Индоевропски миграции

Индоевропски миграции — хипотетски миграции на народи кои зборувале праиндоевропски (ПИЕ) и изведени индоевропски јазици, кои се случиле од околу 4000 до 1000 г. п.н.е., што потенцијално објаснува како овие сродни јазици почнале да се зборуваат низ голема површина на Евроазија што се протега од индискиот потконтинент и Иранската Висорамнина до Атлантска Европа.
Иако овие рани јазици и нивните говорници се праисториски (без документарни докази), синтезата на лингвистиката, археологијата, антропологијата и генетиката го утврдила постоењето на праиндоевропскиот јазик и ширењето на неговите ќерки дијалекти преку миграции на големи популации на неговите говорници, како и преку регрутирање на нови говорници преку емулација на освојувачките елити. Компаративната лингвистика ги опишува сличностите помеѓу различните јазици регулирани со законите на систематска промена, кои овозможуваат реконструкција на говорот на предците (видете индоевропски студии). Археологијата го следи ширењето на артефактите, живеалиштата и местата за погребување за кои се претпоставува дека биле создадени од говорниците на праиндоевропскиот јазик во неколку фази, од нивната хипотетизирана праиндоевропска татковина до нивната дијаспора низ Западна Европа, Централна Азија и Јужна Азија, со упади во Источна Азија. Неодамнешните генетски истражувања, вклучително и палеогенетиката, сè подобро ги дефинирале сродничките групи вклучени во ова движење.
Според широко распространетата Курганска хипотеза, или обновена степска хипотеза, најстарата индоевропска миграција се одвоила од најраната протоиндоевропска говорна заедница (архаичен ПИЕ) што го населувала сливот на Волга, и ги создала анадолските јазици (хетитски и лувиски). Втората најстара гранка, тохарскиот, се зборувал во Таримскиот басен (денес дел од западна Кина), откако се одвоил од раниот ПИЕ што се зборувал во источната понтиска степа. Доцната ПИЕ култура, во рамките на хоризонтот на културата Јамна на понтиско-касписката степа околу 3000 година п.н.е., потоа се разгранила и го создала најголемиот дел од индоевропските јазици преку миграции кон запад и југоисток.
1 Основи
2.3 Лингвистика
Албанскиот, грчкиот и другите палеобалкански јазици го имале своето јадро на Балканот по индоевропските миграции во регионот. Протокелтскиот и протоиталскиот јазик веројатно се развиле од индоевропските јазици што пристигнале од Централна Европа во Западна Европа по јамнајските миграции во 3-тиот милениум п.н.е. во долината на Дунав, додека протогерманскиот и протобалтословенскиот јазик веројатно се развиле источно од Карпатите, во денешна Украина, движејќи се кон север и ширејќи се со културата на жичените керами во Средна Европа (трет милениум п.н.е.).
1.2 Антропологија
Според Марија Гимбутас, процесот на „''индоевропеизација"'' на Европа во суштина бил културна, а не физичка трансформација. Процесот се разбира како миграција на јамнајскиот народ во Европа, кој како народ на воени победници, успешно наметнале нов административен систем, јазик и религија врз домородните групи, кои Гимбутас ги нарекла ''Стари Европејци''. Општествената организација на Јамнајскиот народ, особено патрилинеарната и патријархална структура, во голема мера ја олеснила нивната ефикасност во војната. Според Гимбутас, општествената структура на ''Стара Европа'' „се спротивставувала на индоевропските Кургани кои биле мобилни и неегалитарни“ и кои имале хиерархиски организирана трипартитна општествена структура; ИЕ биле воинствени, понекогаш живееле во помали села и имале идеологија која се центрирала на мажите, што се рефлектирало и во нивниот пантеон. Спротивно на тоа, домородните групи на ''Стара Европа'' немале ниту класа на војници ниту коњи.
2 За понатамошно читање
*********** Damgaard et al. (2018), , including linguistic and archaeological supplements
**** Heggarty, Paul. "." Talking Neolithic: Proceedings of the Workshop on Indo-European Origins held at the Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology, Leipzig, December 2–3. 2013.
**** Kristiansen (2017),
********
2.1 Преглед на степската теорија
* , John Koch (2018)
** , Mikkel Nørtoft
2.2 Генетика
** Tony Joseph (2017), , The Hindu
* Tony Joseph (2018), summary of Narasimhan (2018)
2.3 Лингвистика
* Kümmel, Martin Joachim. "." (2019).
**
2.4 Генетика и археологија
* Ewen Callaway (2018), , Science
2.5 Мапи
* (series of maps, from Paleolithic migrations to Medieval migrations)
* , University of Copenhagen
2.6 Истражувачки центри
* , University of Copenhagen