Конвој Либертас

Конвојот Либертас (хрватски: Konvoj Libertas) бил делумно хуманитарна акција насочена кон пробивање на поморската блокада на Југословенската народна армија врз хрватскиот град Дубровник за време на Хрватската војна за независност и опсадата на Дубровник во 1991 година.
Целта на тој конвој била да им се достават залихи на жителите на Дубровник кои поради опсадата, живееле без електрична енергија и пристап до свежа вода за пиење, храна и лекови.
Името на конвојот „Либертас“ алудира на латинскиот збор за слобода, што е историското мото на Дубровник.
1 Позадина
На 1 октомври 1991 година, Југословенската народна армија (ЈНА), составена од српски и црногорски единици, го нападнала Дубровник не само од копно, но и по морски и воздухопловен пат и до крајот на октомври (ЈНА) ја освоила целата земја помеѓу полуострововите Пељешац и Превлака на брегот на Јадранското Море, со исклучок на самиот Дубровник.
Опсадата била придружена со блокада од страна на Југословенската морнарица (ЈММ), а бомбардирањето на Дубровник од страна на ЈНА кулминирало на 6 декември 1991 година, што предизвил меѓународна осуда.
Како резултат на блокадата, приближно 50.000 граѓани во Дубровник живееле без електрична енергија и пристап до доволно свежа вода за пиење, храна и лекови.
2 Почеток
Во октомври 1991 година во Загреб, ''Фондот за спас на Дубровник „Свети Влахо“'', Хрватското здружение на писатели и „Матица Хрватска“ покренале иницијатива за пробивање на поморската блокада и доставување на потребната хуманитарна помош до жителите на Дубровник. Идејата зад акцијата била да се соберат што е можно повеќе бродови се со цел да се пробие блокадата и да се вплови во пристаништето Груж и така Риека станала организациски и логистички центар за собирање помош.
3 Акција
На 28 октомври 1991 година, конвојот испловил од Риека и направил неколку пристаништа, растејќи на 29 цивилни бродови (туристички бродови, едрилици, реморкери итн.), најголем од кои бил фериботот „''Славија“'' на Јадролинија.
Додека се приближувале кон Дубровник. Конвојот ги носел набљудувачите на Мониторската мисија на Европската заедница, демонстранти и голем број политичари, новинари, културни личности, вклучувајќи го Вељко Булајиќ и политичари, вклучувајќи го претседателот на Претседателството на Југославија Стјепан Месиќ и премиерот на Хрватска Фрањо Грегуриќ, а веќе на 30 октомври, околу еден часот наутро, конвојот пристигнал до Корчула, но еден ден претходно, аматерските радио оператори во Дубровник ги пресретнале пораките на ЈНА во кои 9-та команда на ВПС Бока барала конвојот да биде запрен и претресен.
Патувањето на конвојот кон Дубровник продолжило непречено сè додека не стигнале до Елафитските Острови, каде што биле запрени од југословенската фрегата помеѓу островите Брач и Шолта каде претставниците на ЈНА побарале сите бродови да се вратат и ''Славија'' да се закотви во црногорското пристаниште Зеленика.
По долги преговори и темелно пребарување на бродовите, на конвојот му било дозволено да продолжи со своето патување кон Дубровник.
Во раните утрински часови на 31 октомври 1991 година, глисери на Ескадрилата за вооружени чамци Дубровник испловиле од пристаништето Груж за да го пречекаат конвојот и ги испратиле сите 29 бродови во пристаништето каде што ги пречекале околу 1.000 жители на Дубровник.
За време на својот говор, претседателот Стјепан Месиќ изјавил дека луѓето од Дубровник не се заборавени и по долги 30 дена, долгоочекуваната помош пристигнала во градот.
По враќањето, „Славија“ со капацитет од 700 патници евакуирала 2.000 бегалци од Дубровник, иако прво морала да отплови до Которскиот Залив за инспекција од страна на Југословенската морнарица.
Конвојот на Либертас претставувал првенствено хуманитарна кампања, но исто така испратил и важна политичка порака.
Новинарите кои ја документирале хуманитарната катастрофа што се случила во Дубровник во врска со опсадата на градот предизвикала катастрофа во односите со јавноста за Србија и Црна Гора, придонесувајќи за нивна понатамошна дипломатска и економска изолација, како и за меѓународно признавање на независноста на Хрватска.
Во Хрватска, тој пренел слика на солидарност и консензус меѓу хрватските граѓани.