговата сопруга. Додека ги бара лута во мрачна пештера. Таму е заробен од насилниот и озлогласен водач на робовите Бјасу. Во пештерата, ослободените робови ги принудуваат своите бели затвореници да се убиваат меѓусебно ако сакаат да останат живи. Пјеро доаѓа за да го спаси Д'Оверни, кој дознава дека Пјеро е всушност Биг-Жаргал, мистериозниот водач на робовите. Пјеро го води кај неговата сопруга и умира штитејќи ги своите пријатели.
2 Наводи
* Макс Бах, „Интересот на Хуго за општествените проблеми“, ''Модерни јазични белешки'', јануари 1957 година, бр. 72 (1), стр. 47–48.
* Паскале Гајтет, „Хибридни суштества, хибридна политика, во „Буг-Јаргал“ и „Le Dernier jour d'un condamné“ на Хуго“, ''Француски студии на деветнаесеттиот век'', пролет-лето 1997, бр. 25 (3-4), стр. 251–265.
Бла Јунгфрун

Бла Јунгфрун, познат и како „ Блакула “, на англиски понекогаш буквално наречен како и Сината девојка е шведски остров во Балтичкото Море . Се наоѓа во Калмарскиот Проток, помеѓу копнената провинција Смоланд и островската провинција Оланд . Административно, ненаселениот остров е дел од општината Оскаршамн и зафаќа површина од приближно 0,7 км<sup>2</sup> ( 0,27 mi² ) со средна надморска височина од 86m ( 282 ft ) . Дом на црни гилемоти и шведски национален парк од 1926 година, слободата на шетање во Бла Јунгфрун е ограничена со забрана за преноќување од страна на посетителите на островот или палење огнови.
Островот делумно се состои од карпи, големи минерални фрагменти, а остатокот е покриен со густа дрвна шума. Има неколку пештери и древен камен лавиринт од кој е забрането да се отстрануваат камења.
Геолошки, островот е древен инселберг што се издига од Суб-камбриската рамнина . По неговото формирање во прекамбрискиот период, Бла Јунгфрун бил покриен со песочник, што го заштитил од каква било понатамошна ерозија, сè додека конечно не бил ослободен од својата покривка во облик на песочник во геолошки поново време.
1 Легенди
Островот игра важна улога во шведскиот фолклор, каде што се смета за злобно и магично место. Името Бла Јунгфрун најпрвин го користеле морнарите за да избегнат провоцирање на злите духови кои живееле на островот. Според широко распространето верување, раскажано веќе од страна на Олаус Магнус во 1555 година, вештерките се среќаваат таму секој Велики четврток . Карл Линеј, кој го посетил островот во 1741 година, бил скептичен:
''„Жените и бајките...генерално велат дека сите вештерки ќе дојдат тука (навистина прилично тешко патување) секој Велики четврток; но оние кои еднаш го посетиле местото, веројатно нема да се вратат и треба да ја откријат причината за басната: Ако некое место во светот изгледа ужасно, ова е сигурно едно од најсуровите.“''
2 Модерни традиции
Во Шведска и деловите на Финска каде што се зборува шведски, за да го одбележат патувањето на вештерките до Блакула или според некои традиции Бла Јунгфрун, децата се облекуваат како вештерки, старите жени и старците на Велигден и одат од врата до врата за слатки почести слични на традицијата на trick-or-treating Ноќта на вештерките. Децата понекогаш подаруваат рачно изработени картички и други честитки.
3 Основање на парк и туризам
Помеѓу 1904 и 1925 година црвениот гранит на Бла Јунгфрун бил извлечен во три каменоломи на јужниот дел на островот. Се увезувал главно во Германија како украсен камен. Уништувањето доведе до напори за заштита на островот. Донацијата од шведскиот претприемач Торстен Кројгер овозможила да се купи островот и да се престане со извлекувањето на камен. Националниот парк е основан во 5 февруари1926 година од Владата на Шведска .
Во лето, островот може да се посети со туристички чамци од Оскаршамн или од Бикселкрок . Редовните патувања започнаа во 1950-тите. Водичот на паркот на Бла Јунгфрун ги информира посетителите за националниот парк и неговите прописи. Посетата на островот трае околу 3,5 часа.
4 Поврзано
* Блакула
* Хагалунд
* Брита Зипел
* Светилникот Бла Јунгфрун Остра
* Зајадлив народ
5 Наводи
Стурлиен (железничка станица)

ЖС Стурлиен (|Storlien station, |Storlien stasjon) — железничка станица сместена во Стурлиен во општината Аре, Шведска. Се наоѓа на 3,5 километри источно од границата Норвешка - Шведска, таа служи како станица за промена помеѓу норвешката линија Мерокер и шведската централна линија (вистинската граница на сопственост и промена на името помеѓу линиите е на националната граница). Надморската височина е 592 метри и претставува највисоката сместена станица во Шведска. Станицата е 105,97 километри оддалечена од Трондхајм, 358 километри од Сундсвал и 748 километри од Стокхолм. Станицата и целата линија Естерсунд -Трондхајм била инаугурирана од кралот Оскар II во Стурлиен 1882 година. Селото Стурлиен е првенствено скијачки центар и гранично пазарно место.
Иако шведската железница е електрифицирана до границата, норвешката линија не е, така што целата услуга за Норвешка морала да биде реализирана со воз на дизел. Од 2013 година е донесена одлука за електрификација на норвешката железница, договорите биле доделени во 2021 година, а електричните услуги требало да почнат да работат од 2023/2024.
Арупа

Арупа (деваганарски: अरूप) ― збор што значи безоблично. Тоа е антоним за рупа, и се користи за да се однесува на нефизички (т.е. нематеријални) предмети. Се појавува во хиндуизмот, како на пример во описот на Ниргуна Брахман. Се користи и во будизмот.
1 Споредби
Етер (акаша на санскритски) е донекаде арупа, додека класичните елементи се повеќе рупа.
2 Наводи
Аксел Диберг

Аксел Диберг (17 октомври 1927&ndash;6 октомври 2001) бил шведски филмски глумец. Роден е и починал во Стокхолм, Шведска.
1 Филмографија
Година, Наслов, Улога, Белешки
1955 година, ''Соништа'', Фотограф во студиото на Модефото, Некредитирани
1958 година, ''Беснило'', Свен, фурир, ТВ филм
1958 година, ''Волшебникот'', Рустан, млад слуга
1960 година, ''Богородица пролет'', Тенка сточарка
1960 година, ''Ѓаволско око'', Onонас
1961 година, ''Карневал'', Ричард
1963 година, ''Кураграма'', Мушче
1963 година, ''Во септември'', Братот на Биргита
1963 година, ''Адам и Ева'', Полицаец
1964 година, ''Сите овие жени'', Човек во црно, Некредитирани
1965 година, За пријателство, Кале
1966 година, ''Убиството на Јнгсјо'', Човекот на Јохана Хансон
1966 година, ''Принцезата'', Викар
1968 година, ''Срамота'', Пилот
1969 година, ''Фадерн'', Нојд
1975 година, ''Лејонет и џунгфрун'', Виш извршител
1975 година, ''Гаражет'', Олсон
1977 година, ''Табу'', Елса-Брита
1979 година, ''Мин алскаде'', Продавач на автомобили
1980 година, ''Керлекен'', Инструктор за возење
1981 година, ''Петар-Не-Опашка'' (Пеле Сванслас), Папа, директор заедно со Стиг Ласеби; главен аниматор
1982 година, ''Измачкајте го химелот'', Нисе
1982 година, ''Фани и Александар'', Сведок на смртта на владиката - Екдалшка хусета
1993 година, ''Триггаре кан инген вара.''''На''''На'', Ек
1994 година, ''Зорн'', Свештеник
Хавита

Хавита ― име што се користи за означување на древните будистички ступи во Малдивите. Се верува дека зборот хавита има некои афинитети со санскритскиот збор „каитја“ што се користи за означување на будистичките свети места. Некои од познатите хавити на Малдивите се Фуа Мулаку Хавита и Ваду Хавита.
Хапаранда (општина)

Хапаранда (|Haparanda kommun) е општина на северот од Шведска, во округот Норботен. Административен центар е градот со исто име. Областа е 961,5 км². Населението според податоците за 2012 година е 10.007 жители. Општината се наоѓа западно од долниот тек на реката Турне, на нејзиното вливање во Ботниски Залив. Должината на реката тече по границата со Финска, а главниот град на округот практично формира еден град со градот Торнио од другата страна. Во Шведска, Хапаранда се граничи со општините Евертурнео (на север) и Каликс (на запад). Се споменува и во огласите на ИКЕА.
1 Популација
1.1 Статистика на население
* 1970 година - 8.893 жители
* 1980 година - 9.672 жители
* 1990 година - 10.517 жители
* 2000 - 10.412 жители
* 2008 година - 10.173 жители.
1.2 Главни населби
#, Локалитет, Популација
1, Хапаранда, 4.778
2, Мариелунд, 1.865
3, Сескарио, 498
4, Никала, 447
5, Карунги
2 Градови со кои се побратимени
Хапаранда има 4 градови побратимени:
* Русија Ковдор
*Норвешка Хамерфест
*Литванија Ширвинти
Будизмот во Куба

Будизмот во Куба ― практикувањето на оваа религија во оваа држава. Традиционално, повеќето религиозни луѓе во Куба практикуваат христијанство или други домородни религии. Некои будистички фигури патувале во земјата во минатото, до овој момент не се појавиле големи проблеми. Првично донесен од кинеските доселениви, сега се практикува во заедници кои се надгледуваат во странство. Мал е бројот на верници.
Последниот ден на еден осуденик на смрт

''Последниот ден на еден осуденик на смрт'' (|Le Dernier Jour d'un Condamné) е краток роман на Виктор Иго објавен во 1829 година . Во романот се раскажува за мислите на човекот осуден на смрт. Виктор Иго го напишал романов за да го изрази ставот дека смртната казна треба да се укине.
1 Идеја
Виктор Иго неколку пати бил сведок на погубување со гилотина, и бил лут од тоа што народот се воодушевувал од таков настан. Иго почнал да го пишува ''„Последниот ден на еден осуденик на смрт“ е''ден ден по престојот во хотел каде што џелатот ја подмачкувал гилотината за да ја изврши погубувањата. Го завршил многу брзо.<sup></sup> Книгата ја објавил Чарлс Госелин во февруари 1829 година, без да го наведе името на авторот. По три години, на 15 март 1832 година, Иго ја довршл приказната додавајќи долг предговор и потпишувајќи се како автор.
2 Содржина
Во Франција во 19 век, човек осуден на смрт со гилотина, ги запишува своите мисли, чувства и стравови додека го очекува погубувањето. Пишувањето ја следи промената во неговата психа и го опишува својот живот во затворот, опишува сѐ - од изгледот ќелијата до карактерот на затворскиот свештеник. Не си го спомнува името, ниту пак што тој направил за да биде осуден. Осуденикот за читателот останува безимена, безлична и бесмислена жртва.
Интересно е што во новелата накратко се споменува Жан Валжан, јунакот од ''Клетници'' на Виктор Иго. Додека осудениот ја чека казната, се запознава со друг осуденик кој му ја раскажува својата животна приказна. Тој му кажува дека го затвориле затоа што украл леб за да го спаси семејството на сестра си. Ова се поклопува со приказната на Жан Валжан што Иго ја дава во клетници.
Во еден момент се обидува да побегне наговарајќи суеверни чувар да му ги даде алиштата. Чуварот ќе се согласи, но на крај ќе преовлада здравиот разум кај него и одбива да размени облека со Осуденикот.
Дента кога треба да биде погубен, за последен пат ја гледа својата тригодишна ќерка, но таа веќе не го препознава и му вели дека татко ѝ е мртов.
Новелата завршува со неговата очајна молба за помилување и ги проколнува луѓето - луѓето што ги слуша надвор како нестрпливо врескаат да почне спектаклот на неговото обезглавување.
3 Влијание
Иако ''„Последниот ден на еден осуденик на смрт“,'' за разлика од другите дела на Иго'','' не е толку познато, новелата се истакнува што е пофалена од Фјодор Достоевски како „несомнено најреално и највистинито од сето она што го напишал Иго“ во неговите писма и романот ''„Идиот“'' Треба да се забележи дека самиот Достоевски лично ги доживеал психолошките трауми на осуденикот откако бил осуден на смрт а подоцна и помилуван. Исто, Достоевски го споменува ова дело во ''Кротка'', наведувајќи ја новелата на Иго како средство за да се оправда „фантастичната“ идеја да се запишуваат мислите во моментите на неволја.
Будизмот во Бугарија

Будизмот во Бугарија ― мала малцинска религија во Бугарија, со околу илјада верници. Виетнамската заедница во Бугарија традиционално практикува махајански будизам заедно со обожавањето на предците, но населението на оваа заедница, која главно потекнува од Северен Виетнам, се намалила од десетици илјади пред 1990 година на околу 1.000 сега. Некои будистички верници во Бугарија се од кинеско потекло. Мал број домородни Бугари преминуваат во теравада и тибетски будизам.
Постои службено признаена бугарска будистичка организација „Карма Кагју“, која е дел од будизмот на „Дијамантскиот пат“, предводена од Кармапа Тринли Таје Дорџе. Имаат неколку центри распространети низ земјата.
Шеченскиот манастир има планински приемен центар недалеку од Софија; пристапот им е доделен на членовите и главно не е отворен за јавноста.
1 Наводи
* Дајсецу, Сузуки и Вејн С. Јокојама. „The Prospects for Buddhism in Europe and America“. The Eastern Buddhist, кн. 39, бр. 2, Eastern Buddhist Society, 2008, стр. 69–77, .
2 Дополнителна литература
* Николова, Антоанета. „East-West Religiosity: Some Peculiarities of Religiosity of European Followers of Eastern Teachings and Practices.“. Religiosity in East and West, 2020 година, стр. 77–98, 10.1007/978-3-658-31035-6_5. Пристапено на 7 ноември 2021 година.
Пред твојата врата

Пред твојата врата е шведски независен филм во режија на Мартин Содер, приказната е за млад човек кој живее со Туретов синдром без да знае. Филмот бил објавен во 2002 година од продуцентската куќа „Десперадо“, и ја освоил наградата „СинеСтар-младински филм“ во 2003 година.
1 Улоги
* Лина Енглунд како Сана
* Ерик Донел како Андре
* Бјорн Густафсон
* Ленарт Јакел
* Ленарт Хјулстром
* Ана Гранквист како Сара
* Томас Магнусон како Рол
* Герти Кул како мајка на Андре
* Ен Петрен како мајка на Сана
* Хенрик Хјелт како Џепе
Црква Болеруп

Црква Болеруп (|Bollerups kyrka) е средновековна лутеранска црква сместена на околу 7 километри југозападно од Томелила во јужна Шведска, во непосредна близина на замокот Болеруп. Припаѓала на епархијата Лунд на Шведската црква.
1 Историја и архитектура
Црквата првично била посветена на Апостол Петар. Западниот дел на црквата и нејзината кружна кула, и двете од варовник, најверојатно биле изградени во 12 век, истовремено со блискиот замок Болеруп. Тоа е една од четирите останати цркви со кружни кули во Сканија, другите се Блентарп, Хамарлунда и Хамарлав. За разлика од самата црква, кулата има висок столб. Оригиналните северни и јужни врати повеќе не постојат. Во 1649 година, Ида Скик до Болеруп изградила гробна капела на исток за семејството Ранцау. Трансептот бил додаден во 1869 година.
2 Внатрешност
Сводот на наосот датира од првата половина на 15 век. Прекрасниот олтар и говорницата, и двата во стилот на аурикуларност, најверојатно биле донирани од Ида Скил кога била додадена погребната капела. Романски фонт од варовник (околу 1200 година) со чинија украсена со сводови може да е дело на каменорезецот Мартен.
3 Мурали
Откриени во 1955 година од страна на С.О. Свенсон, откако со векови се миел варовникот, муралите се насликани во 1476 година, кога Барбара Брахе се вратила од Рим со кралот Кристијан I по аудиенцијата кај папа Сикст IV. Тоа може да се види на сликата на североисточниот сегмент од сводот, додека нејзиниот син Олуф Стигсен Крогнос се појавува на југозападната страна. Натписот гласи (преведено): „Во 1476 година н.е., почесната дама Барбара Брахе и нејзиниот син Олуф Стигсен ја обновија целата оваа црква, звона висеа во кулата, а внатрешноста е украсена и таа купи нова Библија и молитвена книга. Молете се за нас“. Работата на непознатиот уметник, веројатно донесено од Италија од Барбара Брахе, е различно од другите мурали во таа област.
Зидните слики исто така го прикажуваат Исус Христос седнат на виножито, Богородица, Јован Крстител со ангели и мртви како се креваат од гробот. Пеколот е прикажан со ѓаволи што мачат различни грешници, вклучително и крал. Во Соломоновиот суд, Соломон седи на својот престол со детето на подот, војник кој се подготвува да го исече живото дете со својот меч. Друга сцена покажува како Апостол Петар ги поздравува откупените во својот небесен замок. Има и сцени од Христово раѓање.
4 Библиографија
** Венингстед-Торгард, Сузана (1990). ''Санкт Кристофер И Болеруп кирке'' . МЦК, 1990, бр. 10106-1348. (in Danish)
Будизмот во Полска

Корените на будизмот во Полска може да се најдат на почетокот на 20 век во врските на државата со земјите од потекло на религијата, како Виетнам, Кина, Јапонија и Кореја. По Втората светска војна, првенствено иселениците Полјаци се приклучиле на различни будистички групи и организации. Од распадот на Источниот блок, кој промовирал антирелигиозна кампања, будизмот можел да се развива понатаму во потолерантна атмосфера.
Денес, сите главни училишта на будизмот, вклучувајќи ги Махајана (Зен и Џодо Шиншу) и тибетскиот будизам може да бидат сретнати во Полска. Во земјата се активни и движења како будистичката заедница Триратна. Споени организации како Будистичката мисија (''Misja Buddyjska'') и Будистичкиот сојуз на Полска обединуваат повеќе од дваесетина групи будисти. Центрите на „Дијамантски пат“ основани и управувани од Лама Оле Нидал се исто така активни во Полска. Најдал предавал за будизмот на публиката во Полска двапати секоја година од неговата прва посета во 1976 година.
Во мај 2000 година, XIV Далај Лама Тенцин Ѓацо отворил будистичко одделение во Померанската библиотека во Шчеќин.
1 Поврзано
* Гомпа Дрофан Линг
* Будизмот во Белгија
Кромвел (пиеса)

''Кромвел'' е драма од Виктор Иго, напишана во 1827 г. Драмата е создадена под влијание на литературниот кружок на Иго, кој се сметал како романтичарски и како модел-драматург го следеле Шекспир наместо класичарите Жан Расин и Пјер Корнеј (кои биле поддржани од Француската Академија).
Поради должината од 6920 стиха, и логистичките проблеми со апсурдно големиот број ликови во драмата на Иго, претставата не била изведена до 1956 година. Се раскажува за чувствата на Оливер Кромвел кога му била понудена англиската круна. Позната е по предговорот, кој денес се смета за манифест на романтичарското движење .
Кудавски Пештери

Кудавските Пештери ― пештери кои се наоѓаат во малото село Куда, на источната страна на северниот брег на Муруд-Џанџира во јужен Конкан, Индија. Овие петнаесет будистички пештери се мали, едноставни и се ископани во првиот век п.н.е.
Верандата на Чаитја има неколку релјефи на Буда, врежани со симболи на лотус, тркало и наги. Подоцна во 5/6 век будистичкиот махајански огранок ги презел пештерите и ги додал нивните скулптури. Првата пештера има античко писмо на нејзиниот ѕид. Шестиот влез на пештерата е украсен со слонови.
Триесетте натписи ги опишуваат дарителства од обични будисти и будистички монаси. Други дарители вклучуваат продавач на железо, банкар, градина, писател, лекар, продавач на цвеќиња и свештеник.
Варадамудра

Варадамудра ― мудра и означува гест со рака и симболизира доделување благодети. За варадамудра се користи десната рака. Таа е испружена, со најгорната дланка и со прстите насочени надолу. Варадамудра и абхајамудра се најчестите од неколкуте други мудри видени на божествените фигури во уметноста на индиските религии.
Често отворената рака е прикажана со пупка од лотос во средината.
Ступика

Ступика ― мала вотивни ступа. Често е придружена со мали заветни табли со будистички изреки или мали будистички слики. Ступиката може да биде и најгорниот дел од градбата, особено во хиндуистичкиот храм.
Ирма Кристенстон

Ирма Кристенсон (14 јануари 1915 - 21 февруари 1993) била шведска глумица позната по многу улоги во Кралскиот драмски театар во Стокхолм, и во многу филмови.
Кристенсон е родена во малото село Хунебостранд. Студирала на Кралскиот драмски театар од 1933 до 1936 година.
Се омажила за писателот Пер-Ерик Рундквист и со него имала син, Микаел Рундквист, исто така глумец.
1 Избрана филмографија
*''Емили Хегквист'', 1939 година
*''Од Вавилон'', 1941 година
*''Доктор Глас'', 1942 година
*''Живејте опасно'', 1944 година
*''Вие што ќе влезете'', 1945 година
*''Затвор'', 1949 година
*''Едно лето на среќата'', 1951 година
*''Разведен'', 1951 година
*''Најдобри намери'', 1992 година
*''Деца од неделата'', 1992 година
Сутрајана

Сутрајана ― индо-тибетска трикратна класификација на јаните. Јана е будистички начин на вежбање што води до остварување на празнината. Трите јани на Сутрајана се Сравакајана или Пратјекабудајана, Махајана и Ваџрајана. Третата Јана, Ваџрајана, се состои од Тантрајана и Дзогчен.
Будистички сојуз на Франција

Будистичкиот сојуз на Франција (Union Bouddhiste de France, кратенка: БСФ/UBF) ― национална споена организација за француските будистички организации. Тој е претставник на француските будисти (се проценува на 400.000 во 2008 година) во службено секуларната француска република.
Сојузот бил основан во 1986 година од Жак Мартин Васку. Почнувајќи од септември 2021 година, сојузот се состои од 98 организации-членки кои работат во Метрополитанска Франција.
Сојуз е членка на Европскиот будистички сојуз.
1 Наводи
Сите ја сакаат Алиса

''Сите ја сакаат Алиса'' е шведски драмски филм објавен во Шведска на 4 октомври 2002 година.
1 Содржина
Алиса живее во куќа со нејзиниот брат Понт и родителите Јохан и Лота. Откриено е дека Лота не го сака Јохан и исто така имала афера. Подоцна се сели и живее со својата „нова“ љубовница, Ана, која има син по име Патрик, соученик на Алиса.
Филмот ги вклучува проблемите на Алис во справувањето со Ана и нејзините чувства на изолација.
2 Улоги
* Натали Бјорк како ''Алис''* Бис Унгер како ''Понт''* Мари Ричардсон како ''Лота''* Микаел Персбрант како ''Јохан''* Мари Гаранцон како ''Соња, мајката на Лота''* Свер Анкер Осдал како ''Хенри, таткото на Лота''* Хеге Шојен како ''Тина''* Анастасиос Соулис како ''Патрик''* Лена Ендре како ''Ана, мајката на Патрик''* Пер Свенсон како ''Ерик, учител''* Матилда Лундхолм како ''Хана''* Ли Лундхолм како ''Моа''* Маркус Ардаи-Бломберг како ''Антон''* Пернила Август како ''глас на психологот''
Биргит Акесон

Биргит Акесон (|Anna Ida Birgit Åkesson;24 март 1908 година - 24 март 2001 година) - шведска танчерка и кореограф.
1 Биографија
Биргит Акесон е родена во Малме во 1908 година. Нејзините родители биле градежници Нилс Окесон и Ида Окесон.
Биргит студирала танц во 1929-1931 година во Дрезден, во училиштето на Мери Вигман. Ја импресионирала наставничката со нејзиниот танц, а потоа настапувала неколку години со неа. По Германија, Биргит отишла да студира во Париз. Според неа, таа сакала нешто различно во уметноста, сакала да ги разбере и почувствува можностите на нејзиното тело. Во 1934 година, таа создала своја кореографија и настапила со неа во париската Комедија Франсеза. Сепак, вистинското признание и дошло само во 1951 година, кога настапила со соло танци, а еден танц се одржал во целосна тишина без музика. Овој настап предизвикал задоволство во печатот, и Биргит станала една од најсветлите фигури во европскиот танц.
Во 1950 -тите години. Биргит работела со и Карл Блумдал за да создадат претстави во Кралската опера во Стокхолм. Таа главно создадавала балети, вклучувајќи ги и брилијантните танцови сцени во Анијара Блумдал, по мотиви на Хари Мартинсон „Анијара“ станала авангарда во експресионистичкиот танц. Во 1967 г. Биргит ја напуштила Кралската опера и патувала многу во потрага по себе и по нови идеи. Потрагата на Биргит за длабоката суштина на танцот во Европа не донело ништо и ја довело во Африка. Тука таа собрала колекција на танци и маски од различни африкански земји.
Биргит работела како кореограф многу години и била еден од најдобрите кореографи во Шведска. Во 1996 г. ја добила наградата „''Stora priset“ на'' Шведската академија. Во 1999 г. ја добила титулата почесен доктор по филозофија од Универзитетот во Стокхолм.
Покрај танцот, Биргит била љубител на копаничарството и учествувала на голем број изложби. Некои од нејзините дела се чуваат во Гетебуршкиот музеј.
Биргит Окесон починала во 2001 година во Стокхолм. Во 2008 година, нејзината колекција на танцови маски била донирана и претставена на изложба во 2008 година.
2 Награди
* 1962 година: Медал Карина Ари
* 1980: ''Награда Лекерол''* 1987: Златен медал на Театарската унија
* 1998: Награда на Шведска академија
* 2000: ''Награда за весник Сидвенскан''
Шоторак (манастир)

Манастирот Шоторак, во Кух-и Пахлаван, покраината Каписа ― антички манастир сместен во современ Авганистан. Бил поставен заедно со манастирот Паитава околу градот Каписа, 40 км северно од Кабул, кој бил северен главен град на Кушанската Империја. На ова место се познати прекрасни скулптури на будистички дарители во кушански фустан.
Паитава, со Шоротак, имаат уметничка употреба на претставување на Буда со оган што излегува од рамениците во чудото на Сравасти, одлика што се наоѓа и на ликовите на кушанските кралеви на нивното ковање монети.
Мани Римду

Мани Римду ― 19-дневен фестивал што го слават будистите во регионот Еверест во Непал за да го одбележи основањето на будизмот од гуруто Ринпоче Падмасамбава.
Во манастири во Тенгбоче, Таме и Чиуонг се одржувани величествени претстави. Огромна толпа лами и Шерпи се среќаваат во манастирот за благосостојба на светот. Тие уживаат во фестивалот со маскирани танци, молитви и гозби.
Мани Римду е забележан од првиот ден од десеттиот месец од тибетскиот месечев календар кој паѓа помеѓу октомври и ноември според Грегоријанскиот календар.
1 Потекло
Мани Римду започнал во манастирот Ронгпук во Тибет во раните 1900-ти, на иницијатива на Нгауанг Тензин Норбу, кој студирал во манастирот Миндролинг, во Средиштен Тибет. Како и поголемиот дел од обредувањето на манастирот Ронгпук, повеќето од ритуалите што го сочинуваат Мани Римду го наоѓаат својот извор во манастирот Миндролинг, големиот манастир Њингма во средиштен Тибет.
2 Развој
Во 1980-тите и 1990-тите, Ричард Џ. Кон работел на универзитетско истражување насочено на Мани Римду. Фестивалот Мани Римду бил изведуван во шерпанските и тибетските манастири во областа Солу Кумбу во регионот Еверест во Непал: манастирите во Чивонг, Тами, Тенгбоче. Денес, Мани Римду е најголемиот настан во годината за шерпите од регионот Кумбу.
3 Наводи
Карадски Пештери

Карадските Пештер ― група од 66 будистички пештери сместени на околу 5 километри југозападно од Карад, во близина на селото Џакинвади со поглед на реката Којна. Тие се составени од:
* Агашивски Пештери
* Пештери Бајрав
* Пештери Донграј
Пештерите се наоѓаат на ридот Агашив, а некои пештери се расфрлани околу Џакинвади. Пештерите свртени кон југ се важни пештери. И во долината има пештери. Една од пештерите го носи името на Чокамела кој живеел таму околу 8 години.
Овие пештери се врежани во првиот век пред нашата ера и се многу едноставни.* Пештера 5 - ги има најраните будистички симболи
* Пештера 30- будистички симболи
Натписот го опишува подарокот од Сангмитра, Синот на Гопала.
Зекат

Зекат (милост, милостина, милосрдие) — една од петте основни должности на исламот. Од самиот почеток, Куранот го нагласува чинот на милосрдието како една од главните доблести на правиот верник. Самиот поим зекат ја означува добродетелта „дар што се дава“ и која е побожна.
Зекат е верска институција под која се подразбира милостина собрана и поделена само на муслиманите. Првично пропишан како доброволен чин на љубов и сметан речиси исто како побожност, зекатот се развил во задолжително оданочување на имотот, вклучувајќи пари, добиток, жито, овошје и стоки. Неговата точна сума варирала и била одредена во секој поединечен случај со религиозниот закон на фикх, но обично изнесувал 2,5%. За млада исламска држава, зекатот го собирале редовните службеници и бил управуван од централната благајна за да им се помогне на сиромашните во заедницата, се граделе џамии и се покривале државните трошоци. Подоцна, со распадот на чисто исламската држава, зекатот бил оставен на совеста на муслиманите.
Денис Хирота

Д-р Денис Хирота ― професор на Катедрата за шински будизам на Универзитетот Рјукоку во Кјото, Јапонија. Роден е во Беркли, Калифорнија во 1946 година и дипломирал на Универзитетот Калифорнија, Беркли. Во 2008 година, тој бил посетувачки професор по будизам на Харвардското божествено училиште каде неговите студии биле насочени на будистичкиот монах Шинран.
Работел интензивно како преведувач и уредник на будистички дела. Тој е особено познат по неговата преведувачка работа во „''Собраните дела на Шинран''“. Тој, исто така, има објавено бројни книги и статии, и на англиски и на јапонски, за Школата на чистата земја и будистичката естетика.
1 Библиографија
*''Living in Amida's Universal Vow: Essays on Shin Buddhism'' [придонесувач] (World Wisdom,, 2004)
*''Wind in the Pines: Classic Writings of the Way of Tea as a Buddhist Path'' (Asian Humanities Press, 2002)
*''Toward a Contemporary Understanding of Pure Land Buddhism: Creating a Shin Buddhist Theology in a Religiously Plural World'' (State University of New York Press, 2000)
*''No Abode: The Record of Ippen'' (University of Hawaii Press, 1998)
*''Shinran: An Introduction to His Thought'' (Меѓународен центар Хонгванџи, 1989)
*''Tannisho: A Primer'' (Универзитетот Рјукоку, 1982)
Планинарски дом „Старавина“

Планинарски дом „Старавина“ — планинарски дом во селото Старавина, на северозападните падини на планината Ниџе. Сместен е на надморска височина од 860 м.
1 Управа
Со планинарскиот дом управува планинарското спортско друштво „Медикус“ од Битола.
2 Галерија
3 Поврзано
* Планинарски домови во Македонија
* Старавина
Харалд Фриклаф

Харалд Фриклаф (, Уппсала - 11 март 1919 година) бил шведски композитор и оргулар, наставник по музика и член на Кралската шведска академија за музика. Музиката што ја напишал била во доцно романтичен стил. Во времето на неговата рана смрт, тој се сметал за ветувачки композитор во Шведска, ценет од неговите колеги.
Харалд Фриклаф е роден во Упсала. Малку е познато за неговиот ран живот. Во 1901 година влегол во Кралскиот конзерваториум за музика, денешен Кралски колеџ за музика во Стокхолм. Студирал на Конзерваториумот во Стокхолм кај Јохан Линдегрен (контрабас) и Ричард Андерсон (пијано). Во 1902 година, тој започнал да зема приватни часови, покрај тоа што посетувал и конзерваториум. Во 1905 година, тој поминал време во Берлин, каде што студирал инструментација кај Филип Шарвенка. Фриклаф сметал дека ова искуство е од голема вредност за неговиот развој како композитор. Тој, исто така, зимал приватни часови по пијано во Шведска од 1904 до 1910 година, и воопшто континуирано се обидувал да ги подобри своите вештини и знаења во текот на неговиот краток живот. Од 1908 година предавал хармоника на Конзерваториумот во Стокхолм и служел како оргулар во Стокхолмската катедрала Свети Никола. Автор на Соната ''Ала легенда'' за виолина, пијано и оргули. Стилистички близок до Емил Сјогрен, Вилијам Зајмер, Фриклаф се сметал за ученик и наследник на Вилијам Зајмер. Заедно со Оскар Сандберг и Алберт Хелерстрим ја уредувале дво-томната збирка хорали ''Света музика'' (1915).
Починал од шпанскиот грип.
Кале (Брњарци)

Кале — археолошко наоѓалиште кај скопското село Брњарци, Општина Гази Баба. Претставува населба од раната антика, доцната антика и средниот век. Оваа голема населба прво била пајонски, а потоа и древномакедонски град.
Наоѓалиштето се наоѓа на падините североисточно од селото. Стручната екипа на Археолошкиот музеј на Македонија (директор Весела Честоева, стручен консултант проф. д-р Виктор Лилчиќ) предводен од м-р Владимир Атанасов во рамките на редовните теренски активности извршиле рекогносцирање наоѓалиштето со цел ревизионо прецизирање на делови од периметарот на утврдувањето.
Остатоците од оваа населба биле познати за мештаните уште многу одамна. Кале за прв пат е научно истражувано и документирано, снимен фортификацискиот периметар од страна на Виктор Лилчиќ на 17 август 1987 г. Вторпат е истражувано на 24 септември 2005 г. во рамките на проектите „Стари градови и тврдини во Република Македонија и Античкото кралство Македонија во Република Македонија“, и третпат на 12 јуни 2015 г. во рамките на Проектот „Археолошки катастар на Република Македонија“.
1 Периоди на населеност
Првичните наоди се сметале за кастел (замок), но потоа се најдени остатоци и од антички и средновековен град со мошне богати културни хоризонти. Засега се дефинирани следниве:
* рана антика: IV-II век п.н.е.;
* доцна антика: IV-VI век н.е.
* полн среден век: X-XIII век н.е.
2 Поврзано
* Ирма — населба од римско време
* Латина — некропола од римско време
* Тумба — населба од неолитско време
Старавински манастир

Старавински манастир — манастир во јужниот дел на Македонија, на северозападните падини на планината Ниџе, во месноста Старавинско Тумбе во близина на селото Старавина.
1 Историја
Манастирот бил основан со изградбата на старата манастирска црква во 1860 година. Од мермерна плоча пред влезот на новата црква се забележува дека таа била изградена во 2006 година.
2 Градби
Во склоп на манастирот влегуваат две цркви, конак, параклис, крст и помошни објекти.
2.1 Црква „Св. Атанасиј“ (стара)
Градбата на црквата има правоаголна основа со полукружна апсида на источната страна. Внатрешноста на црквата не е зографисана, но е богата со бројни икони.
2.2 Црква „Св. Атанасиј“ (нова)
Градбата на црквата претставува крстокуполен храм со шестаголна апсида на источната страна и осумаголна купола со по една монофора на секоја страна.
2.3 Параклис „Св. Преображение“
Параклисот се наоѓа во непосредна близина на манастирот. Тој претставува летниковец со квадратна основа во којшто има свеќарници и макета на црква.
3 Настани
Во манастирот се слават празниците посветени на патрониот светец Свети Атанасиј Велики на 14 и 15 мај, како и Преображение Христово на 18 и 19 август.
4 Галерија