procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Ражи

Ражи — надред ‘рскавични риби со многу зарамнето тело. Таа е роднина на ајкулата. Пекторалните перки на повеќето ражи се развиени во широки, рамни и криловидни додатоци, прикачени од двете страни на главата. Животното плива со брановидно поместување на овие крила. Повеќето ражи имаат тенки и камшичести опашки. Очите и спиракулумите се сместени на врвот на главата, а устата и жабрените цепнатинки се на долната страна. Многу ражи живеат на дното на океанот, лежејќи како килими на него; други го населуваат пелагијалот (погорните водни слоеви). Оние ражи кои живеат на дното дишат така што земаат вода низ спиракулумите (а не низ устата како повеќето риби), и ја пропуштаат низ жабрите. Ражите се хранат со најразлични помали животни; цврстите, заоблени заби на многу видови се адаптирани за кршење на черупките на полжавите и школките.
1 Видови на ражи и таксономија
Ражите се поделени во седум фамилии. Најголеми се мантите, наречени и ѓаволски ражи (од семејството ''Mobulidae''). Овие се пелагиски форми кои можат да тежат до 1360 кг, со ширина од 7 m. За разлика од другите ражи, мантите се исхрануваат со филтрирање на водата. Електричните ражи или торпеда (семејството ''Torpedinidae'') имаат електрични органи на нивните крила кои генерираат електрично струење кое се користи за имобилизација на пленот, како и за одбрана. Електричниот поток е доволно силен за да го осетат луѓето, и веројатно Старите Грци ги користеле овие риби за шок-терапија. Вистинските ражи (''Rajidae''), кои некогаш се ловат како храна, живеат на дното и имаат речиси дисковидна форма на телата и кратки опашки; некои видови имаат електрични органи во нивните опашки. Боцкашите (''Dasyatidae'') имаат редови од боцки на нивните опашки кои инаку се многу подолги отколку нивните тела. Боцкашот задава рани на друг организам со замавнување на опашката; отровот кој се содржи во боцките може да е фатален за луѓето. Повеќето од орловите ражи и лилјаковидната ража (семејството ''Mylobatidae'') имаат само една отровна боцка на опашката. Гитарестите ражи (''Rhinobatidae'') се ајкуловидни по форма, и поседуваат добро развиени опашки кои се користат за пливање и помали пекторални перки отколку повеќето ражи; но, перките се прикачени, како кај сите ражи, над жабрите. Пилоносните ражи (од семејството ''Pristidae'') се слични во телесната форма, но имаат долги и рамни рилки со редици од забовидни проекции на секоја страна. Некои видови достигнуваат вкупна должина од 6 m, со рилки долги 1,8 m и 30 cm широки.
2 Размножување и распространување
Оплодувањето е внатрешно кај ражите. Повеќето се вивипарни, но вистинските ражи несат зарамнети, правоаголни јајца, затворени во кожни черупки. Празните черупки од овој тип се наоѓаат на плажите и се познати како сиренини чанти. Повеќето фамилии на ражи имаат космополитско распространување во тропските и суптропските морски води; некои се наоѓаат и во умерени и ладни води. Некои ражи можат да живеат во соленкасти води и естуари, а пилоносците навлегуваат во слатите води (реки и езера).
Химера

Химери (ред Chimaerae, класа Bradyodonti) — многу невообичаена група на риби кои живеат на морското дно, на длабочини од 300 до 500 m. Колективно овие видови формираат мала, кохезивна група од околу 25 видови. Тие се сите исклучиво морски организми. Роднини се со ајкулите и ражите; од ова се заклучува дека химерите се одликуваат со ‘рскавичен скелет. Една особина која ги разликува од ражите е фактот што горната вилица е цврсто прикачена за черепот. Тие исто така поседуваат зарамнети заби (два на горната вилица и еден на долната) кои се изменети за здробување и мелење на нивната храна. Постои еден жабрен отвор на секоја страна од главата и секој од нив е прекриен со месеста покривка.
1 Физички опис
Химерите генерално имаат големи глави, заострено тело и долга (слична на стаорец) опашка. Тие се релативно крупни риби. Долги се околу 0,61 до 2 метри. За разлика од поголемите роднини - ајкулите на пример, химерите се слаби пливачи. Перките се високо изменети: една забележителна одлика е присуството на силна и остра боцка на почетокот на првата грбна перка. Кај некои видови последнава може да е отровна. Кога перката е опуштена, боцката се прибира во посебна комора во грбот на животното, но може брзо да се извади. Химерите поседуваат многу редуцирана и издолжена опашна перка. Големите пекторални перки, за разлика од тие на ајкулите, играат главна улога при пливањето.
Химерите имаат мазна кожа и еден жабрен отвор на секоја страна - морфолошка промена која лежи помеѓу онаа на ајкула и коскена риба. Серии на мукусно-секретирачки канали постојат на главата. Машките единки од некои видови како ''Callorhinchus'' имаат подвижен, палковиден израсток, чија функција не е позната.
2 Екологија
Малку е познато за екологијата на химерите. За повеќето се мисли дека се хранат со најразлична храна: алги, црви, краби, ракчиња, морски ѕвезди, мекотели и мали риби. Многу видови се ноктурни - едно можно објаснение за особено големите очи. Машките химери имаат мали додатоци познати како класпери, со кои ги придржуваат женките за време на копулацијата; особина која ја има и кај ајкулите и ражите. За разлика од оплодените јајце-клетки на коскените риби, тие на химерите се затворени во жилави капсули, кои веројатно спречуваат јајце-клетката да оди предалеку.
3 Таксономија
* Rhinochimaeridae (8 видови)
**''Harriotta''**''Neoharriotta''**''Rhinochimaera''* Chimaeridae (27 видови)
**''Chimaera''**''Hydrolagus''* Callorhinchidae (3 видови)
**''Callorhinchus''
4 Наводи
it:Holocephali
nl:Zeekatten (vissen)
oc:Holocephali
simple:Chimaera
Кунилингус

Кунилингус е акт на орален секс, се користи устата и јазикот за стимулација на женските гениталии. Најчесто се стимулира дразницата бидејќи е најосетливиот дел од женските гениталии. Терминот кунилингус доаѓа од латинските зборови за вулва (''cunnus'') и за јазик (''language'').
1 Техники
Постојат различни техники за изведување на кунилингус во зависност од поединечните склоности на партнерите во половиот однос.
Дразницата е сексуално најчуствителниот дел од телото на речиси секоја жена, но може да биде премногу чувствително директното стимулирање, посебно во раната фаза на возбуда кај жената. Најдобро е да се почне со нежна стимулација фокусирана на усните и поширокиот регион на вулвата.
Кунилингусот може да биде проследен со ставање на прст или некое сексуално помагало во вагината и/или анусот, што дава можност за симултана стимулација на G-точката.
2 Поврзано
* Орален секс
* Фелацио
* Автофелацио
tr:Oral seks#Cunnilingus
Аплакофори

Аплакофорите (класа Aplacophora) се црвовидни бесчерупкести мекотели кои живеат во зоната помеѓу морскиот брег и работ на континенталниот праг. Класата на аплакофори содржи две поткласи: ''Neomeniomorpha'' (наречена и ''Solenogastres'') и ''Chaetodermomorpha'' (наречена и ''Caudofoveata''). Аплакофорите се закопуваат или ползат низ калта, или се замотуваат околу алционариските корали. Повеќето претставници се помали од 10 mm во должина.
Неколку одлики се својствени за сите аплакофори. Нервниот систем се состои од парни странични и стомачни нервни стебла, со многу странични комисури, букален прстен и церебрална и супраректална ганглија. Целомот е редуциран во целомски канали (целомодукти), просторен перикардиум (околусрцева празнина) и гонади кои се поврзуваат со перикардиумот. Постои мантијна празнина во која се излеваат течностите анусот и целомодукти. Присутни се и други типични мекотелни одлики, но не се својствени за сите фамилии, а тоа се радула (рендест орган за дробење на храната) и нејзината потпора; парни жабри во мантијната празнина; стапало за ползење кое секретира мукус; како и мастилаво ќесе.
1 Исхрана
Неомениоидите се хранат со жаркари - цврсти и меки корали, хидрозои, зооантарии или горгонии. Некои видови се исхрануваат само со специфични жаркари. Каудофовеатите ингестираат седимент или може да се селективни месојдади или чистачи. Најмногу се хранат со дупконосци.
2 Размножување
Аплакофорите се хермафродити и имаат парни гонади. Истражувањата покажале дека има присуство на семени рецептакули, што укажува на присуство на интросперма (сперма која не доаѓа во контакт со водата). Набљудувањата на живи примероци на ''Epimenia australis'' покажале дека оплодувањето е внатрешно.
Г-точка

Грефенберговата точка (често се нарекува и Г-точка) е подрачје во внатрешноста на вагината каде што се тврди дека постои ерогена зона која кога стимулирана може да доведе до високи нивоа на полова возбуда, силни оргазми и женска ејакулација. Г-точката типично се наоѓа 1-3 инчи од предниот дел на вагиналниот ѕид меѓу отворот на вагината и уретрата, и е чувствително подрачје кое е дел од женската простата.
Лом

Лом (|Лом) е град во северозападниот дел на Бугарија и е административен центар на општината Лом. Се наоѓа во Монтанската област и е втор наjголем во областа. Сместен е крај бреговите на реката Дунав и реката Лом. На 162 km на југ од градот се наоѓа Софија, на 56 km северозападно е Видин, а на 49 km јужно е Монтана.
Лом е значаен дунавски град-пристаниште. Неговиот развиток како големо речно пристаниште, второ во Бугарија по Русе, е поради близината со главниот град Софија.
Лом е наследник на тракискиот град Артанес. Како дел од римската провинција Горна Мизија од 29 г.п.н.е е наречен Алмус и оттаму потекнува името на денешниот град и река Лом. Со името Лом Паланка се споменува во 1704 г. Со појавувањето на бродовите по Дунав од 1830 г. се зголемува и значењето на градот. Развиени се и транспортните врски кон Виена, Австрија. Тоа има и големо влијание над градската архитектура.
Мегу културните и природни знаменитости на Лом се историскиот музеj, античката тврдина Алмус, останките од Аспаруховиот ров, Борунската црква, споменикот на Цеко Воjвода и други.
Травелинг Вилберис

Травелинг Вилберис (англиски: Traveling Wilburys, односно во буквален превод Патувачките Вилбери) е супергрупа составена од Џорџ Харисон, Џеф Лин, Рој Орбисон, Том Пети и Боб Дилан.
1 Историја
Се започнало со неформалната средба меѓу Рој Орбисон и Том Пети, кои заедно со Боб Дилан се собрале во неговото студио во Санта Моника, Калифорнија со цел да снимат песна која ќе фигурира како Б-страна на Харисоновиот сингл "This is Love". Песната која тогаш ја создаваат е "Handle With Care". Уште во истиот момент кога ја ислушуваат, членовите на продукциската куќа, сфаќаат дека песната е и повеќе од добра за да служи само како пополнувач на синглот.
Музичарите пак, толку многу уживале во меѓусебната соработка што се решиле да снимат албум. Составен од песни чии автори се сите членови на групата, албумот е снимен во период од само десет дена поради тоа што Боб Дилан морал да оди на турнеја. Пуштен во продажба во 1988 година (при што самата група се претставува под разни псевдоними - полубраќа, синови на починатиот Чарлс Траскот Вилбери Сениор), албумот ''Traveling Wilburys Vol. 1'' во 1989 година е избран за 70<sup>ти</sup> најдобар албум издаден во 80-тите, според списанието ''Rolling Stone''. Смртта на еден од членовите на групата - Рој Орбисон (на 6 декември 1988) ја спречува понатамошната соработка; сепак, групата продолжува и без него.
Зборот "Вилбери" е сленг измислен од Харисон и Лин за време на снимањето на албумот на Џорџ ''Cloud Nine'' и тоа како алузија на елиминирањето на "грешките" при процесот на миксирање (односно "'We'll bury' (Вилбери) them in the mix"). Терминот бил случајно употребен во присуство на сите членови на групата. Харисон го предложил името "Треперувачките Вилбери" (The Trembling Wilburys) но сите се согласиле да го искористат називот "Патувачки".
По првиот албум, следува синглот "Nobody's Child" кој ќе се обиде да го центрира светското внимание врз децата-сирачиња во Романија. Вториот албум, именуван ''Traveling Wilburys Vol. 3'' е издаден во октомври 1990 година. Сепак, албумот има понезабележителен успех. Неколку причини се спомнуваат за да се објасни чудниот скок од Vol. 1 до Vol. 3. Првото објаснување е дека албумот на Том Пети ''Full Moon Fever'' се смета за Vol. 2 (Џеф Лин, Џорџ Харисон и Рој Орбисон работат заедно со Пети на него), второто е дека албумот не е издаден од почит спрема починатиот Орбисон, а третото и наједноставно е дека името било обична шега. Еднаш, на едно MTV интервју Харисон ќе рече дека постоел материјал за да се издаде Vol. 2, но истиот бил украден пред сосема да се комплетира албумот.
2 Членови
Патувачките Вилбери на Volume 1 се:
* Нелсон Вилбери - Џорџ Харисон
* Отис Вилбери - Џеф Лин
* Лефти Вилбери - Рој Орбисон
* Чарли Т. Вилбери Џр. - Том Пети
* Лаки Вилбери - Боб Дилан
Патувачките Вилбери на Volume 3 се:
* Спајк Вилбери - Џорџ Харисон
* Клејтон Вилбери - Џеф Лин
* Мади Вилбери - Том Пети
* Бу Вилбери - Боб Дилан
Џим Келтнер, тапанарот на Вилберите, не е именуван како Вилбери; сепак дел е од нивните музички спотови. На ДВД-то издадено во 2007 година, даден му е прекарот 'Бастер Сајдбери'.
3 Дискографија
3.1 Албуми
3.2 Синглови
Едначење по звучност

Според звучноста согласките се делат на безвучни, звучни и сонатни. Безвучните и звучните согласки образуваат таканаречени корелативни парови. Секоја безвучна согласка, освен ''х'', има свој звучен парник. Тие парови се:
корелативни парови
звучна:, б, д, г, в, з, ж, (-), ѕ, џ, ѓ
безвучна:, п, т, к, ф, с, ш, (х), ц, ч, ќ
1 Правило 1
Звучните и безвучните согласки се едначат по звучност кога ќе се најдат во непосреден допир. Едначењето се врши спрема втората согласка. Звучните согласки пред безвучните се менуваат во безвучни. Пример:
*''б-п'': ''баба'' - ''бапски''; ''врабец'' - ''врапче'', ''врапци''; ''даб'', ''дабот'' - ''дапче''; ''забец'' - ''запци'', ''запчест''; ''јамб'', ''јамбот'', ''јампски''; ''Љубе'' - ''Љупчо'', ''Љупка''; ''роб'', ''робот'' - ''ропски'', ''ропство'', ...
*''д-т'':
*''г-к'':
*''в-ф'':
*''з-с'':
*''ж-ш'':
*''ѕ-ц'':
*''џ-ч'':
*''ѓ-ќ'':
2 Правило 2
Безвучните согласки пред звучните преоѓаат во звучни
сват- сватба-свадба
3 Правило 3
Едначењето по звучност редовно се обележува и во зборовите со претставка.
4 Правило 4
Согласката ''ј'' се обезвучува и пред слеаните ''ц'', ''ч'' во зборови со претставка.
5 Правило 5
Кога претставките што завршуваат на согласка (''зад''-, ''над''-, ''од''-, ''под''-, ''пред''-, ''без''-, ''из''-, ''раз''-) ќе влезат во состав на збор што почнува со истородна согласка, настануваат два случаја.
5.1 Правило 5.1
Во некои зборови границата меѓу претставката и основниот збор јасно се чувствува, и согласките се пишуваат удвоено: ''оддели'', ''поддава'', ''раззелени'', ''оттука'', ''поттикне'', ''бессовесен'', ...
5.2 Правило 5.2
Во други случаи, кога е сраснатоста на составните делови изразена во поголем степен, по извршеното едначење се добива една согласка: ''одамна'' (од ''оддамна''), ''бесмислен'', ''бесмртен'', ''бесрамен'', ''бестрашен'', ''исее'', ''исекне'', ''исели'', ''исече'', ''раседла'' (од ''разседла''), ''расее'', ''расели'', ''расече'', ''раслои'', ''расобуе'', ''расони'' и др.
Иста појава имаме и на составите меѓу префиските ''без''-, ''из''-, ''раз''- и зборовите што почнуваат со ''ш''. Во едни случаи се чува ''с'': ''бесшумно'' (од ''безшумно''), ''исшета'', ''исшие'', ''исшилчи'', а во други, по асимилацијата на ''с'' во ''ш'', се добило едно ''ш''; ''ишари'' (од ''изшари''), ''ишмрка'', ''уштипе'', ''рашета'' (од ''разшета''), ''рашие'', ''рашири'', ''раштима'', ''раштрка''.
6 Правило 6
Едначењето по звучност не се одбележува во следниве случаи:
6.1 Правило 6.1
Не се одбележува едначењето на ''в'' пред безвучна согласка
6.2 Правило 6.2
Не се одбележува едначењето на ''д''
6.3 Правило 6.3
Пред членската наставка -''та'' не се одбележува и едначењето на другите звучни согласки
6.4 Правило 6.4
Согласката ''г'' не се едначи во: ''бегство'', ''другпат''.
6.5 Правило 6.5
Не се едначи ''т'' во сложенките од типот: ''петгодишен'', ''десетгодишен'', ''дванаесетгодишен'', ...
6.6 Правило 6.6
Едначењето на согласките по звучност не се одбележува и во некои личните именки од туѓо потекло.
6.7 Правило 6.7
Во допир со гласниците (сонанти) не се врши едначење по звучност: ''милослив'', ''милосница'', ''мирислив''.
Аргеј I

Аргеј I — крал на Македонија од околу 678 п.н.е. до околу 640 п.н.е.. Го наследил татка си Пердика I. По него, наследникот на престолот бил неговиот син Филип I.
Споменат е од Херодот по 8.138 и од Јунијан Јустин.
Птоломеј I

Проломеј I или Птоломеј од Алор — регент на Македонија од 368 до 365 п.н.е. Извршил атентат врз неговиот претходник Александар II за да ја заземе власта. Владеел како регент за младиот Пердика III сѐ додека Пердика не го убил во 365 п.н.е. Се верува дека е роден во некогашното село во Егејска Македонија, Калјани (Алорес).
Според Хамонид, тој бил помладиот син на Аминта II „Малиот“, кому Аминта III му ја дава својата ќерка Евриноја за жена.
Векторска анализа

Векторската анализа е дел од математичката анализа кој се занимава со обопштување на поимите од, условно, „''скаларната'' анализа“ на векторски полиња. Ова значи дека поимите: извод, интеграл, лимес, непрекинатост и др. кои се дефинирани во полето на реални броеви (кое се нарекува ''скаларно поле''), се воведуваат во повеќедимензионални реални Евклидови полиња наречени „векторски полиња“.
Ситуацијата со горенаведените поими е поинаква во векторски полиња, од познатата во скаларното поле. Така во векторската анализа постојат поими од типот: парцијален (делумен) извод, повеќекратни интеграли, криволиниски интеграли, површински интеграли, градиент на функција, ротор на поле, дивергенција на поле и слично.
Покрај своето значајно место во математиката, векторската анализа има голема примена во природните науки, особено во физиката.
Аероп I

Аероп I — крал на Македонија од династијата на Аргеадите, син на Филип I, правнукот на Пердика I, четвртиот крал, и татко на Алкет I.
Според примо генитура, за крал е прогласен уште во лулка, на бојното поле пред битката со Илирите, зашто (според Јустин) „на Македонците не им недостига храброст, туку крал“. Ја зајакнува македонската воена организација и во негово време македонската држава се проширува.
На почетокот од неговото владеење, Тракијците и Илирите честопати ја напаѓале Македонија. Се верува дека Македонците почнале да остваруваат победи над Тракијците и Илирите откако на чело на македонската армија во битките застанал младиот Аероп. Неговото присуство придонело да се зголеми борбениот морал кај војската со што Тракијците и Илирите биле присилени да престанат со нападите.
1 Наводи
Моноплакофори

Моноплакофорите (класа Monoplacophora) се мекотели со единечна симетрична черупка. Тие се мала група на камбро-силуриски фосили кои припаѓаат на фамилијата ''Tryblidiidae''. Единствен денешен жив род е неопилината (''Neopilina'').
1 Физички одлики
Моноплакофорите имаат черупка која варира во формата од зарамнета штитовидна плочка па до краток конус. Черупката е голема и билатерално симетрична и има еден вдлабнат сифон. Врвот на черупката лежи речиси вертикално над предната маргина на средната (медијална) линија. Маргината на черупката е речиси кружна и малку издолжена во сагиталната празнина. Черупката е релативно тенка, има три слоја, и е потенка на маргините отколку во центарот.
Палијалната (мантијна) празнина го дели работ на стапалото од мантијата на секоја страна. Оваа празнина формира плиток олук кој целосно го заобиколува животното. Внатрешно е поделена со ѕидовите на стапалото и странично со палијалниот лист кој лежи под маргината на черупката. Во предниот дел, мантијната празнина ги содржи устата, која е опколена со пар од пипала. Странично, мантијната празнина содржи пет или шест пара на жабри. Стапалото е кратка циркуларна колумна. Рамниот стомачен ѕид на стапалото е тенок и речиси отсуствува неговата мускулна поддршка. Прекриен е со цилијарен епител и формира подножје за ползење. Ползењето е потпомогнато со мукусот кој се лачи од педалната жлезда, која лежи на предниот дел од стапалото. Моноплакофорите се долги од 3 mm до 3 cm и внатрешната организација им е мешавина од онаа на полжав и хитон. Главата е мала. Устата е сместена на предниот дел од стапалото, а анусот се отвора во палијалната празнина на постериорниот крај на телото, зад стапалото. Пред устата се наоѓа предустен превој (или велум). Друг превој лежи зад устата и се проектира на секоја страна како маса на постусни пипала.
2 Таксономија
Ред Tryblidioidea
* натсемејство Tryblidiacea
** фамилија Laevipilinidae
*** род ''Laevipilina''. H. McLean, 1979
** фамилија Monoplacophoridae
*** род ''Monoplacophorus'' L. I. Moskaslev, Y. A. Starobogatov & Z. A. Filatova, 1983
** фамилија Neopilinidae
*** род ''Neopilina'' H. Lemche, 1957
**** подрод ''Lemchephila'' L. I. Moskalev, Y. A. Starobogatov & Z. A. Filetove, 1983
**** подрод ''Lemchephyala'' (= ''Lemchephila'') L. I. Moskalev, Y. A. Starobogatov & Z. A. Filetove, 1983
*** род ''Micropilina''*** род ''Rokopella''*** род ''Veleropilina''** фамилијаTryblidiidae
*** потсемејство Neopilininae
**** род ''Neopilina'' H. Lemche, 1957
***** подрод ''Neopilina''****** вид ''Neopilina galathea'' H. Lemche, 1957
****** вид ''Neopilina veleronis'' R. J. Menzies & W. Layton, 1963
*** потсемејство Tryblidiinae
** фамилија Vemidae
**** род ''Vema''. H. Clarke & R. J. Menzies, 1959
***** вид ''Vema ewingi''. H. Clarke & R. J. Menzies, 1959
На Запад ништо ново

''На Запад ништо ново'' (|Im Westen nichts Neues) е роман од Ерих Марија Ремарк, германски ветеран од Првата светска војна. Романот ја опишува војната во рововите и одделноста на војниците од нивните стари животи после враќањето од војната. Објавен под името ''Im Westen nichts Neues'' во Германија во јануари 1929 , за кратко време, романот постигнува огромен успех. Приказната го следи животот на раскажувачот Пол Баумер, деветнаесетгодишно момче кое доброволно се приклучува во војната, како и животот на неговите пријатели од фронтот Алберт Кроп, Џаден, Мулер, Хаје и Кацински (Кат).
''На Запад ништо ново'' се смета за еден од најдобрите воени роман на сите времиња, а Ерих Марија Ремарк со него го заклучува своето место во литературниот пантеон како мајстор на контрастот меѓу хоророт на војната и спокојната природа.
Дељо Марковски

Дељо Марковски — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и војвода на Македонската револуционерна организација, деец на ВМРО (Автономистичка) .
1 Животопис
Тој бил трговец во родното село и во гратчето Биглишта. Член е на ВМОРО од првите почетоци на револуционеризирањето на Костурско од страна на Лазар Поп Трајков. Во предилинденскиот период учествува во процесот за доставување на оружје заедно со
Лазар Киселинчев и Васил Чакаларов, и соработува со познатиот Костурски војвода Атанас Кршаков кој исто така е родум од село Косинец. Учесник е во две битки во Илинденското Востание. При крајот на востанието е амнестиран и е еден од оние што
останваат во своите реони.
2 Борба против андартите
Вистинската револуционерна дејност ја започнува после востанието кога активно учествува во ревитализирањето на организацијата во Костурско. Стапува во контакт со новоформираниот Албански револуционерен комитет и активно соработува со нив.
Кога во 1904 година Елиномакедонскиот комитет почнува да испраќа андартски чети во Македонија, Марковски е назначен за реонски раководител, целосно се оддава во оваа нова борба. Неговото име се овековечува за време на битката во селото Косинец на 3 мај 1907 година кога само со 6 души успева да порази 60 вооружени андарти. Потпомоната од турските власти, грчката чета на капетан Вардас со 60 вооружени Критјани го напаѓа село Косинец во момент кога скоро целото машко население е на печалба во Константинопол. Марковски навреме дознал за тоа и успеал да ги подели 6-те пушки што се наоѓале скриени во неговиот дом на 4 негови семејни бријатели и на неговиот малолетен брат. Се распределуваат во различни куќи и започнуваат престрелка со Грците. Во почетокот на престрелката загинале 6 андарти, а Грците не осознаваат од каде доаѓа огнот. Тоа создава збунетост во нивните редови, и започнуваат престрелка меѓу нив. Грците се повлекле од селото оставајќи околу 13 мртви.
3 Подоцнежна дејност
По младотурската револуција Дељо Марковски зема учество во политичкиот процес, а по Балканските војни останува во Костурско и се вклучува во новата борба на ВМРО (Автономистичка) под водство на Тодор Александров во Македонија. Во време на Првата светска војна е шеф на разузнавачка група на ВМРО (Автономистичка) и работи во тилот на сојузниците. Соработува со Константинистите кои сакат да направат државен удар во Атина за да ја бутнат владата на Венизелос, и да се сојузат со Централните Сили. Во 1918 година заедно со најблиските пребегнува во Бугарија, во град Софија каде што и починува во 1939 година .
Ринго Стар

Ричард Старки, МБЕ (роден на 7 јули 1940), познат по неговото сценско име Ринго Стар, е англиски пејач, текстописец и глумец, оскаровец и добитник на Греми награда, музичар кој останува најпознат како тапанарот на Битлси. Тој е најстариот и најнискиот член на групата, како и последниот кој се вклучува за да ја создаде ''познатата четворка''.
Џорџ Харисон

Џорџ Харисон, МБЕ (25 февруари 1943 — 29 ноември 2001) — англиски рок-гитарист, пејач, текстописец, автор и ситарист, добитник на Oскар и Греми, најпознат како водечки гитарист на легендарните Битлси. По распадот на групата, Харисон има успешна кариера како соло-изведувач, а подоцна и како член на Травелинг Вилберис, каде ги добива псевдонимите Нелсон и Спајк Вилбери. Исто така работи и како филмски продуцент, преку својата продукциска куќа ''Handmade Films'', која вклучува работа со личности од типот на Мадона и членовите на групата Монти Пајтон, на чиј хумор Џорџ бил особен обожавател.
Рангиран е на 21-то место на според списанието ''Rolling Stone''.
Споменик на Виктор Емануел II

Национален споменик на Виктор Емануел II (итал. ''Monumento Nazionale a Vittorio Emanuele II''), „Олтар на татковината“ (''Altare della Patria'') или „Виторијано“ — споменик во чест на Виктор Емануел, првиот крал на обединета Италија. Се наоѓа во Рим, Италија, меѓу Пјаца Венеција и ридот Капитол. Споменикот е дело на Џузепе Сакони, проектирано во 1895. Бил официјално претставен во 1911 и завршен во 1925.
Споменикот е изграден од чист бел мермер и содржи прекрасни скали, високи коринтски столбови, фонтани, голема скулптура на Виктор Емануел на коњ и две статуи на божицата Викторија како јава на квадриги. Структурата е широка 135 метри и 70 метри висока. Ако се сметаат и квадригата и крилатите победи, достигнува висина до 81 метар.
Споменикот го содржи гробот на незнајниот војник со вечен оган, изграден под статуата на Италија по Првата светска војна. Основата на структурата исто така вклучува и музеј на обединувањето на Италија.
Споменикот бил контраверзен бидејќи со неговата изградба се уништил голем дел од ридот Капитол со средновековната област. Самиот споменик често се смета за преголем и прераскошен. Јасно се гледа од голем дел од Рим иако има коцкеста форма и нема купола или кула. Споменикот исто така е блескаво бел, упадлив меѓу претежно кафеникавите згради од околината. Заради пренатрупаната конструкција носи неколку навредливи прекари. Римјаните некогаш го нарекуваат „свадбената торта“ и „лажните заби“, додека американците кога го ослободиле Рим во 1944 го нарекле „машина за пишување“, прекар прифатен и од месното население. И покрај сите критики, споменикот привлекува голем број на посетители. Се појавува
Основна теорема на анализата

Во математиката, поточно во математичката анализа, алтернативен назив за формулата на Њутн-Лајбниц. Оваа теорема ја дава врската меѓу неопределениот и определениот интеграл, односно дава начин на пресметување на вредноста на определениот интеграл преку неопределен.
Иако теоремата е позната како Формула на Њутн-Лајбниц, првиот формален доказ на тврдењето го дал шкотскиот математичар Џејмс Грегори (James Gregory), 1638-1675.
= Формулација на теоремата =
Формално, теоремата е зададена на следниов начин:
* Нека <math>\ [a,b] \subseteq \mathbb{R}</math> е затворен конечен интервал. Нека на овој интервал е определена функција <math>\ f:[a,b] \to \mathbb{R}</math>, нека оваа функција е интеграбилна на <math>\ [a,b]</math> и нека функцијата <math>\ F</math> е примитивна функција за <math>\ f</math> на <math>\ [a,b]</math>. Тогаш важи равенството:
::<math>\int_a^b f(x)\,dx = F(b) - F(a)</math>
или почесто запишано како:
::<math>\int_a^b f(x)\,dx = F(x)|_a^b</math>= Доказ =
Доказот на тврдењето е следниов:
Нека <math>\ \epsilon>0</math> е фиксен. Бидејќи функцијата <math>\ f(x)</math> е интеграбилна на интервалот <math>\ [a,b]</math>, според Римановата дефиниција на определен интеграл, за тој <math>\ \epsilon</math>, постои <math>\ \delta>0</math> такво што за секоја поделба <math>T:\,\,a=x_0<x_1<...<x_n=b\,\,\,</math> на интервалот и секој избор на точките <math>\ \xi_i \in [x_i,x_{i+1}]</math> важи:
:<math>\left| \sum_{i=0}^{n-1} f(\xi_i)\Delta x_i - \int_a^b f(x)\,dx \right| < \frac{\epsilon}{2}</math>
Нека <math>\ F(x)</math> е примитивна функција на функцијата <math>\ f(x)</math> на дадениот интервал. Тогаш според теоремата на Лагранж за средна вредност постојат точки <math>\psi_i \in [x_i,x_{i+1}]</math> така што важи:
:<math>F(x_{i+1})-F(x_i)=F^\prime(\psi_i)(x_{i+1x_i)</math>
односно, бидејќи <math>\ F</math> е примитивна на <math>\ f</math>, може да запишеме:
:<math>F(x_{i+1})-F(x_i)=f(\psi_i)(x_{i+1x_i)</math>
Тогаш, ако сумираме за <math>i=0,1,2,...,n-1</math>, следи:
:<math>\sum_{i=0}^{n-1} f(\psi_i)\Delta x_i = F(b)-F(a)</math>
Од друга страна и точките <math>\psi_i \in [x_i,x_{i+1}]</math> се „''произволни''“, исто како и точките <math>\xi_i \in [x_i,x_{i+1}]</math>, па и за нив е исполнето неравенството:
:<math>\left| \sum_{i=0}^{n-1} f(\psi_i)\Delta x_i - \int_a^b f(x)\,dx \right| < \frac{\epsilon}{2}</math>
Тогаш, конечно, имаме:
:<math>\left| \sum_{i=0}^{n-1} f(\xi_i)\Delta x_i - (F(b)-F(a)) \right| = \left| \sum_{i=0}^{n-1} f(\xi_i)\Delta x_i - \sum_{i=0}^{n-1} f(\psi_i)\Delta x_i \right| =</math>:<math>\left| \sum_{i=0}^{n-1} f(\xi_i)\Delta x_i - \int_a^b f(x)\,dx - \sum_{i=0}^{n-1} f(\psi_i)\Delta x_i + \int_a^b f(x)\,dx \right| \le</math>:<math>\left| \sum_{i=0}^{n-1} f(\xi_i)\Delta x_i - \int_a^b f(x)\,dx \right| + \left| \int_a^b f(x)\,dx - \sum_{i=0}^{n-1} f(\psi_i)\Delta x_i \right| < \frac{\epsilon}{2} + \frac{\epsilon}{2} = \epsilon</math>
од каде следи:
:<math>\int_a^b f(x)\,dx = F(b)-F(a) = F(x)|_a^b</math>,
каде <math>\ F</math> е една примитивна функција на <math>\ f</math> на интервалот <math>[a,b]</math>. Со тоа доказот е завршен.
Извод на сложена функција

Оваа статија подетално се занимава со поимот ''Извод на сложена функција''. Околу дефиницијата на поимот извод на функција, видете ја статијата Диференцијално сметање.
Нека <math>\ f:[c,d] \to \mathbb{R}</math> и <math>\ g:[a,b] \to [c,d]</math> се реални функции од една променлива такви што постои составот (композицијата или сложената функција): <math>\ h(x) = (f\circ g)(x) = f\left( g(x) \right)</math>. Тогаш за првиот извод на <math>h(x)</math> важи:
:<math>h^\prime(x)=f^\prime \left( g(x) \right) g^\prime(x)</math>
Приказната на визионерот

Приказната на визионерот е едно од помалку познатите дела на Џефри Чосер. Бидејќи постои само како фрагмент добиен од палимпсест, тоа обично се изоставува од изданијата на ''Кантербериските приказни''. Реставрираниоте стихови понекогаш ги наоѓаме во академските коментари на ''Приказната на економот''.
1 Текст
(''современа прозна реконструкција на најдениот фрагмент од дански стручњак'')
My lady's touch upon the lute is light,
yet she weaves the streams of melody,
with such profound synchicity,
that the river of time spills into dream,
into that ocean of unspoken promise,
where lives primordial the memory of future things,
here vision and voice and sound,
and meaning emerge at last as one.
Мојата дама по лејтата допира нежно,
но сепак ги ткае мелодичните нишки,
со така прониклив синхицитет,
што реката на времето се излева в сон,
во тој океан на неизречено ветување,
каде праисконски живее сеќавањето за нештата што следат,
тука видот и гласот и звукот,
и смислата најсетне стануваат едно.
Препеал: Б. Јанкулоски
Мало Трново

:''За други значења, видете Трново (појаснување).''
Мало Трново (|Малко Търново) — град во Југоисточна Бугарија, административен центар на општината Мало Трново во Бургаската Област. Има население од околу 1.989 жители (2022).
Мало Трново е град во крајниот југоисточен дел на Бугарија, втор најголем граничен премин на бугарско-турската граница во планината Странџа. Целото население се состои од Бугари, и покрај близината на Турција. Сите жители на регионот се потомци на старобугарското население. Природниот резерват „Странџа“ е познат со единствениот растителен и животински свет на Балканот.
Во регионот се ноаѓаат многу археолошки и историски наоди од Тракијците. Во градот постои населба од античко време, исто така археолошки, историски и природонаучен музеј. Претставени се 5 збирки - археологија, нова и модерна историја, црковна уметност, етнографија и природа.
1 Редовни настани
Летен универзитет или „експедиција“ — „Странџа планина и неjното место во влегувањето на цивилизациите Исток — Запад“, организиран од Нов бугарски универзитет, Софискиот универзитет „Св. Климент Охридски“ и Благоевградскиот универзитет „Неофит Рилски“.
2 Личности
* Начо Папазов - политичар
* Јордан Мутафчиев - генерал и политичар
* проф. Ангел Заберски - композитор
* проф. Тодор Мрчков - главен обвинител
3 Галерија
Желазова Вола

Желазова Вола (|Żelazowa Wola) — село во општината Сохачев на Сохачевскиот округ во Мазовското Војводство, околу 60 км од Варшава, Полска. Селото е родно место на двајца славни класични музичари: пијанистот и композитор Фредерик Шопен, и виолинистот Хенрик Шеринг. Местото е познато е по својот живописнен мазовски предел, многуте кривулести потоци, опкружени од врби и ритчиња.
Рускиот композитор Сергеј Љапунов ја искомпонирал симфониската поема „Желазова Вола“, Оп. 37 „во спомен на Шопен“.
Во зачуваното крило на некогашната куќа на Шопенови денес има музеј, опкружен со парк. На лето тука се изведуваат концерти на Шопеновата музика од музичари од целиот свет. Во блискиот парк се наоѓа споменикот на Фредерик Шопен, дело на вајарот Јозеф Гославски.
1 Историја
Првпат селото се споменува во 1579 г. во гроцките документи, каде како сопственик на Желазова Вола се споменуваат Никола и Петар Желазо. Кон крајот на XVIII век сопственици биле Лушчевци, а потоа Папроцки. Од тие последните во 1802 година селото го купува аристократската фамилија Скарбек (Каспер и Лудвик) и живее во палатата во селото; денешниот дел од таа палата е само источното крило. Гувернант на нивните деца бил Никола Шопен. На 1 март (или 22 февруари) се раѓа Фредерик, второ дете на Шопенови. Во 1812 палатата на Скарбек изгорела и од неа останале само двете споредни крила.
Во 1834 Скарбек ја продаваа Желазова Вола на Шубертови, а тие пак на Пешлови. Следен сопственик во годините 1859-1879 бил Адам Товањски. Од 1879 палатата останува во рацете на Александар Павловски кој на местото на раѓањето на Шопен прави магацин. Во 1894 година по иницијатива на рускиот композитор Милиј Балакириев направен е во паркот споменик на Фредерик Шопен, проектиран од Бронислав Жоховски. За време на Првата светска војна изгорело десното крило од палатата. Во 1928 година варшавското Здружение на пријатели на куќата на Шопен и Шопеновскиот комитет од Сохачев го купуваат преостанатото крило од палатата и 3 хектари земја околу објектот за 40.000 злоти од Рох Шимањски кој бил сопственик на земјата од 1918 година. За време на Втората светска војна во палатата биле стационирани германски војници, а кон крајот на војната таму била организирана болница.
2 Поврзано
* Фредерик Шопен
* Хенрик Шеринг
* Мазовија
* Мазовско Војводство
Игор Дурловски

Игор Дурловски (р. во Битола) — македонски оперски пејач и поранешен пратеник.
1 Кариера
Студирал на Факултетот за музичка уметност во Скопје, во класата на проф. Биљана Јовановска Јакимовска, се усовршувал во Камерното Студио на Оливера Милјаковиќ во Виена. Неговото деби го имал во 1999 година, а меѓу бројните улоги на оперската сцена, Дурловски ги изведувал репертоарот на Гаетано Доницети, Винченцо Белини, Џоакино Росини, лириката и драматиката на Џакомо Пучини, како и херојските улоги од рускиот и францускиот репертоар.
Еден период живеел во Германија. До 2004 година пеењето го усовршувал кај своевремено најпознатиот светски бас, Бугаринот Николај Ѓауров.
Во 2004 година, тој станал дел од новите продукции на Виенската камерна опера. Тој бил дел од изведбата на Бетовеновата „Деветта симфонија“, Моцартовиот „''Реквием''“, Вердиевиот и Моцартовиот „''Реквием''“, 14-та Симфонија на Шостакович, Радомировиот Псалтир на Димитрије Бужаровски, ораториумот Клименту од Властимир Николовски, Симфонијата Зима од Ристо Аврамовски и други. Забележливи се и неговите гостувања на реномираниот фестивали Охридско лето.
Оженет е со оперската пејачка Ана Дурловски, со која во 2019 година ја отвориле „Академија Дурловски“.
2 Упад во Собранието на Македонија (2017)
Дурловски бил меѓу организаторите на протестите по парламентарните избори во декември 2016 година. На 27 април 2017 година, демонстрантите упаднале во Палатата на Собранието на Македонија додека новото мнозинство избирало претседател на Собранието. Во ноември, Дурловски бил уапсен, заедно со најмалку 30 лица, под обвинение за „терористичко загрозување на уставниот поредок и безбедноста“. Следниот ден, неколку стотици луѓе, заедно со високи членови на партијата на ВМРО ДПМНЕ, протестирале пред Кривичниот суд во Скопскиот суд барајќи итно ослободување на сите приведени. По апсењето, се одржале неколку формални и неформални симболични протести, во Македонија и во странство, со кои се барало негово ослободување од притвор. На 15 март 2019 година, Судот изрекол затворски казни за 16 лица вклучени во упадот во 2017 година, а Игор Дурловски добил ослободителна пресуда од сите обвиненија.
Нокаут

Нокаут — музичка група од Скопје, Македонија, основана во 1997 година, а преоснована во 2006 година. Основач на групата е Никола Перевски – Пере, кој со поддршка на Дарко Димитров и покана на Кирил Колемишевски (втор вокал) и Ацо Богдановски (перкусии) и Владимир Крстевски-Франц го создале првиот состав на „Нокаут“. По неколку години пауза (2003-2006) Нокаут повторно се активирале во проширен и изменет состав. Покрај Франц и Пере влегуваат и членовите Благоја Антовски (тапани), Горјан Петровски (гитара), Бојан Перевски (перкусии), Борче Кузмановски (клавијатура), Виктор Николовски (бас гитара) и Луај Реџепов (гитара).
1 Фестивали и награди
Добитници се на наградите „Тинејџерска атракција“ во 1998, кога се и прогласени за „Група на годината“ две години по ред (1998, 1999). Во 2001 ја добиваат Златната Бубамара за албум и престижната награда како композитор и текстописец „Grand Prix“ на официјалниот избор за Евровизија на Скопскиот фестивал во 2002 година со песната „Од нас зависи“ во изведба на Каролина Гочева. Учествувале во повеќе турнеи, издвојувајќи ги “Сакам Скопско“, “Македонски Телекомуникации“, “Мис на Македонија“, "B.U.perfume" итн... Добитници на „Златната бубамара на популарноста“ 2011/2012 година за концерт на годината.
Во 2020, Нокаут победи на Макфест со песната "Сакам да живеам".
2 Концерти
На 17 декември 2014 година, „Нокаут“ одржале концерт во Универзалната сала во Скопје. Концертот започнал со песната „Фатална опсесија“, еден од првите хитови на групата, изведен на фестивалот „Макфест“ во 1997 година, а следувала песната „Танго“ со која се претставиле на истиот фестивал во 2014 година. Премиерно, била изведена песната „Понекогаш“, а концертот завршил со песните „Илјада причини за крај“ и „Ти си проблем“, која оригинално ја исполнувала групата „Студени нозе“. Инаку, на концертот гостувале и раперот Тони Зен, Владимир Поп-Христов од групата Д.Н.О., и Игор Џамбазов.
3 Соработки
Соработувале со голем број познати јавни лица и музичари од нашата естрада како Дарко Димитров, Тоше Проески, Д.Н.О, Ареа, Принц, Каролина Гочева, Дарко Митревски, Бане Поповиќ, Дарко Гелев – Брејк, Игор Џамбазов, Ристо Вртев, Мартин Трпчевски, Зорица Црношија, Тони Михајловски, Авалон продукција и други.
4 Спонзори
Пере и Франц се заштитни лица на Шкода Roomstеr.
5 Дискографија
5.1 Албуми
*„Нокаут“ (1997)
*„До последен здив“ (2001)
*„Три“ (2014)
5.2 Синглови
*„ABC“
*„Фатална опсесија“
*„Временска машина“
*„Би се викал те сакам“
*„Телефонскиот број не постои“
*„Илјада причини за крај“
*„Мене ми припаѓаш“
*„Позитивно“
*„Радувај се со мене“
*„Трип“
*„Ноември“
Марија Мирчов - Скаловска

Марија Мирчов-Скаловска (1 март 1929, Каравуково, Кралство СХС - 24 јануари 2006, Скопје, Македонија) ― истакната југословенска и македонска оперска и концертна пејачка. Музичко образование завршува во Средното музичко училиште во Нови Сад, во класите на професорите Рудолф Ертл и Евгениј Маријашец, а потоа приватно се усовршила кај проф. Злата Ѓунѓенац во Белград. Дебитира со улогата на Микаела (Кармен) во 1950 година.
На сцената на Македонскиот народен театар (МНТ), дошла на покана, како солист на Новосадската опера (1950-1952).
Во наредните дваесет и три години Марија Мирчов-Скаловска остварила дваесет и шест значајни партии од лирскиот и драмскиот фах. При крајот на својата кариера, таа се занимавала со вокална педагогија.
1 Најважни улоги
*''Софи (Вертер, 1954)''*''Марженка (Продадена невеста, 1956)''*''Евридика (Орфеј и Евридика)''*''Неда (Палјачи, 1957)''*''Росина (Севилскиот бербер)''*''Флорами (Мала Флорами, 1957)''*''Чо Чо Сан (Мадам Батерфлај)''*''Мими (Боеми)''*''Моника (Медиум, 1958)''*''Лиза (Земјата на насмевките, 1962)''*''Микаела (Кармен, 1965)''*''Јана (Гоце)''*''Магда (Пајажина, 1966)''*''Манон Леско (Манон)''*''Маргарета (Фауст, 1967)''*''Ирена (Цар Самоил, 1968)''*''Белинда (Дидона и Енеј, 1971)''*''Дездемона (Отело)''*''Ѓула (Еро од оној свет)''*''Елизабета (Дон Карлос, 1972)''*''Џилда (Риголето)''*''Татјана (Евгениј Онегин)''
Ъ

Тврдиот знак, голем ер или Ъ (кирилица: ; глаголица: ) — буква во кирилицата, 27. во бугарскaтa и 28. во рускaтa азбука. Позната е уште како ''ер голям'' на бугарски или ''твёрдый знак'' на руски.
Во бугарскиот јазик го означува звукот /ɤ/ и понекогаш звукот /ə/.
Во рускиот јазик не го означува звукот, тврдиот знак се ставa помеѓу согласката и јотованата самогласка (я,ю,е,ё) и означува дека претходната согласка не е палатализирана.
:На пример: ''Адъютант'' (Аѓутант), ''Съезд'' (Сјезд).
Пред реформите во рускиот јазик во 1918, и во бугарскиот во 1946, тврдиот знак се додавал на крајот на зборот, доколку завршувал со согласка. На пример: ''свѣтъ'', ''Бѣлградъ'', ''миръ'' итн.
Текстура (музика)

Во музиката, текстура е севкупната одлика на звукот во една композиција, најчесто назначена од бројот на гласови во музиката и соодносот помеѓу тие гласови (видете видови текстура подолу). Текстурата на едно дело може дополнително да се опише со термини како што се „цврста“ и „лесна“, „груба“ или „урамнотежена“. На пример, се вели дека популарните композиции на Арон Копланд се со „отворена“ текстура. Восприемената текстура на делото може да зависи и од бројот и карактерот на деловите кои свират истовремено, темброт на тие инструменти или гласови, како и хармонијата, темпото и ритмите .
1 Видови текстура
Во музикологијата, особено во полето на музичката историја и музичката анализа, некои чести поими за разните видеви текстури се:
*''Монофонична'' - еден мелодичен глас без хармонична придружба (може да има ритмичка придружба).
*''Полифонична'' - повеќе мелодични гласови, независни еден од друг во иста мера.
*''Хомофонична'' - повеќе гласови каде еден од нив, мелодијата, јасно се истакнува, додека другите гласови се во позадина, како хармониска придружба. Ако сите делови имаат ист (или ресити ист) ритам, тогаш хомофоничната текстура може да се рече дека е хоморитмичка.
*''Хетерофонична'' - каде гласовите се различни по карактер, движејќи се во спротивставени ритми. Гласовите може да изведуваат една мелодија со истовремени варијации на неа, или пак зналително различни мелодии. (Хетерофонијата може да се смета за поткатегорија на полифонијата, или збогатен/дисхармоничен облик на монофонија, или пак некоја мешавина од двете).
(Hanning, 1998, and Copland).
Иако во музичкото образование извесни стилови и репертоари се поистоветуваат со некој од овие описи (на пр. за Грегоријанскиот корал се вели дека е монофоничен, Баховите корали дека се хомофонични, додека фугите - полифонични), многу композитори користат повеќе од еден вид текстура во рамките на едно дело.
Истовременост е повеќе од една потполна музичка текстура кои се јавуваат истовремено, а не последователно.
Понова текстура, за првпат употребена од Ѓорѓи Лигети е микрополифонијата. Други текстури се хоморитмиката, политематиката, полиритмиката, ономатопејата, сложената, и мешаната или композитна текстура (Corozine 2002, стр.34).
2 Библиографија
* Hyer, Brian: 'Homophony', Grove Music Online ed. L. Macy (пристапено на 24 септември 2006), < >
* Frobenius, Wolf: 'Polyphony', Grove Music Online ed. L. Macy (пристапено на 24 септември 2006), < >
* 'Monophony', Grove Music Online ed. L. Macy (пристапено на 24 септември 2006), < >
Институт за филозофија

Институтот за филозофија е една од најстарите студиски групи на Филозофскиот факултет - Скопје. Почнува да работи уште во 1920-тите години од, во рамките на тогашниот Факултет кој бил експозитура на Филозофскиот факултет во Белград. После Втората светска војна, на него се формираат и со него се развиваат доајените на современата македонска филозофија. Тоа се професорите: д-р Јонче Јосифовски, д-р Митко Илиевски и академик Георги Старделов. Наедно, во тој период, забележлива е работата на професорот Павао Вук Павловиќ од Загреб и на професорката Загорка Мичиќ од Белград.
1 Дејност на Институтот
Покрај додипломската студии, на Институтот се организирани последипломски студии, како и докторски студии од областа на филозофските науки.
Дипломираните студенти се стекнуваат со звањето ''Дипломиран професор по филозофија'', додека со завршувањето на последипломските, односно докторските студии со научниот степен ''Магистер, односно Доктор по филозофски науки''.
2 Филозофските дисциплини што се изучуваат Институтот
На Институтот за филозофија се изучуваат класичните филозофски дисциплини: Историја на филозофијата, Логика, Онтологија, Теорија на познанието, Методологија, Естетика и Етика. Покрај овие класични филозофски дисциплини застапени се и посебните филозофски дисциплини, помеѓу кои се: Филозофска антропологија, Филозофија на религијата, Теории за религијата, Филозофија на политиката, Филозофија на јазикот, Филозофија на правото и други.
3 Библиотеката на Институтот
Библиотеката на Институтот е една од најстарите и најбогатите библиотеки на Филозофскиот факултет. Опфаќа повеќе од 15.000 наслови од областа на филозофијата и на науките сродни на неа. Со библиотеката раководи г-ѓа Фросина Новак, која е воедно и ЕКТС-координатор на институтот.
4 Денешни наставници и соработници
* д-р Вера Георгиева-Петковска, редовен професор;
* д-р Иван Џепароски, редовен професор и раководител на Институтот;
* д-р Јасмина Наумоска, редовен (?) професор.
* д-р Бранислав Саркањац, редовен професор;
* д-р Иванчо Атанасовски, вонреден професор;
* д-р Ана Димишковска, вонреден професор;
* д-р Ристо Солунчев, вонреден професор;
* д-р Марија Тодоровска, доцент;
Активизам

Активизам означува преземање акција со определена цел, односно спроведување на одредена активност или комбинација на акции со цел да се предизвикаат посакувани и очекувани социјални и политички последици и резултати. Како одлика на граѓанското општество, активизмот значи неприфаќање на пасивната улога на која се сведени граѓаните во услови на претставничка демократија или на некој недемократски режим и нивно ангажирање за подигање на свеста околу некое прашање и/или влијаење врз процесот на одлучување.
Активизмот може да биде насочен кон власта, кон економските центри на моќ или кон јавноста. Целта на активизмот најчесто е извојување или одбрана на одредени човекови права (лични, политички, социјални, женски). Најчесто тоа се однесува за сопствената земја, но постојат кампањи за солидарност со кои им се дава морална поддршка или друг вид помош на граѓаните на други земји под некаков недемократски режим.
Активизмот како практика на организирано дејствување лежи во срцето на женското движење, еколошкото движење, движењето за мир и други граѓански иницијативи.
Репертоарот на активизмот може да има најразлични форми, кои се движат од целосно ненасилни до акции кои вклучуваат и насилство:
* кампањи
* петиции
* акции за подигање на јавната свест
* организирање на заедницата
* обезбедување правна помош
* граѓанска непослушност
* бојкотирање производи од некој компанија или земја
* преференцијално купување производи
* лобирање
* протести
* демонстрации
* директни акции
1 Поврзано
* Дисидент