procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Енциклопедија

Енциклопедија е пишана збирка на знаење. Поимот доаѓа од грчки εγκύκλιος παιδεία (''enkuklios pedia''), буквално „во круг на инструкции“, или поопшто „добро обликувано образование“. Многу енциклопедии во странската литература се нарекуваат ''Циклопедија'' и поимите се интерменливи.
Енциклопедиите можат да бидат општи, содржејќи статии на теми во многу различни полиња (како англиската ''Енциклопедија Британика'' и германската ''Брокхаус'', два познати примери), но можат да бидат и специфични за одредено поле (како енциклопедија во медицина, филозофија, или право). Исто така постојат енциклопедии што покриваат широк спектар на теми од различни културни, етнички, или национални перспективи, како ''Големата Советска Енциклопедија'' или ''Енциклопедија Јудеика''.
1 Енциклопедијата како тема во уметноста
* „Како набавив енциклопедија“ — песна на аргентинскиот писател Хорхе Луис Борхес.* „Енциклопедија на мртвите“ - (српски: ''Енциклопедија мртвих'') - расказ на српскиот писател Данило Киш од 1981 година.* „Енциклопедија на мртвите“ - (српски: ''Енциклопедија мртвих'') - збирка раскази на српскиот писател Данило Киш од 1983 година.
Геометрија

Геометријата (старогрчки: γεωμετρία; гео = Земја, метрија = мерење) е дел од математиката концентриран на прашања поврзани со големината, формите и релативната позиција на фигурите во просторот. Геометријата е една од најстарите науки. Основите на практичното знаење за должина, површина и волумен се познати уште од третиот век п.н.е. кога геометријата добила аксиоматичка форма од страна на Евклид со што се нарекла Евклидова геометрија која била стандард за многу векови подоцна.
1 Историски развој
Почетоците на геометријата датираат во старите цивилизации во Месопотамија и во Египет. Така, фараонот Сезоотрис ја разделил обработливата земја на населението, кое плаќало данок според големината на доделената земја. Меѓутоа, бидејќи Нил одвреме-навреме го поплавувал околното земјиште, по барање на сопствениците на оштетените парцели, фараонот испраќал земјомери за да измерат колкав дел од земјиштето е уништено. Според пишувањето на Херодот, така настанале првите зачетоци на геометријата во Египет, која подоцна се проширила во Стара Грција. Всушност, оттаму потекнува името „геометрија“ кое е изведено од грчките зборови за земја (геа) и за мерење (метрео). Според тоа, зборот „геометрија“ буквално преведен значи „мерење на земјата“.
2 Поврзано
* Агол
Географија

Географија (од |γεω „земја“ и ''γραφία'' „опишува“) или земјопис — описна наука која своето внимание го насочува кон опишувањето на планетата Земја. Во потесна смисла, географијата е и природна и општествена наука, бидејќи ги проучува и опишува сите форми на Земјината површина и сите природни појави што настануваат на неа и во атмосферата од една, и населението (како дел од Земјата) и неговата стопанска дејност, од друга страна. Исто така, географијата ја опишува и проучува разместеноста на природните богатства, растителниот и животинскиот свет на Земјата.
Човекот отсекогаш се интересирал за светот околу себе. Токму тоа е и причината што зачетоците на географијата како наука се појавиле уште во античко време. Обично таа се развивала со развојот на трговијата и морепловството, а уште поинтензивно се развива подоцна, во времето на големите географски откритија. Во антиката, многу народи ја развивале географијата, како Старите Грци, Арапите, Старите Римјани и други. Од последниве, најистакнати географи биле Птоломеј и Страбон. Птоломеј е и еден од првите географи кои ја опишале територијата на Македонија.
Во најопшта смисла, географијата се дели на општа и регионална (посебна). Навлегувајќи во различните сфери од нејзиното проучување, условило нејзина поделба на повеќе географски дисциплини, како што се:
* Физичка географија, чијшто предмет на проучување се физичките особини на Земјата (релјеф, светско море и слично)
* Палеогеографија, која го проучува геолошкото минато на планетата Земја
* Биогеографија, интердисциплинарна наука меѓу географијата и биологијата, а ја проучува разместеноста на живиот свет на Земјата
* Педогеографија, чијшто предмет на проучување е разместеноста на почвите на Земјата
* Геоекологија, која е интердисциплинарна наука на географијата и екологијата
* Картографија, или цртање на географски карти (мапи), наука која ја претставува Земјината површина на географска карта или глобус
* Хумана географија, која го проучува стилот и начинот на живот на човекот во одреден регион или држава, како и неговата стопанска дејност
* Политичка географија, ја опишува политичката поделба на светот
* Економска географија, ја проучува и опишува разместеноста на природните богатства на Земјата
и други дисциплини.
Политика на Македонија

Република Македонија е република со мешовит тип на организација на власта. Единствено отстапување од мешовитиот тип на организација на власта и, општо, од принципот на поделба на власта е уставното решение Собранието на Република Македонија да може да биде распуштено само преку одлука на своите пратеници. Ова уставно решение е карактеристично за политичките системи со собраниски тип на организација на власта. Македонија е парламентарна демократија. Власта е поделена на законодавна, извршна и судска. Уставот е највисокиот закон во државата.
Политичките институции на Република Македонија се конституираат според волјата на граѓаните преку тајно гласање на општи, слободни избори. Политичкиот систем на парламентарна демократија е воспоставен со Уставот на Република Македонија од 1991 година, којшто ги поставува основните принципи на демократијата и ги гарантира основните слободи и права на граѓанинот.
1 Претседатели
Од осамостојувањето на Република Македонија досега шест личности биле претседатели. Тоа се:
* Киро Глигоров
* Борис Трајковски
* Бранко Црвенковски
* Ѓорге Иванов
* Стево Пендаровски
* Гордана Сиљановска-Давкова
2 Влада
2.1 Премиери
Од осамостојувањето на Република Македонија досега дванаесет личности формирале влади. Тоа се:
* Никола Кљусев
* Бранко Црвенковски
* Љубчо Георгиевски
* Хари Костов
* Владо Бучковски
* Никола Груевски
* Емил Димитриев
* Зоран Заев
* Оливер Спасовски
* Димитар Ковачевски
* Талат Џафери
* Христијан Мицкоски
3 Организации
* Сојуз на синдикатите на Македонија
* Конфедерација на слободни синдикати
* AEGEE
4 Поврзано
* Политика
* Историја на Република Македонија
* Влада на Македонија
* Македонски политичари
Владо Малески

Владо Малески (5 септември 1919 — 23 септември 1984) — истакнат македонски писател, општествено-политички работник, издавач и револуционер. Автор е на текстот на македонската химна „Денес над Македонија“.
1 Животопис
Владо Малески е роден во Струга, на 5 септември 1919 година. Основно образование завршил во Скадар, Албанија, а гимназија во Битола. Студирал на Правниот факултет во Белград, но поради избувнувањето на Втората светска војна ги прекинал студиите. Бил учесник во НОБ на Македонија како еден од организаторите на партизанското движење во струшкиот крај. По завршувањето на војната бил директор на Радио Скопје и уредник на списанијата „Нов ден“, „Современост“ и „Разгледи“. Исто така, работел во дипломатската служба, како амбасадор во Либан, Етиопија и Полска, а бил и член на Претседателството на Социјалистичка Република Македонија. Станал член на Друштвото на писателите на Македонија во 1946 година.
2 Книжевно творештво
Малески е автор на следниве дела:* Ѓурѓина алова (раскази, 1950)
* Бранувања (раскази, 1953)
* Она што беше небо (роман, 1958)
* Војната, луѓе, војната (роман, 1967)
* Разбој (роман, 1969)
* Разгледи (статии, коментари, полемики, 1976)
* Кажувања (раскази, 1976)
* Записи на Езерко Дримски (роман, 1980)
* Јазли (роман, 1990)
Избраните дела му се објавени двапати: во 1976 и во 1980 година.
Исто така, тој е автор на сценариото за првиот македонски игран филм „Фросина“. Добитник е на наградите „11 Октомври“, „4 јули“, „АВНОЈ“, за книжевен опус на издавачкото претпријатие „Мисла“ и „Рациново признание“.
3 Поврзано
*Споменик на Владо Малески
Хемија

Хемија — природна наука што се занимава со проучување на структурата и својствата на материјата, како и промените кои настануваат при хемиските реакции. Хемијата претставува физичка наука која ги изучува различните типови на атоми, молекули, кристали и други типови на агрегати изолирани или во меѓусебни интеракции кои во себе ги вклучуваат концептите за енергија и ентропија во хемиските процеси. Модерната хемија еволуирала од алхемијата.
1 Основни концепти во хемијата
1.1 Атом
Во физиката и хемијата, атомот претставува најмала структурна честичка на секој хемиски елемент (со тоа и на материјата) што ги има неговите карактеристични својства. Секој атом се состои од атомско јадро и електронска обвивка. Атомот се состои од неколку типови на елементарни честички. Во јадрото се наоѓаат неутралните неутрони и позитивно наелектризираните протони (или ''позитрони''), додека во електронската обвивка се наоѓаат негативно наелектризираните електрони. Елементарни честички од кои е изграден атомот играат голема улога при дефинирањето на својствата на атомите, како и при нивното поврзување со други атоми од ист или различен хемиски елемент.
1.2 Хемиски елемент
Хемиски елемент претставува тип на атоми кои поседуваат ист атомски број - односно кои поседуваат ист број на протони во јадрото на атомот. Хемиските елементи, исто така, поседуваат и ист број на електрони во електронската обвивка.
1.3 Соединение
Хемиските соединенија (или накусо само соединение) се супстанции во чиј состав влегуваат најмалку два различни атоми. Хемиските соединенија можат да се разложат на елементарни супстанции со одредена хемиска реакција или процес.
1.4 Молекула
Во хемијата под поимот молекула се подразбира доволно стабилна, електронеутрална група која се состои од најмалку два атома кои на точно определен начин се поврзани меѓу себе со хемиска врска.
2 Поддисциплини
Различните дисциплини во рамките на хемијата се групираат според видот на материја кој се изучува во нивни рамки.
# неорганската хемија се занимава со изучување на неорганските материи;
# органската хемија се занимава со изучување на органските материи;
# биохемијата се занимава со изучување на супстанците кои се наоѓаат во живите организми;
# физичката хемија е поврзана со изучување на енергетските промени кои настануваат во хемиските системи на макро ново, на молекуларно и субмолекуларно ниво;
# аналитичката хемија се занимава со анализа на примероци за да се добијат сознанија за хемискиот состав и за структурата на материјата.
Брзиот развој на науката се почесто доведува до развој на гранични дисциплини помеѓу хемијата и други науки (физика, медицина и др.).
3 Хемијата како мотив во уметноста и во популарната култура
* „Хемија“ - расказ на американскиот писател Роберт Ворд.* „Хемија“ (''Kemistry'') - песна на британскиот музичар Голди (''Goldie'') од 1995 година.* „Час по хемија“ (''Chemistry class'') - песна на англискиот рок музичар Елвис Костело од 1979 година.
Структура

Структурата на одредено нешто ги означува врските меѓу деловите од кои е составено тоа нешто. Структура е поим спротивставен на поимот процес, што означува како едно нешто работи; но на секој процес неопходна му е соодветна структура.
И реалноста и човечкиот јазик имаат структура. Една од целите општата семантика, како и на науката воопшто, е да создаде и користи јазик чија структура е во складност со структурата на реалноста.
io:Strukturo
Геологија

Геологија — наука за настанувањето, градбата и составот на Земјата, наука за процесите и пројавите што настанувале и настануваат на површината од Земјата и во нејзините длабочини. Научниците коишто се занимаваат со проучувањето на оваа наука се викаат геолози. Зборорот „геологија“ за првпат го употребил Жан Андре Делик (1727 — 1817) во 1778 година, а терминолошки го дефинирал Хорас Бенедикт од Сосура (1740 — 1799) во 1779.
1 Историски развој
Геологијата е една од најстарите науки заедно со астрономијата. Употребата на геологијата е поврзана со користењето на техничкиот камен како градежен материјал. Уште од времето на неолитот, кога почнале да се појавуваат првите населби, луѓето знаеле каков вид на камен е најдобро да употребат за различни потреби, па за правење на алатки користеле обсидијан и кремен, а за градење мермер и варовник. За тоа сведочат археолошките наоѓалишта.
2 Поврзано
* Земја
* Вулкани
* Магма
* Земјина кора
* Земјин плашт
* Земјино јадро
Манастири во Македонија

Повеќето од македонските манастири, градени во различни периоди, посебно оние градени од XI до XV-XVI век, во целост се сочувани и денес. Освен вредниот живопис, по кои Македонија е позната во светот, тие во своите древни ризници кријат невидливи записи за духовниот код на монашкиот подвиг што се одвивал во нив. Градени на високи непристапни места, во близина на испосници, далеку од човечките населби, изолирани во тишина и затскриени со бујна вегетација, со мали манастирски цркви и конаци во кои било можно да се сместат малубројни братства, во монашки заедници од скитски карактер. Честопати метоси на големите Светогорски манастири, од кои монасите посветени на молитвата се повлекувале во нив.
Манастирите на планината Скопска Црна Гора (која го добила името по многубројните црнорисци-монаси) и комплексот испосници и манастири на Матка, по долината на реката Треска, во близина на Скопје; испосниците крај брегот и островите во Преспанското Езеро; пештерските цркви на бреговите на Охридското Езеро, монасите и калуѓерките во црквата „Св. Атанасиј“ односно Лешочкиот манастир, а кој е сместен во Лешок на падините на Шар Планина; испосниците крај Лесновскиот манастир; исихастичките испосници непосредно под манастирот Св. Преображение-Зрзе, над Пелагонија, сведочат за видот на подвигот кои монасите го практикувале тука. Подвиг на трагање по вистинското богопознание: објективното гледање на Бога од страна на целосниот човек, во процесот на очистување, преобразување и интеграција на природните сили на душата, до степенот на обожение.
1 Поврзано
* Познати македонски манастири
Апсинт

Апсинт — алкохолен пијалак, често погрешно наречен ликер, чија главна состојка е пелинот (латински: ''Artemisia absinthium'').
Апсинтот е познат по својата популарност во Франција, а особено романтичните асоцијации со париските уметници и писатели од XIX и XX век, сè до неговата забрана во 1915. Најпознатата марка апсинт во светот била ''Pernod Fils''.
Апсинтот е ликер со темнозелена боја кој после подготвувањето добива опалесцентна жолто-зелена боја. Има сличен вкус на мастика, узо и други ликери чија главна состојка е анасонот. Главни состојки се пелин, анасон, милодух, мелиса и римски пелин (''Artemisia Pontica''). Некои рецепти вклучуваат и корен од ангелика, кориандер, ким, и други планински растенија.
Со едноставна мацерација (плакнење) на пелин без дестилација се добива многу горчлив пијалак, чија горчина се должи на апсинтинот, една од најгорчливите супстанци кои постојат. Автентичните рецепти вклучуваат дестилација после примарната и пред секундарната мацерација, која пак служи за обојување.
1 Поврзано
*Ликер
*Алкохол
*Коктел
Список на македонски историчари

1 А
* Христо Андоновски
* Михајло Апостолски
* Стjепан Антолjак
2 Б
* Коста Балабанов
* Георги Баласчев
* Крсте Битовски
3 В
* Виолета Ачкоска
4 Г
* Цветан Грозданов
5 Д
* Александар Донски
6 Ж
* Гоце Ангеличин Жура
7 З
* Данчо Зографски
8 К
* Иван Катарџиев
* Стојан Киселиновски
* Паско Кузман
* Кире Филов
9 Л
* Лазар Газепов
* Љубен Лапе
* Виктор Лилчиќ
* Нијази Лиманоски
10 М
* Владо Маленко
* Александар Матковски
* Димитар Митрев
11 П
* Манол Пандевски
* Бранко Панов
* Сариса Параос
* Харалампие Поленаковиќ
* Ристо Поплазаров
* Наде Проева
12 Р
* Георги Радулов
* Стојан Ристески
* Блаже Ристовски
* Ендру Росос
13 С
* Томе Саздов
* Тодор Симовски
* Иван Снегаров
* Пе
* Драган Ташковски
* Растислав Терзиоски
* Глигор Тодоровски
* Зоран Тодоровски
Список на џез музичари

Ова е список на најпознатите џез музичари во различните периоди од развитокот на овој музички жанр:
1 Најзначајни џез музичари
* Луј Армстронг (1901-1971)
* Орнет Колман (роден 1930)
* Џон Колтрејн (1926-1967)
* Каунт Бази (1904-1984)
* Мајлс Дејвис (1926-1991)
* Дјук Елингтон (1899-1974)
* Дизи Гилеспи (1917-1993)
* Ерл Хајнс (1903-1983)
* Били Холидеј (1915-1959)
* Чарли Мингус (1922-1979)
* Телониус Монк (1917-1982)
* Чарли Паркер (1920-1955)
* Фетс Валер (1904-1943)
2 Најзначајни џез музичари по период
2.1 Рани џез музичари
* Луј Армстронг (1901-1971)
* Сидни Бекет (1897-1959)
* Бикс Бајдербек (1903-1931)
* Бади Болден (1877-1930)
* Ерл Хајнс (1903-1983)
* Ник Ларока (1889-1961) и членовите на ''Dixieland Jass Band''* Џели Рол Мортон (1890-1941)
* Џо "Кинг" Оливер (1885-1938)
* Ред Николс (1905-1965)
2.2 Ера на свингот
* Каунт Бази (1904-1984)
* Кеб Келовеј (1907-1994)
* Бени Картер (1907-2003)
* Чарли Кристијан (1918-1942)
* Џими Дорси (1904-1957)
* Томи Дорси (1905-1956)
* Дјук Елингтон (1899-1974)
* Бени Гудман (1909-1986)
* Колман Хокинс (1904-1969)
* Флечер Хендерсон (1897-1952)
* Ерл Хајнс (1903-1983)
* Џони Хоџис (1907-1970)
* Џеј Мекшен (1916-2006)
* Глен Милер (1904-1944)
* Џорџ Пекстон
* Арти Шо (1910-2004)
* Фетс Валер (1904-1943)
* Бен Вебстер (1909-1973)
* Пол Вајтмен (1890-1967)
2.3 Модерни иноватори
* Дејв Брубек (роден 1920)
* Орнет Колмен (роден 1930)
* Џон Колтрејн (1926-1967)
* Мајлс Дејвис (1926-1991)
* Бил Еванс (1929-1980)
* Џил Еванс (1912-1988)
* Дизи Гилеспи (1917-1993)
* Херби Хенкок(роден 1940)
* Џо Хериот (1928-1973)
* Чарлс Мингус (1922-1979)
* Телониус Монк (1917-1982)
* Чарли Паркер (1920-1955)
* Бад Пауел (1924-1966)
* Сан Ра (1914-1993)
* Макс Роуч (1924-2007)
* Сони Ролинс (роден 1930)
3 Македонски џезери
* Бодан Арсовски (роден 1956)
* Тони Китановски (роден 1964)
* Зоран Маџиров (роден 1968)
Димитар Талев

Димитар Талев (Прилеп, 1 септември 1898 — Софија, 20 октомври 1966) — македонски писател кој дејствувал во Бугарија. За време на владата на Георги Димитров бил уапсан и задржан во Софија. Ослободен во 1948 година тој продолжува да живее и работи во Бугарија. Умира на 20 октомври 1966 г. во Софија. Во Бугарија се смета за еден од класичните бугарски автори од XX век, а во 2009 година неговиот роман „Железниот свеќник“ е избран на 4. место од 12 наjсакани книги од бугарските читачи.
Димитар Талев беше славен од УНЕСКО во 1998 за придонес кон светската култура.
1 Биографија
1.1 Ран живот и образование
Роден е на 1 септември 1898 година во Прилеп, тогаш дел од Битолскиот (Манастирскиот) вилает во Османската Империја, во семејство на мајстор ковач и железар Тале Палисламов. Расте во патријархална атмосфера. На 9 години го губи таткото, а негов брат Георги Талев е револуционер во Внатрешната македонска револуционерна организација (ВМРО).
Образованието му е прекинато поради Балканските војни, Меѓусојузничката војна и Првата светска војна. Учи во Прилеп, Солун, Скопје и Стара Загора, а завршува гимназија во Битола во 1920 година. Потоа студира медицина и филозофија еден семестар во Загреб и Виена (1920–1921), но сфаќа дека тоа не е негова пасија и се враќа во Бугарија. Во 1925 година дипломира славјанска филологија на Софискиот универзитет под менторство на истакнати професори како Иван Шишманов, Јордан Иванов, Бојан Пенев, Михаил Арнаудов, Љубомир Милетиќ и Стефан Младенов.
1.2 Политички ангажман, репресии и рехабилитација
Талев бил силен поддржувач на идејата за вклучување на Македонија во границите на Царството Бугарија, гледајќи ја окупацијата на Вардарска Македонија во 1941 година како остварување на македонската борба. По комунистичкиот пуч во 1944 година, бил прогласен за „фашист“ и „големобугарски шовинист“ поради неговите ставови. Исклучен е од Сојузот на бугарските писатели, уапсен во октомври 1944 година без обвинение или судење и затворен во Софискиот централен затвор до март 1945 година. Потоа бил испратен на присилна работа во Бобов Дол до август 1945 година. Во октомври 1947 година повторно бил уапсен, а здравјето му се влошило поради тежок чир. Работел во рудниците во Перник до февруари 1948 година, преживувајќи благодарение на поддршката од семејството и соработниците. Од 1948 до 1952 година бил протеран во Луковит, каде што во изолација ги доработувал своите дела.
Кон крајот на 1950-тите, по смената на В'лко Червенков со Тодор Живков, Талев бил рехабилитиран како неправедно репресиран. Му било вратено членството во Сојузот на бугарските писатели, избран бил во управниот одбор, и добил литературни награди во 1959, 1963 и 1966 година. Во 1966 година бил избран за член на 31-то Народно собрание.
2 Творештво
2.1 Романи
* „Железниот свеќник“ (|„Железният светилник“) (1952)
* „Илинден“ (1953)
* „Преспанските камбани“ (1954)
* „Самуил“ (1958)
* „Хилендарскиот монах“ (|„Хилендарският монах“)
* „Гласовите ви ги слушам“ (|„Гласовете ви чувам“) (1966)
Спорт

Спорт - нормална физичка активност или вештина изведена под јавно прифатени правила и со цел да рекреира: за натпреварување, за сопствено уживање, за усовршување, за развивање на вештина, или за комбинација од наведените. Она што го карактеризира секој спорт е јасната цел, комбинирана со впечатокот за поединечна (или тимска) вештина или способност. Првите спортови како на пример лов и трчање настанале бидејќи биле потребни за да се преживее. За разлика од тогаш, денеска луѓето се занимаваат со спорт за здравје и релаксација.
1 Олимписки игри
Олимписки игри
Секоја четврта година спортисти од целиот свет се собираат за да се натпреваруваат на олимписките игри.Постојат Летни олимписки игри, Зимски олимписки игри и олимписки игри за инвалиди.
2 Спортови
Спортовите можат да се класифицираат на повеќе начини, но генерално се делат на спортови со тркање, со противник, со лично достигнување, и со комбинација на наведените. Некои познати спортови се:
* Кревање тегови
* Атлетика
* Боречки спортови
** Бокс
** Борење
* Боречки вештини
** Аикидо (Спорт само во смисла на физичка активност. Нема натпревари.)
** Реален Аикидо
** Карате
** Кунг-Фу
** Џудо
* Велосипедизам
* Водени спортови
** Ватерполо
** Веслање
** Нуркање
** Пливање
** Сурфање
* Воздушни спортови
** Едриличарство
** Падобранство
** Параглајдерство
* Гимнастика
* Зимски спортови
** Алпско скијање
** Биатлон
** Скокови
** Летање
* Лизгачки спортови
** Хокеј на мраз
** Хокеј на трева
* Стрелаштво
* Тимски спортови
** Бејзбол
** Кошарка
** Одбојка
** Ракомет
** Фудбал
** Фудбал - Американски
* Рекетни спортови
** Пинг-понг
** Тенис
* Столни спортови
** Билијард
** Шах
3 Спортот како тема во уметноста и во популарната култура
* „Исхраната на боксерот“ - басна на американскиот писател Емброуз Бирс.* „Тенис“ — кус расказ на македонскиот писател Ѓоко Здравески од 2019 година.* „Роки“ (англиски: ''Rocky'') - американски спортски филм од 1976 година, во режија на Џон Ејвилдсен.* „Пет круга“ (англиски: ''Five Circles'') — композиција на грчкиот музичар Вангелис од 1981 година.* „100 метри“ (англиски: ''100 Metres'') — композиција на грчкиот музичар Вангелис од 1981 година.* „Излечен спортист“ (''Athlete Cured'') - песна на британската рок-група Фол од 1988 година.
4 Поврзано
* Историја на спортот
* Видови на спортови
* Прилепски спортски мајтапења
* Олимпијада
Список на уметници

Ова е список на уметници од разни периоди:
* Леонардо да Винчи
* Енди Ворхол
* Салвадор Дали
* Џон Констабл
* Лазар Личеноски
* Рене Магрит
* Пабло Пикасо
* Рафаел Санти
* Рембрант ван Рајн
* Франческо Ботичели
* Микеланџело Буонароти
* Франциско Гоја
* Пол Еуген Хенри Гоген
* Роберт Рошенберг
* Џексон Полок
* Винсент ван Гог
* Пол Сезан
* Анри де Тулуз-Лотрек
* Клод Моне
* Владимир Маљевич
* Иван Шишкин
* Едгар Дега
* Пјер Огист Реноар
* Камил Писаро
* Алфред Сисли
* Жорж Брак
* Жан Батист Грез
* Пол Кли
* Марсел Дишан
* Францис Пикабиа
1 Поврзано
* Уметност
* Вајарство
* Музеј на уметност
Прашина (филм)

Прашина — македонски филм од 2001 година, во режија на Милчо Манчевски кој е автор и на сценариото. Главните улоги ги играат: Џозеф Фајенс, Дејвид Венам, Владо Јовановски, Јосиф Јосифовски, Адријан Лестер, Ен Броше, Розмари Марфи, Петар Мирчевски, Салаетин Билал, Борис Чоревски, Николина Кујача, Милица Стојанова, Младен Крстевски и Благоја Спиркоски-Џумерко а музиката е дело на Кирил Џајковски. Во подготовката за снимањето на филмот, Манчевски и неговата екипа направиле обемно истражување за Дивиот Запад и за Отоманското Царство, консултирајќи над 160 книги и статии за тој период.
1 Содржина
Еџ (го игра Лестер) е ситен крадец од Њујорк кој упаѓа во станот на осамената старица Енџела (ја игра Марфи). Таа му го крши носот и го принудува да ја слуша нејзината животна приказна, кажувајќи му дека поседува многу златници. Притоа, таа претрпува инфаркт и Еџ ја носи на болница. Енџела му раскажува за двајцата браќа од Дивиот Запад, Лук (го игра Венам) и Илајџа (го игра Фајенс) кои се воодушевени од проститутката Лилит (ја игра Броше). Илајџа и Лилит се венчаваат и добиваат дете кое набргу умира. Лук оди во Европа и за време на едно кино-претстава во Париз дознава за борбите на македонските востаници во Отоманската Империја. Привлечен од богатата награда за главата на водачот на востаниците, наречен Учителот (го игра Јовановски), тој оди во Македонија каде ѝ се приклучува на една арнаутска банда. Тој успева да го зароби Учителот, но во тој миг турската војска ја напаѓа бандата, а Илајџа тешко го ранува Лук во градите. Браќата се заробени од турската војска, но потоа се ослободени. Ранетиот Лук го среќава бремената сопруга на Учителот, Неда (ја игра Кујача), која го лекува. Додека закрепнува, Лук постојнао мисли на Лилит со која имал љубовна врска за време на нејзиниот брак со Илајџа. Еден ден, во селото пристигнува турската војска, носејќи ја пресечената глава на Учителот. Тогаш, свекорот на Неда му дава златници на Лук и тој го напушта селото. Него повторно го пронаоѓа Илајџа и му кажува дека бремената Лилит извршила самоубиство. Тогаш, нешто се прекршува во лошиот Лук и тој се враќа во селото кое го затекнува запалено, а многу од селаните се убиени. Лук оди во таборот на турската војска и се обидува да ја ослободи Неда со златниците, но сакајќи да убие еден турски војник, тој смртно ја ранува Неда. Тогаш, разјарениот Лук почнува да ги убива турските војници; Неда се пораѓа и умира, а во тој миг погинува и Лук. Најпосле, на местото пристигнува Илајџа кој го зема бебето со себе. Додека Енџела лежи во болницата, Еџ оди во нејзиниот стан и ги наоѓа златниците. Тој редовно ја посетува Енџела во болницата и следејќи ја нејзината приказна дознава дека таа е бебето на Неда. Кога умира Енџела, Еџ го кремира нејзиното тело и пепелта ја носи во нејзината родна земја.
Александар Станишев

Александар Димитров Станишев (|Александър Димитров Станишев) (, - 1 февруари 1945, Софија) ― бугарски лекар, научник и политичар, роден во Македонија.
1 Животопис
Средно училиште завршува во Солун. Студирал природна историја во Софија (1904-1905), а потоа завршил на Медицинскиот факултет во Минхен, Германија (1905-1910). Работел како асистент во Универзитетската хируршка клиника во Минхен и во болници во Берн и Ландау (1910-1912). Во Балканските и Првата Светска воjна учествувал како хирург во бугарски воени болници во Тракија и Македонија.
Станишев специјализира во Хајделберг и Минхен (1919-1920). Од 1920 година е доцент на Катедрата по клиничка хирургија на Медицинскиот факултет на Софискиот универзитет, а од 1923 година е редовен професор на истата катедра. Основач е и прв директор на Хируршката клиника во Софија. Декан е на Медицинскиот факултет на Софискиот универзитет (1930-1931, 1937-1938), а подоцна - ректор на Софискиот универзитет "Свети Климент Охридски" (1938-1939).
Александар Станишев e добитник на многу меѓународни признавања. Во 1935 година е одбран за член, а во 1938 г. за потпретседател на Меѓународната хируршка академија во Женева. Од 1939 година е почесен член на Универзитетот во Хамбург, а следната година е прогласен и за почесен доктор на Берлинскиот универзитет.
Политичката деjност на Александар Станишев е поврзана со борбата за ослободувањето на Македонија од српско и грчко ропство, со крајна цел нејзино припојување кон Бугарија, а потоа и со окупацијата на Македонија од страна на прохитлеровскиот режим на Бугарија во Втората светска војна. Од 1 јуни до 2 септември 1944 година е министер за внатрешни работи и здравство на Бугарија. По промените во Бугарија на 9 септември 1944 е осуден на смрт од таканаречениот Народен суд и на 1 февруари 1945 г. е стрелан заедно со други интелектуалци поврзани со политичкиот живот на Бугарија за време на Втората светска војна.
2 Творештво
Професор д-р Александар Станишев е автор на преку 50 научни дела од областа на хирургијата на различни јазици - бугарски, германски и други. Од објавените на бугарски јазик наjзначаjни се:
* „Самостојно движење на вештачката рака. Заубербахова операција, сопствена метода и техника на протезата" (Софија, 1919)
* „Пластично обновување на горната усна преку пресадување на долната" (Софија, 1924)
* „Лекции" (Софија, 1924)
* „Хирургија. Лекции" (Софија, 1942)
Википедија

Википедија (англиски: ''Wikipedia'') — семрежна енциклопедија со слободна содржина отворена за читање и менување. Таа има изданија на преку различни јазици спонзорирани од страна на непрофитната Фондацијата Викимедија. Информациите поврзани со традиционални енциклопедиски теми стојат напоредно со теми од алманаси, газети и актуелни настани. Целта на Википедија е да создаде „свет во којшто секој поединец има слободен пристап до сумата на севкупното човечко знаење.“ Википедија е едно од најпопуларните референтни места на Мрежата, примајќи околу 50 милиони погодоци на ден.
Името е кованица од хавајскиот збор „вики“ (''wiki''), што значи „брзо“, а бил присвоен да опише еден вид на соработен програм и зборот „енциклопедија“.
1 Некои изданија
* Македонски јазик
* Англиски јазик
* Бугарски јазик
* Германски јазик
2 Поврзано
* Википедија на македонски јазик
* Што не е Википедија?
* Критики кон Википедија
Столе Попов

Столе Попов (р. во Скопје) — еден од најзначајните македонски филмски режисери. Во 1973 година дипломира филмска режија на Факултетот за драмски уметности во Белград, во класата на професорот Радош Новаковиќ. Во текот на студирањето има снимено 10 краткометражни студентски филмови.
1 Кариера
Во периодот од 1974 до 1978 година, Попов имал статус на слободен филмски работник. Од 1978 до 1988 година работел како режисер во Вардар филм, а од 1985 до 1986 година ја вршел должноста на директор на филмска куќа. Од 1989 година, Попов работи како професор по филмска режија на Факултетот за драмски уметности во Скопје. Исто така, тој бил еден од основачите на приватното претпријатие за производство на филмови „Триангл“. Од 1999 година, Попов е член на Европската филмска академија.
Својата филмска кариера, Столе Попов ја започнал со документарниот филм. По своите најзначајни документарни филмови (''Оган'', ''Австралија, Австралија'' и ''ДАЕ''), тој го снимил својот прв игран филм ''Црвениот коњ'' (1980), работен според истоимениот роман на современиот македонски писател Ташко Георгиевски. Покрај бројните документарни филмови, вклучувајќи и неколку интересни музички и рекламни спотови, Столе Попов досега има снимено неколку играни филмови, од кои секој го привлекол вниманието како како на стручната филмска критика, така и на публиката воопшто. За своите филмови, тој бил добитник на повеќе релевантни светски и југословенски филмски награди. Наедно, за неколку свои филмови, како документарни така и играни, Попов бил номиниран и за најпрстижната светска филмска награда „Оскар“.
2 Поважни филмски награди
* Прва награда за документарниот филм ''Оган'' на Фестивалот на документарен и краткометражен филм во Белград (1974).
* Grand Prix (Gold Medal) за целовечерниот документарен филм за животoт на македoнските иселеници во Австралија ''Австралија, Австралија'' на Југословенскиот филмски фестивал, Белград (1976).
* Grand Prix за документарниот филм ''ДАЕ'' на Светскиот филмски фестивал (World Film Festival), во Оберхаузен, Германија, (1979).
* Grand Prix (Златна Арена) за играниот филм ''Среќна Нова ’49'' на Југословенскиот филмски фестивал, во Пула, Хрватска, (1986) .
* Филмот ''Gipsy Magic'' влегол во најдобриот избор (Best Selection) на престижната Европска филмска академија (European Film Academy), Берлин, (1997).
3 Поважни филмски номинации
* Номинација за Оскар на Американска филмска академија за филмот ''ДАЕ'' (1979)
* Југословенски кандидат за наградата „Оскар“ со филмот ''Среќна Нова ’49''* Македонски кандидат за наградата „Оскар“ со филмот ''Џипси меџик''* Македонски кандидат за наградата „Оскар“ со филмот ''До Балчак''
4 Филмографија
* Оган - 1974
* Австралија, Австралија - 1977
* ДАЕ - 1979
* Црвениот коњ - 1981
* Среќна Нова ’49 - 1986
* Тетовирање - 1991
* Џипси меџик - 1997
* До балчак - 2014
Џипси меџик

''Gypsy Magic'' (или ''Џипси меџик'') ― македонски филм - мелодрама од 1997 година на режисерот Столе Попов, по сценарио на Владимир Блажевски. Филмот претставува обид да биде прикаана вистинската положба на Ромите, кај кои материјалната беда стои веднаш наспроти психолошката слобода којашто треба да го претставува нивното вистинско богатство. Главните улоги ги толкуваат Бајрам Северџан, Горан Додевски, Катина Иванова, Владимир Јачев, Предраг Манојловиќ и Тони Михајловски. Добитник е на ''гран при'' за најдобар филм „''Antigon D'Or''“ на филмскиот фестивал во Монпелје, Франција, како и на посебната награда од жирито на филмскиот фестивал во Измир, Турција . Истовремено, филмот беше и македонската понуда за номинација за Оскар за најдобар странски филм, но не успеа да влезе меѓу петте номинирани. Музиката од филмот, компонирана и изведена од култниот македонски музичар Влатко Стефановски, доби високи признанија и популарност по издавањето на филмот.
1 Кратка содржина
Дејството на филмот се одвива во една ромска населба, а главните протагонисти се членовите на едно многубројно ромско семејство. Таип и Ремзија имаат шест деца, опстанокот го обезбедува Таип, пребарувајќи по градската депонија и препродавајќи ги старите работи. На депонијата претендираат и други Роми, па така Таип доаѓа во судир со Омер, водачот на една банда, чии членови без многу размислување го користат ножот во пресметките. Бедата во којашто живее семејството не го попречува Таип да сонува, да мечтае за Индија, прататковината на сите Роми.
Едно случајно познанство со докторот Риџу, Индиец по потекло, а инаку припадник на силите на УНПРОФОР во Македонија, му дава идеја како да дојде до толку потребните пари за купување коњ кој ќе го однесе семејството во Индија. Парите, меѓу другото, му се потребни и за купување голем жолт метален кревет - долгогодишна желба на Ремзија. Така започнува редицата „несреќни случки“ во семејството на Таип. Посмртниците за бабата, мајката, синовите, ги потпишува докторот Риџу, Таип ги добива парите што му следуваат од „социјалното“ за умирачките. Вака „умрените“ се осудени на живот во затворениот простор на импровизираниот дом на Таип, скриени од светлината на денот. Еден од синовите, во овие околности ја открива своја вистинска природа, па како травестит започнува љубовна врска со Индиецот Риџу.
При погребот на третиот „починат“ син Бајрам, кој се согласува да „умре“ под услов да приредат вистински закоп, Таип доцни со откопувањето и несреќата влегува во неговото семејство. Големиот мечтател Таип се соочува со несреќите што им се случуваат на неговите блиски. Земените пари не се доволни за исполнување на неговите сништа. Најпосле, во одмазда за Омер, кој е убиен од Таиповиот син Фазли, гине и Таип. Неговото тело потпрено на скалилата на товарниот вагон заминува некаде далеку од чергарската населба.
2 Поврзано
* Список на македонски филмови понудени за номинација за Оскар
Етимологија

Етимологија или зборопотекло — наука за потеклото на зборовите. Меѓу различните светски јазици постојат зборови што се изведени од други јазици, обично во прилагодена форма - изворните зборови во овие случаи се наречени ''етимони''. Низ прегледување на стари текстови и споредби на различните јазици, етимолозите се обидуваат да го реконструираат минатото на зборовите - кога тие влегле во одреден јазик, кој е нивниот извор, и како нивната форма и значење се измениле.
Археологија

Археологија — наука која ги изучува материјалните остатоци, односно сите видливи траги на човечката дејност заради запознавање на нивната содржина во одредено време и простор, како и заради нивното значење во одредено социјално, економско и историско опкружување. Иако оваа наука вообичаено се поврзува со „старите работи“, односно со дамнешното минато, со неа се опфаќа временски период од најстарите материјални остатоци па сè до нашето современие.
Регистрирањето и собирањето на овие наоди се прави со помош на теренски истражувања (рекогносцирање и ископување на материјалните остатоци зарди собирање на материјал и формирање на археолошка документација), после кои следат обработка, систематизација, документација на наодите и нивна анализа и интерпретација. Обемот и содржината на сите етапи од археолошкото истражување зависат непосредно од целта на истото, односно од пристапот кој е одбран како адекватен на таа цел.
Цели на археологијата се да го документира и објасни потеклото и развојот на човечката култура, човечка историја, културна револуција, и човечко однесување и екологија. Таа е единствената дисциплина што на располагање има своја методологија и теорија за собирање и толкување на информации врзани за незапишаното човечко минато, и исто така може да донесе критички придонес во нашето разбирање на документираните општества.
Основата на името археологија доаѓа од грчките зборови ''αρχαίος'' = прастар и ''λόγος'' = збор/говор. Со оглед на огромниот временски дијапазон опфатен со археолошки истражувања, утврдена е поделбата на повеќе археолошки периоди. Праисториската археологија, на пример, го проучува временскиот период од најстарите регистрирани материјални остатоци, односно култури, до појавата на првите пишани документи во одредени култури. Во Европа, праисториската археологија ги опфаќа палеолитот, мезолитот, неолитот, бакарното време (енеолитот), бронзеното и железното време.
Протоисториска археологија, исто така, се занимава со проучување на археолошки документирани култури за кои нема директни пишани траги, туку се спомнуваат во историските документи од истовремените култури или содржат елементи на контакт со тие култури (бронзено време и железно време).
Како последица на географската распространетост на остатоците од материјалната култура од разни периоди, се создала потреба да се издвојат посебни географски области на проучување (на пр. африканска, азиска, австралиска) и др.
1 Археологијата како тема во уметноста
* „Археологија“ — песна на македонскиот поет Анте Поповски.* „Археологија“ — песна на полската поетеса Вислава Шимборска.
Список на македонски музичари

1 Забавна музика
* Ристо Вртев
* Славе Димитров
* Тоше Проески
* Калиопи
* Каролина Гочева
* Мијата
* Владо Јаневски
* Ламбе Алабаковски
* Елена Ристеска
* Тамара Тодевска
* Влатко Лозаноски
* Андријана Јаневска
* Антониа Гиговска
* Ања Ветерова
* Сара Мејс
* Верица Пандиловска
* Наташа Малинкова
* Тијана Дапчевиќ
* Влатко Стефановски
* Нокаут
* Силви Бенд
* DNK
*Јован Јованов
*Елвир Мекиќ
2 Народна музика
*Виолета Томовска
*Гоце Арнаудов
*Блага Петреска
* Ефто Пупиновски
*Вања Лазарова
*Кирил Манчевски
*Јонче Христовски
*Анка Гиева
*Кате и Нели ти реков
*Васка Илиева
*Петранка Костадинова
*Гоце Николовски
*Наум Петрески
*Миле Кузмановски
*Сузана Спасовска
*Јордан Митев
*Аце Петковски
*Анета Мицевска
*Зуица Лазова
*Ѓоко Јовиќ
*Анета Наковска
*Марјан Коцев
*Благица Павловска
* Секула Пупиновски
* Сузана Гавазова
* Јовица Наумчевски
*Никола Бадев
*Александар Сариевски
*Круме Спасовски
*Атина Апостолова
*Лидија Спасовска
*Рубинчо Благадуша
*Анета Арсовска
*Виданка Георгиева
*Перо Христов
*Маргица Антевска
*Ани Малинкова
*Ванчо Тарабунов
*Нино Величковски
*Ристо Краповски
*Мишко Крстевски
*Душко Георгиевски
*Даниела Темелковска
*Далибор Ѓошиќ
*Стојне Николова
*Влатко Миладиноски
*Смиља Митревска
*Раде Нуневски
*Момо Николовски
*Новица Василевски
*Татјана Лазаревска
*Дејан Николовски-Чуле
*Ристе Гавровски
*Ѓоко Дончев
*Пепи Бафтировски
3 Поп-фолк музика
*Адријана Ацевска
*Елена Велевска
*Џесика Палашоска
*Татијана Стефановска
*Татјана Лазаревска
*Сузана Гавазова
*Даниела Темелковска
*Сања Цинцева
*Јованка Житарова
4 Класична музика
4.1 Композитори
* Тодор Скаловски
4.2 Пијанисти
* Симон Трпчески
* Христијан Спировски
* Дуке Бојаџиев
4.3 Оперски пејачи
* Павлина Апостолова
* Васка Биџова - Гајдова
* Петар Богданов - Кочко
* Георги Божиков
* Блага Видец
* Ана Дурловски
* Игор Дурловски
* Милка Ефтимова
* Данка Фирфова
* Никола Гагов
* Весна Гиновска
* Томче Грнчароски
* Симеон Гугуловски
* Зина Креља
* Кирју Лијаковски - Хамфри
* Ана Липша - Тофовиќ
* Станко Липша
* Димитар Мариновски
* Иван Наумовски
* Лидија Нацоска
* Благој Нацоски
* Благоја Николовски
* Анастазија Низамова
* Славица Петровска
* Благој Петров - Караѓуле
* Марија Скаловска
* Бранимир Стефановиќ
* Мира Тасевска
* Миомир Тасиќ
* Бранка Тодевска
* Борис Трајанов
* Лилјана Зенделска
4.4 Чембалисти
* Цветанка Созовска
Британска музика

Британската музика е музика која потекнува од Велика Британија.
1 Претставници
* Blur
* The Beatles
* The Chemical Brothers
* The Clash
* The Cure
* Dido
* FaithLess
* Joy Division
* New Order
* Oasis
* Pink Floyd
* The Prodigy
* Radiohead
* The Rolling Stones
* The Sex Pistols
* The Smiths
* Suede
* Queen
* Robbie Williams
* The Who
Македонска музика

Македонската музика е музиката во Македонија и на македонскиот народ.
Низ историјата, како што македонскиот народ влијаел врз и се менувал од соседните балкански народи, музиката е можеби најважен доказ за културата и традицијата низ вековите. Народната, духовната и класичната музика се неприкосновени столбови за етничкиот карактер на Македонците. Од антиката, од доаѓањето на Словените па сè до првите децении на XX век, музичкото минато на Македонија сè уште не е доволно разјаснето. Периодизацијата на македонската музичка историја се одредува според општествено-историските епохи во кои живеел македонскиот народ.
0.1 Прв период
Првата епоха на музичката историја, би го опфаќала времето пред доаѓањето и времето од миграцијата на Словените до паѓањето на феудалните држави под османлиска власт. Најзначајните настани од овој период се сврзани со развојот на духовната музика, која по примерот на византиското култно пеење, била создадена за богослужба на населението во Македонија.
0.2 Втор период
Втората епоха се дели на две етапи, т.е. од доаѓањето на Турците до првата половина на XIX век, и оттука до крајот на Првата светска војна. Од почетокот на турското владеење до епохата на националната преродба, македонскиот народ ја создава ризницата на својот богат музички фолклор, за да може потоа, врз основа на народниот мелос, од средината на XIX век одново да започне авторизирано творештво, забележано со модерно западно и реформирано источно нотациско писмо (за разлика од средновековните творби кои се запишани со соодветни знаци од претходните фази на византиската невматска нотација). Во етапата на националната преродба, се создаваат првите културно-уметнички и музички друштва на Македонија.
0.3 Трет период
Третата епоха во историјата на македонската музика го опфаќа времето помеѓу двете светски војни (1918-1941 година). Во тој период, во одделни примероци на музичкото, претежно хорско творештво, се покажуваат изразите и тенденцијата за создавање на националната насока во развојот на македонската музика.
0.4 Четврт период
Четвртата епоха го опфаќа времето на НОБ на македонскиот народ, во текот на која се создаваат низа борбени и масовни песни, како и годините на почетоците на современото творештво и на професионалниот подем на македонската музика по Втората светска војна. Оваа епоха, природно би завршила со независноста на Република Македонија во 1991 година, иако, следниот петти период, може да се третира како понов, тековен дел од овој период.
0.5 Петти период
Кон крајот на XX и во текот на овој XXI век, музичките вредности активно се негуваат и растат. Исто така, светската современа музика игра голема улога во глобализацијата на современата македонска музика, па така, музичките жанрови создадени од почетокот на минатиот век како Рок, Џез, Блуз и Електронска музика, меѓу многуте други, даваат корени кон оформување на современите македонски жанрови и нивната иднина.
Дефиниција

Дефиниција е изјава што ги содржи есенцијалните одлики на одредено нешто, или пак изјава што изедначува одреден поим со неговото значење.
Со помош на дефинициите се врши воведувањето на нови поими во науките. Дефиницијата се состои од два дела: она што се дефинира (лат. definiendum) и она што дефинира (лат. definiens). На пример во дефиницијата: ''Прав агол е аголот кој има 90 степени'', definiendum е поимот прав агол, а definiens е исказот агол кој има 90 степени.
Самата дефиниција е некреативна, и оттрглива (излишна, непотребна) кога е во прашање развојот на науката. Во математиката, исправна, новововедена дефиниција не може да помогне во докажувањето на одредено тврдење (односно ако тоа е докажано со употреба на дефиницијта, тогаш истото може да се докаже и без новата дефиниција!). Ако во еден текст наместо ''прав агол'' секаде ја употребиме фразата ''агол кој има 90 степени'', нема да дојде до никаква промена во суштината на тој текст. Поради ова дефиницијата се смета за некреативна.
Поимите најчесто се воведуваат, дефинираат преку логичка еквиваленција или релацијата еднаквост. Дека поимите (исказите, тврдењата) соодветствуваат по дефиниција (!!!) се бележи со знакот за еквиваленција (⇔), додека во математиката при изедначување се користи знакот :=. Така се пишува:
* квадрат ⇔ четириаголник со прави агли и еднакви страни
*<math>{n \choose k}:=\frac{n!}{k!(n-k)!}</math> (биномен коефициент, читај: ''n над k'')
Меѓутоа не сè може да се дефинира експлицитно. Во матамтиката познанието некои основни поими се потпира на интуиција, а не на дефиниција. Така на пример не се дефинира множество, точка, права ... овие поими се интуитивни. При изградба на одредена теорија, нивното постоење се гарантира преку аксиоми. Ваквите теории се наречени аксиоматски.
Светски писатели

1 А
* Данте Алигиери
* Иво Андриќ
* Аристофан
* Исак Асимов
2 Б
* Перл С. Бак
* Џ.Г. Балард
* Џ.М. Бари
* Самјуел Бекет
* Џовани Бокачо
* Хорхе Луис Борхес
* Реј Бредбери
* Емили Бронте
* Ен Бронте
* Шарлот Бронте
* Чарлс Буковски
* Вилијам С. Буроуз
3 В и Г
* Оскар Вајлд
* Вергилиј
* Жил Верн
* Тенеси Вилијамс
* Волтер
* Вирџинија Вулф
* Курт Вонегат
4 Д и Ѓ
* Даниел Дефо
* Филип Дик
* Чарлс Дикенс
* Александар Дима
* Артур Конан Дојл
* Фјодор Достоевски
* Ден Браун
5 Е, Ж, З и Ѕ
* Еврипид
* Умберто Еко
* Есхил
* Патрик Зискинд
* Емил Зола
6 И и Ј
* Хенрик Ибсен
* Виктор Иго
7 К
* Итало Калвино
* Албер Ками
* Луис Карол
* Франц Кафка
* Артур Кларк
* Џозеф Конрад
* Агата Кристи
* Паоло Куељо
* Џејмс Фенимор Купер
8 Л и Љ
* Џек Лондон
* Федерико Гарсија Лорка
9 М
* Владимир Мајаковски
* Габриел Гарсија Маркес
* Џон Милтон
10 Н и Њ
* Пабло Неруда
11 О
* Џорџ Орвел
* Џејн Остин
12 П
* Платон
* Едгар Алан По
* Марсел Пруст
13 Р
* Џ.К. Роулинг
* Салман Ружди
14 С
* Жан-Пол Сартр
* Џонатан Свифт
* Џ.Д. Селинџер
* Мигел де Сервантес
* Аптон Синклер
* Валтер Скот
* Софокле
* Џон Стајнбек
* Стендал
* Роберт Луис Стивенсон
* Силвија Плат
15 Т, Ќ и У
* Рабиндранат Тагоре
* Марк Твен
* Џ. Р. Р. Толкин
* Лав Толстој
* Бруно Травен
16 Ф
* Френсис Скот Фицџералд
* Гистав Флобер
* Вилијам Фокнер
* Е.М. Форстер
17 Х, Ц и Ч
* Натаниел Хоторн
* Томас Харди
* Ернест Хемингвеј
* Херман Хесе
* Хомер
* Антон П. Чехов
18 Џ
* Хенри Џејмс
* Џемс Џојс
19 Ш
* Вилијам Шекспир
* Џорџ Бернард Шо
* Рене де Шатобријан
* Артур Шницлер