Моника Јухас Мицура

Моника Јухаш Мицура е унгарска ромска пејачка, позната и како Мицу и Мицура . Таа е поранешен член на фолк ансамблот Андо Дром и основач на електронската/светската музичка група Мицура. Таа има придонесено за филмски саундтракови; во филмот на Тони Гатлиф, ''Gadjo dilo'' (1997) таа го даде гласот на невидена пејачка клучна за приказната. Пеела и во филмовите ''Kísértések'' (2002), ''Swing'' (2002), ''Vengo'' (2000) (невидено) и ''Je suis né d'une cigogne'' (1999). Таа го формирла ансамблот Мицура кој досега издаде два албума: ''Мицура'' (2003) и ''Дура Дура Дура'' (2008). Таа беше гостин уметник на албумите на други групи, вклучувајќи ги ''„Квинс и кралеви“'' на Фанфаре Чиокарлија (2007), ''„Риен Данс Лес Почес“ на'' Брач (2000), „ ''Окогаш го фаќам ѓаволот“'' на Беш О Дром (2006 година), ''GYI!'' (2005) и ''Can't Make Me! - Некемтенеммутогатол'' (2003). Таа е член на проектот „Глобална вокална средба“.
1 Раниот живот
Моника Мицура е родена во Беретиојујфалу, Унгарија на 3 ноември 1972 година. Таа има четири сестри. Многу рано, на 5-годишна возраст го изгубила својот татко. Детството го поминала во Бекешаба . Традиционалната романска култура била дел од нејзиниот секојдневен живот, на посебни семејни прилики (погреби, оплакувања, помани), постоела долга традиција на пеење акапела (без инструменти). Тоа е местото каде што нејзиниот исклучителен, длабок стил на изведба се издвојувала од заедницата, но во тоа време таа немаше поим за што се работи за изведба. Нејзиното прво појавување на сцената било на 13-годишна возраст во театарот Jókai Mór во Бекешсаба, каде што била избрана да настапи во мјузиклот „Twist Oliver“. Во текот на овие денови таа го откри светот на индиската, арапската, персиската и кинеската музика во музичката збирка на локалната библиотека, што имала огромно влијание врз неа. По препорака на нејзините наставници, таа се пријавила и била примена на познатиот курс по литература-драма во граматичката школа Хорват Михали во Сзентес. Тоа е местото каде што таа за прв пат извела традиционални ромски песни на сцената, што претходно го правеше само во малите, семејни кругови. Тие денови ромските народни традиции не беа дел од официјалната унгарска народна музика, па затоа беше сосема ново искуство за повеќето неромска публика. Во 80-тите беа организирани првите културни ромски клубови, кампови каде што Моника беше редовен придружник. Набрзо го откриле нејзиниот уникатен, карактеристичен талент за изведување, поради што на 17-годишна возраст била поканета да биде пејачка на ромско-фолк бендот наречен „Андо Дром“. По една година членство, дојде 3-годишна пауза бидејќи ја родила својата прва ќерка Моника. Во 1994 година, таа се врати на сцената и „Андо Дром“, кој потоа стана меѓународно признат светски бенд.
2 АндоДром, Мицура и соработки
Бендот „АндоДром“ го обиколи светот и беше редовен учесник на најважните меѓународни фолк-фестивали. Во тоа време беа направени 3 албуми: Kaj Phirel O Del (1995) Gypsy Life On The Road (1997) и Phari Mamo (1997). Како резултат на тоа, други го открија необичниот, уникатен глас на Моника. Таа беше избрана за неколку меѓународни филмови, театри и многу други музички продукции побараа од неа соработка. Тогаш таа за прв пат доживеала дека нејзиниот глас и културата што таа ја застапува имаат 'raison d'etre' (најважната причина или цел за постоењето на некого или нешто) кога тој е извлечен од својата традиционалистичка комфорна зона и се меша со културата на другите земји, потеклото и влијанијата на сегашните старосни „трендови“. Поп-музичката култура од средината на 1990-тите, исто така, најмногу влијаеше врз неа, на пр Бјорк, Масивен напад или Портисхед. Тогаш за прв пат ја добила идејата да основа свој бенд, кој би можел да ги измеша сите овие уметнички влијанија. Во 2000 година, таа го напушти АндоДром и бараше нови музичари од најразновидните музички средини и жанрови (Етно, џез, класична и електронска музика). Така е роден Мицура. Моника Мицура вели: „Моето уметничко верување, мојата Арс Поетика е дека „Сè ме менува, но ништо не ме менува“. (Салвадор Дали) и, исто така, дека „мешањето на културите е корисна работа“ (Бела Барток), затоа не се плашам да ги мешам чистите традиции дури и со современата, урбана култура, бидејќи ова не е разводнување на традициите, туку повеќе начин да ги оживеете. Според мене, традициите не се музејски разбрани, правливи отпечатоци од минато време, туку можности за постоечки и актуелни форми на изразување“. Бендот Мицура имал издадено два албума во овој дух: Мицура (2003) и ДураДураДура (2008). Настапувале на значајни меѓународни фестивали и концертни театри (WOMAD, WOMEX, Royal Opera House London, Grand Theatre de Bordeaux, Fete de la Misique Paris итн.). 2011 година беше нивниот последен пат на сцената, но по 3 години креативна пауза, Мицура работи на нов албум-материјал.
На 16 декември 2014 година, било објавено дека Мицура поднела граѓанска тужба до Врховниот суд на Менхетен, наведувајќи ги Бијонсе, Џеј Зи и Тимбаленд како обвинети во тужбата за прекршување на авторските права. Нејзините адвокати тврдат дека повторливиот дел од песната ''Drunk in Love'' е дигитално манипулиран извадок од песната ''Bajba, Bajba Pelém од'' 1995 година.
3 Дискографија
* АндоДром - Кај Фирел О Дел - 1995 г.
* Чико и џипси - Вагабундо - 1996 година.
* László Dés / Péter Geszti - A Dzsungel Könyve - мјузикл - 1996 година. (BMG)
* AndoDrom - Gypsy Life On The Road - 1997. (северен пацифик музика)
* АндоДром - Фари Мамо - 1997. (мрежа)
* GadjoDilo - Оригинален саундтрак - 1997 година.
* Bratsch - Rien Dans Les Poches - 1998. (мрежа)
* Gypsy Queens - Компилација - 1999. (мрежа)
* Ласло Дес - Акаштотак - 1999 година.
* Венго - Оригинален саундтрак - 2000 година.
* Глобална вокална средба - 2000 г.
* Swing - оригинален саундтрак - 2001 година.
* Беш о Дром - Некемтенеммутогатол - 2002 г.
* Мицура - Мицура - 2003 година.
* Беш о Дром - Ѓи - 2004 г.
* Besh o Drom - Ha megfogom az ördögöt - 2005 г.
* Fanfare Ciocarlia - The Gypsy Queens And Kings - 2007. (асфалтно танго)
* Мицура - ДураДураДура - 2008 година.
* Ханс-Ерик Филип - И други соништа - 2012 година.
4 Филмографија
* Медо (реж. Тамаш Алмаси) - 1995 година.
* Ерзекек Исколаја (реж. Андраш Сољом) - 1996 година.
* Гаџо Дило (реж. Тони Гетлиф) - 1997 година.
* Тусиндфрид (реж. Вибеке Гад) - 1998 година.
* Je suis né d'une cigogne (реж. Тони Гетлиф) - 1999 година.
* Акаштотак (реж. Петер Готар) - 1999 година.
* Венго (реж. Тони Гетлиф) - 2000 година.
* Замав (реж. Тони Гетлиф) - 2001 година.
* Кисертесек (реж. Золтан Камонди) - 2002 година.
* Зафир (реж. Малене Вилструп) - 2003 година.
* Кељ фел ес јарј! (реж. Золт Балог) - 2007 година.
* A Hópárduc talpra áll (реж. Андраш Колман) - 2011 година.
* Две сенки (реж. Грег Кејхил) - 2012 година.
5 Театарски продукции
* A Dzsungel könyve - мјузикл (реж. Hegedűs D. Géza) - 1996 година.
* The Black Eyed Roses - мјузикл (реж. Алан Лидијард) - 2003 година.