procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Константа на коника

Во геометријата, константа на коника (или Шварцшилдова константа, по Карл Шварцшилд) е величина што ги опишува конусните пресеци и се претставува со буквата ''K.'' Константата е дадена со: <math>K = -e^2, </math> каде што е ексцентричноста на конусниот пресек.
Равенката за конусен пресек со врв во координатиот почеток и допирка на y-оската е: <math>y^2-2Rx+(K+1)x^2 = 0</math>
или изразено преку ''x'':<math> x = \dfrac{y^2}{R+\sqrt{R^2-(K+1)y^2</math>
каде што ''R'' е радиусот на закривеност при .
Оваа формулација се користи во геометриската оптика за да се специфицираат сплоснати елиптични ( ), сферични ( ), издолжени елиптични ( ), параболични ( ) и хиперболични ( ) површини на леќи и огледала. Кога параксијалната апроксимација е валидна, оптичката површина може да се третира како сферична површина со ист полупречник.
Ерол Флин

Ерол Лесли Томсон Флин (20 јуни 1909 — 14 октомври 1959) — австралиски и американски глумец што постигнал светска слава за време на Златната ера на Холивуд. Тој бил познат по своите романтични улоги на авантурист, честите партнерства со Оливија де Хавиланд и репутацијата на женкар и хедониста во личниот живот. Неговите најзначајни улоги се Робин Худ во ''Авантурите на Робин Худ'' (1938), кој подоцна бил именуван од Американскиот филмски институт како 18-ти најголем херој во историјата на американскиот филм, главната улога во ''Крвавиот капетан'' (1935), мајорот Џефри Викерс во ''Нападот на лесната бригада“''(1936) и херојот во голем број вестерни филмови како што се ''Доџ Сити'' (1939), ''Санта Фе патека'', ''Вирџинија Сити'' (двата 1940) и ''Сан Антонио'' (1945).
Флин постхумно бил награден со две ѕвезди на Холивудската патека на славните за неговиот придонес во филмската и телевизиската индустрија во 1960 година.
1 Библиографија
* Адланд, Фиренца. ''Големата Љубов .'' Лос Анџелес: , 2018. .
*''Краеви на греди'' (1937)
*''Пресметка'' (1946)
* Флин, Ерол. ''Моите злобни, зли патишта: Автобиографијата на Ерол Флин'' . Вовед. од Џефри Мејерс. Њујорк: Купер Сквер Прес, 2003. Репутација на ''Моите злобни, зли патишта'' . Њујорк: Синовите на Г.П. Путнам, 1959; .
* Флин, Ерол, ''„Потрагата по Оскар“'' од Џејмс Туриело, „БеарМенор Медиа“, Данкан, Оклахома. 2012 година; .
* Брет, Дејвид. '''' (2014) ISBN 978-1-78101-170-6.
2 Наводи
3 Надворешни врски
*
* National Library of Australia, ''Trove, People and Organisation'' record for Errol Flynn
*
* , owned by daughter Rory Flynn
* Discussions about Flynn
*
*
* by BBC News
* , 2019 article by Nick Thomas in ''Launceston Examiner''
Сооднос

Сооднос — математички израз во облик ''a'' : ''b'' (читај: ''a'' спрема ''b''), , каде што ''a'' и ''b'' се рационални броеви.
Соодносот може да се запише и како дропка:
<math> a : b = \frac{a}{b}, b \ne 0</math>
Во проширен сооднос, важи следново:
<math>a_1 : a_2 : ... : a_n = b_1 : b_2 : ... : b_n \iff a_1 : b_1 = a_2 : b_2 = ... = a_n : b_n</math>
Еднаквоста на соодносите ја нарекуваме сразмерност.
1 Поедноставување на соодносот
Го поедноставуваме соодносот така што го изразуваме како дропка, а потоа го скратуваме:
<math>6x : 9x^2 = \frac{6x}{9x^2} = \frac{2 \cdot \cancel{3x{3x \cdot \cancel{3x = \frac{2}{3x} = 2 : 3x</math>
2 Мерни единици
Во соодносите ги изоставуваме мерните единици бидејќи тие се кратат при поедноставување на соодносите. На пример, да го одредиме односот од 2 см спрема 3 см:
<math>2 cm : 3 cm = \frac{2 cm}{3 cm} = \frac{2\; \cancel{cm{3\; \cancel{cm = \frac{2}{3} = 2 : 3</math>
3 Поврзано
* Дропка
* Делење
* Размер (картографија)
Гулабарник

Гулабарник — просторија или куќичка (најчесто дрвена) за чување и размножување гулаби (вклучително и за месо). Изградбата на имоти често вклучувала гулабарник во вид на повеќекатна кружна кула на издигнато место (обично на столб).
1 Историја
Правото на поседување гулабарник (фр. ''droit du colombіer'') во феудалните општества на Европа претставувало благородничка привилегија, покрај другите „права на земјиште“: право на приоритетно користење на шумите и лов на туѓи земјишта.
Во средновековната француска архитектура, самостојните гулабарници биле знак на висок статус и затоа биле многу впечатливи градби.
Во средниот век, во Европа се граделе гулабарници — одделни објекти во кои се одгледувале гулаби. Гулабарниците со право се сметале за „живи складови“, каде што се чувал извор на месо за неочекувани гости, а освен тоа, продажбата на вишокот птици носела дополнителен приход. Колонистите ги вовеле гулабарниците во навиките на жителите на Јужна Америка и Африка.
Агенција за квалитет и акредитација на здравствени установи

Агенцијата за квалитет и акредитација на здравствени установи согласно Законот за здравствената заштита е основана во 2013 година, од страна на Владата на Република Северна Македонија како независен орган на државната управа, а со работа започна во јули 2014 година.
Основни информации
1 Дејност
Основната дејност на Агенцијата за квалитет и акредитација на здравствени установи се состои од вршење на стручни и развојни работи поврзани со постапката на акредитација и постојано унапредување на квалитет на здравствена заштита како што се: развивање на стандарди за акредитација, проценка на квалитетот на работење на здравствените установи (акредитација), издавање на сертификати на акредитирани здравствени установи и нивна евиденција.
Ангелина Илиќ - Димитрова

Ангелина Илиќ - Димитрова ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Делувала во Скопје и учествувала во демонстрациите по повод 27 март 1941 година. По овој настан веднаш била примена за член
на СКОЈ. Заедно со група напредни шивачи на кои им припаѓала, формирала шивачка работилница „Колектив“ чии простории биле ползувани за одржување на партиски состаноци, чување оружје и материјали за партизанските одреди. Во јули-август 1942 година дејноста на „Колектив“, била откриена и Ангелина преминaлa во илегалност. Во пролетта 1943 година задругата била повторно обновена и делувала до мај 1944 година. Дејноста на Ангелина била тесно поврзана со постоењето на оваа задругa. Во октомври 1944 година заминала во партизани во базата кај Горно Количани, Скопско, но, била вратена во Скопје за воспоставување на врски. По ослободувањето на градот активно работела во организацијата АФЖ.
Драгица Илинчиќ-Ѓуровиќ

Драгица Илинчиќ-Ѓуровиќ ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија и носител на Партизанска споменица од 1941 година.
1 Животопис
Учествувала во НОД од 1941 година како член на СКОЈ. Во октомври 1941 година, заедно со родителите отишла во Копаничкиот партизански одред. Во акцијата па рудникот Бело Брдо била заробена со својата десетина од четниците и одведена во затворот во Куршумлија, од каде ги ослободиле борците на Пасјачкиот партизански одред и стапила како борец во Јабланичкиот партизански одред. Во октомври 1943 година, со група борци дошла на Козјак, каде војувала против окупаторот и неговите соработници. Во новоформираниот Косовски одред 1944 година била раководител на СКОЈ, заменик комесар на чета, подоцна и на баталјон. Била борец и во во прешевската бригада и борец на Сремскиот фронт. Носител е на Партизанска споменица 1941 и повеќе други одликувања.
Доџико

Доџико (|ドジっ娘) — во терминологијата на поткултурата отаку, се однесува на исклучително несмасна девојка („доџи“ на јапонски значи „промашување“, „грешка“). Доџико се користи како стандарден архетип во јапонските лесни романи, аниме и манга.
Зборот може да се напише и како „ドジっ子“. Во тој случај, може да се однесува и на машки ликови.
Како по правило, таквата девојка е убава и привлечна, или толку симпатична, невина и безопасна што читателот/гледачот треба да ја засака. Неволји ѝ се случуваат одново и одново во секојдневните дејности и на училиште, како на пример при домашни работи, учество во спортски натпревари, па дури и само додека пешачи. Таа често паѓа, удира во нешто или се сопнува од најниски пречки. И покрај тоа што се разочарува и дразни од своите незгоди, доџикото секогаш ја покажува својата најдобра страна и жали што им прави непријатности на другите и создава неред. Примери за несмасни ситуации што ѝ се случуваат на доџикото вклучуваат: лизгање на скали, истурање пијалак, кршење чинија додека опслужува муштерии, како и други слични комични ситуации.
Иако во аниме, видеоигри и други дела што се дел од поткултурата отаку, симпатичната несмасност е една од својствата на ликовите на стилот мое наменети за машката публика да се вљуби во нив, главните ликови од шоџо-мангите (т.е. манги за девојки) исто така често се доџико; примери се Хироми Ока во ''Aim for the Ace!'' и Усаги Цукино во ''Sailor Moon''.
Привлечноста кон ликовите доџико се нарекува доџико-мое (јап. ''ドジっ娘萌え'').
1 Наводи
Бичкиџија

Бичкиџија — лице чија работа се состои во бичење трупци дрва по должина со бичкија.
1 Бичење
Стоејќи на трупецот, или почесто на скелето, горниот бичкиџија ја крева пилата, која потоа се спушта под сопствената тежина, потпомогната од долниот бичкиџија кој се наоѓа под трупецот. Така, тимот може да ја извршува работата со голема ефикасност.
1.1 Поврзано
* Бичкија
Фирдо Илица-Алили

Фирдо Илица-Алили ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Делувала во родниот град од февруари 1943 година кога била опфатена во организацијата на градот. Наскоро станала член на воспитна СКОЈ група од Албанки со која раководела до конечното ослободување на Дебар. Во нејзиниот дом се одржувале илегални состаноци.
Елитна религија

Во социологијата, елитната религија се дефинира како симболи, ритуали и верувања кои се признати како легитимни од страна на лицата во раководни улоги на таа религија. Елитната религија често се споредува со народната религија или со религиозните симболи и верувања на масите. Според ова, елитната религија е „официјална религија“, како што ја застапуваат водачите на религијата. Некои истражувачи го сметаат концептот како потенцијално применлив за низа внатрешни религиозни поделби како што се ортодоксијата наспротив хетеродоксијата, помеѓу свештенството и лаиците или помеѓу богатите следбеници на религијата и сиромашните.
1 Контраст со народната религија
Додека примарниот израз на елитната религија е во религиозната идеологија, народната религија првенствено се изразува во религиозни обреди и симболи. Идеологијата на елитната религија се карактеризира како внатрешно обединета, додека верувањата или идеите што лежат во основата на различните народни религиозни ритуали можат да бидат некомпатибилни едни со други. Народните религиозни практики што се однесуваат на клучните ритуали во општеството, како што се церемониите за полнолетство, можат да станат предмет на интензивна критика од страна на елитата.
Епилимнион

Епилимнион или површински слој — најгорниот слој во топлински стратифицирано езеро.
Епилимнионот е слојот што е најмногу погоден од сончевата светлина, чија топлинска енергија ја загрева површината, со што станува потопол и помалку густ. Како последица на тоа, епилимнионот се наоѓа над подлабоките металимнион и хиполимнион, кои се постудени и погусти. Дополнително, епилимнионот обично има повисока pH-вредност и повисока концентрација на растворен кислород од хиполимнионот.
1 Хемија
Бидејќи слојот е отворен за воздух, епилимнионот обично содржи високи количини на растворен кислород (O<sub>2</sub>) и јаглерод диоксид (CO<sub>2</sub>). Ова значи дека епилимнионот е во постојана состојба на размена на растворени гасови со атмосферата.
На дебелината на епилимнионот може да влијае изложеноста на светлина; попроѕирните езера добиваат поголеми нивоа на светлина, што доведува до повеќе складирана енергија во водата и поплиток епилимнион. Епилимнионот е исто така област од интерес за цветање на алги поради истекување на фосфор и азот од копнени извори. Ерозијата на ветерот што носи честички почва исто така може да внесе многу различни хранливи материи во водата, а тие честички ќе влезат во езерскиот систем преку епилимнионот.
2 Биологија
Поради близината до површината и фактот што е област што прима најмногу сончева светлина, епилимнионот е одличен дом за фитопланктон и други главни производители. Цветањето на алги е често во овој слој како последица на големите натрупувања на хранливи материи. Како одговор на големите количини на алги и фитопланктон, многу видови риби се чести во овој слој бидејќи бараат извор на храна. Птиците често го користат епилимнионот како област за одмор и/или риболов. Многу инсекти, исто така, го користат епилимнионот за правење гнезда и живеалишта.
Човечките заемодејства се исто така важен дел од биолошкото гледиште на епилимнионот. Некои непосредни човечки заемодејства се за разонодни употреби како што се пливање, возење со чамец или други дејности. Други посредни заемодејства можат да дојдат од отпадни води, истекување од земјоделски полиња или развој на земјиштето. Сето ова може да влијае на својствата на епилимнионот.
Бојана Илкоска-Аврамоска

Бојана Илкоска-Аврамоска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Од 1943 година учествувала во заднината на НОД во селото. Во мај 1944 година била избрана за член на СКОЈ. Работела на организирање на младинците во селото и околните села, а самата раководела со младински актив со кој собирала народна помош. Била вклучена и во курирската служба на партизанската печатница „Гоце Делчев“. Во септември 1944 година била примена за член на КПМ, а во октомври истата година била избрана за член на општинското партиско поверенство во селото Ростуше.
Ѓурѓа Илковска

Ѓурѓа Трајан Илковска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Од 1941 година учествувала во НОД. Нејзиниот стан бил користен за илегални состаноци и чување на илегален материјал. Повремено престојувале илегалци. Во 1942 година нејзината активност меѓу жените се зголемила не само во нејзиното село туку и во селата Кочиште и Растојца. Организирала жени за плетење топла облека за партизанскиот одред „Питу Гули“, месела леб и се грижела околу снабдувањето на Одредот со прехранбени артикли. Во 1943 година била често ползувана како курир. Кај неа отседнувале партизански курири. Од
септември 1944 година работела на формирањето одбори на АФЖ по селата.
Аца Илова

Аца Георгиева Илова ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Делувала во селото од мај 1943 година, а со формирањето на партизанската болница во Шешково нејзината активност
се зголемила.
2 Поврзано
* Цвета Илова
Дона Тарт

Дона Луиз Тарт (родена на 23 декември 1963 година) — американска писателка на романи и кратки раскази. Таа ги напишала романите ''„Тајната историја“'' (1992), ''„Малиот пријател“'' (2002) и ''„Билбилчето"'', кој ја освоил Пулицеровата награда за фикција и бил адаптиран во филм со исто име во 2019 година. Таа била вклучена на листата „100 највлијателни луѓе“ на списанието ''„Тајм“'' за 2014 година.
1 Кариера
''„Тајната историја“'' (1992) била инспирирана од нејзиното време на Бенингтонскиот колеџ. Аманда Урбан била нејзин агент и романот станал критички и финансиски успех.''„Венити фер“'' ја нарекол 29-годишната Тарт прерано созреан литературен гениј.
Романот на Тарт ''„Малиот пријател''“ (2002) првпат бил објавен на холандски јазик бидејќи нејзините книги се продавале повеќе по глава на жител во Холандија во споредба со другите земји.
Во 2006 година, кратката приказна на Тарт „Заседа“ била вклучена во листата на најдобри американски кратки раскази за 2006 година.
Нејзиниот роман од 2013 година ''„Билбилчето"'' бил бестселер и ја добил Пулицеровата награда за фикција во 2014 година, иако некои критичари сметале дека романот е детски, а не литерарен. Книгата била адаптирана во истоимениот филм ''„Билбилчето"'' кој бил финансиски и комерцијален неуспех. На Тарт не ѝ била дадена можност да го напише сценариото или да биде продуцент на филмот, и наводно ја отпуштила долгогодишната агентка Аманда Урбан поради ваквиот договор.
Таа поминала околу десет години пишувајќи ги секој од своите романи.
Неда Илова

Неда Илова ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Делувала во селото Дреново од април 1943 година. Собирала народна помош од селото и од околните
села. Месела леб, со својот добиток пренесувала храна и оружје до партизанската база. Од декември 1944 станала секретатр на АФЖ.
Грозда Илова

Грозда Илова ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Капитулацијата на кралството Југославија ја затечува во селото. Веднаш станала симпатизер на НОД, а од 20 јули 1943 година станала активен учесник на движењето во заднината. Собирала облека и
храна, плетела чорапи. Чувала илегалци, разнесувала пошта, преврзувала и негувала ранети борци.
Брз автобуски превоз

Брз автобус или метробус (|Bus rapid transit, BRT) — начин на организирање на автобуски (или тролејбуски) превоз што се одликува со повисоки оперативни одлики во споредба со традиционалните автобуски линии (брзина, сигурност, превозна способност). Во некои гледишта (особено, во однос на брзината), системите за брз автобуски превоз се споредливи со системите за лесен шински превоз (брз трамвај).
Првиот систем за брз автобуски превоз (БАП) во светот бил Runcorn Busway во Ранкорн Њу Таун, Англија, кој започнал со работа во 1971 г. Заклучно со март 2018 г., вкупно 166 града на шест континенти вовеле системи за БАП, кои опфаќаат 4.906 км ленти и опслужуваат околу 32,2 милиони патници секој ден.
Македонија, поточно нејзиниот главен град Скопје, покажала значителен интерес за воведување на систем за брз автобуски превоз (БAП). Меѓутоа, проектот се соочил со значителни одложувања и политички пречки.
1 Особености
Системите за брз автобуски превоз се разликуваат од обичните автобуски системи по една или повеќе одлики:
* Трасите минуваат по посебни ленти (целосно или во поголем дел). На крстосниците, автобусите имаат предност.
* Често се користат нестандардни автобуси, на пример, зглобни повеќеделни автобуси.
* На некои системи, автобуските постојки наликуваат на железнички станици: тие се затворени од сите страни, имаат билетарници и инфопултови, и се опремени со турникети (што придонесува за побрзо влегување на патниците во автобусот, бидејќи проверката и купувањето билети се врши пред влегувањето).
* На некои системи се користат насочувани автобуси.
2 Наводи
Христо Чочков

Христо Чочков, роден Христо Иванов Чочков исто така познат како Чучков (Велес, 3 декември 1895 — после 1935 година) — македонски општественик, просветител и историчар. Значаен поради неговото проучување на велешката историја. Чичко на Венко Марковски. Деец во Велешкото благотворително братство „Рајко Жинзифов“ и Македонската кооперативна банка во Софија.
1 Животопис
Христо Чочков е роден во градот Велес, тогаш дел од Отоманското Царство. Неговата роднина Љуба Чочкова е мајка на Венко Марковски. Работи како учител за Бугарската егзархија во Велес. Во 1918 година завршува историја во Софискиот универзитет. Се преселува во Бугарија, каде што работи како чиновник кај македонските братства. Во првата половина на XX век станува советник на Велешкото благотворително братство „Рајко Жинзифов“ и истовремено произведува историски дела за неговиот мајчин град. Во 1933 година завршува право во Софискиот универзитет. Подоцна работи во Македонската кооперативна банка.
За време на бугарската фашистичка окупација на Македонија. Неговиот син Георги Чочков бил назначен за градоначалник на Чашка од 13 август 1941 година сѐ до 23 јули 1942 година. Откако му истече мандатот Георги Чочков бил градоначалник на Штрпце од 23 јули 1942 година сѐ до 2 ноември истата година.
2 Дела
****
3 Наводи
Панда Илова

Панда Илова ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Делувала во селото Ресава од декември 1942 година, иако била мајка на четири малолетни деца. Чувала борци од Велешкиот, а потоа и од Тиквешкиот партизански одред. Кај неа се одржувале илегални состаноци. Бугарската полиција поради откривањето на нејзината
дејност заедно со децата ја изложила на терор.
Цвета Илова

Цвета Илова ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Од 15 јануари 1943 година активно и организирано учествувала во НОД во селата Возарци, Дреновско. Земала активно учество во сите акции што ги спроведувала КПМ во селото, собирала народна помош, печела леб, перела облека, пренесувала пошта и др.
2 Поврзано
* Аца Илова
Хетеродоксија

Во религијата, хетеродоксија или иноверие (од старогрчкиот: , + , ) значи „сите мислења или доктрини што се спротивни на официјалната или ортодоксна позиција“.''Хетеродоксија'' е исто така црковен жаргонски термин, дефиниран на различни начини од различни религии и цркви. На пример, во некои групи, хетеродоксијата може да ги опише верувањата што се разликуваат од строго ортодоксните ставови, но кои не се ниту формален ниту материјален вид на ерес.
1 Христијанство
1.1 Источно православие
Во рамките на Источната православна црква, терминот се користи првенствено во однос на христијанските цркви и деноминации кои не припаѓаат на заедницата на Источните православни цркви и кои застапуваат доктрини спротивни на прифатеното Свето предание.
1.2 Протестантизам
Чарлс Спурџен изјавил:[Ќе] најдете духовен живот во секоја црква. Знам дека фанатикот верува дека сите вистински побожни луѓе припаѓаат на деноминацијата што тој ја краси. Окртодоксија е мојата доксија; хетеродоксија е доксијата на некој друг кој не се согласува со мене.
2 Ислам
Арапскиот збор го користат шиитските муслимани за да ги опишат верувања што се сметаат за екстремно хетеродоксни (терминот има сличности со христијанската употреба на зборот „ерес“). Особено, терминот се користи за да се опишат верувањата на малцинските муслимански групи кои им припишуваат божествени карактеристики на член од семејството на Мухамед (особено на Али) или на раните придружници на Пророкот, како што е Салман Персиецот. Претпоставката е дека групите опишани на овој начин отишле предалеку и почнале да ги поврзуваат со Бога.
3 Хиндуизам
Главните школи на индиската филозофија кои ја отфрлаат апсолутноста на Ведите, вклучувајќи ги будизмот и џаинизмот, биле сметани за хетеродоксни од страна на хиндуизмот. Во 2015 година, Врховниот суд на Индија пресудил дека хиндуизмот не може да се стесни на одредени верувања или доктрини, велејќи дека тој „ги вклучува сите форми на верување без да налага избор или елиминирање на кое било единствено верување“.
4 Кина
Кон крајот на 1999 година, во Кина бил донесен закон со кој се забранувле „хетеродоксните религии“. Ова било применето ретроактивно на Фалун Гонг, духовна практика воведена за јавноста во Кина од Ли Хонгџи (zh) во 1992 година.
5 За понатамошно читање
*
Даниел Жефарович

Даниел Ритер фон Жефарович познат повеќе како Даниел Жефарович (|Daniel Ritter von Zepharovich; Солун, 1736 — Виена, 3 мај 1806) — австриски политичар и композитор со македонско потекло, внук на македонскиот уметник Христофор Жефарович и син на Тереза Марија Жефарович. Значаен благородник во Виена покрај втората половина на XVIII век. Со 27 годишна политичка кариера во Австроунгарија неговите придонеси биле забележани од тогашниот крал Јосиф II од Хабсбуршка династија. После смртта на Христофор тој го наследи неговиот имот.
1 Животопис
Роден во големиот град Солун, тогаш дел од Отоманското Царство. Син е на Тереза Марија Жефарович, сестра на Христофор Жефарович. Околу или пред 1760 година Тереза заедно со нејзиниот син се преселиле во Виена, тогаш дел од Австроунгарија. Мајка му се занимавала со композиции додека Даниел повеќе се насочил кон политиката. Семејството Жефарович стигнале во Виена преку Банат и Унгарија. Во 1758 година ги почнува неговите политички дејности кога станал дел од градскиот совет. За да ја постигне оваа функција морал да се откаже од неговата православна вероисповед и се прекрстил во католичка црква. Во советот тој брзо станал значаен член поради неговото знаење на Балканот.
После смртта на мајка му Даниел бил најверојатно присвоен од чичко му Христофор Жефарович. Во тестаментот на Христофор кога починал Даниел го наследил неговиот имот во Виена. За време на неговиот мандат во советот му било понудено да помогне во организирањето на трговската гранка на градот. Со помош од Џохан вон Фрајс тие станале значајни економисти во градот. Поради неговите успеси Жефарович бил назначен за секретар на австрискиот министер на економија. Во 1777 година бил прогласен за краен советник. Заедно со Фрајс отвориле независна трговска фирма каде што продавале производи преку реката Дунав и Црното море со Отоманското Царство и Русија.
Помогнал во преселувањето на 500 семејства со потекло од Егејска Македонија. Голем дел од нив биле Грци но имало значаен број и на Македонци. Голем дел од тие семејства подоцна станале дел од буржоазијата. Во 1782 година поради неговите соодветни придонеси во развитокот на државата кралот Јосиф II од Хабсбуршка династија го прогласил Даниел како дел од благородништвото со свој семеен грб и знаме. Имал многу деца и многу од нив станале значајни фигури во Австрија и Германија. Еден од нив, Виктор Жефарович, подоцна станал германски хемичар.
2 Поврзано
* Христофор Жефарович
3 Наводи
Брза железница

Брза железница (|High-speed rail, HSR) — вид железничка превозна мрежа што користи возови што се движат значително побрзо од традиционалните, користејќи вграден систем од специјализиран железнички возен парк и посветени пруги. Иако не постои единствена определба или стандард што се применува насекаде низ светот, линиите изградени за брзини од најмалку 250 км/ч или надградените линии со брзина од најмалку 200 км/ч обично се сметаат за брзи.
Македонија има планови за воведување на брзи возови.
Брзите возови најчесто сообраќаат на пруги со стандарден колосек со непрекинато заварени шини, на посебни траси без вкрстувања на исто ниво и со големи полупречници на кривините. Меѓутоа, одредени региони со пошироки постоечки пруги, вклучувајќи ги Русија и Узбекистан, се обиделе да развијат мрежа на брза железница со руски колосек. Не постојат брзи железници со тесен колосек. Земјите чија постоечка мрежа е целосно или претежно со различен колосек од 1435 мм — вклучувајќи ги Јапонија и Шпанија — честопати избирале да ги градат своите брзи линии со стандарден колосек наместо со постоечкиот.
Перунова секира

Перунови секири, исто така наречени „амајлии во облик на секира“ — археолошки артефакти што се носат како приврзок и се обликувани како бојна секира во чест на Перун, врховното божество на старата словенска вера. Тие соодветствуваат на нордиските амајлии Мјелнир. Најчесто се наоѓаат во денешна Србија, Русија, Украина, Белорусија, Полска, Литванија, Латвија и делови од Скандинавија. Врската со словенскиот претхристијански бог Перун ја направил В.П. Даркевич, иако некои автори претпочитаат поврзување со нордиската материјална култура.
1 Опис на амајлијата
Оските се со должина од 4 до 5,5 см и ширина на сечилото од 2,8 до 4 см. Бронзата е најчестиот материјал за нивна изработка. Повеќето се датирани помеѓу 11-ти и 12-ти век, а собрани се над 60 примероци.
Низ цела Русија и нејзините граници се пронајдени два основни обрасци на секирата.
Примероците од двата обрасцик вклучуваат дупка во средиштето на сечилото, а двата се украсени со цик-цак линии, кои претставуваат молња или, поверојатно, подражаваат инкрустирани украсни шеми на вистински секири, близу до работ на сечилото.
; Тип 1
:: Првиот тип е брадеста секира (долната страна на сечилото е издолжена) со рамна горна страна. Наликува на бојна секира. На долната страна од секирата обично е присутно испакнување во облик на копче. Овие секири се украсени со кругови, за кои се верува дека претставуваат небесни тела.
; Тип 2
:: Вториот тип се одликува со симетричен облик и широко сечило. Слично на копчето од првиот тип, вториот има две роговидни испакнатини, дијаметрално спротивни на горната и долната страна.
2 Поврзано
* Словенска домородна вера
* Стара словенска вера
* Перун
* Велес (бог)
Ортодоксија

Правоверство или ортодоксија — придржување кон наводно „точно“ или на друг начин мејнстрим или класично прифатено верување, особено во религијата.
Ортодоксијата во христијанството се однесува на прифаќање на доктрините дефинирани според разни верувања и екуменски собори од антиката, но различните цркви прифаќаат различни верувања и собори. Ваквите разлики во мислењата се развиле од бројни причини, вклучувајќи ги јазичните и културните бариери. Во христијанскиот свет, источното православие и ориенталното православие понекогаш се нарекуваат едноставно ''„ортодоксни“''.
Во некои земји каде главен јазик е англискиот, Евреите кои се придржуваат до сите современо применливи заповеди утврдени во Пишаната и Усната Тора честопати се нарекуваат ортодоксни Евреи. Бидејќи ова може да вклучува многу Евреи кои можеби не мора нужно да се идентификуваат со терминот ''„ортодоксни“'', како што се многу масортиски Евреи, еврејските заедници кои се сметаат себеси за ортодоксни се обично обединети преку разновидно, но заедничко ''хашкафичко'' потекло од периодот 1818-1821 година.
1 Развој
Концептот на ортодоксија претпоставува одреден степен на договорена културна стандардизација – систем на општествени норми – преку кој мислењето може да разликува „точно“ верување или доктрина од нивните „неточни“ еквиваленти. Таму каде што светогледите или религиозните чувства не развиле стандардизирани, општоприфатени системи на размислување, ортодоксијата не може да се вкорени. Развојот на пишувањето го олеснил постепениот канонизам на пишаните списи и наднационалните филозофии во сè помонотеистичкиот аврамски Близок Исток, но традициите на писменост во Јужна Азија и во Источна Азија не го спречиле растот на религиозниот и политичкиот плурализам. Средновековна Европа и постколонијалниот Запад доживеале пресврт – кој потоа се проширил и на други места – кон принуден интерес за системите на верувања на поединецот (макартизмот е пример за врв во овој тренд) и за нивно регулирање или „корекција“ преку општествена контрола – во интерес на идеолошката чистота и хомогеноста на државата.
2 Наводи
Лужјани

Лужјани (|Ελάτη, ''Елати''; до 1928 г. ''Λουζιανή'', ''Лузјани'') — село во Кожанско, Егејска Македонија, денес во општината Серфиџе на Кожанскиот округ во областа Западна Македонија, Грција. Населението брои 338 жители (2021).
1 Географија и местоположба
Лужјани е најјужното село во Кожанско, сместено на 53 км јужно од градот Кожани и околу 37 км југозападно од Серфиџе, во подножјето на планината Бунаса, на надморска височина од 620 м. Јужно од селото се наоѓа пештерата Какена.
2 Историја
2.1 Антика
Подрачјето на Лужјани било населено уште од римско време, за што сведочат бројните археолошки наоѓалишта во околината. Во месноста Турники, на брегот на десна притока на р. Бистрица е откриена древна населба со остатоци од римско време и средниот век. Во наоѓалиштето е пронајдено изобилство од керамички остатоци, како и римски релјеф од коњаник.
2.2 Во Отоманското Царство
Иако носи македонско (словенско) име, неговото население уште од порано има грчко потекло.
Според османлиски дефтер од 1528 г. во ''Микри Лозјани'' (''Мало Лозјани'') имало 26 домаќинства со 117 жители, а во ''Мегали Лозјани'' (''Големо Лозјани'') 119 домаќинства со 536 жители. Селото се спомнува и во документите на манастирот Забрдо од 1532 г.
Во XIX век Лужјани било грчко село во Серфиџенската каза на Серфиџенскиот Санџак.
На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. ''Лажани'' е претставено како чисто грчко село во Серфиџенската каза на Серфиџенскиот санџак со 80 куќи.
Според статистиката на грчкиот конзулат во Еласона, во 1904 г. во ''Лузјани'' (Λουζιανή) живееле 600 Грци христијани. Во 1910 г. Атанасиос Халкиопулос напишал дека во селото Лузјани има 600 Грци.
2.3 Во Грција
По Балканските војни во 1913 г. селото е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Таа година тоа броело 641 жител, кои во 1920 г. се намалиле на 523 лица. Во 1928 година, името на селото било променето во Елати (''Ελάτη''), по еловата шума над селото.''''
+Места во заедницата Лужјани преименувани со службен указ на 31 јули 1969 година, Име, Име, Ново име, Ново име, Опис
Долна Бигла, Κάτω Βίγλα, Мити, Μύτη, врв на ССЗ од Лужјани (470 м)
3 Стопанство
Населението произведува жито, компири и други земјоделски производи, а поради поволни услови, прилично е развиено и сточарството.
4 Општествени установи
* Полициска станица
5 Самоуправа и политика
Во 1918 година, селото станало самостојна општина, чиј атар зафаќал површина од 40 квадратни километри. Општината Лужјани била приклучена во општината Камбуница во 1997 година, која била укината во 2011 година и станала дел од поголемата општина Серфиџе-Велвендо.
Селото припаѓа на општинската единица Камбуница со седиште во селото Трановалто, која припаѓа на поголемата општина Серфиџе, во округот Кожани. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Лужјани, во кој е единствено село.
6 Културни и природни знаменитости
Цркви
* Црква „Успение на пресв. Богородица“ — главна селска црква
* Црква „Св. Петка“ — најстара селска црква, изградена во 1726 г.
* Црква „Св. Никола“
* Црква „Св. Димитриј“
* Црква „Св. Атанасиј“
* Црква „Пресв. Богородица“
* Црква „Св. Илија“
* Црква „Св. Христофор“
Пештери
* Какена — пештера кај селото
Анѓа Иловска

Анѓа Иловска ( во — во ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Во нејзиниот дом се одржувале илегални состаноци, престојувале илегалци, а извесно време била сместена и партиската техника.
Нејзината куќа била позната како сигурно илегално засолниште затоа таму доаѓала и врската за заминување во партизани.
Милка Илоска

Милка Илоска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Во нејзината куќа во Дебар се одржувале илегални состаноци од декември 1942 година. Собирала народна помош и учествувала во сите акции на жените и младината од градот.
Темјана Иловска

Темјана Иловска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Од 1942 година станала член на воспитна група. Во нејзиниот дом се одржувале состаноци на воспитната група во која членувала. Кон крајот на 1943 година била избрана за член на КПМ. Бидејќи целото нејзино семејство учествувало во НОВ, во нивниот
дом престојувале илегалци. а Месниот Комитет на КПМ, одржувал состаноци. Темјана повремено била ангажирана за одржување на врски во градот и пренесување на илегален материјал.
Милица Илоска

Милица Илоска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Од 1943 година била член на воспитна гpyпa. Повремено била ползувана во вршењето на курирска работа. Растурала илегален материјал низ градот и доставувале материјали од Месниот Комитет на КПМ до партиската организација во Гостивар.
Љубица Илоска

Љубица Илоска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Од 1942 година заедно со својата јатрва Анѓа учествувала во заднината на НОД. Била член на воспитна група
и дисциплинирано ги извршувала задачите што и биле поставени.
Џеврие Имаме

Џеврие Имаме ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Од почетокот на 1943 година учествувала во заднината на НОД во родниот град. Hejзиниoт дом бил сигурно илегално засолниште и во него престојувале илегалци. Се чувало оружје, санитетски материјал и дел од собраната народна помош.
Драчевска Околија

Драчевска Околија ― поранешна околија во Македонија, која постоела во периодот 1945-1947.
1 Историја
Драчевската Околија била основана во 1945 година. Таа била дел од Скопскиот Округ и седиште на околијата било во Драчево. Нејзини составни месни народни одбори (општини) биле Батинци, Вражале, Гара Зелениково, Говрлево, Горно Количани, Горно Лисиче, Гумалево, Долно Количани, Драчевица, Драчево, Држилово, Елово, Зелениково, Јаболци, Морани, Палиград, Патишка Река, Ракотинци, Сопиште, Студеничани, Умово, и Цветово. Во 1947 година, според новата административна поделба, Драчевската Околија била укината на сметка на новата Скопска Околија.
Марика Индева

Марика Старовиќ Индева ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Го помагала НОД во заднината од 1943 година до 1945 година во Егејска Македонија. Во март 1943 година била примена
за член нa младинската организација ЕПОН во Гуменџе. Во јуни истата година станала член на КПГ. Работела на омасовувањето на младинската организација ЕПОН, собирала оружје, храна и други. Во декември 1943 година била борец на Пајак Планина, но наскоро се вратила во Гуменџе и продолжила илегално да го помага НОД до 25 март 1945 година кога се префрлила на територијата во Југославија.
Ратка Инадеска

Ратка Никола Инадеска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија и носител на Партизанска споменица од 1941 година.
1 Животопис
Во времето на окупацијата живеела во Скопје. Во НОД учествувала од април 1941 година. Веќе во мај била член на СКОЈ. Во нејзиниот дом престојувале илегалци, на кои им била врска и ги префрлала од едно на друго место. Во октомври 1941 година во нејзиниот дом била сместена партиската техника и од тој настан нејзината дејност била сврзана со историјата на техниката. Во декември 1942 година работела во партизанската печатница „Гоце Делчев“ во селото Битуше. Во декември 1943 година била борец на партизанскиот одред „Јане Сандански“. Во јануари 1944 година повлечена е на работа во заднината во селото Ростуше. Hосител е на Партизанска споменица 1941 и повеќе одликувања.
Мара Исаева

Мара Исаева ( во — во ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала во заднината на НОД од 1943 година. Нејзиниот дом служел за јавка при испраќањето во единиците на НОВ и
ПОМ. Исто така се одржувале и состаноци на Месниот Комитет на КПМ и СКОЈ, а престојувале и поголем број илегалци.
Била под сомневање на полицијата, затоа честопати биле вршени претреси. Во октомври 1944 година при една блокада во градот, во извршениот претрес била откриена земуницата во нејзиниот дом, а Мара била убиена на прагот од својата куќа.
Дола Исајановска

Дола Исајановска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала во заднината на НОД од јуни 1943 година како член на младинска воспитна група. Собирала и подготвувала храна
за борците кои престојувале во селото. Работела и во шивачката работилница која била формирана во селото со создавањето на слободната територија во западна Македонија, есента 1943 година и изработувала топла облека за бopцитe на НОВ и ПОМ.
2 Поврзано
* Темјана Исајановска
Темјана Исајановска

Темјана Исајановска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Со создавањето на слободната територија во западна Македонија била вклучена во работата на шивачкзта работилница, што есента 1943 година била формирана во селото Врбјани за потребите на НОВ.
2 Поврзано
* Дола Исајановска
Валандовска Околија

Валандовска Околија ― поранешна околија во Македонија, која постоела во периодот 1945-1947.
1 Историја
Валандовската Околија била основана во 1945 година. Таа првично била дел од Штипскиот Округ, но потоа била префрлена во Велешкиот Округ и седиште на околијата било во Валандово. Нејзини составни месни народни одбори (општини) биле Башибос, Брајковци, Валандово, Грчиште, Дедели, Дорломбос, Јосифово, Казандол, Мемешли, Николиќ, Нов Дојран, Пирава, Плавуш, Прстен, Севендекли, Удово, Фурка, и Чепели. Во 1947 година, според новата административна поделба, Валандовската Околија била укината на сметка на соседната и проширена Гевгелиска Околија.
Ѕвезда Исаковска

Ѕвезда Исаковска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Покрај своите пет деца, кои биле активни учесници во НОВ и комунисти, таа од почетокот на вооруженото востание активно учествувала во заднината на НОД. Конспиративна и верна, била ползувана за одржување на врската со Околискиот Комитет на КПМ - Гостивар и обратно. Во есента 1944 година била избрана за член на Одборот на АФЖ во селото.
Зорка Ицева

Зорка Ицева ( во — во ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Со почетокот на вооруженото востание аткивно учествувала во заднината на НОД во родниот град. Бидејќи нејзиниот cин Ацо Ицев, бил еден од организаторите на НОВ на Тиквешкиот терен таа била активно вклучена во одржувањето на врските меѓу илегалците во градот и се грижела за обезбедувањето на храна и облека за партизанскиот одред „Добри Даскалов“. Пренесувала оружје и била позната како храбра партизанска мајка.
Марија Ичкова

Марија Ичкова ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Од 1941 година заедно со целото семејство учествувала во НОД. Во нејзиниот дом се чувало дел од собраната народна помош и
воен материјал што бил потребен за единиците на НОВ и ПОМ, а особено за партизанскиот одред „Сава Михајлов“. Во нејзиниот дом наминувале и партизански курири кои ги снабдувала со храна и облека. Била изложена на терор од бугарската полиција и контрачетниците. Како партизанска мајка, заедно со сопругoт, биле затворени и во јуни 1943 година интернирани во Бугарија.
Благородна Јаворац

Благородна Јаворац ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
На 17 ноември 1944 година стапила во единиците на НОВ и ПОМ - воено подрачје Тетово, стрелачки баталјон. Учествувала во собирање оружје и друг материајл заробено од Албанците по ослободувањето на Тетово.
Врањска Бања

Врањска Бања е бања и седиштето на истоимената градска општина во градот Врање, Пчињски Управен Округ, Србија. Според пописот од 2022 година имало 4.260 жители. Во општината живеат 7.538 луѓе. Бања има најтопла минерална водата во Европа со 111 °C.
1 Населени места
Населби во општината: Бабина Пољана, Бујковац, Врањска Бања, Дуга Лука, Изумно, Клисурица, Корбевац, Корбул, Крива Феја, Кумарево, Лева Река, Липовац, Несврта, Паневље, Првонек, Превалац, Себеврање, Сливница, Стари Глог, Топлац, Црни Врх.
2 Поврзано
* Врање
* Пчињски Управен Округ
* Јужна Србија
Јужна Кина

Јужна Кина (s=) — географски и културен регион што го опфаќа најјужниот дел од Кина. Неговото точно значење се менува во зависност од контекстот. Значајна особеност на Јужна Кина во споредба со остатокот од Кина е тоа што на повеќето нејзини граѓани стандардниот кинески јазик не им е мајчин јазик. Кантонскиот е најчестиот јазик во регионот. додека регионот Гуангшји содржи најголема концентрација на етнички малцинства во Кина.
1 Административни поделби
Име, Кинески (S), пинјин, Скратеница, Главен град, Кинески, пинјин, Список на административни поделби
Гуангдонг, 广东, Guǎngdōng, 粤 yuè, Кантон, 广州, Guǎngzhōu, Административна поделба на Гуангдонг
Гуангшји, 广西, Guǎngxī Gvangjish, 桂 Guì, Нанинг, 南宁, Nánníng Nanzningz, Административна поделба на Гуангшји
Хаинан, 海南, Hǎinán, 琼 qióng, Хаикоу, 海口, Hǎikǒu, Административна поделба на Хаинан
Хонгконг, 香港, Heung1Gong2 Xiānggǎng, 港 Gǎng, Административна поделба на Хонгконг
Макао, 澳門, O3Mun4 Àomén, 澳 Ào, Општини во Макао
2 Градови со над милион жители
Главни градови на покраините со задебелени букви.
#, Град, Градско подрачје, Обласно подрачје, Само градот, Покр., Попис од
1, Шенџен, 10.358.381, 10.358.381, 10.358.381, GD, 2010-11-01
2, Гуангџоу, 9.702.144, 11.071.424, 12.701.948, GD, 2010-11-01
3, Донггуан, 7.271.322, 8.220.207, 8.220.207, GD, 2010-11-01
4, Хонгконг, 7.071.576, 7.071.576, 7.071.576, HK, 2011-06-30
5, Фошан, 6.771.895, 7.197.394, 7.197.394, GD, 2010-11-01
6, Шантоу, 3.644.017, 5.329.024, 5.389.328, GD, 2010-11-01
7, Џонгшан, 2.740.994, 3.121.275, 3.121.275, GD, 2010-11-01
8, Нанинг, 2.660.833, 3.434.303, 6.658.742, GX, 2010-11-01
9, Хуиџоу, 1.807.858, 2.344.634, 4.598.402, GD, 2010-11-01
10, Хаикоу, 1.517.410, 2.046.170, 2.046.170, HI, 2010-11-01
11, Џјиангмен, 1.480.023, 1.822.614, 4.450.703, GD, 2010-11-01
12, Лиуџоу, 1.410.712, 1.436.599, 3.758.704, GX, 2010-11-01
13, Џухаи, 1.369.538, 1.562.530, 1.562.530, GD, 2010-11-01
14, Џангџјианг, 1.038.762, 1.611.868, 6.994.832, GD, 2010-11-01
15, Макао, 552.503, 552.503, 552.503, MO, 2011-08-12
Железнички возен парк

Железнички возен парк или железнички подвижен состав — железнички превозни средства наменети за обезбедување железнички товарен и патнички превоз и за работење на железничката инфраструктура.
Железничкиот возен парк на станичните железнички пруги треба да се поставува во границите на корисната должина на железничката пруга.
Возниот парк вклучува локомотиви, товарни вагони, патнички вагони со локомотивен погон, моторни возови, како и различен посебен железнички возен парк. Единица на железничкиот возен парк се сметаат поединечна локомотива, вагон, моторен вагон, дресина, мал самоподвижен железнички вагон и самоподвижен патнички вагон.
Возовите, вагоните и посебниот железнички возен парк што стојат на станичните железнички пруги без локомотива мораат да бидат сигурно обезбедени од движење со кочници, стационарни уреди за обезбедување на вагони, рачни сопирачки или други средства за обезбедување.
Возниот парк е неопходен за превоз на товар и патници. Тој се дели на самоподвижен (кој се движи самостојно), и влечен (вагони што се прикачуваат на него).
Товарен вагон

Товарен вагон — железничко возило што се користи за пренос на товар.
1 Развој
На почетокот на железничката епоха, првично речиси исклучиво се користеле двоосни товарни вагони од едноставен тип. Најчесто се употребувале покриени товарни вагони, отворени вагони со странични табли, како и рамни вагони (со и без држачи). Првично едноставните возила, со текот на времето, биле сѐ повеќе специјализирани за соодветниот товар и за објектите за товарење и растоварување.
Посебни вагони за ограничена употреба, конкретни товари или со посебни својства биле воведени уште околу 1850 г. како таканаречени приватни товарни вагони. Тука спаѓаат, меѓу другото, речиси сите цистерни вагони и многу изотермички вагони. Така наречените установи за изнајмување вагони набавувале многу од овие вагони и ги изнајмувале на фирмите што ги користеле.
Буштрање (Врање)

Буштрање (поранешно име ''Велико Буштрање'') е населено место во градот Врање, Пчињски Управен Округ, Србија. Според пописот од 2022 година имало 330 жители. Велико Буштрање е до 1878 година имало својата махала Мало Буштрање, кое е раздвоено со српско-турска граница. Од тогаш е Мало Буштрање (Османско Царство) посебна населба.
1 Поврзано
* Буштрање (Бујановац)
* Врање
* Пчињски Управен Округ
* Јужна Србија
Лејка

Лејка или црпка – сад за леење вода што се употребувал во минатото, направен од плодот на едногодишното растение Lagenaria vulgaris од семејството тикви, кој е во облик на круша. Служела за пиење на вода, и таа се користела дома или стоела кај кладенецот или на бунарот, но имале слаб квалитет и кратко се користеле. Се садела во бостан, пченка и бавчи. Кога ќе созреела, се берела и се оставала на сонце и ветер да се исуши. Потоа се ставала во ѓубре каде што стоела 7-8 дена за да ѝ излезе горчливоста. Се отворал отвор на горната страна во вид на круг, се чистрл внатрешниот дел и садот за црпење вода бил подготвен.
1 Преносно значење
Во преносно значење зборот се користи за главата на човек, особено во пејоративен облик. Примери:
*''Многу му фаќа лејката.''*''Не му фаќа лејката.''
Шинобус

Шинобус — лесно железничко возило што дели многу аспекти од својата конструкција со автобусот, обично има автобуска каросерија (изворна или изменета) и четири тркала на фиксна основа, наместо на подвозја. Првично направени и развиени во текот на 1930-тите, шинобусите се развиле, добивајќи одлики слични на лесни моторни вагони.
Шинобусите се направени за употреба особено на пруги со слаб сообраќај, или во градскиот железнички сообраќај. Најмногу се користеле во земји како што се Германија, Италија, Франција, Обединетото Кралство и Шведска.
Денес, шинобусите се заменуваат со современи дизајни на лесни дизел-погонски единици (ДПЕ) шински вагони и со брзи трамваи. Современите дизел-електрични шински вагони, кои можат да се движат споени како повеќе единици, како што се Stadler RS1, RegioSprinter од Siemens или наследникот Siemens Desiro, ја делат улогата и спецификациите со шинобусите (иако со подобрувања во поглед на бучавата, нископодножниот дизајн, ефикасноста на горивото, брзината и другите мерки), но за нив обично повеќе не се користи поимот „шинобус“.
1 Конструкција
Шинобусот е обично двоосно возило со маса од околу 20 тона и приближно од 40 до 50 седишта. За да се зголеми капацитетот на возот, шинобусите можат да се поврзуваат еден со друг. Доколку е опремен со доволно моќен погонски систем и соодветни спојки (механички, сопирачки, електрични), шинобусот може да влече обични или соодветно прилагодени (на пр. опремени со кабина за машиновозачот) прикачени вагони. Повремено се градат и возни единици со конструкција типична за шинобус, составени од два или три вагони (обично 1-2 погонски вагони и 1 прикачен, при што кабините за машиновозачот се наоѓаат само во крајните вагони).
За да се олесни конструкцијата на шинобусот, во споредба со класичниот железнички возен парк, нашироко се користат елементи изработени од пластика и типични компоненти масовно произведени во автомобилската индустрија, а се откажува од класичните, масивни спојни уреди (или се користат спојки и браници со полесна конструкција).