procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Ида (планина во Турција)

Ида Планина или Каздаги (Kaz Dağları, Karataş Tepesi: „гускина планина“) - планина во Турција, Мала Азија, југоисточно од урнатитните на Троја. Највисокиот врв на Ида Планина, со 1 774 м надморска висина, е Крклар Тепеси, кој во древно време се викал Гаргарус или Гаргарон.
Ида Планина отсекогаш била поврзана со митовите и култовите.
1 Митологија
Во древни времиња планината ѝ била посветена на божицата Кибела. Бројни се митолошките епизоди поврзани со Ида Планина:
* Зевс го грабнал убавиот Ганимед на падините на Ида Планина и го однел на Олимп.
* Афродита тука го сретнува смртниот Анхис, таткото на Енеј.
* Хермафродит, синот на Хермес и Афродита до своето полнолетство бил одгледан тука.
* Пријам го оставил сина си Парис тука за да го растргнат ѕверови, но го нашле овчари и го одгледале.
* Тука е одржан и натпреварот во убавина кога Парис одлучил дека Афродита е најубава.
* Боговите од Олимп се сместиле тука за да гледаат како се одвива Тројанската војна.
Кривул

Кривул ( - познат и како ''планински бор'' или ''кривуљ'') — зимзелено растение, вид на бор. Тоа е високопланински бор со испрекинат ареал во планините на централна и јужна Европа. Во Македонија е застапен на Шар Планина и Јакупица или Мокра. Според изгледот кривулот е полегната грмушка или мало дрво со повеќе стебла од коренот. Поради нискиот раст, познат е и под името ''џуџест бор''. Има по две куси и крути иглички на конусорастот.
На падините под врвот Солунска Глава добро е претставена посевна вегетација која ја изградува борот кривул. Оваа своевидна вегетација во вид на шикара е раширена на поголеми површини, најголеми во однос на другите во Македонија, при што зазема широк дијапазон помеѓу 1.500 и 2.500 м.н.в., во потесна смисла од 1.700 до 2.400 метри надморска височина, без оглед на геолошката подлога поради што се сретнуваат две варијанти од овој тип на вегетација - едната на силикатни и другата на карбонатни терени. Борот кривул ја сочинува горната граница на шумите на овој и другите планински масиви.
1 Галерија
Хачапури

Хачапури (|ხაჭაპური) — традиционално грузиско јадење, тесто со сирење како фил кое се јаде како брза храна.
Јадењето е популарно во Грузија и во државите на бившиот Советски Сојуз. Во грузиските региони постојат различни варијанти, кои се разликуваат како по облик така и по состојките, на пр. ачарули хачапури е во облик на кајче со додаток на јајца, имерули хачапури е со кружен облик, итн.
Тестото се подготува со квас. Откога тестото ќе стаса (ќе се дигне), истото се растегнува и се филува со додатоци како што се: сирење, јајца, кајмак, лук и други додатоци согласно варијантата. Филуваното тесто потоа се пече во врела тепсија и се премачкува со путер.
Хачапури се продава во помали трговски дуќани, бистроа и во рестораните за брза храна.
Африканска златна мачка

Африканска златна мачка — грабливец кој припаѓа на семејството мачки, исто како и Азиската златна мачка, но Африканската е поблиска до каракалот и сервалот. Должината на телото нејзино е од 61 до 102 cm, а на опашката - 16–35 cm. Висока е околу 38–55 cm со тежина 4–16 кг. Времетраењето на нивниот живот е околу 21 години. Популацијата на видот е намален.
1 Распространетост
Африканската златна мачка живее во прашумите на еквадорот во Африка: во Сенегал, Нигерија, Нигер, Република Конго, Демократска Република Конго и Руанда, а најјужно живее во Ангола. Неа ѝ штети негативното делување на човекот, на пример, намалување на површината на прашумата.
2 Опис
Има тежина од 11 до 14 килогрми, телото е од 60 до 102 см, со додаток од 16-46 см на должина на опашката. Висината е од 38 до 51 см.
Африканска златна мачка е околу двапати поголема од домашната мачка. Тоа е силна мачка, со подолги нозе. Се јавува во две основни бои: сива и златна. Стомакот, вратот, брадата и образите секогаш се посветли од остатокот на телото. Можат да бидат и со бела боја. Опашката е потемна и завршува со црн врв. Околу 4% од популацијата е потполно црна. Во Западна Африка, можат да имаат дамки на целото тело или само на грбот, нозете и вратот.
3 Размножавање
Во најголем дел бременоста трае 75-78 дена, и се раѓаат едно или две мачиња, кои растат брзо и веќе одбиваат да цицаат на 6 неделна старост. Сексуално се зрели од околу 18 месеци. Живеат до 15 години.
Тие се активни ловци. Лесно можат да се качуваат. Ловат глодачи и птици, исто така можат да фатат мала антилопа, понекогаш ловат мали мајмуни. Според некои извори, напаѓаат стока и живина.
Постојат два подвида:
* P. a. aurata Temminck, 1827
* P. a. cottoni Lydekker, 1907
Црно тело

Црно тело — идеализирано физичко тело кое ги впива сите електромагнетни зрачења, независно од честотата и аголот на упаѓање. Бело тело е тело со „нерамана површина од која се одбиваат сите упадни зрачења подеднакво во сите правци.“
Црното тело при топлинска рамнотежа оддава електромагнетно зрачење наречено црнотелесно зрачење. Зрачењето се оддава според Планковиот закон, што значи дека спектарот е определен само од температурата, но не и од обликот или составот на телото.
Црно тело во топлинска рамнотежа покажува две својства:#Станува збор за идеален оддавач: на секоја честота, оддава енергија колку или повеќе енергија од кое било друго тело на истата температура.
#Стануа збор за дифузен оддавач: енергијата се зрачи изотропно, независно од насоката.
Приближно тело кое би наликуало на црната површинае дупка во ѕидот во голема просторија (Погледајте подолу). Секоја светлина која ќе влезе во дупката се одбива наад бесконечно или паке е впиена во внатрешноста и не постои можност повторно да се појави, што ја прави дупката скоро перфектен впивач. Зрачењето насобрано во ваквиот затворен простор може и не мора да биде во топлинска рамнтежа, зависно од природата на ѕидовите и другата содржина во затворениот простор.
Постоечките материјали оддаваат енергија во делови—способност наречена емисвност—или енергетски нивоа на црното тело. По дефиниција, црно тело во топлинска рамнотежа има емисивност . Извор со помала емисивност независна од честотата најчесто се нарекува сиво тело.
Изработката на тела кои би имале емисивност близу до единица е моментален интерес во науката.
Во астрономијата, зрачењето од ѕвездите и планетите е понекогаш карактеризирана преку делотворната температура, Температурата на црните тела која ќе оддаде вкупен тек на електромагнетна енергија.
1 Поврзано
Кирхофов закон за топлинско зрачењеВантаблек
- Планкова месност
Абд-ар-Рахман III

Абд-ар-Рахман III — емир и халиф на Кордоба во периодот од 912–961 година.
По смртта на халифот Абдулах (888-912) како негов наследник бил избран, неговиот внук Абд-ар-Рахман III (912-961). Емиратството кое го наследил не било обединето и се соочил со многу бројни внатрешни немири. Во многу кратко време Абд-ар-Рахман III успеал да го смени патот на настаните. Неговите успеси започнале со победата над племето Бануи во 917 година кога успеал да ја земе во своја власт Севиља. Абд-ар-Рахман ставил крај на бунтот кој го води Умар-ибн-Хафун, кој во своја власт ја имал Серанија де Ронда откако избегал од Бобастро.
Со постигнатите успеси Абд-ар-Рахман III создаал свое кралство и добил многубројни симпатизери. Во 929 година Абд-ар-Рахман III се прогласил за халиф што во превод значи „''Принц на верниците''“, најголемиот претставник од Господ на земјата, Абд-ар-Рахман III паралелно ја спојува политиката со религијата и истовремено прогласил независност на андалусите од Багдатскиот халифат.
Абд-ар-Рахман III продолжил со своите освојувања и во 932 година го зазел Толедо и пет години подоцнa во 937 г. исто така ја зазел Сарагоса. Во центарот на Алмерија воспоставил важна флота и својот освојувачки поход го продолжил заземајќи ја Мелилија во 927 г., Сеута во 931 г. и Тангер во 951 г., а во 920 година го поразил кралот од Навара, Санчо Гарсес I и четири години подоцна се наметнал над Памплона. Кралот Рамиро II од Леон го спречил во повторното воспоставување на границата со реката Дуеро во 939 г. По неговата смрт Абд-ар-Рахман го приклучил Леон во својата територија, како и Навара, Кастиља и Барселона, каде потпишале договор за мир и пријателство со Борел II од Барселона.
Трифун Бузев

Трифун Бузев (Воден, 28 август 1889 - Скопје, 23 јуни 1966) — македонски печалбар во Соединетите Држави, учесник во Шпанската граѓанска војна.
1 Животопис
За време на Балканските војни во 1912 година дезертирал од османлиската војска и преку Солун заминал за Кливленд, а потоа за Њујорк. Во САД активно се вклучил во работничкото движење и бил синдикален активист. Најпрво, до 1917 година бил член на Социјалистичката партија на Америка, потоа на Индустриските работници на светот за од 1924 година да биде член на Комунистичката партија на САД. Поради што често бил апсен. Во затвори и логори минал вкупно шест години. Завршил и двегодишен курс во партиската школа на КП САД.
На 10 јануари 1937 година, заедно со други тамошни сонародници од Македонија што живееле во Њујорк, преку Франција, заминал за Шпанија. Во Шпанија дошол во февруари 1937 година. Бил во баталјонот „Георги Димитров“ и во 15-та интернационална бригада на Републиканската армија. Учествувал во борбите на шест фронта, а дури петпати бил рануван (во борбите на Брунете и др.). Добил воен чин поручник, а по ранувањата извршувал санитетски должности.
Од Шпанија се повлекол со последните републикански единици во француските логори во февруари 1939 година. Бил во логорот во Аржелес. По една година избегал од логорите и се вратил во САД, каде што бил веднаш уапсен. Во затвор останува седум години, до 1946 година, кога американските власти го ослободиле под услов да ја напушти земјата. Во јануари 1947 година доаѓа во Скопје. Работел како службеник во текстилниот комбинат „Кузман Јосифовски - Питу“ во Скопје. Починал во Скопје на 23 јуни 1966 година.
Во негова чест, една улица во Скопје (во населбата Карпош 4) го носи неговото име.
Нортхајм (округ)

Нортхајм (|Northeim) — округ (''Landkreis'') во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се граничи со (од северозапад надесно) окрузите Холцминден, Хилдесхајм, Гослар, Остероде и Гетинген и сојузната покраина Хесен (округ Касел).
1 Историја
Во средновековниот период, областа била дел од Војводството Брауншвајг-Линебург. Подоцна, поголемиот дел од територијата припаѓала на Хановер, а подоцна на Прусија. Во 1885 година, пруската влада создала окрузи во новоосвоените покраини. Во 1884 година биле основани окрузите Ајнбек, Нортхајм и Услар. Нортхајм и Услар биле споени во 1932 година, а подоцна се споиле и со Ајнбек во 1974 година. Територијата на округот била дополнително проширена во 1977 година, кога некои општини од соседните окрузи (Гандерсхајм и Остероде) се приклучиле на округот Нортхајм.
2 Географија
Округот се наоѓа во Везерското Средногорје. Реката Везер ја создава западната граница на округот. Реката Лајне тече низ округот од југ на север. Во нејзе се влева реката Руме, која тече низ градот Нортхајм, а реката Илме тече низ градот Ајнбек.
3 Грб
Грбот прикажува два идентични лава во сино и жолто, обата претставувајќи ги окрузите Нортхајм и Услар. Лавот го претставува војводството Брауншвај-Линебург.
4 Градови и општини
Градови, Слободни општини, Слободни области
Сервал

Сервал — африкански грабливец од семејството мачки, сличен на Африканската златна мачка и каракалот. Тој е еден од најголемите претставници од седумте видови на Мали мачки, кои го населуваат континентот. Предците на сервалот се и првите мачки кои ја населиле Африка. Поради своето тело и дамките по крзното често се нарекува мал гепард, но и покрај тоа сродство меѓу двата вида не е толку близок, колку со други африкански мачки.
Една од особеностите кои го издвојуваат од останатите претставници на семејството мачки е дека сервалот сака вода и се придржува кон водните извори. Оваа неговата функција во однесувањето и присуството на специфични еколошки одлики се причина да боледува почесто од шистосомијаза. Сервалот води релативно таен начин на живот и главно се храни со глодачи, како птици, зајаци, мали антилопи, змии, жаби. Не е опасен за луѓето, туку напротив - тој самиот често станува нивна жртва.
Природни непријатели на сервалот се други африкански грабливци како леопард, хиените и дивите кучиња. Возрасните сервали може да станат жртва и за нилските крокодили и лавови. Поради неговата големина, луѓето често го користат како домашен миленик.
Сервалот претежно живее во Африка, во потсахарскиот дел на континентот со исклучок на тропските шуми. Бројот на сервалите започнал да се намалува, а како главна причина се наведува човекот. Модерните ДНК-анализи покажуваат дека сервалот има сродна врска со каракалот. Денес е познато дека неговиот претходник еволуирал на територијата на Азија и како резултат на голем број геолошки и климатски промени се создала можност за миграција и еволуција во различни видови на мачки.
Национален парк Серенгети

Серенгети — национален парк кој се наоѓа во истоимената област во Танзанија, Источна Африка. На јазикот на Масаите, Серенгети значи „бескрајна рамница“. Регионот на Серенгети го вклучува Националниот парк Нгоронгоро, Масва, Лолиондо, Грумети и Икоронго контролиранара земја, како и Масаи Мара, националниот парк во Кенија. Преку 90,000 туристи годишно го посетуваат паркот.
Серенгети бил основан во 1940 година. Зафаќа површина од 14.763 км<sup>2</sup>. Во 1959 година од Серенгети бил одвоен резерватот Нгоронгоро. Еко-системот на Серенгети е еден од најстарите на планетата. Посебните одлики на климата, растителноста и животинскиот свет многу малку се промениле во последните милиони години.
Миграцијата е таа по која Серенгети е можеби најпозната. Повеќе од 1,5 милиони гну и 250,000 зебри мигрираат секоја година, односно се движат јужно од северните брда во јужните полиња за време на краткотрајните дождови секој октомври и ноември, и потоа вртат кон запад и север после долгите дождови во април, мај и јуни.
Во овој национален парк живеат лавови, леопарди, слонови, носорози, биволи, хиени, гепарди, зебри, грабливи птици итн.
Серенгети е вклучен во списокот на светско наследство на УНЕСКО.
Брадикинин

Брадикининот е инифламаторен медијатор. Тој е пептид кој предизвикува дилатација (проширување) на крвните садови, и со тоа предизвикува опаѓање на крвниот притисок. Класа на лекови наречени АКЕ инхибитори, кои се користат за намалување на крвниот притисок, ја зголемуваат концентрацијата на брадикинин (преку инхибиција на неговата деградација) што доведува до дополнително намалување на крвниот притисок.
1 Историја
Брадикининот бил откриен во 1948 година од страна на тројца бразилски физиолози и фармаколози.
Проаилурус

Проаилурус (''Proailurus'') — праисториски месојад кој живеел во Европа и Азија пред околу 25 милиони години во доцниот олигоцен и миоцен. Фосили од овој вид биле пронајдени во Монголија, Германија и Шпанија. Една неодамнешна филогенеза го става овој вид како основен на мачковидните видови, кои ги вклучува мунгосите, хиените и мачките. Според други студии, овој вид бил вистинска мачка.
Проаилурус бил мало животно, само малку поголем од домашната мачка, со тежина од околу 9 килограми. Таа имала долга опашка, големи очи и остри канџи и заби и живеела на дрво.
Проаилурус најверојатно е предок на Псевделурус, кој живеел пред 20-10 милиони години.
Мирзино јато

Мирзино јато — југословенска диско-поп група од Сараево. Групата е создадена кон крајот на 1970-тите години под влијание на германската диско група Бони Ем. Членови на Мирзино Јато биле Мирза Алијагиќ, Зузи Зумрета Миџиќ и Гордана Ивандиќ. Мирзино Јато објавиле два албума, „Шеќер и мед“ (''Шећер и мед''; 1979) и „Најсладок штрк“ (''Најслађи роде''; 1983). Сите песни за групата ги напишал Сеад Липовача од Дивље јагоде. Единствен хит на групата станала песната „Апсолутно твој“ од албумот „Шеќер и мед“.
Мирза Алијагиќ кариерата ја продолжил како бас во сараевската опера, Гордана Ивандиќ (сестра на тапанарот на Бијело дугме, Горан Ивандиќ) станала пејачка на групата Макадам.
Александар Фолифоров

Александар Фолифоров (|Александр Сергеевич Фолифоров; р. во ) — руски професионален друмски велосипедист, кој вози за професионалната континентална екипа .
Бил вклучен во почетниот состав на екипата за Џиро д’Италија 2016, каде го освоил поединечниот хронометар на петнаесеттата етапа.
1 Достигнувања
;2014
: 1. Етапа 4 Гран при Адигеја
: 2. Трофео ПИВА
: 4. Краен пласман Тур де л’Авенир
: 6. Краен пласман Ронд де л’Изар
::1. Бодовен пласман
::1. Планински пласман
::1. Етапа 1
::1. Етапа 4
;2015
: 1. Краен пласман Гран при Сочи
::1. Етапа 4 (ITT)
: 2. Гран при Сочи Мајор
: 10. Трка околу Словенија
;2016
: 1. Етапа 15 (ITT) Џиро д’Италија
Лактат дехидрогеназа

Лактат дехидрогеназа (LDH) е ензим кој се наоѓа во речиси сите живи клетки (животински, растителни и прокариотски). LDH ја катализира претворањето на лактат во пируват и обратно, како и претворањето на кофакторот NAD<sup>+</sup> во NADH и обратно. Дехидрогеназа е ензим кој врши трансфер на хидрид од една молекула на друга.
1 Изоензими
Лактат дехидрогеназата е составена од четири подединици (тетрамер). Двете најзначајни подединици се белковините LDH-M и LDH-H, енкодирани од страна на гените ''LDHA'' и ''LDHB'', соодветно. Овие две подединици можат да формираат пет возможни тетрамери (изоензими): 4H, 4M, и три мешани тетрамери (3H1M, 2H2M, 1H3M). Овие пет изоформи се ензимски слични, но различно се распространети во ткивата: главниот изоензим во скелетните мускули и црниот дроб, M<sub>4</sub>, има четири мускулни (M) подединици, додека H<sub>4</sub> кој е главен изоензим во срцето кај повеќето видови содржи четири срцеви (H) подединици.
* LDH-1 (4H)—во срцето и црвените крвни клетки, како и во мозокот.
* LDH-2 (3H1M)—во ретикулоендотелниот систем
* LDH-3 (2H2M)—во белите дробови
* LDH-4 (1H3M)—во бубрезите, плацентата, и панкреасот
* LDH-5 (4M)—во црниот дроб
Symphony Solutions NV

Symphony Solutions NV - е интернационална ИТ компанија која врши усуги од областа на развој на софтвер, тестирање и бизнис процес аутосорсинг..
1 Историја
Компанијата е основана од страна на Тео Шифник (Theo Schnitfink) од Холандија во 2008 година и работи на пазарот за аутосрсинг со клиенти од Европа, Америка и Канада.
Во 2016 година, Симфони Солушнс го зголеми бројот на своите вработени до 250. Исто така, оваа година компанијата влезе во ТОП 20 компании за Јаvа технологии, рангирани според СиоРивју (CioReview).
Во март 2016 година, компанијата учествуваше на Украинско-Холандскиот бизнис форум како претставник на ИТ пазарот.
На 10 мај 2016 година, Симфони Солушнс официјално отвори нова канцеларија во Македонија (Скопје)..
2 Структура на компанијата
Центри за развој:
* Македонија – Скопје
* Холандија – Амстердам (главно претставништво)
* Украина – Лавов
* Полска – Жежов, Краков
3 Главни бизнис области
Симфони Солушнс спеацијализира во областа на SAP, Јаvа, C#, C++, PHP, JavaScript, Angular.JS, Node.js, Salesforce (Salesforce.com), Android, iOS,Microsoft .NET, Go, Python, веб-дизајн, автоматско и мануелно тестирање.
4 Партнерства
Симфони Солушнс е сертифициран партнер на Microsoft, SAP, Hi-Tech initiative, QT, и член на Европската бизнис асоцијација, исто така.
Нертен-Харденберг

Нертен-Харденберг (|Nörten-Hardenberg) — општина во округот Нортхајм, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија.
Општината поседува пазарно право и со тоа има некои одлики на град, но официјално не ги добила градските права. Сепак, означена е како „флекен“ (''Flecken''), мала населба со локално значење. Во општината покрај Нертен-Харденберг влегуваат и уште седум други места.
1 Географија
Нертен-Харденберг се наоѓа на западните делови на Нертенската Шума во долината на реката Лајне во насока север-југ и на југ се граничи со Бовенден, а на север со Нортхајм; Гетинген се наоѓа 10 километри јужно. Околу 20 километри северозападно се наоѓа Золинг, а околу 30 километри североисточно започнува Харц.
Во Нертен-Харденберг, односно во нејзините делови, се влеваат следниве реки во Лајне: Харсте (кај Парензен), Венде (кај Ангерштајн), Есполде (кај Литгенроде), како и Бефер и Родебах (кај Нертен-Харденберг).
1.1 Соседни општини
Соседни општини се Бовенден (југ), Хардегзен (запад), Нортхајм (север) и Катленбург-Линдау (исток).
1.2 Општински единици
Кон Нертен-Харденберг припаѓаат следниве места:
2 Знаменитости
* Урнатините на замокот Харденберг
* Манастир Мариенштајн со средновековна крипта
* Католичката парохиска црква „Св. Мартин“
* Евангелистичката црква
* Еврејски гробишта
Џган

Џган ― македонски филм, во режија на Вардан Тозија, кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играле: Мартин Ѓоргоски, Дениз Абдула, Никола Ристановски, Љупчо Тодоровски-Упа, Сара Климоска, Горан Стојановски, Ристо Бурзаденов, Ѓорѓи Тодоровски, Марија Кондовска, Андон Јовановски, Саша Чиникиќ и Мартин Живковски.
1 Улоги
Глумец, Улога
Мартин Ѓоргоски, Филип
Дениз Абдула, Петар
Никола Ристановски, Горан
Љупчо Тодоровски-Упа, Инспектор Ристо
Горан Стојановски, Менаџерот
Мартин Живковски, Оги
Ристо Буразденов, Бурак
Сара Климоска
Ѓорѓи Тодоровски, Социјален работник
Борис Дамовски
Марија Кондовска, Магдалена
Игор Стојчевски, Тони зенга
Тамер Ибрахим, Возач на автобус
Предраг Павловски, Таткото на Јана
Адем Караѓа, Милош
Владимир Тулиев, Ноќен чувар
Андон Јовановски, Полицаец
Ирена Ристиќ, Главна новинарка
Никола Колев, Дете затвореник
Наџи Шабан, Вратарот
2 Техничка екипа
Во реализацијата на филмот учествувале:* костимографија: Жаклина Крстевска
* шминка: Горан Игњатовски
* монтажа: Атанас Георгиев
* сценографија: Кирил Спасески и Наташа Димитриевска
* дизајн на звукот: Игор Поповски
* музика: Алек Пејовски
* директор на фотографија: Владимир Самоиловски
* продуцент: Огнен Антов
3 Учество на фестивали
На 16 ноември 2016 година, филмот бил прикажан на фестивалот „Exground filmfest“ во Висбаден, во натпреварувачката селекција.
4 Критички осврт кон филмот
Ѓорѓи Јаневски го оценува филмот како „преполн со сурова енергија и адреналин од кои режисерот често не успева да се дистанцира. Покажува виртуозност во изведувањето на сцените со акција и насилство, но почнува премногу да ужива во нив градејќи климакс и онаму каде што е потребна драматуршка издишка. На моменти филмот е обременет со прекумерна експликација на очигледното, која продуцира иритирачки општи места кои го заробуваат демократскиот простор за слободна интерпретација и рефлексија.“
Дебарски земјотрес (1967)

Дебарски земјотрес од 1967 година — природна катастрофа која го погодила градот Дебар, изутрината на 30 ноември 1967 година. Од низата земјотреси најразорниот од нив се случил во 07:23 часот.
1 Сеизмичност на областа
Дебарското епицентрално подрачје има голема сеизмичност, што може да се забележи од големиот број на случени земјотреси во периодот 1900-2016 година. На ова подрачје често се случуваат слаби земјотреси со магнитуда M<sub>L</sub> <3 и ретка појава на умерени до силни, како што бил случајот во 1967 година.
2 Епицентар
Епицентарот на земјотресот бил на територијата на тогашна НСР Албанија, во областа Голо Брдо. Серија натамошни потреси продолжиле до април 1968 година.
3 Последици
Земјотресот предизвикал материјални штети во 41 населено место во Македонија и 177 населени места во Албанија (во подрачјето на Пешкопеја и Либражд), со 7 загинати лица во Македонија, 12 загинати лица во Албанија и вкупно 214 ранети.
Во Албанија биле оштетени 6.536 згради, 534 биле урнати до темел, а 1.623 имале тешко оштетување. Во селата Клење, Острени, Луник, Макелара, Себисхит, Ланде, Превала и Лејкан уништени или оштетени биле 75-90 % од куќите.
Во Македонија, штети од случениот земјотрес се забележани на 41 место, со околу 17.600 жители. Околу 55 % од вкупниот број штети отпаѓа на станбениот фонд.
Од главниот удар на земјотресот најтешко бил погоден градот Дебар со околината. Во градот 30% од објектите биле тешко оштетени или срушени, 50% претрпеле оштетувања што дозволуваат санација и 20% останале неоштетени или претрпеле незначителни оштетувања, кои лесно можеле да се отстранат со релативни мали градежни зафати.
Во напорите да не се предизвика поголема катастрофа при исклучувањето на струјата од главната трафостаница, животот го загубил Шуип Кобеци, татко на две малолетни деца.
4 Обнова
Со помошта што доаѓаше од сите делови на тогашна СФРЈ и од Меѓународниот Црвен крст, последиците биле санирани. Во знак на солидарност, скопјани на Дебар му го подарија и Општествениот дом „Скопје“.
5 Поврзано
* Дебар
Црква „Св. Богородица“ - Пиперово

Света Богородица — главна манастирска црква на Пиперовскиот манастир во селото Пиперово, Македонија.
1 Местоположба
Се наоѓа на почетокот на селото, а околу нејзе се наоѓаат и други помошни објекти.
Во 2020 година била издадена „Процена на загрозеноста од елементарни непогоди кај православните верски храмови во општина Штип“ од страна на Центарот за управување на кризи и Универзитетот „Гоце Делчев“ во која се вели дека црквата врз основа на својата градба, местоположба и околина е загрозена од појава на пожари.
2 Историја
Манастирската црква била изградена и осветена околу 1930 година.
Според натписната плоча поставена над влезот во црквата, истата била изградена од страна на Спасо и Ванѓа Божинови во 1934 година.
3 Галерија
4 Поврзано
* Штипско архијерејско намесништво
* Осма приградска парохија
* Пиперово
Црква „Св. Троица“ - Маџир Маало

Света Троица — православна црква во скопската населба Маџир Маало во Општина Центар.
Удирање и осветување на камен-темелникот бил извршен на 11 октомври 2014 година од страна на поглаварот на МПЦ, г.г. Стефан.
Црквата се наоѓа на темели од претходно разрушен храм во 1503 година. Осветена била на 15 ноември 2015 година.
1 Поврзано
*Маџир Маало;
Балцерс

Балцерс (|Balzers) — град и општина во јужниот дел на Лихтенштајн. На пописот од 2005 година, општината имала население од 4.420 жители. Главниот дел на селото се наоѓа долж источниот брег на реката Рајна.
1 Историја и култура
Историски, денешниот облик на градто се состои од две различни села, моменталниот Балцерс на исток и Мелс на запад. Иако не е очигледно, поделбата сè уште постои во локалната култура, што се пресликува во полусериозен локален натпревар. Некои обичаи, како пролетниот ритуал „Функен“ со претхристијански елементи вклучува огромен оган, се изведуваат одвоени. Двата дела биле првпат споменати во 842 година како Палацоле (''Palazole'').
Балцерс е седиште на замокот Гутенберг од век, сместен на карпест рид во средиштето на градот.
2 Хелидром
Во Лихтенштајн нема аеродром, но во Балцерс има мал хелидром достапен за сезонски летови .
3 Ерликон Балцерс
Седиштето на претпријатието „Ерликон Балцерс“, голем производител на технологија за филм, сончева и вакуум, се наоѓа во Балцерс.
Иван Терзиев

Иван Терзиев (Робово, Струмичко, - , ) — македонски композитор и флејтист. Важи за најголем мајстор на флејтата во Македонија.
1 Животопис
Терзиев е роден во струмичкото село Робово. Тој подоцна постанал еден од најдобрите македонски композитори и флејтисти, покрај другите негови извонредни музички дела, автор е и на маршот посветен на историското ВМРО, денес химна на ВМРО-ДПМНЕ. Тој е комплетен автор и на балетската свита „''Јаболко и девојка''“, своевидно ремек-дело.
Починал во Скопје на 29 мај 2016 година.
Грамада

Грамада (|Грамада) — гратче во северозападна Бугарија, , административен центар на општината Грамада во Видинската Oбласт. Има население од околу 1,236 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Се наоѓа во западниот дел на Дунавската Рамнина, на 30 километри од Видин и на 200 километри од Софија. Гратчето е сместено на двата брега на Грамадска Река.
2 Општина
Општина Грамада има површина од 184 км², а сочинета е од следниве населени места:
*Бојаново
*Бранковци
*Грамада
*Медешевци
*Милчина Л’ка
*Срацимирово
*Тошевци
*Водна
Општината е сместена во рамнина, а низ неа поминуваат реките Видбол, Корманица, Грамадска и Јасова Бара. Главна дејност е земјоделството, особено пченица, овошје и зеленчук и винарство.
3 Знаменитости
Источно од Грамада се наоѓа Видинскиот трансмитер, моќна станица која емитува средни радиобранови, пуштена во употреба во 1973 година. Нејзините сигнали лесно може да се пренесат низ цела Европа.
4 Чест
Ледникот Грамада на антарктичкиот остров Смит сместен во Јужните шетландски острови е именуван по Грамада.
Острови во Соломоните

Ова е список на острови во Соломоните. Списокот е поделен по покраина и архипелаг.
1 Острови
*Шоазел
**Шоазел
**Таро
**Вагена (Ваглеба)
*Западна Покраина
**Шортленд
***Магусајај
***Алу (Шортленд)
***Пирумери
***Фауро
***Масамаса
***Овау
**Трежери
***Моно
***Стирлинг
**Њу Џорџија
***Вела Лавела
***Мбава
***Ранонга (Ганонга)
***Симбо
***Гизо
***Коломбангара (Килимбангара)
***Вонавона
***Кохинго
***Њу Џорџија
***Тетепаре
***Акара
***Рендова
***Вангуну
***Пенџуку
***Нгатокае
***Мборокуа
*Изабел
**Санта Изабел
**Сан Хорхе
*Централна Покраина
**Раселови Острови
**Нгела (Острови Флорида)
***Нгела Суле (Остров Флорида)
***Тулаги
***Гавуту
***Танамбого
*Гвадалканал
**Гвадалканал
*Малаита
**Малаита
**Марамасике (Јужна Малаита, Мала Малаита)
**Стјуарт
***Мутуави
***Фаоре
***Сикаијана
**Онтонг Џава
**Ронкадор
*Макира-Улава
**Макира (Сан Кристобал)
**Олу Малау (Острови Три Сестри)
***Малаулало
***Малаупаина
***Алите
**Улава
**Уки Ни Маси
**Овараха (Санта Ана)
**Оварики (Санта Каталина)
*Ренел и Белона
**Ренелов Остров
**Белона
**Индиспенсабл
***Северен Гребен
***Среден Гребен
****Нотингем
***Јужен Гребен
*Темоту
**Санта Крус
***Нендо (Ндени, Нитенди, Нденде, Санта Крус)
****Темоту Нео
****Темоту Нои
***Утупуа
***Ваникоро
****Бание
****Теану (Теваи)
***Тинакула
**Риф
**Даф (Пилени Таумако)
***Таумако
****Таумако
****Тахуа
****Тохуа
***Бас
****Луа
****Ка
****Лорева
***Трежарерс
****Тулеки
****Те Аку
****Лакао
****Улака
***Хали Џексон
**Тикопија
**Анута (Ануа)
**Фатутака
2 Поврзано
*Соломони
Иван Нанчески

Иван Нанчески (Смедерево, - , ) — српско-македонски кошаркар од македонска народност, член на македонската младинска репрезентација до 20 години. Починал во сообраќајна несреќа на 27 мај 2016 година во близина на Смедерево, Србија, каде што е роден и живеел последните години. Играл за Свислион Таково.
Нанчевски извесен период играл за битолски Пелистер и бил меѓу носителите на играта на жолто-црвената селекција на Европското првенство (ЕП), дивизија Б, кое во 2009 година се одигра во Скопје. Тогаш, тој просечно минувал 26 минути на паркетот со просек од 6,6 бода, 2,4 скока и 1,9 асистенции на седум натпревари под раководство на тогашниот селектор на младинците, Емил Рајковиќ.
Турија (река)

Турија — река во Македонија, десна и најголема притока на реката Струмица. Долга е 44,7 километри, зафаќа сливна површина од 263 км<sup>2</sup> и има релативен пад од 19 ‰ (промили). Во горниот дел се формира од два крака - Широки Дол којшто извира на Плачковица на надморска височина од 1065 метри и тече кон југоисток и Безгаштевска Река која што извира на иста надморска височина на планината Огражден и тече кон северозапад. Тие се спојуваат меѓу Грамадик и Малинска Планина и оттука настанува реката Турија која што тече кон југ и во средниот тек е позната под името Нивичанска Река. На овој потег во 1972 година е изградена вештачката акумулација Турија со зафатнина од 48 милиони м<sup>3</sup> вода. Недалеку од селото Доброшинци ја напушта тесната планинска долина и навлегува во пространиот рамничарски дел на Струмичкото Поле, каде што претставува главна водна артерија на неговиот северен дел. Во реката Струмица се влева кај селото Турново на кота од 215 метри.
Боденфелде

Боденфелде (|Bodenfelde) — општина во округот Нортхајм, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се наоѓа на десниот брег на реката Везер, околу 35 километри северно од Касел и 30 километри северозападно од Гетинген на југозападниот раб на Природниот парк Золинг-Фоглер.
Општината поседува пазарно право и со тоа има некои одлики на град, но официјално не ги добила градските права. Сепак, означена е како „флекен“ (''Flecken''), мала населба со локално значење. Во општината покрај Боденфелде влегуваат и уште две други места.
1 Географија
1.1 Местоположба
Местото Боденфелде се наоѓа на јужниот дел од Природниот парк Золинг-Фоглер во горниот тек на Везер. Се наоѓа помеѓу планинските области Золинг на север и Рајнхардсвалд на југ. Боденфелде се наоѓа на еден меандер на Везер, во кој се влева Рајербах.
Местото е сместено помеѓу 105 и 145 метри надморска височина, во близина на шумското подрачје Везерско Средногорје. Највисока точка близу Боденфелде е Калтеварте (340,7 м). Со својата површина од скоро 20 км<sup>2</sup> претставува најмала општина во округот Нортхајм.
1.2 Општински единици
Боденфелде се состои од следниве единици:
* Боденфелде
* Ниновер
* Вамбек
2 Историја
Боденфелде бил првпат споменат во документ потпишан од Лудвиг I Побожен во 833 година. Во доцниот среден век, Боденфелде бил дел од Грофовијата Дасел. Амелит, Ниновер, Полир и Вамбек биле села околу Боденфелде кои биле припоени кон општината во 1974 година.
Постоела еврејска заедница во Боденфелде, која била протерана во нацистичко време. Продадена на земјоделец во 1937 година, дрвената синагога од 1825 година ја преживеала Кристалната ноќ, кога сопственикот ја одбранил од вандали. На почетокот на век, синагогата била пренесена во блискиот Гетинген, кој имал еврејска заедница со потреба од синагога.
Во 2008 година бил фатен убиецот со прекар „Црна вдовица“. Во период од две децении, заведувала и убивала или убила најмалку четворица постари мажи за нивните пари.
3 Познати луѓе
* Јакоб Фројдентал
Левица (политичка партија)

Левица — македонска политичка партија со левичарска ориентација. Основните заложби ѝ се борбата за работнички права и социјална правда, за демократизација на сите сфери на живеењето.
Иницијативата за формирање на Левица потекнала од членови на Движењето за социјална правда „Ленка“, членови на левичарското движење „Солидарност“, членови на Комунистичката партија на Македонија, синдикалци, активисти и поединци левичари. Левица има колективно претседателство, Президиум, составен од седум членови со императивен мандат. Регистрирана е на 25 февруари 2016 година, а иницијативата за формирање на партијата била објавена на 14 ноември 2015 година.
На парламентарните избори во 2016 година партијата настапила самостојно освојуваќи околу 12.000 гласови односно 1% од вкупните гласови. Левица на локалните избори во 2017 година, освоиле 3 советнички места.
Левица ја поддржала Шарената револуција, започната по аболиција од претседателот Ѓорге Иванов, и зела активно учество во истите. На двајца членови на Левица, еден од нив дел од Президиумот, им била одредена мерка куќен притвор заради учество на протестите.
На парламентарните избори во 2020 година Левица настапила самостојно освојувајќи 37.426 гласови односно 4,10% од вкупните гласови или 2 пратеници, проф. д-р Димитар Апасиев и Борислав Крмов.
На локалните избори во 2021 година Левица настапила самостојно освојувајќи 50.181 гласови односно 49 членови во општинските совети во Република Македонија.
За претседателските избори во 2024 година Левица учествуваше со проф. д-р Билјана Ванковска за Претседател на Република Македонија, кој освои 41.172 односно 4.55% од гласовите.
1 Изборни резултати
+Парламентарни избори, Година, Број на гласови, % на гласови, Број на мандати, +/–
2016, 12.120, 1,05%, ''Нова партија''
2020, 37.426, 4,10%, 2
2024, 68.663, 6,82%, 4
Хевиз (езеро)

Хевиз (|Hévízi-tó) – езеро во Унгарија кое се наоѓа во жупанијата Зала, западно од езерото Балатон и на 8 км од градот Кестхељ.
Езерото Хевиз, со површина од 4,75 ха, по големина е второ термално езеро на светот. Текот на водата е толку силен што се верува дека целата количина на вода на езерото се заменува за еден ден.
Се верува дека водата на езерото има позитивни здравствени ефекти, па заради тоа околината на езерото е приспособена на здравствениот туризам.
1 Географија на езерото
Езерото има овален облик и од неговата северна страна два потока го снабдуваат со вода. Исто така има свои сопствени термални извори на јужната страна, кои му даваат терапевтски ефекти и зголемена температура. Во лето просечната температура на водата е од 33 до 35 °C, а во потоплите денови од 36 до 38 °C. Во есен и во зима просечната температура на водата е во распон од 24 до 26 °C. На југ се наоѓа каналот преку кој вишокот вода се одлева во реката Зала и понатаму во Балатон.
Околните шуми на површина од 50 ха помагаат за одржување на микроклимата на езерото, така што сите позитивни ефекти доаѓаат до максимален израз во текот на целата година.
Во 1972 година вршени се научни истражувачки мерења и според тие податоци, најголемата длабочина на езерото и изворите е 38,5 м. Кратерот на изворите лежи во песочно-каменито дно, со ширина 2-3 метри, длабочина 60-80 см, и дава 35 000 литри вода во минута со температура од 39,5 °C.
2 Микроорганизми во езерото
Флората и фауната на езерото се единствени токму заради температурата на и хемискиот состав на водата која е благо реактивна и содржи сулфур во различни облици како и кислород. Одредени видови може да се најдат само тука.
Бактериите се доминантен животен облик во езерото. Најчеста бактерија е термофилната цијанобактерија, влакнестата сино-зелена алга.
Тектонските бактерии се типични за ова езеро, се наоѓаат во кратерскиот дел од езерото и играат голема улога во циклирањето на сулфурот.
Бактеријата Micromonospora heviziensis е многу силна белковина и разградувач на целулозата која може единствено тука да се најде.
Зелените алги може да се најдат по цело езеро освен во делот каде што се наоѓаат езерските извори.
Македонска народна банка (Софија)

Македонска народна банка била банка на македонската емиграција во Софија.
1 Историја
Луѓето оставени сами на себе во туѓина биле без можност за да дојдат до некаков напредок. Македонците, кои биле иселени под присила, од сите страни, својот спас го барале во Бугарија. Македонската емиграција решила да создаде финансиски институции кои ќе можат да им помагаат првенствено на самите Македонци. Основањето на Македонска народна банка во Софија било замислено уште пред 1908 година при создавањето на Сојузот на македонски конституциони клубови во Солун. Идејата да се создаде финансова институција била реализирана од македонските емиграциски институти пред 1929 година.
2 Основање
Уставот на Македонската народна банка бил одобрен од Софискиот Окружен Суд со одлука 1746 од 1 јуни 1929 година, а излезен во Државен весник број. 59 од 1925 година. Основниот капитал на банката изнесувал 32.000.000 лева распределени во 64.000 акции секоја по 500 лева. Македонската народна банка најпрвин започнала со доделување на кредити на трговци, индустријалци, занаетчии итн. Тоа било во 1929 година а веќе во наредната 1930 година тој влог бил удвоен на 40.000,000 лева. Македонската народна банка имала отворена четири филијали и тоа, во: Св. Врач (денес Сандански) на 25.5.1930, Петрич на 5.1.1930, Неврокоп (денес Гоце Делчев) 11.5.1930 и Горна Џумаја (денес Благоевград) 19.10.1930. Претседател бил најпрвин, Иван Караџулов до 1930, а потоа Д-р.Петар Џидров, додека потпретседатели биле Крум Чепраников, Борис Антонов, Христо Станишев, Аврам Чаловски итн.
Тоде Петревски (награда)

Тоде Петревски — награда за новинарство, која ја доделува Битолски весник, востановена во чест на прерано починатиот новинар Тоде Петревски († 30 мај 2004), доајен на битолското и македонското новинарство. Наградата традиционално се доделува во градската и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“ во Битола. Првпат била доделена во 2005 година.
1 Лауреати
*2007 - Драган Груевски од Радио Битола;
*2008 - Драган Ристевски од Битолски весник;
*2013 - Димче Миновски од ТВ Орбис
*2014 - Сашо Ристевски од Битолски весник;
*2015 - Анета Шијакова од Канал 5 и ТВ Тера;
*2016 - Емилија Сарафска од ТВ Орбис;
*2017 - Никола Талевски
*2018 - Марјан Танушевски од Медиумска информативна агенција
*2019 - Весна Шеровска од Тера Телевизија
*2020 - Блаже Докуле - карикатурист и сатиричар;
*2021 - Анета Блажевска
*2022 - Стевче Митревски од Македонска радио-телевизија *2023 - Маја Богоевска *2024 - Мартин Николовски
Максимилијан I (Баварија)

Максимилијан I (|Maximilian I, роден на во - починал на во ) — владетел од баварската Династија Вителсбах, војвода на Баварија од 4 февруари 1598 година, по абдикацијата на неговиот татко, изборен кнез на Пфалц во периодот од 1623 до 1648 година и изборен кнез на Светото Римско Царство од 1623 година. Управувал во текот на Триесетгодишната војна.
1 Животопис
Максимилијан бил син на војводата Вилхелм V (1548-1626) и Рената (1544-1602), ќерка на Франц I, војвода од Лорен. Тој бил запишан на језуитски колеџ и универзитет во Инголштат во 1587 година заедно со неговиот братучед, подоцнежниот цар Фердинанд II. На 4 февруари 1598 година застанал на местото на неговио татко, во време кога јавната каса била испразнета, поради кое започнал големи реформи во полицијата, судовите и армијата.
Во 1609 година Максимилијан I го добил правото да раководи со Католичката лига и го добил градот Донауверт од царот Рудолф II. Максимилијан и Јохан Церклас Тили за време на Триесетгодишната војна биле поразени во близина на Рајна. На 8 ноември 1620 година протестантите биле поразени во битката на Бела Планина кај Прага, во која учествале 25.000 баварци. Во знак за благодарност Максимилијан I во февруари 1623 година ја добил титулата изборен кнез. По отфрлањето на Фридрих V од царството, Максимилијан I го добил Горен Пфалц. Така Војводство Баварија станало изборно кнежевство. Неговите територии биле потврдени со потпишувањето на договорот од 1648 година.
Во негово време била реконструирена и проширена Минхенската резиденција, која се претворила во најголема палата во рамките на царството.
Кон крајот на својот живот Максимилијан I се ангажирал најмногу со религијата. Починал на 27 септември 1651 година за време на поклонение во Инголштат.
Бутурица

Бутурица — река во Македонија која тече во областа Мариово, десна притока на Црна Река. Долга е 20 километри со опфатено сливно подрачје од 102 км<sup>2</sup>. Извира на планината Козјак во месноста Влашки Колиби на надморска височина од 1600 метри во непосредна близина на извориштето на реката Блашница и во својот горен тек го носи името Витолишка Река. Во Црна се влева кај местото Градок на кота од 344 метри. Протекува низ неколку тесници како во Лозаница под селото Витолиште и низводно од селото Мелница. Просечниот пад во надложниот профил изнесува 62,8 ‰ (промили). По селото Мелница навлегува во клисурест предел каде што на многу места по течението се создаваат вирови со длабочина и до 2 метри. Долното течение на Бутурица особено на потегот од етно-ресторанот „Мариово“ па сѐ до нејзиниот влив во Црна Река е доста богат со риба, при што тука може да се најдат и поголеми парчиња на пастрмка. Водостопанскиот потенцијал и можности на реката воопшто не се искористуваат, со оглед на фактот што по нејзиното течение не постои развиено земјоделско производство поради слабата населеност.
1 Галерија
Автохтона банка „Вардар“

Aвтохтона банка „Вардар“ од Скопје — банка која функционирала во рамките на Кралството Југославија.
1 Историјат
Банкарството во Кралството на Југославија била доста добро развиено. Вардарскиот дел од Македонија како дел од тоа кралство се наоѓала во тој банкарски систем и тоа важело најмногу за градот Скопје кој бил главен финансиски центар. Банка која важела како автохтона односно за домашна со домашен капитал била трговско-индустриската банка „Вардар“. Во оваа банка како главни акционери се јавувале, Трајко Хаџи Бошков трговец од Скопје Бенвенисти Камхи, Младен Поповиќ, Хаџи Васил Поповиќ, Милан Чемерегиќ и како акционер и директор Јосиф Арије.
2 Основање
Оваа банка е основана на 15 април 1920 година со основен капитал од 3.000.000 динари поделени во 30.000 акции од по 100 динари. По 1918 година Скопје имало потреба за основање на кредитна институција. По иницијатива на директорот Јосиф Арије, инаку претставник на еврејскиот капитал во Македонија, тогаш познат банкар во Скопје, заедно со неколку видни скопски трговци ја основале Трговско-индустриската банка-Вардар. Од почетниот капитал при самото отворање веднаш биле уплатени 40% од предвидениот капитал, додека остатокот се уплаќал сè до 1921 година. Во 1926 година нејзиниот капитал пораснал од 10.000.000 на 15.000.000 динари. Така во Скопје се создала една банкарска институција која можела веќе да се мери со поголемите банки во земјата. Големите случувања од странство, економските нарушувања, падот на големите банки ја смениле ситуацијата и во Македонија. Годините од големата економска криза (1931-1934) кои биле најтешки за банкарството. Тоа било и за банката Вардар, но директорот Јосиф Арија успеал да ја зачува работата на оваа банка. По неговата смрт во 1936 г. како главен акционер и раководител веќе во работењето на банката целосно била навлезена Југословенската удружена банка која пак била во сопственост на Италиана комерциале од Милано- денешната позната банка Intesa и банката од Виена Creditanstalt Bankverein сега веќе дел од банката УНИ Кредит.
Изборно Кнежевство Мајнц

Изборно Кнежевство Мајнц (|Kurfürstentum Mainz, |Electoratus Moguntinus) — една од најпрестижните и една од највлијателните членки на Светото Римско Царство од неговото создавање до неговото распаѓање во 19 век. Хиерархиски ова кнежевство било управувано од изборен кнез и архиепископите на Мајнц, како поглавари на Германија.
Архиепископот на Мајнц бил рангиран на прво место во Светото Римско Царство помеѓу сите црковни владетели, и на второ место веднаш по царот. Архиепископот на Мајнц заедно со пфалцгрофот на Рајна, маркгрофот на Бранденбург, војводата на Саксонија и кралот на Бохемија имале право да го избират римско-германскиот крал и цар. Неговата политичка улога била значајна, особено како посредник меѓу имотите на царството и на царот.
1 Историја
Епископијата во Мајнц била основана во времето на Римското Царство. Градот Мајнц бил провинциски град кој започнал да има голема улога кога во 780 година црквата била издигната во ранг на архиепископија. Првите епископи пред 4 век имале легендарни имиња, а како прв се смета апостол Крискент. Првиот верификуван епископ на Мајнц бил Мартин во 343 година. Црковна и светска важност Мајнц стекнал во времето на мисионерот Бонифациј во 747 година.
Територијата на ова изборно кнежевство ги опфаќала териториите во близина на Мајнц на левиот и десниот брег од реката Рајна, територијата по должината на реката Мајна над Франкфурт (вклучувајќи ја областа Ашафенбург), регионот на Ајхсфелд во Долна Саксонија и Тирингија, и територијата околу Ерфурт во Тирингија.
За време на раниот нов век, Архиепископијата на Мајнц претставувала најголема црковна провинција во Германија која опфаќала десет епархии.
Во 1802 година, Мајнц го загубил својот архирејски карактер. Во 1803 година, седиштето на изборниот кнез било пренесено во Регенсбург. Новата римокатоличка епархија била основана во 1802 година и истата претставувала епархија во рамките на Франција.
Господство Верле

Господство Верле (|Herrschaft Werle) — територија на Светото Римско Царство во периодот од 1235 до 1436 година во денешна Мекленбург-Западна Померанија.
1 Историја
Ова господство било основано во 1235 година по првата главна поделба на Мекленбург и по смртта на принцот Хајнрих Борвин II (1170-1226). Како господство било наречено на тогашниот главен дворец Бург Верле кај Гистров. Замокот се наоѓал кај Верле, денес дел од градот Касов.
Династијата Верле е по странична линија во сродство со династија Мекленбург.
Основач на династијата и прв господар на Верле бил Никола I (1227-1277), вториот син на Хајнрих Борвин II. Господството се распаѓало на неколкупати, на господства. Во 1282 година било формирено Верле-Гистров и Верле-Пархим (до 1316). Двете линии во 1292 година повторно биле обединети од страна на Никола II(1283-1316). Во 1316 година се создавле Верле-Гистров (до 1436) и Верле-Голдберг (до 1374). Во 1337 година од првата линија се одвоила Верле-Варен (до 1425).
Последниот господар на Верле-Варен и кнез на Венден бил Кристоф (1385 / 1395-1425), син на Јован VI (1382-1385 / 1395). Со смртта на последниот регент, неговиот братучед Вилхелм, од 1426 година кнез на Венден, без машки наследници на 7 септември 1436 година, господството повторно било припоено кон на династија Мекленбург.
Сите регенти на Мекленбург започнале да ја носат титулата кнез на Венден (''Fürst zu Wenden'') до крајот на монархијата.
2 Господари
* Никола I
* Хајнрих I
* Јован I
* Бернхард I
* Хајнрих II
* Никола II
* Јован II
* Јован III
* Никола III
* Бернхард II
* Никола IV
* Лаврентиј
* Јован V
* Јован VI
* Јован IV
* Балтазар
* Јован VII
* Вилхелм
* Никола V
* Кристофер