procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Бугарска преродба

Бугарската преродба (|Българско възраждане) е период во историjата на бугарскиот народ за време на турското ропство. Бугарската преродба претставува будење на бугарската национална свест, борба за бугарска просвета, црква и држава.
1 Почеток и тек на преродбата
Историографиjата во Бугарија до средината на XX век смета за зачетник на идеологиjата на бугарската преродба калуѓерот Паисиj Хилендарски, кој во 1762 година напишал првиот бугарски преродбенички текст "Историjа словенобугарска". Денешните бугарски историчари тврдат дека Преродбата е долг културно-историски процес, започнал во ХVІІІ век, којшто не може да биде зависен само од една историска личност.
Познати се повеќе од 60 ракописни преписи на "Историjа словенобугарска" пред таа да биде печатена во 1844 година под името "Царственик". Книгава на Паисиj Хилендарски претставува преродбеничка бугарска национална програма и имала влијание врз бугарските национални деjци. Во неговата историjа читаме:
:''Бидете внимателни вие, што читате и слушате, родe бугарски, кои го сакате и имате во срцето своjот род и своjата бугарска татковина и имате желба да знаете тоа што се знае за своjот бугарски род и вашите татковци, дедовци, прадедовци и цареви, патријарси и светци како се наjпрво живели и делували. За вас е неопходно и вредно да знаете што е познато за делата на вашите татковци како што знаат сите други племиња и народи за своjот род и јазик, имаат историjа и секој писмен од нив знае, раскажува и е горд на своjот род и јазик.''
Друг напор прави рускиот автор Јуриј Венелин, кој во 1829 година објавува книга преку која бугарските Словени ги прогласува за одделен словенски етникум - Бугари. Напорите на Венелин наишле на големо одобрување кај бугарските еминентни преродбенски кругови, кои сакале да бидат признаени на Балканот како одделен етникум. Исто така во Русија тие напори биле поддржувани од рускиот империализам, кој имал намера да создаде голема словенска православна држава со името Бугарија под нејзина контрола, преку која би излегла на Егејското Море и Босфор. Тие интереси неретко биле штетни за самите Бугари, кои Русија ја гледале како еден нов поробувач (како што вели бугарскиот апостол на слободата Васил Левски во своите писма) и некои од големите бугарски успеси како афирмациjата на Бугарската Егзархиjа се остварени во борбата против руските интереси, кои ја поддржувале идеjата за единствена и сеопшта православна Цариградска патријаршиjа.
Подоцна, по заедничка децениска борба на бугарските и македонските елити и народи, е создадена бугарската црква - Бугарската Егзархиjа (1870), а по Априлското востание од 1876 и Руско-турската воjна од 1877/8 и државата Кнежевството Бугарија (1878).
Марширање

Марширање е организирано и ритмичко униформно „одење“ според маршова музика во војска во движење или на паради.
Марширањето спаѓа во основна воена обука насекаде. При марширањето се задаваат маршови команди. Учењето да се маршира и слуша наредби се смета за вид дисциплина. При марширање, војникот мора да:
* е порамнет со војникот до него;
* е порамнет со војникот пред него;
* одржува растојание со војникот до него;
* одржува растојание со војникот пред него.
1 Маршот како мотив во уметноста и во популарната култура
* „Нашиот марш“ (''Наш марш'') — песна на рускиот поет Владимир Мајаковски од 1917 година.* „Левиот марш“ (''Левый марш'') — песна на рускиот поет Владимир Мајаковски од 1918 година.* „Марш на смртта“ (''Death March'') — песна на американската рок-група „Феит ноу мор“ (''Faith No More'') од 1987 година.* „Марш на роботите на Чиконе“ (англиски: ''March Of The Ciccone Robots'') — песна на американската рок-група Чиконе јут (''Ciccone Youth'') од 1989 година.
2 Поврзано
* Воена парада
* Марш (музика)
Стив Вај

Стивен Сиро Вај (англиски: ''Steven Siro Vai'') (роден на 6 јуни 1960 во Њујорк) е американски гитарист-виртуоз, композитор, и продуцент, забележлив по тоа што ја добил наградата Греми (заедно со девет номинации) и често споменуван како влијание од многу гитаристи уште од 80-тите.
1 Ран живот
Додека растел, младиот Вај се заинтересирал за рок гигантите како Џими Хендрикс, Alice Cooper и Led Zeppelin што довело да започне да изучува да свири на гитара. Пред да се запише на музичкото училиште Беркли, Стив често свирел со неговиот учител и другар гитарски виртуоз Џо Сатриани и свирел во бројни локални групи. Тој го признава влијанието на многу гитаристи, меѓу кои и Џеф Бек и фузискиот виртуоз Алан Холдсворт.
2 Други активности
Вај ја поседува Favored Nations, компанија за снимање и издавање на албуми, чијашто специјалност е меѓународно откривање и зачувување на таленти.
Вај е оженет за Пија Мајоко, поранешна басистка на Vixen, која што може да биде видена во . Стив и Пиа имаат две деца, Џулијан Ејнџел и Фајр. Во неговото слободно време, Вај ужива во пчеларството, и произведениот мед Вај редовно го продава за неговата задолжбина „Make a Noise“.
3 Дискографија
3.1 Соло албуми
Проштавањето на Славјанка

„Проштавањето на Славјанка“ (руски: ''Прощание славянки'') е руски патриотски марш од композиторот Василиј Агапкин во чест на Србинките кои се проштавале од своите сопрузи за време на Првата балканска војна. Маршот за првпат бил изведен во Тамбов во 1912 по што бил издаден на плоча како сингл.
Мелодијата добила на популарност во Русија и соседните земји за време на Првата светска војна, кога војниците заминувале од дома со оваа музика. Мелодијата исто така била неофицијална химна на белогардејците на адмиралот Колчак. Маршот бил толку тесноповрзан со царизмот и контрареволуционерните движења што советската влада го потиснувала сè до 1957, кога бил делотворно употребен во филмот „Жеравите летаат“.
По ова, неколку руски и полски композитори пробале да напишат текст за мелодијата. За време на 1990-тите, партијата Јаблоко лобирала за овој марш да стане химна на Русија, но без успех. Моментално маршот е химна на Тамбовската област. Бродовите кои пловат по Волга, како и транссибирскиот воз од Москва до Владивосток ја користат оваа мелодија пред поаѓање.
1 Поврзано
* Марш (музика)
* Марширање
* Хор на Црвената армија
2 Текст (руски)
Прощание славянки
В. Агапкин, В. Лазарев
Наступает минута прощания,
Ты глядишь мне тревожно в глаза,
И ловлю я родное дыхание,
А вдали уже дышит гроза.
Дрогнул воздух туманный и синий,
И тревога коснулась висков,
И зовет нас на подвиг Россия,
Веет ветром от шага полков.
Прощай, отчий край,
Ты нас вспоминай,
Прощай, милый взгляд,
Прости-прощай, прости-прощай…
Летят-летят года,
Уходят во мглу поезда,
А в них - солдаты.
И в небе темном
Горит солдатская звезда.
А в них - солдаты.
И в небе темном
Горит солдатская звезда.
Прощай, отчий край,
Ты нас вспоминай,
Прощай, милый взгляд,
Прости-прощай, прости-прощай…
Лес да степь, да в степи полустанки.
Свет вечерней и новой зари -
Не забудь же прощанье Славянки,
Сокровенно в душе повтори!
Нет, не будет душа безучастна -
Справедливости светят огни…
За любовь, за великое братство
Отдавали мы жизни свои.
Прощай, отчий край,
Ты нас вспоминай,
Прощай, милый взгляд,
Не все из нас придут назад.
Летят-летят года,
А песня - ты с нами всегда:
Тебя мы помним,
И в небе темном
Горит солдатская звезда.
Прощай, отчий край,
Ты нас вспоминай,
Прощай, милый взгляд,
Прости-прощай, прости-прощай…
Амид

Амидите се органски соединенија кои во својата молекула имаат азот како хетероатом. Кај овие соединенија, азотот е дел од NH<sub>2</sub> група или супституирана NH<sub>2</sub> група која е поврзана со карбонилен јаглероден атом, а со тоа и со карбонилна група (CO група). Освен што е поврзана со аминогрупа, карбонилната група кај амидите е поврзана и со радикал.
Атомот на азот е петвалентен, што значи дека тој може да образува вкупно пет хемиски врски со други атоми. Кај амидите, тој е поврзан со еден атом на карбонилниот јаглерод, а останатите две врски на атомот на азот можат да бидат со водородни атоми, алкил или арил групи. Другите два валентни електрона од азотот се слободен електронски пар и кај амидите тие не учествуваат во образување на хемиски врски. Амидите се класифицираат врз основа на бројот на јаглеродните групи поврзани со атомот на азот:
1 Структура на амидите
Структурите на амидите се слични на оние на другите карбонилни соединенија: три атоми поврзани со јаглерод се наоѓаат во истата рамнина. Атомот на азот на еден амид има слободен пар на електрони што се делокализирани со π-електроните од карбонилната група. Така, еден амид, како формамид, има две резонантни структури:
:::::
Затоа врската меѓу јаглеродот и азотот е меѓу единечна и двојна врска. Делумниот карактер на двојна врска на врската C-N на амидите ја ограничува ротацијата околу врската C-N.
2 Именување на амидите
Вообичаените имиња на амидите се формираат со додавање на наставката ''-амид'' на соодветната киселина. Кога на атомот на азот има супституент, се додава претставката ''N-'' проследен со името на групата поврзана за азотот. Супституентите на ацил групата се означуваат со грчки букви α, β, γ, δ итн., како во вообичаените имиња на карбоксилните киселини.
Во МСЧПХ системот (IUPAC), најдолгата низа што содржи амидна група е основа. На соодветниот алкан се додава наставката ''-амид''. Супституентите на азотот се означуваат со истиот метод како во вообичаениот систем на именување. Меѓутоа, се користат броеви за супституентите на основната низа.
Benz Velo

Карл Бенц го проследил неговото успешно возило — „Benz Patent-Motorwagen“ со неговото прво возило на четири тркала „Velo“ (''Фело'') во 1894. Заедно со „Duryea Motor Wagon“ (САД), овој бил првиот стандардизиран автомобил — во 1895 г. се направени 134 примероци на „Benz Velo“.
Убавата Галатеја

''Убавата Галатеја'' (герм. ''Die schöne Galathee'') е оперета во два чина од Франц фон Зупе врз основа на либрето на германски јазик од композиторот и Поли Херион. Премиерата се одржала во Карловиот театар, Виена, 1865.
Во раните 1860-ти, фрацуските оперети од Жак Офенбах за првпат биле прикажани во Виена. Франц фон Зупе бил приморан да се натпреварува со него и да ги комбинира виенските традиции со новиот стил на Офенбах. ''Убавата Галатеја'' бил првиот критички успех на Зупе.
1 Дејствие
Вајарот Пигмалион лудо се заљубил во неговата статуа на Галатеја. Затоа тој не сакал да ја продаде статуата на патронот Мида, туку ја замолил Венера, божицата на љубовта, да ѝ вдахне живот на статуата. Венера тоа го прави и статуата оживува. Меѓутоа Галатеја е своеглава. Таа не му е верна на Пигмалион и го мами со неговиот слуга Ганимед (бидејќи тој повеќе ѝ се допаѓа), а не го одбива ни Мида, кој и нуди накит. Кога Пигмалион ја фаќа Галатеја на дело, тој ја моли Венера таа повторно да ја скамени. Накитот на Мида исто така се претвора во камен, а целата статуа Пигмалион му ја продава нему.
Алексеј Лавов

Кнез Алексеј Фјодорович Лавов (руски: ''Алексей Фёдорович Львов'') (1799–1870) бил руски композитор. Автор на химната на Русија насловена како „Боже, чувај го Царот!“ (рус. ''Боже, Царя храни!''), операта „Ундина“ (1846) и други дела.
1 Поврзано
* Лавов (семејство)
Излетничка кошница

Излетничка кошница или пикник-кошница е кошница или друг сад во кој се става храна и сервис за јадење за на излет (пикник). Ваквите кошници се сметаат за стандардна опрема за мали излети, но не се употребуваат при големи излети. наместо излетнички кошници се користат сандаци за поголеми количества на храна и пијалаци.
Додека основната излетничка кошница е прилично едноставна, некои кошници кои се продаваат во гастрономски продавници се прилично големи и комплицирани, со изолирани делови за одржување на топло и ладно, како и сервис за јадење и чаши (вински чаши и порецелански чинии во џебови или со ремени.
Постојат излетнички кои всушност се ранци со слични изолирани делови и џебови за прибор, наместо традиционални плетени кошници.
Многу современи излетнички кошници имаат и посебно место за чување вино, вообичаениот пијалак (за пикник). Некои од овие имаат и прикачени простирки за седење.
Постол

Постол (|Πέλλα, ''Пела'', до 1926 г. ''Άγιοι Απόστολοι'', ''Агии Апостоли''; до 1975 г. ''Παλαιά Πέλλα'', ''Палеја Пела'', |Alaklise, ''Алаклисе'') — гратче во централниот дел дел на Егејска Македонија, на местото на некогашниот град Пела — престолнина на древна Македонија. Градот е административен центар на истоимената Општина Постол и се наоѓа во Постолскиот округ.
1 Местоположба
Постол се наоѓана 10 километри југоисточно од Пазар (Ениџе Вардар) 40 километри северозападно од Солун, сместено на надморска височина од 60 метри. Сместено е во плодната рамнина на големата низина на Солунското Поле. Блиску до него минува главниот пат од Солун за Ениџе Вардар, а атарот зафаќа површина од 30 квадратни илометри. Постол е прилично богато село, бидејќи располага со многу плодно земјиште, при што главните производи се жито, памук, овошје и сточарски преработки. Под самото село крај главниот пат постојат извори од кои со вода се снабдувал античкиот град Пела, престолнината на Александар Македонски која се наоѓала токму тука, за што сведочат ископините во чии рамки постои и музеј.
2 Историја и население
Пела во древноста била голем град, по Ајга била престолнина на античко македонското царство каде е роден Александар Македонски. До XIX век, Постол зафаќал наоѓалиште близу до горниот град, а долниот град се протегал до мочуриштата на Црна Река (денес Мавронери). Селото е исто така родно место на Крсте Мисирков. До 1924 селото било населено исклучиво населено со македонско население и според К’нчов имало 520 жители, според Бранков 720, а според Милоевиќ се состоело од 80 македонски куќи. Бројната состојба на населението според пописите се движела: 1913 - 560, 1920 - 737 жители. Во 1924 во Бугарија принудно биле иселени 99 Македонци на чие место биле населени бегалски семејства од Источна Тракија со вкупно 675 бегалци, со што така станало мешано село. Понатаму бројноста на населението се движела 1.437 жители во 1928 година, 1.673 во 1940 година, 1.852 жители во 1951 година, 2.146 во 1961, 2.111 во 1971, 2.272 во 1981 и 2.374 жители во 1991. Соодносот на македонското население спрема бегалците е 50-50%, а според статистиката на НОФ од 1947 година во селото живееле 750 Македонци, 750 бегалци и 50 Власи. Во текот на Втората светска војна и Граѓанската војна селото, посебно Македонците било подложено на терор, поради што неколку семејства и поединци побарале засолниште во Република Македонија.
3 Име
За време на византискиот и отоманскиот период, на словенските јазици градот бил познат под името ''Свети Апостол'' или ''Постол'', и на отомански турски како ''Allah Kilise/Алах Килише'' 'Господова Црква'. Името ''Пела'' заживеало повторно во 1936 г.
4 Културни и природни знаменитости
;Археолошки наоѓалишта
* Пела — древна престолнина на македонската држава
;Цркви
„Св. Петар и Павле“ од 1867 г
5 Познати личности
* Александар Македонски — македонски император и војсководец
* Крсте Мисирков (1874 - 1926) — македонски национален деец и мислител, филолог, научник и издавач
* Јордана Слатникова (1924 - 1948) — борец на НОВ во Егејска Македонија
* Ката Мисиркова-Руменова (1930 - 2012) — македонска писателка
6 Поврзано
* Постол (округ)
* Постол (општина)
Семрежен стрип

Семрежен стрип или (наречен и веб-стрип, од анг. ''webcomic'') — стрип кој е достапен на семрежјето, најчесто без да има и печатено издание. Оние стрипови кои имаат печатено издание најчесто одржуваат и архива на семрежјето, од комерцијални или уметнички причини. Благодарение на лесниот пристап до публиката, семрежните стрипови ги има во најразлични форми, од традиционалните новински стрипови во ремени (каиши), преку графички новели, до сосем нови форми во кои е искомбинирани мултимедијални содржини и интерактивност.
Овие стрипови се слични на печатените стрипови во самиздат по тоа што скоро секој може да создаде свој стрип и да го објави на семрежјето. Во моментов постојат околу 70.000 семрежни стрипови. Квалитетот на повеќето од нив е невоедначен и на аматерско ниво, со спорадично ажурирање, но некои од нив имаат постигнато комерцијален успех, широка популарност публиката или углед кај критиката.
1 Наводи
Слободен пад (семрежен стрип)

„Слободен пад“ (|Freefall) — популарен семрежен стрип, чиј автор е Марк Стенли. Во него е изложена хумористична научнофантастична сторија за неволјите на вселенскиот брод „Дивата кокошка“ чиј екипаж го сочинуваат Сем Старфол - симпатичен вонземски трчилаж, Хеликс - детинест робот и Флоренс Емброуз - припадник на генетски изменетиот вид „Боуменов волк“ (т.е. антропоморфно суштество од родот кучиња).
Стенли го објавува стрипот од 30 март 1998 година и досега се објавени над 1.300 ремени. Стрипот оригинално бил црно-бел, но првите 388 стрипа се достапни и во верзии обоени од неговите читатели. Од 21 април 2006 година стриповите официјално ги бои Џорџ Патерсон.
1 Сторија
Сторијата го опишува животот на Флоренс, чесен и работлив технички инженер, која е грабната да работи за не-баш-етичкиот Сем. Од почетокот на стрипот, Флоренс се обидува да го поправи вселенскиот брод на Сем, истовремено трудејќи се да не полуди поради глупостите што ги прават Сем и Хеликс. Лошата репутација на Сем на планетата Џин (Jean) на која се заринкани е толкава што властите го обвинуваат за каква било лоша случка појава во нивното општество. Тој носи скафандер со нацртан смешен лик, но наводно неговото вистинско тело личи на сипа.
Некои го критикуваат развојот на сторијата како преспор. За осум години (до 2006.) објавување, покриени се само неколку недели активност од приказната.
Блазонирање

Блазонирање претставува опис или читање на еден грб. Блазон е описот на грбот со техничка терминологија.
Блазонот или описот е всушност најважниот дел од хералдиката. Тоа го претставува грбот, додека самиот цртеж е интерпретација на блазонот, односно емблазонирање. За еден ист блазон може да има различни цртежи, во различен стил. Кога се блазонира еден потполн грб, хиерархијата на блазонирање е следна:
* штитот
* челенката
* плаштот
* штитодржачите
* подножјето (компартментот)
* мотото
* знаци на ранг и ордени
Блазонирањето на штитот е доста сложено во зависност од тоа дали грбот е добиен со маршалување или е т.н. прост грб. Во случај на прост грб, блазонирањето се врши по следниов ред:
* поделбата на штитот
* бојата на полето
* ординарии
* амблем
** фигури
* нивната боја и положба
Лавов (презиме)

:'' За градот во Украина, погл. Лавов.
Лавов (руски: Львов) е презиме на руското кнежевско семејство од стеблото Руриковичи. Потекнуваат од кнезовите на Јарослављ каде се погребани.
1 Значајни членови
* Кнез Матвеј Данилович (?-1603), војвода на Тобољск (1592) и Верхотурје (1601)
* Кнез Иван Димитриевич, војвода на Тјумењ (1635-1639)
* Кнез Алексеј Михајлович (?-1653), столник (1613), околник (1627-), бојар (1635) и главен на 'Приказот на Великиот Дворец', владино министерство за односи со црквата.
* Кнез Димитриј Петрович (?-1660), бојар (1655)
* Кнез Никита Јаковлевич (?-1670), околник и главен на Јамскојскиот приказ (рана варијанта на руската пошта)
* Кнез Михаил Никитич (?-1692), бојар (1692)
* Кнез Алексеј Фјодорович (1799-1870), композитор
* Кнез Владимир Владимирович (1834-1865), писател
* Кнез Георги Евгеневич (1861-1925) (32-ра генерација Рурикович), Премиер на Русија
* Кнез Александар Димитриевич (1863-?), основоположник на противпожарната служба во Русија, Петерхоф главен на Земството, братучед на Георги Евгениевич
Родопи

Родопитe (|Родопи, |Ροδόπη) — планински венец во јужниот дел на Бугарија и е дел од Рилско-родопскиот Масив. Планините се наоѓаат меѓу Горнотракиската Низина на север и Беломорската Низина на југ. Поголемиот дел од планината се наоѓа на територијата на Бугарија, а помал во Грција. Планината има површината од 14.737 км<sup>2</sup> со просечна надморска височина од 785 м. Геоморфолошки планината се дели на два дела - Западни и Источни Родопи. Западниот дел е повисок, со типично планински релјеф, додека Источните Родопи се ридови и релативно ниски. Највисокиот врв во Родопите е Голем Перелик со 2.191 м надморска висина и тој се наоѓа во Западните Родопи на 19 км западно од градот Смољан.
1 Галериjа
Прерогатив

Прерогатив е исклучително право дадено од страна на една влада или држава на некое лице или група, чија содржина е засебна од општите закони кои се уживаат во нормативната држава. Прерогативот често се среќавал кај феудалното право.
Во колоквијална употреба, прерогатив значи егалитарна состојба на нечие право за самоопределба, како на пр. нечиј „прерогатив“ да прави што сака. Ова е спротивно од значењето на зборот во правилна употреба - дека правото треба да се даде од горе, без разлика на личната самоопределба, за разлика од правата кои другите ги делат (т.е. антиегалитаризам).
1 Теми
* Кралски прерогатив
* Прерогативен судски налог
* Прерогативен суд
Беркли (музички колеџ)

Беркли колеџот за музика (англиски: ''Berklee College of Music'') е независна музичка школа во Бостон, Масачусетс (САД) со многу познат факултетски кадар, дипломирани студенти, и уметнички гости. Се смета за една од најпрестижните школи за модерна музика во САД и во светот. Во него се запишани приближно 3,800 студенти и има околу 430 професори и универзитетски кадар - ова го прави најголема приватна музичка школа во САД. Колеџот запишува 26 % странци и 25 % женски студенти. Беркли нуди целосно акредитирана четиригодишна диплома. Цената за една година студии изнесува приближно 20,350 американски долари. Претседател на Беркли е Роџер Браун.
Беркли е создаден од Лоренс Берк во 1945 како "Шилингер музичка куќа", од почит спрема Џозеф Шилингер. Лоренс Берк го променил името на школата во "Беркли колеџ за музика" според својот син Ли Берк, во 1954, и под тоа име во 1973 школата била официјално регистрирана. При неговото формирање, колеџот задоволил огромна академска потреба, бидејќи не постоела друга школа за модерна музика. Денеска, Беркли се обидува да ја редефинира својата улога и да ја задржи високата репутација, и заради тоа донел нова развојна политика до 2015 година.
Беркли колеџот за музика не треба да се меша со подеднакво реномираниот универзитет на Калифорнија, Беркли.
Прогресивен метал

Прогресивниот метал (англиски: ''progressive metal'') или прог метал е жанр на хеви металот што има некои заеднички одлики со прогресивниот рок и вклучува употреба на комплексни композициони структури, невообичаена ритмика, и виртуозна оркестрација. Високото ниво на музичка вештина често се комбинира со пеење кое има форма на епски текстуален концепт, резултирајќи со подолги песни и концептуални албуми. Како резултат на овие фактори, прогресивниот метал ретко се слуша на стандардните радио и видео програми.
1 Влијателни и важни уметници
* Adagio
* Amorphis
* Andromeda
* Ayreon
* Crimson Glory
* Cynic
* Dream Theater
* Devin Townsend
* Evergrey
* Fates Warning
* King's X
* Liquid Tension Experiment
* Mastodon
* Meshuggah
* Nevermore
* Opeth
* Pagan's Mind
* Pain of Salvation
* Porcupine Tree
* Psychotic Waltz
* Queensrÿche
* Rush
* Savatage
* Shadow Gallery
* Spiral Architect
* Star One
* Symphony X
* Threshold
* Tool
* Uriah Heep
* Vanden Plas
* Watchtower
2 Поврзано
* Прогресивен рок
* Хеви метал
Означувачки јазик

Означувачки јазик — сметачки јазик кој врши комбинирање на текстот со некои дополнителни информации поврзани со текстот. Дополнителните информации, пример структурата на текстот и начинот на негова презентација, се изразува со помош на означувачи/маркери, кои се вметнати во примарниот текст. Најпознат јазик за означување во современа употреба е HTML (HyperText Markup Language). Историски гледано означувањето било користено (и сѐ уште се користи) во издаваштвото во процесот на комуникација помеѓу авторите, издавачите и печатарите.
Јазиците за означување често се поделени во три класи: презентациони, процедурални и описни.
Инвенции и синфонии (Бах)

Инвенции и симфонии (герм. ''Inventionen und Sinfonien'', BWV 772-801) — збирка од триесет кратки клавијатурни композиции со петнаесет ''инвенции'' и петнаесет ''синфонии'' од композиторот Јохан Себастијан Бах. Бах ги наменил за музичкото образование на неговите ученици.
|Бр. 1, BWV 787
Ова е насловниот опис кој Бах самиот го напишал за збирката:
:„Верен Водич, каде на обожавателите на клавикордот им се укажува прост метод на учење не само да свират јасно во два дела, туку ист така со понатамошниот напредок да владеат три ''облигато''-делови добро и точно, а истовремено не само како да добијат добри ''Инвенции'', туку исто така како добро да ги развијат истите; но пред сè, да се здобијат со ''кантабиле''-стил на свирење, и заедно со ова да добијат силен увид во компонирањето.“
Двете групи на композиции се наредени по клуч кој се накачува, со тоа што секоја група покрива петнаесет молски и дурски клучеви. Редоследот е:
# Ц-дур
# Ц-мол
# Д-дур
# Д-мол
# Ес-дур
# Е-дур
# Е-мол
# Ф-дур
# Ф-мол
# Г-дур
# Г-мол
# А-дур
# А-мол
# Х-дур
# Х-мол
Инвенциите биле компонирани во Кетен, додека синфониите веројатно не биле довршени сè до почетокот на лајпцишкиот период.
Љанкихуе

Љанкихуе (шпански: ''Llanquihue'') е збор од јазикот Мапудунгун, со значење "потопено место", се користи во Чиле, и може да се однесува на следниве поими:
* Љанкихуе (езеро) - езеро во Чиле.
* Љанкихуе (покраина) - покраина во Чиле.
Фенол (класа)

Фенолите се хидроксилни деривати на ароматичните јаглеводороди во кои хидроксилната група е директно сврзана за јаглероден атом од бензенското јадро.
Како и алкохолите, и фенолите имаат хидроксилна група. Основна разлика меѓу овие два типа на соединенија е тоа што кај алкохолите таа е сврзана на јаглероден атом во странична низа од бензенскиот прстен, додека кај фенолите таа е директно сврзана за бензеновиот прстен.
Вообичаено, поделбата на фенолите се прави на два начина:
* според бројот на хидроксилните групи сврзани во прстенот на бензен, слично како и кај алкохолите, има монохидроксилни, дихидроксилни, трихидроксилни и полихидроксилни феноли.
* според тоа дали бензенскиот прстен е супституиран, фенолите можат да бидат несупституирани и супституирани (покрај OH-групата, во прстенот на бензенот водородните атоми се заменети со различни супституенти, како -X, -OH, -CH<sub>3</sub>, -NO<sub>2</sub> и други).
1 Синтеза на феноли
Неколку лабораториски методи за синтеза на феноли се:
* со естерско преуредување во Фриесовото преуредување
* со преуредување на N-фенилхидроксиламини во Бамбергерово преуредување
* со хидролиза на фенолатни естри или етри
* со редукција на хинони
* со замена на ароматичен амин со хидроксилна група со вода и натриум бисулфат во Бушереровата реакција
* со хидролиза на диазониум соли
* со олигомеризација со формалдехид + базно катализирана реакција со епихлорохидрин до епокси смолни компоненти
* со реакција со ацетон/кетони до, на пример, бисфенол А, важен мономер за синтеза на смоли, како поликарбонатPC, епокси смоли.
Пијано нобиле

Пијано нобиле (''piano nobile'') — главниот спрат во една голема куќа, обично во стилот на класичната ренесансна архитектура. Овој спрат ги содржи главните соби за прием и главните спални соби во куќата.
Честопати се среќава како прв, а понекогаш и како втор спрат, сместен над (често рустицираното) приземје кое содржи споредни соби и соби за послуга. Вака собите имаат подобар поглед и не се подложни на влага. Ова е особено така во Венеција каде пијано нобиле-ата кај многу палаци се особено очигледни од надворешноста заради нивните поголеми прозори и отворени лоџии. Вакви примери се Ка' Фоскари, Ка' д'Оро и палацо Барбариго.
Како што споменавме, најчеста одлика на вавкиот спрат се погполемите прозори. Во Англија и Италија до пијано нобиле се доаѓа преку надворешно украсено скалиште, со кое станарите немаат потреба да влегуваат во куѓата преку собите за послуга. Во Англија ваков пример е Хедлстонската хала, додека пак во Италија - Вила Капра.
Куќите имаат и нареден спрат над пијано нобиле-то каде се наоѓаат поинтимните дневни и спални соби за приватна употреба на станарите кога немало гости. Над овој спрат обично има поткровје каде се сместени спалните на послугата.
Во Италија, особрно кај градските алаци, спратот над пијано нобиле-то се нарекува „второ пијано нобиле“, особено ако лоџијата и балконите ги рефлектираат они под нив на малку помал размер. Ова е технички неточна употреба на терминот „пијано нобиле“ зошто само еден спрат може да биде пограндиозен од другите. Како таков, изразот не се користи во Британија.
Овој аранжман на спратовите продолжил низ Европа за целото време додека големи куќи се граделе во класичен стил. Употребен е и на Бакингемската палата релативно скоро (средина на XIX век). Холкамската хала, Остерли парк и Чисвишката куќа се англиски куќи од XVIII век кои го имаат овој дизајн.
Задар

Задар — град во јужна Хрватска, на Јадранско Море во областа на Северна Далмација, со население од 82 000 жители. Апсолутното мнозинство се Хрватите со 92.77% (2001). Градот е административен центар на Задарската жупанија. Недалеку од градот се наоѓаат 4 природни резервати.
1 Историски податоци
Венецијанскиот дипломат Јован Ѓакон, во најстарата Венецијанска хроника (која го опфаќала времето од 980 - 1008 год., т.е. од времето на Арон и на брат му Самоил), во описот за решението на венецијанскиот дож Петар Урс (980-1009) да го испрати на заточение својот син во Византија, го соопштува следното:
"''По извесно време Јован, кој бил на заточение во Зара , избегал најпрво во Славинија, а потоа отишол во Италија''."
Тука може да се забележи дека Јован Ѓакон ја нарекол средновековната држава Хрватска со името „Славинија“.
2 Поврзано
* Задарски Архипелаг
Вила Годи

Според монографијата ''Четири книги за архитектурата'' (''Quattro Libri dell'Architettura'') од Андреја Паладио, овој е првиот негов запишан проект. Вилата е порачана од браќата Џироламо, Пјетро и Маркантонио Годи и започната е во 1537, а завршена во 1542, со подоцни измени на задниот влез и градините.
Вилата е необична по тоа што фасадата нема никакви декорации кои ги знаеме од подоцнежните дела на Паладио, по кои всушност тој е познат, како и по други елементи како префинети симетрични пропорции на фасадата и обликувањето на самата структура. Вилата има два апратмана на двете страни од ццентралната оска помеѓу вдлабнатиот влез или ''лоџија'' до т.н. ''salone''. Внатрешноста е украсена со фрески од Квалтиеро Падовано и други мајстори.
Вилата и теренот околу неа е отворена за јавноста попладне преку целата година. Во неа се наоѓа и археолошки музеј, со стотици фосили од локалната флора и фауна.
1 Поврзано
* Андреја Паладио
* Паладијанска архитектура
* Паладијански вили на Венето
Иктин

Иктин (грчки: ''Ικτίνος'') бил старогрчки архитект во 5 век п.н.е., кој, заедно со Каликрат бил конструкторот на Партенонот (447–432 п.н.е.) во Атина.
За неговиот живот знаеме малку, најмногу од текстовите на Плутарх.
Најцелосниот пример за неговите дела зачуван денес е Хефестовиот храм во Атина, кој е релиси сосема зачуван заради тоа што подоцна бил црква. Ова е Дорски храм.
Се верува дека Иктин го конструирал и Аполоновиот храм во Васаи, каде за првпат (колку што знаеме) бил употребен Коринтскиот столб, како и Телестерионот, гигантска хала во Елевзин за употреба на Елевзинските мистерии.
Францускиот уметник Жан Огист Доминик Енгр има насликано слика со сцена со архитектот и лирскиот поет Пиндар под наслов ''Пиндар и Иктин'' изложена во Националната галерија, Лондон.
1 Поврзано
* Каликрат
* Партенон
2 Наводи
3 Користена литература
*
Амфипростил

Амфипростил во класичната архитектура значи храм со портик и напред и назад. Ваквите портици никогаш немале по четири столбови. Најпознат пример е малиот тетрастилски Храм на Атена Ника во Атина.
1 Поврзано
* Храм на Венера и Рома
2 Наводи
**
Каликрат

Каликрат (грчки: ''Καλλικράτης'') бил старогрчки архитект активен кон средината на 5 век п.н.е. Заедно со Иктин го конструирал Партенонот (Плутарх, ''Перикле'', 13) . Од напис дознаваме дека тој е архитектот на „храмот на Ника“ во светилиштето на Атена Ника на Акрополот (IG I<sup>3</sup> 35). Овој храм е или амфипростилот храмот на Атена Ника кој е денес го гледаме на местото или пак претходникот со помали димензии (наиск) чии остатоци се најдени во темелите на претходно споменатиот храм.. Од друг напис пак, дознаваме дека тој е архитектот на класичните ѕидини во коло (IG I<sup>3</sup> 45), а Плутарх нè надополнува (loc cit) со тоа што тој го изградил и средниот од трите ѕида кои ги поврзувале Атина и Пиреја.
1 Поврзано
* Иктин
* Партенон
Велепредавство

Велепредавство — дело кое се смета за страшно предавничко и неверно кон сопствената земја или владетел. Најдобри примери се учество во војна против својата земја, обид за рушење на владата и обид за убиство на владетелот. За ова злодело речиси секогаш се изрекувала смртна казна, која се изведувала јавно.
Историски, во Англија се правело разлика помеѓу велепредавство и ситно предавство, кое е обид за убиство на законски претпоставено лице (како слуга кој убива господар). Ова се сметало за посериозен степен на убиство. Меѓутоа, денеска терминот „предавство“ обично се изедначува со „велепредавство“. Во некои земји законот не прави разлика помеѓу нив — на пример, Уставот на САД го дефинира предавството како нешто што историски би се нарекло велепредавство.
Во Канада пак, законот прави разлика момеѓу нив, но всушност и двете се однесуваат на историското „велепредавство“.
1 Поврзано
* Предавство
* Кралоубиство
Горно Езеро

Горното Езеро или Супериор (анг. ''Lake Superior''), кое се граничи со Онтарио и Минесота на север и Висконсин и Мичиген на југ, е најголемо од северноамериканските Големите Езера. Тоа е второ по големина езеро во светот, како и најголемото слатководно езеро по површина во светот.
Бајкалското Езеро во Сибир е подлабоко од Горното Езеро, како и езерото Тангањика. Каспиското Езеро, иако е многу поголемо од Горното Езеро и по површина и по длабочина, е солено; иако тоа е денес изолирано, во минатото било поврзано со Средоземното Море преку Црното Море.
Горното Езеро (48°00’N, 88°00’W) има површина од 82,100 км<sup>2</sup>, што значи дека е поголемо од Јужна Каролина. Има максимална должина од 563 km и максимална ширина од 257 км. Неговата просечна длабочина е 149 m со максимална длабочина до 406 m. Горното Езеро содржи 12.100 км<sup>3</sup> вода. Во ова езеро има доволно вода за да се покрие целата копнена маса на Северна и Јужна Америка, со висина од 30 cm. Бреговата линија на езерото се протега на околу 4385 км (вклучувајќи ги и островите). Надморската висина на езерото е 183 m над морското ниво.
Копното околу езерото е богато со минерали. Најчесто ископувани се бакарот, железото, среброто, златото и никелот. Многу градови се или сегашни или поранешни рударски области, или, пак, преработувачки центри и места за извоз на минералите. Ретко населената околина околу Горното Езеро со нејзините ридести брегови и дивина привлекуваат туристи и авантуристи, правејќи го туризмот голема модерна индустрија.
Горното Езеро е важен воден пат за железна руда и е дел од Водниот пат на Големите Езера.
Псевдопериптерално здание

Во класичната архитектура, псевдопериптерално здание е зграда со самостојни столбови од напред (колонадиран портик), но столбовите по страните се ''сврзани'' за периферните ѕидови на зградата. Овој стил бил доста омилен кај римјаните.
Псевдопериптералното здание со портици на двата краја се нарекува ''амфипростил''. Видете ги статиите храм на Атенина Победничка и храм на Венера и Рома.
Псевдоперимптералните згради се слични на ''периптералните'' зданија со самостојни столбови околу наосот во облик на ''перистил''. Храмот на Зевс Олимпиец во Агриџенто е познат старогрчки пример за овој стил, кој станал почест во римско време.
Гросглокнер

Гросглокнер (|Großglockner) или Велики Клек (|Veliki Klek), скратено само Глокнер (Glockner) — со надморска височина од 3 798 метри над Јадранот e највисок планински врв и највисока планина во Австрија, и највисоката планина во Алпите источно од превојот Бренер. Дел е од Групата Глокнер во масивот Хохе Тауерн, распространет по главниот гребен од Централните Источни Алпи и Алпската Поделба. Пастерце, најголемиот ледник во Австрија, лежи на источните падини на Гросглокнер. Овој врв е, по Монблан, втор по височина во Алпите, мерејќи според релативната висина.
Гросглокнер лежи на границата меѓу Корушка и Источен Тирол.
Карактеристичниот пирамидален облик на врвот всушност се состои од два врва, Гросглокнер (''Großglockner'') и Клајнглокнер (''Kleinglockner'') (3770 m н.в. од Германски: ''groß'' „голем“, ''klein'' „мал“),), кои се раздвоени со седло ко е познато под името Глокнершарте (''Glocknerscharte'').
Првото искачување на Гросглокнер во 1779 година било неуспешно. Летото 1800, била организирана втора експедиција: учествувале 62 луѓе, од кои 47 биле водичи. На 28 јули 1800 година, браќата Мартин и Сеп Клоц, заедно со двајца други столари и свештеникот Хорашо од Делзах, тргнале во поход да стигнат до врвот.
1 Потекло на поимот
Името ''Глокнерер'' првпат е документирано на карта од 1561 година која ја изработил виенскиот картограф Волфганг Лазиус. Името Глогер е споменато во 1583 година при опис на тиролскиот административен округ ''Калс''. Во 1760-тие година, во Тиролски атлас (''Atlas Tyrolensis'') е наведен ''Глокнер Берг (планина Глокнер)'', а претставката ''Грос („велик“)'' се спомнува со првата експедиција во 1799 година.
Според австрискиот научник Белсазар Аке (1735-1815) можно е името да доаѓа од германскиот збор ''Glocke'' (ѕвоно) што се однесува на карактеристичниот облик на планината. Може да е и германизирана верзија на словенскиот збор ''Клек'' (планина) кој е задржан во словенечкото име ''Велики Клек''.
Аристологија

Аристологија е уметноста или науката на готвењето и јадењето. Опфаќа припремање, комбинирање и презентација на јадења на начин на кој тие се составен дел од еден оброк.
Овој израз претежно е заменет со зборот „гурман“, кој носи помалку аконотации на пуризам и суптилност. Аристологот придава големо значење на искуството, вештината и уметничкиот интегритет на готвачот, и ја презира употребата на готварски книги, готови состојки и други помагала.
1 Поврзано
* Гастрономија
Тетрастил

Во класичната архитектура, тетрастил е колонадиран портик со четири столба, обично на храм, или зграда со тетрасилска колонада. Тетрастилот често го употребувале Старите Грци и етрурците за мала архитектура кај јавните згради и амфипростилски олтари кај големите хексастилски храмови во светилиштата.
Римјаните употребувале четиристолбни портици кај псевдопериптералните храмови како Портуновиот храм, како и кај амфипростилските храмови како храмот на Венера и Рома, и простилските влезни портици кај големите јавни згради како базиликата на Максенциј и Константин.
1 Поврзано
* Декастил
* Хексастил
* Хипостил
* Октостил
* Перистил
* Портик
2 Наводи
*''Greek architecture'' Encyclopaedia Britannica, 1968
* Stierlin, Henri ''Greece: From Mycenae to the Parthenon'', TASCHEN, 2004, Editor-in-chief Angelika Taschen, Cologne, ISBN 3-8228-1225-0
* Stierlin, Henri ''The Roman Empire: From the Etruscans to the Decline of the Roman Empire'', TASCHEN, 2002, Edited by Silvia Kinkle, Cologne, ISBN 3-8228-1778-3
Борис Чушкаров

Борис Чушкаров (познат и како Боро Чушкар; во – во ) – македонски првоборец, комунистички деец, политички раководител на НОАВМ и полициски генерал-мајор.
1 Животопис
Завршил учителска школа. Како студент на Филозофскиот факултет во Скопје, во демонстрациите за одбрана на Чехословачка во септември во 1938 година бил уапсен, а подоцна интерниран во Билеќа во јануари 1940 година, заедно со Душан Недељковиќ, Блажо Орландиќ и Антон Колендиќ. Во 1940 година станува член на Комунистичката партија на Југославија.
Во организирањето на народно-ослободителната борба се вклучил во 1941 година. Дејствувал на низа раководни позиции во единиците на НОВ: политички комесар на баталјон и на Третата МНОУБ, на 42 македонска дивизија и на Петнаесеттиот македонски корпус што учествувал на Сремскиот фронт.
Учесник на Првото заседание на АСНОМ. По Ослободувањето бил на разни функции во УДБ, народен пратеник, секретар на Републичкиот совет на Народното собрание на НРМ, член на Централниот одбор на СЗБ на НОВЈ и други.
Тој е еден од македонските борци кои не дозволиле сите македонски жртви и борба за ослободување да ја преземе бугарската војска, која сакала да парадира како ослободителска војска низ Скопје.
Автор е на повеќе публицистички и историографски дела и остави обемни мемоари. Исто така ги напишал сценаријата за ''„Прилеп, вчера и денес...“''. и „''Препородени полиња“''
Носител е на Партизанска споменица од 1941.
Мичиген (езеро)

:''За сојузната американска држава видете Мичиген.''
Мичиген е едно од петте Големи Езера на Северна Америка, и е единственото од групата кое целосно им припаѓа на САД. Одејќи од југ надесно, тоа се граничи со сојузните држави Индијана, Илиноис, Висконсин и Мичиген. Зборот "Мичиген" првобитно се користел за да се означи самото езеро и се верува дека доаѓа од поимот ''mishigami'' на индијанскиот јазик оџибве, што значи „голема вода"
1 Географија
Езерото Мичиген (43°30'N, 87°30'W) има површина од 57,750 км<sup>2</sup>, правејќи го најголемото слатководно езеро во САД, најголемото езеро кое целосно и припаѓа на една земја и петтото најголемо езеро во светот. Долго е 494 km, широко 190 km со брегова линија од 2,633 km должина. Просечната длабочина на езерото е 85 m, додека неговата најголема длабочина е 282 m. Тоа се состои од 4,918 км<sup>3</sup> вода. Се наоѓа на надморска висина од 176 m, исто како и езерото Хјурон, со кое е поврзано со протокот Мекинак.
1.1 Поголеми градови
Околу 12 милиони луѓе живеат покрај бреговите на езерото Мичиген. Многу мали градови во Северен Мичиген се центрирани околу туристичка база која има корист од убавината и рекреациските можности кои ги нуди ова езеро. Овие градови имаат големо сезонско население кое пристигнува од Чикаго и внатрешните градови во Јужен Мичиген. Најјужната точка на езерото е многу индустријализирана. Градови на брегот на Мичиген со население поголемо од 30,000 се:
Лонглит

Лонглит (|Longleat) — вонградски посед близу Варминстер во Вилтшир, Англија. Познат е по елизабетанската куќа, лавиринт и пејзажиран парк, а и за Лонглитскиот сафари-парк. Куќата има над 3,6 км² парк, пејзажиран од Кејпабилити Браун, со 32 км² шуми и пасишта. Ова бил првиот достоинственички дом отворен за јавноста, како и првиот сафари-парк вон Африка.
По уништувањето на првобитниот приорат на тоа место во 1567 сегашната куќа ја изградил Сер Џон Тин, според нацрти на Роберт Смитсон. Биле потребни 12 години за да се заврши куќата која денес се смета за еден од најодличните примери на елизабетанска архитектура во Британија. Моментално во неа живее Александар Тин, 7-ми маркиз од Бат, кој е директен потомок.
На земјиштето на куѓата се наоѓа и Лонглитскиот сафари-парк
1 Лонглитска гора
Лонглитската шума во 1972 г. е прогласена за биолошко место од посебен научен интерес во Сомерсет. Зафаќа површина од 249,9 ха.
Хјурон

:''За истоимениот народ видете Хјурон (народ).''
Хјурон е едно од Големите Езера. Тоа се граничи на запад со Мичиген, а од исток со покраината Онтарио. Името на езерото му го дале раните француски истражувачи, а е засновано на Хјурон народот кои го населуваат околниот регион.
1 Географија
Езерото Хјурон (45°00”N 83°00”W) е второто најголемо од Големите езера, со површина од 59,600 км<sup>2</sup>, блиску до големината на Западна Вирџинија, правејќи го третото најголемо слатководно езеро на Земјата (четврто, ако се вклучи и соленото Касписко Езеро). Хјурон содржи 3,538 кубни km вода и има бргова линија долга 6,157 км.
Хјурон се наоѓа на 176 m надморска висина. Просечната длабочина на езерото е 59 m, додека максималната е 229 m. Езерото е долго 332 км и широко 245 км.
Поголеми градови на Хјурон се: Сагинау, Мичиген, Беј Сити, Мичиген, Алпена, Мичиген, Шибојган, Мичиген, Сент Игнас, Мичиген, Порт Хјурон, Мичиген, Годерих, Онтарио и Сарнија, Онтарио.
Забележлива атракција на езерото е островот Мантулин, кој ги дели Северниот Канал и Џорџискиот Залив од основната маса на вода на Хјурон.
2 Геологија
Езерото Хјурон е поврзано со езерото Мичиген, кое лежи на иста надморска висина. Протокот Макинак ги прави овие две езера геолошки и хидролошки истата маса на вода. Горното Езеро е значително повисоко од овие две. Тоа се празни од реката Сент Мерис кај Со Сент Мари откаде се влева во Хјурон.
Како и другите Големи езера, и Хјурон е формирано од стопениот мраз од ледниците.
Отаго

Отаго (англ. ''Otago'', маор. ''Ōtākou'') е регион во Нов Зеланд на југоисточниот дел на Јужниот новозеландски остров. Зафаќа површина од околу 32.000 км<sup>2</sup>, и со тоа е втор регион по големина во земјата. Отаго има
Поглавни населени места се Данидн (централен град на регионот), Оамару, Балклута, Александра и главните туристички центри Квинстаун и Ванака. Каитангата и Јужно Отаго се голем извор на јаглен. Реките Ваитаки и Клута го snab најголемиот дел од електричната енергија во земјата.
Оташкиот универзитет, е прв универзитет во Нов Зеланд (1869) како провинцијалниот универзитет во Данидн.
Во Централно Отаго се произведуваат вина со врвен квалитет од најразлични сорти како Пино Ноар, Шардоне, Совињон бланк, Мерло и Ризлинг.
1 Поврзано
* Знаме на Отаго
Флуид

Поимот флуид е заедничкото име за течностите и гасовите. Името доаѓа од латинскиот јазик, од зборот ''flux'', што значи проток, односно нешто што тече или струи. Класификацијата на гасовите и течностите во флуиди е поради тоа што тие имаат многу сличности и разлики, и кога се во рамнотежни состојби, и кога се наоѓаат во движење.
Макроскопските својства на течностите се определени од нивната микроструктура и од начинот на движењето на нивните структурни честички, а тоа се атомите, молекулите или јоните. Многу факти покажуваат дека при некои услови својствата на течностите се слични на својствата на гасовите, а при други услови тие се доближуваат до својствата на цврстите тела. Тоа значи дека микроструктурата и движењето на структурните честички во течностите значително се менуваат со промена на условите во кои се наоѓаат, а главно со промена на температурата и на притисокот.
1 Поврзано
* Течност
* Гас
* Цврста агрегатна состојба
Критичар на храна

Kритичар на храна, писател за храна или ресторански критичар e писател кој анализира храна или ресторани, и потоа ги издава своите заклучоци. Додека овие термини не се строго синоними, истите се употребуваат како меѓусебно заменливи. Оние кои на оваа тема се искажуваат преку колумни за храна во весници и списанија се нарекуваат колумнисти за храна.
1 Одлики на критичарите
Еве некои нешта по кои се гледа вредноста на еден критичар на храна:
* колку добро комуницира со читателите
* колку знаење поседува
* колку е непристрасен
* дали пишувањето му е повлијаено од комерцијални побуди
2 Познати критичари на храна
* Патриција Велс
* Хју Фернли-Витингстал
* А.А. Гил
* Тери Дурак
* Р.В. Епл Помладиот
* Рут Реичл
3 Критика на храна на интернет
Интернет полека добива на важност во критиката на ресторани. Во првата генерација (средина на 1990-тите) на вакви мрежни места спаѓаат Epicurious и Foodtourist .
Денес гледаме нова генерација на доскусиони форуми и систеи на оценување, како кај Chow Hound , Yelp и eGullet, како и некои блогови за критика на храна.
4 Наводи
5 Поврзано
* Список на добитници на наградата Џејмс Биард за најдобар преглед или критика на ресторан
* Оценка на ресторани
* Колумна за храна
* Познати готвачи
** Хестон Блументал
** Гордон Ремзи
Кирсан Иљумжинов

Кирсан Николаевич Иљумжинов (руски: ''Кирсан Николаевич Илюмжинов'') (р. ) — руски политичар и поранешен претседател на ФИДЕ (Светската Шаховска Федерација), од 1995 година и поранешен претседател на Република Калмикија (во рамките на Руската Федерација) од 1993 година до 2010 година. Тој се стреми да стане авторитарец со „Азиски вредности“ по примерот на Сингапур, Кореја и Кина (иако неговата република се наоѓа во јужна Русија, т.е. во Европа). Тој има потрошено милиони на шах, религија, изградба на католичка црква по инцијатива на Папата Јован Павле. Има изградено и џамија, синагога, 22 православни цркви и 30 будистички храмови.
На 2 јуни 2006, Иљyмжинов бил реизбран за претседател на ФИДЕ со 96 наспроти 54 против неговиот противник Бесел Кок. Гари Каспаров го има остро критикувано за неговиот вертикален и авторитативен начин на управување со ФИДЕ - дотаму што ретко кој спонзор се нафаќа да работи со него.
Во изборната платформа за претседател на Калмикија, тој ветувал мобилен телефон за секој овчар и признание за неговото верување дека го имаат одведено вонземјани.
Список на добитници на наградата Џејмс Биард

Ова е список на добитници на наградата Џејмс Биард. Фондацијата „Џејмс Биард“ доделува две награди годишно за Најдобар преглед или критика на ресторан. Едната е за писатели во весник, а другата за писатели во списание. Досегашни добитници се:
* Весник: Џонатан Голд,
* Списание: Патрик Кух,
* Весник: Џонатан Голд,
* Списание: Алан Ричман,
* Весник: Алисон Кук
* Списание: Алан Ричман,
* Весник: Џејсон Шиан,
* Списание: Тања Венман,
1 Поврзано
* Критичар на храна
* Колумнист за храна
en:James Beard Award