procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Шарл IX

{| align=right
|
Шарл IX (роден на 27 јуни 1550 во Сен Жермен ан Ле - починал на 30 мај 1574 во Винсен) бил крал на Франција од династијата Валоа-Ангујем и гроф од Прованса. Тој бил син на кралот Анри II и Катерина Медичи. За време на неговото владеење се случила познатата Вартоломејска ноќ, во која по наредба на неговата мајка Катерина биле убиени околу 25.000 хугеноти (по некои проценки до 50.000).
Франсоа II

{| align=right
|
Франсоа II (роден на 19 јануари 1544 во Фонтенбло - починал на 5 декември 1560 во Орлеан) бил крал на Франција од династијата Валоа-Ангујем. Тој бил син на кралот Анри II и Катерина Медичи. На престолот дошол на 16 години, по смртта на неговиот татко, кој несреќно бил усмртен од копје на витешка забава.
Уште во 1548 година, бил договорен неговиот брак со шкотската кралица Мери Стјуарт, која била испратена во Франција и порасналча заедно со него. Се венчале во 1558, но немале деца. Се смета дека роднините на Мери, браќата Гиз имале најголемо влијание во краткото владеење на кралот Франсоа II. Тој бил католик и бил против пртестантството.
Франсоа бил болеслив и умрел на 16 години од воспаление на увото или до менингитис. На престолот го наследил неговиот брат Шарл IX.
Таласон

Таласон претставувал домашен дух, пред сè заштитник на домот, на градбата. Тој бил добар и безопасен дух, освен доколку за животот имал непријателски побуди кон стопанот на градбата или самата градба. Таласонот настанувал по смртта на лицето кое било жртвувано во градбата, или од духот на лицата чии сенки биле заѕидувани во градбите. Според древните верувања, кога сенката на некое лице ќе била вѕидана во темелите или ѕидовите на градбата истото наскоро станувало бледо, слабо, неволно и на крајот умирало. Духот на починатата жртва останувал со сенката претворајќи се во духот чувар. Принесување човечка (облигатна) жртва се вршело и со земање мерка на некое лице, со конец или со стап, мерката најчесто ја земал мајсторот кој предметот со кој ја земал мерката го вградувал во темелот.
1 Во народно творештво
Мотивот на заѕидување на млада девојка, сопруга или младич е многупати исползуван во јужнословенската наративна поезија, но и проза. Една од најтажните народни елегии е секако познатото спомнување за ѕидање на градот Скадар. Овој мотив е забележан и кај Марко Цепенков (однос помеѓу три брата, жртвување на сопругата на најмладиот за заедничкото добро).
Град градили Скадар на Бојани,
Град градили три године дана,
Три године са триста мајстора;
Не могаше темељ подигнути,
А камоли саградити града:
Што мајстори за дан га саграде,
То све вила за ноћ обаљује.
Кад настала година четврта,
Тада виче са планине вила:
"Не мучи се, Вукашине краље,
Не мучи се и не харчи блага!
Не мож, краље, темељ подигнути,
А камоли саградити града,
Док не нађеш два слична имена,
Док ненађеш Стоју и Стојана,
А обоје брата и сестрицу,
Да зазиђеш кули у темеља:
Тако ће се темељ обдржати,
И тако ћеш саградити града."...
2 Користена литература
* Гордана Стојковска, „Речник на јужнословенска митологија“, 2004, Издавачки центар Три, Скопје ISBN 9989-918-97-X.
Анри III

{| align=right
|
Анри III (роден на 19 септември 1551 во Фонтенбло - починал на 2 август 1589 во Сен Клод) бил последниот крал на Франција од династијата Валоа, за кратко крал на Полска и голем војвода од Литванија и гроф од Прованса. Тој бил син на кралот Анри II и Катерина Медичи.
Кралот Анри III немал деца, па негов наследник на престолот бил Анри III Наварски, кој се крунисал како кралот Анри IV.
Едвард Нортон

Едвард Харисон Нортон (роден ) е американски филмски глумец, сценарист и режисер.
1 Филмска кариера
Во 1996 година, неговата споредна улога во судската драма ''Исконски страв'' му донела номинација за „Оскар“ за најдобар глумец во споредна улога. Една година подоцна, неговата главна улога како реформиран скинхед во ''Американска историја икс'' му ја донела номинацијата за „Оскар“ за најдобар глумец. Други негови филмови се: ''Небесно кралство'' (2005), ''Илузионистот'' (2006) и ''Обоениот вел'' (2006); и други значајни филмови како ''Боречки клуб'' (1999), ''25-от час'' (2002), ''Црвен змеј'' (2002) и ''Неверојатниот Хулк'' (2008).
Нортон го направил своето режисерско деби со филмот ''Задржување на вербата'' (2000) и е задолжен да ја режисира филмската адаптација на романот ''Бруклин без мајка'' кој ќе биде издаден во 2009. Тој е член на одборот на довереници на Enterprise Community Partners, непрофитна организација за развивање на домови по достапни цени, а е и социјален активист.
Луј XIII

{| align=right
|
Луј XIII (роден на 27 септември 1601 во Фонтенбло - починал на 14 мај 1643 во Париз) бил крал на Франција од Бурбонската династија и крал на Навара. Тој бил син на кралот Анри IV и Марија Медичи. Најпрвин владеел заедно со својата мајка, а подоцна вистинската власт во државата ја имал министерот за внатрешни работи Ришелје. Го задушил востанието на хугенотите и влегол завојувал во Триесетгодишната војна.
Јулија Портјанко

Јулија Портјанко, мажена Николиќ (|Юлія Ігорівна Портянко, — ) — македонска ракометарка од украинско потекло. Играла за ЖРК Вардар СЦБТ и за Женската ракометна репрезентација на Македонија. Учествувала и во репрезентацијата на Светското женско ракометно првенство 2009 одржано во Македонија, каде Македонија заврши на 7. место и Портјанко била меѓу најуспешните 10 стрелци на тоа првенство.
Родена е во Днепропетровск (денес Днипро), каде поминала и дел од младоста. Починала на возраст од 38 години на пат кај Велес враќајќи се од Грција. Пострадала од потешкотии во дишењето и побарала брза помош, но амбулатните лица не успеале да вратат во живот.
Луј XV

{|
|
Луј XV (роден на 15 февруари 1710 во дворецот Версај - починал на 10 мај 1774 во дворецот Версај) бил крал на Франција од Бурбонската династија и крал на Навара. Тој бил внук на кралот Луј XIV. На почетокот од своето владеење бил омилен владетел, па така го добил прекарот „миленик“. Неговите реформи и војувања не биле успешни, додека тој живеел расипнички живот со љубовници. Со тоа ја изгубил популарноста и умрел непопуларен. Неговото владеење се одликува со апсолутизам и засилени феудални односи, при што земјоделството станувало помалку значајно.
Злато (хералдика)

Во хералдиката, златото (скратено З) ; (меѓународен француски назив „''or''“) е боја на злато и, заедно со среброто (''argent''), ја сочинува класата на светли бои наречена „метали“. На гравури, по пат на штрафирање, златото се претставува со рамномерно распределени точки. Оваа боја многу често стои прикажана како жолта, иако во многу илустрирани ракописи и пораскошни грбовници за ова е користен златен лист.
Златото во хералдиката се смета дека ги симболизира следниве нешта:
* Од драгите камења, топазот
* Од небесните тела, Сонцето
* Од металите, златото
* Од доблестите, Верата или покорноста и отменоста
1 Поврзано
* Златна боја
* Сребро (хералдика)
* Хералдички бои
2 Наводи
* Woodcock, Thomas and John Martin Robinson (1988). ''The Oxford Guide to Heraldry''. Oxford: University Press. ISBN 0-19-211658-4
Мугерфугер

Мугерфугер (или moogerfooger на англиски) е заштитен знак на серија аналогни педали за електрични гитари изработени од MoogMusic. Моментално постојат пет различни видови на педали кои се произведени, а една од нив е произведена да обработува аналогни, наместо аудио сигнали. Шестиот модел е Analog Delay, и излезе во ограничен број од 1000 примероци.
Сирин

Сирин — митско суштество од руските легенди, со глава и гради на убава жена, а тело на птица (најчесто був). Според митот, тие живееле во „индиските земји“ близу Еден, или околу реката Еуфрат.
Овие полужени, полуптици се директно поврзани со грчките митови и поновиот фолклор за сирените (не треба да се меша со сирените кои се полужени, полуриби). Сиринот има женско тело и гради, тело покриено со перја, крилја и долга опашка на паун со карактеристични „очи“. Обично носи круна или е претставена со ореол, најверојатно поради тоа што е рајска птица. Сирините на светците им пееле прекрасни песни, со кои претскажувале среќа. Меѓутоа, за смртниците, тие биле опасни. Луѓето кои ќе ги слушнеле како пеат заборавале сè на земјата, тргнувале по нив и на крај умирале. Некои пробувале да се спасат од сиринот со пукање на топови, ѕвонење на звончиња и други гласни звуци што ќе ја исплашат птицата. Подоцна (во 17-18 век), претставата за сиринот се менува и таа почнува да симболизира светска хармонија (затоа што живее близу рајот). Луѓето во тоа време верувале дека само навистина среќните луѓе можат да ја слушнат, а само малкумина можат да ја видат, затоа што таа е брза и тешко се фаќа, исто како и човековата среќа. Таа симболизира вечна радост и рајска среќа.
Легендата за сиринот во Киевска Русија најверојатно ја донеле персиските трговци, околу 8-9 век. Во градовите Херсон и Киев тие често се среќаваат на глинени садови, златни приврзоци, па дури и како орнаменти во Евангелијата од 10-12 век. На илустрациите за Генезата (Првата книга мојсеева), поморите ги претставувале сирините како птици кои седат на рајските дрвја.
Понекогаш сиринот претставува метафора за тоа како зборот божји влегува во душата на човекот, а понекогаш метафора за кривоверците кои ги искушуваат слабите. Понекогаш се сметала за еквивалент на сирената или полската вила. Во рускиот фолклор ја мешале со почитуваниот религиозен писател Свети Ефрем Сирин. Така, лирските поети како Николај Кљуев, често го употребувале зборот сирин како синоним за поет.
ЦЕРН

Европска организација за јадрено истражување (|European Organization for Nuclear Research, |Organisation européenne pour la recherche nucléaire) позната као ЦЕРН (''CERN'') — најголем центар за истражување на елементарни честички. Се наоѓа во околината на Женева, Швајцарија.
Моментално најкрупниот и најзначајниот проект на организацијата е направата Голем хадронски судирач со која се трага по тајните на создавањето на материјата во универзумот, особено по фундаменталната честичка наречена „Хигсов бозон“.
Македонија учествува со Националната агенција за јадрени технологии на РМ.
1 Финансирање
Ова е табела на буџетот од 2008:
земја членка, учество, мил. CHF
19,40 %, 208
17,35 %, 186
14,92 %, 160
11,43 %, 122
8,34 %, 89
4,51 %, 48
3,03 %, 32
2,74 %, 29
2,70 %, 29
2,56 %, 27
2,30 %, 24
2,19 %, 23
1,83 %, 19
1,82 %, 19
1,40 %, 15
1,12 %, 12
0,96 %, 10
0,83 %, 9
0,37 %, 4
0,20 %, 2
2 Членки
Првите 12 земји потписнички и основачи од 1954 биле:
*** (како Западна Германија)
********* (подоцна напуштила)
По формирањето, CERN регуларно примала нови членки.
* приклучена во 1959, (13 членки)
* напушта во 1961 (12 членки)
* прилкучена во 1961 (напушта во 1969, за повторно во 1983 да се приклучи (13 членки)
* прилкучена во 1985 (14 членки)
* прилкучена во 1991
* прилкучена во 1991 (16 членки)
* прилкучена во 1992 (17 членки)
* прилкучена во 1993
* прилкучена во 1993 (19 членки)
* прилкучена во 1999 (20 членки)
* прилкучена во 2013 (21 членки)
Моментално членуваат 20 земји, од кои 18 се членки на ЕУ.
Осум додатни меѓународни организации имаат набљудувачки статус:
* Европска Комисија
***** УНЕСКО
*
Земји кои не се членки, но имаат потпишано договори за соработка:
** - 11 март 1992
* - 25 март 1994
* - 1 ноември 1991
* - 3 декември 1997
* - 28 јуни 1994
* - 19 февруари 1990 & октомври 2006
* - 11 октомври 1996
* - 10 октомври 1991
* - 12 јули 1991, 14 август 1997 & 17 февруари 2004
* - 15 мај 1993
* - 18 јули 1991
** - 14 февруари 2006
* - 23 април 1996
* - 11 октомври 1996
* - 11 септември 1996
* - 5 јули 2001
** - 9 ноември 2004
* - 27 април 2009* - 20 февруари 1998
* - 12 октомври 1990
* - 14 април 1997
* - 4 декември 2003
* - 1 ноември 1994. Со можност да стане земја-набљудувач.
* - 23 февруари 1993
* - 1 октомври 1991. Од 12 декември 2008 статус на земја кандидат за членство.
* - 8 јуни 2001. Во 2008 аплицирала за членство во CERN.
* - 7 јануари 1991
* - 4 јули 1992
* - 25 октомври 2006. Со можност да стане земја набљудувач за неколку години.
*** - 2 април 1993
*
2.1 Видео
**
Лукас Скот

Лукас Јуџин Скот (|Lucas Eugene Scott) e измислен лик од телевизиската серија на CW, ''Три Хил'', толкуван од Чед Мајкл Мари. Лукас е полубрат на Нејтан Скот и негов поранешен соперник, и познат е по тоа што мора да ги балансира врските со својот татко Ден Скот и со двете девојки во неговиот живот, Пејтон Соер и Брук Дејвис. Подоцна, неговата страст за друга жена, Линдзи Страус, го проголтува и завршува со свршувачка.
Наполеон II

{| align=right
|
Наполеон II (роден на 20 март 1811 во Париз - починал на 22 јули 1832 во Шенбурнската палата) бил француски цар, крал на Рим и војвода од Рајхштат. Тој бил син на царот Наполеон I и неговата втора жена, Марија Лујза. Целиот свој живот го поминал во Виена.
Луј XIX

{| align=right
|
Луј Антоан д'Артуа или Луј XIX (роден на 6 август 1775 во дворецот Версај - починал на 3 јуни 1844 во Горица) бил крал на Франција од Бурбонската династија и крал на Навара. Станал крал на 2 август 1830, но владеел само 20 минути. Во тоа време, во Париз избиле нереди, познати како Јулска револуција. Во овие нереди, народот барал, кралот Шарл X да абдицира, а истото да го сторат и неговите наследници, во корист на Луј-Филип. По абдикацијата на неговиот татко, Луј се мислел дали да абдицира или не. Неговата сопруга, Марија Тереза го советувала да не абдицира, но тој сепак абдицирал, во корист на војводата од Бордо. По тоа, ја напуштил земјата и никогаш повеќе не се вратил во Франција. Во егзил бил познат како „војводата од Марне“. Умрел во Горица во 1844.
Официјално го наследил Анри V.
Луј-Филип

{| align=right
|
Луј-Филип (роден на 6 октомври 1773 во Париз - починал на 26 август 1850 во Клејрмонт) бил крал на Французите од Орлеанската династија. Тој бил познат и како „кралот-граѓанин“ и му се восхитувал на моделот на англиската монархија, кој се обидел да го воведе и во Франција. Неговото владеење се одликува со брз развој и богатење на буржоазијата и осиромашување на сиромашните, што довело до крајот на неговото владеење.
Калистен

Калистен од Олинт (околу 360 п.н.е. – 328 п.н.е.) е старогрчки историчар кој го придружува Александар Македонски во текот на неговиот поход во Азија.
Калистен бил внук на Аристотел и преку него тој е назначен за официјален историчар кој ќе го придружува Александар во неговиот поход во Азија. На почетокот од походот, Калистен зборува пофално, но со подлабокото навлегување во Азија неговиот тон почнува да се менува. Почнува остро да го критикува прифаќањето на ориенталните обичаи од страна на Александар, при што покажува особена одбивност кон сè поизразената желба на Александар оние што се среќаваат со него да ја извршат сервилната церемонија на проскинеза (практика според која, во зависност од општествениот статус на поединецот, тој би легнувал пред него, би клекнувал, би се поклонувал или би го бакнувал). Бидејќи поради ова негово противење македонскиот крал бил навреден, Калистен бил обвинет дека е вмешан во заговорнички активности против Александар и е фрлен во затвор, каде умира поради измачување или болест.
Калистен напишал запис за походот на Александар што го опфаќал периодот до неговото егзекутирање, историја на Грција од Мирот на Анталцидас (387 п.н.е.) до Фоциската војна (357 п.н.е.), историја на Фоциската војна и други дела, но сите тие исчезнале. Сепак, неговиот запис за походот на Александар опстојал доволно долго време за да биде искористен како директен или индиректен извор за други записи за Александар кој останаа зачувани.
Осоговија

Осоговијата или Осоговието — историско-географска област, разделена помеѓу Македонија и Република Бугарија. Областа има доста расчленет релјеф, образуван од силна ровина ерозија.
Областа ги опфаќа ниските источни и југоисточни делови на Осоговската Планина по горното течение на реката Елешница во Бугарија и по течението на Каменица и другите десни притоки по средното течение на Брегалница во Македонија. На југоисток Осоговијата се простира до Црна Скала и се прелива постепено во областа Пијанец.
Осоговијата се простира на територијата на повеќе општини во Република Македонија: Македонска Каменица, Кочани, итн. и во Бугарија: Невестино.
1 Други географски региони во Македонија
* Малешево
* Пијанец
* Тиквеш
* Пелагонија
Гладијатор (филм од 2000)

''За други значења види Гладијатор (појаснување)''''Гладијатор'' (англиски: ''Gladiator'') — историски/епски филм на режисерот Ридли Скот (Ridley Scott) од 2000 година. Автори на сценариото се: Дејвид Франзони (David Franzoni), Џон Логан (John Logan) и Вилијам Николсон (William Nicholson). Главните улоги ги играат: Расел Кроу (Russell Crowe), Хоакин Финикс (Joaquin Phoenix), Кони Нилсен (Connie Nielsen), Ричард Харис (Richard Harris), Оливер Рид (Oliver Reed), Дерек Џејкоби(Derek Jacobi) и Џимон Хунсу (Djimon Hounsou). Инаку, за време на снимањето на филмот умрел Оливер Рид, па повеќето од сцените со неговиот лик се создадени со помош на компјутер. Директор на фотографијата е Џон Метјесон (John Mathieson), додека автор на музиката е Ханс Цимер (Hans Zimmer). Филмот имал дури 12 номинации за наградите „Оскар“, а победил во пет категории: најдобар филм, најдобар главен глумец, најдобра костимографија, најдобар звук и најдобри визуелни ефекти. За потребите на снимањето на филмот биле ангажирнаи дури четири илјади статисти.
1 Содржина
Дејството на филмот се одвива кон крајот на II век. Генералот Максимус (го игра Кроу) е пријател на царот Марко Аурелиј (го игра Харис), кој води борба против варварските германски племиња. По победата, стариот цар сака да го постави Максимус за свој наследник. Меѓутоа, по смртта на царот, неговиот честољубив син Комод (го игра Финикс) им наредува на своите луѓе да го убијат Максимус, како и неговото семејство. Сепак, Максимус успева да преживее, но е заробен и претворен во роб во една од провинциите на Римското Царство. Така, Максимус станува гладијатор и станува наславниот борец на Проксимо (го игра Рид), но се заколнува дека ќе се освети за убиството на своето семејство...
2 Поврзано
* Гладијатор (саундтрак)
Влоѓимјеж Пјанка

Влоѓимеж Пјанка или Влоѓимјеж Пјанка (полски: ''Włodzimierz Pianka''); (, - , ) — полски лингвист, македонист и член на Македонската академија на науки и уметности.
1 Животопис
Пјанка е роден на 9 август 1937 година во Воломин, Полска. Студирал словенска фолологија бохемистичка специјализација на Филолошкиот факултет во Варшава. Дипломирал во 1959 година со тема од историјата на глаголскиот систем на лужичкиот јазик. Тој е член на МАНУ од 26 јуни 1997 година. Пјанка е автор на голем број книги поврзани со славистиката и македонистиката, меѓу кои најзначајни се „Македонско-полскиот и полско македонскиот речник“ и „Учебник по полски јазик за македонски студенти“.
Пјанка на Варшавски универзитет (1967-1977) и Шљонски универзитет ( 1977-1981) води настава по македонски јазик во рамките на југославистиката, автор е на југославистички студии во Полска. Негов ученик е проф. д-р хаб. Јоланта Миндак, која долго време се занимава со македонистика. На Виенскиот универзитет (1982-2002), прилагодувајќи се кон спецификата на тамошните славистички студии (во несловенска земја) го проширува поимот славистика со посебно нагласување на полонистиката и македонистиката. Денеска предава на Варшавскиот универзитет повеќе славистички предмети, меѓу кои и македонистика.
Научниот развој на акад. В. Пјанка е – од полонист кон сестран јазичар – славист, со особен придонес за македонистичката лингвистика и наставениот процес. Долгогодишен ментор е на млади научни работници, афирматор на македонскиот јазик и култура.
2 Публикации
Меѓу многубројните публикации, Пјанка ги објавил и следните:
# Семантичките категории и нивното изразување во македонскиот јазик
# Топономастиката на Охридско-преспанскиот базен
# Macedonskie imionaosobo wekotliny Azot
# Gramatyka konfrontatywna jezykowslowianskich zkomentarzsmi historycznymi
# чебник по полски јазик за македонски студенти. (Македонистички студии.)
# Полско-македонски и македонско-полски речник
3 Поврзано
* Македонистика
* Полонистика
Мирсад Јонуз

Мирсад Јонуз (9 април 1962, Свети Николе, Југославија) — поранешен југословенски и македонски фудбалски голман и поранешен македонски тренер.
1 Фудбалска кариера
Мирсад Јонуз е роден во Свети Николе на година. Неговото семејство е од Милино каде Мирсад израснал.
Како фудбалер, Јонуз играл на местото голман, а настапувал во повеќе клубови, како:
* ФК Брегалница Штип,
* ФК Борец,
* ФК Тетекс, Teтово
* ФК Победа,
* ФК Рад, Београд, Србија
* ФК Левадијакос,
* ФК Сутјеска, Никшиќ, Црна Гора
* ФК Вардар, Скопје
* ФК Љуботен,
* ФК Работнички Кометал, Скопје.
2 Тренерска кариера
Јонуз ја започнал тренерската кариера во ФК Работнички Кометал, кого успеал да го внесе во Првата Македонска фудбалска лига. Во овој клуб работел од 1996 до 2000 година, а потоа, од 2002 до 2003 година бил тренер на ФК Победа, при што, го освоил Купот на Македонија. Во 2003 година повторно се вратил во Работнички Кометал.
Во август 2003 година, Јонуз бил избран за селектор на младата репрезентација на Македонија. Како селектор на младата репрезентација на Македонија, дебитирал во Охрид, на 18 август 2003 година, на средбата Македонија - Албанија која завршила со победа на Македонија од 1-0.
На 16 мај 2009 година, Мирсад Јонуз бил избран на функцијата селектор на сениорската репрезентација на Македонија.
Во ноември 2012 година, тој станал тренер на кипарскиот прволигаш ФК Неа Саламина од Ларнака.
Марко Винициј

Марко Винициј (околу 5 година п.н.е. - 46 година наша ера) бил римски конзул и сопруг на Јулија Ливила, зет за внуката на царот Тибериј. Бил син и внук на двајца конзули, Публиј Винициј (конзул во 2 година наша ера) и Марко Винициј (конзул во 19 година п.н.е.).
Винициј бил вклучен во атентатот врз царот Калигула и некое време, се обидел и самиот да седне на престолот.
Откако Клавдиј станал император, Винициј го придружувал во освојувањето на Британија во 43 година од нашата ера, и бил награден со ''„орнамента триумфали“'' (латински ornamenta triumphali). Во 45 година, награден е со посебно одликување - второ конзулство. Но, канцеларијата ја имал само од 1 јануари до 1 март.
1 Други извори
* Syme, Ronald (1939). ''The Roman Revolution.'' Oxford: Clarendon Press.
* Vogel-Weidemann, Ursula (1982). ''Die Statthalter von Africa und Asia in den Jahren 14-68 n. Chr.: Eine Untersuchung zum Verhältnis Princeps und Senat.'' Bonn: Habelt.
2 Во уметноста
* Главниот лик од романот Кво вадис на Хенрих Шенкевич, со истото име Марко Винициј, е измислен син на историскиот Марко Винициј.
3 Рефренци
Кажимјеж Фелешко

Кажимјеж Фелешко (полски:''Kazimierz Feleszko''; 18 септември 1939 - 2 јули 2001) бил романописец, македонист и славист.
1 Животопис
Фелешко е роден на 18 септември 1939 година во Черњовице, Татранска Буковина, што припаѓала на Полска, а денес се наоѓа во Украина. По војната неговото семејство било преселено на Шлеска во гратчето Прудњик. Таму ја завршува матурата и се запишува на Варшавскиот универзитет на славистички студии, во првата генерација студенти на групата српскохрватски. Целиот свој работен стаж д-р Фелешко го поминува на Славистичкиот институт на ПАН, Институтот за словенска филологија на Варшавскиот универзитет. Неговите интереси се свртени кон јужнословенските јазици и односите помеѓу полскиот и германскиот јазик. од големо значење се неговите трудови од областа на полско-македонската јазична конфронтација посветени на: дистрибуцијата на глаголите е/има – byc/miec, на безличната реченица во македонскиот јазик, за категориите вид и време кај македонските претеритни форми, за временските реченици во македонскиот јазик, за подредената реченица и функциите на ИС во македонскиот јазик и други. Прекрасно го познавал меѓу другите јазици и македонскиот јазик, како говорниот така и неговата структура. Работел во ПАН врз македонската синтакса (1962-1967) и потоа врз јужнословенската синтакса (1967-1979).
Умира на 3 јули 2001 година.
2 Поврзано
* Македонистика
* Полонистика
Зузана Тополињска

Зузана Тополињска (|Zuzanna Topolińska; р. ) — полски полонист, македонист, универзитетски професор и член на Македонската академија на науките и уметностите.
1 Животопис
Академик Зузана Тополињска е родена на 2 јануари 1931 година во Варшава, Полска. Во 1944 година таа се отселила од Варшава и завршила средно образование во Келце во 1948 година. На Универзитетот во Лоѓ дипломира полска филологија, додека во 1964 година докторира на тема полско-поморски дијалекти. Подоцна Тополињска станува редовен универзитетски професор. Покрај професорската професија, Тополињска работи со Полската академија на науките со кои издаваат трудови за полските и кашупските дијалекти. Во периодот од 1964 до 1968 година, Тополињска започнува да работи на студијата „Синтаксата на македонскиот стандарден јазик. Подоцна, во 1983 година ја објавува полската граматика.
Тополињска се преселува во Македонија каде во периодот од 1983 до 1999 работи како професор-гостин на Катедрата за славистика про Филолошкиот факултет во Скопје. Како редовен член на МАНУ е узбрана на 20 јуни 1996 година. Тополињска станува раководител на новооснованиот Истражувачки центар за ареална лингвистика при МАНУ. Акад. Тополињска е активен член на две Меѓународни комисии на Меѓународниот комитет на славистите (МКС): Комисија за Општословенски јазичарички атлас и Комисија за истражување на граматичките структури на словенските јазици. Во 1997 година таа е избрана за „doctor honoris causa“ на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје.
2 Публикации
Меѓу останатите, Тополињска ги има објавено следните дела:
* Атлас на кашупските и соседните полски дијалекти
* A historical phonology of the Kashubian dialects of Polish, The Hague-Paris, 1974
* Синтакса на македонскиот стандарден јазик
* Studia Linguistica Polono-Meridianoslavica, списание
* Меѓународни јазичарички атласи
* Дијалектите на македонскиот јазик
3 Награди и признанија
* Орден на знамето на Југославија (1990)
* Doctor honoris causa на Универзитетот Свети Кирил и Методиј во Скопје (1997)
* Doctor honoris causa  на Универзитетот во Вроцлав (2016)
4 Поврзано
* Македонистика
* Полонистика
Задушница

Задушница (Мртва сабота, Мртвен, Мртвени дни) — деновите во кои според народните верувања душите на покојните предци и блиски доаѓаат од оној свет кај своите блиски барајќи од нив храна, пијалак, затоплување, чистење (капење) итн. Се верувало дека заборавањето на душите на покојните може да предизвика суши, поплави, немаштија, болести и други несреќи. Кај народот постојат две примарни (пролетна и есенска) задушници, но задушниците поврзани со Духовден се официјално признати од црквата, па биле прифатени и од народот. Ваквата средба со душите на починатите се обавувала на гробовите со палење на свеќи, кадење на гробот, посипување на вино врз него, кршење на орев како хтоничен плод со кој се повикуваат душите на средба, со обредни лепчиња, со раздавање на храна и ритуален оброк заедно со мртвите.
Во православната црква, празникот Задушница секогаш паѓа во саботата пред празникот Митровден. Тогаш, верниците ги посетуваат гробовите на своите најблиски, таму држат помен и делат храна за душа на умрените. Притоа, во секоја црква се служи литургија за упокоените. Инаку, во црквата постојат два вида задушници: ''општи'' и ''засебни''. Засебните задушници се одржуваат од семејствата во спомен на нивните упокоени роднини, а општите задушници ги назначува црквата, грижејќи се за сите свои упокоени верници. Така, секоја сабота, црквата во своите молитви се обраќа кон сите светци, сеќавајќи се на сите претходно упокоени верници.
1 Задушницата како мотив во книжевноста
* „Задушница“ — краток расказ на македонската писателка Сања Михајловиќ-Костадиновска.
Драгор

Драгор (поранешно име: Макофро) — река која тече низ Битола. Настанува од повеќе помали реки. Изворишниот дел го чинат повеќе водотеци што извираат од падините на Пелистер и тоа: Сапунчица, Лак Поток, Црвена Река и Клисурица. Во горните планински делови Драгорот минува низ селата Дихово и Братин Дол, а во долните делови сред Пелагонија (надморска височина од 576 м), се влева во Црна Река 1 км северозападно од селото Новаци.
Вкупната должина на Драгорот изнесува 25 км, со обем на вододелницата од 67 км, слив од 188 км<sup>2</sup> и среден пад од 17,0%. Максимални месечни водостои и протоци реката Драгор има во април и мај поради пролетните врнежи и топењето на снегот на Пелистер, додека од јули до септември се jaвyвa минимум водостоj.
Само горниот тек на Драгорот има добар квалитет и биолошка разновидност. Од Битола до утоката во Црна Река Драгорот е без никаков жив свет поради индустриско загадување на водата.
Во 1896 коритото на Дрaгорот низ центарот на градот било регулирано со кеjови во должина од 3,5 км., длабоки повеќе од 4 м, и потоа со мостови и камени каскади.
Во 1962 градот бил поплавен и се стравувало дека ќе се случи катастрофа, доколку се случеше прелевање на водата која достигнала ниво до мостовите во градот. Сосема спротивно од тоа, во октомври 1966 се случило коритото да е сосема суво. Поради ваквите случаи, од 1983 со изградбата на доводниот собирен канал на води за Стрежевското Езеро се регулира нивото на водата во речното корито на Драгорот.
1 Галерија
Индијанска Територија

Индијанска Територија или „Индијанско подрачје“ — територија во САД посебно одредена за домородните племиња. Границите биле одредени со посебен закон од 1834 година.
Територијата служела како одредиште за отстранување на Индијанците од страна на американските претседатели од тоа време (почеток на 19 век). Со законот за преселба на Индијанците од 1830 година, претседателот Ендрју Џексон присилно ги преселил таканаречените „Пет цивилизирани племиња“ од југот. Преселбата е позната под името „патеката на солзите“. Патот завршувал во Арканзас и Оклахома, каде веќе живееле некои индијански племиња, како и бели дојденци и избегани робови. Племињата како што се Чеените, Апачите и други, се исто така насилно иселени од земјата на своите предци и префрлени се на Индијанската Територија.
1 Поврзано
* Граѓанска војна во САД
* Историја на САД
* Луизијана (колонија)
* Патека на солзите
Зоран Јакимовски

Зоран Јакимовски е роден во Куманово во 1953 г. е македонски уметник графичар и сликар.
1 Живопис
Дипломирал на АЛУ во Белград во 1978 г. на одделот за графика.
Постдипломски студии завршил на истата академија во 1982 г.
Од 1978-87 г. работи во гимназија во Куманово.
Од 1987 г. до денес работи на ФЛУ во Скопје каде предава графика со графички техники и цртање на Графичкиот оддел.
Од 1999-2002 бил декан на ФЛУ-Скопје.
Покрај со графика се занимава и со сликарство.
2 Творештво
Особено во графичкото творетво, тој елеши еден пообемен опус. Воглавном тоа се дела работени во класична графичка теника - бакропис, мезотинта, линорез.
Го карактеризираат чувство за детали и суптилна светлина и пластичност.
Овие карактеристики и мотивските преокупции иле една од главните причини за неговата афирмација надвор од македонија, особено забелеливи на љубљанското биенале.
3 Самостојни изложби
*1978- Белград, Студентски град; Куманово, Уметничка галерија
*1982- Скопје, Центар за култура и информации
*1985- Скопје, Центар за култура и информации; Куманово, Уметничка галерија; Вараждин, Музеј на градот
*1987- Белград, Графички колектив
*1988- Скопје, Уметничка галерија
*1993- Скопје, Стоби (со Д. Малиданов)
*1995- Цирих, (со Д. Малиданов и Д. Николов) 1997 - Пшемишл, (Полска), Државна галерија (заедно со Д. Малиданов и Ј.Константиновски); Лоѓ (Полска), Државна галерија (заедно со Д. Малиданов и Ј. Контантиновски); Диселдорф, Градска библиоетка
*1998- Париз, Cite des Arts
*2000- Зрењанин, Народна галерија; Нови Сад, Галерија Мост
*2001- Сомбор, Културен центар Лаза Костиќ; Кикинда, Народни музеј; Панчево;Ниш Твргава;Лесковац Галерија Сунце;Куманово, Уметничка галерија Учествувал на бројни групни изложби во земјата и странство: Скопје, Белград, Љубљана, Ферол, Баден-Баден, Лоѓ, Берлин, Барселона, Фридрихштат, Сеул, Кангава, Мелбурн, Торонто, Бостон, Андора, Валенција и др.
4 Награди
Добитник е на 23 национални и меѓународни награди.
M1 Abrams

M1 Abrams е марка на тенк произведен во САД. Името му е дадено по генералот Креитон Абрамс, поранешен генерал на Армијата на САД за време на Виетнамската војна од 1968 го 1972 година. М1 Абрамс е добро вооружен, има добра одбрана, добар штит и е многу подвижен, што го прави идеален тенк за денешното време. Препознатливи особини кај М1 се неговиовиот многу јак мотор, јакиот и единствен оклоп, многу современа опрема и друго. Тој е еден од најтешките тенкови во денешно време кој тежи близу 68 тона.
M1 Абрамс се користи од 1980 година во САД. Тој го заменува 105 мм топ и тенкот М60 Patton. Сепак служел десет години заедно со М60, кој влегол во употреба 1978 година. Три главни верзии на М1 Абрамс се употрбуваат во Армијата на САД, M1, M1A1, и M1A2, кој имаат подобрено вооружување, заштита и електронска опрема. Овие подобрувања, како и подобрувањата на постарите тенкови придонеле долга употреба. М1 Абрамс е главен тенк на Армијата на САД и Маринците, како и во некои други земји.
1 Особености
, M1, M1IP, M1A1, M1A2, M1A2 SEP
Произведуван, 1979–85, 1984, 1986–92, 1992–до денес
Должина, 32.04 ft (9.77 m)
Ширина
Висина, 7.79 ft (2.37 m), 8.0 ft (2.44 m)
Макс. брзина, 45 mph (72 км/ч), 41.5 mph (67 км/ч), 42 mph (68 км/ч)
Дострел, 310 mi (498 км), 288 mi (465 км), 243 mi (391 км)
Тежина, 61.4 тони (557 долги тони), 62.8 тони, 67.6 тони, 68.4 тони, 69.5 тони
Вооружување, 105 mm M68, 120 mm M256
Екипаж, 4 (командант, пукач, полнач, возач)
2 Корисници
* - 59 M1A1 AIM SA тенкови
* - 1,005 тенкови во употреба
* - 218 M1A2* - 315 M1A2 - 73 M1A1 - влупно 388
* - Над 9000 тенкови во употреба
* - Bo 2009 владата на Ирак купила 140 тенкови
3 Галерија
Кајмак

Кајмакот претставува млечен производ со мек, кремлив состав и благо-кисел вкус. Се добива со ферментација на млечната маст издвоена во текот на варењето на сирово кравјо млеко. Традиционално се произведува во ридските предели на Балканот.
1 Галерија
Гурашка

Гурашка (пол. ''Góraszka'') е село во општината Вјонзовна, во рамките на Отвочкиот Округ во Мазовското Војводство во источниот дел на средна Полска. Се протега околу 3 км северозападно од Вјонзовна, 8 км северно од Отвоцк, и 20 км источно од Варшава.
Недалеку од селото поминува државниот автопат бр. 17 (Варшава-Лублин). Местото има аерописта, каде фондацијата Полски Орли секоја година ја одржува манифестацијата „Меѓународен воздухопловен излет“ започнувајќи од 1996 година.
Список на ликови од Хари Потер

Ова е список на ликови од ''Хари Потер'' серијалот. Сите се измислени ликови кои се имаат појавено во некоја од ''Хари Потер'' книгите, во мрежната страница на Џ. К. Роулинг како „Волшебник на месецот“, на карти од Чоколадни жаби, ''Дневен пророк'' (билтен на официјалниот обожавателски клуб на Хари Потер во Обединетото Кралство) или во ''Џ. К. Роулинг...Година во животот'' документарец на ITV. Посетете ја страната на секој лик за подлабок увид. Сите од ликовите се подредени по азбучен ред.
Распоредени по презиме: А Б В Г Д Ѓ Е Ж З Ѕ И Ј К Л Љ М Н О П Р С Т У Ф Х Ц Ч Џ Ш<br
Наводи Надворешни врски
1 Азбучно по презиме
1.1 А
* Г-ѓа Абот - Мајката на Хана Абот, убиена од Смртојадите
* Хана Абот - Ученичка од Хафлпаф во годината на Хари Потер, стопанка на Дупнатиот котел и сопруга на Невил Лонгботом, член на Армијата на Дамблдор
1.2 Б
* Кејти Бел – ученичка од Грифиндор една година над Хари; Гонител на грифиндорскиот квидич тим.
* Амелија Сузан Боунс – Глава на одделот за волшебичка безбедност, тетка на Сузан Боунс.
* Едгар Боунс – член на оригиналниот Ред на фениксот, брат на Амелија Сузан Боунс, тетин на Сузан Боунс.
* Сузан Боунс – ученичка од Хафлпаф во годината на Хари, член на Армијата на Дамблдор.
* Тери Бот – ученик од Ревенкло во годината на Хари, член на Армијата на Дамблдор.
* Белатрикс Блек - Видете Белатрикс Лестрејнџ.
* Нарциса Блек - Видете Нарциса Малфој.
* Лавандер Браун – ученичка од Грифиндор во годината на Хари, член на Армијата на Дамблдор, привремено е во врска со Рон Визли.
1.3 В
* Септима Вектор - Професор по артимантија во Хогвортс
* Лорд Волдеморт - Видете Том Марвало Ридл
1.4 П
* Хари Џејмс Потер - Главниот лик и протагонистот во серијалот
Half-Life (серијал)

''Half-Life'' (англ. период на полураспаѓање) — серијал од научнофантастични пукачки видеоигри од прво лице кој се состои од две целосни игри, две епизодични игри и три раширувања од трети лица, како и бројни демоа со посебна содржина. Серијалот започна во 1998 година. Повеќето игри и раширувања во серијалот се изработени од ''Valve Corporation'' и издадени од ''Sierra Studios'', со некои раширувања од ''Gearbox Software''. ''Electronic Arts'' ја презема дистрибуцијата на серијалот од ''Sierra'' од 2005 година натаму. Серијалот е првично издаден за ЛС, но повеќето игри се издадени и за конзоли.
Главниот херој во серијалот ''Half-Life'' е Гордон Фримен, теоретски физичар и вработен во '' Истражувачкиот центар „Блек Меса“''. Сите раширувања за првата игра имаат други играчки ликови покрај Фримен.
Золта (голем везир на Унгарците)

Золта (унгарски:Solt, Zsolt, Zoltán) (? - починал околу 947) бил третиот голем везир на Унгарците, а воедно и пагански водач на Унгарците. Тој бил петтиот и најмал син на Арпад. Владеел во периодот од околу 907 до околу 947.
1 Потомство
* Такшон (? - пред 973)
Алмош

Алмош (унгарски:Álmos vezér) (роден околу 820 - починал околу 895) бил првиот голем везир на Унгарците. Тој се смета дека бил син на Еѓек и Емеше и се смета дека бил прататко на Арпадовците. Неговото име во превод значи „оној кој е од соништата.“
1 Животопис
За точното место на раѓање на Алмош нема доверливи информации, а се смета дека се родил околу 820 година. Тој бил син на Еѓек или Егек (Egyek/Ügek), чиешто име на унгарски значи стар, и Емеша (Emese), чиешто пак име означува мајка. Се претпоставува дека овие имиња и не биле вистинските за овие личности, бидејќи се знае дека произлегле од подоцнежните забелешки. Според легендата, Алмош го добил своето име, така што во сон на неговата мајка, птицата Турул се појавила и ѝ рекла на Емеша дека ќе роди син, кој ќе биде првиот унгарски крал.
Во средината на 9. век, Алмош станал врховен водач и обединувач на унгарските племиња. Тој бил и оној којк ги довел Унгацрите до Карпатите. Алмош не стигнал до Панонската низина, бидејќи во тоа време во кое сè уште траела големата преселба на народите, тој бил во години и по пат умрел.
Точното место на неговата смрт е непознато, а се претпоставува дека починал околу 895 година.
2 Потомство
* Арпад (околу 845 - околу 907)
Фајс

Фајс (унгарски:Fajsz, Fali, Falicsi) (? - ?) бил четвртиот голем везир на Унгарците, а воедно и пагански водач на Унгарците. Тој бил син на Јуташ, кој бил четвртиот син на Арпад и постар брат на Золта. Фајс владеел околу 950 година.
Историја на Америка

:''Ова е статија за историјата на Америка. За историјата на Соединетите Држави, погл. Историја на САД
''
Под поимот историја на Америка се подразбира историјата на Америка, односно заедничката историја на Северна и Јужна Америка, вклучувајќи ги Средна Америка и Карибите. Започнува со миграциите од Азија на овие простори во време на леденото доба. Се смета дека овие групи потоа биле изолирани од луѓето од „Стариот Свет“ сè до доаѓањето на Европејците во 10 и во 15 век.
1 Шпанска колонизација
Првите шпански колонисти, кои Колумбо ги довел со себе на своето второ патување, се населувале крај Карибите. Но, во 1518 година, Ернандо Кортес, кој дотогаш бил неуспешен чиновник на шпанската влада на Куба, решил да поведе мала воена експедиција (околу 600 луѓе) против Ацтеките во Мексико и нивниот император Монтезума. Неговиот прв напад не успеа, но без да знаат, Кортес и неговата војска ги заразиле Ацтеките со големи сипаници. Епидемијата го десеткувала ацтечкото население и им овозможила на Шпанците да го освојат Тенохтитлан.
Дваесет години подоцна, Франсиско Писаро го освоил Перу. Шпанците кои сакале да преземат експедиција во Новиот Свет, морале да добијат дозвола од Круната и да му платат на монархот една петтина од секое богатство собрано во новите колонии, а притоа колонизаторите сами ги финансирале своите експедиции. Првите шпански колонисти во Америка биле заинтересирани само за експлоатација на златото и среброто, и успевале во тоа. Цели 300 години, почнувајќи од 16 век, рудниците во шпанска Америка давале десетпати повеќе злато и сребро од рудниците на цел свет заедно. Овие богатства ја направиле Шпанија во тоа време најбогата и најсилна земја на светот.
Кон крајот на 16 век, Шпанската империја станала една од најголемите во историјата на светот. Ги опфаќала: Карибите, Мексико, Јужна Америка (денешни Чиле, Аргентина и Перу) и Северна Америка. Шпанската тврдина изградена во 1565 година во Сент Аугустин на Флорида, станала првата постојана европска населба во денешните Соединети Држави.
2 Наводи
* Kane , Katie '''' ''Cultural Critique'', No. 42 (Spring, 1999), pp. 81–103 doi:10.2307/1354592
* Churchill, Ward ''A Little Matter of Genocide'' 1997 City Lights Books ISBN 0-87286-323-9
Такшон

Такшон (унгарски:Taksony) (роден во 931 - починал пред 973) бил петтиот голем везир на Унгарците, а воедно и пагански водач на Унгарците. Тој бил син на Золта, кој бил третиот голем везир на Унгарците. Такшон владеел од околу 955 до околу 973.
1 Потомство
* Геза (околу 945 - 997);
* Михал - војвода на територијата меѓу реката Морава и Естергом (околу 978 или пред 997). Се оженил со Аделаида од Полска (по 997), ќерка на сестрата на Мешко I, со која гон имал синот Вазул.
Мајанска религија

Мајанската религија од Јукатан во Мексико, Гватемала, Белиз и Хондурас е регион каде традиционалната стара религија сè уште постои и се практикува од Маите, заедно со христијанството и христијанските обичаи. Традиционалната мајанска религија опстојува повеќе од два милениума, каде последните 500 години се забележува симбиоза со друга религија. Пред да биде христијанството донесено на тлото на Америка, старата религија била расширена кај сите мали кралства во Средна Америка и секое кралство или заедница имале свои одлики и специфичности.
1 Основите на обредите
Традиционалната мајанска религија е често наречена како „костимирана“ поради присуството на костими. Мајанската религија е сложена во поглед на религиските обреди и обичаи.
2 Поврзано
* Список на мајански богови и натприродни суштества
* Мајанска митологија
Мајанска архитектура

Како уникатен архитектонски стил, мајанската архитектура опстојува повеќе илјадници години. Најпознати и најкарактеристични градби поврзани со мајанската цивилизација се скалестите пирамиди од ''пред-класичниот период'' и понатака. Базирајќи се на останатите средноамрикански архитектури, овие пирамиди се градени од големи камени блокови во вид на скали. Пирамидите биле центар на мајанската религија, култура и општество и симбол на моќ и надвласт. Познати такви пирамиди се Чичен Ица, Тикал и Ухмал. Мајанската архитектура е важен сегмент за проучување и разбирање на мајанаската цивилизација.
Мајанско општество

Мајанското општество споделува голем број на одлики со општествата во регионот на Средна Америка поради големиот степен на соработка помеѓу нациите. Иако мајанскиот календар и мајанското писмо не потекнуваат од Маите, тие го усовршиле и користеле.
Часовник

Часовник или саат — направа за покажување време. За хоролозите и други специјалисти поимот ''часовник'' продолжува да значи исклучително направа со отчукувачки механизам за известување на временски интервали на временска акустичност, со ѕвонење на ѕвоно, сет од ѕвона или гонг. Во општа употреба денес, „часовник“ се однесува на секоја направа која мери и прикажува време, и која, за разлика од рачниот и џебниот часовник, не се носи на рака или слично.
1 Часовникот како тема во уметноста и во популарната култура
1.1 Часовникот како мотив во книжевноста
* „Часовник“ - песна во проза на францускиот поет Шарл Бодлер.* „Часовничар“ — расказ на македонскиот писател Милко Бојковски.* „Ламба во часовник“ - поетска збирка на францускиот писател Андре Бретон од 1948 година.* „Цицибан го слуша татковиот часовник“ — песна на словенечкиот поет Отон Жупанчич.* „Песочен часовник“ - книга на македонскиот поет Игор Исаковски.* „Песочен часовник“ (српски: ''Peščani sat'') - песна на српската поетеса Десанка Максимовиќ од 1983 година.* „Итар Пејо, мариовците и часовникот“ - расказ на македонскиот писател Стале Попов.* „Ѕидниот часовник“ — песна на македонскиот поет Анте Поповски.* „Човекот со четири часовници“ - книга на македонскиот писател Александар Прокопиев.* „Будилник“ - песна на полскиот поет Тадеуш Ружевич.* „Часовник“ — песна на македонскиот поет Санде Стојчевски.* „Сликарот и часовникот“ - кус расказ на рускиот писател Данил Хармс.* „Часовник“ - песна на египетскиот поет Ахмед Шавки.
1.2 Часовникот како мотив во музиката
* „Црвениот часовник“ (англиски: ''The Red Clock'') — песна на австралиската рок-група ''The Birtday Party''.* „На нишалото од градскиот часовник“ (англиски: ''At The Chime Of A City Clock'') — песна на британскиот поп-рок пејач Ник Дрејк (''Nick Drake'') од 1970 година.* „Календари и часовници“ (англиски: ''Calendars And Clocks'') — песна на британската рок-група Корал (''The Coral'') од 2002 година.* „Слушнај го часовникот на ѕидот“ (англиски: ''Listen To The Clock On The Wall'') — песна на американската соул-група ''The O'Jays'' од 1972 година.* „Часовник што се врти“ (англиски: ''Spinnin' Clock'') — песна на американската хард-кор група ''The New Bomb Turks'' од 1993 година.* „Фабрика за часовници“ (англиски: ''Clock factory'') - песна на британската електронска група ''The Sabres of Paradise'' од 1993 година.* „Златен часовник и синџир“ (англиски: ''Gold Watch And Chain'') — песна на американската фолк-музичарка Емилу Харис (''Emmylou Harris'') од 1980 година.
1.3 Часовникот како мотив во визуелните уметности
* „Часовник“ — уметничка фотографија на Ана Дангова.
2 Галерија
3 Наводи
br:Ur
Трговија на Маите

Трговијата на Маите бил важен фактор за развојот на градовите и империјата воопшто. Економијата била лабилна, базирајќи се на производство на храна како што се: компири, пченка, грав и некои чоколадни пијалаци направени од какао и вода. Тие исто така тргувале со сите неопходни суровини за едно нормално општество. Тргивијата на Маите се одвивала како на регионално, така и на пошироко ниво.
Штит (хералдика)

Во хералдиката, штитот е претставува главен елемент на еден грб. Неговиот облик датира од средновековните штитови на витезите кои ги носеле во битка, па така тие се разликуваат од регион до регион. Бидејќи овој облик претставува воинствена алатка, во Британија жените користеле лозанж (ромбоиден облик), додека свештените лица и жените во континентална Европа користат кружен или овален штит. Се среќаваат и други облици како ронделата, која честопати се доделува на истакнати членови на домородното население во Канада.
Малиот штит е помал штит кој е поставен врз (во) главниот штит. Овој се користи за звања, како да речеме за претенденти, или пак со слична намена, за означување на територијални претензии (т.е. повикување на право), но може да се користи и едноставно како фигура. Во англиската хералдика сорпугот на хералдичка наследничка (жена која нема браќа) може да го постави грбот на нејзиниот татко во средиштето на неговиот сопствен грб како ''претензија'' дека тој е глава на семејството на нејзиниот татко. Потоа следното поколение овој аранжман го преуредува со накрсна поделба.
1 Точки
Ова се местата на штитот (на македонски и англиски) кои се употребуваат во блазони со цел да се опише каде (и како) треба да се нацрта фигурата:
Мајански текстил

Денешните познавања за мајанскиот текстил и облека е ограничено и се заснова претежно на церемонијална облека и костуми, но сепак облеката и текстилот на Маите бил важен фактор во нивната култура. Најзачуван и најпознат детал од женската облека е хуипил, кој е и денес користен во Гватемала и Мексико. Хуипил е шарено парче текстил со дупка во средината за главата. Обично тоа е шарено и тоа може да се носи широко и затегнато за телото. Различни културолошки групи имале различни детали во облеката и специфични детали за церемонијален обред.
Мајанска музика

Музиката на Маите пред доаѓањето на Кристофер Колумбо во Америка била важен дек од културата на Маите и денес сè уште останува мистериозна. Од друга страна пак, голем дел од археолошките ископувања откривале детали за мајанската музика, за мајанските текстови и песни. Музиката била важен фактор како за обичните граѓани така и за церемонијален обред.
Шпанска колонизација на Јукатан

Шпанската колонизација на Јукатан била кампања предводена од шпанските конкистадори против мајанските држави и градови, особено против Маите во северен и централен Јукатан, денес во Мексико. Покрај нив била нападнати и Маите во територијата денс позната како Гветамала. Овие напади и шпанската колонизација започнала во 16 век, но потешкотии имале не со мајанската цивилизација, туку со Ацтеките и Инките. Битките помеѓу Маите и Шпанците траеле 170 години.