procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Устав на НР Македонија (1946)

Првиот уставен период во Македонија започнува со донесувањето на Уставот на НР Македонија од 31 декември 1946 година, со кој Македонија се конституира под името Народна Република Македонија, во рамките на ФНРЈ. Овој уставен период се одликува со мошне динамични промени кои фактички ги менуваа и основните уставни институции. Во овој период се разликуваат две основни фази. Граничната линија помеѓу фазите е во 1953 година, односно донесувањето на Уставниот закон за општествено и политичко устројство и за органите на власта на Народна Република Македонија. На овој Уставен закон му претходело денесувањето на Основниот закон за управување на државните стопански претпријатија и повисоките стопански здруженија од страна на работните колективи, познат и како Закон за работничко самоуправување од 1950 година. Овој устав е од особено значење бидејќи со него се санкционира вољата и правото на самоопределување на Македонците за сопствена државност, и обединување со другите народи во тогашната ФНРЈ. Овој устав по дефиниција спаѓа во групата на реални устави.
Македонско меѓународно движење за човекови права

Македонско меѓународно движење за човекови права скр. ММДЧП (анг. ''Macedonian Human Rights Movement International'' (во минатото ''Macedonian Human Rights Movement of Canada)'') — рамакедонска иселеничка организација од Торонто, Канада, која работи на полето на човекови и национални права на Македонците и другите обесправени народи. Основана е во 1986 година. Претседател на организацијата е Бил Николов (сос. 2018).
1 Поврзано
*Австралиско-македонски комитет за човекови права (АМКЧП) — невладина организација од Австралија формирана во 1984 година
Трета фудбалска лига на Македонија 2016/2017

Третата фудбалска лига на Македонија 2016/2017 - 25. издание на Третата фудбалска лига на Македонија. Сезоната започнала во август 2016, а завршила во мај 2017.
1 Запад
2 Југозапад
3 Север
4 Исток
5 Југ
6 Бараж за унапредување
6.1 Бараж за Втора лига - Запад
Екипи кои обезбедиле пласман во Втората лига
#, Екипа, Победи, Порази, Постигнатиголови, Примениголови, Голразлика, Бодови
1., Лабуништа 2011, 1, 1, 6, 2, + 4, 4
2., Зајази, 1, 1, 3, 1, + 2, 4
3., Гоблен Јуниор, 0, 2, 1, 7, - 6, 0
Извор:
7 Поврзано
* Фудбалски куп на Македонија 2016/2017
* Прва фудбалска лига на Македонија 2016/2017
* Втора фудбалска лига на Македонија 2016/2017
Шчи

Шчи (|щи) – руска супа од расол. Настанала пред повеќе од илјада години, а рецептот се менувал во текот на историјата. Тоа било храна и на богатите и на сиромашните сè до денес. Тоа е едно од најпознатите руски јадења, а се јаде и во други земји на Источна Европа.
Основни состојки на шчито се: варен расол и кромид. Побогатата верзија на шчи содржи шест состојки: расол, месо со коски (некогаш и риба или печурки), морков и корен од магдонос, ароматични состојки (кромид, целер, копар, лук и црн пипер) и кисели состојки (павлака, јаболко). Постојат разни верзии во кои се додаваат или изоставаат поедини состојки.
Супата се сервира со павлака, каша од хелда и свеж леб. Постои и верзија со зелка и домат.
1 Поврзано
* Супа
* Руска кујна
* Белоруска кујна
Денис Черишев

Денис Дмитревич Черишев (|Денис Дмитриевич Черышев; роден на 26 декември 1990 година) — руски фудбалер, лево крило на Валенсија на заем од Вилјареал и на руската репрезентација.
Како младински производ на Реал Мадрид, тој го направил своето сениорско деби за Реал Мадрид Кастиља во 2009 година и неговото деби за првиот тим во 2012 година. Од тогаш тој бил испратен на повеќе позајмици во Севиља, Вилјареал и Валенсија пред да му се приклучи на Вилјареал со договор на трајна основа во 2016 година.
За репрезентацијата има одиграно 45 натпревари и постигнато 23 гола во младинските категории, додека своето деби за сениорската репрезентација на Русија го имал во 2012 година. Во мај 2018, се нашол на списокот на играчи на селекторот Станислав Черчесов за Светското првенство 2018 година токму во Русија. Во првиот натпревар на турнирот против Саудиска Арабија, Черишев влегол од клупата за резерви во раната фаза од натпреварот на местото на повредениот Алан Ѕагоев, и постигнал два гола во победата на Русија со 5-0 а подоцна бил избран и за играч на натпреварот.
1 Титули
1.0.1 Реал Мадрид Кастиља
*Сегунда Дивисион Б (1) : 2011–2012
1.0.2 Севиља
*УЕФА Лига Европа (1) : 2013–2014
Боршч

Боршч (|борщ, |борщ, |barszcz) – супа од украинска кујна, национално јадење во Русија, Украина, Полска, Романија и Молдавија. Боршч е супа од говедско или свинско месо, домати и/или цвекло. Доматите и цвеклото на боршчот му даваат карактеристична црвена боја. Постојат многу видови боршч во зависност од регионот. Во Молдавија е карактеристичен боршч без цвекло. Исто така постои и вегетаријанска верзија без месо.
1 Галерија
Автокамп „Ливадишта“

Автокамп Ливадишта е автокамп на западниот брег на Охридското Езеро. Автокампот се наоѓа во близина на градот Струга. Тој е помеѓу селата Калишта и Радожда. Автокампот е основан 4 јули 1978 година. Автокампот има 14 бунгалови со капацитет за 60 гости и 146 приколки со капацитет за 438 гости. Исто така има 150 места за шатори. Автокампот Ливадиште во 1979 година бил прогласен за „Златен Камп“ на Југославија, како и за посебен придонес за туризмот во Струга во 1987 година.
1 Наводи
„Раст“ (здружение)

Раст е здружение на родители на деца со ендокринолошки заболувања, создадено во 2007 година во Скопје.
Здружението има својство на правно лице. Здружението во своето работење остварува определени цели и задачи од областа на развојот на лица со проблеми од ендокринологијата и заштитата на нивните права. Здружението своите цели и задачи ги остварува врз основа на стручност, непристрасност, независност, доброволност и солидарност.
Болска Река

Болска Река — река која извира на Илинска Планина. Поминува низ ресенските села Илино и Болно и се разводнува низ полето на Преспа. Во горниот тек се вика Илинска Река. Зафаќа сливно подрајче од 42,43 км<sup>2</sup>.
1 Поврзано
* Преспа
* Илинска Планина
Дифенилметан

Дифенилметан е органско соединение со формула (C<sub>6</sub>H<sub>5</sub>)<sub>2</sub>CH<sub>2</sub>. Соединението се состои од метан во кој двата водородни атоми се заменети со фенилни групи. Дифенилметилната група исто така е позната како ''бензхидрил''.
Се добива со Фридел-Крафтсова алкилација на бензил хлорид со бензен во присуство на Луисова киселина како алуминиум трихлорид::C<sub>6</sub>H<sub>5</sub>CH<sub>2</sub>Cl + C<sub>6</sub>H<sub>6</sub> → (C<sub>6</sub>H<sub>5</sub>)<sub>2</sub>CH<sub>2</sub> + HCl
Дреновица (река)

Дреновица (или Дренска Река) — река која се наоѓа на висорамнината Витачево, во пределот на Тиквеш. Поминува источно од селото Бегниште, јужно од градот Кавадарци. Се влева во Тиквешкото Езеро (а порано во Тиквешка Река на тоа место).
1 Поврзано
* Витачево
* Тиквеш
Гето

Гето — дел од градот кој создава одредена етничка, расна, социјална или класна група, која е издвоена преку разните облици на друштвениот, економскиот или правниот притисок.
1 Потекло на зборот
Зборот „гето“ првпат е употребен за опис на Венецијанското гето („ghèto“), а потоа и за еврејското гето во Европа. Етимолошки, овој збор потекнува од италијанскиот збор „getto“, што значи да се исфрли, или од грчкиот збор „гетонија“, што значи населба. Близок е и италијанскиот израз „borghetto“ кој означува мала градска област.
Во германскиот јазик се користи изразот „Judengasse“ (еврејска улица или област). Во Мароко еврејските гета се нарекуваат „мела“.
Денеска терминот „гето“ се користи и за сиромашните градска подрачја, особено во САД. Таму се појавил изразот ''рурален гето'', кој опишува заедница надвор од урбаната зона, слично на каравани, работнички колиби и индиски резервати.
Населбите на мексиканските имигранти се нарекуваат барио (barrios) и слични се со гетото, затоа што во нив се концентрирани културно изолирани заедници.
2 Создавање на гетата
Гетата се создаваат на три начини:* Како заедница на доселеници (посебно ако заедницата е расно хомогена)
* Кога поголемиот дел од заедницата со насилство, бојкот или законски принудува малцинството да живее во одредена зона
* Кога заедницата се самоизолира благодарение на својата финансиска моќ
3 Список на гета
Некои од гетата:
* Варшава (Полска)
* Краков (Полска)
* Лавов (Украина)
* Лоѓ (Полска)
* Минск (Белорусија)
Волин (општина)

Волин (|gmina Wolin) — градско-селска општина во Камјењскиот Округ на Западнопоморското Војводство, северозападна Полска. Седиште е градот Волин, на околу југозападно од Камјењ Поморски, а северно од војводското седиште Шчеќин.
Зафаќа површина од и има вкупно 12.220 жители (2017). Северозападната половина на општината е сместена на истоимениот остров во Шчеќинскиот Залив.
1 Населени мста
Општината има 49 населени места, од кои еден е град (Волин) и остатокот се села:
* Варново
* Вартово
* Виселка
* Вјејково
* Вјејкувко
* Волин
* Гоголице
* Дарчовице
* Доброполе
* Домислув
* Драгобонѕ
* Драмино
* Жечин
* Жолвино
* Загуже
* Застањ
* Јагенки
* Јагњонтково
* Јажембово
* Карноќице
* Кодромб
* Кодромбек
* Коженќин
* Колчево
* Коњево
* Лаѓин
* Ласка
* Лојшино
* Лусково
* Мјеженќин
* Мокшица Вјелка
* Мокшица Мала
* Остромице
* Парлово
* Пјаски Вјелке
* Плоќин
* Рабјонж
* Реково
* Рецлав
* Скошево
* Стшегово
* Суломино
* Трошин
* Трошинек
* Уњин
* Хиново
* Швјентоушќ
* Шерослав
* Шињехово
2 Соседни општини
Општината се граничи со следниве општини: Ѓивнув, Голчево, Камјењ Поморски, Мјенѕиздроје, Пшибјернув и Степњица.
Камјењски Округ

Камјењски Округ (|powiat kamieński) — округ во Западнопоморското Војводство, на балтичкиот брег во северозападна Полска. Настанал на 1 јануари 1999 г. со управната реформа усвоена претходната година. Седиште и најголем град е Камјењ Поморски, сместен северно од војводското седиште Шчеќин. Други градови се Мјенѕиздроје, Волин, Ѓивнув и Голчево.
Зафаќа површина од и има 47.281 жители (2017), од кои 24.964 градско, a 22.317 селско население.
1 Соседни окрузи
Се граничи со Грифичкиот Округ на исток, Голењувскиот Округ на југ и градот Швиноујшќе на запад. На север е Балтичкото Море.
2 Управна поделба
Камјењскиот Округ е поделен на шест општини, од кои пет се градско-селски и една е селска.
Општина, Вид, Површина(км²), Население(2006), Седиште
Волин, градско-селска, 327,4, 12.351, Волин
Голчево, градско-селска, 175,4, 6.065, Голчево
Ѓивнув, градско-селска, 37,9, 4.148, Ѓивнув
Камјењ Поморски, градско-селска, 208,6, 14.389, Камјењ Поморски
Мјенѕиздроје, градско-селска, 117,2, 6.477, Мјенѕиздроје
Швјежно, селска, 140,2, 4.174, Швјежно
Матица (Дебрца)

Матица — река во областа Дебрца во југозападниот дел на Македонија, матица од која е создадено мочуриштето Сини Вирој.
1 Течение и хидрографски одлики
Реката Матица протекува во јужниот дел на областа и котлина Дебрца, поминува близу селото Белчишта и се влева во реката Сатеска. Зафаќа сливно подрачје од 122,85 км<sup>2</sup>. Извира во подножјето на возвишението Габер кое е западна огранка на Илинска Планина во котлината Дебрца. Во нејзиниот изворишен дел и горно течение поради низината и природно неизбразденото корито се наоѓа мочуриштето Сини Вирој, односно реката Матица со излевањето и постојаното разлевање на нејзините води и многуте извори на овој рамничарски предел претставува матица од која се создава и опстојува (се храни со вода) белчишкото блато Сини Вирој, поради што најверојатно таа и го носи името ''Матица''. Тече во правец североисток - југозапад помеѓу селата Ново Село и Белчишта. Во втората половина на XX век се направени мелиоративни зафати поради што средното течение на реката Матица во пределот наречен Ќошови има определено прокопано и регулирано корито, а како резултат на тоа е намалена и површината на блатото Сини Вирој. Кај возвишението Горица недалеку од нејзиниот влив во Сатеска од левата страна на исто место (каде воедно се спојуваат) ги прима двете притоки Голема Река и Злестовска Река. Реката Матица има изразит рамничарски карактер со многу мал пад на водата бидејќи целото нејзино течение има пад од само 11 метри висинска разлика, од 767 метри надморска височина во изворишниот дел до 756 метри кај утоката во Сатеска, поради што се објаснува и нејзиното разлевање во рамнината и создавање на мочуриште по течението. Сепак реката Матица е полноводна река со многу бистра и проѕирна вода и извесна длабочина и нема одлики на застоеност. Водите на реката Матица се користат за наводнување на многуте ниви и земјоделски посеви со жито (пченица и пченка), грав и други градинарски култури во пространата рамница.
2 Галерија
3 Наводи
Руски вселенски сили

Руски вселенски сили (|Космические войска России) — воена гранка на Руските воздухопловни сили чија мисија е воздушно предупредување, обезбедување на воздушен суверенитет и заштита на Русија. Низ својата историја силите биле расформирани на неколкупати, за последен пат тоа да се случи во 2011 година, но потоа истите повторно биле вратени во функција во август 2015 година.
Според истражување од 2014 година, силите располагале со персонал од околу 150,000 луѓе. Нивен тековен командант е генерал-полковникот Александар Головко кој е на таа функција од самото враќање на силите во 2015 година. Персоналот на силите ја слави својата годишнина на 4 октомври, Денот на вселенските сили, кога во 1957 година бил лансиран првиот вештачки сателит во орбитата, рускиот Спутник 1.
Александар Пријовиќ

Александар Пријовиќ (српски:Александар Пpиjoвић), (роден на 21 април 1990 година) — српски фудбалер кој игра како напаѓач за грчкиот клуб ПАОК и за српската репрезентација. Пријовиќ исто така има настапувано и за Србија и Швајцарија во младите категории.
Ферџани Саси

Ферџани Саси (роден на 18 март 1992 во Аријана) — туниски фудбалер, играч од средниот ред на Замалек и на туниската репрезентација.
1 Клупска кариера
Кариерата ја започнал во својот роден Тунис, во екипата на КС Сфаксен за која дебитирал во 2010 година. Во 2013 година со оваа екипа го освоил туниското првенство како и КАФ Купот на Конфедерации.
По пет поминати сезони во клубот, во јануари 2015 го напуштил Сфаксен и потпишал за францускиот клуб од Лига 1, Мец. На своето деби за Мец чекал до следниот месец поради обврските со репрезентацијата на Африканскиот куп на нации. Конечно, своето деби го направил на 12 февруари 2015, играјќи го целиот натпреварот против Брест во Купот на Франција во кој неговиот тим бил елиминиран по поразот на пенали со 3-4. Три дена подоцна, дебитирал во франуското првенство во поразот на домашен терен од Генгамп со 0-2. Својот прв погодок за Мец го постигнал на 25 април 2015, во ремито 1-1 на гостувањето кај Бордо. Сезоната ја завршил со 13 настапи и еден гол во Лига 1, но сезоната за неговиот Мец завршила со испаѓање откако го освоиле предпоследното 19-то место во лигата.
Следната сезона во Лига 2, Саси одиграл 26 натпревари за клубот и им помогнал да се вратат во највисоката лига на францускиот фудбал по само една сезона отсуство. Сепак, во јули 2016 тој одлучил да се врати назад во својата татковина потпишувајќи договор со најтрофејната екипа од оваа земја, Есперанс де Тунис.
На 28 јануари 2018, се преселил во екипата на Ал-Наср од Саудиска Арабија.
2 Репрезентативна кариера
Саси дебитирал за сениорската репрезентација на Тунис на 8 јуни 2013 година во натпревар против Сиера Леоне што завршил 2-2. Тој бил дел од репрезентацијата што настапила на Африканскиот куп на нации во 2015 и 2017 година.
Во мај 2018, бил повикан за Светското првенство 2018. Во првото коло на турнирот, Саси постигнал гол од пенал во поразот со 1-2 од Англија.
3 Титули
3.0.1 КС Сфаксен
*Туниско првенство (1) : 2013
*КАФ Куп на Конфедерации (1) : 2013
Данчо Масев

Данчо Масев (р. 16 декември 1983 г. во Струмица) — македонски фудбалер. Во периодот од јуни 2018 до септември 2024 бил спортски директор на фудбалската А репрезентацијата на Македонија, како и од јануари до март 2025 година, кога бил разрешен поради поведената правна постапка против него за учество во трговија со дрога.
1 Клупска кариера
Тој ја започнува својата кариера во ФК Беласица каде што играл во периодот од 2000 до 2003 година. Во 2004 година преминал во белградски ФК Рад каде што не се задржува долго и се враќа во Македонија каде што игра во ФК Вардар сè до 2005 година.
Во 2006 година се преселува во Украина каде што потпишува за ФК Металург од Запорожје. Како дел од ФК Металург во украинското првенство одиграл само 8 натпревари и два натпревари во првенство на двојки.
Во 2007 повторно се враќа во Македонија и во периодот од 2007 до 2010 играл за ФК Работнички, повторно за ФК Вардар и за струмичкиот ФК Турново. Од 2010 до 2011 година настапува за грчки ФК Анагениси од Кардица, Тесалија.
Во 2011 година се враќа во родното место и повторно игра за својот матичен клуб ФК Беласица каде што останува до 2012 година кога и ја завршува фудбалската кариера.
2 Кариера во репрезентацијата
Данчо Масев дебитира за репрезентацијата на Македонија од 20 ноември 2002 година, од пријателскиот натпревар против Израел. За време на својата кариера во репрезентацијата до 2005 година има одиграно 5 натпревари. На 19 јуни 2018 година е назначен за спортски директор на репрезентацијата.
3 Обвинение
Во јануари 2025 година, Масев заедно со Раде Трајковски-Штекли и уште тројца луѓе, биле уапсени под сомнение дека учествувале во трговија со дрога. Во август 2025 година, по признавање на своја вина, Масев бил осуден на четири години затвор.
Стефан Лазаревиќ

Стефан Лазаревиќ (|Стефан Лазаревић, 1377–19 јули 1427) — владетел на Србија како кнез (1389-1402) и деспот (1402-1427). Стефан бил син на кнезот Лазар Хребљановиќ, и се смета за еден од најдобрите витези и воени водачи во Европа. По смртта на неговиот татко во Косово (1389), тој станал владетел на Моравска Србија и владеел со неговата мајка Милица Хребељановиќ, додека тој не станал полнолетен во 1393 година. Стефан ги предводел војниците во неколку битки како отомански вазал, сè додека не се осамостоил по добивањето на титулата деспот од Византијците во 1402 година.
Станувајќи сојузник со Унгарија во 1403-04, тој добил големи територии, вклучувајќи ја важната тврдина Белград и Голубац. Тој, исто така, го држел раководниот чин во витешкиот ред на Змејот. За време на неговото владеење постоел долг конфликт со неговиот внук Ѓураѓ Бранковиќ, кој завршил во 1412 година. Стефан ја наследил Зета и војувал против Венеција. Една година пред неговата смрт го прогласил Ѓураѓ за негов наследник.
На домашен план, тој го скршил отпорот на српските благородници и ги искористил периодите на мир за да ја зацврсти Србија политички, економски, културно и воено. Во 1412 година го издал „''Кодексот на рудниците''“, со посебен дел за владеење на Ново Брдо - најголемиот рудник на Балканот во тоа време. Овој код го зголемил развојот на рударството во Србија, што било главната економска основа на деспотството. Во времето на неговата смрт, Србија била една од најголемите производители на сребро во Европа. Неговото владеење и лични книжевни дела понекогаш се поврзани со раните знаци на ренесансата во српските земји. Тој ги основал витешки турнири, модерното војување и огненото оружје во Србија. Бил одличен покровител на уметноста и културата, обезбедувајќи засолниште и поддршка на научници и бегалци од соседните земји кои ги презеле Отоманците. Покрај тоа, тој самиот бил писател, а негово најважно дело е „''Почит кон љубовта''“, кое се одликува со линиите на ренесансата. За време на неговото владеење била формирана школа во Ресава.
Хипотензија

Хипотензија е низок крвен притисок, особено во артериите на системската циркулација. Крвниот притисок е силата со која крвта притиска врз ѕидот на артериите како што срцето ја испумпува. Систолен крвен притисок помал од 90 милиметри живин столб (mm Hg) или дијастолет притисок помал од 60 mm Hg претежно се смета за хипотензија. Сепак, во пракса, крвниот притисок се смета за премногу низок само ако се присутни забележливи симптоми.
Холандс Дип

Холандс Дип (pre-1947 правописот: Hollandsch Diep) е широката река во Холандија и Естуар на реките Рајна и Меза. Преку Схелд Рајна Каналот се поврзува со реката Шелда и градот Антверпен.
Реката Бергзе Мас и реката Ниуве Мерведе се приклучуваат во близина на Лаге Цвалуве за да го формираат Холандс Дип. Дордтс Кил се поврзува со него во близина на Мурдајк. Во близина на Нумансдорп се дели на Харингвиет и Волкерак..
Пучки Залив

Пучки Залив (|Zatoka Pucka, |Putziger Wiek, |Pùckô Hôwinga) — плиток залив во Балтичкото Море, западен огранок на Гдањскиот Залив на брегот на Источното Поморје, северозападна Полска. Одделен е од морето со Хелскиот Провлак.
Заливот има просечна длабочина од 2 до 6 м. Псредината на Хелскиот Провлак од Рева до Кужњица се протега песочен плитар. Пристап во заливот имаат само чамци и мали бротчиња, кои задолжително пловат по подлабоките делови. Под заливот има лежишта на поташа (калиумска сол).
Поважни пристанишни градови на Пучкиот Залив се Пуцк, Јастарња и Хел.
1 Поврзано
* Хелски Провлак
* Гдањски Залив
* Пучки Округ
Ана Малешевска

Ана Малешевска ( во — ) — македонска учителка, учесничка во Илинденското востание и деец на ВМРО.
1 Животопис
Учителка, учесничка во Илинденското востание, ќерка на Никола Малешевски, пунктов началник на ТМОРО во Дупница. Гимназија завршила во Солун. Учителствувала во Кукуш, каде што се вклучила во ТМОРО. Влегла во четата на кукушкиот окружен војвода Крсто Асенов (во пролетта 1903 г.). На Илинден (1903), при осветувањето на востаничкото знаме, се венчала со Крсто Асенов во црквата во село Корничор. Поради тоа војводата Асенов бил убиен од негов четник. По овој драматичен настан Ана заминала од четата и се посветила на учителската дејност.
Илинка Донова

Илинка Димева Донова ( во Сопот) — македонска професорка на Природно-математичкиот факултет во Скопје.
1 Животопис
Професорката Димева Донова дипломирала (1970) и магистрирала (1981) на Природно-математичкиот факултет (ПМФ) во Скопје, а докторирала во Љубљана, Словенија во 1992 година. Предавала општа и неорганска хемија, аналитичка хемија и историја на хемијата. Објавила десетина трудови (поливина од нив во странство), а на научни собири презентирала триесетина соопштенија. Учествувала во обработката на четири научноистражувачки проекти. Била раководител на Заводот за аналитичка хемија на Институтот за хемија на ПМФ.
Никос Коѕијас

Никос Коѕијас или Николаос Коѕијас (|Νικόλαος Κοτζιάς, роден на 21 декември 1950 г. во Атина, Грција) — грчки дипломат и политичар како и поранешен министер за надворешни работи. Првпат на таа функција бил од 27 јануари до 28 август 2015 година, а вторпат од 23 септември 2015 година до 20 октомври 2018 година. Тој бил номиниран од левичарската политичка партија Сириза во јануари 2015 година да се заколне како член на кабинетот на премиерот Алексис Ципрас.
На 17 јуни 2018 година, заедно со неговиот македонски колега Никола Димитров и специјалниот претставник на Генералниот секретар на Обединетите нации Метју Нимиц, го потпишал Преспанскиот договор со кој Република Македонија се преименува во Република Северна Македонија, ставајќи крај на 27-годишниот спор за името.
1 Библиографија
*''Глобализација; Историското место и иднината''. Публикации Кастаниотис (2003)
*''Активната демократска држава; Држава на нацијата и глобализација''. Соавтор: Петрос Лиакурас. Публикации Кастаниотис (2004)
*''Односите меѓу ЕУ и САД: Поправка на трансатлантскиот јаз''. Уредено со Петрос Лиакурас. Полгрејв Мекмилијан (2006)
*''Зад високите политики: Ветувања и граници на злижувањето'', ''Во долгата сенка на Европа: Грците и Турците во ерата на постнационализмот''. Брил (2009)
*''Грчката надворешна политика во 21 век; За нова, активна, демократска стратегија во ерата на глобализација''. Публикации Кастаниотис (2010)
*''Спасувачката политика против Тројката и демократска Грција''. Публикации Ливанис (2012)
*''Грција, колонија на долгови; Европската империја и германскиот примат''. Публикации Патакис (2013)
*''Патриотизмот и левичарството''. Публикации Патакис (2014)
2 Почести
* Големиот крст на Орденот за заслуги (Португалија) - 30 јануари 2017 г.* Витез на Големиот крст на Орденот за заслуги (Италија) - 3 мај 2017 г.
Васка Биџова-Гајдова

Васка Биџова-Гајдова ( во - ) е македонска оперска пејачка.
1 Животопис
Васка Биџова-Гајдова е оперска пејачка - колоратурен сопран, првенка и една од првите солистки на Операта на МНТ. Соло пеење учела кај П. Богданов-Кочко, Н. Кунели, П. Холотков и во Љубљана (Ј.Бетето). Постојан член на Операта и Балетот на МНТ (1948-1978). Во меѓувреме (1958) дипломира на Високоата школа за музичка и театарска уметност во Виена со улогата на Кралицата на ноќта во операта Волшебната флејта. Настапувала и на концертниот подиум, особено исполнувајќи вокални творби од македонски композитори. Од 15 остварени улоги, се издвојуваат: Констанца (Грабнување од Сарајот), Лучија (Лучија ди Ламермур), Розина (Севилски бербер),Џилда (Риголето), Адина (Љубовен напиток). Поседува чист колоратурен сопран, со широк дијапазон, технички совршен, способен со својата изразаеност да предаде и најсуптилни душевни состојби.
Јастарња

Јастарња (|Jastarnia, |Jastarniô, |Heisternest) — гратче во Пучкиот Округ на Поморското Војводство, северна Полска. Сместено е на Хелскиот Провлак на Балтичкото Море. Местото е мошне посетувано приморско летувалиште и риболовно пристаниште. Во 2017 г. населението изнесувало 2.736 жители.
Како градска општина, Јастарња се состои од три дела: Јастарња, Кужњица и Јурата.
1 Збратимени градови
Јастарња е збратимена со следниве градови:
* Бабе, Германија
* Валбжих, Полска
* Висла, Полска
* Елба-Парај, Германија
2 Поврзано
* Хелски Провлак
* Пучки Залив
Пуцк

Пуцк (|Puck; |Pùckò, Pùck, Pëck; |Putzig; |Puckas; |Pucka) — град во Источното Поморје, северозападна Полска, на Пучкиот Залив на Балтичкото Море. Градот има 11.265 жители (2017) и е седиште на Пучкиот Округ во Поморското Војводство.
1 Историја
Местото добило на важност како пазариште и пристаниште уште во VII век. Во 1309 г. потпаднало под власта на Тевтонскиот ред како дел од областа Померелија, и во 1348 г. добил градски права. Како и остатокот од Кралството Прусија, во 1454 (1466) г. влегол во состав на Полска и станал регионално седиште. Полските владетели направиле обид да создадат трговска флота во Данциг (Гдањск), но не добиле дозвола од градот, кој во тоа време бил независен во состав на сојузот Ханза. Во 1567 г. е договорено дека полските бродови мора да пристигаат во Пауцке (Пуцк).
Во 1772 г. со поделбата на Полска, Пуцк влегол во Кралството Прусија и бил пруски град до крајот на Првата светска војна, кога ѝ е вратен на Полска согласно Версајскиот договор. Пуцк останал единствениот полски пристаништен град сè до изградбата на пристаништето во Гдиња во 1920-тите и имал улога на главна поморска база на полската држава сè до Втората светска војна.
Како и другите делови до Полска, градот е заземен од Германците во 1939 г. Полската војска пружала жесток отпор, и градот бил умерено бомбардиран. Со завршетокот на војната, во 1945 г. Пуцк станал дел од новооснованата комунистичка држава НР Полска.
2 Знаменитости
* Градска управа (1865)
* Црква „Св. Петар и Павле“ (XIII век)
* Достоинственички куќи на главниот плоштад, XVII век, (обновени во XIX век)
* Потопено пристаниште (VIII - X век) околу 500 м од брегот
* Остатоци од замокот (XIV век)
* Споменик на Јузеф Халер фон Халенбург и Венчавањето на Полска со морето
* Музеј на Пучкиот крај
* Дрвен пристан
* Сидриште
* Пештери кај Мехово
* Приморски пределен парк
3 Збратимени градови
Пуцк е збратимен со следниве градови:
* Гере, Франција
* Конц, Германија
* Ќешин, Полска
* Штајн, Германија
4 Поврзано
* Пучки Залив
* Пуцк (општина)
* Хел
* Јастарња
* Килибарен пат
Благородна Бурева

Благородна Бурева ( во — во ) — првата македонска оперска певица.
1 Животопис
Благородна Бурева е родена на 23 февруари 1903 година во Виница. По завршувањето на гимназијата во Штип, дипломирала на Филозофскиот факултет во Скопје во 1935 година.
Се преселила да живее во Белград, каде и починала на 6 ноември 1977 година.
2 Кариера
Учествувала во исполнувањето на првата оперска претстава во Штипскиот театар во операта ''Палјачи'' со улогата на Неда (29 август 1925) под водство на Сергеј Михајлов, во режија на Душан Будимировиќ.
Марија Костова

Марија Борева Костова ( во ) — македонски педагог и универзитетски професор.
1 Животопис
Дипломирала на Филозофскиот факултет во Скопје во 1969 година, магистрирала на Филозофскиот факултет во Сараево во 1981 година, и докторирала на Филозофскиот факултет во Скопје во 1989 година. Целиот работен век го поминала на Филозофскиот факултет во Скопје, каде била избрана за редовен професор во 2000 година, по предметите Општа педагогија и Методика на воспитната работа. Била раководител на Институтот за педагогија при ФЗФ.
Светлана Ончевска-Петковска

Светлана Ончевска-Петковска ( во ) — македонска градежна инженерка.
1 Животопис
Светлана е градежен инженерка и редовна професорка на Градежниот факултет во Скопје (од 1998 година) по предметите од областа на техничка механика, јакост на материјалите и градежните материјали. Била претседател на Друштвото за механика на Македонија (1996 година). Заедно со колеги од катедрата учествувала во пишување учебници и учебни помагала
Соња Абаџиева

Соња Абаџиева ( во ) — македонски историчар на уметноста.
1 Животопис
Дипломирала на Филозофскиот факултет во Скопје (1965). Била кустос и директор на Музејот на современа уметност во Скопје. Автор е на 15 монографии, на повеќе од 300 изложби (Антологија на македонската ликовна уметност 1984-1994, Биенале во Венеција, Зрачења) и на книги (Длабоко дишење, 2002; Идеја-тека, 2003; Континуитет, 2004). Таа е основач и уредник на сп. „Големото стакло“. Објавува критики и теориски написи што се одликуваат со суштински одредници за современата ликовна уметност, со акцент врз значенските и аксиолошките функции на уметничките појави.
Пуцк (општина)

Пуцк (|gmina Puck) — селска општина во Пучкиот Округ на Поморското Војводство, северна Полска. Седиште е градот Пуцк, иако самиот тој не е дел од општината.
Општината зафаќа површина од и има население од 26.018 жители (2017).
Дел од општината го опфаќа заштитеното подрачје Приморски пределен парк.
1 Населени места
Општината опфаќа 47 населени места, од кои сите се села:
* Бека
* Блонѓиково
* Бруѕево
* Верблиња
* Видлино
* Вјелка Пјашњица
* Глушево
* Гњежџево
* Дана
* Даржлубје
* Доматово
* Доматувко
* Желистшево
* Жуцево
* Здрада
* Зеле
* Качињец
* Лебч
* Лешњево
* Лишњево
* Мала Пјашњица
* Мехово
* Мжежино
* Мјерошино
* Мјерошино-Вибудовање
* Мошќе Блота
* Муза
* Ослоњино
* Подгури
* Полхово
* Полчино
* Пустки
* Радошево
* Реково Гурне
* Сважево
* Славутово
* Славутувко
* Смолно
* Стажино
* Стажињски Двур
* Стшелно
* Целбово
* Целбувко
* Чарна Гура
* Чарни Млин
* Чехи
* Шикожино
2 Соседни општини
Општината се граничи со градовите Пуцк, Реда, Румја и Владиславово, како и со општините Косаково, Крокова и Вејхерово.
3 Поврзано
* Пучки Залив
Марија Муратовска-Наумовска

Марија Муратовска-Наумовска ( во ) — македонски сопран.
1 Животопис
Дипломирала пијано и соло пеење и магистрирала во истата област на Факултетот за музичка уметност во Скопје. Универзитетски професор, наставник по соло пеење. Настапувала на концертниот подиум како пејачка со соло рецитали, во вокално-инструментални дела и на оперската сцена. Гостувала во САД, Шведска,Германија и Италија.
Натка Пенушлиска-Митровска

Натка Пенушлиска-Митровска (- 20 мај 2022) — македонска балерина.
1 Животопис
Натка Пенушлиска-Митровска е родена на 24 април 1934 година во Скопје. Балетското образование го добива во Средното балетско училиште во Скопје во класата Ѓ. Македонски и Н. Кирсанова, а потоа кај познатите педагози Љ. Јегорова и О. Преображенскаја во Париз (1953-1954). Модерен балет учи кај Х. Крајнцберг во Цирих и А. Роје во Каштел Камбеловец. Член на Балетот при МНТ во Скопје (1949-1972). Исклучително е надарена па ја започнала балетската кариера на 14-годишна возраст, играјќи ја главната улога на Марија во „Бахчисарајска фонтана“ (Б. Асафјев), првиот целовечерен балет поставен на сцената на МНТ. Ги игра сите главни улоги од програмата на балетскиот ансамбл. Примабалерина со извонредно чиста и прецизна класична техника, виртуоз и експресивна емотивност при создавањето на улогите. Пенушлиска е синоним за балетската уметност во Македонија. На југословенското балетско биенале во Љубљана (1960) е прогласена за најдобра класична балерина. Управува со Балетот при МНТ (1967-1968).
Починала на 20 мај 2022 година.
Улоги:
* Марија (Б. Асафијев, „Бахчирајска фонтана“)
* Сванилда (Л. Делиб, „Копелија“)
* Аврора (П. И. Чајковски, „Заспаната убавица“)
* Ела (Ф. Лотка, „Ѓавол на село“)
* Одилија (П. И. Чајковски „Лебедово Езеро“)
* Жизел (А. Адам „Жизел“)
* Јулија (С. Прокофјев „Ромео и Јулија“)
* и многу други.
Кита Бицевска

Кита Бицевска ( во Малино) - македонски филолог и редовен универзитетски професор на Филолошкиот факултет во Скопје.
1 Животопис
Основно училиште и гимназија завршила во Свети Николе (1965), а Филозофски/Филолошки факултет (славистика) во Скопје (1969). Магистрирала на темата „Јазичните особености на Карпинскиот апостол“ (1977), а докторирала на темата „Правописни и фонетски особености во македонските ракописи од Северна Македонија од XIII и XIV век“ (1991). Прво работела на Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“ (1970-1988), а потоа преминала на Филолошкиот факултет како професор по „граматика на современиот руски речник“ и „вовед во славистиката“.
Јана Андреевска

Јана Андреевска ( во ) — македонски композитор.
1 Животопис
Студиите по композиција (1990) и постдипломските студии (1999) ги завршува на Факултетот за музичка уметност во Скопје, во класата на професорот Т. Зогравски. Добитник е на Специјалната награда на Универзитетот „Св Кирил и Методиј“ за најдобар студент (1989 -1990). Подоцна посетува три композиторски работилници во Охрид (1999-2001). Доцент на ФМУ, автор е претежно на оркестарски, камерни и дела за пијано кои се изведуваат во Европа.
Тамара Арсова

Тамара Арсовa ( во ) — македонска новинарка, публицистка и преведувачка.
1 Животопис
Новинар, публицист, превод. Од 1961 до 1990 година работи во Македонското радио. Била уредник на „радиоучилиште“ и на редакцијата зашто изложени емисии: „Деновиве пред години“, „Радионуниверзитет“, „Светлини на минатото“, „Видеци“ и други. Авторот е на книгата за издавање книги која не е книга.
Оливера Поппанкова

Оливера Поппанкова ( во ) — македонска водителка на Радио Скопје.
1 Животопис
Од Трговско-индустриската комора на НРМ преминува во Радио Скопје и како водител го поминува целиот работен век во Македонското радио. Таа била една од првите и најбележити водители на Радиото, а од неа учеле повеќе генерации водители.
Билјана Минчева-Шукарова

Билјана Минчева-Шукарова ( во ) — македонска универзитетска професорка по физичка хемија.
1 Животопис
Дипломирала физичка хемија на Природно-математичкиот факултет во Белград, а тука и магистрирала(1974). Докторирала (1982) на Одделот за физика на Кингс Колеџ во Лондон. Од 1972 година е на работа на Институтот за хемија на ПМФ во Скопје. Изведувала додипломска и постдипломска настава по предмети од областа на физичката хемија. Научната работа ѝ е од областа на раманската и инфрацрвената спектроскопија, а предмет на изучување ѝ се разни полиморфони форми на мраз, потоа клатрати, глини, минерали и други цврсти супстанци. Во поново време е носител на примената на недеструктивни методи за испитување на состојки во музејски и археолошки објекти. Објавила над 60 научни трудови (во земјата и во странство), а на научни манифестации презентирала деведесетина пленарни и секциски предавања и соопштенија. Била раководител и член на истражувачки тимови на повеќе домашни и меѓународни научноистражувачки проекти. Повеќепати била на студиски престои во странство (најдолго во Велика Британија). Била раководител на Заводот за физичка хемија на Институтот за хемија при ПМФ во Скопје.
Ефтимија Главаш

Ефтимија Главаш (моминско: Михаилова; во — , ) — македонски фармаколог и редовен универзитетски професор на Фармацевтскиот факултет во Скопје во периодот 1981-1985.
1 Животопис
Кариерата ја започнала како фармаколог, редовен професор на Медицински факултет во Скопје. Во 1959 година завршила медицина во Скопје. Во 1960 година се вработила во Институтот за фармакологија и токсикологија при Медицински факултет во Скопје. Исто така работела на артериската хипертензија и бета-блокадата и објавила повеќе стручно-научни трудови во ова подрачје. Била шеф на катедра, продекан и декан на Фармацевтскиот факултет во Скопје од 1981 до 1985 и учесник во бројни проекти.
Олга Мурџева-Шкариќ

Олга Мурџева-Шкариќ (моминско: Кирилова; во ) — македонски психолог и универзитетски професор.
1 Животопис
Олга Кирилова Мурџева-Шкариќ дипломирала на Филозофскиот факултет во Белград (1967). Магистрирала на Универзитетот во Париз (1973), а докторирарала на Филозофскиот факултет во Скопје (1983). Работела како клинички психолог (1969-1972), а од 1973 година е вработена на Филозофскиот факултет во Скопје. Таа била основоположник на Институтот за психологија (1974), на Балканскиот центар за проучување на мирот (1993), на Студиите за мир и развој при Филозофскиот факултет во Скопје (1997), како и на научните дисциплини развојна психологија, психологија на родот и трансформирање на конфликтите. Раководела низа проекти на меѓународните организации УНЕСКО, УНИЦЕФ, УНДП, ТЕМПУС, ОМЕП и ИПРА. Таа била меѓународен стручњак во областа на развојот на рамноправните односи меѓу половите и развојот на културата на мирот и ненасилството. Објавила повеќе трудови, учебници и прирачници.
Марина Михајлова-Дамчевска

Марина Михајлова-Димческа ( во ) — македонска атлетичарка.
1 Животопис
Како атлетичарка на АК „Скопје“ деветпати била првенка на СФРЈ во седмобој, еднаш и на 100 м со пречка и првенка на Македонија во повеќе дисциплини. Трипати го соборувала југословенскиот рекорд во седмобој (1986-1987) и сѐ уште е актуелна рекордерка на Македонија во петобој (сала), скок во далечина, скок во височина и седмобој.
На Универзитетските игри го освоила шестото место во Загреб во 1987 година. На Средоземните игри во Лакрија, Либан, во 1987 година го освоила второто место во седмобој. Нејзиниот последен рекорд на СФРЈ во седмобој во 1987 со 5.642 бода останал несоборен. Ја исполнила олимписката норма на 100 м со пречки во 1996 година. По тешка сообраќајна несреќа, ја завршила својата спортска кариера.
Љубинка Маленкова

Љубинка Маленкова ( во ) — македонска архитектка.
1 Животопис
Дипломирала на Архитектонскиот факултет на Техничката велика школа во Белград (1951). Како проектант работела во проектантското претпријатие „Проектант“ и во ГП „Пелагонија“ во Скопје. Проектирала и реализирала разновидни објекти - станбени, општествени, здравствени и туристичко-угостителски. Се занимавала и со урбанистичко планирање. Позначајни реализации: освен бројните станбени објекти, поштите во Прилеп (1973), во Тетово (1977), во Куманово (1978), во Струмица (1981), во Кочани (1982); хотели во Кочани (1957), во Ново Село, во Штип (1955), во Дојран (1959); Театарот на народностите во Скопје (1974) и Урбанистичко решение за центарот на Кочани.
Елена Дончева

Елена Дончева (моминско: Танчева; во — македонска костимографка.
1 Животопис
Завршила академија за применета уметност во Белград, Србија, на отсекот за костимографија. Вработена е во Македонскиот народен театар од 1977 година. Покрај драмски, работи костими и за оперски и за балетски претстави; костимограф е во шест филма и во голем број телевизиски драми. Освен низ сите театраски куќи во Републиката, како костимограф гостувала и во СССР, во Германија и во Франција.
* Драми
** „Хелдерлин“;
** „Среќна Нова '49“; и
** „Рамна земја“.
* Опери
** „Аида“;
** „Бал под маски“;
** „Бразда“;
** „Болен Дојчин“ и други.
* Балети
** „Дубровничка Легенда“;
** „Зодијак“;
** „Лабин и Дојрана“ и други
Олга Наумовска

Олга Наумовска ( во Прилеп — , ) — македонска глумица, првенка на Народниот театар во Битола.
1 Животопис
Со своите творби на силни драмски ликови подеднакво била успешна во античкиот, класичниот и во современиот репертоар. Две години настапувала и во Народниот театар во Прилеп.
2 Театарски улоги
* Јокаста („Цар Едип“);
* Медеја (Андромаха),
* Антица во истоимените пиеси;
* Маргарита („Дамата со камелии“);
* Марта („Кој се плаши од Вирџинија Вулф?“);
* Настја („На дното“) и др.
Нејзини се и монодрамите „Како да те чујам кога водата тече“, „Добра ноќ мајко“ и други.
3 Филмографија
Година, Филм, Улога
1971, Македонскиот дел од пеколот, /
1973, Залез над езерската земја ТВ-серија, Теодора
1984, Другарувања ТВ-серија, учителката
Драгослава Јанева

Драгослава Јанева ( во ) — македонска керамичарка.
1 Животопис
Завршила Училиште за применета уметност во Скопје. Создава употребна и украсна керамика. Излагала самостојно (Куманово, Скопје) и на колективни изложби во земјата и во странство.
Нада Ицева-Салџиева

Нада Ицева-Салџиева ( во Павлешенци — во ) — падобранец и падобрански инструктор.
1 Животопис
Нада Ицева-Салџиева била падобранец и падобрански инструктор. Била член на аероклубот во Скопје од 1954 година. Со падобран има скокнато 1.150 пати.
Првенството на Југославија го освоила пет пати (1956, 1958, 1959, 1960, 1964), а како репрезентативка на Југославија учествувала во Светскиот јадрански куп во Тиват (1957 и 1959) и Порторож (1963), како и државниот тримеч во Софија (1957) и во Букурешт, една година подоцна. Ицева-Салџиева поставила неколку апсолутни републички и државни рекорди, а за најдобар спортист на Македонија била прогласена во 1956 година.
Јелена Лужина

Јелена Лужина (родена , ) ― хрватско-македонска професорка на Факултетот на драмски уметности во Скопје.
1 Животопис
Дипломирала на Филозофски факултет во Загреб, на смерот Југословенска и компаративна книжевност. Во Хрватска работела како раководител во културни установи, драматург и наставник во високото образование.
Од 1987 година, таа живее и работи во Македонија, како сопруга на познатиот македонски писател Коле Чашуле. Докторирала на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“. Била професорка на Факултетот за драмски уметности во Скопје по предметот „македонска драма и театар“.
Доаѓањето во Македонија, запознавањето одблизу со македонската култура и уметност, како и вонредната нејзина желба да се создаде нова научна театролошка мисла, според нејзините зборови, овозможуваат да ги постави сериозните основи на театрологијата и да воведе нов начин на театролошко образование во Македонија.
Иницирала отворање последипломски студии по театрологија на ФДУ. Член е на ДПМ и на македонскиот ПЕН-центар.
Во 1999 година, таа го основала Институтот за театрологија.
Била организатор и раководител на театролошкиот симпозиум на фестивалот „Војдан Чернодринкси“ во Прилеп и е добитник на наградата за животно дело Војдан Чернодрински.
Автор е на студиите „Македонска битова драма““, „Нова македонска драма и „Театралика“, како и на повеќе теориски и есеистички студии од областа на театрологијата како монографијата „Прличко“ и анталогијата „Нова европска драма“.
Ја реализирала првата македонска дигитална театарска енциклопедија „''Театарот на почвата на Македонија''“ (2003), за која заедно со тимот, ја добила највисоката државна награда за наука „Гоце Делчев“, истата година.
Го втемелила Музејот на МНТ, кој е виртуелен/дигитален проект.
Нејзината книга „''Марин Држиќ: Комедии и пасторали''“ во 2009 година, таа ја добила наградата „Davidias“, за која Друштвото на хрватските писатели ја доделува за најдобар превод на хрватската книжевност објавен во странство.
Радојка Дончева

Радојка Дончева ( во Блатец) — македонска градежна инженерка и универзитетски професор.
1 Животопис
Предава на Градежниот факултет во Скопје, по предмети од областа на патиштата, на кои и докторирала. Во научно-истражувачката работа акцент ставала врз влијанието на геометриските елементи на патот врз безбедноста во сообраќајот. Активно учествувала во апликативната работа и давала придонес во оформувањето на патната мрежа кај нас. Главно дело: „Патишта“ (во два тома, 2005 г.)
Лилјана Зенделска

Лилјана Зенделска ( во ) — македонска оперска и концертна певица, сопран и првенка на Операта на Македонскиот народен театар.
1 Животопис
Дипломирала на Факултетот за музичка уметност во Скопје во 1973 година кај професорот К. Трпков. Таа е член на солистичкиот состав на Операта на МНТ од 1975 до 2005 година и носител на драмскиот и младодрамскиот сопрански фах со позначајни остварувања:
* Аида;
* Леонора (Трубадур);
* Тоска;
* Амелија (Бал од маски)
* Сантура (Кавалерија рустикана);
* Мими (Боеми);
* Чо-Чо Сан (Мадам Бетефлај)
* Ѓула (Еро од оној свет);
* Маргарита (Фауст);
* Марженка (Продадена невеста);
* Грозда (Б. Трајков, Бразда).
Гостувала во Канада, Полска, Италија, Турција Чешка.
Лидија Шоптрајанова

Лидија Шоптрајанова ( во ) — македонска универзитетска професорка. Редовна професорка од (1993 година) на ПМФ, Институт за хемија (пензионирана во 2005 година).
1 Животопис
Дипломирала во 1965 година на ТМФ во Скопје, магистрирала 1975 година во Белград, докторирала 1981 година на Хемиски факултет во Скопје. Била шеф на погонот за синтетички лепила во Хемиската индустрија „Пролетер“ во Скопје 1965 година. Држела настава по предмети од подрачјето на аналитичка хемија, инструментална анализа, статистичка обработка на експериментални податоци и изворите и користењето на хемиски информации. Главни подрачја на нејзиниот научен интерес се изучувањето на комплексни соединенија на паладиум и рамнотежите во неводена средина, а и структурната хемија, поларографијата и анализата на прехранбените производи. Објавила педесетина трудови (од кои 20 надвор од Македонија), еден универзитетски учебник и едно универзитетско учебно помагало, како и два средношколски учебника. Била (1975-1976) главен уредник на списанието „Билтен на Технолошко-металуршки факултет“ и член (1987-1993)на Уредувачкиот одбор на списанието „Гласник на хемичарите и технолозите на Македонија“. Учествувала во обработка на 15 домашни проекти (на еден била раководител). Била претседател и член на Комисијата за аналитичка хемија на Унијата на хемиски друштва на Југославија, претставник на Македонија во Комисија за аналитичка хемија при Федерацијата на европските хемиски друштва (FECS). Исто така била раководител на постдипломските студии на Институтот за хемија, член на Комисијата за настава при Ректоратот на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“.
Стерјана Вангелова-Славјанка

Стерјана Вангелова Канзурова - Славјанка (, - , ) — македонски деец на комунистичкото движење, учесник во НОВ и во Граѓанската војна во Грција.
1 Животопис
Стерјана учествувала во Антифашистичкиот отпор (1941-1944), се приклучила во НОВ во 1941 година. Била активистка на младинската организација ЕПОН. Собирала оружје и растурала пропаганден материјал. Во почетокот на 1943 година стапила во единиците на ЕЛАС и била борец во 28-та бриrада.
Во мај 1944 година, заедно со едепн одред на борци, Македонци, од Еrејска Македонија, преминала во единиците на НОВ и ПОМ, како борец во Првата македонска ударна бригада. По неколкv месечно војување единиците на НОВ и ПОМ, се вратила во единиците на ЕЛАС. Кон крајот на 1944 година повторно дошла во Македонија, овојпат како борец во Првата егејска македонска ударна бригада. Во Првата егејска ударна бригада станала младински раководител на Првиот баталјон.
Во периодот на Граѓанската војна во Грција (1946-1949) била секретар на Окружниот комитет на АФЖ за Костурско и Леринско и организационен секретар на Главниот одбор на АФЖ за Егејска Македонија.
Во 1948 година емигрирала во НРМ.
Старовремски спахии

Старовремски спахии — расказ на рускиот писател Николај Гогољ од првиот дел на збирката „Миргород“ од 1835 година.
1 Содржина
Во расказот се зборува за мирниот, идиличен брачен живот на двајца стари луѓе - Афанасиј Иванович Товстогуб и неговата сопруга Пулхерија Ивановна, кои се сакаат и се грижат еден за друг. Тие се добри луѓе кои, не само што никому не му мислат лошо, туку кон секого се однесуваат срдечно. По смртта на сопругата, Афанасиј е потресен и од тој удар не може да заздрави. Но, оваа слика се менува на крајот од расказот, кога во текот на десетина години не се случува ништо, а ликовите во расказот не прават ништо освен што јадат, пијат и спијат, а нивниот интерес се сведува само на тоа што ќе биде подготвено за ручек или за вечера.
2 Осврт кон делото
Во расказот не се случува речиси ништо, а Гогољ го опишува стариот брачен пар на идиличен начин. Меѓутоа, впечатокот што се стекнува на крајот од оваа идила е ужасен, зашто јасно се согледува бесцелноста на постоењето на спахиите и нивниот паразитизам.