Трновска Шума

Платото Трновскa шума ( |Trnovski gozd) — карстно плато кое го сочинува крајниот северозападен крај на Динарските Алпи. Трновската Шума има карстен карактер, без површински водотеци и се сочинува од затворени долини, изданоци, ридови, пештери, окна и помали карстни карактеристики: растворливи базени, потоци, карени и други карактеристики. Значајни карстни карактеристики вклучуваат ледени пештери. Инверзијата на вегетацијата во Ледената Пештера Голема Парадана (|Velika ledena jama v Paradani) во источниот дел од висорамнината, со димензии 385 метри на 1550 метри, е ''locus classicus'' и во минатото се ископувало мраз и се извезувал преку Горица и Трст во Египет.
Трновската висорамнина има три природни резервати: * Големата ледена пештера Парадана
* Врвовите Голак (1,495 метри) и Долината на смреката (|Smrekova draga, карстна депресија)
* Шумскиот резерват Смречје
Јужниот гребен на Трновската висорамнина е Чавен.
1 Терен
Влијанието на тектонската активност е многу очигледно во областа. Постојат многу вдлабнатини, долини со раствори, мали карстни полиња и остатоци од поранешни речни долини. За време на плиоценот, реките го израмниле тектонскиот излив и ги исполниле долините. Траги оставила и плиоценската глацијација, бидејќи глечерите создале мали циркови на она што била релативно рамна површина, како и земјени морени и терминални морени. Реките транспортирале чакал и го таложеле во пониските области, исполнувајќи ги вдлабнатините.
2 Камен
Северната страна на висорамнината покажува тектонски формации долж раседот Идрија ориентирани во Динарска насока, а јужната страна покажува тектонско потиснување на мезозојски варовник и доломит врз помладиот еоценски флиш. Две третини од површината се покриени со варовник, една четвртина со доломит, а остатокот е флиш и лабав материјал.
3 Планини
Највисокиот врв е Голем Голак (''Велики Голак'', 1495 метри). На северната страна, некои други панорамски и често посетени врвови се Мал Голак (''Мали Голак'', 1480 метри), Полдановец (1298 метри) и Зашилен Врв (Шпичасти врв 1121 метри), а на јужната страна Голем Модрасовец (''Велики Модрасовец'', 1355 метри), Куцељ (1237 метри), Синиот Врв (''Сињи врв'', 1002 метри) и Ридот Ковк (962 метри).
4 Природни знаменитости
* Прозорец од природен камен во Скожно (над Шмихел)
* Прозорец од природен рок Отлица (над Ајдовшчина)
* Карстниот извор Хубељ (над Ајдовшчина)
* Випавски извори (во близина на Випава)
* Карстниот извор Лијак
* Дивје Езеро (воклиски извор и мало езеро со длабок неистражен сифон)
* Пештерата Парадана (длабока пештера, со мраз што се вадел и продавал во минатото)
5 Клима
Климата на Трновската Шумска Висорамнина е дефинирана според нејзината надморска висина и ориентација. Трновската Шумска Висорамнина се наоѓа во континентална температурна зона. Просечно има 188,1 cm врнежи годишно. Разликите во количината на врнежи малку се разликуваат на месечна основа. Најголемите врнежи се во ноември (29.21 cm), а најмалку во февруари (135 cm). Поголемиот дел од зимските врнежи се во форма на снег, особено на повисоки надморски височини. Ветерот Бура е типичен временски феномен, кој дува од висорамнината кон морето со налети што често надминуваат 100 километри на час. Бурата може да предизвика значителна штета во областа, искоренувајќи дрвја и кинејќи ги покривите на куќите.
6 Вода
И покрај обилните врнежи од дожд, карстните висорамнини речиси и да немаат вода. Дренажниот јаз е нејасен поради карстната површина. Најголемиот извор е оној на реката Хубељ во близина на Ајдовшчина.
7 Вегетација
Трновската висорамнина е покриена со мешана букова и елава шума (''Abieti-fagetum dinaricum''). Највисоката вегетација е на Мала Планина Голак (1,495 метри), која е гола на врвот, под која растат џуџеста врба (''Salix sp.'') и кривул (''Pinus mugo''). Заштитена флора расте во карпестите пукнатини, вклучувајќи ја и крањската јаглика (''Primula carniolica'').
Уделот на шумата е 75,5%, но ова се зголемува поради пошумувањето на напуштено обработливо земјиште. Лошата пристапност резултирало со зачувување на карактеристиките на пејзажот. Највисоките врвови се обраснати со планински бор или трева. Динарска букова и ела шума растат на надморска височина помеѓу 700 метри и 1200 метри. На пониски надморски височини ова преминува во динарска подпланинска букова шума. Има релативно малку грмушести површини.
8 Почва
Хромниот камбизол и рендзина се развиле на варовник од креда и јура и на тријаски доломит. Покисели почви се наоѓаат само на варовник со рожнец. Поради карстификацијата, длабочината на реголитот е многу нерамна. Значителните врнежи брзо ја еродираат почвата, а ги носи и бора ветерот на изложените локации.
9 Население
Платото имало население од 4.534 жители според пописот од 1991 година, а густината на населението била , што ја прави областа една од најретко населените во Словенија. Само западниот дел е населен. Населбите се формирани преку понова колонизација на високи надморски височини, а доминантните модели се групирани села и изолирани фарми. Возрасниот профил на населението е неповолен.
10 Економија
Покрај шумарството, земјоделството е исто така важна економска активност. Основна земјоделска активност е сточарството, особено одгледувањето добиток. Уделот на земјоделското население е 14,4%. Туризмот последно време е се поважен, со што стрмните падини на висорамнината привлекуваат планинари, а некои карстни карактеристики, особено ледените пештери и понорите, привлекуваат и посетители.