Проклетство на Тамерлан

Проклетството на Тамерлан или Проклетството на Тимур (руски: ''Проклятие Тамерлана)'' — гласина дека гробот на Тамерлан е проколнат така што секој што го вознемирува ќе се соочи со несреќа. Популарната верзија на приказната за проклетството вели дека кога советските антрополози ја отвориле гробницата во јуни 1941 година, нашле натпис кој вели дека кој и да ја отвори ќе ослободи напаѓач полош од него. Помалку од една недела по отворањето на гробницата, Хитлер ја започнал операцијата Барбароса, поради што многу луѓе верувале дека проклетството се остварило. Покрај тоа, некои луѓе веруваат дека за советската победа во Сталинградската битка е заслужно тоа што Тамерлан повторно бил погребан околу еден месец пред тоа.
1 Заднина
Тамерлан или Тимур бил турко-монголски освојувач и воин што ја основал Тамерланидската империја во и околу денешен Авганистан, Иран и Централна Азија, при што станал првиот владетел на Тамерланидската династија. Бил погребан во Гур-е-Амир, Самарканд, денешен Узбекистан.
2 Примери кои се припишуваат на проклетството
2.1 1740 година
Во 1740 година Надер Шах, фасциниран од Тамерлан, се обидел да го земе саркофагот, го скршил и зел дел од плочата од жад. Набргу потоа неговиот син се разболел и откако продолжил да се соочува со несреќи, Надер Шах го вратил каменот по предлог на неговите советници. Неговиот син на крајот се опоравил од болеста.
2.2 1941 година
Во јуни 1941 година, советските антрополози направија експедиција за да го отворат гробот на Гур-е-Амир, наредено од Сталин, за да потврдат дали навистина е гробот на Тамерлан како што се вели, и да ги проучат посмртните останки на Тамерлан. Експедицијата била предводена од рускиот антрополог Михаил Герасимов и вклучувала многу членови на централноазиската интелигенција, вклучувајќи ги и Тошмухамед Ќори-Нијозиј, Јахјо Гуломов, Коди Зарифов, Садридин Ајни како и руски академици: Александар Семјонов, Михаил Масон, Лев Ошанин, Валентина Зезенкова, Борис Засипкин, Василиј Кононов, Валери Шишкин. На експедицијата се придружиле новинари и сниматели за да го снимаат и документираат процесот, Михаил Шевердин од ''Правда'', лидерот на И.П. од филмската бригада, Малик Кајумов како снимател, со Ариф Турсунов, Казем Мухамедов и Павел Маршалов како асистенти.
Според различни извештаи, пред да биде отворен гробот, тројца старци му пришле на Садридин Ајни, му предале ракопис за кој се вели дека е многу стар и тврделе дека во ракописот пишува дека гробницата не може да се отвори поради проклетство. Сепак, тоа не било античко писмо, туку книгата Јангнома со локални легенди од 19 век. Мажите ги молеле археолозите да не ја отвораат гробницата, но Ајни ги избркал со стап и ја припишал идејата за проклетство како приказна создадена по смртта на Тамерлан за да ги одврати ограбувачите на гробови, а другите членови на екипажот го прегледале ракописот. Во 2004 година, Кајумов дал интервју со документарна екипа и ги спомнал тројцата старци, а синот на Садридин Ајни, Камал, исто така ги потврдил овие тврдења, но спомнал дека Кајумов не знаел да чита персиски.
Слично како приказната за Проклетството на кралот Тут, од гробницата се чувствувал лош мирис кога била отворена, а екипажот имал технички тешкотии: светлата се изгаснале, но се вклучле и електричарот не можел да ја утврди причината. Само неколку дена по отворањето на гробницата, нацистичка Германија го нападнал Советскиот Сојуз, што довело до тоа многу луѓе да поверуваат во проклетството.
На крајот веста за наводната клетва стигнала до Сталин кој наредил да се обезбеди специјален транспортен авион за да го врати Тамерлан во неговиот гроб во Самарканд. Во ноември 1942 година, Тамерлан бил повторно погребан со исламски обреди. Пет недели подоцна, не неколку дена како што често тврделе, Црвената армија ја доживеала својата прва голема победа во Сталинградската бита, што било пресврт во војната. Една верзија на приказната вели дека специјалниот транспортен авион прелетал над Сталинград иако тоа не била вообичаената траса.
3 Медиумско покривање и спорови во приказната
Различни извештаи тврдат дека различни фрази биле врежани во гробот и ковчегот. Се вели дека на плочата од жад што се обидел да ја земе Надир Шах било напишано „Кога ќе воскреснам од мртвите, светот ќе затрепери“ и дека на ковчегот што советските антрополози го отвориле наводно имало „Кој ќе ми го отвори гробот, ќе ослободи напаѓач уште пострашен од мене“ испишано внатре. Всушност, нема издлабено проклетство на внатрешната страна на ковчегот или на гробот од жад плоча, туку едноставна исламска молитва во ковчегот и плочата од жад имала список на предци на Тамерлан.
Првото објавување на приказната во Советскиот Сојуз било во статија во Ѕвезда Востока во 1990 година, а подоцна била тема на документарен филм од 2004 година во режија на Александар Фетисов емитуван на ТВ каналот Росија. Во документарецот има интервју со Малик Кајумов, снимателот и последен преживеан член на екипата, Малик Кајумов, кој ги спомнал тројцата мажи во чајџилницата. Синот на Садридин Ајни, Камал, исто така, го потврдил постоењето на тројцата мажи во чајџилницата, но ја оспори верзијата на Кајумов за настаните и инсистирал на тоа дека Кајумов не можел да го разбере разговорот бидејќи бил на таџикистански, а не на узбекистански, но не оспорил дека мажите не сакале да се отвори гробницата.
Подоцна, во една статија во ''Правда,'' Кајумов тврдел дека има натпис во гробницата што се заканува со војна на оној што ќе ја отвори, и како резултат на тоа, многумина сметаат дека приказната за проклетството на Тамерлан потекнува од Малик Кајумов, но тој не е единствениот извор на идејата дека гробницата е проколната.
4 Наводи
4.1 Библиографија
**