Стојан Аралица

Стојан Аралица (, — , ) — српски сликар, графичар и академик. Аралица бил член на Друштвото на ликовни уметници на Србија, на Српската академија на науките и уметностите (САНУ) и на Југословенската академија на науките и уметностите (ЈАЗУ).
1 Животопис
Сликарот и графичар Стојан Аралица ги добил првите часови по сликарство во приватното училиште на Хенрих Книр во Минхен. Во 1910 година се запишал во класата на Карл Мар на Високата школа за ликовни уметности во Минхен, а две години подоцна преминал во класата на Лудвиг Хертерих. По избувнувањето на Првата светска војна се вратил во Загреб и отворил приватно сликарско училиште. Потоа заминал во Прага, каде го посетувал графичкиот оддел на Академијата за ликовни уметности, со Август Бремс, а потоа со Макс Швабински. Дел од животот го поминал во Рим, Париз, Стокхолм и извесно време поминал во селото Брестач кај Рума, каде што работел како учител. По 1948 година се населил во Белград каде останал до крајот на животот.
Неговиот опус се состои од над 1500 уметнички дела. Хронолошки може да се подели на минхенска, париска, загрепска и белградска фаза, со јасно одредени стилски обележја. Во првата фаза видливи се влијанијата на академизмот и сецесијата. Започнува со портрети и свети мотиви, а потоа продолжува да прави портрети и актови. Во Париз суштински го менува уметничкиот пристап, а најчести мотиви му се пределот и мртвата природа. Кога живеел во Загреб, го насликал сопственото доживување на јадранскиот крајолик. Тоа е најуспешното раздобје од неговото творештво, со слики полни со топлина, светлина и интензивни чисти бои. Неговата работа е полна со ведрина и оптимизам, со истенчено чувство за боја и прозрачна атмосфера на средозмената клима. Најважните слики: ''„Мотив од Лошињ“'', ''„Жена со сламен шешир“'', ''„Портрет на Б. Петронијевиќ“'', ''„Пат“'' и други.
Стилот кој преовладува во неговото сликање е во духот на парискиот постимпресионизам и лирска апстракција.
Кон крајот на 1930-тите сликал фрески во бањалучката црква на Петриќевац, урната во 1941 година.
На 14 ноември 1965 година станал дописен член на САНУ, а редовен на 7 март 1968 година. Бил член на ЈАЗУ (Југословенска академија на науките и уметностите) во Загреб, член на УЛУС и уметничките групи Облик, Дванаесторица и Шесторица. Самостојно изложувал во Загреб, Осиек, Карловац, Белград, Сплит, Стокхолм, Сомбор. Во Оточац, во 1972 година го основал фондот Стојан Аралица.
Починал во Белград на 4 февруари 1980 година, бил погребан во Алејата на заслужните граѓани на Новите гробишта во Белград.
2 Група „Облик“
Заедно со своите колеги Петар Палавичини и Бранко Поповиќ, Јован Бијелиќ во 1926 година ја основал групата „Облик“ на која се приклучиле: Петар Добровиќ, Живорад Настасијевиќ, Тома Росандиќ, Вељко Станојевиќ, Сретен Стојановиќ, Сава Шумановиќ и Марино Тартаља како основачки членови, а подоцна на оваа група ѝ се приклучиле: Игњат Јоб, Зора Петровиќ, Иван Радовиќ, Мате Размиловиќ, Ристо Стијовиќ, архитектот Драгиша Брашован. Оваа група била составена од веќе докажани визуелни уметници. На седницата од 8 ноември 1930 година биле донесени правилата на групата, а Министерството за внатрешни работи ги потврдило на 20 јули 1932 година. Подоцна, на групата ѝ се приклучиле и други уметници, како и самиот Стојан Аралица.
3 Награди
* 1959 - Октомвриска награда на Белград,
* 1963 - Седмојулска награда,
* 1970 - Споменица во чест на новоизбран член на САНУ,
* 1973 - Награда „АВНОЈ“,
* 1974 - Прва плакета на Претседателството на САНУ за придонес во науката и уметноста,
* 1977 - Ровињска награда на сликар.
4 Одликувања
* Орден на трудот со црвено знаме,
* Орден на заслуги за народот,
* Орден на братството и единството,
* Орден на Републиката со златен венец