procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Гобсек

'' Гобсек '', новела од 1830 година од Оноре де Балзак (1799-1850), се појавува во делот ''Сцени од приватниот живот'' од неговата ''Човечка комедија''
„Гобсек“ прв пат се појавува во „Ла Моде“ во марту 1830. под наслов „л'Усуриер“ („Тхе Лихвар“), а потоа во август 1830. во часописот ''Ле Волеур''. Во 1835. године под насловом ''Папа Гобсецк'' се појавила во издание кое го објавила Мадаме Цхарлес-Бецхет. Додека дефинитивниот наслов- „Гобсек“ настанал 1842. година во француското издание на „Човечката комедија“.
1 Содржина
Заплетот на Гобсек, е сместен за време на француската реставрација, се одвива во разговор помеѓу адвокатот Маитр Дервил и Викомтес де Гранлие. Дервил раскажува приказна која се фокусира на Анастази де Ресто која е ќерка на богат буржуј кој се оженил со аристократката, но ѝ е здодевно затоа што нејзиниот брак, е без љубов и страст.
Анастази де Ресто има афера со Максим де Трајл и го троши своето богатство на Де Трајл. Таа му се обраќа на лихварот Жан-Естер ван Гобсек за финансиска помош. Маитре Дервил делува како адвокат на Гобсек, додека идната сопруга на Дервил е исто така еден од должниците на Гобсек.
Сопругот на Анастаси дознава за нејзините долгови, па потпишува договор со Гобсек, кој би требало да биде од корист за неговите и децата на Анастаси. Меѓутоа, Анастаси го уништува тој договор . Последователно, и бракот на Анастаси е уништен и нејзиното семејно богатство е изгубено.
На крајот, постариот Гобсек стекнува уште поголемо богатство.Набргу по неговата смрт, Дервил открива многу богатства во домот на Гобсек, вклучително и многу расипана храна што Гобсек имал намера да ја продаде.
2 Филмски адаптации
*''Гобзек'', Советски филм од Константин Егерт
*''Гобсек'', Советски римејк на филмот од 1936 година на Александре Орлов.
* Гобсек, чехословачки телевизиски филм, 1985
3 Биографија
* Adrian Cherry, « Balzac’s ''Gobseck'': A Character Study of a Usurer », ''USF Language Quarterly'', 1967, (1-2), .
* R.J. B. Clark, « ''Gobseck'' : structure, images et signification d’une nouvelle de Balzac », ''Symposium'', 1977, , .
* Owen Heathcote, « From Cannibal to Carnival: Orality and Violence in Balzac’s ''Gobseck'' », ''The Modern Language Review'', , (1), .
* Diana Knight, « From Gobseck’s Chamber to Derville’s Chambers: Retention in Balzac’s ''Gobseck'' », ''Nineteenth-Century French Studies'', printemps-été 2005, (3-4), .
* Éric Le Calvez, « ''Gobseck'' and ''Grandet'': Semes, Themes, Intertext », ''Romance Studies'', printemps 1994, , .
* Allan H. Pasco, « Descriptive Narration in Balzac’s ''Gobseck'' », ''Virginia Quarterly Review'', 1980, , .
* Allan H. Pasco, « Nouveau ou ancien roman: Open Structures and Balzac’s ''Gobseck'' », ''Texas Studies in Literature and Language'', 1978, , .
* Jean-Luc Seylaz, « Réflexions sur ''Gobseck'' », ''Études de Lettres'', 1968, , .
* Achim Schröder, « Geld und Gesellschaft in Balzacs Erzählung ''Gobseck'' », ''Germanisch-Romanische Monatsschrift'', 1999, (2), .
Чифте амам (Тетово)

Чифте амам (Бегов амам или Хуршиде амам) — поранешен турски амам во градот Тетово, денес дом на Уметничката галерија на градот. Се вбројува меѓу најголемите знаменитости во градот и прогласен е за културно наследство на Македонија.
Амамот е класичен пример за османлиската архитектура. Изграден е на левиот брег на реката Пена на крајот од XV до почетокот на XVI век и сместен спроти Шарената џамија, на патот од Тетово за полошките села. Подигнат е од Мехмед Челеби, син на Исак-бег.
Изграден е од делкан камен, варовник и тулни украси својствени на периодот. Претставува типична симетрична двојна бања, од каде го добила името ''чифте''. Влезот е од исток и е засводен. Прозорци има само во соблекувалната. Градбата има две големи и две мали куполи. Различната големина на куполите ја разбива еднообразноста на објектот. Првата купола е седумаголна, а секој агол има кружен отвор преку кој влегува светлина. Амамот е украсен со пластични и камени елементи — добро исполнети прекршени лакови и убави венци на куполите.
Амамот низ вековите е обновуван на многу наврати, но сепак го зачувал изворниот изглед. Последната реставрација е извршена од 2005 до 2007 г. и потоа амамот станал уметничка галерија.
1 Поврзано
* Уметничка галерија - Тетово
* Шарена џамија
Манастир Калениќ

Манастирот Калениќ е женски манастир на Српската православна црква, кој припаѓа на Шумадиската епархија. Тој се наоѓа во близина на Рековац и 12 од селото Опариќ. Посветен е на Воведението на Богородица.
Манастирот претставува недвижно културно наследство како споменик на културата од исклучително значење.
Никон Лазаревиќ бил старешина на манастирот од 1910 до 1944 година.
1 Историја
Калениќ е завештание на протовестарот Богдан, угледниот благородник на деспотот Стефан Лазаревиќ. Црквата била изградена и живописана помеѓу 1407 и 1413 година. Напуштен е кон крајот на 17 век; го обновиле кон средината на 18 век монасите од Морача. Старешини на манастирот биле: Самуило Јаковљевиќ, Пајсије Раденковиќ, Гаврило Миљковиќ, Макарије Јеремиќ, Леонтије Цветиќ.
2 Архитектура и живопис
Според ликовните вредности, манастирот се вбројува помеѓу најзначајните споменици на културата во Србија. Моравската црква, богатодекорирана однадвор, фреските спаѓаат меѓу најдобро зачуваните животописни остварувања во 15 век.
Основата на манастирот е триконхос од концизен тип со една купола; има припрат со слепа купола. Се вели дека Калениќ е најраскошниот манастир во моравски стил, кој се одликува со богата архитектонска камена пластика и наизменично редење на камен и тула. Што се однесува до ѕидните декорации и фреските, застапени се вообичаените мотиви, како што се големите празници, земниот живот на Христос и неговите чуда, како и циклусот на апокрифните житија на Богородица во припрати, во кој сенаоѓа и ктиторската композиција - протовестирот Богдан заедно со сопругата Милица и братот Петар му приоѓаат на деспотот Стефан.
Во периодот меѓу 1928 и 1930 година година извршено е големо стручно обновување на манастирот.
3 Сабори
Во манастирот традиционално секоја година се одржува Саборот „Го поминав Левац, ја поминав Шумадија“, (српски јазик: Саборот „Проѓох Левац, проѓох Шумадију“) под покровителство на Министерството за култура на Република Србија и општината Рековац.
4 Галерија
*
Мирјана Мариќ (моден творец)

Мирјана Мариќ (Ниш, 22 мај 1938 - Белград, 25 јули 2021) била модна дизајнерка и една од најважните фигури на југословенската и српската мода во втората половина на 20 век.
1 Биографија
Мариќ била родена на 22 мај 1938 година во Кравље, населба во Ниш. Од 1948 година живеела во Белград со семејството. Дипломирала во 1960 година на Академијата за применета уметност, отсек текстил, а потоа магистрирала текстил и современа носија на Уметничката школа во Манчестер. Во 1964 година работела во печатницата Текстил колор во Бабушница, а од 1964 година била професор на Факултетот за индустриски дизајн (денес Факултетот за дизајн во Белград).
Во 1970 година добила статус на слободен уметник и се вработила во Југоекспорт, убедувајќи го менаџментот на компанијата да започне со производство. Неколку години подоцна почнала да работи во студио за висока мода. Нејзините модели денес можат да се најдат во продавниците на Атекс.
Работејќи во Југоекспорт, таа соработувала со многу југословенски модни куќи како Рудник и Мода.
Посебно признание за својата креативна работа добила во 1975 година кога Пјер Карден ја поканил во Франција, организирајќи модни ревии со нејзините модни парчиња. Мариќ досега има над седумдесет модни ревии низ светот. Нејзините модели ги носела Јованка Броз, данската принцеза, белгиска кралска двојка. Нејзиниот бренд Три М и модни парчиња од кожа добиле бројни домашни и светски награди и признанија.
Својата последна модна ревија ја одржала во 1992 година.
Во август 2014 година Во Етнографскиот музеј во Белград, Мирјана Мариќ имала изложбата и била прикажана колекција на вечерни фустани донирани од неа на Етнографскиот музеј.
2 Цитати
* „Модата е состојба на душата на оној што ја создава, но и на оној што ја избира и носи.* „Всушност, не се станува моден дизајнер, се раѓаш со или без таа склоност. Ми се чини дека имав некој талент, одредена склоност и бев подготвена да поминувам и десет часа дневно со мојата облека. (''ТВ Новости, 1975) ''* „Имам енергија, можеби повеќе енергија отколку талент. Ако размислам подобро, енергијата, а не талентот, ми помогна да преживеам“. (''Свет'', 1986) * „Она што го забележувам е дека девојките и жените сега се многу поубави од порано. Тие се исто така различни, без разлика на глобализацијата. Луѓето се облекуваат во бои. Кога излегувам во град гледам многу бои и тоа ми се допаѓа бидејќи е манифестација на нашиот внатрешен оптимизам. Во минатото најчесто се носеа бои кои беа модерни таа сезона, а ретко која друга.“* „Денес носите многу фармерки и тоа е во ред ако ви одговара. Квалитетна бела кошула, добри фармерки и со тоа можете да одите во театар.“* „Се обидов да го извлечам максимумот од секој материјал и неговите одлики. Сакав да покажам дека вечерните фустани не мора да бидат направени не само од луксузни ткаенини како што се тантела, ламе, брокат итн, туку и од најчестите материјали, церемонијален карактер“. (''Политика'', 1972) * „Вкусот на потрошувачите најмногу зависи од оние што ги носат. (''Политика'', 3 октомври 1976 година)
Ноќта на книгата

Ноќта на книгата е регионална културна манифестација која ја организира издавачката куќа ''Лагуна'', која се одржува двапати годишно - кон средината на јуни и средината на декември.
1 За манифестацијата
Дваесеттата регионална манифестација „Ноќта на книгата“ е одржана на 14 јуни 2019 година. Ноќта на книгата се одржала на дури 59 локации во 29 градови во Србија и регионот. Почнува во 17 часот и трае до полноќ. Тогаш важа попустите за сите изданија на Лагуна, но и за изданијата на другите издавачи кои се придружуваат на овој настан.
1.1 Дружење на читателите со авторите
Овој манифестација е единствена по тоа што во текот на целата вечер авторите се дружат со читателите: Драган Великиќ, Душан Ковачевиќ, Љубивоје Ршумовиќ, Горан Марковиќ, Иван Ивањи, Дејан Стоиљковиќ, Марко Шелиќ, Горан Гоциќ, Урош Петровиќ, Владимир Кецмановиќ, Јелена Бачиќ Алимпиќ, Мирјана Бобиќ Мојсиловиќ итн. Дружењата се организираат во книжарниците Кнез Михаилова 40, Делфи (улица во Белград) СКЦ и во многу други белградски книжарници, како и во книжарницата (улица во Нови Сад), во Нови Сад.
1.2 Библиотеки во Ноќта на книгата
На оваа манифестација се приклучиле голем број на библиотеки со можност за попуст на зачленувањето.
1.3 Организатори
Организатор во 2019 година била издавачката куќа Лагуна и е организирана во читателските клубови на овој издавач, како и во книжарниците на Делфи. По повод на овој настан се објавуваат и нови изданија или реизданија на барани публикации.
2 Галерија
Селски лекар

''Селски лекар'' (француски: ''Le Médecin de campagne'') ― роман на Оноре де Балзак од 1833 година. Вториот во неговиот серијал „''Сцени од селскиот живот''“ (''Scène de la vie de campagne''), се осврнува на зафатеностите на авторот со општествената организација, политичката моќ и религијата, иако политичките принципи на Балзак не биле оние на ликот д-р Бенасис. Ниту еден од ликовите не се појавува на друго место во „''Човечка комедија''“.
Срцето на третиот дел од книгата е составено од приказни раскажани за време на бдение во штала од Гогела, поранешен војник во војските на Наполеон. Овој дел користи материјал што Балзак го собрал за планираното дело „Наполеонови битки“ (''Les Batailles napoléoniennes''), кое тој го започнал, но никогаш не го завршил.
1 Синопсис
Во 1829 година, командантот Женестас пристигнува во едно село во Дофине, каде што го запознава д-р Бенасис, кој ја претвори бедната населба во мал, но просперитетен град за само десет години. Секој од двајцата мажи има тајна, која се открива дури на крајот од книгата.
Вуков сабор

Вуков сабор е најстара и најмасовна културна манифестација во Србија. Посветена е на негување на споменот на животот и делото на реформаторот на српскиот јазик Вук Стефановиќ Караџиќ. Централната програма традиционално се одржува во септември во вуковото родно мест Тршиќ кај Лозница. Дел од програмата се реализира воу Лозница, Белград и блискиот манастир Троноша, место на раното вуково школување.
Вуковиот сабор е сместен во Националниот регистар на нематеријално културно наследство на Србија.
1 Историја
Првиот Вуков сабор е одржан во 1933 година и од тогаш не е одржан единствено за време на Втората светска војна. Одржавањето на Вуковиот сабор за жителите на Тршиќ и околните села е време кога пријателите и роднините од другите краеви им доаѓаат на гости, како што тоа се прави и на селските слави, и заедно учествуваат во програмата во рамки на Саборот.
Реден број, Година, Датуми, Беседник на централната манифестација
78, 2011, , Ангела Рихтер
79, 2012, Ранко Рисојевиќ
80, 2013, Душан Ковачевиќ
81, 2014, Драган Станиќ
82, 2015, Бошко Сувајџиќ
83, 2016, Светислав Божиќ
84, 2017, Александар Вучиќ
85, 2018, Вељко Брбориќ
86, 2019, Емир Кустурица
87, 2020, Јанко Вујиновиќ
2 Програма на манифестацијата
Централната програма традиционално се одржува во септември во вуковото родно место Тршиќ кај Лозница. Дел од програмата се реализира во Лозница, Београд и блискиот манастир Троноша, место на раното вуково школување. Програмата на Вуковиот сабор опфаќа тематски изложби, театарские претстави, концерти, литературни и филмски вечери, промоции на книги и слични приредби.
2.1 Централна манифестација
Централната манифестација се одржува на ''сабориштето'', на отворена сцена во Тршиќ, и традиционално почнува со изведување на „Химна на Вук” (српски јазик: „Химне Вуку”) на Стеван Мокрањац и со подигање на знамето на саборот. Следат поздравниот говор на претседателот на градот Лозница и ''саборска беседа'' на некој истакнат книжевник, уметник или научник. Потоа се изведува избраното музичко-сценско дело. На крајот настапуваат фолклорните ансамбли.
2.2 Сабориште
Сабориштето денес претставува единствен музеј на народно неимарство на отворено, на кој покрај гледалиштето и театарот, во форма на амфитеатар, поставени градби кои потекнуваат од 19 век или почетокот на 20 век.
3 Организатори
Организатори на саборот се Центарот за култура „Вук Караџиќ” и градот Лозница, под покровителство на Министерство за култура и информирање на Република Србија.
4 Нематеријално културно наследство
Локалната заедница имала голема улога во осмислување на програмата на оваа манифестација, поради што таа сочинува дел од идентитетот на местото Тршиќ, во околина на градот Лозница во западна Србија. Вуковиот сабор е сместен во Националниот регистар на нематеријално културно наследство на Србија.
5 Поврзано
* Сабориште во Тршиќ
* Сабор (манифестација)
* Нематеријално културно наследство
Коста Миличевиќ

Коста Миличевиќ (Врака кај Скадар, 3 јуни 1877-Белград, 12 февруари 1920 година) бил српски сликар.
1 Биографија
Роден е во свештеничка фамилија, во селото Враки кај Скадар. По пристигнувањето во Белград, тој бил прва генерација ученик во уметничкото училиште „Цирил Кутљик“. Со себе од Скадар ја понел „Александрида“, еден од најстарите илустрирани српски ракописи, најверојатно напишан во XIV век. Со многу тешки финансиски услови, студирал во Прага, Виена, а подоцна и во Минхен. Прво учествувал во Првата светска војна како војник, а подоцна и како воен сликар на Врховната команда на Крф. Бил учител во вечерното занаетчиско училиште и член на „Лада“. Тој починал на 12 февруари, според некои извори два дена порано, во 1920 година во Белград.
Во опусот на Коста Миличевиќ, Лазар Трифуновиќ издвојува четири периоди: школски (1895—1908), Белградски (1909—1914), Велешки (1915) и Крфски (1916—1920). На почетокот, во школскиот период на уметничко формирање, бил приврзаник на отцепувањето, па во тој дух го насликал иконостасот во Железник, како и неколку српски предели. Следувал белградскиот период откако Миличевиќ имал можност да се запознае со сликите на Надежда Петровиќ и Милан Миловановиќ. Тој по овој период го напуштил академскиот стил, така што целиот овој дел од неговиот опус е обележан со потрагата по лична уметничка експресија, која конечно ја нашол во густа пастата намачкана боја и мрежа од дамки, што наликувале на импресионистички процес. Тоа најмногу се забележувало во циклусот слики создадени во колонијата во Савинац (Црква Савинац, Пролет).
Познати се само пет слики од следниот, велешки период, кои биле создадени додека Миличевиќ се борел во војната и во кои бил целосно воспоставен балансот меѓу светлината, бојата и формата. Оваа рамнотежа била изразена во сликите создадени на Крф, каде средоземното сонце станало силна инспирација за уметникот. Пејсажите создадени на Крф претставувале афирмација на српскиот импресионизам.
2 Галерија
Наташа Беквалац

Наташа Беквалац (родена на 25 септември 1980 година) е српска пејачка, модел и глумица од Нови Сад.
1 Живот и кариера
Ќерката на поранешниот фудбалер и тренер, Драгољуб Беквалац, Наташа е родена на 25 септември 1980 година во Нови Сад и пораснала како средно дете покрај две сестри. Таа го привлекла вниманието на јавноста уште од рана возраст настапувајќи на детски музички фестивали, како и со појавувањето на популарното естрадно шоу кое го води Миња Субота, наречено ''Мужички тобоган'', во 1990 година. По дипломирањето на високото тренерско училиште, таа одлучи да продолжи со музичката кариера со издавање на нејзиниот деби албум „''Не брини“'' во 2001 година под Сити рекордс. Важена како поп икона, Беквалац стана една од најистакнатите српски пејачки со пет студиски албуми и бројни хит-песни, меѓу кои „Мали сигнали“, „Никотин“, „Краљица нових љубови“, „Оригинал“ и „Мала плава“. На Денот на вљубените 2020 година, таа одржала солистички концерт во Белградската арена, насловен ''СОС за љубав (СОС за љубов)''.
Покрај музиката, Беквалац има направено и неколку камео на телевизија и го имала своето деби во театарот во 2016 година како кралицата Драга Машин во мјузиклот ''Тајна Црне руке'' (''Тајната на црната рака''). Понатаму, во 2018 година беше судија во детската пејачка емисија ''Пинкове звездице'', на местото на пејачката Јелена Томашевиќ.
Беквалац, исто така, била позната по поддршката на правата на ЛГБТ преку нејзините јавни настапи па затоа беше почестена со титулата геј икона во 2019 година. Покрај тоа, беше „кума“ на белградската парада на гордост 2021 година, каде изјави дека не е сојузник на заедницата, туку „дел од неа“.
Беквалац доби и широко медиумско внимание поради нејзиниот личен живот. Помеѓу 2006 и 2011 година, таа беше во брак со српскиот ватерполист Данило Икодиновиќ, со кого ја доби својата прва ќерка во 2007 година. Нејзиниот втор брак беше со ракометарот Љубомир Јовановиќ, од 2015 до 2017 година. Беквалац потоа се омажи за ИТ- претприемачот Лука Лазукиќ, а во 2018 година ја роди својата втора ќерка. Сепак, таа на крајот се разведе откако беше физички нападната од нејзиниот тогашен сопруг, само еден месец откако се породи.
2 Дискографија
; Студиски албуми
*''Не брини'' (2001)
*''Ништа лично'' (2002)
*''Стерео Љубав'' (2004)
*''Не Ваљам'' (2010)
*''Оригинал'' (2016)
; ЦД
*''Љубав, Вера, Нада'' (2008)
3 Награди и номинации
година, Награда, Категорија, Номиниран/работа, Резултат,
Оскар на популарност, 2011 година, Женска поп-пејачка на годината, Самата Herself, Победничка
Церемонија на музички награди, 2020 година, Музичко видео на годината, „Доџи мами“ Дојди мами, Победничка
Стефан Милосављевиќ

Д-р Стефан Милосављевиќ (Белград, 18 декември 1827 — Виена, 13 февруари 1879) — доктор по медицина и хирургија, првиот српски шеф на здравствената служба и првиот граѓанин на Србија кој станал доктор по медицина.
1 Биографија
Д-р Стефан Милосављевиќ е роден во Белград на 18 декември 1827 година. Основно и средно училиште завршил во Белград. Во почетокот на 1850-та. Заминал во Париз како државен стипендист за да студира медицина. Своите медицински студии ги завршил во Париз по пет години, на 18 април 1855 година. Тогашното Министерство за јавно образование на Стеван Милосављевиќ му доделил диплома со која го прогласил за доктор по медицина.
2 Животот и работата
По завршувањето на училиштето се вратил во Србија, каде што станал доктор. Работел како општински и приватен лекар во Белград до 1859 година, кога со декрет на Милош Обреновиќ од 1 април 1859 година бил именуван за началник на санитарното одделение на МВР. Стефан Милосављевиќ бил организатор и креатор на многу санитарни прописи во санитарната служба. Биле усвоени:
*''Правила за калемење сипаници'',
*''Највисока одлука е да се формира Лабораторија во санитарното одделение и звање хемичар'',
*''Највисоката одлука за должностите на окружните лекари'',
*''Највисоката одлука, сиромашните пациенти да плаќаат за лекување на општината''.
*''Највисоката одлука е да се издаваат бесплатни федерации за сиромашните, службениците, свештениците, министрите и студентите''.
*''Одлука за плата на реонските физичари'',
*''Закон за изградба и организација на болници'',
*''Закон за аптеки и фармацевти за чување и продавање лекови и отрови''.
Бил началник на санитарната управа на МВР(Министерство на Внатрешни Работи) до 1879 година.
На почетокот на 1878 година, неговото здравје се влошило. Во април истата година заминал во Швајцарија на лекување и опоравување. По неколку месеци отишол во Виена на повторно лекување. Неговата состојба се влошила и тој починал на 13 февруари во Виена, во рацете на неговите сестри. Погребан бил во Белград на 21 февруари 1879 година.
Стефан Милосављевиќ починал во 1870 година бил избран за советник на општина Белград. Во 1873 година бил избран за владин пратеник во Народното собрание на Србија. Активно учествувал во донесувањето на законите и дискусиите за важни прашања во овие тела.
Стефан Милосављевиќ учествувал на Меѓународниот медицински конгрес во Виена во 1872 година и 1874 година.
3 семејството
Татко Лазар Милосављевиќ, трговец (дуќанџија), роден во Софија, мајка Симка (Стефановиќ) од Белград. Сестрите Магдалена и Савка.
Неговата сестра, Савка Паниќ, за да го зачува споменот на својот брат, ја основала ''донацијата на д-р Стево Милосављевиќ, првиот српски шеф на медицинските служби,'' и го оставила својот имот во аманет на Српското лекарско друштво. Целта на тестаментот била да се изгради Медицинскиот центар, што било постигнато во 1932 година.
4 Галерија
Денови на баницата

Денови на баницата е гастро-туристичка манифестација која секоја година се одржува во Бела Паланка уште од 2005-та година. Самото име се однесува на специфичен вид на домашна пита, која во белопаланечкиот и пиротскиот крај, како и во Бугарија и Македонија, се нарекува „Баница“.
1 Опис
Се состои од натпреварувачки и ревијален дел во подготовката на домашни пити и традиционални специјалитети. Секоја година има се повеќе учесници и посетители. Во последните години има голем број на гости од Бугарија и другите земји.
Тематската манифестација е поделен на три дела (најчесто се одржува три дена: втората недела од август од петок до недела):
Натпреварувачкиот дел е натпревар во изработка на „најдобра баница “. Натпреварувачите ги оценува жири, а најдобрите добиваат награди.
Целта на настанот е да се зачуваат и негуваат обичаите, културата и традициите на белопаланечкиот крај. Манифестацијата е проследена со различни културно-уметнички програми.
Златан Аломеровиќ

Златан Аломеровиќ (роден на 15 јуни 1991 година) е српско - германски фудбалер кој игра на позицијата голман. Моментално настапува за клубот на Јагиелонија Бјалисток во Полска.
1 Раниот живот, младоста
Аломеровиќ е етнички Бошњак, роден во Пријепоље, во југозападна Србија (во тоа време сè уште СФР Југославија). Тој пристигнал во Германија во 1999 година на осумгодишна возраст со своето семејство и израснал во месноста Рур во покраината Северна Рајна-Вестфалија. Аломеровиќ има германски и српски пасош , тој се здобил со германски пасош преку поддршка на организацијата на БВБ (тимот на Борусија Дортмунд).
2 Клупска кариера
2.1 Борусија Дортмунд
Во 1999 година, по емиграцијата на Аломеровиќ во Германија од поранешна Југославија, тој се запишал на фудбалската академијата на ТуС Хевен, а потоа се запишал една година и на академијата на клубот СВ Бомерн 05. Подоцна минал во академијата на клубот СВ Хербеде, а на крајот се запишал и на фудбалската академија на ФСВ Витен до крајот на сезоната 2005–2006. Во сезоната 2006-2007, Аломеровиќ бил запишан во академијата на Борусија Дортмунд.
Во сезоната 2010–2011, Аломеровиќ дипломирал на БВБ академијата во Борусија Дортмунд II каде играл во регионалната Фудбал-Регионалната лига На 19 март 2011 година, Аломеровиќ го одиграл својот единствен натпревар за Борусија Дортмунд II во сезоната 2010–2011 во нерешениот натпревар од 2:2 против вториот тим на екипата на Фортуна од Диселдорф. Во сезоната 2011–2012, новиот менаџер на Борусија Дортмунд II, Давид Вагнер, правел одредени системски промени и промени на позицијата голман по секој втор натпревар. Подоцна Аломеровиќ го одиграл својот прв натпревар под водство на Давид Вагнер во победата на Борусија Дортмунд II на гостински терен со 4:0 против вториот тим на Шалке 04 од Гелзенкирхен.
Во сезоната 2012-2013, на 21 јули 2012 година, Аломеровиќ го одиграл својот прв натпревар од 2012-2013 за Борусија Дортмунд II и воедно тоа бил прв професионален фудбалски натпревар во германската 3. Лига против тимот ВфЛ Оснабрик. На 18 мај 2013 година, го одиграл својот втор натпревар во сезоната 2012-2013 во победата од 1:0 на гостински терен против тимот на ВфБ Штутгарт II. На крајот на сезоната 2012-2013, Аломеровиќ бил прекомандуван во првиот тим на гигантот Борусија од Дортмунд. Во сезоната 2013-2014 во Бундеслигата тој потпишал 1 годишен договор со Борусија Дортмунд и тоа со важност до 30 јуни 2014 година.
2.2 Корона Киелце
На 8 јули 2017 година тој потпишал договор со екипата од полската Екстракласа лига, Корона Киелце.
3 Признанија
3.1 Клуб
Борусија Дортмунд
* Освоен е ДФЛ-Суперкуп: 2014 година
Легија Гдањск
* Освоен е Полски куп: 2018–19
* Освоен е Полски Суперкуп: 2019 година
Златарска сиријада

Златарската сиријада е манифестација, која е создадена во 1997 година, како своевиден натпревар за производителите на златарско сирење. Од 2013 година се одржува во Нова Варош во рамки на манифестацијата Златарфест.
Златарското сирење од јуни 2013 година официјално е заштитен бренд со географска ознака на потекло во Заводот за заштита на интелектуалната сопственост.
Првата златарска сиријада била одржана на 12 јули 1997 година во Булатовиќи, на фармата на земјоделската задруга од Нова Варош. Нема пишани траги за учесниците, но според сеќавањето на организаторите имало околу дваесетина натпреварувачи - производители на златарско сирење. До сега се одржани вкупно 18 златарски сиријади, од кои најголем број во селото Божетиќи. Здружението на сточари „Увачка река млека“, во 2009 година, учествува во организацијата на „Златарска сиријада“.
Во рамките на оваа манифестација, покрај натпреварот и изложбата на најдобрите сирења од Златар, се одржува и натпревар во правење на најдобра пита со хелда (хељдопита), која без неизоставните состојки на златарско сирење и злаарска хелда од падините на Златара не би била посебна.
 
1 Наводи
*
Данил Медведев

Данил Сергеевич Медведев (роден на 11 февруари 1996 г.) — руски професионален тенисер.
Тој е моментално светски бр. 2 играч во светот според Асоцијацијата на тениските професионалци (АТП), што е негов најдобар пласман, прв пат стекнат во март 2021 година. Во кариерата, Медведев има освоено 13 АТП титули во поединечна конкуренција, вклучувајќи гренд слем титула на Отвореното првенство на САД 2021 и титула на АТП Мастерс купот во 2020 година. Со победата на завршниот АТП Мастерс куп во 2020 година, Медведев станал прв и единствен играч во историјата која ги поразил најдобрите три рангирани играчи во светот на патот до титулата во ова натпреварување. Тој исто така бил финалист на Отвореното првенство на САД 2019 и на Отвореното првенство на Австралија 2021.
Медведев дебитирал на АТП турнејата во 2015 година, во двојки на Купот на Кремаљ во Москва. Во 2016 година, тој ја забележал својата прва АТП победа на Отвореното првенство на Хертогенбош. Следната година, тој за прв пат учествувал на гренд слем турнир, и тоа на Вимблдон 2017, каде го победил светскиот бр. 3, Станислас Вавринка. Во 2018 година, Медведев ги освоил своите први АТП титули, во Сиднеј и Винстон-Салем, и првата АТП 500 титула на Отвореното првенство на Јапонија. Тој направил пробив во 2019 година, пласирајќи се во најдобрите десет играчи во светот и стигнувајќи до шест едноподруго АТП финалиња, вклучително и финалето на Отвореното првенство на САД. Медведев и Александар Зверев се единствените активни играчи покрај големата тројка со освоени четири АТП Мастерс 1000 титули.
Медведев практикува одбранбен стил на игра со рамни удари од основната линија. Тој поседува силен сервис кој достигнува брзина до 230 км/ч, но исто така е познат и како еден од најдобрите враќачи на сервиси. Неговата игра се базира на долги поени и малку неизнудени грешки.
Квргуша

Квргуша — традиционално јадење во босанската (српската) кујна. Таа е слична на пита, а името го добила по нејзиниот изглед (џумки месо што гледаат од тестото).
1 Поткозарска квргуша
* едно пиле
* 4-5 јајца
* сол
* 200 грама брашно
* 1 дл млеко
* 1 дл кисела вода
* црвен пипер
* масло, маст или маргарин за подмачкување
2 Поврзано
* Српска кујна
* Пита
Цицвара

Цицвара — вид храна, составен дел на српската, црногорската, крајишката и источнохерцеговската кујна. Се подготвува од жолто или бело пченкарно брашно со додавање на кајмак (скорупа). При подготовката мора да се внимава растопениот кајмак да биде под површината. Јадењето настанало на Дурмитор како Божиќна чест.
Се сервира во чинии. Се јаде со лажица. По желба се прелева со мед. Како прилог се служат компири и леб.
Со задоволство се става пред гостите (во Црна Гора со исечена свинска пршута, претставува најголема можна чест за оној пред кој се става).
1 Начин на подготовка и состојки
Потребни состојки:* ½ л вода
* 200 гр зрел кајмак
* 200 гр пченкарно брашно
Кајмакот ставете го во жешка вода и ставете на шпорет да се вари на тивок оган. Кога водата ќе зоврие, полека додавајте го пченкарното брашно и полека мешајте со дрвена лажица додека цицварата не се згусне. Доколку користите инстант качамак, варете онолку колку што пишува на кесичката.
2 Поврзано
* Белмуж
* Качамак
* Попара
Богдан Радивоевиќ

Богдан Радивоевиќ (2 март 1993) — српски ракометар на СЦ Пик Сегед и на српската репрезентација.
1 Клупска кариера
Радивоевиќ го направил своето деби за сениорскиот тим за Партизан во сезоната 2010-11, кога тимот ја освоил титулата во лигата. Подоцна се преселил во странство во Германија и потпишал со СГ Фленсбург-Хандевит, помагајќи му на клубот да ја освои Лигата на шампионите на ЕХФ 2013-14.
2 Меѓународна кариера
Репрезентативец на Србија од 2012 година, Радивоевиќ учествувал на две Светски првенства (2013 и 2019 година) и на четири Европски првенства (2014, 2018, 2020 и 2022 година).
Барокна порта

Барокната порта била една од многуте порти на Белградската тврдина, изградена за време на големата австриска обнова на Белградската тврдина, во првата половина на 18 век.
1 Положба и средина
Барокната порта, денес заѕидана, се наоѓа на југоисточниот бедем на Горниот град на Белградската тврдина.
2 Историја
Барокот е краток момент во историјата на Белград кога австриската монархија го презела од речиси два века турско владеење и се обидела да го трансформира Белград од ориентален град во вистински европски утврден град за неколку децении владеење. Вака создадениот барокен град требало да биде ''средство за пропаганда со кое монархијата сакала да ја покаже сета своја сила и големина кон непријателот.''
За време на горенаведените намери на Австрија биле извршени фортификациски работи на Белградската тврдина, во првата половина на XVIII век, на основа на проект на Никола Доксат де Морез. Белградската тврдина се претвора во современа тврдина со украсни барокни порти и иновативни градби како што се Големиот римски бунар и Големиот барут. Така е создадена барокната порта во тој градежен замав. Австријците ја изградиле оваа нова порта во рамките на југоисточниот бедем, со цел да создадат симетрија со главната порта на тврдината - Стамбол порта.
3 Архитектура
Барокната порта е градежна структура на барокниот архитектонски комплекс во стандарден декоративен стил за австриската монархија. На надворешната страна на југоисточниот бедем се гледаат со цигли заѕиданите остатоци од таа порта, која е археолошки истражена и обновена. При реновирањето се откриени остатоци од првобитната подна покривка: калдрма во ширината на преминот и тротоар од тули.
Кога Белградската тврдина била вратена на Турците, тие во согласност со одредбите на Белградскиот мировен договор од 1739 година, ја затвориле барокната австриска порта на југоисточниот бедем на Горниот град со преграден ѕид и повторно ја отвориле портата од Корнаровото време - денешната Сахат порта.
4 Обнова
Барокната порта била заѕидана и не била во функција до 1987 година, кога со ревитализација станала Галерија на Белградската тврдина. Последното реновирање на овој комплекс било извршено во 2003 година, кога била утврдена комплексната состојба и потребата од дополнителни работи. Потоа била поставена привремена настрешница, која на овој простор се наоѓала веќе 17 години, поради што дошло до забрзано распаѓање во внатрешноста на портите, особено во Галеријата на Белградската тврдина, која денес е затворена за посетители.
Некогаш во него се наоѓала поставката „Изложба на Белградска тврдина“, во чиј оквир биле изложени:
* Римски статуи и жртвеници од просторот на Србија и Белград,
* модели на Тврдината од 15 век,
* модели на тврдината од 1736 и 1790 година,
* дел посветен на деспотот Стефан Лазаревиќ и на бранителите на Белград од XV век,
* Римски статуи и жртвеници од просторот на Србија и Белград,
5 Поврзано
* Белградска тврдина
Муќкалица (јадење)

Муќкалица — главно јадење, составено од месо и е дел од српската кујна. Различни рецепти се дел од локалните кујни во јужна Србија (Лесковац, Шар Планина од Косово, Топлица). Главната одлика на ова јадење е дека месото пред подготовка на јадењето мора да биде испечено на скара. Месото се посолува и се сече на крупни коцки. Може да се направат и раженчиња на стапче и да се испечат на скара.
1 Подготовка на јадењето
Парчињата месо од скарата може да се завиткаат со сланина или сланината може посебно да се испече и подоцна да се додаде во зеленчукот. Исечканиот кромид се динста на масло и кога ќе се испржи се додаваат сечканите пиперки, домати и сечканиот лук. Се додава месото, се прелива со малку вода и се динста додека зеленчукот не стане компактна смеса. Се зачинува и замастува по вкус.
Според некои рецепти, доматите треба претходно да се излупат, а пиперките да се потпечат и исто така да се олупат. На крајот од готвењето, муќкалицата се запечува во рерна неколку минути.
2 Лесковачка муќкалица
* свинско месо, 650 гр
* 2 главици кромид
* 1 дл масло
* сол
* бибер
* 2 лути пиперки
* 4 домати
* лист од магдонос
3 Шарпланинска муќкалица
* 650 овчо месо од бут
* 1 дл масло
* 5 главици кромид
* 4 чешниња лук
* 1 зелена пиперка
* 1 лажица оцет
* сол
* бибер
4 Топличка муќкалица
* 500 гр свинско филе
* 2 лажици масло
* 150 гр печурки
* 200 гр пиперки
* 100 гр моркови
* 2 лажици соин сос
* 30 гр копар
* сол
* бибер
* 200 гр домашни суви тестенини
* 800 мл вода
* 150 гр фета сирење
* 100 гр чери домати
Дарко Ѓукиќ

Дарко Ѓукиќ (роден на 11 декември 1994 година) — српски ракометар кој игра за РК Вардар 1961 година и за репрезентацијата на Србија.
Се натпреварувал на Европското првенство во ракомет за мажи 2016 и 2022 година.
Ивана Петерс

Ивана Питерс (позната и како Ивана Негатив, родена како Ивана Павловиќ на 22 август 1974 година) — српска поп и рок пејачка. Се прослави како пејачка на две групи:,,Тап 011“ (1994-1999) и „Негатив“. Вокал е во песната „Очи боје дуге“ со д-р Иги.
Има завршено музичко средно училиште и гимназија, а на 15 години почнала да пее во групата наречена ''Who is the best'', која претежно се занимавала со рап музика и со која снимила два албума.
Таа ја замени Мадам Пијано на „Белградски хит 94“, по што го свртела вниманието кон себе. Гана Пецикоза, менаџерот на групата Тап 011, ја носи во групата, каде што заедно со Гоца Тржан била женски вокал во група чии членови биле и Петар Ступар, Ѓорѓе Пајовиќ и Милан Бојаниќ. Има снимено 3 албуми со групата „Тап 011“ и учествувано на бројни фестивали.
По напуштањето на групата, таа го променила жанрот, станувајќи главен вокал на рок бендот Негатив, со кој досега има снимено четири албуми. Групата Негатив, покрај Ивана, ја сочинуваат:
* Никола Радаковиќ - Џони, гитара
* Милан Златановиќ - Змолен, бас
* Дарио Јаношевиќ, тапани
Овој бенд го привлече вниманието на сите медиуми и пошироката јавност со својот прв сингл „Ја бих те сањала“, од деби албумот наречен „Негатив“ (1999). Со гласот на Ивана и бунтовничкиот став и енергија на останатите момци од бендот, Негатив стана еден од најпопуларните домашни бендови.
Бендот потоа тргнал на многу успешна турнеја и по долга пауза го издала албумот „Ни овде ни тамо“ (2003). Ивана ги изненади фановите со својот стајлинг (кратка црвена коса), а албумот донесе малку потежок звук.
По паузата Негатив успешно се појави на фестивалот „Беовизија“ со хит-синглот „Збуњена“. Тоа беше и најава за новиот албум „Танго“ (2004), кој се покажа како одличен кај публиката. Бендот потоа подготви нови песни кои по пауза од пет години се појавија на крајот на јануари 2009 година. на фестивалот во Врњачка Бања 2008 година. Негатив премиерно го претстави новиот сингл, наречен „Јулија“.
Во април 2009 година излезе пет години очекуваниот албум „Пут ме долу“.
Ивана Питерс ја напиша песната „''Goodbye (Shelter)''“ која ја претставуваше Србија на Евровизија 2016 во Стокхолм изведба на Сања Вучиќ.
Од бракот со Александар Питерс, поранешен член на групата „Саншајн“, ја има ќерката Сара.
1 Фестивали
МЕСАМ :
*''Хит'' (со групата Тап 011), '95
*''Твојата мала лујка'' (со групата Тап 011), '96
Песна на Медитеранот, Будва.
*''Мода од лабуда'' (со групата Тап 011), '97
Сунчане скале, Херцег Нови:
*''Да ми се врати како Леси'' (со групата Тап 011 ), '97
Беовизија:
*''Збунет'' (со групата Негатив), победничка песна, 2004 година
*''Права ствар'' (со групата Негативно), трето место, 2007 година
*''С тобом бих остала'' (со групата Негатив), награда за интерпретација, 2008 година
Европесна:
*''Збуњена'' (со групата Негатив), четврто место, 2004 година
Белградска пролет:
*''Као јабука''/''Јас сум само дете'' (Детска белградска пролет), 2021 година
Калин Ивановски

Калин Ивановски (роден на 11 мај 2004 г.) — македонски тенисер.
Најдобар пласман на Ивановски на АТП листата е 331. место постигнато на 17 јули 2023 година. Во двојки, негов најдобар пласман е 514. место постигнато на 29 мај 2023 година. Негов најдобар јуниорски ИТФ ранкинг е 17. место, постигнато на 3 јануари 2022 година.
На јуниорскиот турнир од Вимблдон во 2021 година, Ивановски бил поразен во осминафиналето. Истата година, тој стигнал до полуфиналето на престижниот младински турнир Оринџ Бол за играчи под 18 години кој се игра на Флорида, САД.
Ивановски настапува за Македонија во Дејвис купот, каде има вкупен резултат од 11 победи и 3 порази.
1 Челинџер и ИТФ фјучерс турнири
1.1 Поединечно: 8 (5-3)
Исход, Поб–Пор, Датум, Турнир, Ниво, Подлога, Противник, Резултат
Победа, 1–0, 21 август 2022, M15 Монастир, Тунис, Фјучерс, Тврда, Азиз Кијаметовиќ, 4–6, 6–4, 6–1
Победа, 2–0, 30 октомври 2022, M15 Ираклион, Грција, Фјучерс, Тврда, Себастијан Гима, 6–1, 6–1
Победа, 3–0, 4 декември 2022, M15 Мадрид, Шпанија, Фјучерс, Тврда, Марк Вајтхаус, 6–4, 6–2
Пораз, 3–1, 29 јануари 2023, M15 Монастир, Тунис, Фјучерс, Тврда, Моез Ечаргуи, 6–3, 3–6, 6–7<sup>(5–7)</sup>
Пораз, 3–2, 12 февруари 2023, M15 Монастир, Тунис, Фјучерс, Тврда, Рајан Нијбоер, 2–6, 0–3, пред.
Пораз, 3–3, 14 мај 2023, M25 Куршумлијска Бања, Србија, Фјучерс, Земја, Клемен Табур, 4–6, 6–3, 2–6
Победа, 4–3, 11 јуни 2023, M25 Скопје, Македонија, Фјучерс, Земја, Саша Гуејмард Вајенбург, 7–6<sup>(7–2)</sup>, 6–4
Победа, 5–3, 30 јули 2023, M25 Крамсач, Австрија, Фјучерс, Земја, Герард Кампања Ли, 6–2, 6–2
1.2 Во двојки: 1 (1-0)
Исход, Поб–Пор, Датум, Турнир, Ниво, Подлога, Партнер, Противници, Резултат
Победа, 1–0, 13 мај 2023, M25 Куршумлијска Бања, Србија, Фјучерс, Земја, Олександр Овчаренко, Андреј Чепелев Халиак Микалаи, 3–6, 7–6<sup>(7–5)</sup>, 10–5
Рабровачко Езеро

Рабровачко Езеро се наоѓа во селото Рабровац, на територијата на белградската општина Младеновац. Езерото е оддалечено 12 километри од Младеновац и 70 километри од Белград.
Езерото настанало во 1970-те година на минатиот век, како вештачка акумулација, со изградба на браната на потокот Трстен, кој поминува низ селото. Долго е 780 метри и широко околу 160 метри и е најдлабоко од сите белградски езера. На некои места неговата длабочина изнесува и до 20 метри. Има површината од околу 10 хектари. Се наоѓа на надморска височина од 180 метри.
Езерото изобилува со риби, а најзастапени се крап, амур и деверика. Опколено е со листопадни шуми.
Нема изградена пропратна инфраструктура и главно се користи за риболов и наводнување на околните градини и за поење на добитокот. Поради тоа е направен и усвоен проектот за изградба на туристичко-земјоделски комплекс на оваа езеро. Со проектот е предвидвидено уредување на брегот како и изградба на угостителски објекти, а во план е покрај езерото да се направи и мал спортски комплекс.
Сава центар

Сава центар (официјално ЈП Сава центар) е конгресен, културен и деловен центар наменет за различни мултифункционални активности, сместен во главниот град на Србија, Белград. Има сала за публика која е најголема во целата земја, како и во поранешна Југославија. На тендерот што го објавил градот Белград, „Делта холдинг “ од 9 ноември 2020 година ќе ја преземе сопственоста на „Сава центар“ за 17,5 милиони евра.
1 Историја
Изградбата на Сава центар траела три години, од 1976 година до 1979 година. Бил изграден по замисла на архитектот Стојан Максимовиќ, кој бил и шеф на конструктивниот тим. Работите морале да се забрзаат надвор од предвидениот рок, поради веќе закажаниот годишен состанок на Меѓународниот монетарен фонд, кој требал да се одржи во Сава центар, што предизвикало до откажување од планот главната сала да има ротирачка сцена.
Салата свечено ја отворил претседателот на СФРЈ, Јосип Броз Тито, на 15 мај 1977 година, а следната 1978 година таму се одржал XI Конгрес на Сојузот на комунистите на Југославија.
2 Димензии
Сава центарот има употреблив простор 69.300 m<sup>2</sup> и 100.000 m<sup>2</sup> вкупен простор, вклучувајќи концертна сала со 3.672 седишта, 15 конференциски сали, изложбен простор, како и бројни други објекти. Годишно е домаќин на повеќе од половина милион посетители.
3 Паркинг простор
Реновираниот паркинг простор на Сава Центар e отворен на 16 август 2006 година и сега има капацитет од 410 паркинг места.
4 Настани
Сава центар е домаќин на многу важни меѓународни конгреси и собири, како што се: ОБСЕ, Годишни состаноци на ММФ и Светска банка, 55-то годишно Генерално собрание на Интерпол, 6. УНКТАД, Генерално собрание на УНЕСКО, ФОРЕКС, ФИСИТ, 9. Самит на неврзаните.
Сава центар, исто така, е домаќин на многу значајни уметнички програми и е домаќин на големи уметници, како што се: Лучано Павароти, Пласидо Доминго, Монсерат Кабаље, Мајлс Дејвис, Хенрик Шеринг, Би Би Кинг, Зубин Мета, Владимир Ашкенази, Оркестарот Јохан Штраус, Московскиот филхармониски оркестар, Оказу филхармонискиот оркестар и многу други. Исто така, е домаќин на изборот за Мис на Србија, како и изборни фестивали за учество на Изборот за песна на Евровизија, наречени Беовизија и Европесма, и е идеен креатор, иницијатор и организатор на традиционалниот летен фестивал (Summertime festival). Од 2001 година, Сава Центар е домаќин на концертот на Мирослав Илиќ, кој е најголем од годишните концерти во народната музика.
5 Наводи
****
Флија

Флија или филија — пита која се подготвува на традиционален начин својствен за жителите на Косово и северна Албанија, еквивалент на ѓомлезето. Се подготвува слично како тестото за палачинки, а филот е од кајмак или други млечни производи. Питата под вршникот се пече околу три часа. Филија може да се испече и во шпорет, само е важно тепсијата да се постави високо, веднаш под грејачот.
Се прави така што се замесува тесто од брашно, сол и вода. Тестото се става на претходно загреан подмачкан плех, рамномерно се распоредува и се пече додека не порумени. Секој дел од тестото, кој се реди еден врз друг, се премачкува со филот. Секој слој од тестото се пече посебно, еден по друг, како што се редат. Флијата се состои од осум слоеви на тесто.
1 Поврзано
* Ѓомлезе
Рашки Управен Округ

Рашки Управен Округ — округ во југозападниот дел на Република Србија. Вклучува два града и три општини. Има вкупно население од 309.258 (Попис 2011 година). Седиштето на округот е во градот Краљево.
Во околината на Краљево се наоѓа „мајката на сите цркви“ - манастирот Жича. Овој духовен центар на српската средновековна држава е изграден околу 1220 година кога манастирот Жича станал центар на новооснованата српска архиепископија.
Манастирот Студеница бил изграден кон крајот на 12 век, како задужбина на Стефан Немања, кој богато го опремил со икони и книги. Кога се замонашил и отишол во Хиландар, за манастирот се грижел неговиот постар син Стефан, подоцна наречен Првовенчани.
Недалеку од Нови Пазар се наоѓа манастирот Сопоќани, изграден како здужбина на кралот Стефан Урош I, син на кралот Стефан Првовенчани. Сопоќани е изграден околу 1260 година. Основна и најголема вредност на Сопоќани се фреските, според кои овој манастир е еден од најдобрите примери на европското средновековно сликарство.
1 Административна поделба
Рашкиот Округ опфаќа два града и три општини.
Име, Грб, Жители (2011)
Град Краљево, 125.488
Град Нови Пазар, 100.410
Општина Врњачка Бања, 27.527
Општина Рашка, 24.678
Општина Тутин, 31.155
2 Демографија
Според последниот официјален попис спроведен во 2011 година, Рашкиот Округ брои 309.258 жители. 53,2% од населението живее во урбани средини. Етничкиот состав на округот е даден во следната табела:
Етничка група, Жители
Срби, 188.208
Бошњаци, 105.488
Муслимани, 5.255
Ромит, 2.435
Црногорци, 740
Горанци, 334
Македонци, 289
Албанци, 267
Хрвати, 215
Југословени, 214
Други, 5.813
Во целост, 309.258
3 Поврзано
* Рашка