Виулица (расказ)

„Виулица“ (|Метель) — расказ на рускиот писател Лав Толстој. За првпат е објавен во 1856 година, во литературното и политичкото списание „Современик“.
1 Инспирација
Идејата за „Снежната бура“ датирала од јануари 1854 година, кога Толстој бил изгубен цела ноќ во снежна бура, на околу 100 версти (~ 107 км или 66 милји) од Черкаск. Тој го напишал расказот две години подоцна.
2 Содржина
Неименуваниот наратор на приказната и неговиот слуга Аљешка тргнуваат на вечерно патување со санки од Новочеркаск на Кавказ до дестинација во Донската област. Додека се возат, започнува зимска бура, а набргу патот е покриен со тежок, густ снег. Раскажувачот, загрижен, го прашува својот возач за шансите безбедно да стигнат до следната пошта. Возачот е малку нејасен во однос на остатокот од патувањето, што сугерира дека може или не може да помине. Раскажувачот има мала доверба во возачот, кој изгледа неискусен и намуртен. Неколку минути подоцна, возачот ја запира санката, се спушта и почнува да го бара патот што го изгубиле. Вознемирен од оваа ситуација, раскажувачот му заповеда на флегматичниот возач да се врати назад, оставајќи ги коњите сами да го пронајдат патот. Кочијашот раскажува приказна за некои неодамнешни патници кои се изгубиле и измрзнале во слична бура. Наскоро, тие ги слушаат ѕвоната на санка — тројка како доаѓаат кон нив и одат во спротивна насока. Раскажувачот му заповеда на својот возач да се заврти и да ги следи свежите траги на курирските санки. Патеките и маркерите на патиштата брзо исчезнуваат во снегот што се повеќе се напластува. Самиот наратор сега излегува од санката за да го бара патот, но набрзо ја губи од вид дури и санката. По пронаоѓањето на неговиот возач и санката, повторно се одлучува да се вратат назад и да се вратат во станицата од која тргнале. Повторно ги слушаат ѕвоната на курирската тројка, која сега се враќа на првобитната почетна точка, откако ја доставила поштата и ги сменила коњите. Возачот на нараторот им предлага да ги следат назад. Додека возачот се обидува да заврти, неговите вратила удираа во коњите врзани за задниот дел на третата пошта тројката, се кинат ремените и завртката Возачот на поштата тргнува во потрага по забеганите коњи, додека раскажувачот ги следи првите две санки во полн галоп. Во подобро расположение, сега кога има кого да следи, возачот љубезно разговара со својот патник, раскажувајќи за неговиот живот и семејните околности. Набргу налетуваат на караван, предводен од кобила без помош од возачот, кој спие. За малку ќе ги изгубат од вид курирските санки, а возачот сака повторно да се сврти, но тие продолжуваат понатаму. Стариот возач кој отишол да ги земе забеганите коњи се враќа со сите три и губи малку време во опомена на возачот на раскажувачот, чие неискуство го создало проблемот.
Раскажувачот заспива и почнува да сонува, губејќи се во монотоната и пуста снежна бура и лирски размислувајќи за снегот и ветерот: „Спомените и фантазиите следеа еден по друг со зголемена брзина во мојата имагинација“. Раскажувачот создава прилив на свест слики од неговата младост: стариот семеен батлер на нивниот баронски имот, летата во село, риболовот, мачните јулски попладневни часови и конечно селанец кој се дави во нивното езерце и никој не може да помогне. Возачот на раскажувачот објавува дека неговите коњи се премногу уморни за да продолжат понатаму, и тој предлага нараторот и неговиот слуга да одат со санки. Багажот се пренесува, а нараторот се радува што влегува во топлата, цврста санка. Внатре двајца старци раскажуваат приказни за да помине времето. Тие даваат многу кратки, тапи одговори на сугестијата на нараторот дека сите би можеле да замрзнат до смрт ако коњите се откажат: „Да бидам сигурен, можеме“. Откако ќе се возат подолго време, мажите во санката почнуваат да се расправаат дали тоа што го гледаат на хоризонтот е логор. Раскажувачот станува поспан и мисли дека се смрзнува до смрт. Тој има халуцинации за тоа како треба да биде да се замрзне до смрт, наизменично да дреме и да се буди. Нараторот се буди наутро за да открие дека снегот престанал и тој пристигнал на поштата. Тој ги почестува сите мажи со чаша вотка и, откако доби свежи коњи, продолжува кон следната етапа од своето патување.
3 Прием
За разлика од другиот текст што Толстој го објавил во тоа време, приемот на „Виулица“ во Русија бил претежно поволен.
Тургенев, како и обично, бил воодушевен, а Сергеј Аксаковсметал дека описот на снежната бура е најреален што некогаш го прочитал. Херцен го сметал за прекрасно дело и Александар Дружинин напишал дека немало ништо слично од времето на Пушкин и Гогољ.
Овој расказа се истакнува со прекрасниот опис на снежната бура.
4 Библиографија
*Sydney Schultze (1987). „Meaning in 'The Snowstorm'“. Modern Language Studies. 17 (1): 67–74. JSTOR 3194753.
*A. V. Knowles (July 1977). „Tolstoy's Literary Reputation before War and Peace“. The Modern Language Review. Modern Humanities Research Association. 72 (3): 627–639. JSTOR 3725403.
„Tolstoi's Short Stories“. North American Review. 145 (373): 696–698. December 1887.
* Giorgio Kraisky, «Tormenta (La)|Metel'». In: ''Dizionario Bompiani delle Opere e dei Personaggi, di tutti i tempi e di tutte le letterature'', Milano: RCS Libri SpA, 2006, Vol. X, p. 10250,
* Commento e note di Igor Sibaldi a «La tormenta». In: Lev Tolstòj, ''Tutti i racconti'', a cura di Igor Sibaldi, Milano: A. Mondadori, 1991, Vol. I, pp. 322–57 (testo; traduzione di Bruno Osimo), Vol. I, pp. 1185–86 (Note ai testi), Collana I Meridiani, III ed., aprile 1998, ISBN 88-04-34454-7