Замок Велење

Замокот Велење е добро сочуван замок во Велење, Словенија, кој бил во сопственост на семејството Куншперк, а потоа на нивните роднини Птуј и семејството Лихтенберг. Во замокот се наоѓа музеј на уметност и култура.
1 Географија
Замокот, над неговиот град Велење, се наоѓа во долината Шалек, кој се наоѓа на врвот на еден рид западно од градот. Во текот на вековите, овој замок, заедно со уште два други во негова близина, Шалек и Екенштајн, одиграл клучна улога во контролирањето на патиштата од басенот Цеље до Корушка. Археолошките ископувања откриле дека долината во која се наоѓа замокот била населба на праисториски човек. Од средновековно време, замокот Велење во долината Шалек бил познат и како „Долина на замоците“ поради над дваесетте замоци изградени во оваа долина.
Пристапот до замокот е преку пешачка патека од автобуската станица во градот, а исто така и по пат од стариот град.
2 Историја
Замокот бил стратешки важна тврдина првпат спомната во 1270 година; од него различни сопственици ги контролирале патиштата од Цеље до Каринтија. Од 14. век па натаму, сопственоста на замокот преминувала низ неколку благородници. Замокот каков што го гледаме денес бил целосно реновиран во раниот 16. век од семејството Ваген фон Вагенсберг и повторно во следните века. По целосната реновација, замокот станал нивна ренесансна резиденција. Во 1603 година, замокот бил купен од семејството фон Саур и останал во нивна сопственост до 1797 година. Во 19. век, Карл и Бианка Адамович де Цепин биле сопственици на замокот. Во 1918 година, семејството го продало замокот на своите роднини, благородното италијанско семејство Коронини фон Кронберг од Гориција, кои биле последните сопственици на замокот. Замокот бил користен како летна резиденција на графовите Коринини до 1943 година, кога бил исфрлен од Германците. По Втората светска војна, замокот станал државна сопственост. Замокот повторно бил реновиран по 1957 година и денес има и музеј.
3 Архитектура
Замокот е изграден согласно топографијата на земјата, на заоблен рид. Има екстерна ѕидина со пет лактести страни, кое формира голем двор, со бунар, како и голема цветна градина комбинирана со елегантна аркада. Одбранбена кула, триаголна фортификација, е изграденa како дел од ѕидот на североисточниот дел од двориштето. Стамбените згради се наоѓаат на јужниот источен агол; тие се опремени со подрумски подземни простории.
4 Музеј
Музејот лоциран во рамките на дворот на замокот имаат разновидна колекција во своите многу галерии. Неговите уникатни уметнички колекции вклучуваат африканска уметност (единаков во Словенија со 1000 уметнички дела кои вклучуваат мебел, накит, музички инструменти, маски и кукли, како и изрезбани скулптури на донаторот), што му било донирано на музејот од чешкиот уметник и скулптор Франчиќ Фојт; современа уметност од локални уметници на Словенија, артефакти поврзани со историјата на долината од римскиот период и барокот на Средниот век низ вековите, вклучувајќи фигури на Тито и Кардељ, лидерите на Југославија за време на комунистичкото владеење во Словенија, остатоци од два мастодонта, хроника на Велење како настанувачки град и барокни уметнички дела од црквата Свети Георгиј (словенски: св. Ѓорѓи) во Шкале. Музејот исто така има реконструиран продавник за продажба на храна од 20-тиот век, реконструирана гостињска куќа од 1930-те, модел на јамата за јаглен, и многу други артефакти. Словенечкиот музеј за јагленосно рударство (словенски: Muzej premogovništva) е исто така лоциран во близина на замокот каде што длабоките рударски шахти се атракции за посетители.
5 Популарна култура
Библиотеката во Велње организира културни и музички фестивали во рамките на дворот на замокот.