procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Аргириј (катепан)

Аргириј (1000–1068) — лангобардски благородник и византиски војсководач. Тој бил син на лангобардскиот херој Мел, тој е роден во Бари околу 1000 година.
По поразот на Мел, кој се побунил против византијците, и бил поразен во Битката кај Кана во 1018 година, Аргириј и неговата мајка биле заробени и однесени во Цариград како затвореници. Бил ослободен во 1038 година, кога се вратил во Апулија, и се бунтувал поради тоа што бил приморан да учествува во византиската инвазија на Сицилија. Лангобардските војски се вратиле со нивните нормански и варјашки пријатели во 1039 година, оттуѓени од Ѓорѓи Манијак.
Во 1040 година, лангобардите од јужна Италија се побуниле против византиските власти, со поддршка на нормански платеници, го заклале катепанот Никифор Докијан. Во март, бунтовниците ја постигнале првата победа, против новиот катепан, Михаил Докијан, во близина на Оливенто. На 3 септември 1041 година, го поразиле новиот катепан, Ексавгуст Војоан, синот на Василиј Војоан, и го заробил. Наскоро им се придружиле лангобардите и норманите од Мелфи под водство на Ардуин. Во февруари 1042 година, првичниот назначен водач, принцот на Беневенто Атенулф, брат на принцот на Беневенто, побегнал со парите за откуп за заробениот катепан бил заменет од Аргириј. По првичниот успех, Аргириј исто така пребегнал кај византијците. Се претпоставува дека парите кои биле примени како поткуп од Константин IX, кој најверојатно му пишал писма во кои му ја понудил титулата катепан на Италија.
Кога бунтот во Апулија бил сузбиен, од византијците, советувани од Аргириј, кој пак отпатувал до Цариград и ја примил титулата „Војвода на Италија, Калабрија, Сицилија, и Пафлагонија“, склопил сојуз со Папската Држава за да се справи со норманската закана во областа. Бил потпомогнат од Сико, кој бил ''протоспатариј''. Аргириј ја командувал византиската армија, кои не се здружиле со папската војска при Битката кај Чивитате, во која нивните сили биле разбиени и папата Лав IX бил заробен.
Аргириј бил катепан сè до 1058 година. Малку се знае него по овој датум, тој најверојатно починал во 1068 годин во Бари, Виесте или Атела. Пред неговата смрт им доделил богато украсена облека на Фарфската опатија која сè уште постои.
1 Наводи
*[John Julius Norwich ''The Normans in the South, 1016–1130''. London: Longmans, 1967.
Опсада на Адријанопол (813)

Опсадата на Адријанопол се одвила во перидот од летото до есента 813 година на градот на Едрене, денешна Турција, помеѓу силите на Византиското Царство и силите на Бугарија. Опсадата е дел од Византиско-бугарските војни, а завршила со победа на Бугарите.
1 Заднина
Опсадата претставува дел од походот на бугарскиот хан Крум ротив Византија. Како главен град на тема Македонија и седиште на епископот, во почетокот на 9 век Адријанопол (Едрене) претставувал еден од главните воено-административни и духовни седишта во Византиска Тракија. Градот бил стратешки важен поради својата местоположба на главните патишта кои водат од север и северозапад кон византиската престолнина Цариград. Градот исто така бил користен и како најблискиот пункт и излезна база за византиските воени експедиции против Бугарија во 807 и 813 година.
Заедно со Сердика, Вереја, Филипопол и Дебелт, Адријанопол претставувал една од најголемите тврдини кои го попречувале напредувањето на Бугарите на југ од Стара Планина. По поразот и загинувањето на византискиот цар Никифор I во Битката кај Плиска, овие тврдини започнале да паѓаат една по една во рацете на Бугарите.
2 Опсада
На 22 јуни 813 година, во Битката кај тврдината Версиникија, византиската армија претрпела уште едно тежок пораз. Веднаш по оваа победа хан Крум го оставил својот брат (чие име не е споменато во изворите) со дел од војската за да започне опсада на Адријанопол, а самиот тој со останатите војници заминале кон Цариград и на 17 јули пристигнале пред неговите ѕидини. Братот на Крум не успеал да ја заземе тврдината, но го блокирал гарнизонот кој се наоѓал таму и на тој начин го обезбедил партот на бугарските војници кои дејствувале против византиската престолнина.
Откако преговорите за мир со император Лав V Ерменец пропаднале поради неуспешниот атентат против Крум, бугарскиот владетел започнал одмаздничка игра, наредувајќи да се опустошат сите градови во Источна Тракија. На враќање од овој марш Крум се приклучил на војниците кои го држеле под опсадаградот. Во нападите врз градот, Бугарите користеле опсадни машини. Сепак византискиот гарнизон го издржал притисокот и се предал дури откако му се намалиле резервите во есента на 813 година .
3 Последици
За да ја ослабне византиската власт во Тракија и да ги подготви условите за одлучен напад против Цариград, Крум наредил иселување на 10.000 од жителите на Адријанопол и неговата околина во неговите територии на север од Дунав. Во градот била наметната бугарска воена администрација на чело со крумовиот брат.
Со мировниот договор склучен во 814/815 година од хан Омуртаг, Адријанопол бил вратен во пределите на Византија.
Симеон Шутев

Симеон Шутев (Штип, - , ) — македонски спортист, првиот Македонски олимпиец кој настапил на олимписките игри во Мексико.
1 Животопис
Шутев е роден во Штип на 21 ноември 1942 година. Уште како мал му пристапил на боречкиот клуб Балканец и за кратко време се нашол во составот на тогашната југословенска репрезентација во борење-слободен стил и во 1968 година заминал на Олимписките игри во Град Мексико. На неа се пласирал од шестото до деветтото место. Тогаш загубил од еден Турски борач и од еден Бугарин, кои во неговата категорија подоцна станале и светски шампиони. Причина за несупехот делумно е и во тоа што настапил во повисоката категорија, до 57 килограми, наместо во неговата.
По Олимпијадата, Шутев ја продолжил клупската кариера во Гавриловиќ од Петриња и Железничар од Белград, каде што, истовремено, ја посетувал и тренерската школа. Првиот медал за Македонија Шутев го донел од Балканијадата во Атина. Со победата над тогашниот актуелен балкански шампион, Романецот Кристеа, Шутев се закитил со бронза. По завршувањето на боречката кариера бил и тренер во Балканец. Покрај борењето, тој бил и спортски риболовец. Биле и добар пливач и гимнастичар. Бил и боречки судија. Последните години од животот ги поминал во Куманово, каде и починал на 8 август 2015 година. почива во родниот Штип.
Јован Халд

Јован Халд (грчки: ''Ἰωάννης Χάλδος'') бил византиски воен началник во служба на императорот Василиј II, дук (управител) на темите Вукеларион и Армениакон (во северна Мала Азија) .
На крајот на 989 ​​година, при задушувањето на востанието на Вардех Фока и Вардех Склир, Јован Халд бил испратен со силна армија против сојузникот на Фока - владетелот на јужна Грузија Давид III, и го принудил да се потчини на василевса. Резултатот од походот бил договорот од 990 година, со што Василиј II добил право над земјиштето на Давид по неговата смрт и право за интервенција во грузиските династически дела.
Следната мисија на Јован Халд била да замени солунскиот дук Григориј Таронит, кој загинал во борба против Самоил во 995 година. Во Солун Јован довел со себе контингенти од анадолските земји, но не успеал да ги запре нападите на Самоил. Во 996 година паднал во заседа и бил заробен. Останал во заробеништво дваесет и две години - до освојувањето на Самоиловото царство во 1018 година. Предаден бил на император Василиј II во 1018 година во Сер од управителот на Струмица Драгомаж.
Споменат е за последен пат во 1030 година, кога царот Роман III Аргир не го послушал неговиот совет да не војува со Алеп, што доведува до поразот во Битката кај Азаз.
Григориј Таронит

Григориј Таронит (грчки: ''Γρηγόριος Ταρωνίτης'') бил ерменски благородник и војвода од втората половина на 10 век кој служел во армијата на византискиот цар Василиј II против царот Самуил и го дал почетокот на влијателното благородничко семејство во Византија.
Григориј Таронит бил син на Ашот, последниот владетел на ерменското кнежевство Тарот (северозападно од езерото Ван). По смртта на Ашот (кон 967 година) кнежевството било заземено од византискиот цар Никифор II Фока. Како компензација за наследството од кое се откажале, Григориј и неговиот брат Баграм добиле богати имоти во соседната област Халдеја и достојна положба меѓу византиската аристократија во својство на патриции. Освен со материјални ресурси, браќата Таронити продолжиле да имаат значително влијание меѓу сонародниците во источните покраини на империјата. Во 976 година, кога Варда Склир кренал востание против владата на младиот император Василиј II, двајцата застанале на страната на бунтовниците и ги предводиле ерменските трупи .
Во следната граѓанска војна (987-989) Григориј ја зазел страната на василевса против узурпаторот Вардех Фока. Во почетокот на 989 ​​година, кога бунтовниците го зазеле азискиот брег на Босфорот, Василиј II го испратил Григориј Таронит со одред по море во Трапезунд. Оттаму ерменскиот војвода преминал во родните земји ирегрутирал армија од свои сонародници. Ова го принудило на Фока да испрати дел од своите сили против Таронит. Борбата завршила со пораз за Ерменците, поради интервенција на Давид III од Тао, но војната била освоена од императорот со загинувањето на Фока и поразот на неговите приврзаници во пролетта истата година.
По смирувањето на Мала Азија во 990 година Григориј Таронит бил назначен од императорот за гувернер на Солун со задача да ги сопре нападите на силите на цар Самоил. Учествувал во опсадата и заземањето на Бер. Загинал во Битката кај Солун во 995 година. Неговиот син, Ашот Таронит ја преживеал истата битка, продолжувајќи го родот на Таронитите во Византија.
Максим III Цариградски

Максим III (|grc), роден како Мануел Христоним (|grc), бил Вселенски патријарх од 1476 до неговата смрт во 1482, а исто така бил и научник. Тој се слави како светец во православната црква со празник на 17 ноември.
1 Живот
Мануел Христоним веројатно е роден во Пелопонез во Грција.
Тој станал поглавар на патријаршијата во Цариград. Ова министерство по падот на Цариград (1453) ја земало улогата на „скуфилакс“, грижејки се за светите богатства и мошти на патријаршијата и на неговата позиција Мануел се судрил со патријархот Генадиј Схолариј на економско поле. Под покровителство на секретаријатот на отоманскиот султан, Деметриј Кириц, Мануел, заедно со хартофилаксот Џорџ Галезиот, влијаеле врз животот на цариградската црква повеќе од дваесет години.
Во 1463 тој застанал на страната на патријархот Јоасаф I против барањето на политичарот, Џорџ Амируц, грчки благородник од поранешното Трапезунтско Царство, да се ожени со втора жена, бидејќи тоа претставувало случај на бигамија под христијанското канонско право. Како казна за неговата поддршка на Јоасаф, на Мануел му бил отсечен носот по наредба на султанот Мехмед II.
Есента 1465 (или почетокот на 1466) Мануел го спонзорирал избирањето на патријаршијата на Марко II Цариградски, а подоцна се спротивставил на патријарсите поддржувани од други групи, како што бил Симеон Трапезунтски и Дионисиј I Цариградски, кој на 15 јануари 1467 го отстранил него и Џорџ Галезиот од нивните места во администрацијата на црквата.
Сепак, наското тие ја повратиле својата моќ. Мануел бил успешен во повраќањето на почитта на султанот Мехмед II, и пролетта 1476 тој самиот се избрал за цариградски патријарх. Тој сè уште бил мирјанска личност, па така прво станал монарх земајќи го религиозното име „Максим“, а следниот ден примил осветување како епископ и бил сместен на престолот како патријарх од страна на митрополитот на Хераклеја. Неговото владеење прекинало период на незгоди за црквата во регионот и било одбележано со мир и консензус.
Максим починал на 3 април 1482 година.
Неговото главно книжевно дело е „''Монодија за заробувањето на Цариград''“.
Жорж Помпиду

Жорж Помпиду (|Georges Jean-Raymond Pompidou) ( - † ) — француски политичар и претседател на Француската Република, од 1969 до 1974 година. Исто така бил премиер на Франција, од 1962 до 1968, во времето на претседателот Шарл де Гол.
Помпиду бил член на политичката партија ''Сојуз на Демократите за Република''.
Никифор Кавасила

Никифор Кавасила (грчки: ''Νικηφόρος Καβάσιλας'') бил византиски војсководец и адмирал од првата половина на 11 век. Припаѓал на благородната фамилија Кавасила. Според Јован Скилица Кавасила бил командант на тема Солун за време на владеењето на Василиј II (976-1025). Во 1024 година како адмирал на византиската флота во близина на Лемнос ја поразил руската пиратска флота предводена од Хрисохир
Давид Аријанит

Давид Аријанит (грчки: ''Δαυίδ Ἀρ [ε] ιανίτης'') бил висок византиски командант на почетокот на 11 век, кој служел на византискиот цар Василиј II. Давид Аријанит зел активно учество во последните војни на император Василиј II против Самоиловото царство.
Околу 1000 или 1002 година Давид Аријанит бил назначен за дук (управител) на Солун на местото на Никифор Уран, кој бил назначен за управител на Антиохија. Подоцна на местото на Давид Аријанит императорот го назначува Теофилакт Вотанијат..
По познатата битка кај Беласица во 1015 година следел походот на Давид Аријанит од Солун кон Струмица. Тој попат освоил две тврдини, Мацукион и тврдината Термица. Во 1017 година тој командувал една од единиците кои го зазеле Пелагониското поле. Откако влегол во Скопје во 1018 година, императорот Василиј II го назначил за "''стратег автократор''" (ополномоштен стратег) на градот.
Теофилакт Вотанијат

Теофилакт Вотанијат бил византиски војвода од почетокот на 11 век, познат по учеството во војните на Василиј II против Самоиловото царство. Тој е исто така бил дедо на доцниот византиски цар Никифор III Вотанијат, кој управувал со Византија во периодот од 1078 до 1081 година.
Во летото на 1014 година Теофилакт бил гувернер на Солун со ранг на дук како наследник на Давид Аријанит . Областа со која управувал била на границата со Самоиловото царство и истата претставувала предмет на чести напади во претходните децении. Поголеми борби кај Солун се одвиле во 996 и во 1004 година, каде и во двете битки византиските сили биле поразени.
Во 1014 година на Теофилакт Вотанијат му било наредено од царот Василиј II да започне напад. Овој пат силите на Самоил биле предводени од еден од неговите војводи - Несторица. Битката се одвила западно од Солун, каде управителот на Солун, заедно со својот син Михаил Вотанијат ги поразиле силите на Несторица. Потоа Теофилакт се приклучил на армијата на Василиј II и учествул во Битката кај Беласица.. Вотанијат, всушност, гонејќи ги Самоиловите војници, стигнал до клисурата Клидион, ја преминал планината Беласица и ги изненадил утврдените војници на Самоил од зад грб.
По оваа нова победа Византија, царот го испратил солунскиот дук со одред на војници, за да го расчисти патот меѓу Струмица и Солун. Во теснина на југ од Струмица Теофилакт Вотаниат паднал во заседа, каде неговата војска била поразена, а самиот тој убиен од синот на Самоил, Гаврил Радомир.
Ненадејната заседа и ликвидацијата на Теофилакт Вотанијат при осигурувањето на безбедниот продор на Василиј II до Солун, толку го разгневиле царот што наредил ослепување на сите заробени војници кај Беласица, оставајќи на секој стоти по еден едноок, за да ги одведат ослепените кај Самуил.
Никифор Уран

Никифор Уран познат ѝ како Никифор Веста (980–1010; грчки: ''Νικηφόρος Οὐρανός'') бил византиски војсководец, државник и писател од последната четвртина на 10 век и првите години на 11 век, близок на император Василиј II.
По победата над кандидатот за престолот Варда Склир во 979 година императорот го испратил Уран во Багдад, во тоа време главен град на династијата Буиди, со мисија да го натера локалниот владетел да го предаде побегнатиот Склир. Напорите на Уран биле неуспешни и тој останал заробеник неколку години во Багдад. Во 987 година Склир се вратил во Византија и повторно кренал востание против императорот. По бегството од Багдад Никифор Уран повторно служел на Василиј II. Никифор Уран имал голема улога во војните со цар Самоил. Во 996 година, силите на цар Самоил ги победиле Византијците кај Солун и ја ограбиле Грција. Со врзани раце поради арапската закана од исток, Василиј II го назначил Уран за доместик на Западот (т.е. командант на западните сили на империјата) со задача да се справи со самоиловите сили.
Во Битката кај Сперхеј во 996 или 997 година Уран успеал да го порази на Самоил и да стави крај на неговите напади во Пелопонез и Солун. Во 997 година Уран навлегол на териториите на Самоил каде започнал со опустошувања, без да наиде на отпор. Во 1000 година, кога императорот започнал голема офанзива, Никифор Уран бил испратен на другиот крај на империјата како дук на Антиохија (во Сирија). Најмалку седум години тој служел како врховен воен и административен гувернер на источната граница на Византија. Во 1001 година ги разбил Грузијците, кои упаднале во областа Тао, и го одржувал мирот во доверени му области. На овој начин му овозможил на Василиј II да ги фокусира своите сили да се насочат против Самоил.
Како писател, Никифор Уран напишал неколку дела, од кои денеска се зачувани воениот прирачник ("Тактика"), извор за военото дело на Византија во негово време. Придонес за денешните сознанија за Византија има и во дел од сочуваната од него преписка. Уран е автор и на агиографски текстови, како Житието на Св. Симеон Дивногорски (светец, кој живеел во 6 век рај Антиохија).
Алексиј V Дука

Алексиј V Дука (грчки: Ἀλέξιος Εʹ Δούκας, 1140 - декември 1205) ― римски цар од династијата Ангели кој владеел од 5 февруари до 12 април 1204 година. За време на неговото владеење се случила втората и последна опсада на Константинопол од страна на учесниците од Четвртата крстоносна војна. Тој бил член на династијата Дука, кој го имал прекарот Мурзуфл (Μούρτζουφλος), или мислејќи на неговите бушави веѓи или поради неговиот намуртен и мрачен лик.
1 Доаѓање на престолот
По освојувањето на Цариград од првата опсада од страна на крстоносците и претендентот за римскиот престол - Алексиј IV, римската влада во Цариград сè уште постоела, но таа целосно била зависна од милоста на Венецијанците и крстоносците, кои залогориле пред градските ѕидини. Оваа милост не траела долго, зошто набрзо се покажало дека Алексиј IV не бил во состојба да ги исполни ветувањата дадени во Задар и на Крф. Сега тој се нашол меѓу два огна. Крстоносците и Венецијанците ги барале ветените пари одбивајќи ги сите молби за одлагање, а римското население се бунтувало против царот којшто во земјата ги донел крстоносците и им се потчинил себеси и својот народ на Латините. Кон крајот на јануари 1204 г. во Цариград избувнал бунт. Алексиј IV не само својата скапо платена крна туку и главата, а неговиот татко Исак II Ангел бил ставен ставен во затвор каде што наскоро и умрел. На царскиот престол бил доведен Алексиј V Дука Мурзуфл, зетот на претходно симнатиот цар Алексиј III, мажот на бившата сопруга на Стефан Првовенчаниот, Евдокија.
2 Владеење и падот на Царството
Уште еднаш победил противлатинскиот правец во Римската Империја, но неговиот триумф само го забрзал последниот чин на римската трагедија. Крстоносците се подготвувале со намера уште еднаш да го освојат Цариград, но овојпат не за да доведат нова римска влада, туку на урнатините на римската држава да ја завладејат. Во март, крстоносците и Венецијанците под ѕидините на Цариград потпишале подробен договор за делба на Римската Империја и за воведување на латинска власт во Цариград. Потоа почнал јуриш и се случило тоа што морало да се случи на 13 април 1204 г. римската престолнина попуштила пред надмоќните сили на напаѓачите.
На тој начин Цариград, којшто со векови бил непобеден, пркосејќи им на нападите на Персијанците и Арабјаните, Аварите и Словените, Бугарите, Русите и Печенезите, паднал во рацете на крстоносците и Венецијанците. Три дена и три ноќи освојувачите го ограбувале градот и чинеле свирепи насилства. Скапоцените богатства на најголемоѕо културно средиште на тогашниот свет, растргнати биле на сите страни, а дел од нив и дивјачки уништени. „Откако постои светот, во ни еден град не е добиен толкав плен“, вели историчарот на крстоносците Вилардуен. „Дури и Сарацените се помилосрдни и поблаги во споредба со овие луѓе кои на рамената го носат Христовиот крст“, забележува римскиот очевидец Никита Хонијат. По поделбата на воениот плен дошла делбата на Римското Царство, којашто го запечатила неговиот слом и за подолго време ги потиснала силите на Римјаните на периферијата.
Михаил Маврекс

Маврекс — византиски поморски командант кој бил активен во втората половина од век, главно при Византиско-нормански војни. Неговиот идентитет не е целосно утврден, бидејќи неколку различни луѓе се поистоветувани со истата личност: „Маврекс“ кој бил богат морнар и трговец од Хераклеја Понтика, адмирал во чие име во латинските изворе е Мамбрита или Мамбрика кој бил активен против норманите во 1060-те и 1080-те, и Михаил Маврекс, војсководец и владетел познат преку неговите печати.
Според Никифор Бријениј, Маврекс бил со скромно потекло, роден во Хераклеја Понтика, и особено искусен во поморски дејства. Поради ова тој станал, според Бријениовите зборови, „незаменлив“ за Византија, и поради ова бил даруван од царевите, насобирајќи големо богатство. Војсководачот Михаил Маврекс првпат се споменува околу 1050 година како ниско ''остиариј'', и бројни печати го следат неговото издигнување низ службата, до ''Хипат'' и ''патрикиј'', ''вест'' и ''стратег'' на Хиос, ''вестарх'' и ''катепан'' на Дирахија, ''магистрат'', ''проед'' и ''дукс'' на Букеларија, до ''куропалат'' и ''дукс'' на Антиохија.
Во ''Оксфордски речник за Византија'', Александар Каждан го прифаќа идентитетот на трговецот Маврекс и адмиралот, но смета дека поистоветувањето со Михаил Маврекс го смета за сомнително бидејќи тој немал ниедна од титулите на другиот и обратно. Слично, Мајкл Хенди се сомнева де поистоветувањето со трговецот Маврекс, „приватно лице“, со кое и да е воено лице, но смета дека војсководецот Михаил Маврекс и поморскот војсководец се истата личност.
Во 1066 година, според ''Кратката норманска хроника'', Маврекс (Мамбрика/Мамбрита) командувал флота која спречила обид за инвазија на Балканот водена од Годфри Тарантински, и наредната година, како водач на византиската армија се истоварил во Апулија и ги зазел Бари, Таранто и Кастеланета од норманите. Не бил во можност да ги спречи норманите да опсади Бари повторно во 1068 година, и во 1070 година, се споменува како се бори против Годфри и Робер Гискар.
Околу 1076 година, според Бриениј, Маврекс бил домаќин на идниот цар Алексиј I Комнин на неговиот имот во Хераклеја. Алексиј во тој период сè уште бил војсководец кој водел походи против Турците селџуци, и Маврекс му обезбедил голем број на војска од неговиот лична вооружена свита и слуги.
Маврекс повторно се спомнува во записите на Ана Комина, без понатамошен коментар, како води взаемна византиско - венециска флота во побеа против норманите во пролетта 1082 година. Последен пат се спомнува во 1084 година, кога накусо се спомнува (''дукс Маврика'') од Вилијам Апулски како војсководец на византиската флота стационирана во близина на Крф.
Матија (река)

Матија или Маќа (|Mati, ''sq'') — река во северна Албанија со должина од 115 км. Извира кај с. Мартанеш во Дебарската област. Тече во западен правец, низ општината Матија (која е наречена по реката), а потоа на северозапад, низ градовите Клос и Бурел. Околу 10 км низводно од Бурел се влева во големото вештачко Улзанско Езеро (''Liqeni i Ulzës'') кај Улза. Откако ќе помине низ браната, продолжува во помалото Шкопетско Езеро (''Liqeni i Shkopetit'') и образува тесна клисура низ планинскиот венец што го двои округот Матија од крајбрежната рамница, во кои навлегува меѓу Милот и Зејмен. Потоа се влева во Јадранското Море близу Фуша Куќа, меѓу Леска и Лач.
1 Поврзано
* Матија (округ)
* Матија (општина)
2 Галерија
Херцелска Гора Плаза

Монт Херцл Плаза е централна церемонијална плоштад во Херцелска Гора во Ерусалим. На плоштадот се користи за свечено отворање на Израел Денот на независноста секоја година. На северната страна на плоштад е гробот на Теодор Херцел, основачот на модерната политичка ционизмот. На плоштадот е на највисоко место на планината Херцл во центарот на националните гробишта. На 18 април 2012 година, за време на пробите за церемонијата на Денот на независноста, електричен столб на фенер паднал. Што загинал еден војник, а повредени се уште седум други војници. Војникот бил погребан во воените гробишта во близина.
1 Галерија
Арсабер

Арсабер (грчки: ''Ἀρσαβήρ'') бил византиски благородник кој имал неуспешен обид да го зазеде византискиот царски престол во 808 година.
1 Живот
Арсабер бил благородник од ерменско потекло, кој имал ранг на патрициј, и служел како квестор на царот Никифор I (802-811). Во февруари 808, група на секуларни и црковни власти, поради незадоволни од владеењето Никифор, започнале заговор за негово симнување од власт и го номинирале Арсабер како кандидат за престолот односно узурпатор.. Но Никифор го открил заговорот и учесниците виле уапсени, тепани, а нивните имоти конфискувани, за да на крајот бидат прогонети. Арсабер бил протеран во манастир во Витинија.
Неговата ќерка Теодосија била во брак со император Лав V Ерменец..
Теодосија (сопруга на Лав V)

Теодосија (ококу 775 - по 825) била византиска царицата, сопруга на царот Лав V Ерменец.
Теодосија била ќерка на Арсабер, византиски патрициј додека името на нејзината мајка е непознато.. Името на нејзиниот татко било наведено во хрониката на Јосиф Генезиј и на Теофан. За мајката на Теодосија нема никакви информации. Според името на нејзиниот татко, Арсабер, се смета дека имале ерменско потекло. Според некои научници семејството на Теодосија потекнува од благородничкото ерменско семејство на Камсараканите.
Во 808 година таткото на Теодосија застанал на чело на неуспешен бунт против Никифор I, по кое Арсабер бил принуден да се замонаши, а неговиот имот бил конфискуван.
Теодосија била омажена за Лав V уште додека тој ја имал должноста стратег во времето на цар Никифор I. Лав се качил на престолот во 813 година по абдикацијата на Михаил I Рангаве.
Теодосија од бракот со Лав V имала четири деца:
* Константин, соцар на Лав V од 814 до 820.
* Василиј
* Григориј
* Теодосиј
Се претпоставува дека Лав и Теодосија имале и ќерка, но оскудните информации не ја потврдуваат сигурно оваа претпоставка.
По убиството на Лав V на Божиќ во 820 година, новиот цар Михаил II наредил синовите на Теодосија да бидат кастрирани, по што целото семејство било испратено на островот Проти. Јован Зонара пишува дека на Теодосија и било дозволено да земе на островот дел од личниот имот на Лав V и да има лична послуга. Теодор Студит и испратил писмо на Теодосија некаде помеѓу 821 и 826 година. По 826 година името на Теодосија престанува да фигурира во историските хроники.
Ефросина (сопруга на Михаил II)

Ефросина — византиска царица, втора сопруга на царот Михаил II Амориецот.
Ефросина била ќерка на византискиот цар Константин VI Слепиот и на неговата сопруга Марија Амниска. Ефросина имала една помала сестра по име Ирина. Родителите на Ефросина се разведеле во 795 година, по кое Марија и нејзините две ќерки биле заточени во манастир на Принцовите острови. Константин VI се оженил за љубовницата Теодота.
Ефросина останала во манастирот до 823 година, а во меѓувреме на престолот се качил цар Михаил II Амориецот. Неговата сопруга Текла починала во почетокот на неговото управување и за да ги зацврсти своите позиции во власта, царот решил да се ожени за ќерката на својот претходник Константин VI Слепиот. За таа цел, Ефросина била вратена во царскиот двор како нова царица. Бракот сепак им бил неполоден, односно без наследници. Михаил II починал на 2 октомври 829 година и бил наследен од Теофил, неговиот син од претходниот брак.
Како втора мајка на Теофил, Ефросина имала одредено некое врз шестнадесетгодишниот Теофил. Ефросина го организирал изборот на сопруга за Теофил, повикувајќи девојки во палатата од империјата. Изгледа дека лично царицата ја избрала сопругата на Теофил, Теодора. Набргу потоа поранешната царицата повторно се повлекла во манастир. Теофан Исповедник напишал дека Теофил ја принудил на Ефросина и таа да замине во манастир.
Ефросина се појавува уште двапати во историјата по повторното повлекување во манастир. Откако во Цариград стигнала веста дека Теофил е убиен во битка против Арапите во Мала Азија, оној дел од сенаторите кои биле против царот, сметале дека нема потреба да ја проверат вистинитоста на гласините пред да го одлучат неговиот заменик на престолот. Ефросина, која била против овој политички потег испратила свој претставник да го доведе нејзин син, за да го советува да се врати веднаш во главниот град. Според подоцнежни арапски и сириски извори претставникот го прочитал писмото на Теофил, во кое пишувало: "''Византијците кои се вратија, рекоа дека си мртов, и тие сакаа да изберат друг цар; дојди брзо''.. "
Текла (сопруга на Михаил II)

Текла (? -823) била византиска царица, прва жена на царот Михаил II Амориецот.
1 Семејство
Текла била ќерка на Барданиј Турски, стратег на тема Анатоликон и неговата сопруга Домника. Се претпоставува дека родителите на Текла биле од ерменско потекло. Прекарот на нејзиниот татко бил "''Турски''" или "''Потурчениот''", но тоа не го докажува неговото турско потекло бидејќи во текот на 9 век, со називот Турци во Византија се нарекувале Хазарите.
Во 803 Барданиј крнал бунт против царот Никифор I, кој го узурпирал нелегално престолот во Цариград во 802 година. Бунтот на Барданиј бил поддржан од делови на византиската војска, но Никифор I успеал да ги победи бунтовниците. По неуспехот на бунтот Барданиј бил принуден да се замонаши и бил прогонет во манастир на остров Проти. Но Никифор I сè уште го сметал поранешниот стратег за опасен противник и поради тоа наредил да биде ослепен.
Царот сепак дозволил на Домника да го задржи семејното богатство, благодарение на што таа основала манастир. Наводно Текла имала уште една сестра и неколку браќа. Спооред Теофан, по бунтот на Барданиј, браќата на Текла биле исто така затворени во манастир, а нејзината сестра и снаа заминале во новооснованиот манастир на Домника.
2 Брак
Според Теофан Исповедник, Барданиј ја омажил својата ќерка Текла за војводата Михаил, за да обезбеди поддршка во бунтот против Никифор I. За време на бунтот сепак Михаил и идниот цар Лав V Ерменец се префрлиле на страната на цар Никифор I, што била една од причините за неуспехот на Барданиј.
Текла и Михаил имале еден син, идниот цар Теофил (813-842).
3 Царица
Во 820 година Михаил бил обвинет во заговор против царот Лав V Ерменец и фрлен во затвор. Сопругот на Текла сепак успеал да побегне од затвор и го организирал убиството на Лав V за време на божикната литургија во патријаршиската катедрала Аја Софија во Цариград. Царот влегол во катедралата без стража и поради тоа не можел да се заштити.
По убиството на Лав V за цар бил крунисан Михаил, а Текла била прогласена за нова царица и ја добила титулата августа.
Текла починала во околу 823 година, а по смртта Михаил се оженил повторно за Ефросина, ќерка на царот Константин VI Слепиот.
Евдокија Декаполитиса

Евдокија Декаполитиса била византиска царица, сопруга на византискиот цар Михаил III Пијаницата, последен претставник на Фригиската династија.
1 Брак
Михаил III се качил на византискиот престол кога имал две години. Во негово име започнало да управува регентство, на чело со мајка му Теодора II и Теоктист. Во 855 година Михаил II, кој веќе имал наполнето петнаесет години, започнал врска со првата љубовница, Евдокија Ингерина. Царицата Теодора не ја одобрувала оваа врска и решила да избере друга девојка за сопруга на својот син. За таа цел, таа собрала во палатата неомажени старешински девојки кои биле претставени на царот. Меѓу кандидатките била и самата Евдокија Декаполитиса. Нејзиното потекло сепак не е познато.
Изборот на идната сопруга на Михаил III бил направен од самата Теодора, додека на царот тоа право му било одземено. Постапката се претворила во традиција за византискиот царски двор, бидејќи самата Теодора била избрана од свекрвата Ефросина.
2 Царица
Михаил III не бил импресиониран од Евдокија, игнорирајќи ја целосно и продолжувајќи ја врската со Евдокија Ингерина.
Во ноември 855 меѓу царот и регентството настанал конфликт, кој завршил со отстранување на Теоктист и Теодора од регентството. На 15 март 856 Теодора била лишена и од титулата август, но и било дозволено да остане во дворецот до 857, кога била вовлечена во заговор против својот син и била испратена во манастирот на својата ќерка. За време на овие настани положбата на Евдокија Декаполитиса е неизвесна, но таа останала законска сопруга и царицата на Михаил III до неговото убиство на 23 септември 867 година. Царицата Евдокија сепак била поштедена од заговорниците и вратена на родителите. Историските документи не содржат повеќе информации за понатамошната судбина на Евдокија Декаполитиса.
Борче Димовски

Борче Димовски (Шестево, Костурско, - , Германија, ) — македонски спортист, прославен борач и еден од првите македонски олимпијци кој настапил на олимписките игри во Мексико.
1 Животопис
Димовски е роден на 15 март 1943 година во Шестево, Егејска Македонија. Тој заедно со Симеон Шутев, тој бил првиот Македонец борач, кој настапил на Олимписките игри во Мексико 1968 година. Бил учесник и на Средоземните игри, на европски првенства, на балкански првенства, освојувач на многу медали, еден од подобрите македонски борачи низ историјата.
Борче Димовски бил член на БК Вардар, а по завршувањето на кариерата, останал да живее во Германија. Починал во Штутгарт, Германија на 27 јуни 2014 година.
Казанка

Казанка или Казансу (|Каза́нка; |Казансу|Qazansu) е река во Татарстан, Русија, лева притока на Волга. Изворот на реката се наоѓа во близина на селото Бимери во Арскиот рејон и се влева во Кујбишевското Езеро во Казањ, во близина на Казанскиот кремаљ. Реката поминува низ градот Арск како и низ историскиот град Иске Казањ. Реката е долга 142 километри. Најголеми притоки на Казанка се реките Ија, Кисмес, Шимјаковка и Сула. Историски гледано, реката Булак се влевала во Казанка сè додека не била иградена браната во 1957 година. Во Татарстан, Казанка има статус на ''споменик на природата''.
Казанка го дели Казањ на два еднакви дела. Во рамките на градот се изградени шест мостови, од кој најзначаен меѓу нив е Милениумскиот мост.
Зоја Зауцена

Зоја Зауцена (? - 899) била византиска царица, втора сопруга на царот Лав VI Мудриот.
Првично Зоја била омажена за истакнатиот византиски великодостојник Теодор Гунијацис. По неговата смрт (според некои податоци, сопругот бил отруен по наредба на царот) Зоја станала љубовница на Лав VI Мудриот, кој во тоа време бил оженет за Теофана. Во 893 година царицата Теофана се повлекла во манастир, а нејзиното место во дворот било зафатено од Зоја. Сепак нема сигурни податоци за статусот на Зоја Зауцена во периодот 893 - 897 година.
Според Симеон Метафраст, бракот на Лав VI и Теофана бил поништен наскоро по повлекувањето во манастирот, а една година подоцна царот се оженил за Зоја. Според Теофан Исповедник првиот брак на Лав VI не бил поништен поради што односот на царот и Зоја долго време бил незаконски. Теофан наведува дека Зоја и Лав VI се венчале во 897 година, по смртта на Теофана. Но и двајцата историчари се категорични дека по по омажувањето за импераорот, Зоја Зауцена ја добила само титулата августа.
Зоја му родила на Лав VI две ќерки:
* Ана
* ќерка, чие име не е познато
Зоја Зауцена починала во 899 година без да роди машки наследник на царот.
Јован IV Ласкарис

Јован IV Ласкарис ( – о. 1305) — цар на Никеја од 18 август 1258 година до 25 декември 1261 година. Ова царство било една од византиските држави создадени од остатоците на Византија, по освојувањето на Цариград од страна на католиците за време на Четвртата крстоносна војна во 1204 година.
Јован бил син на Теодор II и Елена Асенина. Негови дедо и баба од мајчина страна биле царот Иван Асен II од Бугарија и неговата втора сопруга Ана Марија од Унгарија. Ана била првично крстена како Марија и била најстарата ќерка на Андраш II од Унгарија и Гертруда Мераниска.
Јован IV имал само седум години кога го наследил престолот по смртта на својот татко. Младиот цар бил последниот член на ласкаридската династија, кој направил многу за да ја обнови Византија. Неговиот регент бил бирократот Ѓорѓи Музалон, но Музалон бил убиен од благородништвото, и водачот на благородниците Михаил Палеолог го узурпирал местото. Наскоро, на 1 јануари 1259 година, Палеолог се прогласил за совладетел познат како Михаил VIII. Михаил, всушност бил Јованов роднина од второ колено, бидејќи и двајцата потекнувале од Ефросина Дукина Каматерина.
По Михаиловото освојување на Цариград од Латинското Царство на 25 јули 1261 година, Јован IV оставен во Никеја, и подоцна бил ослепен по наредба на Михаил на неговиот единаесетти роденден, 25 декември 1261 година. Ова го направило неспособен да владее, и тој бил протеран и затворен во тврдината Витинија. Ова дејство довело до екскумуникација на Михаил VIII Палеолог од страна на Арсениј Цариградски, и подоцнежен бунт воден од човек кој лажно се претставувал како Јован IV во близина на Никеја.
Јован IV го минал остатокот од својот живот како монах во Дакибиза, под името Јоасаф. Постои преписка на Шарл Анжујски, од 9 мај 1273 година, која се однесува на извештај дека Јован избегал од затвор и го поканува да дојде на неговиот двор. Понатамошните документи покажуваат дека по неговото доваѓање и прифаќањето на пензија од анжујците старите непријатели на Михаил Палеолог. Сепак, ова е спротивно на пишувањата на историчарите Ѓорѓи Пахимер и Никифор Григора, кој запишале дека Јован останал во Дакибиза многу подолго по смртта на Михаил VIII. Во неговото изучување на владеењето на Михаил VIII, историчарот Дино Џон Генакопло ја разгледува спротивноста на доказите и дошол до заклучок дека документите на Шарл Анжујски биле наменети да служат како пропаганда, „за да ја привлече поддршката на легитимните, pro-Lascarid Greeks на Византија, како и да го намали антианжујското расположение кај останатото византиско население на територијата на јужна Италија и Сицилија.“
Во 1290 година Јован бил посетен од синот наследник на Михаил VIII Андроник II, кој побарал прошка за ослепувањето кое муго сторил неговиот татко три децении порано. Како што запишал Доналд Никол, „Настанот морал да бил посрамувачки за двете страни, но особено за Андроник кој бил добитникот од криминалните дејства на неговиот татко кон Јован Ласкарис.“ Сменетиот цар починал околу 1305 година и бил прогласен за светец, чиј спомен се почитувал во цариград во век.
1 Дополнителна литература
*''The Oxford Dictionary of Byzantium'', Oxford University Press, 1991.
Евдокија Ингерина

Евдокија Ингерина (грчки: ''Ευδοκία Ιγγερίνα'') била византиска царицата, сопруга на византискиот цар Василиј I Македонецот и мајка на царевите Лав VI Мудриот и Александар, како и на Стефан I Цариградски.
1 Животопис
Евдокија била ќерка на Ингерн, телохранител од царската гарда, додека нејзината мајка се викала Мартинакија, која била далечна роднина на царското семејство..
Поради фактот што семејството на Евдокија било на страната на иконоборците, таа не уживала симпатии кај царицата Теодора. Околу 855 година Евдокија станала метреса на царот Михаил III Пијаницата, што го предизвикал гневот на мајката на царот. За да избегне скандал кој требало да се разгори доколку ја напушти својата сопруга, Михаил III ја оженил Евдокија за својот пријател и иден цар Василиј, но Михаил III ја продолжил врската со неа, додека Василиј за возврат ја одржувал љубовна врска со сестрата на Михаил III, Текла.
Во септември 866 година Евдокија родила син, идниот цар Лав VI Мудриот, а во ноември 867 година го родила и вториот син, Стефан. Официјално нејзините деца биле и синови на Василиј, но тоа често било доведувано во прашање дури и од самиот сопруг на Евдокија. Прогласувањето на Василиј за соцар во мај 867 година го раширило слухот дека сигурно Лав бил нелегален син на Михаил III, кој го издигнал Василиј за соцар, за да ја обезбеди круната за синот од Евдокија. Татковството на помалите деца на Евдокија не било ставено под сомнение, бидејќи Михаил III бил убиен во септември 867 година
Во управувањето на Василиј I Македонецот, Евдокија се вплеткала во афера со друг маж, кого царот го принудил да се замонаши.
Евдокија починала во 882 година. Таа, според традицијата, ја избрала сопругата на својот син Лав, Теофана.
2 Деца
Официјално Евдокија Ингерина и Василиј I Македонецот имале шест деца:
* Лав VI Мудриот (19 септември 866 - 11 мај 912)
* Стефан I Цариградски (ноември 867 - 18 мај 893)
* Александар (870 - 6 јуни 913)
* Ана Порфирогенита
* Елена Порфирогенита
* Марија Порфирогенита
Евдокија Бајана

Евдокија Бајана (починала на во ) била византиска царица, трета сопруга на царот Лав VI Мудриот.
Според Теофан Исповедник, Евдокија потекнувала од темата Опсикион. Се омажила за цар Лав VI во пролетта 900 година. Ова бил трет брак на царот. Претходните две сопруги на Лав VI починале без да му родат машки наследник. Од нив царот имал неколку ќерки. Лав VI се надевал дека од бракот со Евдокија ќе се роди машки наследник на престолот. Ѓорѓи Острогорски споменува дека овој брак противречел на тогашните византиски закони и на практиката во православниот свет, поради што царот требало да побара дозвола да се омажи по третпат од патријарх Антониј II Цариградски.
Евдокија починала година подоцна, на 12 април 901 година, при раѓањето на своето прво дете. Теофан споменува дека детето било момче кое останало некрстено. Во "''За церемониите''" меѓу имињата на децата на Лав VI се споменува и името Василиј што може да се идентификува со името на мртвородениот син на Евдокија. Во своето дело, Константин VII споменува дека Евдокија била погребана во црквата "Св. Апостоли" во Цариград.
По смртта на Евдокија царот се оженил за Зоја Карбонопсина кој брак не бил признат од црквата за легитимен.
Писма од Гоце Делчев до Никола Зографов

Во прилог следи неизменет текст на писмата кои ги пишувал Гоце Делчев.
1 Писмо до Никола Зографов 6 мај 1901
Писмо од Делчев до Зографов со задача да направи списоци на оружјето и материјалите со кои располагаат Внатрешната организација и софискиот Врховен комитет.
2 Писмо до Никола Зографов 9 март 1897
Писмо од Гоце Делчев до Никола Зографов со известување дека испратил пушки за Паланечко, а на Даме Груев му праќа револвер со 100 куршуми и две ками.
3 Писмо до Никола Зографов 15 Јуни 1899
Писмо на Делчев до Зографов со известување дека заминува во внатрешноста (Македонија) и бара да се уреди ликвидирањето на виничкиот предавник Ѓорѓија Иванов.
Велиполе

Велиполе или Велипоја (|Velipojë) — село и поранешна општина во округот Скадар, Северозападна Албанија. Во 2015 година со новата територијална поделба му припаѓа на општината Скадар. Населението во 2011 изнесувало 5.031 жител.
Престолнина Цетиње

Престолнина Цетиње — е една од 23-те општини во Црна Гора. Зафаќа површина од 910 км2 и население од 16.657 жители. Седиште е градот Цетиње со 15.137 жители.
0.1 Национален состав на општината
* Црногорци - 15,082 (90.54%)
* Срби - 727 (4.30%)
* Роми - 92 (0.58%)
* Хрвати - 42 (0.25%)
* Останати - (4.71%)
* Вкупно - 18,482
Дебар (Албанија)

Општина Дебар (|Bashkia Dibër) — општина во истоимената Област Дебар во североисточна Албанија. Седиште на општината е градот Пешкопеја. Таа била создадена во јуни 2015 година, со спојување на општините Арас, Фуша Чиден, Кала е Додес, Кастриот, Лур, Лузни, Макелари, Мелан, Мухур, Пешкопеја, Селишта, Слова, Томин и Зал Реч. Населението брои 61 619 (попис 2011), а површината 937,88 км<sup>2</sup>. Ги има истите граници како поранешниот Округ Дебар во кој и припаѓала.
Општината има значајно македонско малцинство.
Љупчо Неделковски

Љупчо Неделковски ( - , ) — македонски каратист и кик боксер, основоположник на кик боксот во Македонија.
1 Животопис
Неделковски е роден 1953 година. Тој целиот свој живот им го посвети на боречките спортови, прво на каратето, во кој беше шампион на Македонија и вицепрвак на поранешна Југославија, а потоа ги удрил темелите на кик боксот во Македонија, основајќи го Кик бокс сојузот во 1995 година. Функцијата претседател ја извршувал со исклучителна енергија сè до својата прерана смрт, развивајќи плејада врвни и трофејни кик боксери, а круна на неговите напори било Европското првенство во кик бокс, што се одржало во Македонија во 2006 година.
Починал во Скопје на 6 јули 2009 година.
Во негова чест, кик боксинг федерацијата на Македонија одржува меморијален турнир што го носи неговото име.
Главен град Подгорица

Главен град Подгорица (црногорски: ''Glavni grad Podgorica'', ''Главни град Подгорица'') е една од 23-те општини во Црна Гора. Седиште на општината е градот Подгорица.
1 Демографија
Општина Подгорица може да се смета и како метрополитска поѓирока област на градот Подгорица. Населението во општината беше 185.937 во 2011.
1.1 Население по населено место
Градски населби
Населено место, Население (2003)
Подгорица, 136,473
Тузи, 3,789
Голубовци, 2,869
Moјановиќи, 1,850
Maтагужи, 1,299
Махала, 1,235
Горичани, 1,205
1.2 Националност
Националност во 2011
Националност, Број, Процент
Црногорци, 106,642, 57,35%
Срби, 43,248, 23,26%
Албанци, 9,538, 5,13%
Муслимани по националност, 4,122, 2,22%
Бошњаци, 3,687, 1,98%
Роми, 3,988, 2,14%
Останати, 5,820, 3,13%
неизјаснети, 8,892, 4,78%
Националност во 2011 (општина)
Националност, Број, Процент
Црногорци, 106,642, 57.35%
Срби, 43,248, 23.26%
Албанци, 9,538, 5.13%
Муслимани по националност, 4,122, 2.22%
Роми, 3,988, 2.14%
Бошњаци, 3,687, 1.98%
Хрвати, 664, 0.36%
Oстанати, 1,222, 0.66%
1.3 Историја на населението
Попис, Население
1948, 48,599
1953, 55,669
1961, 72,319
1971, 98,796
1981, 132,290
1991, 146,121
2003, 169,132
2011, 185,937
Пантенол

Пантенол е алкохолен аналог на пантотенската киселина (витамин B<sub>5</sub>), и со тоа е провитамин на витаминот B<sub>5</sub>. Во организмите брзо се оксидира до пантотенат. Пантенолот е високо вискозна безбојна течност на собна температура, но солите на пантотенската киселина (на пример натриум пантотенат) се прашоци (обично бели).
Формулата на пантенолот е: HO-CH<sub>2</sub>-C(CH<sub>3</sub>)<sub>2</sub>-CH(OH)-CONH-CH<sub>2</sub>CH<sub>2</sub>CH<sub>2</sub>-OH.
Елена Лакапина

Елена Лакапина (околу 910 - ) била византиска царица, сопруга на царот Константин Порфирогенит.
Елена била ќерка на Роман I Лакапин и неговата сопруга Теодора.
Во 919 година Роман Лакапин извршел државен удар против царицата Зоја Карбонопсина која била на чело на регентскиот совет на малолетниот син Константин Порфирогенит. Управувањето на Зоја, поддржано од војсководецот Лав Фока било исклучително непопуларно поради неуспешните обиди на власта да се справи со заканата од страна на Бугарија, кои станале причина византиската армија да понесе серија порази од Бугарите на бојното поле. Роман Лакапин, потпомогнат од широки кругови во византискиот двор, извршел државен удар отстранувајќи ја Зоја од регентството по кое се прогласил за регент на Константин VII.
За да ја зацврсти својата моќ, Роман ја омажил својата ќерка Елена за малолетниот цар. Според историските податоци бракот помеѓу Елена и Константин VII бил склучен во април или мај 919 година. Во тоа време Константин VII бил речиси на 14 години, а за возраста на Елена нема историски податоци, но се претпоставува дека во тоа време и таа не била полнолетна.
По склучувањето на бракот Роман Лакапин бил прогласен за василиопатор ("''татко на царот''"). Во септември 919 година таткото на Елена ја добил и титулата "''Кесарија''". На 17 декември 920 година Роман Лакапин бил крунисан за виш совладетел. Во јануари 921 мајката на Елена, Теодора била крунисана за "августа". Така Елена станала втора царица, втора според дворската хиерархијата по нејзината мајка. Ситуацијата се променила по смртта на Теодора на 20 февруари 922 година. Малку подоцна Роман ги прогласил за соцари своите синови Христофор, Стефан и Константин а сопругите им биле прогласени за соцарки на Елена.
На 16 декември 944 година Роман Лакапин бил соборен од синовите Стефан и Константин и бил прогонет на Принцовските острови каде бил заточен во манастир. Причината за ова било дека таткото на Елена инсистирал наместо од своите синови да биде наследен од својот зет Константин VII. На 27 јануари 945 Константин VII успеал да ги детронизација браќата на својата сопруга. Така Елена останала единствената царицата во царството.
Константин VII сепак не бил заинтересиран за управувањето и целиот товар го префрлил на бирократите и генералите, како и на енергичната сопруга Елена.
Елена Лакапина и Константин VII имале седум деца:
*Лав
*Роман II
*Зоја
*Теодора
*Агата
*Теофан
*Ана
По смртта на Константин VII на 9 ноември 959 година на престолот се качил вториот син на Елена, Роман II. Елена го отстапила место на царицата на својата снаа Теофано која го убедила на Роман II сите негови сестри да ги заточи во манастир. По овие настани Елена Лакапина се повлекла од палатата. Таа починала на 19 септември 961 година.