procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Папа Франциск

Франциск или Фрањо (|Franciscus; роден како Хорхе Марио Бергољо (|Jorge Mario Bergoglio; — ) — поглавар на Римокатоличката црква и папа од 13 март 2013 година до 21 април 2025. Во редот на исусовците, тој се приклучил во 1969 година. Франциск е 266-ти папа на Римокатоличката црква. На 7 мај 2019 година бил во историска посета на Македонија и станал првиот папа кој ја посетил земјата. Тој бил пречекан од претседателот на Македонија, Ѓорѓе Иванов, и премиерот на Владата, Зоран Заев. Тој одржал литургија на главниот плоштад во Скопје.
5 Животопис
Роден е на година во . Дипломирал хемиска технологија, но подоцна се одлучил да стане свештеник и се посветил на богословијата. Од 1967 до 1970 година студирал на Теолошкиот факултет во Сан Мигел. На 13 декември 1969 год бил ракоположен за свештеник. Потоа, во родната Аргентина предавал и работел на ширење на верата. За кардинал бил избран во 2001 година. Станал популарен меѓу народот како „кардинал на сиромашните“. Работел на подобрување на угледот на црквата која загубила многу верници, бидејќи отворено не застанала против диктатурата во Аргентина во 70-те години од 20-от век.
Во 2005 година, тој бил во најтесниот избор на претходната конклава кога кардиналот Џозеф Рацингер бил избран за Папа Бенедикт XVI.
Франциск е прв папа од редот на исусовците, прв кој доаѓа надвор од Европа по повеќе од еден милениум, и прв од Јужна Америка. Тој исто така е прв понтиф кој по Јован Павле I одбрал претходно неупотребено папско име, а во чест на светиот Франциск Асишки, скромен монах кој многу ѝ помогнал на Католичката црква.
6 Книги
***********
7 Друго
****** (given in Spanish), 49th International Eucharistic Congress, Quebec, Canada
8 Поврзано
*Список на папи
5 Животопис
Роден е на година во . Дипломирал хемиска технологија, но подоцна се одлучил да стане свештеник и се посветил на богословијата. Од 1967 до 1970 година студирал на Теолошкиот факултет во Сан Мигел. На 13 декември 1969 год бил ракоположен за свештеник. Потоа, во родната Аргентина предавал и работел на ширење на верата. За кардинал бил избран во 2001 година. Станал популарен меѓу народот како „кардинал на сиромашните“. Работел на подобрување на угледот на црквата која загубила многу верници, бидејќи отворено не застанала против диктатурата во Аргентина во 70-те години од 20-от век.
Во 2005 година, тој бил во најтесниот избор на претходната конклава кога кардиналот Џозеф Рацингер бил избран за Папа Бенедикт XVI.
Франциск е прв папа од редот на исусовците, прв кој доаѓа надвор од Европа по повеќе од еден милениум, и прв од Јужна Америка. Тој исто така е прв понтиф кој по Јован Павле I одбрал претходно неупотребено папско име, а во чест на светиот Франциск Асишки, скромен монах кој многу ѝ помогнал на Католичката црква.
6 Книги
***********
7 Друго
****** (given in Spanish), 49th International Eucharistic Congress, Quebec, Canada
8 Поврзано
*Список на папи
Берка/Вера

Берка/Вера (|Berka/Werra); наречена и Берка на Вера) — град во округот Вартбург, во Тирингија, Германија. Се наоѓа на реката Вера, 19 километри западно од Ајзенах.
1 Градски единици
Во рамки на градот спаѓаат и следниве места:
* Берка/Вера (самиот град)
* Фернбрајтенбах
* Госпенрода
* Херда
* Хоршлит
* Фицерода
* Виншензул
Гајза

Гајза (|Geisa) — град во округот Вартбург, во Тирингија, Германија. Се наоѓа на подрачјето на планините Рен, 26 километри североисточно од Фулда. Границата со Хесен е многу близу и таа била граница помеѓу Западна и Источна Германија во текот на Студената војна. Така, Гајза била во пограничната областа на Источна Германија на поранешната внатрегерманска граница.
1 Географија
Гајза е град на север од планините Рен. Сместен е на реката Улстер.
2 Историја
Гајза се наоѓа во областа Бухонија, близу Фулда.
Најстарите докази за населба во Гајза се пронајдени на ридот Ганголфиберг (''Gangolfiberg''), кој е исто така и највисока точка во градот и единствено преостанато средновековно место во Тирингија и се претпоставува дека потекнува од 11 век. Декретот за доделување на градските права бил изгубен, но првото споменување како град е од 1302. Како административен центар на опатијата Фулда, во Гајза преовладувало католичкото население. Атаназиус Кирхер е роден на 2 мај во 1601/1602 во Гајза.
Поради војните и пожарите во минатото, само неколку од историските градби се зачувани. Во срцето на градот е католичката парохиска црква (''Stadtpfarrkirche'') посветена на св. Филип и Јован, која била изградена помеѓу 1489 и 1504. Таа е единствената зачувана готска црква во областа на Гајза.
Реткост е кариљонот, специјален вид на 49 бронзени ѕвона на црковната кула. Над плоштадот се наоѓа замокот. Околу замокот се наоѓа мал плоштад (''Schlossplatz''), на кој се наоѓаат и локалниот суд, поранешен затвор, градскиот замок, голем број трговски градби и протестантска црква.
Во близина на градот се наоѓа поранешниот објект за набљудување на американската војска, наречен Поинт Алфа, кој бил едно од најжешките места за време на Студената војна. Од 2008 г., седиштето на здружението Поинт Алфа се наоѓа во замокот во Гајза, каде е сместен и градскиот музеј.
Во негова близина се наоѓаат одлично зачувани и уредени еврејски гробишта.
3 Музеи
„Поинт Алфа“ е името на меморијалното место за поранешната внатрегерманска граница, која ги раздвојувала Источна и Западна Германија.
4 Луѓе
* Атаназиус Кирхер (1602–1680), германски језуитски учител
* Петер Филип фон Дернбах (1619–1683), кнез-епископ на Бамбершко-вирцбуршката епископија
* Адалберт Гехеб (1842–1909), фармацевт
* Мориц Голдшмит (1863–1916), ботаничар
* Паул Гехеб (1870–1961), учител
* Ојген Бихел (1874–1954), мисионери, јазичар и етнолог
Тетумски јазик

Тетумскиот, или тетунски, е австронезиски јазик, дел од подгрупата на тиморско-бабарски јазици. Јазикот се зборува на островот Тимор, односно и во индонезискиот Западен Тимот и во независниот Источен Тимор. Во Источен Тимор, тетумскиот е службен јазик во државата, покрај португалскиот. Во главниот град Дили се развила креолизирана форма на јазикот наречена тетумско-дилиски јазик. Двете форми не се меѓусебно разбирливи.
1 Име
Името „Тетум“ потекнува од португалскиот назив за јазикот. Оригиналното име на јазикот е „Тетун“.
2 Правопис
Тетумскиот јазик не бил официјално регулиран или поддржан ниту за време на португалската ниту за време на индонезиската управа. Во скоро време, правописот на јазикот бил стандардизиран од страна на Националниот институт за лингвистика. Сепак, сè уште постојат различни пишани верзии за јазикот.
Сегашниот правопис на јазикот потекнува од 1974 кога Фретилин започнале кампања за зголемување на писменоста во Источен Тимор. Овој систем исто така бил употребуван од Католичката црква на островот.
големи букви
A, Á, B, D, E, É, F, G, H, I, Í, J, K, L, M, N, Ñ, O, Ó, P, R, S, T, U, Ú, V, X, Z
мали букви
a, á, b, d, e, é, f, g, h, i, í, j, k, l, m, n, ñ, o, ó, p, r, s, t, u, ú, v, x, z
3 Поврзано
*Источен Тимор
*Австронезиски јазици
* Јазици во Источен Тимор
4 Наводи
* includes several bilingual Tetum dictionaries, and articles about Tetum
*Hull, Geoffrey, ''Standard Tetum-English Dictionary'' 2nd Ed, Allen & Unwin Publishers ISBN 978-1-86508-599-9
** (PDF)
**
Административна поделба на Бутан

Бутан се дели на 20 окрузи (|རྫོ་ཁག།, ''ѕонгкаг'') во состав на четири в зони (''ѕонгдеј''). Секој округ се дели на блокови (''гевог''), кои понакогаш во се групираат во подокрузи (''дунгхаг'').
1 Окрузи
Бр., Округ(''ѕонгкаг''), ѕонгка, Романизација, Зона(''ѕонгдеј'')
1., Бумтанг, བུམ་ཐང་, ''Bºumtha'', Јужна
2., Чука, ཆུ་ཁ་, ''Chukha'', Западна
3., Дагана, དར་དཀར་ནང་, ''Dºagana'', Централна
4., Гаса, མགར་ས་, ''Gâsa'', Централна
5., Ха, ཧད་ / ཧཱ་, ''Hâ'', Западна
6., Лунце, ལྷུན་རྩེ་, ''Lhüntsi'', Источна
7., Монгар, མོང་སྒར་, ''Mongga'', Источна
8., Паро, སྤ་གྲོ་, ''Paro'', Западна
9., Пемагацел, པདྨ་དགའ་ཚལ་, ''Pemagatshä'', Источна
10., Пунака, སྤུ་ན་ཁ་, ''Punakha'', ''Централна''
11., Самдруп Џонгкар, བསཾ་གྲུབ་ལྗོངས་མཁར་, ''Samdru Jongkha'', Источна
12., Самце, བསམ་རྩེ་, ''Samtsi'', Западна
13., Сарпанг, གསར་སྦང་, ''Sarbang'', Јужна
14., Тимбу, ཐིམ་ཕུག་, ''Thimphu'', Западна
15., Трашиганг, བཀྲ་ཤིས་སྒང་, ''Trashigang'', Источна
16., Трашијангце, བཀྲ་ཤིས་གཡང་རྩེ་, ''Trashi'yangtse'', Источна
17., Тронгса, ཀྲོང་གསར་, ''Trongsa'', Јужна
18., Циранг, རྩི་རང་, ''Tsirang'', Централна
19., Вангди Подранг, དབང་འདུས་ཕོ་བྲང་, Wangdi Phodrºa'', Централна
20., Жемганг, གཞལ་སྒང་, ''Zhºämgang'', Јужна
2 Статистики за окрузите
Податоците за окрузите се водат по пописот од 2005 г.
Бр., Округ(''ѕонгкаг''), Админ. центар, Површина(км²), Население(2005), Густина(жит/км²), Зона, Подокрузи(''дунгкаг''), Блокови(''гевог''), Градови
1., Бумтанг, Џакар, 2.490, 16.116, 6,5, Јужна, -, 4, 5
2., Чука, Пунцолинг, 1.991, 74.387, 37,4, Западна, 1, 11, 6
3., Дагана, Дага, 1.276, 18.222, 14,3, Централна, -, 11, 4
4., Гаса, Гаса Ѕонг, 4.089, 3.116, 0,8, Централна, -, 4, 1
5., Ха, Ха, 1.319, 11.648, 8,8, Западна, -, 5, 1
6., Лунце, Лунце, 2.881, 15.395, 5,3, Источна, -, 8, 2
7., Монгар, Монгар, 1.638, 37.069, 22,6, Источна, -, 16, 4
8., Паро, Паро, 1.693, 36.433, 21,5, Западна, -, 10, 2
9., Пемагацел, Пемагацел, 593, 13.864, 23,4, Источна, -, 7, 7
10., Пунака, Пунака, 845, 17.715, 21,0, Централна, -, 9, 1
11., Самдруп Џонгкар, Самдруп Џонгкар, 2.207, 39.961, 18,1, Источна, 3, 11, 5
12., Самце, Самце, .725, 60.100, 34,8, Западна, 2, 16, 3
13., Сарпанг, Гелепу, 2.048, 41.549, 20,3, Јужна, 2, 15, 3
14., Тимбу, Тимбу, 1.617, 98.676, 61,0, Западна, 1, 10, 1
15., Трашиганг, Трашиганг, 2.171, 51.134, 23,6, Источна, 3, 16, 6
16., Трашијангце, Трашијангце, 1.459, 17.740, 12,2, Источна, -, 8, 2
17., Тронгса, Тронгса, 1.815, 13.419, 7,4, Јужна, -, 5, 1
18., Циранг, Дампу, 632, 18.667, 29,5, Централна, -, 12, 1
19., Вангди Подранг, Вангди Подранг, 4.181, 31.135, 7,4, Централна, -, 15, 3
20., Жемганг, Жемганг, 2.146, 18.636, 8,7, Јужна, 1, 8, 3
Бутан, Тимбу, 38.816, 634.982, 16,4, 13, 201, 61
3 Статистики за зоните
Зона(''ѕонгдеј''), Админ. центар, Површина(км²), Население(2005), Густина(жит/км²), Окрузи
Централна, Дампу, 11.023, 88.855, 8,1, 5
Источна, Монгар, 10.949, 175.163, 16,0, 6
Јужна, Гелепу, 8.499, 89.720, 10,6, 4
Западна, Тимбу, 8.345, 281.244, 33,7, 5
Бутан, Тимбу, 38.816, 634.982, 16,4, 20
4 Поврзано
* Географија на Бутан
* Демографија на Бутан
* Список на градови во Бутан
* ISO 3166-2:BT
Теледом

Теледом (унгарски: ''Teleház'') претставува здружение на Унгарците во Македонија. Тоа е формирано во 2003 година и брои стотина членови. Здружението е мошне активно и соработува со Амбасадата на Унгарија и унгарскиот Институт „Балаши“. Нивната годишна програма опфаќа организирање повеќе активности за зачувување и негување на унгарската култура и јазик, но и за запознавање на македонската поширока јавност со нејзините вредности и преку манифестации, претстави, изучување на унгарски јазик, како и неделите на унгарската култура и на унгарскиот филм. Здруженито секоја година ја организира прославата на националниот празник на Унгарија на 15 март, денот на Буржоаската револуција и национално-ослободителната борба на унгарскиот народ во која се удрени темелите на модерна и парламентарна Унгарија.
Претседател на здружението (состојба 2013) е Јожеф Шутуш.
1 Поврзано
*Македонски Унгарци
*Институт „Балаши“
Демо снимка

Демо снимка или скратено демо (изведена форма од зборот ''демонстрација'') е фонограмски запис наменет за потребите на студиски сесии отколку за широка продажба. Демото е начин за музичарите да ги претстават своите идеи и замисли на диск или друг носач на звук, како подоцна би ги доставиле до издавачките музички куќи. Музичарите често го користат демото за споделување на нивните идеи со нивните колеги или пак со други нивни соработници (на пример продуцентите). Постојат случаи кога музичките артисти ги испраќаат демо касетите до потенцијалните издавачки продукции, со намера да бидат потпишани.
Сѐ уште непознатите пејачи го користат овој начин за да се претстават кај менаџерите на големите музички продукции, како со нив би потпишале професионален договор и би добиле дозвола да снимат цел студиски албум. Сепак, поради големиот број вакви снимки кои секојдневно пристигнуваат во продукциите, во најголемиот број случаи тие и воопшто не се преслушуваат.
Демо касетите се снимени со мал инструментален придонес (најчесто користени иструменти се гитара или пијано) и задолжително е присуството на вокална изведба. Музичарите како Елтон Џон и Металика добиле договори со богатите издавачи откако тие ги преслушале нивните демо записи.
Многу бендови или соло артисти прво снимаат демо, па потоа ги започнуваат сесиите за студиски албум. Ползата од ваквиот начин на работа е тоа што музичарите можат да испробаат повеќе варијанти на една песна, или да одлучат во кој правец/стил сакаат да ја развиваат нивната композиција. Ваквите демо најчесто содржат една до две песни, а ретки се случаите со повеќе од три нумери.
Касетите обично се снимаат со помош на „бум бокс“ касетофон или на компјутери со посебни софтвери, и целокупната изведба треба да биде снимена одеднаш. Доколку биде напревена грешка во текот на снимањето, целиот перформанс треба одново да биде повторен.
Во одредени некомерцијални жанрови како блек метал, хардкор панк или рап, демо снимките ги продаваат самите бендови по многу ниски цени. Денес се чести случаите на самиот студиски албум да се поставуваат демо верзии од постојните песни како бонус нумери.
Атоналност

Атоналноста во нејзината најопшта смисла е музика без тонален центар или тоналитет. ''Атоналноста'', во таа смисла, вообичаено се однесува на композициите напишани од околу 1908 година до ден денес, каде што хиерархијата на висината на нотите коишто се фокусираат на еден единствен централен тон или централна нота не постои и нотите од хроматската скала функционираат независно (Kenedy 1994). Поконкретно, терминот ''атоналност'' се однесува на музика која не се прилагодува на тоналните системски хиерархии кој се одликуваат со европскиот класицизам од 17 до 19 век (Lansky, Perle, and Headlam 2001). „Репертоарот на атоналната музика се одликува со можноста за нови комбинации на висините на нотите, како и можноста за познати нотни комбинации во непознати средини“ (Forte 1977, 1).
Уште поконкретно, терминот понекогаш се однесува да се опише музика која ниту е тонална, ниту серијална, особено во пред-додекафонскиот период на Втората виенска школа, однесувајќи се на Албан Берг, Арнолд Шенберг и Антон Веберн (Lansky, Perle, and Headlam 2001). Како категорична етикета, 'атонално' се однесува на дело од западната традиција кое не е 'тонално' (Rahn 1980, 1); "серијализмот произлегува од потребата да се организиаат покоерентно односите присутни во предсеријалната 'слободно атонална' музика" (Rahn 1980, 2).
Композиторите од доцниот 19ти и раниот 20 век како Александар Скрјабин, Клод Дебиси, Бела Барток, Пол Хиндемит, Сергеј Прокофиев, Игор Стравински и Едгар Варез пишуваат дела кои се делумно атонални (Baker 1980, 1986; Bertram 2000; Griffiths 2001; Kohlhase 1983; Lansky and Perle 2001; Obert 2004; Orvis 1974; Parks 1985; Rülke 2000; Teboul 1995–96; Zimmerman 2002).
Додекафонија

Додекафонијата, позната и како дванаесет-тонска техника, дванаесет-тонски серијализам е музички композициски метод измислен од австрискиот композитор Арнолд Шенберг (1874–1951). Техниката се состои од залагањето сите 12 ноти од хроматската скала да бидат присутни подеднакво пред да се повтори некоја од нив, оневозможувајќи какво било нагласување на одредена нота, користејќи тонски серии од 12 ноти. Притоа, сите 12 ноти се повеќе или помалку еднакво важни и музиката избегнува каков било тоналитет. Оваа техника била многу влијателна врз композиторите од средината на XX век. Самиот Шенберг го опишува системот како "Метод на компонирање со дванаесет ноти кои се во однос само помеѓу самите ноти". Творецот на додекафонската музика, Арнолд Шенберг, ја урнал хиерархијата на тоновите и нив ги направил меѓусебно рамноправни, т.е. им наметнал строга дисциплина така што ниту еден тон во композицијата да не може да се појавува почесто од другите.
0.1 Примери
Ако се земе предвид следнава серија:
Тогаш ретроградната пермутација е примарната серија во обратен редослед:
Инверзијата на примарната серија со инвертирани интервали:
И ретроградната инверзија е инвертираната серија во ретрограден редослед:
Малта (остров)

Малта (|Malta) е најголемиот од трите острови на малтешкиот архипелаг. Сместен е во средината на Средоземното Море, на југ од Италија и северно од Либија. Зафаќа површина од 246 км<sup>2</sup>. Главен град е Валета, а најголем е Корми. Најголемото населена целина е Биркиркара. На островот има голем број на мали гратчиња, што заедно сочинуваат поголемо урбано подрачје со 368.250 жители (највеќето жители на земјата). Пејзажот е ридски, со каскадни полиња.
1 Поврзано
* Малта (земја)
* Географија на Малта
* Гоцо
* Комино
Окрузи во Литванија

Литванија е поделена на 10 окрузи (|apskritys, едн. ''apskritis'') кои ги носат имињата на нивните административни центри. Окрузите се поделени на вкупно 60 општини (''savivaldybės'', т.е. „самоуправи“): 9 градски, 43 реонски и 8 обични. Секоја општина потоа се дели на старешинства (''seniūnijos''). Во 2010 г., на окрузите им е одземена управата и оттогаш тие претставуваат само територијални и статистички единици.
1 Окрузи
<onlyinclude>
Округ (помош со снимки), Литвански Админ. центар, Површина (км²), Население (2001) Население (2011), Густина(жит/км²)
Алитушки (изворно • инфо), ''Alytaus apskritis'', Алитус, 5.425, 187.769, 158.571, 29,3
Вилнушки (изворно • инфо), ''Vilniaus apskritis'', Вилнус, 9.729, 850.064, 810.651, 83,3
Каунашки (изворно • инфо), ''Kauno apskritis'', Каунас, 8.089, 701.529, 612.532, 75,7
Клајпедски (изворно • инфо), ''Klaipėdos apskritis'', Клајпеда, 5.209, 385.768, 337.286, 64,8
Маријамполски (изворно • инфо), ''Marijampolės apskritis'', Маријамполе, 4.463, 188.634, 160.978, 36,1
Паневешки (изворно • инфо), ''Panevėžio apskritis'', Паневежис, 7.881, 299.990, 254.218, 32,3
Таурашки (изворно • инфо), ''Tauragės apskritis'', Таураге, 4.411, 134.275, 109.790, 24,9
Телшјајски (изворно • инфо), ''Telšių apskritis'', Телшјај, 4.350, 179.885, 153.388, 35,3
Утенски (изворно • инфо), ''Utenos apskritis'', Утена, 7.201, 185.962, 150.598, 20,9
Шјауљајски (изворно • инфо), ''Šiaulių apskritis'', Шјауљај, 8.540, 370.096, 305.792, 35,8
2 Поврзано
* Географија на Литванија
* Демографија на Литванија
* Општини во Литванија
* Градови во Литванија
* ISO 3166-2:LT
Англиканство

Англиканство или англиканизам — еден од насоките на протестантството што се појавил за време на Реформацијата во Англија. Англиканските цркви имаат посебна историска врска со Црквата на Англија и со неа се обединети со заедничко богословие, богослужба и црковна структура. Изразот „англиканство“ се враќа на латинската фраза ''ecclesia anglicana'', чие прво спомнување потекнува од 1246 г. и буквално значи „англиска црква“. Следбениците на англиканството се нарекуваат „англиканци“, а исто така и „епископалци“. Огромното мнозинство англиканци припаѓаат на цркви што се дел од Англиканската заедница, која е меѓународна по природа.
Акутен бронхитис

Акутен бронхитис (Bronchitis acuta) претставува краткотрајно (акутно) воспаление на слузницата на бронхиалното стебло. Најчесто се јавува во есен и зима т.е во студена и влажна сезона. Се развива во три етапи:
- на почетокот како ринофарингетис, што значи кијавица и ангина, во траење од еден до три дена;
- потоа сув бронхитис со кашлица, оскудна слузава плунка и покачена температура до 38 степени;
- и најпосле како катарален бронхитис со кашлица и течна обилна плунка.
Акутниот бронхитис може да се јави како самостојна болест или во склоп на друго заболување, на пример мали сипаници. Кај возрасните поминува лесно за неколку денови, а кај децата може да се комплицира со бронхопнеуномија.
1 Етиологија и патогенеза
Најчеста примена за настанување на акутниот бронхитис е вирусна инфекција при настинка особено во зимскиот период. Друга причина се бактерии како: хемофилус инфлуенце, стрептококи и др. коишто најчесто од горните дишни патишта се спуштаат према долу. Поретка причина може да биде алергиска реакција, габични инфекции и физички фактори. Основни промени во бронхиите се едем, зголемена секреција, а понекогаш и бронхоспазам.
1.1 Клиничка слика
Кашлицата е основен знак и секогаш е присутна при акутен бронхитис. Во почетокот е сува и непродуктивна, а подоцна станува продуктивна, со искашлубање на мукоидна, мукопурулентна содржина. Кашлицата понекогаш е пратена со препотување. Болниот може да чувствува лесна омалаксаност, субфебрилност, секреција од носот. Кашлицата понекогаш може да се јави во пароксизби – напади предизвикани со вдишување на ладен воздух, пушење, физички напор, зборување или смеење. Ако има гушење и свирење во градите значи има присуство на бронхоспазам.
1.2 Тек на болест
Трае 5- 7 дена, но кашлицата и искашлувањето можат да траат 3- 4 недели.
1.3 Лекување
Лекувањето е етиолошко и симптоматско. Кај повеќето болни тоа е симптоматско и се состои од одмор во постела, примање на течности (2- 4 литри дневно, во облик на чаеви, сокови, лимонада), витамини, андол. Кај упорна сува кашлица може да се даде и антитусик и се забранува пушењето. Кога има зголемена слузаво- гнојна секреција болеста се третира и етиолошки со антибиотици со широк спектар како пеницилин.
1.4 Терапија:
1. Течности
2. Витамини (Vitamin C 500 гр. 2- 3 пати по една таблета)
3. Антипиретици (paracetamol, analgin, upsarin, andol)
4. Антитусици (сируп herbion- сируп од тегавец, prospan, бел слез)
5. Муколитици (сируп herbion – јаглика, prospan, tusidil, medoprim)
Тамерланово второ освојување на Багдад

Тамерлановото второ освојување на Багдад се случило во 1401 година и завршило со масовен колеж на граѓаните на Багдад .
По сириската експедиција, Тамерлан сакал со главнината од својата војска да се упати кон север и во Карабах. Меѓутоа, бил известен дека дваесет илјадната војска, која требало да го освои Багдад, целосно потфрлила во својата мисија. Тамерлан решил сета работа да ја презеем во свој раце и самиот да се справи со Багдад. Градот бил опколен од сите страни и по шест недели, Тамерлан издал наредба за влегување во градот. Тамерлан му наредил на секој војник да донесе по една глава од жителите на Багдад. Околу 90 000 луѓе биле масакрирани и Тамерлан повторно наредил да бидат подигнати кули со главите на убиените. По освојувањето на Багдад, Тамерлан се упатил кон Карабах .
Тамерланов законик

Тамерлановиот законик е законик на освојувачот Тамерлан или Тимур. Во него биле наведени правила за однесување на членовите на општетсtвото, како и должностите на управниците и властите. Со него биле регулирани управувањето со војската и државата. Кога Тимур се именувал за ''голем емир'', од сите побарал лојалност и верност. Тој на високите позиции именувал 315 луѓе кои биле со него на почетокот на неговата кариера и се борел со него, рамо до рамо. Првите стотина ги поставил за управници (надзорници), вторите стотина ги поставил за сотници, а стотина биле поставени за хилијарси. Од преостанатите, петнаесетмина биле назаначени за бегови, еден бил поставен за врховен емир, а останатите биле поставени на други високи функции. Пред законот, сите биле еднакви, вклучително и емирот .
Тамерланово освојување на Сивас

Тамерлановото освојување на Сивас се случило во летото 1400 година и е почеток на судирот помеѓу Тамерлан и османлискиот султан Бајазит I.
1 Хронологија
По целосното уништување на Златната Орда на север и опустошувањето на Делхискиот султанат на југ, Тамерлановото царство била безбедна. Тамерлан својата идната капања сакал да биде насочена против династијата Минг во Кина, меѓутоа решил да дејствува во правец на запад, каде што ситуацијата се усложнила. Во октомври 1399 година, четири месеци по неговото враќање од Индија, Тамерлан започнал нов воен поход. Султанот Ахмед, со помош на мамелучкиот владетел Баркук, успеал повторно да ја наметне својата власт во Багдад. Но, кога разбрал за доаѓањето на Тамерлановите сили го напуштил градот и се засолнил кај османлискиот султан Бајазит I. Заштитата на Тамерлановите непријатели била една од главните причини за војната помеѓу Тамерлан и Бајазит. Но веројатно, главна причина за нивниот судир е борбата за превласт на Блискиот Исток. Тамерлан кој ги поразил сите свои непријатели, не можел да дозоволи, на запад од неговата империја , да постои моќна држава како онаа на Османлиите која сè повеќе се издигала. Судирот помеѓу нив бил неизбежен.
Во летото 1400 година, Тамерлан презел еден брз поход во Анадолија, фокусирајќи се врз градот Сивас. Во август, Тамерлан ја започнал опсадата на градот која траела три недели и во текот на која градските ѕидини биле поткопани. Жителите на градот плашејќи се од суровоста на Тамерлан решиле да се предадат, а претходно добиле ветување дека ''"нивната крв нема да тече"''. Сивас имал мешано населени, во него живееле муслимани и христијани (главно Ерменци). По влегувањето на Тамерлановите сили во градот, животите на муслиманите биле поштедени, меѓутоа Еремнците и останатите христијани биле затворени. Градскиот воен гарнизон бил главно составен од Еременци. Тиммур наредил овие ерменските војници, околу 3 000 души, да бидат живи закопани. По овој настан Тамерлан истакнал дека тој го запазил своето ветување, односно дека не била пролеана ниту една капка крв. Сивас бил уништен и сведен на урнатини. Директното соочување со Бајазит морало да почека, во меѓувреме во Египет дошло до немири кои биле предизвикани со смрта на султанот Баркук, кој починал во 1399 година , состојбата била погодна за Тамерлан.
Тамерланов сириски поход

Тамерлановиот сириски поход се одвивала во текот на 1400 година во Сирија. Воените дејствија на Тамерлан биле насочени против Мамелуците од Египет. Во текот на походот Тамерлан успеал да ги освои повеќе градови, а меѓу нив биле и Алеп, Дамаск и Антиохија. Со овој поход, Тамерлан во голема мера успеал да стекне контрола над Блискиот Исток.
1 Хронологија
Алеп се наоѓа на 250 километри јужно од Сивас и бил просперитетен политички, економски и културен центар, бил сместен на патот на свилата. Воените советниците на Тамерлан сметале дека Алеп не треба сега да се напаѓа, бидејќи Тамерлановите војници биле уморни од индискиот поход и имале потреба од одмор. Но, Тамерлан сметал дека градот може да се освои. Во меѓувреме, во Алеп се собрале Мамелуци од целото царство, но египетскиот султан не испратил свои сили. Кон крајот на октомври 1400 година, војската на Тамерлан подигнала камп во близината на градот. Како и во Индија, Тамерлан сакал битката да се води надвор од ѕидините, што на крајот и се случило. Во текот на битката, Тамерлан успеал да постигне лесна победа користејќи ги слоновите кои ги донел со себе од индискиот поход. Бранителите на градот го напуштиле бојното поле и почнале да бегаат кон портите на Алеп, по што биле разбиени. Градот бил освоен и ограбен .
По освојувањето на овој град, на Тамерлан бил отворен патот кон Дамаск. Овој град бил еден од најстарите градови во светот и станал богат преку посредничката трговија помеѓу Европа и Азија. На патот кон Дамаск, Тамерлановата војска ги освоила Хама, Хомс, Балбек, Сидон и Бејрут. Неговите генерали Миран Шах и Шахрух ја опсадиле Антиохија, која подоцна била освоена . Кон крајот на декември 1400 година, Тамерлановите сили пристигнале во јужна Сирија, каде што западно од Дамаск подигнале свој камп. Во средината на јануари 1401 година, во областа пристигнал мамелучкиот султан Фарај и подигнал свој камп јужно од градот . Фарај се обидел да изврши атентат врз Тамерлан, меѓутоа убиецот бил ликвидиран, а на неговите помошници им биле исечени ушите и носевите .
На крајот, Фарај бил принуден да му даде ветување дека ќе го предаде градот на Тамерлан и ќе стане негов вазал. По склучувањето на договорот, Тамерлан се повлекол неколку километри од Дамаск. Меѓутоа, Тамерлан набргу со својата војска се вратил повторно пред ѕидините на градот и започнал со нова опсада. Во меѓувреме, султанот Фарај примил вест дека се подготвува обид за негово соборување од престолот и со својата војска се повлекол. Дамаск останал сам. Тамерлан им понудил на жителите да се предадт во замена за поштедување на нивните животи, но управникот на градот решил да се бори. Цели 29 дена градот бил бомбардиран. На 16 март 1401 година , Тамерлан го освоил градот, тој бил целосно изгорен, дури и Омајадската џамија била зафатена од пламенот .
Тамерлановиот придонес во урбанизмот и архитектурата

Тимуровиот придонес во урбанизмот и архитектурата е огромен. Од новоосвоени земји, Тимур во својата престолнина не натрупувал само богатство туку довел и истакнати научници, занаетчии, уметници и архитекти. Преку зголемувањето на бројот на интелектуалците сакал да го забрза развојот на градовите во Трансоксијана, срцето на неговата империја. Со своите освојувања, ставил крај на политичката фрагментација на Персија и Блискиот Исток и довел до стабилизрање на еден поголем регион. Во сите освоени области и градови, Тиму сакал да остави свои белег. Тој ги обновил Багдад, Дербент и Бајлакан, меѓу останантото тој обновил голем број на тврдини, мостови, системи за наводнување и др.
Во 1371 година, Тимур почнал да ја обновува руинираната тврдина на Самарканд и одбранбените ѕидови со шест порти: Шеjхзаде, Аханин, Феруза, Сузангаран, Каризгах и Чорсу.
Во Самарканд, Тимур изградил и еден поголем комплекс познат како ''Кук сарај'' (Сината палата), во кој се наоѓале државната каса, работилница и затвор, а тука била сместена и личната резиденција на Тимур, позната како ''Бустон сарај''. Тимур го претворил Самарканд во трговски центар на Средна Азија. Кастилијанскиот амбасадор Руј Гонсалес Де Клавијо истакнал:
Тимур посветил големо внимание во развојот на исламската култура и изградбата (разубувањетото) на муслимански свети места. Во мавзолејот Шахи Зинда, подигнал повеќе гробници на своите роднини. Тимур го изградил и мавзолејот Рухабад посветен на шеикот Бурханеддин. Тој подигнал повеќе џамии, медреси, бањи и слични објекти. Во периодот помеѓу 1378-1404 година во Самарканд и неговата околина биле одржувани 14 градини: Баг и бихишт, Баг и дилкуша, Баг и шамал, Баг и булди, Баг и нав, Баг и џаханнума, Баг и тахти карача и Баг и давлатабад, Баг зогча и др. Во секоја од овие градини биле подигнати палати и фонтани. Меѓутоа, ниту една од овие палати не преживеала.
Во перидот помеѓу 1399-1404 година, во Самарканд била изградени џамија (Биби Ханум) и медреса. Џамијата била посветена на неговата омилена жена Сарај Мулак Ханам. Тимур започнал големи градежни објекти и во градот Шахрисабз, најверојатно неговото родно место. Во овој град биле изградени (возобновени) градски ѕидини и тврдина, биле подигнати гробови на муслиманските светители, величествени палати, џамии и др. Тимур во овој град изградил пазари и бањи. Во периодот помеѓу 1380-1404 година во Шахрисабз, Тимур ја изградил палатата Ак Сарај. Во Шахрисабз, тој подигнал и семејна гробница ''Дар Ус Саадат'' во која првобитно требало да бидат закопани и неговите останки.
Организација на Тамерлановата војска

Организација на Тамерлановата војска била според децимален сиситем, сличен на оној на војската на Џингис Хан. Силите биле подделени на десетици, стотици, илјадници и десетици илјади (тумен). Старите монголски војнички имиња биле заменети со турски. Иако Тамерлановата војска како основа ја имала монголската воена организација, таа поминала низ некои промени. Силите биле подделени во единици во јачина од 50 - 1000 души, нарчени ''кошунами'', бројноста на поголемите единци варирала.
Сојузничките војски (војски испратени од вазалите на Тамерлан) служеле како помошни сили и биле познати како ''хашари''. Целата војска била подделена на неколку дела (фауџ). Во Битката кај Кондурча, војската на Тамерлан се состоела од седум фауџа, од кои два биле во позадина и во постојана подготвеност, спремни да ја извршат наредбата на Тамерлан, односно да им помогнат на крилата или центарот . Секое воено одделение имало оделно оружје, седла, ремени и други обележја, обоени во посебна боја.
Некои високи заповедници биле познати како ''сардарс'' (сердари). Останатите заповедници биле именувани како емири, титула од 12-ти степен. Единиците во јачина од 100 души биле под команда на ''минг-башите'', единиците во јачина од сто души под команда на ''јоз-башите'', а единиците од десет души под команда на ''он башите''. Секој командант имал помошник-началник, подготвен да го замени, ако било потребно. Воените командни позиции биле пополнувани од страна на синовите на емирите или благородништвото. За највисоки воени заповедници биле поставувани роднините или блиските соработници на Тамерлан.
Тамерлановиот придонес во развој на науката и уметноста

Тимуровиот придонес во развој на науката и уметноста бил огромен. Според некои научници, со Тимур започнал третиот голем период на средновековната иранска уметност. Во текот на 15 век, потомците на Тимур од Тимуридската династија го воздиганле златното доба на персиското ракописно сликарство, под нивно менторство творел познатиот Кемаледдин Бехзад, но и голем број на други уметници (погл. Исламска уметност).
1 Развој на науката и уметноста
Под покровителство на Тимур во срцето на неговата империја (Трансоксијана), дошло до распространување и развој на уметноста. На уметниците им биле овозможени услови во кои можеле да го прикажат мајсторство на своите вештини во Бухара, Самарканд и Јаши. Од нивната дејсност, меѓу останатото, се сочувани ѕидните слики во гробниците на Ширинбек Ага и Туман Ага, создадени во периодот помеѓу 1385 и 1405 година.
Особено се развила уметноста за минијатурно украсување на книгите, со оваа техника било украсено делото „Шахнаме“ од Фирдуси и ''Антологија на иранските поети''. Во овој период голем успех постигнале уметниците Абдулхаи, Пир Ахмад Багисхамали и Ходге Бангир Табризи. Уметниците и мајсторите под заштита на Тимур, ја уредиле и внатрешноста на гробот на Хоџа Ахмед Јасави.
Во областа на науката и образованието, дошло до развој на правото, медицината, теологијата, математиката, астрономијата, историја, филозофија, музикологијата, литературата и др. Истакнат теолог во ова време бил Хорезми. Во астрологијата успех постигнал Маулана Ахмад, а развој во правото постигнале Абдумалик, Исамиддин и Шеих Шамсиддин Мухамад Џазаири. Во музиката се истакнале Абдулгадир Мараги, како и таткото и синот Сафиаддин и Ардашер Чанги.
Во сликарството се истакнале Абдулхај Багдади и Пир Ахмад Богишамол. Во филозофијата - Садиддин Тафтаззани и Мирсаид Шариф Џурџани, а во историската наука Низамиддин Шами и Хафизи Абру .
2 Галерија
Оружје на Тамерлановата војска

Оружјето на Тамерлановата војска било стандардизирано. Главно оружје на лесната коњаница и пешадијата бил лакот. Лесната коњаница исто така користела и секири, сабји и др. Обичните војници биле облечени во бунди од овчо крзно.
По наредба на Тимур, лесната коњица во текот на еден воен марш морала да носи и дополнителна опрема: пила, шило, игла, коноп, десет стрели, торба и турсук (кожна торба за носење на резервна вода). Коњаникот имал два коња. Војниците имале оклоп и заштитни шлемови и се бореле со мечеви и сабји, а лаковите и стрелите биле во широка примена. Тешката коњаница се состоела од војници и коњи кои имале силен оклоп, и овие коњаници имале по два коња. Телохранителите на Тимур се бореле со секири и сабји, а нивните коњи биле покриени со тигарска кожа.
Војниците најчесто носеле меч на едната страна и кратко сечило на другата страна. Во текот на една воен поход, секој војник морал да поседува одредена количина на стрели. Во еден поход насочен против Златната Орда, секој војник морал да има по десет стрели во тоболецот. Покрај тоа, Тамерлан пред заминувањето во Златната Орда му наредил на секој свој војник да има копје, боздоган, штит покриен од кожа и бодеж.
Обичната пешадија била вооружена со лакови и мечеви, а тешката пешадија се борела со мечеви, секири и боздогани, а биле заштитени со шлемови и штитови. Во текот на опсадите на градовите, војниците користеле самострели .
1 Галерија
Структура на Тамерлановата војска

Структура на Тамерлановата војска се состоела од два основни воени рода коњаница и пешадија . Јадрото на коњаницата се состоела од турско-монголски лесни коњички стрелци, најчесто од областа Трансоксијана. Покрај нив, постоеле и тешко вооружени коњаници, кои ја сочинувале воената елита, а од нив биле регрутирани и личните телохранители на Тамерлан. Кон крајот на 14 и почетокот на 15 век, улогата на пешадијата драстично се зголемила. Пешадијата имала особено важна улога при опсадите на градовите и тврдините, меѓутоа пешадијата сепак имала помошна улога во воените дејствија. Но, војската на Тамерлан се состоела од тешко вооружена пешадија.
Во градските центри биле формирани милиции (нерегуларни сили), наречени ''сардабар''. Овие сили требало да го одржуваат редот и мирот во градовите, да ги задушуваат можните немири и бунтови. Градските милиции требало да го бранат градот, доколку бил нападнат од непријателски сили, а учествувале и како помошни сили во походите на Тамерлан. Во воените походи, Тамерлан користел и бојни слонови. Воениот екипаж на слоновите се состоел од 4 до 6 војници кои се наоѓале во кула на задната страна од животното, не сметајќи го и возачот, кој седел оделно.
Во неговата војска имало инженери, фрлачи на ''„течен оган“'' и работници кои биле потребни за време на опсадите. За извршување на борбените операции во планините, била формирана специјална пешадија за да дејствување на ваков терен. Бројноста и силата на неговата војска не може точно да се утврди. Според некои извори, за време на походот против Златната Орда, Тамерлан собрал војска од 200 000 луѓе.
Тамерлан во својата држава формирал специјален систем на воени лена (феуд), сличен на тимаро-спахискиот систем во Османлиското царство. Старешните на џагатајските племиња добиле земја која била во делумна нивна сопственост, а била обработувана од селани, овие земји биле познати како ''сујургалами''. Уживателите на овие земји биле должни да извршуваат воена служба, колку биле поголеми приходите, толку биле големи и обврските. Едно лице во зависност од приходите, било задолжено да обезбеди одреден број на војници или да лично да учествува во походите. Војниците добивале и редовни плати, а на ветераните им биле исплаќани и пензии.
1 Галерија
Стратегија и тактика на Тамерлановата војска

Стратегија и тактика на Тамерлановата војска му овозможиле на Тамерлан да не изгуби ниту една војна во текот на своите походи кои тој ги водел во текот на 35 години.
Поради челичната дисциплина и врвната обука, војската прецизно ги извршувла наредбите на својот врховен командант. Оваа состојба му овозможила на Тамерлан (Тимур) да ги порази силите на Туктамиша, владетелот на Златната Орда, кои биле навикнати на традиционалната монголска тактика - да го привлечат непријателот во пуста земја и да му постават заседа.
Тамерлан бил совршено запознаен со состојбите и државното уредување во областите кои сакал да ги освои. Тој се служел со услугите на многу шпиони. Посветувал големо внимание на стратегија и тактиката на своите непријатели. Во текот на една битка, војска на Тамерлан била поделена на три големи формации (линии), секоја формација се состоела од три ешалона. Така, војниците на бојното поле биле распоредени на девет длабински нивоа (линии), со различна големина. Значителни сили биле чувани во позадина како резерва за уфрлање во вистинско време како засилување на центарот или крилата.
Битката започнувала со стрелање од предните позиции, а потоа се приклучувале челните одреди (ударни сили). Левото и западното крило, имале свој челен одред кој стапувал во дејство по потреба, како помош на главниот челен одред. Ако овие сили не биле доволни, Тамерлан ги уфрлал левата половина на десното крило и десната половина на левото крило. Ако и тие не биле доволни, напаѓал со останати сили од крилата. Ако било неопходно, ја внесувал резервата кој била под негова команда.
Тамерлан, воените формации постепено ги внесувал битката, кога непријателот бил многу исцрпен, тогаш во битката ги внесувал резервните сили, кои биле составени од избрани војници. Најслаба била централната линија. Прв во една битка, вовел засилувања од средината на крилото, чување на боковите и резервите со цел да се спречи можноста од опкружување, дури и растурање на центарот на војската за подоцна главниот удар да биде нанесен со свежи резервни сили. Оваа тактика му овозможила на Тамерлан да постигне успех во борбата против своите непријатели .
Пир Мухамед

Пир Мухамед (околу 1374 - 22 февруари 1407) бил внук и назначен наследник на Тамерлан. Тој бил син на Џахангир.
Во 1392 бил гувернер на Кандахар. Неговата територија се проширила западно од Хинду Куш до реката Инд. Во есента 1397 тој го водел првиот освојувачки бран на Тимуридите во Индија.
На својата смртна постела, Тамерлан го именувал Пир Мухамед за свој наследник. Тамерлан сметал дека ниту еден од неговите синови не биле способни за управување со Тамерлановото царство. Меѓутоа, по смрта на Тамерлан никој не го поддржувал Пир Мухамед. Тој не можел да се наметне во Самарканд и бил убиен од неговиот везир во 1407 година.
Знамиња на Тамерлановата војска

Знамињата на Тамерлановата војска не се доволно познати. Во текот на своите воени походи, Тамерлан користел знаме на кое биле претставени три прстена. Ова знаме се сретнува во две варијанти. Во едната варијанта трите прстени се во црвена боја со црна позадина , додоека во втората варијанта, прстените се во бела боја и сина позадина . Според некои историчари, трите прстени ги симболизираат ''земјата, водата и небото''. Според други извори, овој симбол, Тамерлан го позајмил од Тибеќаните кај кои трите прстени ги симболизираат ''минатото, сегашноста и иднината''.
Во некои од минијатурите, Тамерлановите војници се претставени со црвени знамиња. Во текот на индискиот поход, Тамерлановата војска користела знамиња на кои бил претставен среберен змеј со црна позадина. Пред започнувањето на кинескиот поход, Тамерлан на своите војници им наредил да земат со себе знамиња со претстава на златен змеј.
Според една легенда, пред почетокот на Битката кај Ангора Тамерлан се сретнал со османлискиот султан Бајазит I. Османлискиот султан наспроти Тамерлановото знаме изјавил: „Каква дрскост, да мислиш дека му припаѓаш на целиот свет“. Како одговор, Тамерлан, укажувајќи на османлиското знаме, истакнал: ''Уште поголема дрскост е да се мисли дека месечината ти припаѓа на тебе''.
Халил Султан

Халил Султан (чагатајски/персиски: خلیل سلطان) ​​бил тимуридски владетел на Трансоксијана во периодот помеѓу 1405-1409 година. Тој бил син на Миран Шах и внук на Тамерлан. Тој е роден на 14 септември 1384 година во Херат. Бил школуван под будното око на Сарај-мулак ханам, омилена жена на Тамерлан. Веќе на возраст од 15 години се истакнал во индискиот поход. Во 1402 година, Тамерлан му ја доверил командата над источната граница. Во 1404 година, паднал во немилост кај Тамерлан поради својот брак со жена од ниско потекло. Подоцна му било опростено и требало да земе учество во кинескиот поход, меѓутоа поради смрта на Тамерлан не дошло до инвазија врз Кина. По смртта на Тамерлан во 1405 година, Халил себеси се гледал како негов наследник. Тој успеал да го отфрли Пир Мухамед и ја наметнал својата власт во Самарканд. Неговото владеење со поранешната престолнина на Тамерлан, завршила на 13 мај 1409 година, кога Шахрух влегол во Самарканд.
Меркерс-Кизелбах

Меркерс-Кизелбах (|Merkers-Kieselbach) — поранешна општина во округот Вартбург, во Тирингија, Германија. Од 31 декември 2013 е дел од општината Крајенбергемајнде.
1 Рудник за сол
Областа околу Меркерс е позната по нејзиниот рудник за сол, во кој биле откриени големи количини на нацистичко злато и многу украдени уметнички дела од страна на американската армија во 1945. Генералот Двајт Ајзенхауер бил во рудникот во април 1945 со цел да го испита пронајденото злато.
Тамерланов шах

Тамерланов шах бил измислен во Персија во текот на владеењето на Тамерлан со оваа област. Тамерлановиот шах е стратешка игра на табла слична на шахот и потекнува од чатурангата. Според некои извори, оваа игра била измислена лично од Тимур, меѓутоа ова тврдење можеби не е точно .
Шахрух

Шахрух (20 август 1377 - 13 март 1447) или Шахрух Мирза бил тимуридски владетел на источниот дел на царството што ја создал неговиот татко, големиот освојувач, Тамерлан во Средна Азија. Шахрух бил четвртиот и најмладиот син на Тамерлан. По смрта на неговиот татко, царството се распаднало, а различни племиња и воени водачи се натпреваруваат за доминација. Туркменските Кара Којунлу (Црна Овца) во 1410 година го уништиле западниот дел на Тамерлановото царство и го освоиле Багдад. Меѓутоа, Шахрух во Персија и Трансоксијана ја воспотавил својата власт во 1409 година. Неговата држава ги контролирала главните трговски патишта меѓу Истокот и Западот, вклучувајќи го и легендарниот Пат на свилата, а Шахрух станал енормно богат. Шахрух за своја претолнина го избрал градот Херат. Шахрух бил голем заштитник на уметноста и науката.
Улугбек

Улугбек (22 март 1394 - 27 октомври 1449) бил тимуридски владетел, меѓутоа тој е познат како голем астроном и математичар. Неговото вистинско име беше ''Мирза Мохамед Тарагај Бин Шахрух''. Улугбек иако бил владетел, сепак тој е најмногу познат по неговата работа во астрономијата поврзани со математиката, како што е тригонометрија и сферични геометрија. Во периодот помеѓу 1424 и 1429 година, тој во Самарканд ја изградил познатата т.н Улугбегова опсерваторија. Таа, од страна на научниците се сметала за една од најдобрите во исламскиот свет, а во тоа време била најголемата во Средна Азија. Тој исто така бил математички гениј на 15 век . Улугбек владеел Узбекистан, Таџикистан, Туркменистан, Киргистан и јужна Казахстан, а во краток период ја освоил провинцијата Херат во Авганистан.
Kiloo

Kiloo е данско претпријатие за игри со седиште во Орхус, Данска. Основана е во 2000 година од генералниот менаџер Jacob Moller со фокус на изработување на материјал за безжична забава за мобилни и преносливи уреди.
Nајпознатата игра на Kiloo, Subway Surfers е издадена во пролетта во 2012 година и е изработена во соработка со Sybo Games. Неколку недели после нејзиното издавање, бесплатната игра за iOS го добила името Игра на Неделата на 31 Мај, 2012 од AppAdvice. Во Септември, играта стана достапна и за Android корисниците и привлече уште многу ентузијастички играчи. После еден месец од кога стана достапна за корисниците на Android, Subway Surfers стигна и до топ 20 растечки Facebook апликации на месечно активни корисници.
1 Историја
Kiloo е основана во 2000, во мал стан во Архус, Данска, од претпријатие со двајва вработени. Во 2002, по раскинувањето на партнерството Kiloo стана приватно претпријатие. Во истата година, Kiloo победи на Nokia натпреварување во категорија игри, со 500 конкурентни претпријатие, со нивните игри ''Popstar'' направени на ''Tamagotchi'' со концепт на менаџирање на кариери и основни потреби на претстоелки поп ѕвезди.
Подоцна, Kiloo стави во договор со THQ Wireless за развивање на играта Worms да биде достапна за мобилните телефони. Kiloo исто така кооперираше и со ITE за развивање и дистрибуирање на мобилен материјал заснован на ТВ и карактерот од игри Hugo. До 2004, Хуго игрите биле купени од 1 милион луѓе.
Помеѓу 2006 и 2009, Kiloo доби ексклузивни мобилни права за LEGO насекаде низ светот. Во 2007 година влезе во најбрзо растечки приватни претпријатија во Данска. Во истата година, Kiloo доби права за усовршување на Whac-a-Mole за мобилни телефони.
2 Игри
Kiloo има создадено лиценцирани игри од брендови и претпријатија како:
* Пчеличката Маја
* Хуго
* Три среќни пријатели
* Тресни го кртот за iPhone
* Commodore 64 за iPhone
Козметички техничар

Козметика (грчки: ‘’cosmos’’) е вештина на разубавување или украсување. Козметиката се појавува уште во праисторијата. Низ историјата, вредноста, интересот и потребата за козметиката се менувала, заедно со општествено-економските промени. Почетоците на естетско и надворешно уредување кај човекот се поврзани со верските обреди, во одредено време и прилика, кое подоцна било прифаќано како секојдневие. Во старите записи од периодот пред почетокот на новата ера, се наоѓаат сведочења за користење на различни билки и физички агенси, како што се облоги, бањи, масажи, вежби и сл. со цел да се одржат вредностите и одликите на физичкиот изглед на човекот. Козметиката се развивала и била користена во Римското Царство, каде за првпат се среќаваме со професијата козметичар.
1 Средства во козметиката
Средства кои се користеле за таа цел биле разни суровини од растително,животинско и минерално потекло.Најчесто се користеле растително масло,мед,корења од растенија и слично.Во козметиката спаѓаат:крем за заштита на кожата,пудри,лосиони,ружеви,лак за нокти,парфеми,фарби за коса,спрејови и гелови за коса,дезодоранси.
en:Cosmetics