Јакутски јазик

Јакутскиот или познат како сахаски јазик е туркиски јазик од подгрупата на североисточни туркиски јазици. Јазикот го зборуваат околу 460,000 лица во Јакутија, Русија. Народот што го зборува јазикот е познат како Јакути или ''Сахаци''. Јакутскиот јазик е службен јазик во руската република Јакутија покрај федералниот руски јазик.
1 Класификација
Јакутскиот јазик е дел од подгрупата североисточни туркиски јазици од групата на туркиски јазици. Во таа група, покрај јакутскиот, се и шорскиот, туванскиот и долганскиот јазик. Сите овие јазици, заедно со туркиските јазици, се сметаат за дел од семејството на алтајски јазици, јазично семејство кое е оспорено од голем број јазичари. Како и унгарскиот, финскиот, турскиот и чувашкиот, јакутскиот јазик има хармонија на самогласки, нема граматички род и и е дел од групата на аглутивни јазици. Исто така, заедничка особина со турските јазици е зборовниот ред, што значи речениците во јакутскиот се во следниот редослед: ''подмет-предмет-глагол''.
2 Распространетост
Јакутскиот јазик претежно се зборува во Јакутија. Исто така има јакутски заедници во Хабаровскиот регион и мала дијаспора во останатите делови на Русија, Турција и останати земји. Јакутскиот јазик е „лингва франка“, покрај рускиот, на различните етнички заедници во Јакутија, како што се Долганци, Евенки, Евени и Јукагири. Така, околу 8% од населението кое не е од јакутско потекло тврдело дека знае јакутски на пописот во Русија во 2002 година.
3 Писмо
Јакутското писмо е засновано на кирилицата. Модерното јакутско писмо е основано во 1939 година во СССР и е засновано на руската азбука, но има плус пет дополнителни букви кои се вметнати поради јакутскиот фонолошки систем.
буква, име, МФА, белешки
А а, а
Б б, бэ
В в, вэ, Се наоѓа во зборови од руско потекло.
Г г, гэ
Ҕ ҕ, ҕэ
Д д, дэ
Дь дь, дьэ
Е е, е, Се наоѓа во зборови од руско потекло.
Ё ё, ё, Се наоѓа во зборови од руско потекло.
Ж ж, жэ, Се наоѓа во зборови од руско потекло.
З з, зэ, Се наоѓа во зборови од руско потекло.
И и, и
Й й, йот, Насализацијата на полусамогласката не се означува во правописот.
К к, ка
Л л, эл
М м, эм
Н н, эн
Ҥ ҥ, эҥ
Нь нь, эньэ
О о, о
Ө ө, ө
П п, пэ
Р р, эр
С с, эс
Һ һ, һэ
Т т, тэ
У у, у
Ү ү, ү
Ф ф, эф, Се наоѓа во зборови од руско потекло.
Х х, ха
Ц ц, цэ, Се наоѓа во зборови од руско потекло.
Ч ч, че
Ш ш, ша, Се наоѓа во зборови од руско потекло.
Щ щ, ща, Се наоѓа во зборови од руско потекло.
Ъ ъ, кытаатыннарар бэлиэ, Се наоѓа во зборови од руско потекло.
Ы ы, ы
Ь ь, сымнатыы бэлиэтэ, Се наоѓа во зборови од руско потекло.
Э э, э
Ю ю, ю, Се наоѓа во зборови од руско потекло.
Я я, я, Се наоѓа во зборови од руско потекло.
4 Граматика
4.1 Фонологија
Како што веќе наведовме, хармонијата на самогласки е изразита особина на јазикот. Ова значи дека сите самогласки во еден збор мора да се од ист вид, односно било тоа да е преден, заден, среден или кој било друг вид на самогласки.
;Самогласки
+caption Самогласките во јакутскиот јазик, , кратки, долги, дифтонзи
затворени, отворени, затворени, отворени
предни, незаоблени
заоблени
задни, незаоблени
заоблени
;Согласки
+ Согласките во јакутскиот јазик
, билабијални, забни, алвеоларни, непчани, меконепчани, глотални
носни
експлозивни
фрикати
апроксимантни
вевни
4.2 Лични заменки
Јакутскиот јазик има шест лица, односно три во еднина и три во множина. Како и останатите турски јазици, така и јакутскиот нема род.
, еднина, множина
1., мин (''min''), биһиги (''bihigi'')
2., эн (''en''), эһиги (''ehigi'')
3., кини (''kini''), кинилэр (''kiniler'')
5 Поврзано
* Североисточни туркиски јазици
* Јакути
* Јакутија