Мали Бечкерек

Мали Бечкерек (|Becicherecu Mic) е населено место и општина во округот Тимиш, Романија. Според пописот од 2021 година имало 2.875 жители.
1 Историја
Според „Романската енциклопедија“, Мали Бечерек е средновековно место, првпат споменато во католичките списи во 1232 година. Во 1774 година, царскиот ревизор Ерлер забележал дека местото Мали Бечерек, во округот Сентендреш, било претежно населено со Срби и имало пошта - камбиатура. Парохиската титула во местото била воспоставена во 1779 година, од кога се водат граѓанските регистри. Кога православното свештенство било попишано во 1797 година, во местото имало двајца свештеници. Парохиските свештеници, свештеникот Павле Надашки (рукоп. 1788) и свештеникот Петар Радосављевиќ (1793), користеле српски и романски јазик. Според податоците од митрополитенскиот попис од 1865 година, во селото имало 1.152 српски души со парохија од прв ред. Романците не се споменати.
Во 1905 година, Мали Бечкерек била голема општина во округот Темишвар. Имала 3.738 жители во 681 куќа. Германците доминирале, а Србите броеле 612 православни души (или 16%) со 124 куќи. Од српските јавни згради, имало православна црква и јавно училиште. Во населбата работеле ПТТ комуникации.
2 Црква
Православната црква во селото за прв пат е детално опишана во 1815 година, како дрвена градба зајакната со тули, со дрвен храм кој веројатно бил живописан во 1773 година. Православната црква посветена на празникот на летниот Свети Никола е изградена во 1823 година.
Во црквата во Мали Бечкерек, Димитрије Цикиндеал (1775-1818) служел како парохиски свештеник помеѓу 1805 и 1813 година. Прво бил учител во Белинац во 1794 година, потоа во Немет, а од 1802 година бил учител во Бечкерек. Посетувал српско училиште во Мали Бечкерек и добро го научил српскиот јазик. Неговиот татко, Захарие, бил локален парохиски свештеник многу години. Димитрије работел извесно време како предавач во подготвителното училиште во Арад, а потоа станал инспектор и директор на романските училишта во Арад. Се занимавал со литература и преведувал од српски на дако-романски јазик и објавил три книги од Доситеј Обрадовиќ помеѓу 1802 и 1814 година.
Црквата посветена на празникот Свети Никола е изградена во 1823 година. Во 1846 година, парохијата имала 1287 православни жители, а свештеници биле Атанасије Надашки и Прокопије Митиќ. Според царскиот указ од 1868 година, бројот на парохии бил намален, оставајќи само една српска парохија во населба. Иконостасот бил изрезбан во 1853 година од Михаил Јаниќ од Арад, а сликарските работи му биле доверени во 1861 година на Никола Алексиќ, кому му помагал неговиот син Душан. Позлатувањето го извршил стручњакот Василије Шепецан.
Во 1870 година, една од книгите на Вук Караџиќ била претплатена од парохискиот свештеник Тана Надашки. Тој подоцна бил и парохиски свештеник, а се споменува во 1892 година. На крајот на 19 век, Мали Бечкерек, како сиромашна општина, добивал 100 ф. годишно од парохискиот фонд. На крајот на 1891 година, Мали Бечкерек имал една неподелена парохија, со една црква и еден свештеник. Имало 913 Срби кои живееле во 171 куќа, како и 241 Романци. Во 1891 година, јеромонахот Амфилохије Михаиловиќ од манастирот Свети Ѓорѓи бил назначен за администратор на парохијата.
2.1 Поделба на црковен имот
Започнатиот судски имотен спор со Романците сè уште траел во 1900 година и бил последната општина што не била поделена. Романците имале развиена стратегија да им го одземат имотот на Србите, на кој честопати немале право. Тие развиле бројни парични институти и, здружувајќи ги силите, собирале капитал за акцијата. Веќе на почетокот на поделбата, тие граделе нови цркви и училишта без никакви проблеми. Тие не само што ги поддржувале своите свештеници и учители, туку вршеле и активна пропаганда на други места, каде што спорот започнал или каде што само ќе започне. Тие барале насекаде каква било правна основа, а потоа го решавале исходот со пари. Србите во мешаните заедници тогаш биле во опаѓање, живеејќи под голем притисок во сиромаштија и блокада на имотот. Епархијата дејствувала преку своите пратеници во Мали Бечкерек, обидувајќи се да ги спречи Србите и Романците да влезат во поделба, но немало ефект. Романците добиле парична помош и изградиле нова зграда во 1909 година. Млад свештеник, свештеникот Светозар Јевриќ, бил назначен за администратор на парохијата во 1897 година, заменувајќи го покојниот свештеник Јакшиќ. Во 1905 година, местото имало српска црковна заедница, собранието било редовно, а под претседателство на Перо Ѓуричин. Храмот тогаш бил во добра состојба, портата била оградена и уредена, а имало и српски православни гробишта. Православната парохија била од најниската шеста плата, имала парохиска куќа и парохиска сесија од 30 кј ​​земјиште. Парохиски свештеник во тоа време бил свештеникот Слободан Костиќ како администратор, роден во Бачфелдварац. Закхеј Иванов бил парохиски свештеник на Мали Бечкерек во 1907 година. Помеѓу двете светски војни, постоело „Црковно пеачко друштво Мали Бечкерек“ (1935).
3 Училиште
Во 1844 година, Стефан Ракиќ, филозоф и теолог од Мали Бечкерек, бил наведен како претплатник на српска книга.
Според државниот попис на православното свештенство на Унгарија, во 1846 година во селото имало 43 ученици, со кои работел учителот Грегориј Ракиќ. Учителот во селото и претплатник на педагошка книга во 1860 година бил Коста Казер. Истата година, 1860 година, учителот Константин зел уште пет примероци од книга за пчеларство. Во 1867 година, училиштето во Бечкерек било српско-романско, а учителот морал да ги знае двата јазика, и добивал 148 ф. основна плата и три синџири земја, 10 фатоми огревно дрво и бесплатен стан. Општината осиромашила по поделбата со Романците, така што платата на наставникот не надминувала 300 ф. годишно. Владимир Павловиќ бил назначен за нов наставник во местото. Во 1872 година, „српскиот учител“ Павловиќ го купил германско-српскиот речник на Вук, објавен во Виена. Наставникот Ѓура Надашки починал на 70-годишна возраст во 1897 година во неговиот Мали Бечкерек. Дипломирал на целосната гимназија во Дебрецин во 1848 година. Потоа, но редовно, го завршил подготвителното училиште во Сомбор во 1855 година, а потоа работел континуирано 42 години само во Мали Бечкерек. Потоа започнала нередовната ситуација со многу приправници кои често биле заменувани. Оглас за работно место наставник со повисока плата бил објавен во 1901 година. Во 1902 година, во Мали Бечкерек имало петкласно училиште и нов наставник бил баран преку конкурс. Покрај плата од 384 круни, дрва за огрев, стан и други бенефиции, му биле понудени две градини со засадени лозја и овошје. Директор на училиштето бил Милан Теодор, а старател на училиштето бил Ника Панин. Училишната зграда во Мали Бечкерек во 1905 година не била изградена според прописите. Тоа била училишна зграда која била изградена дури во 1905 година. Наставник во тоа време веќе бил Анѓелија Остојиќ. Од 1908 година, постојан наставник бил Милан Вујковиќ. Во 1907 година, наставничкиот кадар во Српското верско училиште се состоел исклучиво од Јелена Марцикиќ, наставничка од Немачка Паланка, која била заменета истата година од нејзината колешка Мита Марковиќ. Во тоа време, 59 ученици посетувале редовна настава, а 28 постари ученици посетувале воннаставно училиште. Во 1908 година, привремена наставничка, Љубица Петковиќ, била назначена да работи во локалното училиште. Пред Првата светска војна, наставник во локалното српско училиште бил Јосиф Лаковиќ.
Српската земјоделска задруга постоела во 1905 година во Мали Бечкерек. Нејзиниот капитал изнесувал 4.791 к, а ја воделе: претседателот Душан Милин и управителот Милко Брашован.
4 Поврзано
* Велики Бечкерек