Шлеско Војводство

Шлеско Војводство (|województwo śląskie, |Ślůnske wojewůdztwo, |Woiwodschaft Schlesien) — војводство во историската област Горна Шлеска, јужна Полска. Главен и најголем град е Катовице.
Иако војводството го носи тоа име, највеќето од историската област Шлеска денес е поделена меѓу Лубушкото, Долношлеското и Ополското Војводство, додека пак источниот дел од војводството (и особено Ченстохова на север) ѝ припаѓа на историската област Малополска.
Војводството е создадено на 1 јануари 1999 г. од дотогашните војводства Катовичко, Ченстоховско и Бјелско, согласно управната реформа усвоена претходната година.
Ова е најгусто населеното војводство во Полска со речиси 5 милиони жители на површина од . Исто така претставува најголемото урбано подрачје во цела Средна и Источна Европа. Во стопански поглед, војводството учествува со 13 % од вкупниот БДП на Полска.
1 Географија
Шлеското Војводство се граничи со Чешка и Словачка на југ, како и уште четири полски војводства: Ополското на запад, Лоѓското на север, Светокришкото на североисток и Малополското Војводство на исток.
Областа ги опфаќа Шлеската Висорамнина во средиштето и на северозапад и Краковско-ченстоховската Јура на североисток. Јужната граница ја образуваат Бескидите (Шлеските и Живјечките).
Денешното Војводство е само мал дел од историската област Шлеска, која се протега Ополското, Долношлеското и Лубушкото Војводство, а во помала мера и во Чешка и Германија. Од друга страна пак, доста голем дел од војводството нема географска врска со историската Шлеска (како на пр. Ченстохова, Завјерќе, Мишкув, Јавожно, Сосновјец, Живјец, Домброва Гурнича, Бенѓин и источниот дел од Бјелско-Бјала, кои се во историската област Малополска).
2 Население
Шлеското Војводство е најгусто населено во земјата (со , споредено со државниот просек од ). Поради високоразвиената индустрија, има најниска стапка на невработеност (6,2 %) од сите војводства. Степенот на урбанизација е голем, при што 78 % населението живее во градовите.
3 Знаменитости
Северниот и јужниот дел од војводството се опкружени со зелен појас. Бјелско-Бјала е обиколен од венецот Бескиди, познат по зимските спортови. На планините има вкупно 150 жичници и 200 километри скијачки патеки. Најпосетени скијачки места се Шчирк, Брена, Висла и Устроњ. Во Краковско-ченстоховската Јура е застапено искачувањето. На истото подрачје забележителна е Патеката на Орловите Гнезда која минува покрај разни срушени замоци. Голема посетеност има светилиштето Јасна Гура во Ченстохова, со 4 милиони поклоници годишно. Во југозападниот дел на војводството има паркови, дворци и стар манастир (Руди, Воѓислав Шлонски). Долж реката Одра се протегаат природни резервати.
Со повеќе од два века индустриска историја, областа има и низа споменици на техниката. Тука спаѓаат железници, рудници за јаглен и сребро и рударска опрема од XIX и XX век.
4 Градови и гратчиња
Поради степенот на урбанизација и индустријализација, војводството има необично голем број градови — дури 12 од 40-те најголеми градови во Полска. 19 од нив имаат статус на градски окрузи — несразмерно повеќе од секое друго војводство. Војводството има вкупно 71 градски населени места, тука наведени по број на жители според состојбата во 2006 г.):
5 Управна поделба
Шлеското Војводство е поделено на 36 окрузи, од кои 19 се градски, а 17 се земски. Тие пак се поделени на вкупно 167 општини.
Име и изворно име, Површина (км²), Население (2006), Седиште, Други градови, Општини
Градски окрузи
Битом''Bytom'', 69, 187.205, 1
Бјелско-Бјала''Bielsko-Biała'', 125, 176.678, 1
Гливице''Gliwice'', 134, 199.099, 1
Домброва Гурнича''Dąbrowa Górnicza'', 188, 129.753, 1
Жори''Żory'', 65, 62.625, 1
Забже''Zabrze'', 80, 190.610, 1
Јавожно''Jaworzno'', 152, 96.051, 1
Јастшембје-Здруј''Jastrzębie-Zdrój'', 85, 95.149, 1
Катовице''Katowice'', 165, 315.996, 1
Мисловице''Mysłowice'', 66, 74.988, 1
Пјекари Шлонске''Piekary Śląskie'', 40, 59.494, 1
Рибњик''Rybnik'', 148, 141.382, 1
Руда Шлонска''Ruda Śląska'', 78, 145.929, 1
Тихи''Tychy'', 82, 130.842, 1
Хожув''Chorzów'', 33, 114.434, 1
Ченстохова''Częstochowa'', 160, 246.129, 1
Сосновјец''Sosnowiec'', 91, 225.202, 1
Швјентохловице''Świętochłowice'', 13, 55.172, 1
Шемјановице Шлонске''Siemianowice Śląskie'', 25, 72.451, 1
Земски окрузи
Бенѓински''powiat będziński'', 368, 151.122, Бенѓин, Челаѓ, Војковице, Славкув, Шевјеж, 8
Бјелски''powiat bielski'', 457, 150.764, Бјелско-Бјала *, Чеховице-Ѓеѓице, Шчирк, Виламовице, 10
Бјеруњско-ленѓински''powiat bieruńsko-lędziński'', 157, 55.868, Бјеруњ, Кожеглови, Имјелн, 5
Воѓиславски''powiat wodzisławski'', 287, 155.228, Воѓислав Шлонски, Ридултови, Радлин, Пшув, 9
Гливички''powiat gliwicki'', 663, 114.963, Гливице *, Кнурув, Писковице, Тошек, Сошњицовице, 8
Живјечки''powiat żywiecki'', 1.040, 149.492, Живјец, 15
Завјерќански''powiat zawierciański'', 1.003, 124.127, Завјерќе, Поремба, Лази, Огроѓењец, Шчекоќини, Пилица, 10
Клобучки''powiat kłobucki'', 889, 84.730, Клобуцк, Кшепице, 9
Лублинечки''powiat lubliniecki'', 822, 76.628, Лублињец, Вожники, 8
Миколувски''powiat mikołowski'', 232, 91.022, Миколув, Лажиска Гурне, Ожеше, 5
Мишкувски''powiat myszkowski'', 479, 71.619, Мишкув, Жарки, Кожеглови, 5
Пшчински''powiat pszczyński'', 473, 104.638, Пшчина, 6
Раќибушки''powiat raciborski'', 544, 111.505, Раќибуж, Кужња Раќиборска, Кшановице, 8
Рибњички''powiat rybnicki'', 225, 73.527, Рибњик *, Червјонка-Лешчини, 5
Тарногурски''powiat tarnogórski'', 643, 137.979, Тарновске Гури, Раѓионкув, Калети, Мјастечко Шлонске, 9
Ќешински''powiat cieszyński'', 730, 171.029, Ќешин, Устроњ, Скочув, Висла, Струмјењ, 12
Ченстоховски''powiat częstochowski'', 1.519, 133.553, Ченстохова *, Блаховња, Коњецпол, 16
* седиштето не е дел од округот
6 Поврзано
* Шлеска
* Шлески јазик
* Шлески востанија