Турци во Казахстан

Турци во Казахстан (|Kazakistan'daki Türkler; |Qazaqstandağy türıkter) — етнички Турци кои живеат во Казахстан, претежно од Месхети по депортацијата на месхетските Турци.
1 Историја
1.1 Отоманска миграција
Првиот попис на Советскиот Сојуз во 1926 година регистрирал 8.570 отомански Турци кои живееле во Советскиот Сојуз. Отоманските Турци повеќе не се наведени одделно во пописот, се претпоставува дека оние кои живееле во Казахстан или се асимилирале во казахстанското општество или ја напуштиле земјата.
1.2 Миграција на месхетските Турци
Турци во Казахстан според официјални пописи
Попис, Турци, % од казашката популација
1939, 523, 0%
1959, 9,916, 0.1%
1970, 18,397, 0.1%
1979, 25,820, 0.2%
1989, 49,567, 0.3%
1999, 75,950<ref, 0.5%
2009, 97,015<ref, 0.6%
2021, 85,478, 0.4%
За време на Втората светска војна, Советскиот Сојуз се подготвуваше да започне кампања за притисок врз Турција. Вјачеслав Молотов, тогашен министер за надворешни работи, побара од турскиот амбасадор во Москва предавање на три анадолски покраини (Карс, Ардахан и Артвин).
Така, војната против Турција изгледала можна, а Јосиф Сталин сакал да го исчисти стратешкото турско население сместено во Месхети, во близина на турско-грузиската граница. Националистичката политика во тоа време го поттикнувала слоганот: „Грузија за Грузијците“, како и верување дека месхетските Турци треба да бидат испратени во Турција „каде што им е местото“.
До 1944 година, месхетските Турци биле насилно депортирани од Месхети и обвинети за шверц, бандитизам и шпионажа во соработка со нивните роднини преку турската граница. Така, во Казахстан биле формирани големи населби на месхетски Турци и грузиската влада на Звијад Гамсахурдија не им дозволила да се вратат во својата татковина.
Во последниот советски попис, спроведен во 1989 година, во Советскиот Сојуз имало 207.500 месхетски Турци, а над 23,8% биле регистрирани во Казахстан.
2 Демографија
Иако последниот советски попис евидентирал ниска бројка од 207.269 Турци, веројатно не биле броени сите етнички Турци, бидејќи со години на Турците им било одземено правото да ја регистрираат својата националност во правни документи. Така, во Казахстан, само една третина од нив биле евидентирани како Турци во нивните пасоши. Останатите биле произволно прогласени за членови на други етнички групи.
Според академиците, во Казахстан живеат 150.000 Турци. 45.000 во Алмати, 40.000 во Јужен Казахстан, 36.000 во Жамбил и 10.000 во Ќизилорда.
3 Образование
Поради историските врски меѓу турскиот и казахстанскиот народ, Турците што живеат во Казахстан се добро обезбедени. Меѓународниот казахстанско-турски универзитет „Хоџа Ахмет Јесеви“ бил основан во Туркестан, Казахстан во 1993 година и има околу 20.000 студенти. Тој е еден од водечките универзитети во земјата. Еден од најдобрите универзитети во земјата, Универзитетот „Сулејман Демирел", бил именуван по поранешниот премиер и претседател на Турција. Исто така, постојат 28 казахстанско-турски средни училишта, еден универзитет и едно основно училиште кои се управувани од приватни турски фондации. Исто така, постои и еден центар за настава по турски јазик во Алмати.
4 Значајни личности
* Тевфик Ариф, бизнисмен; основач на групацијата „Бејрок“ (турско месхетско потекло)
* Мухтар Мухтаров, фудбалер
* Фатих Османли, актер во турската историска драма „Курулуш: Осман“ (турско месхетско потекло)* Равил Тагир, фудбалер (турско месхетско потекло)
5 Библиографија
*.
*.
**.
*.
*.
*.
*.
*.
*.
*.
* .
*.
* .