Здравствена заштита во Бугарија

Здравјето во Бугарија се смета дека е на многу ниско ниво. Бугарија имала трет највисок морталитет во Европа во 2015 година, со 708 на 100.000 жители. Четирите европски региони со највисоки стапки на смртност од болести на циркулаторниот систем сите се наоѓале во Бугарија. Во раните 2000-ти години, главните природни причини за смрт биле кардиоваскуларните заболувања (најчесто манифестирани со мозочни удари), ракот и респираторните заболувања. Бугарија имала многу ниска стапка на инциденца на вирусот на човечка имунодефициенција (ХИВ). Иако во 2003 година проценетата стапка на инциденца била помала од 0,1 процент од населението, во раните 2000-ти години бројот на нови пријавени случаи се зголемувал годишно. Во 2005 година биле пријавени околу 86 нови случаи, со што официјалниот број достигнал околу 600, а 58 нови случаи биле пријавени во првата половина на 2006 година. Во 2010 година имало 1.160 ХИВ-позитивни лица.
1 Здравствена заштита
Како поранешен сателит на Советскиот Сојуз, Бугарија го имала својот здравствен систем: моделот Семашко. Овој посебен систем се карактеризирал со државен монопол, каде што постоел централизирано планирање и финансирање на здравствената сфера. Немало приватни структури за обезбедување на здравствени услуги. Немало ни здравствени осигурувања; системот бил финансиран директно од државниот буџет, плаќан за одржување, универзално достапен и бесплатен за пациентите.
Бугарија започнала со целосна реформа на својот застарен здравствен систем, наследен од комунистичката ера, дури во 1999 година. Во 1990-тите години, приватните медицински практики донекаде се прошириле, но повеќето Бугари се потпирале на јавните клиники од комунистичката ера, додека плаќале високи цени за посебна грижа. Во тој период, националните здравствени индикатори генерално се влошиле бидејќи економските кризи значително го намалиле финансирањето на здравството.
Последователната програма за здравствена реформа вовела задолжително здравствено осигурување на вработените преку Националниот фонд за здравствено осигурување (NHIF), кој од 2000 година плаќал постепено зголемен дел од трошоците за примарна здравствена заштита. Вработените и работодавачите плаќаат преку зголемен, задолжителен процент од платите, со цел постепено намалување на државната поддршка за здравствена заштита. Приватното здравствено осигурување игра само дополнителна улога. Системот исто така бил децентрализиран со тоа што општините станале одговорни за своите здравствени установи, а до 2005 година поголемиот дел од примарната здравствена заштита доаѓала од приватни лекари. Дистрибуцијата на лекови исто така била децентрализирана. Според анкетата спроведена од ''Euro health consumer index'' во 2015 година, Бугарија била меѓу европските земји во кои најчесто се пријавувале неофицијални плаќања на лекари.
Во раните 2000-ти години, болничкиот систем бил значително намален за да се ограничи зависноста од болниците за рутинска здравствена заштита. Очекуваното членство во Европската Унија (2007) било главна мотивација за овој тренд. Помеѓу 2002 и 2003 година, бројот на болнички кревети бил намален за 56 проценти на 24.300. Сепак, темпото на намалување се забавило во раните 2000-ти години. Во 2004 година, околу 258 болници биле во функција, во споредба со проценетиот оптимален број од 140. Помеѓу 2002 и 2004 година, расходите за здравствена заштита во националниот буџет се зголемиле од 3,8 проценти на 4,3 проценти, при што Националниот здравствен фонд учествувал со повеќе од 60 проценти од годишните расходи.
Во 1990-тите години, квалитетот на медицинските истражувања и обука сериозно се намалил поради ниското финансирање. Во раните 2000-ти години, акцентот на медицинската и парамедицинската обука, која се спроведувала во пет медицински факултети, била во форма на подготовка на персонал во примарна здравствена заштита за надминување на недостигот што произлегол од долгорочниот акцент на комунистичкиот систем на обука на специјалисти. Експертите сметале дека Бугарија има соодветна понуда на лекари, но недостиг од друг медицински персонал. Во 2000 година, Бугарија имала 3,4 лекари, 3,9 медицински сестри и 0,5 акушерки на 1.000 жители.