procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Бенхамин Рохас

Бенјамин Рохас (шпански: ''Benjamín Rojas'') (роден 16 април, 1985) е познат аргентински глумец.
Тој е најмал во неговото семејство од тројца браќа и една сестра. Заедно со неговите родители (Росалина и Почи) неговото детство и адолесценција ги поминал во родниот град Ла Плата . Тој како мал не ни сонувал дека ќе стане глумец , сè додека неговиот вујко не испратил негова слика на аудиција за улога во една серија на Крис Морена Груп. Вели дека доколку не бил глумец , ќе бил архитект.
Својата кариера ја започнува на 10 годишна возраст во детската сапуница "Chiquititas" (Дечиња) во улогата на Јаго, дете од џунглата. Подоцна ја добива улогата на Баутиста Арсе во истата серија. Тогаш всушност ја наоѓа својата прва девојка, Камила Бордонаба. Потоа во 2002 и 2003 глуми во серијата „Млади бунтовници“ (Rebelde Way) кога и го достигнува својот најголем успех. Истата година (2002) станува член на мега-популарната група Erreway. Во 2004 го снимаат филмскиот продолжеток на "Rebelde Way"- "Erreway 4 caminos" . (Еревеј 4 чекори). Во 2004 глуми во серијата "Floricienta" (Флорелашка) која достигнува огромен успех со своите 2 сезони (2004 и 2005). Во 2006 повторно се оформува Erreway, но без Луисана и тие прават концерти низ Шпанија. Истата година глуми во „Alma Pirata“ (Пиратска душа) заедно со Луисана , а во 2008 го снима филмот La Leyenda (Легендата) , приказна за автомобилизам . Во 2009 добива понуда од Крис Морена ( продуцентката со која ги има работено речиси сите проекти) да работи на серија со каналот Дизни , која ќе биде на англиски јазик. тој поминува 1 месец во Њујорк да го усоврши јазикот , и потоа ја снима мегапопуларната Jake and Blake која се прикажува низ целиот свет на каналот Дизни. По 2 години пауза , во 2011 ја снима серијата "Cuando me sonreis" (Кога ќе ми се насмееш) заедно со Факундо Арана , Хулиета Диаз и Маријана Еспосито. Исто така глуми и во мини серијата Atrapados.
Во 2012 глуми во театарската претстава "Huicio husto" (Чесно судење). Во 2013 ја снима серијата "Mis amigos de siempre" (Моите стари пријатели) , заедно со Фелипе Коломбо и добива главна улога во театарската претстава "Al final del acroiris" (На крајот на виножитото) - приказна за животот на Џуди Гарланд.
Негова девојка речиси 4 години беше глумицата и моделот Марија Дел Серо.
Волче Наумчески

Волче Наумчески (Прилеп, - Скопје, ) — македонски писател. Автор е на првата стихозбирка исцело напечатена на македонски јазик во предвоена Југославија, стихозбирката „Иди пролет“, испечатена во Битола во 1939 година.
Објавил голем број стихозбирки за деца и возрасни меѓу кои спаѓаат „Поема за злото“, „Пролетни желби“, „Виорно знаме“ и „Седумдесет цветови“.
1 Животопис
Во 1934 година се зачленил во „Трезвена ложа“. Од 1935 година бил активен член на Културно-просветното друштво „Абрашевиќ“ во Прилеп. Во тој период ја напишал и својата прва песна „Молитва“. Во 1939 година му е објавена првата стихозбирка „Иди пролет“.
Во 1940 година бил мобилизиран во војската на Кралска Југославија. Како војник за време на Априлската војна, на 9 април 1941 година, бил заробен од Германците кај Ниш и одведен во Бугарија, во логорот во Драгоман и Сливница. Откако е ослободен, заминува во Софија. Таму ја објавува својата стихозбирка „Македонска китка“. На 2 септември 1941 година, исто така во Софија, бил сведок на смртта на Коле Неделковски. Истиот месец се враќа во Прилеп. Учествувал во оружената акција на 11 октомври и станал борец на Прилепскиот партизански одред. Кога се растурил одредот, во декември 1941 година одново заминува во Софија. Во 1943 година повторно заминува во партизани и објавува стихови за борбата.
По војната работел во МВР, во одделот за агитација и пропаганда.
За своите залагања во НОВ е одликуван со Орден на храброст, Орден за заслуги за народ и Орден на трудот. Од областа на литературата, во 1968 година ја добил наградата на Струшките вечери на поезијата за најдобра книга за деца за таа година. Добитник е и на наградата „11 октомври“ за животно дело.
Литота

Литота — троп поширок од зборот и е спротивен хипербола. Односно со литотата нештото се претставува помало одошто е.
Кога Црна Арапина ќе го удри со боздоганот Крале Марко, овој ќе му рече: „Ал’ ме биеш, али праот ми го тресеш?“ - ова е класична литота.
Фигура (стилистика)

Сите стилски изразни средства со украсна функција се нарекуваат фигури или слики. Фигура е секоја употреба на некое изразно средство на тој начин што тоа станува видливо, забележливо, а во исто време придонесува за возвишеност на стилот.
Стилска фигура е секој елемент во еден текст или говор кој го привлекува нашето внимание:
* или со видливо зачестена употрена
* или со својата необичност
* или со изменето значење на исказот (алегорија, антономазија, енфаза, еуфемизам, иронија, катахреза, литота, металепса, метафора, метонимија, парафраза, персонификација, сарказам, синегдоха и хипербола.
Најпознати се оние третите, познати како тропи.
Анафора

Анафора — фигура на повторувањето, која што опфаќа повторување на еден збор или израз на почетокот на два или повеќе последователни стиха.
Стилската фигура анафора, авторите ја употребуваат за посилно да ги изразат своите целосни чувства и да ја зголемат музикалноста во творбата.
:Пр.
:Не, јас не можам овде да седам,
:Не, јас не можам мразој да гледам!
Споредба (стилистика)

Споредба или компарација (англиски: simile) — стилско изразно средство со кое се изразува сличност меѓу две различни единки. Со компарацијата, за разлика од метафората, сличноста се искажува со зборот како или ко.
Споредба или компарација е многу чест троп. Наречена е и значенска равенка поради тоа што, како и во математиката, левата страна на изразот е еднаква со десната. Со споредбата се воспоставува еднаквост, односно висок степен на сличност меѓу двата изрази.
''НА ПРИМЕР:''::1. Кроток како јагне.
::2. Вредна како мравка.
::3. Слатки како мед.
::4. Срце како камен.
::5. Маминото лице е како златно сонце.
::6. Тој јаде како птица.
Компарацијата во литературата може да биде кратка и директна или подолга и сложена. Хомеровата или епската компарација, која е каректеристична за епската поезија, најчесто е долга и по неколку стиха.
Моја мала нема мане

Моја мала нема мане е српска (војводинска) тамбурашка народна песна. Иако народна, новосадската група ''Апсолутно романтично'' ја преработила песната во современа верзија.
1 Текст
Моја мала нема мане,
нико нема тако лепе драгане!
Моја мала нема мане,
нико нема тако лепе драгане!
Нема, нема, нема она никога,
она воли само мене једнога!
Моја мала нема мане,
нико нема тако лепе драгане!
Кад загрли, кад пољуби
у љубави сва се она изгуби!
Кад загрли, кад пољуби
у љубави сва се она изгуби!
Нема, нема, нема она никога,
она воли само мене једнога!
Моја мала нема мане,
нико нема тако лепе драгане!
Ако ми је мајка не да,
украшћу је, па нек пукне од једа!
Ако ми је мајка не да,
украшћу је, па нек пукне од једа!
Нема, нема, нема она никога,
она воли само мене једнога!
Моја мала нема мане,
нико нема тако лепе драгане!
Глигор Стефанов Попев

Глигор Стефанов Попев — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и раководител на Македонската револуционерна организација.
1 Животопис
Роден е во богато прилепско трговско семејство, а и самиот станал крупен трговец. Завршил ІІІ клас во Солунска егзархиска машка гимназија. Од 1892 до 1896 година бил трговец. Во 1894 година бил вклучил во револуционерната организација од страна на Даме Груев и влегол во ''Битолскиот окружен комитет'' заедно со Пере Тошев и Ѓорѓи Пешков, а подоцна кон нив се приклучил и Ѓорче Петров . Во 1894 година учествувал во Ресенското советување, а по заминувањето на Ѓорче Петров за задграничен претставник во март 1897 година, Попев бил кооптиран на неговото место во Централниот комитет. Доаѓањето на Попев во Солун коинцидирало со започнувањето на судирот помеѓу Централниот комитет и членовите на Бугарското тајно револуционерно братство. Помошта на Попев во тој судир била голема бидејќи тој како роднина на Коне Самарџиев навремено дознал за плановите на Братството да се ликвидират некој од членови на Централниот комитет. Предвидените ликвидации не се оставриле, а самиот Попев за обидот за ликвидација на Даме Груев истакнал:
Во револуционерно движење учествувал долги години, а по Балканските војни војни се населил во Бугарија, а таму го завршил и својот живот.
Кирил Миљовски

Кирил Миљовски (Ресен, 27 мај 1912 — Скопје, 27 април 1983) — македонски академик, прв ректор на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ и учесник во НОВ.
1 Животопис
Роден е на 27 мај 1912 година во Ресен. Основно училиште и гимназија завршил во Охрид, a седми и осми клас во Битола. Потоа се запишал на Ветеринарниот факултет на Загрепскиот универзитет и дипломирал во 1939 година.
Во првата година на бугарската окупација на Македонија, Миљовски бил уапсен од бугарската полиција и во затвор одлежал два месеца. Потоа одредено време бил близок до оскините соработници, и во јули 1942 година, учествувал на една тајна средба која ја организирал Димитар Чкатров. Сепак, набрзо им се приклучил на партизаните. Станал член на редакцијата на списанието „''Илинденски пат''“, во кое дал многубројни прилози. Во текот на 1944 година Миљовски станал секретар на Иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ. Учествувал на Првото заседание на АСНОМ и е избран е за член на Президиумот на АСНОМ. На 14 август Президиумот на АСНОМ го избира за член на Комисијата за утврдување на престапите на окупаторите и нивните слуги.
По Ослободувањето, на 1 мај 1945 година е именуван за јавен обвинител на Народна Република Македонија. На оваа функција останува до 27 јули 1946 година, по што е избран за прв Претседател на Планската комисија. Во декември 1946 година, како претседател на Планската комисија, Миљовски е избран за член на Владата на НРМ. Подоцна е избран за министер за трговија и снабдување, на која должност е до март 1949 година.
Во 1949 година, тој бил избран за редовен професор на Земјоделско-шумарскиот факултет и за прв ректор на Скопскиот универзитет (од 1949 до 1954 година). Во 1967 година бил избран за член на Македонската академија на науките и бил секретар на Одделението за општествени науки во МАНУ. Од 1965 до 1967 година е амбасадор во Данска, а од 1967 до 1971 година во Бугарија.
Во текот на 31-годишната наставна работа, Миљовски предавал 15 години политичка економија и 16 години историја на политичката економија. Бил активен во Сојузот на економистите на Југославија и еден мандатен период бил претседател на Научната секција на Сојузот. На Правниот факултет ги предавал предметите политичка економија I и политичка економија II во својство на хонорарен наставник. Миљовски напишал околу 140 трудови од научен и од стручен карактер, објавени во познати научни списанија.
Негова сопруга била македонскиот социолог Десанка Миљовска.
Кога јас бев млад ловец

Кад сам био млађан ловац ја позната српска (војводинска) тамбурашка љубовна песна. Песната е со лесен интересен ритам и е ''полушегобијна'' (што пак е донекаде типично за војводинските песни). Војвоѓаните ја сметаат за свовидна химна на ловците.
За потребите на филмот ''Професионалец'', српскиот музичар Момчило Бајагиќ - Бајага ја има преработено оваа песна, која може да се чуе во позадина во една од сцените.
Една од повеќе познатите верзии на оваа песна е во изведба на Звонко Богдан (подолу).
1 Текст
Кад сам био млађан ловац ја,
једна ме је мома волела,
дивног ока, а још лепши стас,
за ловца је то највећа сласт.
Хитра нога, ведро чело,
дај девојко лице бело.
Мени свака љубит’ се да,
ето тако живи ловац млад!
Кад ујутро пођем у лов ја,
испрати ме моја драгана,
неколико пољубаца да,
и сав срећан пођем у лов ја.
Кад би људи мој живот знали,
сви би редом ловци постали.
Уживање на све стране, свуд,
има л’ лепше има л’ боље куд?
Зец, лисица, јаребица,
дивља патка, препелица.
Па и голуб и грлица
и по која комшиница...
Зец, лисица, јаребица,
дивља патка, препелица.
Па и голуб и грлица
и по која девојчица...
Марина (ТВ серија)

Марина (|Marina) е американска / колумбиска теленовела снимана во Мексико, во 2006 година. Серијата е римејк на позната триологија на Талија, Марија Мерцедес, Маримар и Марија од преградието.
1 Синопсис
Марина е приказна за прекрасно и смела девојче кое ги забавува туристите кои доаѓаат во сончевиот Акапулко. Светот и се руши кога нејзината мајка умира неочекувано и Марина е принудена да се премести во богат имот, на фамилијата Аларкон Моралес, моќно семејство, кое не е подготвено да ја дочека сиромашната девојка со отворена врата. Во новиот дом Марина ќе биде опркужена со злото и омразата, но исто така ќе вложи напор и заштита од моќниот мултимилионер, Дон Гуљелмо, нејзиниот чичко. Марина го споделува семејното наследство и го запознава луксузниот начин на животот. Но во тој имот ќе ја запознае и љубовта во лицето на Рикардо Аларкон, убав и млад маж, кој се посветил во бизнисот на фамилијата и живее со својата жена, Адријана, но боледува од тешка болест. Рикардо е воодушевен од Марина и се заљубува лудо во неа. Но повеќето од фамилијата ќе прават се да ги разделат, но тие и покрај тоа ќе се борат за вистинска љубов.
2 Улоги
Глумци Ликови
Сандра Ечеварија, Марина
Маурисио Окман, Рикардо *1
Маноло Кардона, Рикардо *2
Ајлин Мухика, Лаура / Вероника
Сузана Досаментос, Алберта
Умберто Зурита, Гуљелмо
Долорес Хередија, Роса
3 Марина на Балканот
Бугарија: бТВ Србија: Пинк Телевизија Босна и Херцеговина: Пинк БХ Црна Гора: Пинк М Македонија: Сител Телевизија
Ванчо Србаков

Ванчо Србаков познат како Ванчо Србака — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и војвода на Македонската револуционерна организација.
1 Животопис
Роден е во селото Вранештица, Кичевско. На млади години заминал во Бугарија и таму работел како фурнаџија. Во април 1903 година се вратил во Македонија и како војвода со чета дејствувал во Кичевско. Зел активно учество во Илинденското востание. Заедно со четите на Лука Џеров, А. Мицков, Србакот учествувал во нападот на Кичево. Загинал на 24 април 1905 година во една борба со турскиот аскер кај селото Цер, Кичевско, заедно со војводата Христо Узунов.
2 Именување
По него е именувано основното училиште во селото Вранештица.
3 Галерија
У тем Сомбору

У тем Сомбору е српска (војводинска) тамбурашка песна; всушност таа е и една од најпознатите тамбурашки староградски мелодии. Карактеристична е по тоа што е прилично стара песна и е испеана на локален дијалект, наместо на стандарден српски јазик. Така на пример насловот е ''У тем Сомбору'' наместо ''У том Сомбору''.
1 Текст
Постојат неколку варијанти на текстот на оваа песна. Онаа којашто најчесто може да се чуе е следнава:
: У тем Сомбору, свега на вољу,: свега има, то истина,: па и жене пију вина: у тем Сомбору.: Од како је тај артерски бунар,: од тог доба грах се кува,: а шунка се боље чува,: у тем Сомбору.: Од тог доба наше снаше: заволеше тамбураше,: у тем Сомбору.: Женићу се ја, жена ми треба: која знаде свашта радит’,: а ја ћу се господарит’: у тем Сомбору.
Друга верзија на песната ја вклучува и следнава строфа (која би дошла после првата горенаведена):
: Сомборске жене, све су поштене,: још на сокак нису зашле,: а другога већ су нашле,: сомборске жене.
BSD Unix

FreeBSD е современ оперативен систем за x86, x64, DEC Alpha, IA-64, PC-98 и UltraSPARC платформи.Разработен е од Беркли, Калифорнија, . Повеќе информација за и за на оперативните системи.Посетете го македското мрежно место посветен на FreeBSD,
Осам тамбураша

Осам тамбураша (исто и Осам тамбураша с' Петроварадина) е позната српска (војводинска) тамбурашка народна песна и неофицијална химна на Нови Сад. Во песната претежно доминираат љубовни мотиви.
1 Текст
Донес’те ми рујна вина,
хоћу приче да се сетим,
баш на овом дивном месту
где угледах очи њене.
Зауставите Дунав и сказаљке старе,
то је песма моја и песма моје драге.
Нек’ ме свуда прате с песмом рујна вина
осам тамбураша с Петроварадина.
У белом ћеш са мном поћи,
водићу те на венчање,
бацаће нам цвеће среће,
раставит’ нас нико неће.
Зауставите Дунав и сказаљке старе,
то је песма моја и песма моје драге.
Нек’ ме свуда прате с песмом рујна вина
осам тамбураша с Петроварадина.
Тамбураши, свирајте ми
дивне песме од давнина,
ја ћу љубит’ косе њене
и полако пити вина.
Зауставите Дунав и сказаљке старе,
то је песма моја и песма моје драге.
Нек’ ме свуда прате с песмом рујна вина
осам тамбураша с Петроварадина.
Во чест на познатиот, а сега веќе починат, тамбураш Јаника Балаж, последниот стих од последниот рефрен на песната честопати може да се сретне како: ''осам тамбураша Јанике Балажа''
Јесен стиже дуњо моја

Јесен стиже дуњо моја (или само Јесен стиже) е српска (војводинска) тамбурашка народна песна. Самата песна е ретко позната надвор од Војводина (и останатите подрачја на „''тамбурашка култура''“).
Самата народна песна е спомната во многу пошироко познатата песна на Ѓорѓе Балашевиќ од 1983 Свирајте ми ”Јесен стиже дуњо моја” каде авторот на свадба ја нарачува истата да ја свири циганскиот тамбурашки оркестар.
1 Текст
Постојат повеќе варијанти на текстот на песната. Најчестата е следнава:
Јесен стиже, дуњо моја,
не мирише више цвеће,
зумбул, лали, јорговани.
А, и ти ме изневери, дуњо моја,
отишла си, славуј ћути, лишће жути.
Јесен стиже, дуњо моја,
не мирише више цвеће,
зумбул, лали, јорговани.
С цветних грана лишће паде,
с њиме оде моја младост,
моја љубав, моје наде.
Ти ми оде, лето прође, неста цвећа.
Тебе нема, славуј ћути, лишће жути.
Да ли знаш бар кол'ко патим
кад се сетим јоргована,
љубичица и јасмина?
Фридрихсхајн-Кројцберг

Фридрихсхајн-Кројцберг (германски: ''Friedrichshain-Kreuzberg'') e округ во Берлин, Германија, основана со спојување на поранешните општини Фридрихсхајн и Кројзберг.
Зафаќа 20,16 км² и има околу 225 200 жители, според пописот од 2003 година.
Сегашниот градоначалник е Франц Шулц (Зелена партија).
Фијакер стари

Фијакер стари е позната српска (војводинска) тамбурашка народна песна. Легендарна е изведбата на оваа песна од страна на буњевечкиот (војводински-хрватски) пејач Звонко Богдан.
1 Текст
Фијакер стари улицама лута
и собом носи заљубљени пар.
Целе ноћи снег полако пада,
а двоје младих греје срца жар.
Прошла је ноћ та као ока трептај,
и зора рана оставља свој траг.
Ја напуштам најмилију драгу,
све дивне ноћи и тај Сомбор град.
Само да ми се ластом створити
и још да могу небом летети,
летео бих цео дан и ноћ,
само да могу својој драгој доћ’.
Фијакер стари сад више не лута,
и не чује се оног вранца бал.
Заборавит’ морам своју драгу,
све дивне ноћи и тај Сомбор град.
Парадокс (стилистика)

Парадокс — израз што остро се разликува со општоприфатените мислења и кој се противи на логиката. Се разликува од оксиморон и иронија поради тоа што не станува збор за чиста спротивност на две работи, туку само за нескладни.
Пр.
„Не сме толку богати, да купуваме толку евтини работи.’
Ролс-Ројс 10 hp

Rolls-Royce 10 H.P. — првиот автомобил на Ролс-Ројс кој излегол во 1904 при основањето на претпријатието. Бил изложен на парискиот мотор-салон истата година заедно со моделите со 15, 20 и 30 КС.
Моделот 10 КС бил сличен на првиот автомобил изработен од Сер Хенри Ројс кој се продавал под името „Ројс“ (''Royce'') во 1903. За разлика од тој автомобил, кој имал зарамнет ладилник, Ролс-Ројс-от имал ладилник со триаголен горен дел, кој потоа се јавува на сите останати модели.
Моторот бил со водено ладење, два цилиндра со 1995 cm³ со вентили со горен отвор и страничен издув кој се засновал на моторот на првичниот Ројс, но со подобрено коленесто вратило. Моторот давал сила од 12 КС (9 kW) при 1000 врт/мин. Автомобилот развивал максимална брзина од 63 км/ч. Бил мал автомобил со оскино растојание од 1219.2 mm обем на тркало од 1219.2 mm.
Биле предвидени 20 автомобили, но биле направени само 16 бидејќи се сметало дека двоцилиндричниот мотор не е соодветен за марката. Последниот 10 КС бил произведен во 1906.
Ролс-Ројс не бил произведувач на каросеријата. Наместо тоа, автомобилите се продавале во шасии, па купувачот посебно нарачувал каросерија од каросерист, каде Баркер бил препорачан.
Денес зачувани се два примерока: еден со регистрација AX 148, кој е првиот произведен, во Манчестерскиот музеј на наука и индустрија, а другиот, SU 13 е во сопственост на Бентли Моторс.
1 Наводи
* пристапено на 2 февруари 2006
Перифраза

Перифраза — троп на исказот, во кој се користат вишок на зборови при опис на нешто, што може да се искаже со многу помалку зборови. Перифразата најчесто се употребува за да се избегне вистинскиот исказ или збор, ако не е пригодно да се употреби тој самиот. Така, перифразата е фигура во која еден поин се заменува со т.н. аналитички израз.
На пример поетите често наместо да кажат само „небо“, велат „азурниот свод“. Или наместо да се каже „Умре“, често се вели „Отиде на другиот свет“ и сл.
Перифраза може да се направи и само со еден збор, а може и со цел исказ. Доколку е само еден збор тој претставува еуфимизам. Понекогаш и еуфимизмот може да биде составен од зборовна група.
Перифразата во суштина е метафора, зашто мора да постои сличност меѓу заменетите зборови.
1 Наводи
ca:Perífrasi verbal
en:Periphrasis
es:Perífrasis verbal
fr:Temps périphrastique
gl:Perífrase verbal
Персонификација

Персонификација е најпознатата и најчестата сложен троп. Со оваа фигура на неживите нешта им се препишуваат особини на живи суштества. Всушност персонификација е кога се даваат човечки особина на нештата. Честа фигура е во поезијата.
1 Пример
:Сонцето оди, заоѓа,
:девојка душа береше...
:змија се Бога молеше:
:„умри је Боже девојка“...
На крај села чађава механа

На крај села чађава механа — позната српска (војводинска) тамбурашка народна песна.
1 Текст
:На крај села чађава механа,:из ње стрчи коса нечешљана,:нечешљана од силнога пића -:то је кућа сеоских младића.:Из кафане пијан ја излазим,:чудновате улице налазим.:Лево, десно нигде мога стана,:ој, улице, ала си пијана!:Гле месеца, што се накривио!:На једно је око зажмурио,:а друго је сасвим затворио,:срам га било, и он се напио.
Парадокс (појаснување)

Парадокс е тврдење коешто самото си противречи и се коси со логиката. На пример: ''Дали одговорот на ова прашање е „не“?''.
„Парадокс“ може да се однесува и на:
* Парадокс (стилистика), литературно средство
Кад би ове руже мале

Кад би ове руже мале е позната српска (војводинска) тамбурашка народна песна.
1 Текст
:Сад мој драги брдом шеће,:брдом шеће, руже бере,:руже бере, венац вије:и над венцом сузе лије.:Кад би ове руже мале:за бол срца мога знале,:пустиле би сузу коју:да ублажe тугу моју.:Ал’ не знају, ал’ не знају:шта је узрок моме вају,:само онај добро знаде,:што мом срцу бол зададе.:Ах проклете руже мале,:зар за боли нисте знале,:да мој драги другу љуби,:а за њим ми срце жуди?
Четир' коња дебела

Четир' коња дебела е српска (војводинска) народна тамбурашка песна. Песната според ритмиката е изразено српска, додека пак текстот лексички е на типичен војводински говор.
1 Текст
Има многу варијации на текстот на оваа песна. Една од нив е следнава:
:Четир’ коња дебела:терам преко Бегеја,:да с’ наљубим, ај, бела лица:младих швигарица, шалај!:Ала волем, па волем:са два вола да орем,:још да ми је, ај, цура бела:волове да тера, шалај!:Детелина полегла,:ја се лоле одрекла,:одрекла се, ај, лоле свога,:па љубим другога, шалај!:Плови лађа Бегејом,:А он хита бедемом::Стани, стани, еј, лађа бела,:сачекај швалера, шалај!:Шта си цуро мислила,:Кад си мене љубила?:Мислила си, ај, да је шала:љубити бећера, шалај!:Бечкеречка ћуприја:узана к’о кутија,:тера лола, ај, четир' риђе,:па не мож’ да приђе, шалај!
Доброта војвода

Доброта — легендарен војвода од шеснаесеттиот век од село Железница, Пиринскиот дел на Македонија. Според легендата со неговата дружина организирал одбрана на селото против Турците, коишто сакале до го исламизираат населението. На Велигден, денот кога требало да бидат обратени во исламот, Доброта и неговите другари го уништиле целиот турски одред заедно со турските првенци, ги запалиле куќите на селото и го напуштиле. Новото село го изградиле повисоко во Малешевска планина. Местото крај селото, од кое четата гледала за Турци, се вика Доброта. За војводата е зачувана и народна песна „Доброта војвода“.
Хипербола (лингвистика)

Хипербола — троп поширок од зборот, а уметничката вредност ја добива по пат на претерување. Со хиперболата нештото се прикажува поголемо одошто е. Обратно од хипербола е литота.
1 Примери
Народни песни:
:Болен Дојчин
:''Глава има колку еден казан,'':''уши колку два таруна,'':''очи има колку два шиника.'':''Он ми сака голема таина:'':''на ден ми сака една фурна леба,'':''и ми сака по две бочви вино,'':''и ми сака по бочва ракија,'':''и ми сака по три млади крави…'':Во секојдневниот говор:
:''Милион пати ти реков да не го правиш тоа!'':''Умрев од смеење!'':''Тоа е најглупавата работа што сум ја слушнал.'':''Таа исплака море од солзи.'':''Завршувам за секунда!'':''Смртно ми е досадно.''
2 Поврзано
* Литота
Епитет

Епитет — стилско изразно средство, збор што објаснува и определува друг збор, најчесто именката. Епитетот, граматички гледано, скоро секогаш е придавка, или повеќе придавки придодадени кон именката. Епитетот се употребува за сликовито да се истакне некое својство на предметот.
Има повеќе видови на епитети.
Генерално тие се делат на живи, неживи или мртви и постојани.
1 Живи епитети
Живи епитети се нарекуваат оние епитети со кои се постигнува силен поетски ефект. Тие се разликуваат од другите епитети по тоа што не се таму единствено да го опишат простиот надворешен изглед на именките, туку да придонесат кон поголема сликовитост. Затоа уште се нарекуваат и украсни епитети. Мора да постои некаква сличност помеѓу живиот епитет и реалните особини на именката (оригиналниот мртов епитет).
Пр.
:Наместо да кажеме „црвено јаболко“, велиме „крваво јаболко“ и сл.
2 Мртви епитети
Кога велиме за јаболкото дека е црвено, наместо крваво, сме употребиле т.н. мртов епитет. Познати се уште и како прозни епитети поради фактот што почесто ги наоѓаме во прозата отколку во поезијата. Овој вид на епитети се претставени со вообичаени чести придавки. Овие епитети се употребуваат само за да се даде прост опис на именката, без да се добие некој друг посилен емоционален ефект.
Пр.
:Кога наместо да кажеме „гневно“ или „бесно“ море, велиме едноставно „немирно“ море, тоа е мртов епитет
3 Постојани епитети
Покрај овие два вида на епитети постојат уште итн. постојани епитети. Тие се нарекуваат постојани зашто многу често, скоро секогаш ги среќаваме во литературата, со соодветната именка. Затоа уште се наречени и „клиширани“ епитети. Најчесто ги среќаваме во народната поезија.
Пр.
:„поле шарено“, „гора зелена“, „бисер-грло“ итн.
Тамбурица

Тамбурица ( или ) (|Tamburica, |Тамбурица, Tamburica, со значење ''мала тамбура'', |Tambura, |Ταμπουράς) е традиционален јужнословенски инструмент. Тамбурата е жичен инструмент, сличен на мандолината, чија појава е поврзана со турските освојувања на Балканот. Иако донесена од Турците, тамбурата е всушност стар месопотамски инструмент. Најстарите пишани документи за тамбурите на Балканот потекнуваат од 1551 година од подрачјата на Србија и Босна. Тамбурата е особено специфична за муслиманските словенски заедници во Босна и Херцеговина, на Косово и во Македонија, но со миграциите на населението таа станала најважен инструмент во музиката во Славонија и Војводина - подрачја каде и ден денешен цвета ''тамбурашката култура''.
1 Градба
Тамбурата е составена од три дела: труп, врат и глава. Традиционално најчесто се изработувала од јаворово, липово, јабланово или крушково дрво, и тоа од единствено парче, што денес е сѐ поретко. Наместо тоа денес се практикува составување на деловите, претежно направени од меко дрво (чам или смрека). Големината варира според многу параметри, особено според намената; постојат мали тамбури (некои долги само 37 cm), тамбури со стандардна големина (од 70 до 90 cm) и големи, оркестарски, тамбури (до 150 cm). Бројот на жици може да биде 4, 5 или 6, распоредени посебно или во парови.
2 Тамбурашка култура
Култот кон тамбурите и тамбурашката музика е особено развиен во Војводина и Славонија. Тамбурашката музика и тамбурашките песни се дел од фолклорот и секојдневниот живот на Војводинците и Славонците, а честопати се неразделно поврзани со боемски живот, или, како што е попознато во овие краишта: ''беќарски живот''. Тамбурашката музика е разновидна: од брза и весела, па сѐ до тажна и развлечена. Најчеста тематика на тамбурашките песни се: Дунав, Панонската низина и љубовта. Најпознат водач на тамбурашки оркестар воопшто бил Јаника Балаж (1925-1988), додека најпознат и ненадминат изведувач на тамбурашки песни - Звонко Богдан.
3 Тамбурата како тема во уметноста
* „Болниот Јово и тамбурата“ (''Болани Јово и тамбура'') - српска народна песна.
Спиро Гулапчев

Спиро Гулапчев (12 јуни 1856 — јануари 1918) — македонски анархист, учесник во распламтените полемики што биле водени за Македонија по Берлинскиот конгрес, општественик, публицист, јазичар, идеолог на сиромахомилството (варијанта на народничкото учење), еден од првите заговорници на концепцијата за Балканска федерација според која Македонија би била одделна политичка целост. Бил сопственик на печатница во која е објавен првиот превод на бугарски јазик на „Комунистичкиот манифест“. Во печатницата се печателе и книги со македонска проблематика, иако самиот тој Македонците недвосмислено ги сметал за Бугари.
1 Животопис и творештво
Роден е во Лерин, Егејска Македонија (денес Грција). Се школувал во Константинопол, под покровителство на Бугарската егзархија, во бугарското училиште во Фенер заедно со Трајко Китанчев и Димитар Благоев. Потоа образованието го продолжува во Одрин и Пловдив, по што оди да студира во Москва и Киев. Восхитен од идеите на руското народништво и од федералистичките стремежи на Малорусите (Украинците), живее во Русија, околу 5 години. Поради пројавените симпатии бил екстерниран во родниот град, за по краткото учителствување да се пресели дефинитивно во Бугарија, каде што останува сè до смртта.
Гулапчев е автор на повеќе трудови во чиј фокус е Македонија третирана од различни аспекти: нејзиното политичко уредување, прашањето за етногенезата на македонските Словени, нивниот јазик и правопис итн. Меѓу нив најважно место заземаат книгите: ''„Дедо Стојан“ (Има ли ум, ќе има и напредок)'', издадена во Киев (1885), ''„Еден поглед по етнографијата на Македонија“'', Габрово (1887) и ''„Македонски маслад“'', Русе (1893). Го уредувал весникот „Македонија“ (Русе, 1902) од кој излегуваат само четири броја.
Во книгата ''„Еден поглед по етнографијата на Македонија“'' под влијание на украинскиот професор и теоретичар Михајло Драгоманов, ја застапува тезата за федеративно уредување на Балканот - за создавање на т.н. „Неутрална Балканска Федерација“ која би се состоела од 8 политички единици: Македонија, Епиро-Албанија, Бугарија, Србија, Европска Турција, Црна Гора, Романија и Грција. Според него: ''Македонија треба да составува одделна политичка целост'', независно што неговите погледи за етничката припадност на Македонците се поклопуваат со бугарските. Длабоко промислена е неговата поставка дека ослободувањето на Македонија лежи во активирањето на сопствените сили. Смета дека најсправедлив критериум за диференцирањето на народностите е јазикот.
Во книгата ''„Еден расказ: Дедо Стојан“'' се објавува против етимолошкиот правопис, штитејќи го фонетскиот принцип, но настојува на зачувувањето на турцизмите и на застапеност на македонизмите во заедничкиот македонско-бугарски литературен јазик кои би биле одбрана од божемната опасност од навлегување на руските јазични елементи.
Во своето творештво, Гулапчев се нарекува македонски Бугарин, а Македонија - земја претежно населена со Бугари.
Рокдејл Сити Санс

Рокдејл Иилнден (|Rockdale Ilinden FC) (порано Рокдејл Сити Санс |Rockdale City Suns FC) од 1992 до 2020) е фудбалски клуб во Рокдејл, Сиднеј, Австралија основан од страна на македонски иселеници во Австралија.
1 Историја
Фудбалскиот клуб Рокдејл Илинден е создаден во 1969 година од група македонски Австралијци кои му дадоа на тимот името „Илинден“ што има посебно значење за сите Македонци низ историјата. Првиот претседател на клубот Симон Зипевски ги постави темелите како и починатиот Владе Темелковски кој беше претседател во 1978 година.
На теренот, највисоки моменти требаше да бидат големите финални победи (од различни лиги) во 1984, 2002 и 2006 година. Големиот финален тим на 1984 година Нов Јужен Велс Премиер Лига беше тренер од Илија Такац, освојувајќи 3 –2 над Интер Монаро на Маркони стадион и е цврсто вметнат во сеќавањата на поддржувачите на Рокдајл Илинден.
Беа потребни 18 години за Рокдаил Илинден да се радува на уште една голема финална победа. Во 2002 година, тренерскиот тим на Миле Тодороски и Бил Пиловски го предводеа тимот до неверојатна двојка во Премиер лигата / Првенство со само 1 пораз на 24 натпревари. Во големото финале, тие би се сретнале со Хајдук Вандерерс (кој Рокдејл го собори 5 гола на 3 само две недели порано во полуфиналето) во многу дождливи и ветровити услови во Спортскиот центар Рокдајл Илинден. Тимот беше капитен на Спасе Најдоски кој го постигна единствениот гол во игра кој за возврат беше победничкиот гол во големото финале пред толпата 3000 на Стадионот Мелита.
Четири години подоцна во 2006 година, Рокдејл Илинден овој пат ќе бараше уште една голема финална победа над Пенит Непан Јунајтед. Рокдајл победи со 1-0 пред толпата 2000 на Мелита стадион. Пенит Непан Јунајтед би се здобила со промоција во Премиер лига на Нов Јужен Велс бидејќи апликацијата на Рокдејл ќе биде одбиена од Фудбал НСВ поради Спортскиот центар Рокдејл Илинден што не ги исполнува специфичните критериуми на стадионот за Премиерлигата.
Фудбалскиот клуб Рокдејл Илинден го водеше широк спектар на тренерски идентитети во текот на нивната историја. Некои од овие тренери беа одлични играчи во нивните денови на играње. Каз Кулак, Арчи Блу, Илија Такац, Ати Абонии, јубо Гојковиќ, Гоffеф Хоггарт, Joнон Флеминг (1980-ти), јубо Јанчев, Бил Пиловски, Манфред Шафер, Ристо Гојковски, Рале Рашиќ, Даг Утјесеновиќ, Бил Темелковски, Бил Бошковски, (1990-ти), Миле Тодороски, Иван Петковиќ, Златко Настевски и сегашниот тренер Мајк Грбевски.
Марија ван Остервејк

Марија ван Остервејк (хол. ''Maria van Oosterwijck'' или ''Oosterwyck''), (20 август 1630, Нотдорп - 12 ноември 1693, Ејтдам) била холандска барокна сликарка, која специјализирала во мртва природа со богати детали. Била ученик на Јан Давидс Де Хем. Ван Остервејк работела во Делфт и подоцна во Амстердам (1675-1689), каде живеела спроти работилницата на Вилем ван Алст. Била популарна кај европските кралски семејства, влучувајќи го Цар Леополд, Луј XIV во Франција и Вилијам III во Англија. И покрај ова, како жена, не ѝ било дозволено да влезе во сликарски еснаф.
Нејзините дела биле високо ценети, и според Хаубракен стекнала меѓународна слава и продавала слики на разни европски владетели, меѓу кои 3 дела за кралот на Полска. Никогаш не се омажила, и починала во куќата на нејзиниот внук од сестра Јакобус ван Асенделфт.
Делата на ван Остервејк можат да се најдат во повеќе значајни збирки, меѓу кои „Маурицхаус“ (Хаг), Фицвилијамовиот музеј (Кембриџ), Музејот на историјата на уметноста (Виена), Палатинската галерија во Палацо Пити (Фиренца), Кралската збирка (Лондон) и Синсинатскиот музеј на уметноста (Синсинати).
1 Галерија
Ератостеново сито

Во математиката, Ератостеновото сито е едноставен и стар алгоритам за пронаоѓање на сите прости броеви до одреден цел број. Ситото е претходник на модерното „сито на Аткин“, кое е побрзо но посложено. Било осмислено од Ератостен, математичар од Стара Грција.
1 Алгоритам
Алгоритамот се состои од шест чекори:
# Се пишува листа почнувајќи од бројот 2 (како прв прост број) па сè до бројот кој сакаме да провериме дали е прост. Оваа листа ќе ја наречеме A.
# Во друга се пишува бројот 2. Во оваа листа се запишуваат најдените прости броеви. Оваа листа ќе ја наречеме B.
# Се прецртува (''прешкртува'') бројот 2 и сите броеви во листата A кои се деливи со 2.
# Првиот непрецртан број на листата е прост број. Овој број се запишува во листата B.
# Се прецртува и овој број од листата A. Може да се започне со прецртувањето на броевите деливи со овој број, почнувајќи од квадратот на истиот број, бидејќи помалите делители веќе се прецртани.
# Се повторуваат ги чекорите 4 и 5 додека не се заврши со броевите во листата A.
Потполошка

Обична потполошка или обична препелица или обична прлица — птица од родот потполошки (''Coturnix'') потсемејството на еребиците (''Perdicinae'') во склоп на семејството на фазаните.
Откога ќе достигнат старост од 6-8 недели, овие видови потполошки се коти на отворена обработлива земја и пасишта ширум сета Европа и Азија, со тоа што положуваат по 6-18 јајца на гнездо на земја. На јајцата им требаат 16-18 дена за да се испилат. Ова е мошне преселничка птица за разлика од речиси сите ловни птици, и презимува во Африка. Ја има и во Македонија.
Ова е мала (17 см) заоблена птица, со кафени пруги и бела надочна линија, и, кај мажјаците, црна брада. Како што прилега на птица-преселница, потполошката има долги крила, за разлика од типично краткокрилите ловни птици.
Ова е земски вид, кој се храни со семиња и инсекти на земјата. Птицата е тешка да се забележи, бидејќи се крие по зеленилото, и се колеба да лета, туку претпочита да ползи. Дури и кога е истерана, потполошката се држи ниско и наскоро потоа се враќа на криење. Често единствениот показател за нејзиното присуство е специфичната повторлива песна на мажјакот. Овие извици ги испушта наутро, навечер и понекогаш ноќе.
Потполошката во големи броеви се лови како дивеч на преминување низ Средоземјето.
Во последни години овој вид бележи пораст на размножувањето во САД и Европа, меѓутоа ова е присутно кај птичарите-аматери.
1 Потполошката како тема во уметноста
* „Петлите и препелицата“ - басна на старогрчкиот баснописец Езоп.
2 Галерија
Говори се да ме вараш

Говори се да ме вараш е една од најпознатите авторски песни на легендарниот изведувач на тамбурашки песни Звонко Богдан. Песната е со љубовни мотиви.
1 Текст
:Говори се да ме вараш:и да ћеш ме оставити,:а знаш добро да сам болан:и да нећу оздравити:Знам да више права немам:на те твоје очи црне,:слажи макар да ме волиш:не дај да ми душа трне.:Ти ћеш опет ић' у коло,:долазиће поливачи,:пиваћете писме старе,:пратиће вас тамбураши.:А недиљом кад се шеташ:шушкаће на теби свила,:сигурно ћеш заботавит':да си кад год моја била.:Не ломи ми срцу гране,:Сачекај да само стане.
Сила

Силата ја создаваме со туркање или со потегнување. Силата дејствува врз определено тело на следните начини:
* силата може да го придвижи телото;
* силата може да го забрза телото;
* силата може да го забави телото;
* силата може да ја промени насоката на движење на телото;
* силата може да го промени обликот на телото.
Силата на привлекување меѓу телата се нарекува гравитација. Таа е една од најпознатите сили. Таа всушност не држи на земјата и ни дава тежина. Се што има маса - произведува гравитација, а таа сила зависи од масата на телата и нивната меѓусебна оддалеченост. Колку едно тело е поразделечено од друго тело, толку привлечноста помеѓу нив ќе биде помала. Месечината на пример, привлекува со послаб интензитет од земјата затоа што има помала маса. За големата Земјина маса, тежината на телата на неа се шест пати поголеми отколку што се на Месечината.
Ако на едно тело делуваат повеќе сили, нивното дејство ќе биде како на него да делува една сила, но во средна насока. Таа сила се нарекува резултанта. Пример, кога две екипи влечат јаже, резултантата е скоро еднаква на нула затоа што приближно еднакви сили делуваат во спротивни насоки.
Едно придвижено тело ќе продолжи да се движи во правец сè додека некоја сила не го скршне. За ѓулето да се врти во круг потребно е на него да се делува со сила која се нарекува центрипетална сила, која постојано го влече во средиштето на кругот. Штом атлетичарот ќе го испушти, ѓулето продолжува да се движи по права линија.
Притисокот е мерка за концентрација на силата. Силата применета на малечка површина создава многу поголем притисок од таа иста сила применета на голема површина. Доколку лопатката и кантата за полевање ги претиснеме со иста сила, лопатката во песокот ќе пропадне длабоко. Причината за тоа е во последниот случај силата се распоредува на помала површина, бидејќи лопатката има тенко сечило.
Единица за мерење на силата е Њутн. Еден њутн( 1N ) за една секунда забрзува тело од еден килограм за метар во секунда. Името на оваа мерна единица е ставено според англискиот математичар Исак Њутн, кој во 1687 година ги поставил трите закони кои го одредуваат движењето на телото под дејство на сила:
- телото не ја менува својата положба доколку на него не делува или влијае некоја друга сила;
- телото го менува своето движење пропорционално на силата која дејствува на него, а обратнопропорционално на својата маса;
<math> F = {dp \over dt} = = m {dv \over dt} = m.a </math>
Каде:
:''F'' е силата, измерeна во њутни (N),
:''t'' е времето, измерeно во секундии (s),
:''p'' е импулсот (моменталната состојба, функција на времето)
:''v'' е брзината, измерeна во метри во секунда (м/с или m/s),
:''m'' е масата, измерена во килограми (кг или kg),
:''a'' = <math>dv \over dt</math> е брзината, измерена во метри во секунда на квадрат (<math>m \over s^2</math>).
- сите сили се појавуваат во парови. Силите се еднакви по големина но со спротивна насока;
Овие закони се наречени Њутнови закони за движењето на телата.
Кончерто гросо

Кончерто гросо (итал. ''concerto grosso'', „голем концерт“) е форма на барокна музика во која музичкиот материјал се предава помеѓу мала група на солисти (''кончертино'') и полн оркестар (''рипиено'').
Оваа форма се развила во доцниот XVII век, иако под друг назив. Алесандро Страдела бил композиторот на првото музичко дело каде две групи од различна големина се коминираат на карактеристичен начин. Првиот поважен композитор кој го користел поимот ''кончерто гросо'' бил Арканџело Корели. По смртта на Корели била издадена збирка од дванаесет ''кончерти гроси''; наскоро потоа, композитори како Франческо Џеминијани и Џузепе Торели искомпонирале кончерти во стилот на Корели. Тој извршил и силно влијание врз Антонио Вивалди.
Постојат две различни форми на ''кончерто гросо'': ''кончерто да киеза'' (црковен концерт) и ''кончерто да камера'' (камерен концерт). (Видете и Соната каде се расправа за соната ''да камера'' и ''да киеза''.) Во ''кончерто да киеза'' наизменично свират бавни и брзи ставови; ''кончерто да камера'' пак, има карактер на свита, со тоа што се отвора со прелудиум и содржи форми на популарни танци. Низ времето овие форми престанале да се разликуваат.
Корелиевата ''кончертино'' група секогаш се состоела од две виолини и виолончело, со гудачки дел како ''рипиено'' група. Обете ги придружувал ''генералбас'' со извесни комбинации на чембало, органа, лејта и теорба.
Хендл искомпонирал неколку збирки на ''кончерти гроси'', а и неколку од т.н. ''Бранденбуршки концерти'' на Бах исто така послободно ја следат формата ''кончерто гросо''.
''Кончерто гросо'' била истисната од формите соло кончерто и синфонија кончертанте во доцниот XVIII век, и нови примероци од таа форма не се јавиле во наредните сто години. XX век забележува употреба на ''кончерто гросо'' од композитори како Ернест Блох, Бохуслав Мартину, Алфред Шнитке и Филип Глас. Додека Едвард Елгар можеби не се смета за современ композитор, неговиот романтичен ''Вовед и алегро'' има големи сличности со инструментацијата поставена за кончерто гросо.
1 Наводи
Bennett, R. (1995). ''Investigating Musical Styles''. Cambridge: Cambridge University Press.
2 Поврзано
* Кончерто
* Синфонија кончертанте
Џузепе Гарибалди

Џузепе Гарибалди (, - , ) —Италијански револуционер и демократ, водач за обединување на Италија со револуција. Се истакна како смел воен раководител на народните маси. Тој бил сопруг на Анита Гарибалди. Нивното партнерство било олицетворение на духот на романтизмот и револуционерното движење на 19-иот век.
Џон Ф. Кенеди

Џон Фицџералд Кенеди (|John Fitzgerald Kennedy; ( —
) — триесет и петти Претседател на САД. Неговиот мандат траел од 1961, до неговото убиство во 1963 г.
По Втората светска војна служел во морнарицата на Тихиот Океан, а по војната бил новинар. Во 1947 година бил избран во Конгресот, а во 1952 година станал сенатор. За претседател на САД бил избран во 1960 година, а инаугуриран на 20 јануари 1961 година. Бил најмлад претседател во историјата на САД (по Теодор Рузвелт, кој 1901 по убиството над Вилијам МекКинли како потпретседател автоматски станал претседател).
На 22 ноември 1963 година во Далас, во државата Тексас, врз него бил извршен атентат.
1 Џон Кенеди како тема во уметноста и во популарната култура
* „Денот кога умре Џон Кенеди“ (''The Day John Kennedy Died'') — песна на американскиот рок-музичар Лу Рид (''Lou reed'') од 1982 година.* „JFK“ — песна на македонската група „ПМГ Колектив“ од 2010 година.
2 Занимливости
Во чест на овој американски претседател е именувана улицата „Џон Кенеди“ во општината Чаир во Скопје.
Југославијо

Југославијо, често и Од Вардара, па до Триглава — југословенска родољубна песна создадена во 1974 година. Складно со времето во кое е создадена, во нејзе се воспева братството и единството на југословенските народи нивната народно-ослободителна борба, во чии симбол подоцна и прераснува. Бидејќи Социјалистичка Федеративна Република Југославија се' до 1988 година немала официјална химна, постоел предлог токму оваа песна да биде тоа.
По распадот на Југославија во 1991-1992, песната кај југословенските народи останува симбол на некогашното време и заедничкиот живот.
Георгиј Плеханов

Георгиј Валентинович Плеханов ( - ) е руски марксистички филозоф, политичар, историчар, критичар, естетичар и социолог. Тој се смета за една од клучните фигури во развојот на марксистичката мисла во Русија.
Плеханов потекнува од благородничко семејство. Се вклучил во револуционерните активности во студентските години, а подоцна се приклучил на народничкото движење. Сепак, тој постепено се префрлил кон марксизмот и станал еден од неговите најрани и највлијателни поборници во Русија. Плеханов често се нарекува „татко на рускиот марксизам“.
Во 1883 година ја основал првата руска марксистичка група „Ослободување на трудот“ и почнал да ги преведува делата на Карл Маркс и Фридрих Енгелс на руски. Списите на Плеханов одиграа клучна улога во популаризацијата на марксистичките идеи меѓу руската интелигенција.
Во текот на својот живот, Плеханов придонесувал за разни марксистички публикации, се занимавал со полемики со други политички фигури и учествувал во револуционерни активности. Неговите интелектуални придонеси за марксистичката теорија вклучуваат дискусии за улогата на пролетаријатот, историскиот материјализам и развојот на капитализмот во Русија.
Плеханов се соочил со предизвици во Руската социјалдемократска работничка партија, каде што преовладуваа фракционерството и несогласувањата. Тој на крајот се нашол во меншевичката фракција, која се залагала за поумерен и постепен пристап кон револуцијата во споредба со болшевиците предводени од Владимир Ленин.
По Руската револуција од 1917 година, здравјето на Плеханов се влошило и тој починал на 30 мај 1918 година во Теријоки, Финска.
1 Творештво
Најпознати негови дела се: „За улогата на личноста во историјата“, „Нашите размислувања“, „Писма без адреса“ и „Уметноста и општествениот живот“.