Стаорец (хороскопски знак)

Стаорец или глушец (|鼠, , ) — прво од дванаесетте животни во кинескиот зодијак, дел од кинескиот календар.
Лицето родено со овој знак е родено во „Година на стаорецот“. Стаорецот го носи симболот на првата земска гранка 子 (''zǐ''), со која започнува повторливиот циклус од дванаесет години. Постои и месец на стаорецот и час на стаорецот (поточно двоен час, од 23:00 до 01:00 ч.). Годините на стаорецот се разликуваат по циклусот на небесни стебла, поради што имаме повторлив циклус од пет години на стаорецот во текот на 60-годишен период, и секоја година на стаорецот е поврзана со елемент: „петте фази“ се оган ( ''хуо''), вода ( ''шуеј''), дрво ( ''му''), метал ( ''ѓин'') и земја ( ''ту'').
1 Име
Кинескиот збор ''шу'' (鼠) значи глодач, но обично се применува за различни членови на таа група како стаорци и глувци, но може да се однесува и на полјанки, ’рчковци, леминзи, скокајглувци и многу други сродници.
2 Прва година на стаорецот
Според кинеската трдиција, првата година е еквивалентна на 2637 г. п.н.е. Главниот министер на на првиот цар, нарчен Жолт Цар таа година го разработил шеесетгодишниот зодијачки циклус. Дел од ова постигнување е откривањето и вклопувањето на 19-годишниот Метонов циклус кој ги става во врска месечевите и сончевите датуми како дел од системот (користејќи престапни месеци).
3 Годините и петте елементи
За луѓето родени во овие временски опсези се вели дека се родени во „Година на стаорецот“ и може да имаат еден од следниве елементни знаци:
Почетен датум, Завршен датум, Небесна гранка
11 февруари 1804, 30 јануари 1805, дрвен стаорец
23 јануари 1816, 16 јануари 1817, огнен стаорец
14 февруари 1828, 3 јануари 1829, земјен стаорец
2 февруари 1840, 22 јануари 1841, метален стаорец
20 февруари 1852, 3 февруари 1853, воден стаорец
8 февруари 1864, 26 јануари 1865, дрвен стаорец
26 јануари 1876, 12 февруари 1877, огнен стаорец
12 февруари 1888, 30 јануари 1889, земјен стаорец
31 јануари 1900, 18 февруари 1901, метален стаорец
18 февруари 1912, 5 февруари 1913, воден стаорец
5 февруари 1924, 23 јануари 1925, дрвен стаорец
24 јануари 1936, 10 февруари 1937, огнен стаорец
10 февруари 1948, 28 јануари 1949, земјен стаорец
28 јануари 1960, 14 февруари 1961, метален стаорец
15 февруари 1972, 2 февруари 1973, воден стаорец
2 февруари 1984, 19 февруари 1985, дрвен стаорец
19 февруари 1996, 6 февруари 1997, огнен стаорец
7 февруари 2008, 25 јануари 2009, земјен стаорец
25 јануари 2020, 11 февруари 2021, метален стаорец
11 февруари 2032, 30 јануари 2033, воден стаорец
30 јануари 2044, 16 февруари 2045, дрвен стаорец
15 февруари 2056, 3 февруари 2057, огнен стаорец
3 февруари 2068, 22 јануари 2069, земјен стаорец
22 јануари 2080, 8 февруари 2081, метален стаорец
7 февруари 2092, 26 јануари 2093, воден стаорец
4 Месечев дом
Во традиционалната кинеска астрологија и астрономија небото е поделено на различни астеризми, наречени и кинески соѕвездија. Ова е послично на зодијакот во западната астрологија отколку циклусот од дванаесет животни. Ѕвездите долж еклиптичката рамнина се поделени на групи наречени Дваесет и осум домови. Се сметало дека Месечината секоја ноќ преоѓа од еден до друг дом (или „логор“), па затоа овие се нарекуваат и Месечеви домови. Овие домови се делат на четири групи (од по седум) и се поврзуваат со четирите духовни суштества. Стаорецот е во небесната област на мистичниот воин или Сјуенву (玄武), поконкретно во домот Су (虛), кој пак се поврзува со северот и најтемниот дел од зимата на северната полутопка. Су (虛) е горе-долу истоветен на ѕвездата Садалсууд, наречена и Бета Водолија).
5 Час на стаорецот
Во стара Кина деноноќието било поделено на 12 двојни часови, секој од нив наречен по знак од кинескиот зодијак со слична симболика и астролошко значење. Првиот од овие часови е околу полноќта, односно од 23:00 до 01:00 ч., и наречен „Час на стаорецот“ или час ''ѕе''.
6 Основни астролошки елементи
Земска гранка, 子 ѕе
Елемент:, вода
Страна на светот:, север
Јин-јанг:, јанг
Месечев месец:, 6 декември - 7 јануари
Годишно време:, зима
Надлежни часови:, 23:00 - 24:59
Небесен војсководец:, санскрит: Викала (кинески: 毘羯羅)
Среќни цветови:, лилјан од секој вид
Среќни броеви:, 1, 3, 6, 8; Се одбегнуваат: 4, 5, 9
Среќни бои:, црна, златна, сина, зелена; Се одбегнуваат: жолта, кафеава
Среќни/поврзани земји:, Германија, Австрија, Иразел, Турција, Шведска, Иран
7 Трката на животните
Популарна приказна за настанокот на зодијакот е онаа за трката приредена од митскиот Жаден Цар. Неговите советници избрале дванаесет кандидати, меѓу кои стаорецот и мачката. Мачката му побарала на глушецот да ја разбуди навреме за трката; но бидејќи не сакал конкуренција, стаорецот не ја разбудил и таа преспала. Огорчена, оттогаш мачката почнала да лови глодачи. Царот се зачудил што се појавиле само единаесет животни и им наредил на слугите да најдат уште едно животно, па тие ја довеле свињата. Стаорецот ја започнал трката свирејќи на флејта, седнат врз волот. Ова го воодушевило царот, и тој го ставил стаорецот да биде прво животно во зодијакот (волот го добил второто место бидејќи се согласил да го носи на грб).
8 Поврзано
* Кинески зодијак
* Кинеска астрологија
* Кинеска митологија
9 Библиографија
* Alston, Isabella and Kathryn Dixon (2014). ''Chinese Zodiac''. (China: TAJ Books International)
* Hale, Gill (2002). ''The Practical Encyclopedia of Feng Shui''. New York: Barnes and Noble Books.
* Wu, Zhonxian and Karin Wu (2014, 2016). ''Heavenly Stems and Earthly Branches:TianGan DiZhi''. London and Philadelphia: Singing Dragon.