Бохињска Бистрица

Бохињска Бистрица (словенечки: ''Bohinjska Bistrica'') — населба во Општина Бохињ во западна Словенија. Населбата е седиште на општината Бохињ. Областа е дел од историскиот регион Горењска. Населбата сега е вклучена во Горењскиот статистички регион. Населението брои 1.767 жители (2020).
Бохињска Бистрица е важна туристичка дестинација и почетна точка за екскурзии (Чрна прст, Вогел, Комна, Ратитовец). Патот до селото е изграден по Втората светска војна и е поврзан со Селшката долина преку Соришка планина и Згорња Сорица. Во населбата започнува познатиот железнички тунел Бохињ, кој ја поврзува Горењска со Приморска. Бохињска Бистрица го има и ски-центарот Кобла. Во 2021 година започна изградба на три жичарници.
1 Етимологија
Бохињска Бистрица во пишаните извори била нарекувана како Вустрис во 1253 година, Феустриц во 1368 година и Фројстриз во 1464 година. Името буквално значи „Бистрица во регионот Бохињ“, слично на ''Илирска Бистрица'' или ''Камнишка Бистрица'' (т.е. „Бистрица во областа Камник“). Бистрица (и нејзините сродници) е многу вообичаено словенечко име за место; тоа е хидроним кој подоцна бил применет за населби поврзани со реки, потоци или извори. Изведен е од прасловенскиот ''бистрица'' „брзотечна река“.
2 Географија
Населбата лежи во подножјето на Јулиските Алпи југозападно од масивот Триглав и висорамнината Покљука, во долината на Сава Бохињка помеѓу ридовите Добрава и Ајдовски Градец и потоците Бистрица и Белица. Езерото Бохињ ја формира главата на долината на запад.
Станицата Бохињска Бистрица е станица на железничката линија Бохињ од Јесенице до Трст преку тунелот Бохињ долг 6.327 метри. Главниот пат што води до железничката станица ја дели населбата на горните и долните села Згорња Вас (словенечки: ''Zgornja vas'') и Сподња Вас (''Spodnja vas'').
2.1 Бохињско Езеро
Бохињското езеро е најголемо континуирано природно езеро во Словенија. Езерото е од леденичко-тектонско потекло. Главна притока на езерото е реката Савица. Бохињското езеро е проточно - од него истекува малата река Језерница.
Бохињското езеро во 1981 година е вклучено во составот на Националниот парк Триглав.
2.2 Грмечички водопад
Водопадот Грмечица е водопад висок 7 метри, последен од водопадите во коритото на Грмечица. Се наоѓа недалеку од десниот брег на Сава Бохињка, помеѓу населбите Лог во Бохињ и Номењ. Текот Грмечица е долг околу 1,5 км; извира околу еден километар над клисурата на Грмечичката клисура долга 100 метри. Од водопадот Грмечица тече низ шумски и пасишта и се влева во Сава кај Номње.
2.3 Извор на Бохињска Бистрица
Изворот на Бохињска Бистрица се наоѓа на надморска височина од 610 м. Тоа е карстен извор. Водата е пивка. До изворот се стигнува пеш или со планински велосипед.
3 Демографија
Според пописот од 2020 година, населението на Бохињска Бистрица изнесува 1.767 жители.
Население по години
1991, 2002, 2011, 2020
1.891, 1.774, 1.799, 1.767
4 Музеј
Музејот Томаж Годец, дел од Горењскиот музеј, се наоѓа во градот во зградата на старата кожарница на семејството Годец, веднаш до потокот. Дел од музејот има изложба за процесот на сончање. На катот се изложени документи и артефакти од Првата светска војна, фокусирани на битките кај Изонзо од 1915 до 1917 година, кои се одржале во планините околу блиската долина Соча. Дополнително, прикажани се информации и видео за „Железниот пат“, објаснувајќи дел од историјата на ископувањето и производството на железо низ Алпите.
5 Археолошки наоѓалишта
Бохињска Бистрица има три археолошки наоѓалишта.
* Наоѓалиштето „Замокот на џиновите“ (''Arheološko najdišče Ajdovski gradec'') е утврдување од 5 век п.н.е. источно од населбата. Служел како засолниште во доцната римска ера и има тераси, остатоци од одбранбен ѕид и утврдена порта. Тоа е поврзано со две праисториски погребни места.* Наоѓалиштето Село во близина на замокот на џиновите (''Arheološko območje Selo pri Ajdovskem gradcu'') е наоѓалиште од доцното железно време и од римската ера. Терасовидната падина покажува траги од распоредот на зградите и на локацијата се пронајдени разни артефакти.* Наоѓалиштето Телечница (''Arheološko območje Telečnica'') бил населен во праисторијата. Се одликува со вештачки тераси и на наоѓалиштето се откриени разни наоди.
6 Туризам
Бохињска Бистрица е важна туристичка дестинација на работ на Националниот парк Триглав и е добра почетна точка за истражување на долината Бохињ и за патувања до Чрна Прст, Вогел, Комна, Ратитовец и езерото Бохињ. Во пролетта, ливадите имаат многу диви цвеќиња, а се одржува и Пролетен фестивал на цвеќиња. Долината Бохињ е популарна и за пешачење, планинарење и планински велосипедизам од пролет до есен. Во лето, реката и блиското езеро се популарни за пливање, едрење, кајак, рафтинг и риболов. Достапен е бесплатен паркинг простор во близина на кампот Даница, а за време на викендите и празниците бесплатен автобуски превоз сообраќа на секои половина час до езерото. Има и велосипедска патека која минува низ ливадите од паркот и се вози до езерото Бохињ (приближно 35 минути). Летната сезона се затвора во септември со „Кау бал“ (со украсени крави), кој се одржува во близина на езерото. За зимска рекреација, во близина има два скијачки центри, скијачкиот центар „Вогел“ и скијачкиот центар „Соришка Планина“, кои со скијачки автобус се поврзани со Бохињска Бистрица. Автобусот се поврзува и со скијачката област Покљука за крос-кантри. Градот го опслужува железничката станица Бохињска Бистрица, со директни возови неколку пати на ден до Јесенице и Нова Горица. Во зимските месеци, ски автобусот сообраќа од железничката станица до Вогел. Редовен јавен автобуски превоз сообраќа до езерото и до Блед и Љубљана. Најблискиот аеродром е Љубљана; нема директна врска со аеродромот со јавен превоз, но до автобуската станица во Блед е достапна шатл-автобус, или до Бохињ за дополнителен надомест. До Бохињ може да се пристапи и со железница и автобус од италијанските аеродроми во Венеција и Трст. Има железничка станица која се поврзува со Јесенице и Нова Горица.
7 Личности од Бохињска Бистрица
Познати личности кои се родени или живееле во Бохињска Бистрица вклучуваат:
* Франце Бучар (1923–2015), политичар и автор
8 Галерија
9 Наводи