51 Пегаз

51 Пегаз (скратено 51 Peg), формално наречена Хелветиос — ѕвезда слична на Сонцето која се наоѓа на 50.6 светлосни години од Земјата во соѕвездието Пегаз. Таа била првата ѕвезда од главната низа за која било откриено дека има вонсончева планета (означена како 51 Пегаз b, официјално именувана како Димидиум) која орбитира околу неа.
1 Својства
Привидната величина на ѕвездата е 5,49, што ја прави видлива со голо око под соодветни услови на гледање.
51 Пегаз била наведена како стандардна ѕвезда за спектралниот тип G2IV во ''каталогот на Перкинс од 1989 година со ревидирани типови МК за постудените ѕвезди''. Историски гледано, генерално ѝ била дадена ѕвездена класификација на G5V, па дури и во современите каталози обично е наведена како ѕвезда од главната низа. Генерално се смета дека сè уште генерира енергија преку термојадреното соединување на водород во нејзиното јадро, но дека е во поразвиена состојба од Сонцето. Делотворната температура на хромосферата е околу , давајќи и на 51 Пегаз карактеристичната жолта нијанса на ѕвезда од типот G. Се проценува дека е стара околу 6,1 милијарди години, нешто постара од Сонцето, со полупречник 24% поголем и 11% помасивен од Сонцето. Ѕвездата има поголем процент на други елементи освен водород/хелиум во споредба со Сонцето; количината астрономите ја нарекуваат металичност на ѕвездата. Ѕвездите со поголема металичност како оваа имаат поголема веројатност да бидат домаќини на џиновски планети. Во 1996 година, астрономите Балиунас, Соколоф и Сун измериле период на вртење од 37 дена за 51 Пегаз.
Иако постоел сомнеж дека ѕвездата е променлива за време на иследување од 1981 година, последователното набљудување покажало дека речиси немало никаква хромосферска активност помеѓу 1977 и 1989 година. Понатамошното испитување помеѓу 1994 и 2007 година покажало слично ниско или рамно ниво на активност. Ова, заедно со нејзината релативно ниска емисија на Х-зраци, сугерира дека ѕвездата може да биде во Маундеров минимум период за време на кој ѕвездата произведува намален број на ѕвездени точки.
Ѕвездата ротира со наклон од 79 степени во однос на Земјата.
2 Номенклатура
51 Пегаз е Флемстидово означување. По нејзиното откритие, планетата на ѕвездата - и всушност првата вонсончева откриена околу ѕвезда од главната низа - била означена 51 Пегаз b од нејзините откривачи и неофицијално наречена Белерофон, во согласност со конвенцијата за именување на планетите по грчки и римски митолошки фигури ( таа беше фигура од грчката митологија која го јавала крилестиот коњ Пегаз).
Во јули 2014 година, Меѓународниот астрономски сојуз го започнал NameExoWorlds, процес за давање соодветни имиња на одредени вонсончеви планети и нивните ѕвезди домаќини. Процесот вклучува јавно номинирање и гласање за новите имиња. Во декември 2015 година, МАС ги објавил имињата на Хелветиос за оваа ѕвезда и Димидиум за нејзината планета.
Имињата биле оние поднесени од Astronomische Gesellschaft Luzern, Швајцарија. „Хелветиос“ е латински за „ Хелветец“ и се однесува на келтското племе кое живеело во Швајцарија за време на антиката; „Димидиум“ е латински за „половина“, што се однесува на масата на планетата од најмалку половина од масата на Јупитер.
Во 2016 година, МАС организиралРаботна група за имиња на ѕвезди (РГИЅ) за да ги каталогизира и стандардизира соодветните имиња за ѕвездите. Во својот прв билтен од јули 2016 година, РГИЅ експлицитно ги дала имињата на вонсончевите планети и нивните ѕвезди домаќини одобрени од Работната група на Извршниот комитет Јавно именување на планети и планетарни сателити, вклучувајќи ги и имињата на ѕвездите усвоени за време на кампањата NameExoWorlds во 2015 година. Оваа ѕвезда денес е внесена во Каталогот на имиња на ѕвезди на МАС.
3 Планетарен систем
На 6 октомври 1995 година, швајцарските астрономи Мишел Мајор и Дидје Кело го објавиле откривањето на вонсончева планета која орбитира околу 51 Пегаз. Откритието било направено во опсерваторијата на Горна Прованса во Франција. На 8 октомври 2019 година, градоначалникот и Келоз ја споделилеНобеловата награда за физика за нивното откритие.
51 Пегаз b (51 Peg b) станала првата откриена вонсончева планета околу ѕвезда од главната низа. Орбитира многу блиску до ѕвездата, доживува проценети температури околу и има маса најмалку половина од онаа на Јупитер. Во времето на нејзиното откритие, ова блиско растојание не било компатибилно со теориите за формирање на планети и резултирало со дискусии за планетарната миграција. Меѓутоа, денес се знае дека неколку топли Јупитери се коси во однос на оската на ѕвездите.