Кунихико Кодаира

Кунихико Кодаира (јапонски: 小平 邦彦; 16 март 1915 – 26 јули 1997) — јапонски математичар познат по својата истакната работа во алгебарската геометрија и теоријата на комплексни многуобразија, и како основач на јапонската школа за алгебарски геометри. Тој бил награден со Филдсов медал во 1954 година, со што станал првиот јапонски државјанин кој ја добил оваа почест.
1 Ран живот и образование
Кодаира е роден во Токио. Дипломирал на Универзитетот во Токио во 1938 година со диплома по математика, а исто така дипломирал и на одделот за физика на Универзитетот во Токио во 1941 година. За време на воените години работел во изолација, но успеал да ја совлада Хоџовата теорија каква што била тогаш. Докторирал на Универзитетот во Токио во 1949 година, со теза насловена како ''„Хармониски полиња во Риманови многуобразија“''. Се занимавал со криптографски работи од околу 1944 година, додека имал академска функција во Токио.
2 Институт за напредни студии и Принстон Универзитет
Во 1949 година, по покана на Херман Вејл, отпатувал во Институтот за напредни студии во Принстон, Њу Џерси. Подоцна бил назначен за вонреден професор на Универзитетот Принстон во 1952 година, а унапреден во професор во 1955 година. Во тоа време, темелите на Хоџовата теорија биле усогласени со современата техника во теоријата на оператори. Кодаира брзо се вклучил во искористувањето на алатките што таа ги отворила во алгебарската геометрија, додавајќи ја теоријата на снопови кога таа станала достапна. Оваа работа била особено влијателна, на пример, врз Фридрих Хирцебрух.
Во втората фаза од своето истражување, Кодаира објавил обемна серија трудови заедно со Доналд Ц. Спенсер, со што ја поставиле основата на теоријата на деформации на комплексни структури на многуобразија. Ова овозможило конструирање на модуларни простори, бидејќи таквите структури вообичаено зависат континуирано од параметрите. Дополнително, тој ги одредил кохомолошките групи на снопот поврзан со холоморфниот тангентен сноп, кои ги содржат клучните информации за димензијата на модуларниот простор и за пречките при деформациите. Оваа теорија и денес претставува фундаментална основа, а извршила влијание и врз технички различната теорија на шеми на Гротендик. Подоцна, Спенсер ја проширил оваа работа, применувајќи ги методите и на други видови структури, како што се G-структурите.
Во третиот значаен сегмент од својата научна дејност, Кодаира околу 1960 година повторно се насочил кон класификацијата на алгебарските површини, разгледувани од перспектива на бирационалната геометрија на комплексни многуобразија. Како резултат на тоа, била воспоставена типологија од седум вида дводимензионални компактни комплексни многуобразија, при што пет од нив одговараат на класично познатите алгебарски типови, а останатите два се неалгебарски. Тој изработил и детални истражувања за елиптични фибрации на површини над крива, односно, со друга терминологија, за елиптични криви над алгебарски функционални полиња — теорија чија аритметичка аналогија набргу се покажала како исклучително значајна. Во рамките на оваа работа спаѓа и карактеризацијата на K3-површините како деформации на квартични површини во P³, како и теоремата дека тие формираат единствена класа на дифеоморфизам. И оваа област на неговата работа се покажала како суштински важна. (K3-површините го добиле своето име според Ернст Кумер, Ерих Келер и Кодаира.)
3 Подоцнежните години
Кодаира ги напуштил Универзитетот Принстон и Институтот за напредни студии во 1961 година, а кратко време бил претседател на Универзитетот Џонс Хопкинс и Универзитетот Стенфорд. Во 1967 година се вратил на Универзитетот во Токио. Добил награда Волф во 1984/5 година. Починал во Кофу на 26 јули 1997 година.
Тој беше почестен со членство во Јапонската академија, Математичкото друштво на Јапонија и Американската академија на уметностите и науките во 1978 година. Тој беше странски член на Националната академија на науките на САД во 1975 година, член на Гетингенската академија на науките во 1974 година и почесен член на Лондонското математичко друштво во 1979 година. Тој го доби Орденот за култура и наградата на Јапонската академија во 1957 година и наградата Фуџивара во 1975 година.
4 Библиографија
******