procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Грабнувањето на Сабињанките (Пусен)

''Грабнувањето на Сабињанките'' — две слики од Никола Пусен. Предметот за сликите е преземен од делото на Плутарх ''Животот на Ромул'' и го слика мигот кога Римјаните ги грабнале Сабињанките, за да ги земат за сопруги. Првата, насликана во 1634—1635 година се чува во музејот Метрополитен во Њујорк и била насликана во Рим. Втората верзија, насликана во 1637—1638 година е изложена во музејот Лувр, покажува дека тој не ја исцрпил темата, дури иако некои главни ликови се исти.
1 Заедничкиот предмет
Сликата го прикажува Ромул, лево, како дава сигнал за грабнување на Сабињанките. Неговата поза потекнува директно од древниот царски статует што Никола Пусен имал можност да го набљудува во Рим. Самата драматична композиција на овие слики ја отсликува целата напнатост на случката. Има многу ликови: Римските војници зграпчуваат жени кои се обидуваат да побегнат и плачат. Сама во средината на хаосот, стара Сабињанка го моли Ромулус со лице скршено од ужасот на сцената. Лево на сликата, лик во црвена наметка ја надгледува сцената.
1.1 Темата за грабнувањето
Темата на грабнувањето била многу користена во XVI и XVII век. Таа овозможува спојување на женско и машко тело, како во скулптура, но и прикажување на различни изрази и, особено во сликарството, ефектите од турканицата и тревога. Меѓу епизодите кои се однесуваат на киднапирања, најчести, не сметајќи ја онаа на Сабините, се оние на Елена од Париз, на Европа од Зевс, на Дејанира од кентаурот Несос, на Миконос од Галите и на Просерпина од Плутон, кое Бернини го извајал во скулптура. Пусен веројатно бил вдахновен од него во групата во преден план лево, заедничка за двете слики.
2 Верзијата во Метрополитен
Архитектурата е претставена како театарска поставка. Очигледно е анахрона по својот класицизам. Пусен користи „бесен“ начин на изразување кој, според него, совршено ги опишува неверојатните воени сцени. Негова грижа е да биде разбирлив за оние кои не се запознаени со оваа тема. За таа цел, тој им дава на своите ликови многу изразни ставови. Силните црвени, жолти и сини бои помагаат да се создаде оваа атмосфера на ужас и немир. За да го замисли последното дело, Пусен изработил мали фигури во восок кои ги облекол и ги поставил пред крајолик (начело наречено „оптичка кутија“). Тој е учен класичен сликар кој внимателно ги гради своите композиции.
3 Верзија во Лувр
Оваа слика е насликана за кардиналот Лујци Омодеи. Откако била дел од збирката на Луј XIV, во 1685 година пристигнала во Лувр. Еден век подоцна, во 1793 година, таа била една од првите слики изложени во Централниот музеј на уметностите, идниот музеј Лувр. Покрај тоа што одредени ликови се разликуваат од верзијата насликана три години претходно, архитектонската композиција е посложена.
Конструкцијата на сликата се заснова на две дијагонали што се вкрстуваат во триумфалната порта во центарот, што е оттаму точката на исчезнување . Облините и кружните ефекти даваат впечаток на движење во толпата.
Средишниот простор, со храм, базилика и дворци групирани околу огромен плоштад, го илустрира витрувискиот форум.
Универзитет во Љубљана

Универзитет во Љубљана (|Univerza v Ljubljani), скратено УЉ, е најстар и најголем универзитет во Словенија. Има околу 38.000 запишани студенти. Универзитетот има 23 факултети и три уметнички академии. Универзитетот во Љубљана нуди програми во општествените, природните науки, и технологија, како и медицина, стоматологија, и ветеринарни науки.
1 Историја
Иако академии за филозофија и теологија постоеле во Љубљана уште од 17 век, првиот обид за основање на универзитет се случил во 1810 година за време на Илирските провинции под француска власт, кога биле создадени т.н. ''Écoles centrales''. Овие, меѓутоа, биле укинати по враќањето на Љубљана под австриска власт. Современиот Универзитет во Љубљана е официјално основан на 1 септември 1919 година, по изгласувањето на закон во привременото народно собрание во Белград. Првите факултети биле за право, филозофија, техника, теологија и медицина, а голем придонес за неговото основање имал Михајло Ростохар. На 31 август 1919 година биле назначени првите 18 професори, главно од странство, а на 12 ноември истата година бил избран првиот ректор, математичарот Јосип Племељ. Првото предавање се одржало на 3 декември 1919 година. Во првата академска година (1919/1920), универзитетот имал 942 студенти, од кои 28 жени.
Во текот на својата историја, универзитетот носел различни имиња: од 1919 година ''Univerza Kraljevine Srbov, Hrvatov in Slovencev v Ljubljani'' (Универзитет на Кралството на Србите, Хрватите и Словенците во Љубљана) или ''Universitas Labacensis''; потоа ''Univerza Kralja Aleksandra I. v Ljubljani'' (Универзитет на кралот Александар I во Љубљана) до 1941 година; од 1941 до 1943 година R. universita di Lubiana (за време на италијанската окупација) или Kraljeva univerza v Ljubljani; од 1943 до 1945 година Universität Laibach (за време на германската окупација); од 1945 до 1979 година Univerza v Ljubljani; од 1979 до 1990 година Univerza Edvarda Kardelja v Ljubljani (во чест на југословенскиот политичар Едвард Кардељ); и од 1990 година па наваму Univerza v Ljubljani. За време на Втората светска војна, универзитетот продолжил да работи и под окупација, иако со ограничувања. По војната, особено во периодот на СФРЈ, тој се проширил со нови факултети и програми, станувајќи важен центар за образование и истражување во Југославија.
Келнер

Келнер — едно од туристичките и угостителските занимања, чија работа е да служи храна и пијалaци во угостителски објекти.
Кога ќе ја добие нарачката од гостите, ја пренесува на кадарот во кујната (готвачот) или на шанкот (шанкер) и се грижи гостите да бидат послужени што побрзо и поквалитетно. Занимањето келнер вклучува и други задачи поврзани со послужување на гостите, како што се поставување маси и нивно чистење по употребата и издавање сметки и наплата на услугите.
Без разлика дали работат во ресторани кои подготвуваат оброци по нарачка, во ресторани кои нудат храна подготвена брзо или во барови (кафулиња), од келнерите се очекува да бидат љубезни, точни, брзи и комуникативни. Со оглед на тоа што келнерите се во постојан и непосреден контакт со гостите и од нив во голема мера зависи угледот на угостителскиот објект каде што работат, од нив се очекува не само да обезбедат коректна услуга, туку и да му го направат на гостинот престојот што е можно попријатен.
Токму од ова произлегуваат разликите во извршувањето на работата на келнер. Во некои угостителски објекти, тоа зависи од нивниот вид и категорија - келнерите исто така треба да извршуваат посебни задачи, како што се пречекување гости на влезот во просториите, нивно придружување до масата, држење на столицата кога седнуваат, помагање при оставање на гардеробата и советување при изборот на јадењата (специјалитет на куќата).
1 Поврзано
* Готвач
* Слаткар
* Шанкер
Вселенски туризам

Вселенски туризам — патување до вселената заради разонода, забава или работа. Во последниве години, различни фирми се обидуваат да ја развијат оваа индустрија. Само Федералната вселенска агенција (ФВА) можела да обезбеди превоз за вселенски туризам. Цената на вселенскиот лет на ФВА е помеѓу 20 и 35 милиони долари преку Space Adventures, единствената фирма во светот преку која може да се купи лет до вселената. Првиот вселенски турист што полетал во вселената бил Денис Тито.
Вселенските туристи треба да бидат во добра физичка форма пред да одат во вселената. Конкретно, тие треба да се обучуваат за брзо забрзување во центрифуга и бестежинска состојба со летање во млазен авион на голема височина што прави параболични лакови. Можеби ќе треба да научат како да ракуваат со вселенски брод, па дури и да поправаат делови користејќи симулатори.
Димник

Димник или оџак — дел од куќа, зграда или индустриски објект наменет за отстранување на чад или гасови произведени со согорување. На индустриски објекти, оџакот обично се нарекува индустриски оџак.
Димникот може да биде направен од тули (ѕидарски) или од бетонски цевки или од цевки од некој друг материјал.
Во македонскиот јазик наместо зборот димник се користи зборот оџак што доаѓа од турскиот јазик.
1 Историја
Во најстарите куќи чадот од огништето се одведувал низ покривниот простор. Во 15 век се појавиле оџаци кои се издигале над покривите и го одведувале чадот вон куќите. Првите оџаци биле дрвени, односно од дрво и глина, но подоцна, главно поради заштита од пожари, димниците биле градени од тули.
2 Функции на оџакот
Димникот е првенствено наменет за отстранување на согорувањата или чадот од објектите. Се користи за печки, камини и други грејни објекти и дејствува како едноставна воздушна пумпа. Жешките согорувања имаат помала густина на воздухот и оџакот на нивно место вшмукува свеж воздух. Притисокот што го тера воздухот низ оџаците се нарекува „влечење на оџакот“ што зависи од неговата висина и димензиите на оџакот и затоа во индустријата оџаците со голем капацитет на погоните се високи.
Висината на главата на оџакот (делот од оџакот над покривот) е дефинирана со прописи и е одредена така што капата на оџакот мора да биде на висина од 0,5 м над гребенот или на растојание од 1,5 м од наклонот на покривот.
Димниците можат да се користат и за вентилациони цели. Таквите димници се викаат вентилациони канали кои може да бидат опремени и со вентилатори особено кога не може да се гради доволно висок димник или вентилационен отвор со доволни пресеци.
3 Поврзано
* Фабрички димник
* Баџа
Цајтнот

Во шахот со часовник, играчот е во цајтнот (од германски ''Zeit'' = време и ''Not'' = недостаток, неволја, итност) ако е блиску до следната „временска проверка“, мора да одигра многу потези за кратко време (помалку од пет минути). Ситуациите на ''цајтнот'' ги ставаат играчите под притисок и може да доведат до избрзани одлуки и погрешни потези.
1 Причини
Некои играчи користат многу време за време на отворањето и почетокот на средишницата на партијата на непознати позиции, за да одредат стратешки план и да пресметаат понекогаш сложени тактички аспекти. Владеењето со дозволеното време на игра е значаен аспект на натпреварувачката игра и ова трошење на време во почетокот на играта може да се покаже скапо како што се приближува временската проверка (често на 40-тиот потез) ако позицијата остане сложена.
Играчот во цајтнот се стреми да избегнува усложнувања. Понекогаш играчот ги повторува позициите двапати за да го достигне потребниот број потези до временската проверка, но се избегнува тројно повторување што би резултирало со реми. Некои играчи обележуваат линија на листот за игра за да се осигураат дека се одиграл 40-тиот потез.
Противникот на играчот во цајтнот понекогаш ќе се обиде да ја искористи оваа ситуација за да ја усложни ситуацијата или ќе се стреми да игра брзо.
Со правилата за временска проверка на Фишер и Бронштајн, за кои се потребни електронски шаховски часовници, ефектот на цајтнот се ублажува, ако не и целосно елиминира, со доделување временски кредит за секој одигран потег наместо да се специфицира одреден број на потези што треба да се играат во одреден период.
2 Правила на игра што се однесуваат на цајтнот
Играчот во цајтнот повеќе не е обврзан да ги бележи своите потези на неговиот лист за игра. Меѓутоа, ако темпото го дозволува тоа и тој излезе од цајтнот (во моментот на паѓање на знамето), тој мора да стигне да ги забележи и со помош, доколку е потребно на листот на неговиот противник.
Сè додека знаменцето не падне, судијата се воздржува од интервенирање, на пример не го бележи бројот на одиграни потези. Затоа, зависи само од играчот да го одреди бројот на навистина одиграни потези додека не падне знаменцето.
Ако двајцата играчи биле во цајтнот во мигот на паѓање на знамето и не ги бележеле потезите, судијата ја прекинува играта и на друга табла ја реконструира играта, тогаш ќе се одредат одиграните потези и нивниот точен број.
3 Поврзано
* Шаховски правила
Грабнувањето на Левкиповите ќерки

Грабнувањето на Левкиповите ќерки
Уметник, Петер Паул Рубенс и Јан Вилденс
година, околу&#x2009;1618 година
Средно, Масло на платно
Димензии, 224 см&#x20;× 209 см
Локација, Стара пинакотека, Минхен
''Грабнувањето на Левкиповите ќерки'' — слика од 1618 година на Петер Паул Рубенс и Јан Вилденс. Изложена е во Старата пинакотека во Минхен.
1 Историја
Сликата била купена во Антверпен во 1716 година од Јохан Вилхелм, електор Палатински. Првично испратенљ во Манхајм, во 1805/06 година стигнала во Минхен.
Пределниот стручњак Јан Вилденс го насликал крајоликот.
2 Опис
Сликата ги прикажува смртникот Кастор и бесмртниот Полукс како ги грабнуваат Феба и Хилера, ќерките на Левкип од Месенија. Кастор, скротувачот на коњи е препознатлив по неговиот оклоп, додека Полукс боксерот е прикажан со гол и слободен горен дел од телото. Тие се одликуваат и по нивните коњи - Касторовиот е добро дресиран и поддржан од путо, додека Полуксовиот се крева на задните нозе. Црното крило на путото ја покажува крајната судбина на близнаците.
На сликата, Феба и Хилера немаат својствени посебности. Меѓутоа, од книжевноста за грчките митови, дознаваме дека Феба му родила син, Мнеслеос, на Полукс, а Хилера син, Аногон, на Кастор. Според тоа, од насоките на фиксираните и восхитувачки погледи на близнаците, се чини дека ќерката во долната положба, свртена со грбот кон нас, е Феба, а ќерката во горната положба, со фронтален поглед, е Хилера.
3 Библиографија
* Alte Pinakothek-Ausgewählte Werke; [Editor: Bayerischen Staatsgemäldesammlungen, Authors: Marcus Dekiert, Nina Schleif], München; Pinakothek-DuMont, 2005, ,
* 50 Klassiker: Gemälde, H. Johannsen, Gerstenberg, 2001, .
Климатски клуб

Климатски клуб е коалиција на подготвеност меѓу земјите кои сакаат да усвојат построги политики за ублажување на климата.
Понекогаш терминот се користи за да се однесува на кој било таков меѓународен климатски сојуз. Како и да е, концептот на климатски клуб најпознато е промовиран во построга смисла од Вилијам Нордхаус, добитник на Нобеловата меморијална награда за економија за 2018 година. Во неговата концепција, климатскиот клуб воведува цени на јаглеродот меѓу земјите-членки на клубот, и наплаќа надомест за сите увозни стоки од земји кои се надвор од клубот и немаат воведено слични цени на јаглеродот. Ова се очекува да поттикне повеќе земји да се приклучат на клубот и да воведат цени за јаглерод.
Идејата за климатски клуб била критикувана од земјите кои се плашат од наметнување такси за нивниот извоз, како и од истражувачите кои се скептични за цените на јаглеродот воопшто. Други тврдат дека некои од наводните губитници, како што се Кина и Индија, всушност ќе добијат од климатскиот клуб и како резултат на воведувањето на цените на јаглеродот.
Механизмот за прилагодување на границите на јаглерод на ЕУ е означен како можен почеток на климатски клуб. Други сметаат пак, дека механизмот е премногу тесен за да функционира како климатски клуб.
Германскиот канцелар Олаф Шолц предложил ЕУ да иницира формирање на климатски клуб. Неговиот предлог бил критикуван како нејасен.
Модерато кантабиле (филм)

„Модерато кантабиле“ (италијански: ''Moderato Cantabile'') — филм на режисерот Питер Брук (Peter Brook) од 1960 година. Брук е автор и на сценариото, заедно со Маргарит Дирас (Marguerite Duras) и Жерар Жарло (Gerard Jarlot). Главните улоги ги играат: Жан-Пол Белмондо (Jean-Paul Belmondo), Жана Моро (Jeanne Moreau), Дидие Ходепен (Didier Haudepin), Паскале де Бојсон (Pascale de Boysson), Жан Дешамп (Jean Deschamps) и Валери Добузински (Valéris Dobuzinsky). На Канскиот филмски фестивал, Моро ја освоила наградата за најдобра глумица.
1 Синопсис
Ана е сопруга на богат претприемач од Бордо. Таа е длабоко погодена од злосторството кое го гледа во еден кафе-бар. Сопругот ја запоставува, а таа започнува љубовна врска со Шовен, еден од неговите вработени. Ана е подготвена да се одрече од сѐ во името на љубовта...
Последниот залез

„Последниот залез“ (англиски: ''The Last Sunset'') — филм на режисерот Роберт Олдрич (Robert Aldrich) од 1961 година. Филмот е заснован врз романот на Хауард Ригсби (Howard Rigsby), а автор на сценариото е Далтон Трамбо (Dalton Trumbo), кој долго време се наоѓал на холивудскиот „црн список“ поради комунистичките идеи. Главните улоги ги играат: Кирк Даглас (Kirk Douglas), Рок Хадсон (Rock Hudson), Дороти Мелоун (Dorothy Malone), Џозеф Котен (Joseph Cotten) и Керол Линли (Carol Lynley).
1 Синопсис
Брендан О’Мали (го игра Даглас) избегал во Мексико откако претходно убил човек. Тој доаѓа во скромниот дом на својата поранешна љубов, Бел Брекенриџ (ја игра Малоун) за да се скрие од шерифот Ден Стриблинг (го игра Хадсон), кој го прогонува. Бел, пак, е омажена за Џон (го игра Котен), алкохоличар со господско однесување, а со нив живее и нивната убава ќерка Мелиса (ја игра Линли). Џон го наговара Брендан да му се придружи на неговото семејство и за голема плата да ги пресели илјадниците говеда во САД. Токму пред поаѓањето, се појавува шерифот Ден, а човекот кој го убил Брендан е мажот на неговата сестра. Бидејќи не смее да го уапси Брендан во Мексико, Ден се согласува да биде гонич на добитокот додека не пристигнат во САД...
Madhouse

Madhouse, Inc. (|株式会社マッドハウス, се чита: ''Медхаус)'' — едно од најпознатите анимациски студија, основано во раните 1970-ти. Студиото создавало и учествувало во создавањето на филмови како ''Ace wo Nerae''! (1973), ''Ninja Scroll'', ''Vampire Hunter D: Bloodlust'', ''Паразит'', ''Ванпанчмен'' (прва сезона), ''Триган'' и ''Di Gi Charat''. Познато е и по сериите ''Бејблејд'', ''BECK: Mongolian Chop Squad'', ''Тетратка на смртта'', ''Клејмор'', ''Црна лагуна'', ''Hajime no Ippo'' и ''Paranoia Agent''. Студиото тесно соработува со мангаката Наоки Урасава. Тоа произвело анимеа врз основа на три негови манги: ''Yawara!'', ''Master Keaton'' и ''Monster''. Madhouse направил и аниме врз основа на некои од делата на CLAMP: ''Tokyo Babylon'', две верзии на ''X'', ''Cardcaptor Sakura'', ''Chobits'' и ''Kobato''.
Madhouse работел со Square Enix на OVA-та ''Last Order: Final Fantasy VII.''
1 Историја
Студиото Madhouse е основано на 17 октомври 1972 г., по банкротот на Mushi Productions, компанијата на Осаму Тезука, од аниматори од ова студио и учениците на Тезука: Масао Марујама, Осаму Дезаки, Ринтаро, Јошиаки Каваџири, Сугино Акио и други. До средината на 1990-тите, студиото било специјализирано за производство на OVA и анимирани играни филмови, но за разлика од другите студија од тоа време, како што се AIC и J.C.Staff, се потпирало на телевизиски и театарски изданија. Во март 1989 г., Madhouse добил награда на Јапонскиот фестивал за анимација за „придонес во развојот“.
Подоцна, кога пазарот на OVA повеќе не бил доходен, студиото се свртило кон серии и телевизиски анимации наменети за кабелски и сателитски канали.
Залуден глас

Во изборните системи, залуден глас е секој глас што не добива застапеност во конечниот изборен исход.
1 Терминологија
Постојат два типа на залудни гласа:
* Вишокот на гласови што кандидатот ги добива над потребните за да биде избран.
* Изгубените гласови кои не се доволни за освојување на мандат.
Понекогаш терминот „залуден глас“ се користи како синоним за „изгубените гласови“, додека друг пат се користи за збирот од изгубените и вишокот на гласови.
2 Пример
На избори кандидатите A, B и C добиле 6000, 3100 и 701 гласови, соодветно.
Доколку изборниот модел е мнозински, и се освојува само еден мандат, кандидатот A го има мнозинството гласови и е избран. Залудни гласови се:
* Сите 3801 гласа за кандидатите B и C, бидејќи не учествуваат во изборот на кандидатот и тие се „изгубени“
* Во поширока дефиниција, вишокот од 2899 гласа за кандидатот A се залудни, бидејќи тој ќе победел и со 3101 глас. Оттука, 6700 од вкупно 9801 се залудни.
Доколку изборниот модел е пропорционален, и се избираат на пр. 12 мандати, а нивната распределба се врши според Донтовиот метод, тогаш мандатите ќе бидат распределени на следниот начин 8-4-0 за A-B-C. Залудни гласови се:
* Сите 701 глас за партијата C, која не освоила ниту еден мандат.
* Во поширока дефиниција, залудни се исто така и:
** 399 гласа за A, бидејќи A сè уште ќе добиела осум мандати со 5601 гласа наспрема 3100 и 701 (со 5600 гласа за A, последниот мандат ќе го добие C)
** 299 гласа за B
Krewella

Krewella (транскрипција: Круела) ― американско дуо од Чикаго основано во 2007 година. Групата била основана како трио и во нејзин состав биле сестрите со пакистанско потекло Џахан и Јасмин Јусаф и продуцентот Кристофер Триндл. Тиндл ја напуштил групата во 2014 година, а Krewella продолжила како дуо. Музичкиот стил на групата претежно се опишува како електронска денс-музика, денс-рок и денс-поп. Но, музиката на Krewella содржи елементи на многу други електронски поджанрови, како: прогресивен хаус, електро, дабстеп, драм-ен-бејс, трап-музика и фјучер-бејс.
Нивното прво ЕР, ''Play Hard,'' било објавено ексклузивно на Beatport на 18 јуни 2012 година, а на 26 јуни 2012 година било објавено и на други дигитални платформи. Нивниот прв албум, ''Get Wet,'' бил објавен на 24 септември 2013 година на iTunes. Подоцна групата објавила уште три ЕР-а: ''Play Harder'' (2012)'', Ammunition'' (2016) и ''New World Pt. 1;'' и два албума: ''Zer0'' (2020) и ''The Body Never Lies'' (2022).
Името на групата произлегува од погрешно напишаниот збор „суров“ (англ. cruel) од Џахан од времето кога двете сестри почнале да пишуваат музика и не се однесува на негативецот од филмот 101 Далматинец, Круела де Вил.
1 Членови
* Џахан Јусаф – диџеј, пејачка, продуцент, текстописец (2007–денес)
* Јасмин Јусаф – диџеј, пејачка, текстописец, продуцент (2007-денес)
* Крис Триндл – диџеј, продуцент (2007–2014)
2 Дискографија
*''Get Wet'' (2013)
*''zer0'' (2020)
*''The Body Never Lies'' (2022)
Логорски оган

Логорски оган или оган на отворено — запален оган на отворено.
Претставува запалени материјали: огревно дрво, грмушки и други, превиткани на посебен начин. Може да има обредно и пропагандно (на пример, пионерски оган) значење. За утилитарни цели, се користи за осветлување и загревање, готвење, заплашување диви животни, за технолошки процеси (правење јаглен, печење керамика итн.), за уништување ѓубре, како и за сигнализација и насочување (на пример, во набљудувачница, за слетување на авион во полетно-слетувачка писта).
1 Обредни логорски огнови
Логорскиот оган често бил и продолжува да биде користен обредно. Тој е составен дел на голем број древни празници — календарски, семејни, господарски итн.
Македонски раскази (антологија, 1972)

''„Македонски раскази“'' — антологија на раскази на македонски писатели во избор на Петар Т. Бошковски, објавена од издавачката куќа „Култура“ во 1972 година.
1 Содржина
Книгата се состои од вовед, 24 раскази и кратки био-библиографии на авторите. Притоа, во антологијата се застапени следниве раскази:* Владо Малески, „Диптихон“
* Славко Јаневски, „Еден ден попладне“
* Јован Бошковски, „Човек на покривот“
* Коле Чашуле, „Земјаци“
* Блаже Конески, „Потез“
* Бранко Пендовски, „Игра“
* Мето Јовановски, „Човекот во сина облека“
* Србо Ивановски, „Кошула“
* Цветко Мартиновски, „Квечерина“
* Димитар Солев, „Кружно патување на сенката“
* Симон Дракул, „Големиот коњ“
* Благоја Иванов, „Црвено рондо“
* Методија Фотев, „Свидител“
* Владимир Костов, „Игра“
* Петар Ширилов, „Преспанска свадба“
* Бранко Варошлија, „Тој силен топол ветер“
* Петре М. Андреевски, „Вампир“
* Влада Урошевиќ, „Кукла“
* Ташко Георгиевски, „Жени на дрвени столчиња“
* Миле Неделкоски, „Мртовец без стопан“
* Оливера Николова, „Саботна вечер“
* Живко Чинго, „Орден“
* Богомил Ѓузел, „Машина за пишување“
* Божин Павловски, „Паничар меѓу две држави“
Речник на Ѓошо Колев

„''Речник на Ѓошо Колев''“ — ракописен грчко-македонски речник, составен врз основа на воденското наречје кон крајот на XIX век.
Автор на речникот е свештеникот Ѓошо Колев од мегленското село Лесково, кој го составувал ракописот од 1875 до 1893 година. Колев учел во Негуш и Балџа и не го познавал книжевниот грчки јазик, но течно го зборувал народниот грчки јазик. Речникот е напишан со грчки букви и претставува богата збирка лексички особености на јужномакедонското говорно подрачје. Тој има посебна вредност по тоа што не е поврзан со ниту еден книжевен извор и го прикажува воденското наречје во изворен облик.
1 Наводи
Марек Родак

Марек Родак (роден на 13 декември 1996 година, во Кошице) — словачки фудбалер, на Фулам и на словачката репрезентација.
1 Клупска кариера
Родак ја започнал кариерата во својата татковина, во екипата на Кошице, пред да му биде понудено да дојде на проби во Фулам. Откако ги задоволил одговорните лица на клубот, во јули 2013 година, на 16-годишна возраст, тој потпишал договор со англискиот клуб и бил приклучен во академијата на Фулам.
Во следните години, тој бил испратен на неколку позајмици во Фарнборо, Велинг Јунајтед, Акрингтон Стенли и Ротерам Јунајтед со цел да добие повеќе можност за игра.
Своето деби за Фулам го направил на 8 август 2017, во натпревар од Лига купот на Англија против Викомб Вондерерс. Своето деби во Премиер лигата за Фулам, го направил на 12 септември 2020, во поразот со 0-3 од на Крејвен Котиџ, но остатокот од сезоната 2020-2021 го поминал како резерва за Алфонс Ареола, правејќи само уште еден настап во последното коло од првенството.
2 Репрезентативна кариера
Своето деби за сениорската репрезентација го направил на 7 септември 2020 година, во натпреварот од Лигата на нации против , кој завршил нерешено 1–1.
3 Титули
3.0.1 Фулам
*Чемпионшип : 1
: 2021-2022
The Pretenders

The Pretenders (транскрипција: Притендерс) ― британско-американска рок-група основана во март 1978 година. Првата постава на групата се состоела од: основачот и главен текстописец Криси Хајнд (пејачка, ритам-гитара), Џејмс Ханиман-Скот (главна гитара, придружен вокал, клавијатури), Пит Фарндон (бас-гитара, придружен вокал) и Мартин Чемберс (тапани, придружен вокал, удирачки инструменти). По смртта на Ханимен-Скот во 1982 година и на Фарндон во 1983 година, групата имала чести промени во составот; Хајнд била единствен постојан член на групата.
Меѓу најпопуларните песни на групата се: ''Kid'' (1979), ''Brass in Pocket'' (1979), ''Talk of the Town'' (1980), ''Message of Love'' (1981), ''My City Was Gone'' (1982), ''Back on the Chain Gang'' (1982) ), ''Middle на патот'' (1983), ''2000 милји'' (1983),  ''Don't Me Get Wrong'' (1986), ''My Baby'' (1986) ) и ''I'll Stand by You'' (1994). The Pretenders биле примени во Куќата на славните на рокенролот во 2005 година.
1 Членови
Сегашни членови
* Криси Хајнд – главна пејачка, ритам-гитара, хармоника (1978-денес)
* Мартин Чемберс – тапани, удирачки инструменти, придружни и повремено водечки вокали (1978–1986, 1993–денес)
* Ник Вилкинсон – бас, придружен вокал (2005-денес)
* Џејмс Волбурн – главна гитара, клавијатури, придружни вокали (2008-денес)
* Ерик Хејвуд – челична гитара на педали, придружни вокали (2008-денес)
* Карвин Елис – клавијатури, акустична гитара (2021–сега; член на турнеја 2012, 2017–2021)
2 Дискографија
*''Pretenders'' (1980)
*''Pretenders II'' (1981)
*''Learning to Crawl'' (1984)
*''Get Close'' (1986)
*''Packed!'' (1990)
*''Last of the Independents'' (1994)
*''¡Viva El Amor!'' (1999)
*''Loose Screw'' (2002)
*''Break Up the Concrete'' (2008)
*''Alone'' (2016)
*''Hate for Sale'' (2020)
*''Relentless'' (2023)
Грбот на Големото Војводство Литванија

Грбот на Големото Војводство Литванија, исто така наречен Погонија – симбол на Големото Војводство Литванија и неговите владетели, а потоа и составен дел на грбот на Полско-литванската Државна Заедница.
Со текот на времето, грбот стана еден од двата национални симболи на Полска, иако неговото значење почна постепено да исчезнува во полската национална свест. Сè уште се користи и денес од полските кнежевски семејства (вклучувајќи ги семејствата Чарториски и Сангушко), како и бројни градови и Војводството Подласки. Грбот бил познат најдолго во историјата под полското име ''Погоњ'' (или ''Погонија'').
Погонија станала и грб на Република Литванија (1918–1940 и 1990–денес), каде Литванците ја нарекуваат ''Витис''.
Некое време тоа беше грбот на Белорусија (1918-1919, 1991-1995), но денес првенствено е симбол на белоруската опозиција. Белорусите го нарекуваат грбот Пахонија и тој беше вклучен во списокот на културно наследство на Белорусија на 14 мај 2007 година.
Грбот нашироко се смета за дел од националното наследство на Полска, Литванија и Белорусија.
1 Употреба
Грбот за првпат се појавил како државен грб во регионот во 1329 година на печатот на војводата Александар Михајлович од Псков. Тој бил пратеник на Гедимин во Псков, кој во тоа време бил дел од Големото Војводство Литванија. Истовремено, војводата Хлиб го користел и пахонија како свој грб.
2 Галерија
3 Наводи
Зелен нов договор

Предлозите на Зелениот нов договор (ЗНД) повикуваат на јавна политика за справување со климатските промени заедно со постигнување на други социјални цели како што се создавање работни места, економски раст и намалување на економската нееднаквост.
Името се однесува на Њу дил, збир на реформи и проекти за јавни работи преземени од претседателот Френклин Д. Рузвелт во 1933-1935 година како одговор на Големата депресија во САД. Зелениот нов договор го комбинира економскиот пристап на Рузвелт со современите идеи како што се обновливите извори на енергија и ефикасноста на ресурсите.
Истакнатиот обид од 2019 година да се изгласа законодавството за Зелен нов договор бил спонзориран од републиканецот Александрија Окасио-Кортез и сенаторот Ед Марки за време на 116-от Конгрес на Соединетите Американски Држави, иако не успеал да напредува во Сенатот. Во Европската Унија, предлогот на Европската комисија за Европски зелен договор од 2019 година бил поддржан од Европскиот совет, а во јануари 2020 година и од Европскиот парламент.
Од раните 2000-ти години, а особено од 2018 година, се појавија други предлози за „зелен нов договор“ и во Соединетите Држави и на меѓународно ниво. Првиот американски политичар кој се кандидирал на платформата на Зелениот нов договор бил Хауи Хокинс од Партијата на зелените кога се кандидирал за гувернер на Њујорк во 2010 година. Претседателскиот кандидат на Партијата на зелените Џил Стајн се кандидирал на платформата на Зелениот нов договор во 2012 и 2016 година.
1 Поврзано
* Политика за климатски промени
* Европски зелен договор
* Зелен капитализам
* Зелена економија
* Зелен раст
Манастир „Свети вмч. Георгиј“ - Пашино Рувци (монографија)

''Манастир „Свети вмч. Георгиј“ Пашино Рувци, Обршанска парохија'' — монографија за Пашинорувскиот манастир на Цветко Рулески, објавена од печатницата „Ацетони“ во 2021 година.
1 Содржина
На почетокот во монографијата е даден кус опис на Обршанската парохија, дел од Прилепското архијерејско намесништво. Следат описи на манастирите во соседните села придружени со фотографии.
Во вториот дел е опишан манастирот Св. Георгиј, од откривањето на темелите на старата црква, изградбата на манастирската црква врз постојните темели, осветувањето, градбата на конаците, уредувањето на просторот… Сето тоа е придружено со фотографии.
Третиот дел е посветен на говори за патронот Св. Георги. Се пренесува празнувањето на Ѓурѓовден. На крајот се податоците за сите манастири во земјата и во странство со името Св. Ѓорѓи.
Бакоња фра Брне

''„Бакоња фра Брне'' — роман на српскиот писател Симо Матавуљ објавен во 1892 година. Дејството се одвива во Далматинска Загора околу 1870 година, а главен јунак е млад човек кој, следејќи ја семејната традиција, станува еден од францисканските монаси во манастирот Висовац. Романот се одликува со реалистично прикажување на околностите од тоа време, но и со хумор. Авторот се вдахновил од сопствените искуства во православниот манастир Крупа.
1 Заплет
Првично замислен како расказ, тој на духовит и витален начин го опишува светот на Далматинското Загорје и животот во францисканскиот манастир во Висовац. Дванаесетгодишното момче Иво Јерковиќ Бакоња ќе биде однесено од селото од неговиот стрико, францисканец, и ќе го запознае со животот на фратар. Зад ѕидините на манастирот, младиот Иво ќе го пречека необичниот, чуден и таинствен свет на монашкиот живот. Самиот Симо Матавуљ извесно време престојувал во манастирот Крупа, кај својот стрико, игуменот Серафим.
2 Култура
Во 1951 година по неговите мотиви снимен е истоимениот игран филм во режија на Федор Ханжековиќ.
Бејблејд

''Бејблејд'' (|ベイブレード) — манга на јапонскиот автор Такао Аоки, објавена во списанието ''CoroCoro Comic'' од 2000 до 2002 г. Била објавена во 14 тома (танкобон) од компанијата Shogakukan. Три аниме-серии се направени врз основа на мангата: првата сезона, составена од 51 епизода, била прикажувана на јапонскиот телевизиски канал TV Tokyo во 2001 г. Втората сезона, ''Бејблејд В-сила'', била премиерно прикажана во 2002 г. Исто се состои од 51 епизода. Третата сезона, ''Бејблејд Г-револуција'', се прикажувала од јануари до декември 2003 г. Во април 2009 г. излегла нова серија, со сосема нови ликови.
Анимеата се прикажувале и во Македонија, со македонска синхронизација.
1 Содржина
Приказната ги следи авантурите на група ученици што се натпреваруваат користејќи два врва („блејдови“) на кружно поле. Задачата е да се турне блејдот на непријателот надвор од кругот користејќи ја брзината и масата на блејдот.
Wu-Tang Clan

Wu-Tang Clan (транскрипција: Вутанг клан; IPA: /ˈwuː.tæŋ klæn/) ― американски хип-хоп-колектив основан во Стејтен Ајленд во Њујорк, во 1992 година. Во него членуваат: RZA, GZA, Method Man, Raekwon, Ghostface Killah, Inspectah Deck, U-God, Masta Killa и, до неговата смрт во 2004 година, Ol' Dirty Bastard. Нивниот близок соработник Кападона подоцна станал официјален член. Тие извршиле ревитализација на хип-хопот на Источниот Брег и се сметаат за една од најуспешните хип-хоп групи на сите времиња.
Во 1992 година групата потпишала договор со издавачката куќа Loud Records и во 1993 година го издале нивниот прв албум ''Enter the Wu-Tang (36 Chambers)''; албумот добил позитивни критики и денес се смета за еден од најдобрите хип-хоп-албуми на сите времиња. Членовите на групата во периодот од 1994 до 1996 година издале соло-албуми. Во 1997 година групата го издала вториот албум, ''Wu-Tang Forever''. Албумот дебитирал на врвот на ''Билборд'' 200 и во 1998 година бил номиниран за Греми за „Најдобар рап албум“. Подоцна групата ги објавила албумите: ''The W'' (2000), ''Iron Flag'' (2001), ''8 Diagrams'' (2007) и <i>A Better Tomorrow (2014), но сите тие не успеале да ја достигнат популарноста на нивниот втор албум. Единствениот примерок од нивниот седми албум, ''Once Upon a Time in Shaolin'' (2015), бил купен за 2 милиони долари од Мартин Шкрели, поранешен менаџер на хеџ фонд.
Wu-Tang Clan ги промовирала и започнала кариерите на многу музичари и групи со кои соработувала, заедно познати како Wu-Tang Killa Bees. Во 2008 година, групацијата ''About'' ги прогласила Wu-Tang Clan за најдобра хип-хоп-група на сите времиња. Крис Екс од ''Ролинг Стоун'' за Wu-Tang Clan рекол дека се „најдобра рап-група дотогаш“. Во 2004 година, дигиталното списание ''NME'' ги прогласило за една од највлијателните групи во последните десет години.
1 Членови
* RZA (Роберт Фицџералд Дигс) – пејач, продукција (1992-денес)
* GZA (Гери Грајс) – пејач (1992–денес)
* Ol' Dirty Bastard (Расел Тајрон Џонс) – пејач (1992–2004, негова смрт)
* Method Man (Клифорд Смит) – пејач (1992-денес)
* Raekwon (Кори Вудс) – пејач (1992-денес)
* Ghostface Killah (Денис Колс) – пејач (1992-денес)
* Инспекта Дек (Џејсон Хантер) – пејач (1992-денес)
* U-God (Ламонт Џоди Хокинс) – пејач (1992-денес)
* Маста Кила (Елгин Тарнер) – пејач (1993-денес)
* Кападона (Дарил Хил) – пејач (2007-денес)
2 Дискографија
2.1 Студиски албуми
*''Enter the Wu-Tang (36 Chambers)'' (1993)
*''Wu-Tang Forever'' (1997)
*''The W'' (2000)
*''Iron Flag'' (2001)
*''8 Diagrams'' (2007)
*''A Better Tomorrow'' (2014)
*''Once Upon a Time in Shaolin'' (2015)
Македонски буквар (1888)

„''Македонски буквар''“ — учебник издејствуван кај Високата порта од Стојан Новаковиќ, српски пратеник во Цариград за српските училишта во Вардарска Македонија. Издадено е во мај 1888 година и бесплатно се делел во Битолскиот и Скопскиот Вилает.
Букварот е варијанта на српскиот буквар чиј автор е професорот Милојко Веселиновиќ, кој во најголем дел е преведен на македонски јазик.
Триган

''Триган'' (|トライガン, |Trigun) — манга во жанрот вселенски вестерн создадена од Јасухиро Наито во 1995 г. и адаптирана во аниме-серија во 1998 г. од студиото Madhouse. Мангата подоцна била објавена под наслов ''Trigun Maximum'' (''Триган максимум''). Исто така, долгометражен анимиран филм наречен ''Trigun: Badlands Rumble'' бил објавен во 2010 г. Новата аниме-серија, ''Trigun Stampede'', се прикажувала од 7 јануари 2023 г.
1 Содржина
Во 32 век, ''Триган'' ја расплетува својата приказна околу Ваш Стампедо (англ. ''Vash the Stampede''), личност со неверојатна награда од 60 милијарди „двојни“ долари на главата поради неговата наводна улога во уништување на град. Чудно, Ваш страда од ретроградна амнезија, оставајќи го несвесен за околностите околу уништувањето. Спротивно на неговиот озлогласен углед, Ваш е посветен пацифист. Меѓутоа, немилосрдната потера од деструктивни противници секогаш води до неред каде и да талка.
Амнезија

Амнезија (|Ἀμνησία) — состојба кога паметењето е оштетено. Едноставно кажано, амнезијата е губење на паметењето. Причините за амнезија можат да бидат органски или функционални. Органските причини вклучуваат удар, потрес на мозокот, траума или зараза на мозокот или употреба на дрога. Функционалните причини се психолошки чинители како што е одбраната на телото. Амнезијата спаѓа во две категории: ретроградна и антероградна. Ретроградната е делумно или целосно губење на спомените на настаните што веќе се случиле. Антероградната, пак, не дозволува создавање на нови спомени.
1 Причини
Амнезијата може да биде предизвикана од различни чинители, вклучувајќи повреди на главата, трауматски настани, оштетување на мозокот, мозочен удар или одредени медицински состојби. Лекувањето за амнезијата обично вклучува решавање на основната причина и може да вклучи терапија, лекови или техники за когнитивна рехабилитација за да помогне во подобрувањето на функцијата на паметењето. Освен тоа, успешноста на лекувањето може да се менува во зависност од поединецот и основната причина за амнезија.
Слоеви (Кире Неделковски)

''„Слоеви“'' — стихозбирка на македонскиот поет Кире Неделковски, објавена од издавачката куќа БИД „Мисирков“ во 1989 година.
1 Содржина
Стихозбирката ги содржи следниве 34 песни:* Вистината
* Кањон
* Слоеви
* Кафеанска
* Систем на градење
* Олеснување
* Чикаго
* Електронска кукла, робот
* Кавала
* Манастир
* Во Курбиново, Преспа
* Стихување на два света
* Крила
* Духовни размисли
* Непознато
* Со вториот човек од тебе
* Голи ридови
* Вечера од печурки
* Продажба на планетата
* Промени
* Извичник
* Лоши очи
* Домашна змија
* Риба
* Дијалог со смртта
* Виновници
* Лош човек
* Град
* Чавка
* Носач
* Кружни слоеви
* Современа болница
* Бесконечност
* Размисли за рамнотежа на душата
Клејмор (манга)

''Клејмор'' (|クレイモア, |Claymore) — манга на Норихиро Јаги. Од 2001 до 2007 г., била објавена во списанието ''Monthly Shonen Jump'', од јули до ноември 2007 г. — во ''Weekly Shonen Jump'' еднаш месечно, додека издавачката куќа Shueisha не почнала да објавува ново списание: од ноември 2007 до октомври 2014 г., мангата била објавена на ''Jump Square''.
Аниме-серија заснована на заплетот на делото била прикажувана од 3 април до 25 септември 2007 г. И анимето и мангата се полни со сцени на насилство. Серијата манга била завршена во октомври 2014 г., со издадени 27 тома.
1 Содржина
Заплетот започнува од мигот кога една од клејморите по име Клер доаѓа во гратче со задача да ликвидира јома. Додека Клер ја започнува својата потрага, таа го запознава Раки, момче чии родители биле убиени од јома. По разговорот во кој Раки си го изразува својот пријателски однос кон Клер, таа, мирисајќи на јома од него, решава да го следи. Така таа го наоѓа и го убива врколакот што се криел под изгледот на братот на Раки. Набргу потоа Раки е протеран од селото — судбината на сите деца чии роднини биле изедени од јомите. Тој одлучува да ја следи Клер, во која не гледа чудовиште, како останатите луѓе, туку воин што се одмаздил за смртта на своите најблиски, и убава девојка. Така започнуваат патешествијата на клејморот и човекот.
Теди Синклер

Наталија Ноеми „Теди“ Синклер (моминско: Капучини; англ. ''Teddy Natalia Noemi Sinclair''; родена на 15 август 1986) ― англиска пејачка и глумица. Снимала музика под различни псевдоними, а меѓу најпознатите се: Наталија Килс (англ. ''Natalia Kills)'' и Вербалишс (англ. ''Verbalicious''). Денес таа е пејачка во групата Cruel Youth, која исто така издава музика и под името The Powder Room.
Наталија Синклер е родена во Брадфорд, Западен Јоркшир. Нејзината мајка, Ноеми Кери-Фишер, по потекло била од Уругвај, а нејзиниот татко Едвард Фишер бил од Јамајка. Наталија детството го поминала во Лондон и Барселона покрај нејзините баба и дедо Ноеми и Фред Кери, а студирала на колеџот за музика и драма во Јоркшир. Во 2008 година, се преселила во Лос Анџелес за да ја продолжи нејзината музичка кариера.
Под името Наталија Килс, Синклер потпишала договор со заедничкото вложување од: will.i.am Music Group, KonLive Distribution и Cherrytree Records; со таа издавачка куќа го издала нејзиниот прв албум, ''Perfectionist'' (2011). Од албумот произлегле умерено успешните синглови: „Mirrors“ и „Free“ (со will.i.am). Истата година, во соработка со американското електронско дуо LMFAO, таа пеела на нивниот хит-сингл „Champagne Showers“, кој станал нејзино најуспешно издание досега. Во 2013 година го издала нејзиниот следен албум ''Trouble''. Во 2015 година за нејзино сценско име го избрала Теди, а следната година основала своја група Cruel Youth. Групата истата година го издала ЕР-то ''+30mg'' (2016).
Синклер исто така напишала песни и за: Ејнџел Хејз, Мадона и Ријана. Во 2017 година била номинирана за Греми награда затоа што била ко-текстописец на песната од Ријана „Kiss It Better“. Во март 2015 година, Синклер и нејзиниот сопруг Вили Мун биле отпуштени како судии од новозеландскиот ''X Factor'' поради нивните остри коментари кон еден натпреварувач.
1 Дискографија
*''Perfectionist'' (2011)
*''Trouble'' (2013)
На работ на разумот

''„На работ на умот“'' — роман на Мирослав Крлежа, првпат е објавен во 1938 година во Загреб. Второто издание било објавено во 1954 година. Тоој е единствениот роман на Крлежа напишан во прво лице еднина.
Крлежа го напишал романот под влијание на на Камовата ''Исушени калници'', од каде го презел пишувањето во прво лице и пристапот кон стварни настани и луѓе за овој роман. Крлежа изгледа дека бил завидлив. Иако најдобро го познавал животописот на Камов, тој направил сè за никогаш да не се појави романот ''Исушени калници,'' под чие влијание го напишал ''На работ на разумот''. Романот на Камов не бил објавен до неговата смрт во 1981 година.
1 Дејство и структура
Раскажувачот и главен лик е доктор по правни науки кој доаѓа во судир со граѓанското загрепско друштво на лицемерие на кое и самиот припаѓал. Бил изопштен и завршува в затвор. Настаните што тој ги раскажува се случуваат во текот на две години. На самиот почеток темата е означена како „човечка глупост“. Романот се состои од меѓусебно слабо поврзани епизоди. Во некои од тие епизоди се воведуваат напоредни настани поврзани со поединечните ликови кои потоа исчезнуваат и им отстапуваат место на други.
Судирот на главниот лик со општеството започнува кога морално го осудува индустријалецот Домаќински како извршител на злосторства врз селаните, но и како идеолошки претставник на „општествените институции“. Околу Домаќински има ликови на зависници од моќ и припадници на општествената елита, прикажани гротескно и карикирано или како маски и безлични човечки кукли. Наспроти нив се наоѓаат ликови за кои раскажувачот има симпатии - неговиот затворски соговорник Синек, по занимање инженер, неговата младешка љубов Ванда, жената од полусветот Јадвига Јесенска, провалникот Матко. Највидно место зазема загорскиот селанец Валент Жганец, викан Вудрига. Во еден момент, раскажувачот му дава збор, а преку неговиот монолог во романот влегува „субверзивна“ кајкавштина и милитантниот прекар на ликот на Вале се однесува на традицијата на селските бунтови (Стубичанец!) и на „покојниот Стипе“ (Радиќ). Со ова Крлежа предупредува на превратничките потенцијали на хрватскиот обичен народ.
Романот има 12 симетрично организирани поглавја. Шестото поглавје е средиште на структурата. Нему му претходат поглавја во кои главниот лик прави провокативен чекор (2), и ги предизвикува реакциите на сограѓаните (3 и 4), со кои се поврзани и поглавјата 10 и 11. Поглавјата 7, 8 и 9 се поврзани со темата на затворот со саморефлексии и дијалози. Во 12. поглавје, раскажувачот излегува на слобода, и во него е дадена општа размисла за минатиот настан и ги спојува сите обвинувања против општеството како целина.
2 Поврзано
* Мирослав Крлежа
* Знамиња (роман)
* Враќањето на Филип Латинович
* Баладите на Петрица Керемпух
Галагеров индекс

Галагеровиот индекс ја мери релативната диспропорционалност помеѓу добиените гласови и мандати во законодавниот дом. Како таков, ја мери разликата помеѓу процентот на добиените гласови и процентот на добиените мандати, а исто така ја мери и диспропорционалноста од сите партии ''колективно'' на кои било дадени избори. На таа колективна диспропорционалност од изборите и се дава прецизна оценка, која потоа може да се искористи за споредување на различни нивоа на пропорционалност меѓу различни избори од различни изборни системи. Галагеровиот индекс е метод за статистичка анализа кој се користи во политичките науки, а особено во псефологијата.
1 Примери за пресметување на диспропорционалност
Галагеровиот индекс за македонските парламентарни избори во 2020 изнесува 3.94, каде што 0 би бил совршено пропорционален исход.
Мелхиор

Мелхиор — еден од библиските мудреци, заедно со Каспар и Валтазар, кои го посетиле бебето Исус по неговото раѓање. Мелхиор честопати бил нарекуван најстар од групата мудреци. Традиционално, тој бил наречен цар на Персија и му донел на Исус подарок злато. Во западната христијанска црква тој се смета за светец (како и другите двајца мудреци).
1 Традиција
Евангелијата во Новиот завет не ги даваат имињата на мудреците (или дури и нивниот број), но нивните традиционални имиња се припишуваат на грчки ракопис од 500 г. од нашата ера, преведен на латински и општо прифатен како извор на имињата. Мелхиор бил опишан од Свети Беда во VIII век како „старец со седа коса и долга брада“. Мелхиор често се нарекува и цар на Персија. Следејќи ја Витлеемската ѕвезда, мудреците прво пристигнале во палатата на Ирод Велики, кој потоа ги замолил мудреците да го најдат бебето Исус и да му се јават. Пристигнувајќи кај него, мудреците му се поклониле и ги отвориле своите дарови, а Мелхиор подарил злато за да го симболизира Исусовото владеење над светот. Според средновековниот календар на светци, по враќањето во Персија, Мелхиор повторно се сретнал со другите мудреци во 54 г. н. е. во Ерменското Кралство за да го прослави Божиќ пред да умре на 116-годишна возраст на 1 јануари 55 г.
Десетти Километар

Десетти Километар (|Μοσχοχώρι, ''Мосхохори''; до 1962 г. ''Δέκατο Χιλιόμετρο'', ''Декато Хилјометро'') — село во Катеринско, Егејска Македонија, денес во општината Катерина на округот Пиерија, Грција. Населението брои 462 жители (2021).
1 Географија и местоположба
Селото се наоѓа на 10 км западно од градот Катерина, крај патот ЕО13 (Катерина - Еласона), на надморска височина од 110 м.
2 Историја
Селото е подигнато по крајот на Граѓанската војна од грчки бегалски семејства. За првпат се спомнува во пописот од 1961 г. кога е заведено со 62 жители. Во 1962 година, името на селото било променето во Мосхохори (''Μοσχοχώρι'').'''' Во 1971 г. броело 452, во 1981 г. 511, а во 1991 г. 464 жители.
3 Општествени установи
* Основно училиште
* Детска градинка
* Амбуланта
* Аптека
4 Самоуправа и политика
Во 1966 година, селото станало самостојна општина, чиј атар зафаќал 7 квадратни километри. Општината Десетти Километар била приклучена во општината Локово во 1997 година, која била укината во 2011 година и станала дел од поголемата општина Катерина.
Селото припаѓа на општинската единица Локово со седиште во селото Долна Милја, која припаѓа на поголемата општина Катерина, во округот Пиерија. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Десетти Километар, во кој е единствено село.
5 Културни и природни знаменитости
Цркви
* Црква „Успение на Пресвета Богородица“