Wolfenstein 3D

''Wolfenstein 3D'' (македонски: ''Волфенштајн 3D'') — компјутерска игра во жанрот пукач од прво лице, развиена од компанијата id Software и издадена од Apogee Software. Објавена е на 5 мај 1992 г. за платформата DOS, а подоцна е портирана на различни платформи, вклучувајќи ги Super Nintendo Entertainment System, Atari Jaguar, 3DO, Game Boy Advance, iOS и други. ''Wolfenstein 3D'' е третата игра во серијалот игри ''Wolfenstein'' — како извор на вдахновение за нејзините творци послужила играта од 1981 г., ''Castle Wolfenstein''. Играчот ја презема улогата на разузнавачот на сојузниците во Втората светска војна, Вилијам „Биј-Џеј“ Блазковиц, кој се обидува да побегне од местото на своето заробеништво — замокот Волфенштајн — и извршува низа диверзантски задачи против нацистичкиот режим. На секое ниво, играчот мора да се бори со нацистички војници, кучиња и мутанти, користејќи нож и огнено оружје, како и да стигне до лифтот или да го победи последниот бос.
''Wolfenstein 3D'' станал првиот голем проект на id Software по игрите од серијалот ''Commander Keen''. Во средината на 1991 г., програмерот на id Software, Џон Кармак, експериментирал со „брз“ псевдотримерен играчки погон, кој бил користен од екипата во игрите ''Hovertank 3D'' и ''Catacomb 3-D'', кои подоцна послужиле како прототипи за ''Wolfenstein 3D''. Откако компанијата одлучила да премине од „семејниот“ визуелен стил на игрите од серијалот ''Commander Keen'' кон повозрасен и поостар стил, другиот програмер на компанијата, Џон Ромеро, предложил да се направи преработка на играта од 1981 г. ''Castle Wolfenstein'' како брза акциона игра. Тој и играчкиот дизајнер Том Хол развиле брза и насилна верзија на играта, за разлика од другите игри од тоа време, заснована на погонот на Кармак; уметник бил Адријан Кармак, а композитор — Боби Принс. Играта била издадена од Apogee Software во два комплети мисии, од кои секој се состоел од три епизоди. ''Wolfenstein 3D'' се распределувала според условно-бесплатниот модел, каде што првата епизода била бесплатна и го подгревала интересот за купување на останатите. Подоцна бил објавен дополнителен самостоен зборник со епизоди под наслов ''Spear of Destiny''.
''Wolfenstein 3D'' добила признанија од критичарите и награди од списанија во различни номинации, а обемот на нејзината продажба се проценува на 200.000 примероци до крајот на 1993 г. Играта придонела за популаризација на жанрот пукач од прво лице, станала модел за брзи акциони игри и го поставила стандардот за технолошка изведба за наредните игри во жанрот, а исто така ја демонстрирала одржливоста на условно-бесплатниот модел на распределба.
1 Играчки процес
''Wolfenstein 3D'' е игра во жанрот пукач од прво лице, каде што играчот ја презема улогата на американски разузнавач. Играта е поделена на 6 епизоди, од кои секоја се состои од 10 нивоа (едно од нив е тајно). Од своја страна, секое ниво претставува лавиринт составен од соби и отворени простори, поделени со ѕидови и врати. Освен тоа, на секое ниво има скриени соби каде што се чуваат дополнителни предмети. Графички, нивоата во ''Wolfenstein 3D'' се изведени во стил на нацистички бункери и градби, при што во играта се користи псевдотримерност: нивоата се прикажани во тримерна средина, додека непријателите и објектите се двомерни спрајтови, нацртани од неколку однапред избрани агли на гледање.
На играчот му се спротивставуваат вооружени нацистички војници, мутанти и кучиња чувари, кои го напаѓаат главниот лик доколку тој влезе во нивното видно поле. Покрај тоа, одредени категории непријатели реагираат на звукот од истрели. На крајот од секоја епизода се случува битка со последен бос — особено силен и уникатен противник.
Во текот на играчкиот процес, играчот може да најде стреливо и оружје, кои или лежат на различни места на подот, или се земаат од убиените противници. Од оружјето достапни се нож, пиштол, автомати и повеќецевен митралез. Притоа, во играта се користи само еден вид стреливо што одговара за секое огнено оружје.
На почетокот играчот има 100 % здравствени точки, чиј број се намалува како последица на штетата нанесена од противниците. Изгубеното здравје може да се врати со помош на пакети за прва помош и храна. Ако здравјето падне на 0 %, главниот лик умира. Доколку сѐ уште има преостанати „животи“, играчот може да го започне истото ниво од почеток, но притоа се губи целото пронајдено оружје (освен пиштолот и ножот), како и сите поени заработени на тоа ниво. Ако во мигот на смртта играчот нема преостанати „животи“, поминувањето на епизодата завршува. За да се заврши нивото, играчот мора да стигне до лифтот. На крајот од секое ниво се врши пресметка (во проценти) на елиминираните непријатели, пронајдените скапоцености и скриените простории, а на крајот на секоја епизода — пресметка на поените. Во оригиналната игра може да се зачувува прогресот во кој било момент, додека во некои портирани верзии тоа е можно само меѓу нивоата.
2 Содржина
Американскиот разузнавач Вилијам „Би-Џеј“ Блазковиц бил заробен додека се обидувал да ги пронајде плановите за операцијата „Железна тупаница“ (''Operation: Eisenfaust''). Во првата епизода, ''Escape from Castle Wolfenstein'', главниот лик бега од местото на своето затвореништво — замокот Волфенштајн, а на крајот од епизодата се соочува со првиот бос во играта — Ханс Гросе. По бегството од замокот, Блазковиц повторно се враќа на својата мисија во епизодата ''Operation: Eisenfaust'', каде што го спречува планот на нацистите за создавање војска од мутанти во замокот Холехамер. На крајот на оваа епизода, Би-Џеј се соочува со доктор Шабс и го победува во борба. Во третата и хронолошки последна епизода, ''Die, Fuhrer, Die!'', Блазковиц продира во бункерот сместен под Рајхстагот и мора да се бори со последниот бос, во чија улога е Адолф Хитлер, заробен во роботизиран оклоп и вооружен со четири повеќецевни митралези.
Вториот блок епизоди, наречен ''The Nocturnal Missions'', претставува ретропродолжение на првата трилогија и раскажува за развојот на хемиско оружје од страна на нацистите. Во епизодата ''A Dark Secret'', задачата на Би-Џеј е да продре во истражувачките лаборатории и да го уништи докторот Ото Гифтмахер; во ''Trail of the Madman'', Блазковиц мора да ги украде плановите за хемиска војна (Giftkrieg), кои ги чува Гретел Гросе, а во последната епизода, насловена како ''Confrontation'', се одвива крајната битка помеѓу Би-Џеј и идеологот на хемиската војна, генералот Фетгезихт.
На крајот од секоја епизода во играта е претставен текстуален дел во кој се раскажува за последиците од уништувањето на последниот бос, како и за целта на следната епизода.