procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
ФК Вардари (Форино)

ФК Вардари Форино — македонски фудбалски клуб од село Форино, Општина Гостивар. Клубот моментално се натпреварува во Втората фудбалска лига на Македонија - Запад.
1 Историја
Клубот бил формиран во 1974 година.
На крајот на ноември 2020 година, после 11 кола во Втората лига - Запад 2020/21, Вардари се повлекол од натпреварувањето поради финансиски причини. Но со финансиската инјекција од 100 илјади денари од страна на Општина Гостивар, клубот продолжил да настапува во второлигашкото првенство.
Филипсбург (Свети Мартин)

Филипсбург (|Philipsburg) — главно гратче на холандската територија Свети Мартин на истоимениот остров во Карибите. Сместен е на теснец помеѓу Големиот Залив и Големата Солена Бара навнатре во островот. Претставува важен трговски средиште за целиот остров, чија јужна половина е холандска. Во 2011 г. гратчето броело 1.327 жители.
1 Историја
Гратчето е основано во 1763 г. од шкотскиот капетан Џон Филипс кој бил во служба на Холандија и набргу стекнало на важност во меѓународната трговија. Има две тврдини кои сведочат за неговата стратешка важност во минатото, наречени Амстердам и Вилем.
2 Клима
Островот има тропска саванска клима (класа ''Aw''), и е посув од другите краишта на североисточните Кариби поради дождовната сенка која ја фрлаат планините, притоа сушејќи ги североисточните пасати. Најсув е периодот од јануари до јули, а највеќе врнежи има од септември до ноември, кога честопати настапуваат ураганите во регионот.
3 Туризам
Главна трговска улица е Фронт Стрит (во прев. „Предна Улица“) во самиот центар на градот, која има доста продавници. Пристаништето редовно го посетуваат голем број патнички крстосувачи, меѓу кои и најголемите и најпознатите.
4 Сообраќај
4.1 Воздухопловство
Заадно од Филипсбург е сместен Меѓународниот аеродром „Принцеза Јулијана“ (IATA: SXM, ICAO: TNCM), кој важи за своевидна знаменитост поради полетувањата и слетувањата во физички ограничен простор. Особено популарен е млазниот истисок на авионите при полет, кој предизвикува бранови и ги воодушевува посетителите, иако ова може да биде опасно доколку луѓето не се придржуваат до безбедносните напатствија.
5 Образование
Во гратчето има неколку училишта:* „Орање“ — државно основно училиште
* „Сестра Борџа“ — полудржавно основно училиште
* „Свети Јосиф“ — полудржавно основно училиште
* „Песочен часовник“ — полудржавно средно училиште
Покрај училиштата, Филипсбург има и јавна библиотека наречена „Јубилејна библиотека на Филипсбург“.
Грил (митологија)

Грил - личност од старогрчката митологија, другар на Одисеј. Кога Кирка го претворила во свиња, Грил го убедувал Одисеј дека му е подобро и попријатно да живее така, отколку да биде изложен на бројните опасности за време на неговото патување кон Итака. И Плутарх има еден дијалог посветен на Грил.
Ксенократ

Ксенократ (406 п.н.е. - 316 п.н.е.) - старогрчки философ.
1 Животопис
Ксенократ му бил ученик на Платон.
2 Философски ставови
Во своето учење, Ксенократ се обидел да ги спои учењата на Платон и на Питагора.
ФК Кораби

ФК Кораби — македонски фудбалски клуб од Дебар. Клубот се натпреварува во Втората фудбалска лига на Македонија - Запад.
1 Историја
Клубот бил формиран во 1921 година.
2 Титули
Трета фудбалска лига на Македонија - Југозапад:
*Победници (2): 2010/11, 2018/19
Сибила (митологија)

Сибила - во старогрчката митологија, свештеничка и пророчка во храмот на Аполон. Таа му кажала на Енеј како да дојде до татко му Анхис во подземниот свет, но сепак неговиот потфат го нарекла лудило.
Тит Помпониј Атик

Тит Помпониј Атик (латински: ''Titus Pomponius Atticus'', 102 п.н.е. - 32 п.н.е.) - римски граѓанин, пријател на Цицерон и издавач на неговите дела. Тој имал големо познавање на грчката книжевност и поради тоа го носел прекарот Атик. Цицерон му посветил голем број писма.
Простодушна љубов (ТВ-филм)

„''Простодушна љубов''“ ― македонски телевизиски филм од 1975 година. Го режирал Димитар Христов, а сценариото го напишал Мето Јовановски.
1 Улоги
Глумец, Улога
Љубиша Трајковски, Јане
Катерина Крстева, Николинка
Петар Стојковски-Бабец, Тасе
Шенка Колозова, Велинка
Илија Струмениковски, Веле
Методија Пендовски, Општинар
Васка Бошкова, Госпојна
Мара Георгиева, Готвачка
Димитар Костов, Миле
Епископи (Кипар)

Епископи или ''Гарнизон Епископи'' (|Episkopi Cantonment, |Φρουρά Επισκοπή, |Episkopi Cantonment) — главно населено место на британската воена база и прекуморска територија Акротири и Декелија на островот Кипар. Сместено е во средината на Западното Базно Подрачје (Суверено Базно Подрачје Акротири), едно од двете управни единици на територијата. Иако не е најголема база на територијата, тука се сместени нејзината цивилна управа, како и заповедниот штаб на Британските сили во Кипар.
1 Поврзано
* Декелија
Пречек (ТВ-филм)

„''Пречек''“ — македонски телевизиски филм од 1971 година. Го режирал Душко Наумовски, а сценариото го напишале Бранко Пендовски и Бранко Варошлија.
1 Улоги
Глумец, Улога
Сабина Ајрула
Дарко Дамевски
Нада Гешоска
Драги Костовски
Крез (митологија)

Крез — крал на Лидија, познат по огромното богатство. Познат е неговиот разговор со грчкиот мудрец Солон кого го прашал: „Кого го смета за најбогат човек?“ На тоа, Солон рекол дека на прашањето може да одговори дури по смртта на Крез. Во римската митологија, тие биле божици на одмаздата.
Плимут (Монтсерат)

Плимут (|Plymouth) — напуштен град на островот Монтсерат, британска прекуморска територија во Малите Антили на Карибите.
Гратчето е изградено врз наслаги од лава близу неактивниот вулкан Суфриер. Населението е евакуирано во 1995 г. кога вулканот почнал да избива по многу долго време мирување, иако со векови бил единствено пристаниште за приод кон островот. Плимут е трајно напуштен во 1997 г. откако е затрупан со вулканска пепел и изгорел со низа пирокластични текови и лахари . Денес сè уште формално важи за главен град на Монтсерат, со што е едиствениот напуштен град со ваков статус во светот. Управните установи се сместени во селото Брејдс во северниот дел на островот.
1 Историја
По избивањето на вулканот, управата го иселила сето население на Плимут со помош од британската морнарица. Пристапот за јавноста е забранет во сета јужна половина на островот поради постојаната активност на вулканот. Управата е привремено преместена во Брејдс, иако во изградба се нов главен град и пристаниште во Литл Беј на севрозапад.
Разорувањето на Плимут предизвикало огромна економска криза на островот. Градот бил многу поголем од другите населби на Монтсерат и во него се наоѓале речиси сите продавници и услужни места. Иако некои од нив се обновени по други места на островот, ова не го спречила масовното иселување на островјаните. Поради тешкиот живот, две третини од населението на островот морало да се пресели во Британија, сведувајќи се на 1.200 жители веќе во 1997 г. Сепак, бројот на жители постепено почнал да се накачува, и во 2016 г. Монтсерат надминал 5.000 жители.
2 Сообраќај
Аеродромот „В.Х. Брамбл“ кај Плимут е затворен во 1997 г. и потоа затрупан од вулканската пепел. Неговата улога ја презел новиот аеродром „Џон А. Озборн“ кај Брејдс.
3 Образование
Во периодот пред катастрофата, Плимут имал едно основно училиште, и едно средно училиште со нижи паралелки.
4 Поврзано
* Суфриер
* Литл Беј
* Географија на Монтсерат
Врапчишка Река

Врапчишка Река — се наоѓа на Шар Планина, северозападно од Гостивар, поминува низ селото Врапчиште и се раводнува низ полето, а при висок водостој се влева во Вардар. Зафаќа сливно подрачје од 22,1 км<sup>2</sup>.
Сапунче

''Сапунче'' (''науч. Saponaria officinalis'') — често повеќегодишно растение од семејството каранфили (Caryophyllaceae). Ова растение има многу вообичаени имиња, како што е обичен сапун, сапуница и други. Има вкупно околу 20 видови.
Ова растение расте низ Европа и во Азија, како и во западен Сибир, на ладни места при ниски или умерени височини под огради и покрај патиштата. Може да се најде во поголем дел од Северна Америка.
1 Опис
Растението има лиснато стебло (честопати со црвена боја). Достигнува висина од 70 см. Широките листови се спротивни и долги меѓу 4 и 12 см. Неговите слатко миризливи цветови се радијално симетрични и розови, или понекогаш и бели. Секој од петте рамни ливчиња има две мали скали во грлото на королата. Тие се околу 2,5 см широки, и се распоредени во густи, терминални јата на главното стебло и гранките. Долгата тубуларна чашка има пет зашилени црвени заби.
Поединечните цветови се отвораат во вечерните часови, и остануваат отворени околу три дена. Тие произведуваат посилен мирис во текот на ноќта и го надополнуваат производството на нектар во текот на ноќта. Во втората ноќ на цветањето, поленот се ослободува, а стигмата се развива до својата крајна позиција до третата вечер. Голем дел од производството на семе доаѓа од само-опрашување. Цветовите ги посетуваат разни инсекти, вклучително бумбари и муви.
Во северната полутопка ''Сапунче'' цвета од мај до септември, а во јужната полутопка од октомври до март.
Во Македонија е широко распространето растение кое го има речиси насекаде.: по влажни песокливи места, покрај потоци, реки, ѓубришта, гробишта, градини, и низини до 1500 метри надморска височина.
2 Употреба
Како што подразбира неговото име, може да се користи како многу нежен сапун, обично во разреден раствор. Низ историјата се користело за чистење на деликатни или уникатни текстили, особено волнени ткаенини, а се претпоставува дека ова растение се користело за третирање на Торинското платно.
Течност која ги раствора мастите или маснотиите, може да се направи со вриење на лисјата или корените во вода. Листовите се сецкаат, варат, а течноста потоа може да се користи како сапун.
Предозирање може да предизвика гадење, дијареја и повраќање.
И покрај тоа што е отровно, растението се користи во кулинарството како емулгатор при комерцијална подготовка на тахини и при подготовка на пиво. На Блискиот Исток, коренот често се користи како додаток при процесот на правење алва. Сапунчето се користи за стабилизирање на маслата во смесата и за создавање на карактеристичната текстура на алвата.
3 Хемиски состав
''S. officinalis'' содржи флавон сапонарин.
Марко Гудуриќ

Марко Гудуриќ (српска кирилица: Марко Гудурић, роден на 8 март 1995 година) е српски професионален кошаркар кој настапува за Фенербахче во Националната асоцијација на кошарка (НБА). Со висина од 201 см, тој игра на позицијата бек шутрер.
Сен Пјер (Свети Петар и Микелон)

Сен Пјер (|Saint-Pierre, „Свети Петар“) — главно гратче на француската прекуморска заедница Свети Петар и Микелон, недалеку од брегот на Њуфаундленд, Канада. Ова е поголемата од двете општини кои ја сочинуваат заедницата.
1 Географија
Општината е сочинета од самиот остров Сен Пјер и неколку помали острови во околината, како што е Морнарскиот (Ил о Марен). Иако опфаќа речиси 90 % од населението на Свети Петар и Микелон, оваа општина е значително помала по површина од Микелон-Ланглад, која се наоѓа североападно од неа, на островот Микелон.
Главното населено подрачје е во северниот дел на заливот, наречена ''Барашоа'', и излегува на Атлантскиот Океан од источниот брег на островот. Приодот кон овој залив е преграден со верига од помали островчиња.
2 Историја
Островот бил испостава на Ал Капоне во криумчарењето на алкохол од Канада во САД за време на прохибицијата.
Сè 1945 г. Морнарскиот Остров бил трета општина на територијата, кога е припоен кон Сен Пјер.
3 Население
Според пописот од 2016 г. Сен Пјер има 5.628 жители, претежно од баскиско, бретонско, нормандско и акадиско потекло. Сите жители на општината живеат на самиот остров Сен Пјер.
4 Знаменитости
Недалеку од брегот се поштата и царинарницата, а зад нив се плоштадот „Генерал Шарл де Гол“. Од неговата северна страна се наоѓа катедралата „Св. Петар“ преизградена на почетокот на XX век по голем пожар. Други знаменитости се светилникот кај старите одбранбени топови, а понасевер се поранешната болница и игралиштето „Саспијак бат“ наменето за традиционалниот баскиски спорт пелота.
5 Здравство
Заедницата Свети Петар и Микелон има само една болница — „Франсоа Динан“, отворена во 2011 г.) Други здравствени услуги можат да се добијат во старечкиот дом „Еглантин“.
6 Сообраќај
Островот го опслужува меѓународниот аеродром кој се наоѓа јужно од градот. Ова е матично леталиште на превозникот „Ер Сен Пјер“ кој има летови до Микелон, пет градови во Канада и сезонска линија до Париз.
7 Образование
;Државни училишта:* Претшколска установа „Детски остров“ (''Ile aux Enfants'') — детска градинка со јасли* Основно училиште „Анриета Бонин“ (''Henriette Bonin'')* Основно училиште „Црвен пламен“ (''Feu Rouge'')* Средно училиште „Емил Летурнел“ (''Henriette Bonin'') — општи нижи паралелки, средна стручна спрема и виши гимназиски паралелки.
;Приватни училишта:* Претшколска установа „Алојзиј Гонзага“ (''Saint-Louis de Gonzague'') — детска градинка со јасли* Основно училиште „Св. Кроазина“ (''Sainte-Croisine'')* Основно училиште „Св. Одилија“ (''Sainte-Odile'')* Средно училиште „Свети Христофор“ (''Saint-Christophe'') — нижи паралелки
8 Збратимени градови
Сен Пјер збратимен со:
* Пор ан Бесен Ипен, Франција (1976)
9 Галерија
10 Поврзано
* Микелон-Ланглад
Нордкирхен

Нордкирхен (|Nordkirchen) — гратче и општина во округот Косфелд на покраината Северна Рајна-Вестфалија, Германија. Најпознат е по големиот Нордкирхенски дворец, изграден во XVIII век како дом на месниот епископ и наречен „Вестфалскиот Версај“.
1 Населени места
Општината Нордкирхен се состои од три населени места:
* Нордкирхен (''Nordkirchen'')
* Зидкирхен (''Südkirchen'')
* Капеле (''Capelle'')
2 Население низ историјата
Ова е преглед на населението на Нордкирхен во неговата пописна историја:
Нас. место, 1867 1946 1961, 1970, 1974, 2009, 2013
Зидкирхен, 1.087, 1.866, 1.634, 1.838, 2.249, 3.260, 3.201
Капеле, 554, 1.465, 1.018, 1.270, 1.459, 2.197, 1.901
Нордкирхен, 1.562, 2.435, 2.605, 2.681, 3.961, 4.752, 4.755
''Вкупно'', ''3.203'', ''5.766'', ''5.257'', ''5.789'', ''7.669'', ''10.209'', ''9.857''
3 Поврзано
* Аренберг-Нордкирхен
* Нордкирхенски дворец
Роуд Таун

Роуд Таун (|Road Town) — главен град на Британските Девствени Острови. Сместен е на островот Тортола, крај потковичестиот залив Роуд во средината на неговиот јужен брег. Населението брои 12.603 жители (2012).
Името „Роуд Таун“ доаѓа од англискиот поморски поим ''the roads'' (денес ''roadstead'') што значи „сидриште“, односно место погодно за закотвување кое сепак не е засолнето во самиот залив. Градот денес е важен центар на туристичката пловидба под наем благодарение на мелиорацијата на земјиште и изградбата на марина. Ова подрачје, наречено „Викамс Кеј“, е најновиот дел од градот и претставува управен и трговски центар на Британските Девствени Острови. Најстара градба во градот е затворот, изграден во 1774 г.
Во градот се забележливи две одбранбени тврдини кои го штителе градот во минатото; тие се Берт на западниот и Џорџ на источниот крај.
1 Клима
Британските Девствени Острови се одликуваат со тропска клима, ублажена од пасати и мошне мали температурни разлики во текот на годината. Роуд Таун има средна висока температура од лете, а зиме, а ниската се движи од на лето до преку зимата. Просечните годишни врнежи изнесуваат 1.150 мм, повеќе на ридовите, а помалку крај брегот. Најврнежлив дел од годината е периодот од септември до ноември, а најсуви се февруари и март. Повремено островите ги погодуваат урагани, чија сезона трае од јуни до ноември.
2 Сообраќај и туризам
Роуд Таун е едно од главните места за најмување на одморалишни едреници на Карибите. Пристаништето го посетуваат и патнички крстосувачи. Во северозападниот крај на градот е траектниот терминал, од каде поаѓаат бројни пловила што водат до другите острови.
Градот го опслужува и едиствениот аеродром на островите, наречен „Теранс Б. Летсам“ (IATA: EIS, ICAO: TUPJ), сместен на Говедскиот Остров недалеку од него. Тука се опслужуваат само покусите летови, додека пак прекуокеанските се одвиваат од аеродромот „Сирил Е. Кинг“ на Американските Девствени Острови (IATA: STT ICAO: TIST).
Автобусите низ градот и целиот остров Тортола се впрочем поголеми патнички комбиња и прилагодени камионети со клупи и платнен покрив, наречени „сафари“. Уживаат популарност како поевтина алтернатива на такси-превозот.
3 Историја
На 1 август 1834 г. е укинато ропството на овие острови. Во 1853 г. речиси целиот град е уништен во голем пожар, предизвикан населението кое се побунило против накачувањето на сточните давачки. Бунтовниците потоа ги изгореле речиси сите плантажи на островот.
На 4 септември 2017 г. островот го погодил катастрофалниот ураган Ирма кој со својата огромна моќ (најголема во историјата) го разорил градот и предизвикал поголем број жртви.
4 Поврзано
* Географија на Британските Девствени Острови
Камењанска Река

Камењанска Река — река која извира на Шар Планина, југозападно од Тетово, поминува низ селото Камењане и се раводнува низ полето, а при висок водостој се влева во Вардар.. Од оваа река произлегуваат Камењанските Водопади.
1 Течение
Камењанска Река извира од шарпланинскиот врв Карабунар на надморска височина од 2.000 метри. Реката настанува со спојување на Ситничка и Виошанска Река. Спојот на двете реки се случува кај селото Јеловјане. По спојувањето на реките, реката тече низ клисура каде што реката на релативно кратко растојание има значителен пад од 400 м. Тој стрмен пад ги создава Камењанските Водопади кои се низа на девет водопади кои течат над селото Камењане.
Георг Тракл

Георг Тракл (|Georg Trakl), (роден на , во – починат на , во ) — еден од најистакнатите австриски поети - експресионисти.
1 Животопис
Тракл е роден во Салцбург, каде што и ги поминал првите 18 години од животот. Учел во католичко основно училиште (иако неговите родители биле протестанти). Во гимназијата во Салцбург студирал латински, старогрчки, математика, а на 17-годишна возраст започнал да пишува поезија.
Во 1908 година, Тракл се преселил во Виена за да студира фармакологија, посветувајќи поголемо внимание на поезијата. Откако го завршил универзитетот, Тракл се запишал во армијата. После една година, тој се вратил во Салцбург, работејќи во аптека, но набргу бил ангажиран како воен фармацевт во гарнизонската болница во Инсбрук.
Со избувнувањето на Првата светска војна, Тракл бил мобилизиран во австроунгарската војска, служел во теренската болница во Галиција. Како фармацевт и лекар, постојано бил ангажиран околу ранетите, во овој период и во овие околности, заболел од депресија, а нешто малку подоцна се обидел да се самоубие поради што бил пренесен во Краков и хоспитализиран. На 3 ноември 1914 година, Тракл се самоубил во болничкото одделение земајќи смртоносна доза кокаин.
2 Творештво
Поетското наследство на Тракл е мало по обем, но со исклучително значење и влијание врз развојот на поезијата на германски јазик и поетското творештво, воопшто во светски рамки. Неговиот однос кон животот е трагичен, а изразот во поезијата му е преку симболи, сложени слики, емотивно богатство, силна ритмика, снажен израз. Еден е од основоположниците на современата светска литература од почетокот на дваесеттиот век. Иако некои се обидуваат неговиот израз и стил да го поистоветат со експресионизмот, сепак, се работи за автентично, субјективно, оригинално творечко изразување кое тешко може да биде потполно дефинирано и ставено во одредени познати концепти.
3 Теми и мотиви
Во раните свои песни Тракл, се изразувал со филозофски јазик, херметички, без голема заинтересираност за реалниот свет. Тоа биле песни посветени на вечерните часови или главен мотив им била ноќта. Подоцнежните се своевидни поеми посветени на тишината, смртта, молчењето на оние што починале. Есента, синилото, затемнетите ентериери, густината на доживувањата и на густата атмосфера во која бавно се движи времето на смртта.
4 Библиографија
*''Песни'', 1913 година
*''Сонувањата на Себастијан'' или ''Светата ноќ'', 1915 година
*''Есента на осамениот'', 1920 година
*''Песната на починатиот'', 1933 година.
Немања Бјелица

Немања Бјелица (српски: ''Немања Бјелица'') , роден на 9 мај 1988 година) е српски професионален кошаркар кој настапува за тимот на Голден Стејт Вориорс во Националната асоцијација на кошарка (НБА). Настапува на позицијата крилен центар, како и за српската кошаркарска репрезентација. Неговите вештини за разновидност и ракување со топки му овозможувале да ја преземе улогата на теренот. Бјелица бил селектран во првиот тим на Евролигата, како и МВП на Евролигата во 2015 година .
Аневризма

Аневризма претставува проширување на артерија, кое настанува поради последица од слабост на ѕидот на крвниот сад.
Аневризмите можат да настанат на сите артерии, но најчесто настануваат на аортата.
1 Ризични фактори
# Воспаление (од околното ткиво или по крвен пат)
# Дијабетес
# Атеросклероза
# Пушење
# Хипертензија
# Алкохолизам
# Дебелина, итн.
2 Последици
Аневризмите се место каде лесно може да дојде до прскање на артеријата и да доведе до тешки и незапирливи крвавења, хеморагичен шок и смрт (доколку е на голема артрерија, како аорта). Исто така може да настане тромбоза со тромбоемболизам поради неправилно струење на крвта и измената на ѕидот на крвниот сад.
Декубитус

Декубитус претставува патолошки процес кој се јавува на т.н. предилекциски места,предизвикано од подолго време лежење во иста позиција односно поради притисокот на крвните садови и недоволната исхранетост на ткивото со крв,односно нарушена циркулација.
Предилекциски места:
* окципиталната џумка
* рабовите на ушните школки
* рабовите на лопатката или скапулата
* ’рбетните продолжетоци
* кај лумбалниот дел кај карличната коска
* на колената
* на лактите
* на петиците
Причини за појава на декубитус:
* Причините можат да бидат егзогени(неодржување на личната хигиена,една положба во креветот која трае долг период,иритација,набори на постелнината и облеката,иритација со трошки,предмети.Но причините можат да бидат и ендогени,односно:
* парализа
* болести со квс
* анемии
* дијабет
* обезитас
* кахексија
Стадиуми на настанување на декубитална рана:
# Стадиум на hyperemia-во овој стадиум кожата најпрво е бледа поради долгиот притисок врз крвните садови,а потоа кожата е црвена поради хиперемијата.
# Стадиум на мацерација - во овој стадиум кожата е лигава,влажна и се лупи.
# Стадиум на некроза-во овој стадиум раната се шири во длабочина и ширина.
# Во четвртиот стадиум раната се проширува до коска.
1 Дејство врз организмот
# Раната претставува влезно место на микроорганизми што може да доведе до смртен исход доколку не се води соодветна грижа и нега.
# Преку раната доаѓа до губење на голем број белковини,а со тоа се намалува отпорноста на огранизмот.
# Производите од декубиталната ран влијаат токсично врз CNS,хепар и бубрези.
# При целосно заздравување на оваа рана може да се намали подвижноста на околното ткиво,така настануваат и контрактури.
Превенција* Одржување на лична хигиена
* Масажа на предилекциски места
* Употреба на поможни средства со цел превенција
* јакнење на отпорноста на организмот со храна богата со белковини
* болничката облека и постелнина да е без набри,и други предмети.
Лекување# Земање на брис од раната за да се утврди антибиотикот
# Промивка на раната со водород пероксид,а потоа со со бетадин,а на крај со антибиотски раствор или прашок.
# Преврска на раната
# Заштита на раната со ѓеврече или гумен круг.
*
Мирослав Радуљица

Мирослав Радуљица (|Мирослав Радуљица, роден на 5 јануари 1988 година) е српски кошаркар, играч на Џангсу Драгонс и на српската репрезентација.
Со висина од 2.13 см, тој игра на позицијата центар.
Марк Гасол

Марк Гасол Саез (роден на 29 јануари 1985) — шпански професионален кошаркар кој настапува за Баскет Жирона во втората шпанска кошаркаска лига позната како Liga Española de Baloncesto или LEB Oro.Гасол е воедно и сопственик на клубот,тој го основал во 2014 година. Марк Гасол бил драфтуван како 48-ми пик на драфтот од страна на Лос Анџелес Лејкерс во 2007 година. во 2008 година бил тргуван во Мемфис Гризлис, каде што потпишал со тимот и останал со франшизата сè додека не бил трејдуван во Торонто во 2019 година. Тој е двократен член на Ол-Стар НБА тимот, трикратен НБА ол-стар и шампион во НБА. Во 2013 година, тој бил прогласен за одбранбен играч во НБА на годината.
Хиполит (Син на Тезеј)

Хиполит – син на античкиот јунак Тезеј. Кога ја одбил својата маќеа Федра која му се додворувала, таа го обвинила кај татко му дека сакал да ја заведе. Погинал при возењето со кола, кога исплашените коњи паднале во провалија. Овој мотив, познат како Потифаров мотив, е доста чест во светската книжевност.
Арктур (митологија)

Арктур – жител на Атина кој најгостољубиво го пречекал Дионис кога дошол во Атика. За возврат, богот му подарил пенушка и вино, кое Арктур им го делел на граѓаните на Атина и така станал основач на винарството. Погинал така што го убиле некои овчари, мислејќи дека е отруен, а тој бил само мртов пијан.
Ано Долијана

Ано Долијана (Ано што значи „горно“, |Άνω Δολιανά) или едноставно Долијана, е планинско село изградено од камен во општината Северна Кинурија, во источна Аркадија, Грција. Од 2011 година, имаше 90 жители. Тоа е заштитена традиционална населба.
0.1 Грчка револуција
За време на Грчката војна за независност, во селото се водела битка против Турците, на 18 мај 1821 година, позната како Битка кај Долијана во која Грците излегле победници.
Во оваа битка Никитарас со 300 мажи успеал да одврати 2.000 Турци кои го нападнале селото со артилерија. Тогаш тој го добил прекарот „Туркофагос“ кој подоцна го придружуваше, бидејќи според традицијата многу од противниците умреле од неговите раце. На влезот на Долијана и конкретно на местото каде што се одвивала главната битка, именувана како „''потокот Цаконас“'', подигната му е почесна биста на Никитарас.
1 Активности
Европската патека E4 на долги патеки преминува право преку Долијана, што го прави идеално место за пешачење .
2 Поврзано
* Битка на Долијана
Космос-2044

Космос-2044,(Бион-9 и Биокосмос-9) — еден од преку 2.400-те советски вештачки сателит лансиран како дел од програмата Космос.
Сателитот имал намена за биолошки истражувања. Заедно учествувале 9 земји и европската вселенска агенција (ЕСА). Направени се вкупно 80 експерименти, меѓу кои се и испитување на мачнината при летање, репродукцијата, регенерацијата, имунологијата, и реадаптацијата при нормална гравитација. Експериментите биле изведени на глодачи, дождовници, риби, овошни мушички, мравки, црви, клетки и семиња. Исто така како патници биле вклучени и два мајмуни макаки-резус.
Капсулата за слетување се вратила на земјата после 14 дена, но некои од организмите погинале поради грешка на контролата на температурата во кабината.
1 Поврзано
* Космос (програма)
Космос-2229

Космос-2229, (Бион-10 и Биокосмос-10) — еден од преку 2400-на советски вештачки сателит лансиран како дел од програмата Космос.
Сателитот бил наменет за биолошки истражувања. Во проектот учествувале 9 земји и ЕСА. Било експериментирано на: 2 мајмуни, инсекти, водоземци, билки и клетки.
1 Поврзано
* Космос (програма)
СН Групација

СН Групација - македонска деловна групација која работи во повеќе дејности.
1 Организација и менаџмент
Седиштето на „СН Групацијата“ е во Битола. Во нејзиниот состав влегуваат:* СН Осигурителен Брокер (осигурително брокерско друштво)
* СН Сообраќаен центар
* СН Центар за моторни возила
* СН Центар за угостителство
* СНММ7 Инфомедиа
Менип

Менип од Гадара (грчки: Μένιππος ὁ Γαδαρεύς, 3 век п.н.е.) - старогрчки сатиричар и философ.
1 Животопис
Менип бил по потекло од Сирија.
2 Творештво
Менип бил припадник на киничката школа. По неговиот пример, Варон ги напишал своите ''Satirae Manippeae'', а исто така од него се инспирирал и Лукијан од Самосата.
Безвучна двоуснена носна согласка

Безгласна двоуснена носна согласка е еден вид согласка, што се користи на некои говорни јазици . Симболот во Меѓународната фонетска азбука што го претставува овој звук е , комбинација на писмото за изразената билабијална назална и дијакритична ознака на безгласност . Еквивалентниот симбол X- <code>m_0</code> е <code>m_0</code> .
СН Осигурителен Брокер

СН Осигурителен Брокер АД Битола - македонско брокерско друштво во областа на осигурувањето.
1 Организација и менаџмент
Брокерското друштво „СН осигурителен Брокер“ е основано во 2014 година. Тоа е организирано како акционерско друштво, претставува дел од „СН Групацијата“, а седиштето му е во Битола. Во средината на 2019 година, друштвото имало 27 експозитури со над 90 вработени, со што било најголемо осигурително брокерско друштво во Македонија (мерено според бројот на вработени, бројот на експозитури и бруто-премијата од полиси за осигурување). Друштвото е организирано во следниве сектори: Сектор Штети, Сектор за преземање на ризик, Правен сектор, сектор за сметководство и ИТ и маркетинг сектор. Во 2019 година, извршниот директор на друштвото Христо Кондовски бил еден од добитниците на наградата „Business Elite 40 under 40“ која им се доделува на најуспешните млади стопанственици во Југоисточна Европа.
2 Активности
Во 2016 година, структурата на продадените полиси за осигурување била: други осигурувања на имот (30%); автоодговорност (40%); касо-осигурување (16%). Во 2019 година, структурата била: други осигурувања на имот (50%); автоодговорност (43%); касо-осигурување (17%). Во 2017 година, „СН Осигурителен Брокер“ продало полиси за осигурување во износ од скоро 183 милиони денари, додека тој износ изнесувал 330 милиони денари во 2018 година. Во 2016 година, брокерското друштво „СН Осигурителен Брокер“ инвестирало во фирмата „СН Сообраќаен центар“, а инвестицијата (со вкупна вредност од 5,5 милиони евра) била завршена во јуни 2019 година.
Романтичарска поезија

Романтичарска поезија е поезија од периодот на романтизмот, уметничко, литературно, музичко и интелектуално движење, кое потекнува од Европа кон крајот на 18 век. Вклучува реакција против преовладувачките просветителски идеи од 18 век, и трае приближно од 1800 до 1850 година.
Семјуел Тејлор Колриџ

Семјуел Тејлор Колриџ — англиски романтичарски поет, литературен критичар и теолог. Припаѓа на Езерскатсата школа. Неговата критичка работа, особено на Вилијам Шекспир, беше многу влијателна и тој помогна да се воведе германската идеалистичка филозофија во културата што зборува англиски. Колериџ измисли многу познати зборови и фрази, вклучително и суспендирање на неверување. Тој имаше големо влијание врз Ралф Валдо Емерсон и американскиот трансцендентализам.
Газебо

Газебо – мал слободностоечки парковски и градинарски објект, вид на павилјон. Газебо е отворен од една, или од сите страни на осумаголна или кружна основа со купола. Обезбедува ладовина, заштита од врнежи и место за одмор и разговор (|беседка) остварувајќи украсни функции во пејзажот, а честопати претставува и видиковец. Поголем газебо во јавните паркови може да послужи како место за променаден оркестар.
Вертициластер

Вертициластер (од латински јазик vertō, -tere, -tī, -sum = да се врти наоколу) е посебна форма на цваст (лажна локна) карактеристичен за семејството Lamiaceae. Го сочинуваат две дихазии на спротивните страни од истиот нодус на издолжената оска на цвастот.
Тумор

Туморот претставува патолошка појава кој настанува како резултат на неконтролирана делба и развиток на клетките на домаќинот,кои се исхрануваат со крвта на домаќинот (човекот),а притоа добиваат свои специфичности,различни од тие претходно.
Значи дека туморот претставува една абнормална маса во организмот настаната поради одредени причини.
1 Терминот неоплазма
Зборот "неоплазма" претставува новосоздадена творба во организмот,која настанала поради различни надворешни или внатрешни фактори односно причинители.
Зборот "неоплазма" може да се дефинира и како абнормална маса на клетки настаната поради нивен абнормален раст и развој.
2 Поделба на неоплазми
Туморите се делат на две групи:доброќудни и злоќудни.Разликата меѓу овие два вида на тумори е тоа што доброќудните растат и се развиваат ограничено од околното ткиво,односно тие имаат своја капсула (јасно ограничени),растат бавно,ретко се рецидивираат,нема создавање на метастази и секундарни тумори,додека злоќудните тумори растат брзо и се враснуваат во ткивата,испуштаат метастази и поради тоа настануваат и секундарни тумори и најчесто доаѓа до нивно рецидивирање.
2.1 Доброќудни и злоќудни неоплазми
Доброќудни неоплазми, Вид на ткиво, Злоќудни неоплазми
Mixoma, ''Слузно ткиво'', Mixosarcoima
Osteoma, ''Коскено ткиво'', Osteosarcoma
Chondroma, '''Рскавично ткиво'', Chondrosarcoma
Fibroma, ''Фиброзно ткиво'', Fibrosarcoma
Leiomyoma, ''Maзни мускули'', Leiomyosarcoma
Rabdomyoma, ''Набраздени мускули'', Rabdomyosarcoma
Haemangioma, ''Крвни садови'', Haemangiosarcoma
Lymphangioma, ''Лимфни садови'', Lymphangiosarcoma
/, ''РЕС'', Lymphoma malignum
/, ''РЕС'', Leucosis
Neurinoma, ''Периферни нерви'', Neurinosarcoma
Meningioma, ''Мозочни обвивки'', Meningioma malignum
Papilloma, ''Покривен епител'', Carcinoma
Adenoma, ''Жлезден епител'', Adenocarcinoma
Melanoma benignum, ''Пигментни клетки'', Melanoma malignum
Teratoma, ''Тумори од повеќе ткива'', Teratoma malignum
Микроскопска структура на тумори
Секој тумор е изграден од строма (мрежа од врзувачко ткиво и крвни садови) и паренхим (клетки на туморот).
Паренхимот му дава специфични особини на туморот,кој се формира со размножување на клетките од каде може да се утврди и потеклото на туморот,но кај злоќудните тумори тоа е тешко да се утврди.
Метастазирање
Метастазирањето претставува настанување на секундарни тумори,односно настанување на тумор во пооддалечните места во организмот.
Карциномите почесто се метастазираат по лимфен пат,додека саркомите по крвен пат.
Новосоздадените секундарни тумори се со исти особини како и примарниот тумор.
Пример:од органите во абдоменот,клетките на туморот преку порталната вена може да создадат секундарен тумор во црниот дроб.
*
Факундо Кампацо

Факундо „Факу“ Кампацо (роден на 23 март 1991 година) е аргентински кошаркар, плејмејкер на Реал Мадрид и на аргентинската репрезентација.
1 Титули
1.1 Пењарол
* Аргентинско првенство (4) : 2009-2010, 2010-2011, 2011-2012, 2013-2014.
* Куп на Аргентина (1) : 2010.
* Турнир Супер 8 (3) : 2009, 2011, 2013.
* Аргентинско–бразилска Интерлига (2) : 2010, 2012.
1.2 Реал Мадрид
* Евролига (2) : 2014-2015, 2017-2018
* АЦБ лига (2) : 2014-2015, 2017-2018.
* Куп на Шпанија (1) : 2015.
* Суперкуп на Шпанија (2) : 2014, 2018.
Боази

Боази — врв во средишниот дел на главниот срт на протегање на планината Кораб во Македонија. Неговата височина изнесува 2.495 метри.
1 Местоположба
Боази е врв на главниот срт на протегање во средишниот дел на планината Кораб, на самата македонско-албанска државна граница. Според местоположбата на врвот Боази се наоѓа на координатите 41°45'23" северна географска широчина и 20°31'39" источна географска должина. Сместен е во пределот помеѓу долината на Длабока Река со Корапскиот водопад и врвот Мал Кораб на север и високопланинскиот превој - преминот Цигански Проход на југ, додека од врвот Боази кон исток се испушта планинската огранка на која се сместени високите, тешко пристапни, многу стрмни и зашилени (налик „алпски“) врвови Кабаш и Рибничка Скала. Врвот Боази се наоѓа на самиот срт, а неговите падини кон запад и исток се многу стрмни и каменливи, а притоа низ двете долини од двете падини на север и југ од Боази водат планински патеки и патишта по кои се движеле многу сточари и патници преминувајќи го сртот на Кораб, поради што најверојатно врвот и го добил името Боази кое доаѓа од турскиот збор boğaz кој значи премин, превој, грло, клисура, врат („шија“), пат. До врвот може да се искачи по добро разгазената граничарска патека, пристапувајќи од долината на Длабока Река (Пројфел) на север, а продолжувајќи по неа кон Цигански Премин на југ, веднаш на јужното подножје под врвот на надморска височина од 2318 метри е сместено постојано природното ледничко езеро Изгревно Езеро.  Целиот крајолик на пределот околу врвот Боази е исполнет многу убави високогорски речиси „алпски“ планински глетки, на стрмни врвови, длабоки долини, стрмни падини со карпи со камењари (сипари), високопланински тревнати пасишта и ливади со боровинки и малини.
2 Искачување
Патека на движење: село Тануше – водопади Танушки Слапови – Ливади или село Грекај – Ливади преку Чапарец – извори Ујткалар (цирк на исушено исчезнато езеро) – Цигански Премин (2250 м.) – Изгревно Езеро (2318 м.) – Боази (2495 – 2515 м.) – извори на Длабока Река – Корабски Пројфелски Водопад – Видиковец – Планиница – преслап Пралуга – с. Нивиште – с. Грекај*Должина: 30 км *Времетраење: 12 часа *Тежина: тешка *Вода: на 5 места од издашни извори
Патеката е обележана од ПД Трансверзалец во неколку наврати: 20-21.06.2020 со кампување во шатори крај Изгревно Езеро кога беа поставени и дрвени патоказни стрелки. .
Големокорапско Езеро

Големо Корабското Езеро е природно ледничко езеро на планината Кораб, под самиот врв Голем Кораб, во Македонија. Поточно, тоа се наоѓа непосредно на источното подножје под врвот Голем Кораб во најнепосредна  близина  на  водоразделот помеѓу  реката  Радика  и  реката  Прој  Радомирс  во  Албанија. Сместено на најголема надморска височина 2,470 м, со што тоа е и највисокото езеро и водна површина во Македонија. Зафаќа површина од 800 м<sup>2</sup> и има длабочина  од само 20 см. Неговата длабочина на пролет при висок водостој изнесува 15‐20 см. Езерото се храни со вода од врнежите и топење на снежниците. На североисточниот крај езерото има истека од која потекува главниот изворишен речен ракавец на Длабока Река. Именувањето на езерото како Големокорапско е според неговата местоположба во непосредната близина на врвот Голем Кораб, а не поради одликите на големината, според што тоа е помало од блиското Малокорапско Езеро.
1 Галерија
2 Наводи
Малокорапско Езеро

Мало Корабското Езеро (познато и како ''Езеро Мал Кораб'') е природно ледничко езеро на планината Кораб, под самиот врв Мал Кораб, во Македонија. Езерото  Мал Кораб или Малокорапското Езеро се  наоѓа  под  врвот  Мал  Кораб,  во  изворишниот  дел  на  Длабока  Река,  на надморска  височина  од  2,310  метри.  Површината  на  езерото  изнесува  1,374 м<sup>2</sup> ,  а  неговата максимална длабочина околу 35 см. Поточно, тоа се наоѓа непосредно на пространото зарамнето источното подножје под врвовите Мал Кораб и Малкорапска Стена, однсно сместено е во пределот помеѓу месностите Езеро и Бруштла, на североисток од врвот Мал Кораб, непосредно на југозапад од високопланинскиот превој Мала Корапска Врата и високо на запад над долината на Длабока Река. Езерото се храни со вода од врнежите и топење на снежниците и нема истека на вода од своето кориот. Именувањето на езерото како Малокорапско е според неговата местоположба во непосредната близина на врвот Мал Кораб, а не поради одликите на големината, според што тоа е поголемо од блиското Големокорапско Езеро.
1 Галерија
2 Наводи
Девојкино срце

Девојкино срце (латински јазик|Lamprocapnos spectabilis) е повеќе годишно растение од групата на димњачи (Fumariaceae). Овој вид е единствен претставник на својот род (биологија) (''Lamprocapnos''). Се одгледува како украсно растение, со многу декоративен изглед на цвастот и цветовите. Природниот ареалги вклучува пределите на источна Азија од Сибир до Јапан. Растението поседува изохинолински алкалоиди, поради тоа контактот со растението може да предизвика иритација на кожата.
1 Опис на растението
Девојкио срце е зелјасто растение до висина до 1 м. Листовите се сложени, прстести, а цвастот рацемозен. Цветовите се во вид на срциња, долги до 5 см, на издолжените хоризонтални дршки на цвастот. Цветаат за време на доцна пролет и лето. Плодот е луска. Семето поседува елајозоми.
Полска роза

Полска роза (''Rosa arvensis'') е вид на дива роза по потекло од Западна, Централна и Јужна Европа.
1 Класификација
Следниве синоними биле признаени во 2018 г.:
*''Rosa pervirens'' (''Rosa arvensis'' × sempervirens)
*''Rosa polliniana'' (''Rosa arvensis'' × gallica)
*''Rosa repens''''Rosa arvensis'' е тесно поврзана со ''Rosa sempervirens'' L. и ''Rosa phoenicia'' Boiss.
2 Опис
Растението може да порасне до висина помеѓу 3 и 3,7 метри (9,8 и 12,1 стапки). Неговите цветови се бели, со дијаметар од 4 до 5 сантиметри, а плодовите („шипки“) се црвени. Цвета во лето (јули во Англија, мај-јуни во Бугарија). ''Rosa arvensis'' е трнлива, растегната грмушка со долги заоблени или расфрлани виолетови стебла и малку миризливи, единечни кремасто-бели цветови кои се создаваат одеднаш во средината на летото, проследени со овални портокалово-црвени шипки.
Жална смрча

Жална смрека (лат.: ''Picea breweriana'') — вид на смрча.
1 Опис на растението
Ова дрво расне скоро до 40 м во висина. Гранките од вториот ред се виснати и доволно долги да допрат до земјата. Шишарките се долги 6-12, а широки 2-3 см.
2 Живеалиште и ареал
Потекнува од Орегон и северна Калифорнија (САД), но се одгледува и како парковски вид и надвор од Америка, најмногу во Обединетото Кралство и Скандинавија.
Смитсонова астрофизичка опсерваторија

{
"type": "FeatureCollection",
"features": [
{
"type": "Feature",
"properties": {},
"geometry": {
"type": "Point",
"coordinates": [
-71.12825632095338,
42.38147543186489
]
}
}
]
}
Смитсонова астрофизичка опсерваорија или САО (|Smithsonian Astrophysical Observatory, ''SAO'') — научноистражувачки институт на Смитсоновата установа од САД со седиште во Кембриџ, Масачусетс. Заедно со Харвардската опсерваторија (HCO) го сочинува Харвардско-смитсоновскиот центар за астрофизика (CfA).
1 Историја
Институтот е основан во 1890 г. од Семјуел Пирпонт Ленгли, трет секретар на друштвото, со намера да се изучува Сонцето. Ленгли денес е позатат како воздухопловен инженер, иако по образование бил астроном — првиот во САД кој почанл да се заниамва со астрофизиката како посебна наука. Меѓу неговите откритија се уредот наречен болометар и инфрацрвеното зрачење на Сонцето.
Во 1955 г. САО е преселен од Вашингтон во академскиот град Кембриџ во Масачусетс, здружувајќи се со Харвардската опсерваторија (HCO). Ова соединување овозможило проширување на кадарот, опремата и делокругот на научната дејност. За директор на САО бил назначен Фред Випл, кој го презел државниот предизвик да создаде светска мрежа за сателитско следење, со што институтот станал предводник во полето на вселенското проучување. Програмите на овие научни установи се одвивале во разни лаборатории, сместени во разни места и земји во светот.
Смитсоновата установа соработувала со военото воздухопловдство на проектот „Вселенска патека“, чии сателитски набљудувања од 1957 до 1961 г. довеле до бројни сознанија и податоци за ефемеридите.Во 1973 г. Смитсоновата установа и Харвард ја формализирале својата соработка во заеднички Харвардско-смитсоновскиот центар за астрофизика (CfA).
2 САО денес
Денес во CfA работат преку 300 научници, вршејќи разновидни истражувања во полето на астрономијата, астрофизиката, науките за Земјата и вселената, како и на научното образование.
Нашите сознанија за вселената денес во голема мера асе должат за пионерските напори на САО во развојот на кружечки (орбитални) опсерватории и големи земски телескопи, примената на сметачите во решавањето на астрофизички проблеми, интеграцијата на лабораториски мерења, теоретската астрофизика и наодите од набњудување на електромагнетниот спектар.
Во надлежност на САО е и вселенската опсерваторија „Чандра“, со која работат научниците од Кембриџ. Истото важи и за опсерваторијата ММТ, со која САО работи заедно со Универзитетот на Аризона .
3 Поврзано
* Ѕвезден каталог на Смитсоновата астрофизичка опсерваторија
Ателектаза

Ателектазата претставува намалување на количеството на воздух во белите дробови како и губење на белодробниот волумен.
Ателектазата може да биде:
1.Вродена која настанува како резултат на мртво новороденче или може да настане поради постпородилни компликации или трауми.
2.Стекнатата ателектаза настанува на два начини.Првиот начин на здобиената ателектаза се јавува поради притисок врз белите дробови и истиснување на воздухот од нив,како на пример:хидроторакс,пнеумоторакс,асцит,и притисок од тумор ,додека вториот начин се јавува поради исполнување на дишните патишта со ексудат,вдишани туѓи тела, или тумори на бронхиите.
1 Последици од ателектазата
Последиците од ателектазата зависат од степенот на големината на колапсот и неговата раширеност.Доколку зборуваме за масовен колапс,тогаш ќе настане цијаноза и смрт,но доколку ателектазата е на мал дел тогаш настанува пречки во дишењето.
Здобиените ателектази се реверзибилни процеси доколку навреме се отстрани причинителот.
2 Наслов
Патологија
Тритонија

Тритонија (''Flame Freesia'') е цветница во семејството ириси со околу 28 вида. Тие природно најчесто се наоѓаат во Јужна Африка, а тесно се поврзани со родот ''Ixia''.
Листовите се во форма на ладало. Цветовите се во жолта, портокалова или кафеава нијанса, мирисаат, и даваат многу силен мирис, особено ноќе.
Името потекнува од цвеќето Тритон од латинскиот збор кој значи "Ветроказ".
Апсолутна висина

Апсолутната височина или надморска височина (алтитуда) е висината на некоја точка на Земјата во однос на референтната површина на геоидот. Во географијата, тоа се дефинира како растојание во метри вертикално, од средното ниво на површината на океанот до одредена точка на површината на Земјата. Кога се опишуваат географски предмети (планини, полиња, езера и др.) на топографска карта, варијациите во висината се означени со изохроми, а карактеристичните коти се означени со точката во која висината е во метри. Надморската висина се мери со инструментот Висиномер кој работи на принципот на промена на притисокот со зголемување на надморска височината. На општо-географските карти, надморската височина е прикажана со хипсометриска скала, која покажува различни висини во различни бои (од зелена за низини, жолта за ридови, кафеава за планини и бела за високи планински врвови) .
Како што се зголемува апсолутната висина, температурата се намалува (0,6°C на секои 100 метри), притисокот се намалува, а воздухот е поредок. Највисоката апсолутна надморска височина на Земјата е Врвот Чомолунга на Хималаите во Азија - 8.848 метри. Во Македонија највисок врв е Голем Кораб- 2.753 метри. Апсолутниот мора да се разликува од релативната висина. Денес висините лесно се одредуваат благодарение на ГПС-уредите.
1 Поврзано
* Изохипса
* Релативна висина
Капама

Капама – вид вариво, обично од јагнешко месо, со зеленчук и зачини. Ова е традиционално пролетно јадење најчесто се подготвува за велигденските празници. Вообичаено се подготвува со спанаќ и ориз, но можни се и други варијанти, на пример со лозови лисја.
Постојат варијанти со телешко, јунешко и пилешко месо.
1 Рецепт
Еден килограм јагнешко месо со коска (од врат или плешка) се става во тенџере, се покрива со вода и се вари додека месото не почне да паѓа од коските.
Пола килограм спанаќ се мие и се чисти од дршките. Еден врзоп млад кромид се сече на кругови заедно со дел од зелените перца. Четири чешниња лук малку се столчуваат. Лисјата од спанаќот се ставаат во керамичка тава, се додава едно филџанче ориз, сол и црн пипер по вкус, половина лажичка црвен пипер и една коцка супа (се рони). Се прелева со неколку лажици од врелата вода во која се варело месото за да завени спанаќот, па се промешува. Одозгора се распоредува месото. Во посебно тава се запржува кромидот и лукот со 8 лажици масло, па се прелева преку тавата. Се пече во загреана рерна на 180 до 190 <sup>o</sup>С со повремено промешување. Се пече околу 2 часа додека течноста скоро целосно испари, а содржината на тавата стане мека да се топи в уста. При крајот не се меша за да се фати коричка по површината. Се служи со кисело млеко.
Леплива роза

Леплива роза или горска роза, родопска роза (|Rosa glutinosa) е листопадна грмушка од фамилијата рози (Rosaceae).
1 Опис
Има висина од 20 - 100 см со густо збиени разгранети гранки кои се покриени со трнови. Трновите се двовидни: едните се подолги, посилни и поретки, а другите се потенки, пократки и многубројни. Листовите се непарно перасто сложени од 5, 7 или 9 листиови покриени со жлездести влакна и се лепливи. Збирниот плод, шипка е обраснат со крути жлездести влакна, леплив е исполнет со бројни орашици. Цветовите се поединечни или групирани по неколку заедно, со розова боја и исто така лепливи. Цветовите се без нектар, а богати се со етерично масло од кое потекнува мирисот.