procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Глигор Беќаров

Глигор Беќаров (роден во 1944 во Струмица) — македонски сликар и керамичар. Во Скопје завршил средно уметничко училиште. Специјализирал индустриски дизајн во Хонберг, Германија. Завршил училиште за применета уметност во Скопје, а специјализирал керамички дизајн во Хајнберг, Република Германија. Учествувал на 20-ина ликовни колонии во земјава и странство, како и на ''Триеналето на југословенска керамика'' во Белград, на ''Светското триенале на мала керамика'' во Загреб и на ''Интернационалното керамичко биенале'' во Каиро,.
Бапчорки

Бапчорки се женска вокална група која исполнува македонска музика од Егејска Македонија. Песните и пејачките потекнуваат од селото Бапчор, Костурско. Посебно карактеристично за нивните изведби е полифоното пеење. Оваа група е формирана во 1970-те во Радиотелевизија Скопје и благодарение на нив е сочуван дел од фолклорот од Егејска Македонија.
Предикатна логика

Кај математичката логика, предикатната анализа, предикатната логика или анализа за исказни функции (исто) е формален систем кој се употребуа за опис на математички теории.
Предикатната логика е продoлжение на исказната логика, која е неадекватна за опис на посложени математички структури. Граматички кажано предикатната логика додава структура „предикат-субјект“ и „квантификатори“ врз постоечката исказна логика. Предмет е назив кој се дава на еден член или група на поединци (множество), а предикат е релација на оваа група.
Многу е потешко да се расудува во предикатна логика отколку во изказна логика. Генерално, таблиците на вистината не се соодветни на предикатна логика, бидејќи еден универзално мерлив предикат може да има бескраен домен на интерес.
1 Идентитети
:<math>\neg \forall x P(x) \Leftrightarrow \exists x \neg P(x)</math>:<math>\neg \exists x P(x) \Leftrightarrow \forall x \neg P(x)</math>:<math>\forall x \forall y P(x,y) \Leftrightarrow \forall y \forall x P(x,y)</math>:<math>\exists x \exists y P(x,y) \Leftrightarrow \exists y \exists x P(x,y)</math>:<math>\forall x P(x) \land \forall x Q(x) \Leftrightarrow \forall x (P(x) \land Q(x)) </math>:<math>\exists x P(x) \lor \exists x Q(x) \Leftrightarrow \exists x (P(x) \lor Q(x)) </math>
2 Правила на инференција
:<math>\exists x \forall y P(x,y) \Rightarrow \forall y \exists x P(x,y)</math>:<math>\forall x P(x) \lor \forall x Q(x) \Rightarrow \forall x (P(x) \lor Q(x)) </math>:<math>\exists x (P(x) \land Q(x)) \Rightarrow \exists x P(x) \land \exists x Q(x)</math>:<math>\exists x P(x) \land \forall x Q(x) \Rightarrow \exists x (P(x) \land Q(x)) </math>:<math>\forall x P(x) \Rightarrow P(y)</math>:<math>P(y) \Rightarrow \exists x P(x)</math>
3 Поврзано
* Предикатна анализа од прв ред
* Предикатна анализа од втор ред
Нго Дин Дием

Нго Дин Дием ( - ) — политичка фигура од познатата Виетнамска војна. Тој бил поставен од страна на САД за претседател на Јужен Виетнам.
Крвавиот атентат од 1/2 ноември, во кој беа убиени Дием и неговиот брат од страна на американски платеници поради неколкуте во низа нерационални и штетни потези за американската политика. Подоцна САД јавно изразија сочувство. Парадоксално е што Џон Ф. Кенеди, заговарачот на овој настан, 20 дена подоцна самиот загина во друг атентат.
Хуе

Хуе е мало гратче во северен Виетнам.
Познато е за време на маскарите кои таму ги извршија комунистите во времето кога се водеше Виетнамската војна.
Масакрите во Хуе се едни од најкрвавите во современата историја, бидејќи за многу кус период се убиени околу 3000 луѓе, многу се мачени, некои се закопувани живи, и се применувани нехумани методи како што се „капењето со пијавици“ и сл. Сепак, за овој масакр постојат и конспиративни теории кои велат дека комунистите никогаш не кренале рака на населението, а најдените гробници и останки се дело на американската пропаганда која не бирала средства.
Видови на спортови

Според Светската спортска енциклопедија (2003), има 8.000 автохтони спортски игри.
Видови на спортови:
* Авантуристички спортови
* Бординг-спортови
* Боречки спортови
* Водени спортови
* Воздушни спортови
* Екстремни спортови
* Електронски спортови
* Женски спортови
* Зимски спортови
* Игри со топка
* Инвалидски спортови
* Коњанички спортови
* Кучешки спортови
* Прецизни спортови
* Ракетни спортови
* Спортови на издржливост
* Спортови на затворено
* Тимски спортови
* Тркачки спортови
* Фантастични спортови
RSS

RSS (кратенка од англ. ''Really Simple Syndication'' = „навистина проста синдикација“) — тековник на мрежно емитување. форматите кои се користат за објавување на најнови информации – како што се блог-објави, наслови на вести, аудио и видео во стандардизиран формат. Еден RSS документ (кој се нарекува „тековник“ (англ. ''feed'') вклучува цел или краток преглед на текст, плус метаподатоци како што се датуми на објавување и автори, категории и сл. Тековниците на издавачите им дозволуваат автоматски да ја организираат содржината. На читателите им овозможуваат претплата на новости од нивните омилени мрежни места и агрегирација на тековници од повеќе страни на едно место. RSS тековниците можат да бидат прочитани со помош на програмска опрема наречена „RSS-читач”, или „агрегатор“, којшто може да е вдомен на интернет, работната површина, мобилен уред или каква било сметачка направа поврзана со интернет. Стандардизиран XML file формат дозволува информацијата да биде објавена еднаш и видлива со многу различни програми. Корисникот се претплатува на одреден тековник со внесување на URL-адресата на самиот тековник, (иако технички, овие два поима и не се баш синонимни) во читачот или кликање на RSS иконата во пребарувачот којшто го иницирана процесот на претплаќање. RSS читачот редовно ги проверува претплатените тековници на корисникот во случај на новости, ги презема истите доколку ги најде истите и обезбедува еден кориснички посредник за контролирање и читање на тековниците.
RSS форматите се утврдуваат користејќи XML, општонаменско задавање (спецификација) за создавање на формати за податоци. Иако RSS форматите еволуираа од март 1999 RSS-иконата ("") првпат ја доби својата широка употреба меѓу 2005 и 2006 година.
Во мрежните (интернет) читачи на RSS-тековници спаѓаат Google Reader , Bloglines и други.
1 Пример
Бидејќи RSS-податотеките во суштина се прост текст во XML формат, самата RSS-податотека е релативно лесно читлива како за автоматизираните постапки, така и за луѓето. Еве еден пример за податотека со нејзините елементи. Ова може да се постави во секој соодветен протокол на комуникација за пристап на податотеки, како HTTP или FTP, а програмот ги чита информациите и на крајниот корисник му ги претставува во уреден приказ.
<?xml ?>
<rss>
<channel>
<title>Наслов на RSS
<description>Ова е пример за RSS-тековник
<link>http://www.someexamplerssdomain.com/main.html
<lastBuildDate>понеделник, 6 септември 2010 00:01:00 +0000
<pubDate>понеделник, 6 септември 2009 16:45:00 +0000
<item>
<title>Пример за запис
<description>Еве текст што содржи интересен опис.
<link>http://www.mk.wikipedia.org/
<guid>единствена низа по ставка
<pubDate>понеделник, 6 септември 2009 16:45:00 +0000
2 Поврзано
* Атом
* Здружено семрежно емитување
3 Наводи
*Libby, Dan (1999-07-10). проверено на 18 март 2009.
*"Web feeds | RSS | The Guardian | guardian.co.uk", The Guardian, London, 2008, webpage . проверено на 18 март 2009.
* Архивирано . проверено на 18 март 2009
* Microsoft RSS Blog. 14 декември 2005. проверено на 18 март 2009
Виетнамски синдром

Виетнамскиот синдром – поради хоророт на кој биле сведоци, многу од недоброволно регрутираните непрофесионални војници – цивили во Виетнамската војна, по враќањето од Виетнам се соочуваат со проблеми во социјализацијата, живеат изолирани, и голем дел од нив, не можејќи да ги избегнат кошмарите, се самоубиваат.
1 Виетнамскито синдром во популарната култура
* „Виетнамски синдром“ (англиски: ''Vietnam Syndrome'') — песна на американската хард-кор група ''Jerry's Kids'' од 1983 година.
Осоговка

Осоговка е народно оро од Кочанско, кое географски потекнува од селата на Осоговските планини.
Тоа е типично темпераментно машко народно оро, со изразито балансирање, потскокнување, доскокнување и остри движења со двете нозе. Се игра со голема екстраваганција и одважност и на одредени моменти со гласни извици на играорците . Карактеристично за орото Осоговка е што во еден момент во играта еден од играорците го подигнува другиот повисоко од своите раменици, за што е потребна извесна умешност и сила.
Целта на ваквите ора била да се прикаже силата на играорците кои го играле, како и нивната ритмичност заради релативно брзиот ритам и разиграни чекори.
Мајбах

Мајбах-Моторенбау д.о.о. (герм. ''Maybach-Motorenbau GmbH'') — компанија основана од Вилхелм Мајбах и неговиот син Карл, бил германски производител на мотори за цепелини и подоцна големи луксузни автомобили. Компанијата влече корени од фирмата Дајмлер-Моторен-Гезелшафт (Дајмлер) дотолку што нејзиниот основач бил технички директор таму. Денес, компанијата е сместена во Штутгарт, а марката ја поседува ДајмлерКрајслер. Во периодот помеѓу 1921 и 1940 г. ова фирма произведувала разни модели на луксузни класични возила.
За време на Втората светска војна, фирмата почнала да произведува мотори за разни воени возила и оклопни возила како Панцер IV, Тигар I и Пантер.
Мајбах исто така поризведувал дизел мотори за поморски и железнички превоз. Некои од познатите дизел локомотиви со нивни мотори се германската V200 и Британска железница класа 52, т.н. „Westerns“.
Во 1960 год, Дајмлер-Бенц го купува големиот дел од акциите на Мајбах. Шест години подоцна,
Мајбах-Моторенбау се спојува со гранката за тешки мотори на Дајмлер-Бенц заедно оформуваат нова компанија со име Мајбах Мерцедес-Бенц Моторенбау д.о.о. Во 1969 г. пак, оваа фирма станува
МТУ Фридрихсхафен.
Мајбах повторно заживеал како марка во раните 2000-ти под водство на Мерцедес-Бенц со производствотона нов модел во две варијации - Мајбах 57 и 62 (броевите ја означуваат должината на автомобилите во дециметри). Нивната цена се движи од 305,000 до 357,000 УСД и се наменети како конкуренти на Бентли и Ролс-Ројс. Во 2005 е додаден новиот 57S, со помоќен мотор и спортска козметика.
1 Класични модели
* 1919 Мајбах W1: Тест-возило засновано на Мерцедесова шасија
* 1921 Мајбах W3: Првиот Мајбах, прикажан на Берлинскиот автосаем. Имал шестцилиндричен линеарен мотор 5.7 L со 70 КС.
* 1926 Мајбах W5: шестцилиндричен линеарен мотор од 7L , 120 кс
* 1929 Мајбах 12: V12 претходник на DS7/8
* 1930 Мајбах DSH: Doppel-Sechs-Halbe („Двојно-шест-половина“) 1930-37
* 1930 Мајбах DS7 Цепелин: 7L V12, 150 кс
* 1931 Мајбах W6: Ист мотор како W5, но подолго оскино растојание. 1931-33
* 1931 Мајбах DS8 Цепелин: 8L V12, 200 кс
* 1934 Мајбах W6 DSG: Со двоен пренос со додатна брзина.
* 1935 Мајбах SW35: 3.5L 140 КС I6
* 1936 Мајбах SW38: 3.8L 140 КС I6
* 1939 Мајбах SW42: 4.2L 140 КС I6
* 1945 Мајбах JW61: 3.8L 145 КС I6
2 Современи модели
* 2002 Мајбах 57/62
* 2005 Мајбах Екселеро (Прототип претставен на Меѓународниот автосаем во Франкфурт)
* 2005 Мајбах 57S (Ѕ означува „Специјал“, а не „Спорт“)
* 2006 Мајбах 62S
3 Тенковски мотори
* Мајбах HL230 - користен на тенкови во Втората светска војна
3.1 Македонски
*** - за Екселеро
3.2 Странски
*****
Тешкото

Тешкото — оро што се смета за едно од најубавите и најтешките македонски ора. За него е многу напишано и многу зборувано бидејќи претставува важно дело на македонскиот музички фолклор. Географски како и носиите во кои се игра потекнува од областа Галичник во Северозападна Македонија, на планината Бистра.
Во основа потекнува од моментите кога печалбарите заминувале на печалба. Го играле на крајот од селото, на местото каде се разделувале со најблиските пред да се впуштат на патот кон непознатата исцрпувачка работа во туѓина. Но со тек на време прераснува во химна не само на печалбарството туку и на сета тежина и горчина собрана во македонските души низ безбројните векови робување.
Орото претставувало инспирација за многу уметници како за поетот Блаже Конески со поемата ''Тешкото'' така и за композиторот Тодор Скаловски со хорската композиција ''Македонско оро''.
1 Поврзано
* Оро
Ершир (раса говеда)

Ершир е раса на домашни говеда со потекло од грофовијата Ершир во Шкотска. Просечната крава тежи од 500 до 650 кг. Бојата на телото може да се движи од бела, до црвена и кафеава. Тие се познати по својата цврстина и млечност. Расата исто така ги поседува посакуваните особини на лесно размножување и долговечност.
1 Поврзано
* Холштајн (раса говеда)
Пајдушко

Пајдушко оро (т.е. „пијано оро“) е македонски народен танец во 5 такта, поделени на 2+3 („брзо-бавно“). Традиционално, ова е машко оро, но во поново време понекогаш го играат и жени.
Орото почнува тргнувајќи на десно, со по четири чекори со подигнување на ногата, а потоа на лево: со десната нога се прескокнува левата и тежината се префрла на десната нога, додека левата се движи на десно. Играорците потоа се движат наназад со по четири чекори.
Микологија

Микологија (од грчките зборови: ''mykes'' = габа и ''logos'' = наука) — биолошка наука за габите, нивната генетика и биохемија, нивната систематика, како и нивната примена кај човекот. Таа често се вбројува како гранка на ботаниката, иако во повеќето свои одлики габите се послични со животните отколку со растенијата. Исто така, микологијата е поврзана со фитопатологијата - науката за заболувањата на растенијата. Првите миколози се Елиас Магнус Фрајс, Кристијан Хендрик Персун, Антон де Бери и Левис Дејвид фон Швајниц.
Денес, најпроучувани габи се квасните, поточно еукариотските видови ''Saccharomyces cerevisiae'' and ''Schizosaccharomyces pombe''.
Многу габи произведуваат отрови, антибиотици и други вторични метаболити. На пример, космополитскиот род ''Фузариум'' и неговите отрови (токсини) предизвикуваат фатални последици кај луѓето. Ова го проучил Абрахам Џоф. Исто така, габите се фундаментални за животот на Земјата како едни од главните симбионти (микориза, инсектни симбионти и лишаи), како и со нивната способност за разградување на некои органски биомолекули, со која учествуваат во јаглеродниот циклус.
Габите и другите организми традиционално сметани за габи се често економски и општествено важни бидејќи се причина за разни заболувања кај животните и растенијата.
Антропоним

Антропоним (старогрчки: ''anthropos'' - човек и ''onoma'' - име) значи сопствено име, лингвистичко име на човек како предмет на научно испитување, на пример, Андон, Стојна, Грозда и др. Науката што се занимава со личните имиња или антропонимите се нарекува ономастика.
Југозападно играорно подрачје

Под Југозападни ора се подразбираат македонските народни ора што потекнуваат од Брсјачката етнографска целината, а тоа се регионите: Дебрца, Малесија, Железник, Порече, Струшки Дримкол, Струшко Поле, Мариово, Тиквеш, Прилепско Поле, Битолско Поле, Цапарско Поле, Горни битолски села, Кичевија и Охридско Поле.
1 Одлики на ората
Од аспект на традиционалната игра, Брсјаците во однос на нивните соседи, Мијаците, секогаш биле поимани коко многу послободни во изразувањето на традиционалната игра. Главен инструмент во придружба на играта е гајдата, која може да се свири соло, а може и во пар. Брсјаците биле особено талентирани за инструментот гајда, така што во едно село можеле да се сретнат и до дваесет гајдаџии.
Женски стилски одлики на ората од ова подрачје се: поголема слобода во играчкото изразување, посложени играчки чекори, ситни и умерени метро-ритмички обрасци, балансирани чекори, држење за раце во долна позиција или подигнати во висина на половината.
Машки стилски одлики на ората од ова подрачје се: чекори со подскоци, скокови, сложени играчки обрасци, држење за рамо и за подигнати раце во висина на гради.
Западно играорно подрачје

Под Западни ора се подразбираат македонските народни ора што потекнуваат од: Горни Полог (или Гостиварско), Долни Полог (или Тетовско), селата под Сува Гора, Мала, Долна и Горна Река - Мијаци, Дебарско Поле, Дебарски Дримкол и пределите Голо Брдо и Гора.
1 Одлики на ората
Главна специфика на западното играорно подрачје во однос на орската традиција е големиот број на ороводни песни. Ова играорно подрачје во споредба со другите играорни подрачја има помал број на ора кои се изведуваат со инструментална придружба. Главни инструменти се зурлата и тапанот. Можеби поради недостигот на инструменталисти, во ова играорно подрачје се сретнуваат голем број на ороводни песни. Во западното играорно подрачје се забележани пет глувонеми ора, односно ора без музичка придружба, кои во другите играорни подрачја се вистинска реткост.
Женските ора се елегантни и грациозни, а машките ора се тешки и со многу комплексни движења. Ора од овој регион се: Тешкото, Невестинското, Чамче, Меткалистето и други.
Источно играорно подрачје

Под Источни ора се подразбираат македонските народни ора што потекнуваат од: Куманово, Крива Паланка, Делчево, Пехчево, Кочани, Берово, Штип, Радовиш и Пиринска Македонија.
Брзи ора: Копачка, Беровка, Ратевка, Малешевка, Арнаутско и други.
Јужно играорно подрачје

Под Јужни ора се подразбираат македонските народни ора што потекнуваат од: Тиквеш, Гевгелија, Валандово, Дојран и Струмица.
Во ората од овој регион често се среќаваат борбени и ритуални елементи. Ора од овој регион се: Русалии, Тиквешко, Кавадарка, Право Тиквешко, Џамалари и други.
Северно играорно подрачје

Под Северни ора се подразбираат македонските народни ора што потекнуваат од: Горен Вардар, Полошката котлина, Скопско, Скопска Црна Гора, Скопска Блатија, Велес и Овче Поле.
Ората од овој регион се брзи, со енергични движења, и обично се играат на собори.
Ора од овој регион се: Црногорка, Потрчано, Баба Ѓурѓа, Чучук, Крстачката, Адана и други.
Логички аргумент

Кај логиката, аргумент претставува обид за покажување на вистинитоста на едно тврдење наречено ''заклучок'', врз основа на вистинитоста на збир тврдења наречени ''искази''. Процесот на покажување на дедуктивното и индуктивното расудување му дава облик на аргументот и подразбира некој вид на комуникација, која може да биде дел од пишан текст, говор или разговор.
Логички знаци

Во логиката се користат знаци за изразување на логички конструкции.
Треба да се знае дека во разни случаи еден ист симбол може да има различно значење - значењето на еден знак во логиката не мора да е исто со значењето на истиот во математиката.
1 Основни логички знаци
Материјална импликација (ако, тогаш)
Материјална еквиваленција (ако и само ако, акко)
Логичка негација (не)
Логичка конјункција (и)
Логичка дисјункција (или)
Исклучителна дисјункција (или, или - но не двете; ексили)
Универзална квантификација (за сè, за било кое, за секое)
Егзистенцијална квантификација (постои)
Универзална егзистенцијална квантификација (постои само едно)
Дефиниција (се дефинира како)
Првенство
Инференција или Заклучок (како заклучок на или изведено од)
2 Поврзано
* Таблица на математички знаци
Хоншу

Хоншу (|本州 = „главен крај“) е најголемиот остров во Јапонија, кој се нарекува уште и јапонско копно. Се наоѓа јужно од Хокаидо преку преминот Цугару, северно од Шикоку и североисточно од Кјушу преу преминот Канмон. Тој е седмиот најголем остров и вториот најнаселен во светот по островот Јава во Индонезија.
Островот е долг приближно 1.300 км и се протега од 50 до 230 км во ширина, а неговата вкупна површина е 230.500 км<sup>2</sup>, и зафаќа околу 60% од вкупната површина на Јапонија. Хоншу има брег долг 5.450 км.
Хоншу е планинско-вулкански остров на кој има чести земјотреси. Најголемиот врв е активниот вулкан Фуџи, висок 3.776 м. Има многу реки, вклучувајќи ја и најдолгата јапонска река Шинано. Климата е варијабилна - од ладниот север до суптропскиот југ.
Бројот на населението изнесува 103.000.000 жители и е највеќе сконцентрирано во низините, особено во низината Канто. На Хоншу се наоѓаат најголемите јапонски градови: Токио, Кјото, Осака, Кобе, Хирошима, Сендај и Нагоја. Островот е поделен на пет региони и содржи 34 области, вклучувајќи го и Токио.
Бранко Варошлија

Бранко Варошлија (роден на во Вучитрн - починал на ) — македонски писател, театарски критичар, романописец и раскажувач од српска народност.
1 Животопис
Се запишал и завршил Филолошки Факултет во Скопје. По завршувањето на факултетот, тој се вработил во Радио Скопје, потоа во „''Млад борец''“, потоа неговата кариера ја продолжил во „''Разгледи''“ и на крајот се вработил како новинар во „''Нова Македонија''“ каде што работел најдолго. Во 1978 година, тој одлучил да пишува драми и се приклучил на Македонскиот народен театар каде што работел како драматург до 1996. Починал на 1 јануари 2004 година во Скопје.
2 Творештво
Го сместуваат во прозаистите на средната генерација (нејзиното авангардно крило), главно присобрани кон шеесеттите години на ХХ в. околу списанието „Разгледи” (Димитар Солев, Благоја Иванов, Живко Чинго, Бранко Пендовски, Богомил Ѓузел), чии заложби за вклучување во помодерните текови на книжевната уметност се поврзани со внесување на забрзани процеси на надомест во младата македонска книжевност.
Во овој нов бран на гласовити прозаисти Бранко Варошлија зазема истакнато место со своите раскази, кои понудиле промени и раздвижување на дотогашните потесни тематски и стилско-изразувачки рамки на домашната книжевност. Се воведува, според оценката на поавторитетните македонски критичари, треперење на еден нов сензибилитет, се оперира попретенциозно со интроспекцијата, се претпочита психолошката анализа.
Како најмлад во поворката на претенциозните јуришници е Бранко Варошлија, носител на непореклива дарба за прозна белетристика. Го привлекува вниманието на читателите со мошне култивиран стил на изразување и со ефикасна и ефектна смисла за брз пробив во внатрешниот живот на современиот човек. Таквите свои книжевни заложби ги илустрира со романите: „''Последниот лет на птицата селица''“ (1969), обрасцов пример на поетскиот роман кај нас, и со збирката раскази „''Осамени минувачи''“ (1975).
3 Книжевно творештво
* „Последниот лет на птицата селица“ (роман, 1968)
* „Осамени минувачи“ (раскази)
* „Џувалековски“ (монографија, 1975), соавторство со Гане Тодоровски
* „На два брега“ (драма, 1953)
* „Триптихон“ (драма,1965)
* „Балада“ (драма, 1967)
* „Едно друго царство (драма, 1970)
* „Учителката“ (драма, 1986)
* „На сечило“ (драма, 1989)
Тој бил член на оценувачката комисија и учесник во разговорите на тркалезната маса за претстави на Македонскиот театарски фестивал „Војдан Чернодрински“ и на фестивалите „Стерино позорје“ и Мали експериментални сцени Сараево.
Тој го превел делото „Бесови“ од Фјодор Достоевски.
4 Награди
Бранко Варошлија е добитник на наградата „Рациново признание“ за збирката раскази „Осамени минувачи“.
Крушје (Велешко)

Крушје — напуштено село во крајниот североисточен дел на Општина Велес во околината на градот Велес во сливното подрачје на реката Отовица.
1 Географија и местоположба
Селото е ридско на надморска висошина од 300 метри и се наоѓа 13 километри северно од Велес и на 31 километар југоисточно од Скопје.
2 Историја
Во век, селото е дел од нахијата ''Чаирско Поле'' (Блатија) во Скопската каза во Отоманското Царство.
3 Население
Според опширните османлиски дефтери за населението на Скопската Каза од 1832/33 година, селото било муслиманско, со 28 муслимански домаќинства. На овој попис биле забележани 54 мажи муслимани, со 12 новороденчиња. Се проценува дека селото во тој период имало 132 жители.
Стефан Верковиќ во 1857 го бележи со 616 жители.
Според пописот од 2002 година, селото имало само 1 жител, Турчин.
Според последниот попис од 2021 година, во селото Крушје немало жители.
На табелата е прикажан националниот состав на населението низ сите пописни години:
Година, Македонци, Албанци, Турци, Роми, Власи, Срби, Бошњаци, , , Вкупно
1948, —, —, —, —, —, —, —, —, —, 238
1953, —, —, 262, —, —, —, ..., —, —, 262
1961, —, 138, 94, ..., ..., 1, ..., 37, —, 270
1971, —, 72, 22, —, ..., —, ..., 32, —, 126
1981, —, 11, 37, —, —, —, ..., 17, —, 65
1991, —, —, 14, —, —, —, ..., —, —, 14
1994, —, —, 1, —, —, —, ..., 8, —, 9
2002, —, —, 1, —, —, —, —, —, —, 1
2021, —, —, —, —, —, —, —, —, —, —
3.1 Родови
Крушје било турско село.
Според истражувањата од 1952 година, родови во селото се:
Турски
* Родови од словенско потекло: ''Смаколар (3 к.), Таракчилар (2 к.), Одолар (1 к.), Мемишлер (1 к.), Бајрамлар (2 к.), Мрлелер (2 к.), Иљазлар (2 к.), Узун-Али (2 к.), Алиманлар (2 к.) и Беќиралар (1 к.)'' сите овие родови се доселени од селото Брод во Гора. Во родот ''Смаколар'' се знае следното родословие: Фазли (жив на 60 г. во 1952 година) Ибраим-Усеин-Арслан-Исмаил, кој се доселил во селото; ''Торбешлар (5 к.)'' доселени се во 1915 година од селото Броштица во Дебарско. Кога се доселиле збореле македонски; ''Муса-Зеќир (3 к.)'' доселени се во 1915 година од селото Мелница. И они кога се доселиле збореле македонски; Жителите на селото највеќе брачни врски одржувале со Турците од Средно и Долно Коњари.
* Родови од турско потекло: ''Оџалар (4 к.)'' доселени се во 1925 година од селото Средно Коњари. Таму имале роднини наречени ''Имерлер''; ''Каранџа (1 к.), Мула-Имер (1 к.) и Иплер (1 к.)'' и они се доселени од селото Средно Коњари.
Ромски
* Доселеници: ''Неџолар (3 к.)'' зборуваат ромски. Жителите на овој род се ковачи. Доселени се од селото Средно Коњари.
3.2 Избирачко место
Селото е опфатено избирачкото место бр. 2189 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на објект во сопственос на ордевски никола на селото Џидимирци.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 26 гласачи.
4 Иселеништво
До 1952 година од селото во Турција се иселиле околу 40 семејство. Иселувањето продолжило и потоа. Во 1958 година во селото се населиле Бошњаци од Санџак. Но и тие се иселиле од селото.
Димитар Пандилов

Димитар Аврамовски Пандилов (1 март 1899 - 26 јули 1963) — истакнат македонски уметник, претставник на импресионизмот и еден од основачите на ДЛУМ.
1 Животопис
Роден е во 1899 г. во с. Тресонче. Завршил ликовна академија во Софија, 1924 год. Бил во Франција (Монпелје и Париз), каде што меѓу другото работел и на академијата „Гранд Шомјер“ (1928).
Самостојно излагал (од 1926 год.) во Ќуприја, Скопје, Софија. Излагал на повеќе групни изложби во Софија и во Југославија; меѓу другото на повеќе тематски и претставителни изложби на македонската уметност.
Пандилов е претставник на жанрот битово сликарство со неговите дела што го обработуваат народниот живот и битот на македонскиот народ.
Загинал во Скопскиот земјотрес на 26 јули 1963 г.
2 Најпознати дела
* „Покрај вода“ (1925) * „Жетварки“ (1926)
* „Акт“ (1928)
* „Вршидба“ (1936)
* „Жетварки“ (1936)
* „Товарен воз“ (1950)
* „Вршидба“ (1951)
* „Жетва“ (1954)
* „Режење на афион“ (1959)
* „Невести на чешма“
3 Поврзано
* Битово сликарство
* Македонско сликарство
Бафинова Земја

Бафинова Земја или Бафинов Остров е еден од арктичките острови од Арктичкиот Архипелаг во северна Канада и припаѓа на сојузната територија Нунавут. Со површина од 507,451 км<sup>2</sup>, тој е најголемиот канадски остров и петти по големина во светот, но поради ладната клима има население од 13.039 жители, претежно Инуити. Островот е крстен по името на британскиот истражувач Вилијам Бафин, а некогаш Нордијците го викале Хелуланд.
Најголемото населено место на островот е главниот град на Нунавут - Иквалуит, кој е сместен на неговиот јужен брег, кај Фробишеровиот Залив. Според пописот од 2001 година, ова гратче имало 5,236 жители. Други поголеми населени места се Пангниртунг со 1,243 жители, Понд Инлет со 1,220 жители, Клајд Ривер, Арктик Беј итн.
Јужно од островот се наоѓа Хадсоновиот Премин и копното Квебек. На исток е Бафиновиот залив и Девисовиот Премин позади кои е сместен Гренланд, а на запад и север е Фоксовиот Залив, заливот Бутија и Ланкастеровиот Залив, кои ја делат Бафинова Земја од останатиот дел од архипелагот.
На Бафинова Земја е честа појавата на поларен ден (во лето) или поларна ноќ (во зима). Од животните, најзастапени се арктичките ѕверови и белите китови.
1 Географија
Бафиновите Планини се протегаат долж североисточниот брег на островот и се дел од Арктичките Кордиљери. Највисок врв е Один, со надморска височина од 2 143 м., или 2 147 метри според други извори. Двете најголеми езера на островот се наоѓаат во средината на јужниот дел од островот: Нетилинг (5 542 km<sup>2</sup>) и езерото Амаџуак (3 115 km<sup>2</sup> ).
Раштани (Велешко)

Раштани — село во северозападниот дел на Општина Велес, во околината на градот Велес, во долното сливно подрачје на реката Тополка, а на северозападната падина — на ридот Гроот.
1 Географија и местоположба
Селото е рамничарско и лежи на надморска височина од 380 метри, а од градот Велес е оддалечено 6 километри. Во Раштани работи основно училиште до IV одделение, има неколку угостителски и стопанско-земјоделски објекти и споменик од НОБ, посветен на Февруарскиот поход.
2 Население
Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралство Југославија во 1931 година, селото имало 200 Македонци.
Според пописот од 2002 година, селото Раштани има 286 жители од кои сите се Македонци.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 257 жители, од кои 219 Македонци, 1 Влав, 1 Србин и 36 лица без податоци.
2.1 Родови
Раштани е македонско село.
Според истражувањата од 1966/67 година, родови во селото се
*''Скубареви (3 к.), Чупчевци (3 к.), Брлевци (3 к.), Пецевци (3 к.), Лазови (2 к.), Ицкови (1 к.), Саздови (1 к.), Ордеви (5 к.), Наунови (4 к.) и Тоскаровци (1 к.)''. сите наведени родови се староседелски.
*''Караџовци (4 к.)'' доселени се од денес албанското село Бузалково.
*''Малиќовци (1 к.)'' доселени се во турско време од селото ’Рлевци.
*''Арсевци (1 к.) и Балчаковци (1 к.)'' доселени се во 1919 година од селото Дреново.
*''Бузалковци (4 к.)'' доселени се во периодот од 1946-48г од селото Бузалково.
*''Гускарови (1 к.)'' доселени се од селото Белештевица.
*''Угриновци (3 к.) и Црешневци (1 к.)'' доселени се од селото Црешнево после 1946 година.
*''Дреновчани (5 к.)'' доселени се од селото Дреново. Во Дреново биле староседелци.
*''Бистричани (1 к.)'' доселени се од селото Бистрица.
3 Општествени установи
* Црква „Св. Троица“
4 Самоуправа и политика
4.1 Избирачко место
Во селото постои избирачкото место бр. 2203 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 242 гласачи.
5 Културни и природни знаменитости
;Археолошки наоѓалишта
* Грамаѓе — населба од доцноантичко време
* Каменика — некропола од доцноантичко време
* Корија — утврдена населба од доцноантичко време
* Латински Гробови — некропола од доцноантичко време
* Мраморје — населба и некропола од доцноантичко време
Класична музика

Класична музика е уметничка музика која води потекло од традицијата на лигурската и световната музика, а која опфаќа широк период од прилика девет века до ден денес. Главни норми во оваа традиција воспоставуваат од 1550 до 1900 година.
Класичната музика или таканаречена ''озбилна музика'' се користии во секојдневниот говор за разликување на уметноста од музиката кои ги означуваме како народни, забавни и популарни , кај кои основната целе забавата и стекнување заработка, а не уметничко издржување. Меѓутоа , во популарните жанрови постојат композиции кои постигнале врвна слава со исклучителна уметничка вредност, но не се компонирани по музичкиот канон, но поради тоа не се вбројуваат во класичната музика. Иако класичната музика се издвојува по својата уметничка вредност,не е сосема коректно да се ограничува поимот уметничка музика само на класична.
Класичната музика ја компонирале голми мајстори на европските музички простори.Со овој израз првенствено се означува музика компонирана од епохата на барокот (почеток на XVII век), па сè до компзиторите од нашето време. Освем овие, постојат и други специфични клазични жанрови, како на пример жанрот на Индија, која има изградени правци и системи, дури и сопствени композитори. Конкретно обележје на калсичната музика од поново време (XX и XXI век) имаат композиторите надвор од европа, претежно под влијание на фолклорот од своите земји.
1 Што опфаќа класичната музика?
Класичната музика опваќа широка лепеза на музичкото, уметничкото создавање. Во областа на класичната музика спаѓаат: Камерната музика, концертната или концертна музика ( за еден или два солистички инструменти и оркестар), симфониска музика, ораторијумска (вокално-инструментална музика), за вокални солисти, хор и оркестар , оперска музика.
Под поимот на класичната музика може да се стави стара музика, музиката што ја создавале познати или анонимни композитори од европскиот среден веки ренесансата.Со развојот на музичката теорија, естетиката и историјата, периодот на постоењео на класичната музика и дела опфаќа и сè повеќе се шири помеѓу поранешните временски периоди од европската историја, што е сосема добра појава.
Класичната музика конечно опфаќа многубројни уметници (композитори и изведувачи) кои со текот на времето се престорени во многу популарни низ целиот свет. Секој создавач (комозитор) т.е бил и останал претставник на спесифичниот стилски правец под чие влијение создавал. Барок, класицизам, романтизам, импресионизам, модерна авангардни стремежи, сè се тоа стилски правци кои дале многубројни уметници (композитори-изведувачи) вокални или инструментали.
2 Периоди на класичната музика
* Средновековна музика
* Ренесансна музика
* Барокна музика
* Класицизам
* Романтизам
* 20 век
* Современа класична музика
3 Композитори на класична музика
* Јохан Себастијан Бах
* Доменико Скарлати
* Жан-Филип Рамо
*Драгослав Ортаков
*Георг Фридрих Хендл
*Волфганг Амадеус Моцарт
Димитар Кондовски

Димитар Кондовски (Прилеп, 30 септември 1927 - Скопје, 10 август 1993) — сликар, сценограф, дизајнер, дописен член на МАНУ, професор на Факултетот за ликовни уметности во Скопје. Има особено значење за развитокот на македонското современо сликарство во шеесеттите години. Завршил Академија за ликовни уметности во Белград. Бил член на групите „Денес“ и „Мугри“. Се занимавал со сликарство, илустрација, сценографија, графика, пишувал критика. Професор бил на Педагошката академија во Скопје.
Самостојно изложувал (од 1957 г.) во Скопје, Загреб, Рим, Тетово, Прибој на Лим, Њујорк итн. Изложувал на многу групни изложби во земјата и во странство меѓу кои во: Белград, Александрија, Сан Марино, Саун Пауло, Рим, Шел, Париз, Кан, Сир-Мер и итн.
Димитар Кондовски најдоследно го остварил во своите дела стремежот кон синтезата на внимателно одбрани секвенци од духовно-естетскиот и пластичен репертоар на средновековната уметност и оние облици на нонфигуративна и асоцијативна уметност, што на тоа традиционалистичко ткиво можеа да му овозможат современа ликовна кохезија. За Кондонски ова сликарство: изведено како сложени асамблажи композитни, деликатни колористични и формални структури е сублимен степен на долготрајна денатурализација на разновидни визуелни податоци и естетско „филтрирање“ на ликовниот јазик, со цел уметничкото дело да стане автономен естетски феномен. Тоа се состави што потсетуваат на култни, сакрални објекти: низ нив постојано се провлекува едно современо чувство на уметникот, неговата внатрешна потреба, духовниот ритуал и естетиката на овие дела да се вклопи во актуелното ликовно движење, во медитативно и скептично сфаќање на светот.
Автор е на монументален сликарски објект во Железарницата во Скопје 1967 г. Награден е на 8 Средоземно биенале 1963 г., 3 Триенале во Белград, со Октомвриска награда за сликарство во 1964 г. и др.
1 Уметнички дела
Вирален маркетинг

Вирусен маркетинг (англиски: viral marketing) е техника на рекламирање која ги искористува постоечките социјални мрежи за да предизвика експоненцијални зголемувања за свесноста на брендот, преку вирусни процеси кои налекуваат на ширење на епидемија. При тоа, преносот на информации е многу брз и со широк опсег, преку лични контакти (word of mouth) зајакнати со употребата на интернет.
Овој вид маркетинг е доста прифатлив за компаниите од причина што е доста поевтин од останатите конвенционални начини на рекламирање.
Често се случува вирусна кампања да биде започната од луѓе надвор од компанијата чијшто производ или услуга се промовира.
Шикоку

Шикоку (јапонски: ''четири провинции'') е најмалиот и најненаселениот од четирите главни острови во Јапонија. Неговите антички имиња биле ''Iyo-no-futana-shima'' (伊予之二名島), ''Iyo-shima'' (伊予島), и ''Futana-shima'' (二名島). Денешното име се однесува на четирите провинции од кои се состои островот: Ава, Ијо, Сануки и Тоса.
Островот Шикоку, заедно со неговите околни островчиња зафаќа околу 18,800 км<sup>2</sup> и се состои од четири општини: Ехиме, Кагава, Кочи и Токушима. Тој е поврзан со Хоншу преку воден и воздушен пат, а од 1988 година - со мрежата на мостови Голем Сето Мост. Пред изградбата на мостовите, Шикоку беше изолиран од останатиот дел на Јапонија.
Атанас Бадев

Атанас Бадев (, 14 јануари 1860 - , 21 септември 1908) — македонски композитор, хорски и музички теоретичар и педагог, еден од првите професионално школувани македонски композитори. Основно образование завршил во родниот град, а потоа школувањето го продолжил во Солун и Бугарија, каде матурирал со одличен успех во I машка гимназија во Софија. За време на летниот одмор во 1879 г. основал црковно-училиштен хор во Прилеп. По желба на семејството две години студирал математика и физика во Универзитетот во Одеса. По враќањето од Русија се вработил во Солун, со намера да обезбеди средства за понатамошното образование.
Музика најпрвин студирал во Синодалната школа за црковно пеење во Москва, потоа кај Милиј Балакирев и Николај Римски-Корсаков при Дворската пејачка капела во Санкт Петербург. По завршените студии ја истражувал и собирал македонската народна музика, бил наставник по музика и хорски диригент во Солун. По бунтот на учениците од Солунската гимназија (1896) е преместен во Русе, потоа во Самоков и во Ќустендил.
1 Работа на македонската музикологија
Посебно е значајна работата на Бадев врз проучувањето на македонскиот музички фолклор. Од неговата студија „Нотна тетратка“ може да се заклучи дека Бадев е еден од првите теоретичари којшто има укажано на постоењето на сложени, асиметрични метрички групации во македонската народна музика:
(4+3); (2+3+4); (3+2+2+2+2)
На првиот музички конгрес во Софија, во 1904 Бадев поднесува и реферат за метричко-ритмичките одлики на македонскиот фолклор („За фолклорот и неговите особености во Македонија“). Тоа е прв приказ од овој вид за македонската музика. Трудот не е печатен, како и неговата збирка хармонизирани народни песни,
чиј ракописи до ден денес не се пронајдени.
Компонирал главно вокални дела, световни и духовни. Зачувани се само свеската „Упражнения по черковното пение“ и „Златоустова литургия“, печатена во 1898, од која посебно се изделуваат ставовите: „Иже херувими“, „Јако да царја“, „Хвалите Господа с небес“ и „Христос воскресе“. Тоа дело, пишувано под влијанието на руската духовна музика, сведочи за еден талентиран творец, полн со фантазија и за она време голем мајстор на хорскиот слог како и на хармонскиот и полифоничен начин на компонирање.
Богољуб Ивковиќ

Богољуб Ивковиќ (роден на 2 јуни 1924 г. во Градско) - македонски уметник. Завршил Академија за ликовна уметност во Белград, 1957 г. Бил член на групата "Мугри". Живеел во Скопје, Париз и Белград.
Се занимава со сликарство, графика, цртеж и др.
Самостојно излагал во Белград, Скопје и Париз (повеќепати). Излагал и на многу групни изложби: Белград, Александрија, Мајски Салон во Париз 1970, Ним и Шел итн.
Награден е за сликарство на изложбата "НОБ" во Белград, 1961 г. итн.
Меѓународен ден на жената

Меѓународен ден на жената — светски празник што се одбележува секоја година на 8 Март. Тоа е ден кога се одбележува борбата на жените за економска, политичка и социјална рамноправност со мажите.
Идејата за одбележување на посебен ден посветен на жените потекнува од почетокот на 20-от век, а на неа посебно инсистираше социјалистичкото движење. Првиот Ден на жената е одбележан на 28 февруари 1909 година во САД по иницијатива на Социјалистичката партија на Америка. Во 1910 г. под закрила на Втората интернационала во Копенхаген е одржана Првата меѓународна конференција на жените и на неа е одлучено да се прославува Меѓународен ден на жената, но без да биде утврден точен датум. Следната година, на 19 март 1911, овој празник по првпат е прославен од страна на повеќе од милион луѓе во Австрија, Данска, Германија и Швајцарија. На 8 март 1913 година жените ширум Европа одржуваат мировни собири.
По победата на болшевиците во Русија, а по иницијатива на Александра Колонтај, 8 Март по првпат е прогласен за државен празник. На запад во 1920-тите одбележувањето на 8 Март полека замре, а оживеа во 1960-тите заедно со растежот на феминизмот. Сепак, во ниту една западна земја 8 Март не е прогласен за државен празник. Со одлука на Обединетите нации од 1975 година, 8 Март беше прогласен за Меѓународен ден на жената.
Денес, 8 Март е државен празник само во малку земји како Русија, Белорусија, Молдавија, Украина, Ерменија, Монголија, Узбекистан, Виетнам, Кина. A Република Македонија е една од ретките земји во кои се празнува Меѓународниот ден на жената, иако овој празник има само симболичен статус и нема политички конотации.
1 Наводи
Лазар Личеноски

Лазар Личеноски (, - , ) — македонски експресионистички сликар и еден од најавтентичните сликари на македонскиот предел, во кои внесувал и фолклорни елементи. Сликал и мртва природа, портрети и мозаици.
1 Образование
Уметничка школа со академски курс завршил во Белград, 1927 г. Специјализирал ѕидни техники во Париз во ателјето на Марсел Линоар и кај Пол Бодуен на Високата школа за уметности и занаети (''École nationale supérieure d'arts et métiers''), ги посетувал ателјето на Андре Лот и академијата „Гран Шомје“ (''Académie de la Grande Chaumière'') од 1927 до 1929 г.
2 Кариера
Живеел во Белград, а потоа во Скопје. Бил член на предвоената белградска група „Облик“.
Самостојно изложувал пред и по војната (за првпат во 1927) во Скопје, Белград, Загреб, а учествувал (од 1927) на групни изложби во Скопје, Париз, Белград, Лондон, Ливерпул, Манчестер, Солун, Прага, Софија, Рим, Букурешт, Братфорд, Канада, Тунис и други места.
Бил професор и директор на училиштето за применета уметност во Скопје, дописен член на САНУ итн. Добитник е на ''Октомвриската награда за сликарство'' во 1959 година.
Во февруари 2015 година, куќата на Личеноски, која се наоѓа во подножјето на Скопското кале, станала државна сопственост. Притоа, било предвидено куќата да биде претворена во Музеј на Личеноски, раководен од Националната галерија на Македонија.
3 Позначајни дела
Меѓу позначајните дела на Личеноски се вбројуваат:
* „Бачила“,
* „Долап“,
* „Афионски полиња“,
* „Охридски рибари“ и други.
4 Поврзано
* Спомен-куќа на Лазар Личеноски
* ДСУ „Лазар Личеноски“ - Скопје
Дарко Марковиќ

Дарко Марковиќ (, - , ) — познат македонски карикатурист, сатиричар, филмски режисер, автор на популарниот стрип Пецко.
Карикатурист, сатиричар, филмски режисер, сценарист и сценограф, аниматор, стрип цртач, илустратор и дизајнер.
Во 1966 година дипломира архитектура, а во 1972 година специјализира анимиран филм во Загреб, под менторство на оскаровецот Душан Вукотиќ.
Професионалната кариера како карикатирист ја започнал 1960 година, работејќи за повеќе весници и списанија во Македонија и поранешна Југославија. Од 1966 до 1975 година работи како главен уредник на хумористично-сатиричното списание „Остен“ и како директор на Светската галерија на карикатури во Скопје.
Со филм активно се занимава од 1975, кога се вработува во „Вардар филм“, отворајќи го студиото за анимиран филм.
Од 1978 работи како слободен уметник, а во 1983 е назначен за професор на Факултетот за уметност во Скопје по предметот анимиран филм. Во истиот период работи како главен уредник на културно-уметничката програма во Телевизија Скопје.
Од 1988 до 1995 живее и работи во Лондон. Во 1995 се враќа во Македонија.
За своите карикатури и анимирани филмови, има добиено преку триесет награди и признанија.
Живеел и работел во Скопје.
Негови познати анимации се „Граница“ (1976), „Стоп“ (1976), „Три минути на светот на Мирослав Бартак“ (1976), „Бело топче“ (1977), „Циркус“ (1979), и други.
Работи и на стриповите за Пецко.
Починал во Скопје по тешко и долго боледување на 9 јуни 2016 година.
Иван Велков (сликар)

Иван Велков ( во — во ) — македонски сликар и универзитетски професор, кој е особено значаен за развојот на македонското сликарство во 1960-тите години.
1 Животопис
Дипломирал во 1953 година, а во 1955 година магистрирал на Академијата за ликовни уметности во Белград. Во 1960 година бил на специјализација во Париз.
Бил професор на Архитектонскиот факултет во Скопје и член на групата „Мугри“.
Самостојно излагал (од 1955 година) или со други, во Скопје, и на други места низ поранешна Југославија. Групно излагал на повеќе исложби, меѓу кои и во: Град Мексико, Дижон, Риека, Рим, Торино, Нирнберг, Штутгарт, Белград, Болцано, Ферара и други места.
Неговиот опус се движи во рамките на фигурацијата, енформелот и геометриската апстракција.
Крагуевац

Крагуевац (|Крагујевац) е град во центарот на Србија, во областа Шумадија, на реката Лепеница. Во 2011 имал 150.835 жители. Познат е по тоа што таму е седиштето на фабриката за автомобили ''Застава''.
Крагуевац е административно и политички организиран како град со пет градски општини:
* Општина Аеродром
* Општина Пивара
* Општина Станово
* Општина Стари град(Крагујевац)
* Општина Страгари
1 Географија и клима
Градот Крагуевац се наоѓа во централниот дел на Србија, на стотина километри јужно од Белград. Крагуевац е подигнат на бреговите на реката Лепеница, во котлината меѓу крајните падини на Рудник, Црн врв и Гледиѓки планини. Градот се наоѓа на надморска височина од 173 - 220 м, со географска местоположба +44° 22' ; +20° 56', каде што владее умерено-континентална клима.
* Надморска височина 180 - 220m
* Најладен месец - јануари -5 °C
* Најтопол месец - јули +27 °C
* Просечна годишна температура +11.5 °C
* Највлажен месец - декември - влажност 79%
* Најсув месец - септември - влажност 39%
* Просечни годишни врнежи 550 l/m²
* Денови со температура од преку 25 °C - 92
* Денови со мошне ниска температура (под нулата) - 96
* Број на денови под снег - 34 (најмногу во јануари)
* Најмногу врнежи - јуни - просек 83 l/m²
* Најмалку врнежи - февруари - просек 32 l/m²
* Просечен број на сончеви часови - 5.5 h/дан
* Најмал број на сончеви часови - декември 2.1 h/ден
* Најголем број на сончеви часови - јуни 8.8 h/ден
2 Историја
Се претпоставува дека Крагуевац како населено место постоел и пред државата на Немањиќ. Крагуевац првпат бил спомнат во турскиот пописен дефтер од 1476 година како "Крагујофча", бивш плоштад со 32 куќи. Името го добил по птицата крагуј (вид на јастреб) која во средниот век се користела за лов, а денес зазема почесно место на градскиот грб.
По многу нешта овој град можеме да го наречеме „прв во Србија“ – бил првата престолнина на модерната српска држава ( 1818-1841), во него биле основани: 1833/1835 првата гимназија во Србија како и Лицејот, 1838, претходникот на Универзитетот во Белград, првиот суд (1820 година), првиот театар (“Књажеско – србски театар” 1835 година), првиот весник (“Новине србске”), музичката формација (“Књажеско – србска банда”), првата аптека, галерија на слики, музеј, библиотека... По долговековно турско (т.е. под Австроунгарија 1718-1739) владеење, градот во 1815 година е ослободен од Турците, а 3 години подоцна прогласен е за престолнина на новосоздадената држава. Тогаш почнува неговиот поврз развој, основање на институциите од национална важност и помасовно доселување на население, а во 1853 година, со леењето на првиот топ во крагуевската Топилница започнува индустриското производство во Србија. Оттогаш Крагуевац е познат како индустиски центар, пред сѐ значаен поради производството на оружје, а од средината на XX век и по производството на автомобили.