Лимена катедрала

Лимена катедрала (|Tin Can Cathedral, |Бляшана Катедра) е првата независна украинска црква во Северна Америка. Таа била срцето на Серафимова црква. Основана во Винипег, таа не била во општење со ниту една од европските цркви.
Имигранти од Украина почнале да пристигнуваат во Канада во 1891 година претежно од Австроунгарските покраини - областите Буковина и Галиција. Новодојдените од Буковина биле православни, а оние од Галиција - унијати. И во двата случаи близок за нив бил православниот обред. Во 1903 година имигрантите од украински потекло кои живеат во западниот дел на Канада, стануваат доволно многу на број, за да привлекуваат вниманието на верските водачи, политичари и специјалисти во областа на образованието.
1 Главни глумци
Централна фигура во украинската заедница во Винипег во тоа време е Кирил Геник (1857-1925). Тој доаѓа од Галиција по завршувањето на Украинската академска гимназија во Лавов и кратко обука по право на Универзитетот во Черновец. Геник е пријател на Иван Франко - украински писател и автор на Лис Мики (Fox Mykyta), кој е номиниран за Нобелова награда за литература. Зајадлив сатира на Франко, насочена кон свештенството на тоа време, и неговите социјалистички расположенија веројатно биле споделени и од Геник кои станува кум на свадбата на писателот. Ослободувањето на населението од свештенството, како и земјишни реформи, придонесуваат за ослободување на селаните од јаремот на земјопоседници кои протежавали земјата во унија со црковната иерархия. При пристигнувањето во Канада Геник стана првиот Украинец , кој работи за канадската влада како имиграциониот агент задолжен за сместување на новите доселеници во нивните земји. Братучед на Геник - Иван Бодруг (Ivan Bodrug 1874-1952), и пријателот на Бодруг - Иван Негрич (Ivan Negrich 1875-1946), исто така пристигнуваат од село Березово (Bereziv) област Коломна, каде биле почетни наставниците во Галиција. Тројцата претставуваат јадрото на интелигенцијата во украинската заедница и стануваат познати како Березовски тројка (Березівська Трійця). Најстариот од тројцата - Геник - бил единствениот кој бил оженет . Неговата сопруга Полина (мом Цюрковска) е ќерка на свештеник и образована жена - тие имаат три сина и три ќерки.
Друго главниот протагонист е епископ Серафим (по крштевање - Стефан Устволски). Устволски бил Аргос (одвоен) од Рускиот Свети Синод во Санкт Петербург. Се започнало со тоа што тој од лични причини патувал до Атон, каде бил произведен во епископски чин од некојси Антимос, кој тврдел дека бил епископ. Постои мислење дека Антимос е организирал ракополагање на Устволски, за да се спротивстави на Царот, бидејќи во тоа време имало борба меѓу Светиот синод и Царот за тоа кој да контролира Руската православна црква. беше произведен епископ, Серафим пристигнал во Северна Америка, како престојувале за кратко време при украински свештеници во Филаделфија. Кога пристигнал во Винипег, тој не бил во општење ниту со Руската православна црква, ниту со кој и да било друг. Украинците од прерии го прифатиле како патувачки проповедник по традиција, која постои од почетокот на христијанството.
Друг учесник во настаните кои доведоа до создавање на Катедралата од лимени кутии , е Серафимова соработник Макариј Марченко. Марченко дејствуваше како ѓакон и црковен пејач, за да им помага на Серафим кај црковните служби, кои тој добро ги познавал. Тој пристигнал заедно со Серафим од САД. Архиепископ Лонгин, чие седиште било во Свети Папа Бонифациј, бил глава на Римокатоличката епархија во Западна Канада во директна врска со Папата во Рим. Тој сметал дека неговите свештеници биле повеќе од доволно за потребите на украинските доселеници. Други учесници биле д- р Вилијам Патрик , шеф на Колеџот на Манитоба - Презвитерианец колеџ во Винипег; Либералната Партија на Манитоба и руски православни мисионери.
2 Настани
Инцидентот, кој предизвикал следеа драма, можеби се случил кога член на законодавната власт на Манитоба - Јосиф Бернини - внел во 1902 година закон за „пренесување на сопственоста на Грчката Рутенианска црква (Украинците биле нарекувани исто Русија), која е во општење со Рим под контрола на корпорациите, потчинети на Католичката црква“. Архиепископот Лонгин објавил дека „Рутерианците треба да покажат дека се католици како пренесуваат сопственоста на црквата, а не како протестантите ... на поединци или на управници од лаици што нема нишо вкупно со свештеникот или епископот .“ Бројот на украинските доселеници во прерии привлекувал вниманието и на руските православни мисионери. Во тоа време Руската православна црква издвојува 100 илјади долари годишно за мисионерска активност во Северна Америка. Презвитеријанска црква исто пројавила активност и поканила младите од Украинската заедница да учат во Колеџот на Манитоба (денес Универзитетот на Манитоба), каде што биле создадени посебни програми за млади Украинци, кои сакале да станат наставници (а подоцна и свештеници во источно православни цркви). Знае одлично германски јазик доктор Кинг , директор на колеџот, имал испит на кандидатите Бодруг и Негрич на германски јазик. Геник превел нивните дипломи од полски на англиски. Тие станаа првите украински студентите на Универзитетот на Северна Америка - Колеџот на Манитоба во тоа време бил дел од Универзитетот на Манитоба.
Геник, Бодруг и Негрич дејствувале брзо во корист на својата заедница. Тие доведоа Серафим. Тој пристигнал во Винипег во април 1903 година, за да формира црква која била независна од европските цркви и не била лојална кон ниедна од религиозните групи кои се борат за душите на украинските имигранти населвяващи прерии. За да угоди на украинските имигранти, Серафим создал Православна Руска црква (не Руска Православна), на која тој се објавил за глава и која се викала исто Серафимова црква. Тој вовел православната обред, кој бил добро познат на имигрантите. Серафим почнал да ја потстрижува црковни пејачи и да ракополагаат ѓакони, а на 13 декември 1903 година прилагодува за црковни служби мала зграда на источната страна на улицата Мекгрегор меѓу Манитоба и Причард Авенија, која порано се викала Црква на Светиот Дух. Во ноември 1904 година започна изградбата на познатата катедрала од лимени кутии на аголот на Кинг стрит и Стела Авенија. Серафим ракоположен речиси 50 свештеници и мноштво ѓакони, многумина од нив полу образувани кои извршувале свештенички должности низ населените места проповедајќи независно православие и права на доверители врз црковната сопственост. По околу 2 години църката објавила дека има близу 60.000 следбеници.
Како резултат на различни престапи и проблеми со алкохол Серафим изгубил довербата на интелигенцијата, која го поканила во Винипег, како резултат на што таа организираше државен удар да го исправиме со цел зачувување на христијанската заедница. Серафим заминал за Санкт Петербург, за да се обиде да добие признавање и финансирање од рускиот Светиот Синод за уживајќи Серафимова црква. Во негово отсуство Иван Бодруг и Иван Негрич, веќе студенти по теологија на Колеџот на Манитоба, како и свештеници на Серафимова црква успеале да добијат гаранции за финансирање на Серафимова црква во презвитеријанска линија врз основа на постепеното и преминување кон презвитерианец модел. Во доцната есен на 1904 година Серафим се вратил од Русија, но не донел со себе така посакуваните средства. По враќањето тој открил отпадништво и брзо одделуваше сите свештеници кои учествувале во заговорот. Помесни нивни слики во локалните весници со нивните имиња, напишани на градите како на криминалци. Неговиот реванш се испоставило минливи , зашто добил известување дека самиот тој е одвоен од рускиот Светиот Синод. Откако одделуваше сите свои свештеници, во 1908 година Серафим напуштил и никогаш повеќе не се вратил.
3 Последици
Како последица на овој социјален и духовен пожар, кој помина низ степи, настанала Украинско- Канадската заедница.
Иван Бодруг, еден од бунтовниците од редовите серафимистите, ја предводи новата Независна црква и станал доста харизматичен проповедник на Евангелско христијанство под презвитерианец влијание. Тој живеел до 1950 година. Зградите на Независната црква се наоѓа на аголот на Причард авенија и улица Мекгрегор, и иако првата која Серафим користел за својата црква, да била уништена, втората зграда изградена со презвитерианец финансирање сè уште се наоѓа таму од другата страна на Храмот на трудот во северниот крај на Винипег.
Архиепископ Лонгин зголеми напорите за асимилација на украинската заедница и Римокатоличката паства. Тој создал базилика на Свети Никола со белгиски свештеници, отец Delaere и други, кои служеле Литургија на црковнословенски јазикоблечени според православниот обичај и со извоз проповеди на полски. Оваа црква била од другата страна на улицата против независната католичка катедрала на Свети Владимир и Олга на улица Мекгрегор во северниот дел на Винипег. Таква конкуренција обезбедила подобри можности за украинско- канадските деца да учат да зборуваат на украински јазик.
Либералната партија, сфаќајќи дека Украинците не се веќе поврзани со Архиепископот Лонгин и Римон - католиците, кои биле сојузници на Конзервативната партија, исто така се вклучила и финансирала првиот весник на украински јазик во Канада, Канадски земјоделец, чиј прв уредник станува не било, а Иван Негрич.
Серафим исчезнува во 1908 година, но има информации за него во Украина глас (весник Украински глас се издава и денес во Винипег) дека продавал Библии на работниците на железничката линија во Британска Колумбија во крајот на 1913 година.
Кирил Геник се преселил за некое време заедно со големата ќерка и еден од синовите свои во САД , а потоа се вратил и починал во 1925година.
По напуштањето на Серафим, Макариј Марченко се објавил не само за нов епископ на Серафимова црква, но и за Патријарх, Папата, Хетман и Принц. За да не остави работите во рацете на случајноста и да спречи каква било форма на фаворитизъм, тој нашол за сходно да оддели Папата и рускиот Свети Синод. За него има информации дека има патувано низ руралните до кон крајот на 30 - тите години на минатиот век и дека вршел богослужба заедно со Украинците, на кои многу им недостасува православниот обред.
4 Поврзано
* Киевски Рус
5 Библиографија
* Bodrug, Ivan. ''Independent Orthodox Church: Memoirs Pertaining to the History of a Ukrainian Canadian Church in the Years 1903-1913'', translators: Bodrug, Edward; Biddle, Lydia, Toronto, Ukrainian Research Foundation, 1982.
* Hryniuk, Stella, GENYK, CYRIL - Dictionary of Canadian Biography Online, www.biographi.ca/EN/009004-119.01-e.php?id_nbr=8154
*''Manitoba Free Press'', issues of 10 October 1904, 20 January 1905, 28 December 1905.
* Martynowych, Orest T., The Seraphimite, Independent Greek, Presbyterian and United Churches, umanitoba.ca/...canadian.../05_The_Seraphimite_Independent_Greek_Presbyterian_and_United_Churches.pdf -
* Martynowych, Orest T. ''Ukrainians in Canada: The Formative Period, 1891-1924''. Canadian Institute of Ukrainian Studies Press, University of Alberta, Edmonton, 1991.
* Maruschak, M. ''The Ukrainian Canadians: A History'', 2nd ed., Winnipeg: The Ukrainian Academy of Arts and Sciences in Canada, 1982.
* Mitchell, Nick. ''The Mythology of Exile in Jewish, Mennonite and Ukrainian Canadian Writing'' in ''A Sharing of Diversities'', Proceedings of the Jewish Mennonite Ukrainian Conference, "Building Bridges", General Editor: Stambrook, Fred, Canadian Plains Research Center, University of Regina, 1999.
* Mitchell, Nick. ''Ukrainian-Canadian History as Theatre'' in ''The Ukrainian Experience in Canada: Reflections 1994'', Editors: Gerus, Oleh W.; Gerus-Tarnawecka, Iraida; Jarmus, Stephan, The Ukrainian Academy of Arts and Sciences in Canada, Winnipeg.
*''Winnipeg Tribune'', issue of 25 February 1903.
* Yereniuk, Roman, ''A Short Historical Outline of the Ukrainian Orthodox Church of Canada''.