procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Море на љубовта (филм од 1989)

Море на љубовта (англиски: ''Sea of Love'') - американски филм од 1989 година, во режија на Харолд Бекер, според сценариото на Ричард Прајс. Главните улоги ги играат: Ал Пачино, Елен Баркин, Џон Гудмен, Мајкл Рукер, Ричард Џенкинс, Пол Калдерон, Барбара Баксли и Патриша Бери. Филмот е исполнет со еротика и со полициска акција, а во него доминираат уверливите еротски сцени на Пачино и Баркин. Исто така, и Гудмен одлично ја игра својата улога, а критичарите особено го фалат сценариото на Прајс.
1 Содржина
Френк Келер (го игра Пачино), детектив во одделот за убиства, е човек кој поминува низ кризата на средните години: чувствува дека старее, жената го напуштила, осамен е и се прашува дали добро го искористил својот живот. Нему му доделуваат еден замрсен случај на убиство. Жртвата е маж кој е убиен в кревет, а убиецот најверојатно е жена. Истражувајќи го убиството, Френк се поврзува со детективот Шерман Тауи (го игра Гудмен) кој работел на сличен случај и тие го истражуваат случајот. Тие откриваат дека двете жртви ги поврзува тоа што дале оглас во списание за самци. Оттука, одлучуваат и тие да дадат оглас во списанието и да се сретнат со сите жени кои ќе се јават на огласот со цел да го пронајдат убиецот. Врз основа на отисоците од прстите на една чаша, тие го откриваат можниот убиец. Можниот убиец е една жена, Хелен Кругер (ја игра Баркин), но Френк кон неа чувствува силна привлечност. Занемарувајќи ги полициските правила, тој се впушта во неа во емотивно-еротична врска. Во една прилика, Френк се преплашува кога наоѓа пиштол во нејзината чанта, но дознава дека не е вистински, а потоа тие водат љубов. Потоа, Френк наоѓа докази кои можат да ја осомничат Хелен за убиствата и ја испрашува. Хелен не признава дека е убиецот, ама Френк е сигурен во тоа и ја брка од дома. Потоа, во станот на Френк влегува насилен човек кој се вика Тери (всушност, тој е вистинскиот убиец), поранешниот маж на Хелен кој ги убивал мажите со кои Хелен имала сексуални односи. Тој му се заканува на Френк со пиштол и го принудува да легне на креветот и да му покаже како водел љубов со Хелен. Френк го искористува ова како можност да го разоружи Тери и да се бори со него при што е принуден да го фрли низ прозорецот и Тери умира. На крајот од филмот, Френк ѝ се извинува на Хелен и тие повторно се заедно.
2 Улоги
* Ал Пачино како Френк Келер
* Елен Баркин како Хелен Кругер
* Џон Гудмен како Шерман Тухи
* Мајкл Букер како Тери Кругер
* Вилијам Хики како Френк Келер Ср.
* Ричард Џенкинс како Грубер
* Џон Спенсер како Окружен Шеф
* Мајкл О'Нил како Рејмонд Браун
Нордштемен

Нордштемен (|Nordstemmen) — село и слободна општина во округот Хилдесхајм, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се наоѓа на реката Лајне, околу 10 километри западно од Хилдесхајм и 25 километри јужно од Хановер.
1 Географија
1.1 Местоположба
Нордштемен се наоѓа западно од Хилдесхајм во северозападниот крај на Хилдесхајмската шума, на околу 1 километар источно од вливот на Халер во Лајне.
1.2 Општински единици
Општината Нордштемен се состои од следниве места:
1.3 Соседни општини
Општината Нордштемен се граничи од североисток надесно со Зарштет, Гизен, Хилдесхајм, Гронау и Елце (сите во округот Хилдесхајм), како и Шпринге и Патензен (обете во регионот Хановер).
2 Градоначалник
Градоначалник е Норберт Палентин (SPD), кој бил избран во септември 2011 година со 62% од гласовите. Палентин го наследил сопартиецот Карл-Хајнц Ботман.
3 Познати луѓе
* Рудолф Вигман (1804-1865) — архитект, сликар и професор
Триумфална арка (Пјонгјанг)

Триумфалната арка (|개선문) е споменик во Пјонгјанг, Северна Кореја посветен на корејскиот отпор од 1925 до 1945 година против окупацијата од Јапонија. Тој е втората највисока триумфална арка во светот, веднаш по Споменикот на револуцијата во Мексико. Тој е на висина од 60 метри и широчина од 50 метри.
Споменикот е изграден во 1982 година. Посебно е посветено внимание на севернокорејскиот водач Ким Ил Сунг кој учествувал во отпорот.
1 Галерија
Стадион Ким Ил-сунг

Стадионот Ким Ил-сунг е името на најголемиот повеќенаменски стадион кој се наоѓа во Пјонгјанг, главниот град на Демократска народна Република Кореја.
1 Историја
Ким Ил сон стадионот бил првично изграден како Гиримри Стадион (기림리공설운동장) во 1926 година. На овој стадион се одржувал годишниот фудбалски натпревар помеѓу соперниците од Кјунгсунг од Сеул и Пјонгјанг во текот на 1920-тите години, 1930-тите и 1940 година.
На 14 октомври 1945, тоа било местото на победничкиот говор на Ким Ил Сунг по ослободувањето на Пјонгјанг, наречен "Секој обид за изградба на нова демократска Кореја".".
По поделбата на Кореја, тој вооглавно се користел како место за говори од политичарите, и тоа било местото на првиот говор на Ким Ил Сунг по враќањето од егзил на 14 октомври 1945 година. Поголемиот дел од стадионот бил уништен за време на корејската војна, (1950-1953)  главно, од страна на американските воздушни бомбардирањето на главниот град во текот на тие години. Повторно изградениот стадион во 1969 година, бил наречен Моранбонг Стадион, но во април 1982 година тој бил реновиран и бил преименуван во чест на Ким Ил сун. Тој се користел главно за фудбалски натпревари, и масовна гимнастика, до 1990-тите години (денес се одржуваат првомајските летови во чест на 1 мај).
Теихоинска киселина

Теихоински киселини (грчки τεῖχος, ''teīkhos'', "ѕид", поконкретно ѕид на тврдина, спротивно на τοῖχος, ''toīkhos'', обичен ѕид) се бактерискикополимери на глицерол фосфат или рибитол фосфат и јаглехидрати врзани со фосфодиестерски врски.
1 Локација и структура
Теихоинските киселини се наоѓаат во рамките на клеточниот ѕид на повеќето Грам-позитивни бактерии, како што се припадниците на родовите ''Staphylococcus'', ''Streptococcus'', ''Bacillus'', ''Clostridium'', ''Corynebacterium'', и ''Listeria'', и се протегаат до површината на пептидогликанскиот слој. Теихоинските киселини не се среќаваат кај Грам-негативните бактерии. Тие можат да бидат ковалентно поврзани за ''N''-ацетил-мураминска киселина или терминален D-аланин во тетрапептидната врска меѓу единиците од N-ацетил-мураминска киселина на пептидогликанскиот слој, или можат да бидат прицврстени (закотвени) за цитоплазматската мембрана со помош на липид.
Теихонските киселини кои се закотвени за мембраната се нарекуваат липотеихоински киселини, а теихоинските киселини кои се врзани за пептидогликанот се познати како теихоински киселини на ѕидот.
1.1 Теихоински киселини на ѕидот
Најчестите структури се ManNAc(β1→4)GlcNAc дисахариди со еден до три глицерол фосфати поврзани за C4 хидроксилната група на ManNAc проследено со долг синџир од неколку глицерол или рибитол фосфати.
2 Функција
Главната функција на теихоинските киселини е давање ригидност на клеточниот ѕид преку привлекување на катјони на магнезиум и натриум. Теихоинските киселини можат да бидат супституирани со естерски поврзани D-аланин или D-гликозамин, што и дава на молекулата цвитерјонски својства. Теихоинските киселини, исто така, помагаат во регулација на растот на клетката со ограничување на способноста на автолизините да ја раскинат β(1-4) врската помеѓу ''N''-ацетил-гликозамин и ''N''-ацетил-мураминска киселина.
Липотеихонските киселини може да делуваат и како рецепторски молекули за бактериофаги кои напаѓаат Грам-позитивни бактерии; сепак, ова сè уште не е доволно потврдено. Тие се кисели полимери и придонесуваат за негативниот полнеж на клеточниот ѕид.
Елце

Елце (|Elze) — мал град во округот Хилдесхајм, сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Градот е сместен на бреговите на реката Зале, околу 15 километри западно од Хилдесхајм.
Во рамките на градот влегуваат и селата Есбек, Меле, Зелде, Зорзум, Витенбург и Вилфинген.
1 Географија
1.1 Местоположба
Градот се наоѓа западно од Хилдесхајм на крајот на Долносаксонските ридови.
1.2 Градски единици
Градот се состои од следниве места (жители на 30 јуни 2016):
* Елце (5.770 жит.)
* Есбек (413 жит.)
* Меле (1.120 жит.)
* Зелде (451 жит.)
* Зорзум (247 жит.
* Витенбург (102 жит.)
* Вилфинген (800 жит.)
2 Историја
Елце е една од најстарите населби во областа, а нејзиното име потекнува од замок на Карло Велики, кој бил основан околу 800 година во саксонските имоти по победата над војводата Видукинд во Саксонските војни. Царот основал и мисионерска бискупија посветена на апостолите Петар и Павле, од која потекнува Хилдесхајмската бискупија. Кралот Лудвиг Побожниот го преместил епископското седиште во Хилдесхајм во 815 година, меѓутоа лутеранската парохиска црква е сѐ уште посветена на светците и е прикажана на градскиот грб.
Селото Витенбург е место на поранешниот августинински манастир, основан во век на местото на поранешен замок. Манастирот пропаднал за време на Протестантска реформација, додека готската манастирска црква е зачувана.
Во 1856 година, Кралството Хановер ја отворило Хановерската јужна железница (''Hannöversche Südbahn'') од Хановер до Касел со железничка станица во Елце. По припојувањето од Прусија во 1866 година, градот станал важна железничка раскрсница.
2.1 Меѓународни односи
Елце е збратимен со следниве градови:
* Екуше, Франција (од 1972 г.)
* Бохнија, Полска
* Јејт, Обединето Кралство
* Келбра, Германија
3 Познати луѓе
* Јустус Гезениј (1601-1673) — лутерански теолог
* Јохан Хајнрих Луис Кригер (1857-1923) — математичар
* Филип Фуртвенглер, (1869-1940) — математичар
Владимир Саздовски

Владимир Саздовски - македонски оперски пејач, бас во Македонската опера и балет, но со бројни аранжмани во Италија, Кина и Дубаи.
1 Животопис
Саздовски е роден на 4 август 1983 година Скопје. Своето музичко образование го започнал во Музичкотото средно училиште „Илија Николовски - Луј“ од Скопје на одделот за пеење со проф. Милка Ефтимова. Продолжил на музичката академија „Панчо Владигеров“ во Софија, Бугарија во класата на проф. Нико Исаков и дипломирал во 2006 година. Во периодот 2007-2009 година добил стипендија од CEE Musictheater од Виена, каде што имал специјализација на Универзитетот за музика и сценска уметност од Виена во класите на проф. Михаил Теме, Лео Плетнер и Антон Шерингер. Исто така тој го има освоено и второто место на меѓународниот натпревар за оперски пејачи во Битонто и специјалната награда од Јапонија, каде што пеел Риголето во Нигата и еден концерт во Токио. Во 2013 година присуствувал на европската летна музичка академија во Приштина, Косово каде што бил избран за најдобар ученик и настапил на последниот концерт. Магистерира на Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип во класата на проф. Борис Трајанов.
Од 2006 година работи како бас во Македонската опера и балет. Настапувал скоро низ целиот свет, како Италија, Германија, Хрватска, Бугарија, Албанија, Јапонија, Дубаи, Кина и др.
Знаме на корејското обединување

Знаме на корејското обединување — знаме коешто има за цел да ја претставува цела Кореја кога Северна и Јужна Кореја настапуваат на спортски натпревари како еден тим. Позадината на знамето е бела, а во средишниот дел има светлосина слика на Корејскиот Полуостров, вклучувајќи го и островот Чеџу на југозапад, како и островот Уљиндо и Лианкур на исток. Сепак, на знамето за време на Зимските олимписки игри 2018, островите Уљиндо и Лианкур не биле вклучени. Знамето нема статус на државно знаме во ниту една од двете Кореи.
1 Варијанти
2 Употреба
+ Историја на употреба<ref, Настан, Место, Чеџу, Уљиндо, Лианкур
Азиски игри 1990, Пекинг, НР Кина
Светско првенство во пинг-понг 1991, Чиба, Јапонија
Светско младинско првенство во фудбал 1991, Португалија
Азиски игри 2002, Бусан, Јужна Кореја
Азиски зимски игри 2003, Аомори, Јапонија
Зимски олимписки игри 2018, Пјонгчанг, Јужна Кореја
3 Поврзано
* Кореја
* Обединет тим на Кореја
Географија на Јужна Кореја

Јужна Кореја го зафаќа јужниот дел на Корејскиот Полуостров, кој се протега на околу 1.100 километри од азискиот континент. Овој планински полуостров е опкружен со Жолто Море на запад и Јапонско Море на исток. Неговиот јужен врв лежи на Корејскиот Проток и Источнокинеското Море.
Земјата, вклучувајќи ги и сите нејзини острови, лежи на 33° и 39° СГШ и 124° и 130° ИГД. Нејзината вкупна површина е 100.032 квадратни километри.
Јужна Кореја може да се подели на четири општи региони: источен регион со високи планински масиви и тесни крајбрежни рамнини; западен регион со широки крајбрежни рамнини, речни сливови и ридови; југозападен регион на планини и долини; и југоисточниот регион доминиран од широкиот басен на реката Нактонган.
Земјиштето на Јужна Кореја е главно планинско, од кое поголемиот дел не се обработува. Низините, кои се наоѓаат првенствено на запад и југоисток, сочинуваат само 30% од вкупната површина на земјиштето.
Околу три илјади острови, претежно мали и ненаселени, лежат во западниот и јужниот брег на Јужна Кореја. Чеџу е околу 100 километри од јужниот брег на Јужна Кореја. Тој е најголемиот остров во земјата, со површина од 1.845 квадратни километри. Чеџу е исто така место на највисоката точка на Јужна Кореја: Халасан, изумрен вулкан, кој достигнува 1.950 метри надморска височина. Јужна Кореја има 20 национални паркови. Еколошкиот парк Сунчон и првиот национален парк на Чирисан.
Јужна Кореја има влажна континентална клима и влажна суптропска клима, и е под влијание на источноазиски монсуни, со врнежи потешки во текот на летото за време на кратката дождлива сезона наречена ''jangma'' (장마), која започнува кон крајот на јуни до крајот на јули. Зимите можат да бидат екстремно студени со минимална температура која паѓа под -20 °C во внатрешниот регион на земјата: во Сеул, просечниот температурен опсег на јануари е -7 до 1 °C, а просечниот температурен опсег во август изнесува 22 до 30 °C. Зимските температури се поголеми долж јужниот брег и значително се пониски во планинскиот ентериер. Летото може да биде непријатно топло и влажно, со температури над 30 °C во повеќето делови на земјата. Јужна Кореја има четири различни сезони; пролет, лето, есен и зима. Пролетта обично трае од крајот на март до почетокот на мај, лето од средината на мај до почетокот на септември, есента од средината на септември до почетокот на ноември и зимата од средината на ноември до средината на март.
Врнежите се концентрирани во летните месеци од јуни до септември. Јужниот брег е предмет на доцни летни тајфуни кои носат силни ветришта, обилни дождови и поплави. Просечните годишни врнежи варираат од 1370 милиметри во Сеул до 1.470 милиметри во Пусан.
Тедонг

Тедонг (|대동강, тркр. ''Тедонг-ганг'') — голема река во Северна Кореја. Извира во венецот Рангрим, во северниот дел на земјата, па тече на југозапад и се влева во Корејскиот Залив кај Нампо. Минува низ главниот град Пјонгјанг, и тоа покрајКулата на идејата џуче и плоштадот плоштадот „Ким Ил-сунг“.
Реката е долга 439 км, петта по длабочина на Корејскиот Полуостров и втора по должина во Северна Кореја. Пјонгјанг лежи 110 км спротиводно од устието, Сунчон е 192, а Техунг е 414 км. Поради значајната длабочина, има голема сообраќајна улога и е пловна за големи бродови сè до 65 км во внатрешноста на полуостровот, иако стопанските пловила обично не одат подалеку од Сонгним.
1 Историја
На бреговите на Тедонг е основано кралството Когурјо и истите изобилуваат со археолошки наоѓалишта од новото камено и бронзено време. Во минатото реката се нарекувала и Пе.
2 Брани и мостови
Во 1986 г. во устието на реката кај Нампо е изгадена Западноморската Брана со должина од 8 км и три преводници со 36 капии. Браната служи за контролирање на водотекот и наводнување на новомелиорираното земјиште од заливот. Недостатокот на ова решение е пореметувањето на самопрочистувањето на Тедонг, задржувајќи ги нечистотиите. На реката има и други хидроенергетски објекти како електраната „Њонгвон“.
Во Пјонгјанг на реката има шест моста, од кои позначајни се Окрју, Рунгра и Тедонг.
3 Поврзано
* Список на реки во Северна Кореја
* Географија на Северна Кореја
Јанк Сун-је

Јанк Сун-је (|Jang Sun-Jae; р. ) — јужнокорејски професионален друмски велосипедист, кој вози за континенталната екипа . Настапил на екипната потера за националниот состав на Летните олимписки игри 2012.
1 Достигнувања
;2011
: 1. Етапа 3 Трка околу Кина
;2013
: 5. Азиско хронометарско првенство
;2014
: 2. Национално друмско првенство
Иван Божинов

Иван Кузманов Божинов — македонски национален деец, писател, поет, издавач и печатар. Имал печатници во Софија и неколку други околни градови, па пишувал и издавал на тамошниот официјален бугарски, но и на македонски јазик.
Иван Божинов е роден во 1867 година во градот Дебар. По Руско-турската војна се преселил во Видин, северозападна Бугарија. Својата прва печатница ја отворил во градот Лом, а потоа отворил и одграноци во Орјахово и Видин. Во печатниците се печатени весниците „Глас македонски" (1893-1898), „Вардар" (1898), „Автономија" (1898-1902), „Борба за слобода на Македонија и Адријанопол" (1899), „Дело" (1901-1902) и многу други.
1 Списанието „Лоза“
Од 1892 - 1894, Божинов бил издавач и уредник на списанието „Лоза“, на чиишто страници се појавуваат повеќе истакнати имиња од македонското револуционерно движење и коешто ја вознемири бугарската јавност со прикриените обиди и заложби за македонски јазичен и национален сепаратизам.
По обидот за афирмација на македонскиот јазик, бугарските власти во 1892 го забраниле списанието „Лоза“. Под закана за затворање на печатниците, па и затвор, во списанијата издавани потоа, Божинов и сите други Македонци во Софија мораат да ги користат додавките „бугари“, „бугарско“… Тоа е всушност и основата на бугарската иредентистичка пропаганда во пишаните медиуми тогаш.
2 Општествена, издавачка и револуционерна дејност
Неговиот современик, истакнатиот македонски национален деец Исаија Мажовски вели дека Божинов учествува во Македонското револуционерно движење уште од 1887. За него, тој ќе рече дека е
:„''голем македонски патриот и деец, виден книжевник и борец за македонската слобода, и независност''“.
Во 1897 година Божинов бил делегат на Четвртиот македонски конгрес на ВМОК во Бургас, а во 1899. учествува и на Шестиот македонски конгрес.
Во 1903 година ја издал својата „Народна песнопојка“, збирка од 425 песни - војнички, јуначки, народни, старонародни, љубовни, ороводни, смешни и разни други. Во книгата тој за себе вели дека е „дебранец по потекло“, натаму - и „издавач, печатар, главен уредник на „Лоза“ и автор на повеќе книги поезија“.
По Втората балканска војна во 1913 година, Македонија е поделена меѓу Србија, Грција и Бугарија, а во 1914 година, Божинов ја напишал брошурата „Стремежите на руската дипломатија".
Во 1915 година, за време на Првата светска војна, бугарските власти, заради популизам, т.е. за да ги придобијат дебрани, го назначиле Божинов за градоначалник на Дебар. По војната, тој се вратил во Бугарија.
3 Последните години од животот
Според Мажовски, Божинов во 1923, ја прославил 40-годишнината од почетокот на својата книжевна дејност.
Иван Божинов починал во 1927 година во Софија.
Планинарски дом „Љуботен“

Планинарски дом „Љуботен“ — прв и најстар планинарски дом во Македонија, изграден во 1931 година. Домот е сместен на 1.630 метри надморска височина, под истоимениот врв.
1 Историја
Љуботен е прв и најстар планинарски дом во Македонија, изграден во 1931 година.
Планинарскиот дом во текот на 2016 година бил реновиран и била извршена реконструкција на кровот.
2 Местоположба
Домот се наоѓа на височина од 1630 м. До него се стигнува од Тетово до Старо Село по асфалтен пат, а од Старо Село до домот по макадам пат или маркирана патека која започнува од информативната табла во селото. Планинарскиот дом Љуботен е прв и најстар дом во Република Македонија изграден 1931г. Домот е поставен над букова шума и од него се отвора поглед кон полошката котлина, врвот Љуботен, Козја Стена, Ливадица и Пирибег.
3 Пристапност
До домот се стигнува од селото Старо Село од каде води макадам пат, но и обележана патека, која започнува од информативната табла во селото.
4 Особености
Домот е отворен во текот на целата година, иако е пожелно најавување кај домарот.
Капацитетот на домот е 35 легла, заедничка трпезарија и кујна. Домот има постојана електрична енергија и вода.
Во домот може да се најави пијалак и храна, а по потреба и желба се подготвуваат и традиционални јадења.
Економија на Јужна Кореја

Јужна Кореја има мешана економија и е рангирана на 11-то место според номинален БДП и 13-то според куповната моќ во светот, идентификувајќи ја како една од најголемите економии на Г-20. Таа е развиена земја со економија на високи приходи и е најиндулиализирана земја членка на ОЕЦД. Јужнокорејските брендови како LG Electronics и Samsung се меѓународно познати.
Нејзиното огромно вложување во образованието ја довело земјата од масовна неписменост до голема меѓународна технолошка централа. Националната економија на земјата има корист од високо квалификувана работна сила и е меѓу најобразованите земји во светот со еден од највисоките проценти на своите граѓани кои имаат високо образование.. Економијата на Јужна Кореја е една од најбрзо растечките во светот од почетокот на 1960-тите до крајот на 1990-тите години, а Јужна Кореја сè уште е една од најбрзорастечките развиени земји во 2000-тите, заедно со Хонгконг, Сингапур и Тајван. Јужнокорејците го познаваат овој период по името Чудо на реката Хан.. Јужнокорејската економија е во голема мера зависна од меѓународната трговија, а во 2014 година, Јужна Кореја била петти најголем извозник и седми најголем увозник во светот.
Јужна Кореја бил домаќин на петтиот самит на Г-20 во главниот град Сеул, во ноември 2010 година. Дводневниот самит се очекуваЛ да ја зголеми економијата на Јужна Кореја со 31 трилиони вон или 4% од БДП на Јужна Кореја во 2010 година со економски ефекти и да се создадат над 160.000 работни места во Јужна Кореја, како и подобрување на суверениот кредитен рејтинг на земјата.
И покрај високиот потенцијал за раст на јужнокорејската економија и очигледна структурна стабилност, земјата страда од нејзиниот кредитен рејтинг на берзата поради воинственоста на Северна Кореја во време на длабоки воени кризи, што има негативен ефект врз финансиските пазари во Јужна Кореја. Меѓународниот монетарен фонд ја поздравува отпорноста на економијата на Јужна Кореја од различни економски кризи, повикувајќи се на нискиот државен долг и високите фискални резерви кои брзо може да се мобилизираат за да се справат со финансиските итни случаи. Иако била сериозно повредена од азиската економска криза кон крајот на 1990-тите, економијата на Јужна Кореја успеала брзо да закрепне и последователно го зголемила тројно својот БДП.
Покрај тоа, Јужна Кореја била една од ретките развиени земји способни да избегнат рецесија за време на глобалната финансиска криза. Нејзината стапка на економски раст достигнал 6,2 проценти во 2010 година (најбрз раст од осум години по значителниот пораст од 7,2 проценти во 2002 година), нагло заздравување од стапките на економскиот раст од 2,3% во 2008 година и 0,2% во 2009 година, кога глобалната финансиска криза била на својот врв. Стапката на невработеност во Јужна Кореја, исто така, останала на ниско ниво во 2009 година, на 3,6%.
Ратко Радовановиќ

Ратко Радовановиќ (Невесиње, 16 октомври 1956) е поранешен југословенски кошаркар, а потоа и претставник на кошарка.
1 Кариера
Радовановиќ е роден во Невесиње, но израснал во Никшиќ.
Во својата одлична кариера, тој бил член на Босна, Стад Франс од Париз и Венеција. Со Босна освоил три титули во Југословенското првенство и Куп на европски шампиони во 1979 година. За екипата на Сараево, тој играл околу 500 натпревари и постигнал околу 10.000 бода.
Во 1980 година тој бил прогласен за најдобар спортист на Босна и Херцеговина. Тој играл два натпревари за репрезентавијата на Европа на 26 и 28 јуни 1979 година.
Ратко Радовановиќ имал брилијантна кариера во репрезентацијата на Југославија. За "сините" играл 205 натпревари и постигнал 2175 бода. Со репрезентацијата на Југославија освоил сè што може да се освои. Тој ги освоил златните медали на Балканот, Европа, светот и олимпиското злато.
Освои лвкупно 9 медали од Олимписките игри, Светското и Европското првенство. Дражен Далипагиќ (12), Драган Кичановиќ и Владе Дивац (10) освоија повеќе медали.
Долги години работел како спортски директор на КК ФМП Железник.
2 Успеси
2.1 Клупски
* Босна
:Куп на европски шампиони : 1978/79.
:Југословенско првенство : 1977/78, 1979/80, 1982/83.
:Куп на Југославија : 1978.
2.2 Репрезентативни
* Златни медали
:Европско првенство 1977 во Белгија
:Светското првенство 1978 на Филипините
:Олимписки игри во 1980 година во Москва
* Сребрени медали
:Европско првенство 1981 во Чехословачка
* Бронзени медали
:Европско првенство 1979 во Италија
:Светско првенство 1982 во Колумбија
:1984 Олимписки игри во Лос Анџелес
:Светско првенство 1986 во Шпанија
:Европско првенство 1987 во Грција
Ли Јон-пхо

Ли Јон-пхo (корејски: 이영표; Корејски изговор: [јас.jʌŋ.pʰjo]; роден на 23 април 1977 година) е пензионираннај Јужно корејски фудбалер. Ли бил препознатлив по својата брзина и дриблинг вештини. Неговиот поранешен тренер Мартин Јоледнаш го нарекол "најдобриот лев бек во Холандија".
Пред да настапува за Тотенхем и Борусија Дортмунд, Ли ја започнал својата професионална кариера во фудбалскиот клуб Сеул, тогаш познат како Анјанг ЛГ во К Лига 1 на Јужна Кореја и потоа преминал две години во ПСВ Ајндховен од Холандија, заработувајќи високи признанија од тогашниот тренер на ПСВ Гус Хидинк, кои претходно му бил тренер во репрезентацијата на Јужна Кореја за време на Светското првценство во 2002 година.Признат како најдобар лев одбранбен играч во Холандија во сезоната 2004-05 сезона, англискиот Тотенхем успеал да го потпише и покрај големата конкуренција со неколку клубови во Серија А.
На 19 ноември 2008 година, Ли станал седмиот корејски играч кој настапил повеќе од 100 пати за репрезентацијата на Светскиот Куп бараж против Саудиска Арабија. Во текот на Азискиот куп 2011, Ли бил капитен на репрезентацијата двапати, заменувајќи го редовниот корејски капетан, Парк Жи-Сунг.
Гезерски календар

Гезерски календар е мала испишана табличка од варовник откриена во 1908 година од ирскиот археолог Роберт Макалистер во древниот Ханаански град Гезер, 32 километри западно од Ерусалим. Датирана е на 10 век п.н.е., ископувањата биле нестратиграфски и неговото идентификување при самото ископување не било извршено со сигурен археолошки контекст, со што датирањето останува да биде несигурно.
Научниците се поделени во мислењата околу тоа дали јазикот е феникиски или хебрејски како и дали текстот е напишан со феникиско писмо (или со хананска азбука) или палеоеврејско писмо.
1 За текстот
Календарот е напишан на варовничка плочка и опишува месечни или двомесечни периоди и одлики за месеците според обврските за сеење, жнеење, садење или одгледување посебни растенија.
Текстот е на феникиско писмо или палеоеврејско писмо:
Ова одговара на следнава транслитерација:
:yrḥw ’sp yrḥw z
:r‘ yrḥw lqš
:yrḥ ‘ṣd pšt
:yrḥ qṣr š‘rm
:yrḥ qṣrw kl
:yrḥw zmr
:yrḥ qṣ
:’by (h)
Текстот е преведен вака:
* Два месеци собирање (септември, октомври)
* Два месеци садење (ноември, декември)
* Два месеци доцно сеење (јануари, февруари)
* Еден месец сечење лен (март)
* Еден месец жнеење јачмен (април)
* Еден месец жнеење и мерење на жито (мај)
* Двомесечен градинарски период (јуни, јули)
* Еден месец летно овошје (август)
Научниците сметаат дека календарот можеби е школска вежба за меморија, текст на популарна песна или детска песна. Друга претпоставка е дека текстот е создаден заради собирање на данок од земјоделците.
2 Историја
Календарот бил откриен во 1908 година од ирскиот археолог Роберт Макалистер во древниот Ханаански град Гезер, 32 километри западно од Ерусалим.
Денес се наоѓа во Музејот на древниот Исток, кој е дел од Археолошкиот музеј во Истанбул, каде се сместени и други артефакти откриени пред Прва светска војна. Реплика од овој календар се чува во Израелскиот музеј во Израел.
3 Поврзано
*Список на артефакти поврзани со Библијата
*Археологија на Израел
Шелертен

Шелертен (|Schellerten) — село и слободна општина во округот Хилдесхајм, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се наоѓа околу 10 километри источно од Хилдесхајм.
1 Географија
1.1 Местоположба
Општината се наоѓа во јужниот дел на Северногерманската Низина.
1.2 Општински единици
Општината била создадена на 1 март 1974 година од следниве дванаесет места:
2 Познати луѓе
* Кристоф Даниел Ебелинг (1741-1817) — педагог, музички критичар
* Бернхард Бринкман (р. 1952) — политичар
Вајунити

Вајунити, Вајонити или Војунити — јужнословенско племе кое го населило југозападниот дел на Балканскиот Полуостров, односно Македонија кон крајот на VI и почетокот на VII век.На почетокот го населувале горниот слив на реката Бистрица. Подоцна постепено се поместувале на источниот брег на Јонското Море, каде дошле во контакт со локалното грчко население. Центар на вајунитските населби до 800 година, биле Епир и јужна Албанија. Името Вајунити, според некои историчари, води потекло од нивниот бунтовен карактер. Долго ги задржале традиционалните словенски верувања. Главно занимање им било сточарството.
Во 614-616 година ги пустошеле јужните делови на Илирик и егејските острови, а под водство на кнезот Хацон го нападнале и Солун. Се смета дека првобитно ги населувале териториите западно од Солун, а подоцна се населиле во Епир, каде се зачувани голем број топоними од словенско потекло.
Погледот на Паралакс (филм од 1974)

Погледот на Паралакс (англиски: ''The Parallax View'') - американски филм од 1974 година, во режија на Алан Ј. Пакула. Главните улоги ги играат: Ворен Бити, Хјум Кронин, Паула Прентис, Вилијам Даниелс, Кели Тордсен, Бил Џојс, Џим Дејвис, итн.
1 Содржина
Новинарот Џо Фреди (го игра Бити) и неговата поранешна сопруга Ли Картер (ја игра Прентис), која исто така е новинарка, се меѓу сведоците на сенаторот Чарлс Керол (го игра Џојс). Државната комисија која го испитува случајот носи заклучок дека убиецот, кој смртно настрадал по атентатот, самостојно го извршил убиството и дека не постои никаква завера. Три години подоцна, Ли го посетува Џо, тврдејќи дека некој сака да ја убие, но Џо не ја сфаќа сериозно, знаејќи ги нејзината психоза и претходните обиди за самоубиство. Меѓутоа, откако Ли му кажува дека четворица сведоци на убиството на сенаторот веќе се мртви, тој почнува да ѝ верува. Набргу, Ли е пронајдена мртва, со официјално објаснување дека се предозирала, и тогаш Џо решава самостојно да ја открие заверата. Најпрвин, тој оди во едно мало место за да открие нешто повеќе за смртта на еден од сведоците на убиството на сенаторот, но тамошниот шериф се обидува да го убие. Сепак, Џо успева да се спаси, а во борбата за својот живот погинува шерифот. Притоа, кај шерифот пронаоѓа документи за фирмата „Паралакс“.
Потоа, Џо доаѓа во контакт со еден сведок (го игра Даниелс) на убиството и таму здогледува фотографија на убиецот на сенаторот. Тогаш, бродот на сведокот експлодира и сите мислат дека и Џо е меѓу погинатите. Истовремено, тој се пријавува на тестовите што ги спроведува „Паралакс“, претставувајќи се како нестабилна и агресивна личност, и оттаму добива потврда дека е избран за една работа. Во зградата на „Паралакс“, Џо го здогледува убиецот од фотографијата, го следи и открива дека тој подметнува бомба во авионот во кој патува еден сенатор. Сепак, џо го предупредува екипажот и авионот се враќа назад во аеродромот, каде што експлодира веднаш откако се истовараат патниците. Набргу, шефот на весникот (го игра Кронин) каде работи Џо е убиен. Џо го следи убиецот на „Паралакс“ до местото каде се одржува пробата за политичкиот митинг на сенаторот Хамонд (го игра Дејвис). Таму, сенаторот е убиен со снајпер, а Џо е наместен како извршител на убиството. Кога тој се обидува да побегне од местото, го убива еден убиец на „Паралакс“. И за тој случај е формирана посебна државна комисија, која прогласува дека Џо е убиецот на сенаторот Хамонд, дека делувал самостојно и дека нема никаква завера.
Зелде (Хилдесхајм)

Зелде (|Söhlde) — село и слободна општина во округот Хилдесхајм, во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се наоѓа околу 20 километри источно од Хилдесхајм и 10 километри северозападно од Залцгитер.
1 Географија
1.1 Местоположба
Општината се наоѓа во јужниот дел на Северногерманската Низина.
1.2 Општински единици
Општината Зелде се состои од следниве места (бројот на жители во заградите):* Бетрум (757)
* Фелдберген (391)
* Грос Химштет (512)
* Хоенегелзен (1914)
* Клајн Химштет (226)
* Мелме (127)
* Нетлинген (1367)
* Зелде (2373)
* Штајнбрик (110)
* состојба: 30 септември 2017 г.
2 Познати луѓе
* Готфрид фон Крам (1909-1976) — тенисер
* Ото Олендорф (1907-1951) — СС водач
Бокенем

Бокенем (|Bockenem) — мал град во округот Хилдесхајм, сојузната покраина Долна Саксонија, Германија, основан во 1154 година. Градот се наоѓа на германскиот пат на фахверкот.
1 Географија
1.1 Местоположба
Бокенем се наоѓа на десет километри северозападно од подножјето на Харц.
1.2 Градски единици
Градот настанал на 1 март 1974 година кога кон него биле припоени некогашни општини. Денес, кон градот припаѓаат следниве места (во заградите нивниот број на жители според 1 јануари 2015 г.): Бениен (472), Борнум (1161), Билтум (136), Грос Илде (196), Хари (339), Јерце (175), Клајн Илде (61), Кенигсдалум (372), Малум (493), Нете (421), Ортсхаузен (236), Шлевеке (562), Штери (230), Упштет (217), Фолкерсхајм (853), Вердер (118) и Воленхаузен (86).
1.3 Соседни општини
Бокенем се граничи со Холе на север, со Зезен на југ, со Ламшпринге на запад, со Бад Залцдетфурт на северозапад, а на исток со Лутер на Баренберге.
2 Знаменитости
* Селото Штери било познато по својот музеј на мали автомобили во светот, кој бил најголем од таков вид. Музејот бил затворен во 2005 година.
* Наосот на протестантската црква во Бокенем бил изграден во 1403 година.
* Друга интересна црква е во селото Нете. Романескната кула била користена како тврдина во воени услови. Наосот потекнува од 1731 година.
2.1 Меѓународни односи
Бокенем е збратимен со следниве градови:
* Гинтерсберге, Германија
* Заваѕке, Полска
* Торнбери, Обединето Кралство.
3 Познати луѓе
* Хенриете Шрадер-Брајман (1827-1899) — пионер за системот на градинки и рана женска активистка
* Ернст Дегер (1809-1885) — црковен сликар
Фалсификатори (филм од 2007)

Фалсификатори (германски: ''Die Fälscher'') - германски филм од 2007 година, во режија на Штефан Руцовицки. Главните улоги ги играат: Карл Маркович, Аугуст Дил, Девид Штризоф, итн. Во 2008 година, филмот ја добил наградата „Оскар“ за најдобар странски филм, а вкупно имал 10 номинации и освоил седум награди.
1 Содржина
Во 1930-тите, во Берлин, Евреинот Саломон Сорович, познат како Сали (го игра Маркович) фалсификува пари и документи. Тој добива информација дека полицијата му влегла во трагата, но ноќта ја поминува со убава жена, така што е уапсен од инспекторот Херцог (го игра Штризоф) и однесен во логорот Матхаузен. Таму, снаодливиот Сорович ја придобива милоста на нацистите така што им слика портрети. Набргу, тој е пренесен во логорот Зашенхаузен. Таму, Сали дознава дека бил префрлен по наредба на Херцог, кој формира тим од графичари, сликари, банкари и други стручни лица кои ги ангажира на таен проект за фалсификување британски фунти и американски долари. Под водствот на Сали, затворениците успеваат да направат совршени фалсификати. При крајот на војната, кога сојузниците се приближуваат до логорот, Херцог се обидува да земе дел од парите, но во тоа го спречува Сали. По војната, со фалсификуваните пари, Сали оди во Монте Карло, каде намерно ги губи сите пари на комар.
Алфелд (Лајне)

Алфелд (|Alfeld (Leine); службено наречен Алфелд (Лајне)) — мал град во округот Хилдесхајм, сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Градот е сместен на бреговите на реката Лајне и претставува втор најголем град во округот.
1 Географија
Алфелд се наоѓа во Лајнското Средногорје помеѓу Лајне на запад и Зибен Берге (до 395 метри високи) на североисток.
2 Соседни општини
Алфелд се граничи со Гронау, Зибесе, Фреден, Делигзен и Дуинген.
2.1 Градски единици
Алфелд се состои од следниве места: Брункензен, Дензен, Ферсте, Ајмзен, Герцен, Годенау, Херзум, Имзен, Лангенхолцен, Лимер, Литгенхолцен, Релингхаузен, Зак, Варцен, Ветензен и Вишпенштајн.
3 Историја
Градот бил основан пред 1214 година, при што името Алфелде (''Alvelde) било првпат забележано во 1214 година. Елементот „-фелд“ означува „отворено место“, додека „ал-“ веројатно потекнува од индоевропскиот корен „ел-/ол-“ што означува „вода“.
Во 1426 година, Алфелд се приклучил на Саксонскиот сојуз на градови, со што станал непосреден член на Ханзата. Градот бил еден од најмалите градови во Ханзата, со што се развил во и век поради трговијата со пиво, лен и предива.
Алфелд првично припаѓал на Хилдесхајмската епископија, но бил префрлен на Кнежевството Брауншвајг-Волфенбител во периодот 1519-1523. Со тоа настанал златниот период на Алфелд, а неговото стопанство цветало пред почетокот на Триесетгодишната војна.
4 Знаменитости
Знаменитости во Алфелд се Градското собрание (1586) со својата осумаголна кула, црквата „Св. Никола“ и кулата Филер, средновековна кула, како и познатата Фабрика Фагус од 1911 година, одличен пример на раната модернистичка архитектура од Валтер Гропиус, која е прогласена за светско културно наследство на УНЕСКО.
5 Стопанство
Најголем работодавач во градот е фабриката САППИ со својот голем оџак, што е една од знаменитостите на Алфелд.
5.1 Меѓународни односи
Алфелд е збратимен со следниве градови:
* Вејкфилд, Обединето Кралство
6 Познати луѓе
* Августин од Алфелд (1480-1535) — францискански и контроверзен теолог
* Валтер Капе (1905-1944) — нацист
* Албрехт фон Герц (1914-2006) — индустриски дизајнер
* Збигњев Жеѕицки (р. 1945) — полски борач
7 Поврзано
* Хановер-Брауншвајг-Гетинген-Волфсбург
Пајне (округ)

Пајне (|Peine) — округ (''Landkreis'') во сојузната покраина Долна Саксонија, Германија. Се граничи со (од југ надесно) окрузите Хилдесхајм, Хановер и Гифхорн, како и градовите Брауншвајг и Залцгитер.
1 Историја
До почетокот на раниот век, територијата на округот припаѓала на Брауншвајг-Целе, Брауншвајг-Волфенбител и на Хилдесхајмската епископија. По 1815 година, Брауншвајг-Целе и Хилдесхајм припаднале на Кралството Хановер. Во 1866 година, Хановер потпаднал под Прусија. Пруската власт ги основала окрузите (''Kreise'') во 1885 година, меѓу кои и Пајне.
Областа имала традиција на топење, рударска традиција која траела до 1976 година, кога последниот рудник бил затворен. Во локалната историја се памти рударската несреќа кај Ленгеде во 1963 година, кога загинале 29 рудари, а 11 други биле спасени две недели по несреќата.
2 Географија
Округот се наоѓа на простор помеѓу градовите Хановер и Брауншвајг. Реката Фузе влегува во округот на југ, тече низ градот Пајне и го напушта округот северно кон Целе.
3 Грб
Грбот потекнува од грбот на Грофовијата Волфенбител-Асенбург. Оваа грофовија постоела до 1260 година, но владетелите биле оние кои го создале Пајне.
4 Градови и општини
Градови, Слободни општини
5 Поврзано
* Хановер-Брауншвајг-Гетинген-Волфсбург
Корејци

Корејци (; или ) – источноазиска етничка група и нација по потекло од целиот Корејски Полуостров и југоисточна Манџурија.
Корејците главно живеат во двете корејски национални држави, Јужна Кореја и Северна Кореја, но исто така официјално се признаени како малцинство во Кина, Виетнам, Јапонија и Филипини, плус во одредени поранешни советски републики, како Русија и Узбекистан. Во текот на XX век значителни корејски заедници се појавиле во Австралија, Канада, Соединетите Американски Држави и во помала мера во други држави.
Бројот на етнички Корејци во дијаспора во 2013 година е проценет на 7,4 милиони.
1 Историја
Од праисторијата Корејскиот Полуостров го населувале главно манџурски, монголски и тунгуски племиња со север кои и ја правата основата на етногенезата на денешните Корејци со можни малајски групи од југ, како и повремени јапонски упади. Митолошкиот владетел Тангун ја основал првата корејска држава уште во 2333 г.п.н.е., откога почнува старокорејското сметање на времето. Корејската стара цивилизација тесно е поврзана со соседната кинеска. Расцепканоста и војните меѓу поедини рани државички се смируваат со воспоставувањето на кралството Сила кое во VII век го обединува полуостровот и воспоставува единствена управа и јазик (старокорејски). И оваа, како и подоцнежните држави, се потпираат на кинеските културни и политички влијанија. Од X до XIV век доминантно е кралството Кори (под династијата Ванг), по кое и во Европа останува познато името на земјата. Кореја тогаш ја признава врховната власт на монголските ханови. Тогаш се зацврстува будизмот. Со помош на Кина, во 1392 година власта ја презема династијата Ји. Нивната нова држава Чозон, што е денешното корејско име на земјата, трае сè до XX век, иако во разни периоди ја признава јапонската и манџурската врховна власт. Од XIV век под кинеско влијание државна религија станува конфуцијанството. Традиционалната култура на Корејците е селска, но раниот племенски шаманизам се испреплетува со високоразвиените културни влијанија на будизмот и конфуцијанството. Првите книжевни и историски записи се јавуваат од XII век. Во средниот век книжевното и останатото културно творештво по вид и тематика ги опфаќа сите подрачја на културниот живо на високо рамниште, па Кореја е важна како изворен посредник меѓу кинеската култура и Јапонија. Современата корејска култура, како модерното стопанство, ги досегаат високите светски стандарди во сите подрачја, притоа чувајќи ја сопствената тематика, изразни форми и средства како и облиците на сопствениот идентитет заснован на силни историски извори.
=Надворешни врски==**
Светски ден на радиото

Во 2013 година, Генералното собрание на Обединетите нации ја одобрила прокламацијата на УНЕСКО за Светски ден на радиото да биде 13 февруари. На овој ден се слави радиото како медиум кој образова, обезбедува информации и ја промовира слободата на изразување во различните култури. Целта на одбележувањето на овој ден е да се зголеми свеста на јавноста и медиумите за значењето на радиото, да се поттикнат носителите на одлуки да воспостават и да обезбедат пристап до информации преку радиото, како и да се зајакне вмрежувањето и меѓунарорната соработка меѓу радиодифузерите.Радиото, како универзален медиум кој досега до различни заедници и маргинализирани групи, нудејќи притоа забава, едукација, користење на правото на слобода на изразување, јавни дебати, е составен дел од секојдневието на многумина.Милијарди луѓе од целиот свет и натаму секојдневно се приклучуваат на радио, а тоа и натаму го држи приматот како најбројна и најголема медиумска платформа.
Според УНЕСКО, „како што радиото еволуира во дигиталната ера, тоа останува медиум со поголема публика на светско ниво отколку кој било друга медиумска форма. Тоа ги охрабрува луѓето, вклучително и младите, да се вклучат во дискусиите за темите кои ги засегнуваат. Тоа може да спаси животи во време на несреќи и природни непогоди, а им нуди на новинарите платформа да ги раскажат нивните приказни.“
Мигел Лопес де Легаспи

Мигел Лопес де Легапи (шп. Miguel López de Legázpi, Зумарага, околу 1502 - Манила, ), исто така познат како Ел Аделантадо (шп. El Adelantado) и Ел Вјејо / Постариоѕ (шп. El Viejo), бил баскиско-шпански морепловец и гувернер кој ја основал првата шпанска населба во источна Индија со експедицијата преку Тихиот Океан од вицекралството на Нова Шпанија до денешен Мексико, која минала и низ Себу (Филипинските Острови) во 1565 година. Тој бил првиот генерален гувернер на шпанската Источна Индија, во кој биле вклучени Филипините и другите тихоокеански архипелази, односно Гвам и Маријанските острови. Откако успеал да се здобие со почит кон многу други автохтони народи и кралства, Де Легапси ја прогласи Манила како главен град на шпанската Источна Индија во 1571 година. Главниот град на провинцијата Албај на Филипините, Легаси Сити, го носи неговото име.
1 Мексико
Ернан Кортес (1485-1547), авантурист и конквистадор кој ја освоил државата на Ацтеките, во 1528 година започнал да формира населби во Северна Америка. Во тоа време, Лопес де Легаспи патувал во денешното Мексико (тогаш Нова Шпанија) за да започне нов живот. Де Легаспи го сторил тоа поради смртта на родителите и поради лошите односи со својот најстар брат кој го наследил семејното богатство. Работел со Хуан Гарсесо и Хуановата сестра Изабел Гарсес во Тласкал. Де Лепаспи се оженил со Гарсес и имал девет деца; сепак, Изабел умрела во средината на 1550-тите.
Во периодот од 1528 до 1559 година, Де Легаспи работел како шеф на одделот за финансии и како градоначалник на Град Мексико.
2 Наследство
Експедицијата на Легаспи и Андрес де Урданета на Филипините делотворно создадала трговски пат, односно патот Манила—Акапулко, по кој среброто копано во Мексико и Потоси, е трампано за кинеска свила и порцелан, индонезиски зачини, индиски скапоцени камења и други вредни стоки за Европа во тоа време. Трговскиот пат што се појавил бил важна трговска врска помеѓу Латинска Америка и Азија-Тихоокеанија, а производите и робата дури стигнувале и до Европа (преку Хаванските галеони), кои обезбедиле голема финансиска поддршка за Шпанската Империја.
Во следните 333 години, од 1565 година, кога Шпанија за првпат воспоставила колонијално владеење во земјата до Парискиот договор од 10 декември 1898 година, Филипините биле шпанска колонија (вклучувајќи го и периодот 1762-1764, кога британската власт ја контролирала Манила и градот Кавита но не и целата земја).
3 Во медиумите
Марк Гил го глумел Де Легаспи во Филипинската историска драма и епска фантастична ТВ серија во 2013 година, Индио.
Жоао Ваз Кортереал

Жоао Ваз Кортереал (порт. João Vaz Corte-Real) (1420 – 1496) бил португалски морепловец и истражувач.
1 Животопис
Во 1474 добил имот на Азорските Острви, поради откривање земја која е наречена Terra Nova do Bacalhau (Нова земја бакаларите). Постојат мислења дека тоа било Њуфаундленд. Неговите синови, Гаспар Кортереал и Мигел Кортереал, исто така биле истражувачи на брегот на Канада.
Можно е да ја открил Америка дваесет години пред Колумбо.
Бидејќи не постојат сигурни докази, тврдењата за неговите откритија истануваат остануваат да бидат шпекулации.
Домбровска мазурка

Домбровска мазурка (|Mazurek Dąbrowskiego), позната и како Полска уште не згаснала (''Jeszcze Polska nie zginęła'') — државна химна на Полска. Текстот го напишале полските војници на 1797 година во Италија.
1 Текст
на полски
Франсиско де Орељана

Франсиско де Орељана (|Francisco de Orellana; Трухиљо, 1511 — 1546) бил шпански морепловец, истражувач и конквистадор. Во историјата е запамтен како човек кој ја открил реката Амазон.
Орељана заедно со Франсиско Писаро го освојиле Царството на Инките (денешен Перу). Исто така учествувал во експедицијата под водство на Гонсало Писаро, гувернант на градот Кито 1541, на кого му била доверена задчата да ја најде т.н. Земја на Цимет, митска земја за чии богатства се зборувало помеѓу шпанските конквистадори. Го поминале и планинскиот венец Анди. Затоа што немало резултати, одлучиле да направат брод и да продолжат по реката Коко (Coca). Во текот на таа експедиција загубиле 140 од 220 Шпанци и 3.000 индијанаци од вкупно 4.000 кои пошле на пат. Орељана на 22 февруари 1542 го продолжил патот со 50 луѓе по должината на реката во потрага по храна. Гонсало Писаро во меѓувреме се вратил во Кито само со 80 Шпанци кои преживееале. Орељана го продолжил патот и после 7 месеци пловидба и поминати 4.800 км по реките Напо, Тринидад, Негро и Амазон, стигнал до устието на реката Амазона на 26 август 1542, од каде продолжил за Нов Кадис во Кубагви (денешна Венецуела).
Реката добила име Амазон по една случка која се случила на овој пат. Орељана запишал дека експедицијата ја нападнале злобни жени, слични на Амазонките од старогрчката митологија, но веројатно во прашање биле Индијанци со долга коса.
Потоа се вратил во Европа, прво во Португалија, на која и припаднале новооткривените земји а потоа во родната Шпанија. Преземал уште неколку експедиции на Амазон. Умрел од отровна стрела на карипските домородци на една од експедициите.