Келцки говор

Келцки говор (''сандомјежиски говор, швјентокшиски говор'') - збир на говори наполскиот јазик, малополскиотдијалект е карактеристичен за жителите на сандомјежиската територија. Од овој збир може да се изделат говорите, говорот:
* келцко-мјеховски
* сандомјежиски
* ласовски (устието на реката Висла и Сан)
1 Особености
* мазурење, односно изговор на гласовите sz, ż (не на rz), cz, dż како s, z, c, dz: ''syja, zyto, scotka, copka, cysty, drozdze.''* озвучување помеѓу изрази пред самогласки и согласки r, l, ł, m, n, ń: ''ptoseg mały, wlazł koteg na płoteg i mruga, koż malin, brad ogrodnika, grzyb ogromny''* завршен премин на -ch во -k: ''niek, ik, dwók''* губење на резонансот на носните самогласки ę, ą: ''gesi, bede, zob, wstozka, rzucajo, ksiozka''* исчезнување на претставката во групите śr-, źr-, dl-: rsioda, rsiedni, rźódło, rziebie, móld sie
* изговорот на некои самогласки во почеток на зборот се поврзуваат со доделување на протези, односно дека им претходат на согласките
** лабијализација, значи претходење на самогласките o и u, на согласката ł: ''łosa, łodejdź, łun, łucho, łusłuchoł, płole, młost, kłoza''** прејотација, значи претходење на самогласките i, a, e на согласката j: jidzie, jigła, Jantuni, Jagna, Jewa
** аспирација, значи претходење на самогласката а на согласката h: ''Hameryka, harak, Hania''* еквиваленти на самогласките a, o, e се – поради нивниот истеснувачки изговор на самогласките o, ó, i или на y, a→o, o→ó, e→i, e→y: corny ptok loto, chłopok, słóma spolóno, zniscóny dóm, ón, kóń, bidna kobita, jesiń, dziń, brzyg rzyki, syr i chlib
* самогласките i, y пред полуотворените согласски: m, n, ń, r, l, ł подложат на артикулативно проширување на e: temi naszemi, chłopakami, gościeniec, derechtór, fieranka, umoceła sięm pieli, bieli się, kobeła, beła
* удвојување на s и ś: bosso, z lassu, wiścieć, w leśsie,, a исто така изедначување на овие гласови: bosco, w leście, powieścieła, wiescok
* форми од типот: grzebę, skubę, złapę, kopę, drapę, rąbę, kłamę zamiast grzebię, skubię, złapię, kopię, drapię, rąbię, kłamię
* наставката за генетив множина – ów, соодветна на машките именки: ''kotów, panów, ołówków'', може да се јави во генетив множина во именките од женски род: '' łyżków, desków, babków'' и во среден род: ''skrzydełków, wiadrów, łoknów''* замена во инфинитивот eć на ić или -yć: ''widzić, cierpić, wyjrzyć, leżyć''* форми на машколичен род заменети со немашколични: ''te nasze chłopy uciekały, Niemce zabijały ludzi we wojne, górniki strajkowały.''* Во прво лице множина, сегашно време или минатото понекогаш се задржува некогашната наставка -wa: ''idziewa, dajewa, chodziliwa'', како и во формите на императив: ''bierzwa, choćwa''. Додека во глаголските форми во второ лице множина минато и сегашно време се јавува некогашната наставка -ta: chodziliśta, byliśta, robita, dajeta слично како во императив: ''bierzta, dejta, chodźta''* употребата на учтивите множински форми, кои се израз за почит кон постари лица: ''mamusia nagotowali klusek, tata żyli osiemdziesiąt lot, babciu, połóżcie się tam wygodnie, a nie bedziecie w kucki spać''. Жителите во село се обраќале со „wy“ се дефинира како „обраќање кон двајца“, „двојување“ или „повикување“.
* употреба на предлозите bez наместо przez: ''bez las, bez lato, bez cało zime, ide bez droge przez copki''* губење на гласот j во личните форми на глаголите, кога се наоѓа помеѓу самогласките ó или e како и на согласката dź (dzi): przydzie, przydo, pódzie zamiast przyjdzie, przyjdą, pójdzie
* еквиваленти на наставката -еј во прилозите и броевите се -y или -i: bliży, dali, lepi, gorzy, tani, droży, ło piąty, ło dziewiąty, ło dwunasty
* императив при употреба на наставките ''-no ''или'' -że, ''на пр''.: chodźno, przyjdźże, pomożże, zróbże ''итн.