Џез погреб

Џез погреб — погребна поворка придружувана од дувачки оркестар, по традиција на Њу Орлеанс, Луизијана.
1 Историја
Терминот „џез погреб“ долго време се користел од набљудувачи од други места, но генерално бил презрен како несоодветен од повеќето музичари од Њу Орлеанс и практикувачи на традицијата. Претпочитаниот опис бил „погреб со музика“; иако џезот бил дел од музиката што се свирела, тој не бил примарен фокус на церемонијата. Оваа неподготвеност за употреба на терминот значително исчезнала во последните 15 години или приближно толку од 20 век меѓу помладата генерација музичари на дувачки оркестри од Њу Орлеанс кои се повеќе запознаени со фанк стилот под влијание на дувачките оркестри ''Дрти Дазен'' (анг: ''Dirty Dozen'') и ''Соул Ребелс'' (анг: ''Soul Rebels'') отколку со постариот традиционален џез од Њу Орлеанс.
Традицијата ги спојува силните европски и африкански културни влијанија. Колонијалното минато на Луизијана ѝ дало традиција на воени дувачки оркестри кои биле повикувани во многу пригоди, вклучително и свирење на погребни поворки. Ова било комбинирано со африкански духовни практики, поточно со племето Јоруба од Нигерија и други делови од Западна Африка. Џез погребите се исто така силно под влијание на протестантските и католичките цркви од почетокот на дваесеттиот век, црните дувачки оркестри и идејата за прославување по смртта со цел да се задоволат духовите што ги штитат мртвите. Друга група која влијаела врз џез погребите се Индијанците Марди Гра.
Традицијата била широко распространета меѓу жителите на Њу Орлеанс преку етничките граници на почетокот на 20 век. Бидејќи вообичаената музика на дувачки оркестри станувала сè подива во годините пред Првата светска војна, некои бели жители на Њу Орлеанс ја сметале оваа музика за непочитувачка, а ваквите музички погреби станале ретки меѓу белите граѓани на градот. По 1960-тите, постепено почнало да се практикува надвор од етничките и религиозните граници. Најчесто ваквите музички погреби се прават за поединци кои се самите музичари, поврзани со музичката индустрија или членови на разни клубови за социјална помош и задоволства или карневалски екипи кои се трудат да организираат такви погреби за членовите. Иако поголемиот дел од џез погребите се за афроамерикански музичари, се појавил нов тренд во кој џез погребите се одржуваат на млади луѓе кои починале.
Организаторите на погребот се договарале за ангажирање на бендот како дел од услугите. Кога ќе почине почитуван колега музичар или истакнат член на заедницата, некои дополнителни музичари можат да свират во поворката како знак на нивната почит кон починатиот. Во поново време, секој може да побара џез погреб, но музичката рута е сè уште најчесто гледана денес.
Типичен џез погреб започнува со марш на семејството, пријателите и дувачки оркестар од домот, погребалниот дом или црквата до гробиштата. За време на погребниот марш, познато е дека присутните се приклучуваат на свеченостите по повод заминувањето на животот. Во текот на целиот марш, оркестарот свири тажни тажалки и химни. Се случува промена во тенорот на церемонијата, откако починатиот е погребан, или откако погребното возило ќе ја напушти поворката и членовите на поворката ќе се збогуваат и ќе го „отсечат телото“. После ова музиката станува пооптимистична, честопати започнувајќи со химна или духовен број свирен на свинговски начин, а потоа преминува во популарни жешки мелодии. Има бучна музика и катарзично танцување каде што минувачите се придружуваат за да го прослават животот на починатиот. Оние кои го следат бендот само за да уживаат во музиката се нарекуваат втора линија, а нивниот стил на танцување, во кој одат, а понекогаш вртат чадор за сонце или марамче во воздух, се нарекува втора линија.
Некои типични дела што често се свират на џез погреби се бавната и тажна песна „Поблиску до Тебе, мојот Бог“ и спиритуалистички песни како „Само поблиска прошетка со тебе“. Подоцнежните, пооптимистични мелодии често ги вклучуваат „Кога светците ќе маршираат“ и „О, нели тој талкаше?“.
2 Во популарна култура
''„Кетот од Синсинати''“ (1965), кој се одвива во Њу Орлеанс, започнува со џез погреб на кој се свири песната „О, нели тој талкаше?“.
Во филмот за Џејмс Бонд „ ''Живеј и остави ги другите да умрат“'' (1973), една рана сцена прикажува убиство на таен агент за време на џез погреб.
ТВ серијата на HBO од 2010 година, ''Треме,'' често прикажувала џез погреби како дел од нејзиното прикажување на музичкиот пејзаж на Њу Орлеанс.
''„Првобитни“'', спин-оф на ''„Вампирските дневници“'', која започнала во 2013 година и се емитувала 5 сезони, често содржувала еден вид џез погреби секогаш кога ќе починеле истакнати ликови. За разлика од вистинските џез погреби кои оделе од дом, погребален дом или црква до гробиштата, џез погребите во „Првобитни“ секогаш се одржувале на плоштадот Француски кварт. Тие исто така најчесто го прикажувале само делот со жива музика, а не и тажниот. Некои од ликовите кои имале џез погреб во оваа серија биле отецот Киран, Камил и Хејли.
''„Наследство“'', спин-оф од 4 сезони на „''Првобитни''“ од 2018 година, исто така, вклучувале џез погреб за таткото на главниот лик, Клаус Мајклсон, во четвртата сезона, кој починал во финалето на серијата „Првобитните“ години претходно (и во реално време и во време на серијата).
Во филмот на Дизни од 2023 година ''„Опседната куќа“'', на улиците на Њу Орлеанс се одржува џез погреб на кој Бунтовници на душата ја изведуваат оригиналната песна наречена „Неговата душа остави сјај на розата“.
Џез-погребот бил една од инспирациите за сцената со погреб во епизодата „Рикс Роуд“ во телевизиската серија ''„Андор“'' на „Дизни+“ од 2023 година.