procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Зоолошка градина Љубљана

Љубљанската зоолошка градина (|Živalski vrt Ljubljana) е зоолошка градина која се протега до 19,6 хектари во Љубљана, Словенија. Таа служи како национална зоолошка градина на Словенија и е отворена во текот на целата година. Зоолошката градина содржи 119 видови и (не сметајќи ги инсектите) вкупно 500 животни.
1 Историја
Љубљанската зоолошка градина е основана на 10 март 1949 година од страна на градскиот одбор на Љубљана. Најпрво билa сместенa во округот Центар и се преселилa на сегашната локација во 1951 година.
Во 2008 година било најавено целосно реновирање на зоолошката градина што ќе било завршено до 2016 година. Во 2009 година, нова колонија на саимри пристигнале во нивниот нов ограден простор. Истата година пристигнале нови алпаки и црвени панди. Кон крајот на 2009 година, започнала изградбата на нов заграден простор за фоки и од 2013 година зоолошката градина станала домаќин на три калифорниски морски лава. Во 2010 година и двата сибирски тигри починале од старост. Од 1996 година, биле сместени и два лава, мажјак и женка, од зоолошката градина Карлсруе. Мажјакот починал по ортопедска операција во 2011 година, а женката починала од рак во 2013 година.
Во 2011 година бил изграден нов простор за домаќинство на четири ракуни. Зоолошката градина добила и нов пар рисови. Во 2012 година пристигнале пар сибирски кранови, а во другиот дел од зоолошката градина биле поставени 40 поголеми фламинга. Во 2013 година зоолошката градина го добила првиот пар гепарди во својата историја. Дојдени биле од Борас Зоопарк во Шведска и биле сместени во поранешната заграда за сибирски тигри, која била редизајнирана. Исто така, било најавено дека нов пар сибирски тигри би пристигнале на крајот на август 2017 година.
2 Галерија
Хулио Солер

Хулио Сесар Солер Барето (роден на 16 февруари 2005, во Асунсион) е аргентински фудбалер, на и на аргентинската репрезентација под 20 години.
1 Биографија
Роден е во Асунсион од парагвајски родители, но израснал во Аргентина.
2 Технички карактеристики
Солер игра на позицијата лев бек.
3 Клупска кариера
3.1 Почетоци и Ланус
Кариерата ја започнал во Аргентинос Хуниорс, пред да се пресели во академијата на Ланус на 9-годишна возраст каде го заврши својот развој. Тој го направил своето сениорско деби во победата со 1–0 над Индепендиенте во Примера Дивисион на 30 април 2022 година. На 28 јуни 2023 година, тој потпишал професионален договор со клубот до 2026 година.
3.2 Борнмут
На 7 јануари 2025 година, Солер потпишал за англискиот клуб од Премиер лигата, , во трансфер вреден 6,6 милиони фунти кој потенцијално би можел да порасне до 11,5 милиони фунти.
4 Репрезентативна кариера
Роден во Асунсион, Парагвај, од парагвајски родители, Солер се преселил во Аргентина на млада возраст. Тој е младински репрезентативец на Аргентина, играјќи за аргентинската репрезентација под 20 години, за која дебитирал во 2022 година. Во 2024 година, тој бил повикан во Олимписката репрезентација на Аргентина за Летните олимписки игри 2024.
Во 2025 година, бил повикан во репрезентацијата под 20 години за Јужноамериканското првенство под 20 години 2025.
Корпоративен капитализам

Во општествените науки и економијата, корпоративниот капитализам е вид капиталистички пазар кој се карактеризира со доминација на хиерархиски и бирократски корпорации.
Корпоративниот капитализам е критикуван поради количината на моќ и влијание што корпорациите и големите деловни интересни групи го имаат врз владината политика, вклучувајќи ги политиките на регулаторните агенции и поради влијанието врз политичките кампањи. Многу општествени научници ги критикуваат корпорациите дека не дејствуваат во интерес на народот, и дека нивното постоење се чини дека ги заобиколува принципите на демократијата, која претпоставува еднакви односи на моќ меѓу поединците во едно општество.
Двајт Д. Ајзенхауер го критикувал поимот за сливот на корпоративната моќ и ''де факто'' фашизмот, но сепак го привлече вниманието на „спојот на огромниот воен естаблишмент и голема индустрија за оружје“ (воено-индустрискиот комплекс) во неговиот говор од 1961 година, и ја нагласил потребата од одржување на рамнотежа во националните програми - рамнотежа помеѓу приватната и јавната економија, рамнотежа помеѓу трошоците и надежните предности“.
1 Поврзано
* Корпорација
* Корпоратократија
Dypsis decaryi

''Dypsis decaryi'' е вид на цветно растение од фамилијата Arecaceae. Познато е како триаголна палма. Потекнува од дождовните шуми на Мадагаскар. Некои примероци растат до висина од околу 15 метри во дивината. Релативно е ново во одгледувањето, па надвор од своето природно живеалиште ретко достигнува таква висина. Листовите се долги околу 2,5 метри, растат речиси исправено од стеблото и грациозно се закривуваат нанадвор на околу еден метар од врвовите. Основите на листовите се распоредени во три вертикални колони на околу 120 степени една од друга на главното стебло, формирајќи триаголна форма во пресек. Оваа форма го дала вообичаеното име на палмата.
Соцветијата се разгрануваат од пазувите на долните лисја. Тие продуцираат жолти и зелени цветови кои подоцна даваат кружен црн плод околу 25 милиметри во дијаметар.
1 Загрозен статус
Иако овој вид сега најчесто се одгледува во различни климатски услови, има само околу 1.000 единки останати во неговото родно живеалиште на мала област во Националниот парк Андохахела, јужен Мадагаскар. Под закана е и од пожар и од берба на семето за извоз.
Erythina sandwicensis

''Erythina sandwicensis'' (виливили) е вид на дрво од семејството на грашок, Fabaceae, кое е ендемично на Хавајските острови. Тоа е единствениот вид на ''Erythina'' што природно се среќава таму. Обично се наоѓа во хавајските тропски суви шуми на подветрени островски падини до надморска височина од 600 метри.
''Виливили'' значи „постојано извиткувано“ на хавајски јазик и се однесува на на семената обвивка, која се откинува или се извртува и отвора за да се открие семето.
Општа идеја за револуцијата во деветнаесеттиот век

''Општата идеја за револуцијата во деветнаесеттиот век'' е влијателен манифест напишан во 1851 година од страна на анархистичкиот филозоф Пјер-Жозеф Прудон. Книгата нуди визија за совршено општество без граници, во кое националните држави не постојат, а централната власт и владините закони се укинати. Наместо тоа, моќта се распределува низ заедници и локални здруженија, кои функционираат врз основа на договорно право. Подоцна, идеите претставени во ова дело станале основи на либертаријанската и анархистичката теорија, а книгата денес се смета за еден од класиците на анархистичката филозофија.
Неговото прво издание било објавено во јули 1851 година, во 3.000 примероци и брзо било распродадено, а второто издание е објавено во август. Во тој период, Прудон ја отслужувал последната година од затворската казна, која започнала во 1849 година, поради неговата критика кон Луј-Наполеон Бонапарт, кого го нарекол реакционер.
Носечка тема на книгата била историската потреба од револуција и неможноста истата да се спречи. Дури и реакционерните сили несвесно придонесуваат за револуцијата, зашто ја поттикнуваат нејзината самосвест, додека во обид да го задушат неминовното, прибегнуваат кон сè побрутални методи. Прудон сметал дека токму експлоататорската природа на капитализмот ја создава потребата за влада и дека вистинската трансформација на општеството зависи од трансформацијата на неговата економска основа. Оттука, авторитарното владеење станувало непотребно.
Тој предложил Банката на Франција да стане „Банка на размена“, автономна демократска институција наместо монопол контролиран од државата. Железницата и големите индустриски капацитети требало да бидат дадени во рацете на самите работници. Неговата визија за иднината била самоуправувачко општество изградено од демократски организации, без централизирана власт што би ги контролирала.
1 Наводи
* Греам, Роберт, , Архива за анархија на колеџот Пицер .
Philodendron davidsonii

''Philodendron davidsonii'' е вид на цветна билка од фамилијата Araceae, која е опишана од Томас Бернард Кроат. Растението е нативно за Костарика и Панама, каде расте на надморска височина од 0-200 м. ''Philodendron davidsonii'' е дел од родот Philodendron и фамилијата Araceae.
1 Подвидови
Видот е поделен на следниве подвидови:
*''P. d. bocatoranum''*''P. d. davidsonii''
2 Наводи
Божана Богоевска

Божана Богоевска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала вo НОД во родното село од јуни 1943 година. Собирала храна и облека за партизанските одреди, месела и печела леб за борцнте. Поради покажаната активност на нејзиниот син Цветко, кој бил стрелан од бугарската полиција, Божана била изложена на терор.
2 Поврзано
* Среќко Богоевски
Милица Богоевска

Милица Боро Богоевска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
За време на италијанската окупација на Западна Македонија живеела во селото Збажди. Од 1943 година носела храна за Првата македонска ударна бригада на Караорман. Со заминувањето на бригадата во Егејска Македонија била изложена на терор од балистите. Но, нејзиниот дом и понатаму останал сврталиште на борците на НОВ. Во пролетта 1944 година кога бригадата се вратила на овој терен, во нејзиниот дом била сместена привремена партизанска болница и радиостаница.
Haikyu!!

''Haikyu!!'' (|ハイキュー!!, буквално: ''Одбојка!!'') — спортска манга за одбојка создадена од Харуичи Фурудате. Мангата била серијализирана од февруари 2012 до јули 2020 г. во списанието ''Weekly Shonen Jump'' на Shueisha. Приказната за првпат била претставена и објавена во списанието J''ump NEXT!'' на издателството Shueisha пред целосно објавување. Биле објавени вкупно 45 тома од мангата.
Врз основа на неа била објавена аниме-серија, неколку играни филмови, радиопостановки, компјутерски игри и многу повеќе.
1 Содржина
Шојо Хината е момче, кое, откако на телевизија видел национално првенство во одбојка, се вљубува во спортот. Вдахнат од играчот со прекар „Малиот Џин“, тој сонувал да стане исто како него, и покрај неговата мала висина.
Одлучен, Хината започнува одбојкарски клуб во основно и вежба самостојно. Бидејќи немал доволно членови, клубот останал мал. Меѓутоа, во неговата последна година, се приклучуваат уште пет ученици, што му овозможило да основа екипа и да влезе на турнир. Нивната екипа составена од претежно неискусни играчи, се соочува со моќното училиште „Китагава Даичи“, предводено од надарениот Тобио Кагејама, познат како „Кралот на Салата“. Иако екипата на Хината губи, тој ги воодушевува сите со својата неверојатна способност за скокање, привлекувајќи го вниманието на Кагејама.
Одбивајќи да се откаже, Хината ветува дека еден ден ќе го победи Кагејама. Но кога се запишува во средното „Карасуно“, бил шокиран кога го нашол својот соперник таму како негов соиграч. Иако нивната врска на почетокот е непостојана, тие набрзо учат да соработуваат и нивното патешествие како одбојкари започнува.
Barringtonia asiatica

''Barringtonia asiatica'', познат и како рибно отровно дрво, путат или морско отровно дрво, е вид на ''Barringtonia'' нативна во живеалишта на мангрови од островите на Индискиот Океан на запад до тропска Азија и островите на западниот Тихи Океан.
1 Опис
Тоа е мало до средно дрво кое расте до 7-25 метри. Листовите се тесни обојади, 20–40 cm во должина и 10–20 cm во ширина. Плодот мери 9-11 cm во дијаметар, каде што дебел сунѓерест фиброзен слој го покрива семето со дијаметар од 4-5 cm .
2 Таксономија
Овој вид првпат бил опишан во 1753 година како ''Mammea asiatica'' од Карл Линеј, врз основа на материјалот собран од Јава од Пер Озбек, шведски натуралист и еден од следбениците на Линеј. Тој бил пренесен во родот ''Barringtonia'' од германскиот ботаничар Вилхелм Сулпиз Курц во 1875 година. Голем број други ботаничари собрале примероци од ова растение и ги опишувале под различни имиња, од кои сите сега се препознаваат како синоними (види список со синоними).
2.1 Етимологија
Името на родот е создадено во чест на англискиот адвокат, антиквар и натуралист, Дејнс Барингтон, додека епитетот на видот ''asiatica'' се однесува на регионот каде се среќава овој вид.
3 Екологија
Плодот се распрснува на ист начин како и кокосот - со океанска струја - и е исклучително водоотпорен и пловен. Може да опстане до петнаесет години; тоа било една од првите растенија што го колонизирало Анак Кракатау кога овој остров првпат се појави по ерупцијата на Кракатау. Кога испливуваат на брегот и по натопување со дождовница, семињата 'ртат.
4 Човечка употреба
Сите делови на дрвото се отровни, активните отрови вклучуваат сапонини. Плодовите се доволно силни за да се користат како рибен отров. Семињата се мелат во прав и се користат за зашеметување или убивање на рибите за лесно фаќање, гушејќи ја рибата додека месото не е засегнато.
5 Галерија
6 Наводи
Hibiscus genevei

''Hibiscus genevei'' е вид на цветни растенија од семејството Malvaceae. Локално е познат како ''mandrinette blanc'' и е ендемичен за островот Маврициус .
Тој е еден од четирите видови ''Hibiscus'' кои се автохтони на Маскаренските Острови (Маврициус, Реинион, Родригес) и е најтесно поврзан со ''Hibiscus liliiflorus'' од Родригес и ''Hibiscus fragilis.'' Се сметало дека е исчезнат повеќе од еден век, но повторно бил откриен во 1968 година. Расте како мала грмушка до 2-3 метри во висина.
Pseudophoenix vinifera

''Pseudophoenix vinifera'' (доминикански шпански: cacheo, хаитски креолски: katié ) е вид палми ендемичен на карипскиот остров Хиспаниола, во Доминиканската Република и Хаити.
1 Употреба
''Pseudophoenix vinifera'' некогаш се користела во производството на палмино вино. Дрвјата биле исечени и срцевината била извадена, особено од здебелениот дел од стеблото. Сокот потоа бил екстахиран и ферментиран.
Таса Богоевска

Таса Исак Богоевска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
По директива на МК КПМ во селото од август 1943 година била определена за пренесување храна во партизанската база на Караорман. Со враќањето на Првата македонска ударна бригада на нивниот терен во пролетта 1944 година, во нејзиниот дом била сместена партизанска болница, а Таса целосно се ангажирала околу негувањето на болните и ранетите борци.
Latania verschaffeltii

''Latania verschaffeltii'', жолта латан палма, е вид на цветно растение од фамилијата Arecaceae. Го има само на островот Родригес во Индискиот Океан, дел од Република Маврициус, 560 км источно од островот Маврициус. Сепак, се одгледува на други места како украсно растение. Во дивината, на видот му се заканува губење на живеалиште.
Везирка Богоевска

Везирка Богоевска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Таа била монополска работничка. Зела активно учество во мартовските и априлските настани во 1941 година организирани од КПЈ. Окупацијата ја затечува во Скопје. Активно работела за НОД во село Долно Лисиче, Скопско. каде се преселила во ноември 1942 година. Собирала народна помош, носела храна на политичките затвореници, aгитирaлa меѓу cимпатизерите на НОД за одење во партизани, чувала илегалци и слично.
Василка Богоевска

Василка Богоевска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала во НОД од октомври 1941 година. Нејзиниот дом бил ставен на располагање на партиската организација. Чувала илегалци и борци од партизанскиот одред. За нив приготвувала храна и собирала народна помош. Чувала пропаганден и воен материјал. Била изложена на терор од бугарската полиција.
2 Поврзано
* Мите Богоевски
* Илија Богоевски
Посета (тв-филм од 1986)

„Посета“ (српскохрватски: ''Posjet'') — југословенски тв-филм од 1986 година, во режија на Зринко Огреста, снимен по истоимениот расказ на Јиржи Марек. Монтажата е дело на Крунослав Кушец, автор на музиката е Богдан Гагиќ, а сниматели се Зденко МИхаљевиќ, Драган Рамаџа и Илија Срдар. Улогите ги играат: Златко Црнковиќ, Јован Личина, Зоја Одак, Круно Валентиќ, Иво Фици и Вера Зима.
1 Синопсис
Филмот е приказна за моралната дилема на еден угледен раководител кој е соочен со молбата на пријателот од училишниет денови, а кого го среќава првпат по дваесетина години...
Lawsonia inermis

''Lawsonia inermis'', исто така познaта како к'на, хина, дрвото хена, дрвото мињонета и египетскиот лугавец, е цветно растение и еден од единствените два вида од родот ''Lawsonia'', а другиот е ''Lawsonia odorata''. Се користи како традиционално лековито растение. Видот е именуван по шкотскиот лекар Исак Лосон, добар пријател на Линеј.
1 Опис
К'на е високa грмушка или мало дрво, кое достигнува висина од 1,8 до 7,6 метри. Има мазни гранки и е разгранета, со гранчиња кои завршуваат со трн. Листовите растат спротивно еден на друг на стеблото. Тие се мазни, субсесилни, елиптични и ланцетни (долги и пошироки во средината; просечни димензии се 1,5–5,0 cm x 0,5–2 cm, заострени (се стеснуваат во долг врв) и имаат вдлабната иневатура на грбната површина. Цветовите на к'на имаат четири чашкини ливчиња и 2 mm долга цевка на чашката, со 3 mm раширени лобули. Нејзините ливчиња се овални, со бели или црвени прашници кои се наоѓаат во парови на работ од цевката на чашката. Овариумот е четириклеточен, долг 5 mm и исправен. Плодовите на к'на се мали, кафеави капсули, со дијаметар од 4–8 mm, со 32–49 семиња по плод и неправилно се отвораат во четири дела.
2 Распространетост и живеалиште
Растението к'на потекнува од северна Африка, Азија и северна Австралија, во полусуви зони и тропски области.
3 Одгледување
Најмногу боја произведува кога се одгледува на температури помеѓу 35-45°Ц. На почетокот на врнежливите периоди, растението расте брзо, испуштајќи нови изданоци. После тоа растот се забавува. Листовите постепено пожолтуваат и паѓаат за време на долги суви или ладни интервали. Не успева каде минималните температури се под 11°Ц . Температури под 5°Ц ќе го убие растението.
4 Боја
Неговите исушени лисја се извор на бојата к'на што се користи за боење на кожа, коса и нокти на рацете, како и ткаенини вклучувајќи свила, волна и кожа.
Листовите имаат и антигабични и антисептички својства.
5 Галерија со слики
Список на ендофити

Ендофитите се микроорганизми кои живеат во ткивото на растението како ендосимбионти, без да предизвикуваат симптоми на болест. Некои од нив се мутуалистички симбионти со корисни ефекти врз нивниот домаќин, како што се подобрен раст или отпорност против болести или стрес од животната средина, и се користат како микробни инокуланти. Сепак, патогените и сапрофитите исто така може да бидат ендофитски во одреден момент од нивниот животен циклус. Ендофитите се разликуваат од микоризните габи или микробите од ризосферата по тоа што живеат целосно во растението. Повеќето познати ендофити се бактерии или габи, иако има и некои ендофитски алги и оомицети. ''Neotyphodium coenophialum'' во листови од висока власатка''Bradyrhizobium japonicum'' во коренски нодули на сојаОвој список содржи родови со ендофитски видови (но кои исто така може да имаат и не-ендофитски видови). Видовите се наведени само во значајни случаи. Кога специфични варијанти или култивирани сорти на вид се ендофитски, ова е детално опишано на страницата на таксонот. Опсегот на домаќини е „широк“ кога не вклучува само специфична лоза на растенија; во тој случај, лозата е наведена.
1 Бактерии
''Поврзано:'' Rhizobia ''се бактериите што го врзуваат азотот во корените на мешунките (Fabaceae).''
Род/вид, Филум, Класа, Ред, Опсег на домаќин, Колонизира корења/изданоци?
''Acidovorax facilis'', Протеобактерии, Бетапротеобактерии, Burkholderiales, ?, ?
''Bradyrhizobium'', Протеобактерии, Алфапротеобактерии, Rhizobiales, бобови, корени
''Rhizobium'', Протеобактерии, Алфапротеобактерии, Rhizobiales, бобови, корени
''Rhodococcus rhodochrous'', Актинобактерии, Актинобактерии, Actinomycetales, ?, ?
''Rhodococcus rhodochrous'', Актинобактерии, Актинобактерии, Actinomycetales, ?, ?
2 Габи
Род/вид, Филум, Класа, Ред, Опсег на домаќини, Колонизира корења/изданоци?
''Colletotrichum'', Ascomycota, Sordariomycetes, Glomerellales, широк, изданоци и корења
''Curvularia'', Ascomycota, Dothideomycetes, Pleosporales, широк, изданоци и корења
''Epichloë'', Ascomycota, Sordariomycetes, Hypocreales, треви, изданоци
''Fusarium'', Ascomycota, Sordariomycetes, Hypocreales, широк, изданоци и корења
''Mycosphaerella'', Ascomycota, Dothideomycetes, Capnodiales, ?, ?
''Neotyphodium'', Ascomycota, Sordariomycetes, Hypocreales, треви, изданоци
''Piriformospora'', Basidiomycota, Agaricomycetes, Sebacinales, широк, корења
''Cladosporium'', Ascomycota, Dothideomycetes, Capnodiales, широк
''Serendipita'', Basidiomycota, Agaricomycetes, Sebacinales, широк, корења
3 Алги и оомицети
Род/вид, Филум, Класа, Ред, Опсег на домаќин, Колонизира корења/изданоци?
Pythium oligandrum, Хетероконтофита,, Оомикота, Питијалес, широк, корени
4 Поврзано
* Список на симбиотски организми
* Список на симбиотски врски
* Патологија на растенијата
* Растителна употреба на ендофитни габи во одбрана
Команден мост

Команден мост — местото од кое се управува бродот. Обично се поставува високо или на предниот дел на бродот така што екипажот има непречен поглед. Кога бродот е на пат, на мостот е расположен дежурниот офицер, често потпомогнат од способен морнар што дејствува како набљудувач. За време на критичните маневри, капетанот ќе се приклучи на мостот, поддржан од дополнителни офицери, кормилар за кормилото, а понекогаш и поморски пилот ако е потребно.
1 Историја
Првично, бродот бил управуван од квартердекот — задниот дел на палубата, обично подигнат за подобра видливост. Местото на квартердекот во непосредна близина на кормиларскиот уред овозможува максимално поедноставување на кормиларскиот механизам. Таму, во внатрешноста на крмената палуба, обично се наоѓала каитата на капетанот, што му овозможувало брз пристап до квартердекот.
Јанко Равник

Јанко Равник (7 март 1891 – 2 септември 1981) - словенечки пијанист, учител, филмски режисер и композитор.
Роден е во Бохињска Бистрица, а починал во Љубљана. Во 1928 и 1929 година, тој го снимал ''Во Кралството Голдхорн'', првиот словенечки игран филм. Филмот се карактеризира со искачување на група студенти на врвот на планината Триглав. Во 1929 година, Равник снимил голема национална церемонија во Љубљана на 120-годишнината од формирањето на Илирските провинции, при што на плоштадот на Француската револуција бил подигнат споменик на Наполеон и Илирија. Еден од неговите ученици бил Павел Шивиќ.
Георг Пренер

Георг Пренер (познат како Бренер или Пиренеј, роден во Лајбах, денешна Љубљана; починал во Сент Полтен, 4 февруари 1590 година) бил активен како композитор во Прага во текот на 1560-тите, кога 39 негови мотети биле отпечатени во различни антологии. Неколку дополнителни дела преживеале кaко ракописи, а се појавило модерно издание како ''Monumenta artis musicae Sloveniae'', xxiv, Љубљана, 1994 година.
Тој првпат е документиран во 1554 година како препишувач во Прашката капела на надвојводата Максимилијан, подоцна царот Максимилијан II. На 20 август 1572 година, Пренер бил назначен за игумен на манастирот Св Доротеа.
Станко Премрл

Станко Премрл (28 септември 1880 – 14 март 1965) бил словенечки римокатолички свештеник, композитор и професор по музика. Најпознат бил како композитор на музиката за словенечката национална химна „Здравица“.
Премрл е роден во селото Шент Вид (сега Поднанос) во горната долина Випава, во тогашното австроунгарско Војводство Крањска (сега во Словенија).
Дипломирал на музичкиот конзерваториум во Виена. Од 1909 до 1939 година служел како музички директор во Љубљанската катедрала. Помеѓу 1908 и 1939 година бил раководител на школата за организатори во Љубљана.
Тој имал значително влијание врз развојот на словенечката црковна музика. Тој бил еден од најплодните словенечки композитори на 20 век, објавувајќи над 2.000 песни. На 24 септември 1905 година ја компонирал музиката за патриотската поема ''Здравица'' на Франце Прешерен. Композицијата на Премрл наскоро преовладувала како најпопуларна музика за песната; до 1940-тите, таа станала една од најпопуларните словенечки патриотски песни. Во 1989 година, песната била официјално усвоена како регионална химна на Социјалистичка Република Словенија, која тогаш била дел од Југославија. Во 1991 година станала национална химна на независна Словенија.
Станко Премрл бил вујко на словенечкиот партизански борец на отпорот Јанко Премрл, познат како Војко.
Национална сала Цеље

Национална сала Цеље (сло: Narodni Dom) е градско собрание во Цеље, град во централно-источна Словенија. Изграден е помеѓу 1895 и 1896 година и денес e седиште на општината. Дизајниран е од чешките архитекти Јан Владимир Храски и Јан Вејрич и била мултимодална зграда. Ваквите национални сали обично се користеле во словенечките земји од тој период.
Зорко Преловец

Зорко Преловец бил словенечки композитор, добро познат по своите хорски дела и Лид. Активен бил и како хорски диригент, раководејќи го хорот Љубљански Меркур од 1900 година. Се зборува дека тој бил музички поет и дека неговите композиции за хорови биле исполнети со мека, нежна сентименталност.
Милан Апих

Милан Апих (1906–1992) бил словенечко - југословенски учител, политички активист и писател.
Апих е роден во Цеље, во Војводството Штаерска на Австроунгарската империја (денешна Словенија). Во 1925 година дипломирал на Учителскиот факултет. Извесно време работел како учител во училиште. Во 1932 година се приклучил на Сојуз на комунистите на Југославија. Поради активно членство бил уапсен и 1934 година четири години бил затворен во Сремска Митровица. Се вратил во Цеље, каде во 1940 година бил повторно уапсен, овој пат девет месеци затвор во Билеќа. Таму ја напишал добро познатата песна ''Билеќанка'' и компонирал музика.
Во 1941 година им се придружил на југословенските партизани во Словенија и набрзо се искачил на истакната воена позиција. За време на окупацијата на Оската на Југославија, неговото семејство претрпело неколку трагедии. Две од неговите деца починале поради неухранетост. Неговиот прв син Јуре Апих ја преживеал војната како бегалец криејќи се од властите во Загреб.
По Втората светска војна, Апих станал важен комунистички функционер. Тој бил еден од соработниците на југословенскиот министер за внатрешни работи Александар Ранковиќ, задолжен за финансии и набавки. Во 1954 година се преселил од Белград во Словенија, назначен на повеќе должности: директор на Радио Љубљана, подоцна претседател (градоначалник) на округот Марибор, потоа пратеник во парламентот, во 1963 година станал член на Уставниот суд на СР Словенија. Меѓутоа, во 1960-тите, тој станал критичен кон режимот. Во 1980-тите, се поврзал со алтернативното дисидентско списание ''Нова ревија''. За време на судењето за ЈБТЗ во 1988 година, тој бил меѓу поддржувачите (заедно со Аленка Пухар и Драго Јанчар ) на првите масовни демонстрации во комунистичкиот режим, барајќи промени.
Во текот на 1962-1990 година објавил мемоари, стихозбирка, превел некои странски автори и ја уредувал книгата со револуционерни песни од целиот свет, насловена „Стани ги робовите“. Во 1980-тите тој ја бранел идејата за помирување (меѓу борците обединети во соработниците на Ослободителниот фронт и Оската) изнесена од Споменка Хрибар во нејзиниот есеј Вината и гревот посветен на Едвард Коцбек.
Апих починал во Љубљана во 1992 година. Неговата необична животна судбина, од комунистички активист до борец на отпорот, комунистички функционер, до дисидент и на крајот антикомунистички активист, бил изворот на романот на Драго Јанчар „Градител“.
Матија Барл

Матија Барл (17 февруари 1940 – 3 август 2018) бил словенечки актер, продуцент и преведувач. Во 1962 година го основал и го организирал првиот, најстариот и најважниот словенечки музички фестивал наречен Словенска Попевка.
Барл е роден во Љубљана. Кога имал 11 години, отишол на аудицијата за филмот ''Кекец'' каде бил избран меѓу повеќе од илјада деца. Ја добил улогата на главниот лик Кекец, силно и бестрашно дете суперхерој, по што е најпознат денес. Сите го идентификувале со оваа улога толку силно што сите деца во реалниот живот сакале да се борат со него. Затоа морал да оди на часови за боречки вештини како што се борење и џудо.
Подоцна ја посетувал Академијата за театар, радио, филм и телевизија во Љубљана каде студирал драматургија. Во 1962 година се преселил во Германија каде работел како независен продуцент, преведувач и повремен актер. Живеел во Марезиге, Словенија.
1 Дела
Барл е најпознат по улогата на ликот Кекец. Напишал и текстови за песни на значајни словенечки музички уметници, работел како продуцент, настапувал во документарни филмови. Неговите дела се:
*''Кекец'' (1951) - актер
*''Црно-бело како денови и ноќи'' (ТВ филм, 1978) - актер, водач на продукција
*''Заборавено богатство'' (2006) - актер
*''Мадам Помпадур'' (ТВ филм, 1974) - менаџер на единицата
*''Приказната за г-дин П.Ф.'' (документарен филм, 2002) - композитор
*''Бог не верува повеќе во нас'' (ТВ филм, 1982) - продуцент
*''Заљубениот ѓавол'' (ТВ филм, 1971) - помошник режисер
*''Летечкиот циркус на Монти Пајтон'' (ТВ филм, 1971) - менаџер на локација
Стева Богоевска

Стева Богоевска ( во Варош, — ) — учесник во НОВ на Македонија, носител на Орден заслуга за народ од III ред.
1 Животопис
Учествувала во НОД од jyни 1943 година во Варош и Прилеп. Била врска за испраќање на партизани, а во октомври 1943 година и самата се приклучила вo единиците на НОВ како борец во Првата македонска ударна бригада. Во февруари 1944 година била префрлена во Втората кичевска, а потоа во Петтата прилепска бриrада. Носител е на орденот Заслуга за народ III ред.
Весник (портал)

Весник е македонски информативен портал основан во 2018 година, од новинарот и уредник Драган Павловиќ Латас.
1 Историја
Весник е македонски информативен портал за политика, култура, спорт и информации од светот и балканот основан во 2018 година. Весник е дел од Максмедиа во сопственост на Драган Павловиќ Латас, заедно со порталите Вечер.мк, Време.мк и Вести.мк.
2 Редакција
Главен и одговорен уредник
* Иван Милановски
Уредници
* Дејан Божиновски
* Маја Неделкова
* Александар Михаилов
* Бојан Димитровски
* Дарко Спајиќ
* Весна Михаилова
* Ангел Димов
Менаџер на проектот
* Драган Павловиќ Латас
Донка Богоевска

Донка Богоевска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Од март 1942 година активно се вклучила вo НОД. Учествувала во демонстрацијата на жените во Кичево што била изведена во пролетта 1942. Чувала илегалци и собирала народна помош. Била активна во растурањето на илегален материјал. Била малтретирана е од италијанскиот окупатор.
Калемење (хирургија)

Калемење — хируршка процедура за преместување ткиво (калем) од едно место на друго на телото, или од друго суштество, без да се пренесе сопственото снабдување со крв. Наместо тоа, нов довод на крв расте откако ќе се постави. Слична техника каде што ткивото се пренесува со недопрено снабдување со крв се нарекува флап (хирургија). Во некои случаи, калемот може да биде вештачки произведен уред. Примери за ова се цевка за пренос на крв низ дефект или од артерија до вена за употреба во хемодијализа.
1 Класификација
Автокалеми и изокалеми обично не се сметаат за страно тело и затоа не предизвикуваат отфрлање. Алокалемите и ксенокалемите може да бидат препознаени како туѓи од примачот и да бидат отфрлени.* Автокалем: калем земен од еден дел од телото на поединец и трансплантиран на друго место кај истиот поединец, на пример, калем на кожа.
* Изокалем: калем земен од една единка и поставен на друга единка со исто генетско устројство, на пр. калеми помеѓу идентични близнаци.
* Алокалем: калем земен од една единка и поставена на генетски неидентичен член од истиот вид.
* Ксенокалем: калем земен од една единка поставен на поединец што припаѓа на друг вид на пр. од животно на човек.
2 Видови на калемење
Терминот калемење најчесто се применува за калемење на кожа, но сепак многу други ткива може да се искалемат: коски, нерви, тетиви, неврони, крвни садови, масно ткиво и рожница. Овие се ткива кои најчесто се калемеат денес.
Специфичните типови вклучуваат:
* Калемење на кожа - често се користи за третирање на губиток на кожа поради рана, изгореници, инфекција или операција. Во случај на оштетена кожа, таа се отстранува, а на нејзино место се калеми нова кожа. Калемење на кожата може да го скрати текот на потребниот третман и хоспитализација, а исто така треба да ја подобри функцијата и изгледот. Постојат два типа на кожни калеми:
# Кожни калеми со поделена дебелина (епидермисот и дел од дермисот)
# Кожни калеми со целосна дебелина (епидермисот и целата дебелина на дермисот)
* Калемење на коска – се користи во забни импланти, како и во други случаи. Коската може да биде автологна, обично земена од илијачниот гребен на карлицата, или обложена коска/алокалем.* Калемење на крвни садови – употреба на трансплантирани или протетски крвни садови во хируршки процедури.
* Реконструкција со калемење на лигаменти – како со реконструкција на колениот предниот вкрстен лигамент или реконструкција на улнарниот колатерален лигамент.
* Калемење на масно ткиво – процес на собирање на масно ткиво преку липосукција, обработка/центрифугирање и инјектирање во меко ткиво за подобрување на покриеноста, волуменот и контурата, типично во градите, задникот и лицето.
3 Индикации
* Голема површина на изгубена кожа поради инфекции
* Изгореници
* Операција за рак на кожа * Хронична болест на сврзно ткиво
4 Причини за неуспех
* Развој на хематом кога калемот се става над активно крварење
* Инфекција
* Развој на серома
* Силата на смолкнување го нарушува растењето на нови крвни садови.
* Несоодветна подлога за раст на нови крвни садови, како што се 'рскавица, тетиви или коска.
Ценка Павлова

Ценка Богоеска Павлова ( во — во ) — учесник во НОВ на Македонија, носител на Партизанска споменица од 1941 година.
1 Животопис
Таа била општа работничка. Пред војната учествувала вo напреднатото работничко движење во Белград, каде во 1940 година била примена за член на КПЈ. Со окупацијата на земјата се вратила во Струмица и веднаш се поврзала со партиската организација во rрадот. Во 1941 година била избрана за член на МК КПЈ - Струмица. Во jyли 1942 година била затворена и од ВПС осудена на 15 годишен строг затвор. Со капитулацијата на Бугарија (9 септември 1944), била ослободена и веднаш стапила во единиците на НОВ и ПОМ, како борец во Четвртата македонска ударна бригада. Носител е на Партизанска споменица од 1941 година.
Во нејзиниот роден град (Струмица, една улица е именувана со нејзиното име.
Lecanicillium

''Lecanicillium'' е род на габи од редот Hypocreales и е опишан како анаморфни Cordycipitaceae; во моментов се опишани 21 вида. Некои од овие ентомопатогени габи биле претходно широко познати како ''Verticillium lecanii'' (Zimmerman) Viegas. Овој род првпат бил именуван и воведен од Расул Заре (IRIPP) и Волтер Гамс (CBS).
Топовска палуба

Топовска палуба — една од палубите на повеќепалубен брод, која се наоѓа под горната палуба и се користи за сместување на топови со среден калибар и оддели за живеење.
1 Историја
Појавата на топовската палуба било последица на пронајдокот на заклучувачкиот топовски отвор од францускиот бродоградител Франсоа де Шарж во 1500 г., што овозможил топовите да се поставуваат на затворени палуби за стрелба низ отвори (пушкарници).
2 Класификација на бродови по број на топовски палуби
Бројот и видот на топовски палуби ја одредувале класата на едреникот:
* Воен брод: две до три топовски палуби.
* Фрегата: една затворена топовска палуба, понекогаш топовите биле поставени на отворената горна палуба.
* Бриг, бригантина, корвета, клипер, слуп: една отворена батерија на горната палуба.
Батерија (воена единица)

Батерија — главната огнена (ударна) тактичка единица во артилеријата, ракетните, противвоздушно-ракетните, ракетно-артилериските, како и во крајбрежните трупи и надводните бродови на Воената морнарица.
1 Распоред и користење на батериите
Првично, поимот „батерија“ означувал група топови што дејствуваат заедно, или во битка или за време на опсада. Овие групи можат да вклучуваат различни видови артилерија, како што се топови, хаубици и минофрлачи. Опсадите честопати имале повеќе батерии сместени околу град или тврдина.
Со текот на времето, „батерија“ означува и група топови во едно утврдување, кои се користат за крајбрежна или гранична одбрана. Во XVIII век, тоа станало службен поим за постојана артилериска единица, обично од 6 до 12 топа. Додека коњската артилерија понекогаш користела „одред“, а неподвижната артилерија користела „чета“, до крајот на XIX век, „батерија“ станала стандарден поим.
Палуба

Палуба — горниот дел од трупот на бродот што ја покрива неговата внатрешност. Главната палуба е горната хоризонтална површина што го зацврстува трупот и служи како главен работен простор. Бродовите често имаат повеќе палуби, и внатре во трупот и над него. Некои палуби имаат посебни имиња врз основа на нивната намена и местоположба.
1 Строеж
Главната палуба е важна за строежот на бродот, одржувајќи го силен и стабилен. Исто така, помага да се задржи водата надвор и ги поддржува луѓето и опремата. Палубата делува како капак за трупот на бродот, справувајќи се со различни сили како напнатост и компресија. Нејзината дебелина е обично иста како и страните на бродот, но може да биде посилна ако треба да носи тешки товари, како на контејнерски брод. Дополнително засилување е додадено околу деловите како што се чекреци, алки и диреци.
Милан Деклева

Милан Деклева (роден на 17 октомври 1946 г.) е словенечки поет, писател, драматург, композитор и новинар.
Деклева е роден во Љубљана во 1946 година. Дипломирал компаративна книжевност на Универзитетот во Љубљана и работи како новинар. Тој е најпознат по својата поезија и објавил над дваесет колекции, голем број романи и збирки раскази. Тој е првиот поет кој објавил хаику на словенечки јазик (''Муши муши'', 1971). Многу од неговите песни се занимаваат со модерната човечка состојба во отсуство на Бога.
Добил голем број награди, вклучително и наградата на Фондацијата Прешерен во 1989 година за неговата поетска збирка ''Заприсежен прах'', Големата Прешеренска награда во 2006 година за неговото доживотно поетско и писателско дело и наградата Кресник за неговиот романТриумфот на стаорците исто така во 2006 г. . Двапати ја добил наградата Вероника, во 2003 година за неговата поетска збирка ''Во жив заб'' и повторно во 2008 година за ''Одри Хепберн, дали ја слушаш метлата на будистичкиот ученик?''
1 Збирки Поезија
* Муши муши, (1971)
* Кореспонденција, (1978)
* Убедувања, (1979)
* Дијалект на телото, (1984)
* Покриена прашина, (1987)
* Јадење Божја храна, (1988)
* Паничен човек, (1990)
* Надминатиот човек: Изреки, (1992)
* Кванта стихови, (1994)
* Куци сонети, (1995) Рапсодија на јазикот; Импровизација на непозната тема, (1996)
* Видете ја чашката на отворот на цветот, (2001)
* Следбеници, (2001)
* Во живиот заб, (2003)
2 Драма
*''Игра на врбот'', (1993)
3 Проза
*''Око на небото'', роман, (1997)
*''Пимлико'', роман, (1998)
*''Птица спасител'', раскази (1999)
*''Триумфот на стаорците'', роман, (2005)
*''Искуство на далечина'', раскази, (2006)
Јосиф Јанчулев

Јосиф Јанчулев ― македонски редовен професор на Институтот за хемија при Природно-математичкиот факултет во Скопје.
1 Животопис
Јанчулев бил роден на 17 октомври 1902 година во Битола. По потекло бил од Прилеп. Кога бил две години, неговите родители се преселиле во Солун каде завршил средно училиште (во фран­цус­ки­от лицеј „Mission Laique Francaise”). Студирал хемија на фило­зоф­ските факултети во Хајделберг, Фрајбург и Грајфсвалд (Германија). Предавања слушал кај врвни про­фесори од тоа време: Ленар, Курстиус, Фројденберг, Штаудингер, Хикел (некои од нив биле добитници на Нобеловата награда во своите области). Дипломирал во 1930 година, и веднаш почнал да работи врз својата докторска дисертација ''Die Hydrie­rungs­pro­duk­te des α- und β-Hydrin­dons (Производи на хидрогенација на α- и β-хидриндони)''. Во 1933 година, под ментор­ство на професорот Валтер Хикел, во Грајфсвалд, тој ја одбранил тезата и се здобил со научен степен доктор на науки.
По докторирањето, дошол во Скопје и уредил своја приватна лабораторија за испитување минерални и растител­ни масла, бои, опиум итн. За време на окупацијата, тој не бил во државна служба. Во 1947 година, тој бил назначен како хемичар во Фабриката за алкалоиди во Скопје. Рако­водел со Одделението за екстракција и испитување на крајните производи. Во овој период е избран и за хонорарен предавач на Филозоф­скиот факултет во Скопје. Од 1948 година, тој бил во редовен работен однос на Факултетот. Во 1951 година, тој бил избран за доцент. На Природно-математичкиот факултет во Скопје, во 1958 година, бил преизбран во истото звање. За вонреден про­фе­сор бил избран во 1959, а за редовен во 1965 година.
Во текот на својот работен век за студентите на групата за хемија изведувал настава по органска хемија и стереохемија, како и по биохемија. Држел посебни курсови по органска хемија за студентите биолози и физичари. Три години предавал органска хемија и на Вишата педа­гош­ка школа. Предавал органска хемија и на Техничкиот факултет. Професорот Јанчулев објавил поголем број научни трудови. Повеќепати, во 50-тите и 60-тите години, бил на студиски престои на универзитетите во Загреб, Минхен, Хајделберг и Берлин. Синтезата и својствата на тетраке­тоните, еден од про­блемите со кои се зафатил, и денес сè уште тековни за испитување.
Би можело сло­бодно да биде кажано дека тој е осново­по­лож­ни­кот на органската хемија во Македонија. Ја организирал работата во лабораториите по органска хемија на Филозоф­скиот, При­родно-математичкиот и Техничкиот факултет во Скопје. Помогнал во набавката на инстру­мен­тација и списанија. Објавил над 20 трудови во научни списанија.
Бил еден од плане­ри­те на сегашниот Институт за хемија (тогаш Хемис­ки институт). Бил член на управата на Друштвото на хемичарите и технолозите на СРМ и негов претседател. Долго време бил в.д. шеф на Катедрата за органска хемија при Технич­киот факултет во Скопје. Во октомври 1975 година, тој бил пензиониран. Починал во октомври 1985 година.
Copernicia baileyana

''Copernicia baileyana'' е палма која е ендемична за источна и централна Куба. Како и другите членови на овој род, ''C. baileyana'' е лепезеста палма. Дрвјата се високи од 10 до 20 метри, со стебла со дијаметар од 40 - 60 сантиметри, кои понекогаш се отечени. Плодот е црн, долг од 1,8 до 2,3 сантиметри и од 1,8 до 2 cm во дијаметар.
Листовите се користат за ткаење капи, корпи и други предмети. Се користи и за сламен покрив.
Ложа (театар)

Ложа — посебно ограден дел во театар или во сала за приредби, со засебен влез и удобни седишта, најчесто наменет за угледни посетители. Ложите обично се поставени непосредно пред, покрај или над сцената. Овие затворени соби имаат отворен простор за гледање и обично сместуваат до пет лица. Во повеќето случаи, сите места во ложата се запазени за членовите на истата група. Државната или кралска ложа може да биде назначена за достоинственици.
Во театрите без места за седење, ложата може да се однесува на посебен оддел на предниот дел од балконот.
1 Историја
Во XVIII и XIX век, оперските ложи биле симбол на богатство и висока општествена положба. Операта не била само место за уживање во уметноста и музиката, туку и сцена за прикажување на благосостојбата и угледот. Раскошот бил очигледен во уметноста, модата и поведението на присутните.
Гебелеизис

Гебелеизис бил божество почитувано од ''Гетите'', а неговото име се толкува како теоним поврзан со индоевропскиот бог на небото и времето. Се претпоставува дека и Тракијците го именувале на сличен начин, користејќи теоними како Зибелтиурдос или Збелсурдос. Во античката литература го спомнува само Херодот.
Гебелеизис бил прикажуван како убав маж, а понекогаш бил претставуван и со брада. Неговите претстави најчесто биле поврзани со молњата и громот. Според Херодот, дел од ''Гетите'' го сметале Гебелеизис за истоведен со ''Залмоксис'', гледајќи го како едно божество.
1 Име
Гетското име Гебелеизис се објаснува како составено од „''гебеле''“ и „''зис''“; зборот „''гебеле''“ веројатно потекнува од протоиндоевропскиот корен *''гхеиб''-, што значи „светлина, молња“, додека „зис“ претставува рефлекс на протоиндоевропскиот бог на дневната светлина и небото *''диеус'', ист како месапскиот Зис (роднина и еквивалент на грчкиот Зевс).
2 Поврзано
* Тракиски коњаник
3 Наводи
4 Библиографија
**
Москон

Москон бил гетски крал кој владеел во 3 век п.н.е. со северните делови на Добруџа, веројатно како главен на локалниот племенски сојуз. Тој имал блиски односи со локалните грчки колонии и го прифатил грчкиот стил на администрација.
Неговото постоење го докажуваат сребрените монети пронајдени во близина на Тулча, на сите е прикажан со глава на млад човек со долга коса и дијадема, и коњаник на задната страна, со натпис ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΜΟΣΚΩΝΟΣ, ''Basileos Moskonos'', односно кралот Москон.
Ремакс

Ремаксос бил антички крал кој владеел на север од Дунав околу 200 година п.н.е. и кој бил заштитник на грчките колонии во Добруџа. Добивал данок од нив во замена за заштита од надворешни напади. Се чини дека врските со грчките градови траеле прилично долго, бидејќи се пронајдени неколку договори.
Некои историчари сугерираат дека тој бил началник на племенскиот сојуз на Дакијци во романската рамнина . Други сметаат дека тој бил скитски крал.
Неговиот син Фрадмон одвоил 600 коњаници да го бранат градот Хистриа на барање на Агатокле, синот на Антифил.
1 Наводи
Ортаќој (Кожанско)

Ортаќој или Орта Ќој (|Πλατανόρρευμα, ''Платаноревма''; до 1928 г. ''Ορτά Κιόι'', ''Орта Ќој'') — село во Кожанско, Егејска Македонија, денес во општината Серфиџе на Кожанскиот округ во областа Западна Македонија, Грција. Населението брои 864 жители (2021).
1 Географија и местоположба
Селото се наоѓа во мала котлина во подножјето на Пиериските Планини, на 3 км североисточно од гратчето Серфиџе и околу 7 км југозападно од Велвендо, на надморска височина од 485 м.
2 Историја
2.1 Во Отоманското Царство
Во XIX век Ортаќој било грчко село во Серфиџенската каза на Серфиџенскиот санџак.
На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. ''Пано Ортаќој'' е претставено како чисто грчко село во Серфиџенската каза на Серфиџенскиот санџак со 10 куќи, ''Като Ортаќо''ј со 11 куќи.
Според статистиката на грчкиот конзулат во Еласона, во 1904 г. во ''Долно (Като)'' и ''Горно (Ано) Ортаќој'' (Ορτάκιοϊ Κάτω και Άνω) живееле 150 Грци христијани.
2.2 Во Грција
По Балканските војни во 1913 г. селото е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Таа година тоа броело 144 жители, кои во 1920 г. се намалиле на 115 лица.
Во 1924 г. по потпишувањето на Лозанскиот договор во селото се населило 1 семејство (вкупно 5 бегалци), кои се погрешно заведени како вкупното селско население во пописот од 1928 г. Во 1928 година, името на селото било променето во Платаноревма (''Πλατανόρρευμα'').
По крајот на Втората светска војна во Ортаќој се доведени семејства од планинското село Мацкохори, поради што населението се накачило на 1.161 жител во 1951 г., а 1.359 жители во 1961 г.
+Места во заедницата Ортаќој преименувани со службен указ на 6 август 1969 година, Име, Име, Ново име, Ново име, Опис
Бигла, Βίγλα, Папарахи, Παπαράχη, врв на ИСИ од Ортаќој (725,6 м)
3 Стопанство
Населението произведува жито, тутун, компири и други земјоделски производи, а делумно се занимава и со сточарството.
4 Самоуправа и политика
Во 1919 година, селото станало самостојна општина, чиј атар зафаќал површина од 35 квадратни километри. Општината Ортаќој била приклучена во општината Серфиџе во 1997 година, која била укината во 2011 година и станала дел од поголемата општина Серфиџе.
Селото припаѓа на општинската единица Серфиџе со седиште во истоименото гратче, која припаѓа на поголемата општина Серфиџе, во округот Кожани. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Ортаќој, во кој е единствено село.
5 Културни и природни знаменитости
Цркви
* Црква „Св. Петка“ — главна селска црква
* Црква „Рождество на Пресвета Богородица“
6 Личности
Родени во Ортаќој
* Георгиос Папастамос (р. 1955) — грчки политичар во редовите на Нова демократија
7 Наводи