Лепидолит

Лепидолит е заедничко име за серија минерали во виолетово-сива или розова боја од групата лискун. Минеролошкото име за оваа серија е полилитионит-трилитионит серија. Лепидолит има хемиска формула на . Тој е најзастапениот минерал кој носи литиум и е секундарен извор на овој метал. Тој е главниот извор на алкалниот метал рубидиум.
Лепидолит се наоѓа со други минерали кои содржат литиум, како што е сподумен, во пегматитни тела. Исто така, пронајден е во високотемпературни кварцни вени, гризенс и гранит.
1 Опис
Лепидолит е филосиликатен минерал и член на серијата полилитионити-трилитионити. Лепидолит е дел од триделна серија која се состои од полилитионит, лепидолит и трилитионит. Сите три минерали имаат слични својства и се предизвикани поради различните соодноси на литиум и алуминиум во нивните хемиски формули. Односот Li:Al варира од 2:1 кај полилитионит до 1,5:1,5 кај трилитионит.
Лепидолитот се наоѓа природно во различни бои, главно розова, виолетова и црвена, но и сива и, ретко, жолта и безбојна. Бидејќи лепидолитот е литиумска лискун, често погрешно се претпоставува дека литиумот е она што предизвикува розови нијанси кои се толку карактеристични за овој минерал. Наместо тоа, тоа се траги од манган кои предизвикуваат розова, виолетова и црвена боја.
1.1 Структура и состав
Лепидолит припаѓа на групата триоктаедрални лискуни, со структура слична на биотит. Оваа структура понекогаш се опишува како ''TOT-c'' . Кристалот се состои од наредени ''TOT'' слоеви слабо врзани заедно со јони на калиум ( ''c'' ). Секој ''TOT'' слој се состои од два надворешни ''Т'' (тетраедарски) листови во кои силициум или алуминиумски јони се врзуваат со четири атоми на кислород, кои пак се врзуваат за друг алуминиум и силициум за да ја формираат структурата на листот. Внатрешниот ''O'' (октаедарски) лист содржи јони на железо или магнезиум, секој поврзан со шест јони на кислород, флуорид или хидроксид. Во биотитот, силиконот зафаќа три од секои четири тетраедални местаа во кристалот, а алуминиумот ги зафаќа преостанатите тетраедарски места, додека магнезиумот или железото ги исполнуваат сите достапни октаедарски места.
Лепидолит ја дели оваа структура, но алуминиумот и литиумот го заменуваат магнезиумот и железото во октаедарските места. Ако речиси еднакви количества алуминиум и литиум ги заземаат октаедралните места, добиениот минерал е трилитионит, Ако литиумот зафаќа две од три октаедрални места и алуминиум преостанатото октаедра, тогаш рамнотежата на полнежот може да се зачува само ако силиконот ги зафаќа сите тетраедарски места. Резултатот е полилитионит, . Лепидолит има среден состав помеѓу овие крајни членови
Флуоридните јони можат да заменат дел од хидроксидот во структурата, додека натриумот, рубидиумот или цезиумот може да го заменат калиумот во мали количини.
2 Појави
Лепидолит е поврзан со други минерали кои содржат литиум како сподумен во пегматитните тела. Тој е главен извор на алкалниот метал рубидиум. Во 1861 година, Роберт Бунзен и Густав Кирхоф извлекле 150 кг лепидолит за да се добијат неколку грама соли на рубидиум за анализа, и затоа го открил новиот елемент рубидиум.
Се јавува во гранитни пегматити, во некои високотемпературни кварцни вени, гризенс и гранити. Поврзани минерали вклучуваат кварц, фелдспат, сподумен, амблигонит, турмалин, колумбит, каситерит, топаз и берилиум.
Забележителни појави вклучуваат Бразил, Планините Урал, Русија; Калифорнија и САД; Рудник Танко, езеро Берник, Манитоба, Канада и Мадагаскар.