Хилперик I (крал на Франките)

Хилперик I (роден меѓу 525 и 527, починат меѓу 20 и 28 септември 584 во Шел) — втор по ред крал на Соасон од династијата Меровинзи.
Тој е внук на Хлодовик, крал на Франките, и син на кралицата Арнегонда и на Хлотар I, кого го наследува од 561 до 584. За неговото владеење се знае благодарение на ''Десет книги по историја'', хагиографија напишана од владиката Григориј Турски, каде тој раскажува за владеењето на « добрите » и на « лошите » кралеви. Во овие раскази, тој зборува за супериорноста на духовната моќ (''аукторитас'') која ја имале владиците а разлика од минливата моќ (''потестас'') што ја имале кралевите.. Поради оваа причина, владиката од Тур му се спротивставува на Хилперик кога овој ги суди владиците чие достоинство е супериорно.
По смртта на Хлотар I, Хилперик го наследува најмалиот дел од кралството на Франките. Таквата поделба создала големо соперништво меѓу браќата, синови на Хлотар, кои претендирале да го имаат целото кралство. Хилперик започнал граѓанска војна која била прекината по обединувањето на ''regnum Francorum'' од страна на неговиот татко, поради фактот дека тој не можел да ги добие Тур и Поатје во тек на поделбата, коишто градови татко му ги држел до 511. Зближувањето на Австразија со Аквитанците и со Вииготите исто така му послужило како мотив а војна. Затоа во обид да го проширува кралството се борел со браќата а смртта на двајца од нив му овозможила територијално да се прошири.
Хилперик бил еден од последните меровиншки кралеви кои владееле во апсолутна монархија врз своите поданици, пред моќта да премине кај благородниците.
Сите претходни негови синови умреле или од епидемии или пак биле убиени, освен еден, Хлотар, кој се родил ''in extremis'' пред тој да биде убиен во Шел, во тек на некој лов. Неговото кралство тогаш било сочувано од страна на кралицата Фредегонда, и неговиот полубрат Гунтрам, кои го заштитиле кралството додека синот на Хилперик бил малолетен.
0.0.1 Личноста на Хилперик
Кралот Хилперик е опишан од неговиот современик Григориј Турски како « Нерон и Ирод на нашето време ». Тој го претставува како човек алчен по богатство, поради кого страдале оние што го имале. Според него, нему задоволство му било да ги уништува посевите, да ги измачува сиромашните и да им прави проблеми на свештениците. Сепак треба да се напомене дека владиката Гигур се увствувал јавно понижен на синодот во Берни каде морал да се појави за да биде суден дека ја клеветел Фрегедонда. Хилперик дури во своите наредби наменети до судиите напишал и дека очите ќе им ги извади на оние кои не водат сметка за неговите почести. На тоа, Григориј, по смртта на кралот додал дека тој никогаш никој не сакал ниту пак тил сакан од некого..
Една сосема друга визија за личноста на Хилперик се покажува во стиховите на поетот Венанс Фортунат, исто така негов современик, кој го прикажува како учен човек и го слави како сјаен војсководец и законодавец.
0.0.2 Етимологија на името
Хилперик означува « крал спасител » или « моќна помош ». Тоа е франкиско, горногерманско име во кое се состоел гласот “х“, составено од зборот ''hilp'' (помош) и зборот ''ric'' (водач, моќен) кое име Венанс Фортунат на латински го преведува како ''Adjutor fortis'' (храбар помошник)". Тој уште се нарекува и ''Хилперикус'' од страна на Мариус од Аванш.
Кога стигнал на местото, Хилперик констатирал дека син му е мртов и заради тоа ги казнил другарите на Меровеџ кои умреле со измачување. Преживеал само Гунтрам Бозон за кој постои сомнеж дека можеби токму тој и го предал Меровех . Оваа верзија не е толку веројатна бидејќи со губењето на кралот Фредегонда ја изгубила и својата поддршка (''mudium''), оставена на милост и немилост на соперниците. Згора на тоа, ландерик бил мајордом под власт на Хлотар II и истиот се споменува дури после 603. Една друга верзија зборува дека Гунтрам бил нарачател на убиството кој секогаш ја играл улогата на баланс или помирувач на завојуваните браќа, Сигеберт и Хилперик. Но и тоа е тешко веројатно со оглед на сведоштвата во пишувањата на Григориј Турски кој напишал дека тој ја оплакувал смртта на својот брат . Хилперик бил закопан со кралски почести, во саркофаг а на неговиот гроб пишувало « ''Rex Chilpericus hoc tegitur lapide'' » (« Под овој камен почива кралот Хилперик »). Исплашена, Фредегонда побегнала во катедралата на Париз и не присуствувала на погребот на својот маж Последниот син на Хилперик тогаш бил крстен во Хлотар откако неговиот чичко Гунтрам и собирот на благородниците го признале како наследник на Хилперик . Тој станал крал кога имал само 4 месеци, оставен под туторство на мајка му Фредегонда и во заштита на Гунтрам, крал на Бургундија, кој го земал и кралството на Париз.
0.2 Библиографија
0.2.1 Историски романи
* Népomucène Lemercier, ''Frédégonde et Brunehaut'', Librairie Barba, 1821.
* Paul Murray Kendall, ''Mon frère Chilpéric'', Collection « J'ai Lu l'histoire », numéro 1786, éditions J'ai Lu, 1979, .
* François Cavanna, ''Le sang de Clovis'', éditions Albin Michel, 2001 .
* Jean-Louis Fetjaine, ''Les Voiles de Frédégonde'', Belfond, Paris, 2006 .
* Jean-Louis Fetjaine, ''Les Larmes de Brunehilde'', Belfond, Paris, 2007 .
0.2.2 Примарни извори
* Karl Fr. Pertz, ''Monumenta Germaniae Historica, Diplomata regum francorum e stripe Merowingica'', Hanovre, 1872
* Bruno Krusch, ''Monumenta Germaniae Historica...'', t.III, Passionnones Vitaeque sanctorum aevi merovingici et antiquiorum aliquot, Hanovre, 1896
* Karolus Strecker, ''Monumenta Germaniae Historica, Poetae latini'', t.IV, fasciculus 2 et 3, Berlin, 1923
* Grégoire de Tours (trad. Robert Latouche), ''Histoire des Francs'', Les Belles Lettres, coll. « Les Classiques de l'histoire de France au Moyen âge, 27-28 », Paris, 1963 2 tomes, réédition 1995
* Venance Fortunat (trad. Marc Reydellet), ''Poèmes'':- Tome I : Livres I-IV, Les Belles Lettres, 1994 ;
:- Tome II : Livres V-VIII, Les Belles Lettres, 2003 ;
:- Tome III : Livres IX-XI, Les Belles Lettres, 2004
0.2.3 Второстепени извори
0.2.3.1 Дела
* Dom Martin Bouquet, ''Recueil des Historiens des Gaules et de la France'', t.4, nouvelle édition publiée sous la direction de Léopold Delisle, 1869 ( éd. 1741)
* Gabriel Monod, ''Études critiques sur les sources de l'histoire mérovingienne'', Paris, Lib. A. Franck, Slatkinen Genève - Lib. Champion, Paris, 1978, ( éd. 1872) 2 tomes ; (1885) t.2
* Auguste Longnon, ''Géographie de la Gaule au '', Hachette et Cie, Paris, 1878
* Godefroid Kurth, ''Histoire poétique des Mérovingiens'', Paris, A. Picard et fils éditeurs, 1893 ; ''Études franques'', Bruxelles A. Dewit et Paris H. Champion, impression anastaltique Bruxelles, édition Culture et civilisations, 1982 (1re éd. 1919), 2 tomes
* Julien Havet, ''Œuvres de Julien Havet'', t.1 - Questions mérovingiennes, Paris, Ernest Leroux Editeur, 1896
* Ferdinand Lot, ''Naissance de la France'', Librairie Arthème Fayard, 1948, Paris, édition
* Michel Rouche, ''L'Aquitaine des Wisigoths aux Arabes, 418-781 : naissance d'une région'', Paris, École des hautes études en sciences sociales, Jean Touzot, 1979
* Pierre Riché, ''École et enseignement dans le haut Moyen Âge, Fin du , milieu du '', Aubier-Montaigne, 1979, réédition Picard Éditeur 1989
*:- Tome 1 : ''À la conquête de la Gaule'', 1987a ;
:- Tome 2 : ''À l'origine de la France'', 1987b
* Patrick J. Geary, ''Naissance de la France : le monde mérovingien'', édition Flammarion, 1989 (traduit de ''Before France and Germany : The Creation and Transformation of Merovingian World'', Oxford University Press, 1988)
* Jean Gaudemet et Brigitte Basdevant, ''Les canons des conciles mérovingiens'', 2 tomes, Le Cerf, 1989
* Odette Pontal, ''Histoire des conciles mérovingiens'', Le Cerf, 1989, Institut de Recherche et d'Histoire des Textes (CNRS)
* Franz Brunhölzl, ''Histoire de la littérature latine du Moyen-Âge'', t.I/1 - L'époque mérovingienne, Université Catholique de Louvain, Institut d'Études médiévales Louvain-La-Neuve, Brepols, 1990
* Stéphane Lebecq, ''Les origines franques, '', Seuil (Nouvelle histoire de la France médiévale, 1), 1990
* Justin Favrod, ''Texte, traduction et commentaires de La chronique de Marius d'Avrenches (455-581)'', Lausanne, Cahiers lausannois d'histoire médiévale, 1993, édition
**** Bruno Dumézil, ''La reine Brunehaut'', éditions Fayard, Paris, 2008
* , 2008