Список на светско наследство во Северна и Централна Азија

УНЕСКО стави под заштита 19 наоѓалишта на светско наследство во 6 држави од Централна и Северна Азија: Казахстан, Киргистан, Таџикистан, Туркменистан, Узбекистан и азискиот дел на Русија. Европскиот дел на Русија е вклучен во Источна Европа.
Најмногу наоѓалишта (7) има во Русија од кои еден дели со Монголија во Источна Азија. Прво заштитено наоѓалиште во овој регион е Ичан Кала во Узбекистан, запишан како дел од светското наледство во 1990. Секоја годин, Комитетот за светско наследство при УНЕСКО може да впишува нови наоѓалишта на списокот или да ги избрише оние кои повеќе не ги исполнуваат критериумите. Изборот се заснова на десет критериуми: 6 за културно наследство (i&ndash;vi) и 4 за природно наследство (vii&ndash;x). Некои наоѓалишта се од „мешан“ тип и претставуваат како културно така и природно наследство. Во Северна и Средна Азија има 11 културни, 8 природни наоѓалишта. Нема наоѓалишта од мешан тип. Сите руски наоѓалишта (7) се природно наследство со исклучок на Сајарка, додека сите наоѓалишта во Средна Азија се културно наследство.
Комитетот за светско наследство исто така може да назначи дека некое наоѓалиште е загрозен, повикувајќи се на „условите кои се закана за одликите поради кои тој наоѓалиште бил впишан во списокот на светското наследство“. Ниедно од туканаведените наоѓалишта никогаш не било категоризирано како загрозено, но во поголем број случаи од страна на УНЕСКО била укажана можната опасност.
1 Наоѓалишта
Наоѓалиште, Слика, Местоположба, Критериум, Подрачјехектар (акр), Година, Опис, Наводи
Централен Сихоте Алин, Природен:(x), ; тампон зона, 2001, Планинскиот венец Сихоте Алин има една од најбогатите и најневообичаени умерени шуми на светот. Во оваа мешана зона помеѓу тајга и субтропска клима кохабитираат јужни видови како тигар и хималајска мечка заедно со северните, како кафената мечка и рисот. Наоѓалиштето се протега од врвовите на Сихоте Алин до Јапонското Море и е важен за опстанокот на многу загрозени видови како на пример амурскиот тигар.,
Златни Алтајски Планини, Природен:(x), 1998, Алтајските планини во јужен Сибир се најголем планински венец во западниот сибирски биогеографски регион и ги напојуваат неговите најголеми реки – Об и Иртиш. За светско наследство се запишани три посебни подрачја: Алтајски Заповедник и тампон зоната околу езерото Телецкоје; Катунски Заповедник и тампон зоната околу планината Белуха; и висорамнината Укок. Регионот претставува една од најкомплетните висински вегетативни зони во централен Сибир, од степа, шумостепа, мешана шума, субалпска вегетација, до алпска вегетација. Ова наоѓалиште воедно е и дом на некои загрозени животински видови како на пример снежниот леопард.,
Историски град Бухара, Културно:(ii), (iv), (vi), —, 1993,
Историски град Шахрисабз, Културен:(iii), (iv), ; тампон зона, 2000,
Ичан Кала, Културен:(iii), (iv), (v), 1990,
Кунја-Ургенч, Културен:(ii), (iii), —, 2005,
Бајкалско езеро, Природен:(vii), (viii), (ix), (x), 1996, Се наоѓа во југоисточен Сибир. Бајкалското езеро е најстарото (25 милиони години) и најдлабокото (1,700 m) езеро на светот. Познато како 'Руски Галапагос', неговата старост и изолираност произведува една од најбогатата и најнеобична светска слатководна фауна која е од исклучителна важност.,
Мавзолеј на Кожа Ахмед Јасави, Културен:(i), (iii), (iv), ; тампон зона, 2003,
Природниот систем на резерватот Врангелов Остров, Природен:(ix), (x), ; тампон зона, 2004, Сместено над Северниот Поларник, местото ги вклучува планинските Врангелови острови (7,608 км<sup>2</sup>), Хералдските острови (11 <sup>2</sup>) и околните води. Врангеловите острови не замрзнале за време на последното ледено доба, што резултира со исклучително високи нивоа на биоразновидноста во овој регион. На островот живее најголемата светската популација на тихоокеанскиот морж и има најмногу дувла на бели мечки. Тука се храни и сивиот кит а на островот се гнездат и околу 100 видови преселни птици, многу од нив загрозени. Денес на островот се идентификувани 417 видови и подвидови на васкуларни растенија, двојно повеќе од било која друга арктичка територија на тундра со слична големина и повеќе од било кој друг арктички остров. 23 видови се ендемски.,
Партиска тврдина во Ниса, Културен:(ii), (iii), ; тампон зона, 2007,
Петроглифите на археолошкото наоѓалиште Тамгали, Културен:(iii), ; тампон зона, 2004,
Протоурбаното наоѓалиште Саразм, —, Културен:(ii), (iii), ; тампон зона, 2010,
Висорамнината Путорана, Природен:(vii), (ix), ; тампон зона, 2010, Ова наоѓалиште е сместнео во централниот дел на висорамнината Путорана во северниот дел на Централен Сибир на околу 100 километри северно од Северниот Поларник. Заштитен е поради неговите субарктички и арктички екосистеми вклучително тајга, шумска тундра, тундриски и арктички пустински системи како и недопреното езеро и речни системи. Низ него минува најголемиот миграциски пат на ирвасите што претставува извонредна и ретка природна појава.,
Самарканд –крстосница на културите, Културен:(i), (ii), (iv), 2001,
Саријарка— степи и езера на Северен Казахстан, Природен:(ix), (x), ; тампон зона, 2008,
Државен историски и културен парк “Стар Мерв”, Културен:(ii), (iii), ; тампон зона, 1999,
Сулејманова пресвета планина, Културен:(iii), (vi), ; тампон зона, 2009,
Басенот Увс Нуур, , Природен:(ix), (x), ; тампон зона, 2003, Басенот Увс Нуур го носи истото име како и езерото Увс Нуур, кое е најсеверното од затворените езера на Средна Азија. Тоа е големо плитко и многу солено езеро значајно за опстанокот на преселните птици.,
Вулканите на Камчатка, Природен:(vii), (viii), (ix), (x), 1996, Ова е еден од најистакнатите вулкански региони во светот, со висока густина на активни вулкани од различни вулкански типови.,
2 Наводи
;Белешки