Куршумли џамија (Костур)

Куршумли џамија (|Κουρσούμ Τζαμί, |Kurşunlu Camii) — џамија од отоманската ера во градот Костур, Егејска Македонија, Грција. Џамијата се наоѓа блиску до старото средиште на градот.
1 Историја
Куршумли џамијата, именувана по нејзиниот оловен покрив, била најистакнатата џамија во Костур. Џамијата била изградена по османлиското освојување во XV или во XVI век. Цамисис и Муцопулос напишале дека била изградена на местото на претходна византиска црква, која пак била подигната на местото на древен пагански храм. Турбето што се наоѓало во дворот на Куршумли џамија имало четири ѕидови од тули и сводови затворени со купола. За време на Османлиите, џамијата функционирала како место за богослужба неколку векови додека Костур не бил припоен кон Грција. Последниот имам ја продал џамијата пред заминувањето на муслиманското население во градот.
Во 1925 година џамијата била прогласена за заштитен споменик. Општината Костур се обидела во 1935 година да добие дозвола за да ја урне џамијата од естетски причини. На овој потег се спротивставиле месниот кустос и Министерството за образование, а наместо тоа биле урнати само портикот на џамијата и блиското турбе. За разлика од неколку други отомански џамии во Костур, Куршумли џамијата била поштедена од уништување поради непрекинатата употреба. Под Грција, џамијата првично се користела како библиотека, подоцна музеј и нејзината најнова употреба како магацин за антиквитети, затворена за јавноста.
Куршумли џамијата е единствената преживеана џамија во Костур во умерено добро зачувана состојба. Поголемиот дел од надворешните облоги на ѕидовите паднале и џамијата претрпела одредени оштетувања. Оставена без надзор со текот на годините, џамијата е во опасност од уривање. Останува само долната половина од минарето, а куполата на џамијата е обрастена со растенија. Внатрешно, зградата има добри акустични својства.
Во средината на 2010-тите, интересот за џамијата бил обновен кога неколку студенти од Политехничкото училиште на Универзитетот „Аристотел“ во Солун ја избрале џамијата за нивните подипломски студии. Нивната работа, дел од меѓуодделенската програма за постдипломски студии „Заштита, одржување и реставрација на спомениците на културата“, владина иницијатива, ја документирала историјата на џамијата и дала предлози за идна употреба. Присуството на студентите било контроверзно, бидејќи дел од општинскиот совет на Костур се спротивставил на финансирањето на нивното сместување. Наведените причини биле дека муслиманската заедница ја нема во современ Костур и противењето на реставрацијата на џамиите во Грција, додека во Турција имало дискусии за пренамена на Света Софија во џамија. Овие напори довеле до Костурската античка управа, во соработка со грчкото Министерство за култура да издвои средства за понатамошни студии за реставрација и одржување.
Подоцна, еден милион евра биле доделени од Фондот за закрепнување и обнова на џамијата. Во септември 2022 година започнала работата со отстранување на земјата во и околу џамијата и зајакнување на темелите на зградата. При ископувањето биле откриени темелите на постара средновековна византиска базилика и 25 средновековни гробови во кои биле погребани 47 лица. Други откриени артефакти биле бакарни монети, метални копчиња, стакло и фрагменти од облека. Иако сè уште не е одредено, Цамисис и Орландо рекле дека базиликата би можело да била посветена или на Панагија (Марија, мајка на Исус) или на Света Петка. Трикорабната базилика била претворена во гробишта во XIII век. По османлиското освојување на XV век, џамијата била изградена на темелите на базиликата, а градежниот материјал од црквата бил користен за новата градба. Реставраторските работи треба да завршат во 2025 година, со тоа што џамијата ќе биде под јурисдикција на Костур за јавна употреба и културни настани.
2 Поврзано
* Османлиска Грција