Изабела Абот

Изабела Ајона Абот (20 јуни 1919 – 28 октомври 2010) била едукаторка, психолог и етноботаничарка од Хаваи. Таа била првата домородна Хавајка која што освоила докторат по наука, и станала водечки експерт за пацифички морски алги.
1 Ран живот
Абот била родена како Изабела Кауакеа Јау Јунг Ајона во Хана, Мауи, Територија на Хаваи, на 20 јуни 1919 година. Нејзиното хавајско име значи „бел дожд од Хана“ и била позната како „Изи“. Нејзиниот татко бил етнички кинез, додека нејзината мајка била домородна Хавајка. Нејзината мајка ја научила за јадливите хавајски алги и вредноста и разновидноста на автохтоните растенија на Хаваи. Абот била единственото девојче и втора најмлада во семејство од осум браќа и сестри.
Пораснала во Хонолулу во близина на Ваикики и матурирала во Камехамеха во 1937 година. Дипломирала ботаника на Универзитетот на Хаваи во Маноа во 1941 година, магистрирала ботаника на Универзитетот во Мичиген во 1942 година и докторирала по филозофија ботаника на Калифорниски универзитет - Беркли во 1950 година Се омажила за зоологот Доналд Патнам Абот (1920–1986), кој бил студент во Универзитетот на Хаваи, како и на Беркли. Абот се преселила во Пацифик Гроув, Калифорнија, каде што нејзиниот сопруг предавал на морската станица Хопкинс, управувана од Универзитетот Стенфорд. Бидејќи во тоа време жените ретко биле признати за академски позиции, таа поминувала време одгледувајќи ја својата ќерка Ени Абот Ферстер, додека ги проучувала алгите на брегот на Калифорнија. Таа ги прилагодила рецептите за да ја користи локалната алга (''Nereocystis'') во храна како што се колачи и корнишони.
2 Кариера
Во 1966 година станала истражувачки соработник и предавала како предавач во Хопкинс. Напишала книга за морските алги на полуостровот Монтереј, која подоцна била проширена за да го вклучи целиот брег на Калифорнија. Во 1969 година била наградена Дарбекер од Ботаничкото друштво на Америка. До 1972 година, Стенфордскиот универзитет ја унапредил директно во редовен професор по биологија, каде што таа била првата жена и првата личност од друга боја на кожа на оваа позиција.
Во 1982 година, таа и нејзиниот сопруг се пензионирале и се вратиле во Хаваи, каде што била ангажирана од Универзитетот на Хаваи да предава етноботаника, односно интеракцијата на луѓето и растенијата.
Авторка е на осум книги и над 150 публикации. Се сметала за водечки светски експерт за хавајски алги, познати на хавајскиот јазик како ''лиму''. Била пофалена за откривањето на над 200 видови, од кои што неколку се именувани по неа, вклучувајќи го и родот ''Abbottella'' од семејството Rhodomelaceae (црвени алги). Ова ѝ го донесе прекарот „Прва дама на Лиму“.
Во 1993 година го добила медалот „Чарлс Рид Бишоп“, а во 1997 година го добила медалот „Гилберт Морган Смит“ од Националната академија на науките.
Таа била член на одборот на директори на Музејот „Бернис П. Бишоп“. Во ноември 1997 година била коавтор на есеј во „ Хонолулу Стар-Билтен“ во кој ги критикувала упраителите на училиштата Камехамеха, што довело до нивна реорганизација. Во 1988 година била избрана за член на Американската асоцијација за унапредување на науката.
Во 2005 година, таа била прогласена за Живо богатство на Хаваи од страна на Мисијата Хонпа Хонгванџи на Хаваи.
Абот се сметала за најважен авторитет за алгите во сливот на Тихиот Океан, а во 2008 година добила награда за животно дело од Одделот за земјиште и природни ресурси на Хаваи за нејзините проучувања за коралните гребени.
Одборот на регенти на Универзитетот на Хаваи едногласно гласале за промената на името на зградата за биолошки науки по Абот во 2023 година.
3 Смрт
Изабела Кауакеа Ајона Абот починала 28 октомври 2010 година на 91-годишна возраст во својот дом во Хонолулу.
За да го зачува наследството и кариерата на Абот како ботаничарка, Универзитетот на Хаваи воспоставил стипендија за поддршка на постдипломски истражувања по хавајска етноботаника и морска ботаника.
4 Дела
* Isabella A. Abbott (1947). ''Brackish-Water Algae from the Hawaiian Islands.'' Pacific Science.
*** Isabella A. Abbott (1970). ''Yamadaella, a new genus in the Nemaliales (Rhodophyta).'' Phycologia
***** Isabella Aiona Abbott (1990). ''A taxonomic and nomenclatural assessment of the species of Liagora (Rhodophyta, Nemaliales) in the herbarium of Lamouroux.''** Eight volume series from an international workshop hosted by the University of Hawaiʻi, Honolulu, July 1993
* Isabella A. Abbott (April 1996). ''New Species and Notes on Marine Algae from Hawaiʻi.'' Pacific Science. University of Hawaiʻi Press.
* Isabella A. Abbott (July 1996). ''Ethnobotany of seaweeds: clues to uses of seaweeds.'' Hydrobiologia. Kluwer Academic Publishers.
* Alan J.K. Millar; Isabella A. Abbott (1997). ''The new genus and species Ossiella pacifica (Griffithsieae, Rhodophyta) from Hawaii and Norfolk Island, Pacific Ocean.'' Journal of Phycology.
* G.T. Kraft; Isabella A. Abbott (1997). ''Platoma ardreanum (Schizymeniaeae, Gigartinales) and Halymenia chiangiana (Halymeniaceae, Halymeniales), two new species of proliferous, foliose red algae from the Hawaiian Islands''. Cryptogamie, Algologie.
* Isabella Aiona Abbott (1998). ''Some new species and new combinations of marine red algae from the central Pacific.'' Phycological Research.
*** Isabella A. Abbott; John Marinus Huisman (June 2005). ''Studies in the Liagoraceae (Nemaliales, Rhodophyta) I. The genus Trichogloea.'' Phycological Research.
* M.S. Kim; I.A. Abbott (March 2006). ''Taxonomic notes on Hawaiian Polysiphonia, with transfer to Neosiphonia (Rhodomelaceae, Rhodophyta).'' Phycological Research.
* Isabella A. Abbott; David L. Ballantine (April 2006). ''Ganonema vermiculare sp nov (Liagoraceae, Rhodophyta), a new species from Puerto Rico, Caribbean Sea''. Botanica Marina.
* C.F. Gurgel; R. Terada; I.A. Abbott; et al. (April 2006). ''Towards a global phylogeography of Gracilaria salicornia (gracilariaceae, rhodophyta), an invasive species in Hawaii, based on chloroplast and mitochondrial markers.'' Journal of Phycology.
** Isabella Aiona Abbott; John Marinus Huisman; Celia M. Smith (2007). Honolulu, Hawaii: University of Hawaiʻi Sea Grant College Program.
* Roy T. Tsuda; Isabella A. Abbott; Peter S. Vroom; et al. (April 2008). ''Additional marine benthic algae from Howland and Baker Islands, central Pacific.'' Pacific Science.
* Roy T. Tsuda; Isabella A. Abbott; Peter S. Vroom; et al. (October 2010). ''Marine Benthic Algae of Johnston Atoll: New Species Records, Spatial Distribution, and Taxonomic Affinities with Neighboring Islands.'' Pacific Science.
* Isabella A. Abbott; David L. Ballantine; Daniel C. O'Doherty (July 2010). ''Morphological relationships within the genus Lophocladia (Rhodomelaceae, Rhodophyta) including a description of L. kuesteri sp nov from Hawaiʻi.'' Phycologia.
* Isabella A. Abbott; David L. Ballantine (July 2012). ''Veleroa setteana, n. sp (Rhodophyta: Rhodomelaceae), from the Hawaiian Archipelago, including Notes on the Generitype.'' Pacific Science.