Свиница (Романија)

Свиница или Свињица (|Svinița) е населено место и општина во округот Мехединци, Романија. Според пописот од 2021 година имало 741 жител. Селото е претежно српско (торлачко).
1 Историја
Тврдината Свиница е запишана во 1443 година на местото наречено Стариќа. Од 1700 година, населбата била преместена на место кое сега се нарекува Старо село. Кон крајот на 18 век, мештаните ја обновиле населбата на бреговите на Дунав, но таа била потопена во 1970 година со изградбата на резервоарот Ѓердап. Така, по сила на околностите, луѓето од Свиница започнале од нула, градејќи куќи на повисоко место, оддалечено еден и пол километар од претходното. Свиница била воена населба дури и пред конечното формирање на воената граница на Банат. Познато е дека во 1752 година, капетанот Јосим Војновиќ бил таму. Местото конечно било вклучено во Влашко-илирскиот полк во 1776 година. Во 1774 година, царскиот ревизор Ерлер изјавил дека „Swiniza“ била воена населба во округот Оршава и дека била населена главно од Власи. Сепак, луѓето од Свиница биле по потекло од регионот Тимочка Крајина и биле српски (торлачки) доселеници. Во 1783 година, на местото биле евидентирани 100 куќи. Во 1791 година биле попишани 647 жители. За време на Австро-турската војна од 1787–1791 година, храбриот капетан Коча Анѓелковиќ се борел таму против Турците.
Според митрополитскиот извештај од 1865 година, таму живеат 996 православни христијани, а има и една православна парохија од шеста класа на плаќање.
Населението од српска националност се појавува тука веднаш по воспоставувањето на Воената граница, која била бранета од турските упади на територијата на Хабсбуршката Империја. Исто така, локалните Срби значително им помогнале на српските востаници за време на Првото српско востание.
Во 1905 година, Свиница е мала општина во округот Оршава, Крашо-Северинска жупанија. Таму живеат 1.411 жители во 244 куќи - сите Срби. Од јавните згради, има српска православна црква и општо училиште. За комуникација, има пошта со брза достава и станица на пароброд. Црковната парохија е на местото.
По Првата светска војна, Свиница била анексирана од Романија, но поради близината до матичната земја, останала со значително српско население. Денешниото село било планирано да биде населено веднаш по изградбата на браната Ѓердап во 1972 година, главно од српското население од левата страна на Дунав, кое претходно живеело во старото село, денес под езерото Ѓердап.
2 Демографија
;Етнички состав во населба
3 Религија
Информациите за црквата од неколку извори не се совпаѓаат, па затоа сите извори се наведени овде еден до друг. Не се разрешени сите сомнежи.
Православната црква е посветена на Свети Великомаченик Георги, според државната шема на православното свештенство во 1846 година. Во таа година, во местото имало 890 православни жители.
Православната црква посветена на Свети Пророк Илија била изградена од штици во 1751 година. Подоцна, се појавила друга црква, изградена од камен, посветена на Свети Никола, а црквата од штици изгорела во 1788 година. Олтарската преграда од тули ја обоил Димитрије Поповиќ од Оравица во 1847 година, а сликите биле обновени од Јулијан Тоадер во 1962 година. Во 1905 година, тој храм бил во добра состојба, со две ѕвона во кулата. Таа стара црква била потопена во Дунав заедно со селото. Била заменета со импровизирана црква со сламен покрив. Изградбата на новата црква започнала во 1982 година, според проект на локалниот архитект Јован Максимовиќ. Црквата била завршена благодарение на помошта на српските парохии во Романија и општината Кладово, во Србија. Црквата била осветена во 1993 година и се наоѓа на најубавото место во селото. Црквата ја насликал иконописецот Михај Бофану. Иконостасот од дрводелството бил поставен и осветен во 2005 година.
Најстариот познат парохиски свештеник во Свиница бил Јован Казанескул од Тисовица во 1773 година. Нему му се придружил свештеникот Стеван Михановиќ во 1781 година. Во 1824 година, свештеникот Павел Кузмановиќ служел како парохиски свештеник. Свештенството во 1846 година го сочинувале парохискиот свештеник Лазар Шаритраровиќ и ѓаконот Лазар Шаритраровиќ - кој бил и учител. Парохиски свештеник во 1905 година бил монахот јеромонах Гервасије Грујиќ, кој служел во местото четири години. Црковната општина била организирана во 1905 година, со редовно собрание, под претседателство на Јово Јовановиќ. Свиничката парохија тогаш била од шестата платежна класа, со парохиска куќа и српски православни гробишта. Сопственоста на земјиштето е минимална - и парохиската седница и црковно-општинското земјиште се по 7 kj.
Парохијата во Свиница потпаѓа под Мехадијскиот протопрезвитер, а општината има воен статус во рамките на Влашко-илирскиот полк. Титулата на православна парохија е воспоставена и црковните регистри се водат од 1790 година. Според српски извор од 1905 година, се вели дека тоа било во 1783 година. Старата црква е изградена во 1741 година и е посветена на Свети Никола. Новата црква е од 1840 година. Иконостасот на ѕиданиот храм го насликал Димитрије Поповиќ од Оравица, во 1846-1847 година. Била реновирана од темел во 1961 година. Сите икони на иконостасот се насликани во 1962 година од аматерски сликар од Темишвар.
4 Образование
Основното училиште веројатно било отворено по влегувањето на воената граница. Училишната зграда била уништена од Турците во пожар во 1788 година. Првиот познат учител бил Обрад Стојковиќ во 1806 година. Во училиштето во Свиница во 1846 година, ѓаконот Лазар Шаритровиќ бил исто така учител. Во 1846 година биле регистрирани 58 ученици. Според извештај од 1905 година, училиштето отсекогаш било заедничко и е поддржано од народот. Наставник во тоа време бил Душан Исаковиќ, кој раководел со училишна градина со децата, 42 ученици посетуваат редовна настава, а 37 постари ученици посетуваат воннаставно училиште.
5 Поврзано
* Карашево
* Лупак