Бурмански денови

''„Бурмански денови“'' — првиот роман од англискиот писател Џорџ Орвел, објавен во 1934 година. Сместен во Британска Бурма за време на падот на империјата, кога Бурма била управувана од Делхи како дел од Британска Индија, романот служи како „портрет на темната страна на британскиот рај“. Во средиштето на романот е Џон Флори, „осамен поединец заробен во поголем систем што ја поткопува подобрата страна на човечката природа“. Романот ги опишува „и домородната корупција и империјалната нетрпеливост“ во општество каде што, „на крајот на краиштата, староседелците биле староседелци - занимливо, без сомнение, но на крајот... инфериорен народ“.
„Бурмански денови“ првпат била објавена „понатаму“, во Соединетите Американски Држави, поради загриженост дека може да биде потенцијално клеветничка; дека вистинскиот провинциски град Ката е опишан премногу реалистично; и дека некои од неговите измислени ликови се премногу блиску засновани на луѓе кои може да се препознаат Британското издание, со променети имиња, се појавило една година подоцна. Без разлика на тоа, остриот приказ на колонијалното општество од страна на Орвел „некои стари бурмански раце“ го сметале за „прилично изневерување на странта“. Во писмо од 1946 година, Орвел напишал: „Се осмелувам да кажам дека тоа е неправедно на некој начин и неточно во некои подробности, но поголемиот дел од него е едноставно известување за она што го видов.
1 Заднина
Орвел поминал пет години, од 1922 до 1927 година, како полицаец во Индиската царска полиција во Бурма (сега Мјанмар). Британците постепено ја анектирале Бурма во фази, и дури во 1885 година, кога го освоиле кралскиот главен град Мандалај, Бурма како целина можела да биде прогласена за дел од Британската Империја. Работниците доселеници од Индија и Кина го надополнувале домородното бурманско население. Иако Бурма била најбогатата земја во Југоисточна Азија под британска власт, како колонија се сметала за заостаната. Сликата што Британците морале да ја одржуваат во овие заедници била огромен товар, а повеќето од нив носеле очекувања дури и од Британија дека ќе ги задржат своите обичаи и владеење. Во својот извоз, земјата произведувала 75 проценти од светското производство на тиково дрво од своите шуми. Кога Орвел пристигнал во делтата на реката Иравади во јануари 1924 година за да ја започне својата кариера како царски полицаец, делтата била водечкиот извозен регион на Бурма, кој обезбедувал три милиони тони ориз годишно, половина од светските залихи. Орвел служел во голем број места во Бурма. По една година обука во Мандалај и Мјиткина, неговите задачи ги вклучувале Мјаунгмје, Тшване, Сиримав, Мулмеин и Катара. Исто така, вклучувал и Инсеин, северно од Рангун, местото на најбезбедниот затвор во колонијата, а денес и најозлогласениот затвор во Бурма.''„Бурмански денови“'' била пишувана во текот на неколку години. Орвел ја составил во Париз од 1928 до 1929 година. Ја ревидирал во 1932 година додека го уредувал семејниот дом за време на летните одмори во Саутволд. До декември 1933 година, ја отчукал конечната верзија, а во 1934 година му ја доставил на својот агент Леонард Мур, кој му ја предал на Виктор Голанц, издавачот на претходната книга на Орвел. Голанц, веќе претпазлив во објавувањето на делото на друг автор, ја отфрлил бидејќи бил загрижен за обвиненија за клевета. Хајнеман и Кејп ја отфрлиле од истата причина. Откако побарал измени, Харперс бил подготвен да ја објави во Соединетите Држави, каде што се појавила во 1934 година. Во пролетта 1935 година, Голанц изјавил дека е подготвен да објави британско издание под услов Орвел да може да докаже дека не именувал вистински луѓе. За таа цел, беа спроведени обемни проверки на колонијалните списоци пред Голанц да ја објави англиската верзија на 24 јуни 1935 година. Сепак, многу од главните европски имиња што се појавуваат во романот оттогаш се идентификувани во „Рангунска газета“ како вистински луѓе, а името „У По Кин“ му припаѓало на бурмански офицер кој студирал на полициската академија во Мандалај со Орвел.
2 Ликови
* Џон Флори: Низ целиот роман, тој е наречен едноставно „Флори“. Тој е средишниот лик, трговец со дрва во средината на триесеттите години. Има долга, темносина бенка што се протега од окото до усната на левиот образ и се обидува да избегне да им ја покажува на луѓето левата страна од лицето бидејќи мисли дека бенката е одвратна. Секогаш кога се засрамува или го гледа со потценување, се сеќава на својот белег, симбол на неговата слабост. Тој е многу добар пријател со индискиот д-р Вирасвами и ја цени бурманската култура. Ова го доведува во судир со членовите на клубот, на кои не им се допаѓаат неговите донекаде коренити ставови. Поради неговата прилично срамежлива личност и фактот дека не ги сака расправиите, тој е лесна мета во расправиите, особено со Елис. Ова го обесхрабрува целосно да се заложи за Бурманците. Тој многу страда емоционално бидејќи е вљубен во Елизабет. Сè што може да мисли е на Елизабет, но тие имаат спротивставени интереси и таа не го сака назад. Флори ги поддржува Бурманците, додека Елизабет ги гледа како ѕверови. Флори сака Елизабет да го почитува, особено поради неговата немирна младост, но сака да ги поддржи Бурманците. Поради неговата неодлучна личност, тој е заглавен помеѓу поддршката на Бурманците и Англичаните. Откако Елизабет го напушта Флори по втор пат, тој извршува самоубиство.
* Елизабет Лакерстин: Невенчана Англичанка која ги изгубила двајцата родители и дошла да живее со преостанатите роднини, Лакерстинови, во Бурма. Пред да почине нејзината мајка, тие живееле заедно во Париз. Нејзината мајка се сметала себеси за уметница, а Елизабет го мразела боемскиот начин на живот и културните врски. Елизабет има 22 години, „висока за девојка, витка“, со модерна кратка коса и носи очила во облик на желка. Низ целиот роман, таа се стреми да се омажи за маж затоа што нејзината тетка врши притисок врз неа, а таа обожава богатство и општествена класа, од кои ниту едно не можела да постигне без сопруг во овој временски период. Кога првпат ја запознава Флори, тој се заљубува во неа затоа што претпочита бели жени пред бурмански жени. Откако ја напушта Флори за прв пат, таа му се додворува на Верал, кој нагло ја напушта без да се збогува. Вториот пат кога го напуштила Флори (и по неговото самоубиство), се омажила за заменик-комесарот Мекгрегор.
* Господин Лакерстин: Чичкото на Елизабет и сопруг на г-ѓа Лакерстин. Лакерстин е менаџер на компанијата. Тој е тежок пијач чија главна цел во животот е да „се забавува“. Сепак, неговите активности се попречени од неговата сопруга, која го гледа цело време „како мачка над крвава дупка од глушец“, бидејќи откако се вратила откако го оставила сам еден ден и го нашла опкружен со три голи бурмански жени, таа престанала да му верува. Развратноста на Лакерстин се протега и на сексуални напади врз неговата внука Елизабет.
* Д-р Верасвами: Индиски доктор и добар пријател на Флори. Тој има само почит кон Британците што живеат во Бурма и често е заинтересиран да ја искаже својата поддршка за британската колонијална власт кога може, иако многумина во европската заедница, вклучувајќи го и Елис, не го почитуваат. Верасвами и Флори често дискутираат за разни теми, при што Верасвами ја претставува британската гледна точка, а Флори е на страната на Бурманите. Д-р Верасвами е мета на У По Кин во неговата потрага по членство во Европскиот клуб. Д-р Верасвами сака да стане член на клубот бидејќи тоа ќе му даде престиж што ќе го заштити од обидите на У По Кин да го избрка од округот. Бидејќи го почитува Флори, не се труди да го прими во клубот. На крајот, У По Кин смислува план да го протера д-р Верасвами. Тој е испратен да работи во друга запоставена болница на друго место.
* У По Кин: Корумпиран и лукав судија кој е ужасно дебел, но совршено дотеран и богат. Тој има 56 години, а „У“ во неговото име е неговата титула, што е почесно во бурманското општество. Тој чувствува дека може да прави зли дела по своја волја - да ги измамува луѓето за нивните пари, да затвора невини, да злоупотребува млади девојки - затоа што, иако „според будистичкото верување, оние што направиле зло во своите животи ќе го поминат својот следен живот во облик на стаорци, жаби или некое друго ниско животно“, тој има намера да се осигура од овие гревови со тоа што ќе го посвети остатокот од својот живот на добри дела како што се финансирање на изградба на пагоди „и балансирање на вагата на кармичката правда“. Тој продолжува со своите планови да го нападне д-р Вирасвами, поттикнувајќи бунт како дел од вежбата да го направи д-р Вирасвами да изгледа лошо и да го елиминира како потенцијален кандидат за клубот, со цел да го обезбеди своето членство. Тој верува дека неговиот статус како член на клубот ќе стави крај на интригите што се коваат против него. Тој ја губи својата предност кога Флори и Вирасвами го задушуваат бунтот. По смртта на Флори, Кин станува член на Европскиот клуб. Кратко по неговото прием во клубот, тој умира, непоштеден, пред да се изгради пагодата. „Тој напредувал во По преку кражба, поткуп, уцена и предавство, а неговата корумпирана кариера е сериозна критика и за англиската влада која му го дозволува успехот, и за неговите англиски претпоставени кои толку катастрофално погрешно го проценуваат неговиот нарав.“
* Ма Хла Меј: Бурманската љубовница на Флори која била со него две години пред да ја запознае Елизабет. Ма Хла Меј верува дека е неофицијална сопруга на Флори и ужива во привилегиите што доаѓаат со поврзаноста со европската заедница во Бурма. Флори ги плаќал нејзините трошоци за време на нивното заедничко време. Сепак, откако се заљубува во Елизабет, тој ѝ кажува дека не сака повеќе да има никаква врска со неа. Ма Хла Меј е избезумена и постојано го уценува. Кога е исфрлена од куќата на Флори, другите селани се одвојуваат од неа и таа не може да си најде сопруг кој ќе ја издржува. Охрабрена од У По Кин, кој има план како да го уништи угледот на Флори во клубот, таа му пристапува на Флори пред Европејците и создава драматична сцена за сите да знаат за неговата интимност со неа. Овој испад засекогаш го уништува мислењето на Елизабет за Флори. Ма Хла Меј на крајот заминува да работи во бордел во друго место.
* Ко С'ла: Верниот слуга на Флори од денот кога пристигнал во Бурма. Иако добро му служи на Флори, тој не ги одобрува многу негови активности, особено неговиот однос со Ма Хла Меј и неговите навики за пиење. Тој верува дека Флори треба да се ожени. Флори останал во истата безгрижна состојба во која бил по пристигнувањето во Бурма. Во очите на Ко С'ла, Флори е сè уште момче. Ко С'ла, од друга страна, продолжил со својот живот, се оженил и станал татко на пет деца. Нему му е жал за Флори поради неговото детско однесување и бенката.
* Поручник Верал: Воен полицаец на привремена должност во градот. Тој е сè што Флори не е - млад, згоден, привилегиран. Тој е најмладиот син и ги гледа сите со потценување, не правејќи никакви отстапки во однос на учтивоста или добрите манири. Неговата единствена грижа додека е во градот е играње поло. Тој не обрнува внимание на ничија раса, сите се под него. Верал е самодоволен и егоцентричен. Охрабрена од нејзината тетка, Елизабет го бара Верал како додворувач, но тој ја користи само за привремена забава. На крајот, тој исчезнува од градот без да ѝ каже збор на Елизабет.
* Господин Мекгрегор: Заменик комесар и секретар на клубот. Тој е чесен и добронамерен, иако е и помпезен и самобендисан. У По Кин го контактира г. Мекгрегор преку анонимни писма додека продолжува со нападите врз д-р Вирасвами со цел да ја добие позицијата во клубот. Како еден од малкуте слободни луѓе што останале во градот, тој се жени со Елизабет.
* Елис: Злобен и насилен расист кој раководи со компанија во Горна Бурма. Тој е вулгарен и груб член на клубот кој сака да предизвикува скандали. Елис цврсто верува дека Бурманците се целосно неспособни сами да управуваат со земјата. Неговата омраза кон бурманската култура предизвикува одредени судири со Флори поради љубезноста на Флори кон Бурманците, особено кон д-р Вирасвами. Елис го поддржува планот на У По Кин да го уништи угледот на д-р Вирасвами и не му се потребни никакви докази за неговата вина.
* Франсис и Семјуел: Франсис е евроазиски службеник кај индиски лихвар, додека Семјуел е службеник кај еден од подносителите на барањето. Двајцата синови на христијански мисионери, книгата ги истражува ставовите кон нивното мешано наследство.