Уније

Уније — остров во во хрватскиот дел од Јадранското Море. Островот Уније има површина од 16,77 км² и брегова линија од 36,6 км.
Исто така, околу островот има неколку помали островчиња, островчето и гребенот Самунќел (северозападно), островчето и плитакот Мишњак (исток), гребенот Засмоква и едно островче, Школиќ, а јужно од островот се плитакот Арбит (веднаш до најјужната точка) и плитакот под Полцем.
Северно од Уније се наоѓа островот Зеча, на североисток и исток се островите Црес и, преку Унијскиот Канал, Лошињ, а на југ е островот Сусак. На запад е отвореното море. Крајбрежјето е стрмно. На југозапад, преку превојот Вели Жапал, се наоѓа Веле Сракане.
Надворешните точки на островот се ’ртовите ''Внетак'', ''Арбит'', ''Веле Стине'', ''Локуњи'' и ''Марачол''. Највисоката точка на островот е врвот ''Калк'' (138 м). На островот има плодно поле со извор на вода за пиење. Се претпоставува дека ова поле му го дало името на островот. Грчкиот збор ''heneios'' и латинскиот ''nia'' значат „поле“ или „во полето“.
Единствената населба, Уније, се наоѓа на западниот брег на островот. Населението се занимава со туризам (чисто море и голем број плажи), одгледување маслинки и одгледување овци .
1 Вегетација
Растителните заедници на островот вклучуваат макии и насади од околу 20.000 маслинови дрвја.
2 Историја
Уније било населено уште пред стариот век, на што укажува името „Градина“ за местата Арбит и Малендарска на крајниот северен и крајниот југоисточен дел од островот, што е име за старите илирски тврдини во овие краеви.
На јужниот дел од островот се наоѓа и вила рустика. За време на Римското Царство, Уније имало голем маслинарник. Од тоа време, во Поље има траги од бунари и селски куќи, а на северниот дел од островот има и остатоци од римски пат. Хрватите се населиле во 7 век. Островот бил под власт на хрватски владетели до 1102 година, кога Уније, заедно со другите делови од Хрватска, потпаднал под власт на Унгарија, од 1867 до 1918 година преминал под власт на Австроунгарија (Австроунгарска спогодба), а потоа Хрватскиот парламент донел одлука за одвојување на хрватските области од Австроунгарија и нивно обединување во Државата СХС.
Во 1920 година, Уније и соседните острови биле припоени кон Италија (Рапалски договор).
Во 1920-тите, Уније бележи демографски и економски развој, така што во 1921 година на островот имало дури 783 жители. Во тоа време, постоеле и 2 млина за маслинки и мала фабрика за преработка на риба. Кон крајот на 1920-тите, големата економска криза предизвикала луѓето да се иселуваат од островот, првенствено во САД. Во 1943 година, Уније било ослободено од италијанската власт и се присоединило кон матичната земја Хрватска, а во нејзини рамки кон ФНР Југославија.
Во 1978 година, претпријатието „Јадранка“ од Лошињ започнала да се занимава со земјоделство и сточарство на островот. Ова резултирало со доаѓање на нови жители и економски напредок. Еден од најважните датуми во поновата историја на Уније е 7 октомври 1979 година, кога на островот се спровела електрична енергија. Во тие години, започнало со работа и училиштето, а покрај постојните три (пошта, продавница и електрана), биле создадени и нови работни места.
Финската компанија „Пека салминене архитекти“ го основала ''„Уније воркшоп“'' во 1987 година (од 1992 година ''„Уније воркшоп интернешенел'' “), меѓународен центар за архитектура кој организира меѓународни семинари, изложби, работилници и курсеви за студенти и професионалци. Во 1997 година, организацијата купила современа центрифугална преса за маслинки, со што се овозможило оживување на традицијата на производство на маслиново масло на островот.
3 Сообраќај
Има секојдневна месна фериботска услуга од Мали Лошињ до островот, како и катамаран од Риека до Мали Лошињ (понеделник, среда, петок, сабота и недела) и катамаран од Пула до Задар (понеделник, петок и сабота). На островот има и мал аеродром (од 1996 година). Нема автомобили.
4 Население
Според пописот од 2021 година, островот има постојано население од 66 жители. Мнозинството и домородното население на островот се Хрвати. Тие го зборуваат чакавското наречје на хрватскиот јазик .