Страцин

:''За селото во Бургаската област, погл. Страцин (Бугарија).''
Страцин — село во Општина Кратово, во областа Средорек, во околината на градот Кратово.
1 Географија и местоположба
Селото се наоѓа во областа Средорек, во крајниот североисточен дел на Општина Кратово. Еден дел од населбата се наоѓа на патото Куманово - Кратово. Селото е ридско и планинско, односно раштркано, чии маала се издигаат на надморска височина од 600 до 900 метри. Оддалечено е 19 километри северозападно од Кратово, 28 километри западно од Крива Паланка и 31 километар источно од Куманово.
2 Историја
Страцин е населен уште од железното време, за што сведочи наоѓалиштето Градиште кај маалото Поповци.
Во XIX век селото било дел од Кратовската каза на Отоманското Царство.
3 Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Страцин живееле 950 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, во 1905 година во Страцин имало 1.000 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија и 30 Роми.
Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралството Југославија од 1931 година, селото имало 1.100 Македонци.
Според пописот од 2002 година, во селото Страцин живеат 185 жители, од кои 182 Македонци и 3 Срби.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 130 жители, од кои 125 Македонци, 1 Албанец, 1 останат и 3 лица без податоци.
Страцин во 1970-тите години доживува драстично намалување на населението, така што за разлика од пописот во 1971, во наредната 1981, регистрирани се за 53 % од населението помалку или разлика за 561 жител.
4 Општествени установи
Во селото се наоѓа Основното училишта „Христијан Тодоровски - Карпош“. Порано во селото, било во функција друго oсновно училиште. Потоа училиште било затворено.
5 Културни и природни знаменитости
;Споменици
Во декември 1997 година, во селото бил подигнат споменик за загинатите борци на НОБ од периодот 1941-1945 година односно за време на Втората светска војна, каде се наведени сите партизани што се по потекло од Страцин и градот Куманово, Кумановско и Кривопаланечко.
;Цркви
* Црква „Св. Димитриј“ од 1847 г.
;Археолошки наоѓалишта* Вражиград — градиште од доцноантичко време
* Градиште — градиште од железното време
* Чука — некропола-могила од римско време
6 Личности
Личности родени во Страцин:
* Спирко Бојковски (1921-1945) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ
* Алексо Миладинов Трајановски — роден 1871 година во Страцин, стрелан од Бугарите на 11 септември 1943 година.* Пано Димитров Филипов — роден 1905 година во село Страцин, стрелан на 11 септември 1943 година.*Стојчо Ивановски (1919-1944) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ
*Илија Јованов (1924-1945) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ
*Љубе Крстев (1921-1945) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ
*Ратко Серафимовски (1925-1945) — македонски партизан, борец за слобода на Македонија и учесник во НОВ
Личности загинати во Страцин:
* Алексо Миладинов Трајановски — роден 1871 година во Страцин, стрелан од Бугарите на 11 септември 1943 година.* Богдан Димитров Трајановски — роден 1889 година во Страцин, стрелан од Бугарите 11 септември 1943 година.* Пано Димитров Филипов — роден 1905 година во село Страцин, стрелан од Бугарите на 11 септември 1943 година.* Ѓошо Цветанов (Цветков) — роден 1900 година во село Страцин, стрелан од Бугарите на 11 септември 1943 година.* Воја Алексовски од Куманово
* Киро Антевски од Куманово
* Петар Василевски од Куманово
* Јордан Карамарковски од Куманово
* Александар Маневски од Куманово
* Војо Алексиќ од Куманово
* Воислав Стојановски од Куманово
* Благоја Трендевски од Куманово
* Воислав Митровски од Куманово
* Будимир Димковски од Куманово
* Градимир Филиповиќ од Куманово
* Драгољуб Филиповиќ од Куманово
* Трајан Нашевски од Куманово
* Славко Филиповски од Челопек, Кумановско
* Војо Алексиќ од Никуљане, Кумановско
* Раде Антиќ од Никуљане, Кумановско
* Милан Арсовски од Стрновац, Кумановско
* Геле Божиновски од Младо Нагоричане, Кумановско
* Славко Вељковиќ од Младо Нагоричане, Кумановско
* Трајко Додевски од Бедиње, Кумановско
* Ѓорѓи Додевски од К’шање, Кумановско
* Ефрем Георгиевиќ од Четирце, Кумановско
* Денко Каранфиловски од Дренок, Кумановско
* Цветко Лазаревски од Стрезовце, Кумановско
* Благоја Петковски од Пелинце, Кумановско
* Милорад Петровиќ од Бедиње, Кумановско
* Владо Додевски од Пелинце, Кумановско
* Андон Стојчевски од Црцорија, Кривопаланечко
* Стојман Пешевски од Габер, Кривопаланечко
7 Поврзано
* Страцин (Бугарија)