ФК Париз Сен Жермен

ФК Париз Сен-Жермен, (на француски ''Le Paris Saint-Germain'', се чита: Ле Пари Сен Жермен) е француски фудбалски клуб од Париз, кој моментално се натпреварува во првата Лига 1, првото ниво на францускиот фудбал. Својте домашни натпревари, клубот ги игра на стадионот Паркот на принцовите, кој е со капацитет од 48.713 места и е дом на Париз Сен Жермен од 1974 година.
Клубот е основан во 1970 година. До денес ПСЖ е најуспешниот француски клуб во фудбалската историјата со 43 освоени трофеи. На домашната сцена, Парижаните освоиле девет титули од Лига 1, рекордни единаесет Купови на Франција, рекордни седум Лига купови на земјата, рекордни седум трофеи во Суперкупот на Франција и една титула во Лига 2. Во меѓународниот клупски фудбал, тие имаат освоено еден Куп на победниците на куповите и еден Интертото куп, а биле и финалисти во Лигата на шампионите и Суперкупот на Европа..Основан во 1970 година, клубот е најзначаен за својот професионален тим за фудбал, кој игра на највисоко ниво во француското фудбалско првенство во, Лига 1. ПСЖ е исто така единствениот клуб што никогаш не испаднал од Лига 1, и е еден од само двата француски клуба кои освоиле голема европска титула, а исто така претставува најпопуларен француски клуб.
Боите на домашниот дрес на ПСЖ се црвена, сина и бела, а амблемот на клубот е составен од истите овие бои со Ајфеловата кула во средина. Париз Сен Жермен има долгогодишно соперништво со екипата на Олимпик Марсеј, со која играат дерби во францускиот фудбал, познато како ''Ле Класик''.
Во 2011 година, катарскиот емир Тамим бин Хамад Ал Тани, станал сопственик на клубот преку државната акционерска организација ''Катар Спортс Инвестментс'' (QSi). Преземањето го направило ПСЖ најбогатиот клуб во Франција и еден од најбогатите во светот.
1 Историја
Париз Сен-Жермен бил основан на 12 август 1970 година по спојувањето на ФК Париз - кој бил основан една година порано за да ја пополни празнината за немање топ-клуб во главниот град - и Стад Сен Жермен, основан во 1904 година во Сен Жермен-ен-Леј, роден град на Луј XIV. Клубот направил моментален напредок, изборувајќи промоција во Лига 1, освојувајќи ја титулата во Лига 2 во нивната прва сезона. Нивниот моментум сепак бил прекинат, кога клубот се разделил во 1972 година. Така, ФК Париз останал во Лига 1, додека ПСЖ бил административно исфрлен во Дивизија 3. Сепак одмаздата на ПСЖ дошла во 1974 година, кога тие се вратиле во Лига 1, а истата сезона ФК Париз испаднал една лига подолу. Истата година клубот се преселил на Паркот на принцовите.
Клупските витрини за трофеи ги поздравиле првите одличја кога бил освоен Купот на Франција во 1982 и 1983 година, во текот на една деценија обележана од играчи како Сафет Сушиќ, Луис Фернандес и Доминик Рошто. ПСЖ ја освоил и првата првенствена титула во 1986 година, само за да доживе тежок пад во следните сезони. Но, преземањето од страна на телевизискиот гигант Канал + го ревитализирала клубот и ПСЖ влегол во нивната златна ера. Предводени од Давид Жинола, Жорж Веа и Раи, клубот освоил 9 трофеи во текот на 1990-тите. Најзначајно, сепак било тоа што Парижаните ја освоиле својата втора првенствена титула во 1994 година, а потоа и првиот европски трофеј со освојувањето на Купот на победниците на куповите во 1996 година.
На почетокот на 21 век, во клубот играле нови ѕвезди. Но, и покрај магијата на Роналдињо и головите на Паулета, ПСЖ се борел да ги премести височините. Уште пет нови трофеи пристигнале во витрините на клубот во овој период: три во Купот на Франција, еден во Лига купот на Франција и еден во Интертото купот, но клубот станал попознат по тоа што паѓал од една во друга криза. Поради тоа, Париз Сен Жермен поминал две сезони борејќи се за опстанок, во кои испаѓањето било многу тесно избегнато.
Сето тоа се променило во 2011 година со доаѓањето на новите сопственици, Катар Спортс Инвестментс (QSi) и претседателот Насер Ал-Хелаифи. Тие воспоставиле исклучително амбициозен проект со цел да го направат ПСЖ клуб од самиот врв на европскиот фудбал. Веднаш по доаѓањето на новите катарски сопственици, како на трака во клубот започнале да "слетуваат" големи имиња како Златан Ибрахимовиќ, Тијаго Силва, Единсон Кавани, Нејмар и Килијан Мбапе со што клубот станал доминантен во францускиот фудбал, освојувајќи седум од последните осум титули во Лига 1. Клубот исто така, станал редовен учесник во Лигата на шампионите, каде најголемиот успех го оствариле во сезоната 2019-2020 кога стигнале до финалето во кое загубиле од со 0-1.
2 Хронологија
Хронологија на ФК Париз Сен Жермен
3 Бои, дресови и амблеми
3.1 Бои
Боите на Париз Сен Жермен се сина, црвена и бела.
3.2 Дресови
Од почетокот до спојувањето со ФК Париз, Стад Сен Жермен носеле целосно бели дресови. Во 1970 година, новооснованиот Париз Сен Жермен избрал да ги надополни вообичаените бели шорцеви со црвени дресови и сини чорапи, што се боите на Париз. Три години подоцна, дизајнерот Даниел Ештер, новиот сопственик на клубот, создал нов домашен дрес предодреден да стане иконски: тој бил со сина боја со црвена вертикална лента во средината врамена со две бели линии од страните. Овој дизајн бил инспириран од една страна од дресот на Ајакс (Ештер всушност бил обожавател на Јохан Кројф), од друга страна на типичниот лајфстајл на Форд мустанг, кој се одликувал со присуство на контрастна надолжна лента на хаубата на моторот.
Во осумдесеттите години, наследникот Френсис Борели дополнително го изменил дресот, која стана бела со црвена и сина линија лево. По продажбата на пакетот акции на групата Канал +, шемата дизајнирана од Ештер била обновена, која потоа претрпела неколку измени: во 2000-2001 година била отстранета белата рамка, додека од следната година се префрлиле на сè повеќе темносина, како и понекогаш на децентрализирана примена на црвената лента. Од 2009 година па наваму, имало различни експерименти, кои иако скоро никогаш не ја промашиле шемата „сино со црвена лента“ (синиот дрес со црвени „риги“ од сезоната 2009-2010 и црвената дрес од сезоната 2010-2011), тие одбиле креативни и сложени решенија.
На 21 ноември 2015, во спомен на жртвите на терористичките напади во Париз, на дресот што го носеле играчите на ПСЖ на првенствениот натпревар во Лорјан и на двата последователни натпревари, од кои едниот во Лигата на шампионите пишувало ''JE SUIS PARIS''; по трите натпревари дресовите биле продадени, а приходите донирани во добротворни организации.
3.3 Амблеми
Низ историјата Париз Сен Жермен имал неколку амблеми. На оригиналниот амблем на се наоѓала сина фудбалска топка со структура на шестаголник, со бела „лепенка“ во која имало црвен брод (позајмен од граѓанскиот амблем во Париз), сето тоа се наоѓало над името на клубот кое било испишано со црвени букви. Во 1972 година се појавило ново лого, во центарот на кое претставена со црвена боја се појавува Ајфеловата кула, нацртано со бели линии, додека под неа се наоѓала кралската лулка на Сен Жермен ан Ле (алегорија за раѓањето на францускиот крал Луј XIV). Автор на овој идентитет бил дизајнерот-покровител Даниел Ештер. Во периодите 1982-1986 и 1987-1990, дизајнот на Паркот на принципови бил додаден во долниот дел од логото.
Во сезоната 1986-1987 накратко бил користен поедноставен симбол: бел круг со два црвени и сини елементи што ги имплицираат на Ајфеловата кула и сликата на нозете на фудбалерот; следувала реставрацијата на логото на Ештер. Откако групата Канал + ја преземала сопственоста, во деведесеттите години, бил воведен нов амблем дизајниран од уметничкиот директор Етјен Робиал; Ајфеловата кула и кралската лулка исчезнуваат, заменети се со едноставни букви со името на клубот испишани со црвени и сини правоаголници.
Меѓутоа, веќе на крајот на дваесеттиот век, менаџерите одлучиле да ги повторат своите чекори, иако со некои измени: на рабовите на амблемот дизајниран од Ештер бил додаден бел круг со транскрипција на името на клубот и годината на основањето. Во 2013 година, новите сопственици од Катар Спорт Инвестментс дополнително го модифицирале логото на клубот, давајќи му посветла сина нијанса, истакнувајќи го зборот Париз и преместувајќи го името Сен Жермен на местото на годината на основање. Во центарот останува стилизираната Ајфелова кула, под која се наоѓа цвет на крин, симбол на градот Сен Жермен и на француската монархија, обоен во златна боја; од друга страна, лулката на Луј XIV исчезнува од амблемот.
4 Стадион
Својте домашни натпревари Париз Сен Жермен ги игра на стадионот Паркот на принцовите, кој има капацитет од 47,929 седечки места. Својот прв натпревар на овој стадион клубот го одиграл на 10 ноември 1973 година, против Ред Стар во Лига 2. Првиот натпревар во Лига 1 на овој стадион бил одигран помеѓу ФК Париз и Сошо. ПСЖ се преселил на овој терен по враќањето во Лига 1 во 1974 година, иронично истата година кога ФК Париз испаднал. До тој момент, тој бил дом на ФК Париз.
За време на нивните рани години, ПСЖ играл на неколку различни терени, вклучително и на главниот стадион во спортскиот комплекс Стад Мунисипал Жорж Лефер, потоа Стад Жан-Бун, Стад де Париз, па дури и на Паркот на принцовите неколкупати и покрај тоа што на него играл ФК Париз.
5 Играчи
5.1 Капитени, рекордери и познати играчи
Капитенот на француската фудбалска репрезентација, Жан Џоркаеф му се придружил на Париз Сен Жермен во 1970-тата година и така станал првиот професионален играч и прв капитен на клубот. Моментален капитен на клубот е бразилецот Маркињос кој го заменил сонародникот Тијаго Силва. Официјалната интернет страница на клубот PSG.fr го избрала португалецот Паулета за најдобар играч во клупската историја. Тој воедно бил и најдобриот стрелец на клубот со 109 постигнати погодоци, сè додека неговиот рекорд не бил соборен од Златан Ибрахимовиќ во 2015 година. Паулета за пет години постигнал 109 погодоци во 211 натпревар, додека на швеѓанецот му биле потребни 137 натпревари да го собори рекордот и застанал на 156 гола. Подоцна двајцата биле престигнати од уругваецот Единсон Кавани, кој денес е најдобар стрелец во историјата на клубот со точни 200 голови во дресот на ПСЖ.
Париз Сен Жермен му должи за својте успеси и на Сафет Сушиќ. Југословенскиот репрезентативец постигнал 85 гола и остварил рекордна 61 асистенција. Францускиот магазин ''France Football'' го избрал токму Сушиќ за најдобар играч во клупската историја. Жан-Марк Пилорже е играч со бнајмногу настапи за клубот (435). Џорџ Веа пак е најдобар стрелец на клубот во историјата кога се во прашање европските натпреварувања (16 голови). Тој исто така е првиот (и досега единствениот) играч на ПСЖ кој ја освоил Златната топка и бил прогласен за најдобар играч од страна на ФИФА. Нејмар и Килијан Мбапе се најскапите трансакции во историјата на клубот. Нејмар бил платен 222 милиона евра што не е само рекорд на ПСЖ, туку и најскап трансфер во историјата на фудбалот. Роналдињо долго бил најдобро продаден играч, кога преминал од ПСЖ во Барселона за 32 милиона евра. Тој бил престигнат од сонародникот Давид Луис, кој за 38,5 милиони евра бил продаден на .
5.1.1 Капитени
Подолу е даден хронолошкиот список на капитените на ПСЖ.* Жан Џоркаеф (1970-1972)
* Камил Шоки (1972-1973)
* Жан-Пјер Дољани (1973-1975)
* Умберто Коељо (1975-1976)
* Мустафа Дахлеб (1976-1978)
* Доминик Батенај (1978-1985)
* Луис Фернандес (1985-1986)
* Жан-Марк Пилорже (1986-1987)
* Фабрис Пулен (1987-1988)
* Умар Сене (1988-1990)
* Сафет Сушиќ (1990-1991)
* Бруно Жермен (1991-1992)
* Пол Ле Гвен (1992-1994)
* Давид Жинола (1994)
* Ален Рош (1994-1995)
* Бернар Лама (1995-1997)
* Раи (1997-1998)
* Марко Симоне (1998-1999)
* Али Бенарбија (1999-2000)
* Ерик Рабесандратана (2000)
* Фредерик Деу (2000-2002, 2003-2004)
* Маурисио Почетино (2002-2003)
* Жозе-Карл Пјер-Фанфан (2004-2005)
* Паулета (2005-2008)
* Клод Макелеле (2008-2011)
* Мамаду Сако (2011-2012)
* Кристоф Жале (2012)
* Тијаго Силва (2012-2020)
* Маркињос (2020-денес)
5.1.2 Рекордери
5.1.2.1 Најмногу настапи
Мес., Играч, Настапи, Период
1, Жан-Марк Пилорже, 435, 1975 - 19871988 - 1989
2, Силван Арман, 380, 2004 - 2013
3, Сафет Сушиќ, 344, 1982 - 1991
-, Пол Ле Гвен, 344, 1991 - 1998
5, Бернар Лама, 318, 1992 - 19971998 - 2000
6, Тијаго Силва, 315, 2012 - 2020
-, Марко Верати, 315, 2012 - ''денес''
8, Мустафа Дахлеб, 310, 1974 - 1984
9, Единсон Кавани, 301, 2013 - 2020
10, Блез Матуиди, 295, 2011 - 2017
5.1.2.2 Најдобри стрелци
Мес., Играч, Голови, Период
1, Единсон Кавани, 200, 2013 - 2020
2, Златан Ибрахимовиќ, 156, 2012 - 2016
3, Паулета, 109, 2003 - 2008
4, Доминик Рошто, 100, 1980 - 1987
5, Мустафа Дахлеб, 98, 1974 - 1984
6, Франсоа М'Пеле, 95, 1973 - 1979
7, Килијан Мбапе, 90, 2017 - ''денес''
8, Сафет Сушиќ, 85, 1982 - 1991
9, Анхел Ди Марија, 82, 2015 - ''денес''
10, Раи, 72, 1993 - 1998
6 Управа и стручни кадри
6.1 Управен одбор
,
Сопственик, Тамим бин Хамад Ал Тани
Мнозински акционер, Катар Спортс Инвестментс
Претседател, Насер Ал-Хелаифи
Заменик Генерален директор, Жан-Клод Блан
Генерален секретар, Викторијано Мелеро
Спортски директор, Леонардо
Асистент спортски директор, Анџело Кастелаци
6.2 Тренерски штаб
,
Тренер, Томас Тухел
Помошник тренер, Арно Михелс Зумана Камара Жолт Лев
Тренер на голманите, Џанлука Спинели
Тренер за физичка подготовка, Рајнер Шреј
Фитнес тренер, Никола Мајер
Видео анализатор, Бењамин Вебер
7 Тренери
* Пјер Филипон (1970—1972)
* Роберт Викот (1972—1973)
* Жист Фонтен и Роберт Викот (1973—1975)
* Жист Фонтен (1975—1976)
* Велибор Васовиќ (1976—1977)
* Илија Пантелиќ и Пјер Алонзо (1977)
* Жан-Мишел Ларке (1977—1978)
* Велибор Васовиќ (1978—1979)
* Пјер Алонзо и Камил Шоки (1979)
* Жорж Пејрош (1979—1983
* Лусијен Ледук (1983—1984)
* Жорж Пејрош (1984—1985)
* Кристијан Кост (1985)
* Жерар Улие (1985—1987)
* Ерик Момбер (1987—1988)
* Ерик Момбер и Жерар Улие (1988)
* Томислав Ивиќ (1988—1990)
* Анри Мишел (1990—1991)
* Артур Жорже (1991—1994)
* Луис Фернандес (1994—1996)
* Рикардо и Жоел Батс (1996—1998)
* Алан Жирес (1998)
* Артур Жорже (1998—1999)
* Филип Бержеро (1999—2000)
* Луис Фернандес (2000—2003)
* Вахид Халилхоџиќ (2003—2005)
* Лоран Фурније (2005)
* Ги Лакомб (2005—2007)
* Пол Ле Гвен (2007—2009)
* Антоан Комбуар (2009—2011)
* Карло Анчелоти (2011—2013)
* Лоран Блан (2013—2016)
* Унаи Емери (2016—2018)
* Томас Тухел (2018—2020)
* Маурисио Почетино (2020—2022)
* Кристоф Галтије (2022—денес)
8 Титули
8.1 Домашни
* Лига 1
** Шампион (9) : 1985-1986, 1993-1994, 2012-2013, 2013-2014, 2014-2015, 2015-2016, 2017–2018, 2018–2019, 2019–2020
** Вицешампион (8) : 1988-1989, 1992-1993 , 1995-1996, 1996-1997, 1999-2000, 2003-2004, 2011-2012, 2016-2017.
* Лига 2
** Шампион (1) : 1970-1971.
** Вицешампион (1) : 1973-1974.
* Куп на Франција
** Победник (13) рекорд : 1981-1982, 1982-1983, 1992-1993, 1994-1995, 1997-1998, 2003-2004, 2005-2006, 2009-2010, 2014-2015, 2015-2016, 2016-2017, 2017–2018, 2019–2020.
** Финалист (5) : 1984-1985, 2002-2003, 2007-2008, 2010-2011, 2018–2019.
* Лига куп на Франција
** Победник (9) рекорд : 1994-1995, 1997-1998, 2007-2008, 2013-2014, 2014-2015, 2015-2016, 2016-2017, 2017–2018, 2019–2020
** Финалист (1) : 1999-2000.
* Суперкуп на Франција
** Победник (9) : 1995, 1998, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019.
** Финалист (4) : 1986, 2004, 2006, 2010.
8.2 Меѓународни
* Куп на победници на купови
** Победник (1) : 1995-1996.
** Финалист (1) : 1996-1997.
* Интертото куп
** Победник (1) : 2001.
останати пласмани
* УЕФА Лига на шампиони
** Финалист (1) : 2019-2020.
* Суперкуп на Европа
** Финалист (1) : 1996.