procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Ратко Трајкоски

Ратко Стојанов Трајкоски ( во — меѓу и ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
1 Животопис
Потекнувал од селско семејство кое претежно се занимавало со земјоделие. Уште во текот на 1943 година бил опфатен од народно ослободителното движење како напреден младинец и активно се вклучил во воспитните групи, а во летото 1944 година, тој станал партизан во Првата македонска бригада. Со Бригадата, тој учествувал во борбите за ослободувањето на: Охрид, Струга, Кичево и Гостивар, а потоа со Петнаесеттиот македонски корпус, тој заминал на Сремскиот фронт каде загинал при пробојот на фронтот кај селата Влаиница и Чазма, во мај 1945 година.
2 Поврзано
* Кичево и Кичевско во НОВ
3 Наводи
Санде Трајкоски

Санде Стојанов Трајкоски (во — во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
1 Животопис
Поради тешките услови во селото, бил принуден да оди на печалба во Белград каде работел како пекарски работник. Пред војната, тој работел во Фабриката „Соко“. Членувал во УРС-овите синдикати и учествувал во еден штрајк организиран во Фабриката. По окупацијата, тој се вратил во своето село, а од пролетта 1942 година почнал организирано да работи за народно ослободителното движење, дури и сам правел кундаци за пушки. Како активен младинец, стапил во Кичевско-мавровскиот партизански одред во летото 1943 година и учествувал во повеќето дејствија на одредот. Во септември 1943 година, тој заминал со Мирко Милески на Буковиќ за одбрана на слободната територија каде загинал на 1 октомври 1943 година во борба против Германците и балистите.
2 Поврзано
* Кичево и Кичевско во НОВ
3 Наводи
Танаско Трајкоски

Танаско Стојанов Трајкоски ( во — во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
1 Животопис
Потекнувал од селско семејство кое претежно се занимавало со занаетчиски работи. Во Народноослободителната војска на Македонија стапил во есента 1944 година во редовите на Првата македонска бригада. Со бригадата учествувал во борбите за ослободувањето на Кичево и Гостивар. Со единиците на Петнаесеттиот македонски корпус заминал на Сремскиот фронт каде загинал во борба со германците кај Дуго Село близу до Загреб во мај 1945 година.
2 Поврзано
* Кичево и Кичевско во НОВ
3 Наводи
Василе Трпески

Василе Ладомиров Трпески ( во — во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
1 Животопис
Потекнувал од селско семејство кое се занимавало со земјоделие. Василе имал можност да ја запознае положбата во Кралството Југославија, а по окупацијата се определил за борба против фашистичкиот окупатор. Во летото 1943 година, тој отишол партизан во редовите на Кичевско-мавровскиот партизански одред кој дејствувал низ Копачијата. Учествувал во повеќе дејствија на одредот. Во септември 1943 година, од слободно Кичево, со неколку другари со воз се упатиле кон Буковиќ со воен материјал непосредно пред битката на 1 октомври. Кај селото Бериково, возот бил нападнат од балистите, а Василе бил заробен и убиен на ѕверски начин заедно со повеќе свои другари.
2 Поврзано
* Кичево и Кичевско во НОВ
3 Наводи
Славе Трпески

Славе Митов Трпески ( во — во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
1 Животопис
По занимање биле земјоделец. Како активен младинец, во пролетта 1943 година, тој станал член на народно ослободителниот одбор во родното село, а подоцна ѝ член на КПМ. Активно работел за потребите на народно ослободителното движење, извршувајќи партиски задачи. Станал член на Реонскиот комитет. Во ноември 1943 година, балистите го фатиле заедно со другите членови на Реонскиот комитет, на 20 ноември бил стрелан во Карбуница.
2 Поврзано
* Кичево и Кичевско во НОВ
3 Наводи
Мачка на жешкиот лимен покрив (филм од 1958)

Мачка на жешкиот лимен покрив (англиски: ''Cat on a hot tin roof'') — американски филм од 1958 година, во режија на Ричард Брукс (Richard Brooks), кој е автор и на сценариото, заедно со Џејмс По (James Poe), засновано врз драмата на Тенеси Вилијамс (Tennessee Williams). Главните улоги ги толкуваат: Елизабет Тејлор (Elizabeth Taylor), Пол Њуман (Paul Newman), Брл Ајвс (Burl Ives), Џек Карсон (Jack Carson), Џудит Андерсон (Judith Anderson), Медлин Шервуд (Madeleine Sherwood) и Вон Тејлор (Vaughn Taylor). Филмот бил номиниран за седум „Оскари“, но не успеал да победи во ниту една категорија. И покрај тоа што филмот наишол на добар приме кај публиката и кај критиката, писателот Тенеси Вилијамс бил огорчен и тврдел дека екранизацијата на неговата драма ги уназадила американскиот филм и уметноста за 50 години. Причината за неговиот негативен став била тоа што во филмот е избегнат мотивот на хомосексуалноста поради која главниот лик Брик страда од депресија. Токму избегнувањето на оваа тема била причината поради која режисерот Џорџ Кјукор (Georgea Cukor) одбил да го режира филмот, а наместо него, тоа го направил Брукс. Инаку, првобитно, главната улога му била понудена на Елвис Пресли, но неговиот менаџер ја одбил понудата.
1 Синопсис
Брик Полит (го игра Њумен), спортска ѕвезда на колеџот, по повредата се враќа дома, заедно со сопругата Маргарет, наречена Мачка (ја игра Тејлор), а по повод прославата на 65. роденден на татко му, Харви Полит кого сите го викаат Големиот тато (го игра Ајвс). Брик постојано се опива, зашто се наоѓа во депресија поради лошите односи со сопругата, која не може да забремени. Големиот тато се враќа од болницата, уверен дека неговото здравје е добро, но тој не знае дека е болен од рак. Маргарет го моли Брик да ги среди работите поврзани со наследството, но Брик е целосно незаинтересиран за тоа. Неговото однесување го разлутува татко му, кој бара од Брик да му каже зошто се однесува така, но Брик одбива да му каже. Покрај тоа, Брик е очаен поради тоа што неговиот најдобар пријател, Скипер, неодамна извршил самоубиство при што се чувствува виновен поради неговата смрт. Маргарет долго време била љубоморна на Скипер, зашто Брик бил поблизок со него отколку со неа. Сега, таа се бори да му помогне на Брик да ја заборави смртта на Скипер и да ги поправи односите со татко му. Кога Брик случајно ќе каже за болеста на татко му, тој се повлекува во подрумот, разочаран од сознанието за скорешната смрт. Таму доаѓа до остра кавга меѓу него и Брик, но потоа се помируваат. За тоа време, мајка му на Брик се кара со другиот син, кој сака да го присвои целиот имот. Тогаш, пред сите присутни Маргарет кажува дека е бремена, а Брик и Големиот тато застануваат на нејзината страна, иако знаат дека тоа не е точно.
Баша (крал)

Баша (|בַּעְשָׁא) ― третиот крал на северното израелитско Кралство Израил. Тој бил син на Ахија од племето Исахар. Приказната на Баша е раскажана во.
1 Владеење
Баша станал крал на Израил во третата година на Аса, кралот на Јудеја. Вилијам Ф. Олбрајт го датира неговото владеење во 900-877 пр.н.е., додека Е.Р. Тил ги нуди датумите 909-886 пр.н.е. Баша дошоле на власт со убиство на претходниот крал, Надав, во Гибетон, проследено со целиот Дом на Јеровоам (таткото и претходникот на Надав). Баша претходно бил капетан во војската на Надав. Се чини дека како и многу воени водачи, тој се има воздигнато од непознанството. Еврејската енциклопедија предложува дека бидејќи потекнува од племето Исахар, „тој можеби претставувал месна фракција“.
Во текот на неговото 24-годишно владеење, Баша војувал со Аса, јудејскиот крал. Тој го осојузил Израил со Арам-Дамаск и се обидел да ја задуши трговијата на Јудеја со утврдувањето на Рама, град 8 км северно од Ерусалим. Кралот Аса Јудејски тогаш го подмитил кралот Вен-Адад на Арам-Дамаск да ја сменат страната и да го нападне Израил, предизвикувајќи губење на голема територија во Дан и Нафтали северозападно од Галилејското Езеро. Баша бил принуден да се повлече од Рама. Аса Јудејски ги искористил материјалите на напуштената тврдина за зајакнување на неговите гранични градови, Геба и Мизпа.
Иако Баша останал на власт доживотно, тој не останал без своите противници. Пророкот Јеху, син на Ханани, претскажал уништување на неговата династија, што се случило со убиството на синот на Баша, Ила.
Живко Туфекџијоски

Живко Синадинов Туфекџијоски ( во — во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
1 Животопис
По завршувањето на основното училиште, учел гимназија во Охрид. Војната го затекнала во VII клас, а VIII клас го завршил во Тетово каде им овозможиле италијанските окупатори да полагаат во 1941 година. Како гимназијалец имал можност да се запознае со напредното работничко движење. Пролетта 1942 година Живко бил затворен од окупаторските власти заедно со групата кичевски комунисти кои по долгите малтретирања биле однесени во Тиранскиот затвор и осудени на три години робија. По капитулацијата на Италија, се вратиле во Кичево и Живко бил доделен да работи при Срескиот комитет на КПМ за Кичево. Како активист, заедно со Јанко Михајлоски, се испратени во Карбунечко и Кладничко каде го сретнале ѝ ранетиот партизан Трпе Блажески-Трифко од Гостиварско. Во октомври 1943 година, сите тројца се фатени од контрачетникот-бугароманот Димо Брадата ѝ однесени во селото Цер кај бугарските окупатори каде се осудени на смрт и дадени на Димо да ја изврши пресудата. Тројцата другари: Јанко, Живко и Трпе се убиени на најѕверски начин во близината на селото Мало Црско во ноември 1943 година.
2 Поврзано
* Кичево и Кичевско во НОВ
3 Наводи
Ила (крал)

Ила (|אֵלָה ''Ēlā''; |Ἠλά; |Ela) ― четвртиот крал на Израел, син и наследник на Баша. Вилијам Ф. Олбрајт го датира неговото владеење со 877-876 п.н.е., додека Е.Р. Тил ги нуди датумите 886-885 п.н.е. Некои споменувања предложуваат дека Замвриј може да бил далечен роднина на Ила.
Поглавјето 16 од 1 Царевите раскажува како Ила и сите членови на неговото семејство биле убиени од неговиот командант на кочиите, Замвриј, кој станал негов наследник.
1 Библиско споменување
()
''Ила, крал на Израел''''8 Башовиот син Ила стана крал над Израил во Тирца во дваесет и шестата година од царувањето на јудејскиот крал Аса и царуваше две години.''''9 Против него стана Замвриј, него­виот слуга и старешина на половината негови бојни коли, кога се беше напил во Тирца, во домот на Арца, надзорник на дворецот во овој град.''''10 Замвриј влезе, го удри и го уби Ила во дваесет и седмата година на јудеј­скиот крал Аса, и стана цар место него.''''11 Кога стана цар и седна на престо­лот негов, тој го истреби целиот дом на Баша, не оставајќи му од семејството ниту едно машко, ни роднините негови, ни пријателите негови.''''12 Замвриј го истреби целиот Башов дом, според словото на Господ што го беше изрекол Тој за Баша преку пророкот Јуј,''''13 за сите гревови на Баша и за гре­вовите на неговиот син Ила што го вр­шеа тие самите и со кои го наведоа во грев Израел, дразнејќи Го Господ, Бог Израелов, со своите идоли.''''14 Другите дела на Ила, и сѐ што беше извршил, се опишани во летописите на израелските кралеви.''
Забелешка: Во македонската верзија на Библијата, владетелите се означувани како цареви, иако немаат особини како такви видови на владетели и статус.
Стагфлација

Стагфлација — состојба на економијата која се одликува со општ скок на цените (инфлација) со пад на производството. Оттука и името на оваа појава, стагнација + инфлација = стагфлација.
Постојат две „школи“ на мислење заради што доаѓа до стагнација. Едната е кога има зголемена побарувачка за одреден ресурс (и затоа зголемување на цената на истиот) и чиј недостаток во исто време предизвикува пад на производството. Пример е скокот на цените на нафтата на светскиот пазар во 1973 година. година, бидејќи е познато дека цената на нафтата е вклучена во цената на речиси секој производ, додека поради недостаток на истото производство падна. Во овој случај во прашање е ефикасноста на мерките и инструментите што се користат за заштита од инфлација, бидејќи тие директно влијаат врз состојбата на економијата и слободниот пазар (на пр. административни цени). Друг пример е комбинираниот ефект на инструментите што ги користи Народната банка (печатење на готовина што предизвикува инфлација) заедно со мерките за економска политика што ги спроведува владата (прекумерно мешање во пазарот на трудот и цените, што доведува до пад на производството). Заедно, ова води кон пад на вредноста на домашната монета, што не е придружено со зголемување на производството, што доведува до стагфлација.
Двете главни школи на економија (кејнзијанската и чикашката) имале различни погледи за нештата што предизвикуваат стагфлација. Кејнзијанците го застапувале гледиштето кое се потпира на т.н Филипсова крива, историски концепт во економијата, каде што постои т.н Trade off на инфлацијата и невработеноста, каде што зголемувањето на инфлацијата доведува до намалување на невработеноста и обратно. Таа теорија дожиевеала крах во раните 1970-ти во Америка, токму со појавата на стагфлација. Од друга страна, чикашката школа (монетаристи), предводена од Фридман и Фелпс, се залагала за таканаречената природна стапка на невработеност. Монетарците и нивните перцепции за либералниот и дерегулираниот пазар, исто така, биле демантирани од реалноста на глобалната криза на финансискиот пазар, која започнала со американската криза на пазарот на недвижности во 2007 година.
Јорам (крал на Израил)

Јорам (|יְהוֹרָם Јехорам) ― деветтиот крал на северното Кралство Израил (, 2 Царевите 8:16, 2 Царевите 8: 25–28). Тој бил син на Ахав и Језавела, и брат на Охозија и Аталија.
Според 2 Царевите, 2 Царевите 8:16, во петтата година на Јорам Израелски, (друг) Јорам станал крал на Јуда. Авторот на Царевите зборува за двајцата Јорами во истиот пасус.
1 Владеење
Јорам почнал да владее во Израил во 18-та година на Јосафат од Јудеја и владеел 12 години. Вилијам Ф. Олбрајт го датира неговото владеење 849 ― 842 п.н.е., додека Е.Р. Тил предложил 852 ― 841 година п.н.е.
За разлика од неговите претходници, Јорам не го обожавал Ваал, и го отстранил Вааловиот столб, веројатно посебен столб што Ахав го подигнал во близина на неговата палата во Језраел за негово и обожавање на Језавела. Меѓутоа, писателот на 2 Царевите вели дека тој сè уште „ги следел патиштата на Јеровоам, синот на Нават, кој ги навел Израелитите да грешат“. Со Јосафат Јудејски, Јорам го нападнал Меша, кралоот на Моавците. Во војната меѓу Арам-Дамаск и Израил, Елисеј се спријателил со Јорам, откривајќи му ги плановите на непријателот. Потоа, кога Бен-адад ја опседнал Самарија, намалувајќи го градот речиси до глад и канибализам, Јорам се обидел да му ја отсече главата на пророкот. Вториот, сепак, претскажал дека претстои период на многу; опсадата наскоро била укината, резервите на храна во градот биле надополнети и старата врска помеѓу кралот и пророкот била обновена.
Кога Хазаил, кралот на Арамејците, насилно се побунил во Дамаск, како што предвиде Елисеј, Јорам склучил сојуз со неговиот внук Охозија, кралот на Јудеја. Двајцата кралеви тргнале да го земат Рамот-Галад од Арам. Битката не успеала; Јорам бил ранет во борбите и тој се повлекол во Језраил за да се опорави. Најверојатно неговиот пораз на Рамот-Галад бил катастрофа. Како резултат на тоа, додека Јорам се опоравувал во Језраил, неговиот генерал, Јеху, поттикнал бунт. Јеху го погубил Јорам така што го стрелал во грб со стрела и го фрли телото во полето на Навот Језреелецот, како казна за гревот на неговиот родител во незаконското крадење на Навотејската земја. Со смртта на Јорам и другите членови на неговото семејство, династијата Ахав завршила. Јеху го побарал престолот на Израил како негов.
2 Археологија
Авторот на Тел Дан Стеле тврдел дека ги убил и Ахозија и Јорам. Најверојатно го напишал Хазаел.
Ишбошет

Ишбошет ( |אִישְׁבֹּשֶׁת , ''ʼĪšbōšeṯ''), исто така наречен Јевостеј, или Ешбаал ( '''Ešba'al;'' исто така Ишбаал) ― син на кралот Саул и втор крал на Царството Израел.
1 Библиски наратив
Во библискиот текст, Авенир, капетан на војската на Саул, го прогласил Ишбошет за цар на Израел во Маханаим во Прекујордан, по убиството на таткото и браќата на Ишбошет во Битката кај Гилбоа. Ишбошет во тоа време имал 40 години и царувал две години.
Меѓутоа, по смртта на царот Саул, племето Јуда се отцепило од владеењето на Сауловиот дом прогласувајќи го Давид за негов цар и настанала војна. Фракцијата на Давид на крајот преовладала против онаа на Ишбошет, но војната не завршила сè додека Авенир не му се придружил на Давид.
Пред смртта на Саул, Давид бил во брак со ќерката на Саул, Михала, сестрата на Ишбошет, сè додека Саул и Давид не се скарале, кога ја дал на друг маж.(). Подоцна, на крајот на војната со Ишбошет, условите за мир на Давид барале да му се врати Михала, а Ишбошет ги исполнил барањата. По смртта на Авенир, се чини дека Ишбошет се откажал од надежта да ја задржи власта.
Двајца од капетаните на војската на Ишбошет, Рихав и Баана, го убиле соборениот цар, очекувајќи награда од Давид поради тоа. Меѓутоа, Давид одбил да ги пофали за велепредавство; ги погубил и двајцата убијци и им ги отсекле рацете и нозете. Поддржувачите на Давид ја закопале главата на Ишбошет во гробот на Авенир во Хеврон.
2 Археологија
Во 2012 година, Израелската управа за антиквитети објавила дека археолозите откриле натпис стар 3.000 години на реконструирана голема керамичка урна пронајдена во Хирбет Кејафа, која го содржи името „Ешбаал бен Беда“. Иако овој Ешбаал е различна личност од Ешбаал/Ишбошет од Библијата, тоа бил првпат името да биде откриено во древен натпис. Тоа е еден од четирите хебрејски натписи што некогаш биле откриени и кои датираат од 10 век п.н.е.
3 Библиографија
***
Црква „Св. Атанасиј“ - Липа

Свети Атанасиј — главна селска црква во неготинското село Липа, Македонија.
1 Местоположба
Црквата се наоѓа во самото село, а околу нејзе се сместени селските гробишта.
2 Галерија
3 Поврзано
* Кавадаречко архијерејско намесништво
* Тимјаничка парохија
* Липа
Нема време за умирање (саундтрак)

Нема време за умирање (англиски: ''No Time to Die: Original Motion Picture Soundtrack'') — албум издаден за филмот „истоимениот“ 25-ти филм за Џејмс Бонд, од страна на Ханс Цимер. Саундтракот бил објавен на 1 октомври 2021 година преку Дека Рекордс. Ханс Цимер станал шестиот небритански композитор по Марвин Хамлиш, Бил Конти, Мајкл Камен, Ерик Сера и Томас Њуман кој направил музика за оваа франшиза. Тематската песна на филмот со истото име изведена од Били Ајлиш, била компонирана со нејзиниот брат Финијас О'Конел.
Nuova Enciclopedia Italiana

''Nuova Enciclopedia Italiana'' (1875 и до 1888 edition) е со општи знаења, илустрирана, енциклопедија на италијански јазик, уредувана од економистот и објавена во Торино.
1 Дополнителна литература
* и
** , A Am
** с.3, B (1877)
** V.4, Boo (1877)
** с.5, Carl (1878)
** , Co Cz (1878)
** , D
** , (1880)
** , Ge (1880)
** с.13, M (1882)
** , Met
** с.16, Orp (1884)
** , Pe Po (1884)
** , (1885)
** , Re San (1885)
** с.21, Sort (1887)
** , Te Va
** , Ve Z
Иванчо Ќипроски

Иванчо Спасенов Ќипроски ( во — во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
1 Животопис
По занимање бил земјоделец. Во текот на 1943 година, тој бил организиран од членовите на КПМ од селото и активно помагал со храна, облека, вршел курирска работа и прифаќал илегалци. Во Пролетната офанзива, во мај 1944 година, кога било запалено селото Попоец, балистите го фатиле, го убиле и го фрлиле во оган на 8 мај 1944 година.
2 Поврзано
* Кичево и Кичевско во НОВ
3 Наводи
Арапски коњ

Арапски коњ ( arap.  , DMG ''Ḩişān'Arabi)'' трка со коњот роден на Арапскиот Полуостров . Со карактеристична форма на глава и висока поставена опашка, арапскиот коњ е една од најпрепознатливите раси на коњи во светот. За арапскиот коњ се пронајдени археолошки докази на Блискиот Исток , кои се постари од пред 4.500 години. Нивната скелетна структура потсетува на модерен арапски коњ. Низ историјата, арапските коњи се ширеле низ светот преку војна и трговија, а се користеле за подобрување на другите раси со додавање брзина, софистицираност, издржливост и силни коски. Денес, арапските крвни линии се наоѓаат во речиси секој модерен тркачки коњ.
Ристо Угриноски

Ристо Кирилов Угриноски ( во — во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
1 Животопис
Потекнувал од работничко семејство кое не можело да му овозможи да се школува. По завршувањето на основното училиште заминал на печалба во Земун каде работел како пекарски работник. Како напреден младинец, се вклучил во акцијата на КПЈ - во работничките демонстрации, поради што за време на окупацијата бил принуден да бега од Земун и дошол во Битола каде работел како пекарски работник, а од пролетта 1943 година учествувал во работата на СКОЈ. Прогонуван од бугарскиот фашистички окупатор, во пролетта 1944 година со неколку свои другари се упатил во планината Караорман и стапил во Првата македонска бригада. Учествувал во борбите за ослободување на: Охрид, Струга и Кичево, а потоа во составот на Петнаесетиот македонски корпус заминал на Сремскиот фронт каде загинал во борба со германците во април 1945 година во близината на Славонска Пожега.
2 Поврзано
* Кичево и Кичевско во НОВ
3 Наводи
Василе Цапески

Василе Цветанов Цапески ( во — во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
1 Животопис
По завршувањето на основното училиште бил принуден да оди на печалба во Белград, каде го затекнала окупацијата. Немајќи услови да работи во разрушениот Белград, се вратил назад во своето родно село. Работел извесно веме во своето село, а потоа, како напреден младинец, во пролетта 1944 година, доброволно стапил во Народноослободителната војска на Македонија. Во есента 1944 година бил распореден во единиците на Првата македонска бригада. По многубројните борби што ги водела бригадата на теренот во Западна Македонија за ослободување на: Охрид, Струга и Кичево, заминал на Сремскиот Фронт, каде загинал во април 1945 година помеѓу Славонска Пожега и Шид.
2 Поврзано
* Кичево и Кичевско во НОВ
3 Наводи
Таќо Цветаноски

Таќо Митанов Цветаноски (во — во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
1 Животопис
Потекнувал од селско сиромашно семејство, кое претежно се занимавало со земјоделие. Некое време работел како служител во основното училиште во селото Попоец. Определен за борба против окупаторот, уште во текот на есента 1942 година почнал активно да го помага народно ослободителното движење, а во летото 1943 година стапил во Кичевско-мавровскиот партизански одред. Со одредот учествувал во повеќе борби, а во септември 1943 година, од слободно Кичево, со воз бил испратен со воен материјал на Буковиќ каде што била четата за одбрана на слободната територија на Македонија. Бил заробен од балистите и убиен во селото Бериково во октомври 1943 година.
2 Поврзано
* Василе Трпески
* Кичево и Кичевско во НОВ
3 Наводи
Драхенлох

Драхенлох (COM)|Drachenloch) е пештера и археолошки локалитет кој се наоѓа во Швајцарија, на надморска височина од повеќе од 2000 метри. Наоѓалиштето е откриено на 7 јули 1917 година Ископувањата беа извршени помеѓу 1917 и 1923 година. Со истражувањето раководел археологот Емил Бехлер (|Emil Bächler)
Во текот на Мустериен, пештерата била населена од неандерталци . Во пештерата се пронајдени остатоци од огништа и две камени конструкции. Откриени се остатоци од изгорени коски на пештерска мечка и седум черепи од мечки свртени кон влезот во пештерата. Во нишите на пештерата исто така се наоѓале и черепи заштитени со камен. Ова укажува на постоење на култ кон мечката.
1 Наводи
** Драгослав Срејовиќ, Александрина Чермановиќ Кузмановиќ, Лексикон на религиите и митовите на античка Европа, Современа администрација, Белград, 1992 г.
Цветан Цветаноски

Цветан Штерјов Цветаноски ( во — во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
1 Животопис
По завршувањето на основното училиште се занимавал со занаетчиство. Како симпатизер на народно ослободителното движење, го продотжил делото на својот брат Санде ѝ заминал партизан во редовите на Првата македонска бригада во есента 1944 година. Со бригадата учествувал во борбите за ослободувањето на Западна Македонија: Охрид, Струга и Кичево. Загинал на 15 ноември 1944 година при ослободувањето на Кичево кај селото Зајас во борба со балистите.
2 Поврзано
* Кичево и Кичевско во НОВ
3 Наводи
Санде Цветаноски

Санде Штерјов Цветаноски - Беличот ( во — во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ.
1 Животопис
Бидејќи немал можност да се школува, бил принуден да работи како шивач. Со формирањето на Првата партиска организација во Кичево во есента 1941 година, Санде станал нејзин член. Неговата активност продолжила ѝ во пролетта 1942 година кога бил уапсен од италијанско-албанските власти. По долги сослушувања и малтретирања, бил однесен во Тиранскиот затвор каде бил осуден на три години затвор. По капитулацијата на фашистичка Италија, заедно со своите другари, се вратил во Кичево и продолжил со својата партиска активност. Сè до формирањето на Првата македонско-косовска бригада бил во Групата баталјони, а од 11 ноември 1943 година во бригадата. Со бригадата учествувал во познатиот Февруарски поход во Егејска Македонија. По борбата кај Богомила, се нашол во отцепената група со Тихомир Шарески која се упатила за Копачка и Дебарца. Истоштен и измачен од тешките борби, останал смрзнат на 15 февруари, 1944 година кај Богомилските Колиби.
2 Поврзано
* Цветан Цветаноски
*Кичево и Кичевско во НОВ
3 Наводи
Методија Штерјоски

Методија Герасимов Штерјоски ( во — во ) — македонски активист, припадник на народното ослободително движење.
1 Животопис
По занимање бил шивач. Уште пред Војната, поради тешкиот живот, отишол на печалба во Белград - каде го затекнала окупацијата. Како напреден младинец учествувал во демонстрациите што ги организирала КПЈ, а подоцна станал ѝ член на СКОЈ. Пролетта 1944 година, барал врска да замине во партизани, но наишол на погрешна врска, паднал во непријателски раце и загинал на 2 мај 1944 година на Космај.
2 Поврзано
* Кичево и Кичевско во НОВ
3 Наводи
Миле Штерјоски

Миле Стефанов Штерјоски ( во — 1944 во Австрија) — македонски партизан, борец за слобода на Југославија.
1 Животопис
По завршувањето на основното училиште и гимназија во Охрид, заминал да студира во Белград. Окупацијата на Југославија го затекнала во Белград. Бил активен младинец и раководител на СКОЈ - група. Неговата активност била откриена ѝ во летото 1944 година бил затворен од германските власти на Бањица, а потоа однесен во логорот Маутхаузен - Гусен во Австрија каде и починал на 4-ти Ноември 1944 година.
2 Поврзано
* Никола Штерјоски
* Кичево и Кичевско во НОВ
3 Наводи
Лубе Џибитоски

Лубе Костов Џибитоски ( во — во ) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОБ.
1 Животопис
Претежно се занимавал со земјоделие. За време на окупацијата во Втората светска војна, тој бил организиран од неговиот син, така што во есента 1943 година заминал за биде партизан, прво во Групата баталјони каде бил интендант при Главниот штаб, а потоа заедно со својот син бил во редовите на Првата македонско-косовска бригада. Со Бригадата, заминал во егејскиот дел на Македонија, и во зимата 1944 година, тој бил фатен од бугарските фашисти во селото Герман, бил однесен во Солун ѝ убиен.
2 Поврзано
* Кичево и Кичевско во НОВ
3 Наводи
Крста и монистрото

Крста и монстрото е проект, незавршен расказ, расказ без крај од Светлана Христова-Јоциќ, Матица Македонска, Скопје, 2003 година. На авторката ѝ било предложено од страна на Советот за грижи и воспитување на младите од Република Македонија да напише незавршен расказ, расказ без крај.
Етрурска митологија

Етрурската или расната митологија била претставена на тлото кое некогаш било населено со Етрурците (Расени; северен дел на денешна Италија ), народ со непознато потекло, кој се нашол под нејзините рамки, по ширењето на римската држава. Под влијание на голем број историски настани, тоа имало влијание и врз идеолошкиот развој на племињата и народите што го населувале Апенинскиот полуостров, вклучувајќи ги и Латините собрани околу Рим .
Од Етрурија биле позајмени култови на многу римски божества, сакрален календар, свештеничка организација, систем на гатање итн. Затоа, не е чудно што многу божества на „римскиот пантеон“ всушност биле преземени од овој, во секој поглед, далеку понапреден народ.
До денес, за жал, останале многу малку текстови напишани на етрурски јазик. Сè на сè, ова се два пократки, недовршени записи, а единственото нешто е нешто пообемна збирка тестаментални натписи. Самиот по себе, етрурскиот јазик е многу тежок за разбирање. Делата на претходните латински писатели, кои се занимавале со остатоците од етрурската религија, секако би ја олесниле работата на лингвистите во пополнување на многу празнини, но бидејќи ниту тие не се зачувани, целата задача да се разоткрие прашањето, кои биле Етрурците го прави уште покомплицирано.
Она што на некој начин ја прави етрурската религија поспецијална од религиите на другите понапредни народи, е присуството на разни демони, чија улога најверојатно ги придружувала смртниците на нивниот пат кон подземниот свет. Два такви демони - Карун и Вант - често може да се видат (иако не секогаш) во парови, како стојат од двете страни на покојникот или личност чиј живот е при крај. На пример, ќе наведеме сцена во која сегашниот херој Ахил е прикажан како жртвува заробен Тројан.
Давид Бек (опера)

''Давид Бек'' ( |Դավիթ Բեկ; |Давид Бек) ― опера составена од Армен Тигранијан според романот на Рафи, „''Давид Бек''“ (1880–82). По смртта на композиторот, операта ја завршиле Левон Хоја-Ејнатјан, Г. Будагјан, а либретото било развиено од Арам Тер-Хованисјан.
Операта ги опишувал настаните околу историската личност на Давид Бек во почетокот на 18 век и борбата на ерменскиот народ против Персија и Турците Османлии.
''„Давид Бек''“ првпат била изведена во Ереван во 1950 година.
1 Наводи
Никола Штерјоски

Никола Стефанов Штерјоски ( во — во ) — македонски партизан, борец за слобода на Југославија.
1 Животопис
По завршувањето на основното училиште, учел вечерно трговско училиште. По занимање бил шивач. Немајќи услови за живеење, заминал на работа во Белград каде останал да живее и за време на окупацијата. Никола уште пред Војната бил организиран од напредната работничка младина, учествувал во мартовските демонстрации ѝ бил активен член на УРС-овите синдикати. Во текот на 1943 година пробал да се поврзе со партизаните, но наишол на погрешна врска ѝ кај Горни Милановац упаднал во четничко гнездо, каде бил ѝ убиен.
2 Поврзано
* Миле Штерјоски
* Кичево и Кичевско во НОВ
3 Наводи
Соња Гаврилова

Соња Гаврилова (1962) е македонска писателка која работи како психолог во ПОУ Маца Овчарова во Велес.
1 Биографија
Соња Гаврилова е родена на 2 февруари 1962 година во Велес Р Македонија. Во 1985 година дипломира  на Филозофскиот факултет - Скопје на групата психологија. Од 1986 година до денес работи во посебното основно училиште со ученички дом „Маца Овчарова“ во Велес.
2 Творештво
„Детските солзи кога течат“ е нејзина прва книга, издадена во 2011 година. Во  2012 година издадена е англиската верзија на истата книга – „When children shed tears“. Својата прва збирка поезија „Надеж“ ја издава во 2016 година и за истата добива признание –   Специјална награда за поезија за деца од Здружението за наука и култура „НОВА“ - Битола. Учествува како одговорен уредник на сите изданија на Зборникот на поезија ''„Велешки поетски пулсирања 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 и 2019 година“.'' Во 2021 година ја издава стихозбирката "Спокој во немир" .
Со свои песни е застапена во книгите: ''Алманахот на ХЕРА (2015 година);''''„Песни за учителот“(2016 година)''; списанието ''„Велес“ (2017, 2018, 2019,2020 година);''''„Метрички карван Гевгелија - Велес“ (2016 година)''; во книгата ''„Мостови на пријателство“ (2019 година);'' „''Заветни поуки“(книжевни критики и есеи, 2019 година)'' на Васил Тоциновски; во Збирката на поетски творби на првиот и вториот Фестивал на поезија за деца ''„Стихувалки 2018 и 2019 година“''; во Зборникот на Online поетската манифестација ''„Ванчо Николески 2020 година“'' на Македонското литературно друштво ''„Ванчо Николески“'' од Канбера, Австралија и др.
Член е на Клубот на писатели ''„Коста Солев Рацин“ од Велес'' и ''Poetry Slam Macedonia''. Учествува на литературни читања  во рациновите поетски каравани.
3 Користена литература
**
Даниел Канеман

Даниел Канеман (|דניאל כהנמן, |Daniel Kahneman; – ) — израелски и американски научник, психолог и економиста кој со своите истражувања има дадено значителен придонес во областа на когнитивната психологија, во истражувањата на човековото расудување, во психологијата на хедонизмот и економијата. Добитник е на Нобеловата награда за економија.
Заедно со Амос Тверски ги има дефинирано когнитивните пристрасности кои произлегуваат од начините на кои луѓето ги донесуваат одлуките.
Во 2011 година од страна на американскиот магазин ''Forbs Policy'' е именуван во списокот на најзначајни мислители на светот. Исто така, во текот на 2011 година ја издава и книгата „Размислување, брзо и бавно“ (назив на оригиналот: „''Thinking, Fast and Slow''“) во која, на научно-популарен начин се сумирани резултатите од неговите истражувања. Во 2015 година од страна на списанието ''The Economist'' Канеман е прогласен за седми најзначаен економист во светот.
1 Академска кариера
1.1 Когнитивна психологија
Канеман ја започнал својата академска кариера како предавач по психологија на Хебрејскиот универзитет во Ерусалим во 1961 година. Тој бил унапреден во виш предавач во 1966 година. Неговата работа во овој период се фокусира на визуелната перцепција и вниманието. Во овој период, Канеман е гостин-научник на Универзитетот во Мичиген (1965–66) и на Applied Psychology Research Unit in Cambridge (1968/1969, во текот на летата). Тој бил соработник во Центарот за когнитивни студии и предавач по когнитивна психологија на Универзитетот Харвард во 1966/1967 година.
1.2 Расудување и одлучување
Овој период го означува почетокот на долгата соработка на Канеман со Амос Тверски. Заедно, Канеман и Тверски објавуваат серија значајни статии на полето на расудување и одлучување, што кулминира со објавувањето на нивната перспективна теорија во 1979 година (Kahneman & Tversky, 1979). Нобеловата награда за економија во 2002 година ја добива токму за неговата работа на перспективна теорија.
Кенман ја напушта позицијата на Хебрејскиот универзитет во 1978 година. Истата година започнува да работи на Универзитетот на Британска Колумбија (во Канада).
1.3 Бихејвиорална економија
Канеман и Тверски соработуваат во Центарот за напредни студии за бихејвиорални науки на Универзитетот Стенфорд во учебната 1977-1978 година. Надоврзувајќи се на теоријата на перспектива и делото на Канеман и Тверски, младиот економист Ричард Талер ја објавува статијата „Кон позитивна теорија на изборот на потрошувачите“ во 1980 година, труд кој Канеман го нарекува „базичен текст во економијата на однесувањето“ (види: Kahneman, 2003, стр. 438, во делот објавени книги).
2 Објавени книги
****** (рецензија на Фриман Дајсон in New York Review of Books, 22 December 2011, pp. 40–44.)
*
Александар и Роксана

''Александар и Роксана'' (француски: ''Alexandre et Roxane'') ― опера на француски јазик во два чина, напишана од Волфганг Амадеус Моцарт во 1778 година во Париз. Операта никогаш не била остварена, иако било предложено дека музиката за балетот на Жан-Жорж Новер, „''Малите ништа''“ (''Les petits riens''), K. Anh. 10/299b, исто така од 1778 година, првично била составен за проектираната опера.
Темата на либретото било Александар Македонски и неговиот брак со бактриската благородничка Роксана.
1 Наводи
Нишка тврдина

Нишка тврдина е градско утврдување во центарот на Ниш на десниот брег на Нишава, кое има континуитет од околу два милениума константно постоење за што сведочат многобројните археолошки наоди. Комплексот на овој споменик на културата составен е од неколку целини чија заедничка црта ја сочинува постоењето на богато културно наталожување и сложена урбана композиција на просторот со различни намени и функции, истовремено со испреплетени и поврзани, но и спротивставени на исти релации. Историските податоци и архитектонското наследство го детерминираат овој простор како централна точка околу која, на деснот брег на Нишава, почнувајќи од 1 век од н.е. се развиваат како фортификации, така и урбани елементи на Наис како населба.
Во својата денешна состојба, спаѓа меѓу најдобро сочуваните тврдини од тој тип во Србија и во централниот дел на Балканскиот Полуостров. Нејзината полигонална основа, со осум бастионски тераси, е изградена на остатоци од античка, византиска и средновековна тврдина. Висината на ѕидините е 8,0 м, а просечната дебелина 3,0 м, додека вкупната должина на ѕидините изнесува 2.100 м. Била однадвор опколена со ров, а во рамките на ѕидините има површина од над 20 хектари.
Нишката тврдина со решението на Републичкиот завод за заштита и научно проучување на спомениците на културата на Народна Република Србија бр. 671/48 од 6 мај 1948 година е ставена под заштита на државата заедно со непосредната околина. Заводот за заштита на спомениците на културата во Ниш со решението бр. 02-42 од 24 април 1969 година ја утврдил Нишката тврдина за споменик на културата и ги проширил границите на заштитата (заштитена околина). Тврдината, со одлука на Собранието на Социјалистичка Република Србија, е категоризирана како споменик на културата од големо значење на 7 април 1979 година.
1 Галерија
Дафне (опера)

''Дафне'' е најрано дело што, според современите стандарди, може да се смета за опера. Либретото од Отавио Ринучини е целосно зачувано; а претежно изгубената музика е компонирана од Јакопо Пери, но барем два од шесте зачувани фрагменти се од Јакопо Корси. ''Дафне'' прво била изведена за време на карневалот во Палацо Корси во 1598 година.
1 Историјат
''Дафне'' е напишана за многу помал ансамбл од оперите на Клаудио Монтеверди (изведени за релативно кратко време по Дафне); и бил сочинет од чембало, лаута, виола, архилаута и три флејта.  Пери во операта вклучил рецитативи и мелодичен говор вметнат во музика, како централен дел на операта.
Се раскажува за Аполон кој се вљубил во нимфата Дафне. Операта е напишана за елитен круг хуманисти во Фиренца - Фиорентинска Камерата, меѓу 1594 и 1597 година, со поддршка, а можеби и соработка, од композиторот и покровител Јакопо Корси. Обидот за заживување на грчката драма, според современите учења, бил непретпознатлив за старите Грци.
Поголемиот дел од музиката на Пери е изгубена, и покрај популарноста и славата во Европа во времето кога била компонирана, но либретото од 455 стихови е отпечатено и е зачувано. Семејството Медичи кое владеело со Фиренца тоа време, било воодушевено со ''Дафне'' и дозволило следното дело од Пери, ''Евридика'', да се изведе како дел од свадбата на Марија де Медичи и Хенри IV во 1600 година.
JSTOR

JSTOR (кратенка од ''Journal STORage'') е дигитална библиотека основана во 1995 година во американскиот град Њујорк.
Содржи илјадници дигитализирани изданија објавени од повеќе светски академски списанија.
Од 2013 година, повеќе од 8 илјади институции во повеќе од 160 земји ширум светот имаат пристап до оваа дигитална библиотека. Иако најголемиот дел од пристапот до дигитализираните изданија е со претплата, оваа библиотека нуди и содржина која има отворен (бесплатен) пристап.
Нејзината база на податоци содржи повеќе од две илјади наслови на научни списанија објавени од над 900 издавачи, во повеќе од 50 дисциплини.
JSTOR е дел од ITHAKA, непрофитна организација која и помага на академската заедница да користи дигитални технологии за зачувување на научните податоци и за унапредување на истражувањата и наставата на одржлив начин.
Приходите на JSTOR во 2015 година изнесуваа 86 милиони американски долари.
Бас

Бас — најнискиот машки пејачки глас.
Во сериозни опери, бас обично играат авторитетни личности како што се татковци, монарси или свештеници, но понекогаш тие прикажуваат инкарнации на ѓаволот.
Меѓутоа, во комичната опера, басот често е буфоовски старец..
Каденца (опера)

Каденца (опера) - пасус, обично на крајот од операта, во кој пејачите изведуваат неколку импровизирани делови на вокално ефектна музика за да ги персонализираат своите ликови и да ја покажат својата виртуозност...
Колоратура (опера)

Колоратура (опера) - детално орнаментирана вокална музика со пеење високо и ниско по скалата, со широки мелодични скокови и многу брзи премини по слог, кои се користат и за прикажување на зголемената емоционална состојба на ликот и за прикажување на „атлетската“ виртуозност на пејачот. Многу луѓе би го опишале ова како „типично оперско пеење“..
Марјан Чакмакоски

Марјан Чакмакоски (р. во Прилеп) — македонски театарски, филмски и телевизиски глумец. Од 1985 година, тој работел во Народниот театар „Војдан Чернодрински“ во Прилеп, и таму работел се до неговото пензионирање во 2023 година.
1 Филмографија
Година, Филм, Улога
1982, Слана во цутот на бадемите ТВ-филм
1985, Трговецот од Солун ТВ-филм
1993, Бог да ги убие шпионите ТВ-филм, Затвореник
1998, На Балканот не се пие чај ТВ-филм
2001, Ноќ спроти св. Василиј ТВ-филм, Чувар
2001, Прашина ТВ-филм, Вилагер
2003, Последниот фалцер ТВ-филм, Аљуш
2005, Крчма на патот кон Европа ТВ-филм
2007, Збогум Румелија ТВ-серија
2013, Старо купуем ТВ-филм
2013-2014, Тврдокорни ТВ-серија, Чаушот
2013-2014, Авантурите на Итар Пејо ТВ-серија, Стојан
2014, Македонски народни приказни ТВ-серија
2014, Приказни од животот ТВ-серија, Таткото на Дарја
2015, Три во едно ТВ-филм
Рецитатив (опера)

Рецитатив (опера) ― стил на вокална музика, особено во операта, што ги следи ритмите и тоновите на обичниот говор.
Силабичниот recitativo secco („сув рецитатив“, придружен само со континуо) се користи за унапредување на дејството, додека поемотивниот recitativo accompagnato („придружуван рецитатив“, со полн оркестар) ја зголемува драматичноста, што доведува до целосно развиени арии и оркестрации..
Гулапка

Гулапка (|Russula) е од родот на ламеларни габи од фамилијата гулапки (|Russulaceae).
1 Опис
* Шапката првично е сферична, полукружна или во форма на звонче, подоцна е со сплосната форма, рамна или во форма на инка, поретко е конвексна; работ е завиткан или исправен, честопати со ленти или ребресто. Кожичката е со разни бои, сува, поретко влажна, сјајна или безсјајна, понекогаш распукува, лесно се одвојува од пулпата или е леплива.
* Ливчињата се прицврстени, издлабени, опаѓачки или слободни, со еднаква или нееднаква должина, понекогаш разгранети, обично се густи, понекогаш ретки, со тап или зашилен раб, често кршливи, бели или жолтеникави до окер боја.
* Стеблото е цилиндрично, рамномерно, поретко задебелено или зашилено на основата, бело или обоено, густо или шупливо внатре.
* Месото е цврсто, кревко или сунѓересто, особено во стеблото, бело, на пресек и не ја менува бојата со возраста или станува кафеаво, сиво, поцрнува, поцрвува, со благ или лут вкус.
* Спорите во прав се од бела до темно жолта.
2 Јадливост
Повеќето печурки од овој род се јадат, некои имаат горчлив вкус, но ова обично исчезнува по натопување и вриење. Видовите со лута пулпа се јадат и често се опишуваат како отровни. Кога се консумираат сурови, тие силно ги иритираат мукозните мембрани, што може да доведе до повраќање, но ова дејство не може да се смета за труење во целосна смисла.
3 Прегледи
Познати се околу 275 видови од родот Гулапки (''Russula''). Околу 60 видови се идентификувани во Русија.
Баровска Клисура

Баровска Клисура — клисура во средниот тек на реката Бошава, во јужниот дел на Македонија.
1 Местоположба
Клисурата е особено издигната кај селото Барово, по кое го добила и своето име.
Регионалниот пат Р29171 Демир Капија-Конопиште ја заобиколува клисурата.
2 Особености
Баровската Клисура е епигенетска и долга, всечена во варовниците под висорамнината Витачево.
3 Галерија
4 Поврзано
* Бошава
Магленка (печурка)

''Магленка (Clitocybe nebularis'' или ''Lepista nebularis)'', е честа габа која се појавува и во иглолисните и широколисни шуми во Европа и Северна Америка. Се појавува и во Британија од крајот на летото до доцна есен, може да се јаде, но може да предизвика гастроинтестинални проблеми. Во Русија е класифицирана како печурка за јадење од четврта категорија4.
1 Таксономија
Видот првпат бил опишан и именуван како ''Agaricus nebularis'' во 1789 година од Август Јохан Георг Карл Батч. Подоцна бил сместен во родот ''Clitocybe'' во 1871 година од страна на Пол Кумер како ''Clitocybe nebularis''. По долго разгледување од страна на многу миколози, во текот на неколку години, кога бил ставен на периоди и во Lepista и во ''Gymnopus'', бил вратен назад во ''Clitocybe'' со специфичниот епитет и книжевност од 1871 година што ја задржува и до денес.
2 Опис
Шапката на печурката е во пречник 5–25 cm, конвексна со искривена маргина и станува рамна. Боите на шапката се генерално сивкави до светло кафено-сиви и често се покриени со белузлава ципа кога се млади. Површината на шапката е обично сува до влажна и радијално фибрилозна. Жабрите се бледи, надоврзани краткорочни, блиски и обично чаталести. Дршката и 2–4 см широк; витко е здебелен кон основата, со возраста станува шуплива и лесно се крши. Обично е нешто полесна од шапката. Месото е бело и многу густо.Обично има непријатен мирис, кој е опишан како малку лут до горчлив.
Спорите се жолти и елипсовидни.
Овој вид е домаќин на паразитската жабрена печурка ''Volvariella surrecta'', која се наоѓа на постарите примероци.
2.1 Јадливост
Видот може да се јаде, но дури и мал дел од печурката може да предизвика гастроинтестинални нарушувања кај некои луѓе.
3 Галерија
4 Слични видови
Видот може да се замени со отровниот ''Entoloma sinuatum'' и во Европа и во Северна Америка, иако овој вид има розови жабри.
Исто така, наликува на ''Leucopaxillus albissimus'' и ''Tricholoma saponaceum''.''Leucopaxillus giganteus'' е исто така сличен по раст, но е побел.''Infundibulicybe geotropa'' има бледо кафеава шапка.
Петрушка Река

Петрушка Река (понекогаш Петрова Река) — река во југоисточниот дел на Македонија и се влева во Стара Река.
1 Течение
Петрушка Река извира на планината Кожуф, северозападно од градот Гевгелија, поминува низ селото Петрово и се влева во Стара Река.
2 Поврзано
* Петрово
* Стара Река
Брезов вргањ

''Брезов вргањ (''лат: ''Leccinum scabrum)'' — јадлива печурка во семејството Boletaceae но порано била класифицирана како ''Boletus scaber.'' Брезов вргањ е широко распространета печурка во Европа, на Хималаите во Азија и на други места на северната полутопка а се јавува само во микороза со бреза. Расте од јуни до октомври. Оваа печурка, исто така, станува сè почеста во Австралија и Нов Зеланд каде што најверојатно е донесена.
1 Опис
Шапката е 5-15 см широка. Отпрвин, таа е полутопкична а подоцна станува порамна. Кожата на шапката е кафеава обично со посветол раб; мазна е и сува.
Порите се белузлави на млада возраст, подоцна сиви. Кај постарите примероци, порите на трупот може да се испакнат, додека околу дршката изразено навлегуваат. Покривањето на порите лесно се отстранува од кожата на пилеусот.
Дршката е 5-15см. долга и од 1-3,5см широка, тенка, со бели и темни до црни флеки стеснети нагоре. Основниот мицелиум е бел.
Месото е белузлаво, понекогаш потемнува на допир. Кај младите примероци месото е релативно цврсто, но многу брзо станува сунѓересто и задржува вода, особено при дождливо време. Кога ќе се свари, брезовиот вргањ поцрнува.
''Брезовиот вргањ'' е пронајден во асоцијација со украсни брези засадени надвор од неговиот опсег на живеалиште, како на пример во Калифорнија.
2 Живеалиште и распространетост
''Брезов вргањ'' е европски вид кој е забележан во различни области во светот, најчесто се појавува во урбаните средини. Во Нов Зеланд, се поврзува само со ''Betula pendula''.
3 Јадливост
''Брезов вргањ'' може да се јаде, но некои водичи сметаат дека неговата вредност не е голема. Може да се кисели во саламура или со оцет. Се користи и во мешани јадења со печурки, пржени или на пареа. Најчесто се собира за исхрана во Финска и Русија.
Неколку извештаи во Северна Америка (Нова Англија и Карпестите Планини) по 2009 година сугерираат дека ''Брезов вргањ'' треба да се консумира само со голема претпазливост.
4 Слични видови
Неколку различни видови на ''Leccinum'' печурки се наоѓаат во микориза со брези, и може да се помешаат од аматери и миколози. ''L.variicolor'' има синкаста шaпка. ''L.oxydabile'' има поцврсто, розово месо и различна структура на кожата на пилеусот. ''L.melaneum'' има потемна боја и има жолтеникави нијанси под кожата на пилеусот и шaпката. ''L.holopus'' е поблед и белузлав во сите делови.