procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Ламанш

Ламанш (|La Manche) или Англиски Канал (|English Channel) — проток на Атлантскиот Океан кој го одвојува островот Велика Британија од северна Франција и го спојува Атлантскиот Океан со Северното Море. Долг е околу 563 км, а широк околу 240 км. Доверскиот Проток е најјужниот дел на каналот, кој е широк само 34 км (од Довер до ’ртот Гри Не) и се наоѓа на најисточниот дел на преминот. За време на Римското Царство, преминот се нарекувал ''Oceanus Britannicus'', а до 1549 година, „Британско Море“.
Ламанш отсекогаш бил природна одбрана од надворешни напади, меѓу другите и од Наполеон I и Германија за време на Втората светска војна. Преку Ламанш се одвивале повеќе инвазии (римското освојување на Британија, норманските освојувања и десантот во Нормандија).
Каналот е релативно плиток, со просечна длабочина од околу 120 м на најширокиот дел па сè до 45 m во делот меѓу Довер и Кале. Каналските Острови се наоѓаат во теснецот, поблиску до францускиот брег.
Во 1994 година под Ламанш е ископан железнички тунел долг 50 километри, што претставува вториот по должина железнички тунел во светот. Овој тунел, наречен „Евротунел“, ги спојува Черитон во Англија и Кале во Франција, а возовите кои минуваат низ него најчесто се на релација Лондон - Париз - Брисел.
1 Население
Каналот е густо населен на обата брега. Најважните пристанишни и одморалишни градови вкупно имаат преку 3,5 милиони жители. Најзначајни градови долж каналот (по надолен големински редослед) се следниве:
1.1 Англија
* Брајтон–Вординг–Литлхемптон: 461.181, составен од:
** Брајтон: 155.919
** Вординг: 96.964
** Хоув: 72.335
** Литлхемптон: 55.716
** Лансинг–Сомптинг: 30.360
* Портсмут: 442.252, вклучувајќи го
** Госпорт: 79.200
* Борнмут и Пул: 383.713
* Саутхемптон: 304.400
* Плимут: 243.795
* Торбеј (Торки): 129.702
* Хејстингс–Бексхил: 126.386
* Истборн: 106.562
* Богнор Реџис: 62.141
* Фолкстон–Хајд: 60.039
* Вејмут: 56.043
* Довер: 39.078
* Ексмут: 32.972
* Фалмут–Пенрин: 28.801
* Рајд: 22.806
* Сент Остел: 22.658
* Сифорд: 21.851
* Фалмут: 21.635
* Пензанс: 20.255
1.2 Франција
* Авр: 248.547
* Кале: 104.852
* Булоњ: 92.704
* Шербур: 89.704
* Сен Брије: 85.849
* Сен Мало: 50.675
* Ланион–Перо Гирек: 48.990
* Дјеп: 42.202
* Морле: 35.996
* Динар: 25.006
* Етапл–Ле Туке: 23.994
* Фекан: 22.717
* Е–Ле Трепор: 22.019
* Трувил на Море–Довил: 20.406
* Берк: 20.113
1.3 Каналски Острови
* Сент Хелиер, Џерси: 28.310
* Сент Питер Порт, Гернзи: 16.488
* Сент Ен, Олдерни: 2.200
* Сарк: 600
* Херм: 60
Јаглеводород

Јаглеводород е секое органско хемиско соединение кое се состои од елементите јаглерод (С) и водород (Н). Сите јаглеводороди имаат јаглероден скелет (или ’рбет) и водородни атоми сврзани за тој скелет. Повеќето јаглеводороди согоруваат.
1 Примери на јаглеводороди
Најпростиот јаглеводород е метанот (нарекуван и барски/руден гас), јаглеводород со еден јаглероден атом и четири водородни атоми: CH<sub>4</sub>. Етанот е јаглеводород (поконкретно алкан) кој се состои од два јаглеродни атоми сврзани заедно со единечна хемиска врска. На двата С-атоми во етанот има сврзано по три водородни атоми: C<sub>2</sub>H<sub>6</sub>. Пропанот има три јаглеродни атоми (C<sub>3</sub>H<sub>8</sub>), а бутанот има четири јаглеродни атоми (C<sub>4</sub>H<sub>10</sub>).
2 Три типови на јаглеводороди
Постојат три основни типови на јаглеводороди:
# ароматични јаглеводороди, кои имаат барем еден ароматичен прстен.
# заситени јаглеводорди, исто така познати како алкани, кои немаат ни двојна, ни тројна или ароматична врска.
# незаситени јаглеводороди, кои имаат една или повеќе двојни или тројни врски помеѓу јаглеродните атоми, а се поделени на:
#* алкени и
#* алкини.
3 Број на водородни атоми
Бројот на водородните атоми кај јаглеводородите може да се дознае доколку бројот на јаглеродните атоми е познат, со користење на формулите:
* Алкани: C<sub>''n''</sub>H<sub>''2n+2''</sub>* Алкени: C<sub>''n''</sub>H<sub>''2n''</sub> (за оние кои имаат само една двојна врска)
* Алкини: C<sub>''n''</sub>H<sub>''2n-2''</sub> (за оние кои имаат само една тројна врска)
* Циклични јаглеводороди: C<sub>''n''</sub>H<sub>''2n''</sub>
Секој од овие јаглеводороди мора да го задоволува правилото на 4 водородни атоми кое гласи дека сите јаглеродни атоми мораат да го поседуваат најголемиот број на водородни атоми (границата е четири). Еден јаглероден атом има сврзувачки капацитет 4 и затоа мора да остварува 4 врски, без разлика на тоа дали ќе сврзува водороден или друг јаглероден атом. Треба да се забележи и дека додатна врска отстранува 2 водородни атоми од молекулата и само заситените јаглеводорди можат да ја остварат полната четворка. Ова се случува како резултат на единствените позиции на јаглеродните четири електрони.
Метан

Метан — гас (при стандардни услови) со хемиска формула CH<sub>4</sub> и претставува најпростиот јаглеводород. Чистиот метан е без мирис, но во комерцијалната употреба тој се меша со мали количини на мириси, како што е сулфурното соединение етил меркаптан за да се детектираат шуплини во одредени материјали.
Како главна состојка на земниот гас, метанот е значајно гориво. Со согорувањето на една молекула на метан во присуство на кислород се ослободува една молекула на јаглерод диоксид и две молекули на H<sub>2</sub>O (вода):
: CH<sub>4</sub> + 2O<sub>2</sub> → CO<sub>2</sub> + 2H<sub>2</sub>O
Метанот е гас кој учествува во феноменот на стаклена градина. За преку 100 години, тој има глобален затоплувачки потенцијал 23 , т.е. преку 100 години секој kg од CH<sub>4</sub> ја загрева Земјата 23 пати како истата маса на CO<sub>2</sub>.
Земјиниот плашт содржи големи количества на метан и е негов главен резервоар. Големи количини на метан се емитуваат во атмосферата преку вулканите кои се поврзани со подлабоките слоеви на Земјата или се создаваат по пат на анаеробното дишење (биогас).
Метанот има голема вредност на термодинамичката стабилност. На собна температура и притисок тој е безбоен, безмирисен гас. Има точка на вриење −162°C на притисок од 1 атмосфера и е запалив.
Силвио Берлускони

Силвио Берлускони (|Silvio Berlusconi; - ) — италијански стопанственик и политичар. Тој е водач на политичкото движење Форца Италија (Forza Italia). Партија е основана во јануари 1994, и првпат се кандидирала за општи избори во март истата година.
Берлускони бил премиер седум месеци во 1994 година. Во 2001 повторно е поставен на истата функција; втората влада на Берлускони е најдолготрајната во историјата на италијанската република. На 20 април 2005, Берлускони понуди оставка на својата влада по поразот на регионалните избори и внатрешните проблеми во коалицијата. На 23 април 2005 формираше нова влада без поголеми промени во составот
На парламентарните избори во април 2006, коалицијата на Берлускони изгуби од левата коалиција на Романо Проди. Победата беше многу тесна (помалку од 1%), па Берлускони долго време ги оспоруваше резултатите, за конечно, на почетокот на мај, да поднесе оставка.
Тој е сопственик и основач на повеќе медиумски компании кои се познати и како „италијанско медиско царство“. Според магазинот Форбс, Силвио Берлускони е најбогатиот човек во Италија, со имот вреден 12,000,000,000 долари во 2005, а истовремено и 25-ти најбогат човек на светот .
Беше претседател и на фудбалскиот клуб Милан во периодот од 1986 до 2004; по неговата оставка - која беше изнудена со закон - на 26 декември 2004 тимот е одбра нов претседател , па денес тој е само сопственик на тимот.
1 Берлускони како тема во уметноста и во популарната култура
* „берлускони и гадафи договараат нафта за амазонка со ун идиото“ - кус расказ на македонскиот писател Хигсов Бозон од 2011 година.
Десетте лаги на македонизмот (книга)

Десетте лаги на македонизмот (|Десетте лъжи на македонизма) е книга од историчарот Божидар Димитров, директор на бугарскиот Национален историски музеј, во која главно се негира постоењето на етнички Македонци и нивната историја.
1 Структура
Според Димитров, македонизмот оперира со 10 основни лаги:
# Современа Македонија и македонскиот народ - наследници на Античка Македонија и античките Македонци
# „Чистите Македонски Словени" и „Бугарите - Татари"
# Светите браќа Кирил и Методиј, Свети Климент Охридски, Свети Наум Охридски, свети Гораст, свети Сава, свети Ангелариј - „Македонски просветители" и „автори на македонската азбука"
# „Македонскиот" цар Самуил и неговата „македонска" држава
# „Охридската архиепископија (1019-1767 г.) - македонска црква"
# За „македонските преродбеници" и за „Бугарската егзархија" - која го завладеала „македонскиот" народ
# ВМРО - организација на „Македонци" за ослободување на „македонскиот народ"
# „Крсте Петков Мисирков - Македонец број 1 за XX век"
# Херојската борба на македонскиот народ против „бугарските“ окупатори 1941-1944 г.
# За радоста на Македонците од нивното повторно вклучување во Југославија во 1944 г. и 250.000-те „Македонци" во Бугарија
Куќа на цвеќето

„Куќата на цвеќето“ е местото каде е погребан поранешниот претседател на СФРЈ, Јосип Броз Тито. Тито починал на 4 мај 1980 година, а „Куќата на цвеќето“ била отворена за посетители во 1982 година. За 20 години од отворањето на „Куќата на цвеќето“ па до 2002 година, според надлежните во Музејот на историјата на Југославија (некогашен Музеј на Револуцијата, во чии рамки се наоѓа и музејот „25 мај“), местото го посетиле 15.835.255 луѓе. „Куќата на цвеќето“ се наоѓа на Дедиње, во Белград, Србија.
„Куќата на цвеќето“ не може да се нарече мавзолеј во вистинска смисла на зборот бидејќи тоа е адаптирана стаклена градина. Како таква во официјалните говори во осумдесеттите произвела низа еуфемизми кои се користеле наместо несаканиот збор - „гроб“.
1 Галерија
Монархија Нов Зеланд

:''Видете Монархистичка лига за слични организации''.
Монархистичката лига на Нов Зеланд е организација формирана во 1995 која имна за цел да го поддржува зачувувањето на уставната монархија во Нов Зеланд. Моменталниот Претседател на лигата е Ноел Кокс, експерт за уставно право и професор на Правниот факултет при Оклендскиот Технолошки Универзитет (AUT). Моменталниот Патрон на лигата е Сер Питер Тепсел, бивш Претседател на Собранието на Нов Зеланд (од 1993 до 1996).
1 Цели и начела
* Да ги сплоти сите новозеланѓани од најразлична етничка припадност, политичка приврзаност, религиозна лојалност и професија со цел на промовирање на лојалноста и почитта кон Владетелот на Нов Зеланд и увид во уставната монархија.
* Да го промовира и да се зафати со изучувањето на монархијата, и улогата на Круната во новозеландскиот систем на демократско управување.
* Да го гаи ценењето на вредностите на монархијата кај учениците и студентите и да го промовира нејзиното изучување во образовните установи.
* Да ја информира новозеландската јавност за современата и историска важност на монархијата за новозеландскиот за идентитетот на Нов Зеланд преку изложувања, говорници, фестивали, појавувања на медиумите, публикации и сродни активности.
* Да ги брани кралските прерогативи, да се погрижи да спречи понатамошна нивна ерозија, така овозможувајќи му на Монархот да биде вистински на чело на Правдата и Честа, и така што ја штити слободата на поданикот од политички и бирократски повреди.
2 Поврзано
* Монархијата во Нов Зеланд
* Монархизам
* Монархистичка лига
* Монархистичка лига на Канада
* Републиканството во Нов Зеланд
* Републиканско движење на Аотеароа Нов Зеланд
Џанг Ѕедуан

Џанг Ѕедуан (; 1085-1145, роден во Донгву (денешен Џученг, Шандунг) — истакнат кинески сликар. Живеел во XII век, за време на преодниот период од Северната во Јужната династија Сунг. Постојат докази дека бил дворски сликар за Северната динстија Сунг и дека по падот на династијата, неговите слики биле критика на новата династија. Најголемиот материјал за неговиот живот доаѓа од колофон напишан во 1186 г. од извесен Чанг Чу.
1 Ќингминшкиот свијок
Најпознатата слика на Џанг Ѕедуан е „Крај реката за време на Ќингминг“ (清明上何圖, „''Ќингминг шанге ту''“), меѓутоа овој превод е спорен. Свијокот е прилично широк (околу 9 м) и го прикажува градот. Преводот на нејзиниот наслов е спорен; зборот „ќингминг“ може да се однесува на празникот Ќингминг или пак на ред и мир. Стручњаците предлагаат два можни превода: „Одење низводно на Ќингминг“ или „Владее мир над реката“.
Традиционално се сметаат три нешта за сликата:
* Прикажаниот град е Кајфенг.
* Насликана е пред падот на Северната династија Сунг во 1127.
* Го прикажува празникот Ќингминг.
Современите стручњаци ги оспоруваат сите три нешта:
* Прикажаниот град е идеализиран непостоечки град.
* Насликана е по падот на Северната династија Сунг во 1127.
* Прикажува сцена во рана есен.
Ќингминшкиот свијок е историски важен како една од ретките слики од некогашната царска збирка која сѐ уште се наоѓа во континентална Кина; оваа била особено омилена на царот Пуји, кој ја зел со себе во Манџурија и така таа не станала дел од збирката на Националниот дворски музеј кој подоцна бил преселен во Тајван. Денес свијокот се чува во Забранетиот град, под буден надзор на властите и се изложува само за кратко по еднаш на неколку години.
2 Поврзано
* Кинеско сликарство
* Кинеска уметност
* Список на кинески сликари
3 Наводи
* Valerie Hansen, „The Mystery of the Qingming Scroll and Its Subject: The Case Against Kaifeng,“ ''Journal of Sung-Yuan Studies'' 26 (1996), 183-200.
Список на Влади на Македонија

Република Македонија од своето осамостојување во 1991 година досега има сменето десет влади на чие чело биле шест премиери. Првата влада беше техничка влада предводена од академик Никола Кљусев, а по неа следуваа владите предводени од Бранко Црвенковски, Љубчо Георгиевски, повторно Бранко Црвенковски, Хари Костов, Владо Бучковски, Никола Груевски, Емил Димитриев и моменталната влада предводена од Зоран Заев.
* Влада на Македонија од 1991 - премиер Никола Кљусев
* Влада на Македонија од 1992 - премиер Бранко Црвенковски
* Влада на Македонија од 1994 - премиер Бранко Црвенковски
* Влада на Македонија од 1998 - премиер Љубчо Георгиевски
* Влада на Македонија од 2002 - премиер Бранко Црвенковски
* Влада на Македонија од јуни 2004 - премиер Хари Костов
* Влада на Македонија од декември 2004 - премиер Владо Бучковски
* Влада на Македонија од 2006 - премиер Никола Груевски
* Влада на Македонија од 2008 - премиер Никола Груевски
* Влада на Македонија од 2011 - премиер Никола Груевски
* Влада на Македонија од 2014 - премиери Никола Груевски и Емил Димитриев
* Влада на Македонија од 2017 - премиер Зоран Заев
* Влада на Македонија од 2022 - премиер Димитар Ковачевски
* Влада на Македонија од 2024 - премиер Христијан Мицковски
1 Поврзано
* Избори во Република Македонија
* Политика на Македонија
* Социјалистичка Република Македонија
Екот

Екот е феноменот во патувањето на звучните бранови, кога тие се одбиваат од некоја површина (најчесто рамна) и се враќаат кон нивниот испраќач, понекогаш репетивно во низа.
Ова најчесто се изведува со звучни бранови од опсегот кој може да се слушне со човечкото уво (од 16 - 20.000 херци) но се користи и како ултразвук (во медицината) и како радар (во авијатиката).
Екотот е основата на ехото.
Уставно право

Уставно право е изучувањето на основачките закони кои важат за опсегот на власта и авторитетот на разни органи во врска со создавањето и извршувањето на други закони од страна на владата. Уставот важи за влада или влади, ограничувајќи го контекстот во рамките на кој се создаваат правила, толкување на истите како и примената насила во случај на нивно кршење. Уставите може да се однесуваат на разни органи како организации, здруженија, апатриди и национални држави.
Најчесто уставното право е правото на овие основачки закони, обичаи и практики кај националните држави. Не сите национални држави имаат устав, иако сите држави имаат ''jus commune'', општо право или закон на земјата, кој се состои од разни императивни и консензуални правила, кои можат да бидат вообичаени закони, усни или писмени закони кои важат за разни јурисдикции на една таква држава. ТИе национални држави кои имаат устав, не сите се сметаат да строго напишани устави, бидејќи законите за такви случаи немора да бидат соединети во еден устав како документ или инструмент. Уставното право може да биде фактот на толкување на разни текстови кои може да влечат нешта од историјата, овичаите или непишани практики. На пример британското уставно право доаѓа од разни извори меѓу кои Големата повелба, општото право како и други вообичаени извори. Во некои земји, уставот се нарекува Основно право.
Уставните закони често може да се сметаат за закони од втор ред или правила за правење на правила за управување. Во овој контекст една од клучните задачи на уставот е да назчачи хиерархии и сооднос на власта. Така, на пример во случајот на унитарна држава, уставот е врховниот авторитет за една централна администрација, законодавство и правосудство, иако често моќта се делегира на локалните власти. Додека уставот е основачкиот закон на една федерација, тој ги назначува неколкуте нивоа на управување кои коегзистираат со исклучителни или заеднички афери на јурисдикција над законодавството, примената и извршувањето на истото.
1 Поврзано
* Устав
* Устав на Република Македонија
* Македонско уставно право
* Македонско право
Прва влада на Бранко Црвенковски

19. влада на Македонија — прва политичка влада на Република Македонија, избрана на 4 септември 1992, по изгласувањето на недоверба на првата техничка влада. На нејзино чело е избран Бранко Црвенковски. Оваа влада го доврши мандатот на претходната влада и владее до 20 декември 1994.
1 Состав на владата
Составот на Владата од 1992 година е следниот:* Премиер: Бранко Црвенковски (СДСМ)
* Вицепремиери: Стево Црвенковски, Јован Андонов, Беќир Жута (ПДП)
* Одбрана: Владо Поповски (СДСМ)
* Внатрешни работи: Љубомир Фрчкоски (СДСМ)
* Правосудство и управа: Туше Гошев
* Надворешни работи: Денко Малески (СДСМ)
* Финансии: Џевдет Хајредини (ПДП)
* Економија: Петруш Стефанов
* Развој: Софија Тодорова
* Урбанизам, градежништво, сообраќај и екологија: Антони Пешев
* Земјоделство, шумарство и водостопанство: Ефтим Анчев
* Труд и социјална политика: Илијаз Сабриу (ПДП)
* Образование и физичка култура: Димитар Бајалџиев (СДСМ)
* Наука: Аслан Селмани
* Култура: Ѓунер Исмаил
* Здравство: Јован Тофовски
* Без ресор: Јане Миљовски, Љубе Трпески, Гордана Силјановска, Сервет Авзиу (ПДП)
2 Реконструкции на Владата
На 6 јули 1993 година Ристо Иванов е избран за потпретседател на Владата, на местото на Стево Црвенковски, кој е избран за министер за односи со странство.
Во ноември 1993 година, по две авионски несреќи кои се случија во март 1993 во Охрид и ноември 1993 во Скопје, поднесе оставка министерот за урбанизам, градежништво, сообраќај и екологија Антони Пешев.
3 Наводи
Прва влада на Никола Груевски

25. влада на Македонија — орган на извршната власт во Република Македонија избран по парламентарните избори. Нејзиниот водач Никола Груевски на 28 јули доби мандат за создавање на нова влада од Претседателот Бранко Црвенковски. Новата влада е изгласана во Собранието на Република Македонија на 28 август. За новата влада гласаа пратениците од коалицијата предводена од ВМРО-ДПМНЕ, ДПА, НСДП, ДОМ, ПЕИ и од ВМРО-Народна партија, со тоа што ВМРО-НП само гласаше за владата, но не стана дел од владината коалиција. Мандатот на оваа влада заврши на 26 јули 2008 година, по одржувањето на парламентарните избори од 2008 година, на кои повторно победи коалицијата предводена од ВМРО ДПМНЕ.
1 Состав на владата
Составот на Владата избран на 28 август е следниот:
* Никола Груевски (ВМРО-ДПМНЕ) - претседател на владата
* Зоран Ставревски (ВМРО-ДПМНЕ) - потпретседател за економски прашања
* Живко Јанкуловски (НСДП) - потпретседател на влада
* Габриела Коневска (ВМРО-ДПМНЕ) - потпретседател за евроинтеграции
* Антонио Милошовски (ВМРО-ДПМНЕ) - министер за надворешни работи
* Гордана Јанкуловска (ВМРО-ДПМНЕ) - министер за внатрешни работи
* Лазе Еленовски (НСДП) - министер за одбрана
* Михајло Маневски (ВМРО-ДПМНЕ) - министер за правда
* Трајко Славевски (ВМРО-ДПМНЕ) - министер за финансии
* Вера Рафајловска (НСДП) - министер за економија
* Љупчо Мешков (ЛПМ) - министер за труд и социјална политика
* Миле Јанакиевски (ВМРО-ДПМНЕ) - министер за транспорт и врски
* Аце Спасеновски (СПМ) - министер за земјоделство
* Зоран Коњановски (ВМРО-ДПМНЕ) - министер за локална самоуправа
* Имер Селмани (ДПА) - министер за здравство и потпретседател за спроведување на Рамковниот договор
* Сулејман Рушити (ДПА) - образование и наука
* Илирјан Бекири (ДПА) - култура
* Имер Алиу (ДПА) - екологија
* Веле Самаковски - министер без ресор
* Глигор Ташковиќ (ВМРО-ДПМНЕ) - министер без ресор
* Аднан Ќахил (ПДТ) - министер без ресор
Во мај 2007 година Партијата за демократски просперитет одлучи да ја прифати понудата на премиерот Груевски да влезе во владината коалиција по што на 18 јуни Собранието на РМ го избра Абдураман Мемети за министер за локална самоуправа на местото на Зоран Коњановски.
Трета влада на Бранко Црвенковски

22. влада на Македонија — орган на извршната власт во Република Македонија избрана по парламентарните избори во 2002 година и победата на коалицијата предводена од СДСМ. Премиер на оваа влада е Бранко Црвенковски и таа претставува коалициска влада на СДСМ, ЛДП и ДУИ. Избрана е на 1 ноември 2002 и ја врши власта до 2 јуни 2004, кога е избрана нова влада, поради тоа што нејзиниот претседател Црвенковски на предвремените претседателски избори во 2004 година е избран за претседател на Република Македонија.
1 Состав на владата
Составот на Владата во 2002 година е следниот:* Бранко Црвенковски (СДСМ) - премиер
* Радмила Шекеринска (СДСМ) - вицепремиер задолжен за европски интеграции
* Муса Џафери (ДУИ) - вицепремиер за политички систем
* Владо Бучковски (СДСМ) - министер за одбрана
* Илинка Митрева (СДСМ) - министер за надворешни работи
* Хари Костов (СДСМ) - министер за внатрешни работи
* Петар Гошев (ЛДП) - министер за финансии и вицепремиер
* Илија Филиповски (СДСМ) - министер за економија
* Исмаил Дарлишта (ДУИ) - министер за правда
* Милаим Ајдини (ДУИ) - министер за транспорт и врски
* Реџеп Селмани (ДУИ) - министер за здравство
* Александар Гештаковски (СДСМ) - министер за локална самоуправа
* Јован Манасиевски (ЛДП) - министер за труд и социјална политика
* Азис Положани (ДУИ) - министер за образование и наука
* Славко Петров (ЛДП) - министер за земјоделство, шумарство и водостопанство
* Благоја Стефановски (СДСМ) - министер за култура
* Љубомир Јанев (СДСМ) - министер за животна средина и просторно планирање
* Владо Поповски (ЛДП) - министер без ресор
1.1 Реконструкција на владата од ноември 2003
На 7 ноември 2003 година е извршена промена на четири членови во владата:* Иџет Мемети (ДУИ) - министер за правда
* Никола Поповски (СДСМ) - министер за финансии
* Стевчо Јакимовски (ЛДП) - министер за економија
* Агрон Буџаку (ДУИ) - министер за транспорт и врски
Жига

Жига (|gigue, |giga) — жив барокен танц, обично со сложен такт како 6/8, 6/4, 9/8 или 12/16. Жига компонирана во прост такт како 3/8 е реткост, но постојат некои примери.
Жигата како музички облик обично се среќава во бинарен облик во рамките на поголеми дела како концерти и сонати. Ова е најчестиот последен став во барокната свита. Исто така жигата е често контрапунктна.
1 Поврзано
* Жига (народна)
* Лаура (бавна жига)
Петар Драганов

Петaр Драганов (1857 — 1928) — руски филолог, славист и македонист, роден во Комрат, Руска Империја. По потекло е Бугарин од Бесарабија. Студирал историја и филологија на универзитетот во Санкт Петербург.
1 Биографија
По покана од Бугарската егзархија, од 1885 до 1887 година работи како професор во Солунската машка гимназија.
Во Солун доаѓа како приврзаник на бугарскиот став за македонскиот како дел од бугарскиот национален идентитет. Но, по обемните етнографски истражувања во Македонија, изградува сопствени ставови за етничкото потекло и културниот идентитет на Македонците. Според Драганов, Македонија претставува засебна етнографска целина на Балканот, исто како што македонските говори се дел од посебен македонски јазик. Поради ваквите негови ставови кои биле во директен судир со теориите на неговите бугарски работодавачи, Драганов се враќа во Русија каде преку бројни написи и предавања ги поставува темелите на македонистиката во Русија.
2 Фотографии
Дневник (дневен весник)

„Дневник“ — прв приватен дневен весник во Република Македонија кој започнал да излегува на 20 март 1996 година. „Дневник“ главно обработувал политички содржини. Основачи на весникот се: Миле Јовановски, Бранко Героски и Александар Дамовски. Кратко по појавувањето, „Дневник“ предизвикал турбуленција на медиумската сцена со тоа што ја спуштил цената на весникот од 30 денари на 5 денари. Ова предизвикало и делумно финансиско пропаѓање на тогашните весници „Нова Македонија“ и „Вечер“.
„Дневник“ повеќе години по ред бил најтиражен весник во Македонија. Во март 2003 г. тиражот на весникот достигнал 100.000 примероци, што било најголем тираж во Република Македонија. Сите меѓународни мониторинзи извршени во тој период во врска со објективното и независно новинарство во Македонија, покажале дека „Дневник“ во тој дел бил убедливо на прво место. Во рамките на весникот излегувале и прилозите „Антена“ (секој петок), „Викенд“ (секоја сабота) и „Огласи“ (секој вторник).
На почетокот, издавач на весникот било друштвото со ограничена одговорност „Круг“ ДОО. Од 1999 година, сопственици на „Круг“, покрај Миле Јовановски, Бранислав Героски и Александар Дамовски, биле и Милорад Стојмановски, Злате Лозановски, Владимир Богоев, Бојан Кицуровски и американскиот инвестициски фонд СЕАФ. „Круг“ бил основач на печатницата „ДЕ“, која во тој период го печатела и весникот. Втор основач на „ДЕ“ била печатницата од Кочани, „Европа '92“.
Подоцна, генерални директори на „Дневник“ станале д-р Срѓан Керим и Миле Јовановски, а извршен директор бил Владимир Богоев. Долгогодишниот главен и одговорен уредник Бранко Героски во 2004 го напуштил весникот и преминал во „Време“, по што главен и одговорен уредник била Катерина Блажевска. Од јануари 2012 година сопственик на весникот била фирмата „Орка Холдинг“, а за главен уредник бил назначен Дарко Јаневски.
Мрежното место на „Дневник“ било првото на некој македонски медиум. Во просек, таа страница ја посетувале повеќе од 30.000 читатели, главно од Канада, САД, Австралија, Нов Зеланд и од западноевропските земји. Весникот згаснал поради финансиски проблеми, а неговиот последен број излегол на 13 јуни 2017.
Влада на Никола Кљусев

18. влада на Македонија — првата влада на тогашната Социјалистичка Република Македонија избрана по воведувањето на политичкиот плурализам и по одржувањето на првите повеќепартиски парламентарни избори во 1990 година. Избрана е од Собранието на Република Македонија на 20 март 1991 година. На нејзино чело е избран Никола Кљусев, а таа по својот карактер беше експертска, техничка влада. За владата гласале 83 пратеници, 17 биле против, а тројца воздржани.
Согласно Декларацијата за сувереност на Социјалистичка Република Македонија, донесена на 25 јануари 1991 година, основна цел на новата влада беше конституирање на Република Македонија како независна држава. Во текот на мандатот на оваа влада е одржан референдумот за независност на Македонија и е усвоен Уставот на Република Македонија. Исто така, во мандатот на оваа влада, Македонија монетарно се осамостои.
Поради меѓупартиските конфликти, оваа влада не траеше долго. По нешто повеќе од една година, на 7 јули 1992 година Македонското собрание ѝ изгласа недоверба на оваа влада, а потоа била избрана првата политичка влада на Република Македонија, на чело со Бранко Црвенковски.
1 Состав на владата
Составот на Владата од 1991 година е следниот:* Премиер: Никола Кљусев
* Вицепремиери: Блаже Ристовски, Јован Андонов, Бекир Жута
* Надворешни работи: Денко Малески
* Одбрана: Ристо Дамјановски
* Внатрешни работи: Јордан Мијалков
* Правда: Ѓорѓи Наумов
* Финансии: Методија Тошевски
* Економија: Стојан Трајановски
* Развој: Гоце Петрески
* Урбанизам, градежништво, сообраќај и екологија: Александар Лепавцов
* Земјоделство, шумарство и водостопанство: Иван Ангелов
* Труд и социјална политика: Илијаз Сабриу
* Образование: Димитар Димитров
* Наука: Ѓорѓи Ефремов
* Култура: Цветан Грозданов
* Здравство: Перко Колевски
* Информација: Мартин Треневски
* Без ресор: Јане Миљовски, Илија Андонов - Ченто, Алаетин Тоска, Љубомир Фрчкоски
На 10 јануари 1992 година е извршена реконструкција на владата при што за министер за внатрешни работи е избран Љубомир Фрчкоски, за министер за одбрана - Трајан Гоцевски, а за министер за образование и физичка култура - Димитар Бајалџиев.
2 Наводи
Ехо

Ехо е феномен на звучните бранови, кој се заснова на екотот. Ехото е појава во акустиката кога некој звук предизвикува многу екоти, со што изгледа како да сите тие се поврзани меѓу себе во еден продолжен, просторен звук кој е замастен.
Ваков ефект најчесто се појавува во големи хали со нерамна градба (како на пример, катедрали) каде што може прецизно да се запази. Ехото ја има способноста да го направи човековиот глас просторен, и оттука моќен, па ефектот на катедралите е искористен од страна на свештенството кога ги изведуваат своите песни, проповеди и литургии, да оставаат импресија на тие што ги слушаат.
Во аудиоинженерството ехото најчесто се употребува да се додаде чувство на „вистински звук“ на звуците кои се премногу суви самите по себе.
1 Ехото како тема во уметноста
* „Ехо“ — песна на руската поетеса Ана Ахматова од 1960 година.* „Ехото на разбојничката“ — песна на македонскиот поет Славко Јаневски.* „Човекот и ехото“ (''The Man and the Echo'') — песна на ирскиот поет Вилијам Батлер Јејтс.* „Одекнување“ (српски: ''Одјекивање'') — песна на српскиот поет Васко Попа.* „Ехо“ — песна на рускиот поет Александар Пушкин.* „Еха“ (англиски: ''Echoes'') — композиција на американскиот џез-музичар Милт Џексон.* „Еха“ (англиски: ''Echoes'') — песна на британската рок-група Пинк флојд од 1971 година.
Алфред Халиков

Алфред Хасанович Халиков (руски: ''Альфред Хасанович Халиков'') (30 мај 1929 - 24 јули 1994) бил познат татарстански археолог.
Роден е во селото Курманаево, во Нурлатскиот регион во Татарстан, во семејство на учители. По завршувањето на училиштето, во 1947 година запишува историја на универзитетот во Казањ. Под раководството на својот професор, познатиот историчар и археолог Н.Ф. Калинин, Алфред Халиков учествува во ископувањето на археолошки наоѓалишта.
Од 1951 до завршувањето на универзитетот, Халиков започнува да работи како лаборант археолог во Институтот за јазици, литература и историја. Во 1956 година ја брани кандидатската, а во 1966 година и докторската дисертација. Во 1992 година е избран за дописен член на Академијата на науките на Република Татарстан.
Основната научна дејност на Алфред Халиков е поврзана со археологијата. До последната година на животот учествува во научни експедиции. Халиков раководи работи на археолошки истражувања на територијата на Татарстан за составување на археолошки карти (до сега се забележани околу 5 000 археолошки објекти од палеолитот до доцното средновековие).
По одбраната на докторската дисертација, Алфред Халиков својот научен интерес го насочува кон проучувањето на Волшка Бугарија и Казањското ханство. Други цели на неговото научно истражување се етногенезата и етничката историја на народите во средниот тек на реката Волга и околу планината Урал: Прабугарите и угрофинските народи.
Алфред Халиков е научник-енциклопедист. Има објавено околу 500 научни дела, меѓу кои и 30-ина книги. Држи предавања на Казањскиот универзитет, и речиси секоја година учествува со свои реферати на конгреси и симпозиуми во Финска, Бугарија, Унгарија, Чешка, Полска, Турција и други земји.
Зевкиј и Пархасиј

Зевкиј и Пархасиј — сликари од Ефес во V век п.н.е.. Зевкиј бил дворски уметик во македонската престолнина Пела, повикан од кралот Архелај I. Двајцата се спомнуваат во книгата „Природознание“ на Плиниј Постариот во контекст на натпреварот кои двајцата го одржиле за да одредат кој од нив е подобар уметник (како и за титулата „Најдобар уметник на светот“). Кога Зевкиј ја тргнал завесата од неговата слика со гроздови, тие изгледале толку примамливо, што птици долетале од небото за да ги колват. Потоа тој го замолил Пархасиј да го направи истото со неговата завеса. Кога се открило дека всушност самата завеса била сликата на Пархасиј, Зевкиј морал да признае пораз, бидејќи додека неговото дело ги измамило очите на птиците, Пархасиј ги измамил очите на еден уметник.
Најважните дела на Зевкиј се: ''Хелен'', ''Устоличениот Зевс'' и ''Малиот Херкул дави змија''. Сликал и собрание на боговите, Ерос крунисан со рози, а ги сликал и Алкмен, Менелај (атлетичар), Пан, окованиот Марсиј и др.
1 Смрт
Се вели дека Зевкс насликал некоја старица, која потем му се видела толку смешна, што се изнасмеал до смрт. По смртта, неговите дела биле однесени во Рим и Византија, но подоцна исчезнале за времето на Павзаниј и до денес ниедно не е пронајдено.
2 Поврзано
* Пархасиј
* Мртва природа
*''Тромп л'еј''
Слив

Под поимот слив се подразбира дел од територијата на која водите од атмосферски врнежи, од подземни води и извори се сливаат во еден водотек преку кој се влеваат во некое море. Во Македонија се: Егејски, Јадрански и Црноморски слив. Само мал дел од територијата на соседните земји (10%) припаѓа на овие сливови. Егејскиот слив опфаќа 87% од водите во република Македонија. Во Егејскиот слив припаѓаат сливовите на реките Вардар и Струмица. Во Јадранскиот речен слив припаѓаат реките Црн Дрим, Радика и Сатеска како и непосредниот слив на Охридското и непосредниот слив на Преспанското Езеро.
Обичен шакал

Обичен шакал (''Canis aureus''), наречен и златен шакал — мал шакал кој живее на територијата на Република Македонија, а е со потекло од северна и централна Африка и јужна Азија. Живее од 7 до 9 години во дивина, но може да живее до 16 во заробеништво.
1 Изглед
Обичниот шакал има златесто-жолто крзно со бел белег на вратот, но бојата може да се разликува со годините, регионот и годишното време како во зима кога тоа темнее. Должина на телото: 70-85 см, висина: 40 см. Тежи од 8 до 10 кг. Мажјаците се поголеми од женките.
2 Животна средина
Обичниот шакал живее на Балканот, до Тајланд и Шри Ланка, Мароко до Египет и северна Танзанија. Претпочитаат суви отворени предели со треви и дрва.
3 Исхрана
Шакалот лови во парови бидејќи тој лов кај нив е трипати поуспешен од поединечниот. Исхраната им варира - птици, глодачи, риба, млади газели, овошје. Често го следи лавот и други големи мачки за да ги јаде остатоците.
4 Поведение
Обичниот шакал живе во мали семејни единици кои се состојат од мајка, татко и извесен број на млади кои имаат за задача да бидат „помагачи“. „Помагачите“ живеат со родителите една година по достигнувањето на полова зрелост за да помагаат со грижата за новите млади. Се парат доживотно. Тие заедно ловат, бранат територија, делат храна и раѓаат млади.
5 Размножување
Мајката е бремена 9 недели, по што раѓа шест до девет млади. При раѓање тежат 200-250 г. За време на бременоста, мажјакот лови и носи храна за женката.
6 Наводи
*
Феудална кула

Феудалната или Беговската кула е кула во центарот на Скопје во предворието на Домот на АРМ. Таа спаѓа во посебен вид станбена архитектура која истовремено служела и како одбранбен објект.
Заради одбранбениот карактер во долната зона има помал број прозорци и посебен вид отвори за пушки. Единствено на последниот кат има благо издадени балкони од дрво, т.н. теферичи. За греење на кулата биле направени две огништа сместени во ѕидовите на првиот и вториот кат. Третиот кат се затоплувал од оџаците кои поминувале низ него. Скалите кои водат низ кулата се сместени во дебелите камени ѕидови чија широчина изнесува 1,45м.
Изградена кон крајот на XVII век и во почетокот на XVIII век. Висока е 14 метри со квадратна основа 7,5м х 7,5м. Во почетокот на XX век била сопственост на скопското семејство Кулели. Денес во неа е сместена спомен собата на Мајка Тереза, родена во Скопје.
Список на скопски населби и маала

Ова е целосен список на населби и маала во Скопје по азбучен ред.
* Автокоманда
* Аеродром
* Бутел I
* Бутел II
* Влае
* Водно
* Гази Баба
* Горно Лисиче
* Гоце Делчев
* Даме Груев
* Дебар Маало
* Дексион
* Долно Нерези
* Драчево
* Дуќанџик
* Ѓорче Петров
* Жданец
* Железара
* Злокуќани
* Јане Сандански
* Капиштец
* Карпош I
* Карпош II
* Карпош III
* Карпош IV
* Кисела Вода
* Кисела Јабука
* Козле
* Криводол
* Населба Лисиче
* Маџари
* Маџир Маало
* Мичурин
* Ново Лисиче
* Пинтија
* Припор
* Пролет
* Радишани
* Расадник
* Скопје Север
* Тафталиџе
* Топанско Поле
* Трнодол
* Ќерамидница
* Хиподром
* Хром
* Центар (населба)
* Црниче
* Чаир
* Шуто Оризари
Хидрографија на Македонија

Хидрографија на Македонија — географските особености на Македонија кои се однесуваат на водите и нивните текови. Околу 2% од територијата на Македонија се под водена површина. Има околу 35 реки и 53 природни и вештачки езера. Според количините на водени ресурси Македонија спаѓа во подрачје со задоволителни водни ресурси, но со доста голема нивна нерамномерна распределба. Реките припаѓаат на 6 сливни подрачја: на реката Вардар 20.535 км<sup>2</sup>, на реката Црн Дрим 3.350 км<sup>2</sup>, на реката Струмица 1.535 км<sup>2</sup>, на Дојранското Езеро 120 км<sup>2</sup>, на реката Лебничка 129 км<sup>2</sup> и на реката Биначка Морава 44 км<sup>2</sup>.
За екологијата доста значајно е префрлањето на води од еден во друг слив. Досега вакво префрлање има од сливот на река Радика во сливот на река Вардар (преку Мавровските ХЕЦ) и од сливот на река Брегалница во сливот на река Струмица (од акумулацијата Мантово). За иднина се планираат и други префрлања како на пример: од сливот на река Вардар во сливот на река Треска, од сливот на река Пчиња во Овче Поле и други).
1 Категоризација на водите во Македонија
Водите во нашата земја се поделени во следните категории:
* Подземни води од сите нивоа
* Речни текови
* Природни и вештачки езера
2 Потреби за корисници на вода
* Вода за населението и за комунални потреби
* Вода за индустријата
* Вода за земјоделието
3 Сливни подрачја
Реките припаѓаат на три сливни подрачја: Егејски, Јадрански и Црноморски слив. Егејскиот речен слив е најголем и зафаќа 87% од вкупната територија на РМ и позначајни реки од овој слив се реките: Вардар и Струмица. Јадранскиот слив опфаќа околу 13% од територијата на Македонија и најзначајна река е Црн Дрим. Црноморското сливно подрачје е доста мало и река во овој слив е Биначка Морава.
Тие се доста нерамномерно распространети така што западниот дел има поголеми количини на вода. Просечно вкупната количина на вода во Македонија се 6.63 милијарди м3 вода, која се влева во сливовите на следните реки: Вардар (4.77 милијарди м3), Струмица (0.18 милијарди м3) и Црн Дрим (1.68 милијарди м3). Реките имаат висок водостој во пролетните и есенските месеци, а низок летно време. Во овие сливови има повеќе од 30 извори со проток поголем од 100 л/сек кои претставуваат главен извор на вода за пиење. Распоредот на искористувањето на водените ресурси е следно: за наводнување се користат 34%, за индустријата 11% и на населението 10%, а останатиот дел е за биолошки минимум. Но, планот за искористување на водите е стар и неефикасен. Tака, како проблеми може да се спомнат: лошо определен биолошки минимум кој не обезбедува услови за да преживеат рибите во нив и расправии околу некои корисници во источниот дел на Македонија околу користењето на водите. Хидрометеоролошкиот завод е задолжен за следење на водените ресурси во РМ кое го прави преку повеќе мониторинг станици, чии согледувања од добиените податоци е дека во последните години има намалување на врнежите. Поради тоа се јавува недостаток на вода во одредени делови и низок водостој на реките. Овој низок водостој доведува до сушни периоди и до зголемена загаденост на реките.
Радика

Радика — река во Македонија, која е десна, а воедно и најголема притока на реката Црн Дрим. Припаѓа на јадранското сливно подрачје.
1 Хидрографски одлики на Радика
Радика извира на 2.200 метри надморска височина под врвот Враца на Шар Планина.
Од изворот до утоката во Дебарското Езеро е долга 67 км.
На овој пат таа прима четири притоки и тоа:
* Рибничка Река
* Мавровска Река,
* Жировничка Река, и
* Мала Река.
Радика има чиста, бистра и студена вода со изглед на темнозелена боја што е последица од калциум карбонатот во неа.
2 Долината на Радика
Долината на Радика е една од најатрактивните и најживописните кањонски долини. Кањонот е стар неколку милиони години пробивајќи се меѓу планинските страни на:
* Бистра и Стогово на исток и
* Кораб и Дешат на запад
Радика е единствена река со бифуркација во Македонија, која дава вода на два слива, Јадранскиот и Егејскиот слив. Со канали дел од водите на Радика се носат во Мавровското Езеро и го полнат со вода, а од тука со подземни тунели во Вардар. Тука е изградена ХЕЦ „Врбен“.
Куриозитет на долината на Радика претставува народната оригинална архитектура на селските куќи во Битуше, Јанче, Гари, Лазарополе и др.
3 Биоразновидност
Околината на Радика изобилува со богат растителен и животински свет. Од дивечот има срни, диви свињи, дивокози, мечки, рисови, волци, лисици и др. Покрај риболовот на пастрмки, постојат можности за лов на крупен дивеч.
Непосредно над брегот при утоката на Радика во Дебарското Езеро се наоѓа бањата Косоврасти, познато лекувалиште за ревматски заболувања. Топлите сулфурни и радиоактивни води уште повеќе ја зголемуваат привлечноста кон Радика.
4 Мостови
5 Поврзано
* Радичка пастрмка
* Долина на Радика
Малешевска Котлина

Малешевска Котлина или Беровска Котлина — котлина во крајниот источен дел на Македонија и зафаќа површина од 192 км<sup>2</sup>. Од сите страни е заградена со планини и тоа: на север со Голак и Бејаз Тепе, на југ со Огражден, на исток со Кадиица и Влаина и на запад со Плачковица и Обозна. Овие планини се богати со шуми во кои преовладуваат буката, дабот и елата.
Освен тоа тие изобилуваат со сочни пасишта, дивеч и со лигнит. Рудникот „Брик“ располага со резерви на лигнит доволни за 25 години експлоатација со просечно производство од 90 илјади тони годишно.
Котлината е висок предел во источниот дел на Република Македонија. Го зафаќа изворскиот слив на реката Брегалница, до нејзината клисура над с. Разловци. Тоа е опколено со Малешевските Планини и со разграноци на Влаина, Голак и Плачковица, а е отворено само накај север по долината на Брегалница. Преку Малешевијата водат две регионални сообраќајници. Едната го поврзува на север со Пијанец и на југ со Струмичката Котлина, а другата го поврзува на запад со Кочанската Котлина и на исток со долината на Струма.
Првпат се спомнува во една повелба на византискиот цар Василиј II во 1020 г. Малешевци претежно се занимаваат со сточарство, овоштарство и со производство на компири.
Котлината има средна надморска височина од 900 метри и спаѓа меѓу највисоките наши котлини со Мариово и Преспа. Во пролетниот и летниот период Малешевската котлина има изглед на зелена оаза поради непрегледните ливади и пасишта. Сликата и пејзажот го надополнуваат и многубројните овоштарници со сливи, круши и јаболка со кои котлината е надалеку позната.
Низ котлината течат реките Брегалница и Ратевска Река. Над селото Ратево е подигната акумулацијата Ратево чии води се користат за поливање но истовремено служат и како резервни води за наводнување на оризовите полиња во Кочани, кои преку езерото Калиманци пристигнуваат и во Овче Поле.
Населението во Малешевската Котлина се одликува со традиционална гостољубивост и револуционерна прадедовска традиција. Во првите бурни настани пред илинденскиот период населението масовно се приклучило кон Разловечкото и Кресненското востание.
Во котлината постојат поволни можности за развој на туризмот. Тоа го овозможуваат месностите Малешево и Абланица.
1 Население
Во времето на османлиското владеење управно средиште на Малешевијата било Пехчево (тогаш „Османија“); а потоа оваа улога ја презема Берово. Во Малешевијата има 14 села и две градски населби – Берово и Пехчево. Од селата, 8 ѝ припаѓаат на општината Берово, а 6 на општината Пехчево. Населбите се од збиен тип и се населени со Македонци. Во с. Црник има Турци и Роми. Бројот на населението е во стагнација. Во 1961 г. овде живееле 20.048 жители, и во 2002 г. скоро исто толку – 19.458 жители.
Џиновска моа

Џиновска моа (науч. ''Dinornis'') е изумрен род на ноеви кои ѝ припаѓаат на фамилијата моа. Птицата живеела во Нов Зеланд.
''Dinornis'' биле меѓу најголемите птици во историјата, со висина од 3 м и тежина од 250 кг. Најдените пердуви се црвено-кафени и влакновидни, кои го покривале целото тело освен деолниот дел од нозете и најголемиот дел од главата (плус мал дел од вратот под главата). Нозете биле големи и силни, а овие птици имале долг врат за брстење на високи гранки. Во целина џиновската моа веројатно изгледала како тежок ној. Тие биле во истата еколошка ниша како тревопасните цицачи на контитентите.
Џиновската моа, заедно со другите видови на моа биле истребени од Маорите кои ги ловеле за храна. Сите таксони од овој род изумреле до 1500 г.
1 Таксономија
Долго време три вида од овој род се сметале за важечки: ''Dinornis'': ''D. giganteus'' = ''D. robustus'', ''D. novaezealandiae'' и ''D. struthioides''. Неодамна се утврдило дека сите се мажјаци (''struthioides'') и женки од само два вида, еден од новозеландскиот Северен остров (''D. novaezealandiae'') и еден од Јужниот Остров (''D. robustus'') (Huynen ''et al''., 2003; Bunce ''et al''., 2003); Меѓутоа северноостровскиот примерок е од три засебни генетски лози и може со време да се класира како нов вид (Baker ''et al.'', 2005).
2 Наводи
* Baker, Allan J.; Huynen, Leon J.; Haddrath, Oliver; Millar, Craig D. & Lambert, David M. (2005): Reconstructing the tempo and mode of evolution in an extinct clade of birds with ancient DNA: The giant moas of New Zealand. ''PNAS'' 102(23): 8257-8262. DOI:10.1073/pnas.0409435102
* Bunce, Michael; Worthy, Trevor H.; Ford, Tom; Hoppitt, Will; Willerslev, Eske; Drummond, Alexei & Cooper, Alan (2003): Extreme reversed sexual size dimorphism in the extinct New Zealand moa ''Dinornis''. ''Nature'' 425(6954): 172-175. DOI:10.1038/nature01871
* Huynen, Leon J.; Millar, Craig D.; Scofield, R. P. & Lambert, David M. (2003): Nuclear DNA sequences detect species limits in ancient moa. ''Nature (journal)'' 425(6954): 175-178. DOI:10.1038/nature01838
* Owen, Richard (1843): [On the remains of ''Dinornis'', an extinct gigantic struthious bird.] ''Proceedings of the Zoological Society of London'' 1843: 8-10, 144-146.
Типологизација на македонските носии

Македонските народни носии можат да се типологизираат врз следниве елементи:
* Поделба според географско - климатските одлики:
-Планинско-сточарска
-Рамничарско-земјоделска носија
* Поделба според етничката (племенска) припадност:
-Централнобалкански регион (Вардарски комплекс)
-Шопски регион
Мавровско Езеро

Мавровско Езеро — вештачко езеро во северозападниот дел на Македонија. Се наоѓа на 1.200 м надморска височина меѓу шумовити и високи планини.
На југ е заградено со шумовитата и тревна Влаиница, а на север со огранците на Шар Планина.
Сè до 1947 година на местото на денешното езеро се наоѓала Мавровската Котлина низ која течела Мавровската Река. Тогаш на реката на излезот од котлината и бил затворен патот кон Радика со голема земјена брана. Така котлината започнала да се полни со вода, а на нејзиното место се создало Мавровското Езеро.
Новосоздаденото езеро поплавило 1.370 хектари земјиште во тогашното Мавровско Поле претежно под ливади и насобира околу 357 милиони кубни метри вода. Мавровското Езеро е долго 10 км, а широко од 5 до 3 км.
Најголемата длабочина од 50 м ја достигнува во близина на браната која е висока 54 м, долга 210 м и широка 5 м. Во основата браната е широка 286 м и во неа се вградени 705.000 м<sup>3</sup> материјал.
Денес езерото освен со помалите притоки со вода се полни и од реката Радика. Канализираните води на оваа река се користат за добивање електрична енергија и за наводнување.
Во зимскиот период езерото замрзнува секоја година.
Мавровското Езеро е порибено со пастрмка и со други риби, а околината му е богата со разновиден дивеч. Над езерото од сите страни се издигаат високи листопадни и иглолисни шуми, кои се огледуваат во бистрата езерска вода. Тие му даваат посебна убавина и изглед.
1 Галерија