procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Ирокеска митологија

Mитологијата на Ирокезите која ја почитувале пет од шестте племиња на Северноамериканските индијанци е изумрена. Некои од религиозните приказни кои се предаваат од колено на колено сѐ уште се присутни, вклучувајжи и делови од фолклорот.
Хагведију (''Hahgwehdiyu'') е богот творец; тој ја посеал пченката во телото на неговата мајка Атахенсик (''Atahensic''). Тој има и брат близнак Хагведаетган (''Hahgwehdaetgan'') кој е чисто зло.
Гаол е бог на ветрот.
Гохоне е персонификација на ветрот.
Адекагагваа (''Adekagagwaa'') е персонификација на летото.
Оната (''Onatha'') е бог на плодноста и заштитник на фармерите, поточно на сточарите.
Јошека (''Yosheka'') е вториот бог-творец.
Тархухјавахку (Tarhuhyiawahku).
Оки е олицетворение на животната слика на ирокезите. Тој е споредлив со Ваканда (Лакота) и Маниту (алгонкински јазик).
Јогах се природните духови, слично на двете нимфи и фурии. Ха Вен Неју е "Големиот Дух".
Првите луѓе биле создадени од Јошека, кој им дал многу знаење од ирокеските магични и ритуални церемонии, како и тутунот кој зазема централно место во ирокеската култура.
Северниот ветер е олицетворение на мечката Јаa-о-гах, која живее во пештера и е контролирана од Гах-ох. Ја-o-гах може да го уништи светот со нејзиниот ладен здив, но е надгледувана и контролирана од Гах-ох.
Сосондовах (''Sosondowah'') бил големиот ловец (познат по ловот на натприродниот елен) кој бил заробен од зората, божица на која и требало чувар. Тој се заљубил во Генденвита ''Gendenwitha'' ("таа која го носи денот"), a која била обична ќена. Тој се обидел да ја заведе со песна. На пролет тој пеел како славеј, во лето како кос а на есен како ут, кој потоа се обидел гда ја однесе Гендевита на небото. Таа побегнала и се преобразила во Утринска ѕвезда која тој може да ја гледа секое утро, но не и да биде со неа.
Гајанашагова

Гајанашагова (''Gayanashagowa'') или во превод Големото Право на мирот е непишан устав на Ирокезите кој е конституиран за потребите на Ирокеската конфедерација. Тој беше создаден од Хуронот попознат како Миротворецот и неговиот гласноговорник Хиавата. Членовите на нацијата го имаат ратификувано уставот.
Според истражувањата на професорот Доналд А. Гринд се смета дека Бенџамин Френклин и Џејмс Медисон кога го создале уставот на САД се послужиле го Гајанашаговата.
Фујуско-киргиски јазик

Фују гиргиски јазик — дел од групата на туркиски јазици. Се зборува во североисточна НР Кина, во регионот Фују- 300 km северозападно од Харбин. Јазикот е зборуван од мала група на луѓе и не е дел од киргиски јазик (бидејќи имињата се слични).
Ајнски јазик

Ајнски јазик (изворно: ja, ''ајну итак''; |アイヌ語, ) — јазик на Ајните (Ајну) на северниот јапонски остров Хокаидо. Некогаш се говорел и на Сахалин и Курилските Острови.
1 Класификација
Моментално ајнскиот се смета за изолиран јазик со никаква поврзаност со други јазици. Понекогаш се групира во групата на палеосиберските јазици, но тоа е поим, што се користи за неколку изолирани јазици и јазични семејства за кои се верува дека биле присутни во Сибир пред доаѓањето на турските народи за што и не е доодветна класификација за ајнскиот јазик. Многу јазичари веруваат дека зборовниот фонд на ајнскиот е сличен со тој на нившкиот кој се говори на Сахалин но исто така има позајмување на зборови од јапонски јазик и обратно.
2 Фонологија
2.1 Самогласки
Има 5 самогласки:
, Предни, Средни, Задни
Затворени
Средни
Отворени
2.2 Согласки
+ Ајнски согласки:, , Двоуснени, Уснено-заднпч., Венечни, Предно-непчени, Задно-непчени, Гласилни
Избувни
Слеани
Носни
Струјни
Приближни
Едноударни
Азербејџански јазик

Азербејџански, или именуван како азерски, а понекогаш и како азерски турски или само турски — туркиски јазик кој е мајчин јазик на Азерите. Јазикот е службен во современата држава Азербејџан, како и во руската република Дагестан. Најголемиот број говорници на азербејџански се наоѓаат во Иран, но таму нема никаков службен стгатус. Покрај тоа, јазикот се зборува и меѓу азерската дијаспора во Грузија, Турција и останатите држави.
Азербејџанскиот е дел од групата на огуски јазици. Јазикот се дели на ''северноазербејџански'' (кој се зборува во Азербејџан и Русија) и ''јужноазербејџански'' (кој се зборува во Иран. Азербејџанскиот е многу сличен и сроден со турскиот, туркменскиот, кашкајскиот и кримскотатарскиот јазик. Овие јазици се меѓусебно разбирливи.
1 Потекло на поимот
Азерите го именуваат јазикот како ''турки'' (''Türki'') што во превод значи „турски“ или ''азербејџански турски'' (''Azərbaycan Türkcəsi''). Понекогаш од одреден круг на научници се користи терминот ''истанбулски турски'' за современиот јазик во Турција.
Во периодот од 1945/ 1946 година Азербејџанската Народна Влада која управувала со Ирански Азербејџан, азербејџанскиот јазик во Иран официјално го именувала како „турски “. Во 1992 и 1993 година, кога се основала современата држава Азербејџан, официјално јазикот го именувала како „турски “. Но по 1994 година властите почнале да го користат терминот „азербејџански јазик“, кој патем бил користен за време на СССР.
2 Гласовен систем
2.1 Самогласки
+ Самогласки, , предни, задни
незаоблени, заоблени, незаоблени, заоблени
затворени
средни
отворени
Шема на азербејџански самогласки:
2.2 Согласки
+caption Согласки во современиот азербејџански јазик
, Билабијални, Лабијално-забни, Забни, Алвеоларни, Пост-алвеоларни, Непчани, Меконепчени, Глотални
Експлозивни иафрикати
Носни
Фрикати
Апроксимантни
Тапни
Барабански јазик

Барабански јазик — туркиски јазик зборуван од околу 8.000 луѓе во Сибир во Русија. Јазикот е сличен со сибирскотатарски јазик па затоа некои јазичари го сметаат јазикот за дијалект на татарскиот јазик.
1 Гласови
1.1 Согласки
+caption Согласки на барабански јазик, , Лабијални, Забни, Непчани, Меконепчани, Увуларни, Глотални
Експлозивни, p b, t d, k ɡ, q
Африкативни, ʦ, ʧ
Фрикативни, (f) (v), s (z), ʃ (ʒ), x ɣ, h
Носни, m, n, ŋ
Латерални, l
Треперливи, r
Полисамогласки, w ɥ, j
1.2 Самогласки
+caption Самогласките на барабански јазик, , Предни, Средни, Задни
Високи, i y, ɯ u
Средни, e ø, ë ø̈ ö, o
Ниски, æ, a
Агриџенто

Агриџенто (италијански ''Agrigento'') — град во Сицилија и брои околу 60.000 жители.
На 11 мај 2008 во Агриџенто беше означен крајот на втората етапа од велосипедската трка Giro d'Italia која ја освои Рикардо Рико.
8 јуни (родени)

1625, Џовани Доменико Касини — италијански научник († 1712.).
1671, Томазо Албинони — италијански композитор.
1810, Роберт Шуман — германски композитор.
1867, Френк Лојд Рајт — американски архитект.
1903, Маргерит Јурсенар — француска писателка.
1905, Стефан Гајдов — македонски композитор, диригент и педагог од првата генерација македонски музички дејци († 1992.).
1916, Лујџи Коменчини — италијански режисер († 2007.).
1921, Сухарто — претседател на Индонезија (п. 2008.).
1934, Видое Подгорец — македонски писател († 1997.).
1940, Ненси Синатра — американска поп-пејачка, ќерка на Френк Синатра.
1942, Рудигер Дорнбуш — германски економист.
1954, Грег Гин — американски рок-музичар, член на групата Блек Флег (''Black Flag'').
1960, Мик Хакнал — англиски поп-музичар, член на групата Симпли ред (''Simply Red'').
1961, Алка Вуица — хрватска поп-пејачка.
1962, Ник Роудс — англиски поп-музичар, член на групата „Дјуран Дјуран“ (''Duran Duran'').
1964, Буч Рејнолдс — американски атлетичар.
1976, Линдзи Девенпорт — американска тенисерка.
1977, Кање Вест — американски рапер и музички продуцент.
1983, Ким Клајстерс — белгиска тенисерка.
1984, Макси Переира — уругвајски фудбалер.
1984, Хавиер Маскерано — аргентински фудбалер.
1984, Миа Борисављевиќ — српска пејачка.
1985, Хосе Хоакин Рохас — шпански велосипедист.
1989, Бен Херманс — белгиски велосипедист.
1988, Рејналдо Заварке — венецуелски глумец.
1989, Травис Мајер — австралиски велосипедист.
1995, Ферлан Менди — француски фудбалер.
1997, Јелена Остапенко — латвиска тенисерка.
2000, Јан Пол фан Хеке — холандски фудбалер.
Искја

Искја — италијански остров кој се наоѓа во Тиренското Море, на северниот дел од Неаполскиот Залив. Со своите 60.335 жители Искја е трет остров по број на население во Италија, веднаш по Сицилија и Сардинија.
1 Занимливости
* Меѓу сите острови од Неаполскиот Залив, само на островот Искја е можно да се сретнат амфибии.
Алтајски јазик

:''Ова е статија за јазик. За други значења, види Алтај (појаснување). За групата на јазици види Алтајски јазици.''
Алтајскиот е туркиски јазик и службен јазик на Република Алтај во Русија. Во 2002 година се забележани 67,900 луѓе што го зборувале јазикот.
1 Дијалекти
Јазикот се дели на северни и јужни дијалекти, па понатака се дели и на помали дијалекти како:
* Јужен алтајски
** Алтајски
*** мајмаски
** теленгитски
*** толоски
*** чујски
** телеутски
* Северен алтајски
** туба
** куманди
*** турачак
*** солтонски
*** старобардинијански
** чалкански
2 Гласови
2.1 Согласки
+caption Согласките на алтајски јазик
, билабијални, забни, алвеоларни, непчани, меконепчани
експлозивни
носни, m, n, ŋ
фрикативни, s, z, x
вевни
апроксимантни, j
латералноапроксимантни, l
2.2 Самогласки
+caption Самогласки на алтајски јазик, , кратки, долги
затворени, отворени, затворени, отворени
предни, незаоблени, i, e, iː, eː
заоблени, y, ø, yː, øː
Back, незаоблени, a, aː
заоблени, u, o, uː, oː
Миротворецот

Миротворецот (1550–1600) или нарекуван ''Деганавида'' или ''Деканавида'' бил основач на ирокеската конфедерација која е политичка и културна унија на индијанците од Канада и САД.
Оригиналното име на Миротворецот на мохавски е ''Skennenrahawi'' што значи „Две реки кои течат заедно“.
Легендата за Миротворецот е контроверзна. Се смета дека е роден како Хурон и според некои се сета дека е зачнат безгрешно. Други велатдека е роден како Онондага и подоцна бил посвоен од страна на Мохавците.
Американски староседелци

Американските староседелци („Индијанци“) — општ назив за народите кои се домородни на просторите од арктичка Канада и Алјаска до Огнената земја во Чиле и Аргентина, односно копното Америка, кои меѓусебно се разликуваат по јазикот, културата и физичкиот изглед. Кристофер Колумбо мислел дека стигнал во Индија и затоа луѓето со кои доаѓал во допир ги нарекувал Индијанци (шп. indios).
Повеќето се ловечко-збирни заедници. Во нивните најразвиени народи кои успеале да подигнат високоразвиени цивилизации спаѓаат народите Олмеци, Толтеци, Маите и Ацтеките од Мексико и Инките од Перу. Денес многу живеат во резервати, особено во Канада, САД и Бразил.
1 Американските староседелци во уметноста и во популарната култура
* „Џеронимо“ — кус расказ на македонскиот писател Гето Руди од 2017 година.* „Локомотива 38, Одјибвеј“ — расказ на американскиот писател Вилијам Саројан.* „Апачи“ (англиски: ''Apache'') - американски рапер.* „Индијанци“ (англиски: ''Indians'') - песна на американската треш-метал група Антракс (''Anthrax'') од 1987 година.* „Народот Чироки“ (англиски: ''Cherokee Nation'') — песна на американската хард-кор група ''Ill Repute'' од 1984 година.* „Индијанско летно небо“ (англиски: ''Indian Summer Sky'') - песна на ирската рок-група У2 од 1984 година.* „Народот на коњите“ (англиски: ''Horse Nation'') - песна на британската рок-група Калт (''The Cult'') од 1984 година.* „Апачи“ (англиски: ''Apache'') - песна на британската рок-група Саутерн дет калт (''Southern Death Cult'') од 1983 година.* „Кајови“ (англиски: ''Kaiowas'') - песна на бразилската треш метал-група Сепултура (''Sepultura'') од 1993 година.* „Мохавки“ (англиски: ''Mohawk'') — композиција на американскиот џез-музичар Џеј Џеј Џонсон (''J.J. Johnson'').* „Апачи“ (англиски: ''Apache'') - песна на британската поп-рок група Шедоус (''The Shadows'') од 1960 година.
Сардинија

Сардинија (|Sardegna, |Sardigna) — остров и автономен регион со свој статут во рамките на Италија. Во однос на површината (24.090 км<sup>2</sup>), Сардинија е втор остров по големина како во Италија така и во Тиренското Море.
Најважни градови на Сардинија се Каљари (главен) и Сасари.
1 Поврзано
* Сардински јазик
Елба (остров)

Елба (|Elba, |Ilva) — италијански остров кој се наоѓа во Тиренското Море, на околу 20 км оддалеченост од брегот. Тој е најголем остров во Тосканскиот Архипелаг и трет по големина во Италија (223 км<sup>2</sup>).
1 Користена литература
*
Ирокези

Ирокези (од |Iroquois) — група од индијански племиња, кои ја населуваат североисточна Америка (областа на Големите Езера), кои се обединети во т.н. „Ирокезка конфедерација“, наречена и уште „Петте народи“, „Шесте народи“, „Народот од Долгиот дом“, „Лига на ирокезите“ и др.
Тие самите се нарекуваат „Ходиношони“ (''Haudenosaunee'') и буквално може да се преведе како ''Народот од Долгиот дом''.
првостепено Лигата на ирокезите е изградена од пет народи: Мохавк (''Mohawk''), Онајди (''Oneida''), Онондага (''Onondaga''), Кајуга (''Cayuga'') и Сенека (''Seneca''). Подоцна (1721 г.) кон неа се вклучува шестиот народ: Тускарора (''Tuscarora'').
1 Јазик
Во рамките на Шесте народи се говорат следните ирокески јазици:
* мохавкски (2500 луѓе)
* онондагаски (300 луѓе)
* кајуга (300 луѓе)
* сенека (100 луѓе)
* онондага (80 луѓе)
* тускарора (помалку од 5 луѓе)
* минго (помалку од 5 луѓе)
Податоците се од 2003 година,
Ирокеските јазици спаѓаат во ирокеското јазично семејство.
2 Личности
* Миротворецот (''Skennenrahawi'', англиски ''The Great Peacemaker'') — пророк и легендарен основач на Ирокеската лига;
* Хајауата (''Ayenwatha'', англиски ''Hiawatha'') — легендарен основач на Ирокеската лига;
* Тадодахо или Атотархо (зависно од диалектот: ''Tadodaho'', ''Atotarho''. Во превод: Змии во косите) — врач и легендарен основач на Ирокеската лига;
* Црвената Јакна (''Segoyewatha'', англиски ''Red Jacket'') — водач;
* Крал Хендрик Тијанога (''Theyanoguin'' - во превод ''Западната врата е отворена'', англиски ''King Hendrick'') — водач;
* Џозеф Брант Тајенданеге (''Joseph Brant Thayendanagea'') — воен водач;
* Садечката пченка (''Kaintwakon'', англики. ''Cornplanter'');
* Прекрасното езеро (''Ganioda'yo'', англиски ''Handsome Lake'') — пророк;
* Ели Паркер (''Ely S. Parker'') — политичар;
* Артур К. Паркер (''Arthur C. Parker'') — антрополог;
* Леон Шенандоа (''Leon Shenandoah'') — политичар и Тадодахо;
* Орен Лајнс (''Oren Lyons'') — политичар;
* Џон Фаден Гахонуес (''Kahonwes, John Fadden'') — сликар;
* Воник Хорн-Милер (''Waneek Horn-Miller'');
* Роби Робертсон (''Robby Robertson'') — пејач;
* Џоан Шенандоа (''Joanne Shenandoah'') — пејачка.
Без ирокеско потекло, но поврзани со ирокезите:
* Луис Хенри Морган - американски антрополог
* Франк Г. Спек - американски антрополог
* Вилијам Н. Фентон - американски антрополог
* Џејмс Фенимор Купер - американски писател
Анкона

Анкона (|Ancona) — град кој е во средна Италија, сместен на брегот на Јадранското Море, и главен град на истоимената провинција и на регионот Марке (италијански: ''Marche''). Градот брои околу 101.500 жители а со соседните општини таа бројка достигнува 300.000 жители. Градот е поделен на пет области.
1 Географија
Анкона излегува директно на Јадранското Море и од нејзиното пристаниште тргнуваат секоја година околу еден милион патници кои одат пред сè во Грција и Хрватска, но исто така и во Албанија, Турција и Црна Гора. Всушност, Анкона е на прво место на јадранскиот брег по бројот на бродовите кои пристигнуваат и заминуваат од пристаништето, но исто така е една меѓу првите по бројот на стоката и риболовот.
Во Анкона може да се гледа изгревот на сонцето, впрочем како и на целиот јадрански брег, но исто така од овој град може да се набљудува и залезот на сонцето имајќи предвид дека поради формата на ‘лакт‘ на нејзиниот брег, таа излегува на море како на Исток така и на Запад.
Градот има бројни плажи; централната е онаа во Пасето, типична плажа со висок брег, богата со карпи, додека на север брегот е понизок.
Анкона е добро поврзана со земјен, морски и воздушен сообраќај.
2 Збратимени градови
* Сплит, Хрватска, од 1970
Арно (река)

Арно (|Arno) — најдолгата река во Централна Италија веднаш по реката Тибар. Оваа река е долга 241 км, извира на 1.385 м надморска височина на јужната страна од Врвот Фалтерона, на тосканско-ромањолскиот дел од Апенините. Се влева во Лигурското Море, во близина на градот Пиза.
1 Галерија
Ирокески јазици

Ироке́ските јазиции (|Iroquoian languages) — се јазици на северноамериканските индијанци, кои се распространети во источниот дел на Северна Америка. Наречени се по народот Ирокези кои го населувааттој дел од регионот.
1 Развој на јазичното семејство
Ирокеското семејство на јазици вклучува 11 јазици:
:''Јужноирокески'':::: 1. черокиски
:''Северниирокески'':: тускарора-нотовеј
:::: 2. Тускарорски
:::: 3. Нотовеј
:: Хуронски
:::: 4. Неутрална нација
:::: 5. Хурон-Вјандот
::Ирокези и Сускеханок
:::: 6. Сенека
:::: 7. Кајуга
:::: 8. Сускеханок
:::: 9. Онондага
:::''Mохавско-онајдски'':::: 10. Онајдски
:::: 11. Мохавски
Салваторе Квазимодо

Салваторе Квазимодо ( Рагуза, - Неапол, ) — италијански поет чија поетика поаѓа од херметизмот. Добитник е на Нобеловата награда за литература во 1959 година. Во Фиренца стапува со контакт со групата што го подготвува весникот „Соларија“ и така ја објавува својата прва збирка песни „Води и земји“(1930). Во меѓувреме конечно се сели во Милано, каде што на конзерваториумот добива катедра за италијанска книжевност.
1 Творештво
Квазимодо објавил и повеќе есеи, меѓу кои „Поет и политичар“, ги преведувал Хомер, Катул, Шекспир, Неруда, а подготвил и повеќе антологии. Во неговиот поетски опус се вбројуваат следниве дела:
*„Потонатата обоа“(1932),
*„Ерато и Аполон“(1936),
*„Нови песни“(1942),
* „Ден по ден“(1942),
*„Животот не е сон“(1948),
*„Лажно вистинско зелено“(1955),
* „Неспоредлива земја“(1958).
Тоскана

Тоскана (|Toscana) — еден од најголемите и најважни региони во Италија поради своето културно-историско и уметничко наследство. Сместена во Централна Италија, на северозапад се граничи со Лигурија, на север со Емилија-Ромања, на исток со Марке и Умбрија, на југ со Лацио. Површината која го зафаќа овој регион на Апенинскиот Полуостров е 22.997 км<sup>2</sup> а името произлегло од првите жители кои ја населувале таа зона, Етрурците или Туски, кои му ги дале на регионот првите форми на територијална организација. По нив, регионот бил заземен од страна на Римјаните а по паѓањето на Римското Царство, Тоскана паднала под власт на Готите, Лонгобардите и на Каролинзите. Во средновековниот период биле основани независните општини кои не издржале под превласта на Фиренца со која управувало семејството Медичи.
Тоскана се смета за лулката на италијанскиот јазик во која се родиле едни од најпознатите италијански уметници и поети. Освен тоа, Тоскана е своевиден регион-музеј: нејзините градови чуваат многубројни ремек дела како палати, цркви, галерии, кои привлекуваат туристи од целиот свет.
Главен град на регионот Тоскана е Фиренца, град кој е прочуен во светот по својата убавина и многубројните културно-историски споменици, но и по природната убавина. Во овој регион се сместени и други познати градови како Пиза, Сиена, Лука, Арецо и Ливорно.
Нерон

Нерон (латински ''Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus''; Анцио, 15 декември 37 - Рим, 6 јуни 68) бил римски цар чиј вујко бил царот Калигула.
За Нерон се врзуваат многу скандалозни настани, од кои првиот се совпаѓа со неговиот прв брак (кој се смета за инцестуозен) со неговата полусестра Клавдија Октавија, ќерка на царот Клавдиј.
Негативната слика за него ја пренесувале пред сè христијанските историчари бидејќи се смета дека Нерон бил првиот кој извршил прогонство врз христијаните. Дури се смета и тоа дека Нерон бил антихрист бидејќи бројчениот збир на буквите од неговото име на хебрејски јазик е 666, број кој алудира на Сатаната. Всушност, не е пронајден никаков официјален декрет на Нерон против христијаните.
9 јуни (настани)

68, Римскиот цар Нерон извршил самоубиство за да ја избегне смртната казна со која му била изречена од Римскиот сенат.
1534, Жак Картие станал првиот европеец кој пловел по реката Сент Лоренс.
1815, Завршил Виенскиот конгрес на кој е прекроена картата на Европа по поразот на Наполеон.
1967, На петтиот ден од Шестдневната војна Израел ја окупирал Голанската Висорамнина во Сирија и стигнал до Суецкиот Канал на територијата на Египет.
1999, По 78-дневно бомбардирање, СР Југославија потпишалa мировна спогодба со НАТО.
Кумички јазик

Кумичкиот е туркиски јазик, зборуван од околу 200,000 луѓе во Дагестан во Русија. Јазикот се пишувал со арапска азбука до 1928, потоа со латиница од 1928 до 1937 година и од 1937 па сè до денес се пишува со кирилица поточно со кумичка азбука.
1 Пишување
Латинична азбука користена за време на периодот 1927—1937).
A a, B в, C c, Ç ç, D d, E e, F f, G g
H h, I i, J j, K k, L l, M m, N n
Ŋ ŋ, O o, P p, Q q, R r, S s, Ş ş
T t, U u, V v, W w, X x, Y y, Z z
Ь ь
Кирилична азбука користена од 1937 па сè до денес:
А а, Б б, В в, Г г, Гъ гъ, Гь гь, Д д, Е е
Ё ё, Ж ж, З з, И и, Й й, К к, Къ къ, Л л
М м, Н н, Нг нг, О о, Оь оь, П п, Р р, С с
Т т, У у, Уь уь, Ф ф, Х х, Ц ц, Ч ч, Ш ш
Щ щ, Ъ ъ, Ы ы, Ь ь, Э э, Ю ю, Я я
Навахо азбука

Навхо азбуката има 52 букви и се користи за пишување на навахо јазикот. Азбуката е доста сложена земајќи го и фактот што самогласките можат да се сретнат во три варијанти и тоа:
* бележење согласка со повишување на тонот
* бележење самогласка за снижување на тонот
* бележење самогласка за носен тон
* комбинации од сите три
1 Самогласки
:Аа- /а/ , Ee /e/ , Ii /i/ , Oo /o/ , Ąą /ã/ , Ęę /ĕ/ , Įį /ĭ/ , Ǫǫ /õ/ , AA aa /a:/ , EE ee /e:/ , II ii /i:/ , OO oo /i:/ , AI ai /ai/ , AAI aai /a:i/ , AO ao /ao/ , AOO aoo /a:o/ , EI ei /ei/ , EII eii /ei:/ , OI oi /oi/ , OOI ooi /o:i/
2 Согласки
' /?/ , 'Bb' /p/ , CH ch /c/ , CH' ch' /c'/ , Dd /t/ , DL dl /dl/ , DZ dz /dz/ , Gg /k/ , Gh gh /ɣ/ , Hh /h/ , Jj /ɟ/ , Kk /ˌɣ/ , K' k' /ˌɣ'/ , KW kw /ˌɣ''/ , Ll /l/ , Łł /ɬ/ , Mm /m/ , Nn /n/ , Ss /s/ , SH sh /ʃ/ , T t /,d/ ,'T' t' /,d'/ , TL tl /tl/ , TŁ tł /tɬ/ , TŁ' tł' /tɬ'/ , TS ts /ts/ , TS' ts' /ts'/ , Ww' /w/ , Xx /h/ , Yy /j/ , Zz /z/ , ZH zh /ʒ/
Список на староседелски јазици во Северна Америка

Следува список на староседелски јазици кои се зборувани во Северна Америка.
# Адаи јазик ''†''# Алгиски јазици
# Алсеански јазици ''†''# Атакапа јазици ''†''# Беотукски јазик ''†''# Кадоански јазици
# Кајусе јазик ''†''# Чимаквански јазици
# Чимарико јазик ''†''# Чинокански јазици
# Читимача јазик ''†''# Чумашки јазици ''†''# Коахуилтеко јазик ''†''# Комекрудански јазици ''†''# Косански јазици ''†''# Котонаме јазик ''†''# Ескимски алеутски јазици
# Еселенски јазик ''†''# Хаида јазик
# Ироквонски јазици
# Калапујански јазици ''†''# Каранкава јазик ''†''# Карук јазик
# Кересански јазици
# Киова таноански јазици
# Кутенајски јазик
# Маидуански јазици
# Мускогенски јазици
# На-дене јазици
# Начески јазици ''†''# Палаихнихански јазици
# Плато пенутијански јазици
# Помоански јазици
# Салинански јазик ''†''# Салишки јазици
# Шастански јазици ''†''# Сиоуански катавбански јазици
# Сиуславски јазик ''†''# Солано јазик ''†''# Такелма јазик ''†''# Тимукуански јазик ''†''# Тонкава јазик ''†''# Цимшијански јазик
# Туникански јазик ''†''# Утијански јазици
# Јуто-ацтечки јазици
# Вакашански јазици
# Вашо јазик
# Винтуански јазици
# Јана јазик ''†''# Јокуцански јазик
# Јучи јазик
# Јуки вапо јазици ''†''# Јуман кочими јазици
# Зуни јазик
1 Недоволно познати јазици
Има неколку јазици што се познати само по документи, односно заверени во историски документи дека некогаш постоеле. Не се доволно познати овие јазици а тие се:
2 Поврзано
* Список на староседелски јазици во Америка
de:Indigene Sprachen Nordamerikas
en:Indigenous languages of the Americas#North America
Лигурија

Лигурија — италијански регион, сместен на северозападниот дел од Апенинскиот Полуостров и која како главен град ја има Џенова. На југ се граничи со Лигурското Море, на запад со Франција (регионот Прованса - Алпи - Азурен Брег, на север со регионите Пиемонте и со Емиља-Ромања и на исток со Тоскана. Лигурија е составен дел од Еврорегионот Алпи-Средоземје.
Со своите 5.421 км<sup>2</sup> Лигурија е еден од најмалите италијански региони но е еден од најгусто населените, особено во приморските делови каде што е концентриран најголемиот дел од економските активности. Меѓу 1950 и 1960 година, бројот на населението во Лигурија пораснал благодарение на големата имиграција од Јужна Италија, пред сè во Џенова. Денес, по затворањето на многу фабрики, иселеничкиот бран престанал, што не важи и за туристичкиот, имајќи предвид дека Лигурија е една од најпознатите италијански туристички одредишта.
Освен Џенова која е главен град на Лигурија, други познати лигурски градови се и Империја, Ла Специја, Савона, Бордигера, Портофино, Санремо и Сестри Леванте.
1 Познати личности
Лигурија е регион во кој се родиле многу познати италијански личности како Кристофер Колумбо, Николо Паганини, Џузепе Мацини, Џузепе Гарибалди, Едмондо Де Амичис, Еуџенио Монтале, Итало Калвино, Франко Малерба.
2 Занимливости
* Лигурија е регион во Италија кој има највисок процент на стари лица и кој се наоѓа на самото дно на списокот на наталитет. Речиси една четвртина од населението е над 65 годишна возраст.
* Заливот Ла Специја е наречен уште и „Залив на поетите“ во спомен на англиските поети Шели и Бајрон кои таму престојувале на почетокот на 1800.
9 јуни (починале)

68, Нерон — римски цар (р. 37).
1870, Чарлс Дикенс — англиски писател (р. 1812).
1994, Јан Тинберген — холандски економист, добитник на Нобеловата награда во 1969 година.
2011, Јосип Каталински — босански и југословенски фудбалер (р. 1948).
2016, Дарко Марковиќ — македонски карикатурист.
2018, Фадил Вокри — југословенски фудбалер од албанско потекло.
2022, Мет Цимерман — канадски глумец. (р. 1934).
Кримчачки јазик

Кримчачки јазик (кърымчах тыльы) — јазик што се зборува во Крим од народот Кримчаци. Често јазикот се смета како дијалект на кримскотатарски јазик. Исто така јазикот понекогаш се нарекува јудејски кримско-татарски јазик. Јазикот има многу зборови од хебрејско потекло и пред советската ера, јазикот се пишувал со хебрејска азбука. Денес јазикот се пишува со кирилица.
Еуфемизам

Еуфемизам (грчки ''euphemos'' = добар говор; ''eu'' = добар, ''pheme'' = говор) — еден вид на метонимија и со него се означува ублажување на премногу острите или груби изрази така што зборот со непријатна, погрдна или опасна конотација се заменува со некој попријатен, поблаг или побезопасен збор кој го означува истиот предмет или поим, поради ,на пример, бон тон. Спротивно на еуфемизам е дисфемизам.
1 Примери
Во секојдневниот говор:
*''Врши голема/мала нужда''
Посебно се чести еуфемизми за смртта:
*''Испушта душа''*''Отиде на оној свет''*''Го/ја нема повеќе''*''Загинува'' (во борба)
*''Го прости Господ''*''Ги фрли чевлите''
Урумски јазик

Урумски јазик — туркиски јазик зборуван од неколку илјади луѓе што живеат во Украина и во нивната дијаспора.
1 Азбука
А а, Б б, В в, Г г, Ғ ғ, Д д, (Δ δ), Д′ д′
(Ђ ђ), Е е, Ж ж, Җ җ, З з, И и, Й й, К к
Л л, М м, Н н, Ң ң, О о, П п, Р р
С с, Т т, Т′ т′, (Ћ ћ), У у, Υ υ, Ф ф
Х х, Һ һ, Ц ц, Ч ч, Ш ш, Щ щ, Ъ ъ, Ы ы
Ь ь, Э э, Ю ю, Я я, Θ θ
2 Гласови
2.1 Согласки
+Согласки
, Лабијални, Забни, Алвеоларни, Посталвеоларни, Непчани, Меконепчани, Глотални
Експлозивни
Африкативни, ¹
Фрикативни, ²
Носни
Вевни
Латерални
Апроксимантни
Сиена

Сиена (|Siena) — италијански град, сместен во регионот Тоскана, средишна Италија. Градот претставува главен град на покраината Сиена. Градот е познат по своето уметничко наследство како и по својот урбанистички средновековен стил.
Овој град бил изграден како римска колонија во времето на царот Октавијан Август.
Сиена е позната по својата кујна, уметност, музеи, средновековниот изглед и натпреварот со коњи познат како Палио, кој се одржува двапати годишно, на 2 јули и 16 август. Се работи за коњска трка во која учествуваат по десет претставници од сиенските квартови или таканаречените ''контради'' (итал. ''contrade''). Победничкиот кварт ја прославува победата со банкет до раните утрински часови.
Историскиот центар на Сиена бил прогласен од УНЕСКО за светско културно наследство. Градот претставува една од најпосетуваните туристички одредишта во земјата, со преку 163.000 меѓународни посетители во 2008.
1 Меѓународни односи
1.1 Збратимени градови
Сиена е збратимена со:
* Авињон, Франција* Вајмар, Германија, од 1994
* Вецлар, Германија, од 1987
* Бафало, САД, од 1961
* Вудсток, САД, од 2011
Шунд

Шунд — поим од германската литературна критика, кој влегува во употреба кон средината на XVIII век како воопштен израз за книжевни остварувања без уметнички вредности, врз основа на поновото значење на тој збор (безвредно нешто, лоша роба).
Велтшмерц

Велтшмерц (герм. ''Weltschmerz'' - светска болка). Со него се означува меланхолично-песимистичкото доживување на светот кое е карактеристично за книжевниот романтизам, проткаен со неодредено мечтаење и незадоволство, како и замореност од животот како производ на нехармонијата на личните и општествени интереси, сонот и стварноста. Се јавува како култ кон болката и израз на поетскиот став дека за злото во светот не постои лек. Врвен литературен израз на велтшмерцот се среќава кај Лорд Бајрон, Џакомо Леопарди, Хајнрих Хајне и други поети.
Печенешки јазик

Печенешкиот е исчезнат туркиски јазик зборуван од Печенезите во Источна Европа. Јазикот припаѓа на огуската подгрупа на туркиските јазици, но бидејќи има мала документација за јазикот тешко е да се направи класификација на јазикот. Јазикот исчезнал во 12 век.
Лакуна

Лакуна во текстологијата е поим кој ја означува секоја празнина во текстот (најчесто во стари или текстови во ракопис), настаната како последица на некое механичко оштетување, свесна интервенција или по грешка на препишувачот.
Хумореска

Хумореска — новела или расказ која, за разлика од сатирата и гротеската, на едноставен начин обработува некоја тема. Хуморот е ведар, тонот е забавен а содржината е претставена на шеговит и оптимистички начин. Денес хумореската претставува и новинарска форма, во облика на фељтон или новинарска приказна.
Ономастика

Ономастика или ономатологија (од грч. ὀνομαστική или ὀνοματολογία , наука за именувањето) науката која се занимава со личните именки од секаков вид и потеклото на имињата. Една од главните гранки на ономастиката е топонимијата или топономастиката, науката за имињата на географските места. Антропономастиката е науката за личните имиња.
Кај некои култури (и познати личности) достатно е да се употреби само едно име за да се утврди идентитетот на една личност без забуни. Кај други пак, само едно лично име не е доста, па ова бара алтернативни називи како хипокристички/деминутивен прекар или со додавање на дополнително име засновано на одликите на дадениот поединец, неговото семејство, занимање, потекло и др. Во најголемиот дел од светот, поединечно стекнатите прекари станале наследни презимиња, чија описност во денешницата немаат многу заедничко со описноста на прекарот на првобитниот потомок.
Во многу европски земји се кажува прво името, па презимето, додека во Унгарија и Источна Азија редоследот е обратен.
1 Поврзано
* Антропонимија
* Етимологија, наука за потеклото на зборовите
* Џорџ Р. Сјуарт, „човекот кој ја очовечи ономастиката“
* Хидроним
* -оним, на кој се наведени технички видови имиња
* Топонимија
* Ономастика на македонскиот јазик
9 јуни (родени)

1508, Примож Трубар — словенечки протестански преродбеник († 1586.).
1661, Фјодор III — руски цар.
1672, Петар I — руски цар († 1725.).
1781, Џорџ Стивенсон — англиски инженер и пронаоѓач на парната локомотива († 1848.).
1891, Кол Портер — американски композитор.
1939, Чарлс Веб — американски писател.
1941, Џон Лорд — англиски рок-музичар, член на групата „Дип парпл“ (''Deep Purple'').
1943, Кени Барон — американски џез-музичар.
1961, Мајкл Џеј Фокс — канадски глумец.
1963, Џони Деп — американски глумец.
1963, Дејвид Коеп — американски сценарист и режисер.
1977, Предраг Стојаковиќ — српски кошаркар.
1978, Мирослав Клозе — германски фудбалер.
1980, Антони Геслен — француски велосипедист.
1981, Натали Портман — израелско-американска глумица.
1983, Теодора — принцеза на Грција.
1984, Весли Снејдер — холандски фудбалер.
1984, Алекс Расмусен — дански велосипедист.
1988, Сократис Папастатопулос — грчки фудбалер.
Западнојугурски јазик

Западниот југурски и источниот југурски се термини што се користи од кинеските лингвисти за да се направи разлика помеѓу туркискиот југурски јазик и монголскиот југурски јазик и двата јазика се зборувани од иста нација- југурци. Има околу 4,600 говорници и својот јазик го нарекуваат yoğïr lar (говор југур) или yoğïr śoz (југур збор). Говорниците на западнојугурскиот јазик живеат главно во западниот дел на Сунан-југурскиот автономен округ во покраината Гансу. Тие се сконцентрирани во околиите Дахе и Мингхуа, како и во северниот дел на околијата Хуангченг.
1 Гласови
1.1 Согласки
+Согласки
, Лабијални, Алвеоларни, Ретрофлексни, Непчани, Меконепчани, Увуларни, Глотални
Експлозивни
Африкативни,
Фрикативни,
Носни
Вевни
Латерални
Апроксимантни
2 Наводи
Пиза

Пиза (|Pisa) — италијански град сместен на реката Арно во регионот Тоскана и главен град на истоимената покраина. Овој град е познат по многубројните културно-историски споменици, од кои најзначајна е Кривата кула, висока 56 метри, изградена во 12 век.
Овој италијански град е родно место на научникот Галилео Галилеј.
Во овој град се наоѓа најзначајниот аеродром во овој регион, Аеродромот Галилео Галилеј и исто така Пиза е седиште на три важни универзитети и бројни истражувачки центри.
1 Географија
Градот Пиза е сместен во близина на утоката на реката Арно, во низинска област која на север е затворена со планинскиот венец Монти Пизани.
1.1 Клима
Климата во Пиза е условена од два фактори: близината на морето кое ги ублажува силните зимски студови и летни жештини, и континенталноста на низината Валдарно.
Следната табела ги содржи средните вредности кои се регистрираат во текот на годината:
Месец, Јан, Фев, Мар, Апр, Мај, Јун, Јул, Авг, Сеп, Окт, Ное, Дек, Година
Максимална средна темпер. (°C), 10, 11, 15, 18, 22, 26, 30, 29, 26, 21, 16, 11, 19,6
Минимална средна темпер. (°C), 2, 3, 4, 7, 10, 14, 18, 17, 14, 11, 6, 2, 9
Дождови (mm), 69, 71, 72, 85, 56, 48, 28, 52, 93, 112, 135, 80, 901
2 Пиза како мотив во уметноста
* „Пиза и Венеција“ — кус расказ на австрискиот писател Томас Берхнард од 1978 година.
Балкански гагауски јазик

Балкански гагауски јазик — туркиски јазик зборуван во европска Турција, Грција, Бугарија, Косово и Македонија, каде е застапен во Кумановско и Битолско. Има повеќе дијалекти: Гаџал, Герловски, Карамански, Кузулбаш, Сургуч, Тозлук, Јурук, меѓу кои и македонски гагауски дијалект. Јазикот е различен од гагаускиот јазик.
Работен јазик

Работен јазик или процедурален е јазикот кому му е доделен единствен правен статус како примарен начин на комуникација во големите компании, организации, државни и други тела. Тоа е јазик на секојдневна коресподенција и разговор на одредена организација покрај останатите службени јазици.
Многу меѓународни организации имаат работни јазици за своите тела. По дефиниција, работниот јазик не треба да се поистоветува со поимот службен јазик.
* Обединетите Нации имаат шест работни јазици: арапски, кинески, англиски, француски, руски и шпански.
* Европската Унија има три работни јазици: англиски, германски и француски.
* НАТО има два работни јазици: англиски и француски.
* ФИФА има три работни јазици: француски, германски и англиски.
* Источен Тимор има два работни јазици: индонезиски и англиски.
Западен Берлин

Западен Берлин — името кое го носел западниот дел на Берлин помеѓу 1949 и 1990 година. Тој се состоел од Американски, Британски и Француски окупациски сектор воспоставени во 1945. За разлика од тоа, Источен Берлин бил окупациската зона на СССР и тој го опфаќал поголемиот дел од градот и главните објекти: Музејскиот Остров, Рајхстагот, железничките станици, и други.
Во 1961 СССР го изградиле Берлинскиот ѕид, со што и физички го изолирале Западен Берлин од остатокот на Источна Германија. Западните сили продолжиле да трошат огромни средства за да го одржат функционирањето на Западен Берлин како симбол на западниот капитализам и демократија.
Со повторното обединување на Германија, на 3 октомври 1990, престанала да постои и поделбата на Берлин.
1 Поврзано
* Берлин
* ГДР
* Студена војна
Османски турски јазик

Отомански турски јазик или само отомански јазик ( ota-Latn) — историска варијанта на турскиот јазик кој се користел како административен и литературен во рамките на Отоманското Царство. Јазикот имал голем број позајмени зборови од арапскиот и персискиот јазик и истиот користел арапско писмо за пишување. Така, литературниот отомански јазик не бил сосема разбирлив за обичниот необразован турски народ, кој пак користел упростен турски јазик со помал број арапски и персиски зборови. Тој упростен секојдневен јазик е базата за денешниот модерен турски јазик. Јазикот може да се именува и како османски турски, османлиски турски, османски или османлиски јазик.
1 Броеви
بر - 1
ایکی - 2
اوچ - 3
درت - 4
بش - 5
التی - 6
یدی - 7
سکز - 8
طقوز - 9
اون - 10
2 Поврзано
* Отоманско Царство
* Турски јазик
* Отоманска турска азбука
* Турска азбука
Андреја Де Карло

Андреја Де Карло (|Andrea De Carlo) роден на во Милано) е италијански писател.
1 Животопис
Роден е и пораснат во Милано, но не го сака градот: неговата „омраза“ за главниот ломбардски град е добро опишана во неговите романи. Неговиот татко е познатиот архитект Џанкарло Де Карло кому му должи многу, бидејќи уште како мал го запознал со творештвото на Итало Калвино, Елио Виторини и со други имиња на интелектуалци од Милано.
Дипломирал Современа историја. Исто така работи и како фотограф.
Патува многу: заминува за САД, живеејќи најпрвин во Бостон а потоа и во Њујорк и во Санта Барбара (каде предава италијански јазик).
Подоцна се преселува во Австралија аналогно на етапите опишани во неговиот роман ''Два од Два'' (итал. Due di Due): Сиднеј, Мелбурн, Квинсленд. По извесен периодо повторно се враќа во Италија, но овојпат во село, во околината на Урбино. Во 1981 год. издавачката куќа Еинауди конечно го издава неговиот роман ''„Воз од шлаг“'' (итал.''Treno di panna''), кој веќе бил напишан на англиски јазик и насловен како ''„Cream Train“''. Итало Калвино го пишува воведот за романот.
2 Библиографија
* „Воз од шлаг“ (1981)
* „Макно“ (1984)
* „Јукатан“ (1986)
* „Два од Два“ (1989)
* „Техники на заведување“ (1991)
* „Уто“ (1995)
* „Од нас тројца“ (1997)
* „Во моментов“ (1999)
* „Чист живот“ (2001)
* „Вистински имиња“ (2002)
* „Ветерен вртеж“ (2004)
* „Море од вистини“ (2006)
* „За време на“ (2008)
Неговите книги се издадени од Бомпиани, Еинауди и Мондадори и биле преведени во 21 различна земја.
Динара Сафина

Динара Михајловна Сафина (рус. ''Динара Михайловна Сафина'') (р.
во ) — професионална руска тенисерка со татарско потекло.
Динара е помладата сестра на поранешниот прв рекет во светот, Марат Сафин.
Професионално почнала да игра тенис во 2000 година, кога учествувала на два турнира, а на турнирот во Мајорка стигнува до финалето. Следната сезона, со неполни 14 години, победува во Рим а стигнува и во јуниорското финале на Вимблдон.
Во 2002 година влегува меѓу првите сто тенисерки на светот и оттогаш нејзината кариера се движи по нагорна линија.
Напредувањето продолжува и во 2003 година. Својот прв ВТА турнир го освојува во Палермо победувајќи ја Катерина Среботник. На Ју-Ес Опен губи во осмина финалето од Жестин Енан со 6:0, 6:3.
Во 2004 година има проблеми со повредите, но сепак во Париз успева да ги победи Јелена Јанковиќ, Пати Шнидер и Франческа Скјавоне, но во полуфиналето е победена од страна на Ким Клајстерс, тогаш втора најдобра тенисерка на светот.
Во 2005 година Сафина влегува меѓу првите дваесет најдобри светски тенисерки.
Во досегашната кариера (јуни 2008) освоила 6 титули во поединечна конкуренција и 8 во игри во двојки на ВТА турнирите. Во играта во двојки со французинката Натали Деши во 2007 година освојува и една гренд слем титула, Отвореното првенство САД.
Јелена Јанковиќ

Јелена Јанковиќ (|Јелена Јанковић) (родена на во Белград) — професионална српска тенисерка.
Тенис научила да игра од постариот брат Марко кога имала девет години. Нејзин најдобар начин на игра е класичниот форхенд (дворачен бекхенд). Играше и на Отвореното првенство на Франција во 2008 година, кога успеа да стигне до полуфиналето, во кое загуби од Ана Ивановиќ. Јелена Јанковиќ во тој меч не ја изгуби само Гренд Слем титулата, туку и шансата да биде светска тенисерка број 1.
Моника Селеш

Моника Селеш (|Szeles Mónika, |Monica Seles) е поранешна југословенско-американска професионална тенисерка, која еден период во својата кариера била светска тенисерка број 1. Родена е година во Нови Сад, Србија во тогашната СФР Југославија. За време на својата кариера освоила 9 гренд слем турнири, станувајќи со само 16 и пол години најмлада тенисерка која го освоила Отвореното првенство на Франција во 1990 година. Била доминантна тенисерка во 1991 и 1992 година. Во четвртфиналето, во мечот меѓу Селеш и Магдалена Малеева, во Хамбург, 38-годишниот гледач, Гунтер Пархе, опсесивен обожавател на Штефи Граф, и забодува нож во грбот, по што таа прави двегодишна пауза од тенисот. Напаѓачот не добил затворска казна поради психичката состојба, но добил условна двогодишна казна со задолжително психолошко лекување. Поради овој инцидент се засилени сигурносните мерки на тениските турнири.
Во 1995 година повторно му се враќа на тенисот, но не успева да го достигне успехот кој го имала во почетокот на 90-те години.
Тускарори

Tускарора (''Ska-ru'-reⁿ'').-е племе и племенски сојуз на северноамериканските Ирокези кои се наоѓале до десеттите години на XVIII век на подрачјето на реките Нуз, Роаноке, Тар и Памлико.
1 Историја
Тускарора се состоеле од 3 племиња и тоа: Ka'te'nu'a'ka', „''народ од потопеното борово дрво''“; Akawantca'ka' (знечењето не е сигурно); и Skaru'reⁿ, „''собирачи на коноп''“ или самите Тускарора. Сите овие племиња живееле на подрачјето на денешна Северна Каролина, каде според Џон Лоусон имале 15 'градови'. Во 1711 Тускароранците почнуваат да војуваат со новодојдените белци, бидејќи сметале дека тие им ја уништуваат шумата. Војната траела до 1713 кога се и поразени и принудени да заминат во Њујорк каде би биле под заштита на Ирокезите. Во 1722 се примерни како шесто племе во ирокеската лига, која тогаш се нарекла Шест Нации (''Six Nations''). денес живеат во резервоарот на Тускарора во Њујорк каде ги има околу 2.000. И во Онтарио, Канада се на број околу 1.200.
2 Села
Анаока, Чунанетс, Кохунче, Конаухкаре, Контахнах (во близина на устието на реката Нуз), котечни (на спротивната страна од брегот на Нус ос Форт Барнвел), Корам, Корутра, Харука, Харутавакви, кента, Кентануска, Наурхеге Хеохерока (во округот Грин), Нонавхарице, Нурсурука, Уносура, Таскви, Тонарука, Торнинте, Тоснеок.
Окухнерунт (на реката Памлико, можеби во близина на Гринвил, во округот Пит), Унанаухан.
3 Организација
Тускароранците имале поделба по кланови кои опфаќале и 2 братства. Припадниците од истото братство де нарекувале браќа, а од спротивното братство ронини. Во Моргановото време постоеле 8 кланови.
Прва Фратрија
* Клан: 1, Bear (Мечката). 2, Beaver (Дабарот). 3, Great Turtle (Големата желка). 4, Eel (Јагулата).
Втора Фратрија
* Клан: — 5, Gray Wolf (Сивиот Волк). 6, Yellow Wolf (Жолтиот волк). 7, Little Turtle (Малата желка). 8. Snipe (Штуката).
4 Познати Тускароранци
* Ава Гарднер .
Долгански јазик

Долганскиот е туркиски јазик со околу 5,000 говорници, зборуван во Русија и говорниците на јазикот се познати како долганци. Јазикот е член на северните јазици од групата на туркиски јазици и најблизок јазик е на јакутскиот или сахаски јазик.
1 Азбука
Современата долганска азбука е:
А а, Б б, В в, Г г, Д д, Е е, Ё ё, Ж ж
З з, И и, Й й, К к, Һ һ, Л л, М м, Н н
Ӈ ӈ, О о, Ө ө, П п, Р р, С с, Т т, У у
Ү ү, Ф ф, Х х, Ц ц, Ч ч, Ш ш, Щ щ, Ъ ъ
Ы ы, Ь ь, Э э, Ю ю, Я я
2 Поврзано
* Долгани
* Долганска азбука
* Туркиски јазици
Сонот на жената (филм)

Сонот на жената (шведски: ''Kvinnodröm'') е шведски филм од 1955 година, режиран од Ингмар Бергман. Главните улоги ги толкуваат: Ева Далбек (Eva Dahlbeck) и Хариет Андерсон (Harriet Andersson). Во Англија, овој филм е прикажуван со насловот „Пат кон есента“ (''Jurney into Autumn'').
0.1 Заплет
Сузан е сопственичка на манекенска агенција во Стокхолм. Дорис, нејзината најпопуларна манекенка, има расправија со нејзиниот вереник Пале, пред да замине со Сузан заедно во Гетеборг на модна фото-сесија.
Економија на Ирокезите

Економијата на Ирокезите претставувала комбинација од градинарство и лов. Племињата од Ирокеската конфедерација и другите северни ирокески-зборувачки народи, влкучувајќи ги и Хуроните, живееле во региони кои сега ги вклучува областите на сојузната држава Њујорк и Големите Езера. Најмногу одгледувале пченка, боранија и тикви.
1 Сопственост
Имотите што ги поседувале биле заеднички.
Постоел и таканаречен ''совет на кланот на мајките'' во кој работеле само жени од различни кланови. Храната од таквите земјишта била нарекувана ''kěndiǔ"gwǎ'ge' hodi'yěn'tho'', која се користела на секакви церемонии и фестивали.
2 Поврзано
* Ирокези
3 Наводи
; Печатени
* Jim Adams, "Oklahoma Native Tribe Buys Land in New York State," ''Indian Country Today'', 24 ноември 2002.
* James Axtell, ed., ''The Indian Peoples of Eastern America: A Documentary History of the Sexes'' (New York: Oxford University Press, 1981).
* Doug George-Kanentiio, ''Iroquois Culture and Commentary'' (Santa Fe: Clear Light Publishers, 2000).
* Bruce E. Johansen, ed., ''The Encyclopedia of Native American Economic History'' (Westport, CT: Greenwood Press, 1999).
* John A. Noon, ''Law and Government of the Grand River Iroquois'' (New York: The Viking Fund, 1949).
* Frank G. Speck, ''Iroquois'' (Bloomfield Hills, Michigan: Cranbrook Press, 1945).
* Sara Henry Stites, ''Economics of the Iroquois'' (Lancaster, Pennsylvania: The New Era Printing Company, 1905).
* Bruce G. Trigger, ''The Huron Farmers of the North'' (New York: Holt, Rinehart and Winston, 1969), 28.
* Anthony F.C. Wallace, ''The Death and Rebirth of the Seneca'' (New York: Vintage Books, 1969).
; Електронски
* "Fur Trader" on Micki M. Caskey, Theresa J. Rapida, and Mark Wubbold, ''Iroquois Confederacy and the US Constitution '' (Portland State University:pdx.edu, 2001).
* Bruce E. Johansen, ''Forgotten Founders'' (Boston: Harvard Common Press, 1981).
Лилјана Петровиќ (менаџер)

Љиљана Петровиќ (р. 1959; |Љиљана Петровић) — српска јавна фигура. Најпозната е во јавноста како музички менаџер на македонскиот пејач Тоше Проески. Служела како негов менаџер во периодот меѓу 2003-2006 г. заедно со работникот за албанска мафија Ласто Николовски, создавајќи лажни студија Љиља ателје Прековиќ во Љубљана, Словенија.
Петровиќ низ годините била дел од скандали со перење пари, кражба, клевета, навреда, нарушување нечија репутација, емоционално и физичко злоупотребување, бегање од лицето на правдата. Била однесена на суд од страна на бившата ракометарска играчка Андријана Будимир, последната девојка на Тоше, која сакала на јавноста да ѝ ја прикаже нејзината посесивност и нејзините злодела. Нејзините криминални дејности ѝ станале познати на јавноста преку работата на хрватски новини и на пожртвуваноста на македонскиот новинар Зоран Божиновски.
1 Приватен живот
Петровиќ изјавила дека ги следела традициите на православно христијанство по смртта на Проески. Во периодот по неговата смрт, живеела во елитната населба во Злокуќани кадешто тој ја имал својата населба.
Наводно имала љубовна афера со министерот за надворешни работи на Кипар Ставрос Августидес со когошто поминала време на островот на Кипар. Поради илегалните активности, морала да избега во Атина. Исто така служела како кума на пејачката Биљана Крстиќ. Таа дошла на идејата за песната „Зајди, зајди“ со Проески. Така тие двајца стигнале да соработуваат.
Според статија објавена во 2017 во весникот Новости, Петровиќ е омажена. Петровиќ е пушач.
Петровиќ започнала незаконски да вози кога имала 13 години. Била дел на Базар релије и се натпреварувала за Нишкиот клуб Сафари. Исто така присуствувала на натпревари меѓу 22 и 26 години, активности кои ги правела криејќи се од своите родители. Исто така учествувала во спелеологија и купувала оружја за да им ги дава на ловци пред да добие дозвола за нивно користење.
2 Поврзано
*Ласто Николовски
3 Дополнителен материјал
************