Људмила Плесничар Гец

Људмила Плесничар Гец (12 декември 1931 – 10 јули 2008) била словенечки археолог специјализирана за откривање на римската историја на Љубљана. Најпозната по нејзините ископувања во Емона, таа ја добила наградата Валвасор во 1985 година, Златниот орден на слободата на Република Словенија во 1997 година, а во 2000 година добила награда за животно дело од Археолошкото друштво на Словенија.
1 Биографија
Људмила Гец била родена на 12 декември 1931 година, во Сежана за време на припојувањето на областа кон Кралството Италија. Нејзините родители биле фармери, а Гец основно училиште и гимназија учела во Сежана. Средните студии ги завршила во Трст. На крајот на Втората светска војна семејството се преселило во Постојна. Гец се запишала на Универзитетот во Љубљана, каде студирала археологија кај Сречко Бродар и Јосипа Клеменца, и дипломирала во 1956 година, а од 1957 година, објавувала на име Плесничар.
2 Кариера
По завршувањето на школувањето, Плесничар започнала да работи во Покраинскиот музеј во Копер, а подоцна била вработена во Градскиот архив. Во 1961 година се преселила во Љубљана и започнала да работи во Градскиот музеј на Љубљана како раководител на археолошките истражувања во Емона.
Таа водела бројни ископувања на локалитетот, откривајќи ранохристијански верски центар и баптистериум, некрополи, северната градска порта, неколку станбени области и римски форум. Нејзината работа во Емона започнала во 1962 година, кога градежна механизација, ангажирана во проект за обнова на подземната железница, открила гробови во северните гробишта. Плесничар и нејзиниот тим откриле повеќе од 1.000 гробови на локалитетот и започнале да инсистираат општинските власти да донесат мерки за зачувување на археолошките наоѓалишта.
До 1965 година биле донесени регулативи кои налагале археолошката заштита да биде вклучена во градежното планирање. Проширувајќи ја својата работа и на урбанистичкото планирање, таа вовела законски прописи со кои на градителите им се наложувало да предвидат осигурување за покривање на трошоците за археолошки истражувања, во случај да бидат откриени археолошки остатоци на предложените градежни локации.
За разлика од нејзиниот претходник, Јоже Плечник, кој ги редизајнирал римските ѕидови за да создаде пријатен вештачки приказ на артефактите, Плесничар вршела само минимални интервенции оставајќи ги артефактите ''на самото место''. Таа се обидела да ги инкорпорира археолошките локалитети во модерната урбана средина за да даде слика за различното наследство на градот и да обезбеди културно искуство за проучување. Во 1967 година, биле отворени за јавност Јакопичките градини, откако ископувањата на Плесничар во сезоната 1963–1964 година откриле остатоци од живеалиште на богато семејство на периферијата на Љубљана во населбата Мирје.
Плесничар објавувала бројни статии во домашни и странски археолошки списанија и активно учествувала на меѓународни настани и симпозиуми. Таа била претседател на Словенечкото археолошко друштво во 1970-ти години и претседател на Музејското друштво на Словенија. Со помош на колегите, подготвувала бројни изложби, како што се ''Фреските на Емонија'' од 1973 година и ''Археолошкото наследство на Љубљана'' од 1996 година, и создала меѓународни мрежи во соработка со музеите во Аквилеја, Белград, Краков, Пула и Варшава. Плесничар го добила највисокото признание на Словенечкото здружение на музеи, награда Валвасор, во 1985 година за нејзината работа во курирање и зачувување на артефактите пронајдени во Емона. Во 1997 година, таа била одликувана со Златен орден за слободата на Република Словенија од страна на претседателот Милан Кучан за нејзината услуга во зачувувањето на археолошкото наследство на земјата. Во 2000 година, ја добила награда за животно дело на Археолошкото друштво на Словенија.
3 Смрт и наследство
Плесничар починала на 10 јули 2008 година во Љубљана.
Во 2010 година, во Градскиот музеј на Љубљана се одржал симпозиум во нејзина чест, со предавања посветени на археолошката историја на Емона и нејзиниот придонес. Предавањата биле собрани во монографија и објавени во 2012 година во двојазично издание со наслов „Емона: меѓу Аквилеја и Панонија“.