procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Светилник Нида

Светилникот Нида е крајбрежен светилник на Курскиот Провлак во селото Нида, кој се наоѓа приближно 900 метри од брегот на Балтичкото Море, на врвот на дината Урбас.
Првиот светилник на ридот Урбас бил изграден откако Источна Прусија била анексирана од Германското Царство во 1874 година и започнал со работа на 24 октомври истата година. Кулата на светилникот имала шестоаголен план и била изградена од црвена тула. Висината на првиот светилник била 27 метри. Опсегот на видливост на овој светилник бил приближно 20 морски милји.
На крајот од Втората светска војна, во 1944 година, светилникот Нида бил дигнат во воздух од страна на германските трупи кои се повлекувале, но во 1945 година бил повторно изграден и вратен во работна состојба. Во 1953 година, светилникот бил реконструиран и конечно обновен.
Сегашната 29-метарска кула на светилникот е направена од армиран бетон и обоена со хоризонтални црвени и бели ленти. Френовите леќи на светилникот се произведени во фабриката за инструменти „Изум“ во Харковската област. Опсегот на видливост на светилникот е 22 морски милји (приближно 41 км).
Светилникот Нида работи автоматски, без постојано одржување. Светлосните сигнали се испраќаат само во темнина, додека радио сигналите се пренесуваат 24/7. Светилникот е опремен со шест жарулки, но се користи само една. Другите се потребни во случај да откаже моменталната светилка. Светилникот има и независен извор на енергија, кој автоматски се вклучува ако се прекине електричната енергија од надворешната мрежа.
Сафирен ѓердан на Бизмарк

Сафирен ѓердан на Бизмарк — ѓердан од сафир дизајниран од конгломератот ''Картие, Инк''. во 1935 година. Од 2010 година, ѓерданот бил изложен помеѓу Холскиот сафир и дијамантскиот ѓердан и Логановиот сафир во Салата за геологија, скапоцени камења и минерали „Џенет Аненберг Хукер“ во Националниот музеј за природна историја на институцијата Смитсонијан во Вашингтон, САД. Именуван бил по грофицата Мона фон Бизмарк, која го донирала делото на Смитсонијан во 1967 година. Самиот сафир бил ископан во Бурма (сега Мјанмар) и бил купен од грофицата во Шри Ланка во 1926 година за време на нејзиниот меден месец со Харисон Вилијамс.
Ѓерданот се состои од еден ланец од платински алки поврзани со парови тркалезни дијаманти со брилијантен крој. Бизмарскиот сафир е поставен во приврзок на предната страна од ѓерданот, опкружен со дијаманти со облик на багет и осум помали сафири со облик на квадрат поставени симетрично околу рабовите на ѓерданот.
Ноќниот агент

''Ноќниот агент'' (|The Night Agent) — американски акционен трилер создаден од Шон Рајан, заснован на истоимениот роман на Метју Кверк. Со Гејбриел Басо во главната улога, серијата премиерно била прикажана на Netflix на 23 март 2023 г.
Серијата станала трета најгледана дебитантска серија на Netflix во првите четири дена од прикажувањето, а по само една недела била обновена за втора сезона. Во рок од еден месец, таа станала шестата најгледана серија на преносната платформа воопшто. Во октомври 2024 г., пред премиерата на втората сезона, серијата била обновена и за трета сезона. Втората сезона била објавена на 23 јануари 2025 г., додека третата сезона својата премиера ја имала на 19 февруари 2026 г.
1 Содржина
Агент на ФИБ, чија задача е да дежура покрај линијата за итни случаи, добива повик што го вовлекува во заговор од огромни размери. За да ја спаси земјата, тој тргнува во лов на предавникот, истовремено штитејќи ја поранешната извршна директорка на технолошка компанија од луѓето што ги убиле нејзините тетка и тетин.
2 Улоги
Гејбриел Басо, Питер Садерленд
Лусијан Бјуканан, Роуз Ларкин
Фола Еванс-Акингбола, Челси Арингтон
Сара Дежарден, Меди Редфилд
Ив Харлоу, Елен
Финикс Раеи, Дејл
Енрике Мурсијано, Бен Алмора
Ди-Би Вудсајд, Ерик Манкс
Хонг Чау, Дајана Фар
Ариен Манди, Нур Тахери
Луис Хертум, Џејкоб Монро
Берто Колон, Соломон Вега
Кеон Александер, Џавад
Мајкл Маларки, Маркус Дарган
Аманда Ворен, Кетрин Вивер
Гватавита (езеро)

Гватавита (|Laguna Guatavita) — езеро на Источната Кордиљера на колумбиските Анди во општината Сескиле во покраината Алмеидас, департманот Кундинамарка во Колумбија, североисточно од Богота, главниот град на Колумбија.Ова езеро е познато по тоа што е инспирација за легендарниот Елдорадо.
Езерото е кружно и има површина од .Поранешните теории за потеклото на кратерот како удар од метеорит, вулкански гареж или варовничка дупка сега се дискредитирани.Најверојатното објаснување е дека тоа е резултат на растворање на подземни наслаги од сол од антиклинална плоча, што резултира со еден вид дупка.
Во близина има топли извори во општината Сескиле,што значи „топла вода“ на сега исчезнатиот јазик чибча, некогаш говорен од месното домородно население, Муиска.
Шпанските колонизатори и конквистадори знаеле за постоењето на свето езеро во Источните Анди уште од 1531 година.Езерото било поврзано со домородни ритуали поврзани со злато.Сепак, првиот конквистадор кој пристигнал на вистинската локација бил Гонзало Хименез де Кесада, веројатно во јуни 1537 година, додека бил на експедиција во висорамнините на Источните Анди во потрага по злато.Ова ги довело Шпанците во прв контакт со Муиските кои го населувале Алтиплано Кундибојаченсе,вклучително и околу езерото Гватавита.
Езерото е фокус на екотуризмот, а неговата поврзаност со легендата за Елдорадо е исто така голема атракција.
1 Етимологија
Името на езерото е изведено од чибча, јазикот на Муиска:chb планина или chb, chb голема надморска височина, или chb :висок планински врв;оттука, базен на висок планински врв.Друго значење е „Крај на земјоделските полиња“.
2 Муиска митологија
Се смета дека езерото Гватавита било едно од светите езера на Муиска, а ритуалот што се спроведувал таму е основа за легендата за ''Ел Дорадо'', „златното“.Легендата вели дека езерото е местото каде што Муиска славеле ритуал во кој ''зипата'' (наречена „Елдорадо“ од конквистадорите) била покриена со златен прав, а потоа, влегувајќи во водата на церемонијален сплав направен од трска, нуркала во водата, миејќи го златото.Потоа, верниците фрлале ситници, накит и други скапоцени приноси во водата.Неколку артефакти од злато и сребро пронајдени на дното се доказ за ова тврдење;сепак, до денес, обидите да се исцеди езерото или да се спаси златото (видете злато од езерото Гватавита) не дале ништо повеќе од ова.
3 Во поп-културата
* Езерото Гватавита е местото каде што е сниман музичкиот спот за песната ''„No Te Pido Flores“'' од Фани Лу .
4 Поврзано
* Мит за Гватавита
* Игуаке, друго свето езеро на Муиска
* Свети води
* Сиеча, други езера вмешани во легендата за Елдорадо
* Резервоарот Томине, кој го закопал стариот град Гватавита
*''Тунџо'', нудат парчиња во езерото Гватавита
* Музеј на злато, Богота, каде што се изложени археолошки предмети од езерото
Квинслендова црна ѕвезда

Квинслендова црна ѕвезда, позната и како Квинследов бримстоун, именувана по нејзината природа и место на потекло — 733 каратен (146.6 г) црн сафир, и бил најголемиот сафир со квалитет на скапоцен камен во светот сè додека не бил откриен сафирот Адамова ѕвезда.
Сафирот „Црна ѕвезда“ е скапоцен камен со овална форма. Центарот на ѕвездата е многу поголем и посветол од нормалните ѕвездени сафири. Светлата шестзрачна ѕвезда е поставена на целосно црна позадина. Убавината на каменот е дополнително нагласена со неговата обвивка од бело злато. Големиот црн камен е опкружен со ред од 35 помали бели дијаманти во облик на круша.
Како и кај сите ѕвездени сафири, ѕвездата се движи со променливи агли на осветлување и припаѓа на групата минерали позната како корунд, кристална форма на алуминиум оксид (Al2O3).
Ѕвездениот ефект кај ѕвездените сафири се предизвикува од микроскопски вметнувања, главно рутил, порамнети во троен образец во внатрешноста на каменот што ја рефлектира светлината што влегува во каменот низ неговата куполна површина во шестзрачен ѕвезден образец.
Скапоцениот камен за прв пат бил откриен во 1938 година од страна на 12 годишниот Рој Спенсер, кој го пронашол каменот на близок рид во Квинсленд, Австралија. Рој го однел каменот дома за да му го покаже на својот татко, Хари Спенсер, кој го сметал каменот за голем црн кристал и го користел како затворач за врата 10 години. Во 1947 година, јувелирот Хари Казанџијан, роден во Ерменија, кој живеел во Лос Анџелес, го посетил семејството Спенсер и се заинтересирал за каменот. Хари Спенсер се согласил да го продаде каменот на Казанџијан за 18.000 долари, со кои Спенсер изградил нова куќа за своето семејство. Казанџијан поминал два месеци проучувајќи го каменот пред да донесе одлука да го исече, жртвувајќи над 400 карати за да ја открие шестокраката ѕвезда.
Чистоземна ѕвезда

Чистоземната ѕвезда — природен сафир со виолетова ѕвезда кој бил откриен во Шри Ланка и јавно претставен во јануари 2026 година. Има тежина од 3.563 карати, тој е најголемиот документиран природен сафир со виолетова ѕвезда. Скапоцениот камен има шестзрачен астеризам (ѕвезден ефект) што се протега низ закривената површина на каменот.
1 Опис
Чистоземна ѕвезда е природен корунд, класифициран како природен ѕвезден сафир. Тежи 3,536 карати (707.2 грама) и има димензии 66,46–67,87 милиметри × 71,17 милиметри. Каменот е тркалезен со двоен стил на сечење, полупроѕирен до непроѕирен и виолетова боја. Каменот покажува шестзрачен астеризам предизвикан од подредени рутилни вметнувања во кристалот и не покажува индикации за загревање. На површината се гледа портокалов стран материјал кој достигнува до пукнатини. Тоа е најголемиот познат природен виолетов ѕвезден сафир документиран досега.
2 Откритие
Сафирот бил откриен во 2023 година во близина на Ратнапура, Шри Ланка, регион познат по сафирното рударство. Каменот останал необработен и бил јавно презентиран во Коломбо по неговото испитување.
3 Проценка
Индустриските проценки го проценуваат скапоцениот камен во износ од стотици милиони американски долари. Од неговото откривање во јануари 2026 година, Чистоземната ѕвезда останува во сопственост на анонимни сопственици кои покажале подготвеност да го продадат.
Стјуартов сафир

Стјуартов сафир — 104 каратен (21 грам) син сафир од Шри Ланка кој е дел од Британските крунски скапоцени камења.
1 Историја
Раната историја на скапоцениот камен е доста нејасна, иако веројатно му припаѓал на Чарлс II, и дефинитивно било помеѓу скапоцените камења кои неговиот наследник Џејмс VII и II го земал со себе кога избегал во Франција по Славната револуција во декември 1688 година.
Оттаму го наследил неговиот син, Џејмс Стјуарт, кој му го оставил во наследство на својот син, Хенри Бенедикт, подоцна познат како кардинал Јорк, кој го носел во својата митра.
Како последен наследник на Џејмс VII и II, кардиналот го ставил сафирот, заедно со многу други мошти на Стјуарт, на продажба околу 1799 година. Околу 11 години подоцна Џорџ IV го стекнал и се вратил во Обединетото Кралство од Италија.
Во 1820 година, Џорџ го поставил сафирот на копчата на нова нараквица што содржувала 335 дијаманти, што бил подарок за неговата љубовница, Елизабета, Леди Конингам, која ја носела на крунисувањето на кралот следната година. По смртта на Џорџ во 1830 година, Леди Конингам му ја понудила нараквицата на неговиот наследник, Вилијам IV, но кралот ѝ дозволил да ја задржи бидејќи не се сметала за сопственост на круната.
Откако кралицата Викторија се искачила на тронот во 1837 година, сафирот го завзело чесното место на предната страна од нејзината нова круна, веднаш под рубинот на Црниот Принц. Се смета дека Леди Конингам ѝ го подарила на Викторија по совет на нејзиниот син, Франсис Конингам, господарот Чемберлен.
Во 1909 година, за време на владеењето на Едвард VII, бил преместен на задниот дел од круната за да се направи место за дијамантот кулинан II од 317 карати (63.4 г). Сè уште ја зазема таа позиција на задната страна од Империјалната државна круна изработена во 1937 година (копија од Викторијановата) и користена од Чарлс III.
Круната е јавно прикажана заедно со другите крунски скапоцености во куќата на скапоцености во Лондонската кула.
2 Опис
Овалниот сафир тежи 104 карати (21 грама). Долго е 4.9 см и има една или две дамки, но било докажано дека Стјуартовите го сметале за многу вреден. Во еден момент на едниот крај била издупчена дупка, веројатно за да се воведе додаток преку кој каменот можел да се носи како приврзок. На задната страна има минијатурна плоча врежана со кратка историја на Империјалната државна круна.
3 Поврзано
* Светиедвардов сафир
Дејан Говедарица

Дејан Говедарица (роден на 26 септември 1969 година, во Зрењанин) — југословенски и српски фудбалски тренер и поранешен фудбалер, играч од средниот ред.
1 Клупска каријера
Кариерата ја започнал во екипата Пролетер Зрењанин каде играл три сезони, пред да премине во Војводина во 1992 године, каде одиграл 102 натпревари и постигнал 16 гола. Во Војводинa играл се до почетокот на 1996 година, кога во зимскиот преоден рок заминал во странство каде потпишал за холандскиот клуб Волендам.
Во дресот на Волендам играл до летото 1997, забележувајќи 37 натпревари во холандското првенство на кои постигнал осум гола, а посебно впечатлив бил неговиот последен настап за клубот во кој постигнал хет-трик во победата со 5-2 над Утрехт на 25 мај 1997 година.
По испаѓањето на Волендам на крајот од сезоната 1996-1997, Говерарица ја напуштил Холандија за да се пресели во Италија, потпишувајќи за Лече, за 2 милијарди лири; таму тој играл со клубот во Серија А 1997-1998, постигнувајќи еден гол во текот на првенството, погодок кој ја отворил вратата кон историската победа на Лече со 1-2 на Сан Сиро против Милан на 19 октомври 1997. Сепак, и покрај тоа, тој имал неуспешна сезона, покажувајќи атлетски слабости кои го спречиле со успех да настапува во највисоката италијанска лига. Навивачите на Лече го нарекувале ''„Cadaverica“'' (предвод на мак. „мртовец“) поради неговите ограничувања.
По Светското првенство, тој го раскинал договорот со Лече, а потоа се вратил во Холандија, потпишувајќи со РКЦ Валвајк. Таму играл четири сезони пред да се пресели во НЕК од Најмеген, а потоа да се врати во својата татковина, повторно во Војводина, последниот клуб за кој играл пред да се пензионира во 2005 година.
2 Репрезентативна кариера
Своето деби за СР Југославија го имал во 1994 година против Бразил во пријателски натпревар. Две години подоцна, тој го постигнал својот прв гол за југословенската репрезентација во пријателската победа со 3-2 против Аргентина.
Како член на репрезентацијата учествувал на Светското првенство 1998 (на кое играл, и тоа лошо, во само еден натпревар) и на Европското првенство 2000, за време на кое постигнал гол против Шпанија, но и автогол во четвртфиналето против Холандија. По континенталното натпреварување, тој повеќе не настапил за националниот тим, за кој одиграл вкупно 29 натпревари и постигнал 2 гола.
Џамија (Калишта)

Џамија (Калишта) — главна и единствена џамија во селото Калишта, во Општина Струга, Македонија.
1 Местоположба
Џамијата се наоѓа во средишниот дел на селото.
2 Историја
Според натпис на влезната врата, џамијата е најверојатно подигната во 1738 година.
3 Галерија
Логанов сафир

Логанов сафир — 422.98 каратен (84.596 г.) сафир од Шри Ланка. Еден од најголемите сини сафири во светот, бил во сопственост на Виктор Сасун, а потоа го купил М. Роберт Гугенхајм како подарок за неговата сопруга, Ребека Полард Гугенхајм, која го донирала сафирот на Смитсонијанската институција во 1960 година. Името на сафирот е изведено од нејзиното ново презиме откако се омажила за Џон А. Логан по смртта на Гугенхајм. Изложен е во Националната колекција на скапоцени камења на Вашингтонскиот национален музеј за природна историја, од 1971 година. Тоа е сафир, приближно со големина на големо кокошкино јајце, поставен во сребрен и златен брош опкружен со 20 тркалезни дијаманти.
1 Опис
Логановиот сафир тежи 422.98 карати (84.596 г) и е приближно со големина на големо јајце, со димензии 49,26 на 20,56 мм. Тоа е мешан сафир со перниче (со заоблена правоаголна форма) и е син со мали нијанси на виолетова. Кројот бил дизајниран да ја истакне неговата боја, а не да ја подобри неговата брилијантност. Во 1997 година, Американскиот гемолошки институт утврдил дека бојата на Логановиот сафир е природна и дека претходно не бил подложен на термичка обработка, техника што понекогаш се користи за подобрување на бојата или механичките својства на скапоцените камења. Флуоресцира црвеникаво-портокалова кога е изложен на ултравиолетово зрачење. Овој феномен, како и малите виолетови тонови, укажува на траги од елементот хром во структурата на сафирот.
Логановиот сафир е еден од најголемите сини сафири во светот. Рутилните инклузии, кои најчесто се наоѓаат во сафирите од Шри Ланка, се видливи во внатрешноста на скапоцениот камен. Поставен е во сребрен и златен брош и опкружен е со 20 тркалезни дијаманти. Вкупно, дијамантите тежат приближно и веројатно биле земени од античка нараквица или ѓердан. Статија од 1958 година во ''„Журнал за дома“'' од Ребека Полард Гугенхајм, сопственичката во тоа време, сугерира дека брошот бил поставен некаде откако таа го стекнала неколку години претходно, но понатамошни детали за неговото поставување се непознати.
Џамија (Ливада)

Џамија (Ливада) — главна и единствена џамија во селото Ливада, во Општина Струга, Македонија.
1 Местоположба
Џамијата се наоѓа во средишниот дел на селото.
2 Историја
Според натписна плоча на џамијата, истата била подигната во 1862 година, а била обновена во 1995/96 година.
3 Галерија
Адамит

Адамитот — минерал од цинк арсенат хидроксид, Zn2AsO4OH. Тоа е минерал кој обично се јавува во оксидираната зона над која природно се појавува цинковата руда. Чистиот адамит е безбоен, но обично има жолта боја поради мешавина од соединенија на Fe. Исто така, се јавуваат нијанси на зелена боја кои се поврзани со супституции на бакар во структурата на минералот. Оливенитот е бакарен арсенат кој е изоструктурен со адамит и постои значителна супституција помеѓу цинкот и бакарот, што резултира со меѓупроизвод наречен ''купроадамит''. Цинколивенит е меѓупроизвод со формулата CuZn(АsO4)(OH). Манганот, кобалтот и никелот исто така се супституираат во структурата. Тарбутитот е аналоген цинк фосфат.
1 Појава
Адамитот се јавува како секундарен минерал во оксидираната зона на хидротермални минерални наоѓалишта што содржат цинк и арсен. Се јавува во асоцијација со смитсонит, хемиморфит, скородит, оливенит, калцит, кварц и оксиди од железо и манган.
Жолтите до светло лимето-зелени кристали и друзот, заедно со неговата карактеристична флуоресценција, го прават адамитот омилен меѓу собирачите на минерали. Се наоѓа во Мапими, Дуранго, Мексико, Грција и Калифорнија и Јута во Соединетите Американски Држави.
Адамитот е именуван по францускиот минералог Жилберт-Жозеф Адам (1795–1881). Првпат е опишан во 1866 година пронајден во локалитетот Чањарчиљо, покраина Копијапо, регион Атакама, Чиле.
Баратовит

Баратовит — многу редок циклосиликатен минерал именуван по Рауф Баратович Баратов од Таџикистан. Откриен е во 1974 година на глечерот Дара-Пиоз, Таџикистан, а бил одобрен од Меѓународното минералошко здружение само една година подоцна, во 1975 година. Глечерот е дом на 133 валидни видови и е типичен локалитет на 33 минерали, од кои еден е баратовитот.
1 Својства
Минералот баратовит е варијанта на александровит богата со титаниум. Иако се смета за богат со титаниум, фактот дека е аналог на катајамалитот кој доминира во флуор, некои минералози го сметаат баратовитот за хидроксил-, а не за флуор-доминантен. Во овој случај, тоа би го направило катајамалитот ист вид, бидејќи баратовитот е изоструктурен со него. Вообичаените нечистотии вклучуваат магнезиум, натриум, железо и ниобиум. Баратовитот првично беше опишан дека има тврдост од 3 - 3,5 на Мосовата скала, која подоцна беше коригирана на 5 - 6. Има совршено расцепување во два правци што ја преминуваат базалната рамнина, во {001}, а сјајот на минералот е бисерен на расцепувањата. Минералот се состои главно од кислород (40,88%), силициум (23,92%) и калциум (19,91%), но исто така содржи титаниум (5,10%), циркониум (3,24%), калиум (2,78%), флуор (2,70%) и литиум (1,48%). Има едвај забележлива радиоактивност од 39,51, мерена во единици на Американскиот институт за нафта Гама зраци. Концентрацијата по единици ''GRapi'' во проценти е 2,53. Тој е крајниот член на серијата. Баратовитот покажува и флуоресцентни својства. Испитан под ултравиолетова светлина со кратка бранова должина, има синкаво-бела флуоресценција. Минералот е сличен на мусковитот, но може да се разликува по неговата флуоресценција. Баратовитот може да биде безбоен, бел или да има розови нијанси. Формира плочести наслаги до 5 см кои се бели како седеф, и расте во дамчести грануларни агрегати. Минералот е моноклиничен, веројатно псевдохексагонален, што е прикажано со рендгенската студија со еден кристал. Кога се испитува под микроскоп, јасно може да се види дека минералот е совршено хомоген. Минералот има екстремно ниска анизотропија.
2 Појавувања
Негов типичен локалитет е ледникот Дара-Пиоз во Таџикистан, но се јавува и на островчето Иваги во Јапонија. Се јавува како помошен минерал. Се јавува во форма на жили во кварц, албити и егирини, како и во албитити во сиенити. Минералите поврзани со баратовит варираат помеѓу локалитетите.
Поврзаните минерали на примероците од баратовит пронајдени во масивот Дара-и-Пиоз, Таџикистан се: кварц, албит, еканит, титанит, аегирин и мизерит.
Поврзани минерали на биотит од островот Иваги, Јапонија се: апатит, циркон, пектолит, сугилит, аланит, титанит, аегирин и албит.
Кофинит

Кофинит — силикатен минерал што содржи ураниум со формула: U(SiO<sub>4</sub>)<sub>1−x</sub>(OH)<sub>4x</sub>.
Се јавува како црни наслаги, темно до светлокафеав во тенок пресек. Има сивкаво-црна боја. Покажува кршлив до школкаст прелом. Тврдоста на кофинитот е помеѓу 5 и 6 според Мосовата скала.
Првпат бил опишан во 1954 година од наоѓалиште во рудникот Ла Сал бр.2, округ Меса, Колорадо, САД, и е именуван по американскиот геолог Рубен Клер Кофин (1886–1972).
Има широко распространување во ураниумски рудни лежишта од типот на Колорадовата висорамнина, каде што ураниумот е поврзан со ванадиум. Го заменува органскиот материјал во песочник и се јавува во хидротермални вени. Се среќава заедно со уранинит, торит, пирит, марказит и други минерали.
1 Состав
Хемиската формула на кофинитот е U(SiO<sub>4</sub>)<sub>1−x</sub>(OH)<sub>4x</sub>. Рендгенските анализи овозможиле негово издвојување како нов минерал во 1955 година. Споредбата со циркон (ZrSiO<sub>4</sub>) и торит (ThSiO<sub>4</sub>) била основа за класификацијата.
Хемиските анализи покажале замена на (SiO<sub>4</sub>)<sup>4−</sup> со (OH)<sub>4</sub><sup>4−</sup>. Подоцнежните анализи со електронска микросонда откриле присуство на калциум, итриум, фосфор и минимални замени со олово, како и траги од реткоземни елементи.
2 Кристална структура
Кофинитот е изоструктурен со ортосиликатите циркон (ZrSiO<sub>4</sub>) и торит (ThSiO<sub>4</sub>). Има тетрагонална структура. Урановите катјони U<sup>4+</sup> се координирани во UO<sub>8</sub> полиедри, поврзани со SiO<sub>4</sub> тетраедри во ланци по должината на c-оската.
3 Физички својства
Првичните описи го наведуваат како црн минерал со адамантински сјај, тешко разликуван од уранинитот. Нема јасно изразена цепливост, но покажува школкаст прелом и е многу ситнозрнест. Специфичната тежина е околу 5,1. Во полиран тенок пресек има кафеава боја и анизотропен пренос на светлина. Индексот на пречупување е околу 1,74.
4 Геолошка појава
Првично бил откриен во седиментни ураниумски лежишта на Колорадовата висорамнина, но подоцна е пронајден и во други седиментни лежишта и хидротермални вени. Во некои случаи се јавува во изменет гранит, каде што кофинитот и уранинит таложат во испукани зони.
Кофинитот е метастабилен во споредба со уранинитот и кварцот, па неговото формирање бара извор на ураниум во редукциски услови. Често е поврзан со органска материја, што укажува дека може да се формира и при ниски температури во присуство на органски јаглерод.
5 Посебни карактеристики
Значителен дел од светските резерви на ураниум се поврзани со лежишта на кофинит, што го прави важен од аспект на јадрената енергија. Во 1950-тите години, истражувачи од Универзитетот во Харвард, Геолошки завод на Соединетите Американски Држави и други институции безуспешно се обидувале да синтетизираат кофинит. Во 1956 година биле добиени стабилни синтетички примероци во рамки на истражувања спроведени за Комисија за атомска енергија на Соединетите Американски Држави.
Тигри од шините

„Тигри од шините“ (кинески: 鐵道飛虎) – филм на режисерот Динг Шенг од 2016 година. Главните улоги ги играат: Џеки Чен, Дарен Ванг, Ванг Кај.
1 Синопсис
Во Кина во текот на 1941. година, со цел на сиромашните луѓе да им обезбеди храна, еден бестрашен железнички работник поведува одред борци во борба против јапонските окупатори. Иако нивната војна на почетокот тече по планот, сè се заплеткува кога ќе ја слушнат веста за доаѓањето на еден голем одред јапонски војници...
Бабефит

Бабефит — редок фосфатен минерал со општа формула BaBe(PO<sub>4</sub>)(F,OH). Името на минералот е дадено поради неговиот состав (Ba значи бариум, Be значи берилиум, F значи флуор и P за фосфор ).
1 Кристалографија
Бабефитот е тетрагонален, што кристалографски значи дека содржи две хоризонтални и заменливи еднакви оски (a<sub>1 и 2</sub>) и надолжна оска (c). Припаѓа на групата точки 4/m2/m2/m; што значи дека има четири хоризонтални оски со двојна симетрија, од кои две се совпаѓаат со кристалографските оски (a<sub>1</sub>) и (a<sub>2</sub>), а преостанатите две се под агол од 45° во однос на (a<sub>1</sub>) и (a<sub>2</sub>).
2 Оптички својства
Бабефитот е анизотропен минерал, што значи дека брзината на светлината што минува низ него ќе варира во зависност од насоката на движење. Кога се мери во однос на Canada Balsam, тој ќе покаже умерен позитивен релјеф. Релјефот е оптичко својство што го поврзува индексот на прекршување на минералот со индексот на прекршување на друг материјал. Позитивниот релјеф означува дека светлината е свиткана кон минералот. Негативниот релјеф значи дека светлината е свиткана кон материјалот за монтирање. Во случај на оптичка минералогија, овој друг материјал најчесто е кој било материјал што се користи за монтирање на предметниот минерал во тенок пресек. Врз основа на белата боја на бабефитот во рачен примерок, веројатно е дека изгледа јасно во тенок пресек под рамно поларизирана светлина. Поради неговата анизотропна природа, тој има можност да покаже многу слаб плеохроизам под исти услови. Плеохроизмот се дефинира како промена на бојата, при ротација, на рамнинската светлина. Се јавува кога необичните и обичните зраци на светлината се апсорбираат различно, со што се прикажуваат различни бои. Колку е поголема разликата во зраците, толку е подраматична промената на бојата. Бабефитот е исто така слабо двојно прекршувачки. Двојно прекршување е оптичко својство кое се определува од насоката во која светлината минува низ минералот.
3 Појава
Бабефитот првпат е опишан во 1966 година како појава на наоѓалиштето Ауник за флуорит - ретки метали, Бурјатија, Источно-сибирски регион, Русија. Исто така, е забележан и од Рожња пегматит во Височинскиот регион, Моравија, Чешка.
Во сибирската појава се јавува во резидуален материјал над скарнови што содржат ретки земни метали поврзани со алкални интрузивни тела. Се јавува со циркон, илменорутил, флуорит, фенакит, шелит, бертрандит, албит, микроклин и кварц.
Светилник Блитвеница

Светилник Блитвеница — активен светилник на истоимениот хрватски остров, на крајниот западен крај на Шибеничкиот архипелаг, се наоѓа југозападно од островот Жирје во Јадранското Море.
Стрмното карпесто островче лежи веднаш до длабока водна бездна со длабочина што достигнува 200 метри, со стрмно извиткано морско дно кое содржи црвени корали. Длабоката вода е богата со риби како што е туната, што ја прави популарно место за риболов на голем дивеч. Забележани се сини ајкули како се хранат со туната која живее во близината. Блитвеница е добро позната по своите силни струи и бурно море, што го прави закотвувањето ризично освен во мирни услови.
1 Историја
Изграден во 1872 година, светилникот се состои од двокатна куќа, изградена околу основата на осумаголна кула висока 21 метар, која поддржува една галерија и бело обоен фенер. Изградбата на светилникот честопати се одложувала поради тешкотиите при истоварување на материјали на островот во немирно море. Работниците честопати биле заглавени неколку дена кога условите се влошуваа, оставајќи ги да егзистираат со минимални резерви. Добивањето свежа вода било исто така проблем поради ниските врнежи од дожд, па затоа била изградена и цистерна за вода за чуварите, која сè уште се користи денес.
На висина од 38 метри над морето, светлото има дострел од 24 наутички милји и се состои од два трепкања бела светлина на секои триесет секунди. Исто така, постои и секундарно резервно светло кое има дострел од 12 наутички милји.
Светилникот го управува и одржува државната компанија „Пловпут“. Во 1990 година, светилникот бил автоматизиран и чуварите биле повлечени, но во 2002 година тие се вратиле на локацијата поради неговата важност, како и за да помогнат во неговото одржување и да го чуваат светилникот безбеден. Смената на островчето трае петнаесет дена.
Во 2011 година, Блитвеница, заедно со светилниците кај Муло и Пришњак, биле прикажани на сет комеморативни марки од хрватската поштенска служба „Хрватска пошта“.
2 Наводи
Светилник Стражица

Светилник Стражица — светилник на островот Првиќ во Јадранското Море изграден во 1875 година и се состои од мала камена куќа и 5 метри висока кула на светилникот. Екипа светилничари биле стационирана на островот сè додека не била целосно автоматизирана во 1974 година.
Во 1993 година, системот на природен гас бил заменет со соларни панели и денес е далечински контролиран од Пловпут, државната компанија за поморски сообраќај која ја контролира целата мрежа на хрватски светилници.
До 1974 година, екипата на светилникот била единствените жители на Првиќ, а до почетокот на 2000-тите се верувало дека Првиќ ја имал одликата да биде најголемиот ненаселен хрватски остров, но ова било побиено кога новите мерења објавени во 2004 година покажале дека островот Жут е поголем за околу 2 километри квадратни.
Лук Нилис

Лук Жилбер Сирил Нилис (роден на 25 мај 1967 година, во Хаселт) — белгиски фудбалски тренер и поранешен фудбалер, напаѓач.
1 Титули
1.1 Клупски
1.1.1 Андерлехт
*Белгиско првенство : 4
: 1986–1987, 1990–1991, 1992–1993, 1993–1994
*Куп на Белгија : 3
: 1988–1989, 1989–1990, 1993–1994
*Суперкуп на Белгија : 2
: 1987, 1993
1.1.2 ПСВ Ајндховен
* Ередивиси : 2
: 1996-1997, 1999-2000
* Куп на Холандија : 1
: 1995-1996
1.2 Поединечни
*Фудбалер на годината во Холандија: 1995
*Најдобар стрелец во Ередивиси: 2
:1995-1996 (21 гол), 1996-1997 (21 гол)
Светилник Вели Рат

Светилник Вели Рат — активен светилник на хрватскиот остров Дуги Оток и добро позната знаменитост во близина на истоименото село.
Еднокатната куќа на чуварот била изградена околу основата на ѕиданата кула од 36 метри, која има бел фенер и една галерија. Се вели дека жолтите ѕидови на куќата биле обоени со смеса обоена со илјадници јајца. Ова наводно требало да даде подобра конзистентност и заштита од солениот воздух.
На надморска височина од 41 метар над морето, светилникот има дострел од 22 наутички милји и се состои од два трепкања на бела светлина на секои дванаесет секунди. Вели Рат, заедно со голем број други хрватски светилници, сè уште има чувар на светилникот. Во 2014 година, чувар на светилникот бил Звоне, кој заедно со неговата сопруга и семејство живееле на самото место кај светилникот. Од 2000 година, собите во рамките на светилникот се достапни и за изнајмување како сместување за одмор.
Во 2010 година, светилникот Вели Рат, заедно со светилниците во Вир и Таџер, биле прикажани на сет комеморативни марки од хрватската поштенска служба „Хрватска пошта“.
1 Наводи
Балираноит

Балираноит ((Na,K)<sub>6</sub>Ca<sub>2</sub>(Si<sub>6</sub>Al<sub>6</sub>O<sub>24</sub>)Cl<sub>2</sub>(CO)<sub>3</sub>) — минерал откриен во вулканскиот комплекс Монте Сома - Везув, Кампанија, Италија. Овој минерал е именуван во чест на (роден 1964), италијански кристалограф и професор на Одделот за науки за Земјата, Универзитет во Рим „Ла Сапиенца“, кој даде значаен придонес во кристалната хемија на минералите од групата канкринити.
1 Појава
Балираноитот се наоѓа во алкална карпа слична на скарн составена од ортоклас, флогопит, клинохумит, калцит, диопсид, паргазит, хауин, апатит и балираноит, како производ на метасоматските интеракции помеѓу алкална магма и варовник. Овие хемиски промени од хидротермални и други флуиди ги заменуваат елементите во хемиската структура, менувајќи го минералниот состав на карпата.
2 Минерални својства
Идеализираната формула за балираноит е (Na,K)<sub>6</sub>Ca<sub>2</sub>(Si<sub>6</sub>Al<sub>6</sub>O<sub>24</sub>)Cl<sub>2</sub>(CO<sub>3</sub>), а емпириската формула базирана на 12 атоми на Si со изоморфна супституција со атоми на Al е: Na<sub>4.70</sub>Ca<sub>2.53</sub>K<sub>0.73</sub>(Si<sub>6.02</sub>Al<sub>5.98</sub>O<sub>23.995</sub>)Cl<sub>2.34</sub>(C<sub>O3</sub>)<sub>0.82</sub>(SO4<sub>0.27</sub>*0.12H<sub>2</sub>O. Ова е едноосен (+) минерал со w = 1,523(<sub>2</sub>), e = 1,525(<sub>2</sub>), составен од следниве соединенија:
Сложено, Тежински%, Опсег
Na<sub>2</sub>O, 13.05, 12.80-13.24
K<sub>2</sub>O, 3.08, 3.01-3.16
CaO, 12.70, 12.56-12.85
Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>, 27.28, 27.17-27.42
SiO<sub>2</sub>, 32.38, 32.23-32.55
CO<sub>2</sub>, 3.24, 3.18-3.30
SO<sub>3</sub>, 1.96, 1.79-2.10
Cl, 7.43, 7.20-7.70
H<sub>2</sub>O, 0.19, 0.15-0.23
-, -1.68, -
Вкупно, 99.63, -
3 Рентгенска кристалографија
Податоците за дифракција на прав за балираноит се:
d-растојание (Å), Интензитет
4.797, (100)
3.669, (57)
3.281, (73)
2.754, (16)
2.662, (58)
2.648, (13)
2.446, (31)
2.120, (18)
Покоњи Дол

Покоњи Дол — островче во хрватскиот дел од Јадранското Море, кое се наоѓа 500 метри јужно од Хвар. Покоњи Дол е еден од Паклинските Острови.
Светилникот во средината на островчето е изграден во 1872 година. Бидејќи Покоњи Дол е најисточниот остров од архипелагот Паклински Острови, светилникот обезбедува безбедна пловидба на бродови што доаѓаат од отворено море.
1 Географија
Покоњи Дол е најисточниот остров од Паклениските Острови, сместен источно од островот Свети Јероним, југоисточно од пристаништето Хвар. Има заоблена форма со дијаметар од приближно 140 м; неговата површина е 0,0166 км², неговата крајбрежна линија е 466 м, а неговата надморска височина е 9,4 м.
Ѓурстен

Ѓурстен (шведски: ''Djursten'') — шведски светилник кој се наоѓа во Вестербин на западната страна од островот Гресе во северниот архипелаг Рослагенс. Најблиското населено место е Ерегрунд.
1 Историја
Локацијата располага со светилник кој потекнува од 1767 година. Првиот светилник, изграден со цел да ги насочува морнарите кон Ерегрунд, претставувал камена кула на чиј врв горел оган од јаглен поставен во железен сад. Во 1809 година, бродот „Белона“ силно се насукал кај Ѓурстен.
Во 1839 година стариот светилник бил заменет со нова кула, која и денес се наоѓа на истата локација. Првично, таа била опремена со маслена ламба и параболични огледала што ја насочувале и засилувале светлината. Во 1870-тите била поставена керозинска ламба. Светилникот бил прогласен за државен споменик во 1935 година, а во 1945 година конечно бил електрифициран. Во него се живеело сè до 1960-тите години.
2 Статус
Денес, Ѓурстен држи мала модерна светилка видлива од 11 наутички милји, монтирана надвор од оригиналниот фенер на светилникот.
3 Галерија
4 Наводи
ЦитатиИзвори
*
Светилник Савудрија

Светилник Савудрија — најстариот светилник во Хрватска, сместен во близина на истоименото село, на северниот крај на Истарскиот полуостров, близу до словенечката граница, која е на јужниот крај на Трстскиот Залив. Познат е и како светилник на ’ртот Савудрија, ’ртот или точката на италијански се нарекува Пунта Салворе, а пред Втората светска војна светилникот бил општо познат како Светилник Пунта Салворе.
Изграден во 1818 година, тој е најстариот оперативен светилник на Јадранското Море. Иако се смета дека италијанскиот светилник во Барлета, познат како Фарскиот Наполеон, е изграден порано, во 1807 година, тој подоцна бил деактивиран и заменет со светилник на бранобран во 1959 година.
Првично бил осветлен со јагленов гас, првиот светилник дизајниран и управуван на овој начин. Иако широко објавен како успех, поради тековните проблеми брзо бил заменет со систем на нафта.
1 Историја
Дизајниран од архитектот Пјетро Нобиле, изградбата започнала во март 1817 година и била финансиран со емисија на акции преку Трговската комора на Трст, која активно ја промовирала потребата од светилник за да помогне во навигацијата до пристаништето во Трст. Светилникот бил спонзориран и од Франц I од Австрија, кој бил присутен кога светилникот бил запален за прв пат во април 1818 година.
За изградба на кулата од 19 метри, која држела двојна галерија и сив фенер, бил употребен локален камен. Зградите, вклучувајќи ја куќата на главниот чувар на два ката, како и други еднокатни згради, биле подоцнежна доградба, завршена во 1821 година. Висината на кулата подоцна била зголемена за 10 метри, достигнувајќи ја нејзината сегашна висина од 29 метри кон крајот на 19 век.
Во 2007 година, светилникот во Савудрија бил прикажан на сет комеморативни марки од хрватската поштенска служба „Хрватска пошта“.
2 Работа
Светилникот е под управување на државната компанија „Пловпут“. Од 2000 година, неговите простории се нудат за изнајмување како сместувачки капацитети за одмор. Иако функционира автоматизирано, светилникот и понатаму има персонал, а чуварите се грижат за безбедноста и редовното одржување на објектот. Од 2021 година, функцијата чувар ја извршува Марио Милин Унгар, продолжувајќи ја семејната традиција што во семејството Унгар трае веќе пет генерации.
На надморска височина од 36 метри над морето, светлото има дострел од 30 наутички милји и се состои од три трепкања на бела светлина на секои петнаесет секунди.
3 Легенда
Постои романтична приказна поврзана со светилникот, во која се вели дека грофот Метерних го изградил за убава и привлечна хрватска дама од благородничко потекло, која ја запознал и се заљубил во неа на прв поглед за време на еден бал во Виена. Австрискиот гроф и неговата љубовница не биле предодредени да живеат таму, бидејќи таа се разболела, а потоа починала истиот ден кога светилникот бил завршен, а тој никогаш повеќе не стапнал во светилникот.
Мојот последен танго

„Мојот последен танго“ (шпански: ''Mi último tango'') – филм на режисерот Луис Сесар Амадори (Luis César Amadori) од 1960 година. Амадори е и автор на сценариото, а главните улоги ги играат: Сара Монтиел (Sara Montiel), Морис Роне (Maurice Ronet) и Исабел Гарсес (Isabel Garcés).
1 Синопсис
Млада жена која работи како слугинка кај еден славен глумец случајно ја заменуваат за една ѕвезда во Буенос Аирес и така наеднаш се стекнува со слава...
Светилник во Бизум

Светилник Бузум (|Leuchtturm Büsum) — активен светилник од 20 век кој се наоѓа во Бизум, рибарски и туристички град, кој се наоѓа на брегот на Северното Море во сојузната држава Шлезвиг-Холштајн, во Германија. Сегашниот светилник е втор изграден во градот, а две други одделни светла на бранобран го означуваат влезот на малото пристаниште од Северното Море.
1 Историја
Првиот светилник изграден во 1878 година бил едноставно фенер поставен на дрвен столб, кој се напојувал со керозин. Реплика од ова рано помагало за навигација постои веднаш до локалниот музеј.
Сегашниот светилник е изграден во 1912 и 1913 година, а е направен од префабрикувани делови од леано железо и е сличен по дизајн, иако не толку висок, како светилниците во Вестерхеверсанд, Хернум и Пелворм. Првично обоен во црно, не ја добил својата сегашна шема на бои црвено-бела како дневен белег сè до 1952 година. Фенерот има двојни галерии со покрив од бакарен лим. Светилникот, со висина од 21,4 метри, повисок од повеќето згради во градот и се наоѓа 22 метри над просечната висока плима. Има номинален дострел од 19 наутички милји и светлосна карактеристика што покажува бел, црвен или зелен сектор, изофазна светлина од три секунди вклучена, а потоа три секунди исклучена.
Во 2013 година, била прославена стогодишнината од светилникот, кога бил прикажан на серија марки за светилници од 58 центи од ''Deutsche Post'', германската поштенска служба.
Управуван од страна на Управата за вода и превоз во Тенинг, регистриран е под меѓународниот адмиралтски број B1606 и има <i>NGA идентификатор 114-10580.
2 Светла на бранобран
На бранобранот во Бизум се поставени уште два светлосни сигнала. На западниот мол се издигнува црвена кула висока 9 метри што емитува прикривачко црвено светло. На источниот мол се наоѓа слична кула, обоена во зелено, која прикажува прикривачко зелено светло.
3 Наводи
Светилник Сент Мари

Светилник де Сент Мари — неактивен светилник изграден за да го означи пристаништето во Марсеј, Франција. Неговата изградба била завршена во 1855 година. Изработен е од природно обработен местен варовник и е висок 21,3 метри. Се наоѓа на северната страна од Пас де ла Жолиет, кој е на јужниот влез во низата ''басени'' што го образуваат пристаништето. Во светилникот било вградено електрично осветлување во 1922 година, но денес е угасен и е заменет со црвено светло во неговото подножје.
Светилник Кулен

Светилник Кулен (|Kullens fyr) — оперативен светилник во Сканија, сместен покрај устието на Ересунд, на местото на полуостровот Кулаберг, во Хоганес, на југозападниот брег на Шведска. Кулен е еден од најзначајните обележја по должината на шведскиот брег, а со својата електрична сијалица од 1000 вати во огромна леќа, е исто така и најмоќниот светилник во Скандинавија, со поглед на една од најпрометните води во светот.
Светилникот е висок 15 метри, а неговата фокусна рамнина се наоѓа на 78,5 метри надморска височина, што го прави највисоко лоциран светилник во Шведска. На секои 5 секунди, светилникот Кулен трепка со бела светлина 0,3 секунди со дострел од 27 наутички милји.
1 Историја
Кулен е најстарата локација на светилник во Скандинавија, основана во 1561 година од данскиот крал Фредерик II.
Првичниот светилник бил таканаречен „папагалски светилник“, со железен кош поставен на височина од околу 20 стапки над земјата.
Во 1563 година била изградена нова камена кула во која како извор на светлина служеле 12 свеќи. Веќе во 1585 година таа била заменета со покриен фенер, а од 1624 година за осветлување започнал да се користи јаглен.
Низ вековите, како извор на светлина се користеле дрво, свеќи, јаглен, нафта, керозин и електрична енергија, создавајќи зрак што достигнувал најмалку 50 километри.
Сегашниот светилник е изграден од камен и тула и има три големи Френелови леќи од 1 ред во куќичка за леќи што ротира четири пати во минута, со што дава дванаесет трепкања во минута. Врз основа на дизајнот на Огистен-Жан Френел, куќичката за леќи е изградена од француската компанија Барбие и Барнард и испорачана во летото 1900 година. Се состои од три леќи со дијаметар од 2,58 метри, тежи 6 метрички тони и првично ротирала на основа исполнета со 50 литри жива. Живата била заменета во септември 2016 година со две лежишта. Светилникот Кулен бил автоматизиран во 1979 година и е далечински управуван од контролната станица на Шведската поморска администрација во Норкопинг. Последниот чувар заминал во 1996 година.
2 Поставување на просторот
Светилникот Кулен се наоѓа во рамките на природниот резерват Кулаберг, живеалиште на карпи и шума за различни ретки видови, испресечено од бројни планинарски патеки. Приближно три километри југоисточно се наоѓа пристанишниот град Меле.
Магнезиоферит

Магнезиоферитот е минерал од магнезиум железен оксид, член на магнетитната серија шпинели. Магнезиоферитот кристализира како црни метални октаедарски кристали. Именуван е по неговиот хемиски состав од магнезиум и ферично железо. Густината е 4,6 - 4,7 (просек = 4,65), а дијафанијата е непроѕирна. Се јавува како добро формирани кристали со фина големина или масивни и грануларни. Неговата тврдост е 6-6,5. Има метален сјај и темноцрвена линија.Теоретски состав: MgO - 20,15%, Fe2O3 - 79,85%.
1 Појава
Чистиот магнезиоферит е доста редок. Познат е како производ на фумаролска активност поврзана со излевањето на мафични лави богати со калиум (вулканите на Италија - Везув, Стромболи и Етна). Се наоѓа во закопани лави на Дома (Франција) и во карпите на вулканската формација Кајзерштул (Германија). Типично е поврзан со хематит. Преодните варијанти од магнезиоферит до магномагнетит формираат хидротермални венски тела во сливот на реката Илимпеи и во средниот тек на реката Тунгуска (Краснојарски крај). Тие може да бидат генетски поврзани со стапици (габро-дијабаз). Формиран во услови близу до површината, тој е поврзан со хлорит, серпентин, калцит и аметист. Забележан е во тешката фракција на базалти во Источните Сајански Планини. Во контактно-метасоматските формации, магнезиоферит е забележан во камбриската алданска секвенца во асоцијација со тремолит и актинолит. Исто така, забележано е во пиритни наслаги и хлоритни карпи во Јапонија.
2 Вештачко производство
Се добива со сублимација на MgO и Fe2O3 во стехиометриски соодноси во азотна атмосфера; кристализацијата се јавува во температурниот опсег од 1000°C до 1850°C.
3 Практично значење
Нема, бидејќи не е познат во големи концентрации.
4 Разлики
Се разликува од сличниот магнетит по неговата помала специфична тежина и посветлата лента, а од магномагнетитот по неговата поголема содржина на магнезиум.
Горманит

Горманитот е фосфатен минерал со формулата (Fe,Mg)3Al4(PO4)4(OH)6·2H<sub>2</sub>O. Именуван е по професорот од Универзитетот во Торонто, Доналд Херберт Горман (1922–2020).
Првпат е опишан во 1981 година за појавувања во Рапид Крик и Биг Фиш Ривер во рударскиот округ Досон, Јукон, Канада. На типичните локалитети се јавува како вени во нодули од железен фосфат. Во појавата во Бизби, Аризона, се јавува како големи кристали во фрактури во интрузивен тоналит. Исто така, е пријавен од близина на Њупорт, округ Саливан, Њу Хемпшир, и пегматитот Чарлс Дејвис, Гротон, округ Графтон, Њу Хемпшир. Исто така, е пријавен од пегматитот Цаобисмунд, јужно од Карибиб, Намибија.
Јакобсит

Јакобситот е минерал од манган и железен оксид. Тој е во шпинелната група и формира серија цврсти раствори со магнетит. Хемиската формула е (Mn,Mg)Fe<sub>2</sub>O<sub>4</sub> или со оксидациски состојби и супституции: (Mn2<sup>+</sup>, Fe2<sup>+</sup>,Mg)(Fe3<sup>+</sup>,Mn3<sup>+</sup>)<sub>2</sub>O<sub>4.</sub>
Се јавува како примарна фаза или како промена на други минерали на манган за време на метаморфизмот на манганови наслаги. Типични поврзани минерали вклучуваат хаусманит, галаксит, браунит, пиролузит, коронадит, хематит и магнетит. Тоа е феримагнетна супстанца, која слабо се привлекува од магнет.
Јакобситот првпат бил опишан во 1869 година и именуван по рудникот Јакобсберг, Нордмарк, Филипштад, Вермланд, Шведска.
Хауерит

Хауеритот е сулфиден минерал во пиритната група. Тој е минерална форма на манган(IV) дисулфид MnS2. Формира црвеникаво-кафеави или црни октаедарски кристали со пиритска структура и обично се наоѓа поврзан со сулфидите на други преодни метали како што е рамбергитот. Се јавува во ниски температури, средини богати со сулфур поврзани со фумаролни и наслаги на сол во асоцијација со природен сулфур, реалгар, гипс и калцит.
Откриен е во Австроунгарија во наоѓалиштето на сулфур Калинка (сега село Виглашка Хута-Калинка) во близина на Детва, во денешна Словачка, во 1846 година и именуван е по австриските геолози, Јозеф Ритер фон Хауер (1778–1863) и Франц Ритер фон Хауер (1822–1899).
Се наоѓа во Тексас, САД, Уралските Планини во Русија и Сицилија, Италија.
Под услови на висок притисок (P>11 GPa), хауеритот претрпува голем колапс во волуменот на единечните ќелии (22%) предизвикан од транзиција во спин-состојба.
Норбергит

Норбергитот е незосиликатен минерал со формула Mg<sub>3</sub>(SiO<sub>4</sub>)(F,OH)<sub>2.</sub>. Тој е член на хумитската група.
Првпат е опишан во 1926 година за појава во рудникот за железо Останмос во Норберг, Вестманланд, Шведска, по што е именуван. Се јавува во контактни метаморфни зони во карбонатни карпи во кои се навлегуваат плутонски карпи или пегматити кои го снабдуваат флуорот. Поврзани минерали вклучуваат доломит, калцит, тремолит, гросуларен, воластонит, форстерит, монтицелит, куспидин, флуоборит, лудвигит, флуорит и флогопит.