Вилијам Каупер

Вилијам Каупер (роден на 26 ноември 1731 - починал на 25 април 1800 година) — англиски поет и англикански автор на религиозни песни.
Како еден од најпопуларните поети од своето време, Каупер го променил правецот на поезијата за природата од 18 век пишувајќи за секојдневниот живот и сцени од англиската природа. Во многу погледи, тој бил еден од претходниците на романтичната поезија. Семјуел Тејлор Колриџ го нарекол „најдобриот современ поет“, додека Вилијам Вордсворт особено ја восхитувал неговата поема „Јардли-Оук“.
Откако бил институционализиран поради лудило, Каупер нашол засолниште во страсното евангелистичко христијанство. Тој продолжил да се сомнева во своето спасение и, по сон во 1773 година, верувал дека е осуден на вечна пропаст. Се опоравил и продолжил да пишува повеќе религиозни химни.
Неговото религиозно чувство и поврзаност со Џон Њутн (кој ја напишал химната „Amazing Grace“) довело до голем дел од поезијата по која е најдобро запаметен, како и до серијата Олниеви химни. Неговата песна „ Light Shining out of Darkness“ (Светлина што сјае од темнината) ѝ ја дала на англискиот јазик фразата: „Бог се движи на мистериозен начин/ Ги твори своите чуда“.
Тој исто така напишал голем број песни против ропството, а неговото пријателство со Њутн, кој бил страствен борец против ропството, резултирало со тоа што Каупер бил замолен да напише во поддршка на кампањата за аболиционизам. Каупер напишал песна наречена „Жалбата на црнецот“ (1788) која брзо станала многу позната и често ја цитирал Мартин Лутер Кинг Џуниор за време на движењето за граѓански права во 20 век. Тој исто така напишал неколку други помалку познати песни за ропството во 1780-тите, од кои многу ја напаѓале идејата дека ропството е економски одржливо.
1 Ран живот
Каупер е роден во Беркамстед, Хартфордшир, каде што неговиот татко Џон Каупер бил ректор на црквата „Свети Петар“. Сестрата на неговиот татко била поетесата Џудит Мадан. Неговата мајка се викала Ен, моминско презиме Дон. Тој и неговиот брат Џон биле единствените две од седумте деца кои преживеале по детството. Ен починала по раѓањето на Џон на 7 ноември 1737 година. Смртта на неговата мајка на толку рана возраст длабоко го вознемирила Вилијам и била тема на неговата поема „За приемот на сликата на мајка ми“, напишана повеќе од педесет години подоцна. Тој се зближил со нејзиното семејство во неговите рани години. Тој бил особено близок со нејзиниот брат Роберт и неговата сопруга Хариот. Тие всадиле кај младиот Вилијам љубов кон читањето и му ги дале некои од неговите први книги - ''„Патешествие“'' од Џон Банјан и „Басни“ од Џон Геј''.''
Каупер првпат се запишал во Вестминстерското училиште во април 1742 година, откако неколку години се префрлал од едно училиште во друго училиште. Тој почнал да учи латински уште од мал и бил страствен научник на латинскиот јазик до крајот на својот живот. Постарите деца го малтретирале Каупер во текот на многу од неговите помлади години. Во Вестминстерското училиште студирал кај директорот Џон Никол. Во тоа време, Вестминстерското училиште било популарно меѓу семејствата кои припаѓале на англиската политичка партија Виговци. Сепак, посетувале и многу интелигентни момчиња од семејства со понизок општествен статус. Каупер стекнал доживотни пријатели од Вестминстер. Ги читал „''Илијада“'' и „''Одисеја“'', што ја разгорело неговата доживотна научна работа и љубов кон Хомеровите епови. Тој станал вешт во толкувањето и преведувањето на латинскиот јазик, способност што ја користел до крајот на својот живот. Бил вешт и во пишувањето латински јазик и напишал многу свои стихови.
2 Кариера
По школувањето во Вестминстерското училиште, Каупер започнал да оди на обука ккај г-дин Чепмен, адвокат, од Ели Плејс, Холборн, за да се обучи за кариера во правото. Во тоа време, тој го поминувал слободното време во домот на неговиот чичко Боб Каупер, каде што се вљубил во својата братучетка Теодора, со која сакал да се ожени. Но, како што напишал Џејмс Крофт, кој во 1825 година прв ги објавил песните кој Каупер ги упатил до Теодора, „''нејзиниот татко, од идеја дека заедницата на лица толку блиску поврзани е несоодветна, одбил да се согласи со желбите на неговата ќерка и внук''“. Ова одбивање го оставило Каупер растроен. Тој го имал својот прв тежок напад на депресија / ментална болест, во тоа време наречена меланхолија.
Во 1763 година му било понудено место на службеник за дневници во Домот на лордовите, но се скршил под притисокот на претстојниот испит; доживеал полош период на депресија и лудило. Во тоа време се обидел три пати да изврши самоубиство и бил испратен во лудницата на Натаниел Котон во Сент Албанс за закрепнување. Неговата песна што започнува со „''Омраза и одмазда, мојот вечен дел''“ (понекогаш нарекувана „Сафики“) била напишана по неговиот обид за самоубиство.
Откако се опоравил, се населил во Хантингдон со пензиониран свештеник по име Морли Анвин и неговата сопруга Мери. Каупер се населил во толку добри односи со семејството Анвин што заминал да живее во нивната куќа и се преселил со нив во Олни. Таму го запознал кустосот Џон Њутн, поранешен капетан на бродови за робови кој го посветил својот живот на христијанското евангелие. Недолго потоа, Морли Анвин бил убиен при пад од коњ; Каупер продолжил да живее во домот на Анвин и многу се приврзал кон вдовицата Мери Анвин.
Во Олни, Њутн го поканил Каупер да придонесе за книгата со химни (религиозни песни) што ја составувал. Резултирачкиот том, познат како ''Олниеви химни,'' не бил објавен сè до 1779 година, но вклучува химни како што се „''Пофалба за отворената фонтана''“ (почнувајќи со „Постои фонтана исполнета со крв“) и „''Светлина што сјае од темнината''“ (почнувајќи со „ Бог се движи на мистериозен начин “), кои остануваат едни од најпознатите стихови на Каупер. Неколку од химните на Каупер, како и други првично објавени во ''Олниевите химни,'' денес се зачувани во ''Светата харфа,'' која исто така собира песни со нотни форми.
Во 1773 година, Каупер доживеал повторен напад на лудило, замислувајќи не само дека е вечно осуден на проклетство, туку дека Бог му заповедал да го жртвува сопствениот живот. Мери Анвин се грижела за него со голема посветеност и по една година тој започнал да закрепнува. Во 1779 година, откако Њутн се преселил од Олни во Лондон, Каупер повторно започнал да пишува поезија. Мери Анвин, сакајќи да го задржи умот на Каупер зафатен, му предложила да пишува на тема ''„Напредокот на грешката“.'' Откако напишал сатира со ова име, тој напишал уште седум други. Овие песни биле собрани и објавени во 1782 година под наслов ''„Песни од Вилијам Каупер, од Внатрешниот храм, Ескв.“''
Во 1781 година, Каупер се сретнал со софистицирана и шармантна вдовица по име Лејди Остин, која инспирирала за пишување на поезија. Самиот Каупер раскажал за настанокот на она што некои го сметаат за негово најзначајно дело, ''„Задачата“'' на оригиналното издание од 1785 година.Во истиот том, Каупер ја објавил и „ Занимливата историја на Џон Гилпин“, значајно дело од комични стихови. Г.К. Честертон, во „''Ортодокси“'', подоцна го припишува пишувањето на „Џон Гилпин“ како спас за Каупер од целосно лудување.
Каупер и Мери Анвин се преселиле во Вестон Андервуд, Бакингемшир, во 1786 година, откако се зближиле со неговата братучетка Хариет Хескет (сестра на Теодора). Во овој период тој ги започнал своите преводи на Хомеровите „''Илијада“'' и ''„Одисеја“'' во празни стихови. Неговите верзии (објавени во 1791 година) биле најзначајните англиски преводи на овие епски поеми од оние на Александар Поуп кои биле направени претходно во векот. Подоцнежните критичари го критикувале Хомер на Каупер дека бил премногу во калапот на Џон Милтон.
Во 1789 година, Каупер се спријателил со својот братучед, д-р Џон Џонсон, свештеник од Норфолк, а во 1795 година, Каупер и Мери се преселиле во Норфолк за да бидат блиску до него и неговата сестра Катарин. Тие првично престојувале во Норт Таденхам, потоа во Данам Лоџ, а потоа Мандесли, пред конечно да се населат во Ист Дерем (сите места во Норфолк) со Џонсонови, откако Мери Анвин останала парализирана.
Мери Анвин починала во 1796 година, оставајќи го Каупер во тага од која тој никогаш целосно не се опоравил. Тој продолжил да го преведува својот Хомер за второ издание на својот превод. Освен што ја напишал моќната и мрачна поема „''Бродоломецот''“, тој напишал и неколку англиски преводи на грчки стихови и превел некои од ''басните'' на Џон Геј на латински.
3 Смрт и споменици
Каупер бил нападнат од едема (оток), или водена треска, во пролетта 1800 година и починал на 25 април. Погребан е во капелата „Свети Томас од Кентербери“, црквата „Свети Никола“ во Ист Дерем, а витраж таму го одбележува неговиот живот.
Во црквата „Свети Петар“ во Беркамстед постојат два прозорци во спомен на Каупер: Источниот прозорец од „Клејтон и Бел“ (1872) го прикажува Каупер на неговата маса за пишување во придружба на неговите домашни зајаци и носи натпис „Спасение на човекот кој умира и на воскреснатиот Бог“ (стих од поемата на Каупер „Спасителот, каков благороден пламен“); а во северниот олтар, гравиран стаклен прозорец е испишан со стихови од „О! за поблизок пат до Бога“ и „Задачата“. Во истата црква има и спомен-плоча на мајката на поетот, Ен Каупер. Каупер е исто така одбележан (заедно со Џорџ Херберт) со друг витраж од „Клејтон и Бел“ во капелата „Свети Ѓорѓи“, Вестминстерската опатија.
Во 1823 година, преписката на Каупер била објавена постхумно од оригиналните писма што ги поседувал неговиот роднина Џон Џонсон.
Во близина на селото Вестон Андервуд, Бакингемшир, каде што некогаш живеел Каупер, се наоѓа каприц (вид на куќа) наречена Кауперова ниша. Таа била изградена од господарот на имотот од куќата Вестон, член на семејството Трокмортон во 1753 година. Познато е дека Каупер често ја посетувал таму за инспирација за својата поезија. Каприцот се споменува во „Задачата“ на Каупер. Куќата му била посветена на Каупер од страна на зелениот појас на окружниот совет на Бакингемшир, а била поставена и плоча со стихот од „Задачата“ што се однесува на нишата.
4 Квирност
Современиот книжевен научник Конрад Брунстром ги опишал односите на Каупер со жените и мажите во тоа време како квир и радикално антихетеронормативни. „''Каупер не само што одбил традиционална хетеросексуална улога, туку одбил и многу од атрибутите што им се припишуваат на оние за кои се претпоставувало дека одбиле таква улога... што го прави антихетеронормативен и антихомонормативен во исто време''.“ Разбирањето на Каупер за сопствената тешка ситуација во 18 век било дека - бидејќи е „''она што светот го нарекува стар ерген''“ - тој сепак бил „''рационално суштество''“, многу злоупотребено од оние што би го исмејувале.
5 Избрани дела
5.1 Поеми
* (1770)
* (1777)
*''Олниеви химни'' (1778–1779; in collaboration with John Newton)
*''John Gilpin'' (1782)
* (1782)
* (1782; Cowper's First Independent Volume)
* (1783)
*''The Task'' (1785)
* (1788)
* Homer's ''Iliad'' and ''Odyssey'' (1791; translations from the Greek)
* (1791)
* (1793)
* (1803)
* (1785)
* (1816) 
Наводи:
6 Преводи
Вилијам Каупер ги превел двете епски поеми на Хомер: „Илијада“ и „Одисеја“. Неговите преводи на овие антички грчки класици се сметаат за значаен придонес во англиската книжевност. Преводите на Каупер на Хомер биле дел од пошироко движење во 18 и 19 век за да се направи класичната книжевност подостапна за публиката што зборува англиски. Иако неговите преводи можеби не се толку широко читани денес како некои други, тие биле влијателни во своето време и придонеле за континуираното ценење на делата на Хомер во земјите што зборуваат англиски.
6.1 Химни
Вилијам Каупер е претставен со петнаесет химни во презвитеријанското опус ''„Црковната химна книга за обожавање на Бога“'' на Едвин Ф. Хатфилд од 1872 година.
7 Библиографија
*''The Church Hymn Book for the Worship of God'', 1872, edited by Edwin F. Hatfield. New York and Chicago.