Паласит

Паласитите — класа на камено-железни метеорити. Тие се релативно ретки и можат да се разликуваат по присуството на големи кристални опфати на оливин во матрицата на фероникел.
Овие кристали претставуваат материјал од мантија и јадро од диференцирани планетезимали, кои биле уништени од силни судири за време на раното формирање на Сончевиот систем.
1 Структура и состав
Паласитите се состојат од кристали на оливин со големина од сантиметар со квалитет на перидот во матрица од железо-никел. Погрубите метални површини развиваат Видманштетенови шари при бакирање. Помали состојки се шрајберзит, троилит, хромит, пироксени и фосфати ( витлокит, станфилдит, фарингтонит и мерилит).
2 Класификација и подгрупи
Употребувајќи го изотопскиот состав на кислород, составот на метеорско железо и составот на силикати, паласитите се поделени во 4 подгрупи:* Главна група палазити (ГГП): Речиси сите палазити
* Група на станицата Игл (ГСИ): познати се 5 примероци. Тие се поврзани со IIF железо.
* Пироксен палазитна група (ППГ): Ги содржи само Вермилион и Јамато 8451. Тие го добиваат своето име по високата содржина на ортопироксен (околу 5%). Металната матрица покажува фин октаедритенВидманштетенов модел.
* Негрупиран палазит (P-ung): Примероци кои не се вклопуваат во ниедна група или групи
3 Потекло
Се сметало дека паласитите некогаш потекнуваат од границата јадро-плашт на диференцирани астероиди кои подоцна биле разбиени преку удари. Алтернативна неодамнешна хипотеза е дека тие се мешавини од материјали од јадрото и плаштот генерирани од удари. Оваа основа е поткрепена со изотопска анализа што укажува на мешавина од материјал од повеќе планетезимали.
4 Историја
Честа грешка е нивното име да се поврзе со астероидот 2 Палас, но нивното вистинско име е по германскиот природонаучник Петер Палас (1741–1811), кој во 1772 година проучувал примерок пронајден порано во близина на Краснојарск во планините на Сибир, кој имал маса од 680 килограми. Краснојарската маса опишана од Палас во 1776 година била еден од примерите што ги употребил Ернест Хладни во 1790-тите за да ја прикаже реалноста на паѓањето на метеорити на Земјата, што повеќето научници во негово време го сметале за бајки. Оваа карпеста маса била различна од сите карпи или руди пронајдени во оваа област (и големото парче не можело случајно да биде пренесено на местото на пронаоѓање), но нејзината содржина на природен метал била слична на другите наоди познати од сосема различни области.
5 Паласитски водопади
Паласитите се редок вид метеорит. До денес се познати единствено 61 на број, вклучувајќи 10 од Антарктикот, од кои четири се забележани водопади. Следните четири водопади се по хронолошки редослед:
* Минео, Сицилија, Италија. Во мај 1826 година бил забележан светлечки метеор и објект како паѓа со гласен рик. Само 46 грама се зачувани во колекции.
* Заишо, Јапонија. 330 грама биле пронајдени на 1 февруари 1898 година, по појавата на огнена топка.
* Марџалахти, Карелија, Русија. По појавата на светлиот метеор и детонациите, било забележано дека паѓа голема маса и 45 килограми биле пронајдени во јуни 1902 година. Во тој датум, местото на водопадот ѝ припаѓал на Финска, а поголемиот дел од Марџалахти денес се наоѓа во Геолошкиот музеј на Универзитетот во Хелсинки.
* Омолон, регион Магадан, Русија. Одгледувач на ирваси го забележал падот на 16 мај 1981 година и пронашол метеорит од 250 килограми две години подоцна. Падот бил потврден од метеоролошка станица која забележала огнена топка на истиот датум.
6 Значајни наоди од палазит
Иако палазитите се редок вид метеорити, доволно материјал од палазит се наоѓа во музеите и колекциите на метеорити и е достапен за истражување. Ова се должи на неколку големи наоди, од кои некои дале повеќе од еден метрички тон. Следните се најголемите наоди:
* Бренам, југозападен Канзас, САД. Во 1890 година, биле пронајдени околу 20 маси со вкупна тежина од 1,000 килограми околу плиткиот кратер Хавиланд биле пријавени. Подоцна биле пронајдени повеќе маси, вклучувајќи една од 454 килограми од длабочина од 1,5 метри, вкупно околу 4,3 тони. Парче од 487 килограми се наоѓа во Музејот за природна историја „Филд“ во Чикаго. Во 2005 година, Стив Арнолд од Арканзас, САД, и Фил Мани од Тексас, САД, откопале голема маса од 650 килограми и во 2006 година неколку нови големи маси Дон Стимсон и Шила Кнепер пронашле приближно 8.000 lbs од метеоритот Бренам на нивниот фармски имот. * Хакита, Северна Територија, Австралија. Маса од 1,400 килограми била пронајдена во 1937 година на фарма за добиток североисточно од Алис Спрингс. Претходно, во 1924 година, транспортирано парче од околу 1 килограм било пронајдено на рамнината Берт северно од Алис Спрингс.
* Фуканг, покраина Шјинџјианг, Кина. Маса од 1,003 килограми бил обновен во 2000 година.
* Имилак, пустина Атакама, Чиле; познат од 1822 година. Бројни маси до 200 килограми биле пронајдени, вкупната тежина е околу 920 кг.
* Брахин, Гомељска област, Белорусија, познат од 1810 година. Многу маси биле пронајдени расфрлани на поле, со вкупна тежина од околу 820 кг. Дополнителна маса од 227 кг била пронајден на длабочина од во 2002 година.
* Есквел, Чубут, Аргентина. Голема маса од 755 кг била пронајдена заробена во почва пред 1951 година.
* Паласовка, Паласовка, Русија. Една маса од 198 кг била пронајдена во близина на Паласовка, Русија во 1990 година. Случајно, и градот Паласовка и палазитните метеорити биле именувани по натуралистот, Петар Палас.
* Краснојарск, Јенисејск, Русија. Маса од околу 700 кг била откриена во 1749 година на околу 233 километри јужно од Краснојарск. Бил виден од Петер Палас во 1772 година и пренес во Краснојарск (видете погоре). Главната маса од 515 кг денес се наоѓа во Москва во Академијата на науките. Паласитите се именувани по Петар Палас за неговото истражување на овој метеорит.
* Сејмчан, откриен во близина на истоимениот град, во далечниот исток на Русија во 1967 година. Оваа главна група палазити има некои области без кристали на оливин и можеби се формирала во близина на спојот на јадрото и мантија на астероид. Откриени се повеќе маси поголеми од 1 тон.