Годишните времиња (Пусен)

''Годишните времиња'' — последната низа слики масло на платно на францускиот сликар Никола Пусен. Тоа е циклус од четири слики, од кои секоја претставува едно годишно време. Биле насликани во Рим помеѓу 1660 и 1664 година за војводата од Ришелје, внук на кардиналот Ришелје.
Секоја слика е елегичен предел кој прикажува и старозаветни сцени и годишно време. Се откриваат алузии на четирите фази од денот, четирите доба од животот и четирите елементи. Насликани кога уметникот бил болен и страдал од тресење на рацете, ''Годишните времиња'' се филозофска рефлексија за редот во природниот свет.
Иконографијата ги евоцира не само христијанските теми за смртта и воскресението, туку и паганските слики на класичната антика како што се ''Изгубениот рај'' од Џон Милтон (напишан во исто време со овие слики) и ''Георгиките'' на Вергилиј.
Циклусот е изложен во музејот Лувр во Париз.
За време на бурата што се случи во Париз на 9 јули 2017 година, била забележана вода што тече по лакот на сликата ''Пролет'' и ''Есен.''
1 Слики
За разлика од нивните сложени иконографски референци, сликите се одликуваат со лажна едноставност. Пусен, седумдесетгодишен сликар, го искористил целото искуство стекнато во текот на својот живот во составувањето на секое платно.
1.1 Пролет
Во ''Пролетта'' или ''Земниот рај'', Пусен ги прикажува Адам и Ева во рајската градина, до дрвото на знаењето. Ова е сцена од Книгата Битие која се случува пред првородниот грев и протерувањето од Рајот. Не е прикажана ниту една змија во моментот кога Ева му го покажува забранетото овошје на Адам. Сликата прикажува раскошно дрво што е повод за извонредни нијанси на зелена боја. Предниот план е мрачен и вознемирувачки. Во далечината утринското сонце открива лебеди на езеро, пред ливади и планини. Утринската светлина се појавува во средината, низ јазот помеѓу карпите и грмушките, повторувајќи ја иконографијата на ''Раѓањето на Бахус'' зачувана во Музејот на уметноста Фог.
Адам и Ева се мали, статични фигури во тивка шума со бујна вегетација. Облечената фигура на Создателот може да се види високо на облак опкружен со ореол од светлина. Тој е прикажан далеку од гледачот, како се оддалечува како свесен за она што следува. Распоредот на фигурите во композицијата потсетува на класични претстави на средновековни минијатури.
''Пролетта'' претставува утринска сцена.
1.2 Лето
''Лето'' или ''Рут и Воаз'' ја прикажува сцената од второто поглавје од Книгата на Рута каде Рута го моли Воаз да ѝ дозволи да собере класје пченица откако ќе поминат жетварите.
''Летото'' претставува сцена што се случува напладне: се подготвува ручек. многу селани работат во полето несомнено за сопственикот кој се наоѓа во преден план во средиштето на сликата.
1.3 Есен
''Есента'', исто така наречена ''Гроздот на Ханаан'', прикажува сцена од 13. поглавје од Книгата на броеви, каде што луѓето испратени од Мојсеј да ја истражуваат земјата Ханан, носат грозд со помош на стап.
''Есента'' претставува сцена што се случува во доцните попладневни часови, за што сведочат сенките.
1.4 Зима
''Зима'' или ''Потоп'' е приказ на Потопот раскажан во Книгата Битие, поглавја од 6 до 9.
''Зимата'' претставува сцена што се одвива ноќе, со што се затвора циклусот на денот. Лево, гледаме присуство на змија, веројатно онаа што требаше да биде покрај Адам и Ева во ''Пролетта''.
Франк Девеџијан, историчар на уметност, предлага да се толкува обликот на лотката каде што мажите бегаат како слика на лажниот симбол на смртта, бидејќи Пусен веќе ја користел оваа метафора во неговата слика на ''Пастирите од Аркадија'', со сенката на овчарската рака гледајќи надолу кон гробот.
2 Библиографија
* Nicolas Milovanovic, ''Nicolas Poussin, Les Quatre saisons'', Collection Solo, coédition Somogy et Musée du Louvre éditions, 2013, 48 p.