Кралски питон

Кралскиот питон, познат и како топчест питон (''Python regius''), ― вид питон, домороден во Западна и Средна Африка, каде што живее во пасишта, грмушки и отворени шуми. Тој е наведен како незагрозен на црвената список на МСЗП поради широката распространетост. Загрозен е од лов на месо и меѓународна трговија со миленичиња. Ова неотровен стегач е најмалиот на африканските питони, расте до максимална должина од 182 см. Името „топчест питон“ се однесува на неговата намера да се витка во топка кога е под стрес или се плаши.
1 Таксономија
''Boa regia'' било научното име предложено од Џорџ Шо во 1802 година за бледо шарен питон од нејасно место во Африка. Родното име ''Python'' било предложено од Франсоа Мари Додин во 1803 година за неотровни дамчести змии. Помеѓу 1830 и 1849 година, биле предложени неколку родни имиња за истиот зоолошки примерок опишан од Шо, вклучувајќи ги ''Enygrus'' од Јохан Георг Ваглер, ''Cenchris'' и ''Hertulia'' од Џон Едвард Греј. Греј опишал и четири примероци кои биле собрани во денешна Гамбија и биле зачувани во садови и течност.
2 Опис
Кралскиот питон е црн или темнокафеав со светло-кафеави дамки на грбот и на страните. Неговиот бел или крем стомак е расфрлан со црни ознаки. Тој е згусната змија со релативно мала глава и мазни лушпи. Тој достигнува крајна должина за возрасни од 182 см. Мажјаците обично мерат од осум до десет подкаудални крлушки, а женките обично мерат од две до четири подкаудални крлушки. Женките достигнуваат просечна должина од муцката до отворот од 116,2 см, 44,3 см долга вилица, 8,7 долга опашка и крајна тежина од 1,635 кг. Мажјаците се помали со просечна должина од муцка до отвор од 11,3 см, 43,6 см долга вилица, 8,6 см долга опашка и максимална тежина од 1,561 кг. Двата пола имаат карлични боцки од двете страни на отворот. За време на парењето, мажјаците ги користат овие мамузи за фаќање на женки. Мажјаците имаат намера да имаат поголеми боцки, а полот најдобро се одредува со рачна еверзија на машките хемипени или вметнување сонда во клоаката за да се провери присуството на превртен хемипенис.
3 Распространетост и живеалиште
Кралскиот питон е домороден во западна Потсахарска Африка од Сенегал, Мали, Гвинеја-Бисао, Гвинеја, Сиера Леоне, Либерија, Брегот на Слоновата Коска, Гана, Бенин и Нигерија преку Камерун, Чад и Централноафриканската Република до Судан и Уганда. Сака пасишта, савани и ретко пошумени области.
4 Однесување и екологија
Овој копнен вид е познат по својата одбранбена стратегија која вклучува виткање во цврста топка кога е заканет, со главата и вратот склопени во средина. Во оваа состојба, буквално може да се тркала наоколу. Поволните повлекувања вклучуваат дупки на цицачи и други подземни скривалишта, каде што тие исто така се во летен сон. Во заробеништво, тие се сметаат за добри домашни миленици, со нивната релативно мала големина и смирената природа што ги прави лесни за ракување. Мажјаците имаат намера да покажуваат повеќе полувоздушно однесување, додека женките имаат намера кон копнено однесување.
4.1 Исхрана
Исхраната на кралскиот питон во дивината се состои претежно од мали цицачи, како што се глодачи, ровчици и птици. Младите кралски питони помалку од 70 см пленат пред сè на малите птици. Кралските питони подолги од 100 см пленат пред сè на малите цицачи. Мажјаците почесто пленуваат на птици, а женките почесто на цицачи.
4.2 Размножување
Женките се јајценосни и носат три до 11 прилично големи, кожести јајца. Тие ги инкубираат под земја со треперење. Тие се изведуваат по 55 до 60 дена. Младите машки питони достигнуваат сексуална зрелост на 11-18 месеци, а женките на 20-36 месеци. Возраста е само еден фактор за одредување на сексуалната зрелост и можноста за размножување; тежината е втор фактор. Мажјаците се размножуваат со 600 г или повеќе, но во заробеништво често не се одгледуваат додека не тежат 800 г, иако е во заробеништво, за некои мажи се знае дека почнуваат да се размножуваат на 300-400 г. Жнките се размножуваат во дивината на тежина од 800 г. иако 1,200 г или повеќе како тежина е најчеста; во заробеништво, одгледувачите главно чекаат додека не бидат помалку од 1,500 г. Родителската грижа за јајцата завршува откако ќе се изведат, а женката го остава потомството да се грижи за себе.
5 Во културата
Кралскиот питон особено го почитуваат народот Игбо во југоисточна Нигерија, кои сметаат дека тоа е симболично за земјата, бидејќи е животно што патува толку блиску до земјата. Дури и христијаните Игбовци ги третираат кралските питони со големо внимание секогаш кога ќе наидат на еден во село или на нечиј имот; или ги пуштаат да шетаат или нежно ги соберат и ги враќаат во шума или поле далеку од куќите. Ако некој случајно биде убиен, многу заедници на игбовото земјиште сè уште градат ковчег за остатоците од змијата и прават краток погреб. Во северозападна Гана, постои табу кон питоните бидејќи луѓето ги сметаат за спасител и не можат да ги повредат или да ги јадат. Според фолклорот, еден питон некогаш им помогнал да побегнат од своите непријатели, претворајќи се во трупец за да им овозможи да преминат река.
6 Галерија