Торнике Шенгелија

Торнике „Токо“ Шенгелија (грузиски: თორნიკე შენგელია; роден на година во ) — грузиски професионален кошаркар кој настапува за Барселона во Лига АЦБ и Евролигата. Шенгелија, исто така, ја претставува и сениорската грузиска репрезентација. Тој бил избран во првиот тим на Ол-Евролигата во 2018 година.
1 Професионална кариера
1.1 Рана кариера
Од 2008 до 2010 година, Шенгелија настапувал и за Валенсија Баскет и за неговиот јуниорски тим, Валенсија БЦ Сани Делајт. Во 2010 година, тој потпишал со Спиру Шарлроа од Белгија, кој подоцна го позајмил на Вервје-Пепинстер за сезоната 2010-11. Во август 2011 година, било објавено дека ќе игра за Спиру Шарлероа во сезоната 2011-12.
1.2 Бруклин Нетс (2012–2014)
Шенгелија бил избран како 54-ти избор на НБА драфтот во 2012 година од страна на Филаделфија 76ерс. Подоцна бил продаден на Бруклин Нетс на драфтот. Во јули 2012 година, тој им се придружил на Нетс за Летната лига на НБА во 2012 година. Во 5 натпревари, тој имал просек од 10,2 поени и 3,6 скока по натпревар.
На 24 јули 2012 година, Шенгелија потпишал со Нетс. За време на неговата дебитантска и втора сезона, тој имал повеќекратни задачи со Спрингфилд Армор од НБА Д-лигата.
1.3 Чикаго Булс (2014)
На 21 јануари 2014 година, Шенгелија бил продаден на Чикаго Булс во замена за Маркиз Тиг. На 14 април 2014 година, Булс го отпуштиле.
1.4 Басконија (2014–2020)
На 21 јуни 2014 година, Шенгелија потпишал тригодишен договор со Саски Басконија.
На 1 март 2015 година, баскиското дерби со Билбао Баскет завршило со тепачка што започнала со конфронтација помеѓу Дејан Тодоровиќ и Шенгелија. Двајцата играчи биле дисквалификувани, а 12 играчи биле исклучени поради инвазијата на теренот што се случила за време на тепачката. Со само неколку секунди на часовникот и Билбао во водство на играта, Шенгелија го фаулирал Тодоровиќ додека вториот се обидувал да забие. Српскиот играч го турнал Шенгелија одзади, а грузискиот напаѓач фрлил удар како одговор. Размената ги натерало играчите од клупата на двата тима да влезат на теренот и последователно започнала тепачката. Кога Шенгелија го напуштал теренот по дисквалификацискиот фаул, тој му се извинил на едно дете кое било во првиот ред на арената.
АЦБ објавила дека тепачката ќе има сериозни последици и санкции и започнала разговори со Шпанската кошаркарска федерација за зацврстување на дисциплинските прописи. На 5 март, лигата привремено ги суспендирала Тодоровиќ и Шенгелија до конечното решавање на случајот.
Откако била објавена предупредувачката суспензија за двајцата играчи, Билбао и Басконија објавиле заедничко соопштение во кое го изразиле своето неодобрување. На 11 март, Шенгелија конечно добил суспензија од 5 натпревари, додека Тодоровиќ бил суспендиран на четири натпревари. Дополнително, Дајрис Бертанс од Билбао Баскет и браќата Мамаду и Илимане Диоп од Басконија добијле казна од 3.000 евра.
На 7 јуни 2017 година, Шенгелија потпишал тригодишно продолжување на договорот со Басконија. Во мај 2018 година, тој бил избран во првиот тим на сите играчи од Евролигата за сезоната 2017–18. На 33 натпревари во Евролигата, тој имал просек од 13,7 поени, 6,1 скока и 2,2 асистенции по натпревар, што е негов најдобар резултат во кариерата. На 24 мај 2018 година, тој завршил на второто место зад Лука Дончиќ во гласањето за најкорисен играч на сезоната во Лигата АЦБ. На 19 август 2018 година, Шенгелија потпишал четиригодишно продолжување на договорот со Басконија до 2022 година. Сепак, грузискиот напаѓач ја напуштил Басконија во јули 2020 година, по 6 сезони со баскискиот тим.
1.5 ЦСКА Москва (2020–2022)
На 9 јули 2020 година, тој потпишал тригодишен договор со рускиот клуб ЦСКА Москва.
На 26 февруари 2022 година, Шенгелија го раскинал договорот во знак на протест против руската инвазија на Украина. Тој изјавил: „Ја донесувам оваа одлука во знак на протест против руската инвазија на Украина. Не сметам дека е можно да продолжам да играм за клубот на Црвената армија.“ Името на ЦСКА е скратено како ''Централен спортски клуб на армијата''. Тимот го обвинил него и другите за кршење на нивните договори; сепак, со суспензијата на Русија од Евролигата и ФИБА, ЦСКА не можела да покрене никаква правна постапка.
1.6 Виртус Болоња (2022–2025)
На 7 март 2022 година, Шенгелија потпишал договор со италијанскиот клуб Виртус Болоња до крајот на сезоната. Покрај тоа, откако ги елиминирале Лиеткабелис, Улм и Валенсија во првите три кола од плејофот, на 11 мај 2022 година, Виртус го победил и Фрути Екстра Бурсаспор со 80–67 на Сегафредо Арената, освојувајќи го својот прв Еврокуп и квалификувајќи се за Евролигата по 14 години. Сепак, и покрај тоа што ја завршил регуларната сезона на првото место и ги елиминирал Пезаро и Тортона со 3–0 во првите две кола од плејофот, Виртус бил поразен со 4–2 во националното финале од Олимпија Милано.
На 13 септември, Шенгелија потпишал двегодишен договор со Виртус до јуни 2024 година На 29 септември 2022 година, откако го елиминирале Милано во полуфиналето, Виртус го освоил својот трет Суперкуп, победувајќи го Банко ди Сардења Сасари со 72–69 и постигнувајќи уште еден последователен трофеј, по освојувањето на трофејот во 2021 година. Сепак, Шенгелија не играл поради повреда на рамото што се случило пред Евробаскетот 2022. Сепак, и покрај добрите претпоставки, Виртус ја завршил сезоната во Евролигата на 14-то место, со што не се квалификувал за плејофот. Покрај тоа, тимот бил поразен во финалето на Купот на Италија од Бреша. Во јуни, откако ги елиминирал Бриндизи и Тортона со 3–0, Виртус бил поразен со 4–3 од Олимпија Милано во националното финале, по серија која била широко оценета како една од најдобрите во последните години на италијанската кошарка.
На 24 септември 2023 година, откако ја елиминирале Олимпија Милано во полуфиналето, Виртус го освоил својот четврти Суперкуп, а трет по ред, победувајќи ја Германи Бреша со 97–60. Шенгелија бил прогласен за МВП на турнирот. И покрај импресивната прва половина од сезоната, Виртус ја завршил регуларната сезона во Евролигата на 10-то место, квалификувајќи се само за плеј-ин, каде што откако ја победиле Анадолу Ефес со 67–64, загубиле од Басконија со 89–77, не квалификувајќи се за плеј-офот. Покрај тоа, тие се пласирале на првото место за време на регуларната сезона во Италија, но откако ги елиминирале Тортона со 3–2 и Рејер Венеција со 3–1, го загубиле третото финале по ред против Милано со 3–1.
Во сезоната 2024-25 во Евролигата, тој постигнал најмногу поени во кариерата - 35 против Фенербахче Беко, што е натпревар со најмногу постигнати поени во неговата кариера во Евролигата. Сезоната 2024-25 во ЛБА била најуспешната за Шенгелија со Виртус, освојувајќи го италијанското првенство. Победувајќи го Палаканестро Бреша во финалето, Шенгелија бил прогласен за најкорисен играч во финалето на ЛБА . Дополнително, тој бил избран во тимот на Серија А во Ол-Лега за сезоната.
1.7 ФК Барселона (2025–денес)
На 21 јули 2025 година, Шенгелија потпишал договор на три сезони со Барселона од Лига АЦБ и Евролигата. На 31 октомври 2025 година, тој ја освоил својата деветта награда за најкорисен играч на колото во Евролигата, откако постигнал PIR од 42 за време на победата на гости против Партизан Белград.
2 Кариера во националниот тим
Шенгелија е член на сениорската грузиска репрезентација. Со Грузија настапувал на Евробаскетот 2011, Евробаскетот 2015 и Евробаскетот 2017.
Во февруари 2023 година, Шенгелија бил клучен играч во составот на Грузија, која се квалификувала за своето прво Светско првенство во 2023 година .
3 Статистика за кариера
3.1 НБА
3.1.1 Редовна сезона
Бруклин Нетс, 19, 0, 4.9, .435, .500, .563, 1.2, .2, .2, .1, 1.6
Бруклин Нетс, 17, 0, 8.1, .458, .000, .375, .8, .7, .1, .1, 1.5
Чикаго Булс, 9, 0, 1.9, .500, .000, .000, .2, .2, .1, .0, .4
Кариера, 45, 0, 5.5, .451, .125, .500, .9, .4, .1, .1, 1.3
3.2 Евролига
2011–12, Шарлроа, 9, 9, 20.6, .500, .286, .682, 4.3, 1.0, .3, .1, 8.3, 7.1
2014–15, Басконија, 24, 23, 21.6, .439, .229, .820, 4.8, .8, .6, .7, 9.5, 10.3
2015–16, 9, 7, 19.2, .561, .500, .682, 3.8, 1.2, .8, .6, 9.1, 10.4
2016–17, 24, 13, 20.8, .511, .542, .778, 4.1, 1.4, .8, .3, 10.8, 12.0
2017–18, 33, 17, 25.5, .569, .326, .681, 6.1, 2.2, .8, .5, 13.7, 18.2
2018–19, 20, 15, 24.2, .503, .393, .529, 4.3, 1.6, 1.1, .6, 11.4, 13.0
2019–20, 28*, 28*, 30.4, .533, .391, .769, 5.6, 2.9, 1.0, .5, 15.9, 18.5
2020–21, ЦСКА Москва, 37, 35, 24.9, .455, .315, .651, 4.9, 2.3, 1.2, .2, 11.2, 12.1
2021–22, 15, 13, 24.8, .474, .341, .733, 4.7, 2.5, .9, .3, 12.7, 14.1
2022–23, Виртус Болоња, 23, 17, 22.6, .484, .462, .753, 3.1, 3.1, .9, .4, 9.4, 11.5
2023–24, 33, 31, 27.4, .491, .255, .788, 5.0, 3.3, 1.0, .2, 14.5, 17.4
2024–25, 28, 25, 27.7, .513, .362, .824, 5.0, 2.7, .7, .4, 15.6, 17.5
Career, 283, 233, 24.5, .537, .343, .729, 4.8, 2.3, .9, .4, 12.4, 14.4
3.3 Домашни лиги
Сезона, Екипа, Лига, , , , , , , , , ,
2008–09, Валенсија, ACB, 6, 10.5, .620, .000, .800, 1.7, .5, .5, .2, 3.3
2009–10, Валенсија B, EBA, 21, 29.5, .539, .290, .481, 8.0, 1.9, .9, 1.0, 15.7
2010–11, Вервје-Пепинстер, BLB, 32, 17.0, .511, .130, .750, 4.1, .5, .8, .3, 6.5
2011–12, Шарлроа, BLB, 29, 18.4, .494, .279, .628, 4.8, 1.1, 1.1, .3, 8.8
2012–13, Гранд Рапидс голд, NBA D-League, 10, 36.6, .581, .366, .675, 8.2, 4.0, 2.3, 1.0, 24.3
2013–14, Гранд Рапидс голд, NBA D-League, 4, 27.3, .615, .200, .818, 5.0, 1.5, .5, 1.3, 13.3
2014–15, Басконија, ACB, 31, 20.3, .532, .362, .804, 4.0, 1.0, .5, .4, 10.1
2015–16, Басконија, ACB, 19, 17.0, .580, .300, .750, 3.6, 0.9, .6, .5, 8.7
2016–17, Басконија, ACB, 31, 22.1, .541, .324, .694, 4.8, 1.3, 1.0, .7, 10.5
2017–18, Басконија, ACB, 41, 24.2, .608, .350, .717, 5.4, 1.7, 1.0, .3, 14.9
2018–19, Басконија, ACB, 25, 23.0, .634, .422, .573, 4.8, 2.4, 1.3, .3, 13.4
2019–20, Басконија, ACB, 29, 32.0, .543, .295, .718, 6.1, 2.8, 1.2, .3, 15.9
2020–21, ЦСКА Москва, VTBUL, 26, 23.3, .573, .294, .656, 4.4, 1.8, .6, .4, 13.9
2021–22, ЦСКА Москва, VTBUL, 9, 20.1, .609, .250, .698, 4.1, 3.1, .8, .4, 11.2
2021–22, Виртус Болоња, LBA, 19, 24.3, .560, .250, .632, 5.2, 2.7, .9, .5, 12.8
2022–23, Виртус Болоња, LBA, 32, 24.1, .533, .346, .741, 5.9, 3.2, 1.2, .3, 11.5
2023–24, Виртус Болоња, LBA, 36, 23.6, .533, .382, .808, 4.9, 3.1, .7, .2, 13.6
2024–25, Виртус Болоња, LBA, 35, 24.4, .563, .306, .815, 5.5, 2.8, .7, .5, 15.1