Ана Монтес

Ана Белен Монтес (родена на 28 февруари 1957 година) е поранешна американска вишa аналитичарка во Одбранбената разузнавачка агенција во САД која шпионирала во име на кубанската влада 17 години.
На 21 септември 2001 година, Монтес била уапсена и потоа обвинета за заговор за шпионажа за владата на Куба. Монтес се изјаснила дека е виновна за шпионирање и во октомври 2002 година била осудена на 25-годишна затворска казна проследена со условна казна од пет години. Била ослободена на 6 јануари 2023 година, откако одлежала 20 години во затвор.
1 Ран живот и кариера
Монтес била родена во Нирнберг, Западна Германија, каде нејзиниот татко, Алберто Монтес, бил назначен како лекар во армијата на Соединетите држави. Нејзиното семејство потекнувало од астурискиот регион во Шпанија, а нејзините баба и дедо емигрирале во Порторико. Семејството подоцна живеело во Топика, Канзас, а потоа и во Таусон, Мериленд, каде што таа матурирала од средното училиште Лох Равен во 1975 година. Во 1979 година дипломирала за надворешни работи на Универзитетот во Вирџинија, а во 1988 година магистрирала на Факултетот за напредни меѓународни студии на Универзитетот Џон Хопкинс.
Братот и сестрата на Монтес, Тито и Луси, се вработиле во Федералното истражно биро. Тито бил специјален агент на ФБИ, а Луси била долгогодишен јазичен аналитичар и преведувач на ФБИ. Поранешното момче на Ана Монтес, Роџер Корнерето, бил разузнавач специјализиран во Куба за Пентагон.
Монтес се приклучила на Одбранбената разузнавачка агенција (ДИА) во септември 1985 година, откако работела за Министерството за правда на Соединетите држави. Нејзината прва задача била во воздухопловната база Болинг во Вашингтон, каде што работела како специјалист за истражување на разузнавањето. Во 1992 година, Монтес била избрана за Програмата за исклучителни аналитичари на ДИА, а подоцна отпатува во Куба за да ја проучува кубанската војска.
Пред нејзиното апсење, живеела во двособен стан во кооперација во населбата Кливленд Парк во Вашингтон.
Монтес брзо напредувала низ рангот на ДИА и станала нејзиниот највисок кубански аналитичар. Нејзините соработници ја сметале за одговорна и доверлива и го забележале нејзиниот став „нема глупирање“. Обвинителите подоцна ќе наведат дека Монтес веќе работела за Кубанците кога се приклучила на ДИА во 1985 година.
2 Шпионажа
Монтес била регрутирана од кубанското разузнавање додека била студентка на Универзитетот Џон Хопкинс во 1980-тите. Таа станала позната кај другите студенти поради нејзините силни мислења за поддршка на левичарските латиноамерикански движења како што е Сандинистичкиот Национално ослободителен фронт во Никарагва. Во еден момент и пришол кубански агент. Откако ја регрутирал, кубанската разузнавачка служба ја подготвила да се вработи во Одбранбената разузнавачка агенција.
Во нивните документи за обвинение, федералните обвинители изјавиле:
Монтес комуницирала со кубанската разузнавачка служба преку шифрирани пораки и добивала упатства преку шифрирани преноси од Куба со кратки бранови. Дополнително, Монтес комуницирала со шифрирани нумерички пораки со кубанската разузнавачка служба преку јавни телефони сместени во областа Колумбија и Мериленд. Кодовите вклучувале „Добив порака“ или „опасност“.
Обвинителите понатаму изјавиле дека сите информации биле запишани на хартија растворлива во вода која може брзо да се уништи.
Во текот на истрагата против неа, било утврдено дека Монтес доставила голем број доверливи информации до Управата за разузнавање на Куба, вклучувајќи ги и идентитетите на четворица американски шпиони во Куба. Во 2007 година, американскиот контраразузнавач на ДИА, Скот В. Кармајкл, јавно тврдел дека Ана Монтес е таа што им кажала на кубанските разузнавачи за таен камп на американската армија во Ел Салвадор. Кармајкл тврдел дека Монтес знаела за постоењето на логорот на специјалните сили затоа што го посетила неколку недели пред логорот да биде нападнат во 1987 година од герилците на Националниот ослободителен фронт Фарабундо Марти (ФМЛН) поддржани од Куба.
Кармајкл, кој ја водел истрагата на ДИА на Монтес, ја именувал како директно одговорна за смртта на наредникот Грегори А. Фрониус од зелените беретки, кој бил убиен во Ел Параисо, Ел Салвадор, на 31 март 1987 година, за време на нападот на ФМЛН. Кармајкл ја окарактеризирал штетата што Монтес и ја нанела на ДИА и на другите американски разузнавачки агенции како „исклучително тешка“ и изјавил дека ја компромитирала „специјалната програма за пристап“ која била скриена дури и од него, главниот истражител за нејзиниот случај.
Кармајкл понатаму тврдел дека, за разлика од многумина во американската разузнавачка заедница, тој верувал дека пенетрацијата на Монтес во ДИА не е исклучок, туку правило, и дека кубанските разузнавачки служби имале повеќе шпиони и кртови во американските разузнавачки агенции.
Во 2004 година, федералното обвинение тврдело дека Монтес имала помош од друга кубанска агентка, Марта Рита Веласкез, некогаш правен службеник во Агенцијата за меѓународен развој на Соединетите држави, за која понатаму се тврдело дека ја регрутирала Монтес во шпионажа. Федералното обвинение било обелоденето во април 2013 година. Веласкез е надвор од САД од 2002 година, веројатно во Шведска, која нема договор за екстрадиција со САД во шпионски случаи.
3 Апсење
Монтес била уапсена од Федералното биро за истраги во нејзината канцеларија на 21 септември 2001 година. Обвинителите изјавиле дека Монтес знаела доверливи информации за претстојната инвазија на американската војска во Авганистан во октомври 2001 година и дека не сакале таа да им ги открие овие информации на потенцијалните непријатели.
Во 2002 година, Монтес се изјаснила дека виновна за обвинението кое можело да донесе смртна казна, но била осудена на 25 години затвор во октомври истата година, откако го прифатила договорот за признавање вина со американската влада. На сослушувањето на пресудата, Монтес ја опишала американската политика кон Куба како сурова и неправедна и рекла „Се чувствував морално обврзана да му помогнам на островот да се одбрани од нашите напори да му ги наметнеме нашите вредности и нашиот политички систем“. Откако се изјаснила дека е виновна, Монтес им кажала на дебриферите на ЦИА дека сакала да ја заштити Куба од САД и дека верувала дека „целиот свет е една земја“. Во писмото од затвор од 2013 година до пријател, Монтес напишала дека „Верувам дека моралот на шпионажата е релативен. Активноста секогаш некого издава, а некои набљудувачи ќе мислат дека е оправдано, а други не, во секој случај."
4 Затворање
Монтес била затворена во ФМЦ Карсвел во Форт Ворт, Тексас. ФМЦ Карсвел е наведен од страна на Федералното биро за затвори како објект сместен во североисточниот агол на поморската воздушна станица, заедничката резервна база, Форт Ворт, кој обезбедува специјализирани медицински и ментални здравствени услуги за жените престапници.
Монтес била наведена во регистар на ФМЦ #25037-016. Била ослободена на 6 јануари 2023 година. Откако е ослободена, таа ќе биде надгледувана, вклучително и нејзиното користење на интернет, пет години. На Монтес нема да и биде дозволено да контактира со „странски агенти“ или да работи за американската влада „без дозвола“.
Таа моментално живее во Порторико и продолжува да зборува против американските санкции против Куба.