procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Грчка војна за независност

Грчката војна за независност, исто така позната како Грчка револуција (грчки: ''Ελληνική Επανάσταση, elliniki Epanastasi''; отомански: يونان عصياني ''Yunan İsyanı'') — претставува успешна војна за независност предводена од страна на грчките револуционери помеѓу 1821 и 1830 година, со помош на неколку европски земји, против Османлиското Царство, кои пак биле помагани од страна на нивните вазалства Египет и Тунис.
1 Заднина
По распаѓањето на Византија и заземањето на Цариград од страна на Отоманското Царство, голем број на Грци се нашле под османлиска власт. Во тоа време, избувнале неколку револти од страна на Грците чија цел била добивањето на независност. Тајната грчка националистичка организација наречена "Пријателско општество" била основана во Одеса во 1814 година. Членовите на организацијата планирале кревање на востание со поддршка на богатите грчки егзилски заедници во Велика Британија и САД. Тие, исто така, добиле поддршка во Западна Европа, како и од Русија. Организацијата ја поддржувал и Јоанис Каподистријас, кој бил руски министер за надворешни работи. Тој станал водач на востанието. На 25 март (сега Ден на Независноста на Грција) 1821 година, православниот епископ Германос од Патра го означил почетокот на востанието.
2 Почеток и тек на востанието
Востанието било застапено во цела Грција, вклучително и делови во Македонија, Крит и Кипар. Некои од првите грчки активности биле преземени против невооружените отомански населени места. Околу 40% од турските и албанските муслимански жители на Пелопонез непосредно биле убиени, а останатите биле депортирани.
Османлиите наскоро, како одмазда, го масакрирале грчкото население на Хиос и други градови. Овие настани предизвикале дополнителни ''симпатии'' на Западна Европа кон грчкото ослободително движење, иако некои се сомневале во руската позадина на востанието. Грчките востаници немале можност да создадат привремена влада на веќе ослободените делови на земјата. Војните продолжиле во 1825 година, кога османлискиот султан испратил огромна војска од Египет.
3 Странска интервенција против Османлиите
По смртта на поетот Лорд Бајрон во 1824 година, западните сили увидиле дека е крајно време за нивна интервенција. Во октомври 1827 година, британските, француските и руските флоти, по иницијатива на локалните команданти, ја поразиле отоманската флота во Битката кај Наварино. Ова било одлучувачки момент во војна за независност на Грција. Во октомври 1828, француските војници пристигнале на Пелопонез во знак на поддршка. Под нивна заштита, Грците успеале да ја создадат владата.
Така, на 11 мај 1832 година, Грција конечно била признаена како суверена држава. Јоанис Каподистријас, кој бил шеф на непризнаена Грција од 1828 година, бил убиен во октомври 1831 година. За да се спречи натамошното експерименти во републиканската влада, западните сили инсистирале земјата да стане монархија. Така, Отон I Грчки бил избран за првиот монарх на земјата.
Битка кај Скулени

Битката кај Скулени се водела помеѓу грчките сили на Филики Етерија и Османлиите и претставува дел од Грчката војна за независност на 29 јуни 1821 година. На чело на грчките востаници бил Гиоргакис Олимпиос а на османлиската Махмуд II.Оваа битка започнала неколку денови по Битката кај Драгашани. И во оваа битка, грците биле поразени.
Прокопиј Кесариски

Прокопиј Кесариски (|Προκόπιος ὁ Καισαρεύς, |Procopius Caesariensis; ~ 500 - 565} — познат византиски историчар од Палестина. Го придружувал војсководецот Велизар во војните на царот Јустинијан I. Тој претставува главен историчар за случувањата во VI век. Ги пишува делата ''Војни'', ''Градби'', како и славната ''Тајна историја''. Се смета за последен голем историчар на античкиот свет.
1 Поврзано
* Јустинијан I
* Вандалски војни
Битка кај Драгашани

Битката кај Драгашани се водела помеѓу Грците и Османлиите и претставува дел од Грчката војна за независност на 19 јуни 1821 година. На чело на грчките востаници биле Александарос Ипсилантис и Николас Ипсиланти. Александрос сметал дека зад позициите на Грција ќе застане рускиот император Александар I. Сепак, тој не помогнал на востаниците и на Османлиите им било дадено зелено светло за задушување на бунтот.
Османлиите на крајот од битката излегле како победници. И покрај неуспехот на револуцијата во Дунавските провинции, сепак востанието помогнало за започнување на поорганизирана војна против Османлиското Царство на Пелопонез и воведување во втората фаза од грчката револуција.
Битка кај Василика

Битката кај Василика се водела помеѓу Грците и Османлиите и претставува дел од Грчката војна за независност на 25 август 1821 година. На чело на грчките востаници бил Одисеј Андроутсос, наспроти османлиската на чие чело бил Бехрем Паша кој имал армија од околу 8.000 војници.
Битка кај Крпеница

Битката кај Крпеница — битка одржана во близина на денешниот град Крпеница (Карпениси) во Евританија, Грција на 8 август 1823 година помеѓу грчките сулиотски револуционери и Османлиите. Сулиотите (православни епирски албанци со грчка свест) биле предводени од страна на македонскиот револуционерен водач Марко Бочвар. Како краен победник излегле Османлиите и покрај тоа што имале околу 1.000 жртви.
Прва опсада на Месолонги

Првата опсада на Месолонги претставувала обид од страна на османлиските сили да го заземат градот Месолонгина Пелопонез. Битката се водела од месец октомври до 25 декември 1822 година, и претставува дел од Грчката војна за независност.
Омер Вриони првично се обидел градот да го зазеде преку преговори, чија идеја не била прифатена од страна на Решид Мехмед Паша и Јусуф Паша. Грците настојувале преговорите да продолжат бидејќи во најголема мера тоа им одговарало. На 8 ноември по морски пат пристигнале околу 1.500 грчки војници. Откако Турците ја увиле својата грешка, битката се разгорила. По еден месец бомбардирање, главниот османлиски напад се случил на 24 декември пред Божик. Сепак, нападот бил неуспешен, по кое Османлиите на 31 декември се повлекле.
Опсадата била прва од вкупно трите над градот.
Битка кај Самос (1824)

Битката кај Самос (грчки: ''Ναυμαχία της Σάμου'') претставува поморска битка кај грчкиот остров самос и е дел од Грчката војна за независност. По победата во Псара, османлиската армија покренала нови походи, главно кон освојување на островите.
Битката се случила на 5 август 1824 година во која грчките револуционери издвојувале победа. Османлиите никогаш повеќе не го зазеле островот. Во времето на Балканските војни, на островот било создадено Кнежевство Самос.
Шарец

Шарец — македонски митски шарен коњ во епските народни песни за Марко Крале, со необично потекло и особини. Според народните преданија, тој него го добил од самовилите или го купил од кираџиите како грбаво ждребе. Претставен и со многу човечки особини: зборува (дури и турски), пие вино, плаче со солзи и сл. Тој ја предосетува и смртта на својот господар.
1 Поврзано
* Крале Марко
Флоридски Проток

Флоридскиот Проток (англ. ''Strait(s) of Florida'', ''Florida Straits'', шпан. ''Estrecho de la Florida'') е проток на југоисток од континентална Северна Америка, помеѓу Мексиканскиот Залив и Атлантскиот Океан, и помеѓу островската група Флорида Киз и островот Куба. По протокот тече Флоридска струја, која е почеток на Голфската струја која започнува од Мексиканскиот Залив.
Правата на нафтата и земниот гас во Флоридскиот Проток се поделени помеѓу САД и Куба по договор во 1977 г.
1 Поврзано
* Флорида
* Географија на Куба
Масакрот на Псара

Масакрот на Псара е настан во кој Османлиите извршиле масакар врз грчкото население на 5 јули 1824 година на островор Псара и претставува дел од Грчката војна за независност.. Според Џорџ Финли, бројот на жртвите изнесувал околу 7.000 Грци.
Битка кај Пета

Битката кај Пета се водела помеѓу грчките сили на Принц Александар Маврокордатос и македонскиот војсководец Марко Бочвар и Османлиите предводени од Омер Вриони. Битката е дел од Грчката војна за независност и се одвила во периодот од 4 јули до 16 јули 1822 година. Конфликтот се случил во селото Пета во Епир.
Грчките позиции биле позиционирани во селото Пета кога истите биле нападнати од страна на Османлиска војска која броела 7000-8000 војници. На крајот од битката, Грците доживеале пораз.
Проѕирност

Проѕирност, прозрачност, провидност или транспарентност е израз кој се користи во оптиката и означува својство на материјалите да ја прошуштаат светлината низ себе.
Кога светлината доаѓа во допир со материјалот, таа може да стапи во интеракција со него на неколку начини, веќе според типот на светлината (брановата должина, честота, енергија, итн.) и типот на материјалот. Светлосните бранови стапуваат во интеракција со објектите преку комбинација на одразот (рефлексија), пропустливоста и прекршувањето (рефракција).
Некои материјали, како на пр. стаклото или чистата вода, овозможуваат да светлината која паѓа врз нив биде пропуштена при што многу малце од истата се рефлектира; таквите материјали се нарекуваат оптички транспарентни. Отсуството на структурни дефекти (празнини, пукнатини итн.) како и молекуларната структура на повеќето течности овозможуваат извонредна оптичка трансмисија.
Материјалите кои не дозволуваат трансмисија на светлината се нарекуваат непроѕирни. Многу такви супстанции имаат хемиски состав кој вклучува т.н. апсорпциони центри. Бројни супстанции се селективни во апсорбирањето на честотите од белата светлина. Тие апсорбираат одредени делови на видливиот спектар, додека пак останатите делови ги рефлектираат.
Битка кај Дервенакија

Битката кај Дервенакија се водела помеѓу грчките револуционери и Османлиите и претставува дел од Грчката војна за независност. Битката се одвила на 28 јули 1822 година, по чиј крај Грците издвојувале голема победа.
По смртта на Али Паша, Османлиските сили се упатиле кон југ, каде веќе Грците имале неколку успешни востанија започнати уште од 1821 година. Османлиската војска броела околу 30.000 војници и уште 6.000 коњаници предводена од страна на Махмуд Драмали Паша. Главната цел на Османлиите била повторното враќање на градот Триполи по масакрот во градот. Во битката, Османлиите доживеале голем пораз кој бил од огромно значење за Грчката револуција.
Ристо Шапкар

Ристо Шапкар (р. во ) — македонски политиколог, стопанственик и фотограф.
1 Животопис
Шапкар е роден во охридското село Велгошти во 1931 година. Бил долгогодишен директор на РО „Херој Тоза Драговиќ“ во Охрид (членка на корпорацијата Заводи „Црвена застава“ од Крагуевац). Истовремено извесен период бил и секретар на Општинскиот комитет на Сојузот на комунистите на Македонија во Охрид.
Како страстен љубител на уметничката фотографија, станал еден од водечките македонски фотографи. Приредил повеќе изложби со уметнички фотографии во Македонија, како и во разни југословенски и европски центри како Рим, Париз и други.
Мајчин јазик

Мајчин јазик е првиот јазик којшто човекот го учи од неговото раѓање. Овој термин исто така се користи за јазик кој некоја личност најдобро го говори.
1 Поврзано
* Втор јазик
* Природен јазик
* Вештачки јазик
Масакрот на Хиос

Масакрот на Хиос се однесува на колењето на десетици илјади Грци на островот Хиос од страна на османлиските војници во 1822 година . Повеќе од 2.000 години, островот Хиос претставувал седиште каде поминувале голем број на трговци кои патувале преку Црно, Егејско и Средоземното Море. Па, според ова, островот бил од голема значајност за Османлиското Царство.
1 Масакр
Во март 1882 година, неколку стотици вооружени Грци од островот Самос дошле на островот Хиос. Тие започнале со уништување и рушење на џамии и напаѓање на локалното муслиманско население по кое се повлекле во една тврдина. Во меѓувреме, поголем број на жители од островот се приклучиле кон револуционерната организација. Сепак мнозинство од христијанското население на островот не го поддржувале или пак не се приклучиле кон акциите на револуционерите против Османлиите.
По нападите и воспоставувањето на контрола над островот од страна на Османлиите, околу 20.000 Грци од островот биле обесени, малтретирани, или измачувани до смрт. Околу 50.000 Грци од островот биле заробени а други 23.000 биле протерени. Само околу 2.000 Грци успеале да преживеат. Грчкиот збор ''σφαγή'' (македонски: масакр) најчесто се користи да се опишат овие настани. Неколку Грци кои преживеале во масакрот станале робови на богатите Турци и биле принудени да го прифатат исламот. Некои пак станале турски политичари. Еден од најпознатите такви случаи е ''Георгиос Стравелакис'' кој своето име го променил во Мустафа Казнадар, како и Ибрахим Едем-паша..
Ли (река)

Ли (漓江, , ''Лиџанг'') — река во покраината Гуангси во НР Кина и притока на Бисерната Река.
Избира во Маоар во округот Сјинган и тече јужно низ окрузите Гуејлин, Јангшуо и Пингле.
Во Пингле реката се спојува со две други помали реки и продолжува на југ под името Гуеј, која пак се влева во реката Си, која е западна притока на Бисерната Река во Вуџоу.
Во горното течение, реката Ли е поврзана преку древниот канал Лингчи со реката Сјанг, која тече на север и се влева во Јангцекјанг. Затоа во минатото реките Ли и Гуеј претставувале мошне важни водни патишта кои ја поврзувале долината на Јангцекјанг со делтата на Бисерната Река.
Реките Ли и Гуеј имаат течение од 437 километри со карактеристични стрмни зелени ридови од обете страни. Позната атракција на реката Ли е рибарењето со корморани. Необичните карстни ридови во тие предели неретко се споредуваат со оние во заливот Халонг во Виетнам.
1 Предели
Долж 100 километри по течението на Ли се извишуваат планински врвови. Оваа област е меѓу најпознатите предели во Кина. Некои поважни места од интерес се:
# Карпа на Писките: a варовничка пештера with a large number of сталактити, сталагмити, сталакто-сталагмити, карпести пердиња и пештерски корали.
# Парк „Седум ѕвезди“: најголемиот парк во Гуејлин.
# Планина на Раскошните Бои: планина составена од многу слоеви на карпи во најразлични бои.
# „Сурла“: рид што изгледа како огромен слон како пие вода со сурлата. Ова е симбол на градот Гуејлин.
# Каналот Лингчи: прокопан во 214 п.н.е., еден од трите големи водоснабдувачки проекти во древна Кина и најстариот постоечки канал во светот.
# Други атракции: врвот Дусју, паркот Нанси, реката Таохуа, џиновскиот банјан, и националниот фолклорен парк Хуашан-Лиџанг.
Пределите на реката Ли се прикажани на банкнотата од 20 јуани.
2 Галерија
3 Поврзано
* Беј (река)
* Бисерна Река
* Делта на Бисерната Река
Битка кај Геронтас

Битката на Геронтас (грчки: ''Ναυμαχία του Γέροντα'') била поморска битка во близина на островот Лерос во југоисточниот дел на Егејско Море. На 29 август 1824 година, грчката флота од 75 бродови ја поразила османлиската која броела околу 400 бродови дојдени од Египет, Тунис и Алжир.
Битката на Геронтас била една од повеќето поморски одлучувачки битки во Грчката војна за независност, која во крајна сметка ја обезбедила грчката контрола на островот Самос.
Елица Манева

Елица Манева — македонски археолог и универзитетски професор.
1 Животопис
Манева е родена во Битола на 1 декември 1947 година. Дипломирала археологија на Филозофскиот факултет во Белград во 1972, магистрирала во 1977 од областа на античката археологија, а докторирала во 1991 година на Филозофскиот факултет во Скопје на тема од областа на средниот век. Од 1973 до 1983 година, таа работела како кустос во Заводот и музеј Битола, а од 1983 година како професор по средновековна археологија и ранохристијанска археологија на Институтот за историја на уметноста и археологија
на Филозофскиот факултет во Скопје. Вршела научни истражувања на антички и средновековни наоѓалишта (Хераклеја, Битола, Струмица, Демир Капија и др. наоѓалишта во Средното Повардарје). Таа била уредник е на научното списание „''Folia Archeologica Balkanica''“ на Филозофскиот факултет.
2 Библиографија
*''Хераклеја: Неколку типови и форми на елинистичка и римска керамика од Хераклеја'', Битола, 1977;
*''Средновековен накит од Македонија'', Скопје, 1992;
*
Синтакса на македонскиот јазик

Синтаксата на македонскиот јазик е дел од граматиката која ги проучува способностите на зборовите да се поврзуваат меѓу себе. Синтаксата пред сè се осврнува кон зборовните целости кои се добиваат преку спојување на зборовите. Така и самиот поим синтакса е од древно потекло и значи ''„составување“, „средување“'' или ''„редење“'' на зборовите. Синтаксата тргнува од самите зборови преку кои се создаваат повисоките синтаксички единици. Основна единица во синтаксата е реченицата.
1 Основни елементи
Основна единица на синтаксата, како што веќе напоменавме, е реченицата. Врз реченицата е осврнато вниманието на синтаксата. Понатака реченицата може да е подели на две големи групи, односно проста и сложена реченица. Простите и сложените реченици во македонскиот јазик се составени од именски групи или наречени синтагми, но и од останати елементи како глаголи или прилози. Сите овие наведени елементи функционираат во најсложената јазична форма наречена врзан текст.
Сликовите да се презентира составувањето на врзаниот текст, а почнувајќи од најмалите единици е следниот пример:
:''бран → голем бран → На крајбрежјето на Охридското Езеро се забележуваат големи бранови. → Гледајќи и фотографирајќи од Самоиловата тврдина, забележав дека големи бранови се приближуваа кон охридското крајбрежје. → Едно утро решив да се искачам на Самоиловата тврдина и да сликам фотографии по не знам кој пат. Иако одењето по старите и делумно стрми улици е тешко јас успеав и се искачив. Гледајќи и фотографирајќи од Самоиловата тврдина забележав дека големи бранови се приближуваа кон охридското крајбрежје''.
Така, од примерот може површно да се види со што и како се занимава синтаксата. Значи самата синтакса почнува со зборовите, иако со нив повеќе се занимава морфологијата (''бран''), потоа со комбинирање на повеќе зборови се добиваат зборовните групи (''голем бран''). Со комбинирање на повеќе зборовни групи се добиваат прости реченици (''На крајбрежјето на Охридското ...'') кои пак доведуваат до создавање на сложени реченици (''Гледајќи и фотографирајќи од ...''). Како крајна цел е создавање на врзан текст со кој се искажуваат поголеми и посложени дејства или настани (''Едно утро ...'').
Значи, опширно основните синтаксички единици се:
:Реченицата, било да е проста или проширена, е синтаксичка единица што содржи глагол со лична форма, како и останати елементи од кои најчести се именските делови.
:Именската група или синтагмата се среќава во рамките на сите членови на реченицата, освен во прирокот. Основен белег е тоа што мора да има именка во самата структура по која и го носи името оваа синтаксичка категорија.
:Сложената реченица е еден вид резултат на поврзување на најмалку две одделни реченици, што како резултат на тоа мора да содржи најмалку две самостојни личноглаголски форми.
:Врзаниот текст е надреченична целина кој содржи повеќе реченици и ги опфаќа сите претходно наведени елементи.
2 Поврзано
* Македонски јазик
* Македонска граматика
* Синтакса
Загорка Миќиќ

Загорка Миќиќ (српски: ''Загорка Мићић''; Обреновац, Србија – , ) — југословенски и македонски доктор по филозофија и универзитетски професор.
1 Животопис
Миќиќ е родена во Обреновац, Србија на 17 октомври 1903 година. Дипломирала на Филозофскиот факултет во
Белград. Филозофското образование го продолжила во Берлин и Фрајбург кај прочуениот филозоф Едмунд Хусерл, каде што ја изработила докторската дисертација. Докторирала на Филозофскиот факултет во Белград во 1934 година. На Институтот за филозофија во Скопје работела од 1954 до 1972 година, кога заминала во пензија. Ги предавала предметите логика и историја на филозофијата.
2 Библиографија
*''Феноменологијата на Едмунд Хусерл'' (Феноменологија Едмунда Хусерла), Белград, 1937;
*''Германска класична филозофија'', Скопје, 1958;
*''Увод во логиката'', Скопје, 1961;
*''Современите граѓански филозофи за марксизмот'', Скопје, 1976.
Буковински овчар

Буковинскиот овчар (|Ciobănesc românesc de Bucovina) е раса на кучиња кои потекнуваат од областа Буковина во северна Романија. Тоа е многу силно и масивно куче и со векови е омилена сорта од страна на романските овчари на Карпатите. На почетокот е кучето е користено за да ги штити стадата со домашни животни грабливци. Денес буковинкиот овчар станува се попопуларен помеѓу луѓето што живеат во градовите и кои ги користат како чувари или едноставно како миленичиња, за што придонесува нивниот добар карактер и разбирање со децата. Оваа раса е една од трите романски овчарски кучиња, заедно со миоритот (''Барак'') и Карпатскиот овчар (''Завод'').
Ислам Најдени

Ислам Саид Најдени (албански: ''Islam Said Najdeni''; , - ) бил основоположник на првото училиште на албански јазик во Дебар. Висока школа завршил во Истанбул, каде што првпат контактирал со познатите интелектуалци Наим и Сами Фрашери. Објавил еден буквар на албански јазик на гегски дијалект.
Стојан Мишев

Стојан Мишев познат како Анани (22 март 1882, Штип - 30 декември 1924 Штип) — македонски револуционер, учесник во македонското револуционерно движење, член и војвода на Македонската револуционерна организација, подоцна членува во МФРО и Здружението против бугарските бандити .
1 Животопис
Мишев е роден во Штип на 22 март 1882 година. Завршил Педагошко училиште во Скопје. Тој бил војвода во Штипско од 1905 до 1908 година. Од 2 до 7 јануари 1905 година, како претставник на штипската околија (заедно со Ефрем Чучков, Тодор Александров и Мише Развигоров), учествувал на конгресот на Скопскиот револуционерен округ што се одржал во кратовското село Кнежево, во присуство на 20 делегати.
По Првата светска војна бил близок соработник на Тодор Александров. Во 1922 ја напуштил ВМРО (Автономистичка) и стапил во МФРО. Во 1923 се вратил во Вардарскиот дел на Македонија. Бил еден од раководителите на Здружението против бугарските бандити во Штип, што се борело против четите на ВМРО во Брегалничкиот округ. Бил осуден на смрт и убиен од ВМРО на 30 декември 1924 година по наредба на Ванчо Михајлов. Ќерка на Мишев била поранешната македонска Прва дама Нада Глигорова.
2 Поврзано
* Македонска револуционерна организација
Османлиска инвазија на Мани

Османлиско-египетската инвазија на полуостровот Мани претставува дел од Грчката војна за независност и истата се состоела од три битки. На чело на Османлиите бил Ибрахим Паша. На 17 март 1821 година, жителите на Маниотс објавиле војна на Османлиското Царство, кое претходело на претходните вооружени востанија и бунтови кои веќе биле започнати во поголемиот дел од Грција. Сепак, и покрај големите победи на востаниците, во целост помеѓу водачите на револуцијата имало големи несоглесувања. Овие недостатоци биле искористени од страна на Османлиите, кои побарале помош од Египет. Засилувањето дошло од Египет, предводено од страна на Ибрахим Паша, кој бил син на водачот на Египет, Мухамед Али. По само неколку месеци, Османлиите издвојувале победа во Мисолонги. По ова, своите позиции муслиманите ги свртиле кон полуостровот Мани.
Ибрахим се обидел во Мани да влезе од неговата североисточна страна на 21 јуни 1826 година, но во истото не успеал. Неговата војска броела околу 7.000 војници наспроти околу 2.500 на Грците. По првичниот неуспех на муслиманскиот сојуз следувало повлекување. Во август војната била обновена. На крајот од војната тие доживеале пораз и биле принудени повторно да се повлечат кон Египет. Полуостровот за последен пат бил нападнат од страна на Османлиите во т.н. Грчка револуција.
Орестида

Орестида — древна област во Горна Македонија. Се простирала во горниот тек на реката Бистрица (Халијакмон) и областа на Костурското и Преспанското Езеро. Се граничела со Линкестида (на север), Елимеја (на југ), Параваја (запад) и Еордеја (исток). Најстариот и главен град бил Арг Орестидски (близу сегашното Рупишта), од каде што потекнувала македонската династија на Аргеадите.
Денешното изменето службено име на гратчето Рупишта (Хрупишта) и неговата општина во Костурскиот округ е дадено според оваа област, согласно грчката политика на присвојување на древната историја на Македонија.
Општинска фудбалска лига - Куманово

Општинската фудбалска лига - Куманово — општинска фудбалска лига во која се одвиваат фудбалски натпревари, од четврти ранг по квалитет, во Куманово и кумановскиот крај. Лигата е раководена од Општинскиот фудбалски сојуз Куманово.
1 Формат
Лигата се состои во две лиги: Група 1 и Група 2. На крајот на сезоната, двата победници на групите играат бараж за унапредување на неутрален терен. Победничката екипа од баражот обезбедува пласман во Третата лига - Север.
Карпатски овчар

Карпатски овчар (романски: ''Ciobănesc Românesc Carpatin'') — раса на овчарско куче со потекло од Карпатите во Романија. Карактеристично за оваа раса е тоа што е многу покорно и смело куче, со добри манири. Создадено е да се бори со мечки, заштитувајќи ги стадата на овци.
Трета опсада на Мисолонги

Третата опсада на Мисолонги (грчки: ''Τρίτη Πολιορκία του Μεσσολογίου'', често погрешно нарекувана како втора опсада на Мисолонги) претставува дел од Грчката војна за независност помеѓу силите на Османлиското Царство и грчките револуционери и востаници. Опсадата траела од 15 април 1825 до 10 април 1826 година. Османлиите претходно не успеале да го вратат градот во 1822 и 1823 година, но истото им успеало во 1825 година со помош на поголема пешадиска сила поткрепена од морнарицата.
1 Заднина
Мисолонги за првпат бил под опсада од страна на Османлиите во 1822. Турците го блокирале градот од страна на морето со нивната морнарица од една страна, а од друга страна пак го нападнале преку нивната пешадија и артилерија. Во текот на 1824 година Османлиите се повлекле во своите бази во Тесалија. Во 1824 година пак починал Џорџ Гордон Бајрон.
2 Опсада
Набргу по смртта на Џорџ Гордон Бајрон во 1824 година, Османлиите повторно го опседнале градот. На чело на Османлиите бил Решид Мехмед Паша придружуван од Ибрахим Паша, кој го држел под своја контрола заливот. Фредерик Адам се обидел двете страни да ги принуди да потпишат договор, но неговите напори биле неуспешни.
Ситуацијата набргу станала очајна за бранителите. По околу една година од опсадата на градот, грчките водачи Нотис Ботсарис, Китсос Цавелас и Маркис направиле план како да побегнат од градот. Бидејќи повеќе немало никакви резерви на храна и вода во градот, Грците одлучиле да ги нападнат Османлиите преку копнен пат. Така, околу 7.000 грчки војници го започнале нападот. Сепак, од нив, само околу 1.000 успеале повторно да побегнат назад во градот бидејќи Османлиите жестоко реагирале. По ова, следното утро Османлиите влегле во градот. Голем број на Грци биле убиени, заклани или однесени во ропство. Околу 3.000 отсечени глави виселе на градските ѕидини.
3 Последици
Иако битката била катастрофална за Грците, сепак таа се покажала победничка за грчката кауза за кое Османлиите подоцна скапо ги чинело. По овој индидент, голем број на луѓе од Западна Европа почувствувале поголеми симпатии кон грчката страна од војната. По четири години, градот повторо бил вратен на Грците.
Гигабит

Гигабит е единица за складирање на дигитални податоци со симбол Gbit (или Gb).
1 гигабит = 10<sup>9</sup> = 1.000.000.000 бита (еднакво на 125 децимални мегабајти или 122 бинарни мебибајти, како што 8 ''бита'' е еднакво на еден ''бајт'')
Гигабитот е во блиско сродство со единицата гибибит, што е точно еднакво на 2<sup>30</sup> бита = 1.073.741.824 бита.
Треба да се има предвид дека разликата помеѓу милијарда бита и еден гибибит е поголема од 7%. Ова е доволно голема разлика за да биде економски оправдано капацитетот на извесни класи на мемориски уреди да се изразува во (вистински) гигабити или гигабајти наместо гибибити/гибибајти. RAM и флеш-чиповите обично мора да имаат капацитет кој е квадриран, но други уреди како тврдите дискови не мораат.
1 Поврзано
* Гигабајт
* Гигабит во секунда
IEC 60027

IEC 60027 (порано IEC 27) е стандард на Меѓународната електротехничка комисија (IEC) за „азбучни симболи за употреба во електротехнологијата“. Стандардот е поделен на неколку дела:
* IEC 60027-1: Општо
* IEC 60027-2: Телекомуникации и електроника
* IEC 60027-3: Логаритамски и сродни количества и нивните единици
* IEC 60027-4: Симболи за количества за употреба кај вртливите (вртежни) електроуреди
* IEC 60027-6: Контролна технологија
* IEC 60027-7: Физиолошки количества и единици
Сроден стандард за физички големини и единици е ISO 31. Стандардите ISO 31 и IEC 60027 се прегледуваат и проверуваат од обете организации во соработка. Преработениот усогласен стандард се нарекува „ISO/IEC 80000 - Величини на единиците“. Тој го заменува ISO 31 и дел од IEC 60027.
1 Бинарни претставки
Во 1999 г. е направено дополнување на IEC 60027-2 за бинарните претставки, што предизвикало извесен јавен интерес за стандардот. За него се расправа нашироко и до денес во информатичките кругови, бидејќи стандардот од корен ја укинува употребата на килобит со значење на кибибит, и килобајт со значење на кибибајт, исто како што IEC стандардите во минатото го замениле циклусот во секунда со значење на херц.
Усогласениот ISO/IEC стандард IEC 80000-13:2008 ги поништува и заменува потточките 3.8 и 3.9 од IEC 60027-2:2005 (оние што утврдуваат претставки за бинарни содржатели). Единствената значајна промена е додавањето на јасно утврдени дефиниции за извесни количества.
2 Наводи
Битка кај Каматеро

Битката кај Каматеро се водела помеѓу Грците и Османлиите и претставува дел од Грчката војна за независност. Битката се одвила на 5 февруари 1827 година. На чело на грчките востаници бил Константин Денис Бурбаки, наспроти османлиската на чие чело бил Решид Мехмед Паша. Во битката Османлиите ги поразиле на грчките револуционери.
Битка кај Арахова

Битката кај Арашова се водела помеѓу Грците и Османлиите и претставува дел од Грчката војна за независност. Битката се водела од 18 ноември до 24 ноември 1825 година. На чело на грчките востаници бил Георгиос Караискакис, наспроти османлиската на чие чело бил Мистафа Бег. Георгиос Караискакис го напуштил кампот во Атина и се упатил кон Арашова. Негова главна цел била да го спречи патот на Османлиите за снабдување со оружје и слично. На 18 ноември се сретнал со армијата на Мустафа бег, со кое му нанел пораз. Турците биле протерени од Арашова, а вкупниот број на жртви изнесувал околу 2.000 војници.
Битка кај Фалерон

Битката кај Фалерон се водела помеѓу Грците и Османлиите и претставува дел од Грчката војна за независност. Битката се одвила на 24 април 1827 година. Грчките сили биле ставени под опсада во внатрешноста на акрополот во Атина, од страна на Мехмед Решид Паша. Грчките револуционери очајно се обидувале да ја разбијат опсадата на Османлиите.
Англискиот лорд Томас Кохрејн и Ричард биле команданти на Грците. Грчките револуционери броеле околу 3.000 војници. Планот на Грците бил да ја пробијат опсадата и по можност да се побара помош од Пиреја. Мехмед Решид Паша сепак бил запознаен со планот на револуционерите. Грчките револуционери биле нападнати од страна на османлиската коњаница. Грците изгубиле околу 2.000 војници. Неколку војници биле пренесени кон брегот под придружба на француската војска. По овој пораз, единствено Мани останал во рацете на револуционерите, како место кое излегува на брегот. Подоцна, истата година, Руската Империја, Франција и Велика Британија ја уништиле турската флота во Битката кај Наварино.
Чинампа

Чинампа е стар средноамерикански земоделски метод кој користел мали, квадратести површини плодна земја за одгледување растенија во езерото во Долината на Мексико.
Овие чинампи биле нарекувани и како ''„пловечки градини“'' и служеле како вештачки создадени острови. Чинампите биле создавани така што се ваѓала почва од езерото која била поставувана на мрежа изработена од прачки, трска или друг сламест материјал. На скоро сите краеви од чинампите се засадувале дрва типични за регионот за да се осигура стабилноста на истото. Секоја чинампа била одделена од друга со канал кој бил голем колку да помине едно кану.
Најраните забележани чинампи датираат од средниот посткласичен период, односно од 1150 до 1350 година. Чинампите најмногу се користеле во езерото Шочимилко и езерото Чалко. Овие чинампи можеле да се забележат околу целиот град Теночтитлан, главниот град на Ацтеките. Исто така, чинампи биле забележани и во близина на градот Шолтокан и на источниот дел од езерото Тешкоко. Самиот збор чинампа доаѓа од наватлскиот збор чинамитл (''chināmitl'') што значи ''„квадрат изграден од трска“''.
1 Користена литература
** Townsend, Richard F. (2000) ''The Aztecs''. revised ed. Thames and Hudson, New York.
2 Поврзано
* Ацтеки
* Ацтечко општество
Битка кај Петра

Битката кај Петра — последната битка во Грчката војна за независност. До летото 1829, Пелопонез, делови од централна Грција и неколку острови биле ослободени од страна на грчките револуционерни сили. Мировниот договор меѓу Високата Порта и револуционерите бил неминовен, но исто така станало и јасно дека наскоро треба да се создаде грчката држава која ќе се состои од ослободените земји. Во август, Аслан бег и Осман Ага тргнале од Атина со сила од 7.000 војници, за да се борат против Русите во Тракија. Грчката армија, под раководство на Димитрос Испилантис го чекал во Петра. Во битката, грците имале загуби од околу десетина војници наспроти стотина на Османлиите. По ова, Османлиската војска се повлекла. По само неколку дена било потпишано примирје.
Пандулф Втори на Беневенто

Пандулф Втори Стариот бил принц на Беневенто од 981 и принц на Капуа од 1008 или 1009 до нивниот смрт во 1014. Тој бил син на Ландулф Трети кој бил ко-принц од 959 до 968.
После смпртта на такто му, чичкото на Пандулф, Пандулф Приви, даде Беневенто и Капуа на Ландулф Четврти во 981. Но во истата година, Ландулф бил принуден да го подели кнежевството и Пандулф добие Беневенто.
Бистрица-Насауд (округ)

Бистрица-Насауд (|Judeţul Bistriţa-Năsăud; |Beszterce-Naszód megye) е округ во Романија, сместен во северниот дел на земјата. Главен град на округот е градот Бистрица, а значаен е и градот Насауд.
1 Географија
1.1 Местоположба
Округот Бистрица-Насауд е копнен округ во Романија. Окружен е:
* на север со: Марамуреш;
* на исток со: Сучава;
* на југ со: Муреш;
* на запад со: Клуж.
1.2 Релјеф
Округот се наоѓа во историската област Трансилванија. Во округот се наоѓаат долини по горниот тек на реката Самош, кои се опколени со делови од Карпатите.
2 Демографија
Округот спаѓа во оние окрузи во Романија, во кои претежно живеат Романци. Според пописот во Романија во 2002 година, Романците сочинуваат 90% од населението во округот, Унгарците 6%, а останатите 4% ги сочинуваат припадници на други етничка заедница.
Ботошан (округ)

Ботошан (|Judeţul Botoşani) — округ во Романија, сместен во североисточниот дел на земјата. Главен град на округот е градот Ботошан, а значаен е и градот Дорохој.
1 Географија
1.1 Местоположба
Округот Ботошан е копнен округ во Романија, кој се наоѓа на границата кон Молдавија и Украина. Окружен е:
* на југ со: Јаш;
* на запад со: Сучава.
1.2 Релјеф
Округот се наоѓа во историскиот регион Молдавија. Тој предел претежно е ридски, а реката Прут е источна окружна, а воедно и државна граница. Значајна е и реката Сирет, којашто тече во западниот дел од округот.
2 Демографија
Округот спаѓа во оние окрузи во Романија, во кои претежно живеат Романци. Според пописот во Романија во 2002 година, Романците сочинуваат 98% од населението во округот, а од останатите најбројни се Ромите и Украинците.
Тасманиски јазици

Тасманиските јазици или Палаваските јазици биле мало староседелско јазично семејство во Тасманија, Австралија. Тргнувајќи од мал список на зборови, се доаѓа до претпоставка дека имало неколку јазици. Се верува дека јазиците исчезнале во 1905 година и последен човек кој говорел на тасманиски била Фани Кокхране Смит. Денес, сите тасманиски абориџини зборуваат англиски.
За оваа група јазици многу малку се знае во лингвистиката и според прикажаното не се потврдени или предложени теории за класификација на јазикот, иако некои го поврзуваат со некои од јужните австралиски абориџински јазици.
1 Користена литература
*
Invictus

Invictus (или Неосвоив) е кратка поема од англискиот поет Вилијам Хенли Ернест (1849-1903). Напишана е во 1875, а првпат објавена е во 1888 година во ''Книгата на стихови'' од Хенли каде што била четврта во серија на песни под наслов ''Животот и смртта'' (Екот). Поемата првобитно немала наслов. Во првите изданија псената ја содржела само следната посвета ''На R.T.H.B.'' - која се однесувала на Роберт Томас Хамилтон Брус (1846-1899), успешен шкотски трговец и пекар кој исто така бил и литерарен патрон. На широко познатиот наслов на оваа поема ''Invictus'' (латински: ''неосвоив'') е додаден од Артур Килер Куч (Arthur Quiller-Couch), кога песната била вклучена во Оксфордската книги на англиски стихови (1900).
1 За песната
На возраст од 12 години Хенли се разболел од туберкулоза на коските. Неколку години подоцна, болеста напреднала и се проширила на ногата. Лекарите заклучиле дека единствен начин за да се спаси неговиот живот било ногата да се ампутира до коленото. Ногата била ампутирана кога имал 25 години. Во 1867 година, тој успешно ги положува испитите како постар студент на Оксфорд. Во 1875 година, од болничкиот кревет тој го напишал песната ''Invictus''. И покрај неговиот инвалидитет, тој преживеал со една здрава нога и имал активен живот сè до својата смрт на возраст од 53.
2 Текст на поемата (на англиски јазик)
Out of the night that covers me,
Black as the pit from pole to pole,
I thank whatever gods may be
For my unconquerable soul.
In the fell clutch of circumstance
I have not winced nor cried aloud.
Under the bludgeonings of chance
My head is bloody, but unbowed.
Beyond this place of wrath and tears
Looms but the Horror of the shade,
And yet the menace of the years
Finds and shall find me unafraid.
It matters not how strait the gate,
How charged with punishments the scroll,
I am the master of my fate:
I am the captain of my soul.
Соланоски јазик

Соланоскиот е изолиран мртов јазик кој се зборувал во северно Мексико и можеби на територијата покрај денешната граница со САД во Тексас. Овој јазик денес на науката е познат по еден список со 21 збор кој најверојатно се појавил во 1703 или 1708 година после покрстување на говорниците.
1 Користена литература
* Campbell, Lyle. (1997). ''American Indian languages: The historical linguistics of Native America''. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-509427-1.
* Goddard, Ives (Ed.). (1996). ''Languages''. Handbook of North American Indians (W. C. Sturtevant, General Ed.) (Vol. 17). Washington, D. C.: Smithsonian Institution. ISBN 0-16-048774-9.
* Sturtevant, William C. (Ed.). (1978-present). ''Handbook of North American Indians'' (Vol. 1-20). Washington, D. C.: Smithsonian Institution. (Vols. 1-3, 16, 18-20 not yet published).
2 Поврзано
* Список на староседелски јазици во Северна Америка
Бихор (округ)

Бихор (|Judeţul Bihor; |Bihar megye) е округ во Романија, сместен во северозападниот дел на земјата. Главен град на округот е градот Орадеа, а значаен е и градот Салонта.
1 Географија
1.1 Местоположба
Округот Бихор е копнен округ во Романија и пограничен кон Унгарија. Окружен е:
* на север со: Сату Маре;
* на североисток со: Салаж;
* на исток со: Клуж;
* на југоисток со: Алба;
* на југ со: Арад.
1.2 Релјеф
Бихор се наоѓа во историската област Кришана. Западниот дел од округот е рамничарски, во кој се простира Панонската низина, додека источниот дел е планински со планината Бихор. Големо значење за округот има реката Киреш, која тече во правец исток-запад.
2 Демографија
Округот спаѓа во повеќенационалните окрузи во Романија. Според пописот во Романија во 2002 година, Романците сочинуваат 67,6% од населението во округот, Унгарците 26%, 5% се Роми, 1,2% Словаци, а 0,2% се припадници на некоја друга етничка заедница.
Брашов (округ)

Брашов (|Judeţul Braşov; |Brassó megye) е округ во Романија, сместен во средишниот дел на земјата. Главен град на округот е градот Брашов, а значаен е и градот Фагараш.
1 Географија
1.1 Местоположба
Округот Брашов е копнен округ во Романија. Окружен е:
* на север со: Харгита;
* на исток со: Ковасна;
* на југоисток со: Бузау;
* на југ со: Прахова и Д'мбовица;
* на југозапад со: Арџеш;
* на запад со: Сибињ;
* на северозапад со: Муреш.
1.2 Релјеф
Округот се наоѓа во историската област Трансилванија. Брашов е претежно планински огрруг, особено на исток, каде што се издигаат Карпати, но во средишниот дел има плодни долини по горниот тек на реката Олт.
2 Демографија
Округот спаѓа во групата на повеќенационални окрузи во Романија. Според пописот во Романија во 2002 година, Романците сочинуваат 87,2% од населението во округот, Унгарците 9%, Ромите 3%, а 0,8% се припадници на некоја друга етничка заедница.
Јурумангиски јазик

Јурумангискиот е исчезнат јазик во Колумбија. Денес, овој јазик ни е познат преку кратка список на зборови и фрази забележани од отец Кристовал Ромеро, кој пак ја дал списокот на капетан Себастијан Ланчас де Естрада за да подоцна ја објави во својот извештај во 1768. Од тогаш на јазикот и говорниците им се губи историски запис.
Списокот бил пронајден низ државните архиви и бил повторно објавен со анализа и коментаро од страна на Ривет во 1942 година кој пак тврдел дека јазикот бил дел од хоканските јазици. Ова тврдење сè уште не е прифатено во целост.
1 Користена литература
* Loukotka, Čestmír (1968) ''Classification of South American Indian Languages''. University of California, Los Angeles.
* Poser, William J. (1992) The Salinan and Yurumanguí Data in ''Language in the Americas''. ''International Journal of American Linguistics'' 58.2.202-22.
* Rivet, Paul (1942) Un dialecte Hoka Colombien: le Yurumangí. ''Journal de la Société des Américanistes de Paris'' 34.1-59.
2 Поврзано
* Список на староседелски јазици во Америка
Глажња (езеро)

Глажња (или Глажњанско Езеро) — вештачко езеро на Липковска Река, 17 км од Куманово во северниот дел на Македонија. Името го добило по селото Глажња. Изградено е во 1971 година. Браната е бетонска лачногравитациска. Таа е долга по круната 344 м, широка 4 м, а височината над теренот изнесува 80 м. Котата на нормалното ниво на езерото се наоѓа на височина од 588 м. Најголемата должина на езерото изнесува 3.146 км, а најголемата широчина 700 м. Во овие рамки езерото зафаќа површина од 96,5 ha. Вкупната зафатнина изнесува , од која претставува мртов простор, а преостанатите корисна зафатнина. Водата се користи за водоснабдување, наводнување, за добивање електрична енергија и за други потреби. Браната ја проектирал хрватскиот Србин Никола Хајдин.
1 Поврзано
* Липковско Езеро
Браила (округ)

Браила (|Judeţul Brăila) е округ во Романија, сместен во југоистичниот дел на земјата. Главен град на округот е градот Браила.
1 Географија
1.1 Местоположба
Округот Браила е копнен округ во Романија. Окружен е:
* на север со: Галац;
* на исток со: Тулча;
* на југоисток со: Констанца;
* на југ со: Јаломица;
* на запад со: Бузау;
* на северозапад со: Вранча.
1.2 Релјеф
Округот се наоѓа во Влашка, поточно во нејзината јужна област Мунтенија. Релјефот во целиот округ е рамничарски. Во јужните делови од округот, по окружната граница тече реката Дунав, која го одвојува овој дел од Романија со областа Добруџа. Округот е најсушниот дел во низината, познат како Бараганска степа. Во северните делови тече реката Сирет, која претставува и граница кон регионот Молдавија.
2 Демографија
Округот спаѓа во групата на окрузи во Романија во кои претежно живее романско население. Според пописот во Романија во 2002 година, Романците сочинуваат 98% од населението во округот, а од останатите најбројни се Ромите и Русите.
Петар Глигоровски

Петар Глигоровски (роден како Перица Панов, , - , ) — македонски сликар и режисер на анимирани филмови. Дипломирал на Академијата за ликовни уметности во Белград, а анимација специјализирал во Загреб. Тој е еден од водечките претставници на македонската современа анимација. Автор е на првиот македонски анимиран филм „Embrion № M“ во 1971 година.
Душан Недељковиќ

Душан Недељковиќ (с. Исаково, - Белград, ) бил српски филозоф и етнолог.
Студирал во Франција, каде и докторирал на Сорбона во 1922 година. Од 1922 до 1941 година предава филозофија на Филозофскиот факултет во Скопје. Во 1939 година учествува во формирањето на Етнолошкото друштво во Скопје.
Соработува со прогресивни луѓе од Македонија, меѓу кои и со Кочо Рацин. Во зимата 1939 година е исклучен од КПЈ поради неправилни ставови во однос на македонското национално прашање.
На 12 јануари 1940 година, заедно со тројца студенти од Филозофскиот факултет (Блажо Орландиќ, Антун Колендиќ и Борис Чушкаров), е испратен во концентрациониот логор во Билеќа.
Во 1941 година повторно станува член на КПЈ и се приклучува на партизанското движење. По војната станува претседател на Државната комисија за утврдување на злочините на окупаторите и нивните помагачи.
Во 1946 година е избран за член на Српската академија на науките и уметностите. Станува професор на Филозофскиот факултет во Белград и во периодот од 1947 до 1949 година ја извршува функцијата декан. Во првите години по ослободувањето предава и на Филозофскиот факултет во Скопје. Во 1974 година е избран за надворешен член на МАНУ.
Никола Вражалски

Никола Иванов Вражалски (Кочани, - , ) — припадник на студентското движење МАНАПО, учесник во НОВ и македонски правник. Бил јавен обвинител на НРМ и пратеник во Уставотворното собрание на НРМ од 1946 година.
1 Животопис
Вражалски е роден во Кочани на 12 мај 1914 година. Завршил Правен факултет во Белград во 1940 година. За време на студиите во Белград активно се вклучил во студентските активности и во друштвото „Вардар“. Станал член на КПЈ во 1940 година.
Со дозвола на Комунистичката партија на Југославија, во периодот на бугарската окупација на Македонија, се инфлитрирал и бил поставен како кмет најпрво во Чичевската општина (1941 година), па во Богомила (1942 година), а од јуни 1942, бил поставен за кмет на селото Блатец. Од октомври 1942 година работел во Скопје. Бил член на АСНОМ и организатор на НОО во Кочани во 1944 година.
По Ослободувањето, во 1945 година бил именуван за Окружен јавен обвинител, а потоа и за Помошник на јавниот обвинител на Народна Република Македонија. За јавен обвинител на НРМ бил именуван на 27 јули 1946 и на таа функција останува до 3 ноември 1948 година. Бил и народен пратеник во Уставотворното собрание на НРМ од Кочанска околија и член на Уставотворниот одбор за подготовка на Уставот на НРМ од 1946 година.
По донесувањето на Резолуцијата на Информбирото, кон крајот на 1949 година, заедно со Панко Брашнаров и Ѓорѓи Василев, основале информбировска илегална група, со цел за нелегална работа против партиското и државно раководство. Потоа бил затворен на Голи Оток како информбировец. Починал во Скопје во 1997 година.
Во негова чест една улица во Кочани го носи неговото име.
2 Поврзано
* Драга Станчова Вражалска
Монкмерски јазици

Мон-кмерските јазици се автохтоно јазично семејство на полуостровот Индокина. Заедно со мундаскиот јазик, овие јазици формираат посебна гранка од австроазиските јазици.
1 Класификација
1.1 Источни
* Бахнарски јазици во Виетнам, Камбоџа и Лаос.
* Катуски јазици во централен Лаос, североисточен Тајланд и централен Виетнам.
* Кмерски јазик во Камбоџа и североисточен Тајланд.
* Пакошки јазик во централните делови на Лаос и Виетнам.
* Пеарски јазици во јужна Камбоџа.
* Виетски јазиц во Виетнам и Лаос.
1.2 Северни
* Касиски јазици во Мегалаја, Индија.
* Кмуиски јазици во северен Лаос.
* Мангски јазик во Виетнам и Кина.
* Палаунгски јазици во северен Тајланд
* Палиуски јазици во Кина.
* Тински јазици во северен Тајланд.
1.3 Јужни
* Аслиски јазици во Малезија.
* Монски јазици во Мјанмар.
* Никобарски јазици на Никобарските Острови.
1.4 Некласифицирани
* Бугански јазик во Кина.
* Кемиехуаски јазик во Кина.
* Куанхуаски јазик во Кина.
2 Наводи
* Shorto, Harry L. edited by Sidwell, Paul, Cooper, Doug and Bauer, Christian (2006). ''A Mon-Khmer comparative dictionary''. Canberra: Australian National University. Pacific Linguistics. ISBN 0-85883-570-3
3 Додатни информации
* Adams, K. L. (1989). ''Systems of numeral classification in the Mon-Khmer, Nicobarese and Aslian subfamilies of Austroasiatic''. Canberra, A.C.T., Australia: Dept. of Linguistics, Research School of Pacific Studies, Australian National University. ISBN 0-85883-373-5
* Filbeck, D. (1978). ''T'in: a historical study''. Pacific linguistics, no. 49. Canberra: Dept. of Linguistics, Research School of Pacific Studies, Australian National University. ISBN 0-85883-172-4
* Hemeling, K. (1907). ''Die Nanking Kuanhua''. (German language)
* Shorto, H. L. ''Bibliographies of Mon-Khmer and Tai Linguistics''. London oriental bibliographies, v. 2. London: Oxford University Press, 1963.