Роберт Блај

Роберт Блај (англиски: ''Robert Bly''; 23 декември 1926 — 21 ноември 2021) — американски писател.
1 Животопис
Роберт Блај е роден во западниот дел на Минесота. Една година студирал на колеџот „Св. Олаф“ во Минесота, а потоа преминал на Универзитетот во Харвард, каде ѝ се придружил на групата млади луѓе кои подоцна станале познати писатели, како: Доналд Хол, Едриен Рич, Кенет Коч, Џон Хокс, Џорџ Плимптон итн. По дипломирањето во 1950 година, неколку години живеел во Њујорк. Во 1954 година се запишал на поетската работилница при Универзитетот во Ајова, а како корисник на Фулбрајтовата стипендија престојувал во Норвешка, каде пронашол некои свои далечни роднини. Таму се запознал со творештвото на некои поети кои не биле доволно познати во САД, како: Пабло Неруда, Сесар Ваљехо, Гунар Екелоф, Георг Тракл и Хари Мартинсон. По враќањето во САД, го основал списанието „Педесеттите и шеесеттите и седумдесеттите“. Во тоа време, тој живеел на својата фарма во Минесота со својата сопруга и со децата. За време на Виетнамската војна бил еден од основачите и предводниците на здружението „Американските писатели против Виетнамската војна“.
2 Творештво
Блај е добитник на поголем број стипендии, а исто така, тој е добитник на Националната книжевна награда (''National book award''). Покрај поезијата, неговото творештво се состои и од прозни дела, како и книжевни преводи. Неговите најважни дела се:* Тишина на снежното поле (Silence in the snowy fields, 1962)
* Опашката и очите на лавот (The lion's tail and eyes, 1962)
* Светлината околу телото (The light around the body, 1967)
* Спијачи фатени за раце (Sleepers joining hands, 1973)
* Скокање од креветот (Jumping out of bed, 1973)
* Старец кој ги трие очите (Old man rubbing his eyes, 1974)
* Ова тело е направено од камфор и Гоферово дрво (This body is made of camphor and Gopher tree, 1977)
* Ова дрво ќе биде овде илјада години (This tree will be here for a thousand years, 1979)
* Човекот во црн капут се врти (The man in the black coat turns, 1981)
* Верзиите на Мирабаи (Mirabai versions, 1984)
* Сакање жена во два света (Loving a woman in two worlds, 1985)
* Избрани песни (Selected poems, 1986)
* Железниот Џон: Книга за мажите (Iron John: A Book About Men, 1990)
* Што загубив со умирањето?: Собрани прозни песни (What have I ever lost by dying?: Collected prose poems, 1992)
* Медитации за незаситната душа (Meditations on the insatiable soul, 1994)
* Утрински песни (Morning poems, 1997)
* Снежни наноси северно од куќата (Snowbanks north of the house, 1999)
* Јадење на медот од зборови: Нови и избрани песни (Eating the honey of words: New and selected poems, 1999)
* Ноќта кога Аврам ги повика ѕвездите (The night Abraham called to the stars, 2001)
* Безумието на империјата: Книга со песни против војната во Ирак (The insanity of empire: A book of poems against the Iraq war, 2004)
* Мојата реченица беше илјада години радост (My sentence was a thousand years of joy, 2005)
Поезијата на Блај често се оценува како чисто феноменолошка. Тој самиот тврди дека американската поезија тргнала во погрешна насока, движејќи се кон надвор наместо кон внатре. Оттука, тој ја отфрла теоријата на Т. С. Елиот за „објективниот корелатив“ и своите песни ги создава по урнекот на Рилке, Лорка и Неруда. Тој заронува под феноменологијата на надворешното и ги користи сликите и зборовите кои ја прикажуваат внатрешната реалност и духовната сила на искуството. Исто така, тој е еден од бројните американски поети кои го кренале гласот против Виетнамската војна. Неговата позната песна „Броење на телата со ситни коски“ ја нагласува неможноста за намалување на жртвите на војната и ја критикува американската политика на чувар на светскиот мир.