Плакански мост

Плаканскиот мост (|Γεφύρι της Πλάκας, Гефири тис Плакас) ― камен еднолаковен мост од 19 век во Грција кој се урнал за време на поплавите на 1 февруари 2015 година и повторно бил изграден во 2020 година.
Се наоѓа на границите на окрузите Арта и Јанина, над водите на реката Арахтос. Административно припаѓа на заедницата Плака-Рафтанeон. Со својот лак од 40 м ширина и 17.61 м висина, тој бил најголемиот еднолаковен мост во Грција и на Балканот, и трет по големина еднолаковен камен мост во Европа. Имаше и два мали помошни сводови од 6 м ширина на неговите две страни. Бил сметан за „еден од најтешките еднолаковни мостови за изградба“.
Мостот бил почетна точка за сплаварење и кајакарство на реката Арахтос.
1 Историја
1.1 Изградба
Мостот бил изграден по наредба на османлискиот султан Абдул Азиз, и бил завршен во 1866 година под надзор на познатиот месен градител Костас Бекас (|Κώστας Μπέκας) од блиското село Праманта. Двата претходни обиди на други градители во 1860 и 1863 година се покажале неуспешни, со уривање на мостот за време на изградбата (во 1863 година се урнал на самиот ден на неговото отворање). Трошоците за изградба, 180.000 куруши, биле покриени од месните заедници и богатиот трговец Јоанис Лулис.
1.2 Во служба
На 3 февруари 1878 година, за време на противотоманскиот бунт од таа година, грчките трупи под команда на Константинос Котикас го поразиле турскиот гарнизон на мостот и ги натерале да се повлечат.
Помеѓу 1881 и 1912 година (Првата балканска војна), мостот ја означувал границата помеѓу Кралството Грција и Отоманската Империја, а покрај него била подигната и царинска зграда која сè уште постои. Исто така, во близина на мостот имало истурена станица на грчката војска и гостилница. Мостот порано бил трговска рута, поврзувајќи ја Цумерка со Епир и Тесалија.
За време на Втората светска војна бил бомбардиран од Германците и го издржал бомбардирањето со мала штета. Месните жители го поправале користејќи цемент во 1943 година. На 29 февруари 1944 година, за време на окупацијата на Грција, Договорот од Плака бил потпишан во близина на мостот меѓу вооружените групи на грчкиот отпор, ЕАМ, ЕДЕС и ЕККА. Според договорот, групите на отпорот се согласиле да се воздржат од прекршување на територијата на едни со други, а сите идни воени напори ќе бидат насочени против Германците. Ова го означило крајот на „првиот круг“ на грчката граѓанска војна, која започнала на 12 октомври 1943 година.
И покрај двете мали 6 метарски широки релјефни лакови, дебелина на врвот на мостот од 1.56 м се смета за мал од стручњаците, предизвикувајќи концентрација на хоризонтални напрегања во регион каде што може да се најде пукнатина од 15 см.
За време на обилните дождови во 2007 година, мостот за малку ќе се урнел, а се размислувало за реставрација, но не било преземено, што предизвика критики во јавноста.
1.3 Уривање (2015)
Мостот, кој бил еден од највпечатливите примери на грчката народна архитектура, се урнал на 1 февруари 2015 година. Поплавата предизвикана од обилните врнежи предизвикала реката Арахтос да ги откорне темелите на мостот од речните брегови довела до уривање на средишниот дел од мостот и измивање. Следниот ден, заменикот министер за инфраструктура Христос Спирцис и претставници на Министерството за култура отпатувале во регионот за да ја проценат ситуацијата и објавиле дека е технички изводливо да се обнови историскиот мост. Стручњаците ја процениле штетата. Било речено дека материјалите ќе бидат извлечени од реката штом ќе падне нивото на водата.
Од јули 2020, со реставрација е завршен, подржана од Националниот технички универзитет Атина, и преизградениот мост бил завршен во летото 2020.
1.4 Видеа
*, 2007
*, 2012