Виљарика (вулкан)

Виљарика (шпански: ''Volcán Villarrica'') — еден од најактивните вулкани во Чиле, што се издигнува над истоименото езеро и истоимениот град, 750 километри јужно на Сантјаго. Вулканот исто така е познат како ''Рукапилан'', кое на јазикот Мапуче значи „''Место на богатствата''“. Виљарика е најзападниот од трите големи стратовулкани, кои се протегаат во правец северозапад-југоисток на планинскиот венец Анди по должината на расадната зона Моча-Виљарика. Заедно со Кветрупиљан и чилеанскиот дел од Ланин, се заштитени и се наоѓаат во Националниот парк Виљарика. Во летните месеци местото претставува популарна туристичка атракција.
Виљарика, со својата лава со базалтно-андезитскиот состав, е еден од малкуте вулкани во светот познати по лавиното езеро во својот кратер. Вулканот има типична стромболска ерупција со исфрлање на блескави пирокластични материјали. Дождот заедно со снегот и ледениот мраз можат да предизвикаат големи лахари (течење на кал и остатоци), како на пример во ерупциите од 1964 и 1971 година.
Виљарика е еден од деветте вулкани во моментов кој се следи од страна на ''DECADE''. Проектот собира податоци за емисија на јаглерод диоксид и сулфур диоксид.
1 Географија и геологија
Виљарика лежи во централната чилеанска котлина како најзападниот дел на трите големи стратовулкани. За разлика од Кветрупиљан и Ланин, Виљарика е многу поактивн. Виљарика опфаќа повеќе од 400 км<sup>2</sup>. Вулканот содржи вулкански пештери и околу 26 купи. Поради постојаното дегасирање на лавиното езеро, вулканот го зголемил својот избувен потенцијал.
Вулканот бил формиран за време на средниот плеистоцен, кога била подигната голема купа, слична на денешната димензија. Пред 100.000 години за време на меѓуледничкиот период, една ерупција довела до колапс на купите и формирање на купа од 6,5 х 4,2 километри. Следната ледничка фаза довела до формирање на слоеви на пирокластичен материјал, андезитска лава и дацитски дикти.
2 ледници
Горниот дел на Виљарика трајно е покриен со снег и има околу 40 км<sup>2</sup> ледници, од кои најголем е ледникот Пичиланкауе-Турбио кој се наоѓа на југоисточниот дел. Пепелта од ерупциите може да ја зголеми аблацијата на снегот и мразот со апсорпција на сончевото зрачење. Некои пепелни облоги се подебели од 5 см и го изоструваат ледникот, намалувајќи ја аблацијата, наместо да ја зголемат. Помеѓу 1961 и 2003 година, Виљарика загубил 25% од својата ледена површина и ледниците се намалиле со просечна стапка од -0,4 км<sup>2</sup> секоја година.
3 Еруптивна историја
Виљарика е еден од најактивните вулкани во Чиле. Ерупции се евидентирани од освојувањето на Чиле и основањето на градот Виљарика во 1552 година. Најраната регистрирана ерупција се случила во 1558 година, по што следеле најмалку 65 други со претпоставени индекси на вулканска експлозија од 1-3.
3.1 1964
Во последните две седмици од февруари 1964 година Виљарика започнала со ерупција со мали потреси. На 1 март, во 02:45 часот започнала стормболска ерупција, а жителите на околните населени места побегнале на околните ридови. Топењето на снегот и мразот од ледникот Пичиланкауе-Турбио во комбинација со обилни дождови довело до појава на неколку лахари. Од ерупцијата најмногу настрадало населеното место Коњарипе во кое биле уништени половина од неговите куќи.
3.2 1971
На 29 октомври 1971 година, во 4:00 часот, во кратерот настанале неколку експлозии и се појавил колона црно-бел чад. Еден месец подоцна, во четвртокот до полноќ на 29 ноември, Виљарика започнал нов еруптивен циклус. Пирокластичниот материјал бил исфрлен и снегот околу кратерот се стопил. По кратко запирање на активноста, од нов отвор на североисточната страна дошло до избивање на лава, топејќи значителни количини на вода и предизвикувајќи лахари. Овие лахари погодиле бројна места како Ел Турбио, Коленте, Курареве итн. Токсичните сулфурни гасови го направиле воздухот загаден по кое биле пријавени најмалку 15 смртни случаи.
3.3 2015
Приближно во 03:01 на 3 март 2015 , вулканот повторно се активирал и дошло до подигање на алармирмот на црвено до 10 километри. Ерупцијата ја надминала висината на вулканот, предизвикувајќи силна експлозија што ги разбудила соседите и принудила евакуација на 3.385 луѓе во околните заедници.
На 7 февруари 2015 година, Виљарика предизвикала жолто алармирање. Мали експлозии и ниски емисии на пепел биле видливи. Десет дена подоцна се случила друга ерупција. Националната служба за геологија и рударство прогласила жолто предупредување откако се зголемиле вулканските и сеизмичките активности, додека Националната канцеларија за вонредни состојби на Министерството за внатрешни работи ја задржала жолтата тревога. Опсерваторијата за вулкани на Јужните Анди посочила дека новата евентуална ерупција ќе продолжи до 12:30 на 19 март 2015 As of July 2015, the eruption is continuing..