Лаланд 21185

Лаланд 21185 (позната и како BD+36 2147, Gliese 411 и HD 95735 ) — ѕвезда на југот од соѕвездието Голема Мечка. Тоа е очигледно најсветлото црвено џуџе на северната полутопка. И покрај тоа, и релативната блискост, ѕвездата е многу слаба (како и сите црвени џуџиња), имајќи ја големината само 7,5 при видлива светлина и затоа е премногу слаба за да се види со голо око. Ѕвездата е видлива преку мал телескоп или двоглед.
На оддалеченост од 8.304 светлосни години, таа е една од ѕвездите најблиску до Сончевиот Систем; Познато е дека само системот Алфа Кентаур, Барнардовата Ѕвезда, Волф 359 и кафеавите џуџиња Луман 16 и WISE 0855−0714 се поблиску. Поради својата близина е честа тема за астрономски истражувања и други истражувања и затоа е позната по бројни други ознаки, најчесто Глизе 411 и HD 95735. За приближно 19.900 години ќе биде најблиску, околу 4,65 с.г. (1,43 pc) од Сонцето, нешто повеќе од половина од нејзиното денешно растојание.
Лаланд 21185 има две познати вонсончеви планети и една кандидат, што го прави вториот најблизок потврден планетарен систем до Сончевиот Систем.
1 Историја
Небесните координати на Лаланд 21185 првпат биле објавени во 1801 година од францускиот астроном Жером Лаланд од Париската опсерваторија во каталогот на ѕвезди ''Histoire céleste française''. Каталошките секвенци за повеќето набљудувани ѕвезди, вклучувајќи ја и оваа, биле претставени во неговото издание од 1847 година од Френсис Бејли. Денес оваа ѕвезда е една од само неколкуте кои сè уште најчесто се нарекуваат со нивниот број на Лаландовиот каталог.
Во мај 1857 година, Фридрих Вилхелм Аргеландер го открил високото правилно движење на ѕвездата. Понекогаш оваа ѕвезда се нарекувала „втората ѕвезда на Аргеландер“. („Првата ѕвезда на Аргеландер“ е Грумбриџ 1830, чие високо правилно движење било откриено од Аргеландер порано - во 1842 година).
Фридрих Август Теодор Винеке го направил првото мерење на паралаксата на ѕвездата од 0,511 лачни секунди во 1857–58 година и на тој начин прво ја идентификувал Лаланд 21185 како втора најблиска ѕвезда до Сонцето, по системот Алфа Кентаур. Оттогаш, подобри мерења ја поставиле ѕвездата подалеку, но таа останала вториот најблизок познат ѕвезден систем до астрофотографското откритие на две слабо црвени џуџиња, Волф 359 и Барнардовата Ѕвезда, на почетокот на 20 век.
2 Својства
Лаланд 21185 е типична ѕвезда од главната низа од типот М (црвено џуџе) со околу 39% од масата и полупречникот на Сонцето. Исто така таа е многу постудена од Сонцето со температура на површината од 3.550 К. Со само 2,2% од сончевата светлина, е суштински слаба со апсолутна величина од 10,48, емитувајќи го најголемиот дел од својата енергија во инфрацрвеното светло. Процентот на други елементи освен водород и хелиум се проценува врз основа на односот на железо и водород во ѕвездата во споредба со Сонцето. Логаритмот на овој однос е −0,20, што покажува дека пропорцијата на железо е околу 10<sup>−0,20</sup>, или 63% од Сонцето. Површинската гравитација на оваа релативно компактна ѕвезда е приближно 65 пати поголема од гравитацијата на површината на Земјата (log g = 4,8 cgs), што е повеќе од двапати поголема од површинската гравитација на Сонцето.
Лаланд 21185 е наведена како променлива ѕвезда од типот на BY Змеј во Општиот каталог на променливи ѕвезди. Се идентификува со ознаката на променливата ѕвезда NSV 18593. Неколку каталози на ѕвезди, вклучувајќи го и СИМБАД, исто така ја класифицираат како болскотна ѕвезда. Овој заклучок не е поддржан од примарниот навод што ја користат сите овие каталози. Набљудувањата направени во оваа референца покажуваат дека таа е прилично тивка во споредба со другите ѕвезди од нејзиниот променлив тип.
Лаланд 21185 емитува рендгенски зраци, а забележани се и блесоци на Х-зраци.
3 Планетарен систем
Податоците објавени во 2017 година од системот HIRES во Кековата опсерваторија на Мауна Кеја го поддржале постоењето на планета блиску со орбитален период од само 9,8693±0,0016 денови, што е најмалку Понатамошното истражување на радијалната брзина со спектрографот SOPHIE échelle и прегледот на оригиналниот сигнал открил дека периодот од 9,9 денови е незабележлив, и наместо тоа, предложил, користејќи ги двете збирки податоци, вонсончева планета што орбитира околу ѕвездата со период од 12,95 или 1,08 денови, многу поверојатно. 12.95, колку што се чини дека вонсончевите планети во период од 1 ден се ретки во системите. Ова ќе и даде на планетата минимална маса од 2,99 земјини маси. Премногу е блиску до ѕвездата и затоа е премногу жешко за да биде во појасот погодна за живеење, на сите точки во нејзината ексцентрична орбита. Предложената планета на 12-дневна орбита била потврдена од (Калар-Алтово пребарување со висока резолуција за М џуџиња со вонсончеви планети со блиско-инфрацрвени и оптички спектрографи на Ешел) во 2020 година.
Втора планета со подалечна орбита првично биле забележана од SOPHIE, но основната линија не била доволно долга за да се потврди неколкугодишниот сигнал. Сигналот бил потврден во 2021 година дека е планета со маса најмалку , проценка со долна граница подоцна ревидирана на .
Трета планета, Глизе 411 d, се сомнева дека орбитира помеѓу Глизе 411 b и Глизе 411 c со период од 215 денови.
Животопогодниот појас за оваа ѕвезда, дефинирана како места каде што може да има течна вода на планета слична на Земјата, е во полупречник од 0,11-0,24 АЕ, каде што 1АЕ е просечното растојание од Земјата до Сонцето. Планетата b има рамнотежна температура од 370,1 К. И други познати планети се надвор од границите на HZ, но неоткриени со мала маса можеби орбитираат и во овој регион на овој систем.
3.1 Минати тврдења за планети
Холандскиот астроном Питер ван де Камп во 1945 година напишал дека Лаланд 21185 поседувал „невиден придружник“ од (околу ). Во 1951 година, ван де Камп и неговата ученичка Сара Липинкот тврделе дека откриле на планетарен систем користејќи фотографски плочи направени со 610 мм. рефракторски телескоп во опсерваторијата Спроул на колеџот Свартмор. Во летото 1960 година, Сара Липинкот го променила тврдењето од 1951 година, на планета од (односно, ), 8-годишен орбитален период, ексцентричност од 0,3, полу-главна оска од . Таа ги користела оригиналните фотографски плочи и новите табли направени со истиот телескоп. Фотографските плочи од оваа опсерваторија, направени во исто време, биле користени од Ван де Камп за неговото погрешно тврдење за планетарен систем за Барнардовата ѕвезда . Плочите направени со 24-инчниот рефрактор Sproul и користени за овие и други набљудувања, во 1973 година се покажале дека имаат недостатоци; како што биле следната година со астрометриските мерења направени од Џорџ Гејтвуд од опсерваторијата Алегени.
Во 1996 година Гејтвуд видно го објавил на состанокот на ААС и на популарниот печат откривањето на повеќе планети во овој систем, откриени со астрометрија. Првичниот извештај бил заснован на многу деликатна анализа на положбата на ѕвездата низ годините, која сугерирала рефлексно орбитално движење поради еден или повеќе придружници. Гејтвуд тврдел дека таквите придружници обично се појавуваат на повеќе од 0,8 лачни секунди од самото црвено џуџе. Иако, трудот на Гејтвуд објавен само неколку години порано и подоцнежните пребарувања од други, користејќи коронографи и техники на мултифилтер за да се намалат проблемите со расфрлана светлина од ѕвездата, не идентификувал позитивно ниту еден таков придружник, и така неговото тврдење останува непотврдено и денес е под сомнеж.
Пред 1980-тите, пронаоѓањето на радијалната брзина на црвените џуџиња не било ниту многу точно, ниту конзистентно, па поради нејзината привидна осветленост и поради тоа што нема придружник, оваа ѕвезда, заедно со единаесет други слични црвени џуџести ѕвезди, биле избрани да имаат нивната радијална брзина измерена, со невидена висока точност, од ловецот на планети Џеф Марси. Ниту еден придружник не бил откриен околу оваа ѕвезда, ниту во други современи истражувања, а таквата рана опрема би ја собрала секоја планета поголема од во екстремно блиска орбита од 5 дена или помалку; или повеќе од на околу орбиталното растојание на Јупитер.
4 Поврзано
* 70 Змијоносец
* Барнардова Ѕвезда
* Список на најблиски ѕвезди
* Волф 359