Тију Кирсипуу

Тију Кирсипуу (родена на 29 октомври 1957 година) — естонски скулптор.
Креациите на Кирсипуу се разновидни - почнувајќи од монета со димензии од неколку сантиметри до скулптура долга 8 метри. Нејзините дела користат и реалистични и апстрактни форми, а таа користи разни материјали за да ги реализира своите идеи. Меѓу нејзините најпознати дела е ''„Скулптура на Оскар Вајлд и Едуард Вилде“'' во Тарту.
1 Ран живот и образование
Тију Кирсипуу била родена во Тарту. Таа посетувала основно и средно училиште „Мина Харма“ во Тарту од 1965 до 1975 година и средно училиште бр. 46 во Талин од 1975 до 1976 година. Во 1983 година дипломирала на Државниот институт за применета уметност во Талин при ЕССР (сега Естонски национален институт за уметност), со насока скулптура. Меѓу нејзините инструктори бил и скулпторот Каљу Рајтел.
2 Кариера
Од 1983 до 1987 година, таа раководела со час по скулптура во Пионерскиот дворец Номе, од 1987 до 1993 година била хонорарен уметник, а од 1993 до 2003 година работела како предавач на Естонската академија на уметностите. Од 2003 до 2019 година како предавач на Универзитетот во Талин, а од 2019 година работи како хонорарен уметник во Талин.
Одржала самостојни изложби во Естонија, Финска, Германија, Холандија, Франција, Кина, Русија и Белгија, а учествувала и на бројни групни изложби и во Естонија и во странство. Кирсипуу учествувала на многу меѓународни симпозиуми и натпревари за скулптура, а создала и снежни и ледени скулптури. Исто така, дизајнирала неколку комеморативни плакети, награди и спомен-скулптури.
Кирсипуу била организатор на Меѓународниот симпозиум за скулптури од дрво „Сагади“.
Таа е членка на Естонското здружение на уметници од 1987 година, а исто така е член и на Естонското здружение на скулптори.
Во 2012 година бил објавен филмот „Tiiu Kirsipuu. Edu kood“ (''Тију Кирсипуу. Код на успехот'') од Реин Раамат.
3 Дела
Најпознатото дело на Кирсипуу е скулптурата „Скулптура на Оскар Вајлд и Едуард Вилде“ на Валикраави танав (Улица Моат) во Тарту - односно статуа на „двајцата Диви“. Во ова дело создадено во 1999 година, бронзените фигури на писателите Едуард Вилде и Оскар Вајлд седат еден до друг на клупа. Направена е и реплика на оваа скулптура. За да го одбележат пристапувањето на Естонија во Европската Унија, Естонија и градот Тарту донирале копија од скулптурата на градот Голвеј во Ирска во 2004 година.
Таа создала бројни скулптури и споменици изложени на јавни простори. Примери за тоа се споменикот „Каарнакиви“ („Гаврански камен") на писателот Јухан Јаик во Реуге (1999), споменикот на 100-годишнината од театарот „Естонија“ во Талин (2006), споменикот на Јохан Ските во Тарту (2006) и скулптурата на седнат музичар во концертната сала „Ванемуине“ во Тарту (2009). Таа, исто така, ја создала скулптурата ''Igavene Üliõpilane Juulius'' („Вечниот студент Јулиј", 2008) лоцирана кај Технолошкиот универзитет во Талин, „Моделот на Камениот мост (2003) лоциран во близина на Архискиот мост во Тарту, и скулптурата „Девојче со птица" (од 1987 година; првично пред студентскиот клуб во Тарту) во Елва.
Кирсипуу дизајнирала неколку монети нарачани од Банката на Естонија. Станува збор за златна комеморативна монета од 15,65 фунти (1999), сребрена комеморативна монета за годишнината на Универзитетот во Тарту (2001), сребрена комеморативна монета за 100-годишнината од основањето на театарот „Естонија“ (2006), и сребрена монета посветена на Летните олимписки игри во 2008 година.
Таа создала бронзена биста на поетот Роберт Бернс што стои во Кирсипууската градина на Шкотскиот клуб (естонски: Šoti klubi) во Стариот град на Талин (2005). Во јануари 2011 година, создала и леана бронзена биста на Шон Конери,. а во 2015 година спомен-биста на адмиралот Едвин Александар-Синклер. Кирсипуу, исто така, ја создала скулптурата на гранит војник на споменикот на војната за независност на округот Петсери, подигната во 2020 година (копија на оригиналната скулптура од Роман Хавамаги).
Во 2019 година, металната скулптура од 6 метри инспирирана од соработката помеѓу градовите Талин и Ченгду била завршена во Ченгду, сестринскиот град на Талин. Дела за јавни простори направила и во Латвија, Австрија и Чангчун, Кина. Од 2007 година, таа создала неколку скулптури на познати естонски културни фигури како што се Мати Милиус, Тину Аав, Андрес Двињанинов, Уло Вилимаа, Марк Соосар, Харди Волмер, Леонхард Лапин, и Петер Лауриц.
4 Награди и признанија
* 2010 година: Стипендија на Антон Старкопф;* 2010 година: Награда за уметност „Кристијан Рауд“ (портрети со технолошки иновативно решение, изложба на скулптури „''Роллименг''“);* 2019 година: Орден на Белата Ѕвезда, Четврта класа.
5 Галерија