Свети Мартин на Мура

Свети Мартин на Мура (|Muraszentmárton); на местото кајкавско наречје наречје се вика ''Сумартон,'' или ''Мартин'') – населба и истоимена општина во Хрватска. Сместена е во Меѓимурската Жупанија.
1 Населени места
Во составот на населбата влегуваат 14 населби: Брезовец, Честијанец, Горен Концовчак, Градишчак, Гркавешчак, Јуровчак, Јуровец, Капелшчак, Лапшина, Мароф, Свети Мартин на Мура, Топлице Свети Мартин, Врховљан и Жабник.
2 Географија
Општината Свети Мартин на Мура е сместена на најсеверната точка на Хрватска. Подрачјето на општината го опфаќа просторот каде што реката Мура влегува во државната територија на Република Хрватска, а перипанонскиот простор полека се претвора во периалпски.
Со површина од 2525 хектари, општината се вбројува во редот на средно големи општини во Меѓимурската Жупанија, а во редот на мали општини во Република Хрватска.
На просторот на општината јасно се издвојуваат два типа релјеф: низински северен дел и ридски јужен дел на општината. Заради тоа северниот дел се класифицира во подрачјето на плеистоценската рамнина крај реката Мура, а јужниот дел во Горно Меѓимурје.
Метеоролошките особини се одредени со припадноста на пошироката климатска област – Панонската Низина. Превладува умерено свежа континентална клима.
3 Население
808 домаќинства и 3.154 жители; густината на населеност е 125 жители/км<sup>2</sup>.
4 Општинска управа
Општината Свети Мартин на Мура за првпат е воспоставена во 1993 година. Општинското собрание го сочинуваат 13 советници кои се бираат за период од четири години.
5 Историја
Сместен во долината меѓу последните северни меѓимурски ритчиња спрема реката Мура, Св. Мартин на Мура е една од најстарите жупи и населби во овој дел на Меѓимурје.
Тука се наоѓа и важно предисториско археолошко наоѓалиште, а токму тука преку реката Мура преминувал знаменитиот римски пат меѓу Птуј и Лендава (POETOVIO – HALLICANUM). Не е чудно што кај Св. Мартин е пронајдено наоѓалипте на многу ретки римски пари и други материјални остатоци од античката култура. Овој крај бил важен во средниот век, како за готските и барокните цркви, така и по старите дворци и курии (Градишчак, Лапшина).
Највреден сочуван споменик до денес е готско-барокизираната жупна црква Св. Мартин. Оваа жупа се споменува веќе во 1334 година (SANCTI MARTINI), па во 1501 година (SANCTI MARTINI SUPERIOR) и во 1650 година (SANCTI MARTINI in KOMORY). На ова историско место најпрво е изградена дрвена жупна црква, за да во половината на XV век биде изграден најголем дел од светилиштето. Светилиштето е полионално, а надсводено со многу успешен доцноготски мрежест свод, кој го носат десет конзоли. Занимливи се бидејќи имаат изгравирано мотиви на растенија како и ликови на ангели (на еден е врежана 1468 година).
Особено се занимливи и вредни готските ѕидни слики што е права реткост во Меѓимурје. Денешната сакристија е изградена во 1777 година, а најдоцна е заменет поплочениот дел на таванот на бродот, во 1779 година.
6 Стопанство
Општината Свети Мартин на Мура отсекогаш му припаѓала на послабо развиеното подрачје на жупанијата. Населението главно се занимавало со земјоделство, лозарство и сточарство. Сепак, во поново време сè повеќе се развива индустријата и туризмот.
7 Споменици и знаменитости
* Црква Свети Мартин
* Мелница (воденица) на Мура
* Брод (скеле) на Мура
* Заштитен крајолик на реката Мура
8 Образование
Во општината има едно училиште – Основното училиште Свети Мартин на Мура.