Хенрик Сјемирацки

Хенрик Хектор Сиемирацки (24 октомври 1843 – 23 август 1902 година) — полски сликар. Поголемиот дел од својот активен творечки живот го поминал во Рим. Најмногу запаметен по неговата монументална академска уметност, тој е особено познат по неговите прикази на сцени од античкиот грчко-римски свет и Новиот завет, во сопственост на многу национални галерии во Европа.
Многу слики на Сјемирацки прикажуваат сцени од антиката, честопати сончеви пасторални сцени или композиции што ги претставуваат животите на раните христијани. Тој, исто така, сликал библиски и историски сцени, пејзажи и портрети. Неговите најпознати дела вклучуваат монументални завеси за Лавовскиот театар за опера и балет и за театарот „Јулиус Словацки" во Краков.
1 Ран живот и образование
Сјемирацки бил роден како син на Хиполит Сјемирацки, полски благородник и офицер на Царската руска армија (направен генерал во 1871 година) и Михалина (''моминско'': Прошинска) во Ново-Белгород (сега Печенихи, Чухуевска област, Харковска област, Украина), во близина на градот Харков, каде што бил стациониран полкот на неговиот татко. Семејството имало потекло од земјата Радом и го добило името од селото Сјемирац. Една од гранките на семејството се населила во близина на Навахрудак (Новогродек) кон крајот на 17 век.
Дедото на Хенрик ја имал функцијата подкоморци во областа Новогродек. Неговите родители биле блиски пријатели со семејството на Адам Мицкевич. Тој студирал во Харковската гимназија, каде што прво научил сликарство кај локалниот учител, Дмитро Безперчи, поранешен ученик на Карл Брјулов. Тој се запишал на физичко-математичкиот факултет на Харковскиот универзитет и таму студирал природни науки со голем интерес, но исто така продолжил да слика.
2 Уметничка кариера
По дипломирањето на универзитетот, тој ја напуштил својата научна кариера и се преселил во Санкт Петербург за да студира сликарство на Царската академија на уметностите од 1864 до 1870 година. По дипломирањето бил награден со златен медал. Во 1870–1871 година студирал кај Карл фон Пилоти во Минхен со грант од Академијата. Во 1872 година се преселил во Рим и подоцна изградил студио таму на Виа Гета, додека летата ги поминувал на својот имот во Стржалков во близина на Ченстохова.
Во 1873 година ја добил титулата академик на Царската академија на уметностите за неговата слика „Христос и грешник“, заснована на „Грешник“ од Алексеј Толстој. Во 1878 година го добил Францускиот национален орден на Легијата на честа и златен медал на Светскиот саем во Париз за сликата „Вазна со цвеќиња“. Во периодот 1876–1879 година, Сјемирацки работел на фрески за Катедралата Христос Спасител (Москва), меѓу другите негови големи проекти.
Во 1879 година, тој му го понудил едно од своите најпознати дела, огромните „Неронови факели“, насликано околу 1876 година, на новоформираниот Полски национален музеј. Уметничкото дело било изложено во собата „Сјемирацки" во Музејот „Сукиенице" во Стариот град Краков, најпопуларната гранка на музејот. Околу 1893 година, Сјемирацки работел на две големи слики за Државниот историски музеј (Москва). Во 1894 година, ја изработил својата монументална завеса за театарот „Јулиус Словацки“ во Краков.
Починал во Стржалков во 1902 година и првично бил погребан во Варшава. Неговите останки подоцна биле преместени во националниот пантеон на Скалка во Краков.
3 Комеморација
Галеријата за модерна уметност на Националниот универзитет „В.Н. Каразин“ во Харков, каде што студирал, е именувана по Сјемирацки. Во јануари 2025 година, по повод 220-годишнината од Националниот универзитет „В.Н. Каразин“ во Харков, споменик на Хенрик Сјемирацки бил откриен на влезот во галеријата во северната зграда на универзитетот. Споменикот е создаден уште во 2021 година, но неговото поставување и отворање беа одложени поради ограничувања на карантинот и руската инвазија на Украина.
Во 1910 година, улица во Лавов што ги поврзува модерните улици Гипсова и Коновалец била именувана по Хенрик Сјемирацки.
4 Монументални слики
Големите плава на Семирацки, вклучувајќи го и „Танцот со мечот“ инспириран од француската Академија за ликовни уметности, биле изложени во националните музеи на Полска, Русија и Украина; особено, во Музејот Сукиенице, Националниот музеј во Познањ, Националната уметничка галерија во Лавов, Третјаковската галерија и други.
5 Други слики