Гавез

Гавез (|Symphytum officinale) — повеќегодишно тревесто растение од фамилијата Boraginaceae. Познат е во народната медицина по своите лековити својства.
1 Изглед на растението
Стеблото е тревно, исправено и достигнува должина од 30 до 60 см. Се разгранува во горниот дел, насекаде е многу влакнесто и цврсто, а внатре шупливо.
Листовите се исто така влакнести.
Цветовите се групирани во соцветни кадрици. Чашката е двојно пократка од круната, која се состои од валкано-розови или жолтеникаво-бели листови кои пораснале заедно, па имаат изглед во форма на ѕвонче. Внатре во круната има кратки папиларни лушпи. Растението цвета од мај до јули.
Се размножува со црни и жолтеникави семиња. Тоа е лековито и благо отровно растение.
2 Живеалиште и распространетост
Често е на низински терен и бара влажни живеалишта како што се ливадите.
Се наоѓа и на влажни места покрај потоци, канали, реки, железнички пруги, патишта и др.
Распространета е во поголемиот дел од Европа, сè до западен Сибир и Мала Азија. Припаѓа на понтичко-средоземниот цветен елемент.
Во Македонија гавезот е распространет во Градскиот парк, покрај реката Вардар во Скопје, Таорска Клисура, Македонски Брод. Се посочува дека е најден и во село Банско, Струмичко, Крива Паланка и покрај реката Вардар на потег од Велес до Гевгелија како и во Дојран.
3 Важност
Од античко време, гавезот се користел како лековито растение за лекување на артериосклероза, но и за заздравување на рани и изгореници, како и за промовирање на заздравувањето на фрактури на коските. Се користат: коренот, младите гранчиња, стеблото и листот.
Во народната медицина коренот и листовите се користат за лекување на воспалени рани, рани кои тешко зараснуваат, скршеници на коски, бронхитис, респираторни проблеми, катара, пневмонија итн. Не е дозволено да се нанесува на отворени рани.
3.1 Значајни супстанции
Листовите содржат значително количество на каротин. Гликоалкалоидот консолидин и циноглицин се присутни во свежите надземни делови. Во коренот, покрај споменатите алкалоиди, има и помали количества на пуринскиот дериват алантоин.
4 Видови
Прифатени се 27 видови.
*''Symphytum aintabicum'' Hub.-Mor. & Wickens
*''Symphytum anatolicum'' Boiss.
*''Symphytum asperum'' Lepech. – prickly comfrey, rough comfrey
*''Symphytum × bicknellii'' Buckn.
*''Symphytum bornmuelleri'' Buckn.
*''Symphytum brachycalyx'' Boiss. – Palestine comfrey
*''Symphytum bulbosum'' – bulbous comfrey
*''Symphytum carpaticum'' Yu.M.Frolov
*''Symphytum caucasicum'' – Caucasian comfrey
*''Symphytum circinale'' Runemark
*''Symphytum cordatum'' Waldst. & Kit. ex Willd.
*''Symphytum creticum'' (Willd.) Runemark
*''Symphytum davisii'' Wickens
*''Symphytum × ferrariense'' C.Massal.
*''Symphytum grandiflorum'' DC. – creeping comfrey
*''Symphytum gussonei'' F.W.Schultz
*''Symphytum hajastanum'' Gvin.
*''Symphytum ibiricum'' Steven – Iberian comfrey*''Symphytum kurdicum'' Boiss. & Hausskn.
*''Symphytum longisetum'' Hub.-Mor. & Wickens
*''Symphytum × mosquense'' S.R.Majorov & D.D.Sokoloff
*''Symphytum officinale'' L. – comfrey
*''Symphytum orientale'' L. – white comfrey
*''Symphytum ottomanum'' Friv.
*''Symphytum podcumicum'' Yu.M.Frolov
*''Symphytum pseudobulbosum'' Azn.
*''Symphytum savvalense'' Kurtto
*''Symphytum sylvaticum'' Boiss.
*''Symphytum tauricum'' Willd. – Crimean comfrey
*''Symphytum tuberosum'' L. – tuberous comfrey
*''Symphytum × ullepitschii'' Wettst.
*''Symphytum × uplandicum'' Nyman (''S. asperum'' × ''S. officinale'', synonym: ''S. peregrinum'') – Russian comfrey, healing herb, blackwort, bruisewort, wallwort, gum plant
*''Symphytum × wettsteinii'' Sennholz