procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Иловица (брана)

:''Ова е статија за браната. За истоименото село видете тука, додека за акумулацијата тука''
Иловица е камено-земјена брана, изградена во 1999 година. Сместена е североисточно од Струмица во близина на истоименото село. Висока е 27,8 m, долга 274 m, и има вкупен волумен на телото од 131.000 м<sup>3</sup> (камен и земја). Браната формира акумулација од 0,5 милиони м<sup>3</sup>. Наменета е за водоснабдување и наводнување. Придружни објекти на браната се еден бочен преливник со површински одвод и еден темелен испуст.
1 Поврзано
*Иловица (езеро)
Брест (Франција)

:''За други значења на поимот Брест, видете на појаснителната страница''
Брест (француски и |Brest) — град на крајниот запад на полуостровот Бретања во Франција.
Според пописот од 1999 година градот и околината имаат 303.484 жители, додека населението на самиот град во 2004 година било проценето на околу 146.000.
1 Брест во литературата
Дејството во познатата поема ''Барбара'' од Жак Превер се случува во Брест во текот на Втората светска војна.
Сложена реченица во македонскиот јазик

Сложената реченица во македонскиот јазик е синтаксичка единица што содржи најмалку два прирока, а како резултат на тоа реченицата има две реченици поврзани меѓу себе според контекстот на истите. Односот на речениците во рамките на една сложена реченица може да биде од два вида, односно ако двете реченици не зависат една од друга тогаш тие се нарекуваат независноложени реченици. Од друга страна пак, ако едната реченица биде поставена во зависен однос кон другата реченица тогаш таа реченица е зависносложена реченица. Одделните реченици што влегуваат во состав на една сложена реченица се нарекуваат дел-реченици.
Сложените реченици исто така може да се поделат и врз основа на тоа дали содржат сврзници или не. Така, тие реченици што содржат сврзници и сврзувачки зборови се нарекуваат сврзнички или синдетонски реченици, додека тие што не содржат се нарекуваат бесврзнички или асидентонски реченици. Понекогаш не може јасно да се одреди една реченица во кој тип спаѓа поради самата природа на истата.
1 Видови сложени реченици
Сложените реченици во македонскиот јазик се делат на независносложени и зависносложени реченици.
*Во независносложените реченици спаѓаат составните, спротивните, разделните, исклучните и заклучните реченици.
*Во зависносложените реченици спаѓаат временските, причинските, последичните, целните, условните, допусните, начинските, односните и исказните.
2 Поврзано
* Проста реченица во македонскиот јазик
* Синтакса на македонскиот јазик
Преспа (иселеничко друштво)

:''За други значења на поимот Преспа, видете на појаснителната страница''
Преспа е иселеничко добротворно друштво на Македонците по потекло од Преспанско во Канада. Формирано е 1961 година и дејствува во Торонто, Канада. Друштвото било регистрирано кај државните власти во 1983 година. Во статутот е со име ''Преспанско-ресенско добротворно друштво „Преспа“''.
Илинденски демонстрации

:''За други значења на поимот Илинден видете на појаснителната страница''
Илинденските демонстрации биле масовни демонстрации на македонскиот народ против окупаторскиот режим во Македонија.
0.1 Илинденските демонстрации во 1940 година
Илинденски демонстрации се одржале во градовите Охрид, Прилеп и Скопје во 1940 година. Демонстрациите добиле политичка улога со која се спротивставиле на српскиот режим во Вардарска Бановина, гладот кој таа ѝ го приредила на народот и стравот од фашистичката окупација, која најголемо се заканувала, односно демонстрациите биле организирани од жители со самостојни политички ставови според кои го отфрлале и српскиот и фашистичкиот режим.
Демонстрациите започнале на Илинден, дента на 2 август 1940 година. Голем број жители на Прилеп се собрале на месноста Шаторов Камен, каде што говор одржал младиот Борка Талески, кој го повикал населението на ослободување на Македонија од каков било режим. Навечер, жителите во строј и со пеење на револуционерни песни се враќале кон градот. Демонстрациите продолжиле кај железничката станица, старото корзо во градот при што продолжила кон црквата „Свети Кирил и Методиј“ каде говор одржал Трајко Бошкоски, а потоа толпата продолжила кон населбата Тризла.
Во населбата Тризла додека држел говор Кузман Јосифоски бил воспоставен обид од страна на српската жандармерија за приведување на Јосифоски но толпата се спротивставила на тоа при што настанал физички судир и обидот на жандармеријата бил неуспешен. Следниот ден власта затворила 25 учесници во демонстрациите. Судот за заштита на државата во Белград ги осудил Борка Талески, Коце Ќурчија, Трајко Бошкоски и организаторот Методија Андонов.
Овие демонстрации биле прочуени низ целото Кралство СХС. Поради тоа, во Прилеп допатувал тогашниот претседател на владата на кралството Југославија, Драгиша Цветковиќ кој преноќил во градот. Тој се сретнал со градскиот врв од тоа време. Цветковиќ им издал директиви на властите за заострување на мерките против се поотворените пројави на Македонците и нивното поврзување со Комунистичката партија. Тој признал дека во Југославија се појавува четврта нација.
0.1.1 Илинденските демонстрации во 1941 година
Една од главните акции на битолската група револуционери, била да го разобличи бугарскиот окупатор, кој имал план на 2 август, 1941 година, да направи празнување на Илинденското востание, со цел да го прикаже како бугарско востание. Стив Наумов како еден од главните организатори на оваа акција, во јули во месноста Бруснички ливади, заедно со Коле Канински, Крум Хололчев, Доде Христовски, Лилјана Чаловска, Ставре Војчевски и Кочо Најдовски - Цоцо, одржале состанок, на кој Стив им одрѓал говор за значењето на Илинден на македонскиот народ и какви последици би имало доколку се дозволи да се прикаже на народот како бугарско востание. На состанокот било решено да се исфрлат две пароли: "Да живее слободна Македонија!" и "Да живеат СССР и Црвената Армија!". Таки Даскалот со Васко Кондураџијата, биле задолжени за носење на едниот транспарент. Тие се вмешале во толпата при што на сиот глас ја извикувале паролата "Да живее слободна Македонија!".
Македонска Независност

Македонска Независност — македонска иселеничка организација, која дејствувала во периодот од почетокот на 1929 до 1931 година во Чикаго, САД. Била основана со напуштање на МПО под водство на Павел Ангелов, со цел самостојно и национално-политички да се организираат и да дејствуваат Македонците во градот и во околијата за морално и
материјално да ги помага ослободувањето, обединувањето и издигнувањето на Македонија во независна демократска република. Својот Устав Организацијата го усвоила во 1930 година.
Долна Панонија

Долна Панонија (латински: ''Pannonia Inferior'') била римска провинција. Формирана е најверојатно во 103 године, со издвојување од територијата на Панонија, за време на подготовките на царот Трајан за влегување во војна со Дако-Гетите. Во состав на Долна Панонија влегувале делови од денешните Унгарија, Србија, Хрватска и Република Српска.
Поважни градови во Долна Панонија биле: Сирмиум (Sirmium) (денешна Сремска Митровица), Мурса (Mursa) (денешен Осиек), Цертиса (Certissa) (денешно Ѓаково), Марсонија (Marsonia) (денешен Славонски Брод), Цибале (Cibalae) (денешно Винковци), Сопине (Sopianae) (денешен Печуј), Цучиум (Cuccium) (денешен Илок), Аквинкум (Aquincum) кој се наоѓа северно од денешна Будимпешта, итн.
1 Поврзано
* Панонија
* Римско Царство
Исхак Бахар Шамуел Адраби

Исхак Бахар Шамуел Адраби (, – ?) бил рабин, автор на 30, главно филозофски трудови, од кои најзначаен е во почетокот ''„Divre Salom“ („Зборови на мир“)'', отпечатен во Венеција во 1586 година. Трудот претставува филозофско дело, во кое авторот докажува дека светот произлегол од хаос. Пишувал и други филозофски дела за суштината на душата и за смислата на животот.
Илинска Планина

Илинска Планина или Пространска Планина — средновисока планина во западна Македонија со динарски правец на протегање од северозапад кон југоисток.. Највисоки врвови се Лиска (1.909 м) и Старец (1.577 м). Се наоѓа помеѓу котлината Дебрца на запад, долината на реката Треска на север, Демир Хисар и долината на Беличка Река на исток. На југоисток продолжува во Плакенска Планина. На Илинска Планина се развиени изворишните челенки на Мраморечка и Беличка Река. Геолошкиот состав е претставен со палеозојски кристалести шкрилци преку кои лежат тријаски варовнички конгломерати и гранитит преку кои лежат карбонатни карпи. Планинските страни се под шума, а високите делови под планински пасишта.. Изобилува со букова шума во високите и средните делови, како и дабова во пониските делови. Богатите шуми се користат за сеча на дрво за огрев, градежништво, мебел и производство на ќумур (во с. Вирово).
1 Галерија
2 Поврзано
* Плакенска Планина
* Лубен
* Беличка Река
Битка кај Параитакена

Битката кај Параитакена била битка во војните помеѓу наследниците на Александар Македонски (види дијадоси) помеѓу Антигон I Едноокиот и Евмен. Се одржала во 317 гпне.
1 Повод
После смртта на Александар Македонски, неговите генерали веднаш започнале кавги за превласт во неговата голема империја. Подоцна тие кавги прераснале во воени судири во кои секој генерал се обидувал да заграби поголем дел од пространото царство. Еден од најталентираните генерали дијадоси бил Антигон I Едноокиот, наречен така поради тоа што едното око го изгубил во борба. Двајцата дијадоси имале серија на битки низ Анадолија и Персија.
Летото 317 гпне, се судриле двете армии на полето близу Параитакена, североисточно од Суза.
Искра (списание)

Искра било политичко-општествено и литературно списание. Се печатело во Солун од 1 декември 1911 до 15 септември 1912 година. Излегувало двапати месечно (освен јули и август). Го уредувале: Георги Баждаров (одговорен уредник и сопственик), Борис Мончев, Кирил Прличев, Атанас Разбојников и Симеонов. Било печатено во печатницата на Коне Самарџиев. Има богата содржина од написи за внатрешнополитички прашања, актуелна хроника, литературни прилози, рецензии, библиографија и др. Објавени се вкупно 15 броја. Се залагало за зголемување на самоуправните права на општините, казите и вилаетите.
Азија (римска провинција)

Азија (латински: ''Asia''), позната како и Азијана (латински: ''Asiana'') била римска провинција сместена на подрачјето на Мала Азија. Од времето на Октавијан Август таа била сенатска покраина на чело со проконзул и тој режим останал сè до 211 година.
Престанала да постои како покраина со Диоклецијановите реформи во 3 век, кога нејзината територија била поделена на други помали покраини.
Истибањска Клисура

Истибањска Клисура или Очипалско-истибањска Клисура — клисура во Македонија која се протега помеѓу Делчевска Котлина (од утоката на Овчеполска Река во Брегалница) кај с. Очипала, па сè до влезот во Кочанска Котлина, с. Истибања, помеѓу планините Голак од југ и Осоговските Планини од север, во должина од 39 км. Во овој дел Брегалница изградила повеќе меандри. Истибањската Клисура е епигентска. Првиот дел од клисурата е потопен со акумулацијата на Калиманци.
1 Поврзано
* Истибања
* Истибања (археоархеолошки наоѓалишта)
Евмен

Евмен Кардиски (362 п.н.е. - 316 п.н.е.) — македонски генерал и секретар на Александар Македонски и еден од дијадосите. Од 323 п.н.е. бил сатрап на Кападокија и Пафлагонија. Бил предаден од неговите војници во дијадошките војни.
Евмен е роден во Кардија, Галиполе. Работел како секретар кај Филип II, а после неговата смрт и кај Александар Македонски. После смртта на Александар 323 п.н.е. командува со голема војска, која е во служба на Александар IV Македонски (родениот син на Александар). При поделбата на македонската империја Евмен на управување ја добива Кападокија и Пафлагонија, кои биле проблематични за владеење.
Регентот на македонската империја Пердика, им дава задача на Антигон и Леонат да му помогнат на Евмен за целосно да завладее со Кападокија и Пафлагонија. Антигон ја одбил оваа задача која му ја дал Пердика, по што бил повикан на суд заради непослушност. Но Антигон се здружил со Антипатар, Кратер, Птоломеј и Лизимах против Пердика. Евмен останал на страната на Пердика. Кога Кратер и Антипатар завршиле со Ламиската војна и ја потчиниле Грција, тргнале во Азија за да го срушат Пердика. Прво ја нападнале Кападокија. Кратер и Неоптолем, сатрапот на Ерменија, биле поразени близу Хелеспонт 321 гпне од страна на Евмен. Неоптолем загинал во битката, а Кратер подоцна починал како последица на тешкото ранување.
Откако бил убиен Пердика во Египет, македонските генерали решиле да расчистат и со Евмен, таа задача ја добиваат Антипатар и Антигон. На Евмен му откажуваат послушност неговите официри по што морал да се засолни во тврдината Нора, која се наоѓала помеѓу Кападокија и Ликаонија, каде останал повеќе од една година, сè до смртта на Антипатар.
Антипатар го препушта регентството на неговиот пријател Полиперхон наместо на неговиот син Касандар, по што Касандар се здружува со Антигон и Птоломеј, а Евмен се здружува со Полиперхон.
После напуштањето на тврдината Нора, Евмен ја напаѓа Феникија и Сирија. Антигон 318 п.н.е. трнува против Евмен кој морал да се повлече во источниот дел од македонското царство. Се одвиле две помали битки, Битката кај Паратакена 317 п.н.е. и Битката кај Габјена 316 п.н.е., после кои Евмена неговите сопствени војници го предале на Антигон.
1 Поврзано
* Дијадоси
Исламизацијата во Македонија

Исламизацијата односно Ширењето на исламот сред христијанското население во Македонија започнало во XV век, иако во почетокот течело бавно и се ограничило речиси исклучиво на градовите. Според пописите на населението од 1445, 1452/53, 1465, 1467/68 година, во повеќето од македонските градови не биле регистрирани исламизирани христијани, исклучок биле неколку поединечни случаи во Драма, Сер, Тетово, Скопје и Битола. Исламизацијата продолжувала со сè посилно темпо, а најсилниот бран се случил во втората половина на XVI век. Според пописите од 1569/70 годнина, во градовите Скопје, Тетово, Кичево, Прилеп, Битола, Лерин, Костур, Бер, Ениџе Вардар, Серфиџе, Солун, Демир Хисар, Неврокоп, Сер, Драма, Кавала, Штип, Струмица, Дојран и Кратово биле регистрирани вкупно 3.019 исламизирани лица, што во однос на регистрираните муслимани изнесувало нешто повеќе од една третина. Во Дебарската Каза од Охридскиот санџак, според пописот од 1583 година, тој процент бил уште повисок. Се смета дека процентот на исламизираните христијани по градовите кон крајот на XVI век изнесувал една четвртина од градската популација. За разлика од градовите, во истиот период процентот на исламизираното христијанско население во селата на ниво на Македонија изнесувал само 3% од вкупното селско население. Исламизацијата во Македонија не се одвивала рамномерно, ниту територијално, ниту временски. Како карактеристични примери, каде што исламизацијата имала масовен карактер, може да се издвојат Родопскиот крај во југоисточна Македонија и Дебарскиот крај во Западниот дел на Македонија. Исламизацијата продолжила и во натамошните векови од османлиското владеење, со побавно темпо, но засилувајќи се посебно во кризните години и во времето на воените судири.
Ахаја (римска провинција)

Ахаја (старогрчки: ''Ἀχαΐα'', латински: ''Achaea'') во античката историја е името на приморска област во северен Пелопонез, која одииграла значајна улога во политичкиот живот на Стара Грција во периодот на хеленизмот. Од времето на императорот Октавијан Август (27 п.н.е. - 14 година п.н.е.) Ахаја е термин кој се употребува за римската провинција во која влегувала целата грчка територија која Римјаните ја освоиле, без Тесалија, Акарнанија и Етолија. Од 395 година Ахаја станува дел од Источното Римско Царство (Византија).
Излезен уред

Излезен уред е било која сметачка направа која служи за соопштување на исходот од обработката на податоци извршена од еден систем за обработка на информации (како на пр. сметач).
Во информатиката, „влез/излез“ или „I/O“ ја означува општењето помеѓу обработувачот на информации (на пр. сметачот), и надворешниот свет. Влезните сигнали внесуваат податоци од надворешниот свет, а пак излезните изнесуваат обработени податоци од машината нанадвор.
Примери за излезни уреди се:
*Звучници
*Слушалки
*Екран
*Печатач
1 Поврзано
*Графички кориснички посредник
*CAD
*Векторска графика наспроти растерска графика
*Графичка картичка
*Сметачка графика
Востание на капетанот Дедо Никола

Востанието на капетанот Дедо Никола е востани од 1853 година кое избувнало во великотрновската и габровската област во Бугарија, која била под власта на Османлиското Царство. Населението било оргазнизирано од страна на Никола со помош на Петко Славејков, Никола Козлев и Петар Кисимов. Целта на востанието била најпрвин да се заземе еден конак во Трново, од каде би започнало востанието. Сепак, востаниците биле издадени. На 31 јули истата година кај Лесковскиот манастир се собрале неколку чети, кои биле разбиени од османлиската војска. Водачот на востанието бил фатен и убиен.
Вариска империја

Вариската империја била политичка формација која била создадена во 500 година во централните и северните висорамнини во Перу.
1 Империја или не?
Во научната јавност постои дебата за тоа дали оваа политичка едница била империја или не. Некои тврдат дека таа била империја, додека други како на пример Рут Шади тврдат дека Вари не била империја, туку економска мрежа помеѓу градовите со доминантно вариско население.
2 Администрација
Иако Варите имале силна и значајна организациска и административна моќ, сепак не е јасно кое било потеклото на политичката форма. Оваа политичка формација траела до 1100 година и набрзо пропаднала, најверојатно како резултат на драстични промени во регионот.
3 Поврзано
*Вариска култура
*Тиванаку култура
Периферен уред

Периферен уред е направа која е приклучена на матичен сметач, но не е негов составен дел, туку повеќе или помалку независна од него. Таа ги дополнува можностите на сметачот, но не претставува дел од сметачката архитектура.
Примери за вакви уреди се печатачот, оптичкиот читач, читачот на магнетни ленти, микрофонот, звучниците, мрежната камера итн.
1 Терминологија
Не постои реска определница за тоа кој уред се смета за периферен, а кој не. На пример ТВ-картичката се вградува во куќиштето на сметачот, но не е дел од неговиот основен состав. Во секој случај оваа поделба не е значајна, туку само работа на формална номенклатура.
2 Уреди
* Памтење (чување податоци)
* Влез
** Влезен уред
* Излез
** Излезен уред
** Приказен уред
** Графички излезен уред
** Екран
3 Поврзано
* Машинска опрема
* Контролор
* Дополнителна картичка
Вариска култура

:''За несродниот народ видете народ Вари.''
Вариската култура (|Huari) била култура која се развила пред Инките во регионот на Андите, поточно во јужниот дел од брегот на Перу во периодот од 500 до 900 година. Главниот град на оваа култура бил Вари и се наоѓал на околу 25 км североисточно од денешниот град Ајакучо во Перу. Овој град бил центар на цивилизацијата која покривала голем дел од висорамнините и брегот на Перу. Подоцна, државата се проширила и го зазела градот Пачакамак, иако се верува дека имал одредена автономија. Исто така, во склоп на Вариската култура или држава влегле и Моче културата, а подоцна и Чиму културата. Најдобрите археолошки остатоци од Вариската култура постојат во градот Квинуа познати како Вариски остатоци. Исто така познати се остатоците и во близина на градовите Чиклајо и Пикилакта.
Се верува дека Варите го измислиле терасното земјоделство, начин на одгледување кое подоцна го усовршиле и Инките. Мајчиниот јазик на Варите се верува дека бил кечуанскиот јазик, но со споредбено и историско проучување на андските јазици се довело до верување дека мајчиниот јазик бил форма на ајмарскиот јазик. Вариската култура почнала за исчезнува во 800 година, а во 900 година и градот Вари исчезнал.
1 Поврзано
* Империја Вари
* Јужна Америка
* Моче култура
* Ајмари
* Кечуани
2 Користена литература
*
Африка (римска провинција)

Африка (латински: ''Africa'') била римска провинција, која се наоѓала на територијата на денешен северен Тунис и средоземниот брег на западна Либија.
Покраината била заземена од страна на Римјаните во 146 година г.п.н.е. по завршувањето на Третата пунска војна меѓу Картагина и Рим.
Меѓусловенски јазик

Меѓусловенски јазик (''меджусловјанскы'' на кирилица и ''medžuslovjansky'' на латиница; пред 2011 година исто така и ''словјански'' на кирилица и ''slovjanski'' или ''slovianski'' на латиница) — сесловенски вештачки јазик, осмислен во 2006 г. од страна на јазичари од разни места на светот. Неговата цел е да ја олесни комуникацијата помеѓу говорниците на било кој словенски јазик, како и да помогне на луѓе кои не зборуваат еден таков јазик да комуницираат успешно. Во популарната култура првпат е употребен во филмот „Обоена птица“ на Вацлав Мархул, каде игра улога на неспецифициран источноевропски јазик.
Меѓусловенскиот е полувештачки јазик. Базира се на старословенскиот, а исто така и произлегува од импровизираните јазични форми кои Словени ги користеле со векови да комуницираат со други Словени од различни народности. Целта на словјански е да ги втемели научно овие јазични форми, така што граматиката и речникот се засновани на словенските јазици. За разлика од Словио кој е шематски јазик со граматика заснована на Есперанто, меѓусловенскиот јазик е повеќе природен, отколку вештачки. Главната цел е разбирање, а не лесно учење.
Меѓусловенскиот може да се пишува со кириличното или латиничното писмо. Јазикот веќе има 37.000 зборови.
1 Азбука
Меѓусловенскиот јазик се пишува на две азбуки: кирилица и латиница. Латинската азбука користи скоро сите стандардни букви од латиницата но додатно на тоа се користат и дијакритички знаци (''ě č š ž'') за означување на изговор.
+ Меѓусловенските азбуки, Кирилица, а, б, ц, ч, д, е, є, ф, г, х, и, ј, к, л, љ, м, н, њ, о, п, р, с, ш, т, у, в, ы, з, ж
Латиница, a, b, c, č, d, e, ě, f, g, h, i, j, k, l, lj, m, n, nj, o, p, r, s, š, t, u, v, y, z, ž
Изговор (МФА), , , , , , , , , , , , ,
2 Граматика
Меѓусловенскиот јазик е синтетички јазик, и граматиката на меѓусловенскиот јазик е слична со граматиките на природните словенски јазици. Меѓусловенските именки, како и придавките, имаат род, број и седум падежи, глаголи имаат два глаголски вида, четири времиња и два залога.
3 Пример
Кирилица, Латиница, Македонски
Египет (римска провинција)

Египет (латински: ''Aegyptus'') била римска провинција формирана во 30 година п.н.е откако Октавијан (идниот император Август) го победил Марко Антониј, соборувајќи ја неговата љубовница кралицата Клеопатра VII и го анексирал царството на Птоломеидите. Покраината во себе го вклучувала поголемиот дел од денешен Египет без Синајскиот Полуостров. Покраината Египет се граничела со покраините Крит и Киренајка на запад и Јудеја на исток.
Котиски Алпи (римска провинција)

Котиски Алпи (латински: ''Alpes Cottiae'') била римска провинција, една од трите мали покранини на Алпите, сместена меѓу денешна Франција и Италија. Името на оваа покраина опстанало сè до денес, па и денес постојат таканаречени Котиски Алпи. Котиските Алпи граничат со Нарбонска Галија на запад, со Приморските Алпи на југ, со Италија на исток и со Апенинските Алпи на север. Главниот град на покраината бил Сегузиум (денешна Сузана во Италија).
1 Користена литература
Tilmann Bechert: ''Die Provinzen des römischen Reiches: Einführung und Überblick''. von Zabern, Mainz 1999.
Личен превоз

Личниот превоз (наспроти јавен превоз) е превоз што се врши од или за поединци и не е достапен јавно. Примери за ваквиот превоз се:
* автомобил
* приватен авион
* такси
* мотоцикл
* велосипед
* пешачење
* делење на автомобил
1 Поврзано
*Личен автоматизиран превоз (ЛАТ или ''PRT'')
Преторијанска префектура Илирик

Префектурата Илирик била една од четири големи префектури во Римското Царство. Административен центар на префектурата бил градот Сирмиум (денешна Сремска Митровица во Србија).
1 Историја
Префектурата е формирана во 318 година. Во почетокот била поделена на две диецези: Панонска и Мезиска диецеза. Подоцна Мезиската диецеза била поделена на Дакиска и Македонска диецеза.
Префектурата ги опфаќала покраините Панонија, Норик, Крит, како и сите покраини на Балканскиот Полуостров, освен Тракија. 379 година префектурата била поделена на Западен и Источен Илирик. Западен Илирик е трансформиран во диецеза под јурисдикција на управникот на италјанската префектура, додека Источен Илирик станал дел на Византиското Царство во 395 година.
2 Поврзано
* Панонија
* Римско Царство
Јуруклак

Јуруклук (турски: Yörüklük) — предел во Македонија на западните падини на планината Плачковица. Јуруклук е Турски збор. Започнува од врвот Лисец (1.754 м) на североисток до реката Крива Лакавица на југозапад. На некои топографски карти пределот е означен со името Јуруклуци. Тука во повеќе села живеат Турци познати под името Јуруци.
Како номадски сточари тие се доселени во Македонија во текот на XIV век од планинските краеви на југозападна Анадолија, поточно од околината на Бурса, Смирна и на Дијарбекир. Како сточари, тие во Македонија основале повеќе привремени или постојани населби наречени „јурукани“ или „јуруклуци“. Најзначајна меѓу нив е плачковичката која се задржала до денеска, а во минатото имало и овчеполска, тиквешка, струмичка, бојмиска и др. Јуруканите биле формирани обично во повисоките места на Богословец, Серта, Градешка Планина, Смрдеш, на западната половина на Беласица и на струмичката страна на Огражден.
Во плачковичкиот Јуруклук има повеќе села во кои и денес живеат само Јуруци. Такви се штипските села Кучица (119 жители) и Прналија (197 ж.) и радовишките села Али Коч (328 ж.) и Коџалија (478 ж.). Селата се составени од повеќе маала во кои живеат посебни родови. Јуруците слабо се мешаат со другото население и затоа ги задржале своите стари обичаи, носијата и сл. Не ги следеле другите македонски Турци во нивното преселување во Турција, и денеска некои нивни села демографски доста се зачувани.
Главно занимање им е сточарството и одгледувањето тутун.
Јужна Стварност

Јужна Стварност бил единствен број на весник „''за сите културни прашања на Македонија''“, напечатен во 2.500 примероци на српски јазик, но со македонска културно-национална, економско-политичка и прокомунистичка концепција. Излегол во Марибор, Словенија во декември 1939 година. На воведно место се истакнува: „''Го покренавме весникот ’Јужна стварност’ со задача да се стави во служба на најшироките слоеви на нашата покраина, во границите на можностите објективно да ги известува и низ него да се чуе чесниот збор по сите прашања што ги интересираат масите од нашата покраина''“. Меѓу другите прилози значајно е „''Отвореното писмо''“ до акад. Никола Вулиќ, во врска со неговото предавање во Српскиот културен клуб во Белград, за историјата на Македонија и Македонците, па преку насловот ја најавил и дилемата: „''Јужна Србија или Македонија''“. Сопственик и главен и одговорен уредник, но и автор на прилозите бил тетовецот новинар и поет Виктор Аќимовиќ кој бил оженет за Словенката Милена од Марибор.
Јасен (резерват)

Јасен — природен резерват во северозападна Македонија прогласен во 1958 година, најпрвин само на планината Караџица, а во 1960 година е проширен и на Сува Гора. Опфатен е целиот кањон на реката Треска. Резерватот зафаќа површина од 24.000 ха. Највисока точка е врвот Караџица (2.473 м). Геолошката подлога е доломит со тенки слоеви од лискун. На теренот е вештачкото езеро Козјак и повремено тече реката понорница Оча и нема други води. Од флората се заштитени ''Viola koshaninii'', ''Thymus oehmianus'', ''Dianthus kapinensis'' и др. Од животните има дива коза, мечка, рис и др., а од птиците – лештарка (''Tetrastes bonasia''), белоглав мршојадец (''Gyps fulvus''), був (''Bubo bubo'') и др.
Резерватот Јасен покрива околу 32.000 квадратни метри површина најчесто со шума и патишта, како и голем број на пократки неасфалтирани патeки. Освен од лов, Јасен својата иднина ja гледа во развојот на природните ресурси и на екотуризмот. Главни активности (во зависност од сезоната) се пешачење, планински велосипедизам, кампување покрај езерата Матка и Козјак, параглајдерство, риболов, спелеологија, алпинизам.
1 Галерија
2 Поврзано
* Јакупица
* Езеро Козјак
Аквинк

Стариот град Аквинк (латински: ''Аquincum'') се наоѓал на северно-источните граници на римската провинција Панонија во состав на Римското Царство. Остатоците од градот денеска можат да се најдат во Будимпешта, главниот град на модерна Унгарија. Се верува дека Марко Аурелиј има напишано дел од своите книги ''Медитации'' во Аквинк.
Основан како келтска населба, Аквинк служел како војна база кога бил дел од римскиот заштитен систем наречен „лимес“. Околу 41-54 година, силна коњаница од околу 500 единици пристигнала и една римска легија од 6000 мажи била стационирана на ова место во 89. Градот почан да расте и да се разивава околу тврдината и откако Панонија била реорганизирана од Римјаните во 106 година, Аквинк станал главен град на Долна Панонија. Градот имал од 30.000 до 40.000 граѓани кон крајот на 2 век и зафаќал значаен дел од областа денеска позната како округ Обуда како дел од Будимпешта. Урнатини од стариот римски град може да се видат и во други делови на Будимпешта исто така, најзначајни се Контра-Аквинк и амфитеатарот.
Луѓето кои живееле во градот можеле да уживаат во успесите на царството во што спаѓале куќи со централни греења, бањи, палати или амфитеатри за социјални настани.
1 Галерија
Амфетамини

''Амфетамините'' се психопоттикнати синтетички материи наменети за медицински цели. Многу користени за време на Втората светска војна, за време на војната во Виетнам и од хипитата. Во првите години на користење се пропишани при депресивни состојби и како средство за слабеење.
Опис: се добиваат целосно синтетички. Тука спаѓаат: бензедрин , фентамин, векамин.
Најчесто користени амфетаминови дела се: метиламфетанин, метедрин, первитин.
Истите се познати под различни форми: таблети и инјекциозно.
Акција: предизвикува еуфорија, возбуда со чувство на енергија, зголемен тонус, зголемено расположение, супер активност, маскирање на заморот, зголемена работоспособност.
Директните физиолошки и психички ефекти се:сува уста, раширени зеници, зголемен крвен притисок, забрзан пулс, зголемена температура, забрзано дишење и прилив на енергија. Постојаната употреба води до оштетување на мозочните клетки, параноидна состојба, загриженост, тревожност, психички симптоми кои можат да прераснат во агресија, зголемен крвен притисок, кожни инфекции.
Последици: брзо развивање на толеранција и зголемување на дозата, апатија, несоница, депресија, дезориентација, тревожност, губење на апетитот, грчеви , понекогаш и смрт. Се развива силна психичка зависност.
Екстази: Психостимулант од вид на амфетамините. Прво е разработен како средство за намалување на апетитот. Во 1985 година е прогласен за нелегално средство.
Опис: Оваа дрога е многу раширена во форма на разнобојни таблети со различни минијатурни цртежи врз нив.
Акција: предизвикува желба за скокање и движење, за мир и среќа, ете зошто е користен во дискотеки и на забави . Користењето на таблети во комбинација со алкохол може да заврши со кома и смрт.
Директните физиолошки и психички ефекти: Независно од начинот на прифаќање, ефектот е многу силен и настапува многу побрзо - околу 20 мин води до: забрзан пулс, гадење, губење на апетитот, зголемена активност на нервниот систем; зголемен крвен притисок и температура, губење на чувството за замор.
Последици : брзо се навикнува, срцеви и мозочни пречки, слабеење, обилно потење и дехидратација на организмот.
Долготрајната употреба доведува до психички проблеми - конфузија, депресија, несоница, понекогаш параноидни доживувања, тензии во мускулите, гадење, треска, потење, грчеви.
Ливадски почви

Ливадските почви се образуваат крај реките, во котлините и долините. Имаат жолтеникава боја. Богати се со хумус, ровки, задржуваат доволно воздух и вода и затоа се плодородни. Почвениот слој е дебел и лесно се обработува. На ливадските почви се засадуваат зеленчуци, луцерка, детелина и други култури.
Алувијално-ливадските почви се широко распространети во заливните речни тераси. Образувани се над порозни алувијални наслаги и при постојано и доволно навлажнување и ливадска вегетација. Се одликуваат со дебел хумусен хоризонт, при што секоја година се натрупуваат минерални материи во почвените хоризонти.
Подзол

Подзолите се голема група на кисели сиалитни елувијално-илувијални-диференцирани почви со профил E-Bt, f, h, al, кои се образуваат под иглолисни и мешани шуми во услови на промивен воден режим при сезонски замрзнувања на глинести морени, покривни глини, глинести делувијални и елувијално-делувијални депозити на кисели карпи. За образувањето на почвата е карактеристично периодично пренавлажнување на површинските делови од профилот за време на пролетното топење на снегот и наесен пред натрупувањето на снежната покривка.
Балкански пакт (1953)

Балкански пакт од 1953 година (официјално: ''Спогодбата за пријателство и соработка'') — договор потпишан во Анкара (Турција) од страна на Грција, Југославија и Турција на 28 февруари 1953 година.
Договорот требало да претставува брана против советската експанзија На Балканот. Во договорот било предвидено евентуално формирање на заедничка воена команда на трите земји.
Во тоа време Турција и Грција биле веќе полноправни членки на НАТО. Но, комунистичка Југославија не сакала да се приклучи кон НАТО. Со оглед на ова Балканскиот пакт бил можност Југославија на индиректен начин да се поврзе со НАТО.
Но, новиот сојуз ја покажал својата слабост уште од самиот почеток. Само неколку дена откако договорот стапил во сила, Сталин починал. Како што новата Советска влада почнала да ги релаксира своите ставови кон Југославија, југословенското комунистичко раководство било сѐ повеќе подготвено да ја напушти отворена соработка со западните земји.
Во текот на 1954 и 1955 година разговорите помеѓу Југославија во Советскиот Сојуз резултирале со промена на југословенските погледи во однос на военото значење на Балканскиот пакт. Посетата на турскиот премиер Аднан Мендерес на Југославија во мај 1955 година (само три недели пред посетата на Хрушчов на Југославија) ја покажала разликата меѓу југословенските и турски проценки на меѓународната ситуација. Турскиот премиер Мендерес бил заинтересиран за целосна соработка во рамките на Балканскиот пакт, а Југославија се колебала да преземе какви било чекори кои би можеле да ѝ дадат значење на воената страна на Балканскиот пакт.
Набргу потоа, избил конфликтот на Кипар помеѓу Турција и Грција и станал нова опасност за Балканскиот сојуз.
По унгарската револуција, Тито покажал извесен интерес за заживување на Алијансата. Но, поради конфликтот на Кипар, обидот на Тито да посредува помеѓу Турција и Грција не успеал.
Јеховини сведоци во Македонија

Јеховините сведоци се христијанска религиска група во Македонија и се вбројува во малите религиски заедници. Првпат е формирана во САД во 1876 година, а за нејзин основач се смета Чарлс Расел. Името на оваа заедница се користи од 1931 година и произлегува од библискиот Јехова, кого тие го сметаат за Бог-Отец. Првите припадници на оваа религиска група во Македонија се појавиле во Струмица во 1938 година, под влијание на словенечкиот брачен пар Тучек, кој престојувал таму, а првата заедница на Јеховините сведоци била формирана во селото Вељуса, Струмичко во 1957 година. Прв конгрес одржале во селото Колешино во 1973 година. Во Скопје формирале своја група во 1968, а во 1975 година отвориле канцеларија. Оваа верска заедница била регистрирана во поранешна СФРЈ, а во Македонија е пререгистрирана во 1992 година. Во 2003 отвориле нова канцеларија, наречена Бетел. Заедницата во Македонија публикува неколку списанија од религиски карактер и тоа: Списание „''Стражарска кула''” (двомесечник) „''Разбудете се!''” (едномесечник) и брошури и книги.
1 Јеховини сведоци во Македонија - 2016
Информации, Број
Јеховини сведоци во Македонија:, 1310
Собранија:, 38
Број на бесплатни библиски курсеви што се водат:, 1002
Присутни на одбележувањето на Христовата смрт:, 2856
2 Поврзано
*Јеховини сведоци
Кафеава шумска почва

Кафеавите шумски почви се песокливо-глинести почви кои се најмногу распространети во планинските региони над 600 m надморска височина.
1 Својства
Кафеавите шумски почви се богати со хумус - до 12 %, но хумусната материја не е многу квалитетна (не е завршен процесот на хумификација). Реакцијата е слабо кисела - pH се движи од 5,5 - 6. Снабденоста со усвоив азот и усвоив фосфор за растенијата е средна. Имаат потреба од комбинирано ѓубрење. На нив обично има планинска растителност и ретко се користат за земјоделство (најчесто за одгледување на компири). Во повисоките делови на планините, кафеавите шумски почви преминуваат во темнообоени шумски и планинско-ливадски почви. На површината обично има до 5 cm шумска простирка од мртви органски остатоци, по што следува 10 до 60 cm хумусно-акумулативен хоризонт. Овие почви се фрагментирани - содржат островрвни камења во целиот почвен профил. Распространети се во долниот дел од средниот шумски растителен појас.
Кафеавите шумски почви имаат лесен механички состав. Се одликуваат со значителна скелетност. Има интензивно глинообразување. Од гледна точка на шумското стопанство, КШП се многу плодородни. Тука растат најпродуктивните букови и иглолисни шуми. Поради релјефот се одвиваат интензивни ерозивни процеси, при што шумскорастителните својства се лоши. Истото е и кај плитките почви на јужни експозиции.
Почвообразувањето се одликува со големо количество врнежи, висока воздушна влажност, дебела снежна покривка, средна температура од 6 - 10 °С. Климата е преодно-планинска шумска.
Растителноста се формира целосно под влијанието на дрвенестата растителност. Најчести се насадите од дабот горун, потоа бука, црн и бел бор, ела и смрча.
Карпите врз кои се образуваат се најчесто бескарбонатни - гранит, гнајс, шист, песочник и др. На карбонатни карпи се образувале карбонатни кафеави шумски почви. Релјефот е ридесто-предпланински до планински.
2 Класификација
Темните кафеави почви се карактеристични за северните и блиски до нив експозиции. Се одликуваат со голема дебелина на профилот, добро изразен хумусно-акумулативен хоризонт и мала скелетност. Имаат големи резерви на хранливи материи и висок капацитет на активна влага. Тоа ги прави во повеќето случаи почви со високи шумскорастителни својства, на кои успешно растат насади од бука, ела, смрча, бел бор и др. Светлите кафеави почви се карактеристични за јужните и блиски до нив експозиции. Тие се со тенок профил, со намален хумусен хоризонт и многу скелетни елементи. Главно се заземени од различно продуктивни насади од бел бор. Буката, смрчата и елата имаат лош раст и мала продуктивност.
3 Морфологија
Тие се најтипичниот претставник на шумските почви кај нас. Дури и денес се одвива шумскиот почвообразувачки процес. Во профилот на кафеавите шумски почви најчесто се формирани сите хоризонти: АО, А, В, С и D.
Кралство Унгарија

Кралството Унгарија (кратка форма: Унгарија; на унгарски: ''Magyar Királyság'') возникнува во 1000 година, кога кнежевството Унгарија, создадено во 896 било признато за кралство. Формата на управување од монархија во република била променета во 1918 и повторно во 1946 година, откако кралството се распаѓа и се формира независна Република Унгарија. Била силна земја во Средна Европа, која освен Унгарија, ги содржела и Трансилванија, Хрватска-Славонија како и територија позната како „територија на војската“.
Црница (почва)

Црница или црнозем — вод темнообоена почва богата со хумус која се образува на глинести карпи во спббореалниот и умереноконтиненталниот појас при периодично промивање или непромивен воден режим под многугодишна тревеста растителност.
1 Услови на почвообразување
Процесот на црноземизација се одвива во услови каде климата е субекваторијална, умерено-континентална, карактеризирана со последователно навлажнување и исушување, при што доминираат позитивни температури. Средногодишната температура се движи од +3 до +7 °C. Годишните врнежи изнесуваат 300-600 мм.
Релјефот е од типот на брановидни рамнини (наместа испресечен со депресии, долови и речни тераси).
Растителноста која придонесува за создавање на црницата е многугодишна тревеста со ливадско-степска и степска подзона, која секоја година остава во почвата значително количество на растителни остатоци. Во соодветните хидротермални услови се одвива нивното разложување со формирање на хумусни соединенија (хумификација) кои се натрупуваат во врвните почвени слоеви. Заедно со хумусот во почвата во вид на сложени органоминерални соединенија се устануваат такви елементи важни за исхраната на растенијата, како азот, фосфор, сулфур, железо итн.
Матичниот супстрат е лес и лесовидни глинести карпи.
2 Градба на профилот
*A — хумусно-акумулативен
*B — преоден
*C — матичен супстрат
3 Својства
Црниците имаат добри водно-воздушни својства, се одликуваат со топчеста или зрнеста структура, содржината во почвениот атсорптивен комплекс изнесува од 70 до 90% калциум, со неутрална или речиси неутрална реакција, висока природна плодност, интензивна хумификација и висока содржина на хумус во врвните слоеви на почвата (до 15%).
4 Видови
Се делат според два критериума:
4.1 Според големината на хумусниот слој (A+AB)
*а) многу дебел (големина на слојот над 120 cm)
*б) дебел (120-80)
*в) среден (80-40)
*г) тенок (<40 cm).
4.2 Според содржината на хумус во %
*а) густ (>9 %) со црна боја
*б) среднохумусен (9-6 %), црна боја
*в) малкухумусен (6-4 %), темносива боја
*г) слабохумусен (<4 %), сива боја
*д) микрохумусен (<2 %), светлосива боја.
5 Типови
* оподзолна црница
* промиена црница
* типична црница
* обична црница
* јужна црница
6 Зони
Географски, црниците заземаат значителни површини. Во Евроазија зоната на црниците ги опфаќа Унгарија, Бугарија, Австрија, Чешка, Словачка, Балканот, Молдавија, Украина, централноцрничните области на Русија, Поволжјето, Северен Кавказ, Западен Сибир, Монголија и Кина.
Во Северна Америка во зоната на црниците припаѓа западниот дел на САД и југот на Канада. Во Јужна Америка црниците се среќаваат на југот од Аргентина и во јужните предпланински региони на Чиле.
Твид (река)

Твид (|Abhainn Thuaidh, |River Tweed) — река која тече низ Граничниот регион во Шкотска и Англија, во должина од 156 км. Извира во Твидсмјур во Твидс Вел близу сливот на реката Клајд, и изворот на реката Анан. Поминува низ целиот Граничен регион. Во долниот тек близу местото Берик на Твид навлегува во Англија и продолжува уште 27 км. Реката Твид е позната по големиот фонд на лосос.
Реката поминува низ неколку позначајни места, и тоа: Пиблс, Галашилс, Мелроуз, Келсо, Колдстрим и Берик на Твид, кајшто се влева во Северното Море.
Долината на реката Твид е интересна од аспект на ледничката историја на Британија. Тлото на долината во која тече реката е драмлинско поле и претставува остаток од прастар ледотек кој поминувал низ областа.
Твид е единствената река во Англија кајшто не треба дозвола за рибарење со трска.
1 Поврзано
* Список на места на Шкотските Граници
* Твидејл
* Твид - вид ткаенина
Ким Ил-сунг

Ким Ил-сунг (корејски: 김일성, ханча: 金日成; – ) бил севернокорејски комунистички политичар кој ја водел Северна Кореја од нејзиното основање во 1948 до неговата смрт. Тој ги вршел функциите премиер на Северна Кореја од 1948 до 1972 и претседател на Северна Кореја од 1972 до неговата смрт. Исто така, Ким Ил-сунг бил претседател на Работничката партија на Кореја, а посмртно бил назначен за Вечен претседател на Републиката.
Кил Ил-сунг владеел во автократско општество и со автократска моќ и основал голем кул за неговата личност во државата. Од средината на 1960-те години то ја развил политичката идеологија џуче, варијанта на комунизам.. По неговата смрт, неговиот син Ким Џонг Ил го наследил во политиката. Северна Кореја, официјално, го именува Ким Ил-сунг како „Голем водач“ и според уставот на државата тој е вечен претседател на Северна Кореја. Неговиот роденден е државен празник во Кореја.
1 Поврзано
* Северна Кореја
* Ким Џонг Ил
* Џуче
2 Додатни информации
* Blair, Clay, ''The Forgotten War: America in Korea'', Naval Institute Press (2003)
* Goncharov, Sergei N., Lewis, John W. and Xue Litai, ''Uncertain Partners: Stalin, Mao, and the Korean War'' (1993)
** Lankov, Andrei N., ''Crisis in North Korea: The Failure of De-Stalinization, 1956. Honolulu:Hawaii University Press (2004)
* Mansourov, Aleksandr Y., ''Stalin, Mao, Kim, and China's Decision to Enter the Korean War, September 16-15 октомври 1950: New Evidence from the Russian Archives,'' Cold War International History Project Bulletin, Issues 6-7 (Winter 1995/1996)
*
* Sudoplatov, Pavel Anatoli, Schecter, Jerrold L., and Schecter, Leona P., ''Special Tasks: The Memoirs of an Unwanted Witness — A Soviet Spymaster'', Little Brown, Boston (1994)
* Suh, Dae-Sook, ''Kim Il Sung: The North Korean Leader. New York: Columbia University Press (1988)
* Weathersby, Kathryn, ''The Soviet Role in the Early Phase of the Korean War,'' The Journal of American-East Asian Relations 2, no. 4 (Winter 1993)
* Christian Kracht, Eva Munz, Lukas Nikol, "The Ministry Of Truth. Kim Jong Ils North Korea", Feral House, October 2007, 132 pages, 88 color photographs, ISBN 978-932595-27-7
*
Ким Џонг Ил

Ким Џонг Ил (корејски: 김정일, корејски ханџи: 金正日; ; според официјалната државна биографија 16 февруари 1942 – ) бил севернокорејски политичар, де факто водач на Северна Кореја до 2011, бидејќи според Уставот на Северна Кореја вечен претседател е неговиот починат татко Ким Ил Сунг. Ким Џонг Ил е претседател на Националната одбранбена комисија, генералното собрание на Работничката партија на Кореја и Врховен командант на Корејската народна армија. Според новиот устав, се одредил вечниот претседател и Ким Џонг Ил официјално се нарекува „Врховен водач“, но народот го нарекува и „Милиот водач, другарот Ким Џонг Ил“.
1 Наследник
До сега, како наследници на Ким Џонг Ил се споменувале неговите три сина, зет и О Кик Рјол, армиски генерал. Сепак, владата на Северна Кореја се нема воопшто изјаснето за ова. Јужнокорејските медиуми објавиле дека Ким е склон кон неговиот син Ким Џонг Чул, додека западните медиуми претпоставуваат дека најмладиот син Ким Џонг Ун е можен наследник зошто бил „ист како негловиот татко“ во поглед на политичките идеали и темпрерамент. Претходно се верувало дека најстариот син Ким Џонг Нам е можен наследник, но оваа теза паднала во вода бидејќи тој бил приведен во Токио со лажен пасош.
По смртта на Ким Џонг Ил, неговиот син Ким Џонг Ун бил именуван како „врховен командант“ во државата.
2 Поврзано
* Северна Кореја
* Работничка партија на Кореја
* Ким Ил Сунг
Второ трновско востание

Второто трновско востание претставува бугарско востание кое избувнало во 1686 година против османлиската власт во Бугарија. Востанието избувнало во Трново, а на чело на востанието бил Ростислав Стратимировиќ.
Во 80-тите години на 17 век во Бугарија се создале поволни услови за избувнување на востание. Во 1683 година, околу 200.000 војници на Османлиското Царство тргнале кон Виена за зазимање на градот. По неуспешниот обид на Османлиите, кон христијанскиот сојуз се приклучиле Полска, Венеција а подоцна и Русија. Во 1686 година била создадена Света лига која повела кампања за протерување на Османлиите од Средна Европа и Балканот.
Оваа присуство на христијанскиот сојуз на Балканот ги принудила на Бугарите да организираат востание во Трново. Целта била со поддршка од Русија да се порази Османлиското Царство на овие простори. Ростислав Стратимировиќ, кој се претпоставува дека бил потомок на Јован Страцимир, бил испратен во Москва, каде добил поддршка од страна на московскиот патријарх Јоаким III.
Востанието избувнало во 1686 година во Трново. Веднаш по ова била испратена османлиската армија за задушување на востанието. Водачите на востанието пристигнале по избувнувањето му, заедно со околу 4000 војници. По линијата Трново-Софија се воделе неколку битки, во кои христијаните биле поразени.