procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Арнау Тенас

Арнау Тенас Урења (роден на 30 мај 2001, во Вик) — шпански фудбалер, голман на .
1 Биографија
Доаѓа од семејство на фудбалери: неговиот дедо и татко биле фудбалски голмани. Неговиот брат, Марк, е исто така фудбалер.
2 Титули
2.0.1 Клупски
; Барселона
* Примера Дивисион : 1
: 2022–2023
* Суперкуп на Шпанија : 1
: 2023
; Париз Сен Жермен
* Лига 1 : 2
: 2023–2024, 2024–2025
* Куп на Франција : 1
: 2024-2025
* Лига на шампиони : 1
: 2024–2025
2.0.2 Репрезентативни
; Шпанија под 19 години
*Европско првенство за играчи под 19 години : 1
: 2019
; Шпанија олимписка репрезентација
*Летни олимписки игри : 1
: Златен медал: 2024
Марија Јурукова

Марија Христова Јурукова ( во — ''датум на смрт непознат'') — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Таа била работничка. Од мај 1941 година собирала храна и други материјали за потребите на НОД. Чувала илегалци. Во текот на 1942/43 година во нејзината куќа се одржувале илeгални состаноци, а во 1943/44 година повремено навраќале партизански патроли и курнри.
2 Поврзано
* Горица Јурукова
Црква „Св. Ѓорѓи“ - Крстоар (Кисела Вода)

Свети Ѓорѓи — помала селска црква во битолското село Крстоар, Македонија.
1 Местоположба
Црквата е сместена во близина на регионалниот пат 2333, помеѓу селата Крстоар и Бистрица.
2 Историја
Според табла над главниот влез, црквата била подигната во 1971 година од страна на семејството Гулевски.
3 Архитектура
3.1 Фрескоживопис
Црквата не е живописана во внатрешноста.
3.2 Иконостас
Не поседува иконостас, а бројните икони се закачени по ѕидовите.
4 Галерија
5 Поврзано
* Битолско архијерејско намесништво
* Бистричка парохија
* Крстоар
Горица Јурукова

Горица Христова Јурукова ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Заедно со семејството станала симпатизер на НОД. Од аnрил 1942 година станала член на СКОЈ. Собирала народна помош,
растурала летоци, чувала илегалци.
2 Поврзано
* Марија Јурукова
Селија Каба

Селија Акиф Каба ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Во 1943 година била член на воспитна група во реонот „Инчар". Собирала народна помош и изработувала топла облека. Во 1943 година, во слободен Дебар со група другарки го симнала фереџето и активно учествувала во заднината на народноослободителната војна до ослободувањето на Земјата.
2 Поврзано
* Лиман Каба
* Адивије Каба
* Неире Каба
Адивије Каба

Адивије Јаја Каба ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Како партизанска мајка и мајка нa Народниот херој Лиман Каба била активно вклучена во заднината на НОД во родниот град. Во нејзиниот дом престојувале илегалци, познати партиски и воени раководители, се одржувале состаноци на воспитни групи, се чувал илегален материјал. Честопати, во време на одржувањето на илегалните состаноци, таа стражарела и била ползувана за врска меѓу илегалците во градот.
2 Поврзано
* Лиман Каба
* Селија Каба
* Неире Каба
Неире Каба

Неире Каба ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Иако малолетна, како сестра на Народниот херој Лиман Каба, била вклучена во одржувањето на врските меѓу илегалците во градот. Нејзиниот дом бил илегално засолниште во кој престојувале поголем број илегалци и се одржувале илегални состаноци. Често пати другарките Македонки, учеснички во заднината на НОД, ги снабдувала со фереџиња за да можат непречено да се движат низ градот.
2 Поврзано
* Лиман Каба
* Селија Каба
* Адивије Каба
Страшни приказни за плашливи деца (ТВ-серија)

''Страшни приказни за плашливи деца'' (|Grizzly Tales for Gruesome Kids) — британска анимирана телевизиска серија, заснована на истоимената серија книги за деца од Џејмс Рикс. Откако првите три книги биле објавени од 1991 до 1997 г., Carlton Television ги адаптирала кратките приказни во десетминутни цртани филмови за ITV. Производството било соработка помеѓу Honeycomb Animation и продуцентската куќа на Рикс, Uncle Grizzly Production.
Серијата се прикажувала на CITV помеѓу јануари 2001 и октомври 2007 г. во шест сезони и 79 епизоди, вклучувајќи и новогодишен специјал. Подоцна, серијата се вратила во нов формат за Nickelodeon со 26 епизоди поделени во две сезони, насловени само како ''Страшни приказни'' (''Grizzly Tales''), кои се прикажувале помеѓу мај 2012 и ноември 2013 г.
Двете верзии на серијата биле номинирани за наградите БАФТА, а изворната серија на CITV освоила бројни меѓународни награди на фестивали за анимиран филм.
1 Историја и развој
Во 1994 г., основачите на Honeycomb Animation, Сајмон и Сара Бор, потпишале договор со Central за производство на анимираниот филм ''За волци, вештерки и џинови''. Продуцентот Мајкл Форте првично се двоумел околу новиот проект, но им ја дал книгата на Рикс со совет да стапат во контакт со авторот.
Рикс веќе се обидувал да ја адаптира својата работа, а Најџел Планер извел неколку приказни на BBC Radio 5 во раните 90-ти. Иако претпродукцијата неколкупати била прекинувана поради сомнежи околу мрачната содржина, серијата конечно добила зелено светло.
2 Меѓународно прикажување
Серијата била прикажувана во бројни земји ширум светот:
* Обединето Кралство: CITV, Nicktoons, Nickelodeon
* Франција: TF1, Ciné-Trouille
* Германија: RTV
* Канада: YTV
* Хрватска: HRT
* Австралија: ABC Kids
* Србија: Happy TV, Pink Super Kids (како ''Strašne priče za plašljivu decu'')
* Латинска Америка: Discovery Kids
3 Изданија за домашна употреба
Тип, Наслов, Формат, Датум, Времетраење, Регион, Дистрибутер, Навод
VHS, ''Grizzly Tales - The Spaghetti Man'', PAL, 19 март 2001, 61 мин., Регион 2, Carlton Video, ''Grizzly Tales - The Barber of Civil'', PAL, 19 март 2001, 61 мин., Регион 2, Carlton Video,
DVD, ''Grizzly Tales: Monty's Python'', PAL, 10 април 2006, 80 мин., Регион 2, ITV Studios, ''Grizzly Tales: Series 1 & 2'', PAL, 2008, 260 мин., Регион 4, Shock Ent., ''Grizzly Tales: The Nuclear Wart'', PAL, 30 септември 2013, 121 мин., Регион 2, Abbey Home Media, ''Grizzly Tales: Seasons 1-4'', PAL, 16 октомври 2024, 520 мин., Регион 4, Via Vision
Демирташ

Демирташ (|Σιδηρόπετρα, ''Сидиропетра''; до 1926 г. ''Δεμίρ Τας'', ''Демир Тас'') — село во Скечанско, Западна Тракија, денес во општината Скеча на истоимениот округ во областа Источна Македонија и Тракија, Грција.
1 Географија и местоположба
Селото се наоѓа источно од селото Бук, непосредно до државниот пат ЕО14 (Драма–Скеча), над левата страна на Места, во југоисточните падини на Западните Родопи, на надморска височина од 150 м.
2 Историја
Во XIX век Демирташ било турско село во Скечанската Каза на Ѓумурџинскиот Санџак.
Во Првата балканска војна во 1912 г. селото е окупирано од бугарска војска. По Втората балканска војна во 1913 г. истото е припоено кон Грција. Таа година селото броело 183 жители, а во 1920 г. е испуштено од евиденција.
Селото е обновено е во 1923 г. кога се населени 34 бегалски семејства (вкупно 154 бегалци), така што станало чиста бегалска населба. Во 1926 г. селото е преименувано во ''Сидиропетра'' (Σιδηρόπετρα) со значење „железен камен“, што е буквален превод на турското име.''''
3 Наводи
;Забелешки
Оружја (филм од 2025)

''Оружја'' (|Weapons) — американски долгометражен филм на ужасите во жанрот мистерија од 2025 г., во режија, сценарио и производство на Зак Крегер. Во филмот глумат Џош Бролин, Џулија Гарнер, Олден Еренрајк, Остин Абрамс, Кери Кристофер, Бенедикт Вонг и Ејми Мадиган. Дејството го следи исчезнувањето на 17 соученици што на таинствен начин исчезнуваат истовремено во една иста ноќ.
Филмот бил објавен на 8 август 2025 г. од страна на компанијата Warner Bros. Pictures. Киноостварувањето добило потврдни одзиви и заработило 270 милиони долари при буџет од 38 милиони долари. Глумечката игра на Мадиган ѝ донела награда од Здружението на филмски критичари на Њујорк, наградата „Избор на критичарите“ и „Оскар“, како и номинација за „Златен глобус“ и други признанија.
Премиерата на филмот во Македонија била на 7 август 2025 г.
1 Содржина
Во 2:17 часот наутро, секое дете од одделението на г-ѓа Ганди се разбудило, станало од креветот, се спуштило по скалите, ја отворило влезната врата, зачекорило во темнината и никогаш повеќе не се вратило. Кога сите деца од исто одделение, освен едно, таинствено исчезнуваат во иста ноќ и во точно исто време, заедницата почнува да се прашува кој или што стои зад нивното исчезнување.
2 Улоги
Џош Бролин, Арчер Граф
Џулија Гарнер, Џастин Ганди
Кери Кристофер, Алекс Лили
Олден Еренрајк, Пол Морган
Остин Абрамс, Џејмс
Бенедикт Вонг, Ендру Маркус
Ејми Мадиган, Гледис Лили
Тоби Хас, Ед Лок
Џун Дајана Рејфил, Дона Морган
Витмер Томас, господин Лили
Кали Шутера, госпоѓа Лили
Клејтон Фарис, Тери Маркус
Лук Спекман, Метју Граф
Блажо Шќепановиќ

Блажо Шќепановиќ (црногорски: Блажо Шћепановић; 7 април 1934 – 26 август 1966) ― црногорскo-југословенски писател.
1 Животопис
Шќепановиќ е роден во 1934 година во населеното место Ливадице близу Бијело Поље. Тој дипломирал на Филозофскиот факултет при Универзитетот во Белград. Работел во Културно-просветниот совет на СФРЈ.
Заедно со поетот Лазар Вучковиќ, тој се удавил во Охридското Езеро, за време на неговиот престој на Струшките вечери на поезијата, еден од најважните културни настани во Југославија. Друг поет, Оскар Давичо, бил со нив и исто така паднал во водата кога бродот се превртел, но преживеал бидејќи знаел да плива, додека Вучковиќ и Шќепановиќ не знаеле.
Иако Шќепановиќ починал на самиот почеток од својата поетска кариера, тој успеал да остави зад себе неколку збирки поезија.
2 Дела
; Книги
*''Лобања у трави'' (Череп во тревата; 1957)*''Ивицом земље змија'' (На работ на земјата на змиите; 1958)*''Смрћу против смрти'' (Смрт против смрт; 1959) – заедно со Бранко Миљковиќ
*''Смрт пјесникова'' (Поетова смрт; 1961)*''Златна шума'' (1966)*''Љубављу измјерено вријеме'' (Љубов измерено со време; 1973) – објавено постхумно
*''Пјесников двојник'' (Поетов двојник; 1976) – објавен постхумно
Чарлс Рајт

Чарлс Рајт (англиски: ''Charles Wright''; 25 август 1935) — американски поет и универзитетски професор.
1 Животопис
Чарлс Рајт е роден во Пиквик Дем, во Бруклин, Тенеси. Учел на колеџот Дејвидсон и на Универзитетот во Ајова, а како добитник на Фулбрајтовата стипендија поминал една година на Универзитетот во Рим. По завршувањето на студиите, предавал во Италија, во Ајова, како и на универзитетите Принстон, Колумбија и Универзитетот во Вирџинија во Шарлотсвил, каде предавал англиска книжевност.
2 Творештво
Рајт е добитник на повеќе награди за поезија и за превод, меѓу кои поважни се Пулицеровата награда (во 1998 година за книгата „Црн зодијак“) и Националната книжевна награда (во 1983 година за книгата „Кантри музика: Избрани рани песни“). Од 2014 до 2015 година бил 20-тиот Поетски лауреат на САД.
Слично на Езра Паунд (чија поезија го привлекла додека бил војник во Италија), во својата поезија Рајт става нагласок врз поетската слика и често се повикува на старите кинески поети (на пример, Ли Хо), како и на Данте Алигиери. Неговите најважни дела се:* Гробот на десната рака (The grave of the right hand, 1970)
* Венецијанската тетратка (The Venice notebook, 1971)
* Тежок товар (Hard freight, 1973)
* Крвни линии (Bloodlines, 1975)
* Кинеска трага (China trace, 1977)
* Јужниот крст (The Southern cross, 1981)
* Кантри музика: Избрани рани песни (Country music: Selected early poems, 1982)
* Другата страна на реката (The other side of the river, 1984)
* Зонска лузна (Zone scar, 1988)
* Светот на десет илјади нешта: Песни 1980-1990 (The world of the ten thousand things: Poems 1980-1990, 1990)
* Ксионија (Xionia, 1990)
* Чикамауга (Chikamauga, 1995)
* Црн зодијак (Black zodiac, 1997)
* Апалачија (Appalachia, 1999)
* Негативно синило: Избрнаи подоцнежни песни (Negative blue: Selected later poems, 2000)
* Куса историја на сенката (A short history of the shadow, 2002)
* Бизонска јога (Buffalo yoga, 2004)
* Погрешната страна на виножитото (The wrong end of the rainbow, 2005)
* Ткиво на лузната (Scar tissue, 2006)
Критиката често го смета Рајт како дел од визионерската група поети во САД, меѓутоа него го привлекува и конкретниот свет при што во неговите песни метафизичкото се реализира низ сликите на физичкото. Покрај импресивната дескриптивна моќ, Рајт е познат и по наративниот квалитет на песните кои ја претставуваат неговата духовна автобиографија која е полна со дисконтинуитети и хумор, а на некои места ги користи и елементите од американскиот народен говор. Како метафизичките поети од 17 век, Рајт ги поврзува навидум независните слики, но претопувањето на спротивностите во неговата поезија е ново и забавно. Тој често се движи неочекувано од еден до друг стих, а стиховите изгледаат неповрзано, но оваа неповрзаност, заедно со празнините внатре во стихот укажува на нешто неискажливо, на просторот меѓу „нешто и ништо“.
Ден на сеќавање на сите жртви на хемиско војување

Денот на сеќавање на сите жртви на хемиско војување важи за годишен настан што се одржува на 30 ноември како „Почит кон жртвите на хемиското војување, како и за повторно потврдување на посветеноста на Организацијата за забрана на хемиско оружје (OPCW) за елиминирање на заканата од хемиско оружје, со што се промовираат целите за мултитерализам, мир и безбедност. Признаен е официјално од Обединетите нации (ОН) и се слави од 2005 година. На денот на одбележување во 2013 година, генералниот секретар на ОН, Бан Ки Мун, одржал говор.
На 11 ноември 2005 година, за време на последниот ден од Десеттата сесија на Конференцијата на државите-страни на Обединетите нации, членовите на ОН официјално го прифатиле Денот на сеќавање на сите жртви на хемиско војување, по предлог на генералмиот директор на Секретаријатот - Рохелио Пфиртер. Покрај тоа, бил прифатен предлогот на Пфиртер за изградба на споменик во Хаг во чест на сите жртви на хемиско војување. 29 април бил избран за датум за прослава на настанот бидејќи Конвенцијата за хемиско оружје стапила на сила на тој ден во 1997 година.
И покрај тоа што поголем дел од светот или се откажал или ги уништил своите залихи од хемиско оружје од 2013 година, неколку нации не го направиле истото. Четири од нив, Израел, Египет, Северна Кореја и Јужен Судан, не ја потврдиле конвенцијата и се сомневале дека поседуваат хемиско оружје. Познато е дека Сирија поседува значителни залихи, а генералниот секретар Бан Ки Мун го забележал ова во својот говор од 2013 година, осудувајќи ја нацијата за нејзината наводна експлоатација на хемиско оружје во нејзината тековна граѓанска војна. На 14 септември 2013 година, Соединетите Американски Држави и Русија објавиле во Женева дека постигнале договор со кој Сирија ќе го прифати договорот и ќе се откаже од своето хемиско оружје. Сириската влада соработувала и од ноември 2013 година, сите освен едно од 23-те јавно прогласени места за хемиско оружје во Сирија биле посетени од меѓународни инспектори кои ја демонтираат сириската програма за хемиско оружје.
Датумот бил променет на 30 ноември (односно првиот ден од редовната сесија на Конференцијата, кога е соодветно) на 20-тата сесија на Конференцијата на државите-страни на Конвенцијата за хемиско оружје во 2015 година. Наместо тоа, 29 април бил прогласен за „Меѓународен ден за основање на Организацијата за забрана на хемиско оружје“ („Ден на OPCW“).
Маргарита Џепа

Маргарита Зои Џепа (|Margarita Gepa; 2 април 1932 – 3 април 2025) — албанска актерка. Нејзината кариера траела повеќе од осум децении со одлични изведби на 140 театарски претстави и 40 улоги во класичното и модерното кино, поради што е наречена една од големите дами на албанската уметност и култура.
1 Ран живот
Џепа била од албанска и влашка етничка припадност. Родена била во Лушње, Албанија, како Маргарита Прифти од Зои и Марија Прифти. Нејзината мајка починала кога Маргарита имала девет години. Уште од рана возраст, таа ја сакала албанската поезија, а нејзиниот учител ја охрабрувал да се запише на часови по глума. Гезим Либохова, добро познат наставник по драма во тоа време во културниот институт во Лушње, барал меѓу локалните училишта соодветен кандидат за улогата на млада Русинка во театарска претстава. Штом ја видел Џепа, веднаш ја избрал поради нејзината руса коса и сини очи. Претставата била толку успешна што премиерно била прикажана и во Фиер и Берат.
По завршувањето на основното училиште, таа аплицирала во добро познатото Лицеу Артистик (Училиште за уметности) во Тирана, на драмскиот оддел.
2 Кариера
Џепа ја започнала својата кариера во Тирана, во Националниот театар (албански: Teatri Kombëtar). Таму, таа настапувала во претстави од Антон Чехов, Фридрих Шилер, Николај Гогољ и други. Таа го претставила првиот Festivali i Këngës во 1962 година.
Сметана за една од најголемите дами на албанското кино и театар, таа била почестена со титулата Народен уметник на Албанија.
Таа продолжила да игра во неодамнешни филмови, вклучувајќи ја улогата на Фирдус во „Bolero në vilën e pleqve“, базиран на истоимениот роман од Фатос Конголи.
3 Меѓународен успех
Актерката ја добила наградата Актер на Европа на 19-тото издание на Меѓународниот театарски фестивал. Главната награда за најдобра глума ѝ припаднала како една од најважните актерки во поширокиот простор на балканскиот театар, за улогата на „Госпоѓа Мајка“ во претставата „Кој ја донел Дорунтина“, во режија на Лаерт Васили.
4 Смрт
Џепа починала на 3 април 2025 година, еден ден по нејзиниот 93-ти роденден.
5 Филмографија
#''Unë Jam Lepuri dhe Breshka nga prapa'' – (1999)
#''4 Nënat e Lepurit'' dhe ''Uznova '95'' – (1995)
#''E dashur Armike'' – (1993)
#''E Zeza e Nënës'' – (1993)
#''E shtuna e 11 Korrikut Xhiro'' – (1992)
#''Gjyshja dhe Motra'' – (1992)
#''Nositi'' – (1990)
#''Uznova '89'' (1989)
#''Këngët Të Zemrës'' – (1987)
#''Vrasje Në Gjueti'' – (1987)
#''Rrethi i Kujtesës'' – (1987)
#''Fjalë pa Fund'' – (1987)
#''Dhe Vjen Një Ditë'' dhe ''Gabimi'' – (1986)
#''Gurët e shtëpisë sime'' – (1985)
#''Militanti'' – (1984)
#''Apasionata'' – (1983)
#''Dora e ngrohtë'' – (1983)
#''Shokët'' – (1982)
#''Dita e parë e emrimit'' – (1981)
#''Me hapin e shokëve'' – (1979) (TV)
#''Dollia e dasmës sime'' – (1978)
#''Gjeneral gramafoni'' – (1978)
#''Koncert në vitin 1936'' (1978)
#''Dimri i fundit'' – (1976)
#''Pylli i lirisë'' – (1976)
#''Tokë e përgjakur'' – (1976)
#''Vitet e para'' – (1965)
Ковачница

Ковачница — работилница во која се врши рачна обработка на метал, по правило, со ковање.
Човекот што ги извршува сите овие операции и работи во ковачницата е ковач.
1 Историја
Во недалечното минато, ковачницата била главното место за изработка на оружје и алати за работа. Ковачкиот занает и ковачкото производство имаат повеќевековна историја. На човекот одамна му биле познати наједноставните ковачки алатки за ковање: чекан, клешти, наковална и наједноставната опрема за загревање — огниште, како и уредот за дување воздух — мевови.
Во Русија, со цел да се избегнат пожари, ковачницата се поставувала подалеку од станбените објекти.
Првата механизација на процесите на ковање потекнува од XVI век, кога почнале да се применуваат механички лостни чекани на воден погон, придвижувани од енергијата на водениот тек. Таму каде што немало хидроенергија, се користеле паѓачки чекани.
Поради малата продуктивност на трудот и научно-технолошкиот напредок, ковачницата го изгубила своето значење; рачното производство било заменето со фабричко сериско производство. На местото на работилницата дошле ковачките погони со механички и хидраулични чекани, валавници и слично. Во современата ковачница, по правило, се занимаваат со рачно уметничко ковање и изработуваат уникатни предмети.
Орион (вселенско летало)

Орион (|Orion Multi-Purpose Crew Vehicle ''— MPCV'') — вселенско летало за носење екипаж, развиено од НАСА во соработка со Lockheed Martin и Европската вселенска агенција (ESA). Тоа е главното пилотирано возило на програмата „Артемис“, наменето за мисии во длабока вселена, особено кон Месечината.
1 Историја и развој
Идејата за Орион потекнува од почетокот на 2000-тите години како дел од програмата Constellation. По нејзиното откажување, проектот продолжил во рамките на програмата Артемис. Главен изведувач е Lockheed Martin за капсулата, а ESA го обезбедува Европскиот сервисен модул (ESM), произведен од Airbus.
Првиот тест лет без екипаж (Артемис I) се одржал во 2022 г., кога Орион успешно летал околу Месечината. На 1 април 2026 г. започнал Артемис II — првиот лет со екипаж во состав: Рид Вајзман (командант), Виктор Гловер (пилот), Кристина Кук и Џереми Хансен.
2 Дизајн и компоненти
Орион се состои од неколку главни делови:
* Капсула за екипажот (Crew Module): Пречник од 5 метри, опремена со напреден топлински штит што издржува температури до 2.700 °C. Нуди простор за 4 астронаути и содржи системи за животна поддршка.
* Сервисен модул (ESM): Обезбедува погон, електрична енергија преку соларни панели, како и воздух и вода за екипажот.
* Систем за спасување (Launch Abort System – LAS): Сместен на врвот на леталото, служи за брзо одвојување на капсулата во случај на дефект при лансирањето.
Тријада

Тријада (|三合會) — вид злосторнички организации во Кина и кај кинеската дијаспора. Тријадата никогаш не претставувала една единствена, обединета организација.
За сите тријади се карактеристични заеднички верувања и ритуали, како на пример, верувањето во мистичното значење на бројот 3, од каде што потекнува и нивното име. Според друга верзија, во основата на името лежи традиционалната кинеска структура на работните бригади — еден претпоставен и двајца негови подредени. Водачите на две ќелии на тријадата исто така му се потчинуваат на едно повисоко лице, а тоа, пак, во пар со друго лице со ист статус, има свој претпоставен и така натаму. Во мирновременски услови, повеќето вакви друштва дејствувале како братства за заемна помош, но истовремено многу од нив биле тесно поврзани со злосторнички дејности.
1 Историја
Според шемата на тријадите, првично биле организирани тајни партизански одреди против манџурскиот цар од династијата Чјинг. Се смета дека тријадите настанале на островот Тајван, каде што пребегнале остатоците од поддржувачите на претходната кинеска династија Минг, кои биле поразени од Манџурците во копнена Кина.
Тријадите зајакнале за време на Тајпиншкото востание (1850 — 1864). Боксерското востание претставувало обид на тајните друштва да ја ослободат Кина од западното и христијанското влијание. Во наредните години, други тајни друштва му пружиле поддршка на кинескиот државник Сун Јат Сен во неговиот стремеж да стави крај на старото царско владеење и да воспостави република.
По доаѓањето на власт во 1949 г., комунистите набрзо си поставиле задача да ги ликвидираат тајните друштва, чие членство во копнена Кина и денес се казнува со смртна казна. Што се однесува до другите земји, тријадите станале нераздвоен придружник на кинеската имиграција. Дејноста на тријадите има глобален карактер, иако тие се најактивни во Азија. Огромното мнозинство од членовите на овие злосторнички групи потекнуваат од НР Кина.
Денес, тријадите се познати главно како злосторнички организации од мафијашки тип, распространети во Тајван, САД и други центри на кинеската имиграција, каде што се специјализирани за трговија со дрога и други злосторнички дејности.
2 Поврзано
* Јакуза
* Мафија
Меѓународен ден на човечките вселенски летови

Меѓународен ден на човечките вселенски летови — годишна прослава, која се одржува на 12 април, по повод годишнината од првиот човечки вселенски лет на Јуриј Гагарин (СССР). Бил прогласен на 65-тата сесија на Генералното собрание на Обединетите нации на 7 април 2011 година, неколку дена пред 50-годишнината од летот.
Јуриј Гагарин бил член на екипажот на мисијата „Восток 1“ во 1961 година, завршувајќи една орбита околу Земјата во текот на 108 минути во вселенското летало „Восток 3KA“, лансирано на ракета „Восток-К“ од космодромот Бајконур во Казахстан, СССР.
Во Советскиот Сојуз, 12 април се одбележувал како Ден на космонаутиката од 1963 година, а сè уште се одбележува во Русија и некои поранешни советски републики. Ноќта на Јуриј, позната и како „Светска вселенска забава“, е меѓународно одбележување иницирано во Соединетите Американски Држави во 2001 година, на 40-годишнината од летот на Гагарин.
На овој датум се одбележува и лансирањето на првиот вселенски шатл, STS-1 од ''Колумбија'', на 12 април 1981 година, точно 20 години по првиот човечки лет во вселената.
Меѓународен ден на заеднички живот во мир

Меѓународен ден на заеднички живот во мир — ден кој се одбележува секоја година на 16 мај. Востановен е од Генералното собрание на Обединетите нации во 2017 година (Резолуција A\RES\72\130) како средство за редовно мобилизирање на напорите на меѓународната заедница за промовирање на мирот, толеранцијата, инклузијата, разбирањето и солидарноста.
1 Намена
Денот служи како платформа за:
* Промовирајте мирни и инклузивни општества
* Поттикнување на толеранција и почит меѓу поединците без оглед на раса, религија или потекло
* Поддржете ги напорите за поттикнување на дијалогот, меѓусебното разбирање и соработката
2 Почитување
Различни земји, организации и заедници го одбележуваат денот со образовни програми, меѓукултурни настани, дијалози во заедницата и иницијативи насочени кон решавање на конфликти и социјална кохезија.
Меѓународен ден на Маркор

Меѓународен ден на Маркор — глобален празник прогласен од Генералното собрание на Обединетите нации, кој се одржува секоја година на 24 мај. Одбележувањето ја признава важноста на зачувувањето на мархорот, вид дива планинска коза, и неговото природно живеалиште.
1 Позадина и потекло
Меѓународниот ден на мархорот е воспоставен од Генералното собрание на Обединетите нации на 2 мај 2024 година. Резолуцијата беше спонзорирана од Пакистан и осум други земји. Маркхорот, автохтон во висорамнините на Централна и Јужна Азија, е вид со значајна еколошка вредност, но се соочува со предизвици како што се губење на живеалиштата, повторени случаи на криволов и влијанија од климатските промени. Во 2014 година, мархорот беше категоризиран како речиси загрозен и моментално е наведен на Црвената листа на загрозени видови од страна на Меѓународната унија за зачувување на природата.
Ден на англискиот јазик

Денот на англискиот јазик на Обединетите нации се одбележува секоја година на 23 април. Настанот бил востановен од Одделот за јавни информации на ОН во 2010 година „за да се прослави повеќејазичноста и културната разновидност, како и да се промовира еднаква употреба на сите шест официјални јазици низ целата организација“.
За Денот на англискиот јазик, 23 април бил избран бидејќи тоа е датумот „кој традиционално се одбележува и како роденден и како датум на смртта на Вилијам Шекспир“. Други датуми бие избрани за прослава на другите пет официјални јазици на ОН.
1 Поврзано
* Ден на шпанскиот јазик
* Ден на рускиот јазик
* Ден на кинескиот јазик
* Ден на арапскиот јазик
* Ден на францускиот јазик
Светски ден на статистиката

Светскиот ден на статистиката — меѓународен ден за прославување на статистиката. Создаден од страна на Статистичката комисија на Обединетите нации, денот првпат бил прославен на 20 октомври 2010 година (20-10-2010 г.). Денот се слави на секои пет години.
Од 2010 година, 103 земји го прославиле националниот Ден на статистиката, вклучувајќи 51 африканска земја кои заеднички го слават Денот на африканската статистика секоја година на 18 ноември. Индија го слави својот Ден на статистиката на 29 јуни, роденденот на статистичарот Прасанта Чандра Махаланобис. Кралското статистичко друштво во Велика Британија, исто така, ја започнала својата кампања за статистичка писменост истиот ден во 20:10 часот (на 20 октомври 2010 година).
На 20 октомври 2025 година, светот го прославил Светскиот ден на статистиката (WSD) на Обединетите нации под мотото: Водење промени со квалитетна статистика и податоци за сите.
За прв пат досега, Регионалните комисии на ОН се обединиле за да бидат домаќини на 24-часовен непрекинат глобален вебинарски маратон — носејќи гласови, приказни и иновации од секој агол на светот.
Од Бангкок до Бејрут, од Адис Абеба до Женева и од Сантијаго до Њујорк, маратонот се движел со сонцето, подавајќи ја виртуелната палка низ временските зони, покажувајќи како податоците го поттикнуваат одржливиот развој и инклузивното донесување одлуки.
1 Наводи
Меѓународен ден за борба против исламофобијата

Меѓународниот ден за борба против исламофобијата е прогласен од Обединетите нации во 2022 година и се одржува секоја година на 15 март. Целта на овој ден е да се подигне глобалната свест и да се поттикне заедничка акција против исламофобијата, дискриминацијата и насилството насочено кон муслиманите.
Датумот не е избран случајно, тој претставува годишнина од трагичниот настан во Крајстчерч, Нов Зеланд, кога во 2019 година за време на петочната молитва бил извршен терористички напад во две џамии, при што загинало 51 лице.
1 Позадина
Во светот, по христијанството, Исламот претставува втората најголема религија со околу 2 милијарди следбеници, што сочинува приближно 26% од светската популација. Тој е една од најраспространетите и највлијателни религии, присутна на сите континенти и во различни културни контексти.
Исламофобијата се дефинира како неразумна непријатност, страв или предрасуда кон муслиманите или кон самиот ислам. Таа може да се манифестира во различни форми од негативни стереотипи и дискриминација, па сè до насилство и систематско исклучување на муслиманските заедници.
Гледано од историски аспект, низ светот се случиле бројни инциденти на етничко чистење и потиснување на муслиманите. Меѓу најпознатите примери се черкескиот геноцид, масакрот во Сребреница и масакрот во Сабра и Шатила. Во поново време, тековните конфликти вклучуваат страдањата на Рохинџа во Мјанмар, Ујгурите во Кина и долгогодишниот конфликт во Палестина. Исламофобијата ескалирала по нападите од 11 септември, кои предизвикале голема вознемиреност кај муслиманите во Европа и САД.
2 Официјално признавање
На 15 март 2022 година, Генералното собрание на Обединетите нации со консензус усвоило резолуција со која овој датум бил прогласен за „Меѓународен ден за борба против неправдата кон исламот“. Резолуцијата била поднесена од страна на Имран Кан, постојан претставник на Пакистан во ОН, во име на Организацијата за исламска соработка (ОИС).
3 Поврзано
* Светски ден на хиџабот
Ден на розова маица

Денот на розовите маици е годишен настан против малтретирањето што се одржува во Канада и Нов Зеланд. Учесниците носат розови маици и присуствуваат или организираат информативни настани за подигање на свеста за малтретирањето, особено во училиштата.
Настанот започнал во 2007 година во Канада, каде што се одржува секоја година и тоа последната среда од февруари. Во 2009 година, иницијативата била усвоена и во Нов Зеланд, каде што се одбележува секоја година на третиот петок од мај.
1 Историја
Оригиналниот настан бил организиран во 2007 година од двајца ученици од 12-то одделение – Дејвид Шеферд и Тревис Прајс од Бервик, Нова Шкотска. Тие купиле и дистрибуирале 50 розови маици како знак на поддршка, откако ученикот од деветто одделение, Чак Мекнил, бил малтретиран затоа што носел розова поло маица на првиот училиштен ден во средното училиште во Кембриџ, Нова Шкотска.
Истата година, поранешниот премиер на Нова Шкотска, Родни Мекдоналд, го прогласил вториот четврток од септември – кој се совпаѓа со почетокот на секоја учебна година – за „Ден на борба против малтретирањето“, во знак на признание за овие настани и за симболиката на розовата маица како знак на отпор против насилството и дискриминацијата.
Во 2008 година, тогашниот премиер на Британска Колумбија, Гордон Кембел, го прогласил 27 февруари за покраински Ден против малтретирањето.
Во 2009 година, Клубовите за момчиња и девојчиња на Канада ја поддржале иницијативата преку изработка на розови маички со натписи како „Малтретирањето запира тука“ и „Ден на розова маица“, со цел да ја зајакнат пораката за спречување на насилството и да ја промовираат културата на почит и солидарност.
Овие активности придонеле Денот против малтретирањето да прерасне во пошироко движење, познато како „Ден на розовите маички“, кое денес се одбележува во многу земји низ светот како симбол на отпор против малтретирањето и поддршка за жртвите.
Во мај 2009 година, Нов Зеланд за прв пат го прославил „Денот на розовата маица“.
Во 2012 година, Обединетите нации го прогласиле 4 мај за Ден на ОН против малтретирањето, со цел да се подигне глобалната свест и да се поттикне акција за спречување на насилството меѓу младите. Слично на тоа, УНЕСКО го прогласи првиот четврток од ноември за Меѓународен ден против насилството и малтретирањето во училиштата, вклучително и кибермалтретирањето.
2 Намена
Денот против малтретирање бил воведен со цел да се стави крај на понатамошното малтретирање и да се подигне свеста за неговите последици врз децата и младите. Овој ден има за цел да поттикне култура на почит, емпатија и безбедност во училиштата и заедниците.
Според податоците на Министерството за правда на Соединетите Американски Држави, едно од четири деца ќе биде изложено на малтретирање за време на адолесценцијата. Овој алармантен број ја нагласува потребата од систематски напори за превенција, едукација и поддршка на жртвите.
3 Поврзано
* Законодавство против малтретирање
* Кибермалтретирање
Мари Калкун

Мари Калкун (родена на 1 април 1986 година) — естонска пејачка и музичарка која е специјализирана за современа народна музика. Таа настапува во својата земја и во странство со ансамблот ''Рунорум'', со кој објавила повеќе албуми почнувајќи од 2007 година. Во 2013 година, таа била избрана за најдобра пејачка на Естонските награди за етно музика. Нејзиниот широко признат албум „Илмамотсан“ од 2018 година се состои од песни инспирирани од естонската традиционална народна музика, особено од селата на родниот град на Калкун, Виру, во југоисточна Естонија.
1 Биографија
Родена на 1 април 1986 година, Мари Калкун израснала во округот Виру во југоисточна Естонија, каде што уште од детството била инспирирана од околните шуми, птици и мочуришта. Нејзин братучед е музичарот и фолкорист Андреас Калкун, со кого исто така соработувала.
Прво студирала културен менаџмент на Академијата за култура Вилјанди, а потоа и музички студии на Естонската академија за музика и театар. Таа била студентка на размена на Академијата Сибелиус во Хелсинки, Финска, каде што магистрирала по традиционално пеење. Таа развила свој специфичен стил преку комбинација на народната музика со џез.
Калкун освен што пее, исто така и компонира музика и свири на неколку инструменти, вклучувајќи естонска цитра, пијано, хармоника и гитара. Својот прв соло албум ''Üü tulõk'' („Пристигнување на ноќта") бил издаден во 2007 година. Благодарение на неговиот успех, таа била поканета на концерти во Франција, Велика Британија, Финска и Русија. Во 2009 година, таа настапила во Јапонија заедно со естонскиот уметник Пастакас, по што бил објавен нејзиниот албум во Јапонија.
Меѓу подоцнежните албуми се: ''Dear Rain'' (2010), ''Tii ilo'' (2015) заедно со нејзиниот фински бенд, ''Runorun'' и ''Upa-upa ubinakõnõ'' (2015) на нејзиниот мајчин јазик виру. „Илмамотсан“ бил објавен во ноември 2017 година. Се состои од 12 песни на естонски и виро јазик, од кои повеќето биле инспирирани од локални поети.
Светски ден на велосипедот

Во април 2018 година, Генералното собрание на Обединетите нации го прогласил 3 јуни за Светски ден на велосипедот.Велосипедот е препознаен како симбол на одржливост, рамноправност и здравје, бидејќи не само што овозможува економично и практично движење, туку и придонесува за намалување на загадувањето и промовирање на физичка активност. Со прогласувањето на Светскиот ден на велосипедот, Обединетите нации испратиле порака дека едноставните средства можат да имаат огромно влијание врз општеството и животната средина, а промовирањето на велосипедот е чекор кон создавање поздрави и поодржливи заедници.
Со други зборови, 3 јуни не е само ден за славење на велосипедот, туку и потсетник дека секојдневните избори за транспорт можат да придонесат за подобра иднина – почиста, порамноправна и поодржлива.
1 Основање
Професорот Лешек Сибилски (полски научник за општествени науки кој работел во Соединетите Американски Држави, заедно со својата класа по социологија започнал кампања на локално ниво за промоција на Резолуцијата на ОН за Светскиот ден на велосипедот. Кампањата постепено добила поддршка, најпрво од Туркменистан, а потоа и од уште 56 други земји. Оригиналното сино-бело лого на ОН било дизајнирано од Исак Фелд, а придружната анимација ја изработил професорот Џон Е. Свансон. На логото биле прикажани велосипедисти од различни профили кои возат низ целиот свет, симболизирајќи ја универзалноста и достапноста на велосипедот. На дното бил истакнат хаштагот #June3WorldBicycleDay, кој станал глобален знак за препознавање и поврзување на прославите. На него се прикажани велосипедисти од различни типови кои возат низ целиот свет. Главната порака што ја пренесува логото и целата кампања била јасна: велосипедот му припаѓа на целото човештво и му служи на секој човек, без оглед на возраст, пол или националност.
2 Значајност
Светскиот ден на велосипедот е замислен како посебен ден што треба да го уживаат сите луѓе, без оглед на нивните лични карактеристики. Велосипедот е препознаен како симбол на човечкиот напредок, средство кое не само што овозможува практично и достапно движење, туку и промовира толеранција, меѓусебно разбирање и почитување, олеснувајќи ја социјалната инклузија и градејќи култура на мир. Покрај тоа, велосипедот е истакнат како симбол на одржлив транспорт, кој носи позитивна порака за поттикнување на одржлива потрошувачка и производство. Неговата употреба има директно позитивно влијание врз климата, бидејќи придонесува за намалување на загадувањето и создавање поздрави урбани средини.
Со други зборови, Светскиот ден на велосипедот не е само празник на едно превозно средство, туку и глобален потсетник дека едноставните решенија можат да донесат големи придобивки за луѓето и за планетата.
Светскиот ден на велосипедот денес е поврзан со промовирање на здрав начин на живот за лицата со дијабетес тип 1 и тип 2. Велосипедот се препознава како едноставна, достапна и ефикасна форма на физичка активност која може да помогне во регулирање на нивото на шеќер во крвта, подобрување на кардиоваскуларното здравје и поттикнување на општата физичка кондиција.
Лела Карајани

Елени „Лела“ Карајани (|Λέλα Καραγιάννη; 1898 – 8 септември 1944) — грчки водач на отпорот за време на Втората светска војна, која работела на координирање на грчките ќелии на отпорот и нивните активности против окупаторските сили на Оската. Откако била заробена и мачена од Германците во 1944 година, Карајани била испратена во концентрациониот логор Хајдари, каде што продолжила да организира отпор против Германците. Таа била погубена со стрелачки вод на 8 септември 1944 година.
1 Биографија
Лела Карајани била родена во Лимни, Евбеја. Пред Втората светска војна, Карајани била домаќинка во Атина. Нејзиниот сопруг бил фармацевт, а двојката заедно имала седум деца. Кога силите на Оската ја нападнале и окупирале Грција во 1941 година, Карајани им обезбедувале лекови на британските војници што се повлекувале, а подоцна им помогнале на некои заостанати војници да избегаат од земјата. Како што продолжувала окупацијата, семејството сè повеќе се вклучувало во растечкото движење на отпорот против тогашните италијански окупатори на Атина; ова на крајот резултирало со тоа што Лела, нејзиниот сопруг и нејзините постари синови се приклучиле на Националната републиканска грчка лига, попозната по грчкиот акроним ЕДЕС. Лела формирала своја ќелија во рамките на поширокото движење, со кодно име „Бубулина“ по нејзината прабаба Ласкарина Бубулина, грчка капетанка која се борела против Отоманската империја за време на Грчката војна за независност.
Карајани и нејзините сопартијци работеле од аптеката на нејзиниот сопруг во Атина и од манастир во Мегара. Ќелијата дистрибуирала информации до други ќелии, шверцувала барани лица во области контролирани од грчките партизански сили и фалсификувала документи, и се координирала со британското воено разузнавање за да ја попречи окупацијата на Оската.
Во јули 1944 година, Карајани била уапсена во Атина од страна на германските окупаторски сили. Таа била однесена во седиштето на СС на улицата Мерлин, позната кај некои грчки затвореници како „Пеколна куќа“. Таму, таа била мачена неколку дена пред да биде испратена во концентрациониот логор Хајдари на периферијата на Атина. Додека била интернирана, Лела продолжила да координира напори за отпор против Германците. Сепак, таа и другите заробени членови на отпорот биле погубени со стрелачки вод утрото на 8 септември 1944 година, само 34 дена пред Атина да биде ослободена од сојузничките сили.
2 Наследство
По војната, Лела Карајани и нејзиното семејство (нејзиниот сопруг, ќерките и синовите ја преживеале војната) биле почестени за нивните напори за време на конфликтот. Биста на Карајани била нарачана од Сојузот на грчки жени научници во 1963 година. Во 2011 година таа била признаена како Праведна меѓу народите.
Една улица во центарот на Атина била именувана по неа (ул. Лелас Карајани, поранешна улица Лимну), во близина на нејзината куќа - сега сопственост на Општина Атина.
3 Галерија
Меѓународен ден на сеќавање на жртвите на ропството и трансатлантската трговија со робови

Меѓународниот ден на сеќавање на жртвите на ропство и трансатлантската трговија со робови е официјално меѓународно одбележување воспоставено од Обединетите нации (ООН). Од 2007 година, овој ден се одбележува секоја година 25 март.
Овој ден им оддава почит и се сеќава на сите оние кои страдале и загинале како последица на оваа трагична практика, која често се опишува како „најлошото кршење на човековите права во историјата“. Во текот на повеќе од 400 години, повеќе од 15 милиони мажи, жени и деца биле жртви на трансатлантската трговија со робови. Овој ден служи како силен потсетник за огромната човечка цена на ропството, но и како повик за колективно сеќавање, образование и борба против сите современи форми на експлоатација и дискриминација.
Со одбележувањето на 25 март, Обединетите нации ја нагласуваат потребата да се зачува историската меморија и да се промовираат вредности на слобода, еднаквост и човеково достоинство, за да се спречи повторување на такви злосторства во иднина.
1 Историја
Првото одбележување на Меѓународниот ден на сеќавање на жртвите на ропство и трансатлантската трговија со робови се случило во 2008 година, под темата ''„Прекинување на тишината, за да не заборавиме“''. Во 2015 година, темата била ''„Жените и ропството“'', со цел да се истакне страдањето и улогата на жените во контекст на ропството и трговијата со робови. Главната цел на овој меѓународен ден е да ја подигне свеста за опасностите од расизмот и предрасудите денес, потсетувајќи дека историските неправди не смеат да се заборават и дека сеќавањето е клучно за спречување на повторување на такви злосторства.
Со почетокот на Меѓународната декада на ОН за луѓе од африканско потекло, во 2015 година, во седиштето на Обединетите нации во Њујорк бил откриен постојан споменик со наслов „''Ковчегот на враќањето''“. Овој споменик бил дизајниран од хаитско-американскиот архитект Родни Леон, кој претходно го создал и Националниот споменик на африканските гробишта. „Ковчегот на враќањето“ служи како силен симбол на сеќавање и почит кон милионите жртви на трансатлантската трговија со робови, но и како потсетник за нивната духовна и културна сила.
Во 2026 година, по повод Меѓународниот ден на сеќавање на жртвите на ропство и трансатлантската трговија со робови, Генералното собрание на Обединетите нации ја одобрило Декларацијата на Обединетите нации за трговијата со поробени Африканци и расизираното поробување на Африканците како најтежок злостор против човештвото ''(UNDOTEA).''
Со оваа декларација, ОН официјално ја признале трансатлантската трговија со робови и систематското поробување на Африканците како едно од најтешките злосторства во историјата на човештвото.
2 Поврзано
* Споменик на ропството на Обединетите нации
Рид Вајзман

Грегори Рид Вајзман — американски астронаут и командант на мисијата Артемис II.
Роден е на 11 ноември 1975 година во Балтимор, Мериленд. Завршил компјутерско и системско инженерство на Rensselaer Polytechnic Institute во 1997 година, а подоцна магистрирал системско инженерство на Johns Hopkins University. Се приклучил на Американската морнарица, станал пилот на F-14 Tomcat и подоцна тест пилот на F/A-18 и F-35, со над 5.000 часа летање.
Во 2009 година е избран во групата астронаути на НАСА. Неговиот прв вселенски лет бил во 2014 година со Soyuz TMA-13M, кога поминал 165 дена на Меѓународната вселенска станица и направил две вселенски прошетки. Од 2020 до 2022 година бил шеф на Астронаутската канцеларија на НАСА. Во 2023 година е именуван за командант на Артемис II — првиот пилотиран лет кон Месечината по 1972 г.
1 Образование
Грегори Вајзман матурирал во средното училиште „Dulaney“ во Тимониум, Мериленд, САД, во 1993 година. Во 1997 година се стекнал со титулата бакалавр по компјутерско и системско инженерство на политехничкиот институт „Rensselaer“ во Трој, Њујорк. Во 2006 г. магистрирал на истата насока на реномираниот Универзитет „Џонс Хопкинс“ во Балтимор, Мериленд.
2 Воена кариера
Г. Р. Вајзман стапил на активна воена служба во воената морнарица на САД (USN) веднаш по дипломирането во есента 1997 година. Ја завршил школата за морнарички пилоти во Пенсакола, Флорида, во 1999 година. Станал пилот на ловец F-14 Tomcat како дел од 101-вата борбена ескадрила (VFA-103) со база во Океана, Вирџинија. Подоцна бил распореден во 103-тата борбена ескадрила (VFA-103), стационирана на јадрениот носач на авиони „Џорџ Вашингтон“ (CVN-73).
Летал на борбениот авион F/A-18 Super Hornet. Од јуни 2002 г. учествувал во операциите „Јужна патрола“ и „Трајна слобода“. Извршувал патролни летови по границата на 32-рата паралела во Ирак. Од 2003 година се вклучил во операцијата „Ирачка слобода“. Учествувал во борбените дејствија, по што се запишал во школата за тест-пилоти на морнарицата во Патаксент Ривер, Мериленд. Дипломирал со почести во класата 125 во јуни 2004 година.
Станал првиот тест-пилот во програмата за развој на новиот невидлив ловец F-35 Lightning II. По завршувањето на пробните летови, се вратил на редовна служба како офицер за планирање на борбени операции на 17-то авиокрило. Во 2009 година бил назначен за командант на 1. борбена ескадрила.
Палеолози

Династијата Палеолози (|Παλαιολόγοι) била последната и најдолговечна владарска династија на Византиското Царство (Источноримското Царство). Владеела од 1259/1261 година до падот на Константинопол во 1453 година – речиси 194 години. Таа е позната по тоа што ја вратила византиската власт во престолнината по периодот на Латинското Царство (1204–1261) и по т.н. Палеолошка ренесанса во уметноста, културата и науката, иако во исто време Царството било во постојан опаѓачки тренд поради граѓански војни, османлиски напади и економска криза.
Џамија (Лера)

Џамија (Лера) — главна селска џамија во битолското село Лера, Општина Битола.
1 Местоположба
Џамијата се наоѓа во низинскиот (муслимански) дел на селото.
2 Историја
Џамијата била срушена во 1912 година, ама потоа била обновена.
Според натписната плоча над џамијата, таа била реновирана во 1997 година.
3 Галерија
Мина Караџиќ

Вилхелмина „Мина“ Караџиќ-Вукомановиќ (, Виена – , Виена) — српска сликарка и писателка родена во Австрија.
1 Биографија
Родена била во Виена, како седмо дете на Вук Стефановиќ Караџиќ и виенската Ана Марија Краус. Уште од рана возраст добила сеопфатно образование, почнувајќи со читање и пишување на германски јазик, а потоа со француски, италијански, српски и англиски јазик. Студирала визуелни уметности кај австрискиот сликар Фридрих Шилхер, како и во разни галерии во Виена, Венеција, Дрезден и Берлин.
Во раните 1850-ти, Караџиќ работела на преведување на збирка српски народни песни на германски јазик. Збирката била финализирана и објавена во 1852 година како ''„Гусли, српски народни песни“'' од Лудвиг Аугуст фон Франкл. Во 1854 година, Караџиќ го објавила ''„Народни песни“'', германски превод на српски народни приказни и поговорки собрани од нејзиниот татко Вук, со вовед од Јакоб Грим.
Во 1858 година, таа се омажила за Алекса Вукомановиќ во катедралата „Свети Михаил“ во Белград. Во 1859 година, таа го родила нивниот син Јанко Вукомановиќ и го загубила сопругот од болест кога детето имало три месеци.
Караџиќ починала на 65-годишна возраст во Виена.
2 Слики
Сликарството на Мина Караџиќ било поделено на два периода, првиот под влијание на класицизмот, а вториот под влијание на романтизмот. Нејзините најпознати слики се:
*''Автопортрет''*''Портрет на братот Димитриј''*''Старица со бела капа''*''Марко Краљевиќ со боздоган''*''Марко Краљевиќ со шестоперцем''*''Млад црнец''*''Црногорец''*''Грчки херој''*''Бошњак со црвен саруг''*''Портрет на девојка со црвена шамија''*''Девојката во кариран фустан''*''Портрет на жена''*''Старец со долга коса''*''Младиот човек со брада''