Ширин Нешат

Ширин Нешат (родена на 26 март 1957 година) е иранска фотографка и визуелна уметница која живее во Њујорк, позната првенствено по својата работа во филмот, видеото и фотографијата. Нејзините уметнички дела се фокусираат на контрастите меѓу исламот и Западот, женственоста и машкоста, јавниот живот и приватниот живот, антиката и модерноста, како и на премостувањето на просторите меѓу овие теми.
Таа вели дека „гравитирала кон создавање уметност што се занимава со тиранија, диктатура, угнетување и политичка неправда. Иако не се сметам за активист, верувам дека мојата уметност - без оглед на нејзината природа - е израз на протест, крик за човештвото.“
Нешат ја освоила наградата на Меѓународната награда на XLVIII Венециско биенале во 1999 година, како и Сребрениот лав за најдобар режисер на 66-от Венецијански филмски фестивал во 2009 година, па сè до неговото именување за Уметник на деценијата од страна на критичарот на ''Хафингтон пост,'' Г. Роџер Денсон. Нешат била гостин критичар на одделот за фотографија на Уметничката школа на Јеил во 2020 година.
1 Ран живот и образование
Нешат е четврто од пет деца на богати родители, израснати во Казвин во северозападен Иран во „многу топла, поддржувачка муслиманска семејна средина“, каде што ги научила традиционалните религиозни вредности од нејзините баба и дедо по мајка. Таткото на Нешат бил лекар, а нејзината мајка домаќинка. Нешат вели дека нејзиниот татко „фантазирал за западот, го романтизирал западот и полека ги отфрлал сите свои вредности; двајцата нејзини родители го сториле тоа. Мислам дека нивниот идентитет полека се раствори, тие го замениле за комфор. Тоа ѝ служеше на нивната класа“.
Нешат била запишана во католичко интернатско училиште во Техеран. Според Нешат, нејзиниот татко ги охрабрувал своите ќерки да „бидат индивидуалци, да преземаат ризици, да учат, да го видат светот“. Тој ги испратил ќерките, како и синовите, на колеџ за да добијат повисоко образование.
Во 1975 година, Нешат го напуштила Иран за да студира уметност на Калифорнискиот универзитет - Беркли, каде што ги завршила своите студии, магистерски студии. На колеџ студирала уметност кај Харолд Парис и Силвија Ларк. Нешат дипломирала на Калифорнискиот универзитет во Беркли во 1983 година и набрзо се преселила во Њујорк. Таа брзо сфатила дека уметноста нема да биде нејзина професија. Откако го запознала својот иден сопруг, кој го водел „ Сторфрант фор Арт анд Аркитектчр“, алтернативен простор на Менхетен, таа посветила десет години работејќи со него.
Во овој период, Нешат направила неколку обиди за создавање уметност, кои подоцна биле уништени. Била исплашена од уметничката сцена во Њујорк и верувала дека нејзината уметност не е суштинска. Таа изјавила: „Во тие десет години практично не создавав уметност, а од уметноста што ја создавав бев незадоволна и на крајот ја уништив.“
Во 1990 година, Нешат се вратила во Иран, една година по смртта на ајатолахот Хомеини. „Веројатно беше едно од најшокантните искуства што некогаш сум ги имал. Разликата помеѓу она што го паметев од иранската култура и она што го сведочев тогаш беше огромна. Промената беше и застрашувачка и возбудлива; никогаш не сум бил во земја што е толку базирана на идеологија. Најзабележителна, секако, беше промената во физичкиот изглед на луѓето и јавното однесување.“
Бидејќи продавницата „Сторфрант“ функционирала како културна лабораторија, Нешат била изложена на креатори - уметници, архитекти и филозофи; таа тврди дека продавницата на крајот ѝ помогнала повторно да го разгори интересот за уметност. Во 1993 година, Нешат повторно почнала сериозно да создава уметност, почнувајќи со фотографија.
2 Поврзано
* Иранско кино
* Иранска модерна и современа уметност