Еме Бонплан

Еме Жак Александер Бонплан роден на 22 август 1773 година, а починал на 11 мај 1858, тој бил француски истражувач и ботаничар кој што патувал со Александар фон Хумболт во Латинска Америка од 1799 до 1804 година. Тој бил коавтор на томови од научните резултати од нивната експедиција.
1 Биографија
Бонплан бил роден како Еме Жак Александер Бонплан во градот Ла Рошел, Франција, на 22, 28, или 29 август 1773 година. Неговиот татко бил лекар и, околу 1790 година, тој му се придружил на својот брат Михаел во Париз, каде што двајцата студирале медицина. Од 1791 година, тие оделе курсеви во парискиот Ботанички музеј за природна историја. Нивните учители биле Жан Батист Ламарк, Антоан Лоран де Жисје и Рене Луиш Дефонтен; Еме понатаму студирал кај Жан-Николас Корвисар и можеби посетувал часови кој што ги држел Пјер-Жозеф Десо во Отел-Дие. Во овој период, Еме станал другар со својот колега, Ксавиер Биша.
Среде превирањата на Француската револуција и Револуционерните војни, Бонплан служел како хирург во француската армијаили морнарица.
Откако Жак се спријателил со Александар фон Хумболт во куќата на Корвисарт, тој му се придружил на петгодишно патување до Тенерифе и шпанската колонијална империја во Америка, патувајќи до она што подоцна станало независни држави Венецуела, Куба, Колумбија, Еквадор, Перу и Мексико, како и до сливовите на Ориноко и Амазон, со последна станица во Соединетите Американски Држави. Како дел од истражувањето, во 1802 година тој се искачил на највисоката планина во Еквадор, изгаснатиот вулкан Чимборасо, на висина од 5.878 метри, во тоа време ова бил светски рекорд за надморска височина за западњак. За време на ова патување, собрал и класифицирал околу 6.000 растенија кои дотогаш биле претежно непознати во Европа. Неговиот извештај за овие наоди бил објавен како серија томови од 1808 до 1816 година со наслов ''Екваторски растенија'' (|Plantes equinoxiales).
По враќањето во Париз, Наполеон му доделил пензија од 3000 франци годишно во замена за многу примероци што ги донирал на Природонаучниот музеј. Царицата Жозефина многу го сакала и го поставила за надзорник на градините во Малмезон, каде што се одгледувале многу семиња што тој ги донел од Америка. Во 1813 година, Еме го објавил својот ''Опис на ретките растенија одгледувани во Малмезон и во Навара'' (''fr'').Во овој период, исто така се запознал и со Геј-Лисак, Араго и други истакнати научници и, по абдикацијата на Фонтенбло, залудно го молел Наполеон да се пензионира во Венецуела. Исто така тој бил присутен на смртната постела на Жозефина.
Во 1816 година, тој однел разни европски растенија во Буенос Аирес, каде што бил избран за професор по природонаука. Сепак, наскоро ја напуштил својата функција за да ја истражи внатрешноста на Јужна Америка. Во 1821 година, основал колонија во Санта Ана во близина на Парана со специфична цел - собирање и продажба на јерба мате. Колонијата се наоѓала на територија што ја барале и Парагвај и Аргентина; понатаму, Хозе Гаспар Родригес де Франсија, диктатор на Парагвај, „се плашел дека успехот на Бонплан во одгледувањето ''мате'' ќе се меша во неговиот сопствен обид да го монополизира тој бизнис“. Затоа Парагвајците ја уништиле колонијата на 8 декември 1821 година, а Бонплан бил уапсен како шпион и притворен во Санта Марија, Парагвај до 1829 година. За време на неговото заробеништво, тој се оженил и имал неколку деца. Потоа му била дадена слобода на движење и дејствувал како лекар за локалните сиромашни и воениот гарнизон. Во истата епоха, швајцарскиот природонаучник Јохан Рудолф Ренгер, исто така, престојувал во Парагвај: не му било дозволено да ја премине строго чуваната граница, но бил слободен да се движи во исчекување на барање за посебна дозвола за секоја екскурзија.
Бонплан бил слободен во 1829 годинаи во 1831 годинасе вратил во Аргентина, каде што се преселил во Сан Борха во Кориентес. Таму, на возраст од 58 години, се оженил со локална жена и заработувал за живот одгледувајќи и тргувајќи со јерба мате. Во 1853 година, се вратил во Санта Ана, каде што ги одгледувал портокалите што ги вовел. Добил имот пијастра од владата на Кориентес во знак на благодарност за неговата работа во покраината. Малиот град околу него сега бил познат како „Бонплан“ во негова чест. Друг мал град во покраината Мисионес, веднаш јужно од Санта Ана (Мисионес), исто така се викал Бонплан.
Починал на возраст од 84 години, во Сан Борха, Санта Ана, или Ресторасион, Аргентина на 4 или 11 мај 1858 година, пред неговото планирано враќање во Париз. Погребан бил на гробиштата на Светиот Крст во Пасо де лос Либрес
2 Наследство
Неговата колекција од растителни примероци, која што била депонирана во Париз во Националниот музеј за природна историја, Франција, ја курирала Алисија Луртејг.
Биографијата на Бонплан била напишана од Адолф Брунел. Фикционализиран опис на неговите патувања со Хумболт се појавувал во ''Мерење на светот'' од Даниел Келман.
Улицата Бонплан во луксузната населба Палермо Холивуд во Буенос Аирес се наоѓала меѓу улиците именувани по Чарлс Дарвин, Роберт Фицрој и Александар фон Хумболт. Улица Бонплан постоила и во градот Баија Бланка, Аргентина, во Каракас, Венецуела и во Монтевидео, Уругвај.
Многу животни и растенија биле именувани во негова чест, вклучувајќи го растителниот род ''Bonplandia'', врбата ''Salix bonplandiana'', лигњата ''Grimalditeuthis bonplandi'' и орхидејата ''Ornithocephalus bonplandi''.
Месечевиот кратер Бонплан бил именуван по него. Исто така, Пико Бонплан во венецуелските Анди бил именуван во негова чест, иако тој никогаш не ги посетил венецуелските Анди. Планината Бонплан 2343 метри во Нов Зеланд го носи и неговото име. Планината е во близина на врвот на езерото Вакатипу на Јужниот Остров.
Наградата Бонплан, основана од Националното хортикултурно друштво на Франција, за промоција на создавањето или реставрацијата на градини за уживање од страна на аматерски градинари, била именувана по Еме Бонплан.
3 Таксономски описи
Следните родови и видови се именувани или опишани од Еме Бонплан.
4 Дела
* 1805: ''Essai sur la géographie des plantes.'' Напишано со Александар фон Хумболт.
** Англиски превод од 2009 година.
* 1811: ''Збирка на набљудувања за зоологијата и компаративната анатомија'' напишана со Александар фон Хумболт, Печатење Џ.Х. Стоун, Париз. на веб-страницата Галика.
* 1813: ''Опис на ретки растенија одгледувани во Малмезон и Навара'' од Еме Бонплан. Печатење П. Постариот Дидо, Париз. Од Еме Бонплан посветено на царицата Јозефина . на веб-страницата Botanicus и на веб-страницата на ''Bibliothèque interuniversitaire de santé'' (Меѓууниверзитетска библиотека за здравство).
* 1815: ''Родови и видови Nova plantarum'' напишани со Александар фон Хумболт и Карл Сигисмунд Кунт, Том 1, Lutetiae Parisiorum, Париз. на веб-страницата Ботаникус.
* 1816: ''Монографија Melastomacées што ги вклучува сите растенија од овој ред, вклучувајќи го и Rhexies'', том 1, Париз.
* 1817: ''Родови и видови Nova plantarum'' напишани со Александар фон Хумболт и Карл Сигисмунд Кунт, том 2, Lutetiae Parisiorum, Париз. на веб-страницата Ботаникус.
* 1818: ''Nova plantarum родови и видови'' напишани со Александар фон Хумболт и Карл Сигизмунд Кунт, том 3, Lutetiae Parisiorum, Париз. на веб-страницата Botanicus.
* 1820: ''Nova plantarum родови и видови'' напишани со Александар фон Хумболт и Карл Сигисмунд Кунт, том 4, Lutetiae Parisiorum, Париз. на веб-страницата Botanicus.
* 1821: ''Nova plantarum родови и видови'' напишани со Александар фон Хумболт и Карл Сигизмунд Кунт, том 5, Lutetiae Parisiorum, Париз. на веб-страницата Botanicus.
* 1823: ''Nova plantarum родови и видови'' напишани со Александар фон Хумболт и Карл Сигизмунд Кунт, том 6, Lutetiae Parisiorum, Париз. на веб-страницата Botanicus.
* 1823: ''Монографија Melastomacées што ги вклучува сите растенија од овој ред, вклучувајќи го и Rhexies'', том 2, Париз.
* 1825: ''Nova plantarum родови и видови'' напишани со Александар фон Хумболт и Карл Сигизмунд Кунт, том 7, Lutetiae Parisiorum, Париз. на веб-страницата Botanicus.
5 Поврзано
* Јохан Рудолф Ренгер (1795-1832)
* Александар фон Хумболт (1769-1859)
6 Наводи
6.1 Библиографија
*** .
**