procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Инти

Инти е лик од митологијата на Инките и бил бог на сонцето и заштитник на луѓето. Тој се сметал за најзначаен бог. Потеклото на Инти не е сосема познато, но се смета за син на Виракоча, богот на цивилизацијата.
1 Чествување
Сонцето бил најважен аспект од животот бидејќи тоа овозможувало топлина и светлина. Поради тоа, Инти е познат и како Давач на живот. Тој бил чествуван од фармери, кои се потпирале на сонцето за да имаат добра жетва. Иако бил второ божество веднаш по Виракоча, тој добивал најмногу подароци од луѓето. Богот Сапа , како владетел на луѓето, тврдел диркетно потомство од сонцето.
2 Инти Рајми
Фестивалот Инти Рајми, кој бил посветен на богот на сонцето и привлекувал многу туристи во античкиот град во Перу - Куско. Фестивалот се одржувал за време на зимската рамноденица, односно тогаш 24 јуни. На кечуански јазик, фестивалот значи „воскреснување на сонцето“ или „патот до сонцето“. На фестивалот покрај останатите учствувале и воени официри, владини претставници и вазали облечени во најдобрите костуми припратени со нивното оружје и инструменти.
Чествување на фестивалот започнувало со тридневен пост и луѓето не користеле никакво светло (оган) и се труделе да немаат сексуален контакт. Самиот фестивал траел девет денови и за време на тие денови луѓето консумирале многу храна и пиење. Покрај тоа, на првиот ден имало и жртвувања.
3 Поврзано
* Митологија на Инките
* Религија на Инките
Куку Мама

Куку Мама е лик од митологијата на Инките и божица на здравјето и задоволството. Таа била жена која била растргната од млади мажи кои биле заљубени во неа. Таа се „препородила“ во првото какако растение.
1 Поврзано
* Митологија на Инките
* Религија на Инките
Ханан Пача

Ханан Пача е свето место во митологијата на Инките односно рајот. Само негрешни луѓе можеле да влезат таму..
1 Поврзано
* Митологија на Инките
* Религија на Инките
en:Pacha (Inca mythology)#Hanan Pacha
Мама Пача

Мама Пача е лик од митологијата на Инките и била жена на Пачакамак и божество на билките. Таа предизвикувала земјотреси.
1 Етимологија
''Пачамама'' ( + ) обично се преведува како ''Мајка -Земја''. Побуквален превод би бил „''Мајка на светот''“ (на ајмарски и кечуански јазик). Божицата на Инките може да се именува на повеќе начини; примарниот начин е ''Пачамама''. Други нејзини имиња се ''Мама Пача'', ''Ла Пачамама'' и ''Мајка Земја''.
2 Поврзано
* Митологија на Инките
* Религија на Инките
Митрополитска катедрала (Мексико)

Митрополитска катедрала „Успение Богородично“ (|Catedral Metropolitana de la Asunción de María) — главен соборна црква во градот Мексико во Мексико. Претставува најголемата и најстарата катедрала во Америка и има улога на седиште на Мексиканската архиепископија на католичката црква.
Алфред Едвардс

Алфред Ормонде Едвардс (|Alfred Ormonde Edwards) — англиски фудбалер и еден од основачите на италијанскиот фудбалски клуб Милан.
Во 1899 година, тој заедно со Херберт Килпин и четворица сонародници го основале крикетскиот и фудбалски клуб Милан, а Едвардс станува и првиот претседател на клубот.
Поранешниот вице-конзул во Милано бил позната личност во миланските високи кругови и станува првиот изгласан претседател на Милан. Во јануари 1900 клубот станува дел од Италијанската фудбалска федерација. Едвардс исто така бил и играч на репрезентацијата на Англија.
Целијакија

Целијакија или Целијачна болест — хронична автоимуна болест што се одликува со неподносливост на организмот на глутен – белковина од пченица, јачмен, ‘рж и овес. Се верува дека повеќе од еден милион Европејци боледуваат од целијакија. На еден дијагностоциран болен има најмалку седум што не се препознаени (дијагностицирани). Знаењето за целијакија и одржувањето на здравјето кај оваа болест е на изразито ниско ниво.
Болеста ги зафаќа сите возрасни групи од двата пола, а може да се појави кај доенчиња или пак кај возрасни. Различните симптоми на оваа болест долго може да бидат прикривани.
Во соседните земји ситуацијата е различна. Италија, на пример, бележи еден болен од 85 луѓе, Словенија 1 од 100, Унгарија 1 од 90.
Кај целијакија, глутенот, белковина што се наоѓа во пченицата, ‘ржта, овесот и јачменот, ја оштетува слузницата на ѕидовите од тенкото црево, што доведува до неповолна апсорпција на нутритиентите и со тоа до состојба поврзана со потхранетост. Штом глутенот се исфрли од исхраната, ѕидовите на цревата се обновуваат, но луѓето со овој проблем целиот живот мора да внимаваат на исхраната со цел да спречат повторно појавување на оштетувањето.
СИМПТОМИ
* Хроничен пролив
* Губење во тежина
* Повраќање
* Болка во стомакот
* Подуеност
* Анемија
Останати симптоми се:
* главоболки и мигрена
* чиреви во устата
* замор/летаргија
* болка во мускулите и зглобовите
* бавно растење кај децата
Целијакијата обично е проследена и со создавање пликови и јадеж на кожата наречен дерматитис херпетиформис, кој може да се појави и да се повлече и без лекување.
Важно е луѓето што боледуваат од целијакија да не консумираат храна што содржи глутен, дури и ако немаат никакви очигледни симптоми. Некои луѓе имаат силно нагласени симптоми, а многу мало оштетување на клеточните ѕидови, а други воопшто немаат симптоми или се малку манифестирани, но оштетувањата се многу поголеми.
ОТКРИВАЊЕ НА БОЛЕСТА
За да се открие болеста, може да се направи испитување на антитела на глутен во крвта. Меѓутоа, за да се потврди истата, пациентот мора да направи биопсија на тенкото црево по консумирање храна што содржи глутен. Пред тестирањето, во исхраната мора да биде вклучена и храна што содржи глутен, затоа што, во спротивно, цревата можат да заздрават и целијакијата нема да биде откриена.
ЛЕКУВАЊЕ НА БОЛЕСТА
Во моментов не постои лек за целијакијата, па заболените треба да се придржуваат кон исхрана без глутен. Доколку не се придржуваат, се зголемува ризикот од заболување од остеопороза, неплодност и забавен раст и развој кај децата.
Веливар

Веливар — највисокиот врв на планината Дешат, Западна Македонија. Се наоѓа на билото на планината, а неговата надморска височина изнесува 2.373 метри. На самиот врв Веливар, минува граничната линија помеѓу Македонија и Албанија, заради што постои и полуразрушен граничен камен во вид на пирамида. Врвот Веливар претставува висок карпест и каменест гребен покриен со бујна и висока трева, кој се издигнува над билото и подгорието на Дешат во долината на Радика од македонска и неговото подножје во долината на Црн Дрим од алабанска страна. До врвот Веливар се стигнува со пешачење од околу 3 и пол до 4 часа од селата Битуше или Требиште или од селото Жировница, по целосно обележана планинарска патека која поседува и столбови со зимски маркации и минува крај Северното и Јужното Гашово Езеро веднаш во неговото подножје и езерото Локув во шумскиот појас. Од врвот Веливар се пружа прекрасна глетка кон долината на реката Радика со манастирот „Св. Јован“ - Бигорски и планината Бистра, соседните карпести врвови Голем и Мал Крчин со градот Дебар и Дебарското Езеро во позадината и планината Кораб од спротива, како и кон долината на Црн Дрим и гратчето Пешкопеја во Албанија. Врвот е често посетуван од планинарските друштва, а во 2017 бил деветтиот врв искачен во рамки на Планинарскиот предизвик „12 Врвови“.
1 Галерија
2 Поврзано
*Дешат
*Крчин
Значка (хералдика)

Значка — амблем или лично обележје во хералдиката кое означува припадност кон или сопственост на некој поединец или семејство.
Физичките значки биле честа појава во средниот век, особено во Англија. Тие биле изработени од метал и се носеле на облеката од страна на следбениците на некое лице. Се носеле како во битка, така и по други поводи каде требало да се прикаже верност или припадност кон некому. Значката била везен или пришиван на бајраците (стандардите), коњската опрема, ливреите (униформите), и други предмети.
1 Употреба во средновековието
1.1 Настанок
Во XIV, XV и XVI век, славни значки носеле следбеници, слуги и поддржувачи прочуени и моќни личности и семејства, токму поради тоа што тие биле познати и јасни. (За разлика од тоа, грбот го користел само поединецот кому му припаѓал.)
Значките понекогаш се преземаат од некоја фигура од грбот на лицето, или пак на некој воочлив начин се однесуваат на тие фигури. Уште почесто значките претставувале потсетник за некој исклучителен подвиг, семејна или феудална припадност, или пак означувале некакви територијални права или претензии. Некои значки се всушност ребуси, со каламбури или игри на зборови означувајќи го името на сопственикот.
Во тие времиња неретко се случувало едно исто лице или семејство да користи повеќе значки; покрај ова, две или повеќе значки честопати се носеле во комбинација, и сочинувале едно посложено обележје.
2 Возобнова
По завршетокот на средниот век, со промената на општествените прилики хералдичките значки престанеле да се користат. Многу векови подоцна, во 1906 г., грбовниот крал Алфред Скот-Гати направил напори за значката да се врати во Колегијатот на грбови, и оттогаш значките се доделуваат покрај самиот грб. Значката се смета за дополнување по избор на клиентот, и се плаќа дополнително. Доделената значка се илустрира на матрикулата со доделениот грб, како и на стандардот (знамето).
3 Наводи
*
Музеј на Министерството за финансии и јавниот долг

Музеј на Министерството за финансии и јавниот долг (|Museo de la Secretaría de Hacienda y Crédito Público) — ликовен музеј во градот Мексико, Мексико. Сместен е во Архиепископскиот дворец, изграден во 1530 г. од калуѓерот Хуан де Сумарага врз темелите на разурната пирамида посветена на ацтечкиот бог Тескатлипока. Во 1867 г. во зградата се вселило Сметководственото одделение на Министерството за финансии на Мексико. Подоцна објектот е отстапен на музејот кој има голема уметничка збирка и артефакти посветени на богот.
Ханс Ем

Ханс Ем (, Марибор - , ), инженер, професор на Шумарскиот факултет во Скопје, најстариот член на МАНУ. Бил учесник во НОБ на македонскиот народ од 1941 година.
1 Животопис
Ем дипломирал на Високата школа за култура на земјиштето во Виена во 1923 година. Службувал во шумарските оперативи на подрачја од Србија, Косово, Црна Гора и од Македонија. Во Банската управа и Дирекцијата за шуми во Скопје, тој работел на воведувањето смоларење во боровите шуми во Македонија и на преработка на смолата. Назначен е за прв директор на Шумарскиот институт во Скопје (1944). Бил професор на Земјоделско-шумарскиот факултет во Скопје (1947–1968) и негов декан (1953/54). Член е на Научниот совет за изработка на вегетациска карта на Југославија. Редовен член на МАНУ. Еминентен шумарски стручњак на меѓународен план. Прв научник и проучувач е на дендрофлората и шумските заедници во Македонија. Публикувал „''Преглед на дендрофлората на Македонија''“ (1967). Изготвил прва скрипта за фитоценологија, го основал и го раководел арборетумот југозападно од Трубарево, еден од најбогатите на просторот во Југославија. Открил нови дрвни и растителни видови за македонската и светската дендрофлора. Публикувал бројни трудови во домашни и во странски списанија.
Кајмакчалан

Кајмакчалан или Мачник — највисок врв на планината Ниџе. Се наоѓа на јужната граница од Македонија, со висина од 2.521 м. Кај Бугарите, врвот е познат како Борисов Град, а кај Србите како Порта на слободата и Праг на татковината.
1 Местоположба
Од врвот се гледаат Островското Езеро и Петерското Езеро во Егејска Македонија, како и областа Мариово во Македонија. Во близина на Кајмакчалан се наоѓаат селата Скочивир од македонска, како и селото Чеган и ски-центарот „Ниџе“ (Ворас) од грчка страна.
2 Знаменитости
За време на Првата светска војна, на Кајмакчалан се воделе тешки борби меѓу бугарската армија, од една страна, и француската и српската војска, од друга страна, како дел од Македонскиот фронт, познати како солунски. Притоа, само во периодот од 12 до 30 септември 1916 година, во жестоките борби на врвот загинале над 4.600 војници од српската војска. Во составот на двете завојувани војски на фронтот биле мобилизирани голем број на Македонци од месното население во Мариово и од цела Македонија. Во спомен на овој настан, на црквата „Св. Илија“, сместена на самиот врв, се наоѓа посвета напишана од кралот Александар I Караѓорѓевиќ. До пред некое време, во црквата, во посебна урна, се наоѓало срцето на швајцарскиот форензичар, публицист и професор, Арчибалд Рајс.
Геосинхрон сателит

Геосинхрон сателит е сателит чија орбита над Земјата се повторува регуларно над точки на Земјата со текот на времето. Ако таквата орбита лежи на екваторот и орбитата е кружна, тој се вика геостационарен сателит.
Џони Вајсмилер

Џони Вајсмилер (роден како: Weissmüller János; 2 јуни 1904 - 20 јануари 1984) бил американски пливач и глумец, кој бил еден од најдобрите пливачи на 20-тите години од XX век. Има добиено пет Олимписки златни медали и еден бронзен. Има победено на 52 Американски национални натпревари и има поставено 67 светски рекорди. После пливачката кариера, станува шестиот глумец кој го глуми Тарзан и е најпознатиот глумец на Тарзан.
Smells Like Teen Spirit

"Smells Like Teen Spirit" е песна на американската рок група Нирвана. Истоимената песна претставува и прв сингл од албумот Nevermind со кој оваа група стана позната во светски рамки.
Неочекуваниот успех на оваа песна го доведе албумот Nevermind на врвот на светските топ списоци на почетокот на 1992 година. Со ова се означи навлегувањето на алтернативниот рок на големата музичка сцена.
Заспаната убавица (цртан филм)

Заспаната убавица (|Sleeping Beauty) е американски цртан филм од 1959 година во производство на компанијата ''Walt Disney Pictures''. Објавен е на 29 јануари 1959 и е шеснаесеттиот филм во династијата на Дизни.
Метју Дент

Метју Дент (англ. ''Matthew Dent''; р. 1981 во Бангор, Велс) — британски графички дизајнер. На јавен конкурс, неговите дизајни биле одбрани за британските монети на 2 април 2008. На работ на штитот на монетите се врежани неговите иницијали «M.D.».
Учел ликовна уметност во училиштето „Колег Менај“, а дипломирал графички дизајн на Брајтонскиот универзитет.
1 Наводи
Историја на Португалија

Името „''Португалија''“ само по себе открива делови рани од историјата на оваа земја - таа потекнува од римското име ''Portus Cale'', можна мешавина на грчко и латинско име кое значи "Убаво пристаниште". Просторот на денешна Португалија во текот на историјата бил населуван од страна на многу народи ицивилизации, како Ибери, Келти, Фенекијци, Картагинци, Грци, Германи и Маври.
Португал е името за една од најстарите европски нации. Португалија во текот на 15 век и 16 век успеала да го прошири своето влијание. Славни личности од тие векови се: Фернандо Магелан кој го опколил светот, Бартоломео Дијас кој достигнал до ’Ртот на Добрата Надеж и источниот крај на Африка, Васко де Гама и др. Крајот на 16 век, Португалија за првпат во историјата ја изгубила независноста, и тоа под власт на Шпанија преку кое почнало пропаѓање на Португалија како велесила.
Португалија продолжила да ја губи својата политичка и економска сила поради неколку причини, пред сè Лисабонскиот земјотрес од 1755 година, подемот на Наполеон Бонапарт, стекнување на независност на Бразил во 1822 година и граганската војна помеѓу либералите и апсолутистите. Во 1910 година била укината монархијата. Во 1975 година Протугалија дала независност на своите преостанати колонии.
Португалија е една од основачите на НАТО алијансата, а од 1986 година е земја-членка на ЕУ.
Soundgarden

Soundgarden е американска рок група од Сиетл, Вашингтон, формирана во 1984 година од страна на пејачот и ритам-гитарист Крис Корнел, гитаристот Ким Таил и басистот Хиро Јамамото.
Soundgarden беше една од водечките групи кои се должни за настанувањето на гранџ стилот на сцената на алтернативниот рок во Сиетл. Soundgarden беше првата гранџ музичка група која потпиша договор со голема издавачка компанија.
Најголем успех на оваа група беше албумот ''Superunknown'' од 1994 година кој дебитирање на местото број 1 на топ списокот на Билборд 200. За сингловите „Black Hole Sun“ и „Spoonman“ групата имаше добиено Греми награди.
Групата постоше до 1997 година кога нејзините членови се разидоа поради несогласувања околу насоката во која нивната музика треба да се развива. Повторно беше составена во 2010 година, за издавање на албумот ''King Animal''.
Генерација X

Генерација X (Генерација икс) е поим со кој се означуваат луѓето родени во периодот од средината на шеесеттите до доцните седумдесетти години од минатиот век - по крајот на големото зголемување на наталитетот, таканаречениот беби бум.
Терминот генерација икс во светот се користи при различни демографски, социолошки истажувања, во истражувања поврзани со маркетинг стратегии, како и во популарната култура.
Поединците кои се сметаат за дел од оваа генерација се родени во доцните години од Студената војна, и се сведоци на падот на берлинскиот ѕид. Оваа генерација го има проживеано навлегувањето на компјутерите во секојденевниот живот, појавувањето на видеоигрите, на интернетот, како и начинот на кои тие нешта навлегуваат во сите области на животот. Појавувањето на MTV, гранџ музиката, хип-хоп културата и на СИДА-та се поврзани со оваа генерација.
Во еконимијата некои студии покажуваат дека во овој случај не се потврдува правилото дека секоја следна генерација е подобра од претходната. Една студија вели дека припадниците на оваа генерација заработуваат за околу 12% помалку од нивните татковици во 1974 година.
0.1 Културни трендови во Генерацијата X
Во текот на деведесеттите години од минатиот век оваа генерација стана полнолетна и со тоа на свој начин влијаеше врз развојот на популарната култура (гранџ и хип-хоп музиката).
Телстар

Телстар е името на цела низа комуникациски сателити лансирани од НАСА во текот на 1960-тите, а подоцна 80-тите и 90-тите, вклучувајќи го и првиот воопшто комуникациски сателит Телстар-1 кој бил лансиран во 1962., и преку кој се остварени првите сателитски телевизиски преноси и телефонски разговори преку Атлантикот.
1 Експериментални сателити
Програмата Телстар била меѓународен експериментален проект на АТиТ, Бел Лаборатории, НАСА, Британските пошти и Франс телеком за развој на сателитски телекомуникациски врски преку Атлантикот. Покрај сателитите, кои ги лансирала НАСА, биле изградени и три земни комуникациски станици во САД, Британија и Франција.
Сателитите биле конструирани од Бел Лаборатории, имале сферична форма, обем од околу 88см и тежина од 77кг.
Телстар-1 бил лансиран на 10 јули 1962, и првиот телевизиски пренос преку сателит бил остварен на 23 јули, а исто така преку него биле остварени и првите телефонски разговори, испратени податоци и факсови.
Телстар-1 станал жртва на Студената војна: неговата чувствителна електроника била непоправливо оштетена од зрачењето од јадрените проби во вселената што ги извршиле во 1963 година најпрво САД, а потоа и СССР.
Телстар-1 бил во функција до 21 февруари 1963., а потоа бил лансиран и Телстар-2, идентичен на Телстар-1, лансиран на 7 мај 1963. кој бил во функција до 16 мај 1965.
1.1 Технички недостатоци
За разлика од современите телекомуникациски сателити кои се геосинхрони, Телстар се движеле по елиптична орбита на висина помеѓу 1000 и 6000 километри над Земјата, и ротирале околу Земјата секои 2,5 часа. Преносите преку Атлантикот можеле да се вршат само во текот на 20 минути при секоја револуција. Поради тоа, антените на земјата морале постојано морале постојано да ги следат, односно антената морала да се движи со брзина од 1,5 аглови степени во секунда, со грешка помала од 0,6 степени. Покрај тоа, поради мошне слабата предавателна моќ на сателитот, земните антени морале да бидат огромни: со пречник од околу 54м и тежина околу 380 тони, што го правело следењето на сателитот (движењето на антената) многу комплицирано.
2 Подоцнежни лансирања
Втората серија сателити Телстар биле за комерцијална намена: Телстар 301 во 1983, Телстар 302 во 1984 и Телстар 303 во 1985. Третата серија биле Телстар 401 во 1993 и Телстар 402 кој бил лансиран во 1994, но набрзо бил уништен. Бил заменет во 1995 со Телстар 402Р, подоцна преименува во Телстар 4.
Телстар 10 бил лансиран во Кина во 1997 година.
Во 2003. биле лансирани Телстар 4-8 и 13, а во јуни 2004. Телстар 18.
Персоналот на Хогвортс

Следниве измислени ликови се членови на персоналот и жители на Хогвортс во ''Хари Потер'' книгите напишани од Џ. К. Роулинг. Ликовите, Албус Дамблдор, Северус Снејп и Рубеус Хагрид имаат посебни статии. Долорес Амбриџ е под Министерство за магии. Ремус Лупин и Аластор Муди се под Ред на фениксот, додека Барти Крауч Џуниор (кој го зазема ликот на Муди), и братот и сестрата Алекто и Амикус Кароу се под Смртојади.
1 Учители и персонал
1.1 Гилдерој Локхарт
Гилдерој Локхарт (|Gilderoy Lockhart) е нарцисоидна волшебничка славна личност кој има напишано многу книги за неговите чудесни авантури запознавајќи мрачни суштества. Во ''Одајата на тајните'', Локхарт е именуван како новиот учител по одбрана од мрачните вештини во Хогвортс. Тој не е омилен меѓу персоналот, особено кај професорот Снејп. Сепак, навидум се покажува дека многумина и му се восхитуваат, како Хермиона Гренџер (која дури и развива симпатија кон него) и г-ѓата Визли. На Хари не му се допаѓа, во главно, бидејќи Локхарт тврди дека Хари долетал во Хогвортс со кола за да привлече внимание, а подоцна и дека делел фотографии од себеси. Локхарт е разоткриен како измамник и плашливец кога се обидува да избегне да влезе во одајата на тајните со што им открива на Хари и Рон Визли дека всушност никогаш не ги извел неверојатните подвизи документирани во неговите книги, наместо тоа крадел искуства од други волшебници и ги бришел нивните сеќавања. Неговиот обид да ја искористи магијата обливиус на Хари и Рон, поради скршеното стапче на Рон со кое ја пушта магијата се одвраќа во него и како резултат страда од губење на својата меморија.
Во ''Редот на фениксот'', Хари наидува на Локхарт во Сент Манго додека го посетува г-дин Визли на Божиќ. Пополека си ја повраќа својата меморија и е детско горд што може да ги пишува „буквите една до друга“. Сè уште добива пошта од обожавателите, иако нема поим зашто добива, но сепак сè уште ужива во потпишувањето автограми. Локхарт никогаш не закрепнува целосно, наспорти сите обиди.
Роулинг вели дека Локхарт е единствениот лик кој не го базирала на вистинска личност. Локхарт бил инспирирал на (неоткриен) познаник кој бил „дури повеќе непријатен од неговата фиктивна копија“ и „кажувал огромни измислици за својот минат живот, сите од кои создадени за да покажат колку прекрасен, храбар и брилијантен човек е“.
Кенет Брана се појавува како Локхарт во филмската адаптција на ''Хари Потер и Одајата на тајните''.
2 Хогвортски духови
3 Основачи на Хогвортс
Во фиктивниот свет на Роулинг, Хогвортс бил основан пред 1000 години од страна на „четирите најдобри волшебници на тоа време“<sup>[ХП2]</sup>: Годрик Грифиндор, Хелга Хафлпах, Ровена Равенкло и Салазар Слитерин. Четирите основачи служеле како првите учители во Хогвортс, и сите домови во училиштето се именувани по четирите основачи.
Историја на Сан Марино

Според традиционалното верување, Свети Марин го напуштил островот Раб во Хрватска и со неговиот пријател Лео тргнале за Римини како масони. По неговите прогоните поради неговите христијански верувања, тој побегнал во близина на планината Титано, каде изградил мала црква и го основал денешниот град и држава Сан Марино. Официјалното основање на градот и државата е на 3 септември 301 година.
До средината на 5 век се создала мала заедница и поради недостапноста на местото и сиромаштијата, независноста успеала со мал број обиди за поништивање на истата. Во 1631 година независноста на Сан Марино била призната од Папството.
За време на раната фаза на италинаското обединување во 19 век, Сан Марино служел како место за бегалци кои биле протерувани поради нивните залагања за обединување на Италија. Така, Џузепе Гарибалди ја прифатил желбата на Сан Марино да не биде дел од обединета Италија. Исто така, Наполеон Бонапарт одбил да го преземе Сан Марино, и кога го прашувале за тоа тој одговарал: „Зошто? Затоа што тоа е модел на република.“
Владата на Сан Марино го прогласил американскиот претседател Абрахам Линколн за почесен граѓанин на Сан Марино.
За време на Првата светска војна, кога Италија ѝ објавила војна на Австроунгарија, и Сан Марино го направил тоа на 3 јуни 1915 година.
За време на Втората светска војна, почетнички Сан Марино објавил војна на Британија. Подоцна кога Италија го опколила Сан Марино, Сан Марно прогласил неутралност, но на 21 септември 1944 Сан Марино објавил војна на Германија .
Сè до 1968 кога Науру прогласи независност Сан Марино беше најмалата држава во светот. Сан Марино е член на Советот на Европа но не е член на Европската Унија.
Сан Марино е најстарата независна држава и уставна република. Уставот на Сан Марино е од 1600 година и сè уште е функционален. Воедно тој е и најстар устав во светот[1].
Историја на Словачка

1 Доаѓање на Словените
Териториите на денешна Словачка, во 5 век биле населени од страна на Словените. Во предсловенското населување, на оваа територија постоело кнежевството Нитра, кое заедно со Моравија ја сочинувале т.н. Велика Моравија. Таа држава во текот на 9 век го достигнал својот Златен век, во времето на Ротислав I.
2 Кралство Унгарија
По распаѓањето на Велика Моравија во 10 век, териториите на денешна Словачка станале дел од Кралство Унгарија. Во текот на владеењето на Унгарците, Словачка во првите два века ја зачувала својата автономија како кнежевство Нитра. Денешните територии на Словачка се формирале уште во тоа време.
Во 1241 година, Словачка попаднала под монголско владеење, но во текот на средниот век таа била ослободена и повторно вклучена во составот на Кралство Унгарија. Во времето кога Османлиското Царство навлегува во Унгарија, центарот на кралството преминало во Словачка. Денешната престолнина Братислава (тогаш позната како Pressburg, Pressporek, Posonium, Posony) за краток период станала престолнина на кралството во 1536 година. По повлекувањето на Османлиите од Унгарија, улогата на Словачка во кралството се намалило.
За време на револуцијата од 1848 - 1849 година, Словаците застанале на страната на Австрија односно Хабсбуршката династија, надевајчи се за создавање на независна држава, но до тоа не дошло. Во времето на Австроунгарија, од 1868 до 1918 година, Словачка останала во склопот на империјата, соочувајќи се со унгаризација врз нејзините жители.
3 Чехословачка
По војната, Словачка се обединила со чешките земји Бохемија и Моравија и заедно ја формирале Чехословачка. Во 1938 година, со Миненскиот договор, Словачка била разделена од Чешка. Новата држава поседувала само формална независност, бидејќи била под целосна контрола од страна на Нацистичка Германија. Ова доведува до избувнување на востание во 1944 година.
По крајот на војната, Словачка повторно се обединила со Чешка и попаднала под влијание на т.н. Источен блок раководен од страна на СССР. Таа била една од потписничките на Варшавскиот договор.
4 Модерна Словечка
По распаѓањето на комунизмот, Чешка и Словачка во 1993 година повторно се разделиле. Словачка од мај 2004 година е членка на ЕУ.
Поле (хералдика)

Во хералдиката, позадината на штитот се нарекува '' поле''. Тоа се состои од една или повеќе бои (бои или метали) или пак крзна.
Во крајно ретки случаи полето е предел (глетка), како на грбот на училиштето Брандваг. Многу хералди ги сметаат пејзажните полиња за нехералдички и неупотребливи, бидејќи не можат доследно да се цртаат од блазон.
Грбот на грофот чезаре Фани има мошне сличен изглед, каде полето е опишано како „небо природно“.
Грбот на Инверареј (Шкотска) и окружиот управен орган имаат поле со „морски бранови“.
За повеќе информации за штитот, погледајте Варијации на штитот.
Кетопрофен

Кетопрофенот е нестероиден антиинфламаторен лек со аналгетско и антипиретско дејство. Механизмот на дејство му е преку инхибиција на синтезата на простагладините во организмот. Кетопрофенот претежно се препишува за болки поврзани со артритис и забоболки кои резултираат со воспаление на непцата.
Гентамицин

Гентамицин — антибиотик кој делува на поголем број бактериски инфекции.
Гентамицинот имитирајќи ги природните биомолекули се сврзува со бактериските рибозоми и доведува до неправилно читање на генетскиот код.
Како и другите антибиотици од оваа група гентамицинот не поминува преку тенкото и преку дебелото црево, па затоа може да се прима преку инфузија.
Од Светската здравствена организација се смета како едно од основните лекарства за најголемиот дел од популацијата.
1 Производство
Најголемиот дел од светското производство на овој лек се одвива на Далечниот Исток. Последна фармацевтска фирма во Европа која го произведува е Лек од Љубљана.
Симвастатин

Симвастатинот (трговски имиња: Zocor, Simlup, Simcard, Simvacor и др.) претставува хиполипидемик и припаѓа во групата статини. Се користи за контрола на хиперхолестеролемија (зголемено ниво на холестерол во крвта) и за превенција на кардиоваскуларни заболувања.
Бруклин Нетс

Бруклин Нетс (|Brooklyn Nets) се професионален кошаркарски тим кој игра во НБА во Атлантската дивизија од Источната Конференција. Тие моментално се сместени во населбата Бруклин во Њујорк, а домашна арена им е Барклејс Центарот. Тимот претходно 35 сезони настапувал во Њу Џерси, а од натпреварувачката сезона 2012/2013 се преселиле во новата арена.
1 Состав
Име, Години, Држава, Височина, Позиција
ЛаМаркус Алдриџ, 36, 2.11м, Центар/Крилен Центар
Брус Браун, 25, 1.93м, бек/крило
Џевон Картер, 26, 1.85м, плејмеркер/бек
Ник Клекстон, 22, 2.10м, Центар/Крилен Центар
Сет Кари, 31, 1.88м, плејмејкер/бек
Дејвид Дјук Jr., 22, 1.93м, плејмејкер/бек
Андре Друмонд, 28, 2.08м, Центар
Кевин Дјурент, 33, 2.08м, крило/Крилен Центар
Кеслер Едвардс, 21, 2.01м, крило
Блејк Грифин, 32, 2.06м, Крилен Центар
Џо Херис, 30, 1.98м, крило/бек
Кајри Ирвинг, 29, 1.88м, плејмејкер/бек
Џејмс Џонсон, 34, 2.01м, бек/Крилен Центар
Пети Милс, 33, 1.83м, плејмејкер/бек
Деј'Рон Шарп, 20, 2.06м, Крилен Центар
Бен Симонс, 25, 2.11м, плејмејкер/Крилен Центар
Камерон Томас, 20, 1.91, бек
Вавилонска астрономија

Вавилонската астрономија бележи поголеми достигнувања. Вавилонската цивилизација растела од 17 до 6 век п.н.е. За да го усовршат нивниот календар, тие ги проучувале движењата на Сонцето и Месечината. Тие го назначиле денот после младата месечина за почеток на секој месец.
Околу 400 година п.н.е., период кога Вавилон е дел од Персија, вавилонските астрономи забележале дека привидните движења на Сонцето и Месечината од запад кон исток околу Зодијакот немаат постојана брзина. Овие тела наизглед се движат со брзина која расте сè до половината на нивната ротација до одреден максимум по што нивната брзина опаѓа на својот минимум. Вавилонците се обиделе да го претстават овој циклус аритметички со тоа што на Месечината ѝ дале фиксна брзина на движење за време на едната половина од нејзиниот циклус, а различна фиксна брзина за другата половина од циклусот. Подоцна тие го усовршиле математичкиот метод со тоа што ја претставиле брзината на Месечината како фактор кој линеарно расте од минимум до максимум за време на првата половина од револуцијата, за потоа да опадне на минимумот до крајот на циклусот. Со овие пресметки на месечевите и сончевите движења Вавилонските набљудувачи на ѕвезди можеле да го предвидат времето на младата месечина и воедно првиот ден од месецот. На сличен начин биле пресметани и планетарните позиции претставени заедно со нивните повратни и вообичаени движења кон исток. Веројатно е дека од оваа цивилизација потекнуваат астрономите кои го измислиле системот на пресметки.
Рене Лалик

Рене Жил Лалик (|René Jules Lalique; 6 април 1860 – 1 мај 1945) — француски дизајнер на стакло и накит, којшто работел во областа на декоративните уметности и е познат по неговите изработки од обоено стакло во арт нуво стил. Најпознати се неговите шишенца за парфем, вазни, накит, лустери, часовници, а кон крајот на животот и орнаметални фигури за автомобилски радијатори. Компанијата што ја основал работи и денес.
Неговото име се поврзува со креативноста и квалитетот, бидејќи секогаш дизајнирал раскошни, но истовремено и дискретни предмети.
1 Галерија
Северус Снејп

Северус Снејп (|Severus Snape) e измислен лик во серијалот книги ''Хари Потер'' напишани од Џ. К. Роулинг. Во првиот роман, ''Хари Потер и Каменот на мудроста'', тој е еден од поглавните антагонисти. Како што се развива серијалот, ликот на Снејп станува повеќе слоевит и сложен и Роулинг не целосно ги открива деталите на неговата преданост сè до крајот на последната книга, ''Хари Потер и Реликвиите на смртта''. Снејп се појавува во сите седум книги од серијалот.
Низ серијалот, толкувањето на Снејп се развива од злонамерен и пристрасен учител до значаен лик на значителна заплетканост и морална двосмисленост. Снејп предава Напивки, а подоцна и Одбрана од мрачните вештини, во Хогвортс. Роулинг го има опишано како „подарок од лик“.
1 Наводи
de:Figuren der Harry-Potter-Romane#Severus Snape
Хлорамфеникол

Хлорамфениколот претставува антибиотик со широк спектар на дејство кој делува на голем број грам позитивни и грам негативни бактерии.
Од Светската здравствена организација се смета како едно од основните лекарства за најголемиот дел од популацијата.
1 Механизам на дејство
Хлорамфениколот е бактериостатик кој ја инхибира синтезата на белковини во бактериската клетка врзувајќи се за 50S рибозомската подединица.
2 Несакани ефекти
Најсериозен несакан ефект од употребата на хлорамфеникол е апластична анемија.
Инравенска примена на хлорамфениколот кај новороденчиња е поврзана со појава на т.н. синдром на сиво бебе. Овој феномен се случува бидејќи новороденчињата сè уште немаат целосно функционални хепатални ензими (т.e. UDP-гликуронил трансфераза), па така хлорамфениколот останува неметаболизиран во организмот.
3 Историја
Хлорамфеникол првично потекнува од бактеријата ''Streptomyces venezuelae'', изолиран од Дејвид Готлиб. Воведен е во клиничка пракса во 1949 година, под заштитното име Chloromycetin. Бил првиот антибиотик кој се произведувал синтетички во големи размери.
Јозеф Кабањ

Јозеф Кабањ (слов. ''Jozef Kabaň'', р. 4 јануари 1973 во Наместово, Словачка), е словачки автоконструктор. Ја започнал кариерата како дизајнер за Volkswagen. Во 2003 се префрлил во Audi каде работел како на надворешен дизајн. Во 2007 во Шеф на надворешен дизајн на Audi. Бил главен дизајнер на Volkswagen Lupo, SEAT Arosa, како и главен дизајнер на најбрзиот и најмоќниот автомобил на светот, Bugatti Veyron.
Моментално работи како главен дизајнер на Škoda Auto.
Карбамазепин

Карбамазепинот претставува антиконвулзив, лек кој претежно се користи во третман на епилепсија и биполарно растројство.
Од Светската здравствена организација се смета како едно од основните лекарства за најголемиот дел од популацијата.
1 Историја
Карбамазепинот бил откриен од хемичарот Walter Schindler кој работел во J.R. Geigy AG (денес Novartis) во Базел, Швајцарија, во 1953 година.
Фенобарбитон

Фенобарбитонот (или фенобарбитал) претставува барбитурат. Овој лек е најшироко употребуваниот антиконвулзив на светот и најстариот кој сѐ уште е во употреба.. Овој лек може да се користи како седатив и како хипнотик, но се поретко.
Од Светската здравствена организација се смета како едно од основните лекарства за најголемиот дел од популацијата. Во развиените земји поретко се користи повеќе како антиконвулсант.
Аспирин

Аспиринот е познат и под името ацетилсалицилна киселина. Аспиринот често се користи како аналгетик, како антипиретик и како антиинфламаторен лек.
Потврдено е дека доколку мали количества на овој лек се дадат на пациенти кои претрпеле срцев напад се намалува ризикот од брзо добивање на уште еден напад.
1 Контраиндикации
Аспиринот не треба да го користат пациенти со:
* хиперсензитивност кон аспиринот и други салицилати
* акутен чир на желудникот или дванаесетпалечното црево
* хеморагиска дијатеза
* истовремена употреба на метотрексат
2 Механизам на дејство
Дејството на аспиринот се должи на иреверзибилната инхибиција на циклооксигеназата, ензим којшто учествува во синтезата на простагландините.
Во помали дози (75–300 mg дневно) ја инхибира агрегацијата на тромбоцитите преку блокирање на синтезата на тромбоксан А<sub>2</sub> во нив.
3 Фармакокинетика
Ацетилсалицилната киселина е слаба киселина, и многу мала количина од него се наоѓа во јонизирана состојба во желудникот после орална администрација. Брзо се апсорбира низ клеточната мембрана при кисели услови во желудникот. Поголемата pH и поголемата површина во тенкото црево предизвикува побавна апсорпција, бидејќи поголема количина од лекот се наоѓа во јонизирана форма. При предозирање аспиринот се апсорбира многу побавно поради формирањето на конкреции, а плазматската концентрација продолжува се зголемува и до 24 часа после ингестијата.
4 Историја
Растителни екстракти, вклучувајќи и од кората на врба, во кои активна компонента е салицилната киселина уште од антички времиња било познато дека ја ублажуваат главоболката, болката и треската.
Во 1971, британскиот фармаколог Џон Роберт Вејн покажал дека аспиринот ја супресира продукцијата на простагландини и тромбоксани. За ова откритие бил награден со Нобелова награда за физиологија или медицина во 1982, заедно со Суне Бергстром и Бент Ингемар Самуелсон.
Парацетамол

Парацетамолот, исто така познат како ацетаминофен, претставува на широко употребуван аналгетик (против болки) и антипиретик (за намалување на температурата).
Се смета дека е сигурен за употреба во препорачани количества. За акутно предозирање се смета земањето на повеќе од 1000 mg од еднаш и повеќе од 4000 mg во текот на еден ден за возрасни.
Од Светската здравствена организација се смета како едно од основните лекарства за најголемиот дел од популацијата.
1 Фармакокинетика
После перорална администрација, парацетамолот брзо се апсорбира во тенкото црево, додека апсорпцијата во желудникот е занемарлива. Поради тоа брзината на апсорпција зависи од празнењето на желудникот, но степенот на апсорпција останува ист. Кај исти испитаници, максималната плазматска концентрација на парацетамол се постигнала за 20 минути кога се зема на празен желудник, наспроти 90 минути кога се зема со храна. Храна богата со јаглехидрати, но не и со белковини и масти, ја намалува максималната плазматска концентрација на парацетамолот за четири пати. Дури и при празен желудник, брзината на апсорпција на парацетамол е варијабилна и зависи од формулацијата, при што максимална плазматска концентрација се постигнува за 20 минути до 1.5 час.
Биорасположливоста на парацетамолот е дозно-зависна: се зголемува од 63% за доза од 500mg до 89% за доза од 1000mg. Полуживотот на елиминација изнесува 1.92.5 часа, а волуменот на дистрибуција е околу 50L. Врзувањето за плазматските белковини е занемарливо, освен при предозирање, кога може да достигне 1521%. Максималната плазматска концентрација после вообичаена доза на парацетамол достигнува 30μg/mL (200μmol/L). После 4 часа, концентрацијата вообичаено е помала од 10μg/mL (66μmol/L).
Парацетамолот се метаболизира главно во црниот дроб, преку гликуронидација и сулфатација, а добиените производи се елиминираат преку урината (види на сликата). Само 25% од лекот се екскретира непроменет преку урината. Гликуронидацијата под дејство на ензимите UGT1A1 и UGT1A6 сочинува 5070% од метаболизмот на лекот. Дополнителни 2535% од лекот се претвора во сулфат под дејство на ензимите SULT1A1, SULT1A3, и SULT1E1.
Помала количина на лекот (5-15%) се оксидира под дејство на ензимите цитохром P450, претежно од CYP2E1, при што се формира токсичен метаболит познат како NAPQI (''N''-ацетил-''p''-бензохинон имин). NAPQI е одговорен за хепаталната токсичност на парацетамолот. При вообичаените дози на парацетамол, NAPQI се конјугира со глутатион и преминува во нетоксичен метаболит. Нетоксичниот конјугат APAP-GSH се презема од страна на жолчката и понатаму се деградира до конјугати на меркаптурна киселина и цистеин кои се екскретираат преку урината. При предозирање, доаѓа до исцрпување на количината на глутатион, поради големата количина на формиран NAPQI, при што тој се врзува за митохондриските белковини во црниот дроб предизвикувајќи оксидативен стрес и токсичност.
Друг минорен, но важен метаболички пат е деацетилација на околу 12% на парацетамол при што се формира ''p''-аминофенол. ''p''-Аминофенолот во мозокот се претвора во AM404 под дејство на хидролаза, соединение кое делумно може да е одговорно за аналгетското дејство на парацетамолот.
Циркумбореален регион

Циркумбореален регион или евросибирско-канадски регион на бореалното царство — голем флористички регион. На југ навлегува во Европа (со исклучок на оној дел кој се однесува на Средоземната област), северна Анадолија, Кавказ (со исклучок на аридните области и Талиш), Урал, Сибир, Далечниот Исток (со исклучок на југоисточните делови по средното течение на р. Амур), Камчатка, северен Сахалин, северните Курилски Острови, Алеутските Острови, Алјаска, поголем дел од Канада и мал дел од САД. Многу голем дел од овој регион е заземен од широколисни и иглолисни шуми, но и тундри и степи.
1 Најчести видови
* Од иглолисните растенија најчести се: борот (''Pinus''), смрчата (''Picea''), елата (''Abies''), аришот (''Larix''), а во Канада и цугата (''Tsuga'') и тујата (''Thuja''). Од листопадните родови, најсреќавани се дабот (''Quercus''), буката (''Fagus''), брезата (''Betula''), евлата (''Alnus''), јаворот (''Acer''), габерот (''Carpinus''), тополата (''Populus''), врбата (''Salix''), јасенот (''Fraxinus''), брестот (''Ulmus''), липата (''Tilia''), оревот (''Juglans''), каркасот (''Celtis''), црниот габер (''Ostrya''), дренот (''Cornus'').
* Од другите дрвенести растенија карактеристични се сливите и вишните (''Prunus''), малините (''Rubus''), глогот (''Crataegus''), крушата (''Pyrus''), јаболкото (''Malus''), оскорушата (''Sorbus''), спирејата (''Spiraea''), стафилејата (''Staphylea''), рододендронот (''Rhododendron''), анамската рака (''Lonicera''), удиката (''Viburnum''), бозелот (''Sambucus''), крушината (''Rhamnus''), боровинката (''Vaccinium'').
* Покрај шумите, карактеристични се и ливадите, кои во јужните делови на европска Русија и Сибир преоѓаат во степи. За северните реони се својствени пространи блата и тундри. Во планините, шумската растителност образува појас кој најчесто се состои од иглолисни шуми. Над шумскиот појас се наоѓа високопланинската (субалпска и алпска) растителност, која се одликува со богати и ендемски форми.
1.1 Ендемизам
Во флората на циркумбореалниот регион нема ендемски фамилии, но има многу ендемски или речиси ендемски родови, во кои се вбројуваат крстоцветните ''Lunaria'' (средна и југоисточна Европа), ''Borodinia'' (источен Сибир), ''Gorodkovia'' (североисточен Сибир), ''Redowskia'' (Јакутија); потоа родот ''Soldanella'' од фамилијата на јаглики (јужна и средна Европа), па штитоцветните ''Physospermum'', ''Astrantia'' и ''Thorella'' (последниот род само во Европа), родот ''Pulmonaria'' од фамилијата ''Boraginaceae'', родот ''Erinus'' од ''Scrophulariaceae'', три рода од претежно тропската фамилија ''Gesneriaceae'' – ''Ramonda'' (централни и источни Пиринеи и планините на североисточна Шпанија, Балкански Полуостров) и ''Haberlea'' и ''Jankaea'' (и двата на Балканот), потоа родот ''Stratiotes'' од фамилијата ''Hydrocharitaceae'', ''Telekia'' од ''Asteraceae'', како и многу ендемски видови во планинските региони – Пиринеи, Алпи, Карпати, Кавказ, планините на Сибир и Канада.
Големиот циркумбореален регион е разделен на неколку провинции кои ги обединува составот на флората и ендемизмот.
Диазепам

Диазепамот (''Валиум, Бенседин, Диазепамум, Seduxenum, Relanium, Sibazonum'') спаѓа во групата на бензодиазепини (во почетокот произведуван под трговскиот назив ''Валиум'') и претставува седатив, релаксант на мускулите, хипнотик и антиконвулзант, дејствува против анксиозност и емоционална нелагодност.
Во 2024, е трет најчесто пропишуван лек во Македонија, со повеќе од 1,3 милиони рецепти. Диазепамот според Светската здравствена организација се смета за неопходно лекарство.
1 Изглед
Бенседин таблетите можат да бидат од 2, 5 и 10 милиграми. Од 2 и 10 се со жолтобела боја, а од 5 исто така се со жолтобела боја само што имаат назначена црта на едната страна.
2 Начин на дејствување
Диазепамот ја зголемува активноста на GABA рецепторите кои имаат инхибиторни својства. Диазепамот ги блокира т.е. инхибира ексцитациите од емоционалната сфера на мозокот.
Бенсединот е лек првенствено наменет за лекување на анксиозните нарушувања, тој го намалува чувството на страв и напнатост, делува антиколвузивно и доведува до релаксација на мускулите.
3 Несакани ефекти
При користењето на дизаепам можни се несакани ефекти како: заматен вид, хипотензија, диплопија, нејасен говор, неможност да се задржи урината, запек, а возможна е и агресија и возбуда, и поретко транзисторна левкопенија. Можно е да се појави депресија како недијагностицирано заболување, посебно при употреба на високи дози и труење со диазепам. Кај постарите луѓе, иако поретко, може да се појави апнеја и запирање на дишењето.
4 Дозирање
2-10 мг два до четири пати на ден, во зависност од болеста. За стари и луѓе во лоша состојба почетната доза е 2 мг. За деца 2-4 мг, при што количината на примање се разделува на неколкупати.
5 Историја
Диазепамот е вториот бензодиазепин откриен од Д-р Лео Стернбах додека работел во „Рош“, по хлордиазепоксид (Либриум), кој бил одобрен за употреба во 1960 година. Ставен на пазарот во 1963 како подобрена верзија на Либриум, диазепамот станал неверојатно популарен, со чија помош Рош станал фармацевтски индустриски гигант.
Алфред Хатон

Алфред Хатон (англ. ''Alfred Hutton'', — ) бил англиски офицер на Кралевата драгунска гарда, антиквар и мечувалец. Бил иницијатор на првиот англиска возобнова на историското мечувалство, заедно со неговите современици Егертон Касл, капетанот Карл Тим, полковникот Сирил Мети, Фредерик и Вилијам Полок, и капетанот Ричард Френсис Бартон.
1 Дела
* 1867, ''The Cavalry Swordsman'' („Коњичкиот мечувалец“)
* 1887, ''Swordsmanship, for the use of Soldiers'' („Мечувалство за војници“)
* 1889, , практична научна расправа за сабјата како и разни други оружја од тоа време како краткиот меч - бајонет или бодеж, полицискиот пендрек, големиот стап и францускиот меч (дворски меч)
* 1892, заснована на ''Opera Nova'' („Ново дело“) од Ахиле Мароцо, 1536 г.
* 1893, ''Our Swordsmanship'' („Нашето мечувалство“), lecture at the Кралска институција на Обединетите воени служби, Вајтхол
* 1895, ''Notes on Ancient Fence'' („Белешки за древното мечувалство“), предавање во клубот Албани.
* 1897, ''Sword Fighting and Sword Play'' („Борење и вежбање со меч“), Индиска мечувалска ревија.
2 Поврзано
* Џорџ Силвер
* Историски европски боречки вештини
3 Наводи
* '''' од Џон Клементс, Здружение за ренесансни боречки вештини
Цирка

Цирка (''лат.''''circa'', ц., c., ca., ca or cca. е латински поим со значење „приближно“ (букв. „околу“), и се однесува на датуми и години. Наоѓа широка примена во генеалогијата и историографијата (т.е. дела на историчари), кога времето во кое нешто се случило се знае само приближно.
Кога се применува кај датуми и години со временски опсег, цирка се применува пред секој датум и година. Датумот и годината пред кој не стои цирка се смета дека е точно познат.
На пример, една енциклопедиска статија за Џингис Кан може да почне со „Џингис Кан (ц. 1162 — 18 август 1227)“, што значи дека дотичниот е роден околу 1162 година. Годината во која починал пак, нема ознака, што значи дека таа е точно позната за историјата.
На македонски поимот „цирка“ („ц.“) може да се замени со кратенките о. („околу“), прибл. („приближно“), како и со знакот „~“, кој е математички знак за приближност.
1 Поврзано
* Флоруит
* р.
* †