Мезенско сликарство на дрво

Мезенско сликарство на дрво (|Мезенская роспись по дереву) или сликарство на Палашелскаја (|палащельская роспись) претставува вид на декоративно сликарство применето на предмети за домаќинството (родан, лажички, кутии, братини), кое се развило до крајот на 19 век во долниот слив на реката Мезењ. Најстариот датиран родан со Мезенско сликарство е од 1815 година, иако сликовни мотиви од овој стил се појавиле во ракописни книги од 18 век произведени во регионот Мезен.
1 Карактеристики
Претежно сите зачувани предмети со Мезенско сликарство биле создадени кон крајот на 19 и почетокот на 20 век. Предметите биле густо покриени со фина шара (ѕвезди, крстови, цртички), изведени во две бои: црна – саѓи и црвена – „земјена боја“, окер. Главни мотиви на геометрискиот орнамент биле дискови, ромбови, крстови кои наликувале на слични елементи во триаголно засечена резба.
Помеѓу орнаментите можат да се пронајдат фризови со стилизирани, шематски прикази на коњи и елени, кои почнуваат и завршуваат на рабовите на предметот. Насликани во црна и црвена боја, животинските фигури како да излегуваат од геометрискиот орнамент. Сите слики биле многу статични и само преку повеќекратни повторувања се јавувало чувство на динамичност. Типично, Мезенските тркала прикажуваат еден ред елени и еден ред коњи подолу, но постојат и предмети со повеќе фризови и погусти, посложени орнаменти. Горниот дел од предните тркала често содржи шематски прикази на птици, нанесени со еден потег на црвена боја.
Сликите на задната страна од тркалото биле помалку украсни и послободни во темата. Тука, можело да се најдат наивно нацртани жанровски сцени како лов, пароброд или коњи кои слободно се забавуваат. До сликите, често се појавувале натписи со името на уметникот, клиентот, датумот на производство или цената на предилката.
Завршениот предмет бил насликан на чисто, необработено дрво, прво со окер со помош на искинат дрвен стап (тиска), а потоа бил оцртан во црно со пердув од тетреб, а неговата шара била нанесена со четка која била направена од човечка коса.
Мезенското сликарство претставува едно од подоцнежните селски слики. Оваа слика е чисто орнаментален декор.
2 Техника на сликање
Обоениот предмет бил обложен со олифа, кој служел да ја заштитува бојата од абење и му давал златна нијанса.
Кон крајот на 19 век, мезенското сликарство се концентрирало во селото Палашчелје во Мезенски Ујезд, првпат споменат како центар на сликарство во дрво во 1906 година. Со помош на натписите на предните тркала, можат да се идентификуваат семејства на занаетчии од Палашчелската заедница, што е уникатно за типично анонимната селска уметност: Аксјоновци, Новиковци, Федотовци, Кузминци и Шишовци - оние коишто работеле во 1920-тите, кога занаетот почнал да опаѓа.
Во средината на 1960-тите, ''Мезенското сликарство'' било оживеано од страна на потомците на старите мајстори од Палашчелската област: Ф. Н Федотов во Палашчелје и С.Ф. и С Фатјанов во селото Селишче. Во Архангелск, експерименталното претпријатие „Беломорские узори“ произведувало сувенири со модерно урбано сликарство коешто имитирало традиционално селско мезенско сликарство. Во Северодвинск, претпријатието „Декор Севера“ произведувало бројни предмети од дрво и висококвалитетна иверица, како што се кутии, сандаци, кујнски сетови, даски за сечење, солници и друго, со современото мезенско сликарство.