Црвена јабука (музичка група)

Црвена јабука — рок-група од поранешна Југославија која потекнува од Сараево, Босна и Херцеговина, додека моментално работи во Загреб и Сплит, Хрватска. Во поранешна Југославија, оваа група била една од најуспешните и најплодните.
1 Историја
Креативниот пад ќе бити очигледен после појавата на албумот „Душата на Сараево (''Душа Сарајева'')“. Дури по песната како „Очи во боја на срце (''Очи боје срце'')“ и „Јас сум блиску до Бога (''Ја сам Богу близу)''“ скренуваат мало внимание на себе. ЦД-то бележи и обработка на Кемал Монтено „Напиши една љубовна“.
Во филмот на Дејан Радониќ „Духовите на Сараево (''Духови Сарајева'')“, Хари Мата Хари и Жера ќе ја отпеат главната нумера „Додека Миљацка протекува (''Док Миљацка протиче'')“.
Во паркот Ташмајдан,на 23. јуни 1989 година, групата одржа незаборавен концерт проследен со летен дожд кој не ја растера публиката. Во продолжение на истата турнеја, во Сараево, Титоград, Загреб и Бања Лука го снимија концертниот албум „Земи ме кога сакаш ти (''Узми ме кад хоћеш ти'')“, кој е пуштен во продажба во 1990 година. На тогашните концерти, на гитара свиреше новиот член на групата, Игор Ивановиќ, кој го замени Никша Братош, кој во тоа време се посвети само на студиска работа. Во 1990 година, откако албумот „Сонувајќи (''Сањати'')“ стигнал до златен тираж, Црвена јабука била наградена со меѓународна награда.
На почетокот на 1991 година го снимиле својот нов албум „Некако со пролетта (''Некако с прољећа'')“. Со групата повторно бил Никша Братош, кој ја направи продукцијата и свирел на гитара на плоча, заедно со новиот гитарист Зоран Шербеџија. Сите песни ги напиша Злаја. Гостин на плочата бил Кемал Монтено, во песната „Некако со пролетта (''Некако с прољећа'')“. Албумот излегол во продажба пролетта истата година. Поради многу лошата политичка ситуација во Југославија, групата не можела да го промовира албумот на концерти низ земјата. Првиот што го напуштил Сараево бил водачот на групата Златко Арсланагиќ, кој се преселил во Лондон, а подоцна во Канада. Бане Саука се преселил во Чешка, Дилајла во родниот Метковиќ, Зоран Шербеџија во Германија, Никша во Загреб, а Жера и Цуња останале во Сараево до средината на 1994 година, кога се преселиле во Загреб.
1.1 Нов почеток
Групата направила пауза до крајот на војната, до 1995 година, кога Дражен Жериќ повторно ја обединил групата со нов состав. Данијел Ластриќ кој свирел клавијатури, Крешимир Каштелан „Крешо“ свирел бас, а останатиот дел од тимот останал ист — Дарко Јелчиќ „Цуња“ на тапани и Никша Братош како гитарист, освен Злата, кој ги напишал речиси сите песни во периодот од 1985 до 1991 година. На групата ѝ се придружил уште еден гитарист, Марио Вукчевиќ „Џими“.
Од тој момент тие почнале да создаваат материјал за новиот албум. Албумот содржел некои работи напишани од покојниот Дражен Ричл. Во создавањето на албумот учествувале и Саша Лошиќ и Златан Фазлиќ. Новиот албум „Во твоите очи (У твојим очима)“ се појавил во продажба на 17 јануари 1996 година. Групата организирала концерти во Словенија, Хрватска, Босна и Херцеговина и Данска, каде што им се придружил и новиот гитарист, Саша Залепугин. Дел од снимката од концертот во Загреб бил пренесен на цедето „Лајв (''Live'')“ кое ќе излезе во 2001 година. По враќањето од Данска следувале концерти на 16 мај 1997 година во Тузла и 17 мај во Сараево во преполната Скендерија. По успешната турнеја низ земјата и во странство, тие решиле одморот на море да го побараат во Макарска, каде што Злаја, Ричл, Аљоша, Жера и Цуња некогаш почнаа да го подготвуваат својот прв албум. Така што, наместо да се одморат, тие всушност почнале да го создаваат материјалот за нивниот нов албум наречен „Светот е шарена топка (''Свијет је лопта шарена)''“. Меѓутоа, во тоа време групата ја напуштил гитаристот Марио Вукчевиќ „Џими“. Новиот албум донел неколку хитови како „Ветар (''Вјетар'')“, „Сеќавањата ме стигнуваат (''Стижу ме сјећања'')“ и „Да ми е до неа (''Да ми је до ње'')“. По објавувањето на новиот албум, групата заминала на турнеја, каде што го снимиле концертниот албум"". Групата ја напуштил Саша Залепугин, а на негово место дошол Златко Бебек.
Во Загреб на 13 и 14 февруари 1999 година одржале акустичен концерт и го објавиле под името „Ризници на сеќавања (''Ризнице сјећања'')“. Покрај стандардните хитови, за прв пат била пуштена и песната „Мојот град (''Мој град'')“. Истата година Дражен Жериќ учествувал на босанскиот избор за Евровизија со песната „Животот би го поминал под мостови (''Провео бих живот испод мостова)''“ од Златан Фазлиќ.
Албумот „Сè што сонувам (''Све што сањам'')“ бил издаден во 2000 година. Во Србија бил објавен под лиценца на Гранд продукција. Покрај „Вратите на твоето срце (''Твога срца врата'')“, многу популарни биле и далматинските и тамбурашките песни „Никој не е луд да спие (''Нико није луд да спава'')“ и „Ни последен ни прв (''Ни задњи, ни први'')“. Видео клипот „Воден од твоите желби (''Твојим жељама вођен'')“ бил најавен во 2002 година. истоимениот албум, а следната година во мај ќе го одржи својот прв концерт во Белград по распадот на Југославија.
20 години од првиот албум ќе бидат одбележани со албумот „Прости ми што е љубовна (Опрости што је љубавна)“. Патот до публиката го пронашле и нумерите „Ти ми ја земаш душата (''Ти ми душу узимаш'')“, „Есма (''Есма'')“, „Два и два (и она мало бротче)“ и дуетот со Арсен Дедиќ „Знам (''Знам'')“ го најдоа. Во спомен на Дражен Ричл, повторно била снимена „Таго несреќо (''Туго несрећо'')“, а обработка на „Р'ѓосани труби (''Зарјавеле тробенте)''“ од групата Конгрес за Аљоша Буха.
25-годишнината од создавањето на групата ќе биде одбележана со четирикратна компилација на ЦД од најголемите хитови „Да не е љубовта (''Да није љубави'')“, како и првото ДВД со видео клипови „Од другата страна на сеќавањата (''С друге стране сјећања'')“. Во антологиската компилација се снимени и повторно снимени стари хитови „Од твоите усни (''Са твојих усана)''“, „За сите овие години (''За све ове године'')“, „Ќе умрам ноќеска од убавина (''Умријећу ноћас од љепоте)''“, „Освен твојата љубов (''Осим тебе љубави)''“, „Кога стрелките се поклопуваат (''Кад казаљке се поклопе'')“ (оригиналната верзија е на новогодишниот промо сингл од 1988 година), „Дирлија (''Дирлија'')“ (гостин во рап-рубриката - Шорти) и соло испеана „Додека Миљацка протекува (''Док Миљацка протиче'')“. Двете нови песни се преработка на Индекс „Балада (''Балада'')“, како и „Умирам полека (во твоето сеќавање)„''Лагано умирем (у твоме сјећању)''"“ на Мирослав Рус и бендот ИТД. Јубилејот бил проследен со многу забележителна турнеја која ќе ја врати големата популарност на Црвена јабука.
На ЦМЦ фестивалот во 2008 година учествувале со песната ''„''Глупо е ''(Глупо је)“'', а во Широки Бријег на Херцеговскиот радиски фестивал во „Шампањски бакнеж (''Шампањски пољубац'')“, кој ќе се најде на следниот албум со едноставен назив „Те сакам (''Волим те'')“ (2009). Заедно со „Милион жени (''Милион жена)'' својот пат до публиката го нашле и дуетски песни. Интересна обработка на групата ''„''Квин (''Queen)“'', песната ''„''Со годините ''(Годинама)“'' со фолк-легендата Халид Бешлиќ, „Златна роза (''Златна ружа)''“ со Дадо Чаушевиќ, а на просторот на БиХ и Хрватска особено била популарна и „Џез.ба (''Jazz.ba'')“ со гостите Антимон и Енис Бешлагиќ биле особено популарни во БиХ и во Хрватска. Тие ја извеле истата песна на ''Хрватскиот радиски фестивал.'' На фестивалот ''„''Мелодиите на Мостар''(Мелодије Мостара)“'' ќе влезе во финалето со песната ''„''Многу рози''(Много ружа)“''.
На крајот на 2010 година ќе го лансираат радио-хитот „Ќе ти ги украдам соништата (''Украст ћу ти снове'')“, а во март 2011 година со Жељко Бебек песната „Проклетство (''Клетва)''“ која ќе биде објавена на 13. студиски албум „За твојата љубов (''За твоју љубав)''“. Песната „До срцето (''До срца'')“ брзо го наоѓа патот до слушателите. Љубовните песни го проникнуваат албумот, како и досега, но и неразбирливо голем број на обработки. По 15 години повторно гостува фронтменот на Плави оркестар, Саша Лошиќ, во песната „Љубовта е силна (''Љубав је јака'')“. На крајот на 2011 година го снимиле дуетот „Исток, север, југ и запад (''Исток, север, југ и запад)''“ со Индира Радиќ.
Во мај 2013 година групата го објавила синглот за песната „Имам некои фори (''Имам неке форе)''“, која го најавила објавувањето на 14-от на студиски албум „Нека биде љубов (''Нек буде љубав'')“ кој излегол во јуни 2013 година. Од тој албум се појавиле и синглови за песните: „Роденден (''Рођендан'')“, „Ќе ти ги украдам сништата'' (Украст ћу ти снове)“, „''За нејзините очи'' (За њене очи)“,'' Често прашувам за тебе'' (Често питам за тебе)''“ и дуетот со гитаристот Карло Мартиновиќ „Верувам (''Вјерујем'')“. Албумот вклучува и поинтересни дуети: „Црвени бакнежи (''Црвени пољупци'')“ со Кемал Монтено, дует со Халид Бешлиќ „Со годините (''Годинама)''“ во верзија во живо и дует на Жера и Неверне бебе „Ова е крај''(Ово је крај)''“ со Кемал Монтено.
Во ноември 2013 година, биле објавени реизданија на првите пет студиски албуми на оваа група во бокс-сет изданието на Кроација Рекордс „Ориџинал Албум Колекшн (''Original Album Collection)“''.
На 18 февруари 2014 година групата одржала „анплагд (''unplugged'')“ концерт во салата „Ватрослав Лисински“. Од тој концерт во декември 2014 година било издадено двојно ЦД под назив „„Поранешни девојки, поранешни момчиња - Unplugged во живо во Лисински („''Бивше дјевојчице, бивши дјечаци - Unplugged Live у Лисинском)''““. Компилацијата содржи симболични 30 песни бидејќи во 2015 година групата славела 30 години постоење. По повод тој јубилеј, групата за 2015 година го планирала издавањето на новиот албум.
Во 2016 година настапиле на фестивалот во Сплит со песната „Отиде Жера во морнари (''Оде Жера у морнаре)“'' и на фестивалот во Водице со песната „Моја мала Далматинко(''Моја мала Далматинко)“''. Двете песни биле на албумот од 2016 година, кој бил издаден на две ЦД-а.
Во 2017 година групата ја напуштил Дарко Јелчиќ Цуња поради како што изјавил, неисплатени хонорари. Во 2018 година го издале албумот наречен „Ноктурно (Nocturno)“, а две години подоцна албумот „Тврдина (''Тврђава'')“.
Кон крајот на 2022 година го издале албумот „Некои нови утра (Нека нова јутра)“. За Денот на вљубените 2023 година бил одржан трочасовен концерт во Арена Загреб.
2 Албуми
2.1 Студиски албуми
* Црвена јабука (1986)
* За све ове године (1987)
* Сањати (1988)
* Тамо гдје љубав почиње (1989)
* Некако с прољеќа (1991)
* У твојим очима (1996)
* Свијет је лопта шарена (1997)
* Све што сањам (2000)
* Твојим жељама воѓен (2002)
* Опрости што је љубавна (2005)
* Душа Сарајева (2007)
* Волим те (2009)
* За твоју љубав (2011)
* Нек' буде љубав (2013)
* 2016 (2016)
* Ноктурно (2018)
* Тврѓава (2020)
* Нека нова јутра (2022)
*''Ми ја земаш душата'', 2005 година
2.2 Албуми во живо
* Узми ме (кад хоќеш ти) - двострук (1990)
* Лајв Дом спортова Загреб 1996 (2001)
* Ризнице сјеќања - Unplugged (1999)
* Бивше дјевојчице, бивши дјечаци - Анплагед лајв у Лисинском (2014)
2.3 Компилации
** Има нешто од срца до срца - 18 оригиналних хитова (1993)
** Златна колекција - двострук (2004)
** Ултимејт колекшн - двострук (2008)
** Да није љубави - 25 година - четворострук (2010)
** Најљепше љубавне пјесме (2010)
** Ориџинал Албум Колекшн - петострук (2013)
** Christmas Limited Edition (2017)
2.4 ДВД
* С друге стране сјеќања(2010)
3 Членови на групата
3.1 Сегашни членови
* Дражен Жериќ Жера - ( вокал, придружен вокал, клавијатури, програминг, мелодија, хармоника, усна хармоника, флејта, тапани )
* Дарио Дувњак - (главна гитара)
* Крешимир Каштелан Крешо - ( бас гитара, акустична гитара, клавијатури, тапани)
* Адријан Бориќ - (тапани, тапани)
* Стјепан Шариќ - (клавијатури)
3.2 Поранешни членови
* Дарко Јелчиќ Цуња - (бубњеви, тапани)
* Дражен Ричл Зијо Пара - (вокал, соло гитара, текстописец, композитор)
* Златко Арсланагиќ Злаја - (ритам гитара, соло гитара, акустична гитара, бас-гитара, тапани, придружен вокал, текстописец, композитор)
* Аљоша Буха - (бас-гитара)
* Никша Братош - (соло гитара, ритам гитара, акустична гитара, бас-гитара, тамбура, клавијатури, синтисајзер гитара, програминг, мандолина, хармоника, виолина, усна хармоника, труба, тромбон, саксофон, кларинет, флејта, мелодика, тапани, придружен вокал, композитор)
* Срѓан Шербеџија - (бас-гитара)
* Бранко Саука Бане - (бас-гитара)
* Златко Воларевиќ Дилајла - (клавијатуре, програминг, придружен вокал)
* Игор Ивановиќ - (соло гитара, ритам гитара, придружен вокал)
* Зоран Шербеџија Зока - (ритам гитара, соло гитара)
* Данијел Ластриќ - (клавијатури, придружен вокал)
* Марио Вукчевиќ Џими - (соло гитара, ритам гитара)
* Саша Залепугин - (соло гитара, ритам гитара)
* Златко Бебек - (соло гитара, ритам гитара)
* Јосип Андриќ - (клавијатуие, програминг)
* Марко Белошевиќ - (клавијатури, програминг)
* Дамир Гонз - (соло гитара, ритам гитара, акустична гитара, клавијатури, програминг, тапани, придружен вокал)
* Томислав Шкрак - (соло гитара)
4 Фестивали
4.1 Хрватски радиски фестивал
*''Све што сањам'', 2001 година
*''и 2... И она мала барка'', 2004 година
*''Добро нека свира,'', 2005 година
*''Ја сам Богу ближи'', 2006 година
*''Дуј, дуј,'', 2007 година
*''Џез.ба'' (со Енис Бешлагиќ и групата Антимон), 2009 година
4.2 Сунчане скале, Херцег Нови
*''Ти ми душу узимаш'', 2005 година
4.3 Мелодије Мостара
*''Много ружа'', 2009 година
4.4 CMC фестивал, Водице
*''Глупо је...'' (Ревијална вечер на фестивалот), 2008
*''Лагано умирем (У твоме сјеќању)'', 2010 година
*''Маре'', 2012 година
*''Вољена'', 2013 година
*''Моја мала Далматинко'', 2016 година
*''Љето'' / ''Сањам те'', 2021 година
*''Тамо на вјетру са Дунава'' (соло Дражен Жериќ Жера), 2021 г.
4.5 Радиски фестивал, Србија
*''Вољена'', 2013 година
4.6 Сплит
*''Оде Жера у морнаре'' (са клапом Пунтамика), 2016 година