procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Коефициент на емисија на јаглерод диоксид

Коефициентот на емисија на јаглерод диоксид (KE<sub>CO<sub>2</sub></sub>) е коефициент кој покажува колку јаглерод диоксид се ослободува со согорување на одреден тип на гориво, по единица на количина добиена топлина. Се пресметува како :<math>\mathrm{KE_{CO_2 = 3,\!67 \,\frac{\mathrm{g_C{\mathrm{H</math>
каде:
* g<sub>C</sub>— содржина на јаглерод во горивото (бездимензионален број во единици [kg/kg] или [t/t),
* H— топлотна моќ на горивото (може да биде грна или долна топлотна моќ) во единица [MJ/kg или GJ/t],
* 3,67 — коефициент на стехиометриската равенка на согорување на јаглерод.
Од формулата може да се види дека коефициентот на емисија на јаглерод диоксид се изразува во единици [kg/MJ] или [t/GJ]. Бидејќи во пресметката може да се користи горната или долната топлинска моќност, при одредување на вредноста мора да се нагласи која од нив е употребена.
Количината на CO<sub>2</sub> што се емитиува при согорување на некое гориво директно зависи од три фактори:
* Количини на потрошено гориво,
* Содржината на јаглерод во тоа гориво,
* Процентот на согорување на јаглерод.
Вака пресметаниот коефициент ги зема предвид само т.н директна емисија на CO<sub>2</sub>, т.е. онаа од процесот насогорување, занемарувајќи ја емисијата од процесот на производство. Вака пресметаниот коефициент може значително да се разликува, што е посебно значајно кај биогоривата .
Климатски промени во Јужна Кореја

Климатските промени во Јужна Кореја — придонесуваат екстремни временски услови кои влијаат на: социјалните, економските, индустриските и многу други сектори. Јужна Кореја доживува промени во климатските параметри. Таквите параметри вклучуваат годишна температура и количина на врнежи.
Најизразените климатски промени во Јужна Кореја се зголемувањето на опсегот на температурни флуктуации во текот на четирите годишни времиња. Бројот на рекордни минимални температурни денови брзо се намалува. Максималните врнежи во текот на летото се зголемени. Зголемена е можноста за нови видови силни временски штети ја поттикнува сериозноста и итноста на климатските промени. За брзо прилагодување на климатските промени, јужнокорејската влада започнала напори да ги намали емисиите на стакленички гасови. Тие се еден чекор поблиску до социо-економска нација базирана на ниско ниво на јаглерод.
Индустријализацијата и зголемувањето во населението довеле до различни загадувачи и стакленички гасови, кои се антропогени фактори за климатските промени. Во 2017 година, Јужна Кореја била рангирана на седмото место на емитори по најголема количина на емисија на јаглерод во светот и петта најголема по емисии по глава на жител.
1 Поврзано
*Климатско партнерство во Источна Азија
*Енергија во Јужна Кореја
*Еколошки прашања во Јужна Кореја
*Климатски промени во Северна Кореја
2 Наводи
Силверстрик (куче)

Силверстрик (често проследено со титулата Крал на кучињата ѕвезди Чудото Куче или Чудесното куче 1924 – непознато) бил машки германски овчар кој глумел во филмови. Тој бил полициско куче со долго педигре, последно во одличната линија што се појавило на филм и се сметало за обид на Универзал студио да му парира на успехот на Рин Тин Тин на Ворнер.
1 Ранетиот живот
Обуката на Силверстрик вклучувала темелна полициска обука и работа на Црвениот крст на армијата. Се сметало дека кучето можело да регистрира неколку емоции: покажувајќи омраза, страв, љубов и наклонетост; по волја да биде див или љубезен и имало моќ да фрли добро развиен човек. Кучето разбирало повеќе од 150 зборови на германски и англиски јазик и требало само еднаш да проба на сцена со неговиот сопственик/тренер, капетанот Роу, пред да настапи пред камера. Надвор од сетот Силверстрик бил исклучително приврзан и не покажувал никаква нервоза што било типично за животните што глумеле во филмовите во тој период. За време на снимањето на ''Песјаци на правдата'', Силверстрик решил дека му се допаднала ѕвездата на филмот Џун Марлоу, останувајќи со неа во секој можен момент.
2 Глума
Силверстрик глумело во најмалку шест серии и филмови за кои се верувало дека сите се изгубени иако постери за повеќето од овие изданија се уште постојат. Се уште останува трејлерот за ''Тивкиот летач'' во Филмската и телевизиска архива на УКЛА додека продукциските кадри преживеале за ''Песјаците на правдата.''
2.1 Филмографија
*''Тивкиот летач'' (1926)
*''Песјаци на правдата'' (1926)
*''Ржењето на омразата'' (1927)
*''Каде почнуваат патеките'' (1927)
*''Вкрстена раса'' (1927)
*''Код на воздухот'' (1928)
3 Подоцнежен живот
По повлекувањето од филмовите Силверстрик изведувал трикови пред публика во живо. Капетан Роу ќе ја демонстрирал способноста на Силверстрик да ја следи насоката завршувајќи го шоуто со кучето да седне на стол додека свири на пијано и пее.
4 Поврзано
* Рин Тин Тин
Климатски пратеник

Климатскиот пратеник (претставник) е лице одговорно за дипломатијата поврзана со климатските промени. Тие може да претставуваат држава, како што е Специјалниот претседателски пратеник на САД за климата, меѓувладин сојуз (заедница) на земји како што е Европска Унија (ЕУ), или организација, како што се Обединетите нации.
1 Наводи
Клајмет Реалити Чек

Клајмет Реалити Чек е алатка која е дизајнирана со една цел да процени дали климатските промени се претставени во филмовите, ТВ емисиите и други наративи. Развиено од Гуд Енерџи и Метју Шнајдер-Мајерсон, истражувач на колеџот Колби, овој тест бил инспириран од тестот Бехдел (исто така познат како Бехдел-Валас тест ), кој ја мери родовата застапеност во медиумите. Клајмет Реалити Чек има за цел да осигура дека климатските промени се прикажани во приказните на екранот.
1 Историја
Клајмет Реалити Чек бил воведен за да се реши отсуството на претставеноста на климатските промени во популарните медиуми. Алатката била развиена преку соработка помеѓу Гуд Енерџи, која е непрофитна консултантска куќа за приказни и истражувачи од Колби колеџ. Целта била да се создаде едноставна, но ефикасна мерка за поттикнување на вклучување на теми поврзани со климата во забавните медиуми. Според официјалната веб-страница за Клајмет Реалити Чек, авторот на алатката е Д-р Метју Шнајдер-Мајерсон, Кармиел Банаски, Бруно Олмедо Кирога и Ана Џејн Џојнер.
Клајмет Реалити Чек го имаше своето прво јавно појавување на 1 март 2024 година на поткаст произведен од НПР.
2 Критериуми
За да ја помине проверката Клајмет Реалити чек, наративот мора да ги исполнува следниве критериуми:
: 1. Постојат климатски промени: Приказната мора да го отслика присуството на климатските промени преку влијанија или решенија. Ова може да се покаже преку настани како топлотни бранови, зголемување на нивото на морето или користење на обновлива енергија.
: 2. Еден лик го знае тоа: Најмалку еден лик мора да покаже свесност за климатските промени. Оваа свест може да се покаже преку дијалог, нарација, дејствија или визуелни слики, како што се читање напис за климатските промени или дискусија за екстремни временски настани.
3 Апликација
Клајмет Реалити Чек се применува на филмови низ повеќе студии водени од различни организации.
Истражувачки тим во Бак Лабораторијата за клима и животна средина на Колби колеџ, водени од Д-р Метју Шнајдер-Мајерсон, го користел Клајмет Реалити Чек за да спроведе систематска содржинска анализа на 250 од најпопуларните измислени филмови објавени во периодот помеѓу 2013 и 2022 година. Тие откриле дека само 9,6% од 250 филмови ја поминале проверката на Клајмет Реалити Чек. исто така, откриле дека климатските промени се присутни во двојно повеќе филмови објавени во втората половина од деценијата(2018 до 2022 година) во споредба со првата половина (2013 до 2017 година), Филмовите во кои има барем еден лик кој е свесен за климатските промени (кои го положиле двата дела од тестот) се истакнале за 10% подобро на кино благајните одколу оние кои не биле свесни.
Климатски промени во Обединетото Кралство

Климатските промени во Обединетото Кралство имаат влијание врз животната средина и човечката популација. Климата во земјата станува потопла, со посуви лета и повлажни зими. Фреквенцијата и интензитетот на бурите, поплавите, сушите и топлотните бранови се зголемуваат, а растот на нивото на морето влијае на крајбрежието. Велика Британија придонесува за климатските промени, бидејќи емитира повеќе гасови со ефект на стаклена градина по лице од светскиот просек. Климатските промени имаат економски влијанија врз Обединетите Кралство.
Владата се обврзала да ги намали емисиите за 50% од нивоата од 1990 година до 2025 година и на нето нула до 2050 година. Во 2020 година, Велика Британија поставила цел од 68% намалување на емисиите до 2030 година во своите обврски во Парискиот договор. Земјата постепено ќе го исфрли јагленот до 2024 година. Во 2019 година, Парламентот прогласил „вонредна состојба за климатските промени“. Обединетото Кралство било истакнато во меѓународната соработка за климатските промени, вклучително и преку конференциите на ОН и за време на нејзиното членство во Европската унија.
За климатските промени британските политичари разговараат од крајот на 20 век, но тие привлекле поголемо политичко, јавно и медиумско внимание во ОК од 2000-тите. Анкетите на јавното мислење покажуваат загриженост кај мнозинството Британци. Британското кралско семејство, исто така, дало приоритет на проблемот, при што кралот Чарлс III отворено зборувал „за климатските промени, загадувањето и уништувањето на шумите“ во „последните 50 години“.
Пиора Осцилација

Пиора Осцилацијата е наводен студен период во климатската историја на холоценот. Неговото датирање се разликува меѓу авторите и во моментов не постои конзистентен модерен пристап. Просторниот обем на промената е нејасен, а не се појавува како главен, ниту како препознатлив настан во реконструкциите на температурата на хемисферите.
1 Прво откривање
Феноменот е именуван по долината Вал Пиора или Долината Пиора во Швајцарија, каде што за првпат е откриен. Некои од најдраматичните докази за Пиора осцилацијата доаѓаат од регионот на Алпите.
Климатска чувствителност

Климатска чувствителност (или Климатска сензитивност) е мерка за тоа колку Земјината клима ќе се олади или загрее по промените во климатскиот систем, на пример, колку ќе се загрее за двојно зголемување на концентрациите на јаглерод диоксид. Во техничка смисла, климатската сензитивност ја одразува просечната промена на температурата на површината на Земјината површина како резултат на промените на радијациското засилување, односно ја одразува разликата помеѓу влезниот и излезниот флукс на енергија на Земјата. Климатската чувствителност е клучна мерка во климатологијата и фокусно подрачје за научниците за клима кои сакаат да ги разберат крајните последици од глобалното затоплување.
Површината на Земјата се загрева како директен резултат на зголемување на концентрацијата на стакленички гасови, како што се азот субоксид, метан и јаглерод диоксид. Зголемените температури имаат секундарни ефекти врз климатскиот систем, како што е зголемувањето на атмосферската водена пареа, која и самата по себе е стакленички гас. Бидејќи научниците не знаат точно колку се силни овие повратни спреги врз климата, тешко е прецизно да се предвиди интензитетот на затоплувањето кое ќе произлезе од одредено зголемување на концентрациите на гасови со ефект на стаклена градина. Ако се докаже дека климатската сензитивност е на високата страна на научните проценки, целта на парискиот климатски договор е да се ограничи глобалното затоплување на под 2 °C што е тешко да се постигне.
Двата основни типа на климатска чувствителност се краткорочниот „минлив климатски одговор“, зголемување на глобалната просечна температура за која се очекува да се случи во време кога атмосферската концентрација на CO2 двојно се зголемила и „рамнотежна чувствителност на климата “, се очекува поголем долгорочен пораст на глобалната просечна температура по ефектите од двојните концентрации на CO2 имале време да достигнат стабилна состојба. Климатската чувствителност обично се оценува на три начини; со користење на директни набљудувања на температурата и нивоата на гасови на стаклена градина земени во текот на индустрискиот период, користење на индиректно проценети температури и други мерења од далечното минато на Земјата и моделирање на различни аспекти на климатскиот систем со помош на компјутер.
Индекс на сериозност на климата

Индексот на сериозност на климата се движи од 1 до 100. Оценката 1 претставува најмала сериозна, а 100 најголема. Индексот на сериозност на климата е сооднос помеѓу набљудуваниот климатски индикатор и референтниот климатски индикатор.
Според листата на Канадската енциклопедија и рангирањето на релевантни временски станици, станиците со индекс на сериозност на климата понизок од 20 поени што ги вклучува Пентиктон, Ванкувер и Викторија, од кои сите се наоѓаат во Британска Колумбија. Највисока оценка има Исахсен,со оценка од 99, што го прави најнегостопримливо место за живеење на луѓе.
Термосфера

Термосфера се протега помеѓу 80 километри и 800 километри над површината на Земјата. Се наоѓа помеѓу мезосферата, која е одвоена со мезопаузата и егзосферата, која е одвоена со термопаузата. Се карактеризира со нагло зголемување на температурата. Имено, на надморска височина од околу 250 километри достигнува +250°C. Тој температурен скок е поврзан со апсорпцијата на зрачењето со кратки бранови на Сонцето.
Во термосферата, честичките на воздухот се позитивни и негативни и се нарекуваат јони. Тој слој се нарекува јоносфера.
1 Поврзано
* Мезопауза
* Јоносфера
* Термопауза
Меѓународен весник за контрола на стакленички гасови

''Меѓународниот весник за контрола на стакленички гасови'' е месечно научно списание кое ги покрива индустриските истражувања за контрола на стакленички гасови преку зафаќање и складирање на јаглерод од големи стационарни емитери во електроенергетскиот сектор и во другите главни индустрии за ресурси, производство и производствена индустрија.
Тој е рецензиран и објавен од Елсевир. Од 2024 година, основач е Џон Џеј Гејл, вработен во Програмата за истражување и развој на стакленичките гасови на Меѓународната агенција за енергија, Челтенхем, Обединето Кралство. Главниот уредник е Андреа Рамирез од Универзитетот за технологија во Делфт. Програмата за истражување и развој на стакленичките гасови на Меѓународната агенција за енергија вели: „Нашето истражување активно придонесува за развојот и распоредувањерто на технологијата ЦЦС“.
Според ''Журнал Сајтешн Репортс'' во 2021 година, списанието имало импакт фактор во 2020 година од 3.738. Започнало во 2007 година како квартална публикација, во 2009 година секој втор месец и со месечните изданија од 2014 година.
Поларни височини

Во метеорологијата, поларните височини се области со висок атмосферски притисок, понекогаш слични на антициклоните, околу Северниот и Јужниот Пол; јужниот полар е посилен затоа што земјата добива и губи топлина поефикасно од морето, кое на север има многу помалку. Ниските температури во поларните региони предизвикуваат спуштање на воздухот, создавајќи висок притисок (процес наречен слегнување), исто како што топлите температури околу екваторот предизвикуваат пораст на воздухот наместо тоа и создаваат интертропска зона на конвергенција со низок притисок. Подигнувањето на воздухот се јавува и по појасите на низок притисок сместени веднаш под поларните врвови околу 50-тата паралела на географската ширина. Овие екстратропски зони на конвергенција се окупирани од поларните фронтови каде воздушните маси од поларно потекло се среќаваат и се судираат со оние од тропско или суптропско потекло во неподвижен фронт. Оваа конвергенција на растечкиот воздух го комплетира вертикалниот циклус околу поларната клетка во поларниот регион на секоја географска хемисфера. Тесно поврзан со овој концепт е поларниот вител, ротирачки круг на ладен воздух со низок притисок околу половите.
Површинските температури под поларните височини се едни од најстудените на Земјата, при што ниту еден месец нема просечна температура над нулата. Регионите под поларното високо исто така доживуваат многу ниски врнежи, што ги наведува да бидат познати се како „поларни пустини“.
Воздухот струи нанадвор од половите за да создаде поларни источни делови во областите на Арктикот и Антарктикот.
1 Поврзано
* Поларен вител
* Поларно ниско
Климатска акција

Климатска акција (или акција за климатските промени ) се однесува на низа од активности, механизми, политички инструменти и така натаму кои имаат кои тежнеат кон намалување на сериозноста на климатските промени предизвикани од човекот и неговото влијанија. „Повеќе климатски акции“ е централно барање на климатското движење. Климатската неактивност е отсуство на климатска акција.
1 Примери за климатски активности
Некои примери на климатски активности вклучуваат:
* Деловна акција за климатски промени
* Адаптација на климатските промени
* Ублажување на климатските промени
* Климатско финансирање
* Климатско движење – акции на невладини организации
* Поединечна акција за климатските промени
* Политика на климатските промени
2 Пречки за постигнување климатски активности
2.1 Човечко однесување
* Бариери за про-еколошки однесување
* Негирање на климатските промени
* Медиумско покривање на климатските промени
* Психологија на негирање на климатските промени
3 Поврзано
* Причини за климатските промени
* Ефекти од климатските промени
* Цел за одржлив развој 13
Климатски промени во Мозамбик

Мозамбик — една од најранливите земји на климатските промени. Со оглед на тоа што голем дел од населението живее во ниски области, интензивираните тропски циклони, поплави и бури се значајчни закани. Студијата за ''климатски промени'' од 2015 година проценува дека климатските промени ќе придонесат националната економија да биде до 13% помала во 2050 година во споредба со измислено сценарио без климатски промени, и дека БДП-то најверојатно ќе се намали.
Владата на Мозамбик и граѓанското општество идентификувале области за ублажување и адаптација, како што се системи за рано предупредување за бури, инвестиции во заштита од поплави, шеми за преселување на ризичните заедници и обнова на уништените населби со подобрени стандарди отпорни на катастрофи.
Човековото влијание на азотниот циклус

Човечкото влијание врз азотниот циклус е разновидно. Земјоделските и индустриските азотни влезови во животната средина моментално го надминуваат влезот од природна врзување на азотот. Со антропогените инпути, дошло до значителни промени во глобалниот азотен циклус во текот на последниот век. Глобалната атмосферска молска фракција на азотен субоксид е зголемена од прединдустриските нивоа од ~ 270 nmol/mol на ~ 319 nmol/mol во 2005. Човечките активности придонесуваат за една третина од емисиите, од кои најголем дел се должи на активностите во земјоделскиот сектор.
Дијамантско дрво

Дијамантските дрвја (тропостати) се теоретски производ на идната технологија во молекуларното производство, кои се предложени како метод за долгорочно секвестрација на атмосферскиот јаглерод во цврсти дијамантски производи. Се зголемува интересот за конверзија на засегнатиот атмосферски јаглерод диоксид во синтетички дијамант, а процес е представен од њујоршката компанија наречена Едр Дајмондс. Досега, единствениот метод што се користи за создавање на синтетички дијаманти од јаглерод диоксид одвоен од атмосферата е со хемиско таложење на пареа.
1 Понатамошно читање
***
Ана Луиза Каетано

Ана Луиза Слијачикас Каетано (родена на 18 ноември 2002) — бразилска стрелачка која се натпреварува во дисциплини со олимписки лак. Таа е и писателка.
1 Ран живот
Нејзината прва љубов било едрењето, но започнала со стрелаштво во 2014 година, преку проект за поттикнување на спортот во нејзиниот град Марика, Рио де Жанеиро.
2 Кариера
Таа освоила бронза во поединечна и злато во женска екипна дисциплина на Јужноамериканските игри во 2022 година. Таа го освоила бронзениот медал на Светскиот куп во стрелаштво во 2022 година заедно со Маркус Д'Алмеида во мешаната дисциплина со олимписки лак, победувајќи го победничкиот двоец на Олимписките игри во Токио во 2022 година, Ан Сан и Ким Џе-деок за бронза.
Таа го освоила златото во мешаниот тим со Маркус Д'Алмеида на Панамериканското првенство во стрелаштво во 2024 година во Меделин во април 2024 година. На истото првенство освоила бронза со женскиот мешан тим.
Таа била избрана за Олимпијадата во Париз во 2024 година да се натпреварува во поединечна дисциплина, како и во мешаниот тим со Маркус Д'Алмеида. По поединечната рунда за рангирање таа се пласирала на 19-тото место, но таа се пласирала и во осминафиналето.
3 Личен живот
Таа ја објавила книгата ''Добри ветрови'' во партнерство со нејзиниот брат Жоао Пио, кој бил илустратор на делото. Три години подоцна, таа ја издала својата втора книга ''Еурека.''
Климатско засолниште

Климатско засолниште или климатско засолниште е контроверзен концепт кој опишува место кое нема да биде значително погодено од климатските промени. Некои градови и локации се промовираат како подобри долгорочни места за живеење со цел да привлечат повеќе жители или инвестиции. Меѓутоа, повеќето научници не веруваат дека постојат места кои нема да бидат значително погодени од климатските промени, бидејќи ефектите се глобални и сложени.
1 Историја
1.1 Соединетите Американски Држави
Во 2018 година, терминот почна да станува почест, поттикнат од луѓето кои бараа надеж среде климатските промени и од локалитети кои ја искористија шансата да се промовираат, особено во појасот на 'рѓа.
До 2024 година, некои огласи за недвижности промовираат климатски оценки кои го проценуваат нивото на изложеност на климатски ризици за одреден имот. Ураганот Хелен кој го опустоши Ешвил, Северна Каролина го поттикна ''Њујорк тајмс'' да објави текст во кој цитира професори кои генерално беа критични кон концептот, но истовремено тврдеа дека некои области би биле релативно помалку скапи за живеење и адаптација од други, иако климатските промени ќе влијаат на сите делови на земјата.
2 Поврзано
* Климатска миграција
Мезопауза

Мезопауза е преоден слој помеѓу мезосфера и термосферата, со дебелина околу пет километри и лоциран на надморска височина од 80.000 до 85.000 метри над Земјата (планета). Се карактеризира со завршување на падот температура што е карактеристичен за мезосферата и запира на приближно 75°C до 80°C, по што започнува неговото зголемување. Во овој слој има и сребрени облаци.
1 Поврзано
* Мезосфера
* Термосфера
Хејли Фаулер

Хејли Џ. Фаулер е професор по влијанија на климатските промени на Факултетот за инженерство на Универзитетот Њукасл.
1 Образование
Фаулер го посетувал средното училиште Појнтон во Чешир, северозападна Англија од 1986 до 1993 година. Дипломирала географија на Универзитетот во Кембриџ 1996, каде што ја добила наградата Филип Лејк во 1996 година како најдобар физички географ. Потоа се преселила на Универзитетот во Њукасл, каде се здобила со магистер на науки во инженерство на системи за водни ресурси 1997 и доктор по филозофија во градежништво 2000.
2 Кариера
По завршувањето на докторатот, Фаулер била научен соработник на Универзитетот во Њукасл, по што одржа постдокторска стипендија на Советот за истражување на природната средина (СИПС) од 2006 до 2010 година, испитувајќи ги врските помеѓу моделите на атмосферска циркулација, екстремните врнежи и поплавите. Таа била промовирана како професор во 2012 година. Во 2011 година ѝ б ила доделена наградата Филип Леверхулм за нејзината работа на влијанието на климатските промени врз екстремните врнежи и системите за водни ресурси. И награда за заслуги за истражување на Кралското друштво Волфсон во 2014 година.
Таа, исто така, имала позиција на визитинг научник во Институтот за проучување на науката и животната средина, НЦАИ, Болдер, Колорадо во различни периоди помеѓу 2006 и 2008 година. Била секретар на Британското хидролошко друштво од 2006 до 2008 година. Член е на колеџот за рецензија на СИПС од 2010 година и член на главниот панел на СИПС Панел Ц од 2013 година. Таа е член на Меѓународниот советодавен одбор на Вајерс Вотер, и е вонреден уредник за списанијата Фронтирс ин Интердисиплинери Клајмат Стадис и ПЛОС ОНЕ.
Во август 2018 година била избрана за член на Американската геофизичка унија. Во 2023 година, таа била наградена со медалот Сергеј Соловиев од Европската унија за геонауки за нејзината работа на принципите на природните опасности околу екстремните врнежи и поројните поплави.
3 Истражување
Фаулер работела повеќе од една деценија анализирајќи ги влијанијата на климатските промени и варијабилноста врз хидролошките и системите за водни ресурси. Таа ги испитува трендовите во екстремите и идните проекции и влијанијата врз ризикот од поплави и суша. Била клучна фигура во анализата на резултатите од климатските модели и развојот на техники за намалување на обемот. Нејзиното истражување е финансирано од СИПС, Дефра и Совет за истражување на инженерството и физичките науки, вклучително и грант за консолидатор на Европскиот совет за истражување 2014-2019 година.
Климатски промени во Пенсилванија

Климатските промени во Пенсилванија се однесува на ефектите од климатските промени, кои се припишуваат на вештачките зголемувања на јаглерод диоксид во атмосферата, во американската сојузна држава Пенсилванија.
Во 2021 година, области на Пенсилванија доживеале екстремни поплави поради ураганот Ида, кој бил забележан дека има карактеристики кои веројатно се почести во области со потопла клима: интензитетот, брзото засилување и количината на врнежи над копното.
1 Зголемување на температурата и промена на врнежите
ЕПА известила дека зголемувањето на температурите и промената на врнежите веројатно ќе го зголемат интензитетот на поплавите и на сушите. Просечните годишни врнежи на дожд и снег во Пенсилванија се зголемиле за 5 до 10 проценти во минатиот век, а врнежите од екстремно силните бури се зголемиле за 70 проценти на североистокот од 1958 година.
Во текот на следниот век, годишните врнежи на дожд и зачестеноста на обилните врнежи веројатно ќе продолжат да се зголемуваат. Врнежите веројатно ќе се зголемат во текот на зимата и пролетта, но нема многу да се променат во текот на летото и есента. Зголемените температури ќе го стопат снегот порано во пролет и ќе го зголемат испарувањето, а со тоа ќе ја исушат почвата во текот на летото и есента. Како резултат на тоа, промената на климата веројатно ќе ги интензивира поплавите во текот на зимата и пролетта, а сушата во текот на летото и есента. Во 2011 година, ураганот Ајрин предизвикал реката Шуилкил да се поплави. Реката се излеала од своето корито, поплавувајќи ги железничките пруги, велосипедската патека и друга инфраструктура во Филаделфија.
2 Повисоки плими долж реката Делавер
ЕПА известила дека нивото на морето се зголемува побрзо долж брегот на Пенсилванија отколку во повеќето крајбрежни области бидејќи долината Делавер тоне. Ако океаните и атмосферата продолжат да се загреваат делот од плимата на реката Делавер веројатно ќе се издигне од една до четири стапки во следниот век. Делови од меѓународниот аеродром во Филаделфија и населбите на север се на два или три метри над просечната плима на реката Делавер. Во центарот на Филаделфија, пругата на Пенс Лендинг и североисточниот коридор на железничката станица на 30-та улица моментално се наоѓаат во 100-годишната поплава. По должината на реките Делавер и Шуилкил, повисокото ниво на морето може да го зголеми обемот на поплави предизвикани од крајбрежните бури или силните дождовни бури, освен ако не се преземат мерки за да ги задржат надојдените реки.
Тримерна графика

Тримерна графика, 3D-графика или тридимензионална графика — гранка на сметачка графика посветена на методи за создавање слики или видеозаписи со моделирање на тримерни објекти.
3D-моделирање е процес на создавање тримерен модел на објект. Задачата на 3D-моделирањето е да развие видна тримерна слика на саканиот објект. Во овој случај, моделот може или да одговара на објекти од вистинскиот свет (автомобили, згради, ураган, астероид) или да биде целосно апстрактен (проекција на четиримерен фрактал).
1 Историја
Вилијам Фетер бил заслужен за создавањето на изразот сметачка графика во 1961 г. за да ја опише неговата работа во Боинг. Раниот пример на интерактивна тримерна графика бил истражен во 1963 г. од програмата Sketchpad во лабораторијата Линколн на Масачусетскиот технолошки институт. Еден од првите прикази на сметачка анимација бил филмот „Иден свет“ (1976), кој вклучувал анимација на човечко лице и рака што првично се појавиле во експерименталниот кусометражен филм „Сметачка анимирана рака“ од 1971 г., создаден од студентите од Универзитетот во Јута, Едвин Катмул и Фред Парк.
Програмската опрема за тримерна графика почнала да се појавува за домашни сметачи во доцните 1970-ти. Најраниот познат пример е ''3D Art Graphics'', збир на сметачки 3D-графички ефекти, напишани од Казумаса Митазава и објавени во јуни 1978 г. за Apple II.
Лореjн Лисицки

Лорејн Лисицки — американски палеоклиматолог. Таа е професорка на Катедрата за науки за Земјата на Универзитетот во Калифорнија, Санта Барбарa. Таа предложила нова анализа на 100.000-годишниот проблем во теоријата на Миланкович за климатските промени. Исто така, го создала аналитичкиот софтвер зад ЛР''04'', „стандарден приказ на климатската историја во последните пет милиони години“.
1 Образование
Лисицки дипломирала во 1995 година на Факултетот за наука и математика на гувернерот на Јужна Каролина. Лисицки ја добила дипл. за Земја, атмосферска и планетарна наука во 1999 година и исто така се здобила со м-р. во Геосистеми во 2000 година од Технолошкиот институт во Масачусетс. Таа се стекнала со м-р. и д-р. по геолошки науки, и од Универзитетот Браун во 2003 и 2005 година работејќи со Тимоти Херберт. Тезата била насловена „ ''Палеоклиматски временски серии: Нови техники за усогласување и составување, 5.3-Myr бентосен δ <sup>18</sup> O оџак и анализа на климатските транзиции на плиоцен-плеистоценот'' “.
2 Тековно истражување
Тековното истражување на Лисицки се фокусира на палеоклиматологијата. Истражувачкиот интерес на Лисицки за палеоклиматологијата произлегол од недостатокот на истражување и сегашното разбирање на глацијалните циклуси. Лисицки користела различни пресметковни и математички методи за интерпретација и споредба на различни палеоклиматски записи. Конкретно, таа се фокусира на еволуцијата на климата на плио-плеистоценот поради нејзината поврзаност со форсирањето на Миланкович, глацијалните циклуси од 100 кир, циклусот на јаглеродот и длабоката океанска циркулација. Во моментов, Лисицки дизајнира и развива софтвер за рендерирање на старосни модели и стратиграфија. Исто така, Лисицки создава 3Д модели на океанска циркулација за да ја одреди врската помеѓу орбиталното форсирање и обрасците на океанската циркулација и да ги земе предвид временските варијанти несигурности.
3 Награди
* Субару награда за извонредна жена во науката од Геолошкото друштво на Америка во 2008 година.* Цитирање на уредниците за извонредност во судењето за палеокеанографија, 2008 година* Награда за извонредна дисертација на Јоуковски, 2005 година
Егзосфера

Егзосфера е највисокиот слој на атмосферата на Земјата. Се наоѓа над термосферата, од која го дели термопаузата и се наоѓа на надморска височина од 800 до 3.000 километри. Во егзосферата има малку гасови како: водород и хелиум, и претставува контакт помеѓу Земјата и вселената. Температурата достигнува до +1500°. Воздухот е исклучително редок, а неговите честички се движат со брзина од 11, а се наоѓаат на растојание од неколку стотици метри една од друга. Како резултат на тоа, јоните на азот и кислород одат во меѓупланетарниот простор.
Над егзосферата може да се издвои уште еден слој - ''геокорона'', кој се наоѓа на висина од околу 20.000 километри. Геокороната главно се состои од водородни јони.
1 Поврзано
* Термопауза
Клима и развој

''Клима и развој (Climate and Development'') е рецензирано интердисциплинарно научно списание кое опфаќа прашања кои се поврзани со климатските промени, климатската варијабилност и климатската политика заедно со развојните потреби, влијанија и приоритети. Основана е во 2009 година и е издадена од Тејлор и Френсис . Главни уредници се Е. Лиза Ф. Шипер (Универзитет во Бон) и Џонатан Енсор (Институт за животна средина во Стокхолм) (од октомври 2018 година). Основач и главен уредник беше Ричард Ј.Т. Клајн (Институт за животна средина во Стокхолм).
1 Апстракти и индексирање
Списанието е индексирано во:
* Апстракти на CAB * Тековни содржини /Социјални и бихејвиорални науки * Бази на податоци на EBSCO
* ГЕОБАЗА * Scopus * Индекс на цитати од општествени науки
Според ''Journal Citation Reports'', списанието има фактор на влијание во 2022 година од 4.3.
2 Наводи
Термопауза

Термопауза е преодниот слој помеѓу термосферата и егзосферата кој се наоѓа на височина од околу 1000 километри над Земјата. Се карактеризира со мала густина на воздухот и во исто време ја претставува горната граница на инсолација. Во овој слој се наоѓа Меѓународната вселенска станица.
1 Поврзано
* Термосфера
* Егзосфера
Каде припаѓаат камилите?

''Каде припаѓаат камилите?'' е книга на биологот Кен Томпсон.
Книгата ја проучува науката и историјата на инвазивните видови. Опишана е како „испитување на целото прашање на домашните и туѓите видови, и она што може да се нарече индустрија за туѓи инвазии - и нејзините импликации“.
Насловот на книгата се однесува на прашањето поставено на нејзината прва страница, прашувајќи го читателот „каде припаѓаат камилите?“ како домашен вид, притоа истакнувајќи дека иако повеќето се поврзани со Блискиот Исток, камилите всушност најпрво еволуирале во Северна Америка, најразновидни се во Јужна Америка и ја имаат нивната единствена вистинска дива постоечка популација во Австралија.
Пакистански циклон од 1999 година

Пакистанскиот циклон од 1999 година (JTWC ознака: 02A; ознака IMD: ARB 01) бил смртоносен тропски циклон што донел дополнително уништување во регионот погодено од моќна бура речиси една година порано. Предизвикал поплави и свлечишта и уништил многу села. Во катастрофата загинале над 6.000 луѓе, а биле погодени повеќе од 2 милиони луѓе.
1 Метеоролошка историја
Во Арапското Море, Индискиот метеоролошки оддел набљудувал област со нарушено време на почетокот на мај за можен развој. Силна конвекција се развила во текот на следните две недели, а до 16 мај, конвекцијата станала константна, а Здружениот центар за предупредување за тајфуни издало предупредување за формирање тропски циклон (TCFA) на 0100Z. Потоа станала тропска бура до 0900Z и била означена како Тропска бура 02A. Се интензивирала додека се движела северозападно и го достигнала статусот на циклон на 17 мај во 0600Z. Коритото со средна географска ширина го ослабна суптропскиот гребен, дозволувајќи му на 02А да се криви во Пакистан. 02А продолжила да се интензивира и до 19 мај го достигнала својот врв од 201 км, веднаш под статусот на категоријата 4 на скалата Сафир-Симпсон. 02А паднал на копно на 20 мај во близина на Карачи, Пакистан со врвен интензитет. Бурата почнала да слабее додека продолжила во внатрешноста на долината на реката Инд на 21 мај пред да се распадне следниот ден.
2 Поврзано
* Сезона на циклони во Северен Индиски Океан 1999 година
* 1998 Гуџарат циклон
* Циклонот Тауктае
Благој Нечев

Благој Нечев, роден со името Благој Драганов Нечев (Велес, 24 февруари 1923 — Раштански Колиби, 10 септември 1944) — македонски партизан и комунистички активист, дел од НОВМ. Член на Комунистичката партија на Југославија и комунистичката партија на Македонија. За време на ослободителната војна бил дел од осмата македонска ударна бригада. За време на Битката кај Раштански Колиби Нечев храбро и трагично загинал заедно со 12 други партизани. Погребан е во велешката костурница.
1 Животопис
Роден е во сиромашна работничка фамилија од градот Велес. Неговиот татко Драган Нечев работел како клисар во велешката црква Св. Пантелејмон. Нечев успеал да заврши основно школско образование но никогаш не си го довршил средно школското образование, заради тоа Нечев одел во вечерни занаетчиски класови за три години. После тоа Благој Нечев се вработил како браварски работниик.
Со потпаѓањето на Македонија под сурова бугарска фашистичка окупација после краткотрајната априлска војна Благој Нечев бил симпазитер кон народното ослободително движење на Сојуз на комунистичката младина на Југославија и Народноослободителна војска на Македонија. Заради тоа почнал да соработува со комунистичката партија на Југославија за собирање храна, облека и други потребни материјали за партизаните.
Во 2-ри септември 1944 година бил присутен за време на формирањето на осмата македонска ударна бригада и станал дел од нејзе. По наредба од водачите на бригадата Нечев и другите партизани почнале да патуваат покрај патот Скопје-Велес. При нивното патување се сретнале со германска воена единица од Третиот Рајх во Раштански Колиби. Во 10-ти септември истата година се одвивала Битката кај Раштански Колиби каде што 12 партизани трагично загинале, еден од нив биле и Благој Нечев.
После војната неговите посмртни остатоци биле пренесени во велешката спомен костурница, каде што се наоѓаат и ден денес. По негова чест неколкумина улици во велешката населба Дворови го носат неговото име.
2 Наводи
Ребека Вудгејт

Ребека Вудгејт е професорка на Универзитетот во Вашингтон, позната по нејзината работа на истражување на океанската циркулација во поларните региони.
1 Образование и кариера
Вудгејт дипломирала на Универзитетот во Кембриџ 1990 година и докторирала на Универзитетот во Оксфорд 1994 година. По нејзиниот докторат, таа била постдокторски истражувач во Институтот за поларни и морски истражувања Алфред Вегенер. Во 1999 година, се преселила на Универзитетот во Вашингтон и, од 2022 година, работи како професорка на Универзитетот во Вашингтон.
2 Истражување
Раното истражување на Вудгејт се фокусирало на асимилација на податоци во модели и струи во близина на Гренланд. Таа ги испитувала физичките својства на водните маси во Арктичкиот океан и движењето на водните маси во регионот. Нејзиното истражување, исто така, се фокусирало на протокот на слатката вода низ Беринговиот Проток и промените во водата што течела низ Беринговиот Проток со текот на времето. Истражувањето на Вудгејт исто така информирало и за разбирањето на улогата на слатката вода на Арктикот, и интеракциите помеѓу Арктичкиот Океан и морскиот мраз во регионот. Нејзиното истражување користи прицврстени инструменти за да ги набљудува условите во Арктичкиот океан.
3 Избрани публикации
*****
Развојна заштита

Во меѓународното право, развојна заштита или едноставно заштита е ограничување на економскиот развој за заштита на заедници од развојната агресија.
Во Рамковната конвенција на Обединетите нации за климатски промени (UNFCCC), заштитните мерки се наменети заради заштита на домородни народи и другите локални заедници со традиционално знаење за управување со природните ресурси во рамке на напорите за намалување на емисиите од уништувањето на шумите и деградацијата на шумите.
Со процесите на конвенцијата, заштитните мерки станале загрижувачки на Конференцијата на Обединетите нации за климатски промени од 2010 година.
Управување со климатски ризици

Управување со климатски ризици (Climate Risk Management - CRM) е термин кој ги опишува стратегиите за намалување на климатскиот ризик, преку работа на различни полиња, вклучувајќи адаптација на климатските промени, управување со катастрофи и одржлив развој. Главните меѓународни конференции и работилници вклучуваат: Рамковна конвенција на Обединетите нации за климатски промени, Светска метеоролошка организација - Живеење со климата.
1 Дефиниција
Управувањето со климатски ризици (CRM) е општ термин кој се однесува на пристап за донесување одлуки чувствителни на климатските услови. Овој пристап има за цел да промовира одржлив развој преку намалување на ранливоста поврзана со климатските ризици. CRM вклучува стратегии насочени кон максимизирање на позитивните и минимизирање на негативните последици за заедниците во области како што се земјоделството, безбедноста на храната, водните ресурси и здравјето.
Управувањето со климатски ризици опфаќа широк спектар на потенцијални активности, вклучувајќи: системи за рана реакција, стратешка диверзификација, динамички правила за распределба на ресурси, финансиски инструменти (како што е осигурување од климатски ризик), дизајн на инфраструктура и градење капацитети. Алатките со вештачка интелигенција овозможуваат попрецизни прогнози и распределба на ресурси во сектори како земјоделството, овозможувајќи им на засегнатите страни да ги искористат поволните климатски услови и да ги минимизираат ризиците. Покрај избегнувањето на неповолни последици, стратегијата за управување со климатски ризици има за цел и максимизирање на можностите во економски сектори чувствителни на климата – на пример, земјоделци кои ги користат поволните сезонски прогнози за да ја зголемат продуктивноста на своите посеви.
2 Големи меѓународни конференции и работилници
2.1 Рамковна конвенција на Обединетите нации за климатски промени
Рамковната конвенција на Обединетите нации за климатски промени вклучува преговори меѓу делегатите за рамката за климатски промени. Дискусиите се фокусираат на ублажување, адаптација, развој и трансфер на технологија и финансиски ресурси и инвестиции. За време на COP21, меѓународната заедница финансираше инвестиции во осигурување од климатски ризици како дел од стратегиите за справување со климатскиот ризик.
2.2 Светска метеоролошка организација - Живеење со климата
Конференцијата „Живеење со климатските промени“ беше организирана од Светската метеоролошка организација, Институтот за Земјата и Финскиот метеоролошки институт во јули, 2006 година. Целта на состанокот беше да се разгледаат можностите и ограничувањата при интегрирање на климатските ризици и неизвесности во процесите на донесување одлуки. Главен исход беше изјавата на Еспо (Espoo Statement).
3 Наводи
Горица (полуостров)

Горица или Костурски Полуостров (често членувано Горицата; |Κορίτσα, ''Корица'') — карпест полуостров и ниска планина во Костурско, Егејска Македонија.
1 Опис
Полуостровот се наоѓа во западниот дел на Костурското Езеро, источно од планината Саракина, со која е поврзан преку мал провлак. На неговите западни делови е расположен градот Костур.
Пештерата Свети Никола се наоѓа на југоисточниот брег на полуостровот, додека во нејзина непосредна близина се наоѓа попознатата Змејова Пештера. На јужниот брег се наоѓа и Мелничката Пештера. На источниот крај на Горица е сместен средновековниот манастир „Пресвета Богородица Мавровска“.
Провлакот денес е широк околу 400 м, но според записите на Прокопиј Кесариски од раниот среден век, вкупната ширина изнесувала само 15 чекори ( 5 метри). Постои можност во минатото полуостровот да бил отсечен, но кога пресушувало езерото, повотрно се поврзувал со копното.
2 Поврзано
* Костур
* Костурско Езеро
3 Наводи
Рамковна конвенција на ОН за климатски промени

Рамковната конвенција на ОН за климатски промени (|United Nations Framework Convention on Climate Change — UNFCCC) е меѓународен договор чија цел е „стабилизирање на стакленичките гасови до ниво кое би ги спречило негативните антропогени влијанија врз климатскиот систем“. Била усвоена на 9 мај 1992 година додека самото потпишување на конвенцијата била одржано за време на Земјиниот самит во Рио де Жанеиро од 3 до 14 јуни 1992 година. Се применува од 2 март 1994 година кога била ратификувана од страна на 50 држави. Самата конвенција не поставува обврзувачки рамки за емисија на стакленички гасови за одделни држави, ниту пак механизми за спроведување. Наместо тоа, конвенцијата зборува за тоа како идните меѓународни договори кои ги делат целите со конвенцијата ќе преговараат.
Државите потписнички на конвенцијата се состануваат секоја година од 1995 година на ''Kонференции на заинтересираните страни'' (Conference of Parties) како би го процениле напредокот во решавањето на климатските промени. Во 1997 година бил склучен Протоколот од Кјото и биле воспоставени правно обврзувачки мерки за развиените земји за намалување на емисиите стакленички гасови за период од 2008–2012 година. Конференцијата на Обединетите нации за климатските промени од 2010 донела договор во кој се наведува дека глобалното затоплување требало да се ограничи на под 2,0 °C во однос на прединдустриското ниво. Протоколот бил изменет и дополнет во 2012 година со цел да се опфати периодот од 2013-2020 година со т.н. ''Амандмани од Доха'', кои до декември 2015 година не стапиле во сила. Во 2015 година бил усвоен Парискиот договор кој го регулирал намалувањето на емисиите од 2020 година преку обврските на земјите со квоти за максимална емисија на стакленички гасови, со цел да обезбеди максимално зголемување на температурата од 1,5 °C. Парискиот договор стапил на сила на 4 ноември 2016 година.
1 Страни
Од 2015 година постојат со 198 страни од конвенцијата, вклучувајќи ги сите држави-членки на Организацијата на обединетите нации, набљудувачи на генералното собрание на Палестина, двете земји, који не се членки на ОН Ниуе и Куковите Острови, Европската Унија, и Светата столица, која е само набљудувач
Климатски промени и градовите

Климатските промени и градовите — длабоко меѓусебно поврзани. Градовите се едни од најголемите придонесувачи и веројатно едни од најдобрите можности за справување со климатските промени. Градовите се исто така едни од најранливите делови на човечкото општество што подлегнуваат на ефектите од климатските промени и веројатно едни од најважните решенија за намалување на влијанието на луѓето врз животната средина. Обединетите нации изјавиле дека 68% од светската популација ќе живее во урбани области до 2050 година. Во 2016 година, 31 мега-градови пријавиле дека имаат најмалку 10 милиони жители, од кои 8 надминале 20 милиони луѓе. Сепак, споредните градови - градовите со мала до средна големина брзо се зголемуваат по број и се едни од најбрзо растечките урбанизирани области во светот кои дополнително придонесуваат за влијанијата на климатските промени. Градовите имаат значително влијание врз градежништвото и превозот - два од клучните придонесувачи за емисиите на климатските промени. Покрај тоа, поради тоа што процесите создаваат климатски конфликт и еколошки мигранти, се очекува градските области да растат во текот на следните неколку децении, нагласувајќи ја инфраструктурата и концентрирајќи повеќе сиромашни народи во градовите.
Континентална синоптичка бура во САД

Американски континентални синоптички бури се карактеризираат со ниските нивоа во области со низок притисок што се формираат во југоисточно Колорадо или североисточно Ново Мексико, обично во зима. По формирањето, системот се движи низ Големите Рамнини. Ниските падови на Колорадо можат да произведат обилни зимски врнежи и имаат општо движење од исток кон североисток, што влијае на регионите на север како Винипег и на истокот до брегот на Атлантикот. Ако условите на горното ниво се соодветни, млазната струја може да го турне нискиот притисок подалеку на југ, носејќи зимски врнежи дури до Тексас. Кога се турка толку далеку на југ, системот често се нарекува „нордер“ На потипична патека, ниското ниво во Колорадо може да биде слично на клиперот од Алберта. Во зима ниските нивоа на Колорадо се одговорни за поголемиот дел од снегот што го добива Среден Запад; сепак, летните системи можат да активираат долготрајни бури со грмотевици, вклучително и тешки временски услови. Во пролет и почетокот на летото, ниската циклогенеза на Колорадо може да се резултира со значителни избувнувања на торнадо над Големите Рамнини и Среден Запад.
1 Поврзано
* Денверска конвергентна виртуелна зона
* Ниско залив
* Ниту Велигден
* Кука за рачка
2 Наводи
Монсунска клима со умерени географски широчини

Монсунската клима со умерени географски широчини е клима од монсунски карактер во умерените региони на Азија. Застапена е во Јапонија, Камчатка и Сахалин. Се карактеризира со студени зими со мала облачност и доминантен северозападен ветар, како и со умерени до топли лета со обилни врнежи. Температурата се движи од 23°C во текот на летото do -20°C во зима. Врнежите се мали, само 560 милиметри, од кои само 75 мм паѓаат во зимска половина од годината. Во Јапонија и Камчатка зимата е поблага, а врнежите се изразени во текот на целата година, додека висока снежна покривка се формира на Сахалин и на островот Хокаидо.
1 Поврзано
* Монсунска тропска клима
* Монсунска суптропска клима
* Субекваторијална клима
Монсунска суптропска клима

Монсунската суптропска клима е клима со монсунски карактер во источниот дел на Азија и САД. Застапена е во источна Кина и југоисточна САД, поточно на полуостровот Флорида. Според температурните вредности е многу блиску до средоземна клима, но дистрибуцијата и количината на врнежите се различни. Најголемиот дел од дождот паѓа во текот на летото (вкупно 650 мм), додека во зима изнесува само 5 милиметри.
1 Поврзано
* Монсунска тропска клима
* Монсунска клима со умерени географски широчини
* Субекваторијална клима