Климатски промени во Авганистан

Климатските промени во Авганистан довеле до зголемување на температурата за 1,8 °C од 1950 година. Ова предизвикало далекусежни влијанија врз Авганистан, кулминирајќи со преклопување на интеракциите на природни катастрофи (поради промените во климатскиот систем), конфликти, зависност од земјоделството и тешки социо-економски тешкотии.
Во комбинација со ретки земјотреси, катастрофи поврзани со климата, како што се поплави, поројни поплави, лавини и обилни снежни врнежи во просек погодуваат над 200.000 луѓе секоја година, предизвикувајќи огромни загуби на животи, средства за живот и имоти. Овие фактори на интеракција, особено долготрајните конфликти кои ја нагризуваат и предизвикуваат способноста за справување, прилагодување и планирање на климатските промени на поединечно и национално ниво, честопати ги претворувале ризиците и опасностите од климатските промени во катастрофи.
Иако самата земја многу малку придонесува за глобалното затоплување во однос на емисиите на стакленички гасови, сушите поради климатските промени влијаат и ќе влијаат на Авганистан до висок степен.
Поради комбинација на политички, географските и социјални фактори, Авганистан е една од најранливите нации на влијанијата на климатските промени во светот, рангирана на 179 од 185 земји. Почнувајќи од 2021 година, Азиската банка за развој (А.Д.Б) има посветено повеќе од 900 милиони американски долари, за наводнување и инфраструктурни проекти за земјоделство за да помогне во безбедноста на храната, агробизнисот и подобрувањето на управувањето со водните ресурси преку пристап за отпорност на климата.
1 Емисии на стакленички гасови
Авганистан е меѓу земјите со најниски емисии на светот. Во 2018 година, Авганистан испуштил 0,3 тони јаглерод диоксид по глава на жител.
Енергијата во Авганистан се потпира особено на хидроенергијата и сончевата енергија. Енергијата се увезува и од соседните земји.
2 Влијанија
 Светската банка предвидува дека Авганистан ќе забележи затоплување повисоко од глобалниот просек поради глобалното затоплување, при што зголемувањето на максималните и минималните температури се очекува да бидат повисоки од зголемување на просечната температура. Од 1950 година, температурите во Авганистан се зголемиле за 1,8 °C. Ова води и ќе доведе до големи суши. Поради овие зголемени суши поврзани со затоплување на сите региони во земјата за 2,0 °C до 6,2 °C до 2090 година, во зависност од сценариото, Авганистан ќе се соочи со опустинување и деградација на земјиштето. Мнозинството од населението во земјата се справува со несигурност на храна, со проектиран пораст. Зголемените суши може да доведат до бум на производството на опиум во Авганистан, бидејќи опиумот е отпорен на суша.
Покрај сушите, екстремните врнежи ќе се зголемат и поради климатските промени, што може да доведе до лизгање на земјиштето.
Сливот на реката Кундуз бележи намалување на врнежите од 30 проценти од 1960-тите, што се компензира со зголемување на топењето на ледниците. Речиси 14 проценти од покриеноста со ледници во Авганистан била изгубена помеѓу 1990 и 2015 година. До 2100 година, регионот може да изгуби 60 проценти од ледниците. Бројот на ледници и глацијални езера се зголемува во Авганистан во моментов, веројатно поради распадот на поголемите ледници. Планинските региони како што е областа на изворот на Аму Дарја ќе бидат изложени на голем ризик од поплави од излив на глацијални езера.
Сушата во 2017 и 2018 година довело до масовно внатрешно раселување во земјата. Екшн Ејд тврди дека до 2050 година околу 5 000 000 повеќе луѓе би можеле да станат внатрешно раселени во Авганистан поради климатските промени.
Авганистанските власти во ноември 2022 година тврделе дека климатските промени се одговорни за загуби од повеќе од две милијарди американски долари само во таа година.
3 Адаптација
Во 2015 година, Авганистан поднел климатски план до Обединетите нации. Планот навел дека до 2030 година се потребни најмалку 2500000 американски долари за управување со сливот и 4,5 милијарди долари за обновување на системите за наводнување.
Талибанските власти жалат за загубата на стотици милиони долари, пари за помош за еколошки проекти од август 2021 година. Тие протестирале поради исклучувањето на Авганистан од КОП27 и побарале меѓународна помош за справување со климатските промени. Талибанците тврдат дека климатската криза не е политичко прашање.
Од 2024 година, генерално, талибанската влада смета дека климатските промени се реални, странските сили се одговорни за тоа и дека е верска должност да се бориме против нив. Политиката за животна средина на Талибанците во голема мера е поврзана со религијата. Некои од нив стравуваат дека климатските промени во најдобар случај се Божја казна, а во најлош знак за апокалипса. Владата побарала од имамите низ целиот Авганистан да проповедаат за заштита на животната средина. Според еден од нив Фарисулах Азхари „Јаглеродните стапала ќе тежат многу на судниот ден“, „Бог ќе праша: Како ги заработивте парите? И тогаш ќе праша: Колку страдање предизвикавте во процесот? Талибанците организирале меѓународна конференција за климатските промени во Џалалабад, но малкумина гости пристигнале, бидејќи Авганистан останува глобален изопштеник. Изолацијата го намалила финансирањето за климата, иако Обединетите нации сè уште финансираат некои проекти. Значи, владата најмногу сама се соочува со влијанијата додека вината за климатските промени и слабата финансиска помош ја префрла на странците. Се обидуваат да ги едуцираат земјоделците за ублажување и адаптација на климатските промени, како на пример да ги научат да ја чуваат тревата затоа што ќе го апсорбира дождот, ќе ги зачува и ќе изгради бариери за поплави, бидејќи „Бог нема да им помогне на оние кои самите не преземаат акција“. Еден селанец се согласил, но рекол дека е потребна помош.
4 Поврзано
* Климатските промени во Јужна Азија
* Суша во Авганистан
* Еколошки прашања во Авганистан