Жан-Батист Бори де Сен-Винсент

Жан-Батист Женевјев Марселин Бори де Сен-Венсан бил француски природонаучник, офицер и политичар. Жан бил роден на 6 јули 1778 година во градот Ажен (Лот-е-Гарон) и починал на 22 декември 1846 година во Париз. Тој бил биолог и географ, особено се интересирал највеќе за вулканологија, систематика и ботаника .
1 Живот
1.1 Младост
Жан-Батист Бори де Сен-Винсен бил роден во градот Ажен на 6 јули 1778 година. Неговите родители биле Жеро Бори де Сен-Винсен и Мадлен де Журну; семејството на неговиот татко исто така било благородништво од ситно потекло кое што играло важни улоги во адвокатурата и во судството, за време и по Француската револуција. Тој бил всаден со чувства непријателски настроени кон револуцијата уште од детството, Тој прво студирал на колеџот во Ажен, а потоа кај неговиот чичко Журну-Обер во Бордо во 1787 година. Се верувало дека можеби посетувал курсеви по медицина и хирургија од 1791 до 1793 година. Исто така за време на владеењето на теророт во 1793 година, неговото семејство било прогонувано и нашло засолниште во Ландовите.
Во 1794 година, како многу напреден натуралист, на 15-годишна возраст, Бори одиграл клучна улога во ослободувањето од затворот на ентомологот Пјер Андре Латреј, на кого што тој раните дела ги прочитал, и во спасувањето на Латреј од депортација во казнената колонија Кајен. Латреј исто така подоцна станал еден од водечките ентомологисти на своето време; тој и Бори останале доживотни пријатели. Исто така бил Студент на геологот и минералог Деодат Грате де Доломије на Париската школа за рударство, Бори ги испратил своите први научни публикации до Академијата во Бордо истата година, и следствено стапил во контакт со многу етаблирани натуралисти .
Кога починал неговиот татко, тој се приклучил на Француските револуционерни армии во 1799 година. Благодарение на препораката на Жан-Жерар Лакуе, исто така од Ажен, наскоро бил назначен за втор поручник. Прво служел во Армијата на Западот, а потоа во Армијата на Рајна под наредбите на генералот Жан Виктор Мари Моро. Потоа исто така бил распореден во Бретања и се преселил во Рен; токму во тоа време ги стекнал своите бонапартистички чувства.
1.2 Првите експедиции во океаните на Африка
Во 1799 година, Бори дознал за претстојното заминување на научна експедиција во Австралија организирана од владата и, благодарение на својот чичко и на познатиот натуралист Бернар-Жермен де Ласепед, тој исто така добил позицијата главен ботаничар на една од трите корвети кои што учествувале. Затоа, откако ја напуштил Западната армија на крајот на август и добил неопределено отсуство од Министерството за војна, Бори го се преселил од Париз на 30 септември и се качил во Авр на 19 октомври 1799 година на корветата која што била командувана од капетанот Никола Боден, ''„Натуралист“''.
По неколкуте застанувања во Мадеира, Канарските Острови и Зелен ’Рт, а потоа заобиколувајќи го ’Ртот Добра Надеж, кон средината на патувањето, Бори одеднаш го напуштил бродот на капетанот Боден со кого бил во голем конфликт и сам (и со ограничен број ресурси) истражил неколку острови во африканските мориња. Тој го посетил Маврициус во март 1800 година за време на застанување. Оттаму, отплови до соседниот остров Реинион, каде што во октомври 1801 година се искачил на Питон де ла Фурнез, активниот вулкан на островот, и исто така го напишал првиот општ научен опис за него. Тој исто така го дал името на својот поранешен професор Доломије, за чија што смрт штотуку дознала, на еден од кратерите што го опишал како мамелон . Тој го дал своето име на кратерот на врвот, кратерот Бори. На враќање, тој ги продолжил своите географски, физички и ботанички истражувања на островот Света Елена
Жан-Батис Бори се вратил во Франција до 11 јули 1802 година и дознал дека неговата мајка починала за време на неговото отсуство. Тој тогаш го објавил својот ( ''Есеј за архипелагот на Канарските Острови'' ), кој што му го донел прво изборот за дописник на Националниот музеј за природна историја во август 1803 година, а подоцна и како дописник од прва класа на Институтот на Франција ( кој што бил оддел за физички науки) во пролетта 1808 година.Исто така во 1804 година, тој го објавил својот ''труд „Патување на четирите главни острови на Африка“ .''
1.3 Воени кампањи
По враќањето, Бори ја продолжил службата во армијата и, унапреден во капетан, бил префрлен во 5-тиот драгунски полк на коњаница, во 3-тиот армиски корпус на маршалот Даву, од кој што станал помошник-капетан на 3 октомври 1804 година. Потоа тој бил распореден во логорот Булоњ за создавање на Големата армија на царот Наполеон I.
Од 1805 до 1814 година, Жан-Батис го следел поголемиот дел од Наполеоновите кампањи кои што биле во рамките на Големата армија. Во 1805 година, тој исто така учествувал во кампањата на Австрија и таму бил како капетан на змејови и тој бил присутен во Битката кај Улм (15-20 октомври 1805 година) и во Битката кај Аустерлиц (2 декември 1805 година). Капетанот Бори потоа поминал две години во Прусија и Полска и се борел во Битката кај Јена (14 октомври 1806 година) и во Битката кај Фридланд (14 јуни 1807 година). Тој исто така продолжил да црта воени карти на Франконија и Швабија, а за време на неговите посети кој ги правел на Баварија, Виена и Берлин, каде што ги пронашол своите дела кои што биле преведени на германски јазик, тој ја искористил можноста да се сретнел со неколку научници, вклучувајќи ги ботаничарите Николаус Јозеф фон Жакин и Карл Лудвиг Вилденов, кои го пречекале со раширени раце и му подариле многу вредни подароци. Во октомври 1808 година, тој служел во штабот на маршалот Неј, кој наскоро го напуштил за да му се придружел на маршалот Султ, војвода од Далмација, како аѓутант, во октомври 1809 година. Откако бил унапреден како мајор, Бори главно се занимавал со воено извидување благодарение на неговите вештини во графичката работа. Исто така од 1809 до 1813 година, тој учествувал во француската кампања на Шпанија и се истакнал во опсадата на Бадахоз во пролетта 1811 година, во битката кај Кебара и во битката кај Албуера (16 мај 1811 година). Откако настаните го поставиле на чело на трупите што го формирале гарнизонот Ажен, тој тогаш се нашол себеси како командува со војници од неговиот роден град за отприлика две недели. Во мај 1811 година, тој станал водач на ескадрила, а потоа бил назначен за витез на Легијата на честа и до крајот на годината го достигнал чинот потполковник.
Заедно со Соулт, Бори брзо ја напуштил Шпанија со цел да учествува во германската кампања и да учествува во Битката кај Лицен (2 мај 1813) и во Битката кај Бауцен (20-21 мај 1813). По овие големи победи, Бори се вратил во својата татковина за кампањата на Франција во 1814 година и потоа се борел во Битката кај Ортез (27 февруари 1814 година). Тој потоа учествувал во Битката кај Тулуз (10 април 1814 година), а следниот ден тој организирал трупи од партизани и извидници во својот регион Ажен. По првата абдикација на Наполеон I во април 1814 година и неговото прогонство на островот Елба, за која Бори дознал во Ажен на 13 април 1814 година, тој отишол потоа во Париз.
Маршалот Соулт, приклучувајќи се кон новата влада и откако бил назначен за министер за војна, го повикал Бори во својот кабинет и го назначил во чин полковник. На 10 октомври 1814 година, тој му понудил на Жан-Батист служба во министерското Депо де ла Гере (депозит на мапи и архиви), на што неговата топографска работа го вработела. Тој останал таму до неговата проскрипција на 25 јули 1815 година. Бори работел и на научни и литературни дела, а учествувал и во пишувањето на сатиричниот либерален, антимонархистички и пробонапартистки весник, <i>„<i>Nain Jaune“.
1.4 Политички егзил
По враќањето на Наполеон од прогонство, Бори бил избран од страна на колегиумот на департманот Лот-ет-Гарон, на 16 мај 1815 година, и тој бил на функцијата претставник на Ажен во Комората на стоте дена и исто така седел со либералите. Тој исто така го прогласил уставот, и одржал гласен говор пред трибунот, и исто така жестоко му се спротивставил на министерот за полиција, Жозеф Фуше, војвода од Отранто .
Бори кога бил отсутен во Ватерло, неговиот мандат како заменик го ограничувал на законодавното тело, тој исто така бил сведок на абдикацијата на Наполеон I и враќањето на кралот Луј XVIII. Кој бил ставен од Фуше на списоците на проскрипција со ''Уредбата'' од 24 јули 1815 година, со која биле осудени 57 лица за служење на Наполеон за време на Стоте дена откако му се заколнале на верност на Луј XVIII, Бори прво се засолнил во долината Монморанси, од каде, скриен, ја објавил својата ''„Justification de la conduite et des opinions de M. Bory de Saint-Vincent“.'' Потоа, исто така законот за амнестија од 12 јануари 1816 година бил објавен од кралот, осудувајќи го Бори на прогонство, и тој отишол во Лиеж под лажно име. Прво бил поканет од кралот на Прусија (благодарение на пријателството на Бори со натуралистот Александар фон Хумболт ) да останел во Берлин, а потоа во Ахен, бил протеран по осумнаесет месеци. Тој исто така одбил да се покорел на одлуката со која бил назначен за престој во Кенигсберг или Прага, а кога ботаничарот и пријател (и потпретседател) Франциско Антонио Зеа му понудил генерална функција во новата Република Колумбија на Боливар, тој ја одбил. Конечно успеал да стигне до Холандија, преправен како трговец со ракија и со лажен пасош, а потоа до Брисел, каде што се запознал со Емануел Жозеф Сиејес и каде што живеел до 1820 година. Заедно со Огист Драпиез и Жан-Батист Ван Монс, тој го основал и исто така станал еден од научните директори на ''Annales générales des Sciences physiques'', кое било уредувано во Брисел од печатарот Вајсенбрух од 1819 до 1821 година Статиите, напишани од меѓународни научни светци, биле илустрирани со литографии печатени прво од Дувал де Меркур, а потоа од Марселин Жобар.
На 1 јануари 1820 година, на Бори конечно му било дозволено да се врати во Франција. Но тој бил отпуштен од војска и лишен од плата, тој потоа се вратил во Париз каде што живеел до 1825 година Тој бил должен целосно да се посвети на уредничката работа (особено на неговите ''Анали'' од Брисел) и исто така соработувал со разни либерални весници, вклучувајќи го и „ ''Куриер франсес“'', кој му го резервирал составувањето извештаи за седниците на Пратеничкиот дом. Тој се откажал подоцна, кога, целосно посветувајќи се на науката, во многуте книги што им ги продавал на книжарниците пронашол почесен начин на живот. Сепак, во 1823 година, тој се борел во двобој со пиштоли и тој бил ранет во ногата, а во 1825 година бил затворен во затвор во Сент Пелажи поради големи долгови, каде што останал до 1827 година.
Токму во овој многу продуктивен период во 1822 година, Жан-Батист , заедно со повеќето научници од неговото време, вклучувајќи ги Араго, Бронгниар, Драпиез, Жофрој де Сен-Илер, фон Хумболт, де Јусие, де Ласепед '','' Латреј, итн.''d'histoire naturelle en 17 тома (1822-1831)'' .
1.5 Научна експедиција во Мореја (1829)
Во Грција од 1821 година имало голема војна за независност,но победите на грците биле краткотрајни и турско-египетските трупи го вратиле Пелопонез во 1825 година. Кралот Чарлс X, кој бил поддржан од силна струја на филохеленизам, одлучил да интервенира заедно со грчките востаници. По поморската битка кај Наварино (20 октомври 1827 година), во која турско-египетската флота била уништена од сојузничката француско - руско - британска флота, француска експедициска сила од 15.000 луѓе се истоварила во југозападниот дел на Пелопонез во август 1828 година. Целта на Експедицијата де Морето била да се ослободи областа од турско-египетските окупаторски сили и да се врати на младата независна грчка држава ; ова се постигнало за само еден месец.
Кон крајот на 1828 година, виконтот од Мартињак, министер за внатрешни работи на кралот Чарлс X и вистински главен шеф на владата во тоа време (како и пријател од детството на Бори во Бордо), им задолжил на вкупно шест академици од Институтот на Франција ( Жорж Кивје, Етјен Жефроа Сен-Илер, Шарл-Беноа Хаз, Дезир-Раул Рошет, Жан-Николас Ио и Жан-Антоан Летрон ) да ги назначиле главните офицери и членовите на секој дел од научниот комитет што бил приклучен кон експедицијата во Мореја, исто како што претходно било направено со Комисијата за науки и уметности во времето на кампањата на Наполеон во Египет.Истоа така Жан-Батист бил назначен за директор на комисијата. Министерот и академиците, исто така, ги одредувале правците и целите. Бори напишал: „Господата Де Мартињак и Симеон ме замолија експлицитно да не ги ограничувам моите набљудувања само на муви и билки, туку подоцна да ги проширам на места и на луѓето...“
Бори и неговиот тим од вкупно 19 научници (вклучувајќи ги Едгар Кине, Абел Блуе и Пјер Пејтие) кои во тоа време претставувале различни научни дисциплини, како што се природна историја и антиквитети ( археологија, архитектура и скулптура ) се истовариле од фрегатата ''Сибел'' кај Наварино на 3 март 1829 година и таму му се придружиле на генералот Никола Жозеф Мезон, кој командувал со француската експедициска сила. Потоа Бори се сретнал со генералот Антоан Симон Дурие, началник на штабот на експедицијата, кој исто така бил од регионот Ланди и со кого Бори бил поврзан една деценија. Бори останал во Грција 8 месеци, до ноември 1829 година, и ги истражувал Пелопонез, Атика и Кикладите. Големата научната работа на комисијата била од големо значење и имала за цел да ја зголемува на познавањето на земјата.Топографските карти што ги изработиле, кои биле широко признати, биле со невиден висок квалитет, а истражувањата, цртежите, исечоците, плановите и предлозите за теоретска реставрација на спомениците биле нов обид за систематско и исцрпно каталогизирање на античките грчки остатоци. Експедицијата во Мореја и нејзините научни публикации понудиле речиси целосен опис на посетените региони и формирале научен, естетски и човечки инвентар кој долго време останал еден од најдобрите постигнати за Грција.Бори ги евидентирал сите резултати од своето истражување и ги објавил подоцна во своето главно дело од 1832 година.
1.6 Академска и политичка кариера
По враќањето од Грција, Жан-Батист продолжил со својата научна кариера; во 1830 година, тој ја презентирал својата кандидатура во Институтот на Франција за испразнетото место кое што било оставено по смртта на Жан-Батист де Ламарк, добивајќи ги гласовите на Араго, Кивје, Фурие и Тенар, меѓу другите. Тој, исто така, учествувал во основањето на Ентомолошкото друштво на Франција, кое што всушност било најстарото ентомолошко друштво во светот, на 29 февруари 1832 година и бил заедно со неговиот стар пријател Пјер-Андре Латреј.
Во 1830 година, додека Бори бил зафатен со пишување на своето дело за Мореја (кое што било по наредба на министерството), јулските уредби кои што тогаш биле објавени од кралот Чарлс X за да се добиле избори поповолни за ултра-ројалистите, а кои ја суспендирале слободата на печатот, ги оживеале неговите политички чувства. Тој се борел на барикадите на Фабур Сен Жермен и бил прв во хотелот „Вил“. По овие Три славни [дена] ( Јулската револуција ) и новото назначување на маршал Сул во Министерството за војна на 3 ноември 1830 година, Бори конечно, по 15 години, бил целосно вратен во армијата, на неговиот поранешен чин полковник во Генералштабот и на неговата позиција во воениот депозитар, која тој ја имал во 1815 година.Тој исто така останал таму во текот на Јулската монархија (1830-1848) до 1842 година, четири години пред неговата смрт. На 1 мај 1831 година, Бори бил назначен за <i>офицер на Легијата на честа.
Отприлика во исто време, на 5 јули 1831 година, Бори бил избран за заменик на 3от колеџ Лот-ет-Гарон ( Марманд ) со цел да го замени својот пријател, виконтот од Мартињак. Исто така во својата исповед на верата, тој ги осудил наследните титули на благородништвото, кои што ги прогласил за спротивни на принципот на еднаквост пред законот, зборувал против некомпатибилноста на мандатот на законодавното тело со јавна функција и исто така се залагал за ревизија на општинските, изборните и законите за национална гарда. Конзервативните тенденции на мнозинството го принудиле, по само два месеци на таа позиција, да поднесол оставка од функцијата на заменик на 19 август 1831 година. Во октомври бил заменет од господинот де Мартињак.
Во 1832 година, Жан-Батист го објавил извештајот за своето истражување во Грција во своето дело, ''„Relation du voyage de la commission scientifique de Moreée dans le Péloponnèse, les Cyclades et l' Attique“'', за кое што добил голем број признанија, и што му овозможило конечно да биде избран за член на Француската академија на науките на 17 ноември 1834 година.
1.7 Научна експедиција на Алжир (1839)
Околу 1835 и 1838 година, Бори бил член на комисијата на Генералштабот и ги објавил своите ''„Оправданија'' од 1815 година“ под наслов „ ''Мемоари“'' во 1838 година. На 24 август 1839 година, за новоосвоениот, но сè уште немирен Алжир, била формирана комисија за научно истражување на Алжир ( ''Commission d'exploration scientifique d'Algérie'' ), по моделот на оние што биле поставени во Египет (1798) и во Мореја (1829). Бори де Сен-Венсан, кој исто така бил еден од нејзините промотори, станал нејзин претседател како полковник и отишол таму, каде што бил придружуван од своите соработници, со цел да ги спровел своите идентификации, истражувања, земање примероци и научни истражувања. Тој пристигнал во првите денови од јануари 1840 година во Алжир и посетил други градови на брегот.во првиот ''триместар''''од''''1842française'' (1845) и ''Exploration scientifique de l'Algérie pendant les années 1840, 1841, 1842.''''Sciences physiques'' (1846-1867).
1.8 Последните години
Иако бил болен, Бори сè уште размислувал за патување до островите во Индискиот Океан или во Алжир. Но на жалост тој починал на 22 декември 1846 година, на шеесет и осумгодишна возраст, од срцев удар, во својот стан на 5-ти кат, на улицата Буси број 6 во Париз. Зад себе оставил само долгови и својот хербариум, кој што бил продаден следната година. Жан-Батист Бил погребан на гробиштата Пер Лашез (49-та дивизија).
Тој бил неуморен работник, Бори пишувал за неколку гранки од природната историја, исто така и за студијата за влекачи, риби, микроскопски животни, растенија, криптогами итн. Тој бил главен уредник на ''Bibliothèque physico-economique'', на ''Dictionnaire classique d'histoire naturelle en 7 статии'' и на научниот дел од ''Expédition de Moreée''. Тој учествувал во составувањето за ''Encyclopédie Méthodique'' на деловите каде што се однесувале на зоофитите и црвите, како и на томовите на физичката географија и атласот што ги придружувале. Тој исто така напишал добро составени географски резимеа, особено оној што се однесувал на Шпанија, и придонел со многу статии значајни по оригиналноста на нивните идеи за ''Encyclopédie Moderne'' .
Жан-Батист бил поборник на теоријата за трансмутација на видовите, заедно со, меѓу другите, Жан-Батист де Ламарк.Според историчарот Адријан Дезмонд, Бори бил водечки антикивјерски материјалист кој ги споил најдобрите од Ламарковата филозофија со повисоката анатомија на Џефрој. Неговиот ''Dictionnaire classique d'histoire naturelle'' веќе содржел информации за Ламарк и дебатата за видовите, а бил значаен по тоа што Чарлс Дарвин носел копија од него на ''Бигл''.
Бори бил и страствен бранител на спонтаното генерирање (тема на познатата контроверзност помеѓу Луј Пастер и Феликс Архимед Пуше ) и страствен полигенист. Тој сметал дека различните човечки „раси“, според чувството на времето, биле вистински видови, секоја со свое потекло и историја. Конечно, тој бил озлогласен противник на ропството ; Виктор Шелхер го цитирал меѓу неговите научни сојузници во корист на укинување на ропството.
2 Топонимија
* Во чест на пионерското истражување на вулканот од страна на Бори, еден од двата кратери на врвот на Питон де ла Фурнез на островот Реинион бил именуван како кратер Бори од неговиот придружник де Жуванкур за време на нивното искачување на вулканот во 1801 година.
* По него било именувано основно училиште во Сент Дени (Ла Реунион) ( ''École primaire publique Bory de Saint Vincent'' ).
* По него беше именуван колеџ во Свети Филип (Ла Реунион) ( ''Колеџ Бори де Сен-Винсан'' ).
* Улици биле именувани по Бори во Сен Пјер (Реинион) и во неговиот роден град Ажен (Лот-ет-Гарон) .
3 Приватен живот
Во септември 1802 година, во Рен, каде што бил сместен во гарнизон, Жан-Батист се оженил со Ана-Шарлот Делакроа од ла Тебоде, со која што имал две ќерки: Клотилда, која била родена на 7 февруари 1801 година, и Августин, родена на 25 мај 1803 година, која што ја нарекувал „неговата мала Антигона“ и со која што останал многу близок целиот свој живот. Неговиот брак „се склучил премногу млад за да биде среќен“ не траел долго. Потоа неговата сопруга починала во 1823 година, по нивната разделба.
Кога бил препишан со Уредбата од 24 јули 1815 година и потоа бегал во Руан, ја запознал актерката Марија Грос. Која што го следела низ целото негово прогонство помеѓу 1815 и 1820 година; тие почнале да живеат заедно во 1817 година. На 17 мај 1818 година се родила нивната прва ќерка, Касилда. Втората ќерка, Атаналгида, се родила на 22 јули 1823 година, по разделбата на нејзините родители.
4 Одликувања и почести
<i>Chevalier de la Légion d'Honneur (''Витез ранг-''мај 1811 година)
<i>Officier de la Légion d'Honneur (''Офицерски''''чин''-1 мај 1831 година)
5 Публикации
''Целиот'' список на публикациите на Жан-Батист Бори де Сен-Венсан може да се најде на крајот од воведот од Филип Лозен (стр.52–55) во Бори де Сен-Винсент, ''Кореспонденција'', објавена и нотирана од Филип Лаузун, Maison d'édition et imprimerie moderne, 1908. ( ''Прочитајте онлајн на Archive.org'' )
* 1803 : , (''on the website of the National Library of France'')
* 1804 : ''Voyage dans les quatre principales îles des mers d'Afrique'', Ténériffe, Maurice, Bourbon et Sainte-Hélène. - trois volumes complétés par un atlas.
* 1808 : '' Archived 15 August 2023 at the Wayback Machine''. Paris, Belin. (''on Google books'')
* 1808 : ''Mémoire sur les forêts souterraines de Wolfesck en haute Autriche'', Berlin, Gesell. Nat. Freunde Mag. II, p. 295-302.
* 1809 : ''Mémoire sur le genre Lemanea de la famille des Conferves'', Berlin Gesell. Nat. Freunde Mag. III, p. 274-281.
* 1815 : Chambre des représentants, ''Rapport fait à la Chambre des représentants par M. Bory de Saint-Vincent, au nom des députés à l'armée'', séance du 1er juillet 1815. in-8°, Paris, imprimerie de la Chambre des représentants.
* 1815 : '' Archived 15 August 2023 at the Wayback Machine'', Paris, Chez les marchands de nouveautés (ou Paris, chez Eymery, août 1815), 110 p. (''on Google books'')
* 1816 : ''Lamuel ou le livre du Seigneur, dédié à M. de Chateaubriand, traduction d'un manuscrit hébreu exhumé de la bibliothèque ci-devant impériale. Histoire authentique de l'Empereur Appolyon et du roi Béhémot par le très Saint-Esprit'', Liège et Paris, P. J. Collardin, Frères Michau, in-18°, 232 p.
* 1819-1821 (de juillet 1819 à juin 1821) : Archived 14 August 2023 at the Wayback Machine, , Bruxelles, Weissenbruch. (''on Google books'')
* 1821 : '''', Ponthieu libraire Palais-Royal, Galerie de bois no. 252, Paris.
* 1822-1831 : '''', par Messieurs Audoin, Bourdon, Brongniart, de Candolle, Daudebard de Férussac, Desmoulins, Drapiez, Edwards, Flourens, Geoffroy de Saint-Hilaire, Jussieu, Kunth, de Lafosse, Lamouroux, Latreille, Lucas fils, Presles-Duplessis, Prévost, Richard, Thiébaut de Bernard. Ouvrage dirigé par Bory de Saint-Vincent, Paris, Rey et Gravier, Baudouin frères, 1822-1831, 17 volumes in-8, 160 planches gravées et coloriées. (''on the website of the National Library of France'')
* 1823 : '''', Librairie Louis Jouanet, Paris, 1823. ''(on the website of the National Library of France)''
* 1823 : , éditions Dondey-Dupré Paris, 1823. (''on Google books'')
* 1823-1832 : ''Encyclopédie moderne, ou dictionnaire abrégé des hommes et des choses, des sciences, des lettres et des arts, avec l'indication des ouvrages ou les divers sujets sont développés et approfondis par Eustache-Marie Courtin'', Paris, Lejeune.
* 1824 : ''Tableau encyclopédique et méthodique des trois règnes de la nature, contenant l'Helminthologie ou les vers infusoires, les vers intestinaux, les vers mollusques, etc''. En quatre volumes : vol.1, 1791, ( à 189) par Bruguière chez Panckoucke ; vol.2, 1797, ( à 286) chez Agasse ; vol.3, an VI (1797), par Lamarck chez Agasse ; vol.4, 1816, ( à 488) par Lamarck ; vingt-troisième partie, mollusques et polypes divers, par MM. Jean-Baptiste Lamarck, Jean-Guillaume Bruguiere, Jean-Baptiste Bory de Saint-Vincent, Isaac Lea, Dall William Healey, Otto Frederick Müller, Paris, chez Mme Veuve Agasse et Paris, Panckoucke, 1791-1824.
* 1825 : ''L'homme (homo), essai zoologique sur le genre humain'', (extrait du DCHN), première édition, Paris, Le Normand Fils, 2 vol., vol.1 325p., vol.2 251p., In-8°. (''on Archive.org'')
* 1826-1830 : ... Lesson, René-Primevère, Bory de Saint-Vincent, JBGM, Brongniart, Adolphe, Dumont d'Urville, Duperrey, Louis-Isidore, (Botanique par MM. Dumont d'Urville, Bory de Saint-Vincent et Ad. Brongniart), Paris, Arthus Bertrand. (''on the website of the National Library of France'')
* 1826 : '','' imprimerie Mme Veuve Agasse, Paris, 1826. (''on the website of the National Library of France'')
* 1826 : , éditions A. Dupont et Roret, Paris. (''on the website of the National Library of France'')
* 1827 : 2nd edition of ''Essai sur l'Homme''.
* 1827-1831 : ''Bibliothèque physico-économique, instructive et amusante. Ou Journal des découvertes et perfectionnements de l'industrie nationale et étrangère, de l'économie rurale et domestique, de la physique, la chimie, l'histoire naturelle, la médecine domestique et vétérinaire, enfin des sciences et des arts qui se rattachent aux besoins de la vie'', rédigée par Bory de Saint-Vincent et Julia-Fontenelle, Jean-Sébastien-Eugène, 1827-1831. Tome I (-X), Arthus Bertrand, Paris. 6 vol.
* 1830-1844 : ''Expédition d'Égypte. Histoire scientifique et militaire de l'Expédition française en Égypte J.B.G.M. Bory de Saint-Vincent - Paris , précédée d'une introduction présentant le tableau de l'Égypte ancienne et moderne d'Ali-Bey ; et suivie du récit des événements survenus en ce pays depuis le départ des Français et sous le règne de Mohamed-Ali'', d'après les mémoires, matériaux, documents inédits fournis par divers membres de l'expédition, dont Chateaugiron, Desgenettes, Dulertre, Larrey … Rédaction réalisée par Étienne et Isidore Geoffroy Saint-Hilaire, Fortia d'Urban, Bory de Saint-Vincent, etc. 10 volumes in-8°, 2 volumes d'atlas, A.-J. Dénain, Paris.
* 1832-1838 : ''Expédition scientifique de Morée, Jean-Baptiste Bory de Saint-Vincent, Émile Le Puillon de Boblaye, Pierre Théodore Virlet d'Aoust, Étienne et Isidore Geoffroy de saint-hilaire, Gabriel Bibron, Gérard Paul Deshayes, Gaspard Auguste Brulle, Félix-Edouard Guerin-Meneville, Adolphe Brongniart, Louis-Anastase Chaubard, Commission scientifique de Morée'' ; 4 vol. in 4° et atlas, Paris, Strasbourg, F.G. Levrault. 1832 : Travaux de la section des Sciences Physiques, tome 1, sous la direction de Bory de Saint-Vincent. 1832 : Cryptogamie, avec atlas de 38 pl., section des sciences Physiques (281-337), tome 3 partie 2.
* 1838 : '''', (16 octobre 1838.) 20 pp ; Imprimerie Cosson, Paris. (''on the website of the National Library of France'')
* 1845 : ''Sur l'anthropologie de l'Afrique française'', lu à l'Académie royale des sciences dans sa séance du 30 juin 1845, Extrait du ''Magasin de zoologie, d'anatomie comparée et de paléontologie'' publié par M. Guérin-Méneville en octobre 1845, Paris, Imprimerie de Fain et Thunot, 19 p., pl.59 à 61.
* 1846-1867 : ''Exploration scientifique de l'Algérie (pendant les années 1840, 1841, 1842. Sciences physiques.)'' publiée par ordre du gouvernement. Sciences Naturelles, Botanique par MM. Bory de Saint-Vincent et Durieu de Maisoneuve, Paris, imprimerie impériale, Gide et Baudry, en 3 vol., in-fol., dont un atlas. (1846-1849) Vol. I, Flore d'Algérie. Cryptogamie, par Durieu de Maisoneuve, avec le concours de MM. Montagne, Bory de Saint-Vincent, L.-R., Tulasne, C. Tulasne, Leveille. Paris, imprimerie impériale, dans la collection Exploration scientifique de l'Algérie, publiée par ordre du Gouvernement, 600 p., 39 f. de pl. col. Vol. II Flore d'Algérie. Phanérogamie. Groupe des glumacées, par E. Cosson et Durieu de Maisonneuve. Vol. III Atlas.
6 Библиографија
6.1 Цитирани извори
* Биографија на Жан-Батист Бори де Сен-Венсан на веб-страницата на Француското национално собрание :
* Germain Sarrut и B. Saint-Edme, ''Biographie des hommes du jour: industriels'' ..., том 2, страница 79, Анри Крабе, Париз, 1836.
* Бори де Сен-Винсент, ''Кореспонденција'', објавена и нотирана од Филип Лаузун, Maison d'édition et imprimerie moderne, 1908. (Lire en ligne)
* Владимир Бруне де Пресл и Александар Бланше, ''La Grèce depuis la conquête romaine jusqu'à nos jours'', Firmin Didot, Париз, 1860 година.
* Georges Contogeorgis, ''Histoire de la Grèce'', Hatier, coll. Nations d'Europe, Париз, 1992 година.
* Серж Брифо, научна експедиција на Море и медитерански плати. во ''L'invention scientifique de la Méditerranée'', стр. 293.
* Мари-Ноел Бурге, Бернар Лепетит, Даниел Нордман, Марула Синарелис, ''L'Invention scientifique de la Méditerranée.''''Египет, Море, Алжир.'', Éditions de l'EHESS, 1998. ( )
* Олга Полихронопулу, ''Archéologues sur les pas d'Homère.''''La naissance de la protohistoire égéenne.'', Noêsis, Париз, 1999. ( )
* Јанис Саитас и сор., ''L'œuvre de l'expédition scientifique de Morée 1829-1838'', уредено од Јанис Саитас, Изданија Мелиса, 2011 (I дел) - 2017 (Дел II).
* Monique Dondin-Payre, ''La Commission d'exploration scientifique d'Algérie : une héritière méconnue de la Commission d'Égypte'', ''Memoires de l'académie des inscriptions et belles-lettres'', tome XIV, 142 стр., 11 сл., 1994 г.
* Ед. Bonnet, ''Deux lettres de Bory de Saint-Vincent роднини aux travaux de la Commission d'Algérie'', Бул. Société de Botanique de France, 1909, 4e, т. IX (56: 1-9.)
* Ерве Фериер, ''Бори де Сен-Винсент, милитар натуралист во револуцијата и реставрацијата'' . Докторската теза поднесена во 2001 година на докторската школа на Универзитетот Париз 1 Сорбона-Пантеон, директор Пјетро Корси, 2006 година
* Hervé Ferrière, 2009. ''Бори де Сен-Винсан: L'évolution d'un voyageur naturaliste'' . Силепс. ISBN 978-2849502433* Џејмс А. Втор, ''Визии за науката: Книги и читатели на зората на викторијанската ера'' . Универзитетски издавачки куќи во Чикаго. стр. 60., 2015. ISBN 978-0226203287* Алдо Фасколо, ''Теоријата на еволуцијата и нејзиното влијание'' . Спрингер. стр. 27, 2011. ISBN 978-8847055865* Ен Томсон, Archived , ''Кромохс'', 8 (2003): 1-20
6.2 Генерални работи
*** Lucie Allorgue, ''La fabuleuse odyssée des plantes'', Chez Lattès, Paris, 2003.
* H. Baillon, ''Dictionnaire de botanique'', Paris, Hachette, 1876, p. 456
* P. Biers, ''L'Herbier tricolore de Bory de Saint-Vincent'', ''Bull Muséum Histoire naturelle'', n° 5
* P. Biers, ''Bory de Saint-Vincent, chef directeur de l'Expédition scientifique de Morée'', ''Bulletin Muséum Histoire Naturelle'', n° 32, 1926,
* P. Biers, ''L'herbier cryptogamique de Bory de Saint-Vincent au Muséum'', ''Bulletin Muséum Histoire Naturelle'' No. 30, 1924,
* P. Biers, ''Bory de Saint-Vincent à l'Île Bourbon'' , ''Revue de l'Agenais'', 1927, t. 54, pp. 179–186
* Adrien Blanchet, ''Le Voyage en Grèce de J.B. Bory de Saint-Vincent'', ''bull. de l'association Guillaume Budé'', Paris, 1829, p. 26-46
* R. Bouvier, E. Maynial, ''Une aventure dans les mers australes, l'expédition du commandant Baudin, (1800-1803)'', Paris, 1947.
* Christophe Brun, 2013, Découper la Terre, inventorier l'Homme : le planisphère de Bory de Saint-Vincent, 1827, ''Monde(s). Histoire, Espaces, Relations'', mai 2013, et encart couleur ( ), annexes sur le site de la revue .
* Juan C. Castañón y Francisco Quirós, ''La contribución de Bory de Saint-Vincent (1778-1846) al conocimiento geográfico de la Península Ibérica. Redescubrimiento de una obra cartográfica y orográfica olvidada.'' Ería. Revista cuatrimestral de Geografía, n° 64-65, 2004,
* Pietro Corsi, ''Lamarck, genèse et enjeux du transformisme, 1770-1830'', CNRS Éditions, Paris, 2001.
* B. Dayrat, ''Les botanistes et la flore de France – trois siècles de découverte'', Paris, Publication du Muséum National d'Histoire Naturelle, 2003.
* Amédée Dechambre, ''Dictionnaire encyclopédique des sciences médicales'', (première série), t. X, Ble-Bro, publié sous la direction de M. A. Dechambre, 1869.
* Léon Dufour, ''Souvenirs d'un savant français à travers un siècle, (1780-1865.)'' Science et histoire, Paris, J. Rothschild, 1888, p. 43-45
* Paul Guérin (dir.), ''Dictionnaire des dictionnaires'', Paris, Librairie des imprimeries réunies, Motteroz, 1880.
* Louis-Étienne Héricart de Thury, ''Notice sur le baron Bory de Saint-Vincent'', Bruxelles, in-12. Note que Lacroix dit ne pas avoir retrouvée (Lacroix, p. 58.) Cette notice est parue en 1848 dans les ''Notices bio-bibliographiques de l'Académie des Sciences de Belgique'', tome VIII, p. 832
* Alfred Lacroix, ''Le naturaliste Bory de Saint-Vincent'', ''Revue scientifique'', 55<sup>e</sup> année n° 8, avril, 1917, Éloge du savant prononcé en octobre 1916 à l'Académie des Sciences.
* Goulven Laurent, ''Paléontologie et évolution en France : 1800-1860. De Cuvier-Lamarck à Darwin'', Paris, CTHS, 1987, p. 377-380.
* P. Maryllis, ''Bory de Saint-Vincent, naturaliste et voyageur'', 6 p., La Couronne agenaise, Villeneuve-sur-Lot, 1910
* François Picavet, ''Les Idéologues, essai sur l'histoire des idées et des théories scientifiques, philosophiques, religieuses, etc. en France depuis 1789'', édité en 1891.
* André Role, ''Un destin hors série : la vie aventureuse d'un savant : Bory de Saint-Vincent 1778-1846'', 256 pls. La Pensée universelle, Paris, 1973.
* Thomas Rouillard, ''un herbier de Bory saint-Vincent à Angers'' Bulletin de la Société d'Études Scientifiques de l'Anjou, t.XVIII, 2004
* C. Sauvageau, ''Bory de Saint-Vincent, d'après sa correspondance publiée par M. Lauzun'', ''Journal de Botanique'', 1908, 2<sup>e</sup> série, 1 : 198-222.
* P. Tcherkezoff, ''Tahiti 1768, Jeunes filles en pleurs''. Au vent des îles Éditions, Tahiti, Pirae, 2004.
* Jean Tucoo-Chala, ''Le Voyage en Grèce d'un naturaliste gascon en 1829'', ''Bull. de l'association Guillaume Budé'', en deux parties : dans le bulletin 2 et 3 de l'année, bull.2, p. 190-200 et Bull.3 p. 300-320, Paris, 1976.
* Pierre Vidal-Naquet, ''L'Atlantide, petite histoire d'un mythe platonicien'', Paris, Les Belles Lettres, 2005.
7 Белешки и наводи