Калифорнија (река)

Калифорнија — име на речен систем кон североисток и постоел во креда-еоценот во западниот дел на САД. Именувана е така бидејќи течела од регионот Мохаве во Калифорнија до басенот Уинта во Јута, транспортирајќи седименти по оваа патека кон езерото Уинта.
1 Правец
Реката извирала во Северноамериканската Кордилера во Калифорнија во лакот Мохаве помеѓу Невадаплано подалеку на север и Мексикоплано подалеку на југ. Потоа течела кон исток-североисток помеѓу појасот на превиткување и потиснување Севиер на север и појасот Марија на југ. Продолжувала кон североисток помеѓу издигнувањето Каибаб и Серкл Клифс, и на крајот вртела право на север помеѓу Анкомпагре и Сан Рафаел. Текот на реката се протегал над 1000 километри. Реката Литл Колорадо била притока, а потоци од планинските предели Моголон исто така се влевале во овој речен систем.
Реката завршувала во басенот Уинта и езерото Уинта во денешна Јута приближно таму каде што реката Грин излегува од басенот, формирајќи речна делта која денес ја опфаќа обемната формација Колтон и со својот седимент покрива површина од над 3000 километри квадратни. Таканаречената „Делта на Санисајд“ се смета денес за производ на реката Калифорнија.
Во палеоценот, овој речен систем можеби го формирал изворот на речните системи што завршувале во Мексиканскиот Залив преку палео-реката Плат, а пред тоа можеби се влевал во Арктичкиот Океан. Исто така е можно да имало и дренажа низ долината на реката Литл Колорадо кон сливот Сан Хуан, но нема докази, а петролошките информации за седиментите ја исклучуваат можноста сливот на потокот Писеанс да биде крајна точка на водите на реката Калифорнија.
Овој речен систем бил со слична големина како денешниот систем Колорадо-Зелена Река, но со спротивна насока. Повлечени се аналогии помеѓу реката Калифорнија и денешната река Или во Централна Азија, во однос на нејзината геоморфологија, како и во однос на големините и облиците на нивните делти и терминални езера.
2 Хидрологија
Реката имала висок, но променлив проток, што е документирано од наслагите во делтата.
3 Геолошка историја и современи докази
Возраста на Западниот Голем Кањон е контроверзна, со докази и за стар мезозоик и за млад неозоик. Во првиот случај, можно е реката да го создала почетниот облик на Голем Кањон за време на кампан или палеоцент.
Реката Калифорнија е предложена како објаснување за потеклото на делтата Колтон формација, бидејќи има голем волумен, а слични изворни карпи се ретки во областа на сливот Уинта. Во југоисточна Калифорнија и југозападна Аризона се појавуваат карпести формации со слично потекло, и можеби се наоѓале по патека на истата дренажа. Еродираниот материјал од формацијата Каипаровиц веројатно не придонел многу за формирањето на формацијата Колтон. Постоењето на реката Калифорнија и дали реката што ја формирала делтата Колтон формација и раниот Голем Кањон биле исти, се предмет на дебата.
Слична, но посеверно-североисточна дренажа на денешната висорамнина Каипаровиц можеби постоела за време на Туронианот. За време на креда и палеоген, почетната орогенеза на ларамидите ги нарушила дренажите во денешниот западен дел на Соединетите Американски Држави, формирајќи неколку затворени басени каде што дренажата се собирала дури од Калифорнија. Реката Калифорнија постоела во палеоценот и еоценот. За време на палеоценот, колапсот на континенталната гранична област и орогенезата на ларамидите го смениле текот на реката Калифорнија. Во еоценот, дренажниот јаз мигрирал кон североисток.
4 Наводи
4.1 Библиографија
******************