procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Спиноф

Спиноф (|spinoff, „нуспроизвод“; погрешно: ''спин-оф'') — телевизиска програма, филм, видеоигра или кое било раскажувачко дело создадено врз основа на веќе постоечки дела, сосредоточувајќи се поподробно на различно гледиште од изворното дело (на пример, конкретни теми, ликови или настани). Најчесто, најпопуларниот лик во едно дело добива спиноф, бидејќи тоа осигурува дека производот ќе биде доходен.
Еден од најраните примери на спиноф во епохата на современите медиуми се случил во 1941 г., кога споредниот лик Трокмортон Гилдерслив од комичната серија ''Фибер Макги и Моли'' (англ. ''Fibber McGee and Molly'') станал ѕвезда на неговата програма, ''Големиот Гилдерслив'' (''The Great Gildersleeve''; 1941 — 1957).
Можно е спиноф да се одвива паралелно со делото од кое потекнува, но можно е да се одвива и во сосема поинаков временски период. Поимот може да се користи и за да укаже на значителна промена во гледната точка или почеток на нова сижетна линија — на пример, замена на главниот лик со некој што претходно бил спореден. Вообичаено е главниот лик од изворното дело да се појавува како спореден лик или камео во спиноф-делото, како и да има вкрстување помеѓу двете дела. Можно е спиноф да добие свој спиноф, со што ќе ја ослабне или изгуби врската со оригиналот.
1 Примери
*''Шоуто на Кливланд'' — спиноф-серија со ликови од ''Семеен тип''*''Младиот Шелдон'' — спиноф-предисторија на еден од главните ликови во ''Бубалици''*''Мачорот во чизми'' — спиноф-филм со лик од ''Шрек''
Крсто Ставриќ

Крсто Ставриќ ― аптекар и универзитетски професор по аналитичка хемија на Институтот за хемија при Природно-математичкиот факултет во Скопје.
1 Животопис
Роден на 17 април 1893 година во Битола. Во Битола во 1913 година, тој ја завршил грчката класична гимназија, а во 1914 година, и српската. Како гимназијалец работел како аптекарски помошник, што било предуслов за да се за­пише на Фармацевтскиот факултет во Константинопол. По избувнувањето на Првата балканска војна, ги прекинал студиите и се вратил во Битола. Од 1914 до 1917 година, тој бил аптекарски помош­ник, во би­тол­ска­та и солунската воена болница. Поради доб­рото поз­на­вање на странски јазици (турски, грчки, француски, германски, српски, руски и други) бил и воен толкувач (во Солун и Марсеј), што му послужило како препорака за добивање сти­пендија и му овозможило да се запише (во 1917 година) на сту­дии на Фармацевтскиот факултет во Женева. Напоредно, тој сту­ди­рал и на Филозофскиот факултет (хемија, физика и минералогија). Во 1920 година, тој го завршил Фармацевтскиот, а во 1921 година, и Фи­лозофскиот факул­тет, здо­бивајќи се со титу­ла­та магистер по фармација и док­тор по хемија (насловот на тезата му е ''Nou­velles syntheses de pyrimidines'' („''Нови синтези на пиримидини''“).
По враќањето од Швајцарија, како шеф на лабораторија во Белград, со професор Ѓаја, тој работел на полето на токсикологијата, броматологијата и биохемијата. Во 1923 г. бил наз­на­чен за шеф на лабораторијата и аптеката при Скопската окружна болница, а во 1925 година, по добиената концесија, ја отворил својата аптека со хемиска лабо­ра­торија „Нада” со која ра­ково­дител до 1948 година, и во која произведувал неколку свои патен­ти­ра­ни лекарства (цефалин, рас­твор за лекување на изгореници, и резовит, маст против егземи). За потребите на сопственото производство на рицинусово масло, го финансирал садењето на рицинус.
На Природно-математичкиот факултет стапил на работа во 1948 година, како предавач, а во 1952 година, тој бил избран за доцент по аналитичка хемија. Неговите студенти се сеќаваат на д-р Крсто Ставриќ како на неповторлива жива енци­клопедија на најраз­лич­ни методи и постапки за квантитативни аналитички опреде­лувања, ка­ко на човек кој средствата од својата аптека несебично му ги ставал на располагање на туку­што формираниот Хемиски институт и кој со своето знаење, луцидни идеи и вешти раце успе­ал да ја приспособи зградата на Гази Баба, инсталациите и лабо­ра­то­ри­ите во неа на потребите за изведување практична настава по хемија.
Макар што во најголемиот дел од својот животен век работел како аптекар, секогаш го привлекувала и лабораториската и научната работа. Пред Втората светска војна, резул­татите од својата работа ги објавувал во „''Аптекарски гласник''“ и во други списанија. Во последните го­дини од животот работел врз примената на Бернулиевиот закон за опре­де­лување на водата, екстракцијата на никотинот и слично. Во 1956 година, во Љубљана работел на подрачјето на силикатната хемија и вршел анализи на македонските глини со диферен­цијално-топлинска и спектрографска анализа.
Настрадал во сообраќајна несреќа на 7 јули 1960 година.
Дерзелас

Дерзелас (''Дарзалас'') бил хтонски бог на изобилството, подземниот свет, здравјето и духовната виталност, почитуван меѓу Дакијците и Тракијците.
Дерзалас бил божество од хеленистичкиот период почитуван во Одесос (денешна Варна) и често се појавувал на локалните кованици од третиот век п.н.е. до третиот век н.е. Обично бил прикажан облечен во химатион, држејќи рог на изобилството со жртвеници покрај себе. Во негова чест бил изграден храм со култна статуа, каде на секои пет години се одржувале игрите „Дарзалеја“, на кои веројатно присуствувал и императорот Гордијан III во 238 н.е.
Друг храм посветен на Дерзелас бил изграден во Истра која била грчка колонија на брегот на Црното Море во третиот век п.н.е.
Скорило

Скорило (починал можеби околу 70 година) бил дакиски крал кој можеби бил татко на Декебал. Доказите за неговиот живот и владеење се фрагментарни.
1 Владеење
Дакијците редовно ја напаѓале римската територија во Мизија. Царевите Тибериј и Калигула го решиле овој проблем со плаќање пари за заштита на Дакијците во вид на годишни субвенции. За време на владеењето на Нерон, војниците биле повлечени од границата на Дакија, оставајќи го царството ранливо. Кога Нерон бил соборен во 69 година, царството било потопено во превирања во Годината на четирите цареви. Се чини дека Дакијците се обиделе да ја искористат ситуацијата за да започнат инвазија на Мизија во сојуз со Сарматите Роксолани. Инвазијата се случила во лошо време. Лициниј Мукијан, поддржувач на Веспазијан, напредувал со војска низ Мизија кон Рим за да го собори Вителиј. Дакијците неочекувано наишле на неговите сили и биле потиснати, претрпувајќи голем пораз. Овие настани можеби се совпаѓаат со владеењето на Скорило, кој, сепак, не е споменат во античките извори за овие настани.
2 Библиографија
*
Живка Богошевиќ

Живка Богошевиќ - Кока ( во —) — учесник во НОВ на Македонија, носител на Партизанска споменица од 1941 година.
1 Животопис
Учествувала во НОД од почетокот на вооруженото востание. Во почетокот на
1942 година била примена за член на СКОЈ, а во мај истата година и за член на КПЈ. Била организационен секретар на МК СКОЈ. Нејзината дејност била откриена поради што била принудена да се илегализира, а окупаторот го уапсил целото нејзино семејство. Татко и брат ѝ биле стрелани и масакрирани, а вујко и убиен истата вечер. Во март 1943 година станала борец во Шарпланинскиот партизански одред, како политички делегат на вод. 11 ноември 1943 година, со формирањето на Првата македонска ударна бригада станала борец во нејзините борбени единици и била санитетски референт на Првиот косовски баталјон. Во борбите за Дебар, во текот на еден ден двапати билa ранета. По првото ранување продолжила да ги извлекува ранетите борци и да им укажува помош, кога повторно била ранета. Во текот на таа борба добила 32 рани, и дури во ноќта била извлечена од позицијата. За држењето во оваа борба јавно била пофалена пред Бригадата. Носител е на Партизанска споменица 1941 година.
Шлем од Перету

Шлем од Перету (|Coiful de la Peretu) — гетско-дакиски сребрен шлем кој датира од 4 век пр. н. е., се наоѓа во Националниот музеј на романската историја, Букурешт. Доаѓа од областа Перету, во округот Телеорман, Романија. Постојат 57 артефакти изработени од сребро и бронза со вкупна тежина од 2585 г. Шлемот е сличен на шлемот од Котофенешти и други три гетски златни или сребрени шлемови откриени досега.
1 Галерија
2 Поврзано
* Гети
Меда од Одесос

Меда од Одесос (|Μήδα|Mḗda, почината во 336 год. п.н.е.) — тракиска принцеза, ќерка на кралот Котела од Гетското племе, и сопруга на кралот Филип II Македонски. Филип се оженил со неа по бракот со Олимпијада.
Според Н. Г. Л. Хамонд, кога Филип умрел, Меда извршила самоубиство за да го следи Филип во Адот. Народот на Македонија, кој не бил навикнат на такви почести кон своите кралеви од страна на нивните сопружници, ја погребале со него во Големите тумули во Вергина, во посебна просторија. Вториот ларнакс пронајден во гробницата се верува дека и припаѓа нејзе како и златниот миртов венец.
1 Почести
Меда Нунатак во Антарктикот е именуван по Меда од Одесос.
Шлем од Аџигиол

Шлем од Аџигиол (|Coiful de la Agighiol) — гетски сребрен шлем кој датира од 4 век пр. н. е., што се наоѓа во Националниот музеј на романската историја, Букурешт.
Доаѓа од областа Аџигиол, во округот Тулчеа, Романија.
Шлемот е сличен на шлемот од Котофенешти и на другите три гетски златни или сребрени шлемови откриени досега. Како украс се претставени мажи качени на коњи со лушпест оклоп. Неговиот облик е вдахновен од севернобалканската варијанта на бронзениот халкидиски шлем.
1 Поврзано
* Гети
Плумбен

Плумбенот е материјал составен од еден слој атоми на олово. Материјалот е создаден во процес сличен на оној на графен, силицен, германен и станен, во кој висок вакуум и висока температура се користат за таложење на слој од атоми на олово на подлогата. Висококвалитетните тенки фолии од водоводот откриле дводимензионални структури на саќе. Прво било истражувано од индиски научници, понатамошни испитувања се прават низ цел свет.
1 Подготовка и структура
Во април 2019 година, Ј. Јухара и други пријавиле таложење на дебелина на еден атом со епитаксија на молекуларен зрак со метод на структура со Милерови индекси(111). Структурата била потврдена со микроскопија за скенирање тунели (STM) која открива речиси рамна саќе структура. Нема докази за тридимензионални острови, но може да се забележи уникатна наноструктурирана структура низ сите тераси што изгледаат како полиедарска пена што го исполнува просторот, намалена до димензија 2.
2 Својства
Електронските и оптичките својства на Плумбенот се утврдени од пресметки ''од почеток'', што укажува на јазот на опсегот од 0,4 eV.
Attalea

''Attalea'' е голем род на палми по потекло од Мексико, Карибите, Централна и Јужна Америка. Овој род со перести листови, без боцки, вклучува и мали палми без надземно стебло и големи дрвја. Родот има комплицирана таксономска историја и често бил поделен на четири или пет рода врз основа на разлики во машките цветови. Бидејќи родовите можат да се разликуваат само врз основа на нивните машки цветови, постоењето на интермедијарни типови на цветови и постоењето на хибриди помеѓу различни родови се користело како аргумент за нивно задржување во истиот род. Ова е поддржано од неодамнешните молекуларни филогении.
Во родот има помеѓу 29 и 67 видови, со проценки дури и до 100. Некомплетните хербариумски збирки го отежнуваат утврдувањето дали одредени групи претставуваат единечни видови или групи на слични видови. Видовите на ''Attalea'' имаат долга историја на човечка употреба и вклучуваат економски важни извори на палмино масло и влакна. Многу видови се толерантни на пожар и напредуваат во нарушени живеалишта. Нивните семиња се распространети од животни, вклучувајќи и некои за кои се смета дека биле прилагодени за распространување од сега изумрената плеистоценска мегафауна.
1 Репродукција и раст
Видовите ''Attalea'' се еднодомни — машките и женските цветови се одвоени, но се наоѓаат на истото растение. Различни видови се опишани како опрашувани од инсекти, вклучувајќи го и ''A. phalerata'', додека опрашувањето во ''A. colenda'' и ''A. speciosa'' им се припишува и на инсектите и на ветерот. Плодовите се дисперзирани од животни.
'Ртењето на семето е оддалечено тубуларно - за време на 'ртењето, како што се шири котиледонот, го турка младото ластарче подалеку од семето. По 'ртење, стеблото првично расте надолу пред да се сврти за да порасне нагоре и да го произведе надземното стебло. Ова создава подземен дел од стеблото во форма на „саксофон“. Фактот што врвниот меристем на прортените никулци на ''Attalea'' се под земја, веројатно придонесува за нивната толеранција на оган.
2 Употреба
Видовите ''Attalea'' имаат долга историја на човечка употреба. Карбонизираните семиња ''Attalea maripa'' биле пронајдени на археолошки локалитети во Колумбија кои датираат од 9000 година пред нашата ера. Неколку видови се важни извори на масло за јадење, слама за покрив, јадливи семиња и влакна. Листовите на ''Attalea butyracea'' и ''A. maripa'' се користи интензивно за изработка на сламени покриви. Неколку видови се маслодајни палми, со ''А. speciosa'' меѓу најважните економски. Производи добиени од ''А. speciosa'' било покажано дека поддржуваат над 300.000 домаќинства во бразилската држава Марањау во 2005 година, и во 1985 година се проценува дека поддржувале над 450.000 домаќинства низ Бразил. Влакна од пијасава, извлечени од лисните основи на ''А. funifera'', се комерцијално важни, и генерираат околу 20 милиони американски долари годишен приход на бразилските фармери во 1996 година.
3 Наводи
Латобици

Латобици или Латовици (галски: ''Latobicoi'') — келтско племе кое живеело во Горна Панонија, околу денешно Дрново (Словенија), за време на римскиот период.
1 Име
Тие се спомнати како ''Латовичи'' од Плиниј (1 век од н.е ), како Λατόβικοι (Latóbikoi) од Птоломеј (2 в. н. ), и како Латобици (Latobici) на натпис од Невиодунум (денешно Дрново), датиран меѓу 117–130 година од н.е.
Етнонимот ''Latobici'' е латинизирана форма на галските ''Latobicoi'', што потекнува од стеблото * ''lāto-'', што значи „жестокост, жар“ (сп. староирска ''láth'', велшки ''закон'' ), веројатно по името на келтскиот бог ''Latobios'' (* ''Lātuur-iobious'' 's'Fātriious). Пјер-Ив Ламберт предложил ''Латобици'' да се преведе како „лотомци на Латобиос“.
Хомонимно племе, Латобриги (или Латобици), живеело понатаму на северозапад, во близина на Хелветите. Дали тие навистина биле поврзани или дури и идентични, останува предмет на дискусија.
2 Географија
Латобиците живееле во близина на реката Крка, околу денешното Дрново, Требње и Гробље при Прекопи. Нивната територија се наоѓала северно од Колапиани, западно од Варчани, јужно од Тауриски, источно од Рундиктите. Натписите и светилиштата посветени на богот Марс Латобиус пронајдени во сливот на реката Лавант и гребенот на планините Коралпи можно укажуваат дека Латобици првично живееле околу Вирунум и Флавија Солва дури во 1 век п.н.е, сè до 1 век пр.н.е. Оттаму, тие можеби ја прошириле својата територија кон југ или пак емигрирале во областа на Дрново во римско време.
За време на владеењето на Август (27 п.н.е.–14 н.е.), градска населба позната како ''municipium Latobicorum'' (''tribus Quirina'') се појавила како центар на племенската област на местото на денешно Дрново. Се викал Невиодунум ( галски : „нова тврдина“) од времето на Веспазијан (69–79 н.е.). Други населби се познати кај Praetorium Latobicorum (денешно Требње) и во Crucium (Гробље при Прекопи).
3 Наводи
;
Плоштад Водник

Плоштад Водник (словенечки: sl) — градски плоштад во Љубљана, главниот град на Словенија. Ја опфаќа областа од Змејскиот мост преку плоштадот Погачар до Тромостовје.
Името го носи по Валентин Водник, словенечки свештеник, новинар и поет од доцниот период на просветителството. На плоштадот има споменик со статуа во чест на Водник. Статуата е извајанан од Алојзиј Гангл и откриен во 1889 година. Од другата страна на улицата од споменикот се наоѓа патека која води до ридот на замокот.
Во 1895 година, имало земјотрес кој уништил голем дел од стариот манастир во кој се наоѓал женскиот епархиски факултет и библиотека, манастирот морало целосно да се урне, а плоштадот станал пазар, сега наречен Љубљански централен пазар.
Судска палата (Љубљана)

Судската палата (сл. Sodna palača) во Љубљана, главниот град на Словенија, е зграда од 19 век во централната дел на градот која долги години служела како седиште на различни регионални судови.
Судската палата била изградена по земјотресот во 1895 година, а била реновирана во раните 1950-ти. Во доцните 1940-ти, таа била користена за ревијални судења против противниците на југословенскиот титоистички режим во Социјалистичка Република Словенија. Најпознати биле т.н. судења на Рожман во 1945 година, судењето на Нагоде во 1946 година и судењата на Дахау во 1947 година.
Судската зграда била подложена на големо реновирање во 2007 и 2008 година. Во 2008 година, словенечкиот министер за правда, Ловро Штурм, објавил дека за три години повеќето од судовите сместени во зградата ќе се преселат во новото седиште кое ќе се наоѓало во близина на железничката станица во Љубљана.
Андреј Маринц

Андреј Маринц (— 6 септември 2025) — словенечки политичар и агроном кој бил претседател на Извршниот совет на Социјалистичка Република Словенија од 27 ноември 1972 до 9 мај 1978 година. Роден е во Цеље, Словенија и се приклучил на Сојузот на комунистите на Словенија во 1947 година. Тој бил претходен шеф на владата пред Стане Кавчич, а го наследил Антон Вратуша.
1 Библиографија
**
Фанија Богутиовска

Фанија Богутиовска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Од есента 1943 година учествувала no заднината на НОД. Зимата 1943/1944, по германско-бугарската офанзива на слободната
територија вo Западна Македонија, во својот дом чувала илегалци и се грижела за нивната исхрана н безбедност.
Прулски мост

Прулски мост или Туларски мост (sl) - мост што ја преминува реката Љубљаница во Љубљана, главниот град на Словенија. Лоциран е во областа Трново на југ од стариот дел на Љубљана и ги поврзува станбените области на Пруле (словенечки: Janežičeva cesta) и Трново (словенечки: ''Opekarska cesta''). Тој бил изграден во облик на широка платформа која стои на два столба, со балкони за набљудување и со широки тротоари покриени со црвени тули.
Првиот мост на оваа локација бил дрвен, претходно користен како мост Свети Петар, а бил овде пренесен околу 1918 година. На левиот брег, Јоже Плечник го украсил инаку незначителниот мост со три тополи. Сегашниот мост бил изграден во 1993 година врз основа на плановите на Петер Габријелчич. Тоа бил компромис меѓу градската власт која сакала да изгради мост со четири ленти и жителите кои сакале пешачки мост.
Анестија Богучевска

Анестија Богучевска некаде запишана и како Анастасија Богучевска( во — во ) — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите од масакрот во Белчица, извршен од албанските балисти.
1 Животопис
Била симпатизер на НОД, покрај членовите на своето семејство кои активно учествувале во НОД. Во нападот на селото од Балистите, кога во него престојувале борците на третиот тетовски партизански одред, била убиена на прагот од родниот дом.
2 Поврзано
* Масакр во Беличица
* Грозда Богучевска
* Наталија Богучевска
* Ценија Богучевска
* Ана Богучевска Бибовска
Палчиња

Палчиња (Troglodytidae) се фамилија на претежно мали, кафени птици-пејачки, главно од Новиот свет. Ова семејство вклучува 88 видови поделени во 19 родови. Само евроазиското палче живее во Стариот свет, каде што е попознат како ''wren''. Името се применува и на други, несродни птици, особено во Нов Зеланд (Acanthisittidae) и Австралија (Maluridae).
Повеќето палчиња се мали и прилично незабележителни, освен нивните гласни и често сложени песни. Забележителни исклучоци се релативно големите членови на родот ''Campylorhynchus'', кои можат да бидат прилично смели во нивното однесување. Палчиња имаат кратки крилја кои се шарени кај повеќето видови и често ја држат опашката исправена. Колку што е познато, палчињата главно се инсектијади, јадат инсекти, пајаци и други мали членконоги, иако многу видови јадат и растителна храна, а некои консумираат мали жаби и гуштери и многу други водоземци.
1 Таксономија и систематика
Според неодамнешните наоди таксономијата на некои групи е многу сложена, и можно е да се појават дополнителни дивергенции на ниво на видови. Дополнително, познато е дека има неопишани таксони. ''Donacobius atricapilla'' е загадочен вид кој традиционално бил групиран со палчињата поради недостаток на посоодветна алтернатива и/или подетални студии. Неодамна е утврдено дека веројатно е поблиску до некои црвеноглавки, како што е новооснованото семејство Megaluridae, и дека може да претставува монотипско семејство.
Зора Боева

Зора Роглева Боева ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Симпатизер на НОД од 1941 година. Активно и организирано учествувала во НОД во Кавадарци од декември 1942 година. Собирала храна, облека и друга помош. Чувала илегалци и вршела агитација меѓу жените од нејзиното маало за придобивање на симпатизери во НОД.
Cordyceps

''Cordyceps'' е род на аскомицетни габи (торбести габи) кој вклучува над 260 видови ширум светот, од кои многу се паразитски. Различни варијанти на ''Cordyceps'' се користат повеќе од 1.500 години во кинеската медицина. Повеќето видови ''Cordyceps'' се ендопаразитоиди, главно паразитираат на инсекти и други членконоги (ентомопатогени габи); а неколку се паразити на други габи.
Генеричкото име ''Cordyceps'' е изведено од старогрчкиот κορδύλη ''kordýlē'', што значи „палка (боздоган)“, и латинскиот ''-ceps'', што значи „глава“. Родот има космополитска дистрибуција, при што повеќето познати видови се од Азија.
1 Таксономија
Постојат два признати подрода:*''Cordyceps'' subgen. ''Cordyceps'' Fr. 1818
*''Cordyceps'' subgen. ''Cordylia'' Tul. & C. Tul. 1865
''Cordyceps'' sensu stricto се телеоморфи на неколку родови на анаморфни, ентомопатогени габи како што се ''Beauveria'' (''Cordyceps bassiana''), ''Septofusidium'' и ''Lecanicillium''.
1.1 Раздвојување
''Cordyceps'' subgen. ''Epichloe'' некогаш бил подрод, но сега се смета за посебен род, ''Epichloë'' .''Cordyceps'' subgen. ''Ophiocordyceps'' некогаш бил подрод дефиниран според морфологијата. Земањето примероци од јадрена ДНК направено во 2007 година покажало дека членовите, вклучувајќи ги „C. sinensis“ и „C. unilateralis“, како и некои други кои не се сместени во подродот, биле далечно сродни со повеќето од останатите видови кои потоа биле сместени во ''Cordyceps'' (на пр. видот ''C. militaris''). Како резултат на тоа, тој станал род за себе, апсорбирајќи нови членови.
Студија од 2007 година, исто така, ги отстранила ''Metacordyceps'' (анаморф ''Metarhizium'', ''Pochonia'') и ''Tolypocladium''. Голем број видови остануваат нејасно поделени и привремено задржани во ''Cordyceps'' sensu lato.
1.2 Избрани видови
Постојат над 260 видови во родот ''Cordyceps'' вклучувајќи ги следниве видови:*''Isaria sinclairii''*''Cordyceps militaris''*''Isaria sinclairii''
2 Биологија
Кога ''Cordyceps'' го напаѓа домаќинот, мицелиумот навлегува и на крајот го заменува ткивото на домаќинот, додека издолженото плодно тело (аскокарп) може да биде цилиндрично, разгрането или со сложена форма. Аскокарпот носи многу мали перитеки во облик на колба кои содржат асци. Тие, пак, содржат аскоспори слични на нишки, кои обично се распаѓаат на фрагменти и се претпоставува дека се инфективни.
3 Истражување
Полисахаридните компоненти и нуклеозидот кордицепин изолиран од ''C. militaris'' се под основно истражување, но понапредните клинички истражувања се ограничени и со премногу низок квалитет за да се идентификува терапевтскиот потенцијал на компонентите на кордицепс.
4 Употреба
Заедно со ''Ophiocordyceps'', ''Cordyceps'' долго време се користел во традиционалната кинеска медицина со верување дека може да се користи за лекување на болести. Не постојат силни научни докази за таква употреба.
5 Галерија
6 Поврзано
* Лековити габи
Ра (остров)

Раили Рах е мало корално островче со вкупна површина 0,5 километри квадратни. Островчето е делод Бенксовите Острови во северниот дел на Вануату . Истото име се однесува и на единственото село кое се наоѓа во рамките на ова островче.
На островот има огромна карпеста кула, која е популарно место за пешачење за локалното население, но и за туристите. Таа се вика ''Тавалја'' на мвотлапски јазик (што значи „другата страна на Ра“), а понекогаш се означува како „Карпата Ра“.
Островчето Ра се наоѓа во близина на поголемиот остров Мота Лава . Пристапот до Ра се одвива на два начина: при ниска плима, со минување низ теснецот и при висока плима со кану.
1 Население
Пописите од 2009 година даваат население од 189 жители. Според проценката од 2015 година, населението на островот е 224 луѓе, со 42 домаќинства.
2 Поврзано
* Бенскови Острови
* Торба
Мота (остров)

Мота е остров во групата на Бенксови Острови во северниот дел на Вануату. Населението на островот, кое денес брои околу 700 луѓе, зборува на мотански јазик, кој христијанските мисионери од Англиканската црква го користеле како лингва франка во делови на Меланезија .
1 Географија
Мота се наоѓа на 18 км јужно од Мота Лава и 12 км источно од Вануа Лава, вториот по големина остров во архипелагот Бенкс. Малку овалниот остров има должина од 5 км и има површина од 9,5 км².
Мота е формирана од изгаснат, базалтичен вулкан, кој достигнува надморска височина од 411 м во планината Таве. Островот е опкружен со гребен, а неговиот стрмен брег го отежнува пристигнувањето со чамци.
Климата на островот е влажна тропска. Просечните годишни врнежи надминуваат 3500 мм. Мота е подложна на чести земјотреси и циклони.
2 Историја
Мота била откриен, од Европејците, од португалскиот морепловец Педро Фернандез де Кирош, кој служел за шпанската експедиција на 25 април 1606 година и ја нарекол ''Нуестра Сењора де ла Луз'' (Пресвета Богородица на Светлината).
Островот е познат затоа што неговиот јазик го користеле првите мисионери во Меланезија. Од 1849 година, повеќето настава во училниците и училиштата од секаков вид, и повеќето молитви и химни од Изабел кај Соломоните сè до Пентекост во Вануату се изведувале на јазикот на овој мал остров. Некои зборови од Мота сè уште се познати низ меланезискиот архипелаг.
Англиканскиот мисионер, антрополог и подоцна член на колеџот Вадам, Р.Х. Кодрингтон, живеел на Мота и го совладал неговиот јазик. Џон Колриџ Патесон исто така бил сместен таму во селото Веверао. Првиот меланезиски свештеник, отец Џорџ Саравија, бил од Мота, а таму биле првите христијански крштевки и Евхаристија и Потврди. Генерално се смета дека Мота е првиот меланезиски остров кој станал христијанин, иако мисионерската работа започнала една година подоцна отколку на Анеитиум .
3 Население
683 луѓе живеат на Мота во крајбрежните села околу островот. Имињата на селата се Ливоткеи, Лотаван, Мариу, Тасмате, Гарамал, Тукетап и Веверао . Населението зборува на мотански јазик .
Сите Мота луѓе се христијани, англиканци од црквата на провинцијата Меланезија .
Во моментов, со островот управува совет на поглавари избрани од секое село. Има училиште, основното училиште Пасалели, формално наречено Панел училиште. Има амбуланта каде живее медицинска сестра, пристап до телерадио и јавен телефон на островот. Во Санто има и мали населби на луѓе Мота, особено во заливот Лоревилко и желката и во Порт Вила .
Мериг

Мериг е мал остров кој се наоѓа на 20 километри источно од Гава, дел од групата на Бенксови Острови во северниот дел на Вануату .
Островот е широк околу 800 метри и има обем од 2.2 километри.
1 Историја
Првата посета на островот Мериг од страна на Европејците била од шпанската експедиција на Педро Фернандез де Кирос на 25 април 1606 година. Потоа го добил името ''Île Sainte Claire'' .
2 Население
Од 2009 година, Мериг бил населен само со три домаќинства, составени од 12 лица. Мериг не бил наведен во пописот на Вануату во 2020 година.
Жителите на Мериг зборуваат мверлапски јазик, јазикот на соседниот остров Мерелава .
Опсада

Опсада — воена операција што се состои од блокада на тврдина или град со цел да се заземе преку исцрпување и/или напад. Се користи кога напаѓачот ќе стигне до град или тврдина што не може лесно да се преземе со непосреден напад и одбива да се предаде. Опсадата вклучува опкружување на целта, блокирање на обидите за засилување и снабдување, како и за пробивање и повлекување на војски или бегство на војници од гарнизонот.
Обично се сврзува со дејствија за уништување на утврдувањата на опколеното место со користење на опсадни строеви, артилериски оган, минирање и избувнување. Се бара можност да се искористи предавство за да се надминат одбранбените градби. Ако овие дејствија не успеат, исходот од опсадата може да се реши преку глад, жед или болест, што може да влијае и на бранителот и на напаѓачот.
1 Историја
1.1 Неопходноста од градски ѕидини
Асирците користеле многу работници за изградба на дворци, храмови и одбранбени ѕидини. Некои населби во цивилизацијата на Долината на Инд исто така биле утврдени. До 3500 г. пр. н. е., многу мали земјоделски села постоеле покрај поречието на реката Инд, а некои имале ѕидови и планирани улици.
Во Кот Диџи, куќите направени од камен и кал биле изградени зад големи бариери против поплави и одбранбени ѕидови, бидејќи блиските заедници често се бореле за обработливо земјиште. Мундигак (околу 2500 г. пр. н. е.) во денешен Авганистан исто така имал одбранбени ѕидови и квадратни кули направени од исушени тули.
Ѕидовите и утврдувањата биле важни за заштита на древните градови на Блискиот Исток. Овие ѕидови биле направени од кал, камен, дрво или мешавина од материјали, во зависност од тоа што имало на располагање. Тие, исто така, ја покажале моќта на кралството. Градот Урук имал познати ѕидини долги 9,5 километри и високи до 12 метри.
Подоцна, Вавилон имал силни ѕидини со кули, ровови и ендеци. Во Анадолија, Хетитите изградиле големи камени ѕидови околу нивните градови на врвот на ридот. Во Кина, династијата Шанг изградила огромни ѕидови на местото Ао во XV век пр. н. е., со бази широки 20 метри. Градот Хандан, основан во 386 г. пр. н. е., исто така имал цврсти и високи ѕидини.
Долината на Инд и минојските цивилизации изградиле помалку одбрани, најверојатно потпирајќи се на нивните надворешни граници или морето за заштита. Спротивно на тоа, микенските Грци изградиле силни утврдувања заедно со користење на природни бариери како планини, како што се масивните киклопски ѕидини во Микена и други грчки градови од доцното бронзено време (ок. 1600 — 1100 г. пр. н. е.).
Verbena hastata

''Verbena hastata'', попозната како американска вербена, сина вербена, или мочуришна вербена, е повеќегодишно цветно растение од фамилијата на Verbenaceae. Расте низ континенталниот дел на Соединетите Американски Држави и во поголемиот дел од јужна Канада.
1 Опис
''V. hastata'' расте како круто исправено стебло, повремено се разгранува во горната половина, достигнувајќи до 1.5m височина. Стеблата се четириаголни (квадратни), влакнести и со зелена до црвеникава боја. Листовите се спротивни, едноставни и се до 15 цм долги и 3 цм широки. Имаат двојно назабени рабови и се со разновидни форми, од ланцетни до овални и може да имаат 2 странични лобуси.
Соцветието е метлица, или група од цветни шилци, долги до 30 cm на краевите од горните делови на стеблата. Секој цветен шилец во метлицата е долг до 13 cm, со густо спакувани, бројни цветови со 5 лобуси, кои мерат до 1 cm во должина. Цветовите се виолетови или темно виолетови, ретко бели. Тие се отвораат од дното на шилецот нагоре, со само еден прстен од неколку цвеќиња отворени одеднаш.
2 Фитохемикалии
''V. hastata'' содржи лофирон Ц, лофирон Б, вербеналин, вербаскозид, лутеолин, олеанолна киселина, урсолна киселина и дериват на нафтахинон 4,9-дихидрокси-а-лапахон.
3 Таксономија
Овој вид е член на диплоидните северноамерикански вервани кои имаат вкупно 14 хромозоми. Се чини дека хибридизацијата одиграла одредена улога во нејзината еволуција, веројатно помеѓу некој член на групата вклучувајќи го белиот вервен (''V. urticifolia''), ''V. lasiostachys'' или ''V. menthifolia'' и ''V. orcuttiana'' или други сродни видови.
Во неодамнешното еволутивно минато, имало инцидент на пренос на хлоропласт на еден од подоцнежните или мочуришната вербена на лажната вервана ''Glandularia bipinnatifida'' која е близок роднина на родот ''Verbena''. Не се знае по кој механизам се случило тоа, но се смета дека не е одговорна хибридизацијата.
4 Етимологија
Латинскиот специфичен епитет ''hastata'' значи „копјест облик“.
5 Распространетост и живеалиште
''V. hastata'' е нативна во САД во сите држави, освен Алјаска и Хаваи. Во Канада, таа е нативна во провинциите Британска Колумбија, Саскачеван, Манитоба, Онтарио, Квебек, Њу Бранзвик, Нова Шкотска и островот Принц Едвард. Растението претпочита влажни услови и обично расте во влажни ливади, влажни дно на реките, брегови на потоци, периферии на тиња, полиња и области со отпад. Прилагодена е на мочуриштата и може да се прошири за да формира мали колонии.
6 Екологија
Цветовите цветаат од средината до крајот на летото.
Ги привлекува пчелите и е домаќин на ларви на обичната пеперутка (''Junonia coenia''), молецот вербена (''Crambodes talidiformis'') и молецот на вербена пупка (''Endothenia hebesana'').
Букурешки мировен договор (1886)

Букурешки мировен договор — договор потпишан меѓу Србија и Бугарија на 3 март 1886 година во Букурешт (главниот град на Романија) што го означил крајот на Српско-бугарската војна. Договорот содржел само еден член во кој се наведува дека мирот меѓу завојуваните страни е обновен. Мирот го отворил патот за политичкиот императив дека само бугарски принц може да биде управител на Источна Румелија.
Букурешкиот мир бил склучен по тримесечна војна, а непосредна причина за војната била припојувањето на Источна Румелија кон Бугарија, која штотуку била ослободена од турската власт. Кралот Милан го сметал овој чин како нарушување на рамнотежата воспоставена со Берлинскиот конгрес. Српската војска била слабо опремена и немотивирана за војна и доживеала пораз кај Сливница, по што Бугарите го зазеле Пирот. Војната не донела никакви територијални промени бидејќи Австроунгарија застанала на страната на Србија. Оваа војна дополнително ја ослабнала позицијата на кралот Милан Обреновиќ.
1 Поврзано
* Тофански акт
Мота Лава

Мота Лава или Моталава е остров од групата на Бенксови Острови во северот од Вануату . Островот сочинува единствен корален систем со малиот остров Ра .
Пописите од 2009 година даваат население од 1.640 жители (Мота Лава и Ра ), што изнесува густина на населеност од 67 луѓе на км<sup>2</sup> .
1 Географија
Со површина од 24 км<sup>2</sup>, Мота Лава е четвртиот по големина остров на Бенксовите Острови, по Гауа, Вануа Лава и Урепарапара . Тој е највисок, со воите 411 метри, од делот на источниот островски синџир, а воедно и најголемиот.
Ра, мал остров од 50 хектари се наоѓа на 270 метри во близина на јужниот брег на Мота Лава.
Климата на Мота Лава е влажна тропска. Просечните годишни врнежи надминуваат 4000 мм. Островот е подложен на чести земјотреси и циклони.
Островот го опслужува аеродромот Мота Лава .
1.1 Геологија
Мота Лава е составена од најмалку пет базалтни стратовулкани. Два од конусите, Ветман и Тунтог, се добро сочувани. Ветман е пирокластичен конус во центарот на островот со пробиен кратер на врвот. На југозападниот дел на островот, Тунтог е композитен конус со кратер широк 500 метри .
Геохемиската анализа покажува дека лавата на островот има сличен состав со онаа од блиските Мота и Урепарапара, како и лавата од југот на земјата, но се разликува од материјалот што еруптирал во централниот дел на Вануату.
2 Јазик
Жителите на Мота Лава го нарекуваат островот Мвотлап.
Јазикот што го зборуваат жителите на Моталава се нарекува и мвотлапски . Тој е најзборуваниот јазик на островите Бенкс, со околу 2.100 говорници.
3 Историја
Како и остатокот од Вануату, Моталава првпат бил населен во околу 12 век п.н.е. од австронезиски морепловци кои припаѓаат на културата Лапита . Археолозите пронашле антички обсидијан во Мота Лава, Вануа Лава и Гауа, а на островот е пронајдена лапитска керамика.
Островот првпат бил забележан од Европејците за време на шпанската експедиција на Педро Фернандез де Кирос, од 25 до 29 април 1606 година. Името на островот тогаш било наведено како ''Lágrimas de San Pedro'' („Солзите на Свети Петар“, на шпански ).
28 години подоцна

''28 години подоцна'' (|28 Years Later) — постапокалиптичен филм на ужасите во режија на Дени Бојл од сценарио напишано од Алекс Гарланд, продолжение на ''28 дена подоцна'' (2002) и ''28 недели подоцна'' (2007). Во САД бил објавен на 20 јуни 2025 г., а во Македонија на 19 јуни истата година.
1 Содржина
Поминале веќе три децении откако вирусот на бесот избегал од лабораторија за биолошко оружје и сега, уште во безмилосно спроведуван карантин, некои нашле начин да битисуваат меѓу заразените. Една таква група преживеаници од вирусот на бесот живее на островче. Кога еден од групата го напушта островот со задача во мрачното средиште на копното, тој открива тајни, чуда и ужаси што ги мутирале не само заразените, туку и другите преживеаници.
2 Улоги
Џоди Комер, Исла
Арон Тејлор-Џонсон, Џејми
Рејф Фајнс, д-р Келсон
Џек О'Конел, сер Џими Кристал
Ерин Келиман, Џими Инк
Алфи Вилијамс, Спајк
Едвин Ридинг, Е. Сундквист
Гранд Казино Липица

Гранд Казино Липица
Локација, Липица, Сежана Словенија
Адреса, Липица 15а Липица, Сежана
Значајни ресторани, Ресторан Ројал
Тип на казино, На копно
Сопственик, Гранд Казино Порторож д.д
Реновиран во, 2016 година
Веб-страница
Гранд Казино Липица се наоѓа во Липица, Сежана Словенија, во сопственост и под управување од страна на Казино Порторож д.д. Казиното било отворено пред 35 години и било целосно реновирано во 2023 година.
1 Историја
1.1 Позадина
Главната атракција на Липица е коњушницата, каде што се одгледуваат светски познатите липицански коњи. Коњушницата била основана од надвојводата Чарлс во 1580 година.
Урепарапара

Урепарапара (накратко познат и како ''Парапара)'' е трет по големина остров во групата на Бенксови Острови во северниот дел на Вануату, по Гава и Вануа Лава .
Климата на островот е влажна тропска. Просечните годишни врнежи надминуваат 4000 мм. Урепарапара е предмет на чести земјотреси и циклони.
1 Географија
Островот Урепарапара е стар вулкански конус кој е пробиен од морето на неговиот источен брег. Така се формирал залив кој е познат како ''Заливот на нуркачите''.
Освен оваа вдлабнатина, островот има кружна форма, со дијаметар од 15 километри. Површината е 39 километри квадратни.
2 Историја
Првиот регистриран Европеец кој пристигнал во Урепарапара бил шпанскиот истражувач Педро Фернандез де Кирос на 15 јуни 1606 година. Прво го нарекол островот ''Пилар де Сарагоса'' ; како и да е, подоцна, тој и неговиот свештеник Фреј Мартин де Мунила го запишуваат како „Нашата Госпоѓа од Монтсерат“ (''Nuestra Señora de Montserrate)''.
Во 1789 година, островот бил повторно посетен од Вилијам Блај, за време на неговото патување од Тонга до Тимор по бунтот на Баунти . По ова, Урепарапара беше познат некое време под името ''Островот Блај'' .
3 Население и култура
3.1 Население
Населението било 437 во 2009 година. На островот има три села. Главното село е Лир. Другите се Лехали (на западниот брег) и Лекјангл.
3.2 Јазици
На островот се зборуваат два јазика: лехалиски јазик и лејопски јазик, со соодветно 200 и 240 говорници.
Во своето истражување од 1885 година за јазичните видови во регионот, мисионерот и лингвист Роберт Кодрингтон го опишал островот како дом на две јазични групи, кои тој ги нарекува ''Ретан'' на Запад и ''Залив'' на Исток. Споредбата на неговиот опис со современите податоци покажува дека ''ретанскиот јазик'' бил ист јазик како и современиот лехалиски ; додека ''Заливот'' очигледно бил предок на лејопски.
3.3 Историски локалитети
Познато е дека Урепарапара е домаќин на историски локалитети направени од корален камен, именуван ''„новон“'' и ''„вотвос“'' во Лехали . Овие села на предците, сместени во внатрешноста на шумата, биле напуштени во 19 век, но сепак се зачувани под вегетацијата; тие се предложени за вклучување меѓу местата за светско наследство на УНЕСКО . Едно од најпознатите локалитети е 12-стапки висока камена платформа наречена ''Вотвос''. Тие порано служеле како церемонијална платформа за церемониите за стекнување статус од висок профил, познати како ''сок'' или ''нсок'' на лехалиски, а во антрополошката литература се нарекуваат ''суке'' или ''сукве'' (по нивното име во Мота ).
Овие локации сега се посетуваат само за церемонијални цели, бидејќи повеќето луѓе во денешно време живеат покрај брегот.
Димка Божинова

Димка Георгиева Божинова ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала во НОД од февруари 1942 година. Собирала храна за политичките затвореници и ја носела во Скопскиот затвор. Учествувала во сите акции што ги организирала Партијата во градот. Во март 1944 станала борец во Третата македонска ударна бригада.
Драга Божинова (Конско)

Драга Божинова ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала во НОД од летото 1943 година во селото. Собирала народна помош и била на услуга на НОД во заднината. Иако била
малолетна, била изложена на терор од бугарскиот окупатор. Во декември 1943 година била уапсена, а вo јануари 1944 година
била интернирана во село Богородица, каде бида под постојано набљудување на бугарската полиција.
Санда Божинова

Санда Божинова ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Во октомври 1944 била избрана за член на Извршниот одбор на Околискиот одбор на АФЖ за Валандовската околија. Како познавач на турскиот јазик била ангажирана во спроведувањето на сите задачи по селата во кои живеело турското национално малцинство. Перела облека на Дванаесеттата македонска ударна бригада, која престојувала во Валандово.
Пано Калајџиев

Пано Заров Калајџиев ( во — во ) — македонски партизан, учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Роден за време на настаните што го означиле почетокот на Првата светска војна, своето детството го поминал аргатски, заедно со својот постар брат Лазо. По смртта на татко им тие се принудени сами да го заработуваат лебот.
Во предвечерјето на Втората светска војна, веќе бил идеолошки и политички зрел и се наоѓал во редовите на напредните младинци со антиексплоататорска борбена животна ориентација. Со тоа што бил примен за член на КП во 1941 година, го сфаќа како признавање на неговиот дотогашен скромен придонес во ширењето на напредни идеи, но и како обврска за идниот негов борбен животен пат.
Во септември 1941 година го обезбедува состанокот на МК во Неготино на кој присуствува секретарот на ПК на КПЈ за Македонија, Лазар Колишевски. Во историскиот период за овој крај во месец мај 1943 година, тој бил активно вклучен во подготовките за испраќање на првите партизани од Неготино. На крајот на јули 1944 година е во редовите на Втората македонска народно-ослободителна бригада, а при формирањето на 41-та македонска дивизија тој е назначен за политички комесар на четата во IX бригада.
2 Смртта на Пано Калајџиев
По успешните борби во реонот на Гевгелија, Кавадарци и Прилепско, неговата бригада вечерта на 7 септември 1944 година триумфално влегла во Неготино, каде што е пречекана со невидено воодеушевување и гостопримство од храбрите негови неготинчани. Истата ноќ по полноќ, IX бригада извршила силен напад на германските позиции и блиндирани возови на поголем простор во реонот на железничката станица во Неготино. Четата на Пано нападнала од десната страна кон манастирот, а кога четата го поминувала патот, паднале и првите жртви. Одненадеж од насока на Демир Капија, пристигнала германска моторетка и се втурнала во борбениот распоред на бригадата. Моторетката всушност била претходница на поголема моторизирана Германска единица. Пано тоа го забележува, а забележува и дека борбите на другото крило ослабнуваат. Тогаш наредува веднаш повлекување на борците, но Германците веќе се креваат од своите окопи и тргнуваат на патот кон Неготино, каде во еден момент од многуте рафали насочени кон Пановата чета го погодува и Пано. Така згаснал животот на Пано Заров Калајџиев бранејќи ја слободата на својот роден град Неготино на 8 септември 1944 година.
3 Поврзано
* Лазар Калајџиски
Панонски мешани шуми

Панонските мешани шуми се екорегион со умерени широколисни и мешани шуми во Европа. Зафаќа површина од 307.720 км <sup>2</sup> во цела Унгарија, поголемиот дел од Словачка, околу половина од Хрватска и Словенија, околу една третина од Босна и Херцеговина, Романија и Србија и помали делови од Австрија, Чешка и Украина.
1 Флора
Растителните заедници вклучуваат мешани дабово-габерови шуми, азоална поплавна вегетација и низински до планински тревни степи.
Мешаните дабово-габерови шуми се мешани шуми од дабови педункуларни и горун и габер. Субмедитеранските термофилни шуми од горчлив даб растат во потоплите области. Во овие шуми доминираат ''Quercus pubescens'', ''Quercus cerris'' и ''Quercus frainetto'' измешани со други дрвја, главно ''Fraxinus ornus'' и ''Carpinus orientalis''. Во областите на повисоките места доминираат европската бука и бела бреза, брезата, јасика, а понекогаш и четинарите ''елка'', европска смрча, ''бел бор'', ''црн бор''.
Поплавна шума и азонска поплавна вегетација се јавува покрај реките и езерата. Во него доминираат ''Populus nigra'', ''Populus alba'', ''Salix alba'', ''Alnus glutinosa'', ''Fraxinus oxycarpa'', ''Ulmus minor'' и ''Quercus robur'' . ''Phragmites australis'' е доминантен во повеќето мочуришта.
Низинските до планинските тревно-степски заедници доминираат на големи површини на екорегионот. Доминантни видови се ''Stipa zalesskii'', ''Bromus riparius'' и грмушките ''Prunus fruticosa'' и ''Prunus spinosa''.
2 Фауна
Вера Божиновска

Вера Божиновска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Нејзиниот брат, Доне Божиновски, кој загинал како политички комесар на II кумановски партизански одред ѝ оставил во завет на Вера да ја продолжи борбата против окупаторот.
Како член на младинска воспитна група разнесувала илегален материјал во градот и собирала народна помош. Есента 1944 година стапила во единиците на Третата македонска ударна бригада.
Дунавка Божиновска

Дунавка Божиновска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Од летото 1943 година учествувала вo НОД во село Турје. Се грижела за борците што престојувале во селото. Во 1944 година била изложена на терор oд контрачетниците и балистите.
Јоже Дежман

Јоже Дежман (роден на 26 септември 1955 година) е словенечки историчар, музејски кустос, филозоф и уредник. Тој работел како директор на Националниот музеј за современа историја во Љубљана. Од март 2012 година тој е директор на Архивот на Словенија, каде што го заменил Драган Матиќ. Матиќ ја карактеризирал замената како политички мотивирана и посочил дека Дежман не е архивар.
Дежман е роден во горењскиот град Леше. Тој студирал историја и филозофија во Универзитетот во Љубљана и ги завршил своите студиите во 1997 година. Дваесет години активно учествува во Сојузот на комунисти на Словенија и други комунистички политички организации.. Во 1990-тите, бил активен член на либералната партија Либерална демократија на Словенија (ЛДС). Подоцна се свртел кон поконзервативни позиции. Од средината на 2000-тите, се залагашл за вклучување на антикомунистичките перспективи во словенечката историографија.
Дежман ги опишал фундаменталните карактеристики на злосторствата по Втората светска војна на следниов начин:
:„Убиството на цивили и воени заробеници по Втората светска војна е најголемиот масакр на невооружени луѓе на сите времиња на територијата на Словенија. Во споредба со Европа, југословенските комунистички масакри по Втората светска војна веројатно се веднаш по сталинистичките чистки и Големиот глад во Украина. Бројот на убиените во Словенија во пролетта 1945 година сега може да се процени на повеќе од 100.000, во Словенија се случиле најмногу убиства по војната во Европа. Мешавина од настани, кога во Словенија имало германски единици кои се повлекуваат, единици соработници, единици на независна држава Хрватска, четници и балкански цивили; биле убиени и повеќе од 15.000 словенечки жители. Поради својата кроткост, бројот на жртви, начинот на извршување и масовноста, тоа е настан кој може да се спореди со најголемите злосторства на комунизмот и националсоцијализмот.“
Дежман бил првиот претседател на Комисијата за скриени масовни гробници во Словенија. Тој придонел на европската јавна расправа за „Злосторства извршени од тоталитарните режими“ организирана од словенечкото претседателство со Советот на Европската Унија (јануари–јуни 2008 година) и Европската комисија, пишувајќи го поглавјето „Комунистичка репресија и транзициска правда во Словенија“ за извештајот.
Дана Божиновска

Дана Божиновска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Од летото 1943 година соработувала со илегалниот народно-ослободителен одбор во селото, во пружање помош за борците. Во февруари 1944 година била избрана за член на НОО и се грижела за собирање на народна помош, обезбедување зaсолништа на борците во НОВ и ПОМ, чувала воен материјал и оружје и нејзиниот дом го претворила во складиште за воена опрема. Била ангажирана и во формирањето на АФЖ во селото.