Гоце (драма)

''Гоце'' — драмско дело-едночинка напишано 1991 година од македонскиот драматург Горан Стефановски.
1 Ликови и сцени
„ Гоце “ е драма, театарска импресија за последните минути од животот на Гоце Делчев, пишувана е во Скопје, има една сцена
Напишана е по порачка и изведена на манифестацијата 2Македонско оро3 на Канадско-македонската федерација, Торонто, Канада, 1991
Лица:
•Гоце
•Комитата
•Момчето
Присутноста на историската личност како лик во книжевноста на еден народ е клучен показател дали и колку таа е врежана во колективното себеспознавање и себеидентификување. Оттука, присуството на Гоце Делчев во македонската книжевна традиција е еден од постулатите на неспорната согледба за неговиот неприкосновен статус на историска личност којашто е национален симбол и легенда.
Но, додека во книжевното искуство на други народи, историските јунаци се доминантно присутни во поезијата и со одредени проблесоци во прозата, во македонската книжевна традиција, Делчев е непрекинато присутен и во драматургијата – од удирањето на темелите на македонскиот современ театар, на самиот почеток на 20 век до постмодернизмот. Додека кај другите народи, барем во јужнословенскиот ареал, во драмските текстови, историски личности од 19 и 20 век се присутни, пред сè, поводно или барем не со дотолку забележлива застапеност и посветеност на автори од различни историски периоди, Делчев се пројавува во македонскиот драмски текст во сите стилски формации низ коишто досега мина македонската современа книжевност.
Присуството на Делчев во македонскиот драмски текст во завршницата на 20 век се случува и преку друга драма во којашто Делчев е и носечки лик на сцената – едночинката „Гоце“ од Горан Стефановски, пишувана по порачка и изведена на манифестацијата „Македонско оро“, на Канадско-македонската федерација, во Торонто, Канада, 1991 година. Во „Гоце“ на Стефановски, Делчев за првпат постанува постмодернистички драмски лик. Гоцевиот лик е критичар по веќе решена историска практика, што доведува и до своевидна идеолошка травестија. Неминовен е фактот дека на овој драмски текст на Стефановски, досега е посветено најмалку внимание, но, по неговото денешно исчитување се доаѓа до заклучок дека токму со него, иако е едночинка, а потоа и со драмскиот текст „Чернодрински се враќа дома“, Стефановски, преку новиот историзам го најавува своето поетичко повторно вкотвување во постмодернистичкиот дискурс, а не помалку и во постмодернистичкото поимање на историјата и стварноста..
1.1 Избрана критичка библиографија
•1. Димитрова, А. (2012). Постмодернистичките стапици во драмите на Горан Стефановски. Скопје: Културна установа Блесок.
•2. Аврамовска, Н. (2004). „Автореференцијалноста на фолклорниот интертекст во драмите на Горан Стефановски“. Аврамовска. Н. Во вителот надереализацијата: дуплото дно на македонската драма. Скопје: Култура,
246-307.
•3. Смилевски, В. (2000). „Драмското творештво на Горан Стефановски“.
Литературни студии. Скопје: Култура, 131-204.
•4. Ќулавкова, К. (1997). “Постмодернистичката димензија и интертекстот
во драмата Јане Задрогаз на Горан Стефановски“. Лужина, Ј. (Прир.)
Македонската драматика/драматургија помеѓу традицијата и современоста. Прилеп: МТФ „Војдан Чернодрински“, 41-46.
1.2 На англиски јазик
•1. Marsh Stefanovska, P. (2019). „Foreword“. Stefanovski, G. Five Plays by
Goran Stefanovski. Canterbury: The Conrad Press, 8-33.
1.5 Интернетски страници
•1. Димитрова, А. (2019, 01.05.) „Македонската книжевна критика за Горан
Стефановски“. Пристапено на 06.08. 2019, на Блесок:
•2. Смилевски, Г. (2015) PDF. „Просторот/местото во драмите Казабалкан,
Евроалиен и Хотел Европа од Горан Стефановски“. Спектар 66: 83-97.
Пристапено на 08.08. 2019, на
•3. Аврамовска, Н. (2012). PDF. „Европа на сцената на современата македонска драма“. Пристапено на 10.08. 2019, на
publication/282402026_Evropa_na_scenata_na_sovremenata_makedonska_
drama
1.4 Цитирана литература
Книги и статии:
• Аврамовска, Н. (2004). „Автореференцијалноста на фолклорниот интертекст во драмите на Горан Стефановски“. Аврамовска. Н. Во вителот на
дереализацијата: дуплото дно на македонската драма. Скопје: Култура,
246-307.
• Димитрова, А. (2012). Постмодернистичките стапици во драмите на Горан Стефановски. Скопје: Културна установа Блесок.
• Лужина, Ј. (2000 а). „Најмладата македонска драма: македoнските драматичари пост-модернисти“. Лужина, Ј. Театралика: студии и есеи на
театролошки теми. Скопје: Матица македонска, 222-239.
• Luzina, J. (2000 б). Ten Modern Macedonian Plays. (Ed.). Skopje: Matica
makedonska, 24-26.
• Marsh-Stefanovska, P. (2019). „Some biographical notes“. Stefanovski, G.
Five Plays by Goran Stefanovski. Canterbury: The Conrad Press, 3-7.
• Marsh-Stefanovska, P. (2019). „Foreword“. Stefanovski, G. Five Plays by
Goran Stefanovski. Canterbury: The Conrad Press, 8-33
• McKinley, J. (1985). Hi-Fi & The False Bottom. College of Arts and Sciences,
University of Missouri, Kansas City: BkMk Press, 1-2.
• Мојсова-Чепишевска, В. (2000). „Митолошките, т.е. демонолошките
наслојки во Јане Задрогаз“. Мојсова-Чепишевска, В. Литературни преокупации. Скопје: Менора, 257-284.
• Николовска, К. (2012). „Рецензија“. Димитрова, А. Постмодернистички
стапици во драмите на Горан Стефановски. Скопје: Културна установа
Блесок, v-viii.
• Павловски, М. (1992). „Диво месо на Горан Стефановски“. Силјан, Р.
(Прир.) Сто години македонска драма Скопје: Матица македонска, 627.
• Смилевски, В. (1998). „Модерен драмски израз“. Смилевски, В. Фокусирања. Скопје: Матица македонска, 334-355.
• Смилевски, В. (2000). „Драмското творештво на Горан Стефановски“.
•Смилевски, В. Литературни студии. Скопје: Култура, 131-204.
• Старделов, Г. (1987). „Драмите на Горан Стефановски“. Павловски, Б.
(Прир.). Горан Стефановски: одбрани драми. Скопје: Мисла, 333-353.
• Тодоровски, Г. (1990). „Подалеку од занесот, поблизу до болот!“ Силјан,
Р. (Прир.) Македонска драма XIX и XX век. Скопје: Македонска книга,
424-439.
• Ќулавкова, К. (1997). „Постмодернистичката димензија на интертекстот
во драмата Јане Задрогаз на Горан Стефановски“. Лужина, Ј. (Прир.)
Македонската драматика / драматургија помеѓу традицијата и совеменоста. Прилеп: МТФ „Војдан Чернодрински“, 41-46.
• Уреднички вовед. (2019). „Горан Стефановски 1952-2018“. Културен
живот 1/2, 5-9.
1.5 Интернетски страници
• Аврамовска, Н. (2012, н.д.). „Европа на сцената на современата македонска драма“. Пристапено на 10.08. 2019, на https: // www.
Researchgate. net / publication / 282402026 _
Evropa_na_scenata_na_sovremenata_makedonska_drama Slavia
Meridionalis 12 SOW, Warszawa 2012, 13-26. PDF
• Дамјаноски, М. (2011, н.д.). „Дискурсот на виктимизацијата во современата македонска драма“. Спектар, 58/2011, 467-476.
• Димитрова, А. (2019, 01.05.). „Македонската книжевна критика за Горан
Стефановски“. Пристапено на 06.08. 2019, на Блесок:
).
• Димоски, С. (2018, 04.12.). „Горан Стефановски – во броеви, букви и
бронза – накусо“. Пристапено на 15.08.2019, на https: // www. mkd.
mk/kultura/teatar-i-film/goran-stefanovski-vo-broevi-bukvi-i-bronza
• Смилевски, Г. (2015, н.д.). „Просторот/местото во драмите Казабалкан,
Евроалиен и Хотел Европа од Горан Стефановски“. Спектар 66: 83-97.
Пристапено на 08.08. 2019, на
). PDF
• Стефановски, Г. (2016). „Sir Tom Stoppard in Coversation with Goran
Stefanovski“. (2016, 25.01.) Пристапено на 28.08.2019, на
• Стефановски, Г. (2018, н.д.). „Искрата што се измолкнува“/“The Spark
Which Escapes”. Светскиот конгрес на Меѓународната федерација за театролошки истражувања (IFTR) Белград, главен говор.
program.pdf
•
• „Горан Стефановски“
•
2018—godine)
• Стефановски, Г. (2016). „Sir Tom Stoppard in Coversation with Goran
Stefanovski“. (2016, 25.01.) Пристапено на 28.08.2019, на
• Стефановски, Г. (2018, н.д.). „Искрата што се измолкнува“/“The Spark
Which Escapes”. Светскиот конгрес на Меѓународната федерација за театролошки истражувања (IFTR) Белград, главен говор.
program.pdf
•
• „Горан Стефановски“
•
2018—godine)
1.6 Интервјуа
• Стефановски, Г. (1992, 09.01.). „Горан Стефановски: Снежана и двете
џуџиња“ (со И. Руси и С. Ордановски). „Пулс“, 18.
• Стефановски, Г. (2005). „Горан Стефановски: интервју во 'Актуел'“ (со
Е. Евтимова 2001). Приказни од дивиот исток. Скопје: Табернакул. 132.