procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Енергија на јонизација

Енергија на јонизација — енергија која треба да му се доведе на атомот на некој хемиски елемент, во гасовита агрегатна состојба, за од него да се отстрани електрон.
Ако се работи за отстранување на еден електрон, станува збор за ''прва енергија на јонизација'', за уште еден - ''втора енергија на јонизација'' итн. За еден ист елемент секоја следна енергија на јонизација е повисока. Тука станува збор за отстранување на електрон од последниот електронски слој. Колку што е тој подалеку од јадрото, толку електроните се послабо привлекувани од него, па затоа полесно ќе можат да се отстранат. Според тоа, со растење на атомскиот полупречник, се намалува енергијата што е потребна да се отстрани електронот. Значи, одејќи претежно надолу по група, енергијата на јонизација се намалува, а по периода (од лево кон десно) се зголемува.
Ковалентен полупречник

Ковалентен полупречник (ковалентен радиус) или валентен полупречник (валентен радиус) — средното растојание на најоддалечените електрони од атомското јадро на два или повеќе атоми кои учествуваат при образувањето на хемиски врски (се викаат уште и валентни електрони). Ковалентниот полупречник е речиси еднаков на половината од средната должина на поединечните хемиски врски кои ги градат тие атоми. Ковалентните полупречници на атомите се околу 25 - 50% помали од нивните Ван дер Валсови полупречници.
1 Споредба на Ван дер Валсовиот и ковалентниот полупречник кај некои атоми
Атом, Ковалентен полупречник, Ван дер Валсов полупречник
N, 0.7, 1.5
P, 1.1, 1.9
S, 1.04, 1.85
I, 1.33, 2.15
2 Поврзано
* Атомски полупречник
Густина

Густина (се обележува со грчката буква ро - <math>\rho</math>) — физичка величина која што за едно хомогено тело се дефинира како маса ''m'' на единица волумен ''V'' од телото:
<math>{\rho}={m \over V} </math>
За нехомогени тела, оваа релација ни ја дава средната вредност за густината на телото, бидејќи кај таквите тела густината за разни места е различна. Кај нехомогените тела, густината на телото во дадено место се добива како гранична вредност (лимес) на средната густина кога волуменот се стреми кон нула, односно ќе биде толку мал, што може да се смета дека во него густината е константна. Математичката формула за густина на нехомогените тела е следна:
<math>{\rho}=\lim_{\Delta V \to 0}{\Delta m \over \Delta V}={dm \over dV}</math>
Густината во меѓународниот систем на единици се мери со единица килограм на метар кубен кг/м<sup>3</sup>.
Методите за определување на густината на телата се методи за определување на волуменот на телото, кое може да биде неправилно тело или течност. Мерењето на волуменот на телото обично се прави индиректно со користење на Архимедовата сила која се јавува кога некое тело е целосно потопено во течност или гас. Течноста (најчесто вода) делува на телото со сила чија големина е еднаква на производот од масата на истисната вода ''m<sub>v</sub>'' (гас), помножена со Земјиното забрзување ''g'', односно ''F<sub>a</sub>''=''m<sub>v</sub>g''. Со ваквиот начин на мерење и со познавањето на густината на течноста (најчесто водата) во која што се потопува даденото тело, може да се определи волуменот на телото.
1 Поврзано
* Ареометар
* Мор-Вествалова вага
* Пикнометар
* Метална микрорешетка - вештачки материјал со најмала густина
Атомски полупречник

Атомски полупречник (атомски радиус) — растојанието меѓу најоддалечените електрони во еден атом и атомското јадро на тој атом.
Атомските полупречници се менуваат во периодниот систем: со секоја нова периода се пополнува нов електронски слој. Затоа, атомските полупречници растат одејќи надолу по група, а надесно по периода се намалуваат. Значи, одејќи надесно по една периода, кај секој нареден елемент има по еден електрон повеќе кој се сместува во истиот електронски слој. Но, истовремено, кај секој следен елемент бројот на протони (атомски број) во јадрото се зголемува за еден. Како резултат на тоа, електростатичките привлечни сили меѓу јадрото и електронската обвивка се зголемуваат што резултира со намалување на атомските полупречници.
1 Споредба на валентните и атомските полупречници
Атом, Валентен полупречник, Атомски полупречник
N, 0.7, 0.71
P, 1.1, 1.15
S, 1.04, 1.04
I, 1.33, 1.35
2 Поврзано
* Атомски полупречници на елементите
* Ван дер Валсов полупречник
* Валентен полупречник
* Ковалентен полупречник
Ролс-Ројс Фантом VI

:''Видете Ролс-Ројс Фантом за други модели со истото име''
Фантом VI (''Phantom VI'') — ултраексклузивен модел на Ролс-Ројс од 1970-тите и1980-тите произведен во Лондон во работилницата Малинер Парк Ворд (''Mulliner Park Ward'') од 1968 до 1991 г. Иако било јасно дека деновите на автомобилите од типот на „Фантом V“ се избројани, во 1968 Ролс-Ројс го лансираат „Фантом VI“ како негов логички наследник, држејќи сè до претходно воспоставените високи стандарди. Овој „Фантом“ е изработен со рестилизиран изглед и со мотор изработен врз основа на моделот „Силвер Шедоу“. Некои од новините биле зголемувањето на работната зафатнина на 6.750 см³ во 1979 г, како и автоматски менувач со 3 брзини наместо поранечниот автоматски менувач со 4 брзини. Ова е последен примерок на Ролс-Ројс со посебна каросерија и се произведувал сè до 1991 г.
1 Мотор
Фантом VI имал V8 мотор на 90° со работна зафатнина од 6.230 см³. која била зголемена на 6.750 см³ во 1982, доаѓајќи од моделот Силвер Спирит. Овој автомобил имал автоматски менувач со 4 брзини, а од 1979 г. 3-брзински автоматски менувач со претворач на влеча како стандарден и за идните модели.
Произведени се вкупно 374 возила.
Електронска конфигурација

Електронската конфигурација го означува распоредот на електроните во орбиталите по растење на нивната енергија. При запишувањето на електронската конфигурација важат правилата за пополнување на орбиталите, како што се:
* Орбиталите се пополнуваат со електрони со растењето на нивната енергија (од оние со пониска кон оние со повисока енергија). Енергијата, пак, на орбиталите е пропорционална на збирот на главниот и орбиталниот квантен број, односно ''n + l''. Колку што е овој збир помал, орбиталата има помала енергија. Доколку за две орбитали овој збир е еднаков, пониска по енергија е онаа која има помала вредност за главниот квантен број. Орбиталите со исти вредности за ''n'' и за ''l'' се еднакви по енергија и се наречени изродени.
* Паулиево начело: Во еден атом не е можно да постојат два електрона со исти вредности за сите четири квантни броеви. Ако за два електрона првите три од четирите квантни броеви се еднакви, тие мора да се разликуваат за четвртиот, спински квантен број. Бидејќи за последниов се можни само две вредности, во една орбитала не може да има повеќе од два електрона. Тие два електрона се со различни спинови.
* Хундово правило: Изродените орбитали се пополнуваат најнапред сите со по еден електрон, а потоа со уште еден.
Електронската конфигурација се претставува на три начини:
* Во долг облик, каде што се пишуваат сите орбитали:
На пример, електронската конфигурација на азотот е <sub>7</sub>N:1s<sup>2</sup>2s<sup>2</sup>2p<sub>x</sub><sup>1</sup>2p<sub>y</sub><sup>1</sup>2p
<sub>z</sub><sup>1</sup>* Во скратен облик, така што се пишува вкупниот број електрони во изродените орбитали:
На пример, за азотот, скратена конфигурација би била <sub>7</sub>N:1s<sup>2</sup>2s<sup>2</sup>2p<sup>3</sup> или во уште поскратена верзија, каде што се пишува конфигурацијата на највисокото енергетско ниво, а пред неа се наведува симболот на инертниот гас, ставен во средни загради, што му претходи на елементот во периодниот систем: <sub>16</sub>S:[<sub>10</sub>Ne]3s<sup>2</sup>3p<sup>4</sup>* Графичко претставување, при што електроните се претставуваат со стрелки, а орбиталите со квадратчиња, а се претставуваат само електроните во орбиталите на највисокото енергетско ниво. Изродените орбитали се запишуваат со споени квадратчиња.
Список на ликовни уметници по националност

Ова е список на списоци на ликовни уметници по националност.
1 По националност
* Список на американски уметници
* Список на австриски уметници
* Список на британски уметници
* Список на канадски уметници
* Список на кинески уметници
* Список на дански уметници
* Список на фламански уметници
* Список на француски уметници
* Список на ирски уметници
* Список на италијански уметници
* Список на јапонски уметници
* Список на корејски уметници
* Список на латиноамерикански уметници
* Список на македонски уметници
* Список на мексикански уметници
* Список на полски уметници
* Список на словенечки уметници
* Список на шведски уметници
Топлина на топење

Топлината на топење е бројно еднаква на количеството топлина што треба да се даде на единица маса од некој кристал за да се стопи целосно при точката на топењето.
Различните супстанции имаат различна топлина на топење.
Келвин

Келвин (симбол: K) — основна SI-единица за апсолутна температура. Името го добила по ирскиот научник Вилијам Томсон, Лордот Келвин. Еден келвин (со мали букви) е температурата што е еднаква на од термодинамичката температура на тројната точка на водата. Нулата на Келвиновата скала е спуштена во однос на Целзиусовата на вредноста 273,15 °C. Оваа точка се означува како 0 K и се вика апсолутна нула.
1 Поврзано
* Ранкинова скала — Фаренхајтов еквивалент на Келвиновата
Топлина на испарување

Топлината на испарување се јавува како латентна (скриена) и специфична топлина на испарување.''Скриена топлина на испарување'' е количеството топлина што се потрошува при фазниот премин за целосното испарување на дадена маса течност при константна температура и притисок. Ако таа се подели со масата на испарената течност, се добива ''специфичната топлина на испарувањето''. Ако земеме ''m'' = 1kg, следува ''dq<sub>i</sub> = dQ<sub>i</sub>''. Значи, специфичната топлина на испарување бројно е еднаква на количеството топлина што треба да се даде на единица маса течност за целосно да испари при точката на вриење. За различни супстанции таа има различна вредност.
1 Поврзано
* Испарување
* Влага
* Агрегатна состојба
* Фазен премин
Енергетско ниво

Енергетското ниво е ниво на кое се наоѓаат одредени орбитали кои имаат еднаква вредност за главниот квантен број ''n''. Секоја вредност на ''n'' е соодветна на определено енергетско ниво (слој): K, L, M, N, O, P и Q. Овие слоеви имаат одредени одлики:
* K - има една орбитала (''s'') - можат да се сместат највеќе 2 електрона
* L и M - имаат една ''s'' и три ''p'' орбитали - може да се сместат највеќе 8 електрона
* N и O - имаат една ''s'', три ''p'' и пет ''d'' - може да се сместат највеќе 18 електрона
* P и Q - имаат една ''s'', три ''p'', пет ''d'' и седум ''f'' орбитали - може да се сместат највеќе 32 електрона.
Атомите од благородните гасови имаат целосно пополнети енергетски нивоа, што значи дека нивната електронска конфигурација е стабилна. Атомите од другите елементи имаат нецелосно пополнети енергетски нивоа, поради што можат да градат соединенија.
Парен притисок

Парен притисок — притисокот на кој при одредена температура пареата е во состојба на рамнотежа со течноста. Исто така, се јавува и рамнотежа на нивните количества, затоа што колку течност испарува, толку и се кондензира.
Притисокот на заситена пареа зависи од видот на течноста и температурата. Доколку температурата расте, расте и притисокот, добивајќи максимална вредност при критичната температура и тогаш се нарекува и критичен притисок затоа што на поголем притисок течноста и не би постоела.
Ако на одредена температура (точка на вриење) притисокот на заситената пареа е еднаков со атмосферскиот притисок, супстанцијата врие.
Притисокот на заситена пареа е еден од параметрите кои ги карактеризираат супстанциите, а особено течностите. Доколку не е наведена температурата при која се добиени податоците за притисокот, тогаш се подразбираат стандардни услови.
1 Поврзано
* Апсолутна влажност
* Релативна влажност
* Делумен притисок
* Клаузиус-Клајперонова равенка
* Температура на испарување
* Тројна точка
* Раулов закон
fr:Pression de vapeur saturante
Делоне-Белевил

Delaunay-Belleville (Делоне-Белевил) бил француски производител на автомобили сместен во Сена-Сен-Дени, Франција.
На почетокот на XX век овие автомобили биле меѓу најпрестижните во светот. Delaunay-Belleville била омилена марка автомобили на рускиот цар Николај II, автомобили од оваа марка поседувале и кралот на Грција Георгија I и кралот на Шпанија Алфонсо XIII. Познатиот француски анархист и гангстер Жил Боно користел Delaunay-Belleville во неговата прва акција.
Најголемиот број на модели имале шестцилиндрични линеарни мотори, чија округла предна решетка била лесно препознатлива. Во доцните 1920-ти години Delaunay-Belleville го губи својот престиж и станува фабрика за камиони и воени возила.
Друштво на Македонците во Романија

„Друштвото на Македонците во Романија“ (Asociatia Macedonenilor din Romania) e здружение на романски граѓани од македонско етничко потекло.
Во ДМР членуваат околу 800 Македонци, од различни делови на Романија. Еден од раководителите на друштвото (заменик-претседател) била Лиана Димитреску, која истовремено била и пратеник во романскиот парламент каде го претставувала македонското малцинство.
Моларна зафатнина

Моларна зафатнина или моларен волумен — зафатнина кој го зазема еден мол супстанција. Единица во SI е м<sup>3</sup>/mol. Моларната зафатнина се пресметува во одредени услови, обично при стандардни услови:
:<math>V_{m}=\frac{M}{\rho}</math>
каде што:
* V<sub>m</sub> = V/n — моларна зафатнина (''V'' - зафатнина; ''n'' број на молови во супстанцијата)
* M — атомска маса (единица кг/mol, а во праксата се користи g/mol)
* ρ — густина (единица кг/м<sup>3</sup>).
Моларната зафатнина на цврстите тела и течностите зависи од температурата скоро до критичната точка. За течностите и цврстите тела, моларните зафатнини најчесто се мерат во подединиците см<sup>3</sup>/mol или дм<sup>3</sup>/mol (на пример, за водата: 18 см<sup>3</sup>/mol = 0,018 дм<sup>3</sup>/mol = 0,000018 м<sup>3</sup>/mol).
Кај гасовите, моларната зафатнина се менува со зголемувањето на температурата:
:<math>pV_{m} = RT</math>
откаде:
:<math>V_{m} = \frac{RT}{p}</math>
каде што:
* p — притисок
* R — универзална гасна константа
* T — температура
Брзина на звукот

Брзината на звукот ''c'' (од лат. ''celeritas'' - забрзува) варира во зависност од материјата низ која поминува самиот звук.
Најчесто овој поим се однесува на брзината на звукот во воздухот. Тука брзината зависи од атмосферсите услови, при што најважен фактор е температурата, додека воздушниот притисок нема никакво влијание. Звукот патува побавно со зголемена надморска висина, главно како резултат на промената на температурата. Просечната брзина на звукот (во метри во секунда) може да се пресмета со формулата:
:<math>
c_{\mathrm{v = (331{,}5 + (0{,}6 \cdot \theta)) \ \mathrm{m/s}\,
</math>
каде <math>\theta\, </math> (тета) е температурата во Целзиусови степени.
1 Поврзано
* Звучен ѕид
* Махов број
Течност

Течноста е агрегатна состојба која има сопствен волумен, но нема сопствена геометриска форма. Течностите секогаш ја заземаат формата на садот во којшто се наоѓаат. Градбени единки на течноста се молекулите меѓу кои има многу посилни заемодејства отколку кај оние на гасот.
Поради делувањето на меѓумолекулските сили, во течностите постојат гроздови или кластери од молекули. Во нив, единките не се цврсто сврзани - едни молекули ги напуштаат овие групации, а други го заземаат нивното место. И бројот на единки во рамките на еден грозд се менува - гроздовите може да растат или да се смалуваат, а во течностите има и посебни молекули што заемно си дејствуваат.
Молекулите кај течностите се држат меѓусебно со Ван дер Валсови сили или водородна врска. Слободата на движење на молекулите е многу помала отколку кај гасовите. Течностите (речиси) не си го намалуваат волуменот под дејство на надворешни влијанија.
Аспарух

Аспарух (околу 640-701) — творецот и првиот владетел на Дунавска Бугарија, којшто со 30.000 до 50.000 Прабугари (Уногундури) дошол од исток кон утоката на Дунав, бегајќи од Хазарите, кои ја уништиле Стара Велика Бугарија.
1 Животопис
Откако ги покорил словенските племиња и ги разбил Византијците, во 681 година Аспарух ја создал првата држава на Прабугарите на Балканскиот Полуостров со седиште во Плиска, од каде што подоцна ќе ги проширува границите на својата држава на просторот до Стара планина. Во „Именик на бугарските ханови„ Аспарух е наречен кнез, но историчарите мислат дека оригиналната титула треба да е хан. Постои една теорија според која вистинското име на бугарскиот владетел e Батај, a „''Аспарух''“ е грчки изговор на титула во смисла на кнез.
Се смета дека Аспарух загинал во борба со Хазарите.
Аспарух бил од значајниот болјарски род Дуло, а татко му бил ханот Кубрат, основачот на Стара Велика Бугарија. Според легендата Аспарух имал уште 4 браќа - потврден е само Батбајан, за Котраг се претпоставува дека доаѓа од името на прабугарското племе Котраги; наспроти хипотезите, нема никакви податоци дека Кубер и Алцек се негови браќа.
Службен јазик

Службен јазик (или официјален јазик) — јазикот на којшто му е даден единствен правен статус во една држава или друга територија. Тој е претежно јазикот дефиниран со уставот, иако земјите со некодифициран устав немаат службен јазик. Најопшто, службениот јазик е оној јазик кој го зборува одредена националност или етничка група најмногу во една држава.
Половина од државите во светот имаат службен јазик. Некои имаат само еден службен јазик, како Франција, Литванија или Грција, без разлика на фактот што во овие држави се зборуваат и други јазици, додека други имаат повеќе од еден службен јазик, како Авганистан, Белгија или Финска.
Во некои земји, како Италија, Македонија, Палау, Филипини, Русија или Шпанија постои службен јазик на земјата, но малцинските јазици се користат во некои региони. Некои, пак, земји немаат службен јазик, како Шведска, Тувалу, Обединетото Кралство и САД, иако постои де факто најчесто употребуван јазик, како и низа на владини регулативи за тоа кој јазик да се користи во одредена ситуација.
Атомска единица за маса

Атомска единица за маса (унифицирана единица за атомска маса или јаглеродна единица) се означува со u. Таа е еднаква на:
::<math>{u}={m(^{12}C) \over 12}</math>
Нејзината вредност изнесува 1,66x10<sup>-27</sup>кг.
Георги Пирински

Георги Пирински е политичар во Бугарија со потекло од Пиринска Македонија.
Роден е на година, во градот Њујорк, САД. Од 1952 живее во Бугарија.
Георги Пирински е виш активист на Бугарската социјалистичка партија (поранешна комунистичка - БКП). Во Бугарија бил на различни политички функции, меѓу кои и министер за надворешни работи. Во текот на 1996 година бил кандидат за претседател на Бугарија, но не му било допуштено да учествува на изборите бидејќи е роден во странство. Пирински е бил претседател на бугарското народно собрание од 2005 до 2009 г.
Георги Пирински е син на македонскиот емигрантски активист во Северна Америка, Георги Пирински.
Мол

Мол (симбол мол, меѓун.mol) — основна SI-единица за количество супстанца во SI системот. Таа е една од основните единици во овој систем.
1 Дефиниција
:Според најновата дефиниција на IUIPAC од 2017 година мол, симбол mol, е SI единица за количество супстанца. Еден мол содржи точно 6,022 140 76 × 10<sup>23</sup> елементарни единки. Ова е фиксна бројчена вредност на Авогадровата константа, ''N''<sub>A</sub>, кога ќе се изрази во mol<sup>−1</sup> и се нарекува Авогадров број. Количеството супстанца, симбол ''n'', на еден систем е мерка за бројот на специфицирани елементарни единки. Елементарната единка може да е атом, молекула, јон, електрон или било која друга честичка или специфицирана група на честички.
Георги Пирински (постариот)

Георги Пирински (постариот) (Банско, Пиринска Македонија, 15 август 1902 - Софија, 7 декември 1992) — еден од водечките активисти меѓу македонската емиграција во Северна Америка помеѓу двете светски војни. Вистинското име му е Георги Николов Зајков. Тој е татко на современиот бугарски политичар Георги Пирински.
Роден на 15 август 1902 година, во Банско, Пиринска Македонија. Во 1923 год. Коминтерната го пратила во САД, каде активно се вклучувa во македонското национално движење. Овде Пирински соработува со илинденскиот војвода од Охридско, Смиле Војданов. Тие двајцата се раководители на Македонскиот народен сојуз, чија цел е ослободување и обединување на Македонија како независна држава на македонскиот народ.
На 24 септември 1948 година бил уапсен поради членување во Комунистичката партија на САД. Бидејќи Пирински не престанал со својата комунистичка активност, во 1951 г. владата на САД го протерува и Пирински се враќа во Бугарија, каде станува виден деец на Бугарската комунистичка партија.
Автор е на мемоарските книги „Двата света во мојот живот“ и „Што видов и преживеав во Америка“.
Смиле Војданов

Смиле Војданов, познат по псевдонимот Азем ( во — во , Соединети Држави) — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и војвода на Македонската револуционерна организација и долгогодишен активист во македонското национално движење во татковината и во емиграција.
1 Животопис
Смиле Војданов e роден во охридското село Лактиње (сега во Општина Дебрца). Рано го напуштил школувањето и му се приклучил на македонското ослободително движење во 1897 година.
1.1 Македонско ослободително движење
Во Македонија се истакнал како еден од врвните водачи на Илинденското востание во Охридско, при што заедно со Дејан Димитров биле одговорни за реонот на Дебрца.
По задушувањето на Илинденското востание, Смиле Војданов не се откажал од идејата за независна македонска држава. Својата борба ја продолжил во Северна Америка, каде долги години ќе биде еден од главните организатори на македонските доселеници во Соединетите Држави и Канада.
Во куќата на Смиле Војданов во градот Понтијак, во државата Мичиген, во 1929 година е основана првата независна македонска група.
По формирањето на повеќе вакви групи во различни градови на САД, на 22 и 23 март 1930 во градот Толедо (Охајо) беше одржана Првата конференција на македонските независни групи. Тогаш Смиле Војданов е избран за претседател на централното раководно тело.
На Првиот редовен конгрес за обединување на групите, од 24 до 26 април 1931 година во Гери (Индијана), Смиле Војданов е избран за претседател на Централниот комитет на новоформираниот Македонски народен сојуз.
1.2 Втора светска војна и по неа
Бил активен член на Американскиот славјански комитет, основан за време на Втората светска војна (1941-1945 година), со цел да испраќа помош за Македонија, како дел од тогашна Југославија. По Втората светска војна го поздравува формирањето на Македонската република и се вклучува во испраќањето хуманитарна помош за татковината. Тој е еден од иницијаторите за изградбата на Медицинскиот клинички центар во Скопје.
По друм одам мајче

По друм одам мајче — македонска народна песна. Песната е препејувана и преработувана од повеќе музичари и пејачи.
Песната е дел од музиката за филмот Мајки од Милчо Манчевски.
1 Текст
По друм одам мајче - на Викиизвор
2 Надворешна врска
***
Јордан Костадинов

Јордан Костадинов Иванов (роден на година во Белица, Пиринскиот дел на Македонија - починал на во Сандански) — бугарски деец од македонска народност, борец за народносните права на Македонците во Бугарија.
Јордан Костадинов е роден на 9 ноември 1932 година во селото Белица, близу Мелник. Мајка му е родена во селото Врапча, а татко му во селото Оштава.
Како македонски национален активист бил двапати затворан од бугарската власт, секогаш со задолжителен престој во најтешки затворски услови: без доволно храна и вода, во темна и студена ќелија. Првиот пат во 1974 година заедно со Кирил Панчев како членови на Независната македонска организација „Илинден“ на 3 години затвор. 1982 година Јордан Костадинов бил повторно осуден на две години затвор и 5 години без право да живее во Благоевград.
Во 1990 е еден од основачите на ОМО Илинден и е избран за претседател на организацијата. Починал на во Сандански.
Специфичен топлински капацитет

Специфичната топлина (c) го претставува количеството топлина потребна за зголемување на температурата на една единица маса од некое тело за една единица температура:
:<math>{c}={\Delta Q \over m \Delta T}</math>
Во SI специфичната топлина се изразува во единицата Ј/(kg·K).
Специфичната топлина се користи како помошно средство во физичкиот закон на пропорционалноста, кој гласи:
''Промената на внатрешната енергија (ΔE) на телото е пропорционална на масата на телото (m) и промената на температурата (Δt)''. Или, искажано со математичка формула:<math>\Delta{E}={c}\cdot{m}\cdot\Delta{t}</math>
Овој закон важи под услов телото да не ја менува својата агрегатна состојба.
Специфичната топлина на врстите тела и течностите е непроменлива величина зависна само од хемиската структура на телата и независна од нивниот облик и големина.
Кај гасовите, пак, специфичната топлина зависи од видот на гасот, и затоа кога се зборува за специфичната топлина на гасовите се подразбираат стандардни услови (c<sub>v</sub>).
1 Специфична топлина на некои тела
Оваа табела содржи податоци за специфичната топлина на некои хемиски елементи и соединенија:
Супстанција, Агрегатна состојба, Специфична топлина J/(kg·K)
Алуминиум, цврста, 900
Легура на бакарот и цинкот, цврста, 377
Бакар, цврста, 385
Дијамант, цврста, 502
Етанол, течна, 2460
Злато, цврста, 129
Графит, цврста, 720
Железо, цврста, 444
Литиум, цврста, 3582
Жива, течна, 139
Нафта, течна, ≈ 2000
Вода, течна, 4186
цврста (0 °C), 2060
Таму каде не е поинаку назначено се употребени стандардни услови
2 Наводи
ca:Calor específica
Симеон ІІ

Симеон ІІ (Симеон Сакскобургготски) — бугарски политичар и цар на Бугарија од 1943 година.
1 Биографија
Роден е на во Софија како прв син и престолонаследник на Цар Борис III и царица Јоана. Престолот го наследува по смртта на татко му, но поради малолетноста во негово име управува регентскиот совет.
Откако во 1946 г. монархиjата во Бугариjа е укината после референдум на комунистите, регентскиот совет е осуден на смрт, а царското семејство емигрира во Египет, кај дедото на Симеон - поранешниот италијански крал Виктор Емануел. Во 1951 г. Симеон заминува во Шпанија, каде живее до 2001 г. Женет е за шпанската благородничка Маргарита Гомес-Асебо и Сехуeла (ќерка на маркиз и далечна роднина на крал Хуан Карлос). Симеон има четири синови и една ќерка.
1.1 Премиер
Во 2001 г. во Бугариjа го основа Националното движење "Симеон Втори" (НДСВ). НДСВ ги добива парламентарните избори во јуни 2001 г. и Симеон Сакскобургготски ја формира коалиционата влада на НДСВ и ДПС. Тој е премиер на Бугариjа до 16 август 2005 г.
Сократ Маркилов

Сократ Данаилов Маркилов (1924 - 1993) — еден од најистакнатите припадници на македонското национално движење и маченик за македонската национална кауза во комунистичка Бугарија.
Маркилов е роден на 12 април 1921 година во селото Бутково, Валовишко, Егејска Македонија. Во Втората светска војна, тој дезертирал од бугарската војска и се придружил на антифашистичкото движење. По војната живеел во градот Петрич, каде поради својата македонска етничка определба бил прогонуван од бугарските државни органи (по 1956 година). Неколкупати бил фрлан во бугарските затвори, каде одлежал 17 години општо. Првиот пат добил пресуда од 12 години, а во 1974 од 5 години затвор. Неговото семејство било интернирано во градот Ловеч, при што жена му се самоубила.
Маркилов е еден од основачите и најактивни дејци на Независната македонска организација „Илинден“ (во 1968 година), сè до нејзиното откривање во 1973 година, кога е уапсен. Подоцна е и еден од основачите на ОМО „Илинден“ (април 1990). Учествува во организацијата на првиот и воедно најмасовен собир на Македонците кај Роженскиот манастир во 1990 година. Од тоа време во сеќавање ќе останат неговите искажувања:
:''„Немам што да изгубам. Ниту деца, ниту жена, ми останува само голиот живот. А него секогаш можам да го дадам за Македонија“.'':''„Масовниот собир на Роженскиот манастир претставува голема победа на македонизмот во Бугарија и на организацијата ОМО „Илинден“. За тоа сонував. Во овој собир веќе никој не ќе може да ја сопре борбата на Македонците".''
Умирел на 4 август 1993 во Бања Банско, Банско. Погребен е, по негова желба, во Петрич.
Георги Солунски

Георги Солунски — македонски национален деец и борец за правата на Македонците во Бугарија.
На 14 ноември 1989 год. во Софија формира Независно здружение - Македонска организација Илинден (ВМРО - независна), од која подоцна ќе се развие ТМО ВМРО - независна „Илинден“.
Целиот живот го минува во судир со бугарската власт и бугарските националисти. Често е апсен, малтретиран од полицијата и осудуван на различни временски казни. Дури и во најопасни околности за неговиот живот непоколебливо го истакнува својот македонски национален идентитет. Живее во Софија.
Паскал (единица)

Паскал (симб. ''Pa'') — мерна единица за притисок во системот SI.
Паскалот се изведува од дефиниционата равенка за притисок
<math>{p}={F \over S}</math>
откаде што се добива дека
<math>{1Pa}={1N \over 1m^2}</math>
Значи, притисокот е еден паскал (1Pa) ако на 1м<sup>2</sup> површина, нормално дејствува сила со модул од 1N. Во практиката се користат и декадно поголемите единици за притисок, како што се килопаскал (kPa) и мегапаскал (MPa).
Земјината атмосфера врз површината на океанската вода врши притисок ''p<sub>0</sub>''=101x325 Pa при температура од 0<sup>o</sup>C. Овој притисок се смета за нормален атмосферски притисок.
Ова е табела за вредностите на притисокот на различни места:
0,5 Pa, Атмосферски притисок на Плутон (грубо, податок од 1988 г.)
10 Pa, Зголемување на притисокот на еден мм на водениот столб&sup1;
1 kPa, Атмосферски притисок на Марс, ∼1 % од атмосферскиот притисок на височината на морето на Земјата
10 kPa, Зголемување на притисокот на еден m воден столб&sup1;, илипад на воздушниот притисок кога се тргнува од нивото на морето до 1000 m надморска височина
101.325 kPa, Стандарден атмосферски притисок на нивото на морето на hPa
100 MPa, Притисок на дното на Маријанскиот Ров, околу 10 км под површината на океанот
10 GPa, Дијамантите се формираат
100 GPa, Теориска сила на затегнување на јаглеродните наноцевки
&sup1;на Земјината површина
1 Кратна и поткратна
Декадните кратна и поткратна се изразуваат со стандардната метричка претставка.
+, Кратна, Поткратна
Вредност, Назив, Симбол, Вредност, Назив, Симбол
10<sup>1</sup> Pa, декапаскал, daPa, 10<sup>−1</sup> Pa, деципаскал, dPa
10<sup>2</sup> Pa, хектопаскал, hPa, 10<sup>−2</sup> Pa, сантипаскал, cPa
10<sup>3</sup> Pa, килопаскал, kPa, 10<sup>−3</sup> Pa, милипаскал, mPa
10<sup>5</sup> Pa, бар (вон SI), bar
10<sup>6</sup> Pa, мегапаскал, MPa, 10<sup>−6</sup> Pa, микропаскал, μPa
10<sup>9</sup> Pa, гигапаскал, GPa, 10<sup>−9</sup> Pa, нанопаскал, nPa
10<sup>12</sup> Pa, терапаскал, TPa, 10<sup>−12</sup> Pa, пикопаскал, pPa
10<sup>15</sup> Pa, петапаскал, PPa, 10<sup>−15</sup> Pa, фемтопаскал, fPa
10<sup>18</sup> Pa, ексапаскал, EPa, 10<sup>−18</sup> Pa, атопаскал, aPa
10<sup>21</sup> Pa, зетапаскал, ZPa, 10<sup>−21</sup> Pa, зептопаскал, zPa
10<sup>24</sup> Pa, јотопаскал, YPa, 10<sup>−24</sup> Pa, јоктопаскал, yPa
10<sup>27</sup> Pa, ронапаскал, RPa, 10<sup>−27</sup>Pa, ронтопаскал, rPa
10<sup>30</sup> Pa, кветапаскал, QPa, 10<sup>−30</sup> Pa, квектопаскал, qPa
Електронегативност

Електронегативност — мерка за способноста на атомот на некој хемиски елемент да ги привлекува кон себе електроните од заедничките електронски парови образувани со друг елемент. Електронегативноста е релативна величина која се изразува само во бројна вредност. Постојат скали за електронегативноста од различни автори: Полингова, Алредова итн.
И оваа величина се изменува периодично како последица на изменувањето на атомските полупречници. Колку што е помал полупречникот на атомот, толку неговото јадро е поблиску до заедничкиот електронски пар, па затоа посилно го привлекува. Според ова, по периода електронегативноста расте, додека по група се намалува.
Цезиумот има најмала електронегативност (= 0.79), додека флуорот има најголема (= 3.98).
→ Атомскиот полупречник се намалува → Енергијата на јонизација расте → Електронегативноста расте →
Група, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18
Периода
I, H2.20, He
II, Li0.98, Be1.57, B2.04, C2.55, N3.04, O3.44, F3.98, Ne
III, Na0.93, Mg1.31, Al1.61, Si1.90, P2.19, S2.58, Cl3.16, Ar
IV, K0.82, Ca1.00, Sc1.36, Ti1.54, V1.63, Cr1.66, Mn1.55, Fe1.83, Co1.88, Ni1.91, Cu1.90, Zn1.65, Ga1.81, Ge2.01, As2.18, Se2.55, Br2.96, Kr3.00
V, Rb0.82, Sr0.95, Y1.22, Zr1.33, Nb1.6, Mo2.16, Tc1.9, Ru2.2, Rh2.28, Pd2.20, Ag1.93, Cd1.69, In1.78, Sn1.96, Sb2.05, Te2.1, I2.66, Xe2.6
VI, Cs0.79, Ba0.89, *, Hf1.3, Ta1.5, W2.36, Re1.9, Os2.2, Ir2.20, Pt2.28, Au2.54, Hg2.00, Tl1.62, Pb2.33, Bi2.02, Po2.0, At2.2, Rn
VII, Fr0.7, Ra0.9, **, Rf, Db, Sg, Bh, Hs, Mt, Ds, Rg, Cn, Nh, Fl, Mc, Lv, Ts, Оg
Лантаноиди, *, La1.1, Ce1.12, Pr1.13, Nd1.14, Pm1.13, Sm1.17, Eu1.2, Gd1.2, Tb1.1, Dy1.22, Ho1.23, Er1.24, Tm1.25, Yb1.1, Lu1.27
Актиноиди, **, Ac1.1, Th1.3, Pa1.5, U1.38, Np1.36, Pu1.28, Am1.13, Cm1.28, Bk1.3, Cf1.3, Es1.3, Fm1.3, Md1.3, No1.3, Lr
Периоден систем на електронегативностите според Полинговата скала
Ареометар

Ареометар — инструмент со кој брзо се определува релативната густина на течноста, и да се процени концентрацијата на шеќери, алкохол и киселина. Конструкцијата на ареометарот е заснована на закони за рамнотежа во хидростатиката. Тоа е затворена стаклена цевка, која во основата е поширока. Во поширокиот дел на цевката се поставени оловни сачми или жива, што овозможува ареометарот да плови во течноста вертикално. Горниот, потесен дел на ареометарот е снабден со скала, фабрички изградуирана во единици за густина, во определени граници на густина.
При мерењето со ареометар, тој се потопува во течноста чијашто густина се мери. Пропаѓањето на ареометарот е директно зависно од густината на течноста. Доколку густината е поголема, дотолку ареометарот помалку ќе потоне во течноста, и обратно. Читањето на густината се прави на тој начин што на скалата се чита поделката што се совпаѓа со нивото на течноста. Притоа, ареометарот дава најточни вредности кога мерењето се врши на температура на која што е градуирана неговата скала. Оваа температура е означена на секој ареометар.
Мор-Вествалова вага

Мор-Вестваловата вага служи за определување на релативна густина на течност, спрема густината на водата на собна температура, со примена на Архимедовиот закон.
Мор-Вестваловата вага претставува нерамнокрак лост кој ротира околу призма поставена со жлеб. На подолгиот крак на вагата се наоѓаат две скали, градуирани во g/cm<sup>3</sup>, по кои може да се движат два тега. На десеттиот поделок од долната скала, со тенка жичка е обесено стаклено тело, кое треба целосно да се потопува во течноста чија густина се мери.
Густината на течноста се пресметува по формулата:
<math>{\rho}={d\cdot\rho_v}</math>, каде што <math>\rho_v</math> е густина на дестилирана вода на температура на која е извршено мерењето, а ''d'' е релативна густина, и е однос меѓу тежината на истиснатата испитувана течност од стакленото тело што се потопува (''P'') и тежината на истиснатата вода (''P<sub>o</sub>''):
<math>{d}={P \over Po}</math>
Стојан Георгиев Томовичин

Стојан Николов Георгиев (Мачката) — македонски национален деец од пиринскиот дел на Македонија, борец за националните права на Македонците под Бугарија.
Стојан Георгиев потекнува од бунтовничко македонско семејство. Неговиот дедо од мајчина страна цели пет години поминал во затворот „Еди куле“ како борец за ослободување на Македонија од Османлиското ропство. И други негови предци се бореле и умирале за слободата на македонскиот народ.
Стојан Георгиев (наречен Томовичин по дедо му Томо) — роден на 18 март 1938 година во градот Петрич, Пиринскиот дел на Македонија. Уште како ученик на 18-годишна возраст доаѓа во судир со бугарската власт поради неговиот јавно искажан став за постоење на Македонците како посебен народ од Бугарите и членство во илегалната македонска организација Илинден. Покрај бројните полициски испитувања и малтретирања од секаков вид, има одлежано две затворски казни од по четири години.
По паѓањето на комунизмот во Бугарија, избран е за прв претседател на ОМО „Илинден“. Наспроти сите закани и притисоци во Бугарија, учествува на разни меѓународни средби на кои го брани правото на Македонците да се стекнат со своите национални права.
1 Творештво
Стојан Георгиев е автор на книгите и . За него е напишана и песната „Пирински Македонец“, по текст на Крсте Наумоски, композиција на Тоде Новачевски, во изведба на Марика Неделковска.
УНИЦЕФ

Фондот за деца при Обединетите Нации (на англиски: ''United Nations Children's Fund'') или УНИЦЕФ (''UNICEF'') е основан на 11 декември 1946 година од страна на Генералното собрание на Обединетите нации. До 1956, името му било Меѓународен фонд за деца при Обединетите Нации за итни состојби (''United Nations International Children's Emergency Fund'', скр. ''UNICEF'') од каде што сѐ уште го носи акронимот УНИЦЕФ. Седиштето на УНИЦЕФ се наоѓа во Њујорк, и тој обезбедува долгорочна хуманитарна и развојна помош на децата и мајките од земјите во развој. УНИЦЕФ е доброволно финансирана агенција, која се потпира на донации од владите и приватните дарители. Неговите програми ги нагласуваат развојните услуги што го унапредуваат здравјето на децата. УНИЦЕФ добил Нобелова награда за мир во 1965.
По истекот на мандатот на извршниот директор на УНИЦЕФ Керол Белами, во мај 2005 контролата во организацијата ја презема Ен Венеман, поранешна американска секретарка за земјоделство, со агенда да го зајакне фокусот на организацијата кон постигнување на Милениумските развојни цели.
Од 2010 година на чело на УНИЦЕФ е Ентони Лејк.
Никола Митрев-Езерски

Никола Митрев - Езерски познат како Елешанец,Елшанчето, Елшански — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и војвода на Македонската револуционерна организација
1 Животопис
Езерски е роден е во 1864 година во селото Елшани, Охридско. Поради тешките услови за живот наметнати од големата сиромаштија никогаш не посетувал училиште, туку рано почнал да работи како надничар. Во потрага по работа тргнал со група печалбари во Бугарија, и подалеку, дури во земјите под Кавказ.
За време на еден краток престој во Варна, разбрал дека таму постои македонски револуционерен комитет на кој решил да му се придружи.
Избувнувањето на Илинденското востание го затекнало на Кавказ. Оттаму, со дружина од 12 Македонци од Ресенско и Костурско, тргнал кон Македонија за да се вклучи во борбите.
Иако останал неписмен до крајот на животот, тој поседувал голема одлучност и организациони способности, поради што во Илинденското востание бил назначен за раководител на Езерскиот востанички реон - така и го добил прекарот Езерски. По задушувањето на востанието, Езерски го продолжил отпорот од густите шуми на планината Галичица.
На крајот било решено да се скрие оружјето и сите борци да се вратат во своите домови. Тогаш, за да се спаси од прогонот на Османлиите, Езерски решил да пребегне во некое место каде бил на печалба и каде би можел полесно да се снајде..
Последен пат бил виден во Софија, во 1904 год., со други пребегнати борци од Охридско. Потоа, за понатамошниот негов живот не се знае многу.
Според кажувања на некои македонски печалбари, Никола Митрев - Езерски својот живот го завршил во Варна, поради болест стекната по патот . Неговите потомци живеат во Елшани.
Вардарска Македонија

Вардарска Македонија е делот од регионот Македонија кој по Букурешкиот мировен договор од 1913 година припаднал на Кралството Србија. Денес 98,09% (25 713 км<sup>2</sup>) од територијата на Вардарска Македонија припаѓаат на Република Македонија, а останатиот мал дел територија кој се наоѓа во Јужна Србија (1,91%).
Сепак во многу географски карти на регионот Македонија, вардарскиот дел на Македонија има поинакви граници отколку денешните генерално прифатени граници (Република Македонија). Во картата на Македонија изработена од Димитрија Чуповски во Санкт Петербург во 1913 година, во територијата на (Вардарска) Македонија влегуваат и делови од источна Албанија (околината на Пешкопеја северозападно од Дебар) ставени најверојатно поради тоа што таму живееле голем број на Македонци (кои можно е да биле и мнозинство) и делови од Косово (Качаник и околината) и крајниот јужен дел на Србија (Прешево). Исто така овие делови на јужна Србија и Косово (без деловите од Албанија) се вметнати и во големата карта на Македонија изработена од француски експерти во 1925 година.
Како доказ дека Вардарска Македонија зафаќа поголема територија отколку територијата на Република Македонија денес, е тоа што на првото и второто (а подоцна сè до 1947 година) заседание на АСНОМ свои делегати испратиле градовите Качаник, Прешево, Бујановац, Трговиште и Витина, а овие општини кои се денес во составот на Србија и официјално влегле во територијалната организација и администрацијата на НР Македонија.
Исто така првобитно според Букурешкиот мировен договор Струмичкиот регион припаднал на Бугарија, но по Првата светска војна, со Нејскиот мировен договор од 1919 година, Бугарија била принудена да ѝ ја отстапи струмичката област на Србија, односно струмичката област да влезе во рамките на Вардарска Македонија.
1 Национални симболи
2 Поврзано
* Македонија
* Регион Македонија
* Егејска Македонија
* Пиринска Македонија
* Јужна Србија
3 Наводи
******
Михаил Сматракалев

Михаил Сматракалев (Ангел Жаров) — македонски национален деец, поет, раскажувач и публицист.
Роден е на 15 декември 1910 година во Сер, денес во егејскиот дел на Македонија, но уште како дете бил принуден да се пресели во Бугарија, каде го поминал животот. Дипломирал на Правниот факултет во Софија и долги години работел како адвокат, а бил и судија. Неговата адвокатска канцеларија во Софија брзо станала собиралиште на други македонски доселеници.
Во 1931 година, тој станал член на ВМРО (Обединета). Во 1932 година, тој станал член на ЦК на ВМРО (Об.), а во 1934 година, тој бил избран за секретар за агитација и пропаганда.
Во 1938 година, заедно со уште неколкумина Македонци, го основал Македонскиот литературен кружок.
Сматракалев бил особено близок со Никола Вапцаров и неговото семејство. Кога овој ја објавил својата стихозбирка „''Моторни песни''“, Сматракалев бил единствениот што објавил критички осврт на новоиздаденото дело.
Михаил Сматракалев во 1993 година добил македонско државјанство, врачено директно од рацете на тогашниот македонски претседател Киро Глигоров. Бил прогласен и за почесен член на Друштвото на писателите на Македонија.
Починал на 16 април 1998 во Софија.
1 Мисли
На забелешките на неговите противници дека многумина револуционери велеле дека се Бугари, Сматракалев ќе одговорил: ''Претставете си една картонска кутија на која пишува ’Бугарин‘, а што има во кутијата не ве интересира. Ние, за разлика од вас, го фрламе картонот и се интересираме за суштината што е во него. Не гледаме што пишува на капакот од сандакот, туку го отвораме и внимаваме што има внатре.''
2 Творештво
* „Бура над родината“ (стихозбирка, Софија, 1936)
* „Македонскиот литературен кружок“ (студија, Скопје, 1993)
* „Модрите широчини на татковината“ (поезија, раскази, критички огледи и записи, Скопје, 1994)
* „На македонски теми“ (студии, Скопје, 1999).
Бабуна (населба)

:''За други значења на поимот Бабуна, видете на појаснителната страница''
Бабуна — релативно млада населба созадена од доселеници недалеку од устието на реката Бабуна во Вардар. Се смета за приградска населба на градот Велес, со кого има заеднички атар.
1 Население и општи податоци
Местото е рамничарско на надморска височина од 160 метри и на 5 км оддалеченост од градот Велес.
Интересно е тоа што Бабуна популациски мошне расте. Така во 1961 година имала 104 жители македонско население, денес брои 457 жители, сите Македонци.
Список на чембалисти

Музичарите кои свират на чембало се нарекуваат чембалисти. Оваа листа содржи чембалисти од периодот по XIX век. Значајните рани чембалисти можете да ги најдете на список на барокни композитори.
1 A
* Изолда Алгрим
* Риналдо Алесандрини
* Тори Амос
* Пјер Антај
* Боб ван Асперен
2 Б
* Емер Бакли
* Вирџинија Блек
* Оливие Бомон
* Лук Босежур
* Михаел Боргштеде
* Бети Бријлант
* Жан-Патрис Брос
* Лоренс Булај
3 В
* Кенет Вајс
* Маурицио Валина
* Хелмут Валха
* Гај Ватли
* Робер Вејрон-Лакроа
* Бландина Верле
* Ајме ван де Виле
* Барбара Вили
* Глен Вилсон
* Жори Виникур
* Питер Вочхорн
4 Г
* Лоренцо Гиелми
* Кенет Гилберт
* Игет Греми-Шолијак
5 Д
* Турстон Дарт
* Игет Дрејфус
6 Е
* Ричард Егар
* Махан Есфахани
7 Ж
* Кристијана Жакоте
* Кит Жаре
8 И
* Јос ван Имерсел
9 Ј
* Папас Јаковос
* Софи Јејтс
* Ролф Јунгханс
10 К
* Алан Какстон
* Роберто Карневале
* Лоренс Камингс
* Ив Квено
* Чарлс Кениг
* Карол Кераси
* Алан Кертис
* Игор Кипнис
* Ралф Керкпатрик
* Лари Кнехтел
* Меги Кол
* Роберт Конен
* Грациела Конкас
* Тон Копман
* Јеспер Кристенсен
* Вилијам Кристи
11 Л
* Дом Андре Лаберж
* Мираил Лагасе
* Марсел де Лакур
* Ванда Ландовска
* Франсоас Ленжеле
* Густав Леонхарт
* Харолд Лестер
* Ере Лиевонен
* Кристофер Луис
12 М
* Џорџ Малком
* Алесандро де Марки
* Џорџ Мартин
* Беатриса Мартен
* Мици Мејерсон
* Френк Менто
* Оскар Милани
* Давит Моронеј
* Ларс Улрик Мортенсен
13 Н
* Ерв Никве
* Хенк Нокс
14 Њ
* Ентони Њуман
15 О
* Брижит Одебург
* Шон О'Риада
16 П
* Гај Пенсон
* Тревор Пинок
* Малком Прауд
* Режан Пуарие
* Рафаел Пујана
17 Р
* Дејвид Рајт
* Бландина Рану
* Марио Раскин
* Ив Рехштајнер
* Роберт ди Рецина
* Карл Рихтер
* Скот Рос
* Гилберт Роуланд
* Кристоф Русе
* Зузана Ружичкова
18 С
* Питер Сајкс
* Ханс Кнут Свен
* Јанош Себестјен
* Скип Семпе
* Павел Сивчак
* Цветанка Созовска
* Мартин Соутер
* Миклос Спањи
* Лорент Стјуарт
19 Т
* МекКој Тајнер
* Армин Талхајм
* Колин Тилни
* Розалин Турек
20 У
* Анеке Уитенбош
21 Ф
* Селин Фриш
22 Х
* Барбара Харбах
* Ејџи Хашимото
* Зибе Хенстра
* Фредерик Хермансон
* Кристофер Хогвуд
* Ники Хопкинс
23 Ц
* Алин Цилберајх
24 Ч
* Теренс Чарлстон
* Елизабет Чојнака
25 Џ
* Мајкл Џарвис
* Руџеро Џерлин
26 Ш
* Андреас Штаер
27 Македонски чембалисти
* Цветанка Созовска
28 Поврзано
* Список на француски чембалисти
Иван Калчев

Иван Калчев е професор по Современи филозофски теории на софискиот универзитет "Св. Климент Охридски". Предава филозофска антропологија, вовед во танатологија и класична и француска современа филозофија. Предавал и марксизам.
Претседател е на Бугарско-македонското друштво за пријателство и соработка. Се занимавал со новинарство и издавачка дејност. Има објавено десетина филозофски трудови.
Иван Катарџиев

Иван Катарџиев (, - , ) — македонски историчар, еден од основоположниците на македонската историска наука и академик. Од 1972 до 1978 година бил директор на Националната библиотека „Св. Климент Охридски“ во Скопје.
1 Научно дело
Иван Катарџиев е истакнат научник со вонредно богат научен опус во областа на историските науки. Предмет на неговиот научен интерес е историјата на македонскиот народ во последниве два века, а посебно историјата на национално-ослободителното движење и борбите за слобода и самостојност на македонскиот народ. Тој е автор на 17 книги од кои три се објавени на странски јазици. Се смета за веројатно најдобриот познавач на збиднувањата од крајот на 19 и од првата половина од 20 век и за експерт за прашањата врзани со Внатрешната македонска револуционерна организација.
Ѓорги Поп-Атанасов

Ѓорги Поп-Атанасов — македонски теолог, професор и истражувач, историчар на книжевност, археограф, старословенист, доктор по филолошки науки и академик во МАНУ.
1 Живот
Роден е во село Елешница, Разлошко, Пиринска Македонија. По стекнувањето богословско образование во Софија во Бугарија, работел во администрацијата на Неврокопската епархија во Горна Џумаја, каде бил под постојани притисоци поради неговата македонска етничка припадност. Ваквите причини го натерале во 1972 година да се пресели во Република Македонија, каде се вработил во административните служби на Македонската православна црква во времето на Архиепископот Доситеј. Магистрирал и докторирал на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ во Скопје. За редовен член на МАНУ е избран на 4 јуни 2012 година.
2 Дело
Работел како редовен професор на Православниот богословски факултет во Скопје, каде предава староеврејски јазик а ги предавал и другите предмети од Стариот завет. Во својата истражувачка работа најголемо внимание им посветува на темите од областа на средновековното македонско книжевно наследство, поради што неговите бројни трудови се однесуваат на старата македонска книжевност. Позначајни негови објавени дела се:
** „''Речник на старата македонска книжевност''“, „Македонска книга“, Скопје, 1989.
*„''Библијата за Македонија и Македонците''“, „Менора“, Скопје, 1995.
* „''Стари записи''“, „Менора“, Скопје, 1996.
* „''Македонската глаголица''“, МАНУ, Скопје, 2015.