Општина Брвеница

Општина Брвеница — општина во северозападна Македонија. Центар на општината е селото Брвеница. Опшината опстојува како посебна од 1996 и опфаќа 10 села покрај Сува Гора. Населението на општината е претежно македонско и албанско.
1 Географија
Општината е формирана во 1996 година со Законот за територијална организација на Република Македонија. Пред 1996 година, територијата на општина Брвеница беше составен дел од општина Тетово. Брвеница е рурална општина и граничи со општините: Тетово, Боговиње, Желино, Гостивар, Врапчиште и Македонски Брод. Низ општината поминува реката Вардар. Покрај реката Вардар, значајни географски форми во општината се Полошката Котлина и планината Сува Гора, која се протега низ целата општина. Во рамките на општината е и дел од езерото Козјак.
Брвеница спаѓа во руралните општини и опфаќа 10 населени места, организирани во 11 месни заедници и тоа: Брвеница, Долно Седларце, Горни и Долни Челопек, Милетино, Радиовце, Блаце, Стенче, Волковија, Теново и Гургурница. Шест од овие месни заедници се рамничарски, четири ридски и едно планинско.
На подрачјето на општината во периодот од формирањето на општината, поточно од 1997 годна со финансиска помош на државата и невладини организаци е изграден водовод во следните населени места: Брвеница и Долно Седларце, Милетино, Стенче и Радиовце.
2 Стопанство
Главни стопански гранки во општината се земјоделството, градинарството и сточарството. Постојат и повеќе мали индустриско-производни капацитети во различни села од општината.
3 Демографија
Според пописот на население од 2021 година, општината има вкупно население од 13,645 жители со густина на население од 96.5/km<sup>2</sup>. Етничкиот состав на општината е следниот:
2002, 2021
Број, %, Број, %
ВКУПНО, 15,855, 100, 13,645, 100
Албанци, 9,770, 61.62, 7,377, 54.06
Македонци, 5,949, 37.52, 6,192, 45.38
Срби, 78, 0.49, 40, 0.29
Бошњаци, 1, 0.01, 6, 0.04
Роми, -, -, 1, 0.01
Турци, 2, 0.02, -, -
Други, 55, 0.34, 29, 0.22
На табелата е прикажан националниот состав на населението во општината низ сите пописни години:
Години, Македонци, Албанци, Турци, Роми, Власи, Срби, Бошњаци, Ост., Вкупно
1948, —, —, —, —, —, —, —, —, 8.720
1953, 4.870, 4.366, 44, 4, —, 102, ..., 12, 9.398
1961, 5.079, 5.003, 101, ..., ..., 83, ..., 61, 10.327
1971, 5.011, 6.418, 99, 5, ..., 81, ..., 71, 11.685
1981, 5.613, 7.963, 43, —, —, 73, ..., 142, 13.834
1994, 5.905, 8.793, 3, —, —, 79, ..., 13, 14.793
2002, 5.949, 9.770, 2, 2, —, 78, —, 55, 15.855
2021, 6.192, 7.377, —, 1, —, 40, 6, 29, 13.645
Во пописот од 1953 година, Македонците сочинувале 51,8 %, а Албанците 46,4 % од населението во општината. По зголемувањето на бројот на Албанци во општината, нивниот процент се зголемува на 61,2 %, а на Македонците се намалува на 37,5 %.
4 Иселеништво
Населението на општината во однос на пописот е значително намалено, поради иселувањето. Голем дел од албанското население е иселено во странство. Иселувањето на македонското население е нешто помало, и претежно е во правец село-град и дел во странство.
5 Општествени установи
;Училишта
Во општината функционираат следните централни училишта:
* ОУ „Гоце Делчев“ - Стенче
* ОУ „Кочо Рацин“ - Брвеница
* ОУ „7 Март“ - Челопек
;Цркви
* Црква „Св. Константин и Елена“ - Блаце
* Црква „Св. Троица“ - Блаце
* Црква „Св. Георги"- Блаце
* Црква „Св. Атанасиј“ - Брвеница - изградена во 1922 година, а осветена во 1930 година. Подигната е врз темели на црква од 1628 г.* Црква „Св. Архангел Михаил“ - Брвеница
* Црква „Св. Атанасиј“ - Радиовце
6 Самоуправа и политика
Градоначалник на општина Брвеница е Јовица Илиевски, кој бил избран на локалните избори во 2021 и реизбран на локалните избори во 2025. од редовите на ВМРО-ДПМНЕ.
Согласно одлука на Владата на Македонија од 27 септември 2024 година, Советот на општината брои 15 члена.
Во склоп на општина Брвеница се следниве села: Блаце, Брвеница, Волковија, Гургурница, Долно Седларце, Милетино, Радиовце, Стенче, Теново и Челопек.
7 Културни и природни знаменитости
* Стенчевска тврдина''
* Ранохристијанска епископија с.Стенче
* Тумба Потсело - неолитска населба
*Градиште - Брежине - населба и некропола од доцноантичкото време;
*Кукул - археолошко наоѓалиште;
* Змијанец - една од 16<sup>те</sup> ранохристијански базилики во Полог
8 Личности
Некои од поистакнатите личности од општината се:
* Александар Галоски (познат македонски диџеј и продуцент)
* Јован Павловски, Познат македонски писател
* Рајко Аврамовски (†1989), Борец во НОБ,пор. функционер на општина Жеровјане
* Живко Стефановски (†2008), Регионален функционер, писател и публицист
* Душко Милевски (†2005), Примариус д-р, спортски работник
* Бошко Стефаноски (†2005),економист и писател
* Стојчевски Атанас - Спиро (†1943) - жртва во логорот „Јасеновац“
* Софре Ѓорѓевски (? – ?, 1963) - македонски војвода.
* Владо Бучковски (делумно потекло)
* Војо Михајловски политичар
* Кузман Сотировски - Чокалија (16 октомври 1908 - Париз, 25 јуни 1990) - македонски фудбалер и прв македонски олимпиец
* Љубе Бошковски - македонски политичар.
9 Поврзано
* Полошки Регион
* Општини во Македонија
* Тетово
* Брвеница