procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Петар II (Бугарија)

Петар II, роден Теодор, познат како Теодор-Петар (|Теодор-Петър; починал во 1197), бил првиот цар на возобновеното Бугарско Царство од 1185 до 1197. Тој потекнувал од византиската тема Паристрион, иако точното место и датумот на неговото раѓање не се познати.
Тој и неговите помлади браќа, Асен и Калојан, се споменуваат како Власи во повеќето од тогашните странски извори, и најверојатно имале мешано влашко, бугарско, и куманско потекло. Во 1185, Теодор и Асен му пришле на византискиот император Исак II Ангел во Тракија, барајќи имот на Стара Планина. Откако императорот ги одбил и ги понижил, тие одлучиле да поттикнат бунт, искористувајќи го незадоволството што го предизвикал новиот данок кај Власите и Бугарите. За да ги убедат своите сонародници да им се придружат тие побарале од свештениците да изјавуваат дека Свети Димитрија Солунски ги напуштил Ромеите и застанал на страната на Власите и Бугарите. Пред крајот на годината Теодор бил крунисан за цар на Бугарија, при што го зел името Петар, првиот со титула цар во Првото Бугарско Царство, со цел да го поврзи новосоздаденото царство со претходното.
Византиската војска ги поразила бунтовниците, принудувајќи ги Теодор-Петар и Асен да избегаат кај Куманите во април 1186. Се вратиле во есента предводејќи кумански трупи, и овојпат ја презеле контролата над Паристрион, и цврсто ја воспоставиле новата држава. Браќата правеле редовно упади во блиските византиски територии во раните 1190ти. Конфликтите помеѓу Исак II и светиот римски император Фридрих Барбароса за време на Третиот крстоносен поход овозможиле Петар да освои нови територии во 1190. Петар и Асен го поделиле своето царство во околу 1192, при што Петар го добил Преслав и североисточниот регион. Откако Асен бил убиен од ''болјарин'' во 1196, Петр го назначил Калојан за свој совладетел. Петар бил убиен наредната година.
Калиман II Асен

Калиман Асен II (|Калиман Асен II), или Коломан Асен II, бил цар на Бугарија краток период во 1256. Годината на неговото раѓање не е позната.
Калиман Асен II бил син на ''севастократорот'' Александар, кој бил помлад брат на Јован Асен II. Мајката на Калиман Асен не е позната, а обидите да се идентификува како српска принцеза се засноваат на погрешното поистоветување на Калиман Асен II со ''севастократорот'' Калојан, кој сè уште бил жив во 1258/59.
Во 1256 Калиман Асен го убил својот прв братучед царот Михаил Асен I за време на лов во околината на Трново и го презел тронот. Тој се оженил со вдовицата на Михаил Асен, неименуваната ќерка на Ростислав Михајлович, но не можел да се одржи на тронот. Ростислав напредувал од Белград кон Трново, а Калиман Асен II избегал од столицата. Ростислав се вратил дома со својата ќерка и претендирал на титулата цар на Бугарија, додека престолот го презел Мицо Асен. Во меѓувреме, Калиман Асен II бил убиен откако бил напуштен од повеќето негови поддржувачи.
1 Наводи
* John V. A. Fine Jr., ''The Late Medieval Balkans'', Ann Arbor, 1987.
Габриела Морески

Габриела Гонсалвеш Дијаш Морески (родена на 8 јули 1994 година) е бразилска ракометарка, голман на ЧСМ Букурешт и на бразилската репрезентација.
1 Кариера
1.1 Клупска кариера
Морески ја започнала кариерата во екипата на Жундиаи во татковината, пред да се пресели во Европа, каде му се приклучила на норвешкиот второлигаш Флинт Тенсберг во 2015 година. По една сезона во овој клуб, таа потпишала за норвешкиот гигант Ларвик со кого го освоила норвешкото првенство во сезоната 2016-2017 и Купот на Норвешка во 2016 и 2017 година.
После финансискиот колапс на Ларвик, Морески и се приклучила на романската екипа Магура Чиснадие, за која настапувале неколку нејзини сонароднички од Бразил. На крајот од сезоната, Магура го совоила четвртото место во Лига Национала, а Морески го напуштила клубот и се преселила во Флери Лоаре, каде играла две години.
Во 2021 година, Морески му се приклучила на германскиот клуб Битигхајм. Во првата година во клубот ги освоила германското првенство и ЕХФ Европската лига.
Во 2024 година, Морески се вратила во Романија, каде го носи дресот на ЧСМ Букурешт.
1.2 Репрезентативна кариера
За репрезентацијата на Бразил дебитирала во 2015 година. И покрај тоа што низ годините имала сериозна конкуренција меѓу стативите во поискусните голманки Мајса Песоа и Барбара Аренхарт, Морески сепак многу често била дел од репрезентацијата на важните натпреварувања. Својата земја ја претставувала на три Светски првенства, во 2017, 2019 и 2023, како и на Олимписките игри 2024.
2 Титули
2.1 Клупски
2.1.1 Ларвик
*Норвешко првенство : 1
: 2016-2017
*Куп на Норвешка : 2
: 2016, 2017
2.1.2 Битигхајм
*Бундеслига : 2
: 2021-2022, 2022-2023
*ЕХФ Европска лига : 1
: 2021-2022
2.2 Репрезентативни
2.2.1 Бразил
*Јужноамерикански игри : 1
: 2022
Ростислав Михајлович

Ростислав Михајлович (|Rosztyiszláv, бугарски и руски: Ростислав Михайлович) (по 1210 / ок. 1225 – 1262) бил руски кнез и достоинственик во Унгарското кралство.
Тој бил кнез на Новгород (1230), на Галич (1236–1237, 1241–1242), на Луцк (1240), и на Чернигов (1241–1242). Кога не можел да ја зацврсти својата власт во Галич, отишол на дворот на унгарскиот крал Бела IV, каде што се оженил се неговата ќерка Ана.
Тој бил бан на Славонија (1247–1248), а подоцна и господар на Мачва (по 1248–1262), и на тој начин управувал со јужните делови на кралството. Во 1257, тој го зазел Видин а потоа се прогласил за цар на Бугарија.
Георгова Земја

Георгова Земја или Земја на Принцот Џорџ (|Земля Георга) — најголемиот остров на архипелагот Земја на Франц Јосиф. Се наоѓа во Архангелската Област на арктичкиот Краен Север на Русија.
Името ѝ го дал англискиот истражувач Фредерик Џорџ Џексон во чест на принцот Џорџ (подоцна крал Џорџ V).
1 Географија
Со вкупна површина од , ова е најголем остров во архипелагот, малку поголем од Луксембург. Воедно е и најдолгиот, со растојание од 115 км во правец север-југ. Највисока точка на островот е врвот на Брусиловата Ледена Купола (416 м).
Островот има сложена брегова линија со многу заливи, длабоки мораки ракави и ’ртови. На јужниот брег има три ’рта насочени кон југозапад: Нил (најзападниот), Краутер и Грант. Најисточниот ’рт ее наречен Мари. Двата ’рта насочени на север се Брус и Батенберг, одвоени со заливот Сомервил. Западниот ’рт на полуостровот е Муљтановски, по кој лежи ракавот наречен Архангелски Проток помеѓу Георговата и Александрината Земја. Ракавот наречен проток Кембриџ е сместен понатаму на југозапад. Островот нема постојани жители, туку само една сезонска истражувачка станица со сместивост од 10 лица.
Протокот Најтингејл се протега источно од Георговата Земја, одвојувајќи ја од Брусовиот Остров.
1.1 Ледници
Најголемиот дел од земјиштето е под големи ледници и ледени куполи, како што се Брусиловата, Гретоновата, Ѕедуѕеовата, Зандеровата и Магловитата Купола, Куполата на Научно-истражувачкиот институт за геологијата на Арктикот и куполата Пири. На северниот крај е полуостровот Армитиџ, кој нема ледници.
1.2 Соседни острови
*''Давидово Островче'' (80°15' СГШ 47°33' ИГД) — мало островче кај југозападниот крај на Георговата Земја.
* Артуров Остров — остров на север од најсеверниот крај на Георговата Земја, одделен од него со протокот Ли Смит.
2 Историја
Георговата Земја за првпат е откриена во 1880 г. од британскиот истражувач Бенџамин Ли Смит.
Џексон-Хармсвортовата експедиција во 1897 г. утврдила дека оваа територија е сочинета од два одделни острова — Георговата и Александрината Земја.
3 Поврзано
* Краен Север
Освојувачи на медали на Летните олимписки игри 2024

Во списокот на освојувачи на медали по земји на Летните олимписки игри 2024 се наведени сите земји учеснички на игрите коишто освоиле медали. Игрите се одржале во Париз од 26 јули до 11 август 2024 година, а медали биле доделени во 329 натпреварувања во 32 спортови.
Севкупно, спортисти од 92 земји учеснички освоиле барем еден медал, а 64 од нив освоиле барем еден златен медал.Боцвана, Доминика. Гватемала, и Света Луција за првпат освоиле златен медал. Албанија, Зелениот 'Рт, Доминика, и Света Луција ги освоиле првите олимписки медали. Бегалските учесници исто така го освоиле првиот олимписки медал.
Кина и САД биле изедначени по бројот на најмногу освоени златни медали со по 40, а САД освоиле најмногу медали (вкупно 126). Од поединечните учесници, кинеската пливачка Џанг Јуфеи освоила најмногу медали на игрите или вкупно шест (едно сребро и пет бронзи), додека францускиот пливач Леон Маршан освоил најмногу златни медали или вкупно четири.
1 Медали
Претседателот на Парискиот организациски одбор Тони Естанге ги претставил олимписките и параолимписките медали за игрите во февруари 2024 година. Медалите на лицето содржат шестоаголна значка од рециклирано железо коешто било земено од материјалот којшто се користел при првобитната изградба на Ајфеловата кула, а на значката е изрежено логото на игрите. Вкупно 5.084 медали се очекувало да бидат изработени од страна на ковницата на Парискиот монетарен двор, а биле дизајнирани од страна на париското претпријатие за изработка на луксузен накит Шоме.
На опачината на медалите е прикажана старогрчката божица на победата Нике на Стадионот Панатинаико на којшто се одржале првите современи олимписки игри во 1896 година. Во позадината на обете страни на медалот се забележуваат Партенонот и Ајфеловата кула. Секој медал тежи 455-529 г, има пречник од 85 мм и е со дебелина од 9,2 мм. Златните медали се изработени од 98,8% сребро и 1,13% злато, додека бронзените медали се изработени од бакар, цинк и калај.
2 Список на земји
Списокот е направен според информациите добиени од Меѓународниот олимписки комитет (МОК) и е во склад со прописите утврдени од страна на МОК за составување на ваквите списоци. Според прописите, земјите во списокот се претставени со нивните национални олимписки комитети, а се подредени по бројот на освоени златни медали. Доколку се случи две или повеќе земји да имаат еднаков број на освоени златни медали, подредувањето продолжува по освоените сребрени, па по освоените бронзени медали. Доколку се случи две или повеќе земји да имаат освоено ист број на златни, сребрени и бронзени медали, тогаш тие заземаат исто место во списокот и се прикажани според редоследот на првата буква во абецедата.
3 Поврзано
* Освојувачи на медали на Олимписките игри
* Летни олимписки игри 2024
Мицо Асен

Мицо Асен (|Мицо Асен), на грчки, Μύτζης, ''Mytzēs'', бил цар на Бугарија од 1256 до 1257.
1 Владеење
Мицо Асен се искачил на тронот врз основа на неговиот брак со ќерката на Јован Асен II и Ирина Комнина. Името на неговата жена не е никаде наведено; традиционално таа е идентификувана како Марија, но можеби е поверојатно таа да била Ана/Теодора. Датумите на неговото раѓање и смрт, како и неговите предци се непознати, но нити неговото име (кое се наоѓа и во официјален контекст и не е деминутив од „Михаил“), нити неговата кариера опишана во византиските извори дозволуваат негова идентификација со Михаил, синот на рускиот кнез и унгарски бан Ростислав Михајлович, нити со друг член од Черниговската династија. Веројатно е дека, како и неговиот наследник Константин, синот на Тих, Мицо го усвоил имета ''Асен'' по неговото стапување на тронот.
Тој се прогласил за цар на Бугарија по убиството на братучедот на неговата сопруга, царот Калиман Асен II, во 1256. Иако можеби тој добил некаква поддршка во престолнината Трново, а можеби и во Преслав, тој се соочич со непријателство на голем дел од провинциското благородништво. Навистина, не е јасно до кој степен тој можел да ја потврди и одржи својата контрола над престолнината. По неуспешната кампања против Теодор II Ласкарис, никејскиот цар, Мицо ја изгубил поддршката и помеѓу поданиците.
Кога благородниците го прогласиле Константин Асен I за цар, Мицо Асен и неговото семејство пребегнале од престолнината во 1257 и се обиделе да се спротивстават од Преслав, а потоа од Месембрија (денешен Несебар). Во замена за азил и земји, тој му ги предал Месембрија и околината на императорот Михаил VIII Палеолог во 1261 или 1263 и побарал засолниште во Никеја. Му била дадена земја во Троадa, каде што останал со својата фамилија, станувајќи предок на византиската гранка од династијата Асениди. Датумот на неговата смрт не е познат, но веројатно е дека во 1277/1278 не бил жив, кога неговиот син Јован Асен III бил изнесен како претендент на бугарскиот трон од страна на византискиот император Михаил VIII.
2 Семејство
Во бракот со Марија или Ана/Теодора, познати се две деца на Мицо Асен:
# Јован Асен III, цар на Бугарија од 1279–1280.
# Кира Марија, која се омажила за Георги Тертер I, цар на Бугарија од 1280–1292.
Арапска Плоча

Арапска Плоча — мала тектонска плоча на северната и источната полутопка.
Ова е една од трите континентални плочи (заедно со Африканската и Индиската) кои во минатото пристигнале од југот и се судриле со Евроазиската Плоча. Како последица од судирот дошло до мешање на плочните парчиња и настанок на планински венци кои се протегаат на запад од Пиринеите, преку Јужна Европа, Иранската Висорамнина, образувајќи ги веригите Алборз и Загрос, до Хималаите и венците во Југоисточна Азија.
1 Граници
Арапската Плоча се состои претежно од Арапскиот Полуостров; на запад се протега до Синајскиот Полуостров и Црвеното Море, а на север до Левантот. Границите на плочата се следниве:
* Исток: со Индоавстралиската Плоча во Овеновиот Прелом
* Југ: со Африканската Плоча на запад и Сомалиската и Индоавстралиската Плоча на исток
* Запад: лева странична раседна граница со Африканската Плоча наречена Мртвоморски Расед, како и раздвојувачка граница со Африканската Плоча наречена Црвеноморски Расед кој се протега долж Црвеното Море;
* Север: приближувачка граница со Анадолската и Евроазиската Плоча, вклучувајќи ги Источноанадолскиот Расед, Загроскиот Наборно-потисен Појас и Макранскиот Ров.
2 историја
Оваа плоча била дел од Африканската Плоча во фанерозоикот (палеозоик–кенозоик), сè до олигоценската епоха на кенозоикот. Раседнувањето во денешното Црвено Море почнало во еоценот, а разделувањето на Африка и Азија се случило пред околу 25 милиони години во олигоценот, и оттогаш Арапската Плоча се движи кон Евроазиската. Отворањето на црвеноморскиот расед предизвикало вулканска активност. Западните делови на плочата се покриени со вулкански полиња наречени Постари Харати, чии позначајни примери се Харат Хајбар и Харат Рахат. Постои извесна активност и денес, особено околу Медина, а во Црвеното Море има редовни избуви.
Судирот помеѓу Арапската Плоча и Евроазија предизвикува издигање на венецот Загрос во Иран. Бидејќи Арапската и Евроазиската Плоча се судираат, некои градови како оние во југоисточна Турција (кои лежат на Арапската Плоча) се подложни на земјотреси, цунамија и вулкани.
3 Земји и региони
Плочата ги опфаќа следниве земји: Бахреин, Џибути, Ирак, Јордан, Кувајт, Оман, Катар, Саудиска Арабија, Сирија, ОАР и Јемен. Воедно таа ги опфаќа и овие региони: Антилибан (Либан), делови од Аудал (Сомалија/Сомалиленд), Хузестан (Иран), Југоисточна Анадолија (Турција) и Јужна Денкаља (Еритреја).
АТП Умаг 2024

АТП Умаг 2024 (познато и како Плава Лагуна Кроација Опен Умаг) било 34-тото издание на тенискиот турнир на земја кој се одржува во Умаг, Хрватска. Турнирот се одиграл од 21 до 27 јули 2024 година, и бил дел од АТП серијата 250 во рамките на тениската сезона 2024.
1 Победници
1.1 Поединечно
* Франсиско Серундоло го победил Лоренцо Музети, 2–6, 6–4, 7–6<sup>(7–5)</sup>
1.2 Двојки
* Гвидо Андреоци / Мигел Анхел Рејес-Варела ги победиле Мануел Жинар / Грегуар Жак, 6–4, 6–2
Трапист (сирење)

Трапист — вид на полутврдо сирење кое традиционално го прават монасите траписти.
1 Одлики
Сирењето трапист може да биде полно или полумасно според содржината на маснотии. Сирењето се прави во облик на пити, со пречник од 16 до 18 см и висина од 5 до 8 см, со тежина од 1 до 1,5 кг. Сирењето има фина, флексибилна текстура. На површината нема маснотии, кората е мазна, тенка и златножолта, понекогаш со исушена црвена маст. Во текстурата речиси и да нема дупки, но ако ги има, тие се со големина на леќа, со пречник од 2 до 3 мм. Текстурата е погодна за сечење, флексибилна, пластична, со путерно жолта боја, а пресекот е мазен и сјаен. Сирењето има благ, сладок, малку кисел вкус и мирис. Трапистот може да има апсолутна содржина на вода од околу 48 проценти во масната супстанција, од 55 до 58 проценти вода во немасната супстанција и 1,6 до 2,5 проценти сол. Времето на зреење е од 5 до 12 недели.
2 Историја
Трапист потекнува од Франција (трапистскиот манастир на Пор ди Сали), од каде што е донесен во Средна Европа од трапистските монаси.
3 Производство
Технологијата за правење трапист е изведена од онаа на сирењето Пор ди Сали, но изворниот рецепт не ѝ е познат на јавноста. Трапист се прави во неколку верзии, кои се разликуваат по текстурата на тестото (полутврдо или тврдо сирење за сечење), по обликот и распоредот на окцата (заоблени окца или ретки пукнатини, ретко посеани окца), кората е малку сува или има засушена црвена паста, може да се парафинира . Денеска сирењето трапист, според традиционалниот рецепт, се произведува во манастири од редот во Франција и Белгија, на некои места во САД и во Бања Лука во Босна и Херцеговина.
Асениди

Династијата Асениди (|Асеневци, ''Asenevtsi'', |Asănești) се основачи и владетели на средновековната бугарска држава, позната во современата историографија како Второ Бугарско Царство, помеѓу 1185 и 1280.
Династијата Асен се издигнала како водачи на Бугарија по востанието против Византиската империја во 1185/1186 кое било предизвикано од зголемувањето на даноците.
Некои членови на семејството Асен влегле во византиска служба во тринаесеттиот и четиринаесеттиот век. Презимето се јавува и во денешна Грција, и може да води потекло до оваа династија. Нивното потекло е нејасно.
1 Потекло
Потеклото на династијата, особено етничкото на тројцата браќа Асен (Теодор I (|Teodor I), Јован Асен I (|Ioan Asan I) и Калојан (|Caloian)) сè уште е извор на многу контроверзии, дебатирани меѓу историчарите. Постојат три главни хипотези за нивното потекло::# Влашко потекло, став поддржан од повеќето современи извори и романски научници кои своите тврдења ги засноваат на хрониките на Крстоносците, и писмата на папата Инокентиј III и Калојан.
# Куманско потекло, бидејќи некои од имињата, како Асен и Белгун, потекнуваат од куманскиот јазик, како и блиските врски со Куманите, како што се браковите (вклучувајќи ја и жената на Калојан), непосредната близина и сојузништвото. Групи на Кумани се населиле и се мешале со локалното население во многу делови на Балканот помеѓу 10ти и 13ти век и последователно основале и други династии во Бугарија (Тертер и Шишман).# Бугарско потекло, став кој е вообичаен кај бугарските историчари кои сметаат дека сите домашни извори (од 13ти век) ги користат термините Бугарија, Бугари и бугарски, словенските имиња како Иванко (роднината кој го убил Јован Асен I), Борил и Слав.
Меко сирење

Меки сирења — сирења кај кои количеството на вода во содржината без маснотии во сирењето (v/ns) е од 63 до 73 проценти, така што овие сирења и по созревањето содржат од 50 до 55 проценти апсолутна вода. Затоа, апсолутната вода ја означува вкупната количина на вода во сирењето по созревањето и може да се изрази во грамови по килограм сирење или во проценти.
1 Поделба на сирењата
Во зависност од содржината на вода во безмасниот дел од сирењето:
многу тврди сирења, до 30 % вода, Сирења од типот пармезан: (грана падано, пармиџано лодиџано, пармиџано емилијано, пармиџано реџијано), сбринц
тврди сирења, од 35 до 45 % вода, бра, ементалер, гријер, алпкезе, чедар, едамер, фонтина, фиоре сардо, кашкавал, монтасио, пекорино, карстно овчо сирење
полутврди сирења, од 40 до 50 % вода, едамер, гауда, тилзит, трапист, бел пазе, порт салут, проволоне, сирење за раклет, тет де моан, путеркезе
меки сирења, над 50 % вода, сирења со мувла во структурата или на површината, сирења со намаз на површината
свежи сирења, од 85 до 87 % вода, моцарела, урда, маскарпоне
Количината на вода во содржината без маснотии во сирењето е важна информација што може да се искористи за да се определи типологијата на сирењето. Колку е помеко сирењето, толку е поголем процентот на вода во него. Карактеристичните својства на сирењето се образуваат во немасната супстанција, која е прилично постојан параметар на сирењата.
2 Други својства на меките сирења
Одликите на сирењето се образуваат во содржината на сирењето без маснотии, што е прилично постојан параметар на сирењата. Бактериите обично образуваат мувлосана обвивка (кора) на површината на меките сирења. Меките сирења може да се поделат и на сирења со мувла во тестото или на површината. Присутните микроорганизми придонесуваат за вкусот на сирењата и предизвикуваат образува на дупки (окца) во сирењето. Некои од меките сирења се кремасто меки и можат да се намачкаат (на пр. вашерин). Ако овие сирења зреат долго време, ја менуваат својата цврстина, па дури и стануваат течни.
2.1 Сирења со мувла или облога
Меките сирења може да имаат благородна мувла во тестото и/или на површината, но можат да бидат површински заштитени:
* сирења со синозелена мувла: горгонзола, рокфор;
* сирења со бела мувла: бри, камамбер;
* сирења со црвена паста на површината: лимбуршко сирење, ромадур;
* сирења со жолта облога на површината: блатаке злато.
3 Поврзано
* Многу тврдо сирење
* Тврдо сирење
* Полутврдо сирење
* Топено сирење
* Фонди
Топено сирење

Топено сирење — посебен вид сирење што се добива со топлотна обработка на обичните сирења.
1 Производство
Во индустријата за сирење често се зборува дека некои сирења имаат различни грешки, кои не ја намалуваат јадежноста на сирењето, туку поради непривлечен изглед ги одбиваат купувачите. Тоа се на пр. оние сирења кои имаат грешки во кората, кои се слепи, односно оние кои немаат дупчиња (окца), или сирења кои имаат испукана текстура. За да се искористат таквите сирења, кои сепак имаат добар вкус, се топат.
Од сирењата се гребе кората, се сечат и се дробат или се мелат, по што во смесата се додаваат други млечни и немлечни состојки како млеко, павлака, сурутка, млеко во прав, путер, масла, зачини, соли, адитиви и ароми. Технолошки важните адитиви во преработените сирења се емулгирачките соли, кои овозможуваат образување и одржување на хомогена смеса и го забрзуваат растворањето на протеините. Тие можат да додадат на пр. пиперка, бибер, сечкана шунка или печурки и други додатоци за да се добие топено сирење со различни вкусови.
Вака добиената смеса потоа се загрева до 70 ºC во топилниците на пареа и се меша за да се добие хомогена течна смеса, која по топење 10 минути се истура во триаголни или четириаголни калапи кои содржат фолија или се образуваат листови. по ладењето, спакувано во пластична фолија.
2 Употреба
Преработените сирења се многу издржливи, дури и во топла клима, со рок на траење до една година. Топлотно обработените сирења од сите видови се лесно сварливи, преработените сирења се прикладно пакувани за полесна употреба во домаќинството и угостителството и се произведуваат за потрошувачите во привлечен и готов облик. Нивното производство е широко распространето.
3 Поврзано
* Фонди
* Тврдо сирење
* Полутврдо сирење
* Меко сирење
* Многу тврдо сирење
* Сирење
Јован Асен III

Јован Асен III (|Иван Асен III, или Йоан Асен III), владеел како цар на Бугарија во периодот 1279–1280. Јован Асен III бил син на Мицо Асен и Марија, ќерката на царот Јован Асен II и Ирина Комнина. Тој се родил веројатно околу 1259/60, и починал во егзил во 1303.
Плашејќи се од брзиот успех на Ивајло, византискиот император Михаил VIII Палеолог го повикал Јован Асен на неговиот двор, му ја доделил титулата ''деспот'', и го оженил за неговата најстара ќерка Ирина Палеологина во 1277 или 1278. Михаил VIII потоа, испратил неколку виантиски војски да се обидат да го издигнат Јован Асен III на тронот. Иако Ивајло бил победник во некои од овие обиди, тој бил опсаден три месеци во Дрaстaр (Силистра) од монголските сојузници на Михаил. Во тој период византиските војски ја опколиле престолнината Трново и пуштајќи глас за наводна смрт на Ивајло, локалното благородништво се предало и го избрало Јован Асен III за цар во 1279.
За да ја зајакне својата позиција во Трново, Јован Асен III ја омажил својата сестра Марија (Кира Марија) за бугаро-куманскиот благородник Георги Тертер, но не успеал да се наметне низ целата земја. Ивајло повторно се појавил пред ѕидините на Трново каде ги поразил византиските војски. Во очај, Јован Асен III и Ирина Палеологина тајно избегале од Трново со богатства од царската ризница. Стигнувајќи до Месембрија (Несебар), царската двојка отпловила за Константинопол, каде што разгневениот Михаил VIII со денови одбивал да ги прими поради нивниот кукавичлук.
Во 1280 или 1281 Јован Асен III отпатувал до Златната Орда, во обид да добие поддршка за возобновување на Бугарија. Монголскиот поглавар Ногај Кан на крајот го убил Ивајло, но не успеал да го врати Јован Асен III во Бугарија. Тој се вратил на својот посед во Троадa, каде што починал во 1303 година.
1 Наводи
* John V.A. Fine, Jr., ''The Late Medieval Balkans'', Ann Arbor, 1987.
Бофор (сирење)

Бофор — тврдо, сирово кравјо сирење поврзано со семејството гријер. Алпско сирење, се произведува во Бофортен, долината Тарантез и Мориен, кои се наоѓаат во департманот Савоја на Француските Алпи.
1 Сорти
Постојат три сорти бофор:
* Бофор д'ете (или летен бофор)
* Бофор д'алпаж (направено на Алпите на високите пасишта)
* Бофор д'ивер (зимски бофор)
2 Статус на AOC
Бофор за првпат бил сертифициран со ознака за контролирано потекло во 1968 година.
3 Подготовка и производство
Бофорот се произведува во долините Бофортен, Тарантез и Мориен, како и во делови од долината Вал д'Арли, кои се наоѓаат во подрачје од 450.000 хектари од департманот Савоја.
Сирењето се подготвува со 11 литри млеко за секој 1 килограм сирење. Млекото што се користи во една сорта доаѓа од кравите тарин или абонданс кои пасат на Алпите.
За да се направи бофор, млекото прво се загрева, а потоа се тура во обрач или калап од буково дрво што му дава на сирењето посебен вдлабнат облик. Се притиска 24 часа, се вади од обрачите и се лади уште 24 часа. Откако ќе се излади, се натопува во саламура, а потоа се чува на смрекови полици еден до два месеци. За време на овој дел од процесот, едната страна од сирењето се посолува рачно секое утро, потоа се превртува и се трие секое попладне. Штом кората на сирењето ќе достигне ниво на зрелост, сирењето се премачкува со смеса наречена морж која го произведува својот силен вкус и бледожолта кора. Подготвеното сирење потоа мора да зрее 6-12 месеци, па дури и подолго, во ладна планинска визба.
4 Вкус и текстура
Сирењето бофор е бледожолто, со мазна и кремаста текстура и нема дупки како другите сирења од стилот на гријер, конте, или ементалер . Бофор, исто така, има многу изразена арома, понекогаш опишана како силна или благо остра и потсетува на пасиштата на кои пасат кравите тарентез и абонданс за да го обезбедат млекото што се користи за сирењето.
Бофорот најчесто се користи за правење фонди бидејќи лесно се топи. Едно од многуте сирења што одлично се комбинираат со бело вино, бофор често се ужива со риба, особено лосос.
Роберт ван Ворст

Роберт ван Воерст (крст. 8 декември 1597 - пред октомври 1636) — холандски гравер.
Роден е во Девентер, а студирал под Криспен ван де Пас. Пристигнал во Англија во 1628 година и набргу потоа Чарлс I од Англија го назначил за свој кралски гравер. Тој главно ги репродуцирал делата од Антонис ван Дајк, исто така активен на британскиот двор, кој му ја дал на Ван Ворст ексклузивната задача за репродукција на неговите портрети. Починал во Лондон.
Филипинска Плоча

Филипинска Плоча — тектонска плоча што се состои од океанска литосфера сместена под Филипинското Море, источно од Филипините. Највеќето делови од Филипините, вклучувајќи го северен Лусон, се дел од Филипинскиот Подвижен Појас, кој е геолошки и тектонски независен од Филипинската Плоча.
Плочата е обиколена претежно со приближувачки граници: На север се граничи со Охотската Плоча во Нанкајскиот Ров. Филипинската, Амурската и Охотската Плоча се среќаваат кај планината Фуџи во Јапонија. Задебелената кора на Изубонинскомаријанскиот лак која се судира со Јапонија ја сочинува Изуската Судирна Зона. Истокот на плочата ги опфаќа островските групи Изу, Огасавара (Бонин) и Мариканските Острови, сочинувајќи го Изубонинскомаријанскиот лачен систем. Има раздвојувачка граница помеѓу Филипинската Плоча и малата Маријанска Плоча на која лежат Маријанските Острови. На исток Тихоокеанската Плоча се подвлекува под Филипинската во Изуогасаварскиот Ров. На југ Филипинската Плоча се граничи со Каролинската и Птицоглавската. На запад Филипинската Плоча се подвлекува под Филипинскиот Подвижен Појас во Филипинскиот и Источнолусонскиот Ров. На северозапад плочата се допира до Тајван и Нансејските Острови на Окинавската Плоча, како и јужена Јапонија на Амурската Плоча. На северозапад се допира со Јангцекјаншката Плоча.
1 Поврзано
* Филипинско Море
Алегорија на верата

''Алегорија на верата'' (|Allegorie op het geloof) — слика од Јоханес Вермер насликана помеѓу 1670 и 1674 година, изложена во музејот на уметноста Метрополитен во Њујорк (масло на платно, 114,3 × 88,9 см). Се смета за последното дело насликано од Вермер и е познато и како ''Алегорија на Новиот завет''.
1 Опис
Сликата е симболично толкување на верата, претставена овде со ликот на жената.
1.1 Состав
Жена која седи ја става раката на своето срце, а ногата на Земјин глобус. Се наоѓа пред слика која го претставува Распетието. Оваа слика е копија на дело од Јакоб Јорданс.
Пред нејзините нозе, на карирани плочки лежат јаболко и змија згмечена од камен. Над жената виси стаклена топка кон која таа го насочува погледот.
Сликата нема потпис.
1.2 Симболика и алегорија
Вермер го наоѓа своето вдахновение во збирката алегории на Чезаре Рипа, ''Iconologia'', напишана во XVI век, од кои тој буквално ја претставува ''верата'' на Рипа. Оваа збирка ги опишува верските симболи традиционално поврзани на различни предмети. Така, Вермер ја претставува доблеста на верата, облечена во бело, со раката ставена на градите и со нога на глобусот кој ја Земјата. Во преден план, Злото е здробено под камен, а гризнатото јаболко на Ева, лежи на земја. Лево од жената, на маса, се поставени верски атрибути: библија, распетие, путир и казула. Сликата во позадина е на Јакоб Јорданс (''Распетие''). На оваа слика, пред нозете на Исус е Марија Магдалена, која е единствениот невидлив лик, бидејќи таа е скриена од жената во преден план. Намерата на Вермер можеби била да ја направи алегорија на Марија Магдалена во согласност со неговото време.
2 Историја на делото
Сликата била продадена на аукција на продажба на Дисиус во 1696 година. Нејзиниот прв познат сопственик бил Херман Стофелс ван Свол (1632-1698), управител на пошта и протестант. Сликата била продадена на аукција во Амстердам една година по смртта на Свол. Откако поминала време во непозната збирка, сликата (опишана како „Претставувајќи го Новиот завет") била продадена на аукција во 1718 година, повторно во Амстердам, потоа повторно во 1735 година и на продажбата на Итсварт во 1749 година.
На почетокот на XIX век, сликата очигледно била пренесена во Австрија. На крајот на векот, сликата станала дел од збирката на Илја Остроухов (а подоцна и Дмитриј Шчукин) во Москва. Во 1899 година била ставена на продажба од дистрибутерот Вехтлер во Берлин и купена од Абрахам Бредиус. Бредиус потоа му го позајмил делото на Мауритшуи, каде што останало до 1923 година, кога Бредиус му го дал на долгорочен заем на музејот Бојманс ван Бјенинген во Ротердам.
Бредиус на крајот, а во 1928 година, му ја продал сликата на Мајкл Фридсам во Њујорк, кој во 1931 година, како дел од збирката на Фридсам, му ја завештал на Уметничкиот музеј Метрополитен.
Таковско востание (слика)

''Таковско востание'' — назив две речиси идентични маслени слики насликани од српскиот уметник Паја Јовановиќ. Сликите го прикажуваат востаничкиот водач Милош Обреновиќ на Цветници во 1815 година како ги поттикнува своите сонародници да се борат против Отоманското Царство и го започнува Второто српско востание. Ова дело го претставувало Кралството Србија на Светската изложба во Париз во 1900 година.
1 Композиција
На сликата се обединети три целини. Во заднината лево е црквата со дрвени куќички. Во преден план во средината е претставено развивањето и предавањето на барјакот на Сима Милосављевиќ Паштрмац од страна на Милош, кој стои на камената плоча на старите гробишта во позиција заклетва, додека до него е архимандритот Мелентије Павловиќ со крст, Изборот на Милош за водач присутните го поздравуваат со кренати раце, јатагани и три прста. Во горниот десен агол може да се види таковската грмушка. Интересен е и еден симболичен елемент - на крајната лева страна се појавува дете кое го држи млада жена која се качила на крстот на гробот. И покрај гробовите на паднатите за слобода, секогаш ќе има нови поколенија кои ќе ја продолжат започнатата борба.
На сликата се гледаат Милутин Савиќ Гарашанин, учесник во двете востанија со испружена сабја во раката, Вула Глигоријевиќ пред него, додека зад Гарашанин во кошула со широки ракави, пиштол во појасот и сабја во раката е Лука. Вукомановиќ. Зад Сима Паштрмац лево се Вукомановиќ, а десно Никола Луњевица. До него со крената рака стои војводата Милиќ Дринчиќ, додека во самиот агол со турбан на главата и китнеста горна облека е Јован Обреновиќ . Прикажани се и Лазар Мутап, кнезот Василије од Бершиќи, Тома Вучиќ Перишиќ и други.
2 Прва верзија
Првата верзија, со димензии 256×160 см, е насликана во Париз во 1894 година, а за прв пат била изложена во Белград на почетокот на следната година во фотографското студио на братот на Паја, Милан Јовановиќ. Сликата е наведена како дело „за приватната галерија на Неговото Височество“ кралот Александар, иако и двете верзии биле нарачани од кралот при абдикацијата на Милан Обреновиќ и Министерството за просвета. Се наоѓа во постојаната поставка на Музејот на Второто српско востание во Таково.
3 Втора верзија
Втората верзија е помала и има димензии 190×125,5 см. Насликана е во 1898 година. Во рамките на подготовките по доаѓањето од Виена, Јовановиќ ги проучувал автентичните носии и оружја од тоа време, го посетил Таково и поминал многу време таму и во околината. Ја скицирал црквата од трупци и големото дрво под кое Милош го кренал востанието, како и физиономијата на луѓето, носиите, оружјето итн.
Литографската репродукција на сликата набрзо станала широко достапна, а Министерството за просвета и црковни работи на Кралството Србија доставувало репродукции во гимназиите, училиштата за обука на наставници и семинариите, што придонело за подоцнежната популарност на сликата. Оваа верзија е во сопственост на Народниот музеј во Белград. Историчарот на уметност Лилијен Филиповиќ-Робинсон смета дека ''Таковското востание'' е едно од најдобрите дела на Јовановиќ.
4 Галерија
Селин и Жили се возат во чамец

„Селин и Жили се возат во чамец: Фантомски дами над Париз“ (француски: ''Céline et Julie vont en bateau: Phantom Ladies Over Paris'') – филм на режисерот Жак Ривет (Jacques Rivette) од 1974 година. Автори на сценариото се Жилиет Берто (Juliet Berto) и Доминик Лабурје (Dominique Labourier), кои ги играат и главните улоги.
1 Синопсис
Две млади жени, кои се таинствено поврзани, откриваат дека секојдневието им го одредува една необична будоарска мелодрама која се одигрува во паралелната стварност која е производ на халуцинациите...
Месарот (филм)

„Месарот“ (француски: ''Le Boucher'') – филм на режисерот Клод Шаброл (Claude Chabrol) од 1970 година. Шаброл е автор на сценариото а главните улоги ги играат: Стефан Одран (Stéphane Audran), Жан Јан (Jean Yanne), Антонио Пасалија (Antonio Passalia), Вилијам Геро (William Guerault), Пасквале Фероне (Pasquale Ferone) и Марио Бекара (Mario Beccara). „Месарот е еден од најпознатите криминалистички филмови на Шаброл, кој се надоврзува на ремек-делата на Алфред Хичкок и Фриц Ланг. Станува збор за повеќеслоен филм за злосторствата на еден психопат кој низ целиот филм е исклучително добар кон луѓето од својата околина. Притоа, паралелата меѓу потиснатите емоции на учителката и притаениот монструм е засилена со нејзините разговори со учениците за праисториските луѓе, како и со неговите сеќавања на стравотиите од војната во Индокина во која учествувал и тој. За својата одлична улога, Одран (тогашната сопруга на Шаброл) ја освоила главната награда на филмскиот фестивал во Сан Себастијан.
1 Синопсис
Убавата Елен (ја игра Одран) доаѓа од Париз во едно село за да работи како учителка. Таа се зближува со месарот Попол (го игра Јан), иако тој не делува како соодветно друштво за неа. Со текот на времето, нивното пријателство се развива при што двајцата откриваат дека имаат многу заеднички страни, првенствено во поглед на лошите доживувања во минатото. Еден ден, селото е потресено од веста за суровото убиство на една девојка, а потоа убиствата продолжуваат и понатаму. Елен полека почнува да се сомнева дека убиецот се наоѓа во нејзината близина...
Мојот вујко

„Мојот вујко“ (француски: ''Mon Oncle'') — филм на режисерот Жак Тати (Jacques Tati) од 1958 година. Автори на сценариото се Жак Лагранж (Jacques Lagrange) и Жан Л’Оте (Jean L'Hôte), а главните улоги ги играат: Жак Тати, Леан-Пјер Зола (Lean-Pierre Zola), Адриен Серватје ((Adrienne Servatie), Ален Бекур (Alain Becourt), Лисиен Фрежис (Lucien Fregis), Бети Шнајдер (Betty Schneider) и Ивон Арно (Yvonne Arnaud). Автори на музиката се Френк Барселини (Franck Barcellini) и Ален Роман (Alain Romans). „Мојот вујко“ е првиот филм во боја на Тати. Во него, тој го оживува ликот на господинот Ило кој се прославил во неговиот филм од 1953 година, „Одморот на господинот Ило“. Освен што е забавен, духовит и смешен, филмот претставува носталгична критика на модерниот градски развој во кој човекто секојдневно се отуѓува од вистинските потреби, а наместо тоа, се затрупува со непотребни предмети. Тати успеал суптилно да ги прикаже разликите меѓу двата начина на живот. Во 1959 година, филмот ја освоил наградата „Оскар“ за најдобар филм на странски јазик. Покрај тоа, на Канскиот филмски фестивал, филмот бил номиниран за „Златната палма“, а Тати ја освоил Специјалната награда на жирито.
1 Синопсис
Семејството Арпел живее многу современо: куќата е опремена со најмодерна опрема и мебел, а насекаде е беспрекорно чисто. Меѓутоа, синот минува најголем дел од времето дружејќи се со вујко му Ило – необичен човек кој живее во еден стар париски кварт во кој децата играат на улица, а уличните продавачи продаваат парчиња леб намачкани со топло чоколадо. Незадоволните родители се обидуваат да го отстранат вујкото од животот на нивното дете, па затоа, најпрвин се обидуваат да му најдат работа на Ило, а потоа и жена...
На Млечниот Пат

„На млечниот пат“ (српски: ''На Млијечном Путу'') — филм на режисерот Емир Кустурица од 2016 година. Главните улоги ги играат: Кустурица, Моника Белучи и Слобода Миќаловиќ.
==Синопсис
Филмот се состои од три приказни во кои се прикажуваат три времиња во животот на еден човек: военото време во кое работи среќниот млекар, неговите ризични потфати и романсата со саканата жена, како и неговиот подоцнежен монашки живот, кога се присетува на бурното минато. За време на војната, секој ден, млекарот ја минува борбената линија на своето магаре, избегнувајќи ги куршумите, со цел да го пренесе драгоцениот товар до војниците. Тој има среќа во својата работа, го сака една убава селанка, а пред него е мирната иднина... Но, сѐ се менува со доаѓањето на таинствената Италијанка (ја игра Белучи) која го отпревртува неговиот живот. Тогаш започнува љубовната приказна меѓу нив која двајцата ги фрла во низа опасни авантури.
Празничен ден

„Празничен ден“ (француски: ''Jour de fête'') — филм на режисерот Жак Тати (Jacques Tati) од 1949 година. Автори на сценариото се Тати, Анри Марке (Henri Marquet) и Рене Вилер (René Wheeler), а главните улоги ги играат: Жак Тати, Пол Франкер (Paul Frankeur), Ги Декомбл (Guy Decomble), Санта Рели (Santa Relli), Мен Вале (Maine Vallée), Делкасан (Delcassan) и Роже Рафал (Roger Rafal). Ова е првиот долгометражен филм на легендарниот француски глумец и режисер Жак Тати (1909-1982). Преку одлично оформениот лик на симпатичниот поштар и ефектниот заплет за неговата очајна потреба да се докаже пред сограѓаните, режисерот реди успешна низа од сатирични гегови за животот во едно мало место.
1 Синопсис
Дејствието на филмот се одвива неколку години по Втората светска војна, во малото место Сен-Север-сур-Индр кое се наоѓа во внатрешноста на Франција. Стануав збор за заспано место кое оживува само за време на празникот. Тогаш, повеќето жители, на чело со Роже (го игра Деломбл), најчесто се забавуваат така што се шегуваат со добродушниот поштар Франсоа (го игра Тати), кој не сфаќа дека околината го смета за глупак, дури ни тогаш кога луѓето му прикажуваат краток филм за современите поштенски методи во САД. Франсоа сериозно го доживува филмот и веќе утредента започнува со модернизација на својата работа...
Никола Пијанманов

Никола Пијанманов (Струмица, 1981) – македонски сликар.
1 Животпис
Пијанманов е роден во Струмица, во 1981 година. Во Скопје завршил средно уметничко училиште, а во 2005 година дипломирал на Факултетот за ликовна уметност во Скопје, во класата на проф. Рубенс Корубин. Работи како уметнички организатор на Здружението за култура Транзен.
2 Творештво
Пијанманов, кој е член на ДЛУМ, активно се занимава со сликарство, скулптура, сценографија и дизајн на плакати. Остварил повеќе самостојни и групни изложби во Македонија и во странство. Покрај тоа, промовирал и рецензирал повеќе изложби. Во 2022 година остварил студиски престој во Париз. Тој е куратор и уредник на на традиционалната групна ликовна изложба „Несовршен простор“. Исто така, тој пишува рецензии, есеи и текстови во списанијата „Премин“ и „Зенит“
Леон Маршан

Леон Маршан (роден на 17 мај 2002 г.) — француски пливач.
Тој е актуелен светски и олимписки рекордер на 400 метри мешано, олимписки рекордер на 200 метри делфин и 200 метри градно и рекордер на Франција на 200 метри мешано, 200 метри делфин и 200 metre градно.
Тој станал олимписки шампион на 200 метри градно, 200 метри делфин и 400 метри мешано на Летните олимписки игри 2024.
Тој освоил златен медал на трките на 400 метри мешано и 200 метри мешано и сребрен медал на 200 метри градно на Светското првенство 2022 во Будимпешта. На Светското првенство 2023 во Фукуока, тој ги одбранил златните медали на трките на 200 метри и 400 метри мешано и освоил златен медал на 200 метри градно.
Тивка страст

„Тивка страст“ (англиски: ''A quiet passion'') – филм на режисерот Теренс Дејвис (Terence Davies) од 2016 година. Дејвис е автор и на сценариото, а главните улоги ги играат: Синтија Никсон (Cynthia Nixon), Ема Бел (Emma Bell), Џенифер Ели (Jennifer Ehle), Данкан Даф (Duncan Duff) и Кит Карадин (Keith Carradine).
1 Синопсис
Филмот го прикажува животот на американската поетеса Емили Дикинсон (ја играат Никсон и Бел), од нејзините училишни денови до подоцнежните години, кога живеела како осамена и непозната уметничка...
Херман Корушки

Херман Корушки (1105/1110 – по 1154), наречен и Херманус Далмата или Склавус Далмата, Секундус, според неговите зборови роден во „срцето на Истра“ — филозоф, астроном, астролог, математичар и преведувач на арапски дела на латински.
Покрај Аделар од Бат, Јован Севилски, Жерар од Кремона и Платон од Тиволи, Херман е најважниот преведувач на арапски астрономски дела во 12 век. Особено големо било влијанието на неговите преводи врз развојот на средновековната европска астрономија.
1 Име
Херман е познат по неколку имиња што се однесуваат на неговата земја на потекло или неговата етничка припадност: Херман Корушки (''Hermannus de Carinthia''); Херман Далматински или Херман Далматинец (''Hermannus Dalmata''); или Херман Словен (''Херман Склавус''). Херман секогаш ја наведувал својата татковина како Корушка или Истра. Неговиот претпочитан прекар бил ''Hermannus Secundus'' односно „Втор Херман“, со што тој се прогласил за наследник на Херман Контрактус, претходен писател на астролабот.
2 Животопис
Главни извори за животот на Херман се пролозите на неговите сопствени дела. Овие можат да бидат дополнети со неколку наводи за него во делата на неговите современици. Според него, тој е роден на почетокот на 12 век, веројатно околу 1105 или 1110 година, во Средна Истра, тогаш дел од Војводството Корушка во Светото Римско Царство. Местото е тешко да се одреди со оглед на многу поширокиот опсег на Истарска Марка во 12 век, што ги вклучувала Карстното Плато, Трст, Дуино и поголемиот дел од областа на подоцнежната Внатрешна Крањска, можеби дури и го опфаќа и горниот дел на Випаваската Долина. Поимот „Средна Истра“ најверојатно се користел за сите оние области (претежно населени со население словенски) под власта на маргрофот Истра, за разлика од крајбрежните градови во кои доминантно се зборувало романски јазик, кои живееле под автономен општински режим.
Херман најверојатно одел во бенедиктинско монашко училиште во Истра. Последователно студирал кај Тиери од Шартр, или во Париз или во Шартр, пред 1138 година. Можно е тој првпат да го запознал Роберт од Кетон во Париз или Шартр. Ричард Хаклујт, цитирајќи анонимен латински извор од времето на Втората крстоносна војна, вели дека Роберт „патувал низ Франција, Италија, Далмација и Грција и конечно дошол во Азија, каде што живеел во голема опасност за својот живот меѓу суровите Сарацените, но сепак совршено го научиле арапскиот јазик“ и „се вратиле по море во Шпанија“, додавајќи дека Херман „го придружувал во неговото долго патување“. Овој единствен пасус е елабориран со многу претпоставки од подоцнежните историчари, некои го натерале да мине низ Константинопол на пат за Багдад во 1135 година и да престојува во Дамаск во 1136–1138 година.
Првиот сигурно датиран настан во животот на Херман е неговиот превод на ''Фатидиката'' на Сахл ибн Бишр во 1138 година. Всушност, сите негови дејствувања може да се следат само за периодот 1138–1143 година, кога тој бил во Шпанија.
3 Библиографија
***********
Јувал

Јувал (|יובל) — во Петокнижјето, син на потомокот на Каин, Ламех, и неговата сопруга Ада. Тој станал познат по изумот на музички инструменти — гусли и шупелки — и станал „татко на сите што свират“ на нив. Пронајдокот на Јувал го претставувал наједноставниот облик на жичан инструмент, кој Евреите го нарекувале кинор. (Бит. ).
Книгата Битие вели (Бит. 4:19–22):Ламех зеде две жени: на едната ѝ беше името Ада, а на другата Цила.
Ада го роди Јавал, тој е татко на оние што живеат во шатори со стада.
А на братот негов името му беше Јувал; тој беше татко на сите што свиреа на гусли и шупелки.
Цила, пак, го роди Тувал-Каин, кој беше ковач на секакви работи од бакар и железо; а сестра на Тувал-Каин му беше Ноема. Сите тројца браќа претставуваат човечки изуми: ковачки занает (коваштво), сточарство и музика.
Левијатан

Левијатан (|לִוְיָתָן) — библиска огнодишна и многуглава морска змија создадена од Бога меѓу другите морски чудовишта. Левијатан имал неверојатна сила и големина, и на крајот на времето мора да биде уништен од Бог. Левијатан е присутен во угаритскиот еп — „Циклусот за Вал“ под името на седумглавата морска змија Лотан, која дејствува како непријател на богот на бурата Вал и божицата на војната Анат, која го поразува Лотан. Митот веројатно потекнува од подревните преданија за борбата меѓу богот Хадад и змијата Темтум, како и од митот за битката на месопотамискиот бог на војната Нинурта со седумглав змеј, која потекнува од третото илјадалетие пр. н. е.
Различни религии имаат свои толкувања на Левијатан. Во еврејската традиција, се верува дека по доаѓањето на Месијата, праведниците ќе се гоштаваат со месото на поразениот Левијатан и ќе ја користат неговата кожа. Некои подоцнежни еврејски толкувања, како оние во книгата Зохар, ја гледаат оваа гозба како метафора за просветление. Христијанските богослови го поврзуваат Левијатан со демонот на зависта, а подоцнежните толкувања понекогаш го утврдуваат со крокодил. Исто така, постои можност Левијатан да го вдахнал новозаветниот Ѕвер од морето. Во верувањата на гностичките Офити, Левијатан се смета за суштество што ја опкружува вселената и ги враќа душите на грешниците на Земјата. Освен тоа, Левијатан се појавува како демон и во мандаизмот и во манихеизмот.
Левијатан конкретно е спомнат шестпати во Танахот, во , –, , и двапати во .
Во македонските преводи на Библијата, зборот „Левијатан“ е заменет со „крокодил“.
Поп Ќира и поп Спира

''Поп Ќира и поп Спира'' („Свештеник Ќира и свештеник Спиро“) е роман на Стеван Сремац од 1894 година. Романот е адаптиран во филм во ''Поп Ќира и поп Спира'' (1957).
1 Поврзано
*
Матусал (потомок на Каин)

:''За истоимениот потомок на Сит, видете Матусал (потомок на Сит)''.
Матусал (|מְתוּשָׁאֵל) — библиска личност спомната во книгата Битие од Стариот завет, син на Мехујаел, правнук на Каин; татко на Ламех.
1 Варијанти на пишување на името
Покрај прифатеното име Матусал, постојат и пишувања: Метушаил, Матусаил, Матушел, Метушелах.