Тешекпук (езеро)

Езерото Тешекпук е најголемото езеро во Арктичка Алјаска, со 35 километри ширина на северниот падина на Алјаска во рамките на Националните резерви на нафта - Алјаска, јужно од Пит Поинт, 19 километри источно од Харисон Беј, 130 километри источно од Поинт Бароу. Регионот на езерото Тешекпук се смета за еден од најпродуктивните, најразновидните и најчувствителните мочуришни екосистеми во целиот Арктик, живеалиште на разновиден арктички див свет, вклучувајќи и стадо ирваси од езерото Тешекпук од 64.000 животни, голем број крајбрежни птици и преселни гусковидни, за кои е суштински дел од мрежата на местоположби за прелетување Источноазиско-австралазиски патишта.
Езерото е загрозено од загадување на солената вода од исчезнувањето на морскиот мраз, како и од копањето нафта во Алпска, Алјаска, и од проектот „Коноко Филипс Вилоу“.
1 Етимологија
Неговото име доаѓа од инупиакскиот јазик ik, запишано од Рочфорд Магваер како ''Тасок-пох'' во 1854 година, и се вели дека значи „голема лагуна“, „голема затворена крајбрежна вода“ или „големо крајбрежно езеро“. Познато е и како езеро Тешекпук, езеро Ташекпук, езеро Тасиркпук, Тасјукпун и Тасикпак.
2 Географија
Езерото Тешекпук има ширина од 35 километри и со местоположба на северната падина на Алјаска во рамките на Националниот нафтен резерват - Алјаска. Се наоѓа јужно од Пит Поинт, 19 километри источно од Харисон Беј, 130 километри источно од Поинт Бароу. Езерото Тешекпук е најголемото езеро во Арктичка Алјаска и најголемото термокарстно езеро во светот.
Езерото е дел од мрежата на локации за летачки патишта Источноазиско-австралазиски. Иако езерото покрива само 18 проценти од Националните резерви на нафта - Алјаска, тоа е домаќин на повеќе од 40 проценти од сите водни птици што ја посетуваат Северната падина на Алјаска.
Во јули 2007 година, една студија објавила дека исчезнувањето на морскиот мраз во близина на езерото Тешекпук предизвикува брза ерозија во мочурливата област богата со диви животни. На некои места, морето се натрупало половина милја, а солената вода ги контаминирала слатководните езера. Птиците преселници, карибуто и другите популации на диви животни го изгубиле живеалиштето, а ретката човечка инфраструктура по должината на крајбрежјето е оштетена. Според Стен Сенер, извршен директор на „Одубон Алјаска“, „Областа (езерото Тешекпук) е една од најважните области во целиот Арктик, и не мислам само на арктичка Алјаска... Тоа е едноставно најважната област за митарење гуски во Арктикот“.
3 Контроверзност околу копање нафта
На 11 јануари 2006 година, Министерството за внатрешни работи на САД (DOI) одобрило копање за нафта и гас на приближно 2.000<sup>км2</sup> од земјиште во и околу езерото Тешекпук. До 90.000 гуски се собираат во оваа област во лето за да се подложат на крилјачко митарење, а до 46.000 карибу го користат подрачјето и за младенчење и за миграција. Некои еколошки групи ја оспориле одлуката на DOI да дозволи копање. Одлуката предвидувала дека нема да биде дозволено површинско копање на земјиште кое се смета за клучно за митарење гуски или карибу, и максимум 8,5<sup>км2</sup> во седум различни зони би можело да биде трајно нарушено на површината.
На 25 септември 2006 година, Окружниот суд на САД за округот Алјаска донел одлука со која го отстрани живеалиштето на дивиот свет околу езерото Тешекпук од продажбата на закуп на нафта и гас што се одржа на 27 септември. Судот утврди дека анализата на животната средина на американската влада ги прекршила федералните закони за животна средина. Пресудата го поништи планот за закуп на Министерството за внатрешни работи за областа, забранувајќи му на Бирото за управување со земјиште (BLM) да издава под закуп повеќе од 400.000 хектари (1.600 <sup>км2</sup> ) околу езерото. Пред одлуката, предводена од коалиција на еколошки организации и домородци од Алјаска, граѓаните на САД испратиле над 300.000 коментари до секретарот за внатрешни работи и извршниот директор на „КонокоФилипс“.
Еколозите и регионот Инупијат, исто така, ги наведоа влијанијата од глобалните климатски промени како причина за спротивставување на копањето на земјиште во близина на езерото Тешекпук.
Бидејќи езерото Тешекпук ќе биде засегнато од проектот „КонокоФилипс Вилоу“, корпорацијата на домородците од Алјаска од селото Нуиксут предложи негова заштита во август 2022 година.
4 Поврзано
* Список на езера во Алјаска