procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Голте

Голте е варовничка, сурова висорамнина на источниот крај на Камничко-савињските Алпи, во голема мера покриена со шума. Ова е висока карстна висорамнина, пример за изолиран карст, бидејќи има поширока периферија направена од непропустлива карпа.
Тие се едни од популарните зимски и летни планински одморалишта.
1 Опсег
Планинскиот масив е ограничен на западната страна со долината Љубница, а на источната страна со Љубинската Клисура. На југ, висорамнината се спушта низ Тирске Пече во пространата Горњеградска Котлина, а на југоисток во Мозирската Котлина. Планини во тоа подрачје:
* Растовчка Планина
* Планината Хлевишка
* Хрибарска Планина
* Конечка Планина
Врвови:
* Медвеџак, 1573 м
* Смрековец, 1550 м
* Ојстри врв
* Бошковец, 1587 м
2 Етимологија
Името доаѓа од карактеристиката на карстната површина што „голта“ вода. Се појавува и името Мозирска Планина, кое според Баџура е неточно бидејќи е создадено со превод од германски карти.
3 Геолошки состав
Централниот дел на планините Мозир е изграден од прилично чист горен тријаски варовник, кој на многу места открива карактеристични мегалодонитски школки. Таму се формирале карстни феномени. Покрај клисурите, самото плато има многу вртачи и неколку карстни пештери.
Природен парк Мариборско Езеро

Природниот парк Мариборско Езеро ја опфаќа реката Драва со крајбрежна зона помеѓу општинската граница со општина Руше и електраната Мариборски Оток. Мариборското езеро било прогласено за природен парк на 30. Ноември, 1992 година.
Мариборското езеро и неговата околина се важна рекреативна зона во Марибор. Со својот пејзаж, шумите од десниот брег и новите крајбрежни живеалишта и плитки води, претставува подрачје од големо значење за зачувување на природата.
Базенот на ХЕЦ Мариборски Оток е атрактивна рекреативна зона. Во последната деценија, Дравске електране Марибор успешно реновирале бројни туристички и рекреативни места на езерото.
1 Остров Марибор
Островот Марибор е природен феномен, тој е вистински речен остров и единствен од ваков вид во Словенија. Покриен е со богата шума со грмушки, каде што растат многу ретки растенија, а исто така претставува дом за бројни птици. Токму поради оваа причина е прогласен за споменик на природата, бидејќи човековото влијание веќе значително го променило изгледот на островот.
2 Мариборско Езеро
Мариборското езеро е создадено со преградување на реката Драва за време на изградбата на хидроелектраната Мариборски Оток. Со преградување на реката Драва со брана, создадено е езеро долго 15,5 км, кое се протега сè до хидроцентралата Фала. Содржи 13,1 милиони м³ вода, од кои 2,1 милиони м³ може да се користат за производство на електрична енергија.
Тука сме сведоци на процес каде што масовната интервенција во природата не само што предизвикала уништување на разни биотопи, туку довела и до развој на нови. Покрај обрасната крајбрежна шума, се појавиле и плитки површини покриени со крајбрежна вегетација, создавајќи ново вредно живеалиште.
3 Поврзано
* Список на заштитени паркови во Словенија
Милан Лазаревски

Милан Лазаревски (роден на 9 февруари 1997 г.) — македонски ракометар кој игра за Вардар 1961 и за македонската репрезентација.
1 Кариера
1.1 Клупска
Лазаревски започнал да се занимава со пливање уште на рана возраст, но на 15-годишна возраст започнал да тренира ракомет во младинските категории на Металург. Од младинските категории тој заиграл за екипата на Металург 2, а по две одиграни сезони за втората екипа, тој бил прекомандуван во првата екипа на Металург за сезоната 2017/18.
Лазаревски минал три и пол сезони во дресот на Металург, а во јануари 2022 година, на полусезона, потпишал договор со словенечкиот клуб Тримо Требње, што бил негов прв интернационален предизвик. Во дресот на новиот клуб, Лазаревски постигнал 22 гола до крајот на натпреварувачката сезона со процент на реализација од 73.3%
Во летото 2022 година, Лазаревски се вратил во македонската супер лига, потпишувајќи договор со Вардар 1961.
1.2 Репрезентативна
Лазаревски бил дел од составот на јуниорската репрезентација на Македонија која го освоила 6. место на Светското јуниорско првенство 2017 во Алжир.
Тој се нашол на скратениот список на селекторот на македонската репрезентација, Раул Гонсалес, за Светското првенство 2019 во Германија, а својот прв официјален настап за сениорската репрезентација го остварил на 20 јануари 2019 година на натпреварот од светското првенство против Чиле.
Лазаревски бил именуван во официјалниот состав на македонската репрезентација за Европското првенство 2024 од страна на селекторот Кирил Лазаров, а следната година и во составот кој го освоил 15. место на Светското првенство 2025.
2 Успеси
* Куп на Македонија
: Победник: 2019, 2023, 2025
Природен парк Штурмовци

Природниот парк Штурмовци се наоѓа во близина на Птуј, веднаш до Птујско езеро. Тоа е заштитено како Природен парк од 1979 година. Се простира на скромни 125 хектари и е засолниште на животни и растенија, од кои многу се на црвениот список на МСЗП.
Името Штурмовци или Штурмовец потекнува од германскиот збор der Sturm - бура, die Aue - ливада.
1 Парковска област
На северозападниот дел паркот се граничи со езерото Птуј, на југ со падините на Халозе, а на исток со устието на реките Драва и Дравиња. Ова е широка рамнина и се смета за ефикасен резервоар за висока вода.
2 Речен лак
Првата природна вредност на Природниот парк Штурмовци е речниот лак. Ова е само остаток од некогашните обемни локи покрај реката Драва помеѓу Марибор и Ормож. Белите врби најчесто растат во најдлабоките предели, кои можат да бидат поплавени поголем дел од годината. На повисоките и посуви локации, врбите исчезнуваат, заменети со тополи, јасени, брестови, дабови и други. Можат да бидат во вода до 3 месеци во годината.
3 Штурмовски Велики лес
На толку мала површина е формиран уникатен пејзаж во Словенија. Ова се прекрасни рамни ливади со ретка листопадна шума. Пејзажот овде наликува на добро одржувани паркови на замоци. Дивите орхидеи цветаат до средината на мај, дури и пред сезоната на косење. Ботаничката знаменитост на паркот Штурмовци - дивата орхидеја расте тука.
4 Хајдинска Студенчница
Хајдинска Студенчница секогаш е бистра, дури и по дожд, бидејќи извира директно од подземните води. Вегетацијата е особено бујна поради водата тука расте мочуришниот ирис кој се издвојува по својата убавина. Најчесто расте од водата.
5 Птици
Паркот е важен дел од подрачјето Натура 2000 и е вклучен во листата на орнитолошки важни подрачја - IBAE. Орнитолозите овде нашле и регистрирале 234 видови птици а од нив 87 видови на птици се гнездат трајно.
6 Поврзано
* Список на заштитени паркови во Словенија
Природен парк Каменшчак, Храстовец

Пејзажниот парк Каменшчак – Храстовец има особена важност за заштитата на природата, главно поради поврзаноста меѓу водните и шумските екосистеми. Ова е многу важно за групата водоземци, бидејќи тие имаат достапни соодветни водни и копнени живеалишта. Се протега на подрачјето на општините Пешница, Дуплек и Ленарт во Словенске Горице. Зафаќа површина од 851 хектари.
1 Каменшчак
Каменшчак е пошумен дел од планините Словенске Горице, кој го опкружува замокотот Храстовец од југ и исток. Ова е осамен карпест остров со плиток, изолиран карст со вртачи и карстни извори, што е невообичаен феномен за овој дел од Словенија. Се протега еден до два километри од Дуплек до Храстовец и се состои од плоча од литотамински варовник со дебелина до 100 метри, повеќекратно прекршен.
2 Замокот Храстовец
Замокот Храстовец денес е наменет за пациенти ''на Институтот за ментално и нервно болни''. Помала тврдина се споменува уште во 13 век, а замокот дури по 1443 година. Замокот, со својата моќ, на прв поглед го потврдува она што неговите сопственици сакале да им го пренесат на новодојденците: дека тука владеат Херберштајнови - едно од најмоќните благороднички семејства во Словенија. Можно е да се посети дворот на замокот, но самиот замокот е затворен за посетители.
3 Поврзано
* Список на заштитени паркови во Словенија
Природен парк Згорња Идријца

Природниот парк Згорња Идријца бил прогласен и соодветно заштитен од општина Идрија во 1992 година. Паркот зафаќа површина од 4.230 хектари, од кои 4.105 хектари разновидна површина покриени со букови шуми. Паркот е добро одржуван, и покрај петвековната експлоатација за потребите на рудникот за жива. Само мали површини околу домаќинствата не се покриени со шума.
Ова е исклучително разновидна област во геолошка и геоморфолошка смисла, со наизменични пропустливи и непропустливи карпи, како и многу области богати со фосили. Под Сончни Роб, над Худи поле, има моренски насипи, што укажува дека некогаш еден ледник се протегал толку далеку. Карст е исто така присутен.
Овие места се живеалиште на бројни загрозени растителни и животински видови. Некои области се целосно зачувани поради тешката пристапност и се исто така построго заштитени, или како природни споменици или како природни резервати.
1 Парковска област
Паркот опфаќа голем дел од горниот дел од сливот на реката Идријца, од нејзиниот извор кај Мрзла Рупа под Војским на северниот раб на Трновски Гозд (врв Листенг 1346 м), до градот Идрија (325 м) со должина од речиси 30 км. Има површина од 42,3 км<sup>2</sup>. Реките Идријца и Белца имаат длабоки вирови и шарен чакал, а веднаш до нив се наоѓаат убаво зачувани речни брегови со ливади. Секогаш има доволно вода, бидејќи Крековше, помеѓу долините Идријца и Белца, бележи едни од највисоките врнежи во Словенија (3.000 мм годишно). Централниот дел на паркот е на местото каде што се влеваат реките Идријца и Белца, 7 км од главниот пат Љубљана - Идрија.
2 Режим на заштита
Сите активности кои подразбираат големи земјени работи, регулирање на водните текови, изградба на јавни патишта, собирање растенија и шумски плодови за комерцијални намени, создавање бучава, лов и собирање животни, освен во рамките на управувањето со риболов и лов, како и собирање фосили и слично, се забранети. Во зоните на природни споменици, заштитата е уште покрута. Во природниот резерват Буков врв, сите интервенции се забранети, а движењето е дозволено исклучиво за научни истражувања и образовни активности.
3 Природни резервати во паркот
* Буков врв
4 Природни споменици
* Бедрова клисура
* Диво Езеро
* Пештерата над Кобила
* Крмаршица
* Суха Идријца
* Вртачи под Петелинов врв
5 Поврзано
* Список на заштитени паркови во Словенија
Природен парк Јаренински Дол

Природниот парк Јаренински Дол се наоѓа на падините на живописните планини Словенске Горице. Паркот бил прогласен за природен парк прогласен од страна на Општина Марибор во месец ноември 1992 година. Иако паркот зафаќа површина од 1533 хектари, многу малку е познат. Природни богатства во Јаренински Дол се Пернишките Езерца, иако тие се од вештачко потекло. Езерцата се засолниште за крајбрежни растенија и важно место за запирање на птиците преселници на нивниот миграциски пат.
Името доаѓа од зборот ''jarkovina'' и значи ров.
1 Јаренина
Јаренина е село на панорамско плато над долината на поток Јаренина. Малку куќи се зачувани во центарот на селото. Повеќето фарми се распослани на падините.
2 Поврзано
* Список на заштитени паркови во Словенија
Цистатин C

Цистатин C е протеин кодиран од генот CST3, и главно се користи како биомаркер на бубрежната функција. Од неодамна, проучувана е неговата улога во новопојавена или влошувачка кардиоваскуларна болест.
Кај луѓето, сите клетки со јадро (клетко кои содржат ДНК) создаваат цистатин C како синџир составен од 120 аминокиселини. Се наоѓа практично во сите ткива и телесни течности. Тој е моќен инхибитор на лизозомалните протеинази и веројатно еден од најважните екстрацелуларни инхибитори на цистеинските протеази.
Природен парк Драва

Природниот парк Драва го опфаќа старото корито на реката Драва и пејзажот по него (во Дравската рамнина) помеѓу Марибор и Птуј и се протега на подрачјето на Градската општина Марибор, општина Дуплек, општина Миклавж на Дравскем пољу и општина Старше. Се протега од Малешешкиот мост општина Птуј, вклучувајќи го старото корито на реката Драва со сите највредни биотопи од оваа област со површина од 2.337 хектари.
Највредната карактеристика за зачувување на природата во областа се локите - посебна зона веднаш покрај реката, каде што водата се излева без да предизвика никаква штета за време на поплавите. Но, кога водите се повлекуваат, богат, разновиден живот живее во сводовите.
1 Пристап
До паркот не може да се пристапи од било каде, бидејќи на некои места крајбрежниот раст е толку густ што е практично непрооден. Поради тоа, на некои места во паркот се поставени знаци со натписи.
2 Специјално заштитени подрачја во рамките на паркот
* Ботанички природен споменик : области каде што расте ''Hippophae rhamnoides'' во близина на Миклавж и во близина на Дуплек
* Природен резерват Златолиќе
3 Поврзано
* Список на заштитени паркови во Словенија
Природен парк Колпа

Природниот парк Колпа ја опфаќа областа покрај граничната река Купа во општина Чрномељ од Стари трг до Фучковци (КС Адлешичи).
Главната атракција на паркот е реката Колпа, централниот слив на Бела Краина, која тече по јужниот раб Бела Краина. Реката се одликува со чиста вода со богата ихтиофауна, природно зачувано корито, бројни брзаци и чакалести корита. Посебна карактеристика на паркот е неговиот карактеристичен културен пејзаж, обликуван од острици и внимателно култивиран карстен свет од вртачо и тераси. Ова подрачје има голема вредност за зачувување на природата, а се карактеризира и со голем биодиверзитет и разновидност на пејзажи. Исто така, тоа е подрачје со бројни природни вредности од национално значење и подрачје каде што се наоѓаат загрозени типови живеалишта, кои се зачувани во поволна состојба, како и живеалишта на загрозени диви растителни и животински видови.
Во 1998 година, општина Чрномељ ја усвоила ''Уредбата за прогласување на Природниот парк Колпа''. Во 2006 година, Словенија го презела овој природен парк за заштита и управување на државно ниво.
1 Минато
По горните текови на реката Колпа, се вртеле тркалата на 86 пилани, воденици и ковачки работилници, и тие биле силно погодени од заминувањето на Готшерите. Реката била преградена на 65 места. Овие брани го одредувале водниот режим и го регулирале животот на луѓето и животните. Според легендата, Петар Клепек живеел на овие места, а самовилите му дале натприродна моќ, што му овозможило да ги истера наметливите странци од долината.
2 Заштитни зони и тесно заштитени зони
Паркот е поделен на три зони со заштитен статус. Првата зона ги опфаќа алувијалните рамнини по должината на реката Колпа, нејзините стрмни и поблаги брегови, како и подрачјата со значајно природно богатство. Втората опфаќа претежно земјоделски и шумски површини, каде што традиционалната употреба го зачувала природниот баланс и создала карактеристичен пејзаж со мозаичен распоред на пејзажни структури, со помали населби, индивидуални домаќинства и верски објекти, како и области наменети за рекреација и области со природна вредност. Третата заштитна зона вклучува затворени населби со овоштарници со сено и области со природна вредност, поголеми селца и одредени лозарски области.
3 Растителни и животински видови
Поради својата природна зачуваност и чистота, како и разновидните услови на живеалиштето по течението на реката, таа нуди поволни услови за живот за бројни ретки и загрозени животински видови. Меѓу нив, особено се издвојуваат видрата (''Lutra lutra'') и блатнта желка (''Emys orbicularis''), а има и богата застапеност на видови риби.
Природен парк Негова и Неговско Езеро

Природниот парк Негова и Неговското Езеро — заштитен како природен парк од 1967 година. Името Негова станало познато на пошироката јавност во 1980-тите благодарение на Иван Крамбергер (''добротвор од Негова''). Областа околу неговото родно место се издвојува по своите природни и културни вредности. Природниот парк го вклучува центарот на Негова со нејзиниот замок и речиси целиот град Кунова. Според некои извори, површината на паркот е 177 хектари. Описот во декретот, ја декларира како поголема од 300 хектари.
1 Неговско Езеро
Неговското Езеро е едно од единаесетте езерца околу блискиот замок, кое имало големо одбранбено значење за време на турските инвазии на оваа територија, и не толку одамна, било главна туристичка дестинација во Негова. Создаден е со преградување на долината на потоци Куново. Околу имотот Негово имало неколку такви езера, наводно дури 11. Остануваат само три езерца, две помали веднаш под куќата и многу поголемото Неговско Езеро. Во него растат воден костен и бел локален крин. Длабочината на езерото е од 1,5-3 м. Најголемата длабочина е по должината на насипот, до 5 м. Над езерото се издига ''куќата на покојниот Иван Крамбергер.'' Неговското езеро е резервоар во срцето на Словенските Гори, малку оддалечен од патот Негова - Сподњи Ивањци.
Во минатото, Неговското Езеро било многу популарно кај младите, бидејќи дрвените базени биле градени по работ на браната и младите луѓе сакале да се собираат и да пливаат.
1.1 Животни и растенија
Растителниот и животинскиот свет во езерото е многу богат.
1.1.1 Растенија
Белиот воден божур речиси исчезнал од растителниот свет, додека водниот крин, расте во изобилство. Појасот со врби во поплитките делови на езерото е донекаде засегнат од намаленото ниво на водата. Сепак, постојат острови од шаш кои се доволно големи за неколку луѓе. Растителниот свет околу самото езеро се прилагодил на постојана вода, па затоа во непосредна близина може да се најдат неколку растенија што сакаат влага, особено црната евла. На неколку метри од работ на езерото, има мешана шума со буки, борови, дабови, габери, брези. Може да се најдат и грмушки ( леска, црн бозел, глог). Во близина на езерото се наоѓа и многу познатиот даб Жигрт, кој не зависи од водата во езерото.
1.1.2 Изливање на езерото
Езерото порано се чистело на секои четири години; пред тоа се ловеле од 5 до 6,5 тони риба, а езерскиот слив за прв пат се наполнил со свежа вода. Сега тоа не се практикува. Се проценува дека при последното пуштање на браната биле уловени само 1,5 тони риба. Според експертите, количините сега би биле уште помали, бидејќи дното е покриено со кал, а опстанокот на рибите е сè повеќе изложен на ризик.
2 Поврзано
* Список на заштитени паркови во Словенија
Природен парк „Повремени езера - Пивка“

Природниот парк „Пившки повремени езера“ е создаден со цел да го зачува уникатниот карстен пејзаж по течението на реката Пивка, кој вклучува повремени езера, суви ливади, мочуришта и шуми на планините Јаворники, како и богатата разновидност на растителен и животински свет, сите лоцирани во горниот дел на Пившка котлина.
Во 2012 година, Општина Пивка започнала процесот на заштита на целата област на повремените езера, вклучувајќи го и подрачјето околу реката Пивка и Јаворников, до општинската граница. Општинскиот совет ја донел Уредбата за пејзажниот парк „Пившки повремени езера“ на својата 24-та редовна седница, која се одржа на 15 мај 2014 година.
1 Област
Природниот парк вклучува дел од горна Пивка и Јаворники, лоцирани во пределите на општина Пивка:
* на југозапад се протега над Таборскиот гребен во подножјето на Кошанската долина и Бркините;
* дното на терасираниот карстен басен на Горна Пивка, каде што тече реката Пивка;
* единаесет од седумнаесетте повремени езера (Кљунов рибник, Мало и Велико Загорско, Велико и Мало Дршковшко, Парско, Радоховско, Кленски дол, Палшко, Петелињско, Крајников дол);
* На исток се наоѓа високата карстна висорамнина Јаворники, која е обрасната со шуми кои се дел од една од најобемните густи шумски области во овој дел од Европа.
Природниот парк е лоциран во сливот на карстната река Љубљаница (поточниот дел на Пивка) и во заштитната зона на пумпната станица за пиење во Малне при Планини. Крајниот југозападен дел припаѓа на сливот на реката Река и делумно се преклопува со влијателната зона на Регионалниот парк Шкоцјански Пештери.
2 Заштита
Пејзажниот парк вклучува 117 природни вредности, 17 приоритетни типови на живеалишта и 5 природни споменици (Петелињско, Палшко, Велико и Мало Дршковско Езера и Брезно при Оглениче). Во рамките на паркот се наоѓаат и 3 еколошки значајни области (централно живеалиште за големи месојади – идентификација бр. 80000 – бр. 20, С. Матијева јама – идентификација бр.) и шумските резервати Илов Кланец, Дедна Гора и Бичка Гора.
Областа околу езерото е ненаселена и широко користена за земјоделство. Глобусите се потопени дел од годината. Во овој регион се наоѓаат живеалишта на загрозени растителни и животински видови. На терасите има ливади и шуми, додека на Јаворници се простираат елко-букови шуми.
Поголемиот дел од подрачјето се состои од пештери, а присутни се и некои стари дрвја со импресивни димензии. Природниот парк го опфаќа југозападниот дел од централната зона која е важно живеалиште за големи месојади, како што се кафеавата мечка, волкот и рисот.
Природен парк Струњан

Природниот парк Струњан опфаќа поголем дел од полуостровот Струњан, што претставува типичен примерок на пејзаж од флиш на крајбрежната област.
Неговите посебни карактеристики и вредности се одреден тип на населба, културните тераси, солниците (етнолошки и технички споменик) и седумте домаќинства (етнолошки споменик).
Од особен интерес за зачувувањето на природата се лагуната Стјужа и струњанските солници на северната страна на полуостровот. Лагуната и солниците се спој на морски и копнени водни средини со специфични еколошки услови кои имаат специјално адаптирани животни форми. Поради нивните геолошки и геоморфолошки карактеристики и високиот биодиверзитет, тие се од исклучително значење за природното наследство. Крајбрежната област од Симонов залив до Струњан е најдолгиот дел од природната крајбрежна линија во Трстјанскиот Залив.
1 Поврзано
* Список на заштитени паркови во Словенија
* Струњански солници
Природен парк Јерузалемско-Ормошки Гори

Природниот парк Јерузалемско - Ормошки Гори на 30 октомври 1992 година и зафаќа површина од 1910 хектари. Паркот се наоѓа во Прлекија, провинција во североисточна Словенија, северно од Ормож. Со оглед на тоа што во 1992 година горницата на Јерузалемске беше поделена со новата општинска граница помеѓу Ормож и Љутомер, жителите на Ормож прогласиле свој природен парк како додаток на веќе постоечкиот природен парк Љутомерско Езерце и Јерузалемски Гори, иако и двете заедно сочинуваат една затворена област - Јерузалемске горице. Ова е земја на богата кујна, вина од врвен квалитет, клопотци и богато културно, природно и етнолошко наследство.
Винарскиот пејзаж на Горице е пример дека човекот може да ја променува природната околина преку својата работа: овој пејзаж е целосно резултат на човечкото делување, но и покрај тоа има статус на пејзажен парк.
1 По гребените
Бројни, стилски разновидни куќи се распоредени по гребените - од скромни куќи до вили. Таму заоблените сртови на ридовите се оживуваат со поединечни големи стари дрвја, како што се старата липа во Величане или џиновскиот автохтон костен во близина на Мали Бребровник.
2 Светилиште
Светилиштата се наоѓаат на југозападниот раб на паркот. Тука се наоѓа црква на Сите Светци во Михајловци и напуштено училиште до неа.
3 Природни атракции во паркот
* Вистински костен со исклучителни димензии по патот Јерусалим - Мали Бребровник
* Липа во Светиње
* Липата на Трстењак
* Вистинските костени од Блуменау
* Липа во близина на црквата Св. Никола
4 Поврзано
* Список на заштитени паркови во Словенија
* Љутомерски рибници – Јерузалемске Горице
Робанов Кот

Робанов Кот ― глацијална долина и населба во долината Горна Савиња, на патот меѓу Луче и Солчава. Населбата се наоѓа покрај реката Савиња, а вклучува и индивидуални фарми на падините на Радуха (2062 м) и Стреловец (1763 м). Робанов Кот се протега до подножјето на Ојстрица (2.350 м), а се граничи со врвовите Крофичка (2.083 м), Крижевник (1.909 м) и Моличка Печ (2.029 м).
Робанов Кот, иако географски дел од долината Горна Савиња, потесно е поврзан со Корушка, особено по отворањето на граничниот премин кај Павличево Седло. Соседната ледничка долина е уште попознатата Логарска долина.
1 Формирање на долината
Долината била формирана од ледник за време на леденото доба. Во текот на дождовните сезони, поројниот поток Бела го носи до реката Савиња. Водата од сипарот и клисурите носела чакал и ги исполнувал шумите и пасиштата.
2 Фарми
Фармите постојат во Робанов Кот околу 1000 години, што е потврдено од имињата на куќите, како што можат да се најдат во нивната сегашна форма во земјишниот регистар од 1426 година: ''Говчева кметија'', ''Робан'', ''Вршник'', ''Хаудеј'', ''Кнез'', ''горен и долен Бевшек''. Во близина на фармите се наоѓаат полиња, ливади и пасишта, опкружени со шума. Многу корушки особености може да се видат во архитектонската традиција, дијалектот и зачуваните обичаи. До 1894 година Солчавчани се поврзувале со Корушка преку Павличево седло и Чрна.
3 Природен парк
Робанов Кот веќе бил заштитен како природен споменик во 1950 година за што голем придонес дал народниот писател Јожа Вршник - Робанов. Затоа оваа долина сега нема викендички и има само цврсти планински фарми. Од 1987 година, долината е заштитена како природен парк. Природниот парк го опфаќа само Робанов Кот во потесна смисла, т.е. од реката Савиња нагоре по течението на Бела до фронтонот под ѕидините на Ојстрица, и е ограничен од страните со стрмни падини и ѕидови. Вкупно има површина од 1423 хектари.
4 Поврзано
* Список на заштитени паркови во Словенија
Железнички гробишта

Железнички гробишта — се места каде што се оставаат стари амортизирани ислужени возови кој што како крупен материјл изработен најчесто од желео се депонираат за рециклирање или уништување.
Терминот може да се користи и за трамваи, шинобуси. Некои железнички гробишта се и локации интересни и за посетители и можат да бидат извор за туризам, додека други имале улога во зачувувањето на историјата на железниците.
1 Локации
Некои локации содржат бројни возови кои се напуштени. Во Соединетите Американски Држави, надвор од Вотервлит, Њујорк, се наоѓа главната линија за железницата Делавер и Хадсон. Покрај оваа железничка линија се наоѓа напуштен дел од пругата каде што се наоѓаат 'рѓосани локомотиви, патнички и товарни вагони. Една од поранешните најважни работилници за поправка на железници во Унгарија, сега е напуштена. Многу од нив ќелезничките материјали биле однесени таму за да бидат поправени пред да бидат изложени во Унгарскиот историски парк на железницата во Будимпешта, но никогаш не стигнале таму. Меѓу позначајните значајно отпадни места е Вудам Браќа во Бари, Велс, од кој 213 од 297 локомотиви биле зачувани.
Во Русија, по познато е има една во Шумково.
Во Тангшан во северна Кина има 'рѓосани локомотиви на колосеците на сега затворените рудници за јаглен.
Неколку се преместени и изложени во Паркот за рударство на јаглен и музејот на железницата.
Возовите можат да бидат напуштени на одредена локација, бидејќи се смета дека е премногу тешко да се преместат. На пример, две големи парни локомотиви на железницата Игл Лејк и Вест Бранч биле оставени во шумска област во американската држава Мејн бидејќи не било практично да се преместат од толку оддалечена локација.
Гробиштата за возовите можат да бидат од интерес за железничките фанови, урбаните истражувачи и другите туристи.
„Цементерио де Тренес“ во близина на Ујуни, Боливија, служи како туристичка атракција со возови кои датираат од 19 век, оставени да 'рѓосаат во пространите солени рамнини на Салар де Ујуни.
Природен парк Рачко Езерце - Пожег

Природниот парк Рачки Рибници - Пожег се наоѓа во западниот дел на долината Драва, речиси директно под Похорје. Ова е поголем комплекс од густа низинска мешана шума, во која се скриени неколку езерца. Областа е заштитена како природен парк од 1992 година поради неговото исклучително природно наследство, претставено со широк спектар на мочуришта со бројни ретки и загрозени животински и растителни видови. Природниот парк е со површина од 484 хектари и затоа е еден од поголемите низински паркови во Словенија. Неговите шуми покриваат 343 хектари, езерцата покриваат 76 хектари, а остатокот се мочурливи ливади.
0.1 Вештачко езеро Пожег
Вештачко езеро Пожег претставува најголемата водена површина во паркот и го добил името по најблиското село, Пожег, кое се наоѓа на западниот брег. Ова вештачко езеро било изградено во почетокот на 1960-тите години. Неговата основна површина изнесува 35 хектари, а кога е полно достигнува до 74 хектари. Од јужната и источната страна е заштитено со висок насип, додека од останатите страни водата се прелева кон шумските предели.
1 Замокот Раче
Замокот Раче бил изграден во 1530 година. Оригиналниот сопственик, Грегор Регал, го нарекол ''Краниксфелд'', што значи поле со жерави. Оваа птица е прикажана и на неговиот грб.
2 Поврзано
* Список на заштитени паркови во Словенија
* Список на езера во Словенија
Автомобилски гробишта

Поимот автомобилски гробишта или гробишта за автомобили се однесува за место кое што депонирани возила пред да бидат уништени или рециклирани или се оставени напуштени и во распаѓање.
1 Локации и намени
Постојат бројни автомобилски гробишта што можат да се најдат низ целиот свет.
Намената на секоја локација варира.
Во Викторвил, Калифорнија има стотици илјади автомобили што биле откупени од Фолксваген по скандалот со емисиите од 2015 година и тие се подготвувани за рециклирање или уништување.
Некои гробишта се наменети како на пример на автомобилските депонии каде што може да се најдат ретки резервни делови.
Историската автомобилска гробница во Кауфдорф се состоела од стотици автомобили, претежно од 1930-тите до 1960-тите. Автомобилите останале недопрени повеќе од 30 години. Тие биле собрани со надеж дека ќе служат за ретки делови. Сепак, времето и природата довеле до распаѓање на возилата. Обраснато со ретка флора и фауна, местото морало да се расчисти кога во 2009 година биле покренати еколошки проблеми.
Местата што содржат вакви гробишта можат да станат јавни атракции. Во американската сојузна држава Џорџија, ''Вејд Алонсовите авто делови и услиги за уништување'' е колоквијално позната како „Гробиштата на училишните автобуси“.
Барајќи начин да ги намали кражбите од својот имот, Алонсо изградил голем ѕид oд училишни автобуси и камперски автомобили. Многу уметници од државата дошле да ги насликаат страните на автобусите, создавајќи шарена и необична уметничка галеријакоја станала привлечна за туристи.
Воо Џорџија се наоѓа и ''Олд Кар Сити САД'', најголемата депонија за автомобили во светот, претпријатие кое започнало во 1931 година како салон за користени автомобили, но сега служи како патека од 9.6 километри за посетителите со депонирани бад 4.000 автомобили.
Некои гробишта за автомобили се лесно достапни, други се скоро недостапни. Во 2016 година урбаните истражувачи пронашле „планина од возила“ во напуштен рудник во Велс. Автомобилите биле натрупани на дното на рудникот за шкрилец и се верува дека се таму од 1970-тите. Ваквите места можат да бидат популарни и меѓу фотографите.
Некои гробишта за автомобили не содржат цивилни возила како што се автомобили и мотоцикли, туку специјализирани возила. Француските власти направиле магацин за противпожарните возила противпожарни возила кои датираат од почетокот на 20 век. Возилата, иако покриени со прашина, биле заштитени од временските услови, но откако еден урбан истражувач објавил фотографии од локацијата, сите биле преместени на нова, тајна локација.
Исто така, постојат места со бројни оклопни возила, понекогаш наречени гробишта на тенкови.
Друга значајна специјализирана гробница за возила е гробницата за тркачки автомобили лоцирана во Северна Каролина, во сопственост на ''НАСКАР'' возачот Дејл Ернхард Џуниор, која станало последната депонија за автомобили како што е автомобилот ''2012 Дејтона 50'' на Хуан Пабло Монтоја''.''
Електро Скен Инк.

Електро Скен Инк. е дизајнер и производител на уреди за инспекција на цевки со интелигентни машини за вода и канализација и снабдувач на известување во облак базирано на софтвер како услуга (SaaS). Компанијата користи електрични струи за откривање на протекување во непроводливи канализациски цевки. Компанијата е со седиште во Сакраменто, Калифорнија, со дополнителни канцеларии во Лондон, Англија и Торонто, Канада.
1 Историја
Електро Скен е основана во октомври 2011 година од Чак Хансен во Сакраменто, Калифорнија. Во 2012 година, Фондацијата за истражување на водната средина одобри проект за тестирање во Вауватоса, Висконсин, во кој компанијата ја користеше својата технологија за проверка на непроводливи канализациски цевки кои претходно беа проверени за протекување со други методи.Неговата технологија ја користеа Метрополитенскиот канализиран округ на Голем Синсинати и Водоводниот и канализиран округ Твин Сити, Охајо, за мерење на протекувања во нивните системи во 2014 година.Во јули 2015 година, Комисијата за јавни комунални услуги на градот Сан Франциско нареди комбе и опрема за Електро Скен да ги проверат своите цевки. Истата година, технологијата на компанијата ја користеше градот Сари, Британска Колумбија, за да ги реши дефектите во нивниот канализациски систем што инспекциите на CCTV не можеа да ги откријат.
Во 2015 година, Електро Скен Инк. склучи стратешки договор за маркетинг со WRC plc (Свиндон, Англија) со седиште во Велика Британија, развивачи на меѓународни стандарди за стандарди за кодирање на телевизија со затворен коло (CCTV), за обезбедување услуги за електро скенирање на британските компании за вода за проценка на состојбата на цевководите пред и по рехабилитацијата.
Во 2019 година, Електро Скен Инк. за прв пат беше именувана на листата GovTech 100 на врвни владини технологии, а потоа и во 2020 година.
2 Технологија
Технологијата за електроскенирање на компанијата користи нисконапонска високофреквентна електрична струја произведена од сонда поставена во непроводлива канализациска линија за проверка на ѕидот на цевката под агол од 360 степени за протекување. Сондата е способна да ја одреди големината на протекувањата според количината на електрична струја откриена надвор од цевките. Собраните податоци се пренесуваат до близок камион, а потоа се прикачуваат на веб сервери на Amazon каде што се толкуваат пред да бидат достапни за преглед на веб-страницата на компанијата.
Ивајло В’лчев

Ивајло Ванев В’лчев (|Ивайло Ванев Вълчев; р. Бургас, 9 јануари 1972) — поет, сценарист и текстописец од Бугарија. Член и функционер од партијата Има таков народ (ИТН). Во 2024 година бил избран за член на Европскиот парламент.
1 Животопис
Ивајло В’лчев e роден во Бургас во 1972 година. Тој напишал неколку песни за Ку-Ку бендот, во кој е вклучен и лидерот на ИТН Слави Трифонов. Во 1999 година ја напишал химната на ПФК ЦСКА Софија „Срца црвени“. Тој е еден од авторите на песната „Планета на децата“, која ја претставувала Бугарија на Детскиот натпревар за песна на Евровизија 2014, како и „Боја на надежта“, која ја претставувала Бугарија на Детскиот натпревар за песна на Евровизија 2015.
2 Политичка кариера
В’лчев беше член на Народното собрание во 2021 година, на 45. и 46. парламентарен состав. На изборите за градоначалник на Софија во 2023 година, тој бил кандидат на ИТН за градоначалник на Софија. Тој бил избран во Европскиот парламент во 2024 година, а во јули 2024 година бил избран за член на Извршната група на европските конзервативци и реформисти.
Еколошки центар на Долниот Ист Сајд

Еколошки центар на Долниот Ист Сајд, и исто така познат како LES Еколошки центар, е организација за екологија, основана во 1987 година, фокусирана на урбана одржливост, обезбедување услуги за е-отпад и компостирање, можности за управување со животната средина како и образовни програми.
1 Складиште за е-отпад
Во 2003 година, Еколошкиот центар ја започнал својата програма за електронски отпад (е-отпад), фокусирана на рециклирање на е-отпад.
1.1 Резидентни уметници
Складиштето за е-отпадпоканува по еден уметник на престој во самата локација. На уметникот-во-резиденција му е даден студиски простор во магацинот и е поканет да се вклучи и да создаваликовни дела со дел од е-отпадот што го собира центарот.
Во 2019–2020 година, уметникот Луис Саровски престојувал на оваа локација, Тој ги користел рециклираните материјали во своите скулптури и перформанси, правејќи своевидна инсталација изработена од VHS касета.
1.2 Галерија на складишта за е-отпад
Шах Аламова преносна станица

Шах Аламовата преносна станица или SATS — преносна станица за цврст отпад која се наоѓа во Шах Алам. SATS и неговиот транспортен систем се во сопственост на Министерството за урбана благосостојба, домување и локална самоуправа.
Освен што SATS бил изграден во Шах Алам, постојат уште четири слични преносни станици во Малезија, кои се наоѓаат во Таман Берингин во Куала Лумпур, Тарука во Џохор и уште две во Бату Маунг и Ампанг Џаџар, обете лоцирани во Пенанг.
1 Наменски изградена
Претоварната станица е составен дел од системот за управување со комуналниот цврст отпад. Во суштина функционира како центар за собирање транзитен отпад на пат кон депониите. Идејата и реализацијата на претоварната станица се базира на фактот дека местото за конечно отстранување е оддалечено од зоната за собирање, ќе биде поекономично да се транспортира отпадот во поголеми товарни возила (долг превоз).
SATS е изграден од ''ВХБ Енвајромент'' (анг. WHB Environment) на земјиште од 10,55 хектари во индустриската зона на Делница 21, делејќи го истиот пат до добро познати гробишта управувани од локалниот совет на истата област. SATS кој што првично бил наменет од страна на ''Меџлис Бандараја Шах Алам'' (MBSA) или Градскиот совет на Шах Алам за потребите за управување со домашниот отпад.
Но, за време на фазата на изградба, сопственоста на проектот била префрлена на KPKT откако KPKT првично инверстирала 77 милиони малезиски рингити во проектот, дозволувајќи му на SATS да прима до 1.200–1.900 тони отпад дневно, не само од MBSA, туку има и капацитет да собира ѓубре од околните градови како што се Градскиот совет на Петалинг Џаја (MBPJ) и Општинскиот совет на Субанг Џаја (MPSJ). Претходно, изведувачите што ги опслужувале MBPJ и MPSJ можеле да управуваат само со еден до два транспорти дневно (до депонијата) пред да почне да работи претоварната станица. Патувањето до Џерам во Куала Селангор бил предалеку за изведувачите и економски неисплатливо
2 Концепт за дизајн
Споредено со преносната станица во Таман Берингин, која користи хоризонтален систем, концептот за дизајн што се применува за SATS е систем за вертикална компресија каде што компакторите се инсталирани на второ ниво од зградата на преносната станица. Камионот за собирање отпад е насочен кон платформата за исфрлање на второ ниво и се исфрла директно во малиот бункер изграден над силосот. Во SATS се обезбедени осум единици за депонирање или силоси, поддржани од две единици мобилни вертикални компактори.
Предности на SATS се:
# Системот се смета за поедноставно, поефикасно и поекономично решение од хоризонталниот принцип, главно поради потребата од помалку контејнери (силоси), компактори и приколки за транспорт;
# Полесните конструкции, помалкуто одржување на опремата и помалку потребен простор за градење и инфраструктура, исто така, придонесуваат за минимизирање на инвестициските и оперативните трошоци по тон отпад.
# Претоварната станица може да служи и како место за собирање на рециклирачки материјали и место за инспекција и сортирање на опасниот отпад.
Агенција за иселеништво

Агенцијата за иселеништво е државна институција со седиште во Скопје, Македонија. Агенцијата е основана со цел да ги заштитува, поддржува и застапува интересите и идентитетот на македонската дијаспора.
1 Задачи и активности
;Главните задачи на Агенцијата за иселеништво вклучуваат:* Заштита на положбата и правата на иселениците од Македонија
* Поддршка на нивниот културен развој и зајакнување на врските со матичната држава и нивните организации
* Информирање на иселениците за состојбите во Република Северна Македонија
* Создавање услови за враќање на иселениците во земјата
* Промовирање на учеството на иселениците во јавниот и економскиот живот на Македонија
;Агенцијата за иселеништво ги спроведува следниве активности:* Организирање на културни настани
* Поддршка на настава по македонски јазик во странство
* Издавање учебници
* Промоција на македонската култура, литература и спонзорирање на наградата „Стојан Хирстов“
* Обезбедување информации за инвестициски можности
2 Поврзано
* Органи на Владата на Македонија
* Награда „Стојан Хирстов“
Обработка на отпад

Обработката на отпад се однесува на активностите потребни за да се обезбеди дека отпадот има најмало можно влијание врз животната средина. Во многу земји, законски се пропишани различни форми на обработка на отпад.
1 Обработка на цврст отпад
Обработката на цврстиот отпад е клучна компонента на управувањето со отпадот. Различни форми на обработка на цврст отпад се градирани во хиерархијата на отпад.
2 Обработка на отпадни води
2.1 Обработка на земјоделски отпадни води
Обработката на земјоделските отпадни води вклучува прочистување и отстранување на течен животински отпад, остатоци од пестициди итн. поврзани со земјоделството.
2.2 Обработка на индустриски отпадни води
Третманот на индустриските отпадни води претставува обработка на отпадните води од фабрики, рудници, електрани и други комерцијални објекти.
2.3 Обработка на отпадни води од човекот
Обработката на човечките отпадни води вклучува обработка и отстранување на отпад кој потекнува од човекот. Отпадни води произведуваат сите човечки заедници и најчесто се регулираат преку канализациска инфраструктура. Обработката во урбанизираните области обично се спроведува преку централизирани системи за обработка. Алтернативните системи можат да користат процеси на компостирање или процеси што ги одделуваат цврстите материјали преку таложење, а потоа ги претвораат растворливите загадувачи во биолошка тиња и во гасови како што се јаглеродниот диоксид или метанот.
3 Обработка на радиоактивен отпад
Обработката на радиоактивен отпад вклучува обработка и контролирање на радиоактивен отпад. Радиоактивниот отпад е вид на опасен отпад што содржи радиоактивен материјал. Тој е резултат на многу активности, вклучувајќи јадрена медицина, јадрени истражувања, производство на јадрена енергија, декомисионирање на јадрени електрани, рударство на ретки метали и преработка на јадрено оружје. Обработката обично е проследена со долгорочна стратегија за управување што вклучува складирање, отстранување или трансформација на отпадот во нетоксична форма. Владите ширум светот разгледуваат низа опции за управување и отстранување на отпад, иако има ограничен напредок кон долгорочни решенија за управување со радиоактивен отпад.
Ендевор рециклирана облека

Продавницата за половна рециклирана облека Ендевор (тргува како ERC) — синџир на продавници за облека од втора рака во Австралија, управувана од ''Фондацијата Ендевор''. Моментално има 26 продавници во Квинсленд и Нов Јужен Велс. Приходите од продажбата во продавниците одат за поддршка на работата на ''Фондацијата Ендевор''.
Биосушење

Биосушењето — процес преку кој биоразградливиот отпад брзо се загрева низ почетните фази на компостирање за да се отстрани влагата од отпадот и со тоа да се намали неговата вкупна тежина. При процесите на биосушење, стапките на сушење се зголемуваат со биолошка топлина и принудна аерација. Поголемиот дел од биолошката топлина, природно достапна преку аеробна декомпозиција на органската материја, се користи за испарување на површинската и врзаната вода поврзана со мешаната тиња. Ова производство на топлина помага да се намали содржината на влага во биомасата без потреба од дополнителни фосилни горива и со минимална потрошувачка на електрична енергија. Сушењето на отпадот на овој начин може да потрае и до 8 дена. Ова овозможува намалување на трошоците за отстранување во случај кога депонијата наплаќа по тон.
Биосушењето може да се користи како дел од процесот на производство на горива добиени од отпад, како што било замислено од италијанскиот инженер Луиџи Кастели во 1987 година. Сепак, биосушењето не влијае многу врз биоразградливоста на отпадот и затоа не се стабилизира. Биосушениот отпад сепак ќе се распаѓа на депонија при што ќе произведува депониски гас и со тоа потенцијално ќе придонесува за климатските промени. Иако биосушењето сè повеќе се применува во комерцијалните постројки за механичко биолошки третман (МБТ) тоа е сè уште предмет на тековни истражувања и развој.
Чинет

Чинет — американска компанија за хартиени производи, основана во 1930-ти години, која произведува хартиени предмети за еднократна употреба: чинии, салфетки и пластични чаши. Во сопственост на Хухтамаки од Еспоо, Финска, нејзиното регионално седиште во Северна Америка е во Де Сото, Канзас.
Чинет започнал со својот асортиман за компостирање чинии во 2013 година.
Хухтамаки има производствени капацитети на 16 локации во сојузните држави: Индијана, Мичиген, Охајо, Кентаки, Канзас, Тексас, Аризона, Калифорнија, Њујорк, Мејн и Алабама.
Рамковна директива за отпад

Рамковната директива за отпад (РДО) — директива на Европската унија која се однесува на „мерки за заштита на животната средина и здравјето на луѓето преку спречување или намалување на негативните влијанија од создавањето и управувањето со отпад и преку намалување на вкупните влијанија од користењето на ресурсите и подобрување на ефикасноста на таквото користење“. Првата Рамковна директива за отпад датира од 1975 година. Таа претрпела значителни промени во 1991 и 2006 година. Тековната директива била усвоена на 19 ноември 2008 година.
Целта на Рамковната директива за отпад била да се постави основата за претворање на ЕУ во „рециклирачко општество“ кое се стреми да избегне создавање отпад и да го користи отпадот како ресурс“ (Преамбула, дел 28).
Една од карактеристиките на РДО е Европската хиерархија за отпад.
1 Клучни термини
1.1 Критериуми за укинување на статус на отпад
Критериумите за укинување на статусот на отпад наведуваат кога одреден отпаден материјал престанува да биде „отпад“ и добива статус на производ (или секундарна суровина).
Според член 6 (1) и (2), одреден специфичен отпад престанува да биде отпад кога ќе помине низ операција на преработка (вклучувајќи рециклирање) и ќе ги исполни специфичните критериуми што треба да се развијат во согласност со одредени законски услови, особено кога:
* супстанцијата или предметот најчесто се користи за специфични цели;
* има постоечки пазар или побарувачка за супстанцијата или предметот;
* употребата е законска (супстанцијата или предметот ги исполнува техничките барања за специфичните цели и ги исполнува постојните законски прописи и стандарди што се применуваат за производите);
* употребата нема да доведе до целокупни негативни влијанија врз животната средина или здравјето на луѓето.
1.2 Висококвалитетно рециклирање
Член 11 бара од земјите-членки да „промовираат висококвалитетно рециклирање“. Терминот „висок квалитет“ не е дефиниран, но се состои во исполнување на „неопходните стандарди за квалитет за релевантните сектори за рециклирање“.
1.3 Одделно собирање
Член 10(2) од Рамковната директива за отпад утврдила општ услов за одделно собирање и ги обврзала земјите-членки да воспостават системи за одделно собирање барем за хартија, метал, пластика и стакло до 2015 година. Член 11 (1) ги утврдува барањата за земјите-членки да преземат мерки за промовирање на висококвалитетно рециклирање преку одделно собирање.
1.4 Технички, еколошки и економски изводливо
Според упатствата на ЕУ, „комбинацијата од термини „технички, еколошки и економски изводливо“ ги опишува предусловите за земјите-членки, во различен степен, да бидат обврзани да воспостават одделно собирање согласно членовите 10 и 11 од Директивата“.