Елена Црногорска

Елена Црногорска (|Јелена Петровић Његош/Jelena Petrović Njegoš; 8 јануари 1873 – 28 ноември 1952) — кралица на Италија од 29 јули 1900 до 9 мај 1946 година и сопруга на кралот Виктор Емануел III. Како сопруга на Виктор Емануел, таа кратко ги поседувала титулите Царица на Етиопија и Кралица на Албанците; обете титули биле отфрлени кога нејзиниот сопруг формално се откажал од нив во 1943 година. Елена била ќерка на кралот Николај I и кралицата Милена Црногорска. Со отворањето на нејзиниот процес на беатификација во 2001 година, таа била прогласена за Слуга Божја.
6 Биографија
6.1 Ран живот
Елена била родена во Цетиње, во тоа време главен град на Кнежевството Црна Гора. Била воспитана во вредностите и единството на семејството; разговорот на масата се водел на француски јазик, а политиката и поезијата се дискутирале со еднаква леснотија; навиките и односите во семејството Петровиќ-Његош не ја задушувале спонтаноста на ликовите и личностите.
Таа била подучувана од швајцарската гувернанта од Халау, Фраулејн Луиза Нојком (1845–1932), на возраст помеѓу шест и дванаесет години, а потоа се школувала во Смолнскиот институт за благороднички девојки во Санкт Петербург, Русија, до 18-годишна возраст. Таа била заинтересирана за сликарство во пастели, лов и риболов. Исто така, посетувала руски царски двор и соработувала со руското литературно списание „Недела“ објавувајќи песни.
На 28 декември 1908 година, Месина била погодена од катастрофален земјотрес. Кралицата Елена помогнала со спасувачите. Таа го посетила местото на настанот, организирала ранетите да бидат однесени на болнички брод и лично помогнала во нивната грижа како медицинска сестра; таа исто така го организирала собирањето на средства за жртвите во Рим. Ова придонело да се зголеми нејзината популарност во земјата.
6.5 Прва светска војна
Елена била првиот инспектор на доброволните медицински сестри за италијанскиот Црвен крст од 1911 до 1921 година. Студирала медицина и добила laurea honoris causa. Финансирала добротворни институции за луѓе со енцефалитис и туберкулоза, поранешни војници и сиромашни мајки. Таа била длабоко вклучена во борбата против болестите и промовирала многу напори за обука на лекари и за истражување против полиомиелитис, Паркинсонова болест и рак.
За време на Првата светска војна, Елена работела како медицинска сестра и, со помош на Кралицата Мајка, ги претворила Квириналната палата и Вила Маргарита во болници, кои функционирале од јули 1915 до 1919 година. За да собере средства, таа ја измислила „потпишаната фотографија“, која се продавала на шалтерите за добротворни цели. На крајот од војната, таа предложила да ги продаде богатствата на круната за да ги плати воените долгови. Во 1920 година, таа ја основа фондацијата „Елена ди Савоја“ за стипендии за сирачиња на поранешни железнички работници или војници; таа предложи секоја жена во Италија да донира дел од својот накит на децата чии татковци биле жртвувани за нацијата, а таа започна со донирање дел од својот накит.
На 15 април 1937 година, папата Пиј XI ѝ ја доделил Златната роза, најважната чест што ѝ се давало на католичка дама во тоа време. Папата Пиј XII, во телеграма со сочувство испратена до нејзиниот син Умберто II по смртта на кралицата, ја опишал како „Дама на добротворна работа“.
6.6 Втора светска војна
Во 1939 година, три месеци по германската инвазија на Полска и објавувањето на војна од страна на Обединетото Кралство и Франција, Елена напишала писмо до шесте европски жени од кралското семејство - две монарси (кралицата Вилхелмина од Холандија и Големата војвотка Шарлот од Луксембург) и четири сопруги (кралицата Александрина од Данска, кралицата Елизабета од Белгија, Марија, кралица-мајка на Југославија и ќерката на Елена, кралицата Јована од Бугарија) - чии земји сè уште останале неутрални, барајќи нивна поддршка во обид да се спречи големата трагедија во која се претворила Втората светска војна.
Таа влијаела врз својот сопруг да лобира кај Бенито Мусолини, премиерот на Италија, за создавање на независно Кралство Црна Гора во 1941 година. Во 1943 година таа последователно го овозможила ослободувањето од германски затвор на нејзиниот внук, принцот Михаил од Црна Гора, и неговата сопруга, Женевјев. Принцот Михаил бил затворен откако одбил да стане крал на Црна Гора под заштита на Италија.
На 25 јули 1943 година, Виктор Емануел III го уапсил Бенито Мусолини. Кралот го напуштил Рим на 9 септември за да избега во Бриндизи со помош на сојузниците, а Елена го следела својот сопруг во неговото бегство. Спротивно на тоа, на 23 септември нивната ќерка Мафалда била уапсена од нацистите и испратена во концентрациониот логор Бухенвалд, каде што починала во 1944 година.
6.7 Прогонство и смрт
По војната, на 9 мај 1946 година, Виктор Емануел III абдицирал во корист на нивниот син Умберто, а поранешниот крал ја презел титулата гроф од Поленцо. На 2 јуни 1946 година, референдумот резултирал со тоа што 54 проценти од гласачите се залагале за италијанска република наместо за монархијата. Републиката била официјално прогласена четири дена подоцна, а владеењето на Савојската династија над Италија формално завршила на 12 јуни 1946 година. Елена и Виктор Емануел III отишле во Египет, каде што биле пречекани со големи почести од кралот Фарук, но биле принудени да го живеат остатокот од животот во егзил. Виктор Емануел III починал една година подоцна од белодробна конгестија во Александрија. Елена останала во Египет кратко време пред да се пресели во Франција. Таму, во Монпелје, ѝ била дијагностицирана тешка форма на рак и починала во ноември 1952 година од белодробна емболија за време на операција.
65 години по нејзината смрт, на 15 декември 2017 година, останките на Елена биле репатрирани од Монпелје, во светилиштето Викофорте, во близина на Торино. Останките на Виктор Емануел III биле пренесени два дена подоцна од Александрија и погребани покрај нејзините.
7 Процес на беатификација
Како признание за нејзината голема вера и добротворните активности што ги поддржувала, папата Пиј XI ѝ ја доделил највисоката чест во тоа време за жена, Златната роза на христијанството, и тоа двапати, во 1930 и 1937 година. Во 2001 година, по повод отворањето на прославите за 50-годишнината од смртта на кралицата Елена, епископот од Монпелје го отворил епархискиот процес за нејзина беатификација. Со отворањето на нејзината кауза, таа ја добила титулата Слуга Божји.
8 Деца
Кралот Виктор Емануел III од Италија и кралицата Елена имале 5 деца:
# Принцеза Јоланда Маргерита Милена Елизабета Романа Марија од Савој (1 јуни 1901 – 16 октомври 1986 година), омажена за Џорџо Карло Калви, гроф од Берголо (1888–1978), со потомство;
# Принцеза Мафалда Марија Елизабета Ана Романа од Савоја (19 ноември 1902 – 28 август 1944), омажена за принцот Филип од Хесен (1896–1980), со потомство;
# Принц Умберто Никола Томазо Џовани Марија Савојски, принц од Пиемонт, подоцна Умберто II, крал на Италија (15 септември 1904 – 18 март 1983) оженет со принцезата Мари Хозе од Белгија (1906–2001), со потомство;
# Принцеза Џована Елизабета Антонија Романа Марија Савојска (13 ноември 1907 – 26 февруари 2000), мажена за Борис III, крал на Бугарија (1894–1943), со потомство;
# Принцеза Марија Франческа Ана Романа Савојска (26 декември 1914 – 4 декември 2001), омажена за принцот Луиџи од Бурбон-Парма (1899–1967), со потомство.
9 Грб и монограм
10 Почести
10.1 Национални
* Династија Петровиќ-Његош: Голем крст од редот на принцот Данило I, специјална класа* Савојска династија: Голем кордон од Кралскиот ред на Светите Маврикиј и Лазар***** : Голем крст од редот на Златната маица*** : Витез од орденот на честа** : Голем крст на правдата од Суверениот воен ред на Малта, 1-ва класа
10.2 Странски
* Австриско царско и кралско семејство:
** Голем крст од царскиот и кралскиот ред на Елизабета, ''1909''** Дама од царскиот и кралскиот ред на Ѕвездениот крст, 1-ва класа* Баварско кралско семејство: Дама Голем крст од кралскиот ред на Тереза* Бугарско кралско семејство:
** Голем Крст на Кралскиот Орден за Заслуги** Голем Крст на Кралскиот Орден на Свети Александар, во дијаманти, ''1933''* : Голем Офицер на Орденот за социјална помош, специјална класа
* Иран: Орден на Сонцето, 1-ва класа* : Голем Кордон на Орденот на Скапоцената Круна, ''11 јуни 1909 година''* Шпанско кралско семејство: Голем Крст на Кралскиот Орден на Кралицата Марија Луиза* Југословенско кралско семејство: Голем Крст на Кралскиот Орден на Свети Сава* : Добитник на Златна Роза (двапати).
6 Биографија
6.1 Ран живот
Елена била родена во Цетиње, во тоа време главен град на Кнежевството Црна Гора. Била воспитана во вредностите и единството на семејството; разговорот на масата се водел на француски јазик, а политиката и поезијата се дискутирале со еднаква леснотија; навиките и односите во семејството Петровиќ-Његош не ја задушувале спонтаноста на ликовите и личностите.
Таа била подучувана од швајцарската гувернанта од Халау, Фраулејн Луиза Нојком (1845–1932), на возраст помеѓу шест и дванаесет години, а потоа се школувала во Смолнскиот институт за благороднички девојки во Санкт Петербург, Русија, до 18-годишна возраст. Таа била заинтересирана за сликарство во пастели, лов и риболов. Исто така, посетувала руски царски двор и соработувала со руското литературно списание „Недела“ објавувајќи песни.
На 28 декември 1908 година, Месина била погодена од катастрофален земјотрес. Кралицата Елена помогнала со спасувачите. Таа го посетила местото на настанот, организирала ранетите да бидат однесени на болнички брод и лично помогнала во нивната грижа како медицинска сестра; таа исто така го организирала собирањето на средства за жртвите во Рим. Ова придонело да се зголеми нејзината популарност во земјата.
6.5 Прва светска војна
Елена била првиот инспектор на доброволните медицински сестри за италијанскиот Црвен крст од 1911 до 1921 година. Студирала медицина и добила laurea honoris causa. Финансирала добротворни институции за луѓе со енцефалитис и туберкулоза, поранешни војници и сиромашни мајки. Таа била длабоко вклучена во борбата против болестите и промовирала многу напори за обука на лекари и за истражување против полиомиелитис, Паркинсонова болест и рак.
За време на Првата светска војна, Елена работела како медицинска сестра и, со помош на Кралицата Мајка, ги претворила Квириналната палата и Вила Маргарита во болници, кои функционирале од јули 1915 до 1919 година. За да собере средства, таа ја измислила „потпишаната фотографија“, која се продавала на шалтерите за добротворни цели. На крајот од војната, таа предложила да ги продаде богатствата на круната за да ги плати воените долгови. Во 1920 година, таа ја основа фондацијата „Елена ди Савоја“ за стипендии за сирачиња на поранешни железнички работници или војници; таа предложи секоја жена во Италија да донира дел од својот накит на децата чии татковци биле жртвувани за нацијата, а таа започна со донирање дел од својот накит.
На 15 април 1937 година, папата Пиј XI ѝ ја доделил Златната роза, најважната чест што ѝ се давало на католичка дама во тоа време. Папата Пиј XII, во телеграма со сочувство испратена до нејзиниот син Умберто II по смртта на кралицата, ја опишал како „Дама на добротворна работа“.
6.6 Втора светска војна
Во 1939 година, три месеци по германската инвазија на Полска и објавувањето на војна од страна на Обединетото Кралство и Франција, Елена напишала писмо до шесте европски жени од кралското семејство - две монарси (кралицата Вилхелмина од Холандија и Големата војвотка Шарлот од Луксембург) и четири сопруги (кралицата Александрина од Данска, кралицата Елизабета од Белгија, Марија, кралица-мајка на Југославија и ќерката на Елена, кралицата Јована од Бугарија) - чии земји сè уште останале неутрални, барајќи нивна поддршка во обид да се спречи големата трагедија во која се претворила Втората светска војна.
Таа влијаела врз својот сопруг да лобира кај Бенито Мусолини, премиерот на Италија, за создавање на независно Кралство Црна Гора во 1941 година. Во 1943 година таа последователно го овозможила ослободувањето од германски затвор на нејзиниот внук, принцот Михаил од Црна Гора, и неговата сопруга, Женевјев. Принцот Михаил бил затворен откако одбил да стане крал на Црна Гора под заштита на Италија.
На 25 јули 1943 година, Виктор Емануел III го уапсил Бенито Мусолини. Кралот го напуштил Рим на 9 септември за да избега во Бриндизи со помош на сојузниците, а Елена го следела својот сопруг во неговото бегство. Спротивно на тоа, на 23 септември нивната ќерка Мафалда била уапсена од нацистите и испратена во концентрациониот логор Бухенвалд, каде што починала во 1944 година.
6.7 Прогонство и смрт
По војната, на 9 мај 1946 година, Виктор Емануел III абдицирал во корист на нивниот син Умберто, а поранешниот крал ја презел титулата гроф од Поленцо. На 2 јуни 1946 година, референдумот резултирал со тоа што 54 проценти од гласачите се залагале за италијанска република наместо за монархијата. Републиката била официјално прогласена четири дена подоцна, а владеењето на Савојската династија над Италија формално завршила на 12 јуни 1946 година. Елена и Виктор Емануел III отишле во Египет, каде што биле пречекани со големи почести од кралот Фарук, но биле принудени да го живеат остатокот од животот во егзил. Виктор Емануел III починал една година подоцна од белодробна конгестија во Александрија. Елена останала во Египет кратко време пред да се пресели во Франција. Таму, во Монпелје, ѝ била дијагностицирана тешка форма на рак и починала во ноември 1952 година од белодробна емболија за време на операција.
65 години по нејзината смрт, на 15 декември 2017 година, останките на Елена биле репатрирани од Монпелје, во светилиштето Викофорте, во близина на Торино. Останките на Виктор Емануел III биле пренесени два дена подоцна од Александрија и погребани покрај нејзините.
7 Процес на беатификација
Како признание за нејзината голема вера и добротворните активности што ги поддржувала, папата Пиј XI ѝ ја доделил највисоката чест во тоа време за жена, Златната роза на христијанството, и тоа двапати, во 1930 и 1937 година. Во 2001 година, по повод отворањето на прославите за 50-годишнината од смртта на кралицата Елена, епископот од Монпелје го отворил епархискиот процес за нејзина беатификација. Со отворањето на нејзината кауза, таа ја добила титулата Слуга Божји.
8 Деца
Кралот Виктор Емануел III од Италија и кралицата Елена имале 5 деца:
# Принцеза Јоланда Маргерита Милена Елизабета Романа Марија од Савој (1 јуни 1901 – 16 октомври 1986 година), омажена за Џорџо Карло Калви, гроф од Берголо (1888–1978), со потомство;
# Принцеза Мафалда Марија Елизабета Ана Романа од Савоја (19 ноември 1902 – 28 август 1944), омажена за принцот Филип од Хесен (1896–1980), со потомство;
# Принц Умберто Никола Томазо Џовани Марија Савојски, принц од Пиемонт, подоцна Умберто II, крал на Италија (15 септември 1904 – 18 март 1983) оженет со принцезата Мари Хозе од Белгија (1906–2001), со потомство;
# Принцеза Џована Елизабета Антонија Романа Марија Савојска (13 ноември 1907 – 26 февруари 2000), мажена за Борис III, крал на Бугарија (1894–1943), со потомство;
# Принцеза Марија Франческа Ана Романа Савојска (26 декември 1914 – 4 декември 2001), омажена за принцот Луиџи од Бурбон-Парма (1899–1967), со потомство.
9 Грб и монограм
10 Почести
10.1 Национални
* Династија Петровиќ-Његош: Голем крст од редот на принцот Данило I, специјална класа* Савојска династија: Голем кордон од Кралскиот ред на Светите Маврикиј и Лазар***** : Голем крст од редот на Златната маица*** : Витез од орденот на честа** : Голем крст на правдата од Суверениот воен ред на Малта, 1-ва класа
10.2 Странски
* Австриско царско и кралско семејство:
** Голем крст од царскиот и кралскиот ред на Елизабета, ''1909''** Дама од царскиот и кралскиот ред на Ѕвездениот крст, 1-ва класа* Баварско кралско семејство: Дама Голем крст од кралскиот ред на Тереза* Бугарско кралско семејство:
** Голем Крст на Кралскиот Орден за Заслуги** Голем Крст на Кралскиот Орден на Свети Александар, во дијаманти, ''1933''* : Голем Офицер на Орденот за социјална помош, специјална класа
* Иран: Орден на Сонцето, 1-ва класа* : Голем Кордон на Орденот на Скапоцената Круна, ''11 јуни 1909 година''* Шпанско кралско семејство: Голем Крст на Кралскиот Орден на Кралицата Марија Луиза* Југословенско кралско семејство: Голем Крст на Кралскиот Орден на Свети Сава* : Добитник на Златна Роза (двапати).