Градиште (Неготино)

Градиште — археолошко наоѓалиште во градот Неготино. Претставува утврдена населба од хеленистичкото, римското време и доцноантичкото време. Се наоѓа на 2 километри северно од средиштето на градот, на тераса што се издига покрај левот брег на Вардар. Постојат тези и претпоставки од археологот Иван Микулчиќ, и од други археолози, дека ова наоѓалиште е античкиот град Антигона.
1 Местоположба
Месноста Градиште се наоѓа на јужниот дел на една долга и тесна тераса и која е 60 м над реката Вардар. Се наоѓа на само околу 550-600 м од северниот раб на Неготино. Поради поставеноста, платото е непристапно и природно одбрането од западната, јужната и источната страна, додека од пристапната северна страна имало заштитен бедем и камен ѕид. Оваа рамна издигнатина со овален облик има површина од 3,3. хектари.
2 Историја
Таму имало пајонска населба која престанала да постои во 3 век п.н.е. Поради стратешката важност, македонскиот крал Филип II го возобновил местото. Тука минувал важен месен пат кој одел кон Витачево и Тиквешијата. Истиот пат го сечел Вардарскиот пат и одел кон Серта на исток. За време на римската власт во античко време, тврдината ја задржала својата важност и функција бидејќи е утврдено дека ѕидините биле пломбирани со варов малтер, а влезот бил зајакнат со две кули.
Се смета дека утврдувањето последен пат било обновено за време на владеењето на Јустинијан I, бидејќи таму е најдена негова монета.
За време на Првата светска војна, овде биле копани ровови.
3 Археолошки остатоци и ископувања
На зарамнетото плато стојат остатоците од одбранбениот бедем (тврдина). Во 1953 година биле вршени земјени работи, додека во 1983 година биле извршувани археолошки ископувања. Во овие археолошки ископувања биле откриени множество керамички материјал од предкласичното, класичното и хеленистичкото време. Била најдена и доцноантичка керамика со најмногу материјал има IV до VI век. Најстарите остатоци датираат од 7-6 век п.н.е. Постарата предхеленистичка и хеленистичка населба била утврдена со камени ѕидови од типот плочи. Населбата во римско време е утврдена со варов малтер. Во југот на наоѓалиштето има движен археолошки материјал дури и од доцната праисторија, материјал кој бил најден под израмнети слоеви од земја, масна земја и речни каменчиња по куќа од хеленистичко време.
Во должина на внатрешната страна на западниот ѕид биле откопари римски квартири односно воени простории. Северно од утврдувањето била незаштитената цивилна населба од 4,5 хектари и гробиштата. Над некрополата има слаби извори на вода. На површината се присутни многубројни фрагменти од керамички садови и други археолошки материјали со различна временска и културна припадност. Површинските наоди се чуваат во Народниот музеј во Велес и во Музејот на град Неготино.
Во периодот од 2009 до 2015 година, преку проектот „Неготино: Средната долина на реката Вардар (Македонија) во хеленистичкиот и римскиот период“ биле извршени систематски ископувања. Од 2009 до 2011 година било финансирано од страна на шпанскиот Валенсиски институт за класични и ориентални студии. Од 2012 до 2015 година бил предводен од полскиот Научно истражувачки центар. Други помали фондови имало од Факултетот за историски студии при Гдањскиот универзитет, македонското Министерство за култура, и приватен полски спонзор.
4 Галерија