procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Главна бескидска патека

Главна бескидска патека „Кажимјеж Сосновски“ (|Główny Szlak Beskidzki imienia Kazimierza Sosnowskiego или ''GSB'') — планинарска патека означена со црвена боја која поминува од Устроњ во Шлеските Бескиди до Волосате во Бјешчадите.
Најдолга патека во полските планини, има околу 496 км
должина, поминува низ Шлескиот Бескид, Живјечкиот Бескид, Горце, Сондецкиот Бескид, Нискиот Бескид и Бјешчади. Поминувајќи низ највисоки делови на полските Бескиди овозможува искачување на: Стожек Вјелки (чеш. Велки Стожек), Барања Гура, Бабја Гура, Полица, Турбач, Лубањ, Прехиба, Раѓејова, Јавожина Криницка, Ротонда, Цергова, Хришчата, Смерек и Халич како и во населби како: Устроњ, Венгјерска Гурка, Јорданув, Рабка-Здруј, Крошченко над Дунајцем, Ритро, Крињица-Здруј, Ивонич-Здруј, Риманув-Здруј, Комањча, Цисна, Устжики Гурне итн.
Главната бескидска патека била трасирана во меѓувоениот период. Трасата на западен дел (Устроњ-Крињица) била проектирана од Кажимјеж Сосновски и совршена во 1929 г. Источен дел, согласно проект на Мјечислав Орлович, бил совршен во 1935 г. и е водел дури до Чорногора, којато се наоѓала во границите на Полска. Меѓу 1935 и 1939 г. била именувана по Јузеф Пилсудски..
1 Рекорди
Во моментов најкратко време на совладување на целата патека припаѓа на Маќеј Вјенцек (inov-8 team PL) и изнесува 114 часови и 50 минути. Овој подвиг успее да направи во деновите 20 - 24 јуни 2013 г.. Порано скоро 7 години овој рекорд е припаѓал на Пјотр Клосович за којто во септември 2006 совладувањето на целата патека траеше 168 часови
. Обата натпреварувачи совладуваат ГСБ од исток до запад, но Пјотр Клосович направи тоа без поддржувачка екипа, додека Маќеј Вјенцек со поддршка.
2 Галерија
3 Поврзано
* Главна судетска патека — „Мјечислав Орлович“.
Вилем Ајнтховен

Вилем Ајнтховен (|Willem Einthoven; — ) — холандски лекар и физиолог, изумител на првиот практичен електрокардиограф (ЕКГ) во 1903 и добитник на Нобеловата награда за физиологија или медицина во 1924 за него.
1 Животопис
Ајнтховен е роден во Семаранг на Јава во Холандска Источна Индија (сегашна Индонезија). Родителите му имале холандско, а мајка му имала и швајцарско потекло. Неговиот татко бил лекар и починал кога Ајнтховен бил дете. Неговата мајка се вратила во Холандија со нејзините деца во 1870 година и се населила во Утрехт. Во 1885 година Ајнтховен добил медицинска диплома од Лајденскиот универзитет, а во 1886 година станал професор на Утрехтскиот универзитет.
Починал во Лајден во Холандија и е закопан на гробиштата на Реформистичката црква во Угстгест.
2 Дејност
Уште пред Ајнтховен било познато дека срцето произведува електрични струи, но инструментите од тоа време не можеле прецизно да го измерат овој феномен без поставување на електроди на самото срце. Почнувајќи од 1901 година, Анјтховен создал серија на прототипови на жичен галванометар. Овој уред имал многу тенок филамент на спроводлива жица која минувала низ многу силни електромагнети. Кога струја минувала низ филаментот, електромагнетното поле предзвикувало жицата да се придвижи. Лесно осветлување врз жицаа предизвикувало сенка врз придвижувачка ролна на фотографска хартија, со тоа создавајќи континуирана крива која го прикажувала движењето на жицата. Оригиналната машина барала ладење на моќните електромагнети со вода и барала 5 луѓе за да ја управуваат, а тежела околу 270 килограми. Оваа направа ја зголемила осетливоста на стандардниот галванометар, така што електричната активност на срцето можело да се регистрира и покрај изолацијата на телото и кожата.
Иако понатамошниот развој на техниката овозможиле подобри и помали ЕКГ-апарати, многу од терминологијата што се користи при опис на еден ЕКГ-запис потекнува токму од Ајнтховен. Неговото назначување на буквите P, Q, R, S и T на разните бранови е сè уште во употреба. Поимот „триаголник на Ајнтховен“ е именуван по него и се однесува на замислениот рамностран триаголник со средина на градите и темиња кои се стандардните електрокардиографски одводи на рацете и ногата.
По развојот на жичениот галванометар, Ајнтховен ги опишал електрокардиографските одлики на бројни кардиоваскуларни нарушувања. Подоцна во животот, Ајнтховен го посветил своето внимание на проучување на акустиката, особено на срцевите звуци.
Во 1924 ја добил Нобеловата награда за медицина за откривањето на првиот практичен систем за електрокардиографија користен за медицинска дијагностика.
3 Поврзано
* Електрокардиографија
* Жичен галванометар
Дејвид Полицер

Дејвид полицер — американски теоретски физичар. Ја поделил Нобеловата награда за физика со Дејвид Грос и Франк Вилчек за ниното откритие на асимптотска слобода во квантната хромодинамика.
1 Живот и кариера
полицер се родил во Њујорк. Неговите родители, Алан И Валери Полицер, се преселиле во САД по Втората светска војна и двајцата биле доктори. Тој матурирал во средното училиште за наука во Бронкс во 1966 година, дипломирал на Мичигенскиот универзитет во 1969 година, а докторатот го стекнал на Харвард во 1974 година, каде надгедувач му бил Сидни Колман.
Неговиот прв објавен член, во 1973 година, во кој Полицер го опишал феноменот на асимптотска слобода: во кој се велело дека колку што се поблизу кварковите, толку послабо е силното заемодејство меѓу ним. кога кварковите се во непосредна близина, јадрената сила меѓу ним е толку мала, што тие се однесуваат како слободни честички. Овој резултат бил откриен независно околу истиот период од страна на Грос и Вилчек од Принстонскиот универзитет кој бил екстремно важен за развојот на Квантната хромодинамика. Заено со Томас Апелквист, Полицер имал централна улога во предвидувањето за постоењето на „хармониум“, субатомска честичка создадена од волшебен кварк и волшебен антикварк.
Полицер бил помлад член на Харвардското друштво од 1974 до 1977 пред да се префрли на Калифорнискиот институт за технологија, каде тој е моментално професор за теориска физика. Во 1989 година, тој имал мала улога во филмот ''Дебелиот човек и малото момче'', како физичарот Роберт Сербер од проектот Менхетен.
2 Занимливоти
Тој исто така бил водечки вокалист во групата „Професор Полицер и ро мезоните“ во 1980-ите, која ја објавила песната, „Прост хармонски осцилатор“.
Полицер е познат по тоа дека секојдневно носи хавајски кошули.
3 Наводи
**
Дејвид Грос

Дејвид Грос — американски честичен физичар и струнотеоретичар. Заедно со Франк Вилчек и Дејвид Полицер, е награден со Нобелова награда за физика во 2004 година за нивното откритие на асимптотска слобода. Toj е поранешен директор и сегашен предавач на Глуковото место за теориска физика на Кавлиевиот институт за теориска физика при Калифорнискиот универзитет. Тој е исто така факултативен член на одделот за физика при Калифорнискиот универзитет и е моментално поврзан со при Чапмановиот универзитет во Калифорнија.
1 Животопис
Тој се родил во еврејско семејство во Вашингтон на 19 февруари 1941 година. Неговите родители биле Нора и Бертрам Мирон Грос (1912–1997). Грос се стекнал со диполмата и мгистратурата од Еврејскиот универзитет во Ерусалим, Израел, во 1962 година. Докторатот го стекнал на Клифорнискиот универзитет во 1966 година пор раководство на Џефри Чу.
Тој бил помлад член на Харвард и професор на Принстонски универзитет до 1997 година. тој е добитника на стипендијата на Мекартуровата фондација во 1987 година, Дираковиот медал во 1988 година и Харвиевата награда во 2000 година.
Во 1973 година, Грос, работејќи заедно со дипломецот, Франк Вилчек, на Принстонски универзитет, ја откриле асимптотската слобода, која вели дека колку што се поблизу кварковите, толку е помало силното заемодејство (или промената на бојата) меѓу нив, кога кварковите се во непосредна близина, јадрената сила меѓу ним е толку мала што тие се однесуваат скоро како слободни честички. Асимптотската слобода, независно биа откриена и од Полицер, и е важна за развојот на квантната хромодинамика.
Грос, заедно со Џефри Харви, Емил Мартинец и Рајан Ром исто така ја создале теоријата за хетероитична струна. Четворицата стекнале прекар „Пиринстонов струнов квартет“.
Во 2003 година, Грос биле еден од 22 нобеловци кој го потпишал Хуманистичкиот манифест.
2 Почести и награди
*Дираков медал (1988)
*Харвиева награда (2000)
*Нобелова награда за физика (2004)
Мерќин Новак-Њехорњски

Мерќин Новак-Њехорњски (германско име од 1958 година Martin Nowak-Neumann, на горнолужичкосрпски Měrćin Nowak-Njechorński; * во Њехорњ; † во Њехорњ) беше горнолужички сликар, публицист, графичар и писател. Во периодот меѓу 1952 и 1970 година работи како главен уредник на културното списание Розхлад.
1 Литературни творби (избор)
*''Po serbskich pućach''. Будишин 1936
*''Zapiski bobaka''. Будишин 1952
*''Serbski wšudźebył''. Будишин 1954
*''Mišter Krabat''. Будишин 1954
Фудбалска репрезентација на Италија под 21 година

Фудбалската репрезентација на Италија под 21 година е фудбалска репрезентација на Италија за играчи на возраст до и под 21 година и е контролирана од страна на Италијанската фудбалска федерација.
Репрезентацијата се натпреварува на Европско првенство под 21 година, кое се одржува на секои две години. Италија е една од најуспешните нации во историјата на натпреварувањето, со пет победи на првенство (1992, 1994, 1996, 2000 и 2004).
Од 1990 до 2004 година, италијанците воспоставиле речиси целосна доминација во оваа категорија, освојувајќи пет од седум турнири.
1 Настапи на меѓународни натпреварувања
1.1 Евро У-21
* 1978 : четврт-финале
* 1980 : четврт-финале
* 1982 : четврт-финале
* 1984 : полуфинале
* 1986 : второ место
* 1988 : четврт-финале
* 1990 : полуфинале
* 1992 : шампиони
* 1994 : шампиони
* 1996 : шампиони
* 1998 : ''не се квалификувале''* 2000 : шампиони
* 2002 : полуфинале
* 2004 : шампиони
* 2006 : прва фаза
* 2007 : прва фаза
* 2009 : полуфинале
* 2011 : ''не се квалификувале''* 2013 : второ место
2 Играчи
Александер Фарнеруд

Александeр Фарнеруд (роден на 1 мај 1984) — шведски професионален фудбалер, играч од средниот ред на Хелсингборг.
Неговиот постар брат Понтус, исто така, бил професионален фудбалер, играч од средниот ред, но ја завршил својата кариера во 2013 година.
1 Технички одлики
Централен играч од средниот ред од голема супстанција и квалитет, кој е природен левак. Тој често во неговата кариера бил користен и како плејмејкер во средниот ред..
2 Титули
2.0.1 Стразбур
* Лига куп на Франција : 1
: 2004-2005
2.0.2 Штутгарт
* Бундеслига : 1
: 2006-2007
Зоран Јованов

Зоран Јованов - Циганот (Скопје, – Прилеп, , ) бил македонски бранител, припадник на Баталјонот за специјални намени „Волци“ при АРМ, учесник во југословенските војни како и во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Јованов бил инструктор по падобранство и постар водник во БСН Волци. Тој важеше за најдобар и најспремен војник во ПСО.
Загинува при својот 289ти скок за време на падобранската обука скок на слободно од авионот Ан-2 од 1000 метри, околу 12 часот во Прилеп на аеродромот Мало Коњари.
1 Животопис
Зоран Јованов е роден 1972 година во Скопје. Во текот на своето детство и во текот на своите тинејџерски години се има занимавано со повеќе боречки вештини и со падобранство. Војска има одслужено во 1991 во 63. Падобранска единица во Ниш. Јованов, кој во летачките кругови е познат под прекарот Циго, почнал да го изучува падобранскиот занает во 1988 година во скопскиот Аеро-клуб. Остварил повеќе од 300 успешни скока и имал звање падобрански инструктор. Јованов го доби прекарот „Циган“ бидејќи детството го минал во Шутка.
По завршетокот на големите немири во 1994 на 1 март како потпишува договор и е прв припадник на Баталјонот за специјални намени Волци. Посветен е кон професијата, семејството и пријателите. Има голема активност во одбраната на оваа држава и како најспремен припадник на БСН Волци има големи одликувања.
Станува збор за професионален војник, за чија храброст и благородност наголемо се раскажувало меѓу неговите колеги. Војувал на боиштата во Хрватска и во Босна и во воениот конфликт во Македонија во 2001 година. Важеше за многу професијонален и искусен Војник, има дејствувано во борбите на Вуковар и на други останати места од страна на Југословенската Народна Армија. Според кажувањата на неговите блиски, неколкупати пребродил ситуации опасни за неговиот живот.
Неколку години по конфликтот се префрла во Падобранската бригада 501 и таму е падобрански инструктор со професионални 300 скока и учествува во формирања на ренџерскиот баталјон.
Загинува во Прилеп на 23 мај 2004 година при редовна вежба на падобранската единица. Зад себе ја остава неговата Фамилија која имаше голема верба во него, своето семејство синот и сопругата.
Автомобил на годината (во Европа)

Автомобил на годината (англиски: ''Car of the Year'') - меѓународна награда за најдобар автомобил во Европа. Наградата се доделува од 1964 година од страна на меѓународно жири.
1 Историјат и услови
Наградата „Автомобил на годината“ започнала да се доделува во 1964 година. Секоја година, изборот на најдобар нов автомобил во Европа го врши меѓународно жири, составено од новинари од областа на автомобилизмот од различни европски земји. Автомобилите се оценуваат според повеќе критериуми, како: економичност, удобност, безбедност, возни својства, функционалност, дизајн и технички напредок.
2 2015 година
На 52. издание на наградата „Автомобил на годината“, изборот на најдобар нов автомобил во Европа го извршила меѓународна жири-комисија, составена од 58 новинари од 22 европски земји. Притоа, комисијата избрала седум автомобили во финалето, а за најдобар автомобил бил избран новиот „пасат“ на „Фолксваген“, кој победил со освоени 340 бода.
Леонид Канторович

Леонид Виталјевич Канторович (|Леони́д Вита́льевич Канторо́вич; во - во ) — советски математичар и економист, познат по неговата теорија и развој на техниките за оптимална алокација на ресурсите. Се смета за основач на линеарното програмирање. Ја добил Сталиновата награда во 1949 година и Нобеловата награда за економија во 1975 година.
1 Животопис
Канторович е роден на 19 јануари 1912 година во семејство на руски Евреи. Неговиот татко бил доктор во Санкт Петербург. Во 1926 година, на возраст од четиринаесет години, ги започнал неговите студии на Ленинградскиот државен универзитет. Дипломирал на математичкиот факултет во 1930 година и се запишал на постдипломски студии. ВО 1934 година на возраст од 22 години станал редовен професор.
Подоцна, Канторович работел за советската влада. Добил задача да го оптимизира производството со шперплочи. Излегол со (1939 г.) математичката техника, денес позната како линеарно програмирање, неколку години пред да биде напреднато од Џорџ Данциг. Издал неколку книги како „Математичкиот метод во планирање на производството и организација“ и „Најдобрите употреби на економските ресурси“. За неговата работа, Канторович ја добил Сталиновата награда во 1949 година.
По 1939 година станал професор на Воениот инженерско-технички универзитет. При Опсадата на Ленинград, Канторович бил професор на универзитетот и надлежен за Патот на животот. Го пресметал оптималното растојание помеѓу автомобилите на мразот, зависејќи од дебелината на мразот и температурата на воздухот. Во декември 1941 и јануари 1942 година, Канторович лично одел помеѓу автомобилите на мразот на езерото Ладога, на Патот на животот, за да се обезбеди дека автомобилите нема да потонат. Меѓутоа, многу автомобили со храна за преживеаните на опсадата биле уништени од германските воздушни напади.
За овој подвиг и храброст, Канторович го добил орденот на Татковинската војна и му бил доделен медалот „За одбрана на Ленинград“.
Нобеловата награда за економија, која ја делел со Тјалинг Копманс, му била дадена „за неговите придонеси во теоријата за оптимална алокација на ресурсите“.
2 Математика
Во математичката анализа, Канторович имал важни резултати во функционалната анализа, теоријата за претпоставки и теоријата на управување.
Особено, Канторович формулирал основни резултати во теоријата на нормирана векторска решетка, која е наречена „К-простор“ во негова чест.
Канторович покажал дека функционалната анализа може да биде користена во анализа на итеративните методи, набљудувајќи ги нееднаквостите на Канторович на конвергичната стапка на градиентниот метод и на Њутновиот метод.
Канторович ги сметал проблемите на оптимизацијата, како проблемот Канторович-Монге во транпортната теорија. Неговата анализа ја предложила метриката Канторович, која е користена во теоријата на веројатноста, во теоријата на слаба конвергентност на мерките за веројатност.
Тјалинг Копманс

Тјалинг Чарлс Копманс (|Tjalling Charles Koopmans; — ) — холандско-американски математичар и економист и заеднички добитник со Леонид Канторович на Нобеловата награда за економија во 1975 година.
1 Животопис
Копманс е роден во 'с-Гравеланд, Холандија. Го започнал универзитетското образование на Утрехтскиот универзитет на седумнаесет години, насочувајќи се кон математика. Три години подоцна, во 1930 година, се префрлил на теоретска физика. Во 1933 година го запознал Јан Тинберген, првиот добитник на Нобеловата награда за економија во 1969 година, и се преселил во Амстердам да учи математичка економија кај него. Покрај математичката економија, Копанс ги проширил неговите истражувања во економетријата и статистиката. Во 1936 година докторирал на Лејденскиот универзитет. Насловот на неговиот труд бил „Линеарна регресиска анализа на економските временски низи“.
Копманс се преселил во САД во 1940 година. Работел за владина агенција во Вашингтон, каде објавувал трудови за транспортната економија насочени кон оптималната рута, а потоа се преселил во Чикаго каде се приклучил на истражувачката комисија за истражување во економијата Каулс поврзана со Чикашкиот универзитет. Во 1946 година станал натурализиран граѓанин на САД, а во 1948 година директор на комисијата Каулс. Поради непријатната средина на комисијата од економската катедра на Чикашкиот универзитет во 1950-тите години, Копманс го убедил семејството Каулс да се преселат на Јејл во 1955 година (каде била преименувана во фондација Каулс). Продолжил да објавува за економиката на оптималниот раст и анализа на активноста.
Раните дела на Копманс на теоријата Хартри-Фок се поврзувани со Копмансовата теорема, која е многу позната во квантната хемија. Копманс ја добил Нобеловата награда (заедно со Леонид Канторович) за неговите придонеси на полето на алокација на ресурсите, конкретно за Теоријата на оптимална корисност на ресурсите. Работата за која наградата била доделена се насочувала на анализа на активноста, студија на интеракциите помеѓу инпутите и аутпутите на производството и нивната врска со економската ефикасност и цените. На крај, важноста на статијата од Копманс (1942) за распределбата на серискиот коефициент на корелација била признаена од Џон фон Нојман, а подоцна влијаела на оптималните тестови за единечните корени од Џон Денис Сарган и Алок Баргава.
2 Избрани дела
* Koopmans, Tjalling (1942). Serial correlation and quadratic forms in normal variables. Annals of Mathematical Statistics, 13, 14–33.
* Koopmans, Tjalling and Montias, J. M. (1971). On the Description and Comparison of Economic Systems. Cowles Foundation Paper No. 357 (1971).
* Koopmans, Tjalling C., , Nobel Memorial Lecture, December 11, 1975
Џон Хол

Џон Хол — американски физичар, и добитник на Нобеловата награда за физика. Тој земал една четвртина од Нобеловата награда за физика заедно со Теодор Хенш и Рој Глаубер за нивната работа во прецизната спектроскопија.
1 Животопис
Роден во Денвер, Колорадо,Хол поседува три дипломи од Карнегиевиот институт за технологија, и [дипломирал во 1956 година, а магистрирал во 1958 година, докторатот го зел во 1961 година. Тос своите подокторски студии ги завршил при министерството за трговија во Националното биро за стандарди, денес Националениот институт за стандарди и технологија (NIST), каде останал од 1962 година па сè до неговото пензионирање ви 2004 година. Тој држел предавања на Колорадскиот унверзитет од 1967 година.
Хол моментално е постар член на (NIST), професор во пензија и член на JILA, порано познат како Содружен институт за лабораториска астрофизика, и предавач на оддеот за физика при Колорадскиот универзитет. (JILA) — истражен институт управуван заедно од Колорадскиот универзитет и (NIST).
Хол поделил половина од својата Нобелова награда Теодор Хенш за нивната пионерска работа заснована на ласерската прецизна спектроскопија, како и на оптичкиот честотен чешел. Другата половина од наградата ја добил Рој Глаубер.
Хол има добиено многу почести за неговата пионерска работа, вклучувајќи ја тука и наградата на Оптичкото друштво на Америка Макс Борн „за пионерски придонеси при стабилни ласери, вклучувајќи ги тука и основите на физиката и од неодамна за стабилизацијата на фемтосекундните ласери, со што е постигнат драматичен напредок во оптичкочестотната методологија.“
2 Награди и почести
*Член на Националната јаглеродна компанија, 1957–1961
*Златен медал од министерството за трговија, 1969
*Стратонова награда , 1971
*латен медал од министерството за трговија, 1974 (групни награди)
*IR-100: Ласерски стабилизатор избран како еден од „100-те најдобри прозиводи во годината,“ 1975
*IR-100: Ласерски брановодолжински метар („Ламбдаметар“) избран како еден од „100-те најдобри прозиводи во годината,“ 1977
Кондонова награда, 1979
*Таунсова награда од Оптичкото друштво на Америка, 1984, Заедно со Чеботајев (Советска академија на науките)
*Девисон-Гермерова награда на Американското друштво на физичари, 1988
*Почесен професор на Парискиот северен универзитет, 1989
*Ајвесов медал на Оптичкото друштво на Америка, 1991
*Ајнштајнова награда за ласерска наука, 1992
*Шалова награда на Американското друштво на физичари, 1993
*Астинова награда за мерни науки, 2000
*Макс Борнова награда од Оптичкото друштво на Америка, 2002*Претседателска награда од Канцеларијата за управување на персоналот, 2002
*Златен медал од министерството за трговија, 2002 (group awards)
*Рабиева награда, 2004*Нобелова награда за физика, 2005
*Почесен професор на Глазговскиот универзитет, 2007
Мими Таневска

Мими Таневска (родена во во Скопје) — македонска театарска, филмска и телевизиска глумица, професорка на Факултетот за драмски уметности во Скопје, магистер по културологија.
1 Образование
Дипломирала на Факултетот за драмски уметности во Скопје, на Катедрата по глумечка игра. Магистрирала на Институтот за македонски јазик и литература, оддел културолошки студии, во 2010 г. со теза со наслов „''Средбата глумец-гледач во интеркултурниот театар на Гротовски''“.
2 Професионална кариера
Своите глумечки ангажмани ги започнала уште на рана возраст како членка на детската радио драма на Радио Скопје од 1966г. до 1972г. Од 1973г. до 1977г., таа е дел од аматерскиот театар “Чекори“ во Скопје. Во 1984г., дипломира на Факултетот за драмски уметности и набрзо потоа се вработила во Македонскиот народен театар како редовен член на глумечкиот ансамбл. На сцената на Македонскиот народен театар, а и на останите театарски сцени низ Македонија, како гостинка, одигрува многу значајни улоги од светската драматургија, од автори како: Антон Павлович Чехов, Жан Поклен де Молиер, Вилијам Шекспир, Харолд Пинтер, Жан Пол Сартр, Мирослав Крлежа, Славомир Мрожек, Џон Озбор, Јануш Гловацки, Бертолт Брехт, Горан Стефановски, Жанина Мирчевска, Билјана Србљановиќ итн, соработувајќи со режисери како Слободан Унковски, Владимир Милчин, Владо Цветановски, Љубиша Георгиевски и многу други. Во Македонскиот народен театар останува до 1999г., кога станува асистент по глумечка игра на Факултетот за драмски уметности во класата на Љубиша Георгиевски. Во 2011г., станува вонреден професор по глумечка игра на Факултетот за драмски уметности во Скопје, напоредно работејќи на театарските сцени низ Македонија, како глумица гостинка.
Мими Таневска, своите позначајни филмски и ТВ улоги ги одигрува во “Стапица“, “Елелига Пепелига“, “Мојсие од малото место“, „Состојба пред инфаркт“, “Тајната книга“, "Ефектот на Среќа, "Те дуа, жими мене" и др.
3 Награди
Мими Таневска е добитничка на Наградата „Браќа Миладиновци“, неколкукратна добитничка на наградата за најдобра женска улога на МТФ „Војдан Чернодрински“ во Прилеп, како и добитничка на престижната „Стериина награда“ на фестивалот „Стериино позорје“ во Нови Сад.
Оливера Трајковска

Оливера Трајковска — македонска новинарка. На македонската публика и станува позната по култните ''Пулсирања'' и ''Без наслов но со повод'', емисии во кои Трајковска ги прави првите посериозни интервјуа, со врвни политичари и јавни личности во времето на раните деведесетти. По ''Црвената линија'' и ''Светла точка'', од 2012 ја уредува и води дебатната емисија ''Win-Win''. По неколку години, Трајковска почнува да работи во новинарската редакција на телевизијата Телма, како водител и уредник на дебатната емисија ''Топ тема''.
1 Животопис
Оливера Трајковска е родена во Скопје во 1967 година. Дипломирала психологија на Универзитетот Кирил и Методиј во 1989 година. Со новинарство се занимава уште од своите средношколски денови кога работела во радио. Првите чекори на телевизија ги имала во култната емисија ''Пулсирања'' во раните деведеести на МТВ. Кариерата ја продолжила како политички новинар. Најмногу е препознатлива како домаќин на разни ТВ дебати и интервјуа, иако таа лично најмногу го претпочита телевизиското интервју, како посебен ТВ формат. Уште во раните студенски денови, Трајковска пројавувала интерес за разни општествени настани и процеси и важела за мошне активна во младината на Македонија и поранешната Југославија.
2 Награди
Оливера Трајковска е добитник на повеќе државни признанија и награди за особен придонес во новинарството и медиумите во Македонија. Прогласувана е за лице и новинар на годината на манифестациите на весникот ''Вечер'', ''12 величествени'' и ''Златна буба мара на популарноста.'' Според повеќе странски дипломатски претставништва во Скопје, е окарактеризирна како една од највлијателните жени јавни личности во Македонија.
3 Win-win
''Win-Win'', e независен авторско-продукциски серијал на емисии на Оливера Трајковска, кој се емитува на ТВ Телма. Емисиите премиерно се имаат емитувано секој четврток од 19:15 часот и репризно, истиот ден во 23:35 часот. Сезоните на ''Win-Win'' се емитуваат од октомври до крајот на јуни. Истиот концепт, но во поинакво руво Трајковска го продолжува на телевизијата Телма во рамките на дебатната емисија ''Топ тема''.
4 Наводи
Верица Недеска

Верица Недеска — македонска филмска и театарска глумица и магистрант по филмско сценарио на ФАМУ во Прага.
1 Образование
Дипломирала во 2001 година, на Факултетот за драмски уметности, отсек глумечка игра, во класата на професорот Владимир Милчин. Во 2012 година се запишува на магистерски студии по сценарио на престижниот ФАМУ (Film Academy of Performing Arts) во Прага.
2 Професионална кариера
Нејзиниот глумечки талент, уште додека е студентка на Факултетот за драмски уметности, ја прави една од најангажираните млади глумици, како на театарските сцени, така и во филмот. Во нејзиното театарско творештво, остварува поважни соработки со еминентни режисери како Слободан Унковски, Владимир Милчин, Иван Поповски, Никита Миливојевиќ, Зоја Бузалковска, Деан Дамјановски, и во филмската уметност со режисери како Дамјан Козоле, Рајко Грлиќ, Иво Трајков, Вит Панцир и др. Во 2012 година, добива целосна стипендија за магистерски студии по филмско сценарио на престижниот ФАМУ во Прага(Film and TV School of Performing Arts - Prague). Таа е учесник на неколку работилници за сценарио на Филмскиот фестивал во Трст (Trieste Film Festival), Симпозиумот “Писателите за европа“ ( Writers for Europe symposium), Амстердам и Мидпоинт. Таа се јавува и како режисерка на две од четирите нејзини авторски сценарија “Домашна работа“ и „Растење“ (“Home work” and “Growing up”). Нејзиниот краток филм „Прекршување на круговите“ (“Breaking the circles“) ја добива Специјалната награда од Жири на Monaco Charity Film Festival, во 2012, а нејзиното четврто сценарио “Само за губитници“, е исто така филмувано. Во моментов таа работи на нејзиното прво сценарио за долгометражен филм.
Верица Недеска е основачка и членка на музичко - поетскиот проект Starowski.
3 Филмографија
Сценарист:
2013– САМО ЗА ГУБИТНИЦИ (краток)
2013 – РАСТЕЊЕ (краток)
2012 – НЕДОВРШЕНА ПРИКАЗНА (краток)
2012 – ДОМАШНА РАБОТА (краток)
Режисер:
2013 – РАСТЕЊЕ (краток)
2012 – ДОМАШНА РАБОТА (краток)
Глумица во долгометражни филмови:
2015 – МЕДЕНА НОЌ (Ана)
2012 – ТРЕТО ПОЛУВРЕМЕ (Жамила)
2012 – СТРАНЕЦ (Лина)
2010 – РАДОСТ (Неда)
2009 – СОЗЕРЦАНИЕ (Олива)
2008 - СЕСТРА (Црна)
2006 – КАРАУЛА (Мирјана)
2005 – БАЛ – КАН – КАН (Силуваната)
2004 – ГОЛЕМАТА ВОДА (Оливера)
2003 – КАКО ЛОШ СОН (Вера)
2003 – РЕЗЕРВНИ ДЕЛОВИ (Илинка)
4 Награди и признанија
2014 – Комплетна стипендија за работилница за сценарио во Грција – МФИ.
2012 – Специјална награда од жирито за "Недовршена Приказна" – Monaco Charity Film Festival
2003 – Награда за најдобра женска улога – театарски фестивал Војдан Чернодрински
2001 – Награда за најдобар млад глумец – театарски фестивал Војдан Чернодрински
Медал „Макс Планк“

Медал „Макс Планк“ (|Max-Planck-Medaille) — највисоката награда на Германското физичко друштво (de, најголемата светска организација на физичари). Се доделува извонредни достигнувања на полето на теориската физика и е наречена во чест на истакнатиот германски научник Макс Планк (1858-1947).
Наградата се даа секоја година, а на наградениот му се врачува златен медал и рачно напишан пергамент.
1 Список на добитници
Ова е список на досегашните научници наградени со медалот:*1929 Макс Планк и Алберт Ајнштајн
*1930 Нилс Бор
*1931 Арнолд Зомерфелд
*1932 Макс фон Лауе
*1933 Вернер Хајзенберг
*1934 - 1936 ''недоделен''*1937 Ервин Шредингер
*1938 Луј де Број
*1939 - 1941 ''недоделен''*1942 Паскуал Јордан
*1943 Фридрих Хунд
*1944 Валтер Косел
*1945 - 1947 ''недоделен''*1948 Макс Борн
*1949 Ото Хан и Лиза Мајтнер
*1950 Петер Дебај
*1951 Џејмс Франк и Густав Херц
*1952 Пол Дирак
*1953 Валтер Боте
*1954 Енрико Ферми
*1955 Ханс Бете
*1956 Виктор Вајскопф
*1957 Карл Фридрих фон Вајцзекер
*1958 Волфганг Паули
*1959 Оскар Клајн
*1960 Лав Ландау
*1961 Јуџин Вигнер
*1962 Ралф Крониг
*1963 Рудолф Пајерлс
*1964 Семјуел Гаудсмит и Џорџ Уленбек
*1965 ''недоделен''*1966 Герхарт Лидерс
*1967 Хари Леман
*1968 Валтер Хајтлер
*1969 Фримен Дајсон
*1970 Рудолф Хаг
*1971 ''недоделен''*1972 Фрелих
*1973 Николај Богољубов
*1974 Леон ван Хове
*1975 Грегор Венцел
*1976 Ернст Штикелберг
*1977 Валтер Тиринг
*1978 Паул Петер Евалд
*1979 Маркус Фирц
*1980 ''недоделен''*1981 Курт Зиманциг
*1982 Ханс-Арвед Вајденмилер
*1983 Николас Кемер
*1984 Рес Јост
*1985 Јоичиро Намбу
*1986 Франц Вегнер
*1987 Јулиус Вес
*1988 Валентин Баргман
*1989 Бруно Цумино
*1990 Херман Хакен
*1991 Волфхарт Цимерман
*1992 Елиот Либ
*1993 Курт Биндер
*1994 Ханс-Јирген Борхерс
*1995 Зигфрид Гросман
*1996 Лудвиг Фадеев
*1997 Џералд Браун
*1998 Ремон Стора
*1999 Пјер Хоенберг
*2000 Мартин Лишер
*2001 Јирг Фрелих
*2002 Јирген Елерс
*2003 Мартин Гутзвилер
*2004 Клаус Хеп
*2005 Петар Цолер
*2006 Волфганг Геце
*2007 Џоел Лебовиц
*2008 Детлев Буххолц
*2009 Роберт Грахам
*2010 Дитер Фолхарт
*2011 Џорџо Паризи
*2012 Мартин Цирнбауер
*2013 Вернер Нам
*2014 Давид Риел
*2015 Вјачеслав Муханов
Мерсиха Смаиловиќ

Мерсиха Смаиловиќ — хуманитарна работничка и активистка за еманципација на муслиманската жена.
1 Животопис
Мерсиха Смаиловиќ е родена 1984 г. во Скопје. Нејзиното семејство е од Санџак, Р. Србија, а се доселуваат во Скопје во 50-тите години. Дипломирала при универзитетот Св. Кирил и Методиј во 2008 година и е единствената студентка која носела марама на Правниот факултет. Уште во своите рани средношколски денови е активна во невладиниот сектор каде наоѓа простор да се бори за етаблирање на хуманизмот во рамките на општествената социјализација. Со запишувањето на правните студии, активизмот го насочува кон женските муслимански кругови. Моментално работи како правен консултант, во компанијата во која е соосновач, Нахла Консалтинг и е претседател на Здружението за жени ЕДУ НИСА.
2 Иницијатива против забраната за сликање со марама за лични документи
Во 2007 година Мерсиха Смаиловиќ активно учествува во покренувањето на иницијатива за остранување на забраната стара 60 години, со која не им се дозволуваше на жените да имаат слика со марама во личните документи. Акцијата заврши успешно, а укинувањето на забраната е од круцијално значење и претставува историски моментум во општествениот развој. Од тогаш, активно се занимава со заштитата на муслиманките од секаков вид дискриминација.
3 Хуманитарна активност
Како членка на НВО Еду Ниса, учествува во бројни хуманитарни кампањи како донирањето на медицинска апаратура за детската клинка во Газа, Палестина, потоа покренувањето на хуманитарната акција за ублажување на хуманитарната катастрофа во Сомалија, во чиј склоп, како претставник од Р Македонија, го посетува најголемиот бегалски камп во светот, Дадаб, Кенија, кој е населен со повеќе од 1 милион Сомалиски бегалци. Мерсиха е дел од повеќе хуманитарни акции како на локално, национално, така и на интернационално ниво. Во 2013 година како еден од организаторите, учествува во собирањето на помош за децата бегалци од Сирија, каде беа обезбедени значителни финансиски средства со кои се купија 1600 бебешки пакети наменети за сириските деца.
4 Активизам за еманципација на жената муслиманка
Учествувала во бројни телевизиски емисии каде зборувала за улогата на жената муслиманка во општеството, за проблемите со кои се соочуваат муслиманките во социјалната средина, залагајки се за општествена афирмација на новите принципи за развој на мултиетнички дијалог и колаборација. Таа е пионир на 21-от век во борбата за надминување на интерактивните разлики помеѓу различните етникуми и борец против наметнатите предрасуди и стереотипи за жената муслиманка. Одржала повеќе од 100 предавања во организации, клубови, џамии и на разни семинари каде зборувала за еманципацијата, едукацијата и афирмацијата на муслиманката. Има преведено неколку книги за исламот на македонски јазик, а исто така и е еден од преведувачите на Благородниот Куран на македонски јазик.
Кристина Горовска

Кристина Горовска (р. во ) — вокалистка на музичката група Bernays Propaganda, феминистка и општествено вклучена уметничка.
1 Образование
Горовска има дипломирано филозофија на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во 2006 година како најдобра студентка во нејзината генерација. За ваквиот успех и била доделена наградата „26. Јули“ од британската фондација Франк Манинг.
2 Музика
По работата со неколку бендови, во 2007 година Горовска го основала бендот Bernays Propaganda заедно со Васко Атанасоски (гитара). Во април 2009 година го издале првиот албум Happiness Machines за кој покрај текстовите, Кристина напиша и воведен есеј во кој обработува теми како што се разум, болка, женски права, права на животните, пропаганда, насилство, итн., во кој своите ставови и мислења ги споредува и поткрепува преку реферирање на дел од најголемите филозофи, покажувајќи голема академска зрелост и детално познавање на многу филозофски правци.
По овој албум, следувале албумите My Personal Holiday и Забранета планета, на кои таа повторно се јавува како авторка на текстовите и вокалистка.
Со ''Bernays Propaganda'' имаат одржано повеќе од 400 концерти во повеќе од 40 држави во рамки на нивните турнеи. Енергичниот и драматичен настап на сцена на „Тина од Бернајс“ стана препознатлив печат на бендот.
3 Театар
Во 2013 година, Кристина Горовска престојувала во Љубљана, Словенија, каде работела на подготвувањето на претставата Škrip Inc. режирана од Јелена Русјан. Покрај тоа што е една од трите ликови - носителки на дејствието во оваа претстава која зборува за тоа „како да кажете кои се вашите стравови без да се плашите дека ќе изгубите било што“. Кристина е и авторка на текстот за нејзината улога. Претставата имаше своја премиера во декември 2013 година. Од тогаш, истата се има прикажувано уште неколкупати во Словенија. ''Škrip Inc.'' има добиено одлични критики.
4 Дизајн
Горовска има работено на дизајн на омотите за албумите на неколку бендови. Авторка е на дизајнот на омотот на „Забранета планета“ и на албумот „Магла“ на групата Фонија и Калчр девелопмент. Таа е една од авторките на каверот на „My Personal Holiday“.
5 Филм
Кристина е еден од ликовите во документарниот филм „Mama Europa“ режиран од Петра Селишкар и еден од ликовите во „Ако никој не свири“, режиран од Ѓорѓи Јаневски, а во продукција на Канал 103. Филмот ги следи „почетоците на ... Bernays Propaganda низ секојдневниот предизвик да се живее за музиката и е приказ на подземната историја на скопската рокенрол-сцена, на нејзиниот автентичен урбан сензибилитет и неисцрпна креативна енергија.“ „Ако никој не свири“ бил избран за најдобар филм од регионот на меѓународниот фестивал за рок-документарни филмови ДОРФ.
6 Други активности
Своите мислења и ставови Горовска ги изнела и во многу колумни во дневни весници и списанија.
Горан Самарџиев

Горан Самарџиев (роден на во Кавадарци) — македонски кошаркарски тренер и поранешен кошаркар и репрезентативец, кој настапувал за повеќе македонски кошаркарски прволигаши како Фени Индустри, Работнички, Вардар и Лирија.
1 Кариера
1.1 Играчка кариера
Самарџиев својата кариера ја започнал во Тиквеш кога бил откриен од спортскиот работник Димитар Пецов. Неговиот талент бил забележан од тогаш моќниот Работнички, па бил донесен во „Градски парк“ во 1999 година. Во Работнички играл сè до 2006, освојувајќи шест Првенства, четири Купа и еден Суперкуп. За сезоната 2006/2007, се преместил во Вардар и го освоил Купот 2007.
Во 2007 година, кога Фени покажал амбиции да стане најсилен македонски тим, Самарџиев се вратил дома. Популарниот Шуш погодил тројка во последната секунда од финалето на Купот 2008 година, и на Фени му го донел првиот трофеј во клупската историја. Таа титула во Купот била најава за уште неколку пехари кои кавадаречкиот клуб ги освоил од 2008 до 2011 година. Во таа 2011, Самарџиев во салата „Јасмин“ како капитен го кренал победничкиот пехар и во регионалната БИБЛ лига.
Во август 2013 година, Самарџиев потпишал за Лирија од Скопје.
Веднаш по завршувањето на сезоната 2013/14, Самарџиев повторно се вратил во матичниот клуб Фени.
Во август 2016 година, Горан Самарџиев одлучил да ја заврши кариерата како кошаркар.
1.2 Тренерска кариера
Веднаш по пензионирањето како кошаркар, Самарџиев станал помошник тренер на Фени Индустри како и координатор на младинските екипи на кавадаречкиот клуб. Во април 2019, поради заминувањето на Љупчо Малинков како главен тренер на Фени, Самарџиев бил унапреден на таа позиција. Самарџиев останал како тренер на Фени и за сезоната 2019/20. За сезоната 2020/21, тој ја продолжил соработката со Еуро Никел.
2 Успеси
2.1 Титули во Првенството
* 2000-01: Работнички
* 2001-02: Работнички
* 2002-03: Работнички
* 2003-04: Работнички
* 2004-05: Работнички
* 2005-06: Работнички
* 2007-08: Фени Индустри
* 2009-10: Фени Индустри
* 2010-11: Фени Индустри
2.2 Титули во Купот
* 2003: Работнички
* 2004: Работнички
* 2005: Работнички
* 2006: Работнички
* 2007: Вардар
* 2008: Фени Индустри
* 2010: Фени Индустри
2.3 Титули во Суперкупот
* 2001: Работнички
2.4 Титули во БИБЛ
* 2010-11: Фени Индустри
Амернис Нокшиќи

Амернис Нокшиќи - Јовановска (|Amernis Nokshiqi Jovanovska; Приштина, ) — македонска глумица од албанска народност.
1 Животопис
Своето средно образование го завршила во средното балетско училиште при ДМБУЦ „Илија Николовски - Луј“ во Скопје, за потоа да се запише на Факултетот за драмски уметности. Во 2001 година дипломирала на отсекот глумечка игра кај професорот Владимир Милчин. Нејзината мајка е: Ајета Реџеповиќ, глумица во Албанскиот театар во Скопје. Мажена е за македонскиот новинар Борјан Јовановски.
1.1 Кариера
Нокшиќи е една од најплодните македонски глумици, која во својата глумечка кариера подолга од 15 години има остварено над 50 улоги во театар, на телевизиските екрани и на филмското платно. Нејзината театарска кариера ја означуваат соработки со режисери како Слободан Унковски, Владимир Милчин, Иван Поповски, Зоја Бузалковска, Дино Мустафиќ, Ќендрим Ријани, Сашо Миленковски, Коле Ангеловски, Наташа Поплавска, Лука Кортина и многу други. Со театарските претстави, таа гостува на многу театарски фестивали во светот како во: Белград, Сараево, Приштина, Загреб, Љубљана, Каиро, Краков, Моска, Санкт Петербург, Париз, Истанбул, Бурса и други. Играла и во телевизиски проекти како: „Погрешно време“, „Наше маало“ и „Министер“; и во филмски наслови како: првата македонска догма „Боли ли“ на режисерката Анета Лешниковска, понатаму, во „Коски“ на режисерот Милчо Манчевски, „Татко“ на Шќипе Нуредини, „Сакав да го видам сонцето“ на Џеват Чорај и други.
2 Награди
Добитничка е на повеќе државни и меѓународни награди за најдобро глумечко остварување. Во 2004 година, таа ја добила Награда за најдобра женска главна улога во филмот „''Сакав да го видам сонцето''“ во режија на Џеват Чорај. Во 2011 година, таа ја добила Наградата за најдобра споредна женска улога во претставата „''Кабаре''“ на Фестивалот „Војдан Чернодрински“ во Прилеп, Награда за најдобра главна женска улога за претставата „''Прст''“ во 2013 година, исто така на „Војдан Чернодрински“. За својата улога во претставата „''Прст''“, ја добила и Наградата за најдобро глумечко остварување на меѓународниот фестивал „Јануарски пламен“ (албански: „Flaka e Janarit“) во Косово.
3 Добротворна работа
Во 2008 година станува дел од кампањата „''Во прегратка на пријатели''“ во огранизација на „Борка“, чија цел е да им биде дадена поддршка на сите жени во нивната истрајност против ракот на дојка.
Албер Фер

Албер Фер (|Albert Fert) — француски физичар и еден од откривачите на џиновскиот магнетоотпор што довело до напредок кај гигабитните тврди дискови. Тој е професор во пензија на Јужниот париски универзитет во Орсе и директор на содружната лабораторија ('Unité mixte de recherche') меѓу Националниот научен истражувачки центар и групацијата Талес. Исто така тој е придружен професор и на Мичигенскиот државен универзитет. Тој бил награден со Нобелова награда за физика во 2007 година заедно со Петер Гринберг.
1 Животопис
Фер дипломирал во 1962 година на Вишата нормална школa во Париз. Тој го примил својот докторат во 1963 година и докторатот на науки, од Орсејски факултет за науки и Парискиот универзитет.
Во 1988 година Фер го открил џиновскиот магнетоотпор (GMR) во повеќеслојните железо и хром. Петер Гринберг од Јилиховиот истражен центар истовремено и независно го открил истиот ефект. Овие две откритија се признати како раѓање на спинтрониката. Од 1988 година, Албер Фер има направено доста откритија и во полето на спинтрониката.
Тој е член на Фондацијата за еколошка иднина од 2011 година.
2 Почести и награди
* Американско друштво на физичари Меѓународна награда за нови материјали (1994)
* Главна награда за физика Жан Рикар од Француското друштво на физичари (1994)
* Меѓународен сојуз за чиста и применета физика Награда за магнетизам (1994)
* Хјуит-Пакардова еврофизичка награда (1997)
* Национален научен истражувачки центар Златен медал (2003)
* Волфова награда за физика (2006)
* Јапонска награда (2007)
* Член на Француската академија на науките од 2004
* Нобелова награда за физика (2007)
3 Наводи
**
Шанон (река)

Шанон (|an tSionainn / an tSionna, |Shannon) — најдолгата река во Ирска со течение од 360,5 км. Сливното подрачје зафаќа површина од 16.865 км<sup>2</sup>, — една петтина од површината на Ирска.
Го дели западниот дел на Ирска (претежно покраината Конахт) од источниот и јужниот (Ленстер и најголемиот дел од Манстер). Исклучок од ова е грофовијата Клер, која е на запад од реката, но управно е дел од покраината Манстер. Шанон е значајна физичка препрека помеѓу источниот и западниот дел на островот и има помалку од триесет места на премин помеѓу градот Лимерик на југ и селото Даура на север.
Реката е наречена по келтската божица Шона.
Шанон играла важна улога во водниот сообраќај уште во стариот век, за што сведочи нејзиното присуство на картите на Птоломеј (I век). Тече во јужен правец, од изворот Шанон Пот (Легнашина) во грофовијата Каван, па свртува на запад и се влева во Атлантскиот Океан преку устие долго 102,1 км, на чиј крај се наоѓа градот Лимерик.. Источно од Лимерик реката добива плима и осека, која се задржува сè до основата на браната Арднакруша.
1 Стопанско значење
Иако е долга 360,5 км, Шанон се издига само 76 м во надморска височина, и затоа е лесна за пловидба со малку преводници. Кај месноста Арднакруша е изградена хидроелектрана.
Сообраќајот на стоки по реката е развиен во голема мера во 1980-тите години, со вложувања вредни преку 2,5 милијарди евра. Има поголем терминал за танкери кај Гојнс, како и помало нафтено пристаниште кај аеродромот „Шанон“.
2 Поврзано
* Шанон (град)
* Аеродром Шанон
* Список на реки во Ирска
Морепа (Ивлин)

Морепа (|Maurepas) — општина во департманот Ивлин, во регионот Ил де Франс, во северна Франција. Се наоѓа во западните предградија на Париз, 31,2 километри од центарот на градот.
1 Збратимени градови
Збратимена е со Вотерлувил во Хемпшир, Велика Британија.
2 Историја
Најстари градби во општината се руини од 1000-тите години и уништени во 1425 година. Во близина се наоѓа црква, која потекнува од век.
3 Сообраќај
Морепа не е опслужуван од Паришкото метро или приградската железничка мрежа. Најблиска станица е Ла Вериер во соседната општина, 0,7 километри од центарот на Морепа.
4 Наводи
*
Џон Мадер

Џон Мадер — американски астрофизичар, космологист и добитник на Нобелова награда за физика за неговата работа на Космичкиот позадински истражувачки сателит (COBE) заедно со Џорџ Смут.
Неговта работа помогнала да се потврди теоријата за Големата експлозија за настанокот на универзумот. Според комисијата за доделување на Нобеловата награда, „проектот COBE може да се смета за почетна точка за космологијата како прецизна наука.“
Мадер е постар астрофизичар при НАСА во Годардовиот центар за вселенски лет (GSFC) во Мериленд и професор по физика на Мерилендскиот универзитет. Во 2007 година, Мадер бил на списокот на 100-те највлијателни луѓе во светот според списанието ''Time''. Во октомври 2012 година, тој бил повторно на списокот на ''Time'' во специјалниот број за новите вселенски откритија и како еден од 25 највлијателни луѓе во оваа област.
Мадер е исто така проектен научник за Веб, вселенски телескоп кој треба да бисе лансиран во вселената во L2 не порано од 2018 година.
1 Образование и почетно истражување
* 1964 Средно училиште „Њутн“* 1968 дипломирал (физика), Свартмор колеџ (Најголеми почести)
* 1974 докторирал (физика), Калифорниски универзитет
* 1974-76 подокторски студии, Колумбиски универзитет Годардов институт за вселенски студии
2 Награди и почести
* 1964-68 Свартмор колеџ стипендија (почесна)
* 1967 Вилијам Ловел Путнамов математички натпревар, 30-то место
* 1968 Највисок можен резултат (990), тест по физика
* 1968-70 Вудро Вилсонова стипендија
* 1970-74 Член, Херцова фондација
* 1974-76 постдокторски член, NRC
* 1990 НАСА GSFC Џон Линдзиева награда
* 1991 Ротари награда за достигнувања за истражувањето на вселената
* 1991 Трофеј од Националниот воздушен и вселенски музеј
* 1992 Воздухопловна недела и вселенска технологија
* 1993 ''Discover'' технолошка награда
* 1993 Американски институт за аеронаутика и астронаутика -научна награда
* 1993 Американско астрономско друштво и Американски институт за физика Хајнеманова награда за астрофизика
* 1994 Член, Годардов центар за вселенски лет
* 1994 Доктор на науки, ''почесен доктор'', Свартмор колеџ
* 1995 Џон Скотова награда
* 1996 Румфордова награда
* 1996 Член, Американско друштво на физичари
* 1997 Воздухопловна недела и вселенска технологија алеја на славните
* 1997 Член, Национална академија на науките
* 1998 Марк Аронсонова награда
* 1998 Член, Американска академија на уметностите и науките
* 1999 Френклинов институт Бенџамин френклинов медал за физика
* 2005 Меѓународно друштво на оптички инженери Годардова награда
* 2006 Груберова награда за космологија
* 2006 Нобелова награда за физика
* 2007 Член, Меѓународно друштво на оптички инженери
* 2008
* 2008 Доктор на науки, ''почесен доктор'', Мерилендски универзитет
* 2010
* 2010 Член, Оптичко друштво на америка
* 2011 Доктор на науки, ''почесен доктор'',Универзитет Нотр Дам
3 Објавени дела
* Mather, J. C. , Калифорниски универзитет, Лоренс Берклиева национална лабораторија, Министерство за енергија на САД (јануари 1974).
* Mather, J. C.; Albrecht, A.; et al. , Фермиева националана забрзувачка лабораторија, Министерство за енергија на САД, (2006).
* Mather, J. C.;Boslough, John; првиот лет; 1996,2008