Афарски јазик

Афарскиот јазик (aa) е низински источнокушитски јазик на народот Афари што се говори во Етиопија, Еритреја и Џибути. Се смета дека има 1,5 говорници. Како и кај другите јазици од групата, основниот збороред е од обликот „подмет-предмет-прирок“. Јазикот во практика е претежно говорен, бидејќи само 1-3% од неговите говорници се писмени. Најсроден јазик е сахо.
Во Еритреја, афарскиот е еден од деветте државни јазици со формално рамноправен статус (иако тигриња и арапскиот се во огромна мера најзначајните службени јазици). Во медиумите јазикот е застапен со секојдневна програма на државното радио. Во образованието, Афарите претпочитаат да го користат арапскиот јазик, кој го говорат како втор. Во регионот Афар во Етиопија, афарскиот е делумно застапен во неколку училишта, додека пак работен јазик во регионот е амхарскиот.
1 Фонологија
1.1 Согласки
Ова се согласките застапени во јазикот, запишани со стандарден правопис и изговор според МФА во загради:
, Уснени, Венечни, Свиени, Предно-непчени, Задно-непчени, Голтнички, Гласилни
Избувна, безвучни, t [t], k [k]
звучни, b [b], d [d], x [ɖ], g [ɡ]
Струјни, безвучни, f [f], s [s], c [ħ], h [h]
звучни, q [ʕ]
Носни, m [m], n [n]
Приближни, w [w], l [l], y [j]
Едноударни, r [r]
Согласките што ги затвораат слоговите се изговараат со приздив .
1.2 Самогласки и нагласок
:*''кратки'':** a
:**e
:**i
:**o
:**u
:*''долги'':**aa
:**ee
:**ii
:**oo
:**uu
Самогласките во потврдните глаголи на крајот од реченицата се приздивни (и нагласени), како на пр. aa = „направил“.
Самогласките во потврдните глаголи на крајот од реченицата се неприздивни (и ненагласени), како на пр. aa = „не направил“.
Самогласките во прашалните глаголи на крајот од реченицата се издолжени (и нагласени), како на пр. aa = „направи ли?“
Во сите други случаи, акцентот е на последниот слог од зборот.
2 Фонотактика
Слоговите се од обликот (Сг)См(Сг)(См). Исклучок е трисложната група „-str-“.
3 Писмо
Афарскиот се пишува на латиница или со етиопско писмо (геез).
4 Афарско писмо во подготовка
Јазичарите во Јазичниот институт на Џибути, Министерството за образование на Еритреја и Центарот за изучување и збогатување на афарскиот јазик во Етиопија работат на стандардизирано афарско писмо за полесно описменување на неговите говорници.
4.1 Латинично писмо
A, B, T, S, E, C, K, X, I, D, Q, R, F, G, O, L, M, N, U, W, H, Y
5 Поврзано
*Афари
*Афар
6 Библиографија
* Loren F. Bliese. 1976. "Afar", ''The Non-Semitic Languages of Ethiopia''. Ed. Lionel M. Bender. Ann Arbor, Michigan: African Studies Center, Michigan State University. Pages 133–164.
* Loren F. Bliese. 1981. ''A generative grammar of Afar''. Summer Institute of Linguistics publications in linguistics vol. 65. Dallas: Summer Institute of Linguistics & The University of Texas at Arlington. ISBN 0-88312-083-6.
* J.G. Colby. 1970. "Notes on the northern dialect of the Afar language", ''Journal of Ethiopian Studies'' 8:1–8.
* R.J. Hayward and Enid M. Parker. 1985. ''Afar-English-French dictionary with Grammatical Notes in English''. London: School of Oriental and African Studies, University of London.
* Richard J. Hayward. 1998. "Qafar (West Cushitic)", ''Handbook of Morphology''. Ed. A. Spencer & A. Zwicky. Oxford: Blackwell. Pages 624-647.
* Didier Morin. 1997. ''Poésie traditionnelle des Afars''. Langues et cultures africaines, 21 / SELAF vol. 363. Paris/Louvain: Peeters.
* Enid M. Parker. 2006. ''English–Afar Dictionary''. Washington DC: Dunwoody Press.
* Rainer M. Voigt. 1975. "Bibliographie des Saho–Afar", ''Africana Marburgensia'' 8:53–63.