Хлоритна група

Хлорити — група на филосиликатни минерали вообичаени во метаморфните карпи со низок степен и во изменетите магматски карпи.
Хлоритните минерали не го содржат елементот хлор. Името ''хлорит'' доаѓа од грчкиот збор ''chloros'' (χλωρός), што означува „зелен“, во однос на нивната боја. Зелениот шкрилец, формиран со метаморфизам на базалт или друга вулканска карпа со ниска содржина на силициум диоксид, обично содржи значителни количини на хлоритен минерал (но не хлоритниот јон, ниту хлор во која било друга форма).
Хлоритните минерали се карактеризираат со исклучително разновиден хемиски состав, при што магнезиумот, железото, алуминиумот и силициумот меѓусебно се заменуваат во рамките на кристалната решетка. Помеѓу двата најчести крајни членови – магнезиумскиот клинохлор и железниот хамозит – постои целосна серија на цврсти раствори. Дополнително, идентификувани се и варијанти кои содржат манган, цинк, литиум и калциум. Овој широк спектар на состави доведува до значителни разлики во физичките, оптичките и рендгенските својства на минералите. Истовремено, хемиската разновидност им овозможува на минералите од хлоритната група да се формираат и опстојуваат во широк интервал на температури и притисоци. Како резултат на тоа, хлоритите се чести и широко распространети минерали во метаморфните карпи со ниски и средни температури, како и во одредени магматски и хидротермални карпи, како и во длабоко закопани седиментни наслаги.
1 Својства
Хлоритот формира сино-зелени кристали слични на мика. Меѓутоа, иако плочите се флексибилни, тие не се еластични како мика и потешко се одвојуваат. Талкот е многу помек и се чувствува сапунесто меѓу прстите.
Типичната општа формула за хлорит е . Оваа формула ја нагласува структурата на групата, која е опишана како ''TOT-O'' и се состои од наизменични ''TOT'' слоеви и ''O'' слоеви.''TOT'' слојот (Тетраедарско-Oктаедарско-Tетраедарско = ''TOT'') често се нарекува слој од талк, бидејќи талкот е составен целосно од наредени ''TOT'' слоеви. ''TOT'' слоевите на талк се електрично неутрални и се врзани само со релативно слаби ван дер Валсови сили. Спротивно на тоа, ''TOT'' слоевите на хлорит содржат малку алуминиум наместо силициум, што им дава на слоевите целокупен негативен полнеж. Овие ''TOT'' слоеви се врзани заедно со позитивно наелектризирани ''O'' слоеви, понекогаш наречени бруцитни слоеви. Лискунот е исто така составен од негативно наелектризирани ''TOT'' слоеви богати со алуминиум, но тие се поврзани со поединечни катјони (како што се јони на калиум, натриум или калциум), наместо со позитивно наелектризиран слој од бруцит.Хлоритот се смета за глинест минерал. Тој е глинест минерал кој не отекува, бидејќи водата не се адсорбира во меѓуслојните простори и има релативно низок капацитет за размена на катјони.
2 Појава
Хлоритот претставува широко распространет минерал кој се среќава во метаморфни, магматски и седиментни карпи. Тој има значајна улога како минерал што гради карпи, особено во метаморфни карпи со низок до среден степен, настанати при метаморфизам на мафични или пелитични карпи. Дополнително, хлоритот често се јавува и во магматските карпи, најчесто како секундарен минерал, создаден како резултат на измена на мафични минерали како биотит, хорнбленд, пироксен или гранат. Стаклените рабови на перничестиот базалт на океанското дно често се менуваат во чист хлорит, делумно со размена на хемикалии со морска вода. Зелената боја на многу магматски карпи, шкрилци и шкрилци се должи на фините честички на хлорит распространети низ карпата. Хлоритот е чест производ на атмосферско дејство и е широко распространет во глината и во седиментните карпи што содржат глинени минерали. Хлоритот се наоѓа во пелитите заедно со кварцот, албитот, серицитот и гранатот, а се наоѓа и во комбинација со актинолитот и епидотот.
Во својата пионерска работа за метаморфни фации во Шкотските Висорамнини, Г.М. Бароу ја идентификувал хлоритната зона како зона со најблаг метаморфизам. Во современата петрологија, хлорит е дијагностички минерал на зеленошкрилестите фации. Оваа фација се карактеризира со температури близу и притисоци близу 5 kbar. На повисоки температури, голем дел од хлоритот се уништува со реакции со калиум фелдспат или фенгитски лискун кои произведуваат биотит, мусковит и кварц. На уште повисоки температури, други реакции го уништуваат преостанатиот хлорит, често со ослободување на водена пареа.
Хлоритот е еден од најчестите минерали произведени со пропилитска алтерација од хидротермални системи, каде што се јавува во средина на „зелени карпи“ со епидот, актинолит, албит, хематит и калцит.
Експериментите покажуваат дека хлоритот може да биде стабилен во перидотитот на Земјината обвивка над океанската литосфера, донесена надолу со субдукција, а хлоритот може да биде присутен дури и во волуменот на обвивката од која се создаваат островските лачни магми.
3 Членови на хлоритната група
Бејлихлор, IMA1986-056
Борокукеит, IMA2000-013
Шамозит, година: 1820
Клинохлор, година: 1851
Кукеит, година: 1866
Донбасит, година: 1940
Гониерит, година: 1955
Нимит, година: 1968
Пенантит, година: 1946
Рипидолит, chlinochlore var.
Судоит, IMA1966-027
Клинохлор, пенантит и камозит се најчестите сорти. Опишани се неколку други под-сорти. Масивна компактна сорта на клинохлор што се користи како декоративен камен за резбање е позната под трговското име серафинит. Се јавува во наоѓалиштето на железен скарн Коршуновскоје во Иркутската област во Источен Сибир.
4 Употреба
Хлоритот нема значајна специфична индустриска примена. Одредени карпи што содржат хлорит, како хлоритниот шкрилец, се користат во ограничен обем за декоративни цели или како градежен камен. Сепак, хлоритот е чест составен минерал на глината, материјал кој има многубројни и широко распространети примени.
Хлоритниот шкрилец во минатото се користел како минерални гранули за покривни материјали, при што гранулите биле залепени на асфалтни ќерамиди поради нивната зелена боја. Овој материјал се експлоатирал во близина на градот Ели, Минесота, САД, сè додека подоцна не бил заменет со синтетички алтернативи.
5 Понатамошно читање
*