procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Шал

Шал — парче облека што се носи околу вратот за топлина или стил. Парчето ткаенина може да се завитка, врзе или прекрие преку рамениците. Луѓето носат шалови на многу различни начини, во зависност од времето и нивниот личен стил. На ладно време, шаловите помагаат да се загреете со тоа што го покриваат вратот, а понекогаш дури и лицето. Ја задржуваат топлината блиску до вашето тело, спречувајќи ја да избега и осигуруваат удобност. Некои шалови се направени од дебели изолациски материјали како волна или руно, додека други се полесни за поблаги временски услови.
Шаловите не се само практични — тие се и модни додатоци. Можете да најдете шалови во секакви бои, шари и текстури за да одговараат на вашата облека или за стил.
1 Историја
Шаловите за првпат ги користеле Старите Египќани околу 1350 година пр. н. е. Тогаш повеќе изгледале како парче ткаенина за бришење на потта од лицето или за заштита од сонце. Не биле модни додатоци како што се денес. Подоцна, во Стариот Рим, војниците ги носеле шаловите наречени „потни ткаенини“ за да ја избришат потта за време на битките. Како што одминувало времето, шаловите станувале сѐ почести меѓу различни култури, не само кај војниците. Почнале да се користат за затоплување, особено во постудените области.
Во XIX век, шаловите станале помодни. Биле направени од отмени материјали како свила и украсени со елегантни дизајни. Шаловите се сметале за симбол на богатство и углед, кои ги носеле богатите и модни луѓе.
2 Шалот како мотив во уметноста
* „Жолтиот шал“ — краток расказ на македонската писателка Оливера Ќорвезироска од 2021 година.
Лав Ѓакон

Лав Ѓакон (|Λέων ο Διάκονος; роден ) бил византиски историчар и хроничар.
Бил роден околу 950 во Калое во Мала Азија, и се образувал во Константинопол, каде што станал ѓакон во императорската палата. Додека бил во Константинопол напишал историја која го покрива владеењето на Роман II, Никифор II, Јован Цимискиј, и раниот период на владеењето на Василиј II. Честопати неговите набљудувања се засновани како очевидец на настаните.
Лав е особено познат по неговиот опис на Светослав I, кој извршил инвазија на Бугарија во 969 и се борел против византиските војски преку нејзината територија.
Бегство во Египет

Бегство во Египет — бегството на семејството на Исус Христос во Египет, опишано во Евангелието по Матеј, за да се избегне колежот на младенците извршен по наредба на царот Ирод. Евангелската приказна за овој настан е исклучително кратка; повеќето подробности се содржани во апокрифното „Евангелија на детството“. Бегството во Египет е популарна тема во визуелните уметности.
1 Приказна
Кога светите тројца мудреци отишле да го најдат Исус, прашале еден водач по име Ирод Велики каде да го најдат „царот на сите Евреи“. Ирод се исплашил дека Исус може да стане цар наместо него, па се обидел да го најде и да му наштети. Тој наредил да се убијат сите доенчиња во Витлеем, надевајќи се дека ќе се ослободи од Исус. Но еден ангел му рекол на Јосиф во сон да ги одведе Исус и Марија во Египет за да ги заштити.
Египет било добро место за одење бидејќи Ирод не бил главен таму. И Египет и Јудеја биле дел од Римското Царство и биле поврзани со безбеден пат по крајбрежјето наречен „морски пат“. И така, им било лесно да патуваат дотаму и да останат безбедни.
2 Историчност
Во Евангелието по Лука, приказната е малку поинаква. Зборува за тоа како Јосиф, Марија и Исус одат во Ерусалимскиот храм, а потоа се враќаат дома во Назарет. Некои луѓе што ги проучуваат овие приказни мислат дека верзиите на Лука и Матеј за раѓањето и настаните околу младиот Исус можеби не се целосно вистинити. Тие веруваат дека Матеј можеби измислил некои делови за да го поврзе Исус со Мојсеј, особено делот за одење во Египет. Матеј сакал да го покаже Исус како сличен на Мојсеј, особено за еврејскиот народ, а Бегството во Египет го прикажува токму тоа.
Забава (филм од 2017)

„Забава“ (англиски: ''The Party'') — филм на режисерката Сали Потер (Sally Potter) од 2017 година. Потер е авторка и на сценариото, а главните улоги ги играат: Патриша Кларксон (Patricia Clarkson), Бруно Ганц (Bruno Ganz), Чери Џоунс (Cherry Jones), Емили Мортимер (Emily Mortimer), Силијан Марфи (Cillian Murphy), Кристин Скот Томас (Kristin Scott Thomas) и Тимоти Спол (Timothy Spall). На Берлинскиот филмски фестивал, филмот ја освоил наградата на Здружението на германските кинематографи, а покрај тоа бил номиниран и за наградата „Златна мечка“. Исто така, филмот ја освоил и Наградата на британскиот независен филм во категоријата најдобра споредна глумица (Кларксон).
1 Синопсис
Џенет е штотуку именувана за министерка во „владата во сенка“ и тоа претставува круна на нејзината политичка кариера. Таа и нејзиниот сопруг бил одлучуваат да го прослават успехот во друштво со неколку пријатели. По доаѓањето на гостиет во нивниот дом во Лондон, Бил неочекувано ја објавува веста која ги запрепастува присутните и така ја расипува забавата, а со тоа ги става под прашалник љубовта, пријателството, политичките убедувања и дотогашниот начин на живеење. Зад фасадата на културните и либерални левичари се кријат луѓе кои се на работ на експлозијата, а со разгорувањето на нивниот судир, некои од присутните посегнуваат и по оружје...
Кралската вила Читралада

Кралската вила Читралада е сместена во палатата Дусит. Оваа вила била постојана резиденција на кралот Пумипон Адунјадет (Рама IX), монархот со најдолг стаж на Тајланд и кралицата Сирикит. Тој се преселил таму по смртта на неговиот постар брат, кралот Рама VIII во Големата палата. Територијата на палатата, која е опкружена со ров и чувана од кралската стража, ја содржи и школата Читралада, првично основана за децата на кралското семејство и персоналот на палатата. Кралската вила Читралада има железничка станица Читралада, која служела за кралското семејство кое живеело во вилата. Принцот Дипангкорн Расмијоти бил ученик во училиштето Читралада, училиштето се смета за најексклузивно во Тајланд.
Во оваа палата престојува кралицата Мајка Сирикит.
1 Историја
Главната зграда на палатата била двокатна зграда, изградена во времето на владеењето на Рама VI. Палатата била резиденција на Рама VI, а училиштето Читралада било основано во 1958 година.
На тоа место била изградена фарма за млечни производи и фабрики бидејќи кралот Пумпион Адунјадет бил заинтересиран за земјоделството и земјоделската индустрија. Биле основани и истражувачки центри за земјоделски производи за да обезбедат обука за земјоделците. „Читралада“ се користи како бренд за многу производи од палатата.
Посетителите треба да добијат пропусница за да влезат.
Ханан

Ханан (|𐤊𐤍𐤏𐤍, |כְּנַעַן, |ܟܢܥܢ, |Χαναάν, |كَنْعَانُ) — древна земја на Блискиот Исток, сместена покрај источниот брег на Средоземното Море. Често се споменува во историските и религиозните текстови, вклучувајќи ја и Библијата, како земја со големо значење. Регијата приближно одговара на денешен Израел, Палестина, Либан и делови од Јордан и Сирија. Во древноста, Ханан бил населен од различни семитски народи, вклучувајќи ги Хананците, Феникијците и Израилците. Овие општества биле познати по нивните напредни земјоделски практики, подвижни трговски мрежи и различни културни достигнувања. Хананците, особено, биле познати по своите градови држави, како што се Тир, Сидон и Библос, кои играле клучна улога во древната медитеранска економија.
Стратешката местоположба на Ханан го направила посакувана територија низ историјата, што довело до бројни судири и освојувања од соседните сили. Регијата често била оспорувана од древните царства како Египет, Асирија, Вавилон и Персија. Овие царски борби имале длабоко влијание врз политичкиот крајолик и културниот развој на Ханан во текот на илјадалетијата.
1 Име
Потеклото на изразот е нејасно, но може да потекнува од стар семитски збор за „пурпурно црвено“. Во Библијата, Хананците се спомнати во книгата Битие како потомци на Ханан, син на Хам и внук на Ное.
Општина Будаково

Општина Будаково — поранешна општина во Јужна Македонија, создадена во 1952 година. Центар на општината било селото Будаково.
Престанала да постои во 1955 година, кога дел била припоена со Општина Новаци (Арматуш, Будаково, Далбеговци, Дедебалци, Путурус, Трап и Црничани), дел со Општина Тополчани (Алиници, Горна Чарлија, Добрушево, Долна Чарлија, Мусинци и Ношпал) и дел со Општина Кукуречани (Радобор).
1 Населени места
Во Општина Будаково спаѓале следниве села: Алинци, Арматуш, Будаково, Горна Чарлија, Далбеговци, Дедебалци, Добрушево, Долна Чарлија, Мусинци, Ношпал, Путурус, Радобор, Трап и Црничани.
2 Население
Според пописот во 1953 во општината живееле 6.601 жител.
+Население и домаќинства во 1953, Населено место, Домаќинства, Жители
Алинци, 29, 238
Арматуш, 19, 94
Будаково, 86, 655
Горна Чарлија, 9, 70
Далбеговци, 48, 435
Дедебалци, 76, 523
Добрушево, 134, 1.069
Долна Чарлија, 59, 474
Мусинци, 190, 1.222
Ношпал, 74, 487
Путурус, 47, 344
Радобор, 53, 401
Трап, 42, 309
Црничани, 41, 280
Вкупно, 907, 6.601
2.1 Возраст и пол
+, Пол, Вкупно, Вкупно население по возраст
0-4, 5-9, 10-14, 15-19, 20-24, 25-29, 30-34, 35-39, 40-44, 45-49, 50-54, 55-59, 60-64, над 65, непознато
вк., 6.601, 1.150, 781, 731, 693, 736, 560, 367, 163, 338, 306, 214, 134, 112, 315, 1
м., 3.349, 587, 392, 359, 345, 388, 276, 180, 84, 179, 151, 108, 65, 58, 176, 1
ж., 3.252, 563, 389, 372, 348, 348, 284, 187, 79, 159, 155, 106, 69, 54, 139, -
3 Наводи
4 Поврзано
* Општини во Македонија
* Битолска Околија
Бaл за убави уметности

Балот за убави уметности (на француски Bal des Quatres Arts) е годишен бал со костими што традиционално го изведуваат студенти во Париз на пролет, во зградата на улица Бонапарт со поглед кон реката Сена. На полноќ низ собата кружеле макети на бродови, кои биле оценувани од комисија. „Тоа е бунт, оживување на паганството, кое не е познато на друго место освен во Италија. Тоа е исто така, на свој начин, „химна на убавината, жива експлозија на сетилата и емоциите“, напишл Е. Бери Вол''.''
Во 1931 година, во Њујорк, познати архитекти се облекувале како нивните згради, а денес многу американски архитектонски школи имаат слични костумирани балови.
Општина Демир Хисар (1952-1955)

Општина Демир Хисар — поранешна општина во Јужна Македонија, создадена во 1952 година, а во 1955 година била зголемена. Центар на општината било тогашното село Мургашево.
1 Населени места
Во Општина Демир Хисар спаѓале следниве села: Бараково, Белче, Вардино, Граиште, Единаковци, Журче, Кутретино, Лесково, Мургашево, Ново Село, Прибилци, Ракитница, Растојца, Сладуево, Слепче, Стругово и Суводол.
2 Население
Според пописот во 1953 во општината живееле 7.842 жители.
+Население и домаќинства во 1953, Населено место, Домаќинства, Жители
Бараково, 20, 125
Белче, 27, 154
Вардино, 101, 692
Граиште, 52, 312
Единаковци, 81, 639
Журче, 132, 766
Кутретино, 23, 161
Лесково, 51, 320
Мургашево, 120, 902
Ново Село, 45, 274
Прибилци, 90, 482
Ракитница, 71, 364
Растојца, 52, 286
Сладуево, 28, 126
Слепче, 196, 1108
Стругово, 110, 644
Суводол, 73, 487
Вкупно, 1.272, 7.842
2.1 Возраст и пол
+, Пол, Вкупно, Вкупно население по возраст
0-4, 5-9, 10-14, 15-19, 20-24, 25-29, 30-34, 35-39, 40-44, 45-49, 50-54, 55-59, 60-64, над 65, непознато
вк., 7.842, 987, 804, 884, 914, 796, 658, 478, 342, 517, 346, 287, 192, 171, 466, -
м., 4.001, 485, 391, 499, 455, 409, 321, 246, 172, 273, 173, 140, 102, 81, 254, -
ж., 3.841, 502, 413, 385, 459, 387, 337, 232, 170, 244, 173, 147, 90, 90, 212, -
3 Наводи
4 Поврзано
* Општини во Македонија
* Битолска Околија
Јосија

Јосија (|יֹאשִׁיָּהוּ), во некои преводи Јошија — 16-ти јудејски цар. На престолот се качил на осум години по убиството на неговиот татко Амон. Царувал 31 година (639/640 — 608/609 пр. н. е.); неговото владеење претставува една од светлите страници на библиската историја. Бил син на Амон. За време на Еремија и Софонија, Јосија, религиозен реформатор, го истакнал еднобоштвото и општествената правда како што правеле пророците. Следејќи го примерот на цар Давид, Јосија енергично го истребил идолопоклонството меѓу еврејскиот народ, го прочистил Храмот и ги промовирал религиозните и моралните вредности во земјата. Неговото владеење доживеало повторно откривање на „Книгата на Господовиот закон“ во Храмот, најверојатно Второзаконието, што го навело Јосија да го обнови заветот на народот со Бог откако се консултирал со пророчицата Олда (друга варијанта: Хулда). Тој го искоренил идолопоклонството во Ветил, ги обновил празнувањата на Пасхата и трагично умрел во битка против војската на фараонот Нехо II во Мегидо.
Неохори (Серско)

Неохори (|Νεοχώρι) — село во Валовишко, Егејска Македонија, денес во општината Синтика на Серскиот округ во областа Централна Македонија, Грција. Населението брои 418 жители (2021).
1 Географија и местоположба
Селото се наоѓа во подножјето на планината Беласица, западно од Валовишта и Мандраџик, на надморска височина од 90 м.
2 Историја
Основано е по Граѓанската војна (1946 - 1949) од жителите на селата Липош и Тодорич. За прв пат се споменува како населба во пописот од 1951 г. со 498 жители. Во 1961 г. Неохори се води со 731, во 1971 г. со 587, во 1981 со 499, а во 1991 г. со 752 жители.
Жителите на селото ги задржуваат своите имоти во старите села и сѐ уште ги користат.
3 Самоуправа и политика
Во 1960-тите, селото станало самостојна општина. Општината Неохори била приклучена во општината Беласица во 1997 година, која била укината во 2011 година и станала дел од поголемата општина Синтика.
Селото припаѓа на општинската единица Беласица со седиште во селото Станица Порој, која припаѓа на поголемата општина Синтика, во округот Сер. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Неохори, во кој е единствено село.
4 Наводи
Пастув

Пастув, ждребец, ајгар, нерез или акалец — нескопен (некастриран) коњ што се чува за расплод. Пастувите ја следат конформацијата и фенотипот на нивниот сој, но во рамките на тој стандард, присуството на хормони како што е тестостеронот може да им даде на пастувите подебел, „набиен“ врат, како и нешто помускулеста фигура во споредба со ''кобилите'' и скопените мажјаци.
Наравот се менува во голема мера врз основа на генетиката и обуката, но поради нивните нагони како стадо животни, тие можат да бидат склони кон агресивно однесување, особено кон другите пастуви и затоа бараат внимателно управување од страна на упатени ракувачи. Со соодветна обука и управување, пастувите се ефективни коњски атлети на највисоки рамништа во многу дисциплини, вклучувајќи трки со коњи, коњски изложби и меѓународни олимписки натпревари.
1 Однесување во ергеле
Спротивно на популарниот мит, мнозинството пастуви не живеат со харем кобили. Исто така, во дивината, тие не се борат меѓу себе до смрт за кобилите. Како социјални животни, пастувите кои не можат да најдат или освојат харем, се групираат во „ергелиња на ергени“, групи кои се составени од пастуви од сите возрасти. Дури и со харем, пастувот не е водач на стадото, туку го брани и штити од ѕверови и други пастуви. Улогата на „водач“ на ергелето ја има кобила која ги одредува движењата за да се обезбеди храна, вода или дури и засолниште. Таа, исто така го одредува патот на ергелето при бегство од опасност. Кога ергелето се движи, доминантниот пастув е на крајот на групата и делува како „задна стража“ помеѓу неговото ергеле и можниот извор на опасност. Кога ергелето мирува, сите членови ја делат одговорноста да чуваат стража. Пастувот обично се наоѓа на работ на групата, за да ја брани доколку е потребно.
Обично има по еден зрел доминантен пастув во секое мешано ергеле коњи. Доминантниот пастув ќе толерира ждребиња од двата пола, но штом ќе достигнат сексуална зрелост, често помеѓу една и две години, ги исфрла од ергелето. Ждребињата може да се натпреваруваат со доминантниот пастув, но проучувањата покажуваат дека истиснувањето млади коњи од двата пола може да биде нагонско однесување што го минимизира ризикот од блискосродствено размножување во ергелето, бидејќи повеќето ждребиња се потомци на доминантниот пастув во групата. Во некои случаи, еден млад возрасен мажјак може да се толерира во ергелето. Една од теориите е дека овој млад ждребец се смета за потенцијален наследник и на крајот го брка доминантниот пастув од стадото кое станало премногу старо.
Ждребиците обично наскоро се придружуваат на различна група со доминантен пастув кој не е оној од кого потекнуваат. Младите пастуви без сопствени кобили обично образуваат мали, целосно машки, „ергенски групи“ во дивината. Животот во група на овие пастуви им ги дава социјалните и заштитните придобивки од животот во стадо. Ергенското стадо може да содржи и постари пастуви кои го изгубиле стадото во судир со соперник.
2 Поврзано
* Коњ
* Кобила
* Коњарство
Тир

Тир (|𐤑𐤅𐤓, |صور) — град во Југозападен Либан, административен центар на округот Тир во гувернерството Јужен Либан. Неговото население е околу 60.000 луѓе. Расположен е на брегот на Средоземното Море, 70 километри јужно од главниот град Бејрут и 20 километри северно од границата со Израел, а историскиот дел од градот се наоѓа на природно заштитен полуостров. Тир е основан околу 2750 пр. н. е. а во древноста бил еден од главните феникиски градови.
Во градот има многу древни споменици бидејќи Тир бил важен град на Феникијците и за време на Стариот Рим. Според легендата, Европа и Дидона се родени во Тир.
Според Херодот, градот бил основан околу 2750 година пр. н. е. Тирските трговци биле првите трговци на Средоземното Море. Тие создале свои колонии на брегот на Егејското Море, на северниот брег на Африка, Сицилија, Корзика, Картагина и Шпанија. Древниот град се наоѓал на островот, додека населбата Ушу била на копното. Градот имал извонредно пристаниште и моќни одбранбени ѕидини високи 46 метри. Тир бил особено познат по производството на скапоцената пурпурна боја. Во 332 пр. н. е. Александар Македонски го уништил стариот град и изградил провлак што го поврзувал островот со копното.
Подоцна со овој град владееле Римјаните, Омајадскиот Калифат, крстоносците, Мамелуците и Османлиите. Кон крајот на X век, во градот избувнало христијанско востание против арапската власт, по што населението било уништено. Тир припаѓа на државата Либан од нејзиното основање во 1920 г. Денес во градот живеат шиитски муслимани, сунитски муслимани (палестински бегалци) и мал број христијани.
Градот како целина бил вклучен во Списокот на Светско наследство на УНЕСКО во 1984 г. Историчарот Ернест Ренан забележал: „Можете да го наречете Тир градот на урнатини, изграден од урнатини“.
Филистеја

Филистеја (|פְּלֶשֶׁת) — земја составена од пет филистејски градови во Западна Палестина, која постоела од XII до VIII век пр. н. е. Филистеја се состоела од следниве градови држави: Газа, Ашдод, Екрон, Гет и Ашкелон. Населението, според најновите проценки, веројатно било формирано главно од ханански племиња што потекнуваат од бронзеното време, со примеси на Индоевропејци од егејско потекло од околу 1200 пр. н. е., и станале познати како Филистејци.
При своето максимално територијално проширување, нејзината територија можела да се прошири по должината на хананскиот брег од Ариш во Синај (денешен Египет) до реката Јаркон (денешен Тел Авив) и до внатрешноста на земјата до Екрон и Гет. Навуходоносор II ја нападнал Филистеја во 604 пр. н. е., го запалил Ашкелон и ја вклучил оваа територија во Нововавилонското Царство. По оваа година, Филистеја и нејзиното првобитно население, Филистејците, исчезнуваат од историските записи.
Луј IV Прекуморски

Луј IV Прекуморски (|Louis IV d'Outremer; 920 — 10 септември 954) — крал на Франција (936 — 954).
Бил син на Шарл III Простодушниот и имал само три години кога благородниците во 922 година го собориле од власт неговиот татко и го поставиле Роберт I од Франција за крал. Шарл III Простодушниот не го прифатил фактот дека е сменет, па со војска тргнал против узурпаторот. Во таа битка Шарл III Простодушниот бил поразен. Откако Роберт I загинал во битка, француски нов крал во 923 година станал Рудолф Бургундиски.
Шарл III Простодушниот продолжил да претставува опасност, па го фатиле со измама и го затвориле. Младиот Луј IV избегал со својата мајка на сигурно во Англија, и оттаму го добил прекарот „прекуморски“. Шарл III Простодушниот умрел в затвор во 929 година.
Рудолф Бургундиски владеел до 936 година, кога благородништвото под водство на Иго Велики го поканило Луј IV да дојде во Франција и да ја преземе власта. Луј IV Прекуморски бил крунисан во Лаон на 19 јуни 936 година. Неговиот суверенитет бил многу ограничен. Се обидувал да стекне признание и авторитет од феудалното благородништво и затоа постојано бил во судир со нив. Особено се судрил со моќниот гроф од Париз, Иго Велики.
Во текот на 939 година се судрил со Отон Велики за Лорена. За време на бунтот на благородниците против Отон, војводата од Лорена побегнал кај францускиот крал. Подоцна, по заговор, братот на Отон исто така побегнал во Франција. Отон се здружил со Иго Велики против францускиот крал и ја нападнал Франција со својата војска. Отон Велики се повлекол од Франција дури кога Луј IV ја признал Лорена како германска сопственост. Тие се смириле во 941 година, а Луј IV се оженил со сестрата на Отон.
Паднал од коњ и умрел на 10 септември 954 година.
Валовишка Бања

Валовишка Бања (|Λουτρά, ''Лутра'' или ''Λουτρά Σιδηροκάστρου'', ''Лутра Сидирокастру'') — село и бања во Валовишко, Егејска Македонија, денес во општината Синтика на Серскиот округ во областа Централна Македонија, Грција. Во летниот период се користи како рекреативен центар.
1 Географија и местоположба
Бањите се наоѓаат на 10 км северозападно од градот Валовишта, на почетокот на Рупелската Клисура, на надморска височина од 140 м. Крај нив минува патот кој води од Валовишта за Горна Џумаја и Софија.
2 Самоуправа и политика
Селото припаѓа на општинската единица Валовишта со седиште во истоимениот град, која припаѓа на поголемата општина Синтика, во округот Сер. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Валовишта, во кој влегуваат истоимениот град и селата Герман, Елешница, Инанли и Пулево.
3 Наводи
Рицин

Рицин — лектин и високо потентен токсин произведен од семето на растението рицинус, ''Ricinus communis''. Средната летална доза (LD<sub>50</sub>) на рицинот кај глувци е околу 22 микрограми на килограм телесна тежина кога се инјектира интраперитонеално. Оралната изложеност на рицинот е помалку токсична. Проценета летална доза кај луѓето е приближно еден милиграм на килограм телесна тежина.
Ензимска катализа

Ензимска катализа или катализа со ензими — каталитичка реакција што се случува во живите организми. Притоа, улогата на катализатор во реакцијата ја играат супстанциите што се викаат ензими.
1 Опис
Ензимите се белковини кои се образувани од макромолекули чии размери се меѓу оние на обичните молекули или јони и агрегатите од таквите честички. Токму затоа, ензимската катализа има карактеристики што ја доближуваат и до хомогената и до хетерогената катализа. Понекогаш, дејствувањето на незимите е отежнато или невозможно ако не се присутни супстанциите што се викаат коензими. Најголемиот дел од ензимите се одликуваат со извонредна специфилност, т.е. тие можат да дејствуваат или само врз еден супстрат, катализирајќи само една реакција, или да дејствуваат врз неколку структурно блиски супстрати, катализирајќи едн аили неколку слични хемиски реакции. Во молекулата на ензимот постои дел што е структурно сличен со градбата на супстратот врз којшто дејствува ензимот. Токму во тој дел се вградува супстратот кој се ензимот образува еден вид комплекс во кој доаѓа до преуредување на атомите и до образување на честички од продуктите. Овие честички потоа се одделуваат од ензимот, овозможувајќи тој да прими нови честички од супстратот. Така, мали количества од ензимот можат да катализираат соодветна реакција кај големо количество супстрат и да ја забрзаат реакцијата за стотици илјади пати. Како последица на тоа, од повеќе можни реакции, со забележлива брзина тече само една. Меѓутоа, молекулите не ензимите имаат флексибилност и може да ја менуваат формата. Поради тоа, некои ензими не се апсолутно специфични, туку можат да катализираат реакции и кај повеќе супстрати.
Фотохемија

Фотохемиска реакција — хемиски реакции што настануваат под дејство на светлината.
1 Опис
На Земјата се присутни повеќе фотохемиски реакции, а најпозната реакција е фотосинтезата, присутна кај растенијата, кај која од јаглерод диоксид и вода се добиваат јаглехидрати и се одлободува кислород. Оваа реакција се одвива со помош на супстанцијата хлорофил која ги апсорбира сончевите зраци. Фотохемиските реакции се одвиваат под дејство на светлината, но не под дејство на секоја светлина, туку само онаа што може да биде апсорбирана. Ако ниеден од реактантите не може да впива светлина, ако сите реактанти се целосно проѕирни, тогаш светлината не може хемиски да дејствува. Хемиското дејство на светлината може да се јави во два вида: од една страна, апсорбирањето на светлината може да ги претвори честичките од реактантите во честички од продуктите или во честички на некој од меѓупродуктите на хемиската реакција, а овие реакции, кај кои светлината е еден вид реактант, се викаат ''фотолитички''; од друга страна, светлината може да дејствува како катализатор при што под нејзинотот дејство да започне реакцијата која понатаму се одвива самата по себе, а ваквите реакции се нарекуваат ''фотокаталитички''. Кај фотолитичките реакции, брзината на реакцијата е пропорционална со количеството апсорбирана светлина, а од тоа зависи и количеството на образуваните продукти. Наспроти тоа, кај фотокаталитичките реакции, количеството продукти не зависи од количеството на апсорбираната светлина. Покрај фотосинтезата, во фотохемиските реакции спаѓаат:* реакции со кои се формира или се уништува озонскиот слој во атмосферата
* процесите кои се основа на фотографијата
* процесите што предизвикуваат избледување на бојата на ткаенините што се изложени на светлина
* реакцијата во која смеса на водород и хлор (која е постојана во темнина) експлодира ако биде изложена на сината светлина која ја апсорбира хлорот
Ас на асовите

„Ас на асовите“ (француски: ''L'as des as'') — филм на режисерот Жерар Ури (Gérard Oury) од 1982 година. Ури е автор и на сценариото, заедно со Даниел Томпсон (Danièle Thompson). Главните улоги ги играат: Жан-Пол Белмондо (Jean-Paul Belmondo), Мари-Франс Писје (Marie-France Pisier), Рашид Фераш (Rachid Ferrache) и Франк Хофман (Frank Hoffmann).
1 Синопсис
Жо Каваље е тренер на францускиот боксерски тим кој учествува на Олимписките игри во Берлин. Тој случајно се запознава со детето Симон Розенблум, кое исто така патува во Берлин. Дознавајќи дека детето е Еврејче-сираче кому му се заканува прогонство, Жо се откажува од можноста да учествува на игрите за да им помогне на Симон и неговото семејство да пребегаат во Австрија. Во тој потфат нему му помага само еден германски генерал, кој е негов добар пријател...
Обаја

Обаја или Оваја (често членувано Обајата; |Αγριόλευκα, ''Агриолевка''; до 1927 г. ''Ουμπαγιά'', ''Убаја'') — поранешно село во Валовишко, Егејска Македонија, на територијата на денешната општина Синтика во областа Централна Македонија, Грција.
1 Географија
Селото е сместено во Серското Поле, крај десниот брег на Струма, на 4 км јужно од селото Ветрен, на надморска височина од 38 м. Селото се дели на две маала - Горна и Долна Обаја.
2 Историја
2.1 Во Отоманското Царство
Во XIX век Обаја било македонско село во Демирхисарската (Валовишка) каза на Серскиот Санџак. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во ''Долна обаси''''(Dolna-obassi)'' имало 25 домаќинства и 80 жители Македонци, а во ''Горна Обаја''''(Gorna-obaya)'' имало 80 домаќинства со 270 Македонци.
Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 г., во селото ''Обаја'' имало 210 Турци, а во ''Долна Ова'' 180 жители, сите Македонци. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Обаја имало 280 Македонци под врховенство на егзархијата и во селото работело бугарско училиште.
2.2 Во Грција
За време на Првата балканска војна селото е окупирано од Бугарија, но по Втората балканска војна во 1913 г. е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Таа година селото броело 115 жители, а во 1920 г. се зголемиле на 134 лица.
Во 1924 г. по сила на Лозанскиот договор муслиманското население е иселено во Турција, а вкупно 55 Македонци принудно биле иселени во Бугарија. На нивно место се населиле 45 бегалски семејства (вкупно 217 бегалци), така што селото станало мешана населба. Во 1927 година, името на селото било променето во Агриолевка (''Αγριόλευκα'').''''
Селото силно страдало од маларија, поради што во 1940 г. е заведено со само 55 жители. Во 1941 г. е окупирано од бугарски единици, кои во него завеле 200 жители, а во 1951 г. е регистрирано со 51 жител. Во 1950-тите неговите жители се преселиле во селото Ветрен и е збришано од евиденција.
3 Културни и природни знаменитости
Цркви
* Црква „Св. Ѓорѓи“
4 Личности
Родени во Обаја
* Динчо Вретенаров (1886 - 1924) — македонски револуционер
* Илија Коларов (1891 - 1922) — македонски револуционер на ВМРО
* Танчо Филипов (1892 - 1924) — македонски револуционер на ВМРО, загинал во Горноџумајските случувања
5 Наводи
Solo Leveling

Solo Leveling (буквално: ''Кревање на ниво сам''; |나 혼자만 레벨업) — јужнокорејски веб-роман напишан од Чугонг. Бил серијализиран во платформата на Kakao за цифрени стрипови и фантастика ''KakaoPage'', почнувајќи од 25 јули 2016 г., а подоцна бил објавен од ''D&C Media'' под нивната етикета ''Papyrus'' од 4 ноември 2016 г. Романот е лиценциран на англиски јазик од ''Yen Press''.
Вебтунот на ''Solo Leveling'', нацртан од Џанг Сунг Рак, дебитирал на ''KakaoPage'' на 4 март 2018 г. Неговата прва сезона завршила на 19 март 2020 г., проследена со втората сезона што траела од август 2020 до декември 2021 г. ''D&C Media'' ги составила своите поглавја во девет тома до август 2023 г.''Yen Press'' ги обезбедил правата за англиска лиценца за вебтунот.
Серијата била адаптирана во аниме во 2024 г. Втората сезона, насловена „Воздигни се од сенката“ (''Arise from the Shadow''), била премиерно прикажана во јануари 2025 г.
Видеоигра со улоги, насловена ''Solo Leveling: Arise'', била издадена од Netmarble.
1 Содржина
Серијата ја следи приказната за Сунг Џинву, ловец од ранг E во свет каде што се појавиле зандани полни со чудовишта. За време на особено опасен напад во двојна зандана, Сунг Џинву и неговата дружина се наоѓаат во животоопасна ситуација. Меѓутоа, Сунг Џинву открива скриена моќ во себе, таинствена програма наречена Системот, која го избира него како единствен играч и му овозможува да гледа задачи и да крева ниво како да е во видеоигра.
Решен да го заштити своето семејство и да се искачи на врвот, тој тргнува на патешествие да стане најмоќниот Ловец. По патот, тој открива мрачни тајни за потеклото на занданите и вистинската природа на светот во кој живее.
Општина Костел

Општина Костел (|Občina Kostel) е општина во јужна Словенија. Седиште на општината е населбата Вас. Општината е дел од традиционалниот регион Долењска и сега е вклучен во статистичкиот регион Југоисточна Словенија.
1 Населби
Покрај општинското седиште Вас, општината ги опфаќа и следните населени места:
 
# Ајбељ
# Бања Лока
# Брига
# Брсник
# Колнарији
# Делач
# Долења Жага
# Долењи Поток
# Дрен (Костел)
# Дрежник
# Фара
# Гладлока
# Горења Жага
# Горењи Поток
# Готенц
# Гргељ
# Гривац
# Хриб при Фари
# Јакшичи
# Јесенов Врт
# Каптол (Костел)
# Костел
# Крково над Фаро
# Кужелич
# Кужељ
# Лазе при Костелу
# Липовец при Костелу
# Маврц
# Нова Села (Костел)
# Оскрт
# Падово при Фари
# Петрина
# Пирче
# Планина (Костел)
# Поден
# Подстене при Костелу
# Поток (Костел)
# Пуц
# Рајшеле
# Раке
# Сапник
# Село при Костелу
# Славски Лаз
# Средњи Поток
# Сроботник об Колпи
# Штајер
# Стелник
# Стружница
# Сухор
# Тишенпољ
# Вимољ
# Врх при Фари
# Запуже при Костелу
Пулево

Пулево (познато и како Пулово или Пуљово; |Θερμοπηγή, ''Термопиги''; до 1926 г. ''Πούλιοβο'', ''Пуљово'') — село во Валовишко, Егејска Македонија, денес во општината Синтика на Серскиот округ во областа Централна Македонија, Грција. Населението брои 122 жители (2021). Сè до 1923 г. било населено исклучиво со Македонци.
1 Географија и местоположба
Селото е сместено во Серското Поле, на 7 км северно од градот Валовишта, во подножјето на Сенгелска Планина, на надморска височина од 110 м. Непосредно до селото се наоѓа манастирот „Св. Варвара“, во кој има топол извор.
2 Историја
2.1 Во Отоманското Царство
Во отомански регистар на вилаетот Тимур Хисар од 1464-1465 година селото е наведено под името ''Пулево'' со 10 муслимански и 12 христијански домаќинства, како и 3 неженети и 3 вдовици.
Во XIX век Пулево било македонско село во Демирхисарската (Валовишка) каза на Серскиот Санџак. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. во ''Пулево чифлик (Poulevo-tchiflik)'' имало 45 домаќинства и 140 жители Македонци.
Во 1891 година Георги Стрезов за селото напишал:Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 г., во селото Пулево имало 280 жители, сите Македонци. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Пулево имало 182 Македонци под врховенство на егзархијата.
2.2 Во Грција
За време на Првата балканска војна селото е окупирано од Бугарија, но по Втората балканска војна во 1913 г. е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Таа година селото броело 53 жители, но поради Првата светска војна во 1920 г. не се спомнува како населба.
Под притисок од грчките власти, во 1923 година, дел од домородното население се иселило, а на нивно место се населиле 18 бегалски семејства (вкупно 86 бегалци), така што селото станало мешана населба. Во 1926 година, името на селото било променето во Термопиги (''Θερμοπηγή''), што значи „топли бањи“.''''
3 Стопанство
Населението одгледува жито, памук и други земјоделски производи, а внимание му посветува на сточарството и краварството.
4 Самоуправа и политика
Селото припаѓа на општинската единица Валовишта со седиште во истоимениот град, која припаѓа на поголемата општина Синтика, во округот Сер. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Валовишта, во кој влегуваат истоимениот град и селата Валовишка Бања, Герман, Елешница и Инанли.
5 Културни и природни знаменитости
Манастири
* Манастир „Св. Варвара“ — женски манастир кај селото
6 Поврзано
* Пулово — поранешно село во Драмско
7 Наводи
Британски гробишта Микра

Британските гробишта Микра се британски воени гробишта од времето на Првата светска војна во Каламарија, предградие на градот Солун во Грција. Отворени се во април 1917 година, а се граделе до 1920 година. По примирјето, гробиштата биле значително зголемени со додавање на локално закопани гробови. Ги одржува Комисијата за воени гробови на Комонвелтот.
1 Локација
Гробиштата се во Каламарија, област во Солун, се наоѓаат помеѓу армискиот камп Далипи и комуналните грчки гробишта во Каламарија, во близина на улицата Константину Караманли.
2 Историја
За време на Првата светска војна, Солун бил штаб на британските сили во Солун, во кој имало осумнаесет различни болници. Три од болниците во Солун биле канадски, иако ниту еден канадски војник не бил член на силите на Комонвелтот.
Силите на Комонвелтот биле погребани на локалните протестантски и римокатолички гробишта, пред отворањето на гробиштата Микра. Дополнително, англо-француските воени гробишта, на патот Лембет, се граделе од ноември 1915 до октомври 1918 година.
На гробиштата има 1.810 погребувања на Комонвелтот од Првата светска војна и 147 други воени гробници од други националности.
Меморијалот Микра во гробиштата комеморира речиси 500 членови на силите на Комонвелтот, вклучително медицински сестри и офицери, кои биле убиени кога нивните трупи и болнички бродови беа потонати во Средоземното Море. Идентификуваните жртви од овие бродови се погребани во Солун.
Оливер Твист (филм од 1948)

„Оливер Твист“ (англиски: ''Oliver Twist'') — филм на режисерот Дејвид Лин (David Lean) од 1948 година. Автори на сценариото се Лин и Стенли Хејнс (Stanley Haynes) со непотпишана соработка на Ерик Амблер (Eric Ambler) и Кеј Волш (Kay Walsh). Главните улоги ги играат: Џон Хауард Дејвис (John Howard Davies), Роберт Њутн (Robert Newton), Алек Гинис (Alec Guinness), Кеј Волш (Kay Walsh), Френсис Л. Саливен (Francis L. Sullivan), Хенри Стивенсон (Henry Stephenson), Мајкл Диар (Michael Dear), Мери Клер (Mary Clare) и Ентони Њули (Anthony Newley). Во 1948 година, филмот бил награден на фестивалот во Венеција, а една година подоцна бил номиниран за наградата БАФТА за најдобар британски филм. Ова остварување се смета за најуспешната екранизација на истоимениот роман на Дикенс во која Лин се истакнува со експресивната режија, успевајќи да создаде особена атмосфера во која емотивноста се надополнува со елементите на гротеска и хорор. Исто така, филмот се одликува со одлична фотографија, дело на Гај Грин (Guy Green), а Гинис ја остварил една своите најдобри улоги во кариерата.
1 Синопсис
Оливер Твист (го игра Дејвис) е сиромашно осмогодишно дете од благородничко потекло чија мајка умрела при пораѓањето, така што Оливер живее во домот за сираци со кој раководи г-н Бамбл (го игра Саливан). Поради божемна недисциплина, г-н Бамбл го продава Оливер на гробарот Соуербери (го игра Меклафлин). Еднаш, бранејќи ја честа на мајка си, Оливер се судира со гробаревиот помошник Ноа Клејпол (го игра Диар), па решава да побегне. Откако останува сам на улиицте на Лондон, Оливер го среќава 15-годишниот Артфул Доџер (го игра Њули), вешт ситен крадец, кој го упатува Оливер во тајните на крадењето. Доџер го носи Оливер во едно тајно засолниште, каде живеат повеќе деца-крадци, а таму Оливер се запознава со алчниот старец Фегин (го игра Гинис), кој е водач и ментор на малолетните крадци. Фегин соработува со опасниот злосторник Били Сајкс (го игра Њутн) и неговата жена Ненси (ја игра Волш), како и со злобниот Монкс (го игра Труман)...
Мери Дигнам

Мери Ела Дигнам (родена Мери Ела Вилијамс; 1857–1938) била канадска сликарка, учителка и организатор на уметност најдобро запаметена како основач и прв претседател на Женската уметничка асоцијација на Канада (ПОВИК).
1 Живот
Мери Ела Вилијамс е родена во Порт Бурвел, Западна Канада, на 13 јануари 1857 година. Студирала уметност на Западното училиште за уметност и дизајн во Лондон, Онтарио . Во 1886 година таа заминала во Њујорк за да ја продолжи својата обука во Студентската лига за уметност, по што следело време кога таа била во Париз, Франција, во работилницата на уметникот што ја воделе Рафаел Колин (1850-1916) и Лук-Оливие Мерсон (1846-1920).
Во 1886 година, Дигнам го основала женскиот уметнички клуб, кој подоцна еволуирал во WAAC. За време на нејзиното претседателствување (1887-1913, 1935-1938), Дигнам била движечката сила зад производството на Кабот за комеморативна државна вечера. Ова бил рачно насликан сет за вечера со осум јадења и 24 места што ги претставувало канадските теми што ги направиле членовите на ПОВИК за да ја одбележат 400-годишнината од откривањето на Канада од страна на Џон Кабот.
По нејзиното враќање во Канада во 1891 година, таа предавала во женско уметничко училиште во Торонто, Онтарио, а подоцна го организирала првото уметничко студио на колеџот за жени во Мултон на Универзитетот Мекмастер. Во 1898 година, Дигнам и Лејди Едгар, сопругата на претседателот на Долниот дом, договориле членовите на Домот и Сенатот да се претплатат 1.000 американски долари за да ја купат услугата, која формално и била претставена на Лејди Абердин по повод нејзиниот сопруг да ја заврши својата задача, како генерален гувернер на Канада. Подоцна помогнала во организирањето ''на Меѓународното друштво на жени сликари и скулптори'' и во 1900 година ја основала првата меѓународна уметничка изложба само за жени која ги повикувала членовите на Женската уметничка асоцијација и Женската меѓународна уметност.
Дигнам била и член на Уметничката асоцијација на Монтреал (1886-1931), Друштвото на уметници во Онтарио (1883-1912), Кралската канадска академија на уметностите (1883-1924) и Индустриската изложба во Торонто (1891-1900). Нејзините дела биле изложени низ Канада и Њујорк, Лондон и Париз. Дигнам ги изложила своите дела и во Палатата на ликовните уметности на светската колумбиска изложба во 1893 година во Чикаго, Илиноис.
2 Смрт
Таа починала на 6 септември 1938 година во Торонто, Онтарио.
Гротеска

Гротеска — изразно средство со кое се прикажува нешто смешно, грдо, извитоперено и необично.
1 Во јазикот
Поимот „гротеска“ има различни значења. На пример, почнувајќи од 18 век, во францускиот, германскиот и англискиот јазик, „гротескно“ се употребува како придавка која означува нешто необично, фантастично, грдо, непријатно или одвратно и често се употребува за означување на искривени, извитоперени облици. Од друга страна, во сликарството и книжевноста, гротеската означува нешто бизарно кое истовремено предизвикува чувство на непријатност и сожалување. Во англискиот јазик, зборот „гротескно“ првпат се појавил во 1560-тите, како именка позајмена од францускиот јазик, а која потекнува од италијанскиот збор „гротеска“ (''grottesca'') кој буквално значи „од пештера“ (италијански: ''grotta'').
2 Во сликарството
Во италијанскиот јазик, изразот „грото“ (''grotto'') првобитно го означувал екстравагантниот стил на римското ѕидно сликарство кое било повторно откриено и имитирано во Рим кон крајот на 15 век. Првобитно, овој израз се употребувал за сликите на ѕидовите од подрумите на урнатините во Рим, кои биле нарекувани „пештери“ (''le Grotte''), а кои биле соби и ходници на ''Domus Aurea'', незавршениот комплекс од палати кои почнал да ги гради Нерон во 64 година. Во овие слики доминирале орнаментални прикази на неприродни и непостоечки смеси на растенија, животни и луѓе. Постепено, овој збор се проширил во другите европски јазици при што долго време се користел паралелно со зборовите „арабеска“ и „мореска“, означувајќи декоратинви облици со употреба на заоблени елементи. Според Реми Аструк (Rémi Astruc), наспроти многубројните мотиви и фигури, три основни облици во гротеската се: двојноста, хибридноста и метаморфозата.
3 Во книжевноста
Во книжевноста, гротеската означува „карикатурално-фантастична и искривена слика на стварноста, која не предизвикува смешни, туку застрашувачки чувства“, а се употребува и како „знак на отуѓеноста од светот... присутна во епохите во кои се урива верата во рационалните и природните основи на кои е изграден светот и во кои фантазијата, градејќи слики на распаѓањето на определена духовна структура, ги надминува сите граници на природно можното и рационалното прифатливото“.
Наша реч

Наша реч (Скопје, 5.2.1939 – 6.5.1941) – единствениот легален весник (како неофицијален орган на КПЈ) во Вардарскиот дел на Македонија што, и покрај сите тешкотии и забрани, го афирмираше македонскиот културно-национален идентитет. Во текот на речиси две години се објавени вкупно 24 броја под насловот „Наша реч“ и по два броја под наслов „''Наш глас''“ и „''Наш лист''“.
По одлука на ПК на КПЈ за Македонија, во првата Редакција влегуваат: правникот Милош Мацура (сопственик и издавач), правникот Дејан Алексиќ (главен и одговорен уредник), правничката Нада Богданова, студентот Бошко Шилеговиќ, дипломираниот филозоф Душко Поповиќ, професорот Радован Лалиќ и техничкиот уредник и лектор Александар Аксиќ. Иако во почетокот меѓу редакторите има само еден Македонец, весникот успешно ги собра речиси сите поистакнати македонски интелектуалци и побудни работници, широко го одрази животот и состојбите во Македонија и со бројни поетски и прозни литературни прилози го афирмира македонскиот јазик. Меѓу соработниците се не само идните видни борци и политичари (Кузман Јосифовски, Васил Антески, Страхил Гигов, Мирче Ацев, Борко Талески, Крсте Црвенковски, Исак Леви, Стеван Наумов, Кирил Миљовски, Димката Ангелов-Габерот, Ванчо Бурзевски, Јосиф Јосифовски, Страшо Пинџур, Боро Мокров, Ристо Дуковски, Цветан Димов, Орце Николов, Милева Сабо, Маргарита Софијанова, Боро Чушкар, Панче Пешев и мнозина други), туку и литературните творци во тоа време (Кочо Рацин, Волче Наумчески, Мите Богоевски, Кире Димов, Гојчо Стевковски, Бранко Заревски, Ристо Лазески, Кузман Јосифовски, Александар Градачки и др.). Тоа беше генерацијата што масовно се вклучи во НОБ, голем дел од нив и загинаа во таа борба, а живите активно учествуваа во изградбата на современата македонска држава. На 16.7.1939 г. Редакцијата го објави и посебното издание „150 година Француске Револуције“, а првпат во овој дел на Македонија е објавен и „Крушевскиот манифест“.
Скак

Скак (|Καταρράκτης Σκοτεινου или ''Καταρράκτης Καπνόφυτου'') — водопад во Валовишко, Егејска Македонија.
1 Опис
Водопадот се наоѓа на 3 км северно од селото Црвишта, на Шарлиска Река (Кушлу), лева притока на Белица. Висок е 20 м. Крај водопадот има и истоимена пештера.
2 Имиња
Името на водопадот потекнува од дијалектниот збор ''скак'', што значи „водопад“.
Во 1969 г. Шарлиска Река е преименувана во Скотино Рема и оттука доаѓа името ''Καταρράκτης Σκοτεινου'' (Скотински Водопади). Името ''Καταρράκτης Καπνόφυτου'' е создадено од грчкиот назив на селото Црвишта, кое што во превод значи „Црвишки Водопади“.
3 Наводи
Суперхерој

Суперхерој (|superhero) или суперјунак — измислен лик што поседува извонредни моќи или способности, кои обично се користат за борба против злосторништвото и заштита на општеството. Овие ликови често се појавуваат во стрипови, филмови, телевизиски емисии и други видови популарни медиуми. Суперхероите обично се прикажуваат како поединци со силни морални начела, кои често ги користат своите моќи за да им помогнат на оние на кои им треба помош и ја поддржуваат правдата.
Замислата за суперхерој има свои корени во древната митологија и фолклор, каде што вообичаени биле фигурите со боженствени способности или јуначки особини. Меѓутоа, современиот архетип на суперхерој се појавил на почетокот на XX век со објавување на стрипови со ликови како Супермен, Бетмен и Чудесната Жена. Овие ликови станале иконски симболи на херојството и правдата, вдахнувајќи поколенија читатели и гледачи.
Суперхероите често поседуваат низа извонредни способности, кои можат да вклучуваат суперсила, брзина, лет, заострени сетила и различни облици енергетска манипулација. Дополнително, многу суперхерои имаат исклучителни направи, оружја или возила што им помагаат во нивните напори за борба против злосторништвото. Додека некои суперхерои се раѓаат со нивните моќи, други ги стекнуваат преку научни опити, несреќи или мистични средства.
Суперхероите често се соочуваат со суперзлобници, кои поседуваат слични моќи или способности, но обично ги користат за опачени цели. Овие судири ја градат основата на многу суперхеројски приказни, често истражувајќи ги темите на доброто наспроти злото, природата на моќта и одговорноста, како и важноста на саможртвата за поголемо добро.
Танчо Филипов

Стојан (Танчо) Филипов — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и војвода на Македонската револуционерна организација.
1 Животопис
Филипов е роден во селото Обаја, Валовишко во 1892 година, тогаш во Османлиското Царство. Стапил во ВМРО по што бил избран за петрички околиски војвода. Во јули 1924 г. бил делегат на Струмичкиот окружен конгрес на организацијата каде заедно со Атанас Ансаров е избран за советник во окружниот комитет.
Во периодот на Горноџумајските случувања во есента 1924 година бил личен телохранител на Алеко Василев, заедно со Ангел Коларов, Тома Ружкин и Нашко Елшански. Загинува во периодот на Горноџумајските случувања во истата 1924 г.
2 Наводи
Битка кај Дојран (1916)

На почетокот на август 1916 година, три француски и една британска дивизија со 45.000 луѓе и 400 топови започнале офанзива против бугарските позиции кај Дојранското Езеро, кои ги бранела Втората тракиска пешадиска дивизија. Нападот започнал на 9 август со силен артилериски оган врз позициите на 27. Чепински полк и 9. Пловдивски полк. Сите четири напади што следеле на 10, 15, 16 и 18 август биле одбиени од Втората дивизија, а Сојузниците биле принудени да се повлечат на првобитните положби со големи загуби.
Други извори наведуваат дека Французите го зазеле ридот Желка (''Торту'') и Долџели, површина од , но по многу висока цена. Британскиот 7. баталјон на Оксфордширскиот и Бакингемширскиот пешадиски полк го зазел ридот Потковица.