Нанси Морехон

Нанси Морехон (|Nancy Morejón; р. 7 август 1944) — водечка поетеса и писателка во Куба современ карипски поет на шпански јазик. Таа го продолжува заветот на Николас Гиљен, големиот авангарден кубански поет од почетокот на дваесеттиот век. Во својата поезија Морехон ги идентификува оригиналните африкански одлики на кубанското општество и неговата традиција, преточувајќи ги низ поетски ритми и експериментални јазични техники и иновации. Исто така, таа го препознава и го оживува гласот на кубанската, карипската и латиноамериканската жена во својата поезија како моќен и сеприсутен глас што го следи низ неговото макотрпно повеќевековно создавање.
Нанси Морехон е родена во 1944 година во Хавана, Куба каде останува да живее и работи и покрај честите поетски читања, патувања и студиски престои на разни книжевни и академски институции во обете Америки и во Европа. Иако е ќерка на сиромашни родители (татко и бил пристаништен работник, а мајка и шивачка), Нанси Морехон многу рано ја искажала својата дарба за учење и пишување. Уште на 15 години се стекнала со учителска диплома по англиски јазик, а на 18 дипломирала cum laude на Универзитетот во Хавана каде што студирала европска, карипска и кубанска литература, а потоа специјализирала француска литература. Предавала француски јазик и литература на престижната Кубанска академија, а била и уредник во Унијата на писатели и уметници на Куба. Работела и како новинар, пишувала театарска критика, драмски сценарија. Има објавено и голем број преводи од литературата на француски јазик (Пол Елијар, Жак Ромен, Еме Сезар и др.). Има напишано или приредено повеќе критички студии, меѓу кои две книги за поезијата на Николас Гиљен (на едната се појавува како автор, а на другата како приредувач). Во овие студии Нанси Морехон егзалтирано говори за црната жена и за афро-хиспанската култура во филозофијата и идеологијата на една независна нација.
Но најмногу од се, Нанси Морехон е извонреден поет. Својата прва поетска збирка, „Мутизмос“ („Немост“), ја објавила во 1962 година, кога имала само 18 години. Следуваат уште неколку. Во стиховите содржани во нив, Морехон ни открива еден складен, зрел и константен поетски свет на слики преполни со карактеристични бои, мириси и урбани колажи на Куба и Карибите, како и еден специфичен, единствен поетски глас кој контемплативно го следи спојот помеѓу две големи култури (шпанската и африканската) во една – кубанска. Во своите подоцнежни поетски збирки, Нанси Морехон е активно вклучена во и сосредоточена на проучувањето и следењето на историската и културолошката димензија на своето поетско „јас“, што всушност претставува супститут на плуралното карипско „ние“, кое истовремено е културолошки и епски симулакрум на силен постколонијален наплив на свежина, што најде свој изблик во поранешните колонии на робови, а сега независни нации во сложената етнографска и јазична карипска тантела.
Нанси Морехон има објавено 12 збирки поезија за кои ги има добиено најпрестижните кубански награди: Награда на критиката во 1986 и Националната награда за литература во 2001. Големиот фестивал на книгата кој се одржува преку целата година во сите градови на Куба, оваа година (2006) и е посветен на Нанси Морехон.
Нејзината поезија е преведена на англиски, француски, португалски, италијански, руски, германски, полски и холандски јазик и објавена во одделни збирки или во разни книжевни списанија и антологии. Три претставнички избори од нејзината поезија се објавени во САД, од кои првиот во 1985 година, а последниот во 2003, како и еден во Велика Британија во 2001 година, што е доказ зе големата популарност што Нанси Морехон ја има во тие простори. Покрај тоа за нејзиното дело се имаат искажано голем број критичари и есеисти од Куба, Латинска Америка, но и од САД и Европа. Нанси Морехон во моментов работи како раководител на Институтот за карипски студии во Хавана.
1 Поврзано
* Кубанска книжевност