procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Розиди

Розидите се голем клад на цветни растенија и содржат околу 70.000 видови, над една четвртина од сите скриеносеменици. Кладот е поделен на 16 до 20 редови, зависно од разграничувањето и класификацијата. Овие редови пак, сочинуваат околу 140 фамилии. Розидите и астеридите се во голема мера најголемите кладови во евдикотите.
Познати се фосилни наоди на розиди од периодот креда. Се смета дека потекнуваат од фазите апт и алб на периодот креда, пред 125-99,6 милиони години.
1 Сродности
Розидите и каменоломковидните (''Saxifragales'') образуваат клад. Ова е една од 6-те групи што ја сочинуваат групата Pentapetalae (јадрените евдикоти без Gunnerales), а другите се Berberidopsidales, Caryophyllales, Dilleniales, Santalales и астеридите. За поврзаноста меѓу овие групи не се знае речиси ништо.
2 Класификација
Кладот розиди се состои од две групи: редот Лози (''Vitales'') и еврозидите (вистински розиди).
Еврозидите пак, се делат на седум групи: Fabidae, Geraniales, Myrtales, Crossosomatales, Picramniales, Malvidae, и несместената фамилија Apodanthaceae. Fabidae се нарекуваат и фабиди или еврозиди I. Истото важи и за Malvidae, што се нарекуваат и малвиди или еврозиди II.
3 Филогенија
Филогенијата прикажана подолу е усвоена од Ванг и др., а имињата на редовите се преземени од страницата на Групата за истражување на филогенијата на скриеносемените растенија.
„Азотоврзувачкиот клад“ содржи голем број на актиноризни растенија (со израстоци на корењата кои содржат бактерии што го врзуваат азотот, и така го помагаат растот во посиромашни почви). Не сите растенија во кладот се актиноризни.
Министерство за надворешни работи на Кина

Министерство за надворешни работи на Народна Република Кина (кин. 中华人民共和国外交部, пинјин: ''Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó Wàijiāobù'', мктр. „џунгхуа женмин гунгхехуо вајџаобу“) е државен орган на НР Кина посветен на надворешните односи со другите земји во светот, на чие чело стои министер за надворешни работи (моментално Ванг Ји). Седиштето на установата се наоѓа во реонот Чаојанг на градот Пекинг.
Министерството е одговорно за осмослување и водење на надворешната политика на земјата, носење на одлуки, ракување со документите од надворешните односи и давање на изјави што се однесуваат на НР Кина. Установата исто така е надлежна за преговарање и потпишува на договори и спогодби со други земји, како и за испраќање на свои претставници во странство.
Органот ги застапува интересите на Кина во ООН, на меѓувладини средби и во активностите на меѓународните организации. Има улога и да ја советува владата при осмислувањето на дипломатските стратегии, напатствија и политики.
1 Одделенија и служби
*Општа служба (办公厅)
*Одделение за планирање на политики (政策研究司)
*Одделение за азиски работи (亚洲司)
*Одделение за западноафрикански и северноафрикански работи (西亚北非司)
*Одделение за африкански работи (非洲司)
*Одделение за европско-средноазиски работи (欧亚司)
*Одделение за европски работи (欧洲司)
*Одделение за северноамерикански и океански работи (北美大洋洲司)
*Одделение за латиноамерикански работи (拉丁美洲司)
*Одделение за меѓународни организации и конференции (国际司)
*Одделение за контрола на оружјето (军控司)
*Одделение за спогодби и правни работи (条约法律司)
*Одделение за информации (新闻司)
*Одделение за протоколарни работи (礼宾司)
*Одделение за конзуларни работи (领事司)
*Одделение за Хонгконг, Макао и Тајван (港澳台司)
*Одделение за преведување и толкување (翻译室)
*Одделение за раководство со надворешните работи (外事管理司)
*Одделение за надворешни безбедносни работи (涉外安全事务司)
*Кадрово одделение (干部司)
*Служба за пензиониран кадар (离退休干部局)
*Управно одделение (行政司)
*Финансово одделение (财务司)
*Архивска служба (档案馆)
*Надзорно одделение (监察局)
*Служба за дипломатски претставништва во странство (国外工作局)
*Одделение за услуги (服务局)
2 Поврзано
* Министер за надворешни работи на Кина
* Министерства на Кина
* Кинеско-македонски односи
Јаглики

Јагликите (науч. ''Primulaceae'') се семејство на цветни растенија со околу 24 родови, вклучувајќи некои од најзастапените градинарски растенија и диви цвеќиња.
1 Опис
Фамилијата Јаглики (''Primulaceae'') најчесто се повеќегодишни растенија, а во оваа фамилија припаѓаат повеќе од 2.700 видови. Потекнува од умерените и северните области на Северната полутопка. Претставуваат тревести растенија, со прости зељести листови, додека цветовите се среќаваат во најразлични бои кои цветаат релативно рано уште од месец март што објаснува и самиот збор на фалилијата (''Primus'' што значи прв).
1.1 Распространетост
Се среќаваат на отворени предели, ливади на каменеста подлога.
Во Македонија, во Национален парк Галичица оваа фамилија е претставена со следните видови:
*Anagallis arvensis,
*Anagallisfoemina,
*Androsace maxima,
*Cyclamen hederifolium,
*Lysimachiadubia,
*Lysimachianummularia,
*Primulaacaulis,
*Primulaelatior subsp. intricate,
*Primulaveris subsp. columnaeи Samolus valerandi.
2 Родови
*''Androsace'' L. (syn. ''Douglasia'', ''Vitaliana'') - штитник
*''Badula'' Juss.
*''Bryocarpum'' Hook. f. & Thomson
*''Cortusa'' L.
*''Dionysia'' Fenzl
*''Dodecatheon'' L. -
*''Hottonia'' L. – хотонија
*''Kaufmannia'' Regel
*''Omphalogramma'' (Franch.) Franch.
*''Pomatosace'' Maxim.
*''Primula'' L. – јаглика
*''Soldanella'' L. – планинско ѕвонче
*''Stimpsonia'' C.Wright ex A.Gray
Според Калерсхе некои од овие родови треба да се стават во семејството Мирзинии (''Myrsinaceae''), но ова не се признава во APG III.
3 Примена
Содржат голем број лековити својства (против кашлица, температура), а со тоа наоѓаат широка примена во алтернативната медицина.
4 Јагликите како мотив во уметноста
* „Јаглика“ — расказ на македонскиот писател Глигор Поповски.
Кевин Кајл

Кевин Алистер Кајл (роден на 7 јуни, 1981 во Станраер, Шкотска) — фудбалер кој игра како напаѓач за Ренџерс во третата шкотска дивизија. Кајл играл за Шкотска 10 пати во сениорската репрезентација.
Нарцис (растение)

Нарцис (штркоцвеќе или штрково цвеќе; ) — род од семејството на кокичињата. Обединува 60 вида кои потекнуваат од умерените региони на средна и западна Европа, Западна Азија и Северна Африка. Многу видови од овој род се ценети од одамна и се одгледуваат како украсни растенија. Создадени се над 12 000 култивирани сорти со сложено хибридно потекло, кои се опфатени со името ''Narcissus'' x ''hybrida'' hort.
1 Опис
Ова растение има многу подвидови. Покрај ова, селекционерите непрекинато експериментираат со него. Новите сорти поседуваат покрупни цветови, постабилни дршки, поразнообразни нијанси на цветовите - бели, кремасти, жолти, со различен интензитет. Различните видови цветаат од март до мај и достигнуваат од 20 до 60 cm во височина. Како и останатите луковичести растенија, и нарцисот се размножува преку стари и нови луковици, кои треба да се садат во текот на есента на длабочина од 10 – 15 cm. Сака сонце или полусенка и вирее на секаква градинарска почва. Луковицата и цветовите содржат алкалоиди.
2 Одгледување
Нарцисите претпочитаат сончеви или малку засенети места. Не поднесуваат варовникови и заблатени почви - идеално се развиваат на ровка песочно-глинеста почва, наѓубрена со прегорено шталско ѓубре. Растенијата имаат потреба од обилно полевање без задржување на вода во почвата, особено по цветањето, бидејќи тогаш во луковицата се зародува новиот цвет.
Садењето на луковиците треба да се одвива во втората половина на септември до почетокот на октомври, бидејќи тогаш е период на разлистување по летното мирување, и под површината на почвата започнува да расте новиот летораст. Со настапувањето на негативните температури, растењето запира и се обновува рано напролет. По цветањето во април - мај, лисјата се зачувуваат уште некое време, фотосинтетизираат, собираат резервни хранливи материи во лушпите на луковицата. Во јуни лисјата се сушат, корените исто така, и растенијата влегуваат во период на мирување.
Првото ѓубрење со вештачки ѓубрива се прави кога настапува растителноста, второто при појавата на цветоносното стебло и третото на крајот на цветањето. На почетокот поинтенизвно се користи азотното ѓубре, а потоа калиумовото и фосфорното. Полевањето во текот на вегетативниот период помага за зголемување на цветоносното стебло, го продолжува периодот на цветање и образувањето на покрупни луковици.
Нарцисите лесно се размножуваат со одделување на новите луковички кои процветуваат во втората, третата година. Луковичките се одделуваат од мајчината луковица во втората половина на летото; на крајот на летото поголемите се засадуваат подлабоко, а малите поплитко. За разлика од лалето и зумбулот, нарцисите можат да останат до 5 години на едно исто место, без тоа да се одрази на цветањето и развитокот.
3 Нарцисот како мотив во уметноста
* „Нарцис“ — песна на шпанскиот поет Федерико Гарсија Лорка.
Давид Депетрис

Давид Алберто Депетрис (роден 11 ноември 1981 година) е аргентински фудбалер кој игра за турскиот клуб Ризеспор на позицијата напаѓач. Тој има и словачки пасош, а од 2013 година настапува за репрезентацијата на Словачка.
1 Препратки
***
Пркос (растение)

Пркос — едногодишно тревесто растение со месести, полегнати стебла со црвеникава боја, високи до околу 30 см. Листовите се месести и издолжени, долги до 2,5 см. Цветовите се 2,5 – 3 см во пречник, со 5 венечни ливчиња, но се среќаваат и со двојно венче. Цвета во разновидни нијанси на црвено, портокалово, жолто, циклама и бело. Кај повеќето сорти цветовите се отвораат само во сончев ден. Потекнува од јужна и средна Америка. Најблиски сродници му се од семејството на кактусите (''Cactaceae'').
1 Одгледување
Пркосот е непретенциозно растение. Расте на секаква почва, како и меѓу камењата, по што и го добил името. Ја сака сончевата светлина, вирее добро на јужен прозорец или балкон. Неговите месести стебла и лисја му помагаат да го поднесе Сонцето и сушата. Неговите семиња сами се засејуваат и напролет ‘ртат.
Парнолисни

Парнолисните (науч. ''Zygophyllaceae'') is a семејство на цветни растенија што се обичниот парнолисник и бабиниот заб. Опфаќа 285 видови во 22 рода.
Во класификацијата на системот APG III, фамилиите Zygophyllaceae и Krameriaceae го сочинуваат редот Zygophyllales (Парнолисновидни). Во претходната верзија, Групата за истражување на филогенијата на скриеносемените растенија (APG) ја понудила можноста за ставање на ''Krameria'' во рамките на Zygophyllaceae.
Парнолисните се делат на пет потсемејства. Молекуларната филогенија на фамилијата е објавена во 2000 г. Објавени се и филогениите на групите во рамките на фамилијата. Во 2008 г. е објавена филогенијата на јужноафриканските видови на ''Zygophyllum''.
''Peganum'' бил сместен во Парнолисните пред да биде преместен во новосоздадената фамилија Нитрарии (''Nitrariaceae'').
Малпигии

Малпигиите (науч. ''Malpighiaceae'') се семејство на цветни растенија од редот Малпигиовидни (''Malpighiales''). Во него влегуваат околу 75 родови со 1300 видови, сите автохтони на тропите суптропите. Околу 80% од родовите и 90% од видовите Новиот Свет (од Карибите и најјужниот дел на САД до Аргентина), а останатите виреат во Стариот Свет (од Африка, Мадагаскар и Индомалаја до Нова Каледонија и Филипините).
Една одлика на неколку члена од фамилијата која ретко се јавува во други, е наградувањето на опрашувачите со хранливи масла (наместо вообичаениот полен или нектар). Клузиите даваат смола.
1 Наводи
*Davis, C. C., and W. R. Anderson. 2010. A complete phylogeny of Malpighiaceae inferred from nucleotide sequence data and morphology. American Journal of Botany 97: 2031–2048.
*Michener, C. D. 2000. ''The Bees of the World''. Johns Hopkins University Press (стр. 17-18)
*Vogel, S. 1974. ''Ölblumen und ölsammelnde Bienen.'' [Tropische und subtropische Pflanzenwelt. 7]
Ризом

Ризом (од |ῥίζωμα) или кореништe — видоизменетo стеблo кај некои повеќегодишни тревести растенија коe можe да бидe хоризонтално или косо поставенo во однос на површината на земјата. Од долната страна на ризомот се наоѓаат дополнителни (адвентивни) корења, додека странично или од горната страна се развиваат пупките на новиот летораст. Првенствено служат како резервоари за храна која му е потребна на надземниот изданок за идната вегетациска сезона или за вегетативно размножување. Во ризомите на некои видови растенија (како ѓумбир, куркума, момина солза, шаш) се создаваат и се насобираат вторични метаболити кои се одговорни за лековитите својства или отровноста на овие растенија.
Ризомите може да бидат:
* прости или разгранети (моноподијално или почесто симподијално)
* хоризонтални, вертикални или коси
* долги, кратки или силно скртаени (со зближени стеблени коленца)
* дебели, тенки, сочни или задрвенети.
Според тоа дали растат нешто над земјата или под површината на земјата, разликуваме епигени и хипогени ризоми, соодветно.
1 Поврзано
* Луковица
* Грутчеста луковица
* Кртола
* Луковичести растенија
* Столон
Милау (Фогтланд)

Милау (|Mylau) — поранешен град во округот Фогтланд, во сојузната покраина Саксонија, Германија. Се наоѓа во долините на реката Гелч и Раумбах, поток кој тече од Рајхенбах во Фогтланд, кој локално е познат како потокот на сапунот поради текстилните фабрики за боење кои биле изградени на неговите брегови. Градот се наоѓа на 6 километри југоисточно од Грајц и 20 километри југозападно од Цвикау.
На 1 јануари 2016 година, Милау и Рајхенбах во Фогтланд се споиле кон новиот град Рајхенбах во Фогтланд.
1 Историја
Во век била изградена населба во подножјето на замокот Милау (1180 г.). Императорот Карло Четврти му ги доделил градските права во 1376 година. До крајот на век, градот бил недоволно значаен; во 1650 година бил населен со само 24 куќи. Потоа забрзано започнал да се развива поради подемот на ткајачкиот занает, што придонело за забрзан развој на текстилната индустрија во век.
Развој на населението ''(до 1960 година, податоците се однесуваат на 31 декември)'':
:Податоци пред 1998 година: Digitales Historisches Ortsverzeichnis von SachsenПодатоци од 1998 година: Statistisches Landesamt Sachsen
2 Места на интерес
Замокот Милау бил изграден во 1180 година како место каде Раумбах се вливал во реката Гелч и сè уште постои. Еден километар северозападно од градот се наоѓа светски познатиот Вијадукт Гелч, кој ја преминува долината на Гелч. Исто така вредна за посета е градската црква ''St. Wenzel'' изградена во 1890 година, која вклучува оргули поставени од Готфрид Зилберман во 1730/1731 година.
Антоан Лоран де Жисје

Антоан Лоран де Жисје (|Antoine-Laurent de Jussieu; 12 април 1748 – 17 септември 1836) — француски ботаничар, познат како првиот што објавил биолошка класификација на цветните растенија, во голема мера непроменета до денес. Класификацијата претставува дополнување и разработка на необјавното дело на неговиот чичко, Бернар де Жисје.
1 Живот
Жисје е роден во Лион. Студирал медицина во Париз, и дипломирал во 1770. Станал професор по ботаника во установата Градина на растенијата (''Jardin des Plantes'') од 1770 до 1826 г. Син му, Адриен Анри, исто така станал ботаничар.
Во трудот посветен на цветните растенија ''Genera plantarum'' („Растителни родови“, 1789), Жисје увоил методологија на класификација според простите особености на растенијата, идеја која ја добил од шкотско-францускиот ботаничар Мишел Адансон. Ова претставувало значаен напредок во однос на „вештачкиот“ систем на Карл Линеј, чие најпопуларно дело ги класификувало растенијата во класи и редови според бројот на прашници и толчници. Жисје сепак ја задржал Линеевата биномна номенклатура, поради што делото се стекнало со големо и долгосежно влијание - голем дел од растителните семејства и денес му се припишуваат на Жисје. Од семејствата зачувани во правилникот ICBN, 76 се на Жисје, наспроти само 11 на Линеј.
Во 1788 е избран за странски член на Кралската шведска академија на науките.
Жисје бил член на истакнатата масонска ложа „Девет сестри“ (''Les Neuf Sœurs'')
2 Дела
***
3 Наводи
* Duane Isely, ''One hundred and one botanists'' (Iowa State University Press, 1994), стр. 118–120
**
Латвиска Брајова азбука

Латвиската Брајова азбука е верзија на Брајовото писмо за запишување на латвискиот јазик. Азбуката се заснова на латиницата.
1 Азбука
Латвиската Брајова азбука е: a, ā, b, c, č, d, e, ē, f, g, ğ
h, i, ī, j, k, ķ, l, ļ, m, n, ņ
o, p, r, s, š, t, u, ū, v, z, ž
2 Поврзано
* Брајово писмо
* Латвиски јазик
Грчка Брајова азбука

Грчката Брајова азбука е верзија на Брајовото писмо за запишување на грчкиот јазик. Азбуката е еквивалентна на латиницата, но заменува грчки букви.
1 Азбука
Грчкото Брајово писмо е:
+ азбука
α β γ δ ε ζ η θ ι κ λ μ
ν ξ ο π ρ σ τ υ φ χ ψ ω
+ дифтонзи
αι ει οι υι αυ ευ ηυ ου
1.1 Правописни знаци
точка запирка апостроф ; (прашалник) : тире
загради отворени наводници затворени наводници голема буква акцентски знак
2 Поврзано
* Грчки јазик
* Брајово писмо
Турска Брајова азбука

Турската Брајова азбука е верзија на Брајовата азбука за запишување на турскиот јазик. Таа се заснова на англиската Брајова азбука, но има букви и од германската Брајова азбука.
1 Азбука
a, b, c, ç, d, e, f, g, ğ, h
ı, i, j, k, l, m, n, o, ö, p
r, s, ş, t, u, ü, v, y, z,
2 Наводи
3 Поврзано
* Турски јазик
* Брајова азбука
Артјомс Рудневс

Артјомс Рудневс (роден на 13 јануари 1988 година во Даугавпилс) — латвиски фудбалер, кој во моментов игра како напаѓач во германската Бундеслига за Хамбургер.
1 Кариера
Рудневс е роден во Даугавпилс и ја започнал својата кариера во локалниот клуб Даугава. Во февруари 2009 година тој ја напуштил Латвија и се сели во унгарскиот клуб Залаегерсцег. Во текот на сезоната 2009-10 Рудневс постигнал 16 голови и бил втор стрелец во лигата зад србинот Немања Николиќ кој имал 2 повеќе од него. По добрите игри во Унгарија преоѓа во полскиот шампион, тимот на Лех од Познањ за сума од нешто преку половина милион €. На 16 септември 2010 година Рудневс го одиграл натпреварот на својата кариера дотогаш откако успеал да постигне хет-трик на гостувањето кај италијанскиот Јувентус во натпревар од Лигата на Европа што завршил 3-3. Откако сезоната 2011-2012 ја заврши како топ-реализатор во полската Екстракласа со 22 гола, Рудневс го напуштил Лех и потпишал за германскиот Бундеслигаш Хамбургер.
Во својата прва сезона во Бундеслигата со Хамбургер, тој постигнал 12 гола со што бил најдобар стрелец на својот тим со 12 голови колку што имал и Јужно Кореецот Сон Хеунг-Мин. Следната сезона тој го загубил местото во почетната постава и одиграл само 6 натпревари во есенскиот дел од првенството.
На 10 јануари 2014, Рудневс се согласил да премине во редовите на Хановер 96 на заем до крајот на сезоната. Веќе на своето деби за клубот на 25 јануари, тој го постигнал својот прв гол за ''96-ките'', помагајќи им да стигнат до победа против локалните соперници Волфсбург со 3-1 во гости.
2 Репрезентативна кариера
Рудневс го направил своето деби за репрезентацијата на Латвија на 12 ноември 2008, во натпревар против Естонија. Својот прв репрзентативен погодок го постигнал на 7 октомври 2011, во победата против Малта со 2-0.
3 Титули
3.1 Даугава
*Куп на Латвија : 2008
3.2 Залаегерсцег
*Куп на Унгарија : 2010-вицешампион
3.3 Лен Познањ
*Куп на Полска : 2011-вицешампион
Литванска Брајова азбука

Литванската Брајова азбука е верзија на Брајовата азбука за запишување на литванскиот јазик. Азбуката е заснована на латиницата и нивните Брајови знаци.
1 Азбука
, a, ą, b, c, č, d, e, ę, ė, f, g
h, i, į, j, k, l, m, n, o, p, q, r
s, š, t, u, ū, ụ, v, w, x, y, z, ž
2 Наводи
*''Visuotinė lietuvių enciklopedija''. Vilnius, 2001
3 Поврзано
* Литвански јазик
* Брајова азбука
Знаме на Скопје

Знамето на Град Скопје — официјалното знаме на македонската престолнина. Знамето е во основа црвено и на него се наоѓа градскиот грб.
1 Опис
Знамето на градот Скопје е црвено, а во неговата лева горна четвртина, до копјето, се наоѓа грбот на градот втиснат со жолта боја. Грбот на знамето е поразлично од грбот на градот. Разликата е во тоа што грбот на знамето има бранови под мостот, мостот нема отцртано тули и брдото на калето е исто така отцртано.
2 Поврзано
* Град Скопје
* Грб на Скопје
* Знамиња на општините во Македонија
Адорф (Саксонија)

Адорф (|Adorf) — мал град и општина во округот Фогтландкрајс во југозападниот дел на покраината Саксонија, Германија. Адорф може да се преведе како „А-село“, „А“ доаѓајќи од старогерманскиот збор за вода (''„Ahha“''). Гетенгрин, село во рамките на општината, се граничи со Чешка.
1 Историја
Адорф бил основан околу 1200 година. Во 1293 година добил статус на град. Градските ѕидини биле изградени во 1477 година. Индустријата започнала да се развива благодарение на неговата местоположба и сообраќајните врски: занаетчиството, предење, ткаење, филигранска работа со бисери и правење на музички инструменти. Јоханискирхе била изградена во 1498 година. Градот бил уништен во пожар во 1768. Фрајбергер Тор, последната останата градска порта во Фогтланд, била повторно изградена во 1768 и 1773 година од дрвена рамка на горниот кат. Моменталниот Ратхаус бил изграден во 1896 година - период кога биле изградени многу значајни куќи на улиците околу плоштадот.
2 Географија
Адорф се наоѓа на Елстергебирге, нископланински масив, дел од Рудните Планини. Најниската точка во Адорф е во Реберсројт (415 м) и највисоката точка е на „Хоер Штајн“ („висок камен“) близу Гетенгрин (632,9 м).
Градот Адорф се наоѓа на вливот на Вајсе Елстер и Шварцбах. Овие реки се наоѓаат во длабока долина во облик на латиничната буква „V“. Долж Вајсе Елстер се наоѓа сојузниот автопат Б92 и железничката линија Фогтландбан, која ги поврзува Плауен со Хеб (Егер) во Чешка и на крајот со П’лзењ, Минхен и Прага.
Шварцбах извира од Високи камен. Долж неа се наоѓа сојузниот автопат Б283 и железничката линија која ги поврзува Маркнојкирхен, Клингентал и потоа Цвота и Цвикау.
Во градот влегуваат и селата: Арнсгрин, Ремтенгрин, Хермсгрин, Реберсројт, Лојбета, Фрајберг, Југелсбург и Зорге.
Адорф се граничи со Бад Елстер, Ајхигт, Маркнојкирхен, Милентал и Чешка.
3 Места на интерес
„Фрајбергер Тор“ (''Freiberger Tor'') — единствената зачувана градска порта во Фогтланд, во која се наоѓа музеј со најголемата изложба на бисери во Германија. Адорф го има најдолгиот плоштад во Фогтландкрајс - 231 метар. Постои воен споменик за војниците кои биле убиените во текот на Првата светска војна и меморијална плоча за тројцата граѓани кои загинале во текот на германско-француската војна 1870/71 година. Јохан Волфганг Гете ја поминал ноќта помеѓу трети и четврти јули 1795 година во стариот градски хотел.
Близу градот е „Miniaturschauanlage Klein-Vogtland“, туристичка атракција со модели на 50 градби во округот Фогтландкрајс, направени во размер 1:25. Неговата ботаничка градина, Ботаничката градина Адорф, содржи над 11.000 растенија од високите планини низ целиот свет.
Знаме на Општина Штип

Знамето на Општина Штип е официјалното знаме на оваа македонска општина. Знамето е со бела основа и со општинскиот грб во средина.
1 Опис
Знамето на општината е со бела основа и во средината е поставен општинскиот грб. Грбот на општината е во форма на штит во кој има приказ на тврдината „Исар“. Во средината на грбот се старите тврдини, а во долниот дел од грбот е напишано археолошкото име на градот, „Астибо“, а во горниот современото име.
2 Поврзано
* Општина Штип
* Грб на Општина Штип
* Знамиња на општините во Македонија
Знаме на Општина Прилеп

Знамето на Општина Прилеп е официјалното знаме на оваа македонска општина. Знамето е со сина основа и со општинскиот грб во горната половина.
1 Опис
Знамето на општината е со сина основа и во горниот дел од знамето се наоѓа општинскиот грб. Грбот е во форма на штит со бели ивици. На штиот има приказ на Могилата на непобедените, планина (најверојатно Марковите кули) и сонце со шест големи и поголем број помали зраци.
2 Поврзано
* Општина Прилеп
* Грб на Општина Прилеп
* Знамиња на општините во Македонија
Грб на Општина Штип

Грбот на Општина Штип е официјалниот грб на оваа македонска општина.
1 Опис
Грбот на општината е во форма на штит во кој има приказ на тврдината „Исар“. Во средината на грбот се старите тврдини, а во долниот дел од грбот е напишано археолошкото име на градот, „Астибо“, а во горниот современото име. Грбот се наоѓа и на општинското знаме.
2 Поврзано
* Знаме на Општина Штип
* Грбови на општините во Македонија
* Општина Штип
Грб на Општина Прилеп

Грбот на Општина Прилеп е официјалниот грб на оваа македонска општина.
1 Опис
Грбот е во форма на штит со бели ивици. На штиот има приказ на Могилата на непобедените, планина (најверојатно Марковите кули) и сонце со шест големи и поголем број помали зраци. Грбот се наоѓа и на општинското знаме.
2 Поврзано
* Знаме на Општина Прилеп
* Грбови на општините во Македонија
* Општина Прилеп
Грб на Скопје

Грбот на Град Скопје — официјалниот грб на македонската престолнина.
1 Опис
Грбот на Градот Скопје има форма на штит, на кој горната страна е полулак свртен внатре, левиот и десниот горен агол на штитот го прават две коси линии, додека долните страни се надворешно заоблени лакови што завршуваат со врв по средината на долната оска.
Во просторот на штитот се содржани: Камениот мост со реката Вардар, тврдината Кале и снежниот врв на Љуботен (Шар Планина).
2 Галерија
3 Поврзано
* Знаме на Скопје
* Грбови на општините во Македонија
* Град Скопје
Исландска Брајова азбука

Исландската Брајова азбука е верзија на Брајовата азбука за запишување на исландскиот јазик.
1 Азбука
Исландската Брајова азбука е: a, á, b, c, d, ð, e, é, f, g
h, i, í, j, k, l, m, n, o, ó
p, q, r, s, t, u, ú, v, w, x
y, ý, z, þ, æ, ö, ., ?, @, %
2 Поврзано
* Брајова азбука
* Исландски јазик
Малтешка Брајова азбука

Малтешката Брајова азбука е верзија на Брајовата азбука за запишување на малтешкиот јазик. Азбуката се заснова на англиската Брајова азбука и во 2005 година била објавена првата Библија на малтешка Брајова азбука.
1 Азбука
, a, b, ċ, d, e, f, ġ, g, għ
h, ħ, i, j, k, l, m, n, o, p
q, r, s, t, u, v, w, x, z, ż
2 Поврзано
* Малтешки јазик
* Брајова азбука
Маркнојкирхен

Маркнојкирхен (|Markneukirchen) — град во округот Фогтланд, во Саксонија, Германија. Се наоѓа помеѓу Рудните и Фихтелските Планини во Елстерските Планини, 24 километри југоисточно од Плауен и 14 километри североисточно од Аш (Чешка).
Маркнојкирхен е главен град во германскиот регион за правање музички инструменти, кои се познати по својот висок квалитет. Арнолд Фојгт работел тука во поголемиот дел од неговиот живот. Во градот се наоѓа музејот за музички инструмнети основан во 1883 од Паул Ото Апијан-Беневиц. Се јавува како организатор на годишното меѓународно натпреварување и мастер класови.<sup> </sup>
Градот е дом на Музејот на музички инструменти основан во 1883 од Паул Ото Апијан-Беневиц. Домаќин е на годишното меѓународно инструментално натпреварување.<sup> </sup> Од 1993 натпреварувањето е член на Меѓународните музички натпревари на Светската федерација.
1 Историја
''Нотхафт'': во век, новото село било основано и го зело името на локалниот благородник: ''Алберт Нотхафт де Вилдштајн'', кој ја поседувал областа и се преселил со семејството од Баварија и Горен Пфалц. Во декретот еден век подоцна, 1378, бил именуван како ''Nuwenkrichen dictum Nothaft''.
Околу 1274 името било прват забележано како ''Нојкирхен'' (нова црква). Новиот црковн објект бил спомнат во декрет како ''Chunradus de Newenkirchen''.
Во 1357 (''Nuenkirchin'') и 1360 (''stat'') ги добил правата за одржување пазар и се изедначил со статусот со соседните градови Адорф и Елсниц. Плоштадот бил изграден од Фегте фон Плауен со цел да ја заостри борбата со ветинската династија.
Сегашниот изговор ''Маркнојкирхен'', го нема потребното ''t'', кое било отстрането во 1858 со кралски декрет од Дрезден, со цел да се направи разлика од останатите градови Нојкирхен.
1.1 Реорганизација
Од 1 јануари 1994 Волхаузен и на 1 март 1994 Брајтенфелд биле припоени кон Маркнојркихен, додека Ландвист во 1999. Ерлбах станал дел на Маркнојкирхен во 2014.
1.2 Население
Бројки за население ''(до 31 декември 1960)'':
:1: Albert Schiffner: Handbuch der Geographie, Statistik und Topographie des Königreiches Sachsen. Band 1. Leipzig 1839.
2 Музеи
* Musikinstrumenten-Museum Markneukirchen (Музеј за музички инструменти) бил основан во 1883 од Паул Ото Апијан-Беневиц, наставник и оргулар. во тоа време производството на оркестарски инструменти било проширено поради зголемената трговија со многу европски земји и со САД. Во последните 60 години, 3 милиони луѓе го посетиле музејот во ''Paulus-Schlösschen'', барокна градска куќа.
3 Сообраќај
Првата железничка станица во Маркнојкирхен била на линијата Хемниц-Ауе-Адорф, близу Зибенбрун. Во 1909 железницата Штихбан од Зибенбрун до Ерлбах отворила железничка станица близу поштата и во центарот на градот. Оваа била затворена во 1975 и Зибенбрун на Фогтландбан повторно станала најблиската железничка станица.
Словачка Брајова азбука

Словачката Брајова азбука е верзија на Брајовото писмо за запишување на словачкиот јазик. Азбуката е еквивалентна на латиницата, поточно на словачката азбука.
1 Азбука
Словачката Брајова азбука е: a, á, ä, @, b, c, č, d, ď, e, é
f, g, h, i, í, j, k, l, ĺ, ľ
m, n, ň, o, ó, ô, p, r, ŕ, s, š
t, ť, u, ú, v, x, y, ý, z, ž
,, ;, :, ., ?, !, ", (, -, )
', =, /, *, голема буква, мала буква
2 Поврзано
* Словачки јазик
* Брајова азбука
Албанска Брајова азбука

Албанската Брајова азбука е верзија на Брајовото писмо за запишување на албанскиот јазик. Ова писмо е еквивалентно со латинските букви, односно албанската азбука.
1 Азбука
букви a b c ç d dh e ë f g gj h
Брајово
букви i j k l ll m n nj o p q r
Брајово
букви rr s sh t th u v x xh y z zh
Брајово
интерпукција наводници
, . ; : ? ! - отворени затворени
Брајово
2 Наводи
**Shefik Osmani, 1983, ''Fjalor i Pedagogjisë'', Tiranë.
3 Поврзано
* Брајово писмо
* Албански јазик
Руска Брајова азбука

Руската Брајова азбука е верзија на Брајовото писмо за запишување на рускиот јазик. Писмото е засновано на латиницата, но ги заменува кирилските букви.
1 Азбука
Руското Брајово писмо е:
букви а б в г д е ё ж з и й
Брајово
букви к л м н о п р с т у ф
Брајово
букви х ц ч ш щ ъ ы ь э ю я
Брајово
правописни знаци . ! - « » , ? ; : ( )
форматирање закосени букви голема буква број
2 Поврзано
*Брајово писмо
*Руски јазик
Милијарда

Број – Цели броеви
Кардинално, една милијарда
Редно, милијардити
Факторизација, 2<sup>9</sup> · 5<sup>9</sup>
Бинарно, 111011100110101100101000000000
Хексадецимално, 3B9ACA00
1.000.000.000 (една милијарда, илјада милиони, кратенка: млд) е природен број кој му следи на бројот 999.999.999, а му претходи на 1.000.000.001.
Научно (ексоненцијално), бројот се претставува со 10<sup>9</sup>.
Во некои земји што ја користат долгата скала, овој број се нарекува „билион“.
, Кратка скала, Долга скала, Македонија
10<sup>6</sup>, милион, милион, милион
10<sup>9</sup>, билион, милијарда, милијарда
10<sup>12</sup>, трилион, билион, трилион
Бројот како основа се изразува со SI-претставката „гига-“, што значи 1.000.000.000 пати поголемо од основната единица.
Претстава на размерот на бројот милијарда:
1 Наводи
ar:مليار
Холандска Брајова азбука

Холандската Брајова азбука е верзија на Брајовата азбука за запишување на холандскиот јазик. Азбуката се користи во Холандија и Белгија.
1 Азбука
a, 1, b, 2, c, 3, d, 4, e, 5, f, 6, g, 7, h, 8, i, 9, j, 0
k, l, m, n, o, p, q, r, s, t
u, v, w, x, ij, z, oe, ch, sch
Француската Брајова азбука се користи за странски зборови со дијакрици.
1.1 Правописни знаци
,, ;, :, ., ?, !,, “, *, ”
’, -, &, голема буква, сите големи букви, закосени букви, 'акцент', број
2 Наводи
*Brailleliga,
*
3 Поврзано
* Холандски јазик
* Брајова азбука
Малпигиовидни

Малпигиовидните (науч. ''Malpighiales'') се еден од најголемите редови на цветни растенија, со околу 16.000 вида или 7,8% од евдикотите. Редот е мошне разновиден и нема заеднички особини, со исклучок на молекуларните филогенетски наоди. Не е сместен во ниедна систематика заснована чисто на морфологија. Според пресметките (молекуларен часовник), стеблената група Малпигиовидни води потекло од пред околу 100 мг, а крунската група од пред 90 мг.
Редот се дели на 32 до 42 фамилии, зависно од тоа кои кладови добиваат таксономскиот ранг на фамилија. Поновиот систем APG III признава 35 фамилии. Medusagynaceae, Quiinaceae, Peraceae, Malesherbiaceae, Turneraceae, Samydaceae и Scyphostegiaceae се обединети во други фамилии. Далеку најголема фамилија е Млечки (''Euphorbiaceae''), со околу 6300 видови и приближно 245 рода.
По извршеното испитување на ДНК-низите на 13 гена во 2009, 42 фамилии се ставени во 16 групи, од една до десет фамилии по големина. За поврзаноста помеѓу овие 16 групи не се знае речиси ништо. малпигиовидните и усноцветовидните (''Lamiales'') се двата големи реда чија филогенија е најнеразрешена.
1 Разграничувања
Малпигиовидните се монофилетски и, во молекуларни филогенетски истражувања, добиваат силна статистичка поддршка. Од објавувањето на системот APG II (2003) до денес се извршени само мали измени во разграничувањео на редот. Фамилијата Peridiscaceae е проширена од два рода на три, потоа на четири, па префрлена во Saxifragales (Каменоломковидни).
Кон крајот на 2009, утврдено е дека во Малпигиовидните спаѓаат и родовите ''Cyrillopsis'' (Ixonanthaceae), ''Centroplacus'' (Centroplacaceae), ''Bhesa'' (Centroplacaceae), ''Aneulophus'' (Erythroxylaceae), ''Ploiarium'' (Bonnetiaceae), ''Trichostephanus'' (Samydaceae), ''Sapria'' (Rafflesiaceae), ''Rhizanthes'' (Rafflesiaceae) и ''Rafflesia'' (Rafflesiaceae).
Измени имаат претрпено и разграничувањата на извесни фамилии, од кои најзабележително е одделувањето Calophyllaceae (Краснолистови) од фамилијата Клузии (''Clusiaceae'') ''sensu lato'' по увидувањето дека второспоменатите се парафилетични. Кај стручњаците постојат и некои разидувања во врска со гразграничувањето во рамките на самите фамилии. На пример, Samydaceae и Scyphostegiaceae некаде се признаваат како фамилии, а некаде се ставаат во голема верзија на Salicaceae (Врби).
2 Филогенија
Како што е познато (2009), филогенијата на Малпигиовидните е на најдлабоко ниво неразрешена политомија од 16 кладови. Се смета дека за целосно разрешување потребни се 25.000 базни парови од ДНК-низи по таксон. Слична е ситуацијата и кај усноцветовидните, за кои се извршени подробни анализи. Долуприкажаното филогенетско дрво е преземено од Вурдак и Дејвис (2009).
Часовничиња

Часивничиња (''Исусови венци'' или ''пасифлори''; науч. ''Passifloraceae'') — семејство на цветни растенија што опфаќа околу 530 видови во 27 рода. Тука влегуваат разни дрва, грмушки, лијани и ползавци, и се среќаваат претежно во тропските краишта.
Семејството е наречено по растението часовниче (род ''Passiflora'') кое го дава јужното овошје маракуја (''Passiflora edulis''), како и градинарски видови како што се месестото часовниче (''Passiflora incarnata'') и смрдливата маракуја (''Passiflora foetida'').
Поранешниот Кронквистов систем го става семејството во редот темјанушковидни (''Violales''), но современите системи на класификација како што е оној на Групата за истражување на филогенијата на скриеносемените растенија (APG III) го вбројуваат во малпигиовидните (''Malpighiales'').
1 Родови
1.1 Потсемејство Malesherbioideae
*''Malesherbia'' Ruiz & Pav.
1.2 Изземени родови
*''Abatia'' Ruiz & Pav. → Salicaceae
*''Aphaerema'' Miers → Salicaceae
Темјанушковидни

Темјанушковидни (науч. ''Violales'') — ред на цветни растенија наречен по семејството темјанушки (''Violaceae'') што ја содржи. Фигурира во неколку системи, со тоа што некои го користат називот ''Parietales'' за слични групирања. Во постариот, но влијателен Кронквистов систем (верзија 1981), редот темјанушковидни бил сместен во поткласата дилении (''Dilleniidae'') и се состоел од долунаведените семејства. Системот на Групата за истражување на филогенијата на скриеносемените растенија (APG) воопшто не го признава овој ред. Темјанушките се сместени во редот малпигиовидни (''Malpighiales''), а другите семејства се распоредени по разни други редови (укажани подолу).
* ред Темјанушковидни (''Violales'')
*: семејство анцистрокладови (''Ancistrocladaceae'') → ред каранфиловидни (''Caryophyllales'')
*: семејство ахарии (''Achariaceae'') → ред малпигиовидни (''Malpighiales'')
*: семејство бегонии (''Begoniaceae'') → ред тиквовидни (''Cucurbitales'')
*: семејство бикси (''Bixaceae'') → ред слезовидни (''Malvales'')
*: семејство врежови (''Tamaricaceae'') → ред каранфиловидни (''Caryophyllales'')
*: семејство датиски (''Datiscaceae'') → ред тиквовидни (''Cucurbitales'')
*: семејство дионкофили (''Dioncophyllaceae'') → ред каранфиловидни (''Caryophyllales'')
*: семејство лавадани (''Cistaceae'') → ред sлезовидни (''Malvales'')
*: семејство лацистеми (''Lacistemataceae'') → ред малпигиовидни (''Malpighiales'')
*: семејство лоази (''Loasaceae'') → ред дреновидни (''Cornales'')
*: семејство малшербии (''Malesherbiaceae'') → ред малпигиовидни (''Malpighiales''), изборно во часовничиња (''Passifloraceae'')
*: семејство папаи (''Caricaceae'') → ред зелковидни (''Brassicales'')
*: семејство перидискови (''Peridiscaceae'') → ред малпигиовидни (''Malpighiales'')
*: семејство стахиури (''Stachyuraceae'') → ред крососомовидни (''Crossosomatales'')
*: семејство часовничиња (''Passifloraceae'') → ред малпигиовидни (''Malpighiales'')
*: семејство сцифостегии (''Scyphostegiaceae'') → ставени во семејството врби (''Salicaceae''), ред малпигиовидни (''Malpighiales'')
*: семејство темјанушки (''Violaceae'') → ред малпигиовидни (''Malpighiales'')
*: семејство тернери (''Turneraceae'') → ред малпигиовидни (''Malpighiales''), изборно во часовничиња (''Passifloraceae'')
*: семејство тикви (''Cucurbitaceae'') → ред тиквовидни (''Cucurbitales'')
*: семејство флакуртии (''Flacourtiaceae'') → ставени во семејството врби (''Salicaceae''), ред малпигиовидни (''Malpighiales'')
*: семејство франкении (''Frankeniaceae'') → ред каранфиловидни (''Caryophyllales'')
*: семејство Фукјерии (''Fouquieriaceae'') → ред вресовидни (''Ericales'')
*: семејство Хоплестигми (''Hoplestigmataceae'') → неутврдена положба
*: семејство хуи (''Huaceae'') → еврозиди I (непосредно ставени)
Зеленики

Зелениките (науч. ''Buxaceae'') се мала семејство на цветни растенија што опфаќа 4-5 рода со 90-120 видови. Растенијата се грмушки и мали дрва со космополитска распространетост. Во минатото се вбројувал и род ''Notobuxus'', за кого подоцна е утврдено дека не е род, и дека всушност припаѓа во родот Зеленика (''Buxus'').
Фамилијата е признаена во системот APG II (2003), но со ново разграничување што го прифаќа родот ''Didymeles'' (два вида зимзелени дрва од Мадагаскар). Поновиот систем APG III (2009) ги сместува во свој ред Зелениковидни (''Buxales'').
1 Наводи
*Balthazar, M. von, Peter K. Endress, P. K., and Qiu, Y.-L. 2000. Phylogenetic relationships in Buxaceae based on nuclear internal transcribed spacers and plastid ''ndhF'' sequences. ''Int. J. Plant Sci''. 161(5): 785–792 (available ).
* , , - Л. Вотсон и М.Џ. Далвиц (1992-)
ФК Шефилд Венздеј

Шефилд Венздеј (|Sheffield Wednesday FC) е фудбалски клуб од градот Шефилд, Англија.
Тимот се натпреварува во Лигата на шампиони - второто ниво на англискиот клупски фудбал. Неговиот најлут суперник е градскиот конкурент ФК Шефилд Јунајтед.
Шефилд Вендздеј е еден од најстарите фудбалски клубови во светот, основан во 1867 година.
1 Играчи
Алваро Рафаел Гонсалес

Алваро Рафаел Гонсалес Луенго (роден на 29 октомври 1984 година во Монтевидео) — уругвајски фудбалер, играч од средниот ред, на Насионал Монтевидео.
Неговиот прекар е ''Ел Тата'' (превод на мак. ''Мудар''), бидејќи како дете имал импостиран глас како возрасна личност.
Тој е и поранешен репрезентативец на Уругвај со кој бил шампион на Копа Америка 2011.
Рибизла

Fuchsia-flowered gooseberry
Таксономија
Kingdom:, Растенија
''Clade'':, Трахеофити
''Clade'':, Скриеносеменици
''Clade'':, Евдикоти
Order:, Каменоломковидни
Family:, Grossulariaceae
Genus:, ''Ribes''
Species:, ''R. speciosum''
Binomial name
''Ribes speciosum''Пурш 1813
Синоним (таксономија)''Ribes speciosum'' е вид на цветно растение од фамилијата ''Grossulariaceae'', кое ги вклучува рибизлите за јадење и огрозд. Тоа е растение со шилеста листопадна грмушка, пролетно-цветни, издолжени црвени цветови кои личат на фуксија, иако не е тесно поврзана. Неговото заедничко име е цариградско грозде со фуксија. Пронајдено е во централна и јужна Калифорнија и Долна Калифорнија, каде што расте во грмушките и капарите на крајбрежните планински масиви.
1 Опис
''Ribes speciosum'' е раширена грмушка која може да достигне до во максимална висина, неговите стебла се обложени со влакна со три долги боцки на секој јазол на стеблото. Кожестите листови се плитко поделени на неколку лобуси и се претежно без влакна, горните површини се темно зелени и сјајни.
Цветот Рибизла е осамен цвет или раса до четири цветови. Цветот е цевка составена од црвените сепали со жлезди со четири црвени ливчиња внатре. Црвените столпчиња и стигми излегуваат далеку од устата на цветот, а секоја е долга до 4 сантиметри (1,6 инчи).
Плодот на Рибизлата е црвено-портокалова бобинка долга околу сантиметар (0,4 инчи), која е густо покриена со жлезди влакна.
2 Одгледување
''Ribes speciosum'' се одгледува како украсно растение за употреба во толерантни на суша, домородни растенија и градини со диви животни. Претпочита набиена до силна светлина, во суви градини и под дабови. Фабриката ја доби наградата за заслуги на градината на Кралското хортикултурно друштво.
Министерство за земјоделство на САД

Министерство за земјоделство на САД (|United States Department of Agriculture, USDA) — министерство на САД одговорно за осмислување и извршување на државната политика во полето на земјоделство, сточарство и храната. Има за цел да ги задоволи потребите на земјоделците и сточарите, да ја унапредува земјоделската трговија и производство, да држи контрола на безбедноста на храната, да ги штити природните ресурси, да се грижи за руралните заедници и да се бори против неисхранетоста и гладот во САД и во странство.
На чело на министерството стои министерот за земјоделство (наречен „Секретар за земјоделство“), кој е член на кабинетот.
Миинистерството оди потекло од службата за земјоделски работи основана 1862, која добила статус на министерство дури во 1889 г. Денес има 105.778 вработени и годишен буџет од 132,3 милијарди долари.
1 Одделенија и служби
*Секретар (министер) за земјоделство
**Заменик-секретар (заменик-министер) за земјоделство
***Потсекретар за фармерски и странско земјоделство
****Служба за регулатива и запазување
****Служба за странско земјоделство
****Служба за управување со ризици
****Здружение за стоково кредитирање
****Федерално здружение за земјоделско осигурување
***Потсекретар за природни ресурси и животна средина
****Шумарска служба на САД
****Служба за заштита на природните ресурси
***Потсекретар за рурален развој
****Служба за рурално домување
****Служба за рурална инфраструктура
****Рурална деловно-кооперативна служба
***Потсекретар за храна, исхрана и потрошувачки услуги
****Служба за храна и исхрана
****Центар за политика и застапништво на исхраната
***Потсекретар за безбедност на храната
****Инспекторат за безбедност на храната
***Потсекретар за научна работа, образование и економија
****Служба за земјоделска научна работа
****Служба за заедничка државна научна работа, образование и надградба
****Служба за економско истражување
****Национална земјоделска библиотека
****Национална земјоделска статистичка служба
***Потсекретар за пласман и регулативни програми
****Служба за земјоделски пласман
****Здравствен инспекторат за животни и растенија
****Управа за инспекција на жито, пакување и складишта
2 Поврзано
*Управа за храна и лекови на САД
*Служба за рибен фонд и дива природа на САД
Бутански нгултрум

Нгултрумот (ISO 4217 код ''BTN'', ѕонгка: dz) е официјалната валута во Бутан. Валутата е во оптек од 1974 година. Еден нгултрум е поделен на 100 чертуми.
1 Историја
Нгултрумот се вовел во 1974 година кога ја заменила бутанската рупија. Нглутрумот има иста вредност како и индиската рупија. Бидејќи Индија била важен фактор за економијата на државата, нглутрумот е сврзан со индиската рупија. Нгултрумот не се заменува слободно со останати валути, туку со индиската рупија.
2 Coins
Во 1974 година биле исковани 5 и 10 четруми од алуминиум, 20 четрума од алуминиум/ бронза, 35 четрума и 1 нгултрум од бакар/ никел. 5 четрума била квадатести a 10 четрума фестонирани. Нови монети биле воведени во 1979 година: 5 и 10 четрума од бронза и 25 четрума, 50 четрума и 1 нгултрум од бронза. Исто така во 1979 година биле ковани 25 четрума од алуминиум/ бронза а 5 и 10 четрума почнале да отпаѓаат од употреба.
3 Банкноти
претходни серии
слика, вредност, димензии, гл. боја, опис
аверс, реверс, аверс, реверс, заш. марка
Nu. 1, сина, владин грб, два змеја, Симтока Ѕонг, "Кралска монетарна управа" на врвор и дното
Nu.5, 130 × 62 mm, портокалова, владиниот грб, две митски птици (бџа церинг), Паро Ринпунг Ѕонг
Nu.10, 140 × 70 mm, виолетова, владиниот грб, дунгкар, Џигме Сингје Ванглчук
Nu.20, 152 × 70 mm, жолта, зелена, владин грб, корло (тркалото на дарма), Џигме Дорџи Вангчук, Пунака Ѕонг
Nu.50, 155 × 70 mm, Pink, Тронгса Ѕонг, двете митски птици
Nu.100, 161 × 70 mm, зелена, Норбу Римпоче (еден од седумте драги камења), Џигме Сингје Вангчук, Ташичо Ѕонг, прекрстени дорџи
Nu.500, 160 × 70 mm, црвена, Норбу Римпоче опколен од два змеја, Угјен Вангчук, Пунака Ѕонг
Нгултруми од 2006 и 2008
слика, вредност, димензии, гл. боја, опис, датум, датум на прво издавање, заш. марка
аверс, реверс
1 нгултрум, 120 x 60 mm, сина, црвена, зелена, змејови, Симтока Ѕонг, 2006, 20 ноември 2006, нема
5 нгултрума, 125 x 60 mm, жолта, кафеава, црвена, птици, такцанг, 20062011, 20 ноември 2006, нема
10 нгултрума, 125 x 65 mm, темнозелена и жолта, Џигме Сингје Вангчук, дунгкар, Паро Ринпунг Ѕонг, 2006, 2007, Џигме Сингје Вангчук
20 нгултрума, 130 x 65 mm, жолта и зелена, Џигме Кесар Намгјел Вангчук, Пунака Ѕонг, 2006, 20 ноември 2006, Џигме Кесар Намгјел Вангчук
50 нгултруми, 145 x 70 mm, розова, портокалова, зелена, Џигме Кесар Намгјел Вангчук, Тронгса Ѕонг, 2008, 6 ноември 2008, Џигме Кеас Намгјел Вангчук
100 нгултруми, 145 x 70 mm, зелена, Џигме Сингје Вангчук и норбу римпоче, Ташинчо Ѕонг со змејови, 20062011, 2007, Џигме Сингје Вангчук
500 нгултруми, 155 x 70 mm, розова, портокалова и зелена, Угјен Вангчук со Гаврановата круна, Пунака Ѕонг, 20062011, 20 ноември 2006, Џигме Сингје Вангчук
1000 нгултруми, 165 x 70 mm, жолта, црвена и златна, Џигме Кесар Намгјел Вангчук со Гаврановата круна, Ташинчо Ѕонг, 2008, 6 ноември 2008, Џигме Кесар Намгјел Вангчук
4 Поврзано
* Бутан
* Економија на Бутан
* Индиска рупија
Југословенска Брајова азбука

Југословенската Брајова азбука е верзија на Брајовата азбука за запишување на српскиот, хрватскиот, босанскиот, црногорскиот, словенечкиот и македонскиот јазик. Сите овие јазици се опфатени со една азбука поради сличноста на писмата, гласовите и поради фактот што опстојувале заедно во поранешната Југославија. Азбуката има и кирилиски и латинични еквиваленти.
1 Азбука
Брајова
српска, а, б, ц, ћ, ч, д, ђ, џ, -, е, ф, г, -
хрватска, a, b, c, ć, č, d, đ, dž, -, e, f, g, -
македонска, а, б, ц, -, ч, д, -, џ, ѕ, е, ф, г, ѓ
словенечка, a, b, c, -, č, d, -, -, -, e, f, g, -
Брајова
српска, х, и, ј, к, -, л, љ, м, н, њ, о, п
хрватска, h, i, j, k, -, l, lj, m, n, nj, o, p
македонска, х, и, ј, к, ќ, л, љ, м, н, њ, о, п
словенечка, h, i, j, k, -, l, -, m, n, -, o, p
Брајова
српска, -, р, с, ш, т, у, в, -, -, -, з, ж
хрватска, q, r, s, š, t, u, v, w, x, y, z, ž
македонска, -, р, с, ш, т, у, в, -, -, -, з, ж
словенечка, q, r, s, š, t, u, v, w, x, y, z, ž
интерпукција наводници
, . ; : ? ! - отворени затворени
Брајова
2 Поврзано
* Македонски јазик
* Српскохрватски јазик
* Словенечки јазик