Нови Пазар (град во Србија)

Нови Пазар — град кој се наоѓа во југозападниот дел на Србија, во историскиот регион Санџак. Нови Пазар е културен центар на Бошњаците во Србија и историскиот регион Санџак, мултикултурна областа на муслимани и христијани, многу споменици на двете заедници, како црквата ''Свети апостоли Петар и Павле'' и ''Алтун-Алем'' џамија кои се наоѓаат во регионот. Според пописот во 2011 година, населението на општина Нови Пазар 100.410, а самиот град има население од 68.749 жители.
1 Име
Нови Пазар значи ''нов пазар'', кој потекнува од името на местото Трговиште, кое се наоѓа во близина на градот. За време на османлиското владеење, тоа беше познат како ''Јени Пазар'' (што значи "нов пазар" на турски јазик).
2 Географија
Нови Пазар се наоѓа во долините на реките Јосаница, Рашка, Дежевска и Људска на надморска височина од 496m, во југоисточниот дел на регионот Рашка. Градот е опкружен со планините Голија и Рогозна; Платото Пештер се наоѓа југоисточно од градот. Вкупната површина на општината изнесува 742 км². Таа се состои од 100 населени места, претежно мали и се шири над ридовите и планините кои го опкружуваат градот. Најголемо село е Мур со 3.407 жители.
3 Историја
Нови Пазар беше официјално основан како град во 1461 година од страна на отоманскиот генерал Иса-бег Исаковиќ, инаку босански гувернер на областа Санџак и основач на Сараево. Иса-бег Исаковиќ одлучи да формира нов град на површината старото Трговиште како урбан центар меѓу Рашка и Јосаница, каде што прво тој изградил џамија, јавна бања, пазар и хотел.
Тоа беше главен град на провинцијата Рас (вилает до нејзиното распаѓање во 1463 година, кога стана дел од вилаетот Јелеч). Првиот пишан документ во кој се споменува Нови Пазар датира од 15 век, и ја опишува одлуката на Република Рагуса да назначи конзул таму. Така, градот бил веќе развиен во тоа време, и беше раскрсница на важни патишта кои водат до Дубровник, Ниш, Софија, Истанбул, Солун, Сараево, Белград и Будимпешта. Градот, исто така, стана главен град на санџакот Нови Пазар, кој продолжи до XX век, како составна единица на Босанскиот ејалет. Санџак беше окупиран и управуван од страна на Австроунгарија од 1878 година. Во 1908 година тој беше вратен во Отоманското Царство, а преземен од Србија во 1912 година за време на Првата балканска војна. Никола Бошковиќ (1642-1721), таткото на познатиот научник Рагусан Бошковиќ (1711-1787), се преселил во Нови Пазар, каде што ги поминал последните години од неговиот живот.
Од 1929 до 1941 година, Нови Пазар беше дел од Зетска бановина на Кралството Југославија.
Во Битката за Нови Пазар се бореле четниците на крајот на 1941 година за време на Втората светска војна, првично поддржани од страна на партизаните, кои се обиде да го окупираат Нови Пазар, но на крајот не успеаја.
Денес, Нови Пазар е главниот економски и културен центар, како и најголемиот град во јужниот регион Санџак.
4 Население
Националност, Население1953, Население1961, Население1971, Население1981, Население1991, Население2001, Население2011
Бошњаци, -, -, -, -, -, 65,593, 77,443
Срби, 25,177, 27,933, 25,076, 21,834, 19,064, 17,599, 16,234
Муслимани, -, 23,250, 37,140, 49,769, 64,251, 1,599, 4,102
Роми, -, 37, 210, 444, 334, 69, 566
Горанци, -, -, -, -, -, 15, 246
Албанци, 144, 126, 307, 233, 209, 129, 202
Црногорци, 174, 543, 359, 295, 232, 109, 44
Југословени, 13,564, 1,261, 183, 931, 700, 136, 67
Турци, 11,009, -, -, -, -, -, -
Други, 263, 5,627, 1,057, 494, 459, 747, 1,506
Вкупно, 50,331, 58,777, 64,326, 74,000, 85,249, 85,996, 100,410
Население во градот:
Бошњаци, -, -, -, 46,339, 55,428
Срби, 3,466, 6,689, 6,698, 6,724, 6,576
Муслимани, -, 32,798, 43,774, 904, 2,824
Горанци, -, -, -, -, 240
Албанци, 134, 208, 172, 120, 162
Југословени, 5,944, 848, 570, 105, 64
Турци, 4,280, -, -, -, -
Црногорци, 145, 246, 190, 93, 39
Други, 135, 310, 345, 1,541, 3,410
Вкупно, 14,104, 41,099, 51,749, 54,604, 68,749
5 Стопанство
Сместен на крстосница меѓу бројните стари и нови држави, Нови Пазар отсекогаш бил силен трговски центар. Заедно со трговијата, градот имал развиена производствена традиција. Во текот на 20 век, стана центар на текстилната индустрија.
Парадоксално, за време на турбулентните 1990-ти години, Нови Пазар просперира, дури и за време на санкциите на ОН, поттикнат од силната приватна иницијатива во текстилната индустрија. Нови Пазар, стана познат по фалсификуваните трговски марки во целиот регион. Сепак, во текот на релативните економски просперитет во Србија од 2000-тите, во Нови Пазар економијата пропаднала, со пропаѓањето на големите текстилни фирми во лошо управуваната приватизација и конкуренцијата од увозот.