Белград на вода

Београд на вода е проект за развој на урбана обнова, предводен од Владата на Србија, чија цел е подобрување на градскиот пејзаж и економијата на Белград преку ревитализација на амфитеатарот Сава, запуштен дел од земјиштето на десниот брег на реката Сава, помеѓу Белградскиот саем и Бранковиот мост. Започнал во 2014 година со реконструкција на зградата на Белградската задруга, која заврши во јуни истата година. Тоа е вториот по големина комплекс за мешана употреба во изградба во Европа, веднаш по Минск Мир, вреден 3,5 милијарди долари. Комплексот ќе вклучува 7.000 станбени единици за 14.000 жители, луксузни хотели, 2000 канцеларии, планиран е најголемиот трговски центар во југоисточна Европа и јавни згради во вкупна градежна површина од 1,8 милиони квадратни.
Проектот беше инициран во 2014 година помеѓу Владата на Србија и Игл Хилс, водечка приватна инвестиција со седиште во Абу Даби и развојна компанија, фокусирана на создавање нови градски центри на меѓународните пазари со висок раст. Српската влада и нивните партнери од ОАЕ ќе инвестираат околу 3,5 милијарди американски долари. Проектот вклучува канцелариски и луксузни станбени згради, Белградски парк, Сава Променада, хотели со пет ѕвезди и трговски центар Галерија Белград. Централната точка на проектот е Кула Белград, ново градско обележје.
1 Локација
Комплексот се наоѓа на десниот брег на реката, во амфитеатарот Сава, кој го зафаќа централното градско подрачје од Бранковиот мост до Белградскиот саем. Во 20 век, со изградбата на Нов Белград и проширувањето на Белград на југ, 100 хектари од оваа рамничарска површина на десниот брег на реката Сава станале запуштени. Издолжениот рамничар се граничи со ридови, што му дава изглед на театар. Оттука и името - Сава амфитеатар.
1.1 Историјата на амфитеатарот Сава
Размислувањата за уредувањето на овој дел од Белград започнаа пред речиси 100 години. За прв пат, во 1923 година, рускиот архитект Григорије Павловиќ Коваљевски, во Генералниот план за уредување и проширување на Белград, просторот меѓу реката Сава и железничките пруги го предвидел како место за нови станбени блокови. Тоа беше прв пат да се користи името Сава амфитеатар за да се опише областа. Подоцна, на архитектонскиот конкурс за реконструкција на платото Теразие во 1929 година, Никола Добровиќ го посочил правецот на Теразие - маршрутата на амфитеатарот на Сава. Во следните 80 години, многу архитекти и урбанистички планови го предвидоа уредувањето на амфитеатарот Сава и пристапот на градот до реката.
2 Проект Белградскиот брег
2.1 Планирање
Идејата за Белградскиот брег се појавил за прв пат на 12 април 2012 година, како предизборно ветување на Александар Вучиќ, кандидатот на Српската напредна партија.
На 12 декември 2012 година, шеикот Мухамед бин Зајед од Обединетите Арапски Емирати и Мохамед Алабар, основачот на Емпајр Пропертис , дошле во Белград со мастер план за белградскиот брег. Тоа бил прв пат кога била наведена големината на инвестицискиот потфат, кој првиот потпретседател на Владата Александар Вучиќ го процени на околу 3,1 милијарди долари.
Владата на Република Србија во 2014 година го определи Проектот за уредување на крајбрежјето на Белградскиот брег како проект од особено значење за Република Србија и градот Белград.
2.2 Подобрување на инфраструктурата
И покрај тоа што областа на Сава амфитеатар бил релативно ненаселена, биле потребни значителни инфраструктурни интервенции. Некои вклучуваат отстранување на товарниот патен сообраќај со изградба на мостот Пупин и обиколницата на патиштата околу Белград. Беше неопходно да се отстранат значителен број пруги и целата Главната железничка станица од сегашната локација до локацијата Прокоп и делумно до станицата Нов Белград. Дополнително, преместена е и централната автобуска станица.
Проектот опфаќа и подобрување на канализациониот систем и работи на системи за вода, греење, гас, електрична енергија, телекомуникации и системи за наводнување во објектите. При изработката на Просторниот план беше констатирано дека сумата за развој на инфраструктурно земјиште е околу 400 милиони евра, од кои околу 275 милиони се трошоците за уредување во рамките на комплексот, а околу 125 милиони за нови објекти, доградби и приклучоци. до други комунални претпријатија, парно, канализација, гас и доградни линии низ градот.
2.3 Подготовки
Првите градежни работи на локацијата започнале во март 2014 година со отстранување на шините и преместување на многу бродови и урнатини кои беа заглавени или закотвени во тој дел од брегот.
Определено е зградата на Белградската задруга да биде седиште на фирмата која ќе раководи со проектот и ќе врши промоција и продажба. Бидејќи со децении е во запуштена состојба, првото нешто што е направено е реконструкција на зградата. Реконструкцијата се одржа помеѓу март и јуни 2014 година.
Мастер планот и моделот на целата област на белградскиот брег беше претставен на 27 јуни 2014 година и беше изложен во реновираната зграда на Белградската задруга. Премиерот Александар Вучиќ и директорот на компанијата „Игл Хилс“ Мохамед Алабар го претставија мастер планот, а беше најавено дека инвестицијата треба да изнесува 3,1 милијарда евра. Договорот за градба е потпишан на 26 април 2015 година меѓу Алабар, кој го потпишал во име на инвеститорот, и вицепремиерот и министер за градежништво, транспорт и инфраструктура Зорана Михајловиќ и директорот на белградскиот брег Александар Трифуновиќ, кој го потпишал во име на Србија.
Проектот предвидувал изградба на 177 хектари земјиште во центарот на Белград, со повеќе од милион квадратни метри станбен простор, 750.000 квадратни метри деловен простор, 62.000 метри квадратни јавни објекти и 242.000 метри квадратни зеленило. простор. Република Србија поседува 32 отсто од капиталот, додека Игл Хилс поседува 68 отсто, а рокот за изградба е 30 години.
Уривањето на старите згради започна во август, а изградбата на првите две станбени згради – Резиденс – започна во септември 2015 година.
3 Градба
Одобрението за градба за првите објекти е издадено на 24 септември 2015 година. Камен-темелникот бил поставен на 27 септември 2015 година од премиерот Александар Вучиќ и претседателот на Игл Хилс Мухамед Алабар.
Во првата фаза започна изградбата на Резиденс, две станбени дваесеткатници. Со површина од околу 68.000 метри квадратни, по 72 метри високи, во близина на мостот Миладин Жариќ, на брегот на Сава, овие згради имаат 296 стана. Во 2018 година сите станови беа распродадени, а во истата година се преселиле речиси 300 семејства.
Камен-темелникот за Кула Белград, новиот симбол на Белград, бил поставен на 15 април 2016 година од премиерот Александар Вучиќ, градоначалникот на Белград Синиша Мали и претседателот на Игл Хилс Мохамед Алабар. Беше најавено и дека Кула Белград ќе биде висока 168 метри, со 42 ката. Првите 11 ката ќе бидат резервирани за луксузен хотел, а катовите над него ќе имаат 220 луксузни апартмани. На врвот на зградата ќе има ресторан и палуба за набљудување од 360 степени.
Изградбата на трговскиот центар Галерија Белград, со бруто површина од 251.000 м2, започна во април 2017 година, проследено со изградба на две станбени згради - Виста и Парквју - подоцна истата година. Станарите на станбените згради Виста и Парквју се вселиле во септември 2019 година, а булеварот Вудро Вилсон и Белградскиот парк биле отворени во ноември истата година. Во 2020 година, нови станари се вселиле во зградата на Магнолија.
3.1 Фази на изградба
Планирано е изградбата да се одвива во четири фази.
Првата фаза опфаќа работи во централниот крајбрежен дел, со четири деловни згради, меѓу кои најголемиот трговски центар Кула Белград, дел од хотелскиот комплекс и првата станбена зграда.
Втората фаза опфаќа уредување на просторот кај Бранковиот мост и помеѓу мостот Газела и панаѓурот. Оваа фаза опфаќа и изградба на неколку станбени згради и реконструкција на објекти заштитени со закон.
Во третата фаза се воведува изградба на централниот дел кон улицата Савска и станбено-деловните објекти.
Во последната, четврта фаза, планот опфаќа изградба на станови и објекти за забава и култура.
3.2 Статус на градба
Завршено:* Резиденс – Две станбени кули на брегот на реката Сава, со по 20 ката и вкупно 296 апартмани. Изградбата започна на 27 септември 2015 година, а заврши во 2018 година.* Парквју – Станбена зграда со 23 ката и 244 единици. Изградбата беше започната во декември 2016 година, а завршена во 2019 година.* Виста – Станбена зграда со 23 ката и 228 единици. Изградбата беше започната во декември 2016 година, а завршена во 2019 година.* Магнолија — Станбена зграда со пет ката и 110 единици. Изградбата е започната во 2018 година, а завршена во 2020 година.* Галерија Белград — најголемиот трговски центар во регионот, со 93.000 m². Изградбата започна на 26 март 2018 година, а заврши во 2020 година. Отворен е на 30 октомври 2020 година.Во изградба:* Аква – Станбена зграда со 23 ката и 248 станови. Изградбата започна во 2020 година, проценет датум на завршување во 2023 година.* Арија - Станбена зграда со 21 ката и 190 станови. Изградбата започна во 2020 година, проценет датум на завршување во 2022 година.* Аркадија – Станбена зграда со 24 ката и 244 станови. Изградбата започна во 2018 година, проценет датум на завршување во 2021 година.* Аурора – Станбена и комерцијална кула со 23 ката, 244 апартмани и висина од 82 метри. Изградбата започна во 2018 година, проценет датум на завршување во 2021 година.* Метрополитен — Станбена зграда со 17 ката и 325 станови, ресторани и градинка. Изградбата започна во 2019 година, проценет датум на завршување во 2021 година.* Тера – Станбена зграда со 19 ката и 153 стана. Изградбата започна во 2020 година, проценет датум на завршување во 2023 година.* Квартет – Станбен комплекс составен од 4 згради со вкупно 681 стан. Изградбата започна во 2020 година, проценет датум на завршување во 2023 година.* Либера – Станбена зграда со 16 ката и 169 станови. Изградбата започна во 2021 година, проценет датум на завршување во 2023 година.* Сол - Станбена зграда со 16 ката и 184 станови. Изградбата започна во 2021 година, проценет датум на завршување во 2024 година.* Скала - Станбена зграда со 13 ката и 223 станови. Изградбата започна во 2021 година, проценет датум на завршување во 2024 година.* Верде - Станбена зграда со 23 ката и 261 стан. Изградбата започна во 2019 година, проценет датум на завршување во 2022 година.* Терасес – Станбена зграда со 17 ката и 132 стана. Изградбата започна во 2020 година, проценет датум на завршување во 2022 година.* Симфонија – Две станбени згради со идентичен архитектонски израз, со 16 ката и 103 стана. Изградбата започна во 2018 година.* Кула Белград - Станбено-деловен објект со 42 ката, 220 луксузни апартмани и хотел со 5 ѕвезди. Изградбата започна на 15 април 2016 година, проценет датум на завршување во 2022 година.
4 Кула Белград
Кула Белград, висока 168 метри, била замислена како централна точка на белградскиот брег и идниот симбол на главниот град. Неговата изградба поставува нови стандарди во српската градежна индустрија и создава заштитен знак по кој Белград ќе биде препознатлив ширум светот. Кула Белград ќе биде највисокиот хотел и станбена кула во земјата со палубата за набљудување и ќе биде сместен луксузниот Сент Регис Белград.
4.1 Дизајн
Кула Белград е уникатна по многу аспекти, но она што на прв поглед ја разликува од другите градби од тој тип е нејзиниот необичен дизајн кој го менува обликот на 14 ката, каде што зградата се „извртува“. Ротацијата на зградата го претставува она што го прави препознатлив Белград – сливот на реката Сава и Дунав. Фасадата од стаклени панели ќе ги рефлектира реките и панорамата на градот, што дава изглед на флуидност, а иако се издвојува по големината, хармонично се вклопува во овој дел од градот. Како највисока зграда во Србија, Кула Белград ќе има палуба за набљудување на врвот со панорамски поглед на целиот град.
Интересно, тоа ќе биде првата зграда во Србија која нема да има 13 кат.
Кула Белград е дизајнирана од меѓународно призната дизајнерска фирма Skidmore, Owings & Merrill. Нивните познати дела ги вклучуваат зградата на Калифорнискиот центар 345 во Сан Франциско, зградата Хенкок и кулата Вилис во Чикаго. Веројатно нивната најпозната зграда е Бурџ Калифа во Дубаи, највисоката зграда во светот.
4.2 Хотел
Хотелот Сент Реџис во Белград ќе ги зафаќа првите 11 ката на Кула Белград и ќе нуди повеќе од 100 соби и апартмани со поглед кон градот или реката Сава. Хотелот ќе располага со дестинација ресторан на врвот на кулата со панорамски поглед, целодневен ресторан за јадење, бар Сент Реџис, спа, базен и простор за настани и состаноци за специјални прослави.
4.3 Брендирани станови
Кула Белград ќе ги понуди првите брендирани станови Сент Регис во Европа. Таканаречените The Residences at The St. Regis Belgrade ќе понудат привилегирано искуство на животен стил. Почнувајќи од 14-тиот кат на Кула Белград, резиденциите се добро уредени за современ живот.
4.4 Кула Плаза
До Кула Белград ќе се одржи нов градски плоштад. Кула Плаза ќе биде нов јавен простор на спојот на неколку важни врски и продолжување на новите и популарни велосипедски и пешачки рути долж реката Сава. Плаза ќе биде домаќин на концерти, фестивали, пазари, настани, рекреација, перформанси и сезонски настани како што се празничен пазар и лизгање на мраз. Просторот „Плаза“, исто така, ќе ја прошири соседната сала за бал „Кула Белград“ и ќе обезбеди ново место за социјални настани на отворено на тој раб. Кула Белград и Кула Плаза заедно зафаќаат околу 5-6000 квадратни метри простор. Кулата Плаза е дизајнирана од SWA Group.
5 Галерија Белград
Галерија Белград, најголемата дестинација за шопинг, јадење и забава во регионот, била отворена на 30 октомври 2020 година, во присуство на претседателот на Игл Хилс Мохамед Алабар, претседателот на Србија Александар Вучиќ и премиерката Ана Брнабиќ.
Со вкупна површина од 300.000 м2, најголемиот зелен покрив во регионот и 3.600 паркинг места, беа применети сите меѓународни стандарди на индустријата. Покрај најголемиот парк за брануваа во овој дел од Европа, тука е и Синеплекс Галерија Белград – мултиплекс кино со девет сали и повеќе од 1.700 седишта, кое на српскиот пазар ја претставува најдобрата светска технологија IMAX® за филмска проекција.
5.1 Купување без данок
Галерија Белград е единственото место во Србија каде што странските посетители можат да добијат поврат на ДДВ веднаш по купувањето во три пункта во трговскиот центар. Оваа услуга е обезбедена преку соработка со Global Blue, светскиот лидер во купување без данок.
6 Приходи и профит
Приходите на компанијата „Белградски Вотерфронт“ во 2021 година ќе изнесуваат повеќе од 140 милиони евра, а проценетиот профит се очекува да биде над 25 милиони евра. Основниот приход на компанијата доаѓа од продажба на недвижен имот, кој бележи значителен напредок низ годините, а од почетокот на изградбата се продадени 3.000 станови.
Во 2018 и 2019 година вкупниот приход бил над 170 милиони евра.
Финансиските извештаи на компанијата јасно покажуваат позитивен раст од над 11 милиони евра од почетокот на проектот. Вредноста на деловните средства е повеќе од 700 милиони евра.
7 Критика
Меѓу жителите на Белград постои голем презир за проектот. Критикуваните точки го опфаќаат недостатокот на процес на консултации со јавноста, како и исклучувањето на начинот на живот на средната и високата класа во Белград од една страна и целната група на развиените станови од друга страна. Дополнително на ова, нетранспарентноста и согледаната задна природа на договорот за Белградскиот брег предизвика вистински гнев, изразен највидливо со уличните протести организирани од движењето Не дозволувајте Белград да се поседува, обвинувајќи го развојот за перење пари и корупција.
Во мај 2016 година, илјадници луѓе излегле на улица за да протестираат против инцидентот кога десетици мажи со маски урнале згради во областа, каде што се планира да се изгради комплексот Белградски брег. Спротивно на наводите на демонстрантите, владата негирала каква било одговорност и знаење за настанот.
8 Награди
* 2018 година: Проектот „Белградски вотерфронт“ ја освоил европската награда за имот во категоријата „Најдобар развој за мешана употреба“.* 2019 година: Проектот „Белградски вотерфронт“ ги освоил европските награди за сопственост во категоријата „Најдобар развој за мешана употреба“ втора година по ред.* 2020 година: Проектот „Белградски вотерфронт“ ја освоил европската награда за сопственост во категоријата „Интернет страница за програмери“, доделена за најдобри европски проекти за недвижнини и малопродажба.* 2021: Галерија Белград ја освои наградата EuropaProperty CEE Retail & Marketplace во категоријата најдобар голем трговски центар во Средна и Источна Европа.
9 Поврзано
* Кула Белград