procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Секира

Секира, балта, балтија или балтак — орудие, составено од сечило и од рачка, наменето за работа или за борба.
Секирата е орудие кое потекнува од древни култури низ целиот свет. Таа претставува едноставен механизам со кого што може да се споредува и проследува модернизацијата на човештвото низ вековите, најпрво камената доба па бронзената доба и потоа железната доба.
1 Употреби
Главните употреби на секирата биле обработување на дрво, користење како оружје или симболична употреба во обреди. Првите секири со рачки поврзани со камени глави потекнуваат од мезолитскиот период на каменото време 6000 години п.н.е. Со продлабочување на технологијата биле користени материјали како бронза, железо и челик.
2 Секирата како тема во уметноста и во популарната култура
* „Внимателно со секирата, Јуџин“ (англиски: ''Careful With That Axe Eugene'') — песна на британската рок-група „Пинк Флојд“ (''Pink Floyd'') од 1969 година.* „Мала секира“ (англиски: ''Small Axe'') — песна на Боб Марли енд д Вејлерс (''Bob Marley and the Wailers'') од 1973 година.
Геометриска прогресија

Геометриска прогресија е низа во која количникот на било кои два последователни члена е константен. На пример
a<sub>n</sub>, a<sub>n+1</sub>, a<sub>n+2</sub>. . .
Бројот r уште се нарекува количник на геометриската прогресија, каде што:
:<math>r=\frac{a_{n+1{a_n}.</math> Во геометриска прогресија количникот r≠0.
Секој нареден член на геометриска прогресија може да се добие со множење на претходниот член со количникот r. На пример, низата {1, 3, 9, 27, 81, . . .} е геометриска низа со количник 3.
Цунами

Цунами (јапонски: 津波 - ''пристаништен бран'') (津 „цу“, пристаниште; 波 „нами“ — бран) — природна појава на огромни бранови што потекнуваат од земјотрес или вулканско избувнување, при што се поместуваат тектонските плочи на дното на морето и настанува привремено вознемирување на површината на океанот или морето. Исто така цунамите може да бидат создадени од удар од големи вселенски тела, како на пример метеорити.
1 Настани
Повеќето цунами се случуваат во Тихиот Океан, но најсмртоносното цунами во историјата на човештвото се случило во индискиот океан во близина на Индонезија, на 26 декември 2004 при што починале околу 300.000 луѓе.
* 1605, Јапонија, 512 000 жртви.
* 1611, Јапонија, 5 000 жртви.
* 1674, Индонезија, 2 500 жртви.
* 1692, Јамајка, 3 000 жртви.
* 1703, Јапонија, 5 000 жртви.
* 1707, Јапонија, 30 000 жртви.
* 1746, Перу, 4 000 жртви.
* 1755, Португалија, 90 000 жртви.
* 1766, Јапонија, 1 500 жртви.
* 1782, Кина, 40 000 жртви.
* 1792, Јапонија, 15 000 жртви.
* 1854, Јапонија, 3 000 жртви.
* 1868, Чиле, 25 000 жртви.
* 1883, Индонезија, 40 000 жртви (поради избувнување на вулканот Кракатау).
* 1896, Јапонија, 25 000 жртви.
* 1899, Индонезија, 3 500 жртви.
* 1923, Јапонија, 2 000 жртви.
* 1933, Јапонија, 3 000 жртви.
* 1976, Целебес (Индонезија), 8 000 жртви.
Јапонија е држава со најредовни земјотреси и цунами. Многу активни тектонски плочи се наоѓаат на нејзината територија и особено во тихиот океан во јапонската околина. Во јапонската историја се регистрирани околу 200 цунами.
2 Цунамито во популарната култура
* „Нуркање во цунамито“ (англиски: ''Duckdiving the Tsunami'' ) - песна на македонската рок-група Molokai од 2012 година.
2.1 Статии и мрежни места
*** — Мрежно место и специјален извештај снимен во деновите на цунамито од 2004 во Индискиот Океан.
* — Општ опис на цунамите и улогата на американската агенција NOAA во , , , , и .
* — Хамбуршки универзитет .
*** (САД)
* — Координациска група за тихоокеанскиот систем за предупредување од цунами.
*** — Национален временски сервис на САД
** — Заснован на сеизмички метри на морското дно и површина.
** Што може да научиме од цунамито од декември 2004 во Индискиот Океан.
2.2 Слики и видео
Поврзано: Слики и видео, земјотрес во Индиски Океан 2004
* 5 аматерски видео снимки од цунамито кое ги удри Шри Ланка, Тајланд и Индонезија на 26 декември 2004.
* Документарец на данскиот писател и фотограф Торстен Овергаард по цунамито во југоисточна Азија од 26 декември 2004.
** Сателитски снимки со висока резолуција кои ги покажуваат ефектите на цунамито од 2004 на областите зафатени од цунамито во Индонезија, Тајланд и островот Никобар во Индија.
** од центарот за цунами истражување NOAA
****
2.3 Фикција
*''State of Fear'' (2004) на Мајкл Крајтон ги истражува ненамерните последици од човечката интервенција со силите на природата.
Спартак (балет)

''Спартак'' е балет од композиторот Арам Хачатурјан, веројатно втор најпознат по неговиот балет ''Гајане''. Делото ги раскажува јунаштвата на Спартак, водачот на робовското востание против римјаните познато како Спартаково востание.
Адаџото од овој балет е искористено во неколку филмови и на телевизија.
Олимпијада

Олимпијада ( |Ὀλυμπιάς[]) во Стара Грција претставувала период од четири години помеѓу две Олимписки игри . Првата олимпијада траела од 776 п. н.е. до 772 п.н.е.. Денес често терминот „олимпијада“ се користи погрешно за Олимписките игри.
1 Види повеќе
* Олимписки игри
Плиниј

Името Плиниј го носат две лица:
* Плиниј Постариот, староримски благородник, научник и историчар, автор на ''Naturalis Historia'', (''Природознание'').
* Плиниј Помладиот, староромски државник, говорник и писател, внук и посвоен син на Плиниј Постариот.
Јован Бабунски

Јован Стојков (иќ) попознат како Јован Бабунски (Мартолци, 1878 — Велес, 1920) — србомански четнички војвода и борец против македонското национално ослободување. Прекарот Бабунски го добил по местата во коишто делувал: планината Бабуна (особено селото Богомила) и реката Бабуна.
1 Образование
Јован Стојков (иќ) е роден во велешкото село Мартолци во 1878 година. Основното образование го завршува во град Велес. По завршување на четирилетката, емигрира со семејството во Србија, во градот Белград, каде што една година учи гимназија, а потоа се префрла во богословско-учителско училиште наменето за Срби од Турција. Потоа образованието го продолжува во градот Валево, каде што завршува нижа гимназија, па учителска школа во Ниш.
По завршувањето на учителската школа, преку српската националистичка организација “Свети Сава“ е испратен како учител во Тетово.
2 Српски војвода
Како агент на српската пропаганда во Тетово, а подоцна во градот Велес, Бабунски ги поттикнувал граѓаните да вршат клевети и предавства над активистите на ВМОРО пред турските власти. Заради едно такво предавство извршено од страна на брат му, Ѓорѓи Сугарев го ликвидира брат му, а после и татко му. После оваа казна на организацијата, Бабунски станал војвода на србоманска чета, и дејствувал во Поречието и Велешко.
Соработувајќи со турските власти, Бабунски успеал да создаде многу силна србоманска мрежа во областите во коишто е активен. Најблиски соработници му се Глигор Соколов (иќ) и Јован Долгач.
Води серија битки против четите на Иван Алабакот, Блаже Биринчето, Стефан Димитров, Панчо Константинов и Ѓорѓи Сугарев.
Кога во Турција бил извршен преврат во 1908 од страна на Младотурците, кои донеле Устав и општ мир, Бабунски прекинал со четништвото на определено време. Но, откако извршува убиство на еден член на ВМОРО, Бабунски пак станува нелегален и успева да пребегне во Србија, од каде што во 1912 на чело на српската војска составена од елитни четници ја поминал балканската војна од Куманово до Битола.
Името на Јован Бабунски е сврзано со задушувањето на македонското Тиквешко востание, кога заедно со својата србоманска чета, и со војници од редовната српска армија на најѕверски начин прави масакар на невиното население во Тиквешијата .
Исто така се истакнува и во борбите на Солунскиот фронт во Првата светска војна, за што добил највисоки српски и француски воени одликувања. Умрел во 1920 година во Велес.
3 Одликувања
Носител е на повеќе српски и француски одликувања. Исто така, помеѓу двете Светски Војни, во негова чест бил подигнат споменик во Велес. Бабунски е опеан и во епот „Спремте се, спремте четници!“.
А капела

А капела (''a cappella'') е вокална музика или пеење без инструментална придружбa, или дело наменето да се изведува на овој начин. ''A cappella'' на италијански значи ''(музика) како во капела''; терминот потекнува од ограничувањата за користење на инструменти во средновековните цркви. Често се пишува погрешно како ''a capella'', што потекнува од латинскиот јазик (но на латински ''capella'' значи ''мала коза''), или пак ''acappella''.
Пасторала

Пасторална поезија, пасторала или еклога — книжевно дело во кое се работи за животите на овчарите или воопшто за селскиот живот, каде типично се прикажува констрастот меѓу простодушноста и спокојството на едноставниот живот и маката и расипаноста на градскиот, а особено дворскиот живот. Но овој вид творештво е проткаен со извесна фантазија, затоа што се појавуваат самовили коишто се митолошки суштества, а во кои се вљубуваат овчарите.
1 Дефиниција
Ликовите во пасторалната поезија често се користат како двигатели за изразување на моралните, општествените или книжевните гледишта на авторот. Во оваа поезија се среќава и средството наречено „натпревари во пеење“ помеѓу два или повеќе овчари. Темата е обично љубов или смрт.
2 Историја на пасторалната поезија
Изразните средства на пасторалната поезија главно биле поставени од Теокрит. Оваа традиција прешла од Грција во Рим, каде Вергилиј алудирал на современите проблеми на селското општество кое тој го отсликувал. Вергилиевите Еклоги извршиле силно влијание врз поетите од ренесансата.
Пасторалниот тренд во англиската поезија се јавува во 1579 со делото „''Овчарски календар''“ (''Shepheardes Calendar'') од авторот Едмунд Спенсер.
3 Пасторални поети
* Вилијам Браун
* Роберт Грин
* Томас Декер
* Џон Дан
* Вилијам Драмонд
* Мајкл Дрејтон
* Томас Кемпион
* Ендрју Марвел
* Кристофер Марлоу
* Томас Неш
* Сер Волтер Рели
* Сер Филип Сидни
* Финеас Флечер
* Томас Хејвуд
* Роберт Херик
4 Пад
Во подоцнежните столетија, реакциите против извештаченоста на овој жанр, заедно со новите ставови кон природниот човек и природната сцена, резултирале со понекогаш горко вметнување на реалност во рустичните сцени во делата на многу поети и романописци.
Меѓутоа, пасторалната елегија и натаму останува преку делата на Перси Шели и Метју Арнолд.
Рационален број

Рационални броеви, во математиката, претставуваат логичко расчленување на целите броеви. Постојат два начини на толкување на рационалните броеви. Едниот е преку претставување на секој рационален број како децимален запис, а другиот преку негово претставување како однос, количник на два цели броја.
Ако рационалниот број е запишан со помош на децимален запис (т.е. како децимален број), тогаш тој:
* Или записот е конечен:
::<math>\ 1; 2{,}03; 100{,}1234; 3{,}141562652</math>* Или записот е бесконечен, но периодичен, т.е. една цифра или група цифри се повторуваат бесконечен број пати во записот:
::<math>\ 0{,}3333333333333333333333333\ldots = 0{,}(3)</math>::<math>\ 12{,}567567567567567567567567\ldots = 12{,}(567)</math>
Ако пак рационалниот број е запишан како количник на цели броеви, т.е. како дропка:
:<math>\ \frac{a}{b}</math> каде <math>\ a, b \in \mathbb{Z}</math>, тогаш
* Мора <math>\ b \neq 0</math> зашто во математиката делење со нула нема смисла
* Секој рационален број има бесконечно многу начини на запишување, пример:
:<math>\ \frac{a}{b} = \frac{2a}{2b} = \frac{3a}{3b} = \ldots = \frac{n \cdot a}{n \cdot b} = \ldots</math>:<math>\ \frac{1}{3} = \frac{2}{6} = \frac{3}{9} = \ldots</math>
Последново повлекува дека секој рационален број формира своја ''класа'' на записи. Како показател на оваа класа најчесто се зема дропката таква што именителот и броителот се заемно прости, т.е. немаат заедничи делители (Така, најчесто пишуваме <math>\frac{1}{3}</math>, а не <math>\frac{2}{6}</math>)
= Операции со рационални броеви =
Нека <math>\frac{a}{b}</math> и <math>\frac{c}{d}</math> се два произволни рационални броја. Тогаш меѓу нив дефинираме:
* Собирање:
:<math>\frac{a}{b} + \frac{c}{d} = \frac{ad + bc}{bd}</math>* Одземање:
:<math>\frac{a}{b} - \frac{c}{d} = \frac{ad - bc}{bd}</math>* Множење:
:<math>\frac{a}{b} \cdot \frac{c}{d} = \frac{ac}{bd}</math>* Делење:
:<math>\frac{a}{b} : \frac{c}{d} = \frac{ \frac{a}{b} }{ \frac{c}{d} } = \frac{ad}{bc}</math>
Арам Хачатурјан

Арам Хачатурјан (|Արամ Խաչատրյան; руски: ''Аpaм Ильич Xaчaтypян''; - ) — прочуен ерменски композитор во чии дела често се среќаваат влијанија од ерменската народна музика. Важи за еден од водечките советски композитори.
1 Живот
Арам Илич Хачатурјан е роден во Тбилиси, Грузија (тогаш дел од Руската Империја) во сиромашно ерменско семејство. Во неговата младост тој бил фасциниран од музиката околу него, но отпрвин не ја изучувал. Во 1921 тој доаѓа во Москва за да му се придружи на својот брат, без да знае ни збор руски. Иако без речиси никакво музичко образование, Хачатурјан покажал таков голем талент, што бил примен во Гнесинската музичка школа каде учел виолончело кај Михаил Гнесин и каде започнал да учи композиција (1925). Во 1929, тој се префрла на Московскиот конзерваториум каде учи кај Николај Мјасковски. Во 1930-тите се оженил за композиторот Нина Макарова, соученик во класот на Мјасковски. Во 1951, Хачатурјан станува професор на Гнесинскиот државен музичко-педагошки инстутут (Москва) и на Московскиот конзерваториум. Тој исто така држел важни функции во Синдикатот на Композиторите, кој подоцна се изјаснил дека Хачатурјановите дела се „формалистичка“ музика, заедно со делата на Прокофиев и Шостакович. Меѓутоа овие тројца композитори станале т.н. „титани“ на советската музика, уживајќи светска слава како водечки композитори на XX век.
2 Музика
Во Хачатурјановите дела спаѓаат концерти за виолина, виолончело и пијано , концерт-рапсодии за истите иснтрументи, три симфонии – од кои третата содржи делови за тринесет додатни труби и органа, како и балетите ''Спартак'' и ''Гајане''. Во последниот чин на Гајане го среќаваме веројатно најпознатиот став од овој композитор - „''Танцот на сабјите''“. Хачатурјан компонирал и филмска музика и придружна музика за театарски дела како продукцијата на Лермонтовиот ''Маскенбал'' (1941). За високиот филмски квалитет на неговата музика во ''Спартак'' сведочи употребата на делото во разни ТВ програми, особено во Британија. Хачатурјан исто така е композиторот на државната химна на Ерменската ССР, чија мелодија е една од петте моментални кандидати за следната химна на Ерменија.
Коскена срж

Коскената срж или коскена срцевина е сунѓересто ткиво со кое се исполнети шуплините во коските.
1 Функција
Таа е фабрика на крвни зрнца. Таа испушта крвни зрнца во крвотокот кога тие ќе се развијат и кога телото има посебна потреба за нив. Во здраво тело, коскената срж ги создава повеќето од трите вида на крвни зрнца. Тие се:
* црвените крвни зрнца (еритроцити)
* белите крвни зрнца (леукоцити)
* крвните плочки (тромбоцити)
Созревањето и развојот на крвните зрнца внимателно се контролира за да може да се создаде точниот број на секој вид на зрнца за телото да биде здраво. Секоја секунда се создаваат милиони црвени и бели крвни зрнца.
Клетките остануваат во коскената срж сè додека не се доволно созреани за да можат да се движат во крвта и соодветно да ги извршуваат различните функции што ги имаат. Прераното слевање на неоформени крвни зрнца од коскената срж во циркулаторниот систем е бид на рак т.е., леукемија.
Суботица

Суботица (српски: ''Суботица'' или ''Subotica'' , унгарски: ''Szabadka'', хрватски: ''Subotica'', германски: ''Maria-Theresiopel'' / ''Theresiopel'' ) — град во северна Србија, во Автономната Покраина Војводина, блиску до националната граница со Унгарија.
Суботица е најсеверниот град на Србија и втор најголем град на Војводина, помал само од Нови Сад. Според пописот од 2002 неговото население е 99.471 жител од кои 35% се Унгарци, а 409 се Македонци.
Градот Суботица има 147.758 жители (2002). Градот е административен центар на Севернобачкиот Управен Округ.
Српскиот е најмногу вработен јазик во секојдневниот живот, но унгарскиот јазик исто така го користи и речиси една третина од населението во нивните дневни разговори. И двата јазика се широко користени во комерцијални и официјални ознаки
;Етнички состав во населба
;Етнички состав во градот
Список на аеродроми во Бугарија

Список на аеродроми во Бугарија, групирани по тип и сортирани по локација.
:''За листа сортирана по име на аеродром, видете :Категорија:Аеродроми во Бугарија'':''За листа сортирана по ИЦАО код, видете Список на аеродроми по ИЦАО код: LB''
1 Аеродроми
ЛОКАЦИЈА, ИЦАО, ИАТА, ИМЕ НА АЕРОДРОМОТ
Цивилни аеродроми
Бургас, LBBG, BOJ, Меѓународен аеродром Бургас (Сарафово)
Варна, LBWN, VAR, Меѓународен аеродром Варна (Аксаково)
Горна Орјаховица, LBGO, GOZ, Аеродром Горна Орјаховица
Пловдив, LBPD, PDV, Меѓународен аеродром Пловдив (Крумово)
Софија, LBSF, SOF, Меѓународен аеродром Софија (Враждебна)
Цивилни аеродроми вон употреба
Русе (се издава под концесија), LBRS, ROU, Аеродром Русе (Штраклево)
Стара Загора (чека концесија), LBSZ, SZR, Аеродром Стара Загора (Кољо Ганчев)
Воени аеродроми
Видин, LBVD, VID
Добрич
Јамбол, LBIA, JAM, Аеродром Јамбол (Безмер)
Плевен, LBPL, PVN, Аеродром Плевен (Долна Митрополиа)
Силистра, LBSS, SLS
Сливен, LBSL
Трговиште, LBTG, Аеродром Трговиште (Буховци)
Други мали аеродроми
Казанлак, LBKK, Аеродром Калавача (Овоштник)
2 Поврзано
* Транспорт во Бугарија
Индокина

Индокина, или Индокинески Полуостров — регион во југоисточна Азија. Се протега отприлика источно од Индија, јужно од Кина, со културни влијанија од обете земји - што го објаснува значењето на името (поконкретно Виетнам зел кинески влијанија, додека пак Камбоџа, Лаос и Тајланд зеле индиски).
Индокина се состои од териториите на следниве земји:
* во строга смисла на зборот, само некогашната колонијална Француска Индокина:
** Камбоџа
** Лаос
** Виетнам
* во поширока смисла на зборот, континентална југоисточна Азија, која се состои и од:
** Полуостровска Малезија (јужниот крај на Малајскиот полуостров, но без ниеден од малајските острови)
** Мјанмар (некогашна Бурма и дел од Британска Индија со 1947 год.)
** Тајланд (некогашен Сијам)
Главната религија во овој регион е теравадскиот и хинајанскиот будизмот. Махајанскиот будизам преовладува во Виетнам, додека Малезија е повеќерелигиска нација, каде исламот е главната вера, а главни малцинства се будистите, хиндуистите и христијаните.
1 Поврзано
* АСЕАН
* Источни Инди
* Француска Индокина
* Малајски Полуостров
* Приморска југоисточна Азија
Бах (појаснување)

* Бах (митологија) - бог на виното во римската митологија.
Освен тоа што значи ''поток'', на германски, Бах (''Bach'') е и презиме на разни луѓе:
1 Семејство Бах
''Главна статија: Семејство Бах''* Јохан Себастијан Бах (1685–1750), композитор и оргулар, најпознат од сите Бахови
* Вилхелм Фридман Бах (1710–1784), композитор и оргулар
* Карл Филип Емануел Бах (1714–1788), композитор, чембалист и пијанист
* Јохан Егид Бах (1645–1716), оргулар и диригент
* Јохан Амброзиј Бах (1645–1695), виолинист и трубач, татко на Јохан Себастијан
* Јохан Бернхард Бах (1676–1749) композитор, чембалист и оргулар
* Јохан Кристоф Фридрих Бах (1732–1795), композитор
* Јохан Кристијан Бах (1735–1782), композитор
* Јохан Кристоф Бах (1642–1703), композитор и оргулар
* Јохан Готфрид Бернард Бах (1715–1739), оргулар
* Јохан Лудвиг Бах (1677–1731), композитор и виолинист
* Јохан Михаел Бах (1648–1694), композитор и оргулар
2 Други Бахови
* Барон Александар вон Бах (1813–1893), австриски политичар и државник
* Кристина Бах (born 1962), германска пејачка
* Ричард Бах (born 1936), американски романописец
* Оле Кристијан Бах (1957–2005), норвешки финансиер
3 Други значења
* БАХ мотиф, четиринотна низа во извесни композиции, во сеќавање на Ј.С. Бах
* 1814 Бах, астериод
* Разговорен назив на фирмата Мајбах
Маорски јазик

Маорскиот (''te reo Māori'') е полинезиски јазик и мајчин јазик на староседелското население на Нов Зеланд - Маорите. Јазикот е еден од трите официјални јазика во државата, прогласен како таков во 1987 година. Маорскиот е дел од групата на источнополинезиски јазици и е сроден со куковоостровскиот маорски, туамотскиот и тахитскиот јазик. Според истражувањето од 2001 година, бројот на возрасни луѓето кои течно го зборуваат јазикот се движи на околу 9% од вкупното маорско население, илиу 29.000 возрасни лица.
1 Загрозеност
Од вкупно 4 милиони жители на Нов Зеланд, само околу 1,000,000 од нив се од полинезиско потекло. Од нив пак, само околу 15% умеат да го зборуваат Маорскиот јазик на нивните предци. Овој јазик ги има следните слични проблеми како и ирскиот келтски јазик:
* во последниов век се претворил во малцински јазик иако бил главен пред тоа
* се зборува во островска држава со мал број на жители
* англискиот јазик сѐ повеќе е застапен во секојдневниот живот
* се смета дека овој јазик изумира
2 Класификација
Споредбената лингвистика го класифицира маорскиот јазик како полинезиски јазик, поточно дел од подгрупата на тахитски јазици од групата на источнополинезиски јазици. Во оваа група на источнополинезиски јазици се и тахитскиот, раротонганскиот, хавајскиот и рапанујскиот, меѓу другите. Маорските говорници веруваат дека јазиците од Куковите Острови, меѓу кои и раротонганскиот, се најлесните за нив полинезиски јазици во поглед на разбирање и говорење.
3 Примери
име= Маорски јазик
3.1 Календар
Уште од времето на мисионерите, маорскиот користел транслитерација на англиските имиња за денови и месеци. Од 1990 година, Маорската јазична комисија промовирала нов („традиционален“) сет називи. Новите имиња немаат еквиваленти од предевропскиот период, но се совпаѓаат со потеклото на англиските називи (на пример, hima = moon [месечина]). Комисијата при изработката на месеците се засновала на традиционалниот племенски месечев календар.
4 Поврзано
* Маори
*Нов Зеланд
* Недела на маорскиот јазик
* Куковоостровски маорски јазик
Список на аеродроми во Хрватска

Список на аеродроми во Хрватска, групирани по тип и подредени по место.
1 Аеродроми
МЕСТО, ИЦАО, ИАТА, ИМЕ НА АЕРОДРОМОТ
Цивилни аеродроми
Брач, LDSB, BWK, Аеродром Бол
Дубровник, LDDU, DBV, Аеродром Дубровник
Задар, LDZD, ZAD, Аеродром Задар
Загреб, LDZA, ZAG, Аеродром Загреб
Мали Лошињ, LDLO, LSZ, Аеродром Лошињ
Осиек, LDOS, OSI, Аеродром Осиек
Пула, LDPL, PUY, Аеродром Пула
Риека, LDRI, RJK, Аеродром Риека
Сплит, LDSP, SPU, Аеродром Сплит
Спортски аеродроми
Вараждин, LDVA, Спортски аеродром Вараждин
Врсар, Спортски аеродром Врсар
Иваниќ Град, Спортски аеродром Иваниќ
Копривница, Спортски аеродром Копривница
Лучко, LDZL, Спортски Аеродром Лучко
Оточац, Спортски аеродром Оточац
Риека, LDRG, Спортски аеродром Гробничко Поље
Сињ, Спортски аеродром Сињ
Славонски Брод, Спортски аеродром Славонски Брод
Чепин, LDOC, Спортски аеродром Чепин
Чаковец, Спортски аеродром Чаковец
Воени аеродроми
Затон, Тренинг база Сепурине
Удбина, LDZU, Аеродром Удбина
2 Поврзано
* Сообраќај во Хрватска
Солунски Залив

Солунски Залив (|Θερμαϊκός Κόλπος, ''Термајкос Колпос'') — залив во Егејска Македонија на Егејското (Бело) Море. Се протега веднаш јужно од Солун, источно од Пиерија и Иматија, а западно од Халкидик. Грчкото име го носи по старото име на градот Солун, Терма, на крајбрежјето на овој залив. Должината му е околу 100 км, а ширината околу 5 км близу Солун, околу 15 км северно и до 50 км на југ. По заливот е наречена и денешната општина Солунски Залив (Термајкос). Римјаните го нарекувале заливот ''Thermaicus'', ''Thermaeus sinus'' или ''Macedonicus sinus'' („Македонски Залив“).
1 Географија
Заливот го опкружува Солунското Поле и рамнината на север додека на исток и југозапад се протегаат ридови и планини. Солунскиот Залив има разни пристаништа по помали места, како и најважното пристаниште во градот Солун. На исток се протега Касандрискиот ’Рт.
Во потесна смисла, заливот на запад се граничи со линија од устието на Вардар до ’ртот на Голем Карабурун (Мегало Емболо), давајќи му должина од 15 км. Според уште потесна смисла, линијата оди од устието на Галик до ’ртот на Мал Карабурун (Микро Емболо).
2 Населени места
Населени места на брегот на Солунскиот Залив се Валта (Блата), античкиот град Потидјеа, Либаново, Света Троица, Бахчели, Хаџи Бали, Солун, Гаскарка, Метона, Пидна, Вромероскала (Паралија), Тузла (Алики). Во заливот се влеваат реките Колудеј, Бистрица и Вардар, како и неколку потоци.
3 Сообраќај
Солунското пристаниште е најголемото и најпрометното во заливот. На неговите брегови има уште дванаесет пристаништа, претежно за пловен сообраќај. Околу заливот се протегаат поважните патишта во Егејска Македонија, и тоа А1/Е75 (Атина - Солун) од запад, и А25 (Солун - Нова Мудања) од исток.
4 Поврзано
* Солун
* Солунски Залив (општина) — административна единица наречена по заливот
Деница

Деница. Во словенската митологија, Зора (или алтернативно Зарја, Ѕвезда, Звезда) се три (или понекогаш две) божици-чуварки познати како Аурори. Тие го чуваат соѕвездието Урса Минор или „Малата Мечка“ од забите на пеколното куче. Доколку ланецот се прекине и кучето го проголта соѕвездието, тоа ќе доведе докрај на Универзумот. Аурорите се претставени со Утринската Ѕвезда, Ноќната Ѕвезда и Полноќната Ѕвезда, иако Полноќната Ѕвезда во некои народи понекогаш се изоставува.
Утринската Ѕвезда е позната како Ѕвезда Даница или Ѕвезда Деница. Таа ги отвора небесните порти за да излезе сончевата кочија наутро. Таа е претставена како подполно вооружен и храбар воин. Таа е божица-патрон на коњите и е во асоцијативна врска со планетата Венера. Неа ја повикувале за заштита од смрт во битка и молитвите кон неа гласеле „Одбрани ме, о девојко, со својот вел од моите непријатели, од сабја и стрела...“.
Ноќната Ѕвезда е позната како Ѕвезда Вечерница или Вечернаја Ѕвезда. Таа ги затвора небесните порти секоја вечер по вараќањето на сонцето.
Полноќната Ѕвезда или Ѕвезда Полночнаја, Ѕвезда Полночница во некои легенди на словенските народи не постои. Во други, пак, легенди сонцето секоја ноќ умира во нејзините раце за утрото повторно да оживее. Таа е позната како божица на смртта, повторното раѓање, магијата, мистиката и мудроста.
Сите три божици најчесто претставуваат митски архиетип, односно Ѕвезда Деница, Ѕвезда Вечерница и Ѕвезда Полночница следствено претставуваат девојка (девица), мајка и баба.
Пархасиј

Пархасиј од Ефес бил еден од насјлавните старогрчки сликари. Се преселил во Атина, и се рангира меѓу Атичките уметници. Неговото творештво се одликува со една анегдота запишана од Ксенофонт во разговорот помеѓу Пархасиј и Сократ на тема уметност; затоа јасно е дека тој веќе бил прославен пред 399 п.н.е.. Сенека вели дека Пархасиј купил еден од Олинтијците кого Филип II Македонски го има продадено во ропство во 346 п.н.е., и го мачел за да има модел за неговата слика на Прометеј; но оваа приказна, која е слична на една таква за Микеланџело, е хронолошки невозмозна. Друга анегдота нѝ кажува за неговиот натпревар со сликарот Зевкиј. Зевкиј имал насликано некои гроздови толку совршено, што на нив долетале птици да ги колваат. Потоа тој му рекол на Пархасиј да ја тргне завесата за да ја открие својата слика, но, гледајќи дека сликата всушност самата завеса вила сликата, тој признал дека е надминат, бидејќи Зевкиј излагал птици, но Пархасиј го излагал Зевкија.
Пархасиј универзално се поставува во најпрвиот ранг на сликари. Неговото скицирање било особено чудесно, а многу од неговите цртежи на дрво и пергамент биле зачувани и високо вреднувани од подоцнежните сликари како пример за учење. Тој бил првиот кој се здобил со вештината на сликање на ликови кои изгледаат дека излегуваат од позадината. Неговата слика на Тезеј го красела Капитолот во Рим. Неговите други дела, покрај порнографијата која била негово хоби, се главно митолошки групи. Негово славно дело е и сликата на Демос, персонификација на атинскиот народ; според една приказна, веројатно заснована на епиграми, дванаесетте главни одлики на луѓето, иако очигледно прилично недоследни една на друга, биле јасно изразени на оваа фигура.
1 Наводи
*
Мопед

Мопедите се мотоцикли од 50 кубни сантиметри, со брзина која е законски ограничена на 45 км/ч. Овие мотоцикли се исто така познати под името скутер или веспа. Во скоро сите држави од светот право на управување на велосипед со мотор или мопед имаат сите лица кои наполниле 14 години. Во сите правилници на сообраќајот, мопедите мора задолжително да се движат по велосипедска патека, доколку иста таква не постои, мопедите мора да се движат на најмногу еден метар растојание од работ на патиштата. Задолжително е носењето на кацига. Во сите прирачници за мопедите се наведува дека најпожелно е да се носи облека со посветла боја, поради безбедносни причини. Новите мопеди се доста модернизирани и имаат голема примена низ големите градови, поради тоа што не трошат многу гориво и не ја загадуваат животната средина. Сите мопеди произведени од 2005 година па наваму ги исполнуваат најсовремените стандарди за заштита на животната средина (во Европа тоа се euro2 i euro3). Најголеми светски производители на мопеди се: Јамаха, Пјаџо, Џилера, Пежо, Априлија, Малагути, Каџива, CPI, Дерби, MBK, Хонда,Хамачи, Веспа
Список на универзитети во Нов Зеланд

Ова е список на универзитети во Нов Зеланд:
* Оклендски технолошки универзитет (Окленд)
* Универзитет Линколн (Линколн)
* Универзитет Масеј (Палмерстон Норт, Албани, Велингтон)
* Оклендски универзитет (Окленд)
* Кантербeриски универзитет (Крајстчерч)
* Оташки универзитет (Данидн, Велингрон, Окленд)
* Ваикатски универзитет (Хамилтон)
* Велингтонски универзитет Викторија (Велингтон)
Менопауза

Менопаузата е природна појава во животот на жената кога престанува нејзината менструација. Исто така е позната под името климактериум што значи промена на животот. Менопауза обично настапува помеѓу 44-та и 55 година од животот. Менструациите можат да станат помалку обилни и понередовни пред конечно да престанат.
1 Како се случува
Од двете страни на матката (утерусот) на жената се наоѓаат јајниците кои го произведуваат хормонот естроген. Овој хормон помага во регулирање и создавање јајце (овула) кај жената. За време на климактериумот јајниците почнуваат да создаваат помалку естроген при што не се произведуваат повеќе јајца и престанува менструацијата.
Климактериумот може да настапи на било која возраст ако јајниците на жената се извадени при хисторектомија операција (отстранување на матката).
2 Симптоми
Повеќето жени или воопшто ќе немаат симптоми, или ќе имаат само благи симптоми што ќе траат само неколку месеци. Но за некои жени, симптомите можат да бидат мачни и да траат неколку години. Тие се:
* Напади на жештина
* Вагинални и проблеми со мочниот меур
* Промени во расположението
2.1 Последици
Климактериумот прави жените постепено да губат дел од калциумот во нивните коски. Кај многу жени коските стануваат крти и лесно кршливи. Овој проблем е наречен Остеопороза.
Игор Исаковски

Игор Исаковски (, - , ) — македонски поет, прозаист, преведувач, уредник.
1 Животопис
Исаковски е роден на 19 септември 1970 во Скопје. Работел како радио и ТВ водител од 1991 до 1999 година и потоа од 2001 од 2003 година, на различни честоти. Тој бил основач и директор на културната установа „Блесок“, а работел и како главен и одговорен уредник и веб-мастерот на истоименото списание. Исто така бил уредник на списанието на Независните писатели на Македонија, „''Наше писмо''“. Дипломирал на катедрата за Општа и компаративна книжевност во Скопје, а магистрирал на Средноевропскиот универзитет во Будимпешта (Родови и културолошки студии).
Починал на 15 декември 2014 во Скопје.
2 Творештво
Исаковски преведувал поезија, проза и есеи, од (и на) македонски, англиски, словенечки, српско-хрватски-босански-црногорски. Во негов превод, на македонски јазик се објавени 60 книги, меѓу кои оние на: Алеш Дебељак (2), Лудвиг Гиц, Марија Тодорова, Душан Гојков, Клод Фримен, Роберт Млинарец, Јосип Ости (8), Рони Сомек, М.Т.Ц. Кронин, Горан Глувиќ, Томас Шапкот, Џек Галмиц, Герит Бусинк, Ханс ван де Ваарсенбург, Том Петсинис (2), Сибила Петлевски (2), Хенк ван Керквијк (Дејвид Винвуд), Павле Горановиќ, Предград Луциќ, Хенри Милер, Оља Савичевиќ Иванчевиќ, како и една антологија на црногорската поезија.
Исаковски објавувал во многу домашни и странски списанија. Делата му се објавени на англиски, холандски, романски, словенечки, хрватски, српски, бугарски, црногорски, босански, чешки, унгарски, полски, словачки, корејски, хебрејски и турски.
На 18 септември 2015 година, во клубот МКЦ, посмртно била промовирана 11. збирка поезија на Исаковски „Дека да“.
3 Објавени дела
;Самостојни дела
Писма (роман, 1991), Црно сонце (поезија, 1992), Експлозии, трудна месечина, ерупции… (раскази, 1993), Вулкан – Земја – (поезија, 1995), – Небо (поезија, 1996, 2000), Гравири - Blues говорница (многу куси текстови, 2001), Песочен часовник (раскази, 2002), Длабоко во дупката (поезија, 2004), Пливање во прашина (роман, 2005, награда ''Прозни мајстори'', 2005), Blues говорница II (многу куси текстови, 2006, ''годишна награда за најдобар визуелно-графички дизајн на печатена книга, 2007''), (поезија, 2008), (поезија, 2009), „Дека да“ (поезија, 2015).;Избори и преводи на други јазици
Sky (поезија на англиски, 1996, 2000), Sejanje smeha (избрана поезија на српски и македонски, 2003), I & Tom Waits (избрана поезија на македонски и англиски, 2003), Sandglass (раскази на англиски, 2003)
;Антологии
Ернест.01 (избор од раскази објавени во Блесок, 1998-2003), Морфеј.01 (избор од поезија објавена во Блесок, 1998-2003, автори родени помеѓу 1960-1977), Морфеј.02 (избор од поезија објавена во Блесок, 1998-2003, автори родени помеѓу 1930-1959)
Анастасија (музичка група)

Анастасија — македонска музичка група. Анастасија е една од најуспешните музички групи во Македонија. Нивната музика претставува оригинален микс од византиски звуци, православна црковна музика и етно ритми. Тие користеле повеќе акустични инструменти, како: кавал, гајда, тапан, но и компјутери, семплери и синтисајзери.
1 Историја
Групата „Анастасија“ била основана во 1990 година од страна на Горан Трајкоски (поранешен член на Сарацени, Падот на Византија, Мизар и Апореа), Климе Ковачески (поранешен член на Падот на Византија и Апореа), Златко Ориѓански (поранешен член на „Лола В. Стаин“) и Зоран Спасовски (поранешен член на „Мизар“ и „Апореа“).
Музиката на Анастасија претстаува спој на византиското минато, низ православната црковна музика, со големи примеси на етно ритам. Тие користеле акустични инструменти, како: кавал, гајда, тапан, но и модерна технологија, компјутери, семплови, синтисајзери и итн.
Анастасија направиле музички творби за театарски перформанси, филмови и ТВ програми.
Музиката за филмот „Пред Дождот“ била објавена од „Полиграм Рекордс“ и била распродадена во илјадници примероци низ целиот свет. Во 1996 година, „Анастасија“ ја направиле музиката за театарскиот перформанс „''Баханалија''“ кој се прикажувал низ цела Европа. Во 1997 година го издале синглот „Лице“, по кој следувал и синглот „Гори“, а потоа и албумот „''Мелургија''“ кој претставува компилација на необјавените песни на групата. Потоа следувал албумот „''Ноктурнал''“, снимен во скопското студио „Тра Ла Ла“ а миксуван во атинското студио, со Коти К.
2 Членови
* Горан Трајкоски, водечки вокал, клавијатури, гајда, кавал
* Климе Ковачески, гитара
* Златко Ориѓански, гитара, мандолина, кавал, придружен вокал
* Зоран Спасовски, тапани, ударни инструменти, клавијатури, придружен вокал
3 Албуми
* „На реките вавилонски“/„Премин“, сингл, (''Дом'', Ниш, 1989)
* „Давидова харфа“, песна на компилацискиот албум „Македонски документ“, („ТРОТ“, 1994)* Пред дождот (|Before the Rain), албум 1995
* „Лице“ (|Face) и „Гори“ (|Burn), ЦД-сингл, (''Third Ear Music'', 1997)
* „Мелургија“ (|Melourgia), албум, (''Libra Music'', 1997)
* „Ноктурнал“, албум, (''Third Ear Music'' за просторот на СФРЈ и ''Libra Music'' за остатокот од светот, 1998)
4 Наводи
* евидентирана од .
Дариј III

Дариј III Кодоман, родено име Кодоман, (ц. 380 - 330 п.н.е.), бил последниот крал од династијата Ахемениди, владетели на Персија. Владеел од 336 п.н.е. до 330 п.н.е., кога бил симнат од власт за време на освојувањата на Александар III Македонски.
По убиството на кралот Артаксеркс III во 338 п.н.е. и неговиот син Артаксеркс IV во 336 п.н.е. од страна на амбициозниот хилиарх Багој, тој сакал да постави нов монарх кој би бил полесен за контролирање. Тој го одбрал Кодоман, далечен роднина на кралското семејство кој се истакнал во бој со ветерани во војната против Кадусиите и во ова време служел како царски курир . Кодоман бил син на Арсам, син на Остан, еден од браќата на Артаксеркс и Сисигамба, ќерка на Артаксеркс II.
Кодоман го избрал кралското име Дариј III и набргу ја покажал својата независност од неговиот атентаторски добродетел. Багој пробал да го отруе, но Дариј бил предупреден и затоа го натерал сам да си го испие отровот. Новиот крал сега владеел со нестабилна империја, од која големи делови биле управувани од завидливи и превртливи сатрапи, а народот бил незадоволен и бунтовнички настроен.
Во 336 п.н.е. Филип II Македонски бил ополномоштен од Коринтскиот сојуз како негов хегемон да започне света одмаздничка војна против Персијците како казна за нивното палење на атински храмови за време на Втората персиска војна. Филип пратил напредни сили во Мала Азија под водство на генералите Парменион и Атал за да ги ослободат Грците од персискиот јарем. По заземањето на грчките градови кои се протегале од Троја до реката Мајандер, Филип бил убиен и походот бил прекинат додека неговиот наследник Александар Македонски не ја зацврстил контролата врз Македонија и Грција.
Пролетта 334 п.н.е. Александар Македонски извршил инвазија на Мала Азија со неговите македонско-грчки сили и веднаш ја поразил Персија во Битката кај Граник. Во 333 п.н.е. самиот Дариј тргнал на бојното поле да го пресретне Александар, но иако многу поголема, неговата војска била поразена во Битката кај Ис, а Дариј бил приморан да бега, оставајќи ги зад себе неговата двоколка, неговиот логор и неговото семејство. Во 331 п.н.е., сопругата-сестра на Дариј, Статира I, која била добро третирана, умрела во заробеништво пораѓајќи се.
Во септември истата година, по одбивањето на понудите на примирје, Александар повторно го поразил Дариј во Битката кај Гавгамела, кога неговиот возач бил убиен и Дариј бил исфрлен од рамнотежа, што предизвикало огромен метеж кај персиската војска, бидејќи војниците сметале дека кралот бил убиен. Потоа Дариј пребегал во Екбатана за да почне да собира трета војска, додека Александар го зазел Вавилон, Суза и престолнината Персеполис.
Дариј бил симнат од неговиот сатрап Бес, кој зел кралско име Артаксеркс V, а потоа и убиен по негова наредба во јули 330 п.н.е., за да го забави Александровиот поход, и покрај строгата наредба на Александар Дариј да биде доведен жив. Подоцна Александар приредил величествен погреб за Дариј и се оженил со неговата ќерка Статира II кај Опис во 324 п.н.е. Според историчарот Плутарх, Александар исто така зел и еден од катамитите на Дариј, евнухот Багој.
1 Наводи
Туретов синдром

Туретов синдром е пореметување со движењата заради одредено наследено невролошко нарушување на мозокот. Оваа положба е именувана по Францускиот невролог, Жил Турет, кој за првпат во 1885 испитувал девет вакви пациенти. Туретовиот синдром нема никакво влијание врз самата интелигенција или рок на живeење. Симптомите на ТС се поизразени кај децата. Луѓето со овој проблем прават постојани движења и гласови што не можат да ги контролираат.
1 Физички движења
Во овие движења наречени „тикови“ спаѓаат следниве:
* трепкање со очите
* кревање на рамениците
* нагли движења на главата
* гримаси со лицето
Понекогаш луѓето со Туретов синдромот непрекинато ги имитираат движењата на другите луѓе.
2 Вокални звуци
Звуците што луѓе со Туретов синдром ги имитираат се:
* шмркање
* чистење на грлото
* кашлање
* лаење
* врескање
Некои луѓе со ТС ги повторуваат своите или зборовите на другите луѓе или дури велат вулгарни или навредливи зборови без да сакаат.
3 Лечење
За сега нема еден семоќен лек за ТС. Но разни таблети за смирување помагаат кај некои луѓе со ТС да живеат нормален живот. Затоа што движењата и гласовите предизвикани од ТС се често реакција на стрес или возбуда, учењето на методи за контролирање на стресот и релаксација можат исто така што помогнат во лечењето.
Солсбериската катедрала од ливадите

„Солсберската катедрала од ливадите“ (англиски: ''Salisbury Cathedral from the Meadows'') е слика од уметникот Џон Констабл насликана во 1829, една година по смртта на неговата сопруга. Подоцна тој кон сликата додал и стихови од делото „Годишните времиња“ од поетот Џејмс Томсон (XVIII век) кои го разоткриваат значењето на сликата: дека виножитото е симбол на надежта по бурата следејќи по смртта на младата Амелија во рацете на нејзинот љубовник Келадон.
Оваа слика претставува личен израз на турбулентните чувства и променливите умствени состојби на сликарот. Некои ја имаат толкувано сликата и на политички начин, едно од кои толкувања е судирот на природата и индустријализацијата претставен преку судирот на елементите.
Некои симболи во сликата:
* Надгробен споменик: симбол на смртта
* Јасен: симбол на животот
* Црква: симбол на вербата и воскресот
* Виножито: симбол на обновен оптимизам
Хаику

Хаику — вид јапонска поема која обично ја опишува природата и исто така содржи мошне емотивна перспектива. Хаикуто и неговите творци се свртени кон ситните, обичните, речиси безначајните нешта, и тоа најчесто нешта кои се дел од природата, нејзините феномени и процеси.
Хаику се состои од 3 стихови и 17 слогови. Во првиот стих се користат 5 слогови во вториот стих се користат 7 слогови и во последниот стих се користат 5 слогови (формата е 5-7-5). Ваквата структура прилично го отежнува процесот на преведување на хаику во други јазици, но ова не е најбитно и понекогаш се одбегнува во преведувањето на хаику.
Хаикуто потекнува од постарите Ренга поеми кои биле составени од 5 стихови и 31 слогови, каде првиот дел од 3 стихови сочинувал 17 слогови наречен хокку. Вториот дел на ренга поема (цукеку) ги имал последните 2 стихови со по 7 слогови на стих. Структурата на ренгата била во формата 5-7-5-7-7. Ова значи дека хаику и хокку се суштински исти. Но главната разлика е во тоа што во хаику мора да се вметне збор кој ја изразува сезоната, наречен ''киго''.
Во следниов класичен примерок на Мацуо Башо, кигото е зборот жаба. Жабата ја претставува пролетта.
古池や,, ''фуру ике ја'', Старо езерце,
蛙飛び込む,, ''кавазу тоби кому'', одеднаш скока жаба,
水の音..., ''мизу но ото'', звукот на вода...
Друг примерок: ''Црешин цвет ноќе - / како ангел што / слегол од небеса!'' - Кобајаши Иса, еден од четворицата најзвучни јапонски хаиџини. Уште два познати јапонски хаиџини се: Јоса Бусон и Масаока Шики.
Традициолалниот начин за пишување на хаику со јапонска калиграфија е вертикално во една линија.
Луј де Лабурдоне

Луј де Лабурдоне (француски: ''Louis Charles Mahé de Labourdonnais'') — француски шахист роден во Реинион, 1797 — 1840, каде што татко му бил гувернер. По неговото преселување во Франција, тогашната светска сила во шахот, се запозна со играта на околу 17-годишна возраст. Многу брзо напредува така што на 23-годишна возраст бил ценет како првак сѐ до неговата рана смрт. Тој очигледно бил заљубен во шахот бидејќи за време на неговите турнаменти, исто такал играл посебни игри за мали добивки.
Мафија

Мафија е италијански збор, кој се користи за означување на организирани криминални банди, гангстери, поточно за таквите организации од островот Сицилија. Сицилијанската мафија исто така е позната како „Коза Ностра“ (Cosa Nostra) односно „Наша работа“ и се појавила во XIX век. Тоа е лабава асоцијација на криминални групи кои споделуваат заедничка организациска структура и код на однесување. Секоја група, позната како „семејство“ или „фамилија“, „здружение“, „клан“ или „коска“ (cosca) смета дека има суверенитет врз територијата на која рекетира — обично град или село или населба (borgata) од поголем град.
Гранки на мафијата се појавиле во САД во текот на доцниот XIX век, по брановите италијанска емиграција, како и во Канада и Австралија. Поимот „Мафија“ исто така се користи за организациите од сличен тип што работат под слична структура, без разлика дали се од Сицилија или не, како Камора, ’Ндрангета, Стида или Сакра Корона Унита, како и неиталијански организирани групи.
Во цел свет зборот мафија е синоним за организирани криминални структури тесно поврзани со крупниот бизнис и со владејачките структури. Оваквата спрега е позната за буквално секоја земја во денешно време, освен Куба, Кина, Виетнам, Северна Кореја. До крајот на 90-тите години на минатиот век организирани криминалци не постоеја ниту во поранешните комунистички земји во Европа : СССР, Чехословачка, Бугарија, Романија, Унгарија, Полска, СФРЈ.
Џовани Фалконе, антимафијашкиот судија убиен од Мафијата, се спротивставуваше на инфлацијата на користењето на терминот „Мафија“ за сите видови организиран криминал: „На времето луѓето се плашеа да го изговорат зборот ’Мафија‘, а денес луѓето се отидени во сосема спротивна насока што веќе премногу се употребува... Јас веќе не ја прифаќам навиката за Мафијата да се зборува на описен и сеопфатен начин со што се овозможува да се трупаат феномени кои навистина се сродни со полето на организиран криминал, но кои имаат малку или ништо заедничко со Мафијата.“ Според најшироко прифатената дефиниција, Мафија се однесува на регионалниот криминалитет на Сицилија.
1 Мафијата како тема во уметноста и во популарната култура
* „Член на мафијата“ (''Члан мафије'') - песна на српската рок-група „Рибља чорба“ (''Riblja Čorba'').* „Кум“ (англиски: ''The Godfather'') - американски филм од 1972 година, во режија на Фрaнсис Форд Копола.* „Кум II“ (англиски: ''The Godfather II'') - американски филм од 1974 година, режиран од Френсис Форд Копола.* „Кум“ (англиски: ''The Godfather'') - роман на американскиот писател Марио Пузо од 1969 година.
2 Поврзано
* Италијанска мафија
* Сицилијанска мафија
* Албанска мафија
* Организиран криминал
Аве

''Аве!'' или ''ауе!'' (латински: ''ave!'' или ''aue''!) e латински израз кај римјаните како поздрав или салутирање, со значење „здраво“. Впрочем, ова е еднина од наредбената форма на зборот ''avere'', што значи „да се биде здрав“
, така што ова буквално би се превело „здравствувај!“, налик на руското ''здравствуй!''.
Добро позната е употребата на овој збор за отпоздравување на цезарот или други големци. Светониј вели дека гладијаторите пред битка му се обраќале за цезарот со зборовите ''Ave Caesar! Morituri te salutant!'' (Здраво, Цезаре! Тие што ќе умрат те отпоздравуваат!)
Вулгатната верзија на Благовештението вели дека Архангел Гаврил ја отпоздравил Дева Марија со ''Ave Maria, gratia plena'' („Здраво Марија, полна грациозност“).
''Аве Марија'' како католичка молитва има инспирирано многу религиозни музчки дела.
Фашистичките режими за време на XX век го зеле овој поздрав. Бил користен за време на Нацистичка Германија во директниот германски превод, ''heil'' (хајл).
1 Поврзано
* Римски поздрав
Вилхелм Штајниц

Вилхелм Штајниц (|Wilhelm Steinitz и подоцна во САД: ''William Steinitz'', во — во ) — австриски шахист и првиот кои официјално бил прогласен светски првак во 1886 г. по неговата победа во Њу Орлеанс. Познат е по оригиналните идеи во врска со ''позиција'' кои ги има воведено во играта. Штајниц го претворил шахот во вид на наука и бил најпродуктивниот шаховски писател во 19 век. Со неговото учество во шахот тој длабоко успеал да го убеди светот за важноста на позициската игра како што се потрудил да докаже Франсоа-Андре Филидор еден век пред него.
Штајниц ја задржал титулата на шаховски првак до 1894 г. кога бил поразен од страна на Емануел Ласкер.
1 Наводи
Берџес, Нан и Емс, 2004, ''Светските најзначителни шаховски игри'', Робинсон Паблишинг, Лондон. ISBN 1-84119-905-2
Список на римски триумфални арки

Список на антички Римски триумфални арки:
(По денешна земја)
0.1 Германија
* Порта Нигра, Трир
0.2 Грција/Егејска Македонија
* Адријанова арка, Атина
* Галериева арка, Солун
0.3 Италија
* Августова арка, Аоста
* Августоива арка, Римини, подигната 27 н.е.
* Августова арка, Фано
* Гавиева арка, Верона
* Галиенова арка, Рим
* Друзова арка, Рим, подигната во чест на Нерон Клавдиј Друз
* Кампанска арка, Капуа
* Константинова арка, Рим, подигната 312 - 315
* Арка на Септимиј Север, Рим, подигната 203
* Суза, подигната 7 п.н.е.
* Титова арка, Рим, подигната 81 н.е.
* Трајанова арка, Анкона, подигната 113
* Трајанова арка, Беневентум, т.н. ''Порта Ауреа'', подигната 114
0.4 Либија
* Арка на Септимиј Север, Лептис Магна
* Тибериева арка, Лептис Магна, подигната 35 н.е.
0.5 Сирија
* Палмира
* Арка на Септимиј Север, Латакија
0.6 Франција
* Карпантрас
* Оранж
* Ремс: Марсова порта
* Сан Реми де Прованс: Римско наоѓалиште Гланум
* Сенте: Германикова арка
1 Поврзано
* Триумфална порта (Скопје)
* Римски триумф
* Римска архитектура
* Триумфална арка