procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Silene dioica

''Silene dioica'' (син. ''Melandrium rubrum'') — тревесто цветно растение од семејството Caryophyllaceae, кое е по потекло од Европа и донесено во Америка.
1 Опис
Тоа е двегодишно или повеќегодишно растение. Растението расте до 30-90 см во висина, со разгранети стебла. Темнозелените листови се во спротивни и декусирани парови, едноставни остри овални, 3-8 см долги со незабиен раб; и листовите и стеблата на растението се влакнести и малку лепливи. Горните листови се без стебло.
Цветаат од мај до октомври, безмирисните цветови се темно розови до црвени. Има пет ливчиња кои се длабоко засечени на крајот, стеснети во основата и сите одат во чашка во облик на урна. Како што е наведено од специфичното име, машките и женските цветови се наоѓаат на одделни растенија (дводомни), машкиот со 10 прашници и чашка со 10 вени, женскиот со 5 стилови и чашка со 20 вени.
Плодот, кој се произведува од јули па натаму, е јајцевидна капсула што содржи повеќе семки.
2 Таксономија
Растенијата од ''Silene latifolia'' × ''Silene dioica'' = ''Silene'' × ''hampeana'' кои се плодни хибриди со тесно поврзаниот бел кампион (''Silene latifolia'') се чести во некои области. Тие може да имаат побледо розови цветови и да бидат меѓупросторни помеѓу двата вида по други карактеристики.
3 Живеалиште
''Silene dioica'' е по потекло од северна и централна Европа и е локално изобилна низ Британските Острови. Генерално е честа појава во Северна Ирска, но е ретка на други места во Ирска. Честа е на островот Ман. Доведена е во Исланд, Канада, САД и Аргентина.
''Silene dioica'' расте покрај патишта, шуми, карпести падини, и влажни хумусни почви.
Во Македонија го има на Шар Планина на патот кон Лешница, на Дешат, Пелистер, Беласица, и најдено е ова растение во село Смолари.
4 Екологија
Цветовите често ги посетуваат муви како што е ''Rhingia campestris''. Нектарот од цветовите го користат бумбарите и пеперутките, а неколку видови молци се хранат со лисјата.
Цветовите на ''Silene dioica'', заедно со голем број други членови на Caryophyllaceae, се многу подложни на инфекција.
5 Одгледување
Ова растение се користи како украсно повеќегодишно цвеќе за повеќегодишната граница. Една особено значајна сорта е светло розовата, двоцветна сорта со темно зелени листови наречена „Светулка“.
6 Медицинска и кулинарска употреба
Младите листови и цветови од ''Silene dioica'' се јадат, иако се препорачува готвење или бланширање за да се отстрани горчливиот вкус при конзумирањето.
Николас Калпепер го препорачувал ''Silene dioica'', за третман на брадавици, курји очи, заболувања на бубрезите, внатрешно крварење, убоди од инсекти и каснувања од шарка.
7 Во културата
На островот Ман, познат е како „самовилски цвет“, и постои локално табу против неговото берење.
Во католичката црква, ''Silene dioica'' се поврзува со исусовиот маченик Едмунд Кампион.
Фредегариева хроника

''Фредегариевата хроника'' (латински ''Chronicae Fredegarii'') е една од најважните историски извори за раното средновековие во Западна Европа, особено за Франкското кралство во меровингскиот период. Таа е компилација од 7. век, најверојатно составена во Бургундија (дел од денешна Франција).
1 Авторство и датирање
Авторот е непознат — во ниту еден од зачуваните ракописи не се споменува име. Името „Фредегар“ (Fredegar) се појавува дури во 16 век и веројатно е подоцнежно припишување. Современите историчари често зборуваат за „псевдо-Фредегар“ или анонимен компилатор од Бургундија.
Хрониката е составена околу 660 година, бидејќи завршува со настани од 642 година, но содржи навестувања за подоцнежни години (до околу 658–660 г., вклучително и сончево затемнување во 660 г.). Некои научници сметаат дека може да е дело на еден автор, други — на повеќе луѓе или на компилатор кој собрал и уредил материјали. Веројатно авторот бил световен човек (лаик) со пристап до кралски или црковни архиви, а не монах.
Dianthus pinifolius

''Dianthus pinifolius'' — вид каранфил од родот Carnation и семејството Caryophyllaceae.
1 Опис и распространетост
Повеќегодишно растение со стерилни и цветни гранчиња што формираат густи мали баздови. Стеблото е високо до 40 см, мазно или рапаво, четириаглесто со тапи рабови. Листовите на стерилните гранчиња се во густи снопчиња, линејни, широки до 1 мм, најчесто срповидно свиткани, рапави по рабовите, со јасно изразени централна и странични жили. Листовите на стеблото најчесто се покуси од половина интернодиум. Лисните ракавци се долги 4-6 пати повеќе од ширината. Цветовите се во густи снопчиња; брактеите обратно или издолжено јајцевидни, кожести, кремови или светлокафеави, завршуваат со осил покус од цветот. Чашкините лушпи се најчесто 6, обратно или издолжено јајцевидни, кожести, кремови, рабовите малку набрчкани, нагло стеснети во осил 3-4 пати покус од проширениот дел; долги до три четвртини од чашката. Чашката е долга 10-18 мм, широка 2-4 мм, црвена и гола, најширока во средината; запците се триаголни, долги 3-4 мм, со слаб заострен врв и кратки нежни влакненца по рабовите. Венчето е долго 5-7 мм, назабено, црвено или виолетово.
Расте на брдски пасишта и каменити места, крај дабови и букови шуми и грмушки, до 1300 м надморска височина.
2 Варијабилност
Видот е поделен на следниве подвидови:
*''D. p. pinifolius —'' брактеите се многу покуси од должината на чашката. Главно распространет во низините: Куманово (Средочица), Жеденска Клисура (с. Рашче), Прилеп (Маркови Кули, Плетвар, Козјак, Дервен), Дабничка Планина (с. Мраморани), Мариово (с. Витолиште), Крушево, Кочани, Радовиш, Гевгелија (с. Богданци), Делчево (Македонска Каменица, с. Киселица).*''D. p. serbicus —'' брактеите имаат иста должината колку и чашката. Главно распространет во планински предели, чест и во низини: Јакупица, Китка, Баба (Пелистер), Ниџе (Кајмакчалан), Кожуф (Висока Чука), Скопје (рудник Радуша), Тетово (с. Рогачево), Кочани (с. Истибања), Кратово, Кавадарци (Мајден = Алшар), Демир Хисар (с. Слепче, с. Доленци, с. Церово), Битола.*''D. p. lilacinus''*''D. p. tenuicaulis''
3 Галерија
4 Наводи
Селски поглавица

Селски поглавица, селски поглавар, селски старешина, селски челник или селски началник ― водач на село, поселок или друг вид населено место кое е премногу мало за да има свој градоначалник.
За разлика од позицијата градоначалник, која означува водач на општина со седиште во град, паланка или поразвиено село со сопствена вклучена власт, титулата селски поглавица може да биде чисто церемонијална или дури и целосно неслужбена, едноставно означувајќи поединец кој има значително политичко и општествено влијание во дадена област. Ова е особено случај во денешно време, бидејќи зголемената урбанизација и напредокот во општењето значат дека повеќето села веќе се предмет на некаков облик на локална самоуправа, а со тоа и потребата од месните старешини е намалена. Сепак, во некои земји, селските старешини продолжуваат да постојат како службена владина позиција аналогна на онаа на градоначалник, или барем како советодавна или претставничка улога што посредува помеѓу малите заедници и повисоките нивоа на власт.
1 Употреба
1.1 Брунеј
Во Брунеј, селскиот поглавица е нарекуван кетуа капмунг или кетуа кампонг на малајски јазик. Тоа е административна функција која ја води заедницата на селска административна единица, третата и најниска единица во земјата.
1.2 НР Кина
Во Народна Република Кина, селски поглавица е месна самоуправа или племенска функција. Селскиот поглавица е лицето назначено да управува со област што често е едно село.
1.2.1 Должности и функции
Селскиот поглавица има неколку службени должности во селото, а понекогаш е сметан за посредник во спорови и општ „средник“ на селските или поединечни проблеми.
Примери за поглаварство се забележани кај Зуните, Кунгите и Мехинаките, меѓу другите. Блиските племенски водачи признати или назначени од кинеските власти, биле познати како туси, иако можеле да командуваат со поголеми области од едно село.
1.3 Индонезија
Селскиот поглавица во Индонезија е викан кепала деса.
1.4 Малезија
Општо земено, во Малезија, селскиот поглавица се нарекува кетуа кампунг, освен во прамалајското село каде што позицијата била викана батин. Кетуа кампунг бил назначуван и потпомогнуван од одборот за управување со селската заедница. Во Саравак, главата на традиционалната долга куќа викана туаи рума.
1.5 Филипини
Секое барангај (село) на Филипините е предводено од барангајски капетан.
2 Историска употреба
2.1 Кина
Во времето на Чјинг и раната републиканска ера, лицата со функцијата дибао биле службено назначени селски службеници, обично избрани од месната класа на земјопоседници и одговорни за користењето на земјиштето и границите во нивна јурисдикција.
2.2 Јапонија
Во Јапонија од раздобјето Едо, селскиот старешина бил викан нануши (名主) и бил задолжен за собирање даноци, општа администрација на селото, управување со јавните природни ресурси (како што се планини, полиња, реки и океани) на селото, како и за преговори со територијалниот господар како претставник на селаните.
3 Поврзано
* Градоначалник
* Оперхофд
* Поглавица
4 Наводи
Сакатра

Сакатра ― поим што бил користен во француската колонија Сен Доминг за да биде опишан потомок на еден црнец и еден расно измешан родител, лице чие потекло е од црнци и белци. Тој збор бил еден од многуте поими што биле користени во расниот кастен систем на колонијата за мерење на црнечката крв.
Етимологијата на зборот „сакатра“ е неизвесна; Феликс Родригез Гонзалез го поврзал со шпанскиот збор „сакар“ што значи „да земе“ и „атрас“ што значи „зад“; така, „сакатра“ е роб кој не е чуван во куќата или напред како што би можел да биде слуга со посветла кожа.
1 Во фикцијата
* Во романот од 1989 година, ''„Танцувачкиот друг“'' (''The Dancing Other''), француската авторка Сузан Драсиус го споменува нејзиниот главен лик како наоѓа „вистинско пријателство со весело девојче сакатра со мека, карамелизирана кожа“.* Романот на Нало Хопкинсон од 2004 година, „''Солените патишта''“ (''The Salt Roads''), со шпекулативна фикција, започнува со Џорџина, поробена девојка која забременува од белец, негирајќи дека нејзиното дете ќе биде „само мулато. Јас сум грифонка, мајка ми беше сакатра. Бебето ќе биде марабу“.
2 Поврзано
* Мулатски Хаиќани
* Квадрон
* Окторуна
* Афранчи
* Слободно обоени луѓе
* Афрохаиќани
* Марабу
Dianthus microlepis

''Dianthus microlepis'' — вид каранфил опишан од Пјер Едмон Боасие во 1843 година. Припаѓа на родот ''Carnation'' и семејството ''Caryophyllaceae''. Dianthus microlepis е ниско тревесто растение кое цути во периодот од јуни до септември.
Распространет е во Бугарија, Грција и источниот дел на Македонија.
Хромозомски број: 2n=30.
1 Опис и распространетост
Повеќегодишно ниско баздовидно растение, кое често образува густи баздовчиња, чија височина заедно со цветовите изнесува 2-7 см. Гранчињата при основата се збиени. Цветните стебленца обично имаат еден пар листови. Листовите при основата се линејни, долги 10-20 мм, широки 1-1,5 мм, со три жили, голи и груби по рабовите. Листовите на стеблото се проширени при основата и имаат широк ципест раб. Лисните ракавци се 1-1,5 пати подолги од нивната широчина. Цветовите се единечни. Чашкините лушпи се две, зеленикави или црвени, елиптични, постепено стеснети кон врвот, најчесто до средината на чашката. Чашката е долга 9-10 мм, гола и најчесто црвена; запците триаглести, долги 2-3 мм, со тап врв и нежни цилии по рабовите. Венчето е црвено, неправилно назабено, со ретки влакна при основата.
Расте на високопланински пасишта врз силикатна подлога до 2250 м надморска височина. Се среќава само на Осогово, на врвовите Руен и Царев Врв.
2 Варијабилност
Синоними:
*''Dianthus brachyanthus'' Schur
*''Dianthus microlepis f. alba'' Delip. & Dimitrov
*''Dianthus microlepis var. degenii'' Stoj. & Acht.
*''Dianthus microlepis subsp. degenii'' (Stoj. & Acht.) Peev & Zlatkova
*''Dianthus microlepis var. musalae'' Velen.
*''Dianthus musalae'' (Velen.) Velen.
*''Dianthus pumilio'' Degen & Urum.
*''Dianthus pumilus'' Friv. ex Boiss.
3 Галерија
4 Наводи
Историска антропологија

Историска антропологија ― историографско движење кое применува методологии и цели од општествената и културната антропологија во проучувањето на историските општества. Како и повеќето такви движења, различни научници го разбираат на различни начини, а за некои може да биде синоним за историјата на менталитетите, културната историја, етноисторијата, микроисторијата, историјата на народот или историја на секојдневието. Антрополозите чија работа била особено вдахнувачка за историската антропологија се Емил Диркем, Хајнрих Шурц, Арнолд ван Хенеп, Лисјен Леви-Брил, Марсел Мос, Клифорд Гирц, Џек Гуди и Виктор Тарнер.
Питер Бурк ја споредил историската антропологија со општествената историја, откривајќи дека историската антропологија има тежнеење да се насочува на квалитативни, а не на квантитативни податоци, помали заедници и симболични аспекти на културата. Така, во делата на историчари како Е.П. Томпсон, ова одразува пресврт во марксистичката историографија од 1960-тите години од „ортодоксниот марксистички пристап кон човековото однесување во кој чинителите се сметани за мотивирани првенствено од економијата, а само второстепено од културата или идеологијата“.
Историската антропологија е вкоренета во школата „ Анали“, поврзана со низа големи историчари како што се Фернанд Браудел, Жак Ле Гоф, Емануел Ле Рој Ладури и Пјер Нора, заедно со истражувачи од други места во Европа, како што е Карло Гинзбург. Името „историска антропологија“ активно ја промовираат некои неодамнешни историчари од школата „Анали“, како што е Жан-Клод Шмит. Основано во 1929 година од Марк Блох и Лисјен Февр, списанието „''Annales.''''Histoire, Sciences Sociales''“ (Анали. Историја, општествени науки) е сè уште меѓу највлијателните француски публикации за истражување во историската антропологија.
Историската антропологија е отворена за слични критики како антропологијата: „како што забележале Бернард Кон, Џон и Жан Комароф, студиите во кои општествата биле претставени на овој начин честопати биле пристрасни, пристрасни и несвесни слугинки на доминацијата врз незападните народи од страна на Европејците и Американците“. Но, почнувајќи од Втората светска војна, сè порефлексивните пристапи довеле до софистициран развој на полето, а знамето на „историската антропологија“ честопати привлекувало англо-американски историчари на начини на кои школата „Анали“ не го правела тоа: клучни фигури биле Сидни Минц, Џеј О'Брајан, Вилијам Роузбери, Маршал Салинс, Џејн Шнајдер, Питер Шнајдер, Ерик Волф, Питер Бурк и луѓе од други места во светот како што е Арон Гуревич.
1 Поврзано
* Културна антропологија
* Историографија
* Рурална историја
* Нова историја
* Општествена историја
* Марксистичка историографија
Saponaria

''Saponaria'' — род на цветни растенија од семејството ''Caryophyllaceae'', кај нас попознати по името ''сапунче''. Обично се карактеризира со розови или бели цветови. Во Македонија виреат три вида од овој род: ''Saponaria bellidifolia'', ''Saponaria glutinosa'' и ''Saponaria officinalis'' или ''обично сапунче''
1 Опис
''Saponaria'' се зелјести повеќегодишни и едногодишни растенија, некои со дрвенести основи. Цветовите се изобилни, со пет ливчиња и обично во нијанси на розова или бела.
2 Таксономија
Родот е тесно поврзан со родот ''Silene'', а се разликува од овие по тоа што има само два (не три или пет) толчници во цветот.
Исто така е сродна со ''Gypsophila,'' но нејзиното чашкино ливче е цилиндрично, а не ѕвончесто.
2.1 Видови
Најпознатиот вид може да биде Saponaria officinalis, што потекнува од Евроазија, но е познато во поголемиот дел од светот како доведен вид, често се смета како плевел, а понекогаш и се култивира како украсно растение.
Вкупно во родот има триесет до четириесет видови.
„Plants of the World Online“ прифаќа 39 видови:
*''Saponaria aenesia'' Heldr.
*''Saponaria bargyliana'' Gomb.
*''Saponaria bellidifolia'' Sm.
*''Saponaria biovulata'' (Stapf) Barkoudah
*''Saponaria bodeana'' Boiss.
*''Saponaria caespitosa'' DC.
*''Saponaria calabrica'' Guss.
*''Saponaria cerastoides'' Fisch. ex C.A.Mey.
*''Saponaria cypria'' Boiss.
*''Saponaria dalmasi'' H.Boissieu
*''Saponaria emineana'' Gemici & Kit Tan
*''Saponaria glutinosa'' M.Bieb.
*''Saponaria griffithiana'' Boiss.
*''Saponaria gypsacea'' Vved.
*''Saponaria halophila'' Hedge & Hub.-Mor.
*''Saponaria iranica'' Dashti, Assadi & Sharifnia
*''Saponaria jagelii'' Phitos & Greuter
*''Saponaria karapinarensis'' Vural & Adıgüzel
*''Saponaria kotschyi'' Boiss.
*''Saponaria lutea'' L.
*''Saponaria mesogitana'' Boiss.
*''Saponaria ocymoides'' L.
*''Saponaria officinalis'' L.
*''Saponaria orientalis'' L.
*''Saponaria pachyphylla'' Rech.f.
*''Saponaria pamphylica'' Boiss. & Heldr.
*''Saponaria picta'' Boiss.
*''Saponaria pinetorum'' Hedge
*''Saponaria prostrata'' Willd.
*''Saponaria pumila'' Janch.
*''Saponaria pumilio'' Boiss.
*''Saponaria sewerzowii'' Regel & Schmalh.
*''Saponaria sicula'' Raf.
*''Saponaria stenopetala'' Rech.f.
*''Saponaria subrosularis'' Rech.f.
*''Saponaria suffruticosa'' Nábělek
*''Saponaria syriaca'' Boiss.
*''Saponaria tadzhikistanica'' (Botsch.) V.A.Shultz
*''Saponaria tridentata'' Boiss.
2.2 Етимологија
Името на родот ''Saponaria'' потекнува од латинските зборови ''sapo'' („сапун“) и ''-aria'' („што се однесува на“), при што барем еден вид, ''S. officinalis'', се користи за производство на сапун.
3 Екологија
Видовите ''Saponaria'' ги јадат ларвите на некои пеперуги и молци, вклучувајќи ги ''Lychnis'' и Coleophora saponariella, што е ексклузивно за родот.
4 Употреба
Растенијата содржат сапонин, а течен сапун може да се добие со потопување на листовите во вода. Овој сапун сè уште се користи за чистење на деликатни антички таписерии.
Војвода од Вестминстер

Војвода од Вестминстер — титула во перството на Обединетото Кралство. Ја создала кралицата Викторија во 1874 година и му ја доделила на Хју Гровенор, 3. маркиз од Вестминстер. Тоа е најновото војводство доделено на лице кое не е во роднинска врска со британското кралско семејство.
Вториот, третиот, четвртиот и петтиот војвода биле внуци на првиот. Сегашниот носител на титулата е Хју Гровенор, седми војвода, кој го наследил војводството на 9 август 2016 година по смртта на неговиот татко, Џералд. Сегашниот војвода е кум на принцот Џорџ Велшки.
Домовите на војводата од Вестминстер се во Итон хол, Чешир, и во Абистед хаус, Ланкашир. Градската куќа на семејството во Лондон била Гровенор хаус, Парк лејн, додека замокот Халкин бил изграден како спортско престојувалиште за семејството во раните 1800-ти. Традиционалното место за погребување на војводите е старата црква во непосредна близина на црквата „Света Марија“ во Еклстон.
1 Историја на семејството Гровенор
Ричард Гровенор бил назначен за Баронет од Итон во јануари 1622 година. Сер Ричард Гровенор, 7. баронет, бил назначен за барон Гровенор во 1761 година, а во 1784 година станал и виконт Белгрејв (Белгрејв, Чешир) и ерл Гровенор под Џорџ III. Титулата маркиз од Вестминстер му била доделена на Роберт Гровенор, 2. ерл Гровенор, на крунисувањето на Вилијам IV во 1831 година.
Во 1677 година, сер Томас Гровенор склучил договор за брак со Мери Дејвис, која тогаш имала 12 години, а наследила 500 акри (200 хектари) мочурлива земја западно од границата на Лондон.
Споредни титули се: маркиз од Вестминстер (создадена 1831), ерл Гровенор (1784), виконт Белгрејв од Белгрејв во округот Честер (1784) и барон Гровенор од Итон во округот Честер (1761). Војводството и маркиштвото се во рамките на перството на Обединетото Кралство, останатите се во Перството на Велика Британија. Куртоазна титула на најстариот син и наследник на војводата е ''ерл Гровенор''.
Dianthus stenopetalus

''Dianthus stenopetalus'' — вид каранфил опишан од Август Хајнрих Рудолф Гризебах. Тој припаѓа на родот Carnation и семејството Caryophyllaceae.
1 Опис и распространетост
Повеќегодишно растение, кое достигнува висина до 40 см. Стеблото е четириаглесто, со ситни брадавички и рапава површина. Базалните листови се тесно линејни, широки до 0,5 мм, најчесто преклопени, додека стеблените се плоснати; лисните ракавци се до 10 пати подолги од нивната ширина. Цветовите се собрани во мали збиени топчести соцветија со многу цветови; двете најнадворешни брактеи се кожести, елиптични и нагло стеснети во тенок осил подолг од нив. Има четири чашкини лушпи кои се елиптични или тесно елиптични, со ципест раб, белузлави во основата, набрани и темнокафеави во горниот дел, нагло стеснети во тенок осил долг 4-5 мм, странично расперен. Чашката е гола, долга 5-8 мм, широка 2-3 мм, пурпурна, често надуена и со големи запци; запците се долги 2,5-3 мм, во основата широки 1 мм, со 3-7 жили, постепено зашилени на врвот, со ципест раб и куси цилии. Венечните ливчиња се пурпурни, малку подолги од чашката; ламината е долга до 3 мм, широка 1,5 мм и најчесто со два запчиња на врвот.
Се среќава на високопланински пасишта до 2200 м, на силикатна подлога и подлабоки почви. Познато е за Пелистер.
2 Галерија
3 Наводи
Dianthus scardicus

''Dianthus scardicus'' или шарпланински каранфил — вид каранфил опишан од Ричард фон Ветштајн. Тој припаѓа на родот Carnation и семејството Caryophyllaceae. Ендемично растение што расте само во планинските области на Шар Планина, во Македонија и Албанија.
1 Опис и распространетост
Повеќегодишно ниско растение со прилегнати, не многу долги стерилни гранчиња; цветните гранчиња се високи 2-10 см. Листовите на стерилните гранчиња се долги 3-4 см, широки 1,5-2,5 мм, голи, со три жили, по рабовите со ситни цилии, најчесто во основата или кај младите листови; листовите на цветните гранчиња се долги до 12 мм, широки околу 1,5 мм, со цилии по рабовите; лисните ракавци се 1,5 пати подолги од нивната ширина. Цветовите се поединечни. Чашкините лушпи обично се две, розови или црвени, нагло стеснети во долг и тесен зелен шиловиден дел со три жилки, во проширениот базален дел со широк ципест раб; нивната должина е околу две третини од чашката, прилегнати или малку расперени. Чашката е долга 10-12 мм, широка 3 мм, розова; чашкините запци се триаглести, долги до 3 мм, 1,5 пати подолги од широчината на основата, со тап врв, розови, со широк ципест раб и куси цилии по рабовите. Венчето е розово, со ламина долга 7-8 мм, назабена и со долги влакна во основата.
Се среќава на високопланински пасишта, најчесто меѓу ниски грмушести растенија над шумскиот појас, на височина од 1900 до 2700 м. Ендемично растение, познато единствено од Шар Планина – Љуботен, Кобилица, Церепашина, Титов Врв и Рудока.
2 Галерија
3 Наводи
Teucrium

''Teucrium'' — космополитски род на цветни растенија од семејството Lamiaceae. Растенијата од овој род се повеќегодишни билки или грмушки, со гранки кои се повеќе или помалку квадратни во пресек, лисја распоредени во спротивни парови, а королата е претежно со бели до кремасти, лобусни ливчиња.
1 Опис
Растенијата од родот ''Teucrium'' се повеќегодишни билки или грмушки со четириаголни стебла, често со едноставни влакненца и сесилни жлезди. Листовите се распоредени во спротивни парови, едноставни или со три ливчиња, понекогаш со лобусни или назабени рабови. Цветовите се распоредени во тирсис, понекогаш во соцветие во лисните оски. Цветовите имаат пет повеќе или помалку слични чашкини ливчиња споени во основата, а венечните ливчиња се бела или кремаста боја со пет лобуси кои формираат две усни. Горната усна е обично многу намалена по големина, а долната усна има три лобуси, централниот лобус обично е поголем од страничните лобуси. Постојат четири прашници прикачени во близина на основата на ливчињата, а плодот е со четири сегменти.
2 Таксономија
Родот ''Teucrium'' првпат формално е опишан во 1753 година од Карл Линеј во ''„Species Plantarum“''. Името ''Teucrium'' го користел Педаниј Диоскорид за неколку видови од овој род, и се верува дека се однесува на кралот Тевкер од Троја, кој го користел растението во како медицина.
3 Видови
(Видете го Список на видови растенија од родот Teucrium)
''Teucrium'' е космополитски род со околу 300 видови, чиешто распространување е центрирано во Медитеранот. Постојат околу тринаесет видови ендемски за Австралија.
Видови од овој род растат во Македонија: ''Teucrium scordium'', ''Teucrium chamaedrys'', ''Teucrium montanum'' и ''Teucrium capitatum''.
4 Фосилни записи
†Фосилите од семе од ''Teucrium tatjanae'' се познати од олигоценот, миоценот и плиоценот во западен Сибир, миоценот и плиоценот во централна и јужна Русија и миоценот во Лужица. Фосилните семиња се слични на семето од постоечкиот ''Teucrium orientale''.
†Фосилите од семе од ''Teucrium pripiatense'' се опишани од плиоценската формација Борсони во планините Рен во централна Германија.
Тајга (филм од 1992 година)

''Тајга'' (изворен наслов ''Taiga'') ― осумчасовен етнографски филм од 1992 година, режиран и фотографиран од Улрике Отингер.
Филмот е посветен на животот и обредите на номадските народи во северна Монголија, поточно на номадите Даркхатите и сајанските Урјанхаји.
Поделен е на 38 дела:
# Превојот Оул со светилиштето Обо ― Чувар на дархатската долина
# Долината на номадите Даркхати
# Номади на реката Алтраг
# Во осамената долина Хојен живее шаманот Балдшир
# Шаманската сеанса започнува на полноќ
# Кај Јура ― Свадбата
# Кај Јура ― Белите чинии
# Соседите на Јура ― Пејачот и ковачот Давадши
# Свето дрво
# Сурен Хор ја раскажува приказната за голото момче во дупката во земјата
# Ловецот и чизмичарот Олзибајар
# Овтшууни Надам ― ​​Гозба на овчјите гради
# Борачи и пејачи на пофалби
# Заминувањето на номадите за зимски камп
# На пат кон Цаган Нор (Бело Езеро)
# Ловецот Тшолу
# Град Цаган Нор
# Херој на трудот
# Дрвосечачот Санџи
# Светилиште Оргол
# Како старите ловеле мечки
# На Шишгид до ирвасите номади од тајгата
# Голем собир на Цатани во Тингис
# Христијанска делегација е слетана
# Поаѓање за есенскиот камп, 5-дневно патување
# Патување до јужната тајга
# Шаманката Баџар и нејзиното семејство
# Назад со Јура ― подготовки за зимскиот камп
# Преселбата на Јура во зимскиот камп во Улан Уул
# Соседите на Јура во Улан Уул
# Брашното и чајните тули пристигнаа во продавницата
# Достојниците на Улан Уул организираат проштална забава
# Номади на превојот Оул
# Прв ден од училиштето во Хадал
# Од Хадал до Ханч, две заборавени трговски метрополи
# Човсгол Нор ― Езеро со чиста вода
# Улан Батор ― Свадбен дворец
# Забавен парк ― Епски пејачи
1 Поврзано
* Список на најдолги филмови според времетраење
2 Дополнителни извори
*
Скопски каранфил

''Dianthus skopjensis'' — вид каранфил опишан од Кирил Мицевски. ''Dianthus skopjensis'' припаѓа на родот Carnation и семејството Caryophyllaceae.
1 Опис и распространетост
Повеќегодишно растение. Стеблото е вертикално, високо до 60 см, четириаглесто, густо покриено со распрснати куси влакна. Листовите имаат густи расперени влакна; базалните листови се линејни, плоскати, долги до 15 см, широки 2–4 мм, со 3–5 жилки. Стеблените листови се линејни, со многу жилки и најчесто покуси од интернодиумите. Лисните ракавци се долги 18–20 мм. Цветовите се собрани во топчести соцветија; обвивните лушпи се кожести, 'рѓести, елиптични или обратно јајцевидни, по рабовите набрани, голи, нагло преминуваат во долг осил кој стигнува до врвот на чашката или ја надминува. Има четири чашкини лушпи, напола покуси од чашката, кожести, обратно јајцевидни, 'рѓести, голи, по рабовите набрани, нагло преминуваат во кус осил долг (1,5) 2 (2,5) мм. Чашката е долга 9,5–12 мм, широка 2,5–3 мм, темно пурпурна, речиси црна, гола. Ламината на венечните ливчиња е пурпурна, долга 4 мм, широка 4,5 мм, во основата влакнеста, неправилно назабена.
Расте по тревести места, брдски пасишта и камењари на варовничка подлога. Единствено познато наоѓалиште е околината на Скопје – над с. Нова Брезница, кај местото Козјак над реката Треска.
Луис Едвард Андерсон

Луис Едвард Андерсон (16 јуни 1912 - 1 февруари 2007) —американски ботаничар посветен на проучување на мововите и експерт за северноамериканската бриофлора.
1 Ран живот
Андерсон бил роден во земјоделско семејство во рурална област во Бејтсвил, Мисисипи. Своето образование го започнал во мало училиште кое прво одделение го одржувало само секоја втора година, па затоа започнал на 5-годишна возраст и бил повеќе или помалку воодушевен кога наставниците му ја препознале интелегенцијата, па затоа го напуштил средното училиште на 15 години и дипломирал на Мисисипскиот државен универзитет со научна диплома на само 19 години. Постдипломските студии по ботаника ги изучувал на Дјуксиот универзитет и магистрирал во 1933 година. Тука Андерсон се заинтересирал за мововите додека студирал кај Хуго Леандер Бломквист. На 22-годишна возраст, докторирал на Пенсилванскиот универзитет.
2 Кариера
Во 1936 година, Андерсон бил примен на факултетот за ботаника на Дјуксиот универзитет за да се специјализира во цитологија, и му била доделена одговорност за курирање на хербариумот за мов. Потоа, истражувањето на Андерсон почнало да се префрла од клеточна цитологија кон екологијата и класификацијата на мововите. Тој, со помош на неговата колешка Рут Марџери Адомс, го изградил првиот општ курс по ботаника во институцијата.
Во текот на неговата кариера, на Андерсон му помагала сопругата Пет, која ја запознал додека таа била студентка по нега на Дјуксиот универзитет. Тие се венчале во 1941 година и откако имале 5 деца помеѓу 1942 и 1947 година, таа го придружувала на неговите екскурзии, означувајќи топографски карти со места за собирање и управувајќи со пакети со примероци.
За време на Втората светска војна, Андерсон зел отсуство од Дјук за да служи во морнарицата и бил разузнавачки офицер од февруари до септември 1945 година. Тој бил награден со Бронзена ѕвезда и бил отпуштен од чин како поручник-командант.
Андерсон често соработувал со Хауард А. Крам, а во 1981 година, двајцата објавиле двотомна флора за мововите од источна Северна Америка. Заедно со Крам го уредувале научното списание „''Мовови од Северна Америка“''. Андерсон продолжил да го проширува хербариумот за бриофити во Дјук и помогнал во развојот на постдипломска програма по бриологија. Се пензионирал од Дјук во 1982 година.
3 Наследство
Родот мов ''Bryoandersonia'' го добил името по него од Харолд Е. Робинсон. Некои видови, вклучувајќи го и ''Bryocrumia andersonii'', исто така го носат неговото име.
Во 1998 година, бриофитниот хербариум на Дјуксиот универзитет официјално бил именуван како бриофитски хербариум за Л. Е. Андерсон. Содржи приближно 260.000 примероци.
Жукотин

Жукотин (|Çÿхету|Cühetu; |Җүкәтау|Juketau; |Джукетау), бил средновековен град од Волшка Бугарија во текот на 10-тиот до 15-тиот век од нашата ера и се наоѓал на десниот брег на реката Кама, во близина на современиот град Чистопол.
Во периодот од 10 до 13 век претставувал еден од најважните центри за трговија со крзно во Волшка Бугарија. Градот бил главен град на војводството Цукатав, но во 1236 година, Цукатав бил уништен од трупите на Бату хан за време на монголската инвазија на Волшка Бугарија, а по руските пиратски напади во 14 и 15 век, моќта на градот опаднала и откако бил ограбен од Јуриј Звенигородски во 1414 година, бил напуштен, а урнатините се наоѓаат во близина на современото село Данауровка.
1 Етимологија
Името на древниот болгарски град Џукетау (Җүкәтау) потекнува од два татарски збора: „јука“ што значи липа и „тау“ што значи планина. Така, од татарскиот јазик, Џукетау се преведува како „Липова Планина“.
Втората верзија е дека името е изведено од татарските зборови: „јуке“ што значи стрмна (голема, висока) и „тау“ што значи планина, што се преведува како „стрмна планина“.
Билар

Билар или Билјарск (|Биләр; |Биля́р, Билярское городище|Bilyar, Bilyarskoye gorodishche) бил средновековен град во Волшка Бугарија и нејзин втор главен град пред монголската инвазија на Волшка Бугарија.
Се наоѓал на левиот брег од реката Мал Черемшан во Алексеевскиот округ на Татарстан, а неговата поранешна локација е 50км од денешно село со истото име и 150км од Казањ.
1 Историја
Градот е основан околу 10 век од домородното племе Билар од Волшка Бугарија. Во руските хроники, познат е и како „Голем град“ (|Великий город), бидејќи се вели дека неговото население броело повеќе од 100.000 жители.
Билар бил еден од главните трговски центри во Средна Волга, а наизменично со него и Нур-Сувар, кој служел како главен град на Волшка Бугарија во 12-ти и 13-ти век.
Во 1236 година, градот бил ограбен од војската на Бату хан, а подоцна градот бил обновен, но никогаш не ја вратил својата поранешна големина и моќ. Урнатините на градот (скоро 8км) биле истражени од Ричков, Татишчев, Каликов и Кучин.
Билар бил главен град на Волга-Кама-Бугарија од 10 век па се до почетокот на 13 век. Исто така, бил еден од најголемите градови во средновековна Евроазија. Пропаста на градот во 1236 година резултирала со губење на неговата монументална архитектура.
Во 1654 година, во близина на местото Билар, била основана руска гранична тврдина наречена Билар.
Билар Поинт на Островот Ливингстон на Јужните Шетландски Острови, Антарктик е именувана по Билар.
2 Во популарната култура
Билар бил дом на фиктивна советска воздухопловна база во романот „''Фајерфокс''“ на Крег Томас и во последователниот филм, за измислениот авион МиГ-31 Фајерфокс украден од пилотот на воздухопловните сили на САД, Мичел Гант. Всушност, Билар нема аеродром, а најблискиот аеродром со целосна услуга е во Казанњ, Татарстан во Русија, 98 км северозападно од Билар.
3 Значајни луѓе
* Александар Арбузов (1877–1968), хемичар
4 Галерија
5 Поврзано
* Бугари
* Стара Велика Бугарија
Баланџар

Баланџар (на |بلنجر ; ''Барањар'', ''Беленџер'', ''Беленџер'', ''Булунџар'') бил и претставувал средновековен град сместен во регионот на Северен Кавказ, помеѓу градовите Дербент и Самандар најверојатно на долниот тек на реката Сулак.
Процветал помеѓу седмиот и десеттиот век, а легендарниот основач на Баланџар, според персиските и курдските хроничари Ибн ал-Факих и Абу ал-Фида, се викал Баланџар ибн Јафет.
1 Историја
Помеѓу 630 и 640 година Баланџар бил главен град на Држава Баранџар, а некои научници претпоставуваат дека името потекнува од турскиот корен „Бала“ со значење „Велик“ и од племето „Енџар“
Со остатокот од Баранџарските домени градот станал дел одХазарскиот Хаганат околу 650 година, а до почетокот на 720-тите години, Баланџар служел како главен град на Хазарска држава. За време на Првата арапско-хазарска војна во 650-тите години, Муслимананската војска под водство на Абдур-Рахман ибн Рабија била поразена надвор од градот во Битката кај Баланџар.
Околу 722 или 723 година војниците на Омејадскиот Калифат под водство на Ал-Џара ибн Абдала ги преминале Кавкаските Планини и го нападнале Баланџар, а жителите на Баланџар се обиделе да го одбранат својот град со врзување на 3.000 запрешни коли и нивно кружење околу клучната тврдина на висок терен, но биле поразени во нападот. Арапите масакрирале голем дел од населението на градот; преживеаните избегале во други градови, вклучувајќи го и Самандар при што победниците, го ограбиле градот.
Градот бил повторно изграден по војната, но главниот град на Хазарија бил сменет и преместен во Самандар, а подоцна во Атил, но сепак, Баланџар продолжил да биде град од големо значење во рамките на Хаганатот, а по падот на Хазарија, Баланџар изгубил голем дел од својата важност и постојано опаѓал сè додека не исчезнал од записите околу 1100 година.
Точната локација на Баланџар сè уште не е прецизно утврдена, а Советскиот археолог Михаил Артамонов првично го сместил Баланџар на местото на современиот дагестански град Бујнакск, но кога подоцна биле пронајдени урнатините на град јужно од Махачкала, тој ги идентификувал како оние на Баланџар.
Гамсутл

Гамсутл (|Гамсутль|Gamsutl'; |Гъамсукь|Ghamsuk) е напуштен град во Гунибскиот округ во Дагестан, Русија, кој се наоѓа на планината Гамсутлмер на околу 1.400 метри надморска височина.
1 Историја
„Гамсутл“ на аварски јазик значи „во подножјето на тврдината на ханот“.
Точната старост на селото е непозната, но се смета за едно од најстарите населби во Дагестан кое е старо од 2.000 до 5.000 години. Во својот најголем подем, селото се состоело од 300 куќи со до 3.000 жители.
Во 20 век селото имало продавници, пошта и болница, а кон крајот на 1950-тите, луѓето почнале да го напуштаат селото и бројот на жители почнал да паѓа и во 1970 година останале 200, а веќе во 2002 година 17 жители.
Во 2015 година, починал последниот жител на селото, Абдулжалил Абдулжалилов кој се нарекол градоначалник и станал доста познат по серија телевизиски извештаи.
Сега Гамсутл е ненаселен и го посетуваат само туристи.
Чорни Јар, Астраханска Област

Чорни Јар (на |Чёрный Яр во превод ''црн гребен'') — рурална населба (''село)'' и воедно административно средиште на Чернојарскиот Округ во Астраханската Област, Русија, сместен на издигнатиот десен брег на реката Волга со население од 7.779 жители според последниот попис од 2010 година.
Основана е како тврдина на левиот брег на Волга во 1627 година, а 7 години подоцна во 1634 година била преместена на спротивниот брег. Во 1785 година, била назначена за ујездски град. ''Станицата'' Чернојарска порано била важен центар на астраханската козачка војска. Во 1925 година, статусот му бил намален на рурална населба.
Проектот Очајнички обид

''Проектот Очајнички обид'' (|Project Hail Mary) — тежок научнофантастичен роман од 2021 г. на американскиот писател Енди Вир. Дејството се врти околу училишниот професор и поранешен биолог Рајленд Грејс, кој се буди на вселенско летало со изразена амнезија.
''Проектот Очајнички обид'' добил во целост потврдни одзиви и бил финалист за наградата „Хјуго“ за најдобар роман во 2022 г. Скратената верзија на аудиокнигата ја читал Реј Портер и ја освоила наградата „Audie“ за аудиокнига на годината во 2022 г.
Книгата била адаптирана во истоимен филм со Рајан Гослинг и Зандра Хилер во главните улоги, по сценарио на Дру Годард (негова втора адаптација на дело од Енди Вир) и во режија на Фил Лорд и Кристофер Милер. Филмот започнал со прикажување во кината на 20 март 2026 г.
Заклучно со 22 март 2026 г., книгата се наоѓа на списокот на бестселери на The N''ew York Times'' веќе 40 последователни недели.
1 Објава
''Проектот Очајнички обид'' бил објавен на 4 мај 2021 г. од страна на издавачката куќа Ballantine Books. Аудиокнигата, чиј наратор е Реј Портер, користи мелодични звучни ефекти во заднина секогаш кога зборува „Роки“.
Војвода од Ленокс

Војвода од Ленокс — титула создавана неколку пати во племето Шкотска, за кланот Стјуарт од Дарнли. Војводството, именувано по округот Ленокс во Дамбартон, првпат било создадено во 1581 година и претходно било Грофовство Ленокс. Вториот војвода бил прогласен за Војвода од Ричмонд; по неговата смрт, војводството Ричмонд исчезнало. Четвртиот војвода бил исто така прогласен за Војвода од Ричмонд; по смртта на шестиот војвода, обете војводства исчезнале. Војводството Ричмонд и еден месец подоцна она од Ленокс биле создадени во 1675 година за Чарлс Ленокс, вонбрачен син на Чарлс II. Војводата од Ричмонд и Ленокс бил прогласен за Војвода од Гордон во 1876 година. Така, војводата држел четири војводства (ако се вклучи и Обини), повеќе од која било друга личност во кралството; или (без да се смета наводната француска титула) три, еднакви од 2022 година на принцот Вилијам, војвода од Корнвол, од Ротсеј и од Кембриџ.
1 Војводи од Ленокс (1581)
Создаден од Џејмс VI од Шкотска
#, Име, Период, Војвотка, Белешки, Други владеења
1, Есме Стјуарт (1542-1583), 1581-1583, Катерина де Балсак, Роднина и пријател на кралот Џејмс VI, Ерл од Ленокс
2, Лудовик Стјуарт (1574-1624), 1583-1624, Лејди Франсес Хауард, Син на претходниот, Војводата од Ричмонд Ерл од Ленокс Ерл од Ричмонд
3, Есме Стјуарт (1579-1624), 1624 година, Кетрин Клифтон, втора бароница Клифтон, Брат на претходниот, Ерл од Ленокс Ерл од март
4, Џејмс Стјуарт (1612-1655), 1624-1655, Лејди Мери Вилиерс, Син на претходниот, Војводата од Ричмонд Ерл од Ленокс Ерл од март Барон Клифтон
5, Есме Стјуарт (1649-1660), 1655-1660, ''неженет'', Син на претходниот
6, Чарлс Стјуарт (1639-1672), 1660-1672, Лејди Елизабет Роџерс Лејди Маргарет Банастер Френсис Стјуарт, Братучед на претходниот, Војводата од Ричмонд Ерл од Ленокс Ерл од март Ерл од Личфилд Барон Клифтон
2 Војводи од Ленокс (1675)
Создаден од Чарлс II од Шкотска
#, Име, Период, Војвотка, Белешки, Други наслови
1, Чарлс Ленокс(1672-1723), 1675-1723, Лејди Ан Бруденел, Вонбрачен син на Чарлс II, Војводата од Ричмонд Ерл од март Ерл од Дарнли Барон од Сетрингтон Лорд од Торболтон
2, Чарлс Ленокс (1701-1750), 1723-1750, Лејди Сара Кадоган, Син на претходниот
3, Чарлс Ленокс(1735-1806), 1750-1806, Лејди Мери Брус, Син на претходниот
4, Чарлс Ленокс (1764-1819), 1806-1819, Лејди Шарлот Гордон, Внук на претходниот
5, Чарлс Гордон-Ленокс (1791-1860), 1819-1860, Лејди Каролин Паџет, Син на претходниот
6, Чарлс Гордон-Ленокс (1818-1903), 1860-1903, Лејди Франсес Гревил, Син на претходниот, Војводата од Ричмонд Војводата од Гордон Ерл од март Ерл од Дарнли Ерл од Кинара Барон од Сетрингтон Лорд од Торболтон
7, Чарлс Гордон-Ленокс (1845-1928), 1903-1928, ''вдовец'', Син на претходниот
8, Чарлс Гордон-Ленокс (1870-1935), 1928-1935, Хилда Брасеј, Син на претходниот
9, Фредерик Гордон-Ленокс (1904-1989), 1935-1989, Елизабет Хадсон, Син на претходниот
10, Чарлс Гордон-Ленокс (1929-2017), 1989-2017, Сузан Гренвил-Греј, Син на претходниот
11, Чарлс Гордон-Ленокс (р. 1955), од 2017 година, Џенет Елизабет Астор, Син на претходниот
Наследник е Чарлс Гордон-Ленокс (роден 1994), најстариот син на 11-тиот војвода.
Маргарет Мид

Маргарет Мид (16 декември 1901 година, Филаделфија, Пенсилванија, САД — 15 ноември 1978 година, Њујорк) — американски културен антрополог, истакната писателка и говорник во 1960-тите и 1970-тите години. Дипломирала на Бернардскиот колеџ во Њујорк Сити, а магистрирала и докторирала на Колумбискиот универзитет. Мид била претседател на Американското здружение за унапредување на науката во 1975 година.
Таа ги популаризирала концептите на антропологијата во модерната американска и западна култура, а воедно била и истакната како академски антрополог. Нејзините извештаи за ставовите кон сексот во традиционалните култури во Јужниот Пацифик и Југоисточна Азија ја обликувале сексуалната револуција од 1960-тите.
1 Биографија
Маргарет Мид била родена во Филаделфија. Нејзиниот татко бил професор на Вартонскиот факултет за бизнис, на Пенсилванскиот универзитет, а нејзината мајка била социолог која работела со италијански имигранти. По една година студирање на Индијанскиот универзитет (1919), таа се префрлила на Бернардскиот колеџ во Њујорк, каде што дипломирала во 1923 г. каде следната година магистрирала. Нејзините научни ставови и ставови биле во голема мера под влијание на Рут Бенедикт и Франц Боас. Во 1925 година, таа заминала на теренско истражување во Полинезија, во Самоа, каде што собрала голема количина материјал за процесот на социјализација на децата и адолесцентите во самоанското општество.
По враќањето од Полинезија во 1926 година, таа започнала да работи како кустос во Американскиот музеј за природна историја во Њујорк. Во 1929 г. таа ја одбранила својата докторска теза на Универзитетот Колумбија.
2 Истражувачки интереси
Таа се занимавала со проучување на односите меѓу различни возрасни групи во традиционалните општества (како папуанските и самоанските), како и во современите општества, со особен фокус на појавата на генерациски јаз. Дополнително, ја истражувала детската психологија од перспектива на т.н. етнопсихологија.
Во нејзиното дело „Растење во Самоа“ (1928), таа заклучила дека нема конфликт или тешкотии во социјализацијата помеѓу постарите генерации и адолесцентите во традиционалното општество.
Маргарет Мид, исто така, идентификувала три главни типа на размена на знаење помеѓу возрасни и деца:
* Постфигуративно – пренесување на знаење од возрасни на деца;
* Кофигуративно – пренесување на знаење на деца и возрасни, главно преку нивните врсници;
* Префигуративно – пренесување на знаење од деца на возрасни.
3 Цитати
* Никогаш не се сомневајте дека мала група промислени, посветени луѓе можат да го променат светот. Низ историјата, тоа секогаш било доволно.
Кепи

Кепи или Чепи (старогрчки: Κῆποι, руски: Кепы) бил античка хеленска колонија сместена на Таманскиот Полуостров на три километри источно од Фанагорија, во денешен Краснодарски крај во Русија. Колонијата била основана од Милејците во 6 век п.н.е. Во хеленистичкиот период и била контролирана од кралевите на Керчки Проток, кои (според Есхин) му подариле место наречено „Градините“ на Гилон, дедото на Демостен. Градот го достигнал својот врв во 1 век од нашата ера, но Хуните и Готите ставиле крај на неговиот просперитет во 4 век.
Советските ископувања, започнати во 1957 година, донеле богати наоди, вклучувајќи мермерна статуа на грчка божица („Афродита од Таман“). Повеќе од 400 погребувања биле истражени во Кепој во 1960-тите и 1970-тите години; Остатокот од локацијата е потопен од Азовското Море.
1 Поврзано
* Список на антички грчки градови
Проектот Очајнички обид (филм)

''Проектот Очајнички обид'' (|Project Hail Mary) — американски научнофантастичен авантуристички филм од 2026 г., произведен и режиран од Фил Лорд и Кристофер Милер, а напишан од Дру Годард. Филмот е заснован на истоимениот роман од 2021 г. на Енди Вир. Главните улоги ги толкуваат Рајан Гослинг (кој е и продуцент заедно со Вир), Зандра Хилер, Џејмс Ортиз и Лајонел Бојс. Приказната го следи Рајленд Грејс, човек што се буди на меѓуѕвездено вселенско летало без никакви спомени за тоа како стигнал таму.
Филмот премиерно бил прикажан во Лондон на 9 март 2026 г., во САД бил објавен од страна на Amazon MGM Studios на 20 март 2026 г., а во Македонија бил објавен на 19 март истата година. Филмот добил потврдни одзиви и заработил 164 милиони долари, станувајќи осмиот филм со најголема заработка во 2026 г.
1 Содржина
Училишниот професор Рајленд Грејс се буди на меѓуѕвездено вселенско летало, на 12 светлосни години од Сонцето. Постепено му се враќаат спомените и сфаќа дека тој е единствениот преживеан член на екипажот на бродот испратен кон ѕвездата Тау Кит. Претставник е на програмата „Очајнички обид“, чија цел е да го спаси светот од уништување. Космичката „бактерија“ наречена „Астрофаг“ ги заразува ѕвездите и не им дозволува да зрачат енергија. Луѓето откриле дека сите набљудувани ѕвезди во галаксијата се под влијание на оваа бактерија, освен една, па затоа организираат експедиција до неа. Целата надеж на човештвото е во рацете на Рајленд. По патот кон целта, тој се среќава со претставник на вонземјанска цивилизација од ѕвездениот систем 40 Еридан, кој страда од истата неволја. Земјанинот му го дава прекарот Роки, па двајцата заедно мораат да ја исполнат целта на експедицијата.
2 Улоги
Рајан Гослинг, Рајленд Грејс
Зандра Хилер, Ева Страт
Џејмс Ортиз, Роки
Лајонел Бојс, Карл
Кен Лунг, Јао Ли Џе
Милана Вајнтруб, Олесја Иљухина
Прија Кансара, Мери (глас)
Лиз Кингсман, Ени Шапиро
Мија Сотерију, д-р Браун
Орион Ли, д-р Ли
Хазаран

Хазаран бил град во Хазарското кралство кој се наоѓал на источниот брег на долниот тек на реката Волга и бил поврзан со Атил со помош на понтонски мост.
Хазаран подоцна бил населен првенствено од муслимани и имал бројни џамии, минариња и медреси. Тој бил жив трговски центар и лесно достапен со брод од Каспиското Море и реката Волга, а многу од неговите жители биле занаетчии, рибари и трговци.
Водачот на градот бил муслимански службеник познат како Хаз чија титула во арапските извори понекогаш е везир.
Иске Казан

Иске Казан (''Стар Казан)'' бил град од Волшка Бугарија од XIII-XVI век, сместен на брегот на реката Казанка во ''Казанскиот арт'' или ''Заказање'', во денешна Република Татарстан во Руската Федерација.
Во татарската литература од 18 век, се вели дека Иске Казан бил основан од браќата ''Алтинбек и'' Ѓалимбек за време на монголската инвазија на Волшка Бугарија.
Во 13-14 век, градот бил еден од политичките и економските центри на ''казанската уметност,'' но по нападите на руските војски во 1376 и 1399 година, важноста на градот опаднала, а во 1535 година, протераниот крал Џангалски хан живеел во градот, каде што веројатно починал. Во 1552 година, Иске Казан бил разурнат од руските трупи.
Денес, урнатините на ''Урис Урмати'' и ''Камај'' се урнатините на Иске Казан.