Вардар (песна)

Вардар — песна од Анте Поповски од збирката поезија „Света песна“ составена од 40 пеења и над 22 илјади песни, објавена во 2001 година.
1 Песна „Вардар“
Воѓе, бели воѓе
кај црна црните?
Од вас до мене
од мене натака
кого барате?
Под дното ви бездна небид
врз ви мост – копја и векови...
Воѓе, бели воѓе
кај црна црните
кого барате?
*
Копје па маж. Копје па маж
– брегови.
Од брег на брег, од ноќ до ноќ
– прегрнати.
Земја ако не остане
на дланки корита имаме
– течи ни.
И нас ако не не би
вода престори не
па секни, пресуши!
*
Времиња, никој пат не ве напуштил,
никој пат не ќе пресуши.
Ако го снема меѓу бреговиве
ќе потечеме по планињено.
Ако не стигнат планини
– од нас направете.
Времиња
никојпат не ве напуштил,
никојпат не ќе пресуши
нашиов вруток-Непокор.
*
Имам јас жили и добрина
векови за да векувам.
Сум поел волк и волк ме хранел
на дланкиве пролет ми умирала.
До што е корен и камен
до што е далга и ноќ
сум израснал...
Мајка ми е – сам од века
татко – би ил не.
Ми недостасуваше колено
од своето небидие помаж.
*
Ти што седиш на брегов мој
ела среде мене
и молчи.
Подај ми ја раката
јас мојата ќе ја кренам
вишно стебло врз жилав корен да врзе.
Ти што седиш на брегов мој
ела среде мене и молчи.
Ќе те понесам длабако.
век да векуваш.
Ако те разјадат некојпат забиве мои
на брег ќе те фрлам
зошто си си?
*
Само две раце имам
и едно исушено тело
чекање:
Илјаден да сум – мал да не сум
за една капка тебе
Македонија.
Прости, само две раце имам
два далечни брега
и нашата неразделност – меѓу.
*
На оваа река и израснаа раце
камен од својата робина да прави
и мост од каменот.
Спои овој мост два брега
нашето небидие – и нас.
Тече оваа река по твоите натколеници
нагоре
и ако некојпат останеш без небо
ќе израсне мостот
повисоко од сите векови
и пепелта твоја да ти се поклонува.
*
Ќе дојде време
овој камен и овој рид
кога не ќе бидат.
Ќе дојде време ова море и ова дно
кога не ќе бидат.
Ќе дојде време
и јас крај тебе
да не бидам.
Што да жалам
долу ќе ми бидеш
и камен и море и рид и дно
сите времиња ги надви!
*
Ќе дојдете вие плеќести црни мажи
и деца и неба и птици
на овие брегови
Трпко и ден и ноќ и ден и ноќ
да не барате нас мажи
и деца и неба и птици
Вардар престорени и мостје црно
од грижи
дали ќе се најдеме
ние што го извишивме овој мост
за нови плеќи
и вие што ќе го извишите.
Дојдете вие плеќести црни мажи
деца и неба и времиња
-по коритото на оваа река
да потече и вашата судбина
на месото на овој мост
извишен над вашето небидие
да си прочитате:
векувајте со мене!
*
Води до него пат
внук деда внук внука
кај остава.
Сам одиш
друг ќе родиш
друг ќе роди
одиш
одиш
небидеш
и пак одиш …
Има еден пат
од внуци и внуци
непреод.
*
Зарамнети брегови безгрижие
ти ли си сон ли е
што ли е?
Првпат дете.
Тополи в лулка те легнале
слатко те успале…
Луно, златна луно
седни на брег чувај го
ако се разбуди – буди ме.
2 Критички осврт
Поезијата на Анте Поповски е специфична во својата метафорика со изграден посебен култ кон сликата, кон природата, кон навраќање на стварниот и имагинарниот амбиент пред универзалното, тој бил поет на својот народ, на Македонија.
За него, Македонија е географски малата, а културно и историски огромната, библиската земја.
Тој нè учи како да ја сакаме, како да ја чувствуваме, и како да се гордееме со неа.