Градинско грмушарче

Градинското грмушарче е вообичаена и широко распространета врапчевидна птица низ речиси цела Европа и западна Азија. Ја има и во Македонија. Таа е обична, со долги крилја и долга опашка, кафеава одозгора, бела одоздола, без особени одлики. Половите се слични, а и младенчињата. Поради недостаток на главни одлики овој вид може да се помеша со голем број други грмушари. Неговата богата мелодична песна е слична на црноглавото грмушарче, нејзиниот најблизок роднина, со кој се натпреварува за територијата при вгнездувањето во исти дрвја.
И покрај нејзиното име, градините не ѝ се вообичаено живеалиште, туку отворените шумски предели со ниски грмушки за гнездење. Несе 4-5 многу испрскани кремави јајца во гнездо во облик на неуредна чашка, изградено близу до земјата и скриено во густата вегетација. Јајцата се инкубираат 11-12 дена,пилињата ги хранат обата родитела, а се оперјуваат по околу 10 дела. Само околу четвртина од младите птици ја преживуваат својата прва година.
Градинското грмушарче е птица преселница, која презимува во потсахарна Африка.
Се храни главно со инсекти во сезоната на парење, иако овошјето преовладува кога птиците таложат масти пред преселбата. Смоквите се особено омилени каде што се достапни.
Оваа птица е жртва на многу грабливци, како јастребот врапчар и домашната мачка и често е домаќин на паразитската кукавица.
Големиот и стабилен број како и широкиот опсег на распространетост ја сместува оваа птица во категоријата на вид со најмала загриженост.
1 Таксономија и систематизација
Градинското грмушарче за првпат беше опишано од Питер Бодерт (Pieter Boddaert) во 1783. Името на родот ''silvia'' потекнува од латинскиот, со значење на „шумска нимфа“ и поврзано со дрвото ''silva''. А ''borin'' произлегува од локалното име на птицата во Џенова, Италија; а е од латинското ''bos'', говедо, затоа што се верувало дека овие птици ги придружуваат говедата.
Има два подвида.*''Sylvia borin borin'' (Boddaert, 1783), номинираниот подвид, кој се размножува во западна, северна и Средна Европа, до Финска, централна Полска, западна Унгарија и Босна и Херцеговина;
*''S. b. woodwardi'' (Sharpe, 1877) кој се размножува во источна Европа и умерена Азија до западен Сибир.
2 Опис
Градинското грмушарче е долго 14 см и тежи 16–22 грама, но може да тежи и до 35.5 грама пред преселба Тоа е обично, со долги крилја и долга опашка, неишарано маслинавокафево одозгора и обично бело одоздола. Има белкав прстен околу окото и светла линија над окото и светлопортокалово на грлото и слабините. Очите се црни, нозете синосиви, а силниот клун е сив горе и посветол долу. Мажјаците и женките се исти, па дури и во големината.
2.1 Огласување
Мажјакот обично пее скриен во густата вегетација, а песната му е богато музикално чрчорење, обично експлозивно, во треаење од неколку секунди, но понекогаш и подолго. Песната му е слична со пеењето на грноглавото грмушарче, иако во споредба со него, малку му е пониска, понепрекината и повесела. И дават вида имаат тивка потпесна, придушена верзија на целата песна, во која многу тешко се разликуваат. Најчест повик на птицата е остро ''кик-кик'', што забрзано го повторува како знак за тревога. Понекогаш имитира други птици, но самиот е често имитиран од страна на црноглавото грмушарче. Двата вида пеат слично на славејчето, иако не се роднински поврзани.
3 Поведение
3.1 Живеалиште
Живеалиштето на градинското грмушарче се отворените предели со густи грмушки, вклучувајќи ги и шумските рабови. Ги претпочита областите со сенки, високите треви и грмушки и шумите во непосредна близина на реки. Ги избегнува старите четинари и густи насади, иако младите иглолисни насади со густи грмушки се погодни за гнездење. И покрај неговото име, тоа не е птица на градините.
3.2 Размножување
Оваа птица започнува со размножување на едногодишна возраст и вообичаено се моногамни. Кога мажјаците се враќаат од преселба, тие ја зафаќаат својата територија.''Sylvia'' видовите се специфични по тоа што енергично ја бранат својата територија, и иако имаат исти потреби и живеалиште со црноглавото грмушарче, тие никогаш не ја делат.
Мажјакот ја привлекува женката со пеењето и прикажувањето кое се состои од брзо мавтање со крилјата додека се перчи. Тој, исто така, гради повеќе едноставни гнезда, за да ѝ го покаже на партнерката, иако ретко кое од тие се користи, бидејќи таа ќе изгради ново. Гнездото го градат ниско, на 0.3 до 1.2 метра над земја, а многу ретко повисоко од 2 м. Гнездото е чашка од сува трева, гранчиња и мов, послано со пофин растителен материјал и влакна. Леглото типично има 4-5 јајца, белкави или кремави испрскани со сиви, виолетови и кафеави дамки. Обата родитела ги инкубираат јајцата 11–12 дена, а ноќе само женката лежи на нив. Пилињата се излегнуваат голи и слепи, а ги хранат двата партнера. Се оперјуваат по околу 10 дена, напуштајќи го гнездото набрзо откако ќе бидат способни за летање. Обично имаат едно легло, но не е необично да имаат и две легла годишно.
3.3 Исхрана
Оваа птица во сезоната на парење се храни со инсекти, иако и други безрбетници доаѓаат предвид, како на пример пајаците. Го собира својот плен од листовите и гранчињата од дрвјата, понекогаш и висејќи за да го направи тоа. По парењето, ја менуваат исхраната, и се хранат со овошје. Бобинките и особено смоквите, се многу важни за подготовка на организмот за преселба.
4 Статус
Градинското грмушарче има многу широк опсег од 9,650,000 км² и популација од 17 до 31 милион парa во Европа, а заедно со птиците во Азија бројот се движи од 54 до 124 милиони единки. Најголема закана им се јастребот врапчар и домашната мачка, а понекогаш е домаќин на паразитската кукавица.
Но, нема некои сериозни падови на бројките, па затоа е класифицирана во вид со најмала загриженост.