Туркиски јазици

Туркиски јазици — група јазици, кои се зборуваат во Азија и Источна Европа од околу 157 милиони луѓе (2005). Постојат повеќе шеми на класифицирање во зависност од јазичаричките или географските признаци, а дури и според историски податоци за туркиските народи.
1 Особености
Јазици од оваа група се одликуваат по неколку особини, меѓу кои хармонија на самогласките, аглутинација со помош на наставки и други афикси и недостаток на именски класи и род. Кај сите туркиски јазици редот на реченицата е подмет-предмет-глагол. Овие одлики не се присутни кај индоевропските јазици, но истите можат да се најдат кај монголските јазици, тунгуските јазици, корејскиот јазик и во одреден степен со јапонскиот јазик. Со овие јазици се споделуваат сите одлики, освен хармонијата на самогласки, и истите особини можат да се пронајдат во алтајската група на јазици, но сепак ова јазично семејство е отфрлено од голем број јазичари.
2 Јазици
пратуркиски јазик, огуски јазици
западни огуски
источни огуски
јужни огуски
кипчачки јазици
западни кипчачки
северни кипчачки
јужни кипчачки
карлучки јазици, западни
источни
североисточни, северносибирски
јужносибирски, сајанско-туркиски
енисејско-туркиски
чулимски туркиски
алтајско-туркиски
огурски јазици
аргуаски јазик
3 Споредба на зборови
Следнава листа е споредба на одредени зборови и броеви помеѓу некои претставници од оваа група на јазици:
, значење, Старотуркиски јазик, Турски јазик, Азербејџански јазик, Туркменски јазик, Татарски јазик, Казашки јазик, Киргиски јазик, Узбечки јазик, Ујгурски јазик, Сахаски јазик, Чувашки јазик
''личности'', татко/ дедо, Ata, Ata, Ata, Ata, Ata, Ata, Ata, Ota, Ata, Atte
мајка, Ana, Anne, Ana, Ana, Ene, Ana, Ana, Ene, Ona, Ana, Anne
син, O'gul, Oğul, Oğul, Oğul, Ul, uğıl, Ul, Uul, O'gil, Oghul, Uol, Yvăl, Ul
човек, Er(kek), Erkek, Kişi, Erkek, İr, Er(kek), Erkek, Erkak, Er, Er, Ar
девојче, Kyz, Kız, Qız, Gyz, Qız, Qız, Kız, Qiz, Qiz, Ky:s, Hĕr
личност, Kişi, Kişi, Kişi, Keşe, Kisi, Kishi, Kishi, Kishi, Kihi
невеста, Kelin, Gelin, Gəlin, Geli:n, Kilen, Kelin, Kelin, Kelin, Kelin, Kylyn, Kin
свекрва, Kaynana, Qaynana, Gayın ene, Qayın ana, Qayın ene, Kaynene, Qayın ona, Qeyinana, Hun'ama
''Делови од тело'', срце, Yürek, Yürek, Ürək, Ýürek, Yöräk, Jürek, Jürök, Yurak, Yürek, Süreq, Čĕre
крв, Qan, Kan, Qan, Ga:n, Qan, Qan, Kan, Qon, Qan, Qa:n, Jun
глава, Baš, Baş, Baş, Baş, Baş, Bas, Bash, Bosh, Baş, Bas, Puś
коса, Qıl, Kıl, Qıl, Qyl, Qıl, Qıl, Kıl, Tuk, Qil, Kıl
око, Köz, Göz, Göz, Göz, Küz, Köz, Köz, Ko'z, Köz, Kos, Kuś
веѓа, Kirpik, Kirpik, Kiprik, Kirpik, Kerfek, Kirpik, Kirpik, Kiprik, Kirpik, Kirbi:, Hărpăk
уво, Qulqaq, Kulak, Qulaq, Gulak, Qolaq, Qulaq, Kulak, Quloq, Qulaq, Gulka:k, Hălha
нос, Burun, Burun, Burun, Burun, Borın, Murın, Murun, Burun, Burun, Murun
рака, Qol, Kol, Qol, Gol, Qul, Qol, Kol, Qo'l, Qol, Hul, Hol
дланка, El(ig), El, Əl, El, Alaqan, Alakan, Ili:, Ală
прст, Barmak, Parmak, Barmaq, Barmak, Barmaq, Barmaq, Barmak, Barmoq, Barmaq, Pürne, Porn'a
нокт, Tyrnaq, Tırnak, Dırnaq, Dyrnaq, Tırnaq, Tırnaq, Tyrmak, Tirnoq, Tirnaq, Tynyraq, Čĕrne
колено, Tiz, Diz, Diz, Dy:z, Tez, Tize, Tize, Tizza, Tiz, Tüsäχ, Čĕrpuśśi
потколеница, Baltyr, Baldır, Baldır, Baldyr, Baltır, Baldır, Baltyr, Boldyr, Baldir, Ballyr
стапало, Adaq, Ayak, Ayaq, Aýaq, Ayaq, Ayaq, Ayak, Oyoq, Ayaq, Ataq, Ura
стомак, Qaryn, Karın, Qarın, Garyn, Qarın, Qarın, Karyn, Qorin, Qerin, Qaryn, Hyrăm
''животни'', коњ, At, At, At, At, At, At, At, Ot, At, At, Ut
говедо, Siyir, Sığır, Sygyr, Sıyır, Sïır, Sıyır, Sigir, Siyir
куче, Yt, İt, İt, It, Et, Ït, It, It, It, Yt, Jytă
риба, Balyq, Balık, Balıq, Balyk, Balıq, Balıq, Balık, Baliq, Beliq, Balyk, Pulă
вошка, Bit, Bit, Bit, Bit, Bet, Bït, Bit, Bit, Pit, Byt, Pyjtă, Put'ă
''Други именки'', куќа, Ev, Ev, Ev, Öý, Öy, Üy, Üy, Uy, Öy, Av*
шатор, Otag, Otağ, Otaq, Otaw, Otaq, Otu:
пат, Yol, Yol, Yol, Yo:l, Yul, Jol, Jol, Yo'l, Yol, Suol, Śul
мост, Köprüq, Köprü, Körpü, Köpri, Küper, Köpir, Köpürö, Ko'prik, Kövrük, Kürpe, Kĕper
стрела, Oq, Ok, Ox, Ok, Uq, Oq, Ok, O'q, Oq, Oχ, Uhă
оган, Ot, Od, Od, Ot, Ut, Ot, Ot, O't, Ot, Uot, Vut, Vot
пепел, Kül, Kül, Kül, Kül, Köl, Kül, Kül, Kul, Kül, Kül, Kĕl
вода, Suv, Su, Su, Suw, Su, Sw, Suu, Suv, Su, Ui, Šyv, Šu
брод, чамец, Kemi, Gemi, Gəmi, Gämi, Köymä, Keme, Keme, Kema, Keme, Kimĕ
езеро, Köl, Göl, Göl, Köl, Kül, Köl, Köl, Ko'l, Köl, Küöl, Külĕ
Сонце/ ден, Küneš, Gün(eş), Gün(əş), Gün, Kön, Kün, Kün, Kun, Kün, Kün, Kun
облак, Bulut, Bulut, Bulud, Bulut, Bolıt, Bult, Bulut, Bulut, Bulut, Bylyt, Pĕlĕt
Ѕвезда, Yulduz, Yıldız, Ulduz, Ýyldyz, Yoldız, Juldız, Jıldız, Yulduz, Yultuz, Sulus, Śăltăr
Земја, Topraq, Toprak, Torpaq, Toprak, Tufraq, Topıraq, Topurak, Tuproq, Tupraq, Toburaχ, Tăpra
врв, Töpü, Tepe, Təpə, Depe, Tübä, Töbe, Töbö, Tepa, Töpe, Töbö, Tüpĕ
дрво, Yağac, Ağaç, Ağac, Agaç, Ağaç, Ağaş, Jygach, Jyvăś
Господ, Tenri, Tanrı, Tanrı, Taňry, Täñre, Täñiri, Teñir, Tangri, Tengri, Tanara, Tură, Toră
небо, Kök, Gök, Göy, Gök, Kük, Kök, Kök, Ko'k, Kök, Küöq, Kăvak, Koak
''Придавки'', долго, Uzun, Uzun, Uzun, Uzyn, Ozın, Uzın, Uzun, Uzun, Uzun, Uhun, Vărăm
Ново, Yany, Yeni, Yeni, Yany, Yaña, Jaña, Jañı, Yangi, Yengi, Sana, Śĕnĕ
Дебело, Semiz, Semiz, Simez, Semiz, Semiz, Semiz, Semiz, Emis, Samăr
Полно, Tolu, Dolu, Dolu, Do:ly, Tulı, Tolı, Tolo, To'la, Toluq, Toloru, Tulli
Бело, Aq, Ak, Ağ, Ak, Aq, Aq, Ak, Oq, Aq
Црно, Qara, Kara, Qara, Gara, Qara, Qara, Kara, Qora, Qara, Xara, Hura
Црвено, Qyzyl, Kızıl, Qızıl, Gyzyl, Qızıl, Qızıl, Kızıl, Qizil, Qizil, Kyhyl, Hĕrlĕ
''Броеви'', 1, Bir, Bir, Bir, Bir, Ber, Bir, Bir, Bir, Bir, Bi:r, Pĕrre
2, Eki, İki, İki, Iki, İke, Eki, Eki, Ikki, Ikki, Ikki, Ikkĕ
4, Tört, Dört, Dörd, Dö:rt, Dürt, Tört, Tört, To'rt, Töt, Tüört, Tăvattă
7, Yeti, Yedi, Yeddi, Yedi, Cide, Jeti, Jeti, Yetti, Yättä, Sette, Śiččĕ
10, On, On, On, O:n, Un, On, On, O'n, On, Uon, Vunnă, Vonnă
100, Yüz, Yüz, Yüz, Yü:z, Yöz, Jüz, Jüz, Yuz, Yüz, Sü:s, Śĕr
, , Старотурски јазик, Турски јазик, Азербејџански јазик, Туркменски јазик, Татарски јазик, Казашки јазик, Киргиски јазик, Узбечки јазик, Ујгурски јазик, Сахаски јазик, Чувашки јазик