Словенофилство

Словенофилство или славјанофилство (|славянофильство) било интелектуално движење кое потекнува од 19 век кое сакало Руската Империја да се развива врз вредности и институции произлезени од нејзината рана историја. Словенофилите се спротивставиле на влијанијата на Западна Европа во Русија. Слични движења имаше и во Полска, Србија и Хрватска, Бугарија и Чехословачка. Во зависност од историскиот контекст, нејзината спротивност би можела да се нарече славофобија, страв од словенската култура или, исто така, како што некои руски интелектуалци  наречен ''западничество'' (западност).
1 Историја
Славофилијата, како интелектуално движење, е развиена во Русија во 19 век. Во извесна смисла, постоеле не едно туку многу словенофилски движења или многу гранки на истото движење. Некои беа левичарски и забележаа дека прогресивните идеи како што е демократијата се суштински на руското искуство, што е докажано со она што тие го сметаа за груба демократија на средновековниот Новгород. Некои беа десничарски и укажаа на вековната традиција на автократскиот цар како суштина на руската природа.
Словенофилите беа решени да ги заштитат, според нив, единствените руски традиции и култура. Притоа, тие го отфрлија индивидуализмот. Улогата на Руската православна црква за нив се сметаше за позначајна од улогата на државата. На социјализмот му се спротивставија на славофилите како вонземска мисла, а рускиот мистицизам беше претпочитан пред „ западниот рационализам “. Руралниот живот беше пофален од движењето, кое се спротивстави на индустријализацијата и урбаниот развој, а заштитата на „ мир “ се сметаше за важна мерка за спречување на растот на работничката класа.
Движењето потекнува од Москва во 1830-тите. Повикувајќи се на делата на грчките црковни отци, филозофот Алексеј Хомјаков (1804–60) и неговите побожни православни колеги елаборираа традиционалистичка доктрина која тврдеше дека Русија има свој посебен начин, кој треба да избегнува имитирање на „западните“ институции. Руските словенофили ја критикуваа модернизацијата на Петар Велики и Екатерина Велика, а некои од нив дури ја прифатија и традиционалната претпетринска облека.
Андреј Окара тврдел дека класификацијата на социјалната мисла од 19 век во три групи, западничари, славофили и конзервативци, исто така добро се вклопува во реалноста на политичката и социјалната ситуација во модерна Русија. Според него, примери на современи словенофили се Комунистичката партија на Руската Федерација, Дмитриј Рогозин и Сергеј Глазиев.
2 Доктрина
Доктрините на Алексеј Хомјаков, Иван Киреевски (1806–56), Константин Аксаков (1817–60) и други словенофили имаа длабоко влијание врз руската култура, вклучително и руската преродбеничка школа за архитектура, Петте руски композитори, романописецот Николај Гогољ, поетот Фјодор Тјутчев и лексикографот Владимир Дал. Нивната борба за чистота на рускиот јазик имаше нешто заедничко со аскетски погледи на Лав Толстој. Доктрината за соборност, терминот за органско единство, интегрирање, била измислена од Киреевски и Хомјаков. Таа требала да ја нагласи потребата за соработка меѓу луѓето, на сметка на индивидуализмот, врз основа на тоа што спротивставените групи се фокусираат на она што е заедничко меѓу нив. Според Хомјаков, Православната црква органски ги комбинира во себе принципите на слобода и единство, но Католичката црква постулира единство без слобода, а во протестантството, напротив, слободата постои без единство. Во руското општество од своето време, славофилите го гледаа идеалниот соборност во селската обшчина. Вториот го препозна приматот на колективноста, но го гарантираше интегритетот и благосостојбата на поединецот во тој колектив.
Во сферата на практичната политика, славофилизмот се манифестира како сесловенско движење за обединување на целиот словенски народ под водство на рускиот цар и за независност на балканските Словени од османлиската власт. Руско-турската војна, 1877-1878 година, обично се сметала за врвна точка на овој милитантен славофилизам, како што го објасни харизматичниот командант Михаил Скобелев. Односот кон другите народи со словенско потекло се разликувал, во зависност од вклучената група. Класичните словенофили верувале дека „словенството“, наводно од словенофилското движење заеднички идентитет на сите луѓе од словенско потекло, се заснова на источната православна религија.
Руската империја, покрај тоа што содржи Руси, владеела со милиони Украинци, Полјаци и Белоруси, кои имале свои национални идентитети, традиции и религии. Кон Украинците и Белорусите, словенофилите развиле став дека тие се дел од истата „големоруска“ нација, Белорусите се „Белите Руси“, а Украинците „Малите Руси“. Славофилските мислители како Михаил Катков верувале дека и двете нации треба да бидат управувани под руско раководство и биле суштински дел од руската држава. Во исто време, тие го негираа одвоениот културен идентитет на украинскиот и белорускиот народ, верувајќи дека нивните национални, како и јазични и литературни аспирации се резултат на „полската интрига“ да ги одвои од Русите. Другите словенофили, како Иван Аксаков, го признаа правото на Украинците да го користат украинскиот јазик, но го сметаа за целосно непотребно и штетно. Аксаков, сепак, видел практична употреба на „малорусскиот“ јазик: тој би бил корисен во борбата против „полскиот цивилизациски елемент во западните провинции“.
Покрај Украинците и Белорусите, Руската империја вклучувала и Полјаци, чија земја исчезнала откако била поделена од три соседни држави, вклучително и Русија, која по одлуките на Виенскиот конгрес се проширила на повеќе територии населени со Полјаци. Полјаците се покажаа како проблем за идеологијата на славофилизмот. Самото име словенофили укажувало дека одликите на Словените се засновани на нивната етничка припадност, но во исто време, словенофилите верувале дека православието е еднакво на словенството. Ова верување беше побиено од самото постоење на Полјаци во рамките на Руската империја, кои, иако имаа словенско потекло, беа и длабоко римокатолици, а католичката вера формираше една од основните вредности на полскиот национален идентитет. Исто така, додека словенофилите го пофалија раководството на Русија над другите народи со словенско потекло, самиот идентитет на Полјаците се засноваше на западноевропската култура и вредности, а отпорот кон Русија од нив се гледаше како отпор кон нешто што претставува вонземски начин на живот. Како резултат на тоа, словенофилите беа особено непријателски настроени кон полската нација, честопати емоционално напаѓајќи ја во нивните списи.
Кога започнало полското востание од 1863 година, словенофилите користеле антиполски чувства за да создадат чувства на национално единство кај рускиот народ, и идејата за културна унија на сите Словени била напуштена. Со тоа, Полска стана цврсто поставена за словенофилите како симбол на католицизмот и Западна Европа, што тие го мразеа, и бидејќи Полјаците никогаш не беа асимилирани во рамките на Руската империја, постојано се спротивставуваа на руската окупација на нивната земја, на крајот, словенофилите почнаа да веруваат дека анексијата на Полска беше грешка бидејќи полската нација не можело да се русифицира. „По борбата со Полјаците, словенофилите го изразија своето верување дека и покрај целта за освојување на Константинопол, идниот конфликт ќе биде помеѓу „ тевтонската раса “ (Германците) и „Словените“, а движењето се претвори во гермафобија.
Повеќето словенофили биле либерали и жестоко ја поддржувале еманципацијата на кметовите, што конечно било реализирано во еманципаторската реформа од 1861 година. Цензурата на печатот, крепосништвото и смртната казна се сметале за злобни влијанија на Западна Европа. Нивниот политички идеал бил уставна монархија, претставена од средновековниот Земски Соборс.
3 По крепосништвото
По укинувањето на крепосништвото во Русија и крајот на востанието во Полска, во 1870-тите и 1880-тите се појавиле нови словенофилски мислители, претставени од научници како Николај Данилевски, кој го објаснил погледот на историјата како кружен и Константин Леонтјев.
Данилевски промовираше автократија и империјалистичка експанзија како дел од рускиот национален интерес. Леонтјев верувал во полициска држава за да се спречат европските влијанија да стигнат до Русија.
4 Почвеничество
Подоцнежните писатели Фјодор Достоевски, Константин Леонтјев и Николај Данилевски развиле посебна конзервативна верзија на славофилизмот, ''Почвенничество'' (од рускиот збор за ''земја''). Учењето, како што е артикулирано од Константин Победоностсев (Обер-прокуратор на Руската православна црква), било усвоено како официјална царска идеологија за време на владеењето на Александар III и Николај II. Дури и по Руската револуција од 1917 година, таа била дополнително развиена од емигрантските религиозни филозофи како Иван Иљин (1883–1954).
Многу словенофили влијаеле на истакнати мислители од Студената војна како Џорџ Ф, всадувајќи во нив љубов кон Руската империја наспроти Советскиот Сојуз. Тоа, пак, влијаеше на нивните надворешнополитички идеи, како што е верувањето на Кенан дека оживувањето на Руската православна патријаршија, во 1943 година, довела до реформи или соборување на владеењето на Јосиф Сталин.
5 Поврзано
* Панславизам