procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Iron Lung (филм)

''Iron Lung'' (македонски: ''Железен бел дроб'') — американски научнофантастичен филм на ужасите од 2026 г., напишан и режиран од Марк Фишбах (потпишан со неговиот интернет-псевдоним Маркиплаер) во неговото деби како режисер на долгометражен филм. Филмот е заснован на истоимената игра од 2022 г. на Дејвид Шимански. Главните улоги ги толкуваат Фишбах, Каролин Роуз Каплан, Трој Бејкер, Елси Лавлок, Ел Ламонт, Шон Маклоклин и Ајзак Меки.
Дејството го следи осуденикот по име Сајмон (Фишбах), кој е принуден да управува со подморница низ океан од крв на пуста месечина, откако настанот познат како „Тивко грабнување“ предизвикува исчезнување на поголемиот дел од човештвото и на сите ѕвезди без никакво предупредување.
Iron Lung бил пуштен во кинораспределба во Северна Америка, како и во делови од Европа и Океанија, на 30 јануари 2026 г. Филмот добил мешани одзиви од страна на критичарите и постигнал успех во кината, заработувајќи 50 милиони долари со буџет за производство помал од 3 милиони долари.
Премиерата на филмот во Македонија била на 13 февруари 2026 г.
1 Содржина
Во постапокалиптична иднина по настанот „Тивкото грабнување“, осуденик истражува крвав океан на пуста месечина користејќи подморница наречена „Железен бел дроб“ за да бара исчезнати ѕвезди/планети.
2 Улоги
Марк Фишбах, Сајмон
Каролин Роуз Каплан, Ава
Стерилизација

Терминот стерилизација има повеќе значења.
* Стерилизација (медицина) - хируршка процедура што го прави мажот или жената неспособен за репродукција.
* Стерилизација (ветерина) - ветеринарна постапка со која животното станува неспособно за репродукција.
* Стерилизација (микробиологија) - процес на отстранување на микроорганизми од храната при конзервирање на храна на температура од 100-125 степени Целзиусови. °C.
* Стерилизација (биологија) или стерилитет - губење на способноста за биолошка репродукција поради повреда или болест.
* Стерилизација (економија) - се однесува на монетарната политика насочена кон потиснување на негативните последици од движењата на валутниот пазар.
* Присилна стерилизација - е социјална програма што се појавила во почетокот на дваесеттиот век, како дел од негативната евгеника, со цел да се спречи ширењето на непожелните карактеристики на поединецот преку репродукција.
Бенџамин Хорниголд

Бенџамин Хорниголд (околу 1680–1719) — англиски пират од крајот на Златното доба на пиратството.
Роден во Англија кон крајот на 17 век, Хорниголд ја започнал својата пиратска кариера во 1713 година, напаѓајќи трговски бродови на Бахамите. Тој помогнал во воспоставувањето на „ Република на пиратите“ во Насау и до 1717 година бил капетан на еден од најтешко вооружените бродови во регионот, наречен „''Ренџер“''. Во тоа време тој го назначил Едвард Тич, најпознат во книгите по историја како „Црнобрадиот“, за свој заменик-командант. Тој одбегвувал да ни предводени од Британија за време на неговата кариера, неговиот екипаж на крајот се заморил од тактиката и Хорниголд бил изгласан за капетан. Во декември 1718 година, Хорниголд прифатил кралско помилување за своите злосторства и станал ловец на пирати, гонејќи ги своите поранешни сојузници во име на гувернерот на Бахамите, Вудс Роџерс . Тој бил у.бн кога неговиот брод бил уништен на гребен во близина на Нова Шпанија за време на сезоната на урагани во 1719 година.
1 Популарна култура
* Хорниголд бил во телевизиската мини-серија од 2006 година ''„Црнобрадиот“''. Бил толкуван од актерот Стејси Кич.* Хрниголд се појавил како неиграчки лик во видео играта ''Assassin's Creed IV: Black Flag'' од 2013 година. Неговиот глас бил Ед Стопард.* Хорниголд бил спореден лик во серијата на Старз наречена ''„Црни едра“''. Го толкувал актерот Патрик Листер.* Хорниголд го толкувал актерот Сем Калис во оригиналната серија на Нетфликс од 2021 година ''„Изгубеното пиратско кралство“.''* Хорниголд се појавил во втората сезона на ''„Нашето знаме значи смрт“.'' Го играл актерот Марк Мичинсон.
2 Библиографија
***
Вилијам Муди

Вилијам Муди (починал во 1719 година) — пират роден во Лондон, а активен во Карибите и крајбрежјето на Африка. Тој бил најпознат по неговата поврзаност со Оливие Левасур и Томас Коклин, членови на екипажот кои го наследиле како капетани.
1 Историја
Муди пловел по Карибите уште во јуни 1718 година со неговиот брод ''„Рајзинг Сан'', кој се викал ''„Резолуција“'' пред да биде заробен од пирати, и кој бил „опремен со 36 топови и со 130 луѓе, белци и црнци". Муди пловел заедно со Ричард Фроуд и друг пират, ограбувајќи бродови во близина на Свети Кристофер. Тие наизменично ги палеле, ги населувале и ги ограбувале бродовите што ги заробиле.
Во есента 1718 година, покрај брегот на Каролините бил пријавен „Капетан Муди“. Откако слушнал гласини за неговото приближување и откако неговите извидувачи пријавиле два сомнителни брода на брегот, гувернерот Роберт Џонсон вооружил четири брода за да го нападнат. Откако ги заробил двата брода, Џонсон наместо Муди пронашол Ричард Ворли и Џон Кол . ден морнар подоцна известил дека „Капетан Муди“ (веројатно Вилијам) слушнал за флотата на Џонсон и избегал подалеку од брегот.
Во декември тие зазеле неколку бродови во близина на Сент Томас, држејќи ги нивните капетани како заложници и заканувајќи се дека ќе ги запалат бродовите ако островјаните одбијат да ги снабдуваат пиратите. Гувернерот Хамилтон бил принуден да побара дополнителен воен брод од Англија, „бродот што е на оваа станица не е способен да направи никаква услуга против тој штетник“.
На почетокот од 1719 година, Муди отпловил за Сиера Леоне на африканскиот брег. Според заробениот морнар Вилијам Снелгрејв, во близина на Зелен ’Рт, група морнари на ''„Рајзинг Сан''“ се обиделе да кренат бунт, предводен од Томас Коклин. Муди ги испратил Коклин и уште 25 други на брегот и им го одзел делот од пленот. Преостанатиот екипаж на Муди негодувал од неговиот третман кон Коклин и му возвратил, принудувајќи ги Муди и неговите 12 поддржувачи да се качат на мал чамец и оставајќи ги да отпловат, при што се претпоставувало дека се изгубиле на море. Фроуд веројатно не бил со Муди во тоа време, бидејќи не бил споменат во деталниот извештај на Снелгрејв. Откако се ослободиле од Муди, екипажот го избрал Оливие Левасер за капетан. Интендант на Левасур бил Полсгрејв Вилијамс, кој претходно пловел со Семјуел Белами, кои двајцата пловеле со Левасур на почетокот од 1717 година. Тие им се придружиле на изолираните морнари, кои совладале брод што се приближувал по реката и го избрале Коклин како лидер. Снелгрејв известил дека тие „го избрале Коклин за свој командант поради неговата бруталност, бидејќи биле решени, како што рекле, никогаш повеќе да немаат господин командант каков што бил Муди“.''„Општа историја на пиратите“'' тврди дека Муди се вратил во Њу Провиденс за да ја заврши својата кариера, прифаќајќи го помилувањето од кралот.
2 Поврзано
* Едвард Ингланд – Неколку капетани и/или бродови поврзани со Муди евентуално пловеле со Едвард Ингланд.
Дејвид Мартин

Дејвид Мартин (–) — холандски гусар и пират, најпознат по тоа што се придружил на нападите на Хенри Морган против шпанските упоришта во денешно Мексико и Никарагва. Тој е исто така предмет на популарна легенда за закопано богатство.
1 Историја
Мартин бил активен на Карибите уште од 1651 година, а до 1663 година го прифатил налогот од гувернерот на Јамајка Томас да плови против Шпанците. Во својата барка ''„Чарити“'' веројатно му се придружил на Кристофер Мингс во нападите врз Кампече, игнорирајќи го прекинот на непријателствата меѓу Англија и Шпанија.
Иако нападите против Шпанците биле забранети според британскиот закон, тој се согласил во 1664 година да се придружи на експедицијата на Хенри Морган и да исплови од Порт Ројал заедно со Џон Морис и капетаните Томас Фримен и Џејкоб Факмен (или Џекмен) според новите писма издадени од наследникот на Томас, гувернерот Томас Модифорд.
Откако стигнале до реката Грихалва, Мартин и другите ги повеле своите луѓе 80 километри по копно и успешно ги ограбиле Табаско и Вила Хермоса во ненадеен напад. Кога се вратиле на брегот, откриле дека шпанска патрола ги заробила нивните бродови; по кратка битка, успеале да ги вратат своите две барки. Тие извршиле напад по Јукатан, низ Хондурас и во Никарагва, каде што ја ограбиле Гранада. Џекмен и другите се вратиле во Јамајка, и пристигнале во Порт Ројал кон крајот на 1665 година.
Сепак, Мартин не се вратил. Англо-холандската војна била во тек, и како единствен холандски командант во експедицијата, Мартин се плашел дека ќе биде затворен ако остане во Порт Ројал. По кратката посета, тој отпловил до Тортуга преку Гваделуп и им дал на француските службеници информации за шпанската одбрана. Му се придружил на колегата Холанѓанец Едвард Мансвелт за да ја нападнат Костарика, а во 1666 година повторно служел под Модифорд како гусар. Модифорд напишал: „неодамна Дејвид Мартин, кумот на Тортуга, кој има две фрегати на море, ветил дека ќе ги донесе и двете“.
По 1668 година, тој накратко му се придружил на Роберт Серл за да го нападне Сент Огастин, иако „''Чарити''“ била зафатена со транспорт на дрва. Наследникот на Модифорд, Томас Линч, напишал во 1671 година дека „има само три гусари, еден капетан Диего, и Јелас и Мартин“. Следната година, ''„Чарити“'' била заробена од Џон Морис и Вилијам Бистон.
2 Закопано богатство
Локалните легенди во Конектикат велат дека Мартин отпловил по реката Фармингтон во близина на Салмон Брук во 1655 година, и наместил мал логор. Кога дошле мештаните, тој и неговите луѓе отпловиле откако закопале огромно количество богатство што го ограбиле на Карибите од заробениот шпански галеон ''Нептун''. Други верзии на легендата тврдат дека луѓето на Мартин основале мала населба која била збришана за време на Војната на кралот Филип во 1676 година. Ловците на богатство од дваесеттиот век тврделе дека пронашле резбани камења што ги користеле луѓето на Мартин за да го означат местото на погребување, но самото богатство, ако е вистинско, не е пронајдено.
3 Поврзано
* Лоренс де Граф, Николас ван Хорн и Микиел Андризон - уште тројца холандски пирати активни во истата област веднаш по Мартин.
Едвард Ингланд

Едвард Ингланд ( –1721) — ирски пират. Некои од бродовите на кои пловел биле „''Перл“'' (кој го преименувал во ''„Ројал Џејмс"'') и подоцна „''Фенси“'', за кој го заменил „''Перл“'' во 1720 година. Неговото знаме било класичното знаме „Џоли Роџер“ - речиси исто како и она што го користел Семјуел Белами - со човечки череп над две вкрстени коски на црна позадина. Како и Белами, Ингланд бил познат по својата љубезност и сочувство како водач, за разлика од многу други пирати од тоа време.
Тој учествувал во експедицијата на Хенри Џенингс за потонатата флота „Трезо“ од 1715 година покрај брегот на Флорида, а потоа почнал да плови со Чарлс Вејн во 1718 година. Откако Вејн и други истакнати пирати го прифатиле помилувањето на кралот, Едвард Ингланд и некои од неговите луѓе отпловиле за Африка. На неговиот пат тој ја започнал кариерата на Бартоломеј Робертс, меѓу другите. Во 1720 година, во близина на африканскиот остров Комори, Ингланд и неговиот екипаж влегле во насилен конфликт со Џејмс Мекреј. После 10 дена криење на еден остров, Ингланд и Мекреј се согласиле на мировен договор, вознемирувајќи го екипажот на Ингланд; тој последователно бил избркан и бил заробен на островот Маврициус. По четири месеци, Англија и лојалниот член на екипажот што бил со него успеале да изградат брод и да отпловат до безбедно засолниште за пирати на Мадагаскар. Починал некаде во зимата 1720-21 година, веројатно од тропска болест.
1 Ран живот
Роден во Ирска некаде околу 1685 година, веројатно бил воспитан како католик, и се верувало дека бил образован човек. Повремено во некои извори се споменува како „Едвард Сигар“ (или бил роден како Сигар пред да го промени своето име), други извори и сведоци потврдуваат дека „Сигар“ воопшто не било името на Ингланд, туку тоа било друг пират (Џаспер Сигар) кој пловел под команда на Ингланд. Ингланд се упатил кон Јамајка и за време на Војната за шпанското наследство служел како гусар. Бил заробен од пиратскиот капетан Кристофер Винтер и принуден да се придружи на екипажот. Винтер го однел Ингланд во пиратската база во Насау, Бахами. Ингланд учествувала во нападот на Хенри Џенингс врз шпанскиот логор за спасување во Палма де Ајз, Флорида, притоа крадејќи 87.000 фунти во злато и сребро. Ингланд следно се споменува како интендант на Чарлс Вејн, во март 1718 година. Бродот на Вејн, „Ларк“, бил заробен од Кралската морнарица, но Ингланд и остатокот од екипажот биле ослободени со цел да ги убедат другите пирати од Насау да го прифатат помилувањето на кралот.
2 Наследство
Откако пристигнал во заливот Сент Августин, Англија преживеал некое време благодарение на милосрдието на други пирати, веројатно некои од стариот екипаж на Хенри Евери. Тој починал кон крајот на 1720 или почетокот на 1721 година, веројатно од тропска болест.
Џозеф Ланкастер

Џозеф Ланкастер (1778–1838) бил англиски квакер и пионер во масовното образование на сиромашните деца.
Тој го развил мониторијалниот систем, каде понапредните ученици (монитори) ги предаваа знаењата на другите под надзор на еден главен учител, што овозможи евтино и брзо образование на илјадници деца.
1 Биографија
Џозеф Ланкастер е роден во 1778 година во сиромашно семејство во Саутворк, Лондон. Како дете од квакерско семејство имал ограничено формално образование, но покажувал голема љубопитност и чувствителност кон неправдите што ги гледал околу себе.
На дваесетина години, во 1798, отворил мало бесплатно училиште за деца од најсиромашните слоеви. Бидејќи немал пари за повеќе учители, измислил систем во кој постарите и понапредните ученици сами ги предавале лекциите на помладите – така наречен мониторијален или заемноучителен метод. Тој начин му овозможил на еден возрасен учител да работи со стотици деца истовремено, што го направило образованието достапно за огромен број сиромашни деца кои дотогаш воопшто не оделе на училиште.
Во 1803 година ја објавил книгата „''Подобрувања во образованието''“, која брзо станала многу влијателна и го проширила неговото име низ Британија и подоцна низ светот. Неговите идеи биле применети во многу земји, а тој самиот патувал низ Америка и Латинска Америка отворајќи училишта и ширејќи го системот.
И покрај големиот успех, имал многу конфликти со црквата, со ривалите и со финансиери, па кон крајот на животот останал без пари и без контрола врз сопственото движење. Починал во сиромаштија во Њујорк во 1838 година, на 59-годишна возраст, откако го удрил коњска кочија.
Денес е познат како еден од пионерите на масовното бесплатно образование за сиромашните деца.
Калдерит

Калдерит — минерал од групата на гранати со хемиска формула (Mn2 <sup>+</sup>, Ca)<sub>3</sub>(Fe3 <sup>+</sup>, Al)<sub>2</sub>(SiO4<sub>)</sub><sub>3</sub>.
Има темноцрвеникаво-кафеава до темножолтеникава боја и генерално грануларна масивна форма.
Името го добил по геологот Џејмс Калдер, кој работел на геологијата на Индија. Името првпат било употребено за карпа во наоѓалиштата на манган во Каткамсанди, округ Хазарибаг, Бихар и во Нетра, округ Балагат, Мадја Прадеш, Индија. Подоцна се префрлило на неговиот доминантен минерал. Во 1909 година бил опишан како минерал од Отјосонду, регион Отјозонџупа во Намибија.
1 Поврзано
*
Бинкељ

Бинкељ (словенечки: ''Binkelj'') — населба во Општина Шкофја Лока во западна Словенија. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион.
1 Етимологија
Бинкељ за првпат е потврден во пишани извори во 1300 година како ''in dem Winchel'' (и како ''ze Alten Lak zu Winkhel'' во 1392 година, ''am Puhel'' пред 1492 година и ''im Winkhel'' во 1500 година). Името е изведено од средногорногерманскиот ''winkel'' што значи „агол, затскриено место, скривалиште“. Во минатото германското име било ''Winkel''.
2 Наводи
Никогаш не си премногу млад

„Никогаш не си премногу млад“ (англиски: ''You’re Never Too Young'') – филм на режисерот Норман Таурог од 1955 година, снимен по сценариото на Сидни Шелдон. Главните улоги ги играат: Дин Мартин, Џери Луис и Дајана Лин.
1 Синопсис
Вилбур е младо момче кое работи како помошник на берберот во еден хотел, а кој сонува да стане познат бербер. Кога случајно ќе биде замешан во кражбата на еден вреден дијамант, тој е принуден да се преправи во 12-годишно дете за да им избега на гонителите.
Мајорит

Мајоритот — минерал што се наоѓа во Земјиниот плашт. Неговата хемиска формула е <sub>Mg3</sub>(MgSi)(<sub>SiO4</sub>)<sub>3</sub>. Тоа е вид гранат, кој се разликува од другите гранати по тоа што има силициум во октаедарска, како и тетраедарска координација. Мајоритот првпат е опишан во 1970 година од метеоритот Курара во Западна Австралија и е пријавен од разни други метеорити за кои се смета дека мајоритот е резултат на вонземски шок под висок притисок. Ксенолити добиени од Земјиниот плашт што содржат мајорит се пријавени од калиумови ултрамафични магми на островот Малаита на висорамнината Онтонг Јава во југозападниот Тихи Океан.
1 Синтетички магнезиумски краен член мајорит
Чистиот синтетички магнезиум мајорит (<sub>MgSiO3</sub>) е полиморфен со енстатит и акимотит. Мајоритот е член на гранатната група. Има Mg во осум-координација со кислород, исто така има и Mg и Si во октаедарска (6) координација; и Si во тетраедарска (4) координација со кислород. За разлика од повеќето гранети, кои се кубни, чистиот <sub>MgSiO3</sub> мајорит е тетрагонален.
2 Во Земјиниот плашт
Се верува дека мајоритот е изобилен минерал во долната преодна зона и најгорниот долен плашт на Земјата на длабочини од 550-900 километри. Формира комплексни цврсти раствори со други гранати што содржат Al, Fe и Ca во овој регион.
Сите минерали на Земјината обвивка се составени од кислород како главен јон. Објавено е дека значајно својство на мајоритот е тоа што под услови на висок притисок и температура какви што постојат во обвивката, минералот има тенденција да апсорбира и складира кислород. Меѓутоа, кога температурата и притисокот се намалуваат, како што би се случило кога мајоритот е привлечен кон површината на Земјата преку конвекциски струи, минералот се разградува и ослободува кислород. Истражувањата сугерираат дека вкупната количина на кислород складиран во мајоритот во обвивката е веројатно доста голема и всушност може да придонесе за одржување на површината на Земјата влажна и погодна за живеење.
3 Поврзано
* Речник на метеорити
Mentha satureioides

''Mentha satureioides —'' вид на тревна повеќегодишна билка по потекло од јужна и источна Австралија (Квинсленд, Нов Јужен Велс, Викторија, Јужна Австралија). Првпат ја опишал плодниот ботаничар Роберт Браун во 1810 година.
1 Наводи
*
Дресерит

Дресерит — минерал од групата дресерити, именуван во чест на геологот Џон Александар Дресер. Тој бил одобрен од IMA во 1968 година, но бил објавен дури една година подоцна. Овој редок може да се најде само во каменоломот Франкон, Канада. Каменоломот се наоѓа во средината на градот Монтреал, но бил затворен во 1981 година и нема да се опланови твори повторно во иднина.
1 Својства
Овој минерал е член на семејството карбонати, и главно се состои од кислород (44,29%), бариум (34,56%) и алуминиум (13,58%), но исто така содржи и јаглерод (6,05%) и водород (1,52%). Поврзан е со велоганитот, довзонитот, кварцот и плагиоклазот. Расте во стеснети ацикуларни кристали, издолжени по [001] и со сечила на {010}. Типично е во дивергентни сферични и хемисферични агрегати. Се јавува во шуплини во алкален праг во варовник. Неговата глемина е обично до 5 mm. Тој е растворлив во разреден водород хлорид и лесно се раствора со ефервесценција. Тој е бариумски аналог на дандазит. Дресеритот воопшто не покажува никаков вид луминисценција. Измерената густина на минералот, поради неговата фиброзна природа, е премногу ниска. Кривата на диференцијалната термичка анализа (ДТА) на минералот е слична по изглед со таа на дандазитот. Главниот ендотермен врв е на 384°C, кога се загрева до овој степен, дресеритот ја губи целата своја вода и јаглерод диоксид.
Каназит

Каназит — минерал чие име било изведено од неговиот хемиски состав на калциум (Ca), натриум (Na) и силициум (Si). Бил одобрен во 1959 година од IMA.
1 Својства
Каназитот е релативно редок минерал. Тој се јавува како агрегати во чароитот, и создава кабохони кога е во контраст со виолетов чароит. Исклучително е ретко каназитот да биде фацетиран. Како кристали, тој се јавува во големина до 10 см, но во плочести агрегати може да достигне и големина до 20 см. Тој е грануларен. Збратимувањето е вообичаено и може да се појави како полисинтетски, т.е. повеќе близнаци се порамнуваат паралелно. Има едвај забележлива радиоактивност на калиум од 1,12% врз основа на единицата GRapi. Се состои претежно од кислород (41,98%), силициум (26,8%) и калциум (15,93%), но содржи и натриум (7,31%), калиум (6,22%), што ги дава неговите радиоактивни својства, флуор (1,51%), како и водород (0,24%). Постојат два вида каназит: флуорканазит и франкаменит. Виолетовиот каназит може да се помеша со стихтит, но неодамнешните истражувања покажале дека минералот рекламиран како каназит е нов примерок.
2 Појавувања и локации
Каназитот бил пронајден на три локалитети, сите во Русија. Во масивот Хибини, тој расте во диференциран алкален масив во пегматити, а во масивот Мурун, расте во хароитни карпи. Се јавува и на полуостровот Кола. Во масивот Хибини, тој се поврзува со титанит, еудијалит, ортоклас, нефелин, пироксен, лампрофилит и фенаксит, додека примероците од масивот Мурун обично се поврзуваат со хароит, тинаксит и мизерит.
Украденото девојче

''„Украденото девојче“'' е британска криминалистичка драмска серија од 2025 година во која глумат Дениз Гоф, Холидеј Грејнџер и Амбика Мод. Режирана од Ева Хасон, серијата е адаптација на роман од Алекс Дал (2020). Серијата била објавена на 16 април 2025 година на Disney+ на меѓународно ниво и на Фриформ и Хулу во САД.
1 Синопсис
Серијата ја следи приказната за мајка на две деца чиј живот се менува кога се согласува нејзината деветгодишна ќерка да остане на спиење кај нејзината нова најдобра другарка. Следниот ден, таа открива дека убавата куќа всушност е изнајмена куќа за одмор и дека нејзината ќерка исчезнала. Приказната следи потера низ Европа додека таа го бара своето дете.
2 Екипа и ликови
* Холидеј Грејнџер како Ребека Волш
* Амбика Мод како Селма Десаи
* Дениз Гоф како Елиса Бликс
* Џим Стерџис како Фред Бликс
* Мајкл Воркај како Калеб Негаси
* Беатрис Кембел како Лусија Бликс, ќерката на Елиса и Фред
* Поли Бовингдон како Џорџ Бликс, син на Елиса и Фред
* Робин Бетериџ како Џозефин „Џози“ Тиболт
* Ксавиер Самуел како Маркус Тарнер
* Лиса Бауерман како Марија Бликс, мајката на Фред
* Кери Фокс како Дебора Стентон, мајката на Елиса
* Стивен Пејси како Даниел Стентон, таткото на Елиса
3 Продукција
Проектот бил најавен како серија од пет дела во јуни 2023 година, нарачан од Disney+ UK, како нивна втора оригинална серија. Првите слики од продукцијата биле објавени во јануари 2025 година со серијата насловена како ''„Украденото девојче“''.
3.1 Снимање
Снимањето започнало во Манчестер во јуни 2023 година. Снимањето се одвивало на аеродромот Блекпул, училиштето Чидл Халм и „Стаклената куќа“ во Фулвуд Парк, Ливерпул. Дејството на „Ејтон“ се одвиваше во стариот град со мелници Марсден, кој се наоѓа во Западен Јоркшир.
4 Прием
Во декември 2025 година, Дизни објавиле дека ''„Украденото девојче“'' е меѓу најгледаните меѓународни оригинални серии објавени на Дизни+ во 2025 година.
Фотокабина

Фотокабина (исто така и фотоавтомат) — уред за автоматско фотографирање и изработка на фотографии за лични документи, кој претставува вид продажен автомат и дел од продажната технологија. Целиот систем е вграден во посебна кабина со стол што може да се прилагодува по висина.
Пред појавата на дигиталната фотографија, фотоавтоматите биле најбрзиот начин за добивање фотографии за документи, кои биле готови за само неколку минути, додека во фотостудијата за итна нарачка биле потребни најмалку еден час. Поради тоа што фотографирањето и изработката на сликите се одвиваат без присуство на фотограф, фотокабините станале популарни и како вид забава за создавање неформални „селфија“.
Во современа смисла, под фотокабина се подразбира и терминал наменет исклучиво за автоматско печатење на дигитални фотографии од мемориски медиум на клиентот. Според стандардите за услуги, ова се определува како битна услуга за моментално добивање фотоотпечатоци во присуство на нарачателот.
1 Историја
Првата пријава за патент за фотокабина во 1888 г. ја поднеле инженерите од Балтимор, Вилијам Поуп и Едвард Пул. Една година подоцна, францускиот пронаоѓач Теофил Енгелберт патентирал и создал функционален уред. Неговиот фотоавтомат бил прикажан на Светската изложба во Париз во 1889 г.
Во 1924 г., на Бродвеј во Њујорк, била пуштена во употреба првата современа фотокабина, конструирана од американскиот пронаоѓач со руско потекло, Анатолиј Марко Џозефо (Анатолиј Јозефович). Фотокабините станале толку популарни и носеле толкава печалба што целата компанија Photomaton по неколку години била продадена за милион долари. Нивниот трговски успех не бил попречен дури ни од Големата депресија и Втората светска војна.
Фотокабината се состои од два дела: во едниот, клиент седи на стол, а во другиот е вградена фотографската опрема. Апаратниот дел кај првите фотокабини, освен механизмот за наплата, фотоапаратот и блицовите за осветлување, содржел и потопен процесор за развивање на филмот што вршел хемиско-фотографска обработка на снимките. Поради ова, раните модели на автомати имале потреба од приклучок на водовод и канализација. Подоцнежните кабини станале автономни и можеле да работат без сервисирање до три недели. Фотографирањето се вршело непосредно на фотохартија без посредство на негатив, со што времето за изработка на сликите не надминувало 3–5 минути.
Во процесот на работа, автоматите по одреден временски интервал последователно правеле неколку снимки (најчесто 4), кои се добивале во вид серија на лента од фотохартија.
Современите фотоавтомати се состојат од дигитален фотоапарат, едноставен сметач со контролен монитор и повеќебоен фотопечатач. Денешните цифрени фотокабини се опремени со напредно управување што овозможува избор на формат и други параметри на снимката. Контролата на сликата не се врши преку огледало, како кај аналогните уреди, туку преку монитор поставен до објективот на камерата. По фотографирањето, на мониторот се избира една снимка што се печати во саканиот број примероци.
Халконатронит

Халконатронит — карбонатен минерал и редок секундарен бакарен минерал кој содржи бакар, натриум, јаглерод, кислород и водород, неговата хемиска формула е <sub>Na2Cu</sub>(<sub>CO3</sub>)<sub>2</sub>•3(<sub>H2O</sub>). Халконатронит е делумно растворлив во вода и се распаѓа само во разредени киселини, иако е растворлив додека е ладен. Името доаѓа од соединенијата на минералот, т.е. бакар („''халкос''“ на грчки) и натриум, кои природно формираат натриум карбонат. Се смета дека минералот бил формиран од вода што носела алкални карбонати (веројатно од почвата) во реакција со бронза. Слични минерали се: малахит, азурит и други бакарни карбонати. Халконатронит бил пронајден и регистриран и во Австралија, Германија и Колорадо.
1 Бронзена болест
Поголемиот дел од халконатронитот се формирал на бронза и сребро кои биле третирани со натриум сескикарбонат или натриум цијанид за да се спречи корозија и заболување на бронзата. Исто така, било докажано дека минералот се формира на површината на бакарни артефакти откако тие ќе се третираат со воден натриум карбонат. Ова формирање преку употреба на натриум сескикарбонат е непожелно за многу антички колекционери, бидејќи минералот ги менува патините на бакарните артефакти. Кога минералот се формира, тој може да ги замени бакарните соли во патината и да ја промени бојата од богата зелена во сино-зелена или дури и црна.
2 Историска појава
Минералот бил забележан во 1955 година на три бронзени артефакти од антички Египет, кои се чувале во Музејот на уметност Фог на Харвард. Халконатронит е пронајден во две бронзени фигури (едната го прикажувала Секмет, а другата прикажувала група мачки и мачиња) од доцната нубијска династија или раниот саитенски период. Друг примерок од халконатронит бил пронајден под бронзена кадилница од доцниот коптски период. Халконатронит пронајден на кадилницата се формирал врз куприт и некои кристали на атакамит, кои се поврзани минерали.
Халконатронит бил пронајден и на железен и бакарен римски оклоп во 1982 година на локалитет во Честер, Англија. Дел од минералот бил пронајден на бакарна игла во базиликата „Свети Марко“ во Венеција и на две различни слики на Маите. Заедно со псевдомалахит, халконатронит бил пронајден на илуминиран ракопис од шеснаесеттиот век. Синтетичкиот халконатронит веројатно бил направен во античка Кина како форма на пигмент, наречен „синтетички малахит“. Се добивал со варење на бакарен оксид и бел алум во „доволна количина вода“. Откако резултатот се изладел, се додавало раствор од натрон за да се таложи синтетичка форма на халконатронит, како натриум бакар карбонат.
3 Поврзано
* Атакамит
* Куприт
* Патина
* Боталакит
Шумско нане

Шумското нане ''(науч: Mentha laxiflora)'' — вид на нане по потекло од влажните шуми во источна Австралија (Викторија, Нов Јужен Велс и Австралиската престолнинска територија).
Ова растение обично цвета од септември до март и има вообичаена големина од 15 до 40 см, но може да порасне и до 1 метар. Цветењето е застапено со 4 до 8 лобусни цветови на кратки стебла кои се лилаво-розови до бели. Расте во влажни почви во планински шуми и го користат Абориџините за лекови.
Зарубинецка култура

Зарубинецката култура е археолошка култура од доцното железно време која цветала од 3. век п.н.е. до 1. век н.е. во областите северно од Црното Море. Таа е откриена околу 1899 година од чешко-украинскиот археолог Викентиј Хвојка, и именувана по селото Зарубинци на Днепар, каде што се пронајдени кремирани остатоци. Културата траела до 3. век н.е., кога доживеала опаѓање поради миграции на населението кон југ, во шумско-степските региони по средниот Днепар, Десна и јужниот Донец, како и влијанија врз локалните култури во источните Карпати и Подолија. Централните доцни Зарубинецки локалитети се трансформирале во Киевската култура, додека западните се интегрирале во Вилбарк културата, веројатно поради зголемена суша што довела до преселби од високи утврдувања кон речни долини.
1 Географска распространетост
Културата се протегала по горното и средното течение на Днепар и Припјат, со проширување кон јужниот Буг. Локалитети биле особено густи меѓу реките Десна и Рос, како и по Припјат, со околу 500 идентификувани места. Ова се денешни територии во Украина, Белорусија и делови од Полска и Русија, фокусирани на басените на Днепар и Припјат. Географската позиција ја поставувала културата во шумски и шумско-степски зони, што влијаело врз економијата и интеракциите со номадските племиња од степите.
2 Погребни обичаи
Погребувањето било претежно со кремација, каде што остатоците се ставале во големи рачно изработени керамички урни или јами, опкружени со храна, орнаменти и предмети. Ова укажува на ритуали со фокус на задгробниот живот, со влијанија од степските номади.
Дахуриска мајчина душичка

Дахуриска мајчина душица (науч: ''Mentha dahurica)'' — вид нане во рамките на родот ''Mentha'', по потекло од Сибир, Рускиот Далечен Исток, Јапонија и североисточна Кина.
Епитетот им оддава почит на луѓето од племето Даур од Внатрешна Монголија.
Австралиско нане

Австралиско нане ''(науч: Mentha australis)'' — вид нане во рамките на родот ''Mentha''.
Потекнува од источна Австралија, а се јавува во секоја држава и територија освен во Западна Австралија. Исто така е натурализиран на Северниот остров на Нов Зеланд.
Mentha darvasica

''Mentha darvasica'' — вид нане во рамките на родот ''нане'', по потекло од Дарваз, Таџикистан. Видот бил регистриран од руската ботаничарка Антонина Борисова во 1954 година.
1 Таксономија
Иако е прифатен како посебен вид од страна на авторитети како што е ''Plants of the World Online'', некои автори го третираат ''Mentha darvasica'' како синоним за ''коњското нане.''
2 Опис
''Mentha darvasica'' е повеќегодишен вид, стеблата можат да пораснат во должина од 20 до 30 сантиметри и се размножува преку ризоми. Тоа произведува овални до издолжено-овални листови од 1 до 3 сантиметри.
3 Употреба
''За Mentha darvasica'' е објавено дека има антихелминтски карактеристики. Се користи против цевчестите црви ''Bunostomum'', ''Chabertia''''ovina'' и ''Trichostrongylidae''.
4 Наводи
Азиско нане

Азиското нане (науч: ''Mentha longifolia'' var. ''asiatica'''')'' — сорта од видот нане ''Mentha longifolia''. Исто така, се третира како посебен вид, ''Mentha asiatica'' и ''Mentha vagans''.
1 Таксономија
''Mentha longifolia'' var. ''asiatica'' првпат била опишана како вид ''Mentha asiatica'' од Антонина Борисова во 1954 година. Карл Хајнц Речингер ја поставил како вид на ''Mentha longifolia'' во 1954 година.
2 Распространетост
''Mentha longifolia'' var. ''asiatica'' расте во Централна Азија (Казахстан, Киргистан, Туркменистан, Таџикистан и Узбекистан), Западна Азија (Авганистан, Иран и Ирак) и Кина (Јужна Централна Кина, Тибет и Синџијанг).
3 Одгледување
Азиското нане е вид на повеќегодишна билка која обично расте на целосно сонце до делумна сенка. Азиското нане претпочита да расте во почва со соодветно задржување на влага преку целата година. Таа дава виолетови впечатливи цветови кои се миризливи. За разлика од другите растенија од семејството унсоцветни, азиското нане дава необична боја на листовите кои се зимзелени. Азиското нане е погодно за зимско сеење и добро се справува со пресадување. Обично не може да се насади од семе, слично на другите видови нане, бидејќи семето од нане е многу варијабилно, а некои сорти се стерилни, не произведуваат семе. Полесен начин за размножување е од резници од корен, делба или дури и од ливчиња (столони) од целосно пораснати растенија.
Mentha diemenica

''Mentha diemenica'' — цветно растение од семејството усноцветни. Расте во Северната Територија на Австралиската Главна Територија и сите копнени делови освен Западна Австралија. Има лисја со мирис на нане и гроздови од виолетови цветови.
1 Опис
''Mentha diemenica'' е мала, повеќегодишна билка со подземни раширени стебла и лиснати, исправени, растечки гранки до 15 см. во висина. Гранките се покриени со повремени до густо извиткани влакна. Листовите се распоредени во спротивни парови, ароматични, претежно овални, 6-20 мм во должина и 4-12 мм во ширина. Долната површина има кратки, исправени, расфрлани влакна, рабовите се цели или ретко назабени, врвот е заоблен или речиси зашилен, а петелката е долга до 3 мм. Цветовите се виолетови, а поретко бели, и обично се раѓаат во гроздови од 3-8 на крајот од гранките во аксилата на листот, лобусите се зашилени или широко зашилени, надворешната површина е густо покриена со кратки влакна и долги влакна на рабовите. Венечното ливче е долго 4-7 мм, со четири ливчиња што се протегаат 2-3 мм зад ребрестото чашкино ливче. Цветањето се јавува од доцна пролет до лето, а плодот е долг околу 1 милиметар.
2 Таксономија и именување
''Mentha diemenica'' првпат формално е опишана во 1825 година од Карл Шпренгел, а описот е објавен во ''Systema Vegetabilium''. Специфичниот епитет (''diemenica'') се однесува на Ван Дименова Земја, поранешното име на Тасманија.
3 Распространетост и живеалиште
Овој вид на нане расте на влажни места, глинени до песокливи почви во планински шуми и тревни површини. Се среќава во сите држави на Австралија, со исклучок на Западна Австралија.
Јаболково нане

''Јаболковото нане (науч: Mentha suaveolens)'', познато и под имињата: ананасово нане, волнено нане или нане со тркалезни листови (синоними ''M. rotundifolia'', ''Mentha macrostachya'', ''Mentha insularis'') — член на семејството нане усноцветни растенија. Потекнува од јужна и западна Европа, вклучувајќи го и медитеранскиот регион. Тоа е зелјесто растение, кое е повеќегодишно растение и најчесто се одгледува како билка за готвење или за покривање на празна земја.
1 Опис
Јаболковото нане обично расте до висина од 40 до 100 см високо и се шири за да формира клонални колонии. Лисјата се светло зелени, а спротивните, збрчкани, неподвижни листови се издолжени до речиси овални, од 3 до 5 см долги и од 2 до 4 см широки. Тие се малку влакнести одозгора и пердувести одоздола со назабени рабови. Цветовите се развиваат во терминални класови 4 до 9 см долги и составени од голем број спирали со бели или розови цветови. Јаболковото нане цвета од средината до крајот на летото. Растението е ароматично со овошен вкус на нане.
2 Таксономија
2.1 Хибриди
''Mentha suaveolens'' хибридизира со други видови Нане. Хибридите ги вклучуваат:
*''Mentha'' × ''villosa'' Хадс. (хибрид со ''Mentha spicata'')
*''Mentha'' × ''rotundifolia'' (Л.) Хадс., 1782 (хибрид со ''Mentha longifolia'')
*''Mentha'' × ''suavis'' Гyс., 1826 (хибрид со ''Mentha aquatica'')
2.2 Сорти и култури
*''M. suaveolens'' – вообичаено име ананасово нане – со шарени лисја и лилави цветови.
*''M. suaveolens'' „Ананас“ – вообичаено име ананасово нане – со шарени лисја и кремасто-бели цветови.
*''M. suaveolens'' var. ''crispa'' „Мохито“ – со извиткани лисја и лилаво-розови цветови.
*''Mentha suaveolens'' подвид ''timija'', ендемска мароканска сорта, е позната по своите зимзелени лисја и успева покрај реките во рамнините и планините, со зелени листови и со влакнеста текстура.
3 Распространетост
Јаболковото нане е по потекло од јужна и западна Европа и е натурализирана во централните и северните делови на Европа. Се наоѓа на влажни места.
4 Одгледување и употреба
Како привлечна билка, јаболковото нане често се користи како украсно растение. Тоа е издржливо и лесно за одгледување, претпочитајќи целосно сонце отколку малку засенчени услови. Листовите на ова растение може да се користат за правење желе од јаболково и нане, како и како зачин во јадења како што е кускус од јаболково нане. Исто така, често се користи за правење чај од нане, како гарнир или во салати.
Ананасово нане (''Mentha suaveolens'') е сорта на јаболково нане која има листови кои се обрабени со бела боја. Хибрид добиен од неа е грејпфрут нане (''Mentha suaveolens × piperata'').
Јаболковото нане се користи за медицински цели повеќе од илјадници години во многу делови од светот, вклучувајќи ги Африка, Европа, Азија и Америка.
Вкочанет од страв

„Вкочанет од страв“ (англиски: ''Scared Stiff'') – филм на режисерот Џорџ Маршал од 1953 година. Главните улоги ги играат: Дин Мартин, Џери Луис и Лизабет Скот.
1 Синопсис
Лари Тод е пејач во ноќен клуб. Тој ја раскинува врската со преубавата девојка за која подоцна сфаќа дека таа му е девојка на еден опасен и љубоморен гангстер. Додека бега од него, Лари помислува дека убил еден гангстер, а наследничката Мери Керол му помага да побегне од полицијата тако што него и неговиот соработник Мајрон тајно ги пренесува на Куба. Мери е наследничка на проколнат дворец на еден пуст остров и наспроти предупредувањата и заканите, одлучува да го преземе имотот. Таму, тие тројца заедно бараат скриено богатство и се среќаваат со дух, со зомби и со таинствен убиец.
Новозеландско нане

Новозеландското или маорското нане (науч: ''Mentha cunninghamii)'' — вид во рамките на родот ''Mentha'', ендемски во Нов Зеланд.
1 Име
Растението било именувано во чест на англискиот ботаничар Алан Канингем, кој бил познат по своите колекции на растенија во Австралија и Нов Зеланд. Покрај имињата на англиски јазик, потврдени се и неколку вообичаени имиња на растението на маорскиот јазик, вклучувајќи: ''mi'', ''mi'' и ''mi'' Вториот термин се користи и за неповрзаните папрати ''Microsorum scandens'' и ''Doodia caudata''.
2 Опис
Новозеландското нане дели ист мирис со други видови од родот ''Mentha'', но по изглед е многу различна од многу други видови нане. Се претпоставува дека всушност може да биде поблиска поврзана со членовите на родот ''Micromeria''.
3 Ареал
Новозеландското нане е ендемско на четирите острови Северен Остров, Јужен Остров, Четемски Остров и Стјуартски Остров во Нов Зеланд. Се среќава генерално во тревни полиња и на отворени земјишта. Се населува на надморска височина од крајбрежна до алпска, во опсег од морското ниво до 1.400 метри. Изворите различно ја опишуваат нејзината сезона на цветање како почеток во јужната полутопка во септември или ноември, а завршува во април.
Од 2018 година, Новозеландскиот систем за класификација на закани (NZTCS) на Службата за заштита на природата на Нов Зеланд го проценува заштитниот статус ''на Mentha cunninghamii'' како „Во ризик: Опаѓање“. Системот го користи статусот во опаѓање за да ги означи популациите кои моментално поседуваат големи популации, но доживуваат опаѓање што на крајот би можело да доведе до нивно наведување како „Загрозени“.
4 Човечка употреба
''Mentha cunninghamii'' ја користеле Маорите од Нов Зеланд како дијафоретик (наменет за предизвикување потење). Листовите се користат и за нивниот мирис, вклучително и во готвењето. Опишано е како лесно растение за одгледување во многу градини.
Mentha micrantha

''Mentha micrantha'' — растителен вид од родот ''нане'', по потекло од западен Казахстан и југоисточна Русија. Видот бил опишан во 1890 година од ботаничарот Џорџ Бентам. Неговиот епитет, ''micrantha'', значи „со мали цветови“. ''Mentha micrantha'' е единствена во својот род бидејќи е едногодишно растение.
1 Таксономија
Соодветната класификација на ''Mentha micrantha'' е спорна. Неколку таксономски наводи, како што се ''Plants of the World Online''' и Глобален информативен систем за биоразновидност, ја прифаќаат како посебен вид. Сепак, во еден третман на нането од 2006 година се тврди дека е варијанта на ''Mentha pulegium''.
Кога се третира како посебен, ''Mentha micrantha'' се смета дека припаѓа на секцијата ''Pulegium'' во рамките на родот ''Mentha''. Оваа секција го поврзува со растенија како што се ''M. pulegium'', како и ''Mentha gattefossei.''
2 Опис
''Mentha micrantha'' е мало едногодишно растение, кое расте исправено, разгрането, со квадратни стебла со висина од 12 до 30 сантиметри. Листовите му се речиси цели (не се поделени), издолжени или во овална форма. Цвета во кластери со должина од 7 до 12 милиметри, создавајќи дволабијни венечни ливчиња, по боја розови, розово-јорговани или виолетови.
3 Ареал
''Mentha micrantha'' е распространета низ југоисточна Русија и од запад до централен Казахстан. Се одгледува во степски области и вртачи. Тоа е хигрофит, кој претпочита влажни почвени услови.
4 Наводи
Радовишки чинар

Радовишки чинар — платан во градот Радовиш прогласен за природна реткост..
1 Местоположба
Чинарот се наоѓа се наоѓа во стариот дел од градот Радовиш. Околу деблото на платанот е направен заштитен камен ѕид со висина од 0,6 м кој почнал да се распаѓа на некои места. Целокупниот простор под платанот е со асфалт. Истиот на некои места под влијание на површинските корени почнува да се подига и изобличува. Во непосредна близина на чинарот се наоѓаат куќи и приватна болница. Исто така во негова близина е и „Паркот на младите“.
2 Опис
Крошната на чинарот е широко разгранета во сите правци со три главни дебели гранки. Самото дрво е високо 24,0 м, деблото е високо 5,0 м, а висината на крошната е 19,0 м.
Обликот на крошната е полутопчест, подеднакво распоредена во сите правци со обем од 102,6 м, а ширината мерена кон:
север 18 м,
исток 18,5 м,
југ 12,3 м,
запад 16,6 м.
Во основа кореновиот врат на деблото има обем од 7,9 м со пречник на кореновиот врат 2,5 м. Обемот на градна висина е 6,0 м, а пречникот 1,9 м.
Кората по деблото е длабоко браздесто испукана со јасно испакнати многуаголни плочки со шпицесто делтоиден облик. Ваквата кора посебно е изразена на северната и јужната експозиција. По гранките кората е мазна, сивопепеласта маскирно панаширана.
3 Проценка на староста
Службени податоци за староста на овој чинар не постојат.
Во „Анализата на радовишкиот Јавор од м-р Ристо Климовски“ од 2019 година, чинарот бил проценет на 607 години.
За утврдување на староста (возраста) на чинарот, при изработката на „Елаборатот за ревалоризација на Платаново стебло (''Platanus orientalis L.'') во Радовиш“, во 2021 година, била користена методата на вадење извртоци од стеблото со Преслеров сврдел и броење на годовите, па староста била проценета на приближно 625 години.
Питер Волас

Питер Волас — англиски или шкотски буканир кој, во 1638 година на бродот ''„Свалоу“'', ја основал првата англиска населба во денешен Белиз. Историчноста на Волас е предмет на дебата. Тој не се споменува во никакви извори сè до ''Хондурасовиот алманах'' од 1829 година, а неколку научници го сметаат за легендарен протагонист на митот за основањето на земјата, а не за вистинска историска личност.
1 Буканиринг
Се веувало дека во 1638 година, Волас се истоварил во Сволоу Кеј на бродот ''„Сволоу“'', со екипаж од околу 80 британски лица. Ова понекогаш се смета за прва немајска, нехиспанска населба во денешен Белиз.
2 Наследство
2.1 Социјално
Волас станал предмет на локални пиратски митови и легенди до 1830-тите години, произлезени од Хондурасовиот алманах од 1829 година. Се верува дека Свалоу Кеј бил именуван по ''Свалоу''. Слично на тоа, понекогаш се тврди дека топонимот „Белиз“ е шпанска посредувана измена на „Волас“.
2.2 Научно
2.2.1 19 век
Се смета дека најраното печатено споменување на Волас било во ''Хондурасскиот алманах'' од 1829 година, во кој се наведува дека „Волис“ бил „поручник помеѓу Буканирите кои порано ги напаѓале овие мориња [Хондураскиот залив]... [и кој] прв го открил устието на реката Белиз“. Истата публикација дала дополнително известување за Волас во 1839 година, забележувајќи дека основањето на Белиз се должи на Волас.
Оваа информација брзо била популаризирана од Џон Лојд Стивенс, кој на 30 октомври 1839 година, слетал во Белиз со Фредерик Катервуд на пат кон урнатините на Маите во Гватемала. Приказната била дополнително збогатена од Хусто Сиера О'Рајли на 5 септември 1849 година и повторувана низ целата научна и лаичка книжевност од 19 век.
2.2.2 Денес
Неодамнешната книжевност и теорија од 21 век се стреми кон агностицизам во однос на идентитетот и историчноста на Волас. Сепак, некои научници го сметаат овој тренд за „неточен“, тврдејќи дека Волас е очигледно апокрифен. Историчарите Барбара и Виктор Булмер-Томас во 2016 година изјавиле дека бајменските писатели Џорџ Вестби и Томас Пиксток, како и јамајканскиот историчар Џорџ Вилсон Бриџис, го рашириле извештајот за основањето на Белиз од страна на Волас во 1820-тите години, и покрај недостатокот на примарни извори. Тие понатаму забележале дека „обемното пребарување на пират по име „Волас“, „Волис“ или „Вилис“ во 17 век открива, неизненадувачки, дека не постоела таква личност“. Оваа анализа била дополнително поткрепена од историчарот Метју Рестал, кој спровел сопствено истражување и заклучил дека „доколку Волас постоел, барем еднаш ќе бил споменат во изворите од седумнаесеттиот или осумнаесеттиот век. Но, нема ниту едно спомнување за Волас во ниту еден од печатените извори од таа ера.“
3 Белешки и наводи
Бистрит

Бистрит — силикатен минерал со формула (Na,K) <sub>7Ca</sub> (<sub>Si6Al6</sub>) <sub>O24S4.5</sub> •(<sub>H2O</sub>) и член на минералната група канкринит. Тој е хексагонален кристал, со точкаста група од 3м. Минералот можеби е именуван по наоѓалиштата Малаја Бистраја во Русија, каде што е пронајден.
Бистритот е канкринитен минерал и покажува слични физички својства, состав и структура како и другите канкринити.
1 Структура
Бистритот има структура која е заедничка со многу минерали во групата канкринити. Тој покажува хексагонална кристална структура со точкаста група од 3 м. Бистритот, исто така, има и просторна група P31c. Структурата на бистритот не можеше лесно да се пронајде поради тоа што минералот покажува силна псевдотранслација, па затоа минералозите направиле модел за да ја откријат внатрешната структура на минералот бистрит, идејата се базирала на анализа на тетраедарските рамки на минералите канкринити, и тој дал точни резултати во предвидувањето на структурата на минералот.
2 Геолошка појава
Најпроучуваниот примерок од минералот е пронајден во наоѓалиштето Малаја Бистраја во Русија. Бистритот се јавува во лазуритните наоѓалишта и обично се поврзува со лазурит, калцит и диопсид.
Минералот не е многу широко распространет, или тоа или не е навистина истражуван поради недостаток на важност или значење. Постои само едно наоѓалиште на бистрит кое е споменато во литературата, и тоа наоѓалиште се наоѓа во наоѓалиштето лазурит Малаја Бистраја кое се наоѓа 25 километри западно од Сљудјанка и веднаш јужно од Бајкалското Езеро во Русија.
3 Преглед на литературата
Првиот труд што се однесувал на Бистрит бил од ''Сапожников и др''. и првично бил напишан на руски јазик, но подоцна бил преведен на англиски јазик во 2001 година.