Портрет на Елеонора Толедска

''Портрет на Елеонора Толедска и нејзиниот син'' — слика од италијанскиот уметник Ањоло ди Козимо, познат како Бронѕино, била завршена околу 1545 година. Оваа слика, едно од неговите најпознати дела, се наоѓа во галеријата Уфици во Фиренца, Италија, и се смета за еден од најважните примери на маниристичка портретна уметност. Сликата ја прикажува Елеонора Толедска, сопруга на Козимо I де Медичи, големиот војвода од Тоскана, седната со раката потпрена на рамото на еден од нејзините синови. Овој гест, како и мотивот со калинка на нејзината облека, се однесува на нејзината улога како мајка. Елеонора носи тежок брокатен фустан со црни арабески. Во оваа поза, таа е прикажана како идеална жена од ренесансата. Сликата е првиот познат портрет нарачан од држава што вклучува наследник на владетел. Со вклучувањето на дете, Козимо имал намера да каже дека неговото владеење ќе донесе стабилност во војводството.
Детето е различно идентификувано како синот на Елеонора, Франческо (роден 1541), Џовани (роден 1543) или Гарција (роден 1547). Ако субјектот е вториот, портретот би требало да се датира околу 1550–53 година, но датумот денес главно се смета дека сликата е од 1545 година, врз основа на испитување на развојот на стилот на Бронѕино, што би значело дека на сликата е Џовани.
Портретот е наречен „ладен“ бидејќи ја одразува трезвената формалност на родниот шпански двор на Елеонора, на кој му недостасува топлината што обично се очекува од портрет на мајка и дете. Таквата непристрасност е својствена за маниристичката школа, која го отфрлала натурализмот. Спротивно на тоа, фустанот на Елеонора од брокатно кадифе со масивни букле ефекти од златни јамки во стил наречен ''riccio sopra riccio'' (јамка над јамка) е внимателно реплициран. Сликата може да биде реклама за фирентинската индустрија за свила, која опаднала во популарност во раните тешки години на 16 век и била обновена за време на владеењето на Козимо I. Скапоцениот златен појас, украсен со скапоцени камења и монистра со волути, можеби го изработил златарот Бенвенуто Челини.
1 Облека
Елеонора е прикажана облечена во формална облека без прерамки или платнена облека, украсена со тесни ленти од црн вез на вратот и набори на ракавите. Сликата на Бронѕино ја доловува димензионалноста на брокатната свилена кадифена ткаенина на фустанот, со нејзините златни јамки од конец и арабески од црни волути на бела сатенска основа. Облеката направена од толку богат текстил била резервирана за формални пригоди и не била типична за секојдневната гардероба на Елеонора, која се состоела од обични кадифени и сатенски фустани.
Кога телото на Елеонора било ексхумирано во 19 век, некои претпоставиле дека таа била погребана во истата облека како на портретот. Оваа забуна можеби била предизвикана од речиси идентичната мрежа за коса. Сепак, поновите истражувања сметаат дека таа била погребана облечена во многу поедноставен бел сатенски фустан преку црвено кадифено корсе (и веројатно соодветен долен плашт, што не е зачуван). По долга и сложена реставрација, била зачувана изворната облека, а подробните реконструкции се прикажани во Галеријата на костими во палатата Пити во Фиренца. Изворната облека е премногу кршлива за јавно прикажување.
2 Сликата како портрет на државник
И покрај целиот раскош на накит и облека, во кој кралскиот сјај на брокатот е пригушен од студените бои на црна, бела и златнокафеава, Елеонора зрачи со воздржаност, достоинство и сигурност за рангот и важноста на домот на Медичиеви.
Дарежливата употреба на лапис лазули, најскапиот материјал за сликање од сите, речиси мртвата природа на скапоцено парче облека со средиштен впечатлив мотив во облик на калинка, древен симбол на изобилство на живот и плодност, и конечно присуството на момче на сликата се скриена референца за богатството и економскиот успех на Медичи и нивното сигурно владеење во Фиренца.
Фактот дека Козимо морал постојано да го потврдува својот авторитет во текот на целото свое владеење и дека економската состојба била сè друго освен розова поради трошоците од војната и културните амбиции на војводата, е друго прашање.