40 Еридан

40 Еридан — троен ѕвезден систем во соѕвездието Еридан, скратено 40 Ери. Ја има Бајеровата ознака Омикрон <sup>2</sup> Еридани, која е латинизирана од ο<sup>2</sup> Eridani и скратено Omicron<sup>2</sup> Eridani или ο<sup>2</sup> Eri. Врз основа на мерењата на паралаксата направени од мисијата Гаја, таа е оддалечена околу 16,3 светлосни години од Сонцето.
Примарната ѕвезда на системот, означена 40 Еридан А и наречена Кејд, е лесно видлива со голо око. Орбитира од пар чии две компоненти се означени 40 Еридан B и C, и кои биле откриени на 31 јануари 1783 година од Вилијам Хершел. Повторно била забележана од Фридрих Струве во 1825 година и од Ото Струве во 1851 година.
Во 1910 година, било откриено дека иако компонентата В е бледа ѕвезда, таа има бела боја. Ова значело дека треба да биде мала ѕвезда; всушност тоа било бело џуџе кое некогаш било откриено. Иако не е ниту најблиското бело џуџе, ниту најсветлото на ноќното небо, убедливо најлесно е да се набљудува; ѕвездата е речиси три величини посветла од ѕвездата Ван Манен 2, најблиското осамено бело џуџе, и за разлика од придружниците на Прокион и Сириус, таа не е преплавена во сјајот на многу посветла основна ѕвезда.
1 Номенклатура
40 Еридан е Флемстидово означување на системот и ο² Еридан (латинизирано во Omicron<sup>2</sup> Eridani) како нејзина Бајерова ознака. Ознаките на подкомпонентите - B и C - произлегуваат од конвенцијата што ја користи ''Вашингтонскиот каталог за повеќекратни системи'' (ВКПС) за повеќе ѕвездени системи, а усвоен од Меѓународниот астрономски сојуз (МАС). исто така ја носи променливата ознака на ѕвезда DY Еридан.
Системот го носел традиционалното име ''Keid'' изведено од арапскиот збор قيض (латинизирано: ) што значи „ лушпи од јајца “, алудирајќи на нејзиниот сосед Бејд (арапски „јајце“). Во 2016 година, МАС организирал Работна група за имиња на ѕвезди (РГИЅ) за да ги каталогизира и стандардизира соодветните имиња за ѕвездите. РГИЅ одлучила да им припише соодветни имиња на поединечни ѕвезди наместо на цели повеќе системи. Го одобрил името ''Keid'' за компонентата на 12 септември 2016 година и денес ѕвездата е вклучена во Списокот на имиња на ѕвезди одобрени од МАС.
2 Својства
40 Еридан А е џуџе од главната низа од спектрален тип К1, 40 Еридан В е бело џуџе со 9-та светлинска величина од спектрален тип DA4, а 40 Еридан С е ѕвезда од 11-та светлинско црвено џуџе од спектрален тип M4.5e. Кога компонентата В била ѕвезда од главната низа, се смета дека била најмасивниот член на системот, но го исфрлила најголемиот дел од својата маса пред да стане бело џуџе. B и C орбитираат околу 400 АЕ од примарната ѕвезда, A. Нивната орбита има полуглавна оска од 35 АЕ и е прилично елипсовидна со орбитална ексцентричност од 0,410).
Како што се гледа од системот 40 Еридан, Сонцето е ѕвезда со величина од 3,4 во Херкул, во близина на границата со соѕвездието Змија.
2.1 Потенцијал за живот
Животопогодниот појас од каде планета би можела да постои со течна вода, е близу 0,68 од А. На ова растојание една планета би завршила револуција во 223 денови (според третиот од Кеплеровите закони) и ќе изгледаат скоро 20% пошироко отколку што Сонцето го прави на Земјата. Набљудувач на планета во системот би го видел парот B-C како невообичаено светли бели и црвеникаво-портокалови ѕвезди на ноќното небо - светлински величини -8 и -6, малку посветли од изгледот на Венера што се гледа од Земјата како вечерна ѕвезда .
Малку е веројатно дека планетите погодни за живот постојат околу бидејќи тие би биле стерилизирани со нејзината еволуција во бело џуџе. Што се однесува до , таа е склонета кон блесоци, кои предизвикуваат големи моментални зголемувања на емисијата на Х-зраци, како и видлива светлина. Ова би било смртоносно за животот од типот на Земјата на планетите во близина на ѕвездата од блесокот.
3 Пребарување планети
40 Еридан А покажува периодични варијации на радијалната брзина, за кои се претпоставува дека се предизвикани од планетарен придружник. Периодот од 42 денови е блиску до периодот на ѕвезденото вртење, што ја направи тешко да се потврди можната планетарна природа на сигналот. Иследување од 2018 година покажало дека повеќето докази поддржуваат планетарно потекло за сигналот, но ова останало контроверзно, со студија од 2021 година што го карактеризира сигналот како лажно позитивен. Од 2022 година, причината за радијалните варијации на брзината останала неубедлива.
Понатамошни иследувања во 2023 година и 2024 година заклучиле дека сигналот за радијална брзина многу веројатно потекнува од ѕвездена активност, а не од планета.
Планетата кандидат би имала минимална маса од маса и лежат значително во внатрешноста на зоната погодна за живеење, примајќи девет пати повеќе ѕвезден флукс од Земјата, што е уште поголемо количество од Меркур, највнатрешната планета во Сончевиот систем, што во просек прима од Сонцето.
4 Во фикција
Во франшизата ''„Ѕвездени патеки“'', планетата Вулканци орбитира околу 40 Еридан А. Вулканци е референцирана во врска со реалната потрага по вонсончеви планети во овој систем. Хипотетичката планета 40 Еридан A b се споменува и во книгата Project Hail Mary како дом на истоимениот вид Еридијан.