Вилијам Мејкпис Текери

Вилијам Мејкпис Такери (роден на 18 јули 1811 – починал на 24 декември 1863) — англиски романописец и илустратор. Познат е по своите сатирични дела, особено по неговиот роман ''„Саем на суетата“'' од 1847–1848 година, панорамски портрет на британското општество, и романот од 1844 година ''„Среќата на Бери Линдон“'', кој бил адаптиран за филм од 1975 година од Стенли Кубрик.
Такери бил роден во Калкута, Британска Индија, и бил испратен во Англија по смртта на неговиот татко во 1815 година. Студирал во различни училишта и кратко време студирал на Тринити колеџот во Кембриџ, пред да замине да патува низ Европа. Такери потрошил голем дел од своето наследство на коцкање и неуспешни весници. Се свртел кон новинарството за да го издржува своето семејство, работејќи првенствено за ''списанието Фрејзер'', ''Тајмс'' и ''Панч''. Неговата сопруга Изабела страдала од ментална болест. Такери стекнал слава со својот роман ''„Саем на суетата“'' и напишал неколку други значајни дела. Неуспешно се кандидирал за пратеник во 1857 година и го уредувал ''списанието Корнхил'' во 1860 година. Здравјето на Такери се влошило поради прекумерно јадење, пиење и недостаток на вежбање. Починал од мозочен удар на педесет и двегодишна возраст.
Такери започнал како сатиричар и пародист, стекнувајќи популарност преку дела што ја покажувале неговата склонетост кон измамнички ликови. Раните дела на Такери биле обележани со дивјачки напади врз високото општество, воената моќ, бракот и лицемерието, честопати пишувани под разни псевдоними. Неговата писателска кариера започнала со сатирични скици како ''„Жолтите плишани документи“'' . Подоцнежните романи на Такери, како што се ''„Пенденис“'' и ''„Новодојдените“'', одразуваат омекнување во неговиот тон, фокусирајќи се на созревањето на ликовите и критичките портрети на општеството. За време на викторијанскиот период, Такери бил рангиран на второто место веднаш зад Чарлс Дикенс, но денес е првенствено познат по ''делото „Саем на суетата“'' .
1 Биографија
1.1 Ран живот
Такери, како единствено дете, е роден во Калкута, Британска Индија, каде што неговиот татко, Ричмонд Такериј (1 Септември 1781 – 13 септември 1815 година), бил секретар на Одборот за приходи во Источноиндиската компанија. Неговата мајка, Ана Бечер (1792–1864), била втора ќерка на Хариет Бечер и Џон Харман Бечер, кој исто така бил секретар (писател) за Источноиндиската компанија. Неговиот татко бил внук на Томас Такери (1693–1760), директор на училиштето Хароу.
Ричмонд починал во 1815 година, што ја натерало Ана да го испрати својот син во Англија истата година, додека таа останала во Индија. Бродот на кој патувал направил кратка пауза на островот Света Елена, каде што му бил посочен затворениот Наполеон. Откако пристигнал во Англија, се школувал во училишта во Саутемптон и Чизвик, а потоа во училиштето Чартерхаус, каде што се запознал со Џон Лич. Такери не го сакал Чартерхаус, и го пародирал во својата фикција како „''Кланицата''“. Сепак, Такери бил почестен во капелата Чартерхаус со споменик по неговата смрт.
1.2 Факултетско образование
Болеста во неговата последна година во Чартерхаус, за време на која наводно пораснал 1.91 метри, го одложило неговото запишување на колеџот Тринити, Кембриџ, до февруари 1829.
Никогаш не бил многу заинтересиран за академски факултет. Тој го напуштил Кембриџ во 1830 година, но некои од неговите најрани објавени дела се појавиле во два универзитетски списанија, ''„Сноб“'' и ''„Гоунсман“''.
Потоа Такери патувал некое време низ континентална Европа, посетувајќи ги Париз и Вајмар, каде што се запознал со Јохан Волфганг фон Гете. Се вратил во Англија и започнал да студира право во Мидл Темпл, но наскоро се откажал од тоа. Кога наполнил 21 година, тој го добил наследството од својот татко, но голем дел од него го потрошил на коцкање и на финансирање на два неуспешни весници, ''„Национален стандард“'' и ''„Конституционалност“'', за кои се надевал дека ќе пишува. Исто така, изгубил добар дел од своето богатство при пропаѓањето на две индиски банки. Принуден да размисли за професија за да се издржува, прво се свртел кон уметноста, која ја студирал во Париз, но не ја продолжил, освен во подоцнежните години како илустратор на некои од своите романи и други дела.
1.3 Брак и деца
Годините на полунеактивност на Такери завршиле на 20 август 1836 година, кога се оженил со Изабела Гетин Шоуе (1816–1894), втора ќерка на Изабела Криг Шоуе и Метју Шоуе, полковник кој починал по истакната служба, првенствено во Индија. Семејството Текери имало три деца, сите ќерки: Ана Изабела (1837–1919), Џејн (која починала на осум месеци) и Хариет Маријан (1840–1875), која се омажила за Сер Лесли Стивен, уредник, биограф и филозоф.
1.4 Професионален новинар
Такери потоа започнал „''да пишува за својот живот''“, како што самиот рекол, свртувајќи се кон новинарството во обид да го издржува своето младо семејство. Тој првенствено работел за ''списанието „Фрејзерс“'', остроумно и конзервативно издание со остар јазик, за кое пишувал уметничка критика, кратки фиктивни скечеви и две подолги фиктивни дела, ''„Катерина“'' и ''„Среќата на Бери Линдон“''. Помеѓу 1837 и 1840 година, тој исто така пишувал рецензии за книги за ''„Тајмс“''.
Тој станал и редовен соработник на ''„The Morning Chronicle“'' и ''„The Foreign Quarterly Review“'' . Подоцна, преку неговата врска со илустраторот Џон Лич, започнал да пишува за новосоздаденото списание ''„Punch“'', во кое ги објавил ''„The Snob Papers“'', подоцна собрани како ''„The Book of Snobs“'' . Ова дело го популаризирало модерното значење на зборот „сноб“.
Такери бил редовен соработник на ''„Панч“'' помеѓу 1843 и 1854 година.
1.5 Ментален пад на неговата сопруга и романтични врски
Во личниот живот на Такери, неговата сопруга Изабела подлегнала на депресија по раѓањето на нивното трето дете во 1840 година. Сфаќајќи дека не може да работи дома, тој поминувал сè повеќе време надвор од својата куќа, сè до септември 1840 година, кога сфатил колку е сериозна состојбата на неговата сопруга. Погоден од вина, тој тргнал со сопругата кон Ирска. За време на патувањето, таа се фрлила од тоалет во морето, но била извлечена од водата. Тие побегнале назад дома по четиринеделна борба со нејзината мајка. Од ноември 1840 до февруари 1842 година, Изабела била под стручна нега, бидејќи нејзината состојба се влошувала и таа слабеела.
На крајот, таа се влошила во трајна состојба на одвојување од реалноста. Такери очајно барал лекови за неа, но ништо не помогнало, и таа завршила во две различни болници во или во близина на Париз до 1845 година, по што Такери ја вратил во Англија, каде што ја сместил кај г-ѓа Бејквел во Камбервел. Изабела го надживеала својот сопруг за 30 години, на крајот за неа се грижело семејство по име Томпсон во Ли-он-Си во Саутенд, сè до нејзината смрт во 1894 година. По болеста на неговата сопруга, Такери никогаш не воспоставил друга трајна врска. Сепак, тој барал други жени, особено г-ѓа Џејн Брукфилд и Сали Бакстер. Во 1851 година, г. Брукфилд му забранил на Такери понатамошни посети или преписки со Џејн. Бакстер, Американец дваесет години помлад од Такери, кого го запознал за време на предавања во Њујорк во 1852 година, се оженил со друг маж во 1855 година.
1.6 Антиирски дела за Punch
На почетокот на 1840-тите, Такери постигнал одреден успех со две патни книги, ''„Париската книга со скици“'' и ''„Ирската книга со'' скици“, при што втората била обележана со непријателството кон ирските католици. Меѓутоа, бидејќи книгата апелирала до антиирски чувства во Британија во тоа време, на Такери му била доделена работата да биде ирски експерт на ''Панч'', честопати под псевдонимот Хибернис Хиберниор („поирец од Ирците“). Такери станал одговорен за создавањето на озлогласените непријателски и негативни прикази на ''Панч'' за Ирците за време на Големиот ирски глад од 1845 до 1851 година.
1.7 Статус како позната личност и предавања
Такери постигнал поголемо признание со своите ''„Снобски документи“'' (серијализирани 1846/7, објавени во форма на книга во 1848 година), но делото што навистина ја воспоставило неговата слава бил романот ''„Саем на суетата“'', кој првпат се појавил во серијализирани изданија започнувајќи од јануари 1847 година. Дури и пред ''„Венити Фер“'' да го заврши своето сериско прикажување, Такери станал славна личност, барана од самите лордови и дами кои ги сатиризирал. Тие го сметале за рамноправен со Чарлс Дикенс.
Тој останал „на врвот“, како што самиот рекол, до крајот на својот живот, за време на кој напишал неколку големи романи, особено ''„Пенденис“'', ''„Новодојдените“'' и ''„Историјата на Хенри Есмонд“'', и покрај разните болести, вклучувајќи ја и речиси фаталната што го погодило во 1849 година, додека го пишувал ''„Пенденис“'' . Во овој период двапати ги посетил Соединетите Американски Држави на предавања. Долгогодишниот новинар од Вашингтон, Б.П. Пур, го опишал Такери на една од тие патувања:Граѓаните на Вашингтон уживаа во ретка забава кога Такери дојде да ги одржи своите предавања за англиските есеисти, духовитости и хумористи од осумнаесеттиот век. Навикнати на стилот на говорење со раширениот орел, кој беше премногу распространет во Капитолот, тие беа воодушевени од пријатниот глас и лежерните манири на крупестиот, седокос Британец со розови образи, кој не правеше никакви гестови, туку стоеше поголемиот дел од времето со рацете во џебовите, како да разговара со пријатели покрај пријатен камин. Такери, исто така, држел предавања во Лондон за англиските хумористи од 18 век и за првите четири хановерски монарси. Втората серија била објавена во форма на книга во 1861 година како ''„Четирите Жоржови: Скици за манири, морал, дворски и градски живот“'' .
1.8 Неуспешен кандидат на Либералната партија
Во јули 1857 година, Такери безуспешно се кандидирал како либерал за градот Оксфорд во Парламентот. Иако не бил најжестокиот агитатор, Такери отсекогаш бил решителен либерал во својата политика и ветувал дека ќе гласа за гласачкото ливче како проширување на правото на глас и бил подготвен да прифати тригодишен парламент. Тој бил тесно поразен од Кардвел, кој добил 1.070 гласови, наспроти 1.005 за Такери.
1.9 Уредник на списание
Во 1860 година, Такерит станал уредник на новоформираното ''списание „Корнхил“'', но тој никогаш не се почувствувал удобно во таа улога, претпочитајќи да придонесува во списанието како автор на колумна наречена „Раундабут дoкументи“.
1.10 Здравствени проблеми
Здравјето на Такери се влошило во текот на 1850-тите, и го мачело повторливо уртретно стеснување кое го држело во кревет со денови. Исто така, чувствувал дека изгубил голем дел од својот креативен импулс. Ги влошил работите со прекумерно јадење и пиење и избегнување вежбање, иако уживал во јавањето (чувал коњ). Тој е опишан како „''најголемиот книжевен лакомец што некогаш живеел''“. Неговата главна активност, покрај пишувањето, била „''исцрпување и прејадување''“. Не можел да се откаже од зависноста од лути пиперки, што дополнително му го уништувало варењето.
1.11 Смрт и погреб
На 23 декември 1863 година, откако се вратил од јадење надвор и пред да се облече за спиење, доживеал мозочен удар. Следното утро бил пронајден мртов во својот кревет. Неговата смрт на педесет и двегодишна возраст била неочекувана и ги шокирала неговото семејство, неговите пријатели и читателската јавност. Се проценува дека 7.000 луѓе присуствувале на неговиот погреб во Кенсингтон Гарденс. Тој бил погребан на 29 декември на гробиштата Кенсал Грин, а спомен-биста изработена од Марокети може да се види во Вестминстерската опатија.
2 Дела
Такери започнал како сатиричар и пародист, пишувајќи дела кои покажувале прикриена склонетост кон измамнички почетници, како што се Беки Шарп во ''„Венити Фер“'' и насловните ликови од ''„Среќата на Бери Линдон'' и ''Кетрин“''. Во своите најрани дела, напишани под псевдоними како Чарлс Џејмс Јелоуплуш, Мајкл Анџело Титмарш и Џорџ Севиџ Фиц-Будл, тој се насочувал кон дивјаштво во своите напади врз високото општество, воената моќ, институцијата на бракот и лицемерието.
Едно од неговите најрани дела, „''Тимбукту''“ (1829), содржи бурлеска врз темата поставена за Медалот на канцеларот од Кембриџ за англиски стих. (Натпреварот го добил Тенисон со песна со ист наслов, „Тимбукту“.) Писателската кариера на Такери вистински започнала со серија сатирични скици, денес познати како ''„Документите на Јелоуплуш“'', кои се појавиле во ''списанието „Фрејзер“'' почнувајќи од 1837 година. Тие биле адаптирани за BBC Radio 4 во 2009 година, со Адам Бакстон кој го играл Чарлс.
Помеѓу мај 1839 и февруари 1840 година '', Фрејзер'' го објавил делото, кое понекогаш се смета за прв роман на Такери, ''„Катерина“''. Првично збило замислено како сатира на криминалистичката школа Њугејт, но на крајот се покажало како повеќе пикарска приказна. Тој исто така започнал да работи, но никогаш не го завршил, на романот подоцна објавен како ''„Шабиевата благородна приказна“''.
Заедно со ''„Среќата на Бери Линдон“'', Такери е веројатно најпознат сега по ''„Саем на суетата“'' . Кнжевниот теоретичар Корнелиј Квас напишал дека „''метеорскиот подем на хероината од „Саем на суета“ Ребека Шарп е сатирична презентација на стремежот кон профит, моќ и општествено признание на новата средна класа. Старите и новите членови на средната класа се стремат да го имитираат начинот на живот на повисоката класа (благородници и земјопоседници), а со тоа да ги зголемат своите материјални добра и да поседуваат луксузни предмети. Во „Саем на суетата“, може да се забележи поголем степен на кршење на моралните вредности кај членовите на новата средна класа, бидејќи падот на моралот е пропорционален на степенот на блискост на поединецот со пазарот и неговите закони''.“ Спротивно на тоа, неговите големи романи од периодот по ''„Саем на суетаta“'', кои некогаш биле опишани од Хенри Џејмс како примери за „''лабави чудовишни вреќи''“, во голема мера исчезнале од вид, можеби затоа што одразуваат омекнување кај Такери, кој станал толку успешен со своите сатири за општеството што се сметало дека го изгубил својот жар за напаѓање на него. Овие подоцнежни дела го вклучуваат ''„Пенденис“'', образовен роман што го прикажува созревањето на Артур Пенденис, алтер его на Такери, кој исто така се појавува како раскажувач во два подоцнежни романи, ''„Новодојдените“'' и ''„Авантурите на Филип“''. ''„Новодојдените“'' е значаен по критичкото прикажување на „''пазарот на бракот''“, додека ''„Филип“'' е познат по полуавтобиографскиот приказ на раниот живот на Такери, во кој тој делумно ја враќа дел од својата рана сатирична моќ.
Помеѓу подоцнежните романи, значајна е и ''„Историјата на Хенри Есмонд“'', во која Такери се обидел да напише роман во стилот на осумнаесеттиот век, период кој му бил многу привлечен. Во врска со овој роман, биле пронајдени очигледни аналогии - во фундаменталната структура на заплетот; во психолошките контури на главните ликови; во честите епизоди; и во употребата на метафори - со ''„Исповеди на еден Италијанец“'' од Иполито Ниево. Ниево го напишал својот роман за време на престојот во Милано, каде што, во библиотеката „Амброзијана“, била достапна штотуку објавената ''„Историја на Хенри Есмонд“''.
Не само ''Есмонд'', туку и ''Бери Линдон'' и ''Кетрин'' се сместени во тој период, како и продолжението на ''Есмонд'', ''„Вирџинците“'', дело кое делумно се одвива во Северна Америка и го вклучува Џорџ Вашингтон како лик кој речиси убива еден од протагонистите во двобој.
3 Семејство
3.1 Родители
Таткото на Такери, Ричмонд Такери, бил роден во Јужен Мимс и заминал во Индија во 1798 година на шеснаесетгодишна возраст како писател (државен службеник) во Источноиндиската компанија. Името на таткото на Ричмонд било исто така Вилијам Мејкпис Такери. Ричмонд имал ќерка, Сара Редфилд, во 1804 година со Шарлот Софија Рад, неговата веројатно евроазиска љубовница, а и мајката и ќерката биле именувани во неговиот тестамент. Ваквите врски биле вообичаени меѓу господата од Источноиндиската компанија и тоа не претставувало пречка за неговото подоцнежно додворување и брак со мајката на Вилијам.
Мајката на Такери, Ен Бечер (родена 1792 година), била „''една од главните убавици на тоа време''“ и ќерка на Џон Хармон Бечер, колекционер на округот Јужен 24 Парганас (починал во Калкута, 1800 година), од старо бенгалско цивилно семејство „''познато по нежноста на своите жени''“. Ен Бечер, нејзината сестра Хариет и нивната вдовица мајка, исто така Хариет, биле вратени во Индија од нејзината авторитарна баба старателка, Ен Бечер, во 1809 година со бродот ''„Ерл Хау“''. Бабата на Ен ѝ кажала дека човекот што го сакала, Хенри Кармајкл-Смит, офицер во ''Bengal Engineer Group'', кого го запознала на собраниски бал во 1807 година во Бат, починал, додека нему му било кажано дека Ен повеќе не е заинтересирана за него. Ниту едно од овие тврдења не било точно. Иако Кармајкл-Смит потекнувала од истакнато шкотско воено семејство, бабата на Ен се потрудила да го спречи нивниот брак. Во зачуваните семејни писма се наведува дека таа сакала подобар партнер за нејзината внука.
Измамата на семејството на Ен неочекувано откриена во 1812 година, кога Ричмонд Такери несвесно ја поканил наводно мртвата Кармајкл-Смит на вечера. Пет години подоцна, откако Ричмонд починал од треска на 13 септември 1815 година, Ен се омажила за Хенри Кармајкл-Смит, на 13 март 1817 година. Двојката се преселила во Англија во 1820 година, откако го испратиле Вилијам на училиште таму повеќе од три години претходно. Разделбата од неговата мајка имала трауматски ефект врз младиот Такери, за што тој зборувал во својот есеј „За дневникот на Летс“ во ''„Документите од кружниот тек“'' .
3.2 Потомци
Такери е предок на британскиот финансиер Рајан Вилијамс и е пра-пра-прадедо на британскиот комичар Ал Мареј и авторката Џоана Надин.
4 Репутација и наследство
За време на викторијанскиот период, Такери бил рангиран на второ место веднаш зад Чарлс Дикенс, но денес е многу помалку читан и е познат речиси исклучиво по ''„Саем на силуетата“''. Романот станал составен дел од универзитетските курсеви и постојано бил адаптиран за кино и телевизија.
Во времето на Такери, некои коментатори, како што е Ентони Тролоп, ја рангирале неговата ''„Историја на Хенри Есмонд“'' како негово најголемо дело, можеби затоа што изразувала викторијански вредности на должност и сериозност, како и некои од неговите други подоцнежни романи. Можеби поради оваа причина тие не преживеале толку добро како ''„Саем на силуетата“'', кој ги сатиризира тие вредности.
Такери се сметал себеси за писател во реалистичната традиција и ги разликувал своите дела од претерувањата и сентименталноста на Дикенс. Некои подоцнежни коментатори го прифатиле овој самостоен развој и го сметале за реалист, но други ја забележале неговата склоност да користи наративни техники од осумнаесеттиот век, како што се дигресии и директни обраќања до читателот, и тврдат дека преку нив тој често ја нарушува илузијата за реалноста. Училиштето на Хенри Џејмс, со својот акцент на одржување на таа илузија, означило раскинување со техниките на Такери.
Шарлот Бронте го посветила второто издание на ''„Џејн Ер“'' на Такери.
Во 1887 година, Кралското друштво за уметност открило сина плоча во чест на Такери во куќата на адреса Палас Грин број 2, Лондон, која била изградена за него во 1860-тите. Денес таму се наоѓа израелската амбасада.
Поранешниот дом на Такери во Танбриџ Велс, Кент, денес е ресторан именуван по авторот.
Такери исто така бил член на Ложата Албион на Древниот ред на друиди во Оксфорд.
4.1 Врска со Баласахеб Такери
Таткото на популарниот индиски марати политичар Бал Такери, Кешав Ситарам Такери, бил обожавател на Вилијам; Кешав подоцна го променил своето презиме од Панвелкар во „Такери“.
5 Во популарната култура
* Такери е толкуван од Мајкл Пејлин во телевизиската серија ''„Венити Фер“'' на ITV од 2018 година.
* Мајлс Џап го игра Такери во филмот од 2017 година ''„Човекот што го измисли Божиќ“'' .
* Џонатан Кибл го игра Такери во аудио драмата на Би-Би-Си од 2016 година ''„Шарлот Бронте во Вавилон“'' .
* Цитат од Такери се појавува во епизодата 7 од <i>„Бизарната авантура на ЏоЏо“. Името на Вил Антонио Цепели е веројатно алузија на англискиот романописец Вилијам Мејкпис Текери, кој бил цитиран по смртта на Цепели: „Да љубиш и да победуваш е најдоброто нешто. Да љубиш и да губиш, следното најдобро.“
* Цитатот на Такери „Мајка е името на Бога“ се појавува во филмот <i>„Враната“ од 1994 година.
* „Полковникот“ на Такери го споменала Ана Франк во ''„Дневникот на едно младо девојче“'' .
6 Библиографија
* Aplin, John (ed), ''The Correspondence and Journals of the Thackeray Family'', 5 vols., Pickering & Chatto, 2011.
* Aplin, John, ''The Inheritance of Genius – A Thackeray Family Biography, 1798–1875'', Lutterworth Press, 2010.
* Aplin, John, ''Memory and Legacy – A Thackeray Family Biography, 1876–1919'', Lutterworth Press, 2011.
** Catalan, Zelma. ''The Politics of Irony in Thackeray’s Mature Fiction: Vanity Fair, Henry Esmond, The Newcomes.'' Sofia (Bulgaria), 2010, 250 pp.
* Elwin, Malcolm. ''Thackeray: A Personality''. London: Jonathan Cape, 1932.
* Goldfarb, Sheldon. ''Catherine: A Story (The Thackeray Edition)''. University of Michigan Press, 1999.
* Ferris, Ina. ''William Makepeace Thackeray''. Boston: Twayne, 1983.
* Forster, Margaret. ''William Makepeace Thackeray: Memoirs of Victorian Gentleman''. London: Secker & Warburg, 1978.
* Jack, Adolphus Alfred. . London: Macmillan, 1895.
* Melville, Lewis. ''The Life of William Makepeace Thackeray''. London: Hutchinson & Co., 1899.
* Monsarrat, Ann. ''An Uneasy Victorian: Thackeray the Man, 1811–1863''. London: Cassell, 1980.
* Peters, Catherine. ''Thackeray: A Writer's Life''. Sutton Publishing, 1999.
* Peters, Catherine. ''Thackeray’s Universe: Shifting Worlds of Imagination and Reality''. New York: Oxford University Press, 1987.
* Prawer, Siegbert S.: ''Breeches and Metaphysics: Thackeray's German Discourse''. Oxford: Legenda, 1997.
* Prawer, Siegbert S.: ''Israel at Vanity Fair: Jews and Judaism in the Writings of W. M. Thackeray''. Leiden: Brill, 1992.
* Prawer, Siegbert S.: ''W. M. Thackeray's European sketch books: a study of literary and graphic portraiture''. P. Lang, 2000.
* Ray, Gordon N. ''Thackeray: The Uses of Adversity, 1811–1846''. New York: McGraw-Hill, 1955.
* Ray, Gordon N. ''Thackeray: The Age of Wisdom, 1847–1863''. New York: McGraw-Hill, 1957.
* Ritchie, H.T. ''Thackeray and His Daughter''. Harper and Brothers, 1924.
* Rodríguez Espinosa, Marcos (1998) ''Traducción y recepción como procesos de mediación cultural: 'Vanity Fair' en España. '' Málaga: Servicio de Publicaciones de la Universidad de Málaga.
* Shillingsburg, Peter. ''William Makepeace Thackeray: A Literary Life''. Basingstoke: Palgrave, 2001.
* Taylor, D. J. ''Thackeray''. London: Chatto & Windus, 1999.
* Williams, Ioan M. ''Thackeray''. London: Evans, 1968.