Teucrium chamaedrys

''Teucrium chamaedrys'' ― вид растение по потекло од медитеранските региони на Европа и Северна Африка, како и од Блискиот Исток сè до Иран. Се користи како украсно растение.
1 Подвидови
#''Teucrium chamaedrys'' subsp. ''albarracinii'' (Pau) Rech.f. - Франција, Шпанија
#''Teucrium chamaedrys'' subsp. ''algeriense'' Rech.f. - Алжир
#''Teucrium chamaedrys'' subsp. ''chamaedrys'' - централна и источна Европа, Кавказ, Турција, Иран
#''Teucrium chamaedrys'' subsp. ''germanicum'' (F.Herm.) Rech.f. - Франција, Германија
#''Teucrium chamaedrys'' subsp. ''gracile'' (Batt.) Rech.f. - Алжир, Мароко
#''Teucrium chamaedrys'' subsp. ''lydium'' O.Schwarz - Грција, Турција
#''Teucrium chamaedrys'' var. ''multinodum'' Bordz. - Кавказ
#''Teucrium chamaedrys'' subsp. ''nuchense'' (K.Koch) Rech.f. - Кавказ
#''Teucrium chamaedrys'' subsp. ''olympicum'' Rech.f. - Грција
#''Teucrium chamaedrys'' subsp. ''pectinatum'' Rech.f. - Франција, Италија
#''Teucrium chamaedrys'' subsp. ''pinnatifidum'' (Sennen) Rech.f. - Франција, Шпанија
#''Teucrium chamaedrys'' subsp. ''sinuatum'' (Celak.) Rech.f. - Иран, Ирак, Турција
#''Teucrium chamaedrys'' subsp. ''syspirense'' (K.Koch) Rech.f. - Крим, Кавказ, Турција, Иран, Туркменистан
#''Teucrium chamaedrys'' subsp. ''tauricola'' Rech.f. - Турција, Сирија
#''Teucrium chamaedrys'' subsp. ''trapezunticum'' Rech.f. - Кавказ, Турција
1.1 Варијанти во Македонија
''Teucrium chamaedrys var. glanduliferum'' се посочува за Пелистер, Скопје, Дервен, Баба, Белеш, Водно, Дојран, Валандово, Негорци, Радуша и село Гомалево.''Teucrium chamaedrys var. illyricum'' се посочува меѓу Тетово и Вејце.''Teucrium chamaedrys var. viride'' се посочува за Велестово.
2 Опис и живеалиште
''Teucrium chamaedrys'' е ползечко зимзелено повеќегодишно растение високо 10-35 см. Неговите заоблени, спротивни листови се долги 15-40 мм, широки 10-20 мм, темнозелени и сјајни. Кон крајот на летото, цевчестите цветови растат во спирали од лисните оски. Цветовите имаат 2-5 мм долги дршки, и се развиваат во пазувите на листовите. Чашката е долга 6-8 мм, венчето е долго 10-16 мм, со розева до црвена боја, и ретко е бело.
Расте по суви тревести места и брдкси пасишта, меѓу грмушки и камењари, на отворени места во дабови и букови шуми, сè до појасот на планинските пасишта, од 200 до 2100 метри надморска височина.
Во Македонија расте на многу места: Скопје, на Водно, Таорска Клисура, Караџица, Велес, клисурата на реката Бабуна, Криволак, Богданци, Пехчево, Македонска Каменица, Алшар, Битола, Охрид, и други места.
3 Додатоци во исхраната
Додатоците во исхраната што содржат ''Teucrium chamaedrys'' се многу хепатотоксични, односно предизвикуваат оштетување на црниот дроб. Неговата продажба била забранета во Франција од страна на француското Министерство за здравство во април 1992 година. Предизвикува акутен хепатитис со задоцнување на почетокот од 6 недели до 6 месеци, а од 1992 година има барем еден познат случај на фатална дисфункција на црниот дроб (смрт од оштетување на црниот дроб). Од 2017 година, неговата продажба е забранета во САД.
3.1 Историја
Пред да биде идентификувана како хепатотоксична, оваа билка се продавала во европските аптеки и специјализирани продавници за здрава храна за различни намени, вклучувајќи ги и следниве:
* диета за слабеење
* третман на блага дијареја
* локален аналгетик за инфекции на усната шуплина
4 Одгледување
''Teucrium chamaedrys'' може да се размножува со вегетативни резници или со делење на воспоставени грутки.
5 Галерија