Ледра (улица)

Улица Ледра (|Οδός Λήδρας; |Ledra Caddesi) — главна шопинг улица во Никозија, Кипар, која ја поврзува Никозија со Северна Никозија, делот од градот под контрола на ''де факто'' Северен Кипар.
Тоа е местото на поранешната барикада на улицата Ледра, преку тампон-зоната на Обединетите нации . Барикадата ја симболизирала поделбата на Никозија помеѓу грчкиот југ и турскиот север. Била отстранета во април 2008 година, а улицата Ледра станала шестиот премин помеѓу јужниот и северниот дел на Кипар. Улицата Ледра се протега паралелно со улицата Онасагору.
Името на улицата се однесува на античкиот град-кралство Ледра, основано во 1050 година п.н.е., кое се наоѓало во средината на островот каде што денес се наоѓа главниот град.
1 Местоположба
Улицата води покрај плоштадот Елефтерија, се протега во правец од југ кон север и е долга околу 1 км. Поголемиот дел од него се наоѓа во областа ефикасно контролирана од Република Кипар, додека краток дел на северниот крај помеѓу тампон-зоната на ОН и раскрсницата со улицата Араста и Гирне Кадеси спаѓа во турскиот дел на Никозија.
Традиционално, улицата Ледра била главната шопинг-улица во главниот град, иако во последниве години е заменета со подостапни улици подалеку од центарот. Имотите на улицата се во голема мера за комерцијална употреба и имаат едни од највисоките цени на недвижности на островот.
2 Историја
За време на нападите на ЕОКА кои се одвивале од 1955 &#x2013; 1959 година, улицата го добила неформалниот прекар ''„Мајлата на убиствата“'' во однос на честите напади врз британската војска од страна на националистичките борци по нејзиниот тек.
2.1 Запечатување на улицата Ледра
Во 1963 година, за време на избувнувањето на непријателствата меѓу грчката и турската заедница на Кипар по објавувањето на едностраните измени на кипарскиот Устав, кипарските Турци се повлекле во Северна Никозија, која станала една од многуте турски кипарски енклави што постоеле низ целиот остров. Различни улици што се протегале помеѓу северниот и јужниот дел од градот, вклучувајќи ја и улицата Ледра, биле блокирани. На крајот на 1963 година било договорено прекин на огнот и била воспоставена неутрална зона по прекинот на огнот или Зелена линија помеѓу северна и јужна Никозија, која била патролирана од британски воен персонал. Со формирањето на УНФИЦИП, задачата за патролирање на Зелената линија и заштита на турските кипарски енклави ја презеле трупите на ООН.
За време на инвазијата на турската армија на Кипар во 1974 година, турските трупи ја окупирале северна Никозија (како и северниот дел од Кипар). Низ островот била воспоставена тампон зона по линијата за прекин на огнот за да се одвои северниот дел од островот контролиран од Турција и јужниот грчки дел контролиран од владата. Тампон зоната се протегала низ Никозија, каде што понекогаш е широка само неколку метри, а сите патишта што минуваат низ зоната се ефикасно запечатени.
Улицата јужно од блокадата била во голема мерапретворена во пешачка зона во 1998 година.
2.2 Обиди за отварање
Во декември 2005 година, додека разговорите меѓу северот и југот за повторно отворање на улицата Ледра биле во тек, кипарската турска страна го срушила ѕидот меѓу северот и тампон-зоната на ОН и започнала со изградба на пешачки мост северно од тампон-зоната на ОН. Овој потег предизвикало протести и од кипарската грчка страна и од УНФИЦИП. Првата изразила загриженост во врска со безбедноста, велејќи дека мостот овозможува лесен пристап за турскиот вооружен персонал во тампон-зоната, додека УНФИЦИП изјавил дека иако немало нарушување на тампон-зоната, не може да го поддржи потегот за повторно отворање на улицата Ледра во тоа време бидејќи дејствијата не биле договорени од двете страни. Кипарската турска страна го отстранила пешачкиот мост на 9 јануари 2007 година, потег кој бил поздравен од УНФИЦИП.
2.3 Настани до конечно отворање
На 8 март 2007 година, владата на кипарските Грци го срушила ѕидот помеѓу јужниот дел од улицата Ледра и тампон-зоната на ОН и го заменила со мрежи високи 2 метри. Потоа, претседателот на кипарските Грци, Тасос Пападопулос, изјавил дека кипарската влада еднострано планирала демонтирање на ѕидот на улицата Ледра. Тој додал дека со уривањето на ѕидот, неговата влада ќе се согласи со отворањето на преминот доколку турските трупи кои останале присутни во областа се повлечат, запуштените згради од двете страни на улицата Ледра се зајакнат и турските трупи ѝ дозволат на УНФИЦИП да провери за мини. Тој повторил дека пречката за отворањето е присуството на турските трупи, а не барикадата. Овој потег веднаш бил поздравен од Обединетите нации и неколку светски лидери.
Димитрис Христофијас бил избран за претседател на Кипар на 24 февруари 2008 година врз основа на платформа за решавање на кипарскиот проблем. На неговата прва средба со претседателот на кипарските Турци, Мехмет Али Талат, на 21 март 2008 година, двајцата лидери се согласиле повторно да ја отворат улицата Ледра „што е технички можно поскоро“. Програмата за развој на Обединетите нации „Партнерство за иднината – Центар за акција против мини“ продолжила со расчистување на областа од мини на 26 март 2008 година, а започнала и работата за зацврстување на зградите кои се граничат со улицата за да се осигури дека тие нема да претставуваат никаква опасност за корисниците на преминот.
2.4 Повторно отворање
На 3 април 2008 година, во 9 часот наутро по локално време, блокадата на патот на улицата Ледра низ тампон-зоната на ОН била повторно отворена по 34 години, во присуство на грчки и турски кипарски службеници кои пресекле лента на улицата Кикоу, патот помеѓу улицата Ледра и она што е познато како точка Локмачи во турскиот контролиран дел од Никозија. Обраќајќи се на церемонијата, претседателскиот комесар Џорџ Јакову изјавил дека тој ден е „поволен настан“ бидејќи го означува отворањето на петтиот премин на Кипар. ''„Интернешнл Хералд Трибјун“'' објавил дека службениците пуштиле балони за да го одбележат настанот на крајот од церемонијата на отворање. Веднаш потоа, граѓаните од двете страни почнале да го користат преминот.
Сепак, подоцна во текот на денот во 21 часот по локално време, кипарската полиција го затворила новиот контролен пункт на улицата Ледра поради прекршување на договорот од страна на турските сили, чии стражари навлегле длабоко во тампон-зоната контролирана од ОН. Извор од кипарската полиција изјавил дека двајца турски гардисти одбиле да ја напуштат тампон-зоната, која била договорена да остане под целосна контрола на ОН. Кипарските власти го сметале овој потег за прекршување на договорот меѓу претседателот на кипарските Грци и претседателот на кипарските Турци и затоа брзо го затвориле контролниот пункт. По пристигнувањето и посредништвото на претставници на ОН, силите на кипарските Турци се повлекле назад на своите места за прекин на огнот, а преминот бил повторно отворен од страна на кипарската полиција.
Турската Република Северен Кипар одржува контролен пункт за имиграција на својата страна од преминот и сите пешаци кои влегуваат и излегуваат од север мора да поминат низ имиграциски проверки. Како и со сите премини на Зелената линија, имиграциската служба на Турската Република Северен Кипар нема да става печати за влез и излез на пасошите, туку на посебни визни листови издадени од нивна страна. Република Кипар не одржува никаков контролен пункт за имиграција на улицата Ледра или на кој било друг премин на Зелената линија. Сепак, спроведува проверки за идентификација на луѓето што влегуваат во Југ од север.
2.5 Слонови за мир
Здружението „Слонови за мир“ со придонес од околу 600 предмети кои се однесуваат на слонови, како што се слики или скулптури, успеале да ја преобразат граничната линија на улицата Ледра во место на свечености во рок од два дена, на 9 и 10 мај 2009 година. Ретко е подобро објаснето отколку во писмото од Елени Мавру, градоначалничка на Никозија „...Како што беше претходно изразено, општина Никозија искрено го поддржува и топло го поздравува овој креативен придонес кон дијалогот преку линиите на поделба низ целиот свет. Идејата за претставување на желбата за соработка и комуникација преку уметност е иновативна и привлечна. Понатаму, изборот на слон како тема за оваа уметничка иницијатива не е само соодветен, туку и прониклив. Веруваме дека ќе резонира со граѓаните од сите возрасти, на различни нивоа...“ Елени Мавру, градоначалничка на Никозија, 26 март 2010 година
3 Активизам
Зелената зона помеѓу контролните пунктови што ја делат улицата Ледра била користена како простор за активизам од 15 октомври 2011 до јуни 2012 година од страна на движењето „Окупирај ја тампон-зоната“ .
На 2 септември 2014 година, граѓани на Никозија, кои се од кипарските Грци и Турци, формирале човечки ланец кој се протегал од јужниот дел на улицата Ледра до северниот дел од улицата Ледра и низ контролниот пункт на ОН, како симбол на мир и обединување.
На 26 април 2011 година, антијадрените демонстранти формирале двоопштински човечки ланец за да ја изразат својата загриженост и страв поради истекувањето на зрачење од планираната јадрена централа во Акују, Турција. Демонстрантите, исто така, ја одбележале годишнината од несреќата со нуклеарниот реактор во Чернобил. На човечкиот ланец му се придружиле Прогресивната партија на работниот народ, Партијата на Нов Кипар, Партијата на Обединет Кипар, Зелената партија на Кипар, Турско-кипарското здружение за демократија, Турско-кипарската комора на електроинженери, Турско-кипарската комора на индустриски инженери, Турско-кипарската комора на машински инженери, Турско-кипарската комора на инженери за животна средина, Пријатели на природата и Зелената акциона група.
4 Економија
На улицата Ледра има голем број продавници, почнувајќи од продавници за луксузна стока до мали специјализирани продавници за уметнички дела и занаети. На улицата Ледра се наоѓа поранешната највисока зграда во Никозија, кулата Шакола, и е поврзана со три аркади што вклучуваат продавници и кафулиња. Десетици фирми од меѓународниот пазар се наоѓаат на улицата Ледра.