procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Thymus boissieri

Thymus boissieri — вид матерка од семејството Lamiaceae (устоцветни растенија). Се среќава во Грција, Албанија, Македонија и останатите земји од поранешна Југославија.
1 Опис и распространетост
Повеќегодишно тревесто растение, високо до 5 см. Стеблото е ползечко, неразгрането, завршува со стерилни гранчиња и формира густо перниче. Цветните гранчиња се високи 2–6 см, распоредени по должината на стеблото, со влакненца од сите страни на четириаголните гранчиња. Листовите на цветните гранчиња се тесно линејни, долги 4–8 (10) мм, широки околу 0,5 мм, голи, рабовите свиткани со цилии до половина, зелени, без жлезди. Листовите на стерилните гранчиња се малку подолги од оние на цветните. Цветовите се собрани во врвни, компактни, главичести соцветија. Листовите во зоната на соцветието се пошироки, долги 3–5 мм, широки околу 1 мм, со долги влакненца и цилии по рабовите. Чашката е долга 3,5 (4) мм, темновиолетова, со густи влакна и жлезди; горните запци околу 1 мм, ланцетовидно-триаголни; долните околу 2 мм, линејно-ланцетни; сите со цилии по рабовите. Венчето е долго околу 5 мм, црвено, однадвор влакнесто. Прашниците малку стрчат надвор од венчето. Оревчињата се долги околу 0,8 мм, округли, темнокафеави.
Расте на планински пасишта, варовнички камењари и карпи, во субалпски и алпски појас, на височина од 1600 до 2520 м.
Познат за Јакупица – Солунска Глава, Бегово Поле, Јурукова Карпа, Шашковица, Ручица, Солунско Поле, Марина Дупка, помеѓу Планинарскиот дом „Караџица“ и Солунска Глава, Рада Планина, Убава, Остри Врв; Кожуф – Мала Рупа, Две Уши; и од Ниџе – Бело Гротло.
2 Галерија
Карл Мекеј Виганд

Карл Мекеј Виганд (2 јуни 1873 – 12 март 1942) — американски ботаничар кој 28 години го раководел Одделот за ботаника на Корнелскиот универзитет. Тој бил член на Американското ботаничко друштво и бил негов претседател во 1939 година.
Виганд бил во брак со Мод Киперли, која собирала примероци со него.
Dianthus vodnensis

''Dianthus vodnensis'' — вид каранфил опишан од Кирил Мицевски. ''Dianthus vodnensis'' припаѓа на родот Carnation и семејството Caryophyllaceae.
1 Опис и распространетост
Повеќегодишно растение. Стеблото е исправено, високо 40–50 см, четириаглесто и зелено. Листовите се зелени, без влакненца, рабовите груби, плоски и заострени; основните листови достигнуваат до 15 см должина и 1–2 мм ширина, со три жилки; стеблените листови се помали и покуси од интернодиумите; ракавците долги 18–20 мм. Цветното соцветие е сферично, составено од многу цветови; обвивните лушпи се обратнојајцевидно-ланцетни, долги 6–7 мм, светло рѓести, кожести, на врвот набрани и нагло преминуваат во подолг осил. Има четири чашкини лушпи, светло рѓести, кожести, ситно грубести, рабовите се тенки и набрани, нагло преминуваат во осил долг 3–4 мм. Чашката е долга 10–12 мм и широка 2–3 мм, темнопурпурна; нејзините запци се триаглести, долги 3 мм, со кратки влакненца и остро завршени. Венечната ламина е долга 2 (до 3) мм, целосна или слабо назабена, пурпурна и без влакненца.
Се среќава на пасишта и крај дабови и букови шуми во планинскиот појас, најчесто околу 1000 м надморска височина. Распространет во централна Македонија: Скопје – Водно и Китка; Велес – с. Степанци; Прилеп – Дервен, Плетвар, Козјак; Мариово; Јакупица – Кадина Река, Мумџица, Салкова; клисурата на р. Пчиња; Таорска Клисура.
2 Галерија
3 Наводи
Пловечки град

''Пловечки град'', или понекогаш преведен како ''Пловечкиот град'' (|Une ville flottante), — авантуристички роман од францускиот писател Жил Верн, првпат објавен во 1871 година во Франција. Во времето на објавувањето, романот имал слично ниво на популарност како и ''„Пат околу светот за осумдесет дена“''. Првите изданија на романот во Велика Британија и САД се појавиле во 1874 година. Жил Ферат ги илустрирал оригиналните илустрации за романот.
1 Заплет
Раскажува за жена која, на бродот ''„Грејт Истерн“'' со својот насилнички сопруг, открива дека и човекот што го сака е на бродот.
Како што напредува патувањето, животот на бродот „''Грејт Истерн''“ е прикажан со живописни детали, прикажувајќи го бродот како жив микрокосмос на општеството со свои забави и рутини. Тензиите растат додека пријателот на нараторот, капетанот Фабијан Мек Елвин, се бори со емоционалниот превирања откако ја гледа својата поранешна љубов, Елен, заробена во осуден брак со нејзиниот насилен сопруг. Нивната напната врска кулминира во драматична конфронтација на море, по што наративот ги следи обидите на ликовите да се справат со загубата и да започнат одново додека бродот се приближува кон своето пристигнување во Њујорк.
Петнаесетгодишен капетан

Петнаесетгодишен капетан (|Un Capitaine de quinze ans) — наслов на роман од Жил Верн. Книгата ги следи настаните на петнаесетгодишниот Дик Сенд. Била напишана во 1878 година.
1 Содржина
Петнаесетгодишниот Дик Сенд е морнар на бродот „Пилгрим“, китоловец што секоја година патува до Нов Зеланд. По лошата сезона на лов, на пат кон Сан Франциско, капетанот Хал забележува брод кој доживеал бродолом од кој се спасени пет мажи и едно куче. Неколку дена подоцна, капетанот Хал умира заедно со својот екипаж додека се обидува да улови кит. Дик Сенд ја презема командата со бродот. Покрај него, на бродот има уште петмина бродоломци: г-ѓа Велдон, сопругата на сопственикот на китоловецот, нејзиниот син Џек, нејзиниот братучед Бенедикт, дадилката Нан ​​и готвачот Негоро. Дик Сенд се обидува да го донесе бродот до јужноамериканскиот брег, поточно до Валпараисо, пристаниште во Чиле, но низа несреќни околности го спречуваат во тоа. По патување од неколку недели, бродот се насука на брегот на она што бродоломците првично го сметале за Јужна Америка. На тој брег, Негоро си оди по својот пат, а Дик Сенд и неговата група наскоро го среќаваат Американецот Харис. Тој ветува дека ќе ги однесе до населбата Сан Фелисе, но не по должината на брегот, туку по патека низ шумата. Дик Сенд и г-ѓа Велдон сè повеќе се сомневаат во добрите намери на Харис бидејќи забележуваат дека пределот не личи на Јужна Америка, туку на Африка. По некое време, Харис ги напушта, односно бега од нив бидејќи сфаќа дека го проѕреле. Неколку дена подоцна, трговците со робови ги заробуваат сите отпадници, освен најсилниот меѓу нив, Херкулес, кој успеал да избега. Нивното заробување го организирале Харис и Негоро, агенти на трговецот со робови Хозе Антонио Алвез. Тие се однесени во Касонда за да бидат продадени како робови. Четири црнци, Актеон, Бет, Том и Остин, биле продадени и однесени во Источна Африка, додека г-ѓа Велдон, Џек и Бенедикт биле однесени во продавницата на Алвез. Херкулес му помогнал на Дик Сенд да избега од заробеништво, а подоцна ја ослободил г-ѓа Велдон и нејзиниот син Џек. По враќањето на брегот на Ангола, наишле на колиба во која бил убиен Самуел Вернон, поранешниот сопственик на кучето Динго. Таму, Негоро го убил Динго, а Херкулес го убил Негоро. Потоа се вратиле во Соединетите Држави, а неколку години подоцна, Џејмс В. Велдон, сопругот на г-ѓа Велдон, ослободил четири црнци кои биле робови на Мадагаскар.
2 Список на ликовите
* Дик Сенд
* Актеон
* Алвез
* Бат
* Динго
* Ибн Хамис
* Капетан Хал
* Коимбра
* Моина
* Моини Лунга
* Мунито
* Нан
* Негоро
* Остин
* Самуел Вернон
* Печатна грешка
* Том
* Халима
* Харис
* Херкулес
* Ховик
* братучед Бенедикт
* Г-ѓа Велдон
* Џејмс В. Велдон
* Џек Велдон
Sempervivum kosaninii

''Sempervivum kosaninii'' — вид чуваркуќа опишан од Роберт Лојд Прегер. Тој припаѓа на фамилијата Crassulaceae.
1 Опис и распространетост
''Sempervivum kosaninii'' е повеќегодишно тревесто растение, со месести листови во розета и со дебели столони долги до 12 см. Листовите во розетата се ретко распоредени. Розетата има дијаметар од 6–8 см. Цветното стебло достигнува 20 (до 30) см висина, густо покриено со жлездести влакна, со бројни преклопени листови. Листовите на розетата се густо покриени со жлездести влакна од двете страни, темнозелени со црвенкави врвови, обратнојајцевидно-ланцетни, долги 15–30 мм и широки 7–9 мм, со кратко заострен шилест врв; рабовите имаат двојно подолги жлездести влакна. Стеблените листови се долги до 40 мм, речиси идентични со розетните, но најгорните постепено се заоструваат кон врвот. Цветовите се составени од 12–14 делови, речиси приседнати, групирани во цимозни гранчиња со врв свиткан во форма на срп. Чашкините ливчиња се зелени, густо покриени со жлездести влакна, ланцетни до тесноланцетни, долги 4–5 мм, со остро завршен врв. Венечните ливчиња се црвени или пурпурни, понекогаш со бели рабови, долги 10–12 мм, тесни и постепено преминуваат во долг шилест врв; надворешната страна и рабовите се густо покриени со жлездести влакна. Прашниците се покуси од венечните ливчиња; филаментите се розови или пурпурни, долги 6–7 мм, голи или со ретки жлездести влакна; антерите се темнорозови до темновиолетови. Плодните мешунчиња се долги 6–7 мм, со ретки жлездести влакна; столпчето е долго 1,5–2 мм.
Цветниот период е јули.
Расте во Македонија на варовнички каменливи терени. Распространет на Шар Планина, Кораб, Бистра и во Горна Радика – Аџина Река.
2 Систематика
Првиот опис на ''Sempervivum kosaninii'' од Роберт Лојд Прегер бил објавен во 1930 година. Името на видот е дадено во чест на српскиот ботаничар и професор од Белград, Недељко Кошанин (1874–1934).
3 Галерија
Смоларски чинар

Смоларски чинар — платан во селото Смолари, прогласен за природна реткост под името „Платаново стебло (Platanus orientalis L.) – Платан кое се наоѓа во село Смолари, Општина Ново Село“. Со природната реткост управува Општина Ново Село, а во име на општината, градоначалникот на Општина Ново Село..
1 Местоположба
Смоларскиот чинар се наоѓа во средиштето на селото Смолари. Стеблото е опфатено со ниско округло парапетче.
Дрвото со парапетчето е затворено со широк и округол постамент на кој се поставени клупи за седење и канделабри за осветлување. Од западната страна има скали за качување на овој постамент со висина од 0,7 см, а на источната страна ѕидот е висок 1,55 м. Целиот дел од сред селото е урбанизиран, поплочен и асфалтиран. Во непосредна близина на чинарот се наоѓаат куќи, продавница и мала чешма за потребите на месното население.
Во близина се наоѓа црквата „Св. Троица“.
2 Опис
Крошната на платанот во грониот дел е разграната со 4 главни гранки во сите правци. Самото дрво е високо 23,0 m, деблото е високо 6,0 m, а висината на крошната е 17,0 м. Обликот на крошната е полутопчест до округол. По деблото се појавуваат голем број на млади и густи гранчиња како резултат на кастрењата и калусирањето на гранките. Обемот на крошната е 51,80 м, а ширината мерена кон:* Север 14,5 м
* Исток 11,1 м
* Југ 5,5 м
* Запад 7,6 м
Во основа кореновиот врат на деблото има обем од 8,20 м, пречник на кореновиот врат 3,24 м. Обемот на градна височина е 6,5 м, дијаметар на градна височина 2,06 м.
Кората по деблото е ситно многуаголно испукана со плочки од 2-3 см, плитко врежана. Деблото силно усукано со голем број на зараснати гранки (полутопчести калусирања). Деблото има силна моќ на калусирање што се гледа од брзото зараснување и препокривање на поставената плоча за заштита. Гранките се мазни, сивопепелави до сивозеленкасти, маскирно панаширани.
3 Проценка на староста
Официјални податоци за староста на овој чинар не постојат.
За утврдување на староста (возраста) на чинарот, при изработката на „Елаборатот за ревалоризација на Платаново стебло (Platanus orientalis L.) во Центар Валандово, Општина Валандово“, во 2021 година, била користена методата на вадење извртоци од стеблото со Преслеров сврдел и броење на годовите. Бил земен изврток од 5 см на кој биле изброени 25 годови, па староста на чинарот била проценета на приближно 515 години.
4 Состојба на чинарот
Нема оштетувања по деблото и гранките. По деблото има појава на ситни карпофори (габи) како резултат на деструкција на мртва кора по деблото. Не е забележена појава на платанов молец (алохтон инсект) кој во последниве години прави големи штети (некроза на листовите) по платановите стебла во некои делови на Македонија.
Нема некои други позначајни оштетувања од абиотски и биотски чинители.
Поради фактот што ова дрво се наоѓа во средиштето на селото истото било и е подложено на повеќе влијанија на урбанизација. Со подигањето на постаментот на кој се наоѓа дрвото, било направено затрупување на кореновиот врат и дел од деблото во висина од 1,5 м.
Светско првенство во фудбал 2026

Светско првенство во фудбал 2026 — 23. светско фудбалско првенство, меѓународен фудбалски турнир кој се одржува на секој четири години и на кој право на учество имаат сите членки на ФИФА кој ги минале квалификациите. Турнирот ќе се одржи од 11 јуни до 19 јули 2026 година. Ќе биде одржано во шеснаесет градови домаќини, единаесет во Соединетите Американски Држави, три во Мексико и два во Канада. Турнирот ќе биде првото Светско првенство во фудбал кое ќе биде одржано во три нации и првото кое ќе вклучува 48 екипи, што е проширување од 32.
Кандидатурата на Обединетите нации за 2026 година ја победила конкурентската кандидатура на Мароко за време на финалното гласање на 68-от Конгрес на ФИФА во Москва. Ова ќе биде првото Светско првенство од 2002 година кое ќе има повеќе од еден домаќин. Со претходните домаќинства на турнирите во 1970 и 1986, Мексико ќе стане првата земја што три пати ќе биде домаќин или ко-домаќин на Светското првенство. Соединетите Американски Држави претходно биле домаќини на Светското првенство во 1994. Спротивно на тоа, ова ќе биде прв пат Канада да биде домаќин или ко-домаќин на машкиот турнир. Настанот ќе се врати во својот традиционален летен распоред на Северната хемисфера откако Светското првенство во 2022 во Катар се одржало во ноември и декември.
Како земји домаќини, Канада, Мексико и САД автоматски се квалификувале. Зелено'ртските Острови, Курасао, Јордан и Узбекистан ќе го имаат своето деби на Светското првенство. Аргентина е бранител на титулата, откако ја освоила својата трета титула на Светското првенство во 2022 година.
Кристина Кук

Кристина Хамок Кук (|Christina Hammock Koch; р. 29 јануари 1979 г.) — американска инженерка и астронаутка на НАСА од класата 2013 година. Таа е позната по рекордниот престој од 328 дена во вселената, што претставува најдолг единечен лет за жена, како и по учеството во шест вселенски прошетки, меѓу кои и првата прошетка целосно изведена од жени. Кук е избрана за мисијата Артемис II, планирана за лансирање во април 2026 година, со што ќе стане првата жена која ќе орбитира околу Месечината и ќе патува надвор од ниската орбита на Земјата.
1 Животопис
Таа е родена на 29 јануари 1979 година во Гранд Рапидс, Мичиген, а пораснала во Џексонвил, Северна Каролина. Завршила средно училиште во Северна Каролина Школа за наука и математика, а потоа завршила студии по електротехника и физика, како и магистерски степен по електротехника на Универзитетот Северна Каролина Стејт.
Пред да стане астронаут, работела како електроинженер во Центарот за вселенски летови Годард на НАСА и поминала повеќе сезони во екстремни услови, вклучувајќи зимување на Јужниот Пол во Антарктикот, како и во Гренланд и Аљаска. Во јуни 2013 година била избрана во 21. класа астронаути на НАСА и ја завршила основната обука во јули 2015 година. На 14 март 2019 година полетала со Сојуз МС-12 кон Меѓународната вселенска станица, каде што поминала вкупно 328 дена, поставувајќи рекорд за најдолг единечен престој во вселената од страна на жена. Кук извршила шест вселенски прошетки во вкупно 42 часа и 15 минути, меѓу кои и првата целосно женска прошетка заедно со Џесика Меир на 18 октомври 2019 година. Во април 2023 година била именувана специјалист на мисија во мисијата Артемис II. Мисијата Артемис II е планирана за лансирање во април 2026 година, со што Кук ќе стане првата жена која ќе орбитира околу Месечината.
Универзитет Корнел

Универзитетот Корнел (Cornell University) е приватен истражувачки универзитет со седиште во Итака, Њујорк, и е еден од осумте членови на престижната Бршленова лига (Ivy League). Институцијата е основана во 1865 година од Езра Корнел и Ендрју Диксон Вајт, со примарна цел да предава и да дава придонес во сите области на знаењето — од теоретските науки до применетите дисциплини. Оваа филозофија е сумирана во познатиот цитат на основачот Езра Корнел, кој изјавил дека сака да основа институција каде што секој поединец може да најде поука за кој било предмет.
Како федерално доделен универзитет за земјиште (land-grant university) на државата Њујорк, Корнел има уникатна структура која вклучува и приватно финансирани и државно субвенционирани (статутарни) колеџи. Главниот кампус во Итака зафаќа над 2.900 хектари и е познат по својата сложена архитектонска целина и географска поставеност меѓу кањони и водопади. Покрај главниот кампус, универзитетот управува со значајни медицински и технолошки центри, вклучувајќи ги медицинскиот колеџ „Вајл Корнел“ (Weill Cornell Medicine) во Њујорк и Катар, како и иновативниот кампус „Корнел Тек“ (Cornell Tech) на островот Рузвелт во Њујорк.
Академски, универзитетот е организиран во петнаесет факултети и школи, кои покриваат широк спектар на дисциплини како што се земјоделството, архитектурата, инженерството, правото и хотелскиот менаџмент. Институцијата е поврзана со голем број добитници на Нобеловата награда, стипендисти на Родос и други истакнати личности во науката, политиката и културата, што ја потврдува неговата улога како еден од клучните столбови на глобалното високо образование.
Артемис III

Артемис III — планирана втора мисија со екипаж на вселенската програма Артемис, предводена од НАСА. Целите на мисијата се да се спроведат тестови во нискоземјината орбита на еден или обата комерцијални лендери —Starship HLS развиен од SpaceX и Blue Moon развиен од Blue Origin—и на скафандерот Axiom Extravehicular Mobility Unit (AxEMU). Во овој поглед, мисијата може да се спореди со Аполо 9 од вселенската програма Аполо. Заклучно со март 2026, НАСА очекува Артемис III да биде лансирана во 2027 година.
Dianthus sylvestris

''Dianthus sylvestris'' — вид каранфил од родот Carnation и семејството Caryophyllaceae. Природно се среќава во Европа, особено на Алпите, а се наоѓа и на планините на Македонија и Грција. Како повеќегодишно растение, претпочита да расте на посуви, каменести места, па затоа понекогаш се сади во карпести градини.
1 Опис и распространетост
Повеќегодишно растение со кратки приземни збиени гранчиња што формираат густи мали баздовчиња и со куси задрвенети основни делови. Цветните гранчиња достигнуваат висина до 40 см. Базалните листови се многубројни, линејни, долги 3–6 см, широки 0,5–1 мм, на врвот заострени, со јасна средна жила, голи, со цилии по рабовите, зелени, цврсти, понекогаш лачно свиени; стеблените листови најчесто се покуси од интернодиумите. Цветовите се поединечни на врвот од цветните гранчиња, понекогаш со слаб мирис. Има 4 до 6 цветни лушпи, широко обратно јајцевидни, долги 4–5 мм, нагло стеснети и заострени или формираат кусо триаглесто зелено осилче долго 1–1,5 мм, кремови, кожести, прилегнати кон чашката и три до четири пати покуси од неа. Чашката е долга 12–22 мм, широка 4–7 мм, речиси цилиндрична, во долниот дел малку подуена и црвеникаво-виолетова, во горниот дел зелена или целата црвеникаво-виолетова. Чашкините запци имаат широко триаглеста форма, долги се до 4 мм, во основата се широки 2 мм. Ламината на венчето е најчесто розова, гола, назабена.
Во Македонија се среќава на тревни и каменливи пасишта во субалпскиот и алпскиот појас, на височина од 1400 до 2700 м.
2 Варијабилност
Опишани се голем број подвидови: *''Dianthus sylvestris'' subsp. ''albiflorus'' Мицевски ''—'' Се среќава на Кораб, над село Жужње, 1450 м.*''Dianthus sylvestris'' subsp. ''alboroseus'' FKMey.
*''Dianthus sylvestris'' subsp. ''aristidis'' (Batt.) Greuter & Burdet
*''Dianthus sylvestris'' subsp. ''bertisceus'' Rech. f. ''—'' Доста често растение во западна Македонија. Се среќава на Шар Планина; Јакупица; Кораб; Бистра; Стогово; Илинска Планина; Галичица; Кичево - Баба Сач; Горна Радика - Аџина Река, с. Ничпур и Стрезимир; клисурата на реката Радика; Дебар - Бањиште.*''Dianthus sylvestris'' subsp. ''boissieri'' (Willk.) Dobignard
*''Dianthus sylvestris'' subsp. ''kozjakensis'' Мицевски ''—'' Прилеп - Плетвар и Козјак, 1000 - 1250 м.*''Dianthus sylvestris'' subsp. ''longibracteatus'' (Maire) Greuter & Burdet
*''Dianthus sylvestris'' subsp. ''longicaulis''*''Dianthus sylvestris'' subsp. ''nodosus''*''Dianthus sylvestris'' subsp. ''sylvestris —'' Во Македонија секако не се среќава, иако има многу литературни податоци кои се однесуваат на него.*''Dianthus sylvestris'' subsp. ''tergestinus'' (Rchb.) Hayek
*''Dianthus sylvestris'' var. ''alpestris'' Мицевски ''—'' Шар Планина, Титов Врв, 2400 м.
3 Галерија
Горска незаборавка

Горска незаборавка (|Myosotis nemorosa) (син. ''Myosotis strigulosa'') — растителен вид од родот ''Myosotis''. Тие се автохтони во поголемиот дел од континентална Европа.
1 Опис
Горската незаборавка е двегодишно, поретко повеќегодишно тревесто растение, високо од 15 до 50 см, обично без столони. Стеблото ѝ e вертикално, неразгрането или поретко во горниот дел разгрането, во базалниот дел речиси голо или со надолу свртени или стрчести влакненца, во горниот дел со прилегнати влакна. Базалните листови се издолжено-елиптични или ланцетни, долги 15 до 50 мм долги, широки 4 до 12 мм, во основата стеснети во дршка, од долната страна влакнести, со полуприлегнати четинести влакна насочени кон основата на листовите, додека влакната од горната страна се прилегнати и насочени кон врвот на листовите. Стеблените листови се ланцетни до издолжено тесно елиптични, долги 12 до 65 мм, широки 3–12 (15) мм, со слична влакнавост како и базалните листови, освен влакната на долната страна од горните листови кои се завртени нагоре. Цветовите собрани во врвни и странични растресити соцветија кои при образувањето на плодот се издолжуваат. Цветните дршки се долги 1 до 3 мм, при образување на плодот се издолжуваат (6–8 мм), стрчести или малку лачно свиткани наназад, погорните косо поставени и насочени нагоре во однос на оската на соцветието. Чашката е широко yвончевидна, долга 2 до 3 мм, при образување на плодот се издолжува (4–5 мм), плитко всечена до 1/3 на 5 триаголни запци, со прилегнати четинести влакна. Проширениот дел од венчето рамен, со пречник од 5 до 6 мм, венчето е светлосино. Оревчињата се тесно јајцевидни долги 1,4 до 1,6 мм, широки 0,8 до 1,0 мм, на врвот благо заострени, со јасно забележлив страничен црн раб.
2 Живеалиште
На влажни места, покрај реки, влажни ливади, во букови шуми, на надморска височина од 900 до 1500 м.
3 Распространетост
Европа:* Северна Европа
** Данска, Финска, Велика Британија, Ирска, Норвешка, Шведска
* Средна Европа
** Австрија, Белгија, Чешка, Словачка, Германија, Унгарија, Холандија, Полска, Швајцарија.
* Југозападна Европа
** Франција, Сардинија
* Југоисточна Европа
** Македонија, Србија, Црна Гора, Босна и Херцеговина, Хрватска, Словенија, Бугарија, Албанија, Грција, Италија, Романија, Сицилија.
* Источна Европа
** Белорусија, Литванија, Крим, Средноевропска Русија, Јужноевропска Русија, Украина.
Азија:
* Сибир
** Западен Сибир
* Средна Азија
** Киргистан
3.1 Македонија
Познат за Маврово – с. Маврово, Маврови Анови, с. Врбен, Мавровско Поле; Бистра – с. Галичник; Јабланица – с. Горна Белица, „Крстец“; Пехчево – Буковиќ.
Кралица на Азија (скапоцен камен)

„Кралица на Азија“ — најголемиот природен син сафир од корунд во светот. Тежи 310 килограми (1.600.000 карати). Пронајден бил во Раџавака во областа Балангода во Шри Ланка, а откриен бил во декември 2021 година. Проценетата вредност била 150 милиони американски долари во 2024 година.
1 Поврзано
* Адамова ѕвезда — најголемиот ѕвезден сафир во светот
Светиедвардов сафир

Светиедвардовиот сафир — осумаголен розово-резан син сафир кој е дел од британската кралска круна.
1 Историја
Неговата историја е постара од кој било друг скапоцен камен во кралската збирка. Се смета дека сафирот бил поставен во круната на кралот Едвард, подоцна познат како Свети Едвард Исповедник, кој се искачил на англискиот престол во 1042 година, дваесет и четири години пред Норманското освојување.
Едвард, еден од последните англосаксонски кралеви на Англија, бил погребан со прстенот од Вестминстерската опатија во 1066 година.
Се вели дека прстенот бил земен кога телото на Едвард било повторно погребано од Вестминстерската опатија во 1163 година.
Според попис на кралските регалии направен во 1649 година, Светиедвардовиот сафир, традиционалната круна за крунисувањето на англиските монарси, содржела, меѓу другите скапоцени камења, и сафир вреден 60 фунти, кој можеби бил Светиедвардовиот сафир.
Како скапоцениот камен го преживеал укинувањето на монархијата за време на Англиската граѓанска војна во 17 век не е јасно, но најверојатно бил преработен во сегашната форма за Чарлс II по враќањето на монархијата.
Во 1838 година, кралицата Викторија го додала скапоцениот камен на својата нова круна, давајќи му водечка улога во центарот на крстот над мондата што ја прекрива круната, каде што останува и денес во верзијата од 1937 година што ја носел кралот Чарлс III.
Империјалната државна круна е јавно изложена заедно со другите крунски скапоцености во Куќата на скапоцености во Лондонската кула.
2 Поврзано
* Стјуартов Сафир
Задгробен свет

Загробен свет (или царство на мртвите, оној свет, иден свет, небесно царство) — свет во кој одат луѓето по смртта, живеалиште на починатите или на нивните души.
Обично загробниот свет се сместувал под земјата или на небото, до каде што се стигнувало преку мост (честопати преку виножитото или Млечниот Пат), со качување на дрво, столб и слично. Старите Грци го поистоветувале подземниот свет со царството на мртвите и живеалиштето на Ад. Во словенската митологија, „оној свет“ е местото каде што престојуваат душите на починатите, но и воопшто светот на мртвите, кој е противставен на животот и на земниот свет на луѓето.
1 Во религиите
1.1 Во традиционалните религии
Концептот за загробниот свет е присутен во повеќето култури. Арно ама, по правило, во минатото не се верувало во самостојно постоење на душата по смртта, а приказните за царството на мртвите честопати се сметале за детски прикаски.
Во најстарите верски системи запишани во писмените извори, загробниот свет претставува недиференцирано мрачно царство без сончева светлина и радости. Најчесто тој е сместен во долниот слој на трислојниот свет (небесен — земен — подземен), а неговото именување често било табуирано и заменувано со еуфемизми. Такви се, на пример, Ки-гал (буквално „голема земја“, „големо место“) или Кур (буквално „планина“, „планинска земја“) во сумерската култура; потоа Ерсету („земја“) или Кур-ну-ги („земја без враќање“) во акадската култура; темниот и бесконечен Дуат во египетските верувања; грчкиот Ад (невидлив); како и староеврејскиот Шеол.
Најстарите претстави за загробниот свет не содржат етичка поделба: сите починати одат на истото место, без оглед на тоа какви биле на Земјата. Првите обиди за поврзување на загробниот свет со посмртната правда се забележани во египетската култура од епохата на Средното Кралство (XXI–XVII век пр. н. е.) во Книгата на мртвите. Таму се опишува судот на Озирис, по кој душите на праведниците заминуваат на полињата Иару (полиња на блажените, прототип за Елисејските Полиња), додека душите на грешниците ги голта чудовиштето Амут за конечно уништување. Слична поделба подоцна се појавува и кај Старите Грци, каде што праведните души престојуваат во Елизиум, додека грешниците се казнуваат во истиот тој ад.
1.1.1 Во старогрчката митологија
Според верувањата на Старите Грци, во мигот на смртта душата се одвојува од телото, го зазема обликот на починатиот и се упатува кон подземниот свет. Таму чамџијата Харон ги превезува душите на мртвите преку светата река Стикс, која го одвојува светот на живите од светот на мртвите. Зад реката Стикс, душите ги чека вечен и мрачен загробен живот, во кој ќе талкаат како сенки низ свет полн со ужаси, каде што не продира сончевата светлина и каде што владее богот Ад. Таму живеат и страшната божица на вештерството Хеката со својата придружба, како и божиците на одмаздата — Ериниите (Фуриите).
Азиска ѕвезда

Азиската ѕвезда — голем ѕвезден сафир сечен со техника кабошон што тежи 330 карати (66 грама), сега сместен во Националниот музеј за природна историја Смитсонијан. Познат е по својата значителна големина и се смета за еден од најголемите од ваков вид. На неговата естетска вредност додаваат неговата богата сина боја и бистрата ѕвезда, формирана од три пресечни рутилни ленти.
Каменот бил ископан во Коломбо, Шри Ланка и потоа бил донесен во САД во 1950 година за изложба на првиот Меѓународен трговски саем на Соединетите Држави во Чикаго. До 1958 година, бил на продажба преку консигнација во Лондон, а на крајот бил купен од швајцарско-американски државјанин по име Џек Мејсон.
Во 1961 година, тој бил препродаден на институцијата Смитсонијан во замена за пакет со мали фацетирани дијаманти. Продавачот, трговец со минерали по име Мартин Ерман, кој дејствувал во име на Џек Мејсон, измислил историја за каменот за да ја зголеми продажната вредност. Тој тврдел дека бил ископан од рудниците Могок во Бурма и дека во еден момент бил во сопственост на махараџата од Џодпур. Оваа приказна ја повторувале кустосите на Смитсонијан со децении, сè додека вистинската историја не била откриена преку контакт со семејството на вистинските сопственици.
1 Поврзано
* Адамова ѕвезда
* Артабанова ѕвезда
* Бомбајска ѕвезда
* Индиска ѕвезда
Артабанова ѕвезда

Ѕвездата на Артабан — 267 каратен ѕвезден сафир, изработен од кабошон, кој моментално се наоѓа во Национален музеј за природна историја Смитсонијан. Негово потекло е малку нејасно, но се верува дека доаѓа од Шри Ланка. За разлика од некои други сафири, тој не е транспарентен и има млечно сина боја. Го донирал анонимен член на Џорџиското минерално друштво во период 1941-1943 година.
Името на скапоцен камен е базирано на приказна ''„Другиот мудрец“'' од Хенри ван Дајк од 1895 година. Херој на приказна, Артабан, бил мудрец од Персија кој тргнал да им се придружи на библиски мудреци на нивно патување за да го видат новороден Исус. Тој купил три големи скапоцени камења, од кои едниот бил сафир, за да ги подари како подарок на новороден крал. Тој никогаш не ја постигнал својата цел и наместо тоа ги дал своите скапоцени камења на оние на кои им била потребна помош.
1 Поврзано
* Азиска ѕвезда
* Бомбајска ѕвезда
* Индиска ѕвезда
* Адамова ѕвезда
Американско ботаничко друштво

Американското ботаничко друштво (BSA) ги претставува професионалните и аматерските ботаничари, истражувачи, едукатори и студенти во над 80 земји во светот. Функционира како непрофитно друштво во Соединетите Американски Држави со членство 501(c)(3).
1 Историја
Друштвото за прв пат било основано во 1893 година како израсток од Ботаничкиот клуб на Американското здружение за унапредување на науката на состанок во Рочестер, Њујорк, на 22 август 1892 година. Организациските принципи на друштвото биле унапредување на проучувањето на растенијата во Северна Америка и професионализација на таквите напори. Во 1906 година, организацијата се споила со Друштвото за морфологија и физиологија на растенијата и Американското миколошко друштво.
2 Оддели
Здружението има 16 оддели со посебен интерес:
* Бриолошки и лихенски
* Развоен и структурен
* Еколошки
* Економски
* Генетски
* Историски
* Микробиолошки
* Миколошки
* Палеоботанички
* Алголошки
* Физиолошки
* Фитохемиски
* Птеридолошки
* Систематски
* Наставен
* Тропски биолошки
3 Поранешни претседатели
Поранешни претседатели на друштвото биле:
* Вилијам Трелис - директорка на Мисуриската ботаничката градина и прв претседателка на друштвото
* Натаниел Лорд Бритон - соосновач на Њујоршката ботаничка градина
* Маргарет Клеј Фергусон - раководител на Одделот за ботаника на Велслиевиот колеџ и првата жена претседател на друштвото.* Вилијам Франсис Ганонг - професор по ботаника, Смитски колеџ и историчар и картограф на Њу Бранзвик.
* Алберт С. Хичкок - главен ботаничар за Министерство за земјоделство на САД
* Вилијам Чемберс Кокер - основач на Арборетумот Кокер на Севернокаролинскиот Универзитет
* Кетрин Исау - добитничка на Националниот научен медал и имењака на наградата Кетрин Исау за структурна и развојна биологија
* Вернон Чидл - ректор на Калифорнискиот универзитет во Санта Барбара
* Г. Ледјард Стебинс − еволутивен биолог на Калифорнискиот универзитет во Дејвис
* Питер Х. Рејвен - директор на Мисуриската ботаничката градина
* Лорен Ризеберг - професор по ботаника на Британскоколумбискиот универзитет.
4 Публикации
Здружението ги објавува следниве научни списанија
*''Американско ботаничко списание'', од 1914 година
*''Билтен за наука за растенијата'', од 1955 година
* , од 2009 година
Бомбајска ѕвезда

Бомбајска ѕвезда — ѕвезден сафир од 182 карати (36,4 г) со кабошон сечење, со потекло од Шри Ланка. Виолетово-синиот скапоцен камен ѝ бил даден на актерката од немиот филм Мери Пикфорд од нејзиниот сопруг, Даглас Фербенкс. Таа го оставила во завештание на институцијата Смитсонијан. Именик е на популарниот алкохолен пијалок Бомбај сафир, џин произведен во Велика Британија.
1 Опис
''Бомбајската ѕвезда'' е ѕвезден сафир од 182 карати (36,4 г) со кабошон сечење. Според ''Southern Jewelry News'', „Сафирот Бомбајска ѕвезда припаѓа на минералниот вид корунд. Чистиот корунд е безбоен, но траги од преодни елементи како ванадиум или хром резултираат со различни бои во кристалот. Виолетово-сината боја на Бомбајска ѕвезда е предизвикана од присуството на титаниум и железо што ја дава сината нијанса, а ванадиумот придонесува за нејзината виолетова боја.“
2 Историја
''Бомбајската ѕвезда'' потекнува од Шри Ланка и е една од најголемите ѕвездени сафири чии имиња не се поврзани со нивното потекло, а другата е Индиската ѕвезда. Таа го има истото име со популарниот алкохолен пијалок Бомбај Сафир, џин произведен во Велика Британија. Скапоцениот камен првпат го купила ''Trabert & Hoeffer Inc.'' од Парк Авенју во Њујорк и бил поставен во платински прстен. Се верува дека прстенот го купил Даглас Фербенкс, позната ѕвезда на немиот филм и дека тој ѝ го дал прстенот на Мери Пикфорд. Реклама за ''Ѕвездата на Бомбај'' од 1935 година ја навела на 60 карати и не вклучувала информации за нејзиното потекло и ја опишала како „Единствениот во целиот свет“.
Во 1979 година, Мери Пикфорд починала и ја оставила ''Ѕвездата од Бомбај'' на Музејот Смитсонијан. Едвард Стотенберг од Фондацијата Мери Пикфорд се јавил во Смитсонијан и бил испратен претставник да го испита каменот. Според Стотенберг, претставникот изјавил дека ''Ѕвездата од Бомбај'' е многу посветла од другите камења и ја извадил од копчињата и ја вратил во Смитсонијан со неа. Скапоцениот камен моментално е изложен во Националниот музеј за природна историја на Смитсонијан, во Салата за геологија, скапоцени камења и минерали „Џенет Аненберг Хукер“.
Милениумски сафир

Милениумски сафир — син сафир откриен во 1995 година на Мадагаскар, природниот темносин скапоцен камен тежел 89.850 карати (17,97 килограми).
1 Историја
Милениумскиот сафир бил откриен во 1995 година од страна на рудар во среден Мадагаскар. Наместо да го исече на помали парчиња, Даниел Мекини, еден од сопствениците на скапоцениот камен, се обидел да го искористи целиот камен и го зачувал како еден кристал за да му оддаде почит на човештвото.
Во 2003 година, Гинисовиот рекорд му бил доделен на „Милениумскиот сафир“ како најголем гравиран сафир во светот со 61.500 карати. Денес, тој сè уште се смета за најголемиот гравиран сафир со квалитет на скапоцен камен во светот.
Милениумскиот сафир бил сертифициран во неговиот груб облик од страна на Азискиот институт за гемолошки науки и Гемолошкиот институт на Америка. Лабораторијата Губелин од Швајцарија неодамна го сертификувала сафирот во неговиот завршен, резбана облик со тежина од 61.500 карати (12,3 килограми).
„Милениумскиот сафир“ бил прикажан на доделувањето на наградите „Оскар“ во 2002 година, а во 2004 година се појави во Сиетл на спуштањето на бродот на „Принсес крузис“, „Сафирна принцеза“.
Во 2020 година, проценителот на уметнички дела Паскал Бутел, магистер по уметност ИНАЛКО, ја проценил фер пазарната вредност на сафирот „Милениум“ на 100.000.000 – 150.000.000 американски долари.
2 Дизајн
Италијанскиот уметник и дизајнер на накит Алесио Боски истражувал теми за проектот и избрал 134 претстави на важни личности и пресвртници во човечката историја. Неколку од резбите на каменот, исто така, го одразуваат неговото потекло од Мадагаскар.
Русполиев сафир

Русполиевиот сафир, познат и како сафир на продавачот на дрвени лажици, — 136,9 каратен (27,38 г) син сафир кој историски бил мешан со Големиот сафир на Луј XIV (кој исто така бил наречен Русполиев сафир или сафир на продавачот на дрвени лажици). Поновите истражувања покажале дека не само што ова се два различни скапоцени камења, туку и дека приказната за тоа дека некогаш бил во сопственост на семејството Русполи и дека бил стекнат од продавач на дрвени лажици во Бенгал се апокрифни приказни без основа. Потеклото на оваа забуна води од книга објавена во 1858 година од Чарлс Барбо, кој го мешал Русполи сафиро со Големиот сафир на Луј XIV.
Познатата историја на овој сафир започнала со францускиот јувелир по име Перет, кој го продал на јувелир од Милано по име Антонио Фузи околу 1811 година. Спорот околу продажбата бил решен со судска аукција во 1813 година, оставајќи јасна хартиена трага за историјата на овој скапоцен камен. Оттаму поминал низ рацете на добро познат париски јувелир по име Дејвид Ашард, кој потоа наводно го продал на Хенри Филип Хоуп (познат по дијамант Хоуп). Оттаму преминал на царската круна на Русија, а потоа на кралицата Марија од Романија. Нејзината ќерка го продала на „познат њујоршки јувелир“ во 1950 година, а неговото место на живеење од тогаш па натаму е непознато.
Индиска ѕвезда (скапоцен камен)

Индиска ѕвезда — 563,35 (112.67 г.) каратен ѕвезден сафир, еден од најголемите вакви скапоцени камења во светот. Тој е речиси беспрекорен и е необичен по тоа што има ѕвезди од двете страни на каменот. Сивкасто-синиот скапоцен камен бил ископан во Шри Ланка и се наоѓа во Американскиот музеј за природна историја во Њујорк.
Млечниот квалитет на каменот се должи на трагите од минералот рутил, кој е исто така одговорен за ѕвездениот ефект, познат како астеризам. Малите влакна на минералот, наредени во троен образец во скапоцениот камен, ја рефлектираат влезната светлина во ѕвездениот образец.
1 Историја
Минералогот и експерт за скапоцени камења на ''Тифани'', Џорџ Кунц (1856–1932), бил ангажиран од богатиот финансиер Џ. П. Морган (1837–1913) да набави импресивна колекција скапоцени камења за Париската изложба во 1900 година; Индиската ѕвезда бил меѓу камењата што Кунц ги набавил. Индиската ѕвезда е огромен син ѕвезден сафир со тежина од 563,35 карати. Сечен бил со техниката кабошон. Офицер на британската армија го донел во Лондон, каде што го исекол Алберт Ремзи околу 1905 година. Морган ја донирал Индиската ѕвезда заедно со остатокот од колекцијата на Американскиот музеј за природна историја. Освен неговото потекло од Шри Ланка, историјата на скапоцениот камен пред неговото приклучување кон оваа колекција е непозната. Кунц напишал во 1913 година дека Индиската ѕвезда „има повеќе или помалку неопределен историски запис од околу три века“.
На 29 октомври 1964 година, Индиската ѕвезда била украдена, заедно со неколку други значајни скапоцени камења, вклучувајќи ја Полноќната Ѕвезда, Делонговиот ѕвезден рубин и Ореловиот дијамант. Крадците го отклучиле прозорецот од бањата за време на работното време на музејот, се искачиле таа ноќ и откриле дека сафирот е единствениот скапоцен камен во колекцијата заштитен со аларм - а батеријата што го штитела каменот била празна. Украдените камења биле проценети на повеќе од 400.000 долари. Во рок од два дена биле уапсени виновниците: Џек Роланд Марфи (исто така познат како „Марф Сурфот“), Алан Кун и Роџер Кларк; сепак, скапоцените камења веќе биле предадени. Во јануари 1965 година, во обид за помилување, Кун ги одвел властите до шкафче на автобуска во Мајами каде што биле пронајдени неосигурената Индиска ѕвезда и некои други украдени камења.
Холски сафир и дијамантски ѓердан

Холскиот сафир и дијамантски ѓердан има 36 сафири со иста големина кои потекнуваат од Шри Ланка, со вкупна тежина од 195 карати. Овие сафири се опкружени со 435 брилијантно исечени дијаманти, со вкупна тежина од 83,75 карати. Сафирите се исечени во форма на перниче, некои од дијамантите се во облик на круша, а другите се округли. Поставени се во платина.
Дизајниран бил од Хари Винстон, Инк. Моментално е изложен во Националниот музеј за природна историја, дел од институцијата Смитсонијан, во Вашингтон, заедно со Сафирниот ѓердан на Бизмарк и Логановиот сафир. Бил дониран на Смитсонијан од г-ѓа Евелин Аненберг Хол (околу 1912 - 21 април 2005 година) во 1979 година. Таа била сестра на Валтер Аненберг, издавач, бизнисмен и филантроп.
1 Поврзано
* Јого сафир
Артемис I

Артемис 1 (официјално Артемис I) — пробен лет без екипаж, дел од програмата Артемис на НАСА. Тој е прв лет на носечката ракета Space Launch System (SLS) и прв лет на Orion MPCV. Ракетата е лансирана на 16 ноември 2022 г. во 06:47:44 ч. UTC.
Порано позната како „Истражувачка мисија-1“ (''Exploration Mission-1'', ''EM-1''), мисијата била преименувана по воведувањето на програмата „Артемис“. Била лансирана од вселенскиот центар Кенеди, од каде леталото „Орион“ било испратено на мисија во времетраење од 26 до 42 дена, од кои најмалку 6 на далечната повратна орбита околу Месечината. Мисијата била предвидена да ја потврди можноста за летови со екипаж на леталото „Орион“ и носечката ракета SLS, почнувајќи со вториот пробен лет, Артемис 2.
1 Профил на мисијата
Артемис I била лансирана со варијантата Block 1 на ракетата SLS. Block 1 се состои од централна фаза, два пет-сегментни цврсти ракетни потисници (SRBs) и горна фаза. Центалната фаза користи четири мотори RS-25D, кои претходно биле користени на мисиите на Спејс шатл. Централната фаза и потисниците заедно произведуваат , или околу 4,000 тони потисок при полетувањето.
Сафир на кралица Марија од Романија

Сафирот на кралица Марија од Романија — цејлонски сафир со маса од 478,68 карати (95,736 г) во синчеста-сина боја, обработен во форма на перниче. Кога бил продаден на аукцијата на Кристи во 2003 година, тој бил најголемиот сафир некогаш понуден на аукција. Бил именуван по неговата поврзаност со неговиот прв сопственик, Марија од Единбург, кралица на Романија.
''Картие'' првпат го споменал овој сафир од Цејлон од 478,68 карати (95,736 г) во синчеста-сина боја во 1913 година, кога бил употребен со седум други сафири за да се направи долг ѓердан од дијаманти и сафири. Дизајнот подоцна бил изменет за да биде целосно од дијамант, освен овој скапоцен камен, за да се истакне. Во 1919 година, изменетиот ѓердан бил изложен во Сан Себастијан, Шпанија. Таму, го привлекол вниманието на кралицата Викторија Евгенија. Таа се надевала дека нејзиниот сопруг, кралот Алфонсо XIII, ќе го купи, но тој не го сторил тоа. На почетокот на Првата светска војна, романската кралица Марија, првата братучетка на шпанската кралица Викторија Евгенија, ги испратила своите скапоцености во Санкт Петербург на чување. Нејзините скапоцености биле конфискувани од страна на болшевиците за време на Руската револуција и никогаш не ѝ биле вратени на Марија. За да ја надополни својата колекција, таа купила голема тиара со дијамантски сафири во стилот на Кокошник од нејзиниот братучед, великиот војвода Кирил Владимирович од Русија. Кога го видела долгиот сафирен ѓердан на Картие, сметала дека совршено одговара со нејзината нова тиара, па затоа нејзиниот сопруг, кралот Фердинанд I, го купил во 1921 година на рати, плаќајќи вкупно околу 1.375.000 франци.
По падот на романската монархија во 1947 година, привезокот му бил продаден на Хари Винстон. Принцезата Ана од Бурбон-Парма го носела долгиот ѓердан без сафирниот привезок на нејзината свадба во 1948 година, кога се омажила со внукот на кралицата Марија, кралот Михаил, во Атина. Оттогаш бил разделен на делови.
Винстон го продал скапоцениот камен на богат грчки граѓанин, кој ѝ го подарил на кралицата Фредерика од Грција, роднина на кралицата Марија, но со разлика од две генерации. Кралицата Фредерика го носела сафирот при посетата на Соединетите Американски Држави во 1964 година и на свадбата на нејзиниот син истата година. По укинување на грчката монархија во 1973 година, повеќе не бил јавно носен.
Сафирот бил продаден на аукцијата на аукциската куќа ''Кристис'' како „сопственост на благородничко семејство“ на 18 ноември 2003 година за 1,916,000 швајцарски франци. Не било јасно дали продавачите биле грчкото кралско семејство или друго благородничко семејство. Го купил приватен колекционер.
Адамова ѕвезда

Адамова ѕвезда — овален син ѕвезден сафир, моментално најголемиот син ѕвезден сафир во светот. Тежи 1,404,49 карати (280,9 г). Пред неговото откривање во 2015 година, Квинслендовата црна ѕвезда, со тежина од 733 карати (146.6 г), била најголемиот ѕвезден сафир во светот.
1 Опис
Синиот скапоцен камен има одраз во облик на шесткрака ѕвезда или карактеристичен белег во центарот.
Овој голем ѕвезден сафир бил откриен во Ратнапура (познат под прекарот „Град на скапоцени камења“), во јужна Шри Ланка, во август 2015 година. Бил именуван „Адамова ѕвезда“ од сегашниот сопственик, како референца на муслиманските верувања дека Адам пристигнал во Шри Ланка и живеел на Адамовиот врв откако ја напуштил Еденската градина.
Сопственикот на скапоцениот камен, претпочитајќи анонимност, изјавил за радио програмата Њусдеј на Би-Би-Си дека „штом го видов, решив да го купам“ и додадал „ова не беше парче накит, туку изложбен предмет“.
Тежината на синиот ѕвезден сафир од била сертифицирана од Гемолошкиот институт во Коломбо; институтот изјавил дека никогаш не издал извештај за скапоцен камен поголем од „Адамова ѕвезда“. Сепак, големината малку значи кога станува збор за фини скапоцени камења. Откриени се кристали од корунд со тежина од десетици килограми. Водечки трговец со скапоцени камења и накит во земјата потврдил за Би-Би-Си дека станувал збор за најголемиот син ѕвезден сафир во светот. Во интервју за Би-Би-Си Ерт, Сајмон Редферн, минерален научник од Универзитетот во Кембриџ, рекол дека „каменот можеби се формирал во гранитните карпи на висорамнините на Шри Ланка. Можел да расте толку голем поради постојаните, но бавни промени на температурите и притисоците во карпите милиони години“.
Подоцна, скапоцениот камен бил проценет на над 300 милиони долари, но оваа проценка била оспорена. „Лотус Гемологи“, со седиште во Бангкок, одржува ажуриран список на светски записи за аукции на рубин, сафир и шпинел. Од ноември 2019 година, ниту еден сафир не бил некогаш продаден на аукција за повеќе од 17.295.796 долари.
Стефан II Лакфи

Стефан II Лакфи (|Lackfi (II.) István, |Stjepan II. Lacković Čakovečki , починал на 27 февруари 1397 година во Крижевци) ― бан на Хрватска, Палатин на Унгарија и војвода на Трансилванија од семејството Лакфи. Бил убиен на Крвавиот Сабор на Крижевци од страна на следбениците на кралот Сигизмунд.
Неговите имоти биле конфискувани од круната, а поголемиот дел од нив, во регионот на Меѓумурје, биле продадени на свекорот на кралот, Херман II Цељски.
Бјеловарска Синагога

Бјеловарската синагога (|Izraelitički templ) — поранешна еврејска синагога, која се наоѓала во Бјеловар, Хрватска. Изградена во 1917 година, делумно уништена за време на Втората светска војна, зградата служела како Дом на културата во Бјеловар, културен центар, од 1950-тите.
1 Историја
Во 1882 година во Бјеловар бил изграден првиот еврејски храм, но со текот на годините, бројот на Евреи во Бјеловар се зголемил, па сегашниот храм повеќе не можел да ги задоволи потребите на еврејската заедница Бјеловар. Идејата за изградба на новата синагога датира од 1913 година, кога Генералното собрание на Еврејската заедница Бјеловар, под претседателство на Јаша Хржиќ, одлучило да изгради нова, голема и привлечна синагога. Иако во тоа време во Бјеловар живееле само околу 500 Евреи.
Според пресметките, изградбата на синагогата чинела 160.000 австроунгарски круни. Синагогата била дизајнирана од германскиот архитект од Хенигсберг, Ото Голдшајдер. Изградбата започнала во 1913 година и била завршена во 1917 година во стилот на арт нуво во Бјеловар.
Синагогата во Бјеловар била осветена од главниот рабин од Бјеловар, Самуел Д. Таубер, и главниот рабин од Вировица, Х.Е. Кауфман. Префрлањето на Тората од старата синагога во новата се случило на 15 август 1917 година. Инаугуративниот рабин бил Лазар Маргулиес.
За време на Втората светска војна, речиси сите Евреи од Бјеловар биле убиени за време на Холокаустот. Синагогата била ограбена и опустошена. По војната, синагогата Бјеловар била претворена во театар во 1951 година. Куполите и религиозните карактеристики на синагогата биле отстранети; само Давидовата ѕвезда била оставена на внатрешниот горен кат. Денес, синагогата Бјеловар служи како Дом на културата во Бјеловар, културен центар.