procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Ел Кинди

Абу Јусуф Јакуб ибн Исак аш-сабах Ел-Кинди (Ел-Кинди арапски: أبو يوسف يعقوب إبن إسحاق الكندي) бил арапски муслимански филозоф, полимат, математичар, лекар и музичар. Ел-Кинди бил првиот од муслиманските перипатски филозофи и е едногласно поздравен како "татко на арапската филозофија" за неговата синтеза, адаптација и промоција на грчката и хеленистичката филозофија во муслиманскиот свет.
1 Животопис
Ел Кинди е роден во Куфа, а живел во Басра и се образувал во Багдад. Тој станал истакнат лик во Домот на мудроста, а голем број на Абасид Калиф го назначија да го надгледува преводот на грчките научни и филозофски текстови на арапски јазик.
Овој контакт со "филозофијата на древните" (како што се нарекуваше грчката филозофија од страна на муслиманските научници) имаше големо влијание врз неговиот интелектуален развој и го натерала да напише стотици оригинални трактати за голем број теми кои се движат од метафизиката, етиката, логиката и психологијата, до медицината, фармакологијата, математиката, астрономијата, астрологијата и оптика, а понатаму до повеќе практични теми како парфеми, мечеви, накит, стакло, бои, зоологија, плимата, огледалата, метеорологијата и земјотреси.
Општина Делогожди

Општина Делогожди — поранешна рурална општина во Западна Македонија, создадена во 1996 година, а престанала да постои согласно Законот за територијална поделба од 2004 година на 12 април 2005 година, кога била припоена со Општина Струга. Локалното и поширокото население не било задоволно од ова припојување. Центар на општината било селото Делогожди.
1 Населени места
Во Општина Делогожди спаѓале следниве села: Богојци, Ливада, Корошишта, Мислодежда, Ново Село, Поум, Џепин, Тоска и Делогожди.
2 Население
Според последниот попис од 2002 година, Општина Делогожди има 7.884 жители, од кои:
националност, број
Македонци, 3
Албанци, 7.698
Турци, 2
Срби, 2
останати, 179
3 Поврзано
* Општини во Македонија
* Општина Струга
* Делогожди
Леверкузен

Леверкузен (|Leverkusen) — град во покраината Северна Рајна-Вестфалија, Германија, на источниот брег на реката Рајна. На југ се граничи со Келн, а на север со главниот град на покраината - Диселдорф. Со над 163.000 жители, Леверкузен е еден од помалите градови во Германија. Познат е по фармацевтскиот гигант „Бајер“ (''Bayer'') и ФК Бајер Леверкузен.
1 Историја
Денешниот град на Леверкузен всушност е селото Виздорф кое датира од XII век. Подрачјето се смета за рурално сè до 19 век, кога индустриски се развива создавајќи се една од најголемите фармацевтски гиганти во светот.
Во 1975 година, Опладен, Хитдорф и Бершки Нојкирхен беа припоени кон Леверкузен. Денешниот град се состои од седум села, претходно наречени Виздорф, Опладен, Шлебуш, Бириг, Манфорт, Хитдорф, Кетинген, Литценкирхен, Штајнбухел, Рајндорф и Бершки Нојкирхен.
2 Население
Населението на градот надминува 163.000.
Најбројни групи на странски државјани
Националност Број (2018)
3.776
2.382
2.159
1.956
1.254
1.015
останати: 12,096
3 Географија
+, Околија, Население(2013), Површина(км<sup>2</sup>)
Виздорф, 18.174, 9,86
Рајндорф, 15.900, 6,25
Хитдорф, 7.654
Бершки Нојкирхен, 6.721, 7,96
Бириг, 6.492
Киперштег, 9.184
Кетинген, 12.914
Луценкирхен, 10.915, 4,17
Шлебуш, 26.149, 10,31
Црногорка

Црногорка е мешано македонско оро, кое кореографски потекнува од Скопско.
Ова е полетно оро, кое се игра со брзи и мали чекори. Обилува со потскокнувања и странични движења. Почетната позиција на орото е кога играчите се свртени еден до друг во полукруг, со лицето кон центарот на кругот. Се игра со рацете слободоно спуштени надолу. Постојат пет варијанти на играње на ова оро.
Српска виолина

Српска виолина (горнолужички: Serbske husle) е име за два вида инструменти, кои ги користат Лужичките Срби во својата народна музика. Заедно имаат по три жици.
Од една страна се работи за голема виолина со должина од околу 60 cm. Таа се користи во католичките краеви на Лужица. Од друга страна Лужичките Срби имаат и една мала виолина која уште ја нарекуваат свадбена или виолина за венчавки. Оваа виолина најчесто се користи во околните места на Слепо во средишна Лужица. Музикантите свираат на неа само на свадбите и со придружба на лужичкосрпски гајди. Генерално Лужичките Срби денас ретко користат традиционални инструменти, но постојат фолклорни и други групи кои свираат на копии на стари лужичкосрпски виолини и гајди.
Бегеш

Бегеш е вид на контрабас, од кој се разликува по тоа што има прагови на вратот и се свири со големо кожно перце. Главно се користи во тамбурашки оркестри. Бегеш е кафеански синоним за најголем жичен инструмент.
Ѓердап

Ѓердап може да се однесува на:
* Ѓердапска Клисура, клисура на границата на Србија и Романија, најголема во Европа
* Ѓердапско Езеро, вештачко езеро во клисурата Ѓердап
* Национален парк Ѓердап, националниот парк на територијата на клисурата Ѓердап
* Хидроелектрана Ѓердап I, хидроелектрична централа на клисурата Ѓердап
* Хидроелектрана Ѓердап II, голема брана на реката Дунав, меѓу Романија и Србија
* Ѓердапска улица, улица во Белград.
* Ѓердап (наоѓалиште), археолошко наоѓалиште во клисурата Ѓердап.
Општина Цапари

Општина Цапари — поранешна општина во Југозападна Македонија, создадена во 1996 година, а престанала да постои согласно законот за територијална поделба на Македонија од 2004 година на 12 април 2005 година, кога била припоена со Општина Битола. Локалното и поширокото население не било задоволно од ова припојување. Центар на општината било селото Цапари.
1 Населени места
Во Општина Цапари спаѓале следниве села: Ротино, Српци, Рамна, Лера, Доленци, Ѓавато, Кажани, Маловиште, Стрежево, Свиниште, Метимир, Гопеш и Цапари.
2 Население
Според последниот попис од 2002 година, Општина Цапари има 1.424 жители, од кои:
националност, број
Македонци, 1.011
Турци, 2
Албанци, 318
Власи, 87
Срби, 1
Бошњаци, 1
останати, 4
3 Поврзано
* Општини во Македонија
* Општина Битола
* Цапари
Хидрија

Хидрија била керамички сад во древна Грција, кој се користел за пренос на вода. Тие имале три рачки: две на страна, за пренос, и трета, помеѓу другите две, која се користела за сипување на вода. Тие биле украсувани со црни фигури на црвена позадина, или со црвени на црно. Тие обично прикажуваат мит олошки или секојдневни сцени. Од 5 век п.н.е., уметниците изработувале хидри одбронза, честопати со многу детални шарии.
Ојнохое

Ојнохое (грчки: Οινοχόη) е антички стомна со тролист отвор, еден подвид на бокал со рачка. На почетокот, вратот бил јасно одделен од рамото, но со текот на времето, оваа разлика била изгубена. Се јавува во време на класичниот период на грчката керамика, но исто така се користи и во текот на ренесансата и неокласичен период во XVIII век.
Псиктер

Псиктер е еден вид на керамички сад, кој е сличен на ојнохое, имала важна посебна улога сврзана за чување на вода и вино. Во псиктер се чувала ладна вода или снег и се ставаат во кратери за разладување на вино.
Кајри Ирвинг

Кајри Ендру Ирвинг — американски професионален кошаркар на Далас Маверикс на НБА. Тој бил прогласен за НБА дебитант на годината, откако бил избран од Кливленд Кавалиерс како прв севкупен пик на драфтот во НБА за 2011 година. Осумкратен Ол-стар и трикратен член на Ол-НБА тимот, Ирвинг ја освоил НБА шампионската титула со Кавалиерс во 2016 година.
Ирвинг играл колеџ кошарка за Дјук Блу Девилс пред да се приклучи на Кавалиерс. Тој бил прогласен за најкорисен играч на Ол-стар натпреварот во 2014 година. Во финалето на НБА во 2016 година, во седмиот одлучувачки меч против Голден Стејт Вориорс, тој постигнал тројка нз 53 секунди пред крајот на натпреварот, со што им помогнал на Кавалиерс да ја освојат титулата. Откако загубил во финалето во реваншот против Вориорс во 2017 година, Ирвинг побарал од Кавалирс да го разменат, а му се предаде на Бостон. Ирвинг, исто така, играше и за репрезентацијата на САД, со кого освои злато на Светското првенство во кошарка ФИБА 2014 и Летните олимписки игри 2016 година.
1 Животопис
Ирвинг е роден на 23 март 1992 година во Мелбурн, Австралија, од американски родители. Има постара сестра, Азија и помлада сестра, Лондон. Неговиот татко, Дредрик, играл кошарка на Бостонскиот универзитет заедно со Шон Тејг, кај тренерот Рик Питино. По завршувањето на својата кариера, таткото на Ирвинг се преселил во Австралија за да свири професионално за Булин Бумерс. Ирвинг живеел во предградие на Мелбурн на Кју пред да се пресели во САД кога имал две години. Тој има двојно американско и австралиско државјанство. Мајката на Ирвинг, Елизабет, која била од племето Сијукс, починала од болест кога тој имал четири години, така што Дредрик го подигнал со помош на тетките на Ирвинг.
Општина Добрушево

:''За истоименото село, видете Добрушево.''
Општина Добрушево — рурална поранешна општина во Југозападна Македонија, основана 1996 година, а престанала да постои со законот за територијална поделба на Македонија од 2004 година, кога била припоена на Општина Могила. Локалното и поширокото население не било задоволно од ова припојување. Центар на општината било селото Добрушево.
1 Населени места
Во Општина Добрушево спаѓале следниве села: Мусинци, Алинци, Путурус, Мојно, Дедебалци, Црничани, Ношпал, Будаково, Трап и Добрушево.
2 Население
Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, општината има 2.174 жители, од кои:
националност, број
Македонци, 1.950
Турци, 216
Албанци, 4
Срби, 1
останати, 3
3 Поврзано
* Општини во Македонија
* Општина Могила
* Добрушево
Антички театар (Пловдив)

Римскиот театар во Пловдив (латински: ''ТЕАТРУМ ТРИМОНТЕНСЕ'', бугарски: ''Пловдивски античен театър'') — едно од најдобро зачуваните антички театри во светот, сместен во центарот на градот Пловдив, Бугарија. Театрот бил изграден во 90-тите години на 1 век од н.е., веројатно во времео на царот Домицијан. Вкупниот број на гледачи на театрот е помеѓу 5000 и 7000 гледачи и во моментов е во употреба.
Аугуст Маке

Август Маке (|August (Robert Ludwig) Macke; Мешеде, Вестфалија 1887 — Перт-ле-Ирли, Марна, 1914) бил германски сликар, припадник на движењето експресионизам.
1 Животопис
Маке студирал помеѓу 1904 и 1906 во Диселдорф, а потоа кај Л. Коринт во Берлин. Во [1907] година отпатувал за првпат во Париз, каде што дошол во контакт со импресионизмот и фовизмот. Бил многу импресиониран од чистите бои кои се нанесувале на платно, независно од предметот којшто се сликал. Неговиот почетен импресионистички стил еволуирал под влијание на Анри Матис површинско нанесување боја со слободни потези на четка. Со помош на Франц Марк станал член на уметничката група Синиот јавач и учествувал во 1911/1912 на изложбите на групата. Под тоа влијание, но и под влијание на орфизмот на Роберт Делоне неговите дела, привремено добиле кубистички и футуристички елементи. Маке не одел до потполна апстракција. Во тематски поглед се занимавал главно со претставување на луѓето и нивната околина, сликање на паркови и сцени на улица, но, исто така и со претставување на архитектура на градови и пејзажи. Во 1914 година пошол заедно со Паул Кле и Л. Моаје во Тунис. Неговите акварели кои биле создадени во таа прилика се со јасен, светол колорит и весела прочистеност. Истата година, тој бил мобилизиран и загинал на фронтот.
2 Избрани дела
Бабушки

Бабушки (бабушка на руски значи баба) (руски: матрёшка) - Матрјошка, хип. од името ''Матрёна'' - Матрјона, на руски матријархат) е руска дрвена играчка која се состои од кукли кои се разделуваат, и внатре се наоѓаат сè помали кукли. Матрјошка е со поправилен израз, бидејќи фигуричката претставува мајка, а не баба. Обично се вклопени барем шест кукли. Секогаш се изработуваат во цилиндрична форма. Куклите немаат раце, туку тие се само насликани. Традиционално на куклите се сликаат прикази на жени во разнобојна народна носија, но можат да се прикажуваат и мажи. Теми се разновидни; тоа можат да бидат и ликови од народните сказни, сè до прикажување на современи политичари. Матрјошките се еден од најпопуларните сувенири во Русија. Постојат теории дека куклите-матрјошки Русите ги презеле од Јапонија по Руско-јапонската војна.
Првите примероци на руски матрјошки се појавиле во 1890-те, а им се припишуваат на дрводелецот В. П. Звјоздочкин и на професионалниот уметник Сергеј Васиљевич Маљутин. Матрјошките биле прикажани 1900 на Светската изложба во Париз, каде биле наградени со бронзен медал. Набрзо, овие кукли почнале да се изработуваат низ цела Русија. Матрјошките се изработени прилично квалитетно, со рачна работа, со боење и со лакирање на дрвото. Постојат и матрјошки кои не се лакирани и обоени - дрворезбарени.
1 Бабушките како мотив во уметноста и во популарната култура
* „Матрјошки“ — краток расказ на македонската писателка Сања Михајловиќ-Костадиновска.
2 Галерија
Муг синтисајзер

Изразот Муг (''Moog'') синтисајзер може да се однесува на било кој аналоген синтисајзер кој го дизајнирал Роберт Муг или е направен во фабриката Муг мјузик.
Муг синтисајзери биле едни од првите широко распространети електронски музички инструменти . Роберт Муг го направил првиот субтрактивен синтисајзер употребувајќи клавијатури за свирење, што во 1964 и го демонстрирал на AES конвенцијата.
1 Список на муг синтисајзери
* Moog modular synthesizer (1963—1980)
* Minimoog (1970—1982)
* Moog Satellite (1974—1979)
* Moog Sonic 6 (1974—1979)
* Micromoog (1975—1979)
* Polymoog (1975—1980)
* Minitmoog (1975—1976)
* Moog Taurus (1976—1983)
* Multimoog (1978—1981)
* Moog Prodigy (1979—1984)
* Moog Liberation (1980)
* Moog Opus-3 (1980)
* Moog Concertmate MG-1 (1981)
* Moog Rogue (1981)
* Moog Source (1981)
* Memorymoog (1982—1985)
* Moogerfooger (од 1998)
* Minimoog Voyager (од 2002)
* Little Phatty}(од 2006)
* Moog old school (2008—2009)
* Slim Phatty (2010)
* Taurus 3 bass pedal (2011)
* Moog Minitaur (2011)
* Sub Phatty (2013)
* Sub 37 (2014)
* Moog Werkstatt-Ø1 (2014, kit)
* Emerson Moog Modular (2014)
* Mother-32 (2015–денес)
* Subsequent 37 CV - ограничено на 2.000 парчиња (2017)
* Subsequent 37 (2017)
*
Ивица Шурјак

Иван „Ивица“ Шурјак (р. во ) — поранешен хрватски фудбалер и државен репрезентативец на Југославија. Играл на позицијата на играч од средниот ред и лево крило.
1 Клупска кариера
1.1 ХФК Хајдук
Шурјак беше воспитан во една голема генерација млади Хајдук (Мужиниќ, Перузовиќ, Лукетин, Бољат, Јованиќ) кои во 1969/70 беа младински прваци на државата и победници на Купот. Во првиот тим на Хајдук дебитираше на пријателски натпревар против ФК Омиш (4:0) 9 септември 1970 година додека на првиот првенствен натпревар го одигра на првенството 1970/71 година и тоа на натпреварот против Партизан (2:1) кога постигна и победнички гол за Хајдук. За Хајдук играше десет години, од 1971 година до 1981 година и одигра 272 натпревари и 52 постигнати голови. До 1981 година, во белиот дрес, сметајќи ги европските и домашните првенства и купот на натпреварите, тој изведе 487 пати и постигна 127 гола.
Во дресот "Мајстори на морето" играше во време кога ФК Хајдук освои најмногу титули. Во неговите трофеи се забележани четири титули на државен првак (1971,1974,1975 и 1979 година) и пет победи во финалето на Купот (1972-1977), што претставува своеврстен потег. Поголемиот дел од својата кариера ги играше во домашно првенство.
1.2 Пари Сент Жермен
Во 1981 година од Хајдук Шурјак се пресели за три милиони француски франки во Пари Сент Жермен. Тука остана една сезона и одигра 33 натпревари и постигна 11 голови.
1.3 Удинезе
По релативно успешна сезона во Франција, Шурјак преминува во Удинезе, италијаниски фудбалски клуб од Удина. Во Удинезе одигра само половина време предвидено од договорот, бидејќи во меѓувреме беа ангражирани бразилските репрезентативци Зико и Едињо, така што за трет странец, по тогашните правила, немаше место. Шурјак потоа се најде на трансфер листа и не играше. За Удинезе одигра 29 натпревари и постигна два гола.
1.4 Реал Сагароса
Шурјак одигра уште една сезона и во шпанскиот Реал Сарагоса и со 2 гола од 22 натпревари ја заврши својата активна кариера.
2 Репрезентативна кариера
За Југословенскиот омладинската репрезентација, Ивица Шурјак играше 4 натпревари и постигна 2 гола, а за југословенската младинска репрезентација одигра три натпревари и постигна еден гол. Тој настапил за омладинската репрезентација во 1971 година и за младата репрезентација што ја изведе во 1972 и 1973 година.
За најдобрата селекција на Југославија тој играше 54 натпревари и постигна 10 гола. Тој го освои своето деби на 6 јуни 1973 година во Загреб против репрезентацијата на Шпанија (0: 0). Последниот состав на Југословенската репрезентација, Шурјак, одигра на Светското првенство во Шпанија, Сарагоса, против селекцијата на Хондурас (1: 0).
Неговиот прв погодок во репрезентативниот дрес, Шурјак, беше против изборот на Грција во квалификациите за Светското првенство во Германија. Резултатот беше 4: 2 за Југославија.
3 Титули
* Првак на Југославија: 1971, 1974,1975 и 1979-ХФК Хајдук Сплит
* Куп на Југославија: 1972,1973,1974,1976 и 1977-ХФК Хајдук Сплит
* Куп на Франција: 1982-ФК Пари Сент Жермен
Корг

Корг е јапонски произведувач на електронски музички инструменти. Фирмата е основана во 1962 од Кутом Като и Тадаши Осанаи а најзначаен производ бил секвенцерот „Корг М1“ кој се произведувал во 1988–1994. Биле продени 250.000 парчиња од тој модел. кој важи за најпродаван синтисајзер воопшто. Освен тој фирмата произведува и многу други модели
Глувонемо оро

Глувонемо оро е женско македонско оро, кое кореографски потекнува од Мала Река.
Ова е типично женско оро кое се игра без музичка придружба. Се игра под ритамот на ѕвекотот на парите кои ги носат играорките на градите од носијата. Се одликува со мирни чекори, а држењето на играорките е за појас.
Буфчанско оро

Буфчанско оро е женско македонско оро, кое кореографски потекнува од Битолско.
Ова е умерено-брзо оро, со постепено забрзување. Се игра со мало балансирање на телото во вид на бранување. Движењата се мирни и елегантни а играорките се држат за раце.
Мала шумска антилопа бушбег

Мала шумска антилопа (Tragelaphus scriptus) е вид на мала до средна антилопа што живее во западна и централна Африка.
Женките од популациите што престојуваат во грмушки имаат посветла жолтокафеава боја, а оние што живеатво шумата се црвени. Бојата на мажјакот во двата типа живеалишта е од темнокафава до црна. Белите ознаки по телото се разликуваат во зависност од подвидот. Брстат растенија и живеат осаменики, освен за време на додворувањето или кога мајката ги одгледува младенчињата.
Бонго (антилопа)

Бонго (Tragelaphus eurycerus) — најголемата шумска антилопа. Во Африка живеат два вида: западен бонго или низински бонго (T.e. eurycerus) и планински или источен бонго (T.e. isaaci) што живее во Кенија.
1 Изглед и однесување
Има попречени бели пруги по телото и бела полумесечина на градите, бели дамки на лицето, бела ознака на носот во облик на „V“ и бели појаси на нозете. Крзното од горната страна и е костенливо, од долната потемно, а кај постарите мажјаци е уште потемно. И мажјаците и женките имаат рогови, коишто се подолги кај мажјаци (до 95 см). Мажјакот живее сам, а женките се собираат во стада до 50 животни.
Галичичка чуваркуќа

Галичичка чуваркуќа (науч. ''Sempervivum galicicum'') — локален ендемит во флората на Македонија од семејството на дебелците (''Crassulaceae''), познат само за планината Галичица. Се развива во пукнатини на карпи и камењари, на карбонатна геолошка подлога.
1 Опис
Повеќегодишно тревесто растение; Стебло 10–25 см високо, густо жлездесто-влакнесто, со неколку топчести розети и со многубројни листови до соцветието.
1.1 Листови
Листовите на розетата збиени, долгнавесто-елиптични или ланцетни, на врвот кусо заострени, 12-15x4-5 мм, зелени, на врвот пурпурни, по работ до врвот со густи цилии, од обете страни со густи жлездести влакна, а на долната страна со трепки. Стеблените листови му се поголеми, на врвот пурпурни, од обете страни со густи жлездести влакна, а по работ и со долги трепки.
1.2 Цвет
Цветовите му се скоро приседнати, градат цимозно, густо жлездесто-влакнесто соцветие со долги цилии. Чашката му е жлездесто-влакнеста, 4–5 мм долга, со 3–4 мм долги ланцетни и заострени сегменти. Венечните ливчиња ѕвездесто му се распоредени, 7 x 1,75–2 мм, ланцетни, на врвот кусо заострени, по работ и од грбната страна со ретки жлездести влакна; прашничките филаменти му се бледокремови, а антериите ѓолти. Карпелите 3–5 мм долги, жлездесто-влакнести. Столпчињата 1,5 мм долги, исправени или малку искривени.
2 Екологија
По варовнички камењари и карпи над 1400 м.
3 Распространетост
*Галичица: на варовнички камењар, 1400–1900 м (leg. K. Micevski) (MKNH)
*Галичица: на варовнички камењар над с. Царина, 1800 м (leg. K. Micevski) (MKNH)
*Галичица: по варовнички карпи во околината на чешмата, 1550 м (leg. K. Micevski) (MKNH)
*Галичица: над Преслап, наваровнички камењар, 1925 м (leg. K. Micevski) (MKNH)
*Галичица: на врвот северно од Преслап, на варовник, 1930 м (leg. K. Micevski) (MKNH)
*Галичица: Стара Галичица, на варовнички камењар, 1870–1960 м (leg. K. Micevski) (MKNH)
*Галичица: Стара Галичица, во околината на Казанот, на варовнички карпи, 1800–2090 м (leg. V. Matevski & M. Kostadinovski) (MKNH)
*Галичица: Томорос, на варовнички камењар, 1500–1700 м (leg. K. Micevski) (MKNH)
Воздухопловство

Воздухопловство — дејност поврзана со летање во воздушниот простор. Ги вклучува и ги обединува сите човекови активности поврзани со летање со механички уреди, наречени авиони. Поимот воздухопловтсво ги вклучува сите воздухоплови со повеќекратна употреба. Воздухопловството може да биде пилотирано или непилотирано. Во својата прогресивна историја од еден век, воздухопловтсвото многу брзо се развило, во голем број хетерогени видови, а во дивергентни насоки. 
Воздухопловтсвото содржи голем број чинители. Од подготовка на специјализиран кадар па сè до излез на воздухопловот од оперативна употреба. Сетоо тоа е пропратено со соодветна инфраструктура
Пожари над Тетово

Пожари над Тетово — книга на полскиот новинар и фоторепортер Ришард Билски во која е претставен збир од репортажи на авторот во периодот од 15 март 2001 година до 6 август 2002 година, објавувани во полскиот дневен весник Жечпосполита, а со содржина поврзана со воениот конфликт од 2001.
Маргарин

Маргарин е имитација на путер кој се користи за арома, печење и готвење. Хиполит Меге-Муриес го создал во Франција во 1869 година, кога реагирал на предизвикот на царот Наполеон III за да создаде замена за путер од говедско месо за вооружените сили и пониските класи. 
Со оглед на тоа што путерот е направен од путер од млеко, модерниот маргарин е направен главно од рафинирано растително масло и вода, а може да содржи и млеко. Во некои места во САД, колоквијално се нарекува "олео", кратко за олеомаргарин. 
Маргарин, како путер, се состои од вода-во-масна емулзија, со ситни капки вода распределена рамномерно низ масна фаза во стабилна кристална форма. Во некои јурисдикции, маргаринот мора да има минимална содржина на маснотии од 80% за да биде етикетирана како таква, иста како путер. Колоквијално во САД, терминот маргарин се користи за опишување на "не-млечни шишиња" со различна содржина на маснотии. 
Поради неговата разновидност, маргаринот може да се користи како состојка во другите прехранбени производи, како што се колачи, крофни и колачиња.
1 Историја
Научниците во тоа време ја сметале маргаричната киселина, како олеинска киселина и стеаринска киселина, како една од трите масни киселини кои во комбинација ги формираат повеќето животински масти. Во 1853 германскиот структурен хемичар Вилхелм Хајнрих Хајнц ја анализирал маргаричната киселина како едноставно комбинација на стеаринска киселина и претходно непозната палмитинска киселина.  Императорот Наполеон III од Франција понудил награда за секој кој би можел да направи задоволителна путерска алтернатива, погодна за употреба од страна на вооружените сили и пониските класи. Францускиот хемичар Хиполит Мге-Муриес измислил супстанца што ја нарекол олеомаргарин, која се скратила до маргарин на трговското име. Mège-Mouriès го патентирал концептот во 1869 година и ја проширил својата првична производствена операција од Франција, но имал мал комерцијален успех.Во 1871 година, тој го продал патентот на холандската компанија Јургенс, која сега е дел од Унилевер. Во истата година германскиот фармацевт, Бенедикт Клајн од Келн, ја основа првата фабрика за маргарин, која ги произведува брендовите Оверстолц и Боттерам.
2 Марагиринот како мотив во уметноста
* „Коцка „кристал“ маргарин“ — краток расказ на Оливера Ќорвезироска од 2021 година.
Лилијана Танги

Лилијана Танги – француска политичарка родена на година. Член е на движењето „Напред!“ (La République en marche !) и пратеничка во Националното собрание од Финистер од 21 јуни 2017 година.
1 Животопис
Танги е родена во Панчево (Југославија) на 12 март 1967 година од татко Македонец и мајка Хрватка кои емигрирале во Франција.
Дипломирала Политички науки во Париз во 1990 година, магистрирала економија на универзитетот Париз 1 Пантеон-Сорбона и завршила специјалистички студии за меѓународни односи на универзитетот Пари-Дофин. Деветнаесет години работела во телекомуникациската компанија „Франс телеком“ која подоцна станала „Оранж“ (од април 1992 до декември 2010 година), потоа седум години во болничка администрација во Лорјан, а потоа во Кемпер.
Нилгај

Нилгај (''Boselaphus tragocamelus'') познат уште и како син елен или син бик, е најголемиот вид на азиска антилопа, ендемски вид во Индија.
Нилгај е шупливорог преживар со мала глава, чиишто предни нозе се подолги од задните, а дебелите зашилени рогови на мажјакот се долги 20 см. Мажјакот е сив или синкав, а женката е кафеавожолта. Тој живее како во отворените така и во густите шуми, а е мошне претпазлив, има остри сетила и брзо бега од грабливците на пример од тигрите. Пасе и брсти разни треви, листови и плодови рано наутро и приквечер. Мажјаците се борат за територијата клечејќи еден пред друг, при што се удираат со роговите и на тој начин стекнуваат пристап од две до десет женки. Се размножуваат во текот на поголемиот дел од годината но младенчето (еден до два) женката го отелува најчесто за време на период помеѓу јуни и октомври, по бременост од 243 до 247 денови.
Четирирога антилопа

Четирирога антилопа (''Tetracerus quadricornis'') е мала антилопа што живее во Индија и Непал.
Мажјакот на четирирогата антилопа има два пара рогови, што претставува единствен случај кај шупливорогите преживари. Предните рогови, долги од 3 до 4 см се за половина пократки од задните. Малку се занае за навиките на оваа плашлива и брза антилопа. Таа пасе трева, шавар и други растенија на шумските ритчиња, а тоа главно во близина на вода. Испушта тивки свирежи или лае кога предупредува на опасност. Кафеава е и има темна пруга на предната страна од секоја нога, а муцката и ушите и се црни.
Ситатунга

Ситатунгата или маршбук (''Tragelaphus spekii'') е вид на антилопа која живее во централна Африка, во земјите: Демократска Република Конго, Камерун, во делови од Јужен Судан, Гана, Боцвана, Замбија, Габон, Танзанија, Уганда и Кенија. Овој вид за првпат е опишан од англискиот истражувач Џон хенинг Спик во 1863 година. Ситатунга е антилопа од средна големина. Мажјаците достигнуваат висина од околу , а женките околу . Мажјаците тежат околу , додека женките . Крзното на овие антилопи е водоотпорно. Само мажјаците имаат рогови кои се во спирална форма, и со должина од околу .
1 Живеалишта и однесување
Ги населува трајните мочуришта и слични водни живеалишта. Има долги зашилени, широки и плоскави чапунки и исклучителноеластични ножни зглобови, коишто се приспособени за движење по мека каллив почва. Кога ја лови копнен грабливец, оваа антилопа бега во вода од каде што и се наѕираат само очите и носот. Ноќе мажјакот се огласува (лае), испуштувајќи звуци за предупредување или за означување на територијата. Кога ќе се сретнат, две животни си ги одмеруваат силите и удираат со роговите во почвата. Мочуришната антилопа јаде многу видови копнени и водни растенија, вклучувајќи трска, трева и листови од грмушки. Додека се храни, може да стои во водата, којашто и допира до плеќите. Само мажјакот има спирални рогови со бројни попречни задебелувања. Неговото влакно има сивкаста нијанса, додека жената е од кафеава до костенлива. Двата пола имаат бели влакна околу очите, на образите и по телото. Женките живеат сами или во групи до три животни. Раѓаат само едно младенче (ретко две). Бременоста трае 247 дена.
Осмокрака чуваркуќа

Октоподна чуваркуќа (науч. ''Sempervivum octopodes'') — локален ендемит во флората на Македонија од семејството Crassulaceae, познат само за планините Баба и Ниџе. Се наоѓа на светската црвена список на загрозени растенија (IUCN 1997 Red List of Threatened Plants).
Сабиха Бенгуташ

Сабиха Зија Бенгуташ (турски: Sabiha Ziya Bengütaş, 1904 – 2 октомври 1992 година) била турскa вајарка. Таа била првата жена вајар на Турција.
1 Животопис
Сабиха Зија се родила во Истанбул во 1904 година. Таа имала сестра и еден постар брат. Се школувала во училиштето Ејубсилтан Нумуне, денес познато како ''Ејупска Анадолска Гимназија''. Таа живеела четири години во Дамаск, Сирија (тогаш дел од Отоманското Царство, каде што татко ѝ бил назначен на служба поради неговото занимање. Таа таму го продолжила своето образование, во француско католичко училиште, каде останала една година. Семејството потоа се вратило во Турција и се населило во Бујукада, каде што таа го завршила своето средно образование во училиштето ''Фуат Корпулу Паша''. Во 1920 година, таа започнала да изучува ликовни уметности на одделот за сликарство и скулптура на ''Академијата за ликовна уметност'' во Истанбул (|Sanayi-i Nefise Mektebi, денешниот Мимар Синан Универзитет). Таа била првата женска студентка во класата. Фејхаман Дуран бил еден од нејзините професори на академијата. Во 1924 година, таа добила државна стипендија за студии на ''Академијата за ликовни уметности'' во Рим, Италија, каде работела во ателјето на Ерменегилдо Лупи (1877-1937).
Подоцна, таа се омажила со Шакир Емин Бенгуташ, дипломат и внук на поетот Абдулхак Хамит Тархан. Таа често патувала во странство придружувајќи го нејзиниот сопруг. Двојката се населила во Малтепе, Чанкаја во Анкара , откако нејзиниот сопруг се повлекол. Таа посвоила ќерка по име Нурол.
Таа починала во Анкара, на 2 октомври 1992 година.
2 Уметност
Во 1925 година, три бисти од Сабиха Зија биле изложени во Галатасарај, Бејоглу во Истанбул. Следната година, уште три нејзини статуи биле изложени на истото место. Некои од нејзините скулптури се бисти на познати личности како на поетот Ахмет Хашим (1884-1933), драматургот и поет Абдулхак Хамит Тархан (1852-1937), првата муслиманска филмска глумица Бедија Мувахит (1897-1994), генералот и државник Али Фуат Џебезој (1882-1968), првата дама Мевхибе Инону (1897-1992) и политичарот Хасан Али Јуџел (1897-1961).
Во 1938 година, таа ја освоила првата награда во два натпревара за скулптури на Мустафа Кемал Ататурк (1881-1938), основоположникот на модерна Турција и на Исмет Инону (1884-1973), генерал и државник. Статуата на Ататурк била поставена во градината на поранешната претседателската палата Чанкаја а статуата на Инону во Муданја заради одбележување на Примирјето на Муданја (1922). Таа, исто така, му била асистентка на Пјетро Каноника при создавањето на Споменикот на Републиката подигнат на Плоштадот Таксим во Истанбул во 1928 година.
Реј Чарлс

Реј Чарлс Робинсон (септември 23, 1930 – 10 јуни 2004). Познат под името Реј Чарлс, бил Американски пејач и текстописец, музичар и композитор. Меѓу пријатели и колеги музичари, тој често бил нарекуван "Брат Ray." Тој беше често си се нарекува "Гениј." Чарлс бил слеп уште од седумгодишна возраст.
Тој беше пионер во душевната музика  во текот на 1950-тите со комбинирање на блуз, ритам и блуз, и госпел стиловите во музиката која ја снимал за Атлантик Рекордс. Тој исто така придонесе за интеграција на кантри-музика, ритам и блуз и поп-музика во текот на 1960-тите години со своjoт успех на АБЦ Рекордс особено со своите два Модерн Саундс албуми. Додека тој беше со ABC, Чарлс стана една од првите црни музичари на којшто му било доделено уметничка контрола од страна на мејнстрим снимачка компанија.
Чарлс цитира Nat Кинг Кол како примарно влијание, но неговата музика исто така беше под влијание на Вестерн, џез, ритам и блуз уметниците на денот, вклучувајќи го Луис Џордан и Чарлс Браун. Тој стана пријател со Quincy Jones. Нивното пријателство траело до крајот на животот на Чарлс. Френк Синатра  го нарекол Реј Чарлс "единствениот вистински гениј во шоу бизнисот," иако Чарлс го потценил овој поим.
Во 2002 година, ''Ролинг Стоун'' го рангираа Чарлс како број десет на својата список на "100 Најголеми Уметници на Сите времиња", и како број два на нивната ноемвриска список на 2008 за "100 Најдобри Пејачи на Сите времиња". Били Џоел забележува, "Ова може да звучи погрешно, но мислам дека Реј Чарлс е поважен од Елвис Присли.
Артим Шаќири

Артим Шаќири (|Artim Shaqiri; р. ) — поранешен македонски фудбалер, играч од средниот ред и македонски репрезентативец, кој последно настапил за ФК Карабаг во Азербејџан во 2009 година. Тој е роден во Струга, но неговото семејство потекнува од селото Ливада каде што Артим израснал.
Има богата клупска историја, а после пензионирањето продолжува да работи како тренер. Шаќири е највеќе познат по голот кој го постигна од корнер против Англија, натпревар во кој Македонија ремизираше на гости 2:2 против силниот противник. Тогаш беше совладан англискиот голман Дејвид Симан, при што се прослави Артим, па после тоа и доби шанса да заигра за премиерлигашот Вест Бромвич Албион.
Косињски мост

Косињски мост – камен мост, долг седумдесет метри преку реката Лика, кој ги спојува Горен и Долен Косињ. Го проектирал Миливој Фрковиќ, и е изграден по урнек на старохрватската мостоградба, со техниката „вклинување на камења“. Мостот е единствен по отворите и лаковите кои имаат функција на растоварување на водениот бран при ударот во мостот.
Изградбата на мостот почната во 1929 година, а во декември 1936 година, бил пуштен во сообраќај. Должината на мостот со потпорните делови изнесува 70 метри, а ширината меѓу камените парапети е 5,5 метри.
1 Галерија
Наталиjа Ореиро

Наталиjа Ореиро (|Natalia Oreiro) (родена на 19 мај 1977) е пејачка од Република Уругваj.
1 Дискографија
* Natalia Oreiro (1998)
* Tu veneno (2000)
* Turmalina (2002)
* Gilda, no me arrepiento de este amor (2015)
Индиска кујна

Индиската кујна се состои од широк спектар на регионални и традиционални кујни од индискиот потконтинент. Со оглед на опсегот на разновидност во типот на почвата, климата, културата, етничките групи и занимањата, овие кујни значително се разликуваат еден од друг и користат локално достапни зачини, билки, зеленчук и овошје. Индиската храна, исто така, е под силно влијание на религијата, особено на хиндусите, и на културните избори и традиции. Исто така, влијанијата од Блискиот Исток и Средна Азија се случиле на северно индиската кујна од годините на владеењето на Могал. Индиската кујна сè уште се развива, како резултат на културните интеракции на нацијата со други општества.
Историските инциденти, како што се странските инвазии, трговските односи и колонијализмот играле улога во воведувањето на одредени видови храна во земјата. На пример, компир, главен производ на исхраната во некои региони на Индија, бил донесен во Индија од страна на Португалците, кои исто така воведоа чили и лебници. Индиската кујна ја обликува историјата на меѓународните односи; трговијата со зачини меѓу Индија и Европа беше примарен катализатор за (Age of Discovery) во Европа. Зачините биле купени од Индија и се тргувале низ Европа и Азија. Индиската кујна влијаела на други кујни ширум светот, особено оние од Европа, Блискиот Исток, Северна Африка, потсахарска Африка, Југоисточна Азија, Британски Острови, Фиџи и Карибите.
Космонаутско Море

Космонаутското Море, понекогаш погрешно напишано како Море Космонаут, било предложено морско име, за делот од Јужниот Океан, надвор од Принц Олав Коуст и земјата Ендерби, на Антарктикот, помеѓу околу 30° E и 50° E. Треба да има површина од 699.000 км<sup>2</sup>. Би требало да се граничи со уште два други предлога, од предлогот од 2002 година на Меѓународната хидрографска организација (МХО), Морето на Заедништвото на исток, а на запад со морето Риизер-Ларсен.
Космонаутското Море било именувано во 1962 година, од страна на советската антарктичка експедиција, во чест на првите светски космонаути и почетокот на ерата на истражување на вселената со човечки екипаж. Името најпрво се појавило како руски предлог до МХО во нацрт-предлогот на МХО од 2002 година. Овој нацрт никогаш не бил одобрен од страна на МХО (или било која друга организација), а документот на МХО од 1953 година останува моментално на сила. Водечките географски власти и атласи не го користат името, вклучувајќи го и 10. издание на Светскиот атлас на националното географско здружение на Соединетите Американски Држави од 2014 година како и 12. издание на Британскиот Тајмс Атлас на светот, додека државните издадени мапи, создадени од страна на Советскиот Сојуз и Руската Федерација, го користат.
Водата тука е близу до замрзнувањето, во текот на целата година и најчесто е покриено со мраз. Помеѓу 1973 и 1986 година во овие води се случиле неколку полинии, (полинија е континуирана површина од отворена вода опкружена со мраз, особено во арктичките мориња), со целосно затворени полинии во морето Космонаути, достигнувајќи максимална големина на 25 јули 1980 година, со отворена вода со површина од околу 137.700 км2. Оваа полинија траела неколку недели, пред да исчезне на 16 август 1980 година.
Мухибе Дарга

Мухибе Дарга (турски: Muhibbe Darga, 13 јуни 1921 – 6 март 2018) била турски археолог, хетитолог и филолог. Се родила во 1921 година во Аџибадем, Истанбул како внука на Даругазаде Мехмет Емин Бег, прв чембрлен на султанот Абдул Хамид, поет и преведувач на романите на Жил Верн од француски на турскиот јазик.
1 Животопис
1.1 Семејство
Дарга е родена во Аџибадем, Истанбул во јуни 1921 година и била одгледана од страна на француски гувернанти. Нејзиниот татко бил лекар и поради неговите професионални обврски, таа патувала низ Анадолија во тек 1930-тите, заедно со семејството. Главните теми на ова интелектуално семејство од крајот на Отоманското Царство честопати биле римската и грчката историјата како и дебатите за уметност и литература. Згора на тоа, тие ги славеле сите верски градски празници како Божиќ, Велигден, Рамадан и често организирале гала вечери и балови.
1.2 Образование
По завршување на средното образование во Женската гимназија Еренкој, во 1939 година, Дарга се запишала на Истанбулскиот универзитетот на одделот за археологија. Таа се запознала со многу познати личности на одделот на овој факултет, основан од страна на проф. д-р Теодор Босер кои пред војната побегнале од Германија. Нејзиниот ентузијазам и екстровертност, извонредноста во францускиот и германскиот јазик и секако страст за археологијата го привлекле вниманието. Во текот на 1940-тите организирале експедиции за ископување историски локации и патувале на коњи со километри. Таа како студент била една од оние кои го откриле наоѓалиштето Каратепе заедно со професорот Теодор Босер. Дипломирала на одделот за археологија во 1943 а во 1945 станала асистент на Истанбулскиот универзитет за јазиците и културата на Древна Мала Азија. Направила истражувања за хетитските хиероглифи а во 1947 била назначена за подготовка на својот докторат кај професорот Босер.
1.3 Професија
Помеѓу 1950-59, предавала историја, историја на уметност и француски во неколку гимназии во Анадолија во Турција. На факултетот се вработила во 1960 како асистент доктор, во 1965 станала доцент а во 1973 станала професор. Дарга на факултетот предавала Хетитологија: хетитска уметност и јазик. Од 1983-1985 таа бика декан на Одделот за стари јазици и култура на Истанбускиот универзитет.
Дарга учествувала во проекти за ископувањето локации во: Каратепе, Гедикли и Дегирментепе. Во 1978-1979 почнала да претседава со историската локација Шемсијетепе во југоисточниот дел на Турција, која сега е под вода поради изградба на регионалната брана. По една деценија напори за ископување во Шемсијатепе, во непосредна близина на реката Еуфрат, започнала со ископување на Дорилајон, фригиско-хетитска населба која се наоѓа во Ескишехир, Централна Анадолија. Таа одржала многу предавања во Турција и во странство. Како претседател на Дорилајонските истражувања, станала и почесен член на Турскиот институт за археологија а воедно и член на Германскиот археолошки институт.
Таа починала во март 2018 на возраст од 96 години, во Истанбул.
2 Дела
* Хетитска уметност (турски: Hetit Sanati - 1992)* Жена во античка Анадолија (турски: Eski Anadoluda kadın -1984)
Белингсхаузеново Море

Белингсхаузеновото Море е областа по должина на западната страна на Антарктичкиот полуостров помеѓу 57°18' W и 102°20' W западно од островот Александар, источно од Кејп Флајинг Фиш на островот Тарстон и јужно од островот Петар I (таму Јужен Востокистен). На југ, од запад кон исток, се Еитс Коуст, Брајан Коуст и Инглиш Коуст (западен дел) од Западен Антарктик. На запад од Кејп Флаинг Коуст тоа се приклучува на Амундсендовото Море.
Белингсхаузеновото море има површина од 487.000 km2 (188.000 кв. милји) и достигнува максимална длабочина од 4,5 километри (2,8 милји). Тоа ја содржи подводната рамнина, Белгингсхаузенова рамнина.
Тоа го добива своето име по адмиралот Тадеус Белингсхаузен, кој истражувал во областа во 1821 година.
Во доцната плиоценска епоха, пред околу 2,15 милиони години, астероидот Елтанин (околу 1-4 км во пречник) удрил во работ на Белингсхаузеновото море (во Јужниот Тихи Океан). Ова е единствениот познат удар во длабочините на океанската депресија во светот.
Општина Бач

:''Оваа статија се однесува на Општина Бач. За истоименото село, видете Бач.''
Општина Бач, именувана и како Месен народен одбор Бач — поранешна општина во Јужна Македонија, која постоела во периодот 1945-1955 и 1996-2005 година. Општината престанала да постои согласно Законот за територијална поделба од 2004 година на 12 април 2005 година, кога била припоена на Општина Новаци. Локалното и поширокото население не било задоволно од ова припојување. Центар на општината било селото Бач.
1 Историја
1.1 1945-1952
Месниот народен одбор Бач бил основан во 1945 година. Тој бил дел од Битолската Околија, Битолски Округ, а во него спаѓале населените места Бач и Гермијан.
1.2 1952-1955
Согласно административната поделба од 1952 година, Месен народен одбор Бач бил преименуван во Општина Бач, а територијално општината се проширила со селата Брод, Велесело, Гнилеж, Добровени, Живојно, Полог, Скочивир, Сливница и Совиќ. Согласно административната поделба од 1955 година, Општина Бач била укината и нејзината општинска територија била поделена помеѓу Општина Новаци и новосоздадената Општина Бистрица.
1.3 1996-2004
Согласно општинската поделба од 1996 година, Општина Бач била обновена на сметка на намалената Општина Битола. Нејзини населени места биле Бач, Брод, Велесело, Гермијан, Добровени, Живојно, Полог, Скочивир, Сливница и Сович. Според административната поделба од 2004 година, Општина Бач била повторно укината на сметка на проширената Општина Новаци.
2 Населени места
Во Општина Бач спаѓале следниве села: Бач, Брод, Велесело, Гермијан, Добровени, Живојно, Полог, Скочивир, Сливница и Сович. Селото Гнилеж било дел од општината во периодот од 1952 до 1955 година.
3 Население
Според пописот од 1953 година, во Општина Бач живееле 4.863 жители. Според пописот од 2002 година, последниот кога постоела општина, во општината живееле 755 жители.
+, Година, 1948, 1953, 2002
Населено место, жители, домаќинства, жители, жители
Бач, 651, 113, 673, 172
Брод, —, 117, 799, 57
Велесело, —, 14, 117, 4
Гермијан, 601, 103, 601, 257
Гнилеш, —, 20, 170, —
Добровени, —, 60, 338, 18
Живојно, —, 148, 942, 214
Полог, —, 16, 114, 0
Скочивир, —, 73, 449, 30
Сливица, —, 32, 232, 3
Совиќ, —, 53, 428, 0
Вкупно, 1.252, 749, 4.863, 755
3.1 Возраст и пол
+, Пол, Вкупно, Вкупно население по возраст (1953)
0-4, 5-9, 10-14, 15-19, 20-24, 25-29, 30-34, 35-39, 40-44, 45-49, 50-54, 55-59, 60-64, над 65, непознато
вк., 4.863, 863, 569, 491, 472, 458, 395, 325, 145, 228, 208, 171, 147, 120, 270, 1
м., 2.475, 453, 291, 224, 238, 237, 185, 142, 70, 123, 123, 88, 73, 59, 169, —
ж., 2.388, 410, 278, 267, 234, 221, 210, 183, 75, 105, 85, 83, 74, 61, 101, —
4 Поврзано
* Општини во Македонија
* Општина Битола
* Бач
Јозеф Лада

Јозеф Лада (чешки: ''Josef Lada'', 17 декември 1887, Хрушице, Австроунгарија - 14 декември 1957, Прага, Чехословачка) - чешки сликар и писател.
1 Животопис
Лада е роден во малото село Хрушице, во близината на Прага, каде се преселил на возраст од 14 години, работејќи како чирак-книговезец. Лада починал во Прага, а бил погребан на гробиштата Олшани.
Во чест на Јозеф Лада, еден астероид е наречен „17625 Јозефлада“.
2 Творештво
За време на своето долгогодишно творештво, Лада создал околу 10.000 цртежи и илустрирал околу 50 книги. Тој е најпознат со илустрациите на делата на Јарослав Хашек. Притоа, неговата претстава на војникот Швејк е позната ширум светот, а речиси сите преводи на познатиот роман на Хашек ги содржат цртежите на Лада. Лада нацртал речиси 600 цртежи на ликовите од романот за добриот војник Швејк.
Покрај тоа што се занимавал со сликарството, Лада напишал и голем број книги за деца, од кои најпозната е онаа во која се опишани авантурите на малиот црн мачор Микеш.
Лада бил самоук, но успеал да создаде сопствен стил. Тој сликал пејзажи, фрески, а дизајнирал и костуми за драми и за филмови.
3 Галерија
Космос (ракета)

Космос (руски: Космос) ракетите биле серија на советски, а потоа и руски ракети, развиени од проектилите Р-12 и Р-14, од кои најпознат е Космос-3М, кој направил над 440 лансирања. Семејството Космос содржело голем број на ракети, како ракетни носачи така и звучни ракети, за орбитални и суб-орбитални космички летови, соодветно. Првата варијанта, Космос-2I, за првпат полетала на 27 октомври 1961 година. Воопшто биле пуштени над 700 ракети Космос.
1 Варијанти
Ознака, GRAU индекс, Цел, Изведени од, Прв лет, Последен лет, Забелешки
Космос-2I, 63S1, Ракетен носач, R-12, 27 октомври 1961, 19 декември 1967
Космос-1, 65S3, Ракетен носач, R-14, 18 август 1964, 28 декември 1965
Космос-2M, 63S1M, Двете, R-12
Космос-2I, 11K63, Ракетен носач, R-12, 24 мај 1966, 18 јуни 1977
Космос-3, 11K65, Ракетен носач, R-14, 16 ноември 1966, 27 август 1968
Космос-3M, 11K65M, Ракетен носач, R-14, 15 мај 1967, 27 април 2010
Космос-3MR, 65MR, Звучна ракета, R-14, 1 јануари 1973, Активен
Космос-3MP, 65MP, Звучна ракета, R-14
Космос-3MRB, 65MRB, Звучна ракета, R-14, 5 декември 1980, 21 јуни 1988
Синиша Станковиќ

Синиша Станковиќ (Зајечар, 26 март 1892 - Белград, 24 февруари 1974) бил српски биолог, член на Српската академија на науките и уметностите и основач на Институтот за екологија и биогеографија на Српската академија на науките и уметностите, директор на Биолошкиот институт на Србија.
1 Животопис
Студирал природни науки на универзитетите во Белград и Гренобл. Бил предавач во неколку биолошки дисциплини на Универзитетот во Белград, каде што бил избран за редовен предавач во 1934 година.
Синиша Станковиќ бил член на САНУ и дописен член на Академијата во Нанси и Академијата Масарик во Прага. Бил претседател на академскиот совет на ФНРЈ.
За дописен член на САНУ, тој бил избран во 1934 година, а за редовен член во 1946 година. Тој бил член на Комисијата за реконструкција на Универзитетот од 1944 година.
Додека Србија била окупирана во Втората светска војна, тој бил член на Главниот комитет за национално ослободување. Тој поминал голем дел од војната во концентрационен логор во Бањица, од каде што избегал и илегално живеел во окупираниот Белград до крајот на војната.
По ослободувањето, тој бил претседател на Народноослободителниот фронт на Белград, АСНОС, а од 1944 до 1953 година бил претседател на Президиумот на Националното Собрание на Србија.
Во повоениот период тој ја претставувал Југославија на меѓународни состаноци и работел на обновување на научната дејност.
Синиша Станковиќ бил еден од основачите на еколошката насока во биологијата.
Тој исто така ги проучувал живите суштества во езерата, но и во другите слатки води, како и проблемите со биогеографијата.
Неговите најважни дела се темелеле на проучувањето на животот во Охридското Езеро.
Според него, именуван е еден вид лажни скорпии, редок вид што живее само во Србија. Според него бил именуван Институтот за биолошки истражувања "Синиша Станковиќ".
2 Дела
Синиша Станковиќ напишал голем број научни трудови и универзитетски учебници. Од поголемите дела ги објавил:
* „Животен простор“ - дело во кое ги критикува расизмот и нацизмот
* „Рамката на животот“ - популарна екологија
* „Охридското Езеро и неговиот жив свет“ - монографија