Брукит

Брукит — орторомбична варијанта на титаниум диоксид (TiO<sub>2</sub>), кој се јавува во четири познати природни полиморфни форми (минерали со ист состав, но различна структура). Другите три од овие форми се акаогиит (моноклиничен), анатаза (тетрагонален) и рутил (тетрагонален). Брукитот е редок во споредба со анатазата и рутилот и, како и овие форми, покажува фотокаталитичка активност. Брукитот исто така има поголем клеточен волумен од анатазата или рутилот, со 8 TiO<sub>2</sub> групи по единична клетка, во споредба со 4 за анатаза и 2 за рутил. Железото (Fe), танталот (Ta) и ниобиумот (Nb) се вообичаени нечистотии во брукитот.
Брукитот бил именуван во 1825 година од францускиот минералог Арман Леви по Хенри Џејмс Брук (1771–1857), англиски кристалограф, минералог и трговец со волна.
Арканзитот е вид брукит од Магнет Коув, Арканзас, САД. Може да се пронајде во масивот Мурун на висорамнината Ољокма-Чара во Источен Сибир, Русија, дел од Алданскиот штит.
На температури над околу 750°C, брукит ќе се врати во рутилна структура.
1 Единечна ќелија
Брукитот припаѓа на орторомбичната дипирамидална кристална класа 2/m 2/m 2/m (исто така означена како mmm). Просторната група е Pcab, а параметрите на единичната ќелија се a = 5,4558 Å, b = 9,1819 Å и c = 5,1429 Å. Формулата е TiO<sub>2</sub>, со 8 формулни единици по единична ќелија.
2 Структура
Брукитната структура е изградена од искривени октаедри со титаниумски јон во центарот и кислородни јони на секое од шесте темиња. Секој октаедар дели три рабови со соседните октаедри, формирајќи орторомбична структура.
3 Изглед
Кристалите на брукит се типично табеларни, издолжени и набраздени паралелно со нивната должина. Тие исто така можат да бидат пирамидални, псевдохексагонални или призматични. Брукитот и рутилот можат да растат заедно во епитаксијален однос.
Брукитот обично е кафеав по боја, понекогаш жолтеникав или црвеникаво-кафеав, па дури и црн. Познати се и убави, темноцрвени кристали (се гледаат горе-десно) слични на пироп и алмандит гранат. Брукитот покажува субметален сјај. Тој е непроѕирен до проѕирен, транспарентен во тенки фрагменти и жолтеникаво-кафеав до темнокафеав при пропуштена светлина.
4 Оптички својства
Брукитот е двојно прекршувачки, како и сите орторомбични минерали и е биаксијален (+). Индексите на прекршување се многу високи, над 2,5, што е дури и повисоко од дијамантот со 2,42. За споредба, обичното прозорско стакло има индекс на прекршување од околу 1,5.
Брукитот покажува многу слаб плеохроизам, жолтеникав, црвеникав и портокалов до кафеав. Не е ниту флуоресцентен ниту радиоактивен.
5 Физички својства
Брукитот е кршлив минерал, со субконхоидна до неправилна фрактура и слаб расцеп во една насока паралелна со ''c'' кристалната оска и траги од расцепување во насока нормална на ''a'' и ''b'' кристалната оска. Збратимувањето е неизвесно. Минералот има Мосова тврдост од 6, помеѓу апатит и фелдспат. Ова е иста тврдост како анатазата и малку помала од онаа на рутилот (6 до ). Специфичната тежина е од 4,08 до 4,18, помеѓу онаа на анатазата на 3,9 и рутилот на 4,2.
6 Појава и асоцијации
Брукитот е помошен минерал во алпските вени во гнајс и шкрилец; тој е исто така чест детритален минерал. Поврзаните минерали ги вклучуваат неговите полиморфи анатаза и рутил, а исто така и титанит, ортоклас, кварц, хематит, калцит, хлорит и мусковит.
Локалитет од типот е Твл Маен Грисијал, Фрон Олау, Прентег, Гвинед, Велс. Во 2004 година, кристали од брукит беа пронајдени во Каран, во Балучистан, Пакистан.