Битка за Соледар

Битката кај Соледар — серија воени ангажмани во и околу населбата од градски тип Соледар за време на битката за Донбас во руската инвазија на Украина.
Руските сили започнале офанзива на 3 август 2022 година, гранатирајќи ги Соледар, Бахмут и околните села на југ и на исток. Повторените местни руски напади на или во близина на Соледар продолжиле во октомври, при што многумина биле одбиени од украинската армија. До крајот на декември, голем дел од борбите во регионот се фокусирале околу Бахмут, при што Соледар се сметал за сателитско упориште кое го штити североисточното крило на градот и линиите за снабдување. Во тоа време, голем дел од Соледар бил претворен во урнатини.
Директните руски напади врз Соледар продолжиле кон крајот на декември 2022 година и почетокот на јануари 2023 година, а на 16 јануари руските сили го зазеле последниот сектор од нејзината индустриска зона и обезбедиле контрола врз градот, дозволувајќи им на Русите дополнително да ги загрозат северните и североисточните предградија на Бахмут.
1 Позадина
За време на кампањата во источна Украина во руската инвазија на Украина, руските и сепаратистичките сили се насочиле кон заземање на регионот Донбас, кој се состои од областите Донецк и Луганск. Делови од овие области, вклучително и нивните престолнини со истите имиња, биле освоени во проруските востанија во 2014 година. Кон крајот на јуни и почетокот на јули 2022 година, Луганската Област паднала под руска контрола по повлекувањето на Украина од Северодонецк и Лисичанск. Бојното поле потоа се префрлило кон градовите Бахмут, Сиверск и Соледар, сите клучни населби во Донечката Област.
Првото гранатирање во Соледар започнало на 17 мај, кога руските сили употребиле дронови и авиони против Соледар, Клинове и Вовчојаривка. Следниот ден, гувернерот на Донечката Област Павло Кириленко изјавил дека руските сили се засолниле на 20 километри од Соледар, додека ја гранатирале населбата заедно со Бахмут и Костијантинивка. Руското Министерство за одбрана соопштило дека украинските складишта за муниција биле уништени во Соледар за време на овие кампањи. На 20 мај, руска ракета го погодила и го оштетила рудникот за сол Соледар. До крајот на мај, руските сили напредувале само 4 километри кон Соледар.
На 1 јуни, руското гранатирање убило едно лице, а ранило две други. Гранатирањето продолжило на 6 јуни. На 16 јуни, руските сили направиле обид да напредуваат кон Соледар, но не постигнале забележителни придобивки. Борбите се интензивирале на почетокот на јули по падот на Северодонецк и Лисичанск, при што руските сили ги гранатирале Соледар, Бахмут и блиските населби на 3 јули, заедно со напредувањето на повеќе километри. До крајот на јули, гранатирањето и малите руски напади продолжиле. Ноќта меѓу 9 и 10 јули, „''десетина проектили''“ го погодиле културниот центар во Соледар, при што пожарите гореле со денови, бидејќи ниту еден пожарникар не реагирал. Електраната Углегорска била заземена на 26 јули, што практично го направил Соледар следната клучна цел по должината на таа линија.
Пред инвазијата, во Соледар живееле 15.000 жители. До крајот на јули, останале околу 2.000 луѓе. Рудникот за сол Соледар, гранатиран многупати, бил затворен.
На 2 август, истакнатиот украински националист и воен офицер Андриј Жованик загинал во битка кај Соледар. Наводно, тој загинал додека служел како командант на четата на 4-та тактичка група на Украинскиот волонтерски корпус „Десен сектор“. Околу есента 2022 година, високиот украински офицер Олександр Сирски бил задолжен за одбраната и на Бахмут и на Соледар.
2 Битка
2.1 Почетен руски напредок (3 август - 1 октомври 2022 година)
На 3 август, украинската армија објавила дека руските сили започнале офанзива против населбата Соледар. Руските сили почнале да ги гранатираат Соледар, Бахмут и околните села на југ и исток од населбите. Проруските медиуми соопштиле дека обновената офанзива ги нарушила одбранбените линии на исток и југоисток, иако овие тврдења биле демантирани од украинските власти. Подоцна истата недела, руските и сепаратистичките сили презеле делумна до целосна контрола врз фабриката за гипс Кнауф југоисточно од центарот на населбата. На 10 август, руските сили напредувале и во огноотпорната постројка Билокамјански. Сепаратистите изјавиле дека влегле во Соледар на 11 август, но Украинците не го потврдиле тоа. Борбите во Соледар биле опишани во медиумите како „''исцрпувачки''“ и типични со артилериски дуели меѓу војниците затрупани околу стратешките точки, лоцирани во близина на жива ограда и дрвореди покрај делови од обработливо земјиште, додека цивилите бегале во подземните засолништа и подруми за да избегнат бомбардирање.
На 16 август, воздушните напади и копнените ангажмани продолжиле околу Соледар, а сепаратистите на ЛНР тврделе дека контролирале поголем дел од индустриската зона во населбата, но немало докази дека напредувале надвор од фабриката за гипс. На 19 август, гранатирањето и судирите меѓу украинските бранители и елементите на силите на ЛНР продолжиле на источната периферија на населбата, бидејќи украинскиот Генералштаб известил дека руските трупи напаѓаат од правците Стријапивка и Володимиривка. Украинскиот Генералштаб објавил дека ги одбил руските напади во близина на Соледар на 27 август. Судирите во близина на фабриката за гипс продолжиле до 31 август.
На 8 септември, Украина соопштила дека одбила уште еден руски напад во Соледар, додека руски извори тврделе дека руските и силите на ДнР напредувале во станбените области на Соледар и се судриле со украинските бранители. На 10 септември, руски извори тврделе дека Русите зазеле неколку блокови територија околу фабриката за гипс.
2.2 Судири на првата линија (2 октомври - 27 декември 2022 година)
Повторените местни руски напади на или во близина на Соледар продолжиле и во октомври, при што украинскиот Генералштаб известил дека одбил бројни напади врз Соледар во текот на целиот месец. На 19-20 октомври, руски извори објавиле тековни судири во индустриската зона на Соледар и дека руските трупи оствариле минимални придобивки во последните пет дена. На 22-24 октомври, руски извори објавијле заземање на неодредена клучна улица во насока Соледар поради извештаите за тековните судири од куќа до куќа во областа, особено во југоисточната периферија на Соледар. Тврдењата за руските придобивки не биле независно потврдени во тоа време.
Судирите во областа Соледар-Бахмут, наводно, се интензивирале на почетокот на ноември, бидејќи борците на групата Вагнер направиле обид да ги пробијат украинските одбранбени линии во областа, сакајќи да го заобиколат Бахмут. Украинците изјавиле дека одбиваат десетици руски напади дневно бидејќи градскиот фронт Соледар-Бахмут-Донецк станал епицентар на борбите во Украина, според заменик-министерката за одбрана на Украина, Хана Малијар. Силите на Вагнер биле предводени од офицерот од фронтот Антон Јелизаров, падобранец ветеран кој имал „''покажана компетентност низ целото глобално портфолио на армијата во сенка''“. И покрај ова, Русите не постигнале забележителни придобивки во Соледар до 8 ноември. Судирите по должината на фронтот Соледар-Бахмут продолжиле во декември, при што претседателот Володимир Зеленски ги нарекол борбите на 3 декември како „''најжешките, најболните''. ''Правиме се за да им помогнеме на нашите момчиња во оваа насока''“. На 14-16 декември, руски извори тврделе дека борците на Вагнер завршиле со операции за расчистување во Јаковливка, овозможувајќи понатамошни напади по должината на североисточното крило на Соледар. Заземањето на Јаковливка ја поттикнало Украина да распореди резервен баталјон во Соледар за да ја зацврсти линијата на фронтот, според воен офицер на ЛНР.
До крајот на декември 2022 година, голем дел од борбите во регионот биле центрирани околу Бахмут, при што Соледар, кој се наоѓа на 15 километри од Бахмут, се гледа како сателитско упориште кое го штити североисточното крило на градот и линиите за снабдување. Голем дел од Соледар бил претворен во урнатини поради континуираното руско гранатирање, воздушни напади и помали копнени напади против украинскиот отпор. Руските сили го освоиле селото Бахмутское, лоцирано покрај јужното крило на Соледар, на 27 декември. На 29 декември, украинскиот претседателски советник Олексиј Арестович изјавил дека Украина трпи „''тешки загуби на војници''“ по должината на фронтот Соледар-Бахмут, иако инсистирал на тоа дека руските ударни трупи претрпеле уште поголеми жртви.
2.3 Руски пробив и освојување (27 декември 2022 година - 16 јануари 2023 година)
По освојувањето на Бахмутское на 27 декември, руските сили, предводени од борците на групата Вагнер, почнале да го напаѓаат Соледар од југ и исток. Во јануари 2023 година, последните 500 цивили, главно постари, почнале да бегаат од Соледар. Во тоа време, рускиот врховен командант во Украина, Валериј Герасимов, лично ја презел одговорноста за операциите против Соледар. Руски извори соопштиле дека руските сили ја освоиле Деконска на јужната периферија на Соледар на 4 јануари 2023 година. На 5 јануари, руското Министерство за одбрана соопштило дека ги турнало украинските сили назад во рудникот за сол Соледар. Украинскиот Генералштаб соопштил дека имало седумдесет и шест артилериски напади врз Соледар само на 7 јануари, при што 46-та воздушна бригада била задолжена за одбрана на голем дел од населбата. На 9 јануари, украинскиот полковник Јуриј Јурчик бил убиен од артилериски оган додека го бранел Соледар.
На 10 јануари, британското Министерство за одбрана изјавило дека Русија „''веројатно''“ го контролира речиси целиот Соледар, а главен руски приоритет била контролата на тунелите што водат во рудникот за сол Соледар. Помеѓу 10 и 13 јануари, руското Министерство за одбрана и водачот на групата Вагнер, Евгениј Пригожин постојано тврделе дека руските сили целосно го зазеле Соледар, особено откако обезбедиле делови од центарот на Соледар, сепак, украинското Министерство за одбрана продолжило да ја негира руската контрола врз населбата, наведувајќи дека делови на отпор сè уште постојат во центарот и дека Украина сè уште се држи до западниот дел на Соледар, вклучувајќи ја и железничката станица Сил.. Украинската заменик-министерка за одбрана Хана Малијар напишала дека „''битките продолжуваат [во Соледар]''“ и изјавила дека украинските борци „''храбро се обидуваат да ја одржат одбраната''“. Во меѓувреме, претседателот Зеленски им се заблагодари на 46-та и 77-та воздушна бригада за одбраната на населбата.
Институтот за проучување на војната американски аналитички центар и воен набљудувач, известил дека Русија најверојатно го зазела Соледар на 11 јануари и дека спроведува операции за расчистување до 12 јануари. На 14 јануари, Институтот за проучување на војната известил дека украинските елементи сè уште контролираат одредена територија во административните граници на Соледар, особено рудникот (познат како рудник #7) на најзападната периферија на населбата, но повеќе не држеле позиции во Соледар. Институтот за проучување на војната не можел да потврди кој ја контролирал железничката станица Сил во тоа време. Украинската 46-та воздушна бригада соопштила дека нивните војници се опколени, но се спротивставуваат на рускиот напредок во северозападниот раб на Соледар.
На 16 јануари, ''The Kyiv Independent'' објавил дека руските трупи имаат целосна контрола над административната територија на Соледар, цитирајќи украински воен извор. Командантот на украинската единица за беспилотни летала Роберт „Мадијар“ Бровди потврдил дека Русија ја освоила последната индустриска зона на Соледар, која се наоѓа во близина на рудникот број 7. Украинската влада официјално не ја потврдила загубата на Соледар до 25 јануари, кога украинските власти изјавиле дека нивните војници се повлекле од населбата на линијата на фронтот.
3 Жртви и хуманитарни влијанија
На 9 јануари 2023 година, двајца британски државјани кои работеле со агенција за хуманитарна помош, Ендрју Багшо и Кристофер Пари, исчезнале додека се возеле од Краматорск до Соледар. На 11 јануари, групата Вагнер соопштила дека телото на еден од хуманитарните работници било пронајдено и заедно со телото биле откриени пасоши на двајцата. На 24 јануари на нивните семејства било соопштено дека биле убиени кога нивниот автомобил бил погоден од артилериска граната.
3.1 Воени жртви
Во јануари 2023 година, во интервју за Си-Ен-Ен, еден украински војник од 46-та воздухопловна бригада открил дека бројот на загинати е многу висок и дека редовите на украинските трупи се надополнуваат. Тој додал дека „''во Соледар никој не ги брои мртвите''“.
На 11 јануари, советникот на украинскиот претседател Михаило Подољак ги опишал борбите што се водат во Бахмут и Соледар како најкрвави од почетокот на инвазијата. На 12 јануари, Евгениј Пригожин соопштил дека силите на Вагнер убиле околу 500 украински војници во Соледар. На 13 јануари, Украина соопштила дека убила над 100 руски војници во областа Соледар користејќи различни акции на специјалните сили, артилериски оган, противтенковски единици и ракета Точка-У . Украинските трупи тврделе дека борците на Вагнер биле лесно вооружени и претрпеле големи загуби за време на секојдневните напади. Еден интервјуиран украински војник тврдел дека 10-15 Руси гинеле дневно во еден момент од битката, иако тоа никогаш не било независно потврдено. Историчарот Николај Митрохин го проценил бројот на загуби од руска страна како 25.000 убиени, а исто толку загинале и во Бахмут.
РИА ФАН, проруски медиум поврзан со Пригожин, на 21 јануари објавил дека Вагнер планира да им ги врати телата на украинските војници убиени во Соледар на украинските власти.
На 25 јануари, портпаролот на украинската војска Сергиј Черевати соопштил дека ниту една украинска војска не била заробена за време на битката.
3.2 Влијание врз цивилите
До 13 јануари 2023 година, украинскиот регионален гувернер Павло Кириленко изјавил дека „''559 цивили, вклучувајќи 15 деца''“ останале во Соледар и не можеле да бидат евакуирани.
OCHA на 20 јануари објавила дека доставила хуманитарна помош до 800 луѓе во близина на Соледар, претоварувајќи ги залихите на територијата под контрола на Украина. OCHA не дала точна местоположба на дестинацијата на конвојот, ниту објаснила како ја обезбедила безбедноста на конвојот, само дека доаѓа од Днепар и дека и Украинците и Русите биле однапред известени. Тоа било прва таква испорака до областа од страна на меѓународно тело од инвазијата.
4 Анализа
Институтот за проучување на војната, аналитички центар со седиште во САД, кој ја надгледувал руската инвазија на Украина, на 8 август 2022 година оценил дека руските сили веројатно сакале да го заобиколат Бахмут преку заземање на Соледар, кој се наоѓа северно од градот, и Зајцеве, јужно од Бахмут. Русите сакале да постават услови за да ја нарушат украинската контрола над магистралниот пат Т0513 што ги поддржува позициите на украинската фронтална линија во североисточната Донечка Област.
По заземањето на Бахмутске и недостатокот на импулс во Бахмут кон крајот на декември 2022 година, аналитичарите верувале дека Русија ќе префрли војници за да започне напад врз Соледар на почетокот на јануари 2023 година. На 13 јануари, украинскиот министер за одбрана Олексиј Резников ги нарекол борбите „''многу тешки''“ и изјавил дека агресивната тактика на платениците на ПМЦ Вагнер резултирала со големи жртви. Резников изјавил дека верува оти Вагнер се бори за контрола на минералното богатство што го нудат рудниците во регионот. Дописникот на Радио Слободна Европа, Марјан Кушнир, вграден со украински ударен баталјон за време на битката, ја опишал битката Соледар како „крилна борба“ во услови на ниски температури и замрзнато тло.
Во јануари 2023 година, кога Русите напредувале во Соледар, аналитичарите почнале да ја отфрлаат стратешката вредност на населбата, оценувајќи дека руската победа во Соледар во најдобар случај би била пирова. Џон Кирби од Советот за национална безбедност на САД, кој ја поддржувал Украина, на 12 јануари изјавил дека „''дури и Бахмут и Соледар да паднат во рацете на Русите, тоа нема да има стратешко влијание врз самата војна''“. ''Киев Индипендент'' на 22 јануари објавил дека падот на Соледар бил барем тактички значаен и ги загрозил украинските позиции кои го бранат северното крило на Бахмут и патиштата за снабдување.