Лек Дукаѓин

Лек Дукаѓин или Лека Дукаѓин (|Lekë Dukagjini; 1410-1481) — кнез и мистериозен член на семејството Дукаѓини за кои малку се знае и кој се смета дека бил албански благородник од XV век. Современик на Скендербег, Дукаѓин е познат по Канунот на Лек Дукаѓин, кодекс на закони воспоставен меѓу племињата на северна Албанија.
1 Животопис
Неговото име Лек (Лека) е скратена верзија на Александар. Местото на раѓање на Лек Дукаѓин е непозната. До 1444 година тој беше пронија (заштитник) на Која Захарија. Тој ја презеде функцијата да владее со округот од неговиот татко, принцот Павле Дукаѓин во 1446, кој се чини дека починал од апоплексија.
Дукаѓините се бореле под команда на Скендербег против Османлиите во текот на последните две години на легендарната војна на Скендербег. Во време на мир, тие, исто така, се бореле еден против друг, како што се појавувала и заминувала албанската лојалност во текот на тој период од својата историја. Лек Дукаѓин го убил во заседа Лек Захарија Алтисфер, кнезот на Дањ. Двата кнезови биле влезени во спор околу тоа кој треба да се омажи за Ирина Душмани. Ирина била единственото дете на Лек Душмански, кнезот на Задрима (регион близу Скадар). Во 1445, албанските принцови биле поканети на свадбата на сестрата на Скендербег, Мамица, која била во брак со Музака Топија. Ирина влезе на свадбата и непријателството започна. Дукаѓин ја побарал Ирина да се омажи за него, но Захарија, пијан, го виде тоа и го нападна Дукаѓин. Некои кнезови се обиделе да ја запрат борбата, но само повеќе луѓе се вмешаа, што резултира со неколку смртни случаи додека се воспостави мир. Ниту еден од двата антагонисти не претрпеле физичка штета, но по настанот Дукаѓин е морално понижен. Две години подоцна, во 1447, во чин на одмазда, Дукаѓин во заседа го уби Захарија.
Смртта на Захарија го остави своето кнежевство без наследник, што резултира со предавање на тврдината (Дањ) од страна на неговата мајка на Венецијанска Албанија, која беше под окупација на Венецијанска Република. Кога Скендербег се обиде (неуспешно) да го презеде Дањ, ова ја започна Албанско-венецијанската војна (1447-1448). Во март 1451 Лек Дукаѓин и Божидар Душмански планираа да ја нападнат венецијанската земја Дриваст. Нивниот заговор беше откриен и Божидар бил принуден да побегне во егзил. Во 1459 силите на Скендербег ја презедоа тврдината Сати од Отоманското Царство и ја отстапија на Венеција, со цел да се обезбедат добри односи со Сињорија пред тој да ги испрати своите војници во Италија за да им помогне на Цар Фердинанд да се врати и да го одржи неговото царство по смртта на арагонскиот крал Алфонсо V. Пред Венецијанците да ја преземат контролата на Сати, Скендербег ја презеде тврдината и околината, со што го однесоа Лек Дукаѓин и неговите сили далеку, бидејќи тој беше противник на Скендербег и го уништи Сати пред венецијанското преземање.
Дукаѓин продолжи да се бори со ограничен успех против Османлиското Царство, кој ја презеде улогата на водач на албанскиот отпор по смртта на Скендербег, сè до 1479. На моменти неговите сили беа обединети со Венецијанците со благослов од Папата.
2 Наследство
Во сенка на легендата на Скендербег, Дукаѓин е најмногу познат за пакетот закони владеејќи со планините на северна Албанија, познати како Канунот на Лек Дукаѓин. Иако истражувачите на историјата и обичаите на Албанија обично се однесуваат на текстот на Стефан Гечов за Канунот како единствена постоечка верзија која е неоспорена и напишана од страна на Лек Дукаѓин, тоа е навистина погрешно. Текстот на Kaнунот, често се оспорува и со многу различни интерпретации кои значително еволуирале од XV век, беа само именувани по Дукаѓин. Додека идентификувањето на Скендербег како "принцот змеј", која се осмелил да се бори против секој непријател, хрониките го прикажуваат Дукаѓин како "принцот ангел", кој со достоинство и мудрост, обезбеди континуитет на албанскиот идентитет.
Овие закони биле активни во практика подолго време, но не беа собрани и кодифицирани до крајот на XIX век од страна на Стефан Гечов. Најсуровите законите на Канунот се оние кои поттикнуваат крвни непријателства. Крвните непријателства почнаа повторно во северна Албанија (и оттогаш се шират во другите делови на Албанија, па дури и до иселениците во странство), по падот на комунизмот во раните 1990-ти, откако беа забранети многу години за време на режимот на Енвер Хоџа, и содржани од страна на релативно затворените граници.
Воениот успех на Дукаѓин против Османлиите никогаш не беше исклучително успешен; нему, исто така, му недостигаше способност да ја обедини земјата и албанскиот народ на начин на кој правеше Скендербег. Лојалниците беа колебливи и се делеа, предавствата беа вообичаени, и Албанија падна во целосна потчинетост на Османлиите кон крајот на XV век.
3 Поврзано
* Дукаѓинско Кнежевство
* Историја на Албанија
* Крвна одмазда