Белбек (река)

Белбек e река во југозападниот дел на Крим. Должината на реката е 63 км, сливното подрачје е 505 км², наклонот на реката е 6,0 м/км . Формирана е од сливот на две реки - Бијук-Узенбаш (Озенбаш) и Манаготра, кои течат од северозападните падини на Главниот венец на Кримските Планини (претходно се верувало дека Белбек започнува од сливот на Бијук-Узенбаш. и Кокозки, или Кучук и Узенбашеј). Се влева во Црното Море на 5 километри од Севастополскиот залив кај селото Љубимовка. Просечното долгорочно истекување на мерната станица Фруктово е 2,08 м³/с.
Белбек е најпроточната од кримските реки (има најголем просечен годишен проток на вода меѓу кримските реки) . Во горниот тек, самата река и нејзините притоки се турбулентни потоци кои никогаш не се сушат, со тесен канал, брза струја и стрмни високи брегови.
1 Име
Хидронимот Белбек традиционално се објаснува со преводот на консонантската турска фраза ''силен или силен грб'' (постои варијанта „главниот тесен премин во планината“). Исто така, постојат имиња на Кабарта-Су, Хабарт, Кабарда, Кабар . Јохан Тунман во своето дело „Кримско ханство“ од 1777 година предложи: ''„Кабарт е поранешното име на реката.''''Белбек.''''Можно е некогаш да имала населби на Черкези-Кабардијанци“'' , Пјотр Палас ја пренесува легендата дека Кабардијанците или Черкезите некогаш живееле во горниот тек на Кабарта (Белбек) : овие претпоставки се на некој начин потврдени со археолошките наоди на местото Пампук-Каја (во средниот тек на реката Белбек) од крајот на XIII - почетокот на XIV век, слични на предмети од кавкаско потекло ( култура Адиге). На картата на Питер Кепен во 1836 година, реката има две имиња: ''Белбек или Кабарта'', а горниот тек, пред вливот во Кокозка, на истата карта и во референтната книга „Волости и најважните населби на европска Русија“ во 1886 година бил наречен ''Узенбаш'' . Било забележано и дека во старите денови реката се нарекувала Белбек само во долниот тек, а над - Кабарда или Кабарта-Су (Отечена).
2 Опис
При преминувањето на Внатрешниот гребен на Кримските Планини кај селото Малоје Садовоје, долината на реката значително се стеснува, формирајќи го таканаречениот кањон Белбек ( ''Белбек'' или ''Албат Гејтс'' ). Истовремено, ширината на долината на реката на најтесното место по врвот е 300 м, а длабочината 160м. На десните падини на долината има пештери, каде во 20 век биле откриени локалитети на Кромањон од доцниот палеолит. Кањонот Белбек е прогласен за природен споменик од републиканско значење во Украина во 1969 година.
Во долниот тек, реката сече низ глинените седименти, струјата се забавува. Поради честите поплави, во втората половина на 1980-тите, каналот во близина на устието беше поделен на два. Но, подоцна нивото на водата во реката паднала, а денес вода има само во новиот канал. Во исто време, кога се влева во Црното Море, таа се стеснува на неколку метри.
Изворот на една од притоките на Белбек, реката Кокозки (должина 18 км), се наоѓа во Големиот Кањон на Крим .
Во долината на реката Белбек има такви знаменитости на Крим како што се тврдината Сјујрен и пештерскиот манастир Челтер-Коба . На устието на реката во областа на оклопната кула батерија бр. 30 била најстарата тврдина Уст-Белбек, веројатно изградена од Бик. Природна атракција на долината се карпите на кањонот Белбек.
Зафатот на вода Белбек, започнат во 2021 година, врз основа на просечна годишна потрошувачка на вода од 2,1 кубни метри во секунда (во близина на селото Фрут) и 65.000 кубни метри. дневната потрошувачка за потребите на градот Севастопол планира да пренасочи од реката најмалку 36% од нејзиниот просечен годишен проток.
3 Внес на вода од Белбек
Водовод Белбек - хидраулична структура на реката за водоснабдување на Севастопол.
На 18 март 2021 година е завршена изградбата.