Манастир Крушедол

Манастирот Крушедол — српски православен манастир на планината Фрушка Гора во регионот Срем, северна Србија, во покраината Војводина. Манастирот е наследство на последното српско деспотско семејство од Срем - Бранковиќ. Посветен на Благовештението на Пресвета Богородица, опишан е како „духовен светилник“ на Фрушка Гора и „Втора Студеница“.
1 Историја
Основан е помеѓу 1509 и 1514 година од Свети Ѓорѓе Бранковиќ, митрополит Белградски и Сремски, и неговата мајка Света Ангелина Српска. Првичната идеја била да се претвори во мавзолеј на семејството Бранковиќ. Првично, манастирот бил финансиски поддржан од Неагое Басараб (која била во брак со српската принцеза Милица Деспина од Влашка) и од кнезот Василиј III од Русија. Во 1708 година, станал седиште на Карловачката митрополија.
Во 1670 година, манастирот имал најголемо братство од сите манастири на Фрушка Гора: 90 монаси и 12 старешини. Во 1690 година, за време на Големата српска преселба, монасите избегале од манастирот и се преселиле во Сентендре, земајќи со себе вредни предмети, реликвии и артефакти. Тие се вратиле во Крушедол во 1697 година. Кога Османлиите се повлекувале од принцот Евгениј од Савој за време на Австро-турската војна од 1716-1718 година, тие го ограбиле манастирот и го запалиле, но подоцна бил повторно изграден.
За време на Втората светска војна, манастирот не бил запален, но сепак бил ограбен и оштетен.
2 Карактеристики
Црквата првично била изградена во стилот на Моравската архитектонска школа. Меѓутоа, по реконструкцијата во 18 век, седум прозорци на црквата биле преработени во барокен стил. Еден од прозорците на источната страна имал сончев часовник. Тој го покажувал времето од 6:00 до 17:00 часот.
Манастирот имал своја цветна градина, засолништа и парк. Ограден е со порта, а влезната порта во паркот била направена во облик на црква.
3 Внатрешност
Денешните икони и слики се симболично адаптирани од оригиналните во барокната ера. Иконостасот содржел икони од различни периоди, од 16 век до 19 век. Оригиналните фрески во внатрешноста биле насликани во 1545 година, а потоа биле пресликани со техника на масло помеѓу 1745 и 1757 година. Сликите од 18 век се дела на Јов Васиљевич и Стефан Тенецки.
Богатата манастирска трезора била ограбена неколку пати. Дел од артефактите биле вратени подоцна. Вредните или првично припаѓале на семејството Бранковиќ или на други српски благороднички семејства. Исто така, постои и обемна библиотека. Старите црковни книги биле донесени од игуменот Амфилохие од Русија во 1651 година. Во 1662 година, „Службата и акатистот кон светците“ биле напишани во Крушедол, како и богати анали.
4 Погребни места
Целото семејство Бранковиќ, како и двајца патријарси на Српската православна црква, биле погребани во Крушедол. Патријарсите погребани во манастирот се Арсеније III Црноевиќ и Арсеније IV Јовановиќ Шакабента. Гробовите на други историски личности вклучуваат принцезата Љубица Обреновиќ, сопругата на српскиот принц Милош Обреновиќ, српскиот крал Милан Обреновиќ, грофот Ѓорѓе Бранковиќ (не е поврзан со семејството Бранковиќ), војводата Стеван Шупљикац, митрополитите Поповиќ-Хаџиловиќ и Никанор Мелентијевиќ.
5 Важност
Опишано е дека „она што Студеница била за средновековна Србија, манастирот Крушедол бил за Србите во Подунавје“. Многу артефакти од манастирскиот трезор денес се чуваат во Музејот на Српската православна црква.
Поради големата библиотека, многу научници го посетувале и престојувале во манастирот, вклучувајќи го и поетот Лаза Костиќ. Авторот Дејан Медаковиќ пишувал за Крушедол, особено за сликите.
Манастирот Крушедол бил прогласен за споменик на културата од исклучително значење во 1990 година и е заштитен од српската држава. Прикажан е на монетата од 5 динари.
Манастирот го освоил Орденот на Свети Сава од прв степен и имал статус на царска лавра.
6 Галерија