Алојзиус Бертран

Луј Жак Наполеон Бертран, попознат по неговиот псевдоним Алојзиус Бертран (20 април 1807 — 29 април 1841) — француски романтичарски поет, драматург и новинар. Тој е познат по тоа што ја вовел прозната поезија во француската книжевност, и се смета за претходник на симболистичкото движење. Неговото ремек-дело е збирката прозни песни ''Гаспар де ла Нуит'' објавена посмртно во 1842 година; три од нејзините песни биле адаптирани на истоимена свита за пијано од Морис Равел во 1908 година.
1 Биографија
1.1 Позадина
Луј Жак Наполеон Бертран бил роден во Сева на 20 април 1807 година, син на Жорж и Лоре (или Лорин-Мари) Бертран, со моминско презиме Давико. Жорж Бертран бил роден на 22 јули 1768 година во Сорси-Сен-Мартен (или Солие, според други извори) во семејство на војници. Бил''дармериски'' поручник, негоа вите родители сакале да стане свештеник, но тој избегал од семинаријата и се пријавил во 16-тиот полк на змејови од Орлеан на 7 мај 1785 година. Од неговиот прв брак со Мари-Жан Ремон (родена во Монбар на 23 февруари 1779 година) имал ќерка, Дениз, родена на 9 март 1800 година, но неговата сопруга починала три месеци подоцна. Тој се оженил со својнеговата а сопруга за време на престојот во департманот Монтенот (сега покраина Кунео), по име Лоре Давико (родена на 2 август 1782 година), на 3 јуни 1806 година во Сева. По раѓањето на Луј, во 1807 година, на 17 јули 1808 година се родил втор син, Жан Балтазар.
На 15 март 1812 година, Жорж бил назначен за капетан ''на жандармеријата'' во Сполето, чиј градоначалник во тоа време бил Пјер-Луј Редерер. Таму, на 23 декември, била родена сестрата на поетот, Изабела-Каролин (или Елизабет). На 3 септември 1814 година бил распореден во Мон де Марсан, каде што се запознал со Шарл Жан Харел, тогашен префект на департманот Ланд. Откако пензионирал кон крајот на август 1815 година, тој го напуштил Ланд и се преселил во Дижон, каде што на 19 март 1816 година се родило неговото четврто дете, Шарл Фредерик (кој подоцна станал новинар), и каде што неговата ќерка Дениз од неговиот прв брак се омажила на 11 јануари 1818 година.
1.2 Млад романтичар
Луј Бертран студирал од 1818 до 1826 година на кралскиот колеџ во Дижон, каде што го поминал поголемиот дел од својот живот. Меѓу неговите соученици биле Лакордар и Антоан Тенан де Латур, кои подоцна ќе му помогнат. Додека бил во Дижон, Луј Бертран развил интерес за бургундската престолнина. Неговиот татко починал на 27 февруари 1828 година и тој морал сам да го издржува домот, добивајќи финансиска помош од неговата тетка Франсоа-Маргарита, позната и како „Лолот“. Во локалниот литературен весник „Le Provincial“, во кој биле објавени првите стихови на поетот Алфред де Мисе, тој ги промовирал своите авангардни естетски погледи и објавил околу дваесет дела во проза и во стих. Сè уште во 1828 година, се чини дека сакал анонимна млада девојка која можеби починала; траги од нејзиното постоење може да се најдат низ сите дела на Бертран.
1.3 Прво патување во Париз и враќање во Дижон
Охрабрен од пофално писмо од Иго по песна објавена во списанието што му го посветил и од признанието од Сент-Бев, тој се преселил во Париз на почетокот на ноември 1828 година. Го сретнал Сент-Бев во салонот на Емил Дешан и му прочитал дел од неговата проза. Сепак, тој се срамел од својот општествен статус и не можел да најде место меѓу париските романтичари. Се разболел во јануари 1829 година и во текот на пролетта нашол издавач, Сотеле, кој сакал да ги објави неговите песни, но банкротирал во август. Потоа се заинтересирал за театарот и понудил претстава на Водвил, но без успех. После тоа, решил да се врати во Дижон на 4 април 1830 година и соработувал со „Спектатор“, новооснован либерален весник. На 15 февруари 1831 година, под името „Лудовик Бертран“, тој станал главен уредник на весникот „Патриот де ла Кот-д'Ор“ до декември 1832 година, во кој ги искажувал своите републикански ставови со жестокост.
1.4 Последните години во Париз
Во јануари 1833 година, тој се вратил во Париз. Кратко по ова, издавачот Ежен Рендуел се согласил да го објави „Гаспар“, најавувајќи дури и дека ќе излезе во октомври. Тој станал секретар на баронот Редерер. Тој ја напишал „Петер Валдек или Шатор на еден човек“, драма со пеење во 3 чина и 6 слики инспирирана од „Авантурите на Мартин Валдек“ од Валтер Скот. Во пролетта 1834 година, тој ја запознал Селестин Ф., на која ѝ предложил брак. Според Жак Бони, неговата мајка не се согласила со бракот, а според Макс Милнер, неговата љубов била еднострана. Помеѓу 1835 и 1837 година, тој имал сериозни финансиски тешкотии и морал да позајмува пари од многу луѓе. Тој се заразил со туберкулоза и бил примен во Нотр Дам де ла Питие на 18 септември 1838 година, каде што останал до 13 мај 1839 година, пред да биде префрлен во болницата Сен Антоан, каде што останал до 24 ноември. Во октомври 1839 година, еден издавач се согласил да го објави „Гаспар де ла Нуит“, и дури испечатил флаери со кои го најавил неговото претстојно објавување, но проектот не бил завршен додека Бертран бил жив. Во 1840 година, тој верувал дека е излечен од болеста и повторно почнал да пишува поезија. Се обидел да го контактира издавачот со надеж дека конечно ќе го објави својот ракопис на 5 октомври, но издавачот ја прекинал неговата активност.
Болеста го принудила повторно да се врати во болница на 11 март 1841 година. Починал таму наутро на 29 април 1841 година. Неговото блиско семејство, мајка му и сестра му, не дошле во болницата, ниту пак присуствувале на неговиот погреб. Неговата мајка починала во 1854 година.
1.5 Наследство
„Гаспар де ла Нуит“ конечно била објавена во ноември 1842 година. Биле продадени само 20 примероци. Сепак, ова издание било полно со грешки поради неточна копија на ракописот. Во 1925 година, Бертран Геган објавил ново издание од оригинален ракопис во кое биле исправени повеќето грешки. Дури во 1992 година, кога Националната библиотека го стекна оригиналниот калиграфски ракопис, книгата можела конечно да биде објавена според волјата на нејзиниот автор, со точен приказ на текстот и илустрациите. Во 1862 година, Шарл Бодлер признал во едно негово писмо дека бил длабоко под влијание на делото на Бертран кога ја пишувал „Spleen de Paris“. Теодор де Банвил, кој бил обожавател, а подоцна и соперник на Бодлер, исто така го цитирал Бертран како главна инспирација на почетокот од неговата книга „La Lanterne Magique“ во 1883 година. Тој станал култен автор за симболистите, особено за Стефан Маларме, кој го открил на дваесетгодишна возраст и се повикувал на неговото творештво во текот на целиот негов живот. Сепак, дури во 20 век неговото творештво било навистина препознаено. Макс Жакоб го привлекол вниманието кон Бертран, претставувајќи го пронаоѓач на прозната поезија. Потоа, надреалистите придонеле за неговата слава, особено Андре Бретон, кој се повикувал на него во својот „Надреалистички манифест“ од 1924 година. Рене Магрит ја именувал една од неговите слики „Гаспар де ла Нуит“, бидејќи била инспирирана од поемата „Le Macon“ на Бертран. Морис Равел напишал три сола за пијано на теми од „Гаспард де ла нуит“, што се смета за едно од најтешките дела од целиот репертоар за пијано. Од 1922 година, во Дижон постои улица „Алојзиус Бертран“.