procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Западен Давао

Западен Давао (|Davao Occidental, |Kasadpang Dabaw; |Kanluraning Davao) — покраина во регионот Давао на Филипините, сместена на островот Минданао. Седиште е општината Малита. На исток се наоѓа Давајскиот Залив. На југ дели и морска граница со индонезиската покраина Северен Сулавеси.
1 Историја
1.1 Султанско време
Подрачјето на Западен Давао било во состав на Султанатот Магинданао (освен Сарангани), а подоцна влегол во Султанатот Буајан.
1.2 Американско колонијално време
Територијата на денешен Западен Давао била дел од поранешната покраина Давао која го зафаќала целиот денешен регион Давао. Според законот од 1904 г. добар дел од подрачјето до денешна Малита на север било во состав на општината Санта Крус, денес во Јужен Давао. Домородци на подрачјето биле лумадските племиња како Матигсалузите и Тагакулосите. На почетокот на XX век почнале да доаѓаат доселеници од Лусон и Висајските Острови, смешувајќи се со домородното население; со време потомците на доселениците станале мнозинство. Чистите домородци денес се мало малцинство, и живеат претежно во шумските и планинските краишта на покраината.
Општината Малита е основана на 13 ноември 1936 г. Тој била првата паланка на територијата на Западен Давао, и подоцна станал покраинско седиште. Подоцна се појавиле уште гратчиња: Тринидад (денес Хосе Абад Сантос) во 1948, Санта Марија во 1968 г., Дон Марселино во 1979 и Сарангани во 1980 г.
1.3 Осамостојување
На 8 мај 1967 г. покраината Давао е поделена на три покраини, од кои едната е Јужен Давао. Во оваа покраина биле општините кои подоцна се одвоени во Западен Давао.
1.3.1 Основање
Западен Давао е основан со законот од 23 јули 2013 г. со одземање на пет општини од покраината Јужен Давао. Одлуката е ратификувана на референдум одржан на 28 октомври 2013 г.
2 Географија
Западен Давао зафаќа површиина од и се ноаѓа на југозападниот крај на регионот Давао на островот Минданао. Покраината се граничи со Јужен Давао на северозапад; Сарангани на запад и Давајскиот Залив на североисток.
Релјефот е претежно планински. Источниот брег има ридови на чие подножје се наоѓаат плажи. Покраината е прилично обрасната со растителност, особено со кокосови палми и тврди дрва.
3 Управа
На чело на покраината стојат управник и вицеуправник. Целата покраина е опфатена од еден конгресен округ. Седишттето е во општината Малита, најголема во покраината.
3.1 Општини
Западен Давао е сочинет 5 општини.
+, Општина, Население(2020), Површина(км<sup>2</sup>), Густина(жит./км<sup>2</sup>), Барангаи
Дон Марселино, 45.540, 407,3, 110, 15
Малита, 118.197, 883,4, 130, 30
Санта Марија, 57.526, 175,0, 330, 22
Сарангани, 22.515, 97,7, 230, 12
Хосе Абад Сантос, 73.381, 600,0, 120, 26
4 Стопанство
Најважни стопански гранки на Западен Давао се рибникарството и земјоделството. Се произведуваат риби, банани и кокосови ороеви кои потоа се продаваат во неколку поголеми градови на јужен Минданао како Давао. Оризовите полиња се ограничени на малобројните рамни површини поради шумско-планинскиот карактер на крајот.
Средиште на трговијата е главната општина Малита.
Во покраината почнал да се развива и туризмот, и тоа по крајбрежните плажи и на островите Сарангани и Балут на југ.
Херкул

Херкул — римски еквивалент на грчкиот божествен херој Херакле, син на Јупитер и смртната Алкмена. Во класичната митологија, Херкул е познат по својата сила и по многубројните далечни авантури.
Римјаните ја адаптирале иконографијата и митовите на грчкиот херој за нивната литература и уметност под името ''Херкул''. Во подоцнежната западна уметност и литература и во популарната култура, ''Херкул'' почесто се користи од ''Херакле'' како име на херојот. Херкул е повеќеслојна фигура со контрадикторни карактеристики, што им овозможила на подоцнежните уметници и писатели да одберат како да го претставуваат. Оваа статија дава вовед во претставите на Херкул во подоцнежната традиција.
Варвара Радосављевиќ

Игуменија Варвара (световно: Вера Радосављевиќ, |Вера Радосављевић; - ) — српска монахиња, игуменија на манастирот Беочин во Банат од 2019 до 2024 година.
1 Животопис
Игуменијата Варвара (Радосављевиќ) е родена на 21 ноември 1939 година во Причевиќ кај Ваљево. Основното образование го добила во родниот град. Нејзините биолошки сестри калуѓерки се Мајка Марина и Екатерина од Беочинскиот манастир на Фрушка гора.
Монашкиот пат го започнала заедно со сестра ѝ Екатерина во 1950 година кога дошле во манастирот Келије кај Ваљево, како искушеници кај игуменијата Сара Ѓукетиќ. Се замонашила во 1965 година во Манастирот Беочин на Фрушка Гора, добивајќи го монашкото име Варвара. Затекнале пустош, немало прозорци, врати, ни пат до манастирот. Денес, благодарение на напорите на игумениите Екатерина и Варвара, манастирот Беочин изгледа како рајска градина, еден од најуредените манастири на Сремската епархија, каде владее мир и тишина и каде престојува сестринство од 20 калуѓерки.
Со решение на епископот Сремски г. Василиј (Вадиќ), по смртта на игуменија Екатерина (Радосављевиќ), на 20 ноември 2019 година, Варвара е именувана за игуменија на Манастирот Беочин каде што успешно раководела со манастирот пет години.
Починала на 19 јуни 2024 г.
Боривое Џимревски

Боривое Џимревски (понекогаш запишан како Боривоје Џимревски; во — ) — македонски етномузиколог и етноорганолог.
1 Животопис
Дипломирал на Музичката академија во Белград во 1967 година. Еден период работел во Радио Скопје (1967-1974). Потоа, во 1974 година се вработил во Институтот за фолклор „Марко Цепенков“ како асистент-истражувач на народните музички инструменти и инструменталната народна музика. Докторирал во 1992 година со темата „Гајдата во Македонија, инструмент - инструменталист - музика“.
Напишал над 40 стручни трудови со кои учествувал на повеќе меѓународни конгреси и симпозиуми. Извршил обемни теренски истражувања што резултирале со над 4.000 снимени записи, 1.678 мелографии и 1.265 оригинални фотографии. Објавил неколку книги.
Бил раководител на монографскиот проект „Фолклорот во Куманово и Кумановско“ во 2000 година.
Џимревски дал значаен придонес во организирањето на повеќе фолклорни фестивали, смотри, семинари и предавања.
Починал на 26 септември 2011 година.
Say I Love You

''Say I Love You'' (|好きっていいなよ。, буквално: ''Кажи: „Те сакам“'') — манга од Канае Хазуки, објавена во списанието „Dessert“ од април 2008 г. Адаптација на аниме, создадена од ZEXCS траела од 6 октомври до 30 декември 2012 г. На насловната страница на том 11 од мангата во 2013 г., било најавено издавање на долгометражен игран филм. Филмот е режиран и напишан од Асако Хјуга. Харуна Кавагучи и Сота Фукуши ги играле улогите на главните ликови Меи Тачибана и Јамато Куросава. Филмот бил премиерно прикажан во Јапонија на 12 јули 2014 г. Главната тематска песна за него била песната „Happily“ од One Direction.
1 Содржина
Меи веќе има 16 години, но сѐ уште нема момче, бидејќи никогаш немала другари. Цело време е сама, па не е чудно што ја исмеваат и ѝ прават „шеги“ одвреме-навреме. Но и на ангелското трпение му доаѓа крајот. Еден ден Меи го казнува нејзиниот главен нарушител, удирајќи го. Mалку се мешаат работите, и наместо подлецот, ударот го прима неговиот најдобар другар и извонреден училиштен идол, Јамато Куросава. Необичното однесување на девојката веднаш го буди неговиот интерес, толку многу што Јамато со бакнеж ја спасува Меи од прогонителот. Сепак, Јамато има многу другари и обожаватели што не сакаат да ја примат Меи во нивниот круг, а девојката ќе мора да се потруди пред да може да му каже на Куросава: „Те сакам“.
Винарија Балар А.Д

Винарија Балар (|Винарска изба Балар АД) претставува винарија во Република Бугарија која произведува бутик црвени и розови вина од Каберне Совињон, Мерло и Сира, и бело вино од сортите Мускат и Траминер.
Компанијата е основана во 2005 година. Винаријата е сместена во селото Скалица, регионот Јамбол. Сопствените лозови насади се простираат на површина од 130 декари.
1 За името
Името на компанијата „Балар“ доаѓа од стариот бугарски збор што означува „учен човек“. Историски за Бугарите БАЛ (знаењето) е највисокиот концепт во светогледот на античките предци бидејќи Балар значи „мудрец“. На санскрит зборот „Балар“ значи „сила“.
2 Линија „К“.
Бутик вината од ''линијата К'' се К1, К3, К5, К7 и К9. Овие вина се мешавина од сортите Мерло, Сира и Каберне Совињон, и се произведуваат од грозје одгледувано на бугарските лозја.
3 Награди
2010 година, ,
Меѓународен натпревар Најт Вински Грал Пловдив 2010 година, Сребрен грал
Vinaria 2010 година, црвено вински сорти грозје и гроздобер вински мешавини, Сребрен медал и почесна диплома
2011 година, ,
Vinaria 2011 година, црвено вински сорти грозје и гроздобер вински мешавини, Сребрен медал и почесна диплома
2014 година, ,
2014 година,, Награда за избор на луѓе, Бронзен медал
4 Витализирано вино
Витализација на виното претставува сложен процес на продолжено изложување на звучни бранови внесени директно во виното за да се измени составот и спектарот на зрачење на молекулите во пијалакот. Виното со овие звучни бранови е озвучено со специјално избрана класична музика, ги умножува неговите квалитети и позитивното влијание врз човечкиот организам.
Љубов, леб и Андалусија

„Љубов, леб и Андалусија“ (шпански: ''Pan, amor y Andalucía'', италијански: ''Pane, amore e Andalusia'') — шпанско-италијански филм од 1958 година во режија на Хавиер Сето (Javier Setó) по сценариото на Хесус Марија де Аросамена, Сандро Континенца и Лучијана Корда. Главните улоги ги играат: Кармен Севиља, Виторио Де Сика и Висенте Пара.
1 Синопсис
Решен да ја одложи венчавката, поранешен висок офицер ја напушта својата свршеница за да учествува на меѓународен музички фестивал во Севиља. Таму, тој се заљубува во млада танчерка...
Американски гнилец

Американски гнилец (''Histolysis infectiosa perniciosa larvae apium'', ''Pestis americana larvae apium'') — заразна болест кај медоносните пчели предизвикана од бактеријата Paenibacillus larvae. Бактеријата испушта спори на 30–37 степени, а под 30 степени нивниот број остро се намалува, а оптималната температура за развој на бактеријата е 35–37 степени. Paenibacillus larvae е отпорна на промени во киселоста, но најдобро се развива на pH 6,6 — 7,4.
Погрешно се верува дека на бактеријата ѝ се потребни јаглехидрати за нејзино размножување. Paenibacillus larvae преживува хранејќи се со гликоза и фруктоза, но не може да се размножува. Успешното размножување на бактеријата може да се случи само во присуство на аминокиселината тирозин, која е содржана во белковината казеин. Затоа, хранењето на болните пчелни заедници со млеко во прав е противпоказно. Друга материја без која бактериите не можат да се размножуваат е мочната киселина. Пчелите се одлични во обработката на токсични хемикалии, како што е амонијакот, претворајќи го во мочна киселина.
Честопати, пчеларите погрешно ја утврдуваат болеста со прошарано потомство, кое може да биде предизвикано од други бактериски или габични зарази, па дури и од лошо оплодување на мајката.
Казеин

Казеин (|caseus = „сирење“) — млечна белковина, заедничко име за неколку видови белковини што се наоѓаат во млекото на цицачите. Казеинот е единствената белковина во природата чија прва и основна функција е хранлива, а не структурна или метаболична. Казеинот засирува под дејство на сиришните ензими, а не под дејство на високата температура.
1 Структура
Во однос на структурата, казеинот е фосфобелковина (содржи фосфатна група), која врши складирачка улога во млекото на цицачите. Казеинот се состои од неколку фракции: α-, β- и γ-казеин, секоја од фракциите има неколку видови. Фракциите и нивните видови се разликуваат во составот на аминокиселините, особено две од најчестите видови β-казеин, А1 и А2, се разликуваат за една аминокиселина на положбата 67. Елементарен состав на казеинот (во %): јаглерод — 53,1; водород — 7,1; кислород — 22,8; азот — 15,4; сулфур — 0,8; фосфор — 0,8.
Давајски Залив

Давајски Залив (|Davao Gulf, |Golpo ng Dabaw) — залив сместен во југоисточниот дел на островот Минданао, Филипини. Зафаќа површина од . Тој е дел од Филипинското Море всечен во големиот остров Минданао. It is surrounded by сите пет покраини во регионот Давао. Најголем остров во самиот залив е Самал. Најголемо населено место на заливскиот брег е градот Давао, сместен на неговиот западен брег. Крај заливот традиционално живеат народностите Багобо и Калаганци кои се домородни лумадски племиња на Давао.
1 Животни
Заливската вода се смета за една од најразновидните живеалишта на китови во земјата, Ја населуваат барем 10 вида на забести китови и делфини како кашалотите и клунестите китови. Често се среќаваат и китовите-ајкули и морските крави. Покрај тоа, во водите се забележани неколку еколошки појави како претходно непознатиот грабливец трнов венец, кој е нов вид на морска ѕвезда.
2 Поврзано
* Давао (регион)
* Филипинско Море
Златан Џиков

Златан Џиков ( во — 29 март 2021 во ) — македонски гинеколог-акушер и генетичар.
1 Животопис
Медицински факултет завршил во Скопје во 1961 година, каде што и предавал. Докторирал и хабилитирал. Се усовршувал во повеќе центри во Европа (особено во Велика Британија и Германија) во областа на преднаталната дијагностика, хуманата генетика и молекуларната биологија.
Основноположник на првата Лабораторија за хумана генетика и преднатална дијагностика во Македонија.
Коавтор на прирачникот за лекари „Современа дијагностика и терапија во медицина“ (2000).
Спиро Џеров

Спиро Џеров-Македонски ( во — во месноста Булуџа) — македонски револуционер.
1 Животопис
Џеров потекнува од трговско и револуционерно семејство. Подготвувал заговор во Битолско во 1862 година, кога бил уапсен и осуден на смрт. Издржал пет години робија. По ослободувањето зел учество во Критското востание во 1866 година. Се активирал да организира ново востание во Битолско и во Крушевско во 1867 година. Учествувал во ослободителните борби во Србија, Романија и во Бугарија, каде што загинал.
Етјен Жодел

Етјен Жодел (р. во Париз, 1532 година, а починал во Јули, 1573) — француски драматург и поет, роден во благородничко семејство.
Тој се приврзал кон поетскиот круг на Плејадата и продолжил да ги применува начелата на реформаторите во драмската композиција. Жодел имал за цел да создаде класична драма што во секој поглед требало да се разликува од моралот, кој тогаш бил окупиран од француската сцена. Неговата прва драма, ''Клеопатр заробеник'', била претставена пред судот во хотелот де Ремс во 1552 година. Самиот Жодел ја презел насловната улога, а глумечката екипа ги вклучила неговите пријатели Реми Бело и Жан Бастие де Ла Перус.
Жодел напишал уште две драми. ''Ежен'', комедија што го сатирирала надмоќното свештенство, меѓутоа имал помалку успех отколку што заслужувал. Другата драма била трагедија што го следела наративот на Вергилиј, која се чини дека никогаш не била претставена. Жодел умрел во сиромаштија во јули 1573 година. Неговите дела биле собрани една година по неговата смрт од Шарл де Ламоте. Тие вклучувале голем број на различни стихови што потекнувале главно од младоста на Жодел. Внатрешната вредност на неговите трагедии била мала. ''Клеопатр'' бил лирски наместо драматичен. Смртта на Антониј го најавувала неговиот дух во првиот чин, приказната за самоубиството на Клеопатра била поврзана, но не била претставена во петтата. Секој чин е прекинат со хор што морализирал теми како што се непостојаноста на среќата и небесните судови за човечката гордост. Но драмата била почетна точка на француската класична трагедија, а набрзо следела ''Меде'' (1553) на Жан Бастие де Ла Перус и ''Аман'' (1561) на Андре де Ривадо. Жодел бил брз работник, но неактивен и сакал да се расфрла. Неговиот пријател Ронсар рекол дека неговите објавени песни не даваат соодветна идеја за неговите моќи.
Делата на Жодел биле собрани во (1868) во ''француската Плејада'' на Чарлс Марти-Лаво. Предлогот давал целосни информации за изворите на животописот на Жодел, а критиката на Ламоте била препечатена во целост.
Од злато јаболко (филм)

„Од злато јаболко“ (српски: ''Од злата јабука'') — филм на режисерот Никола Стојановиќ од 1986 година. Главните улоги ги играат: Данило Лазовиќ, Љуба Тадиќ, Ненад Ненадовиќ, Мира Фурлан и Павле Вуисиќ (неговиот последен филм).
1 Синопсис
Првата година по завршувањето на Втората светска војна, едно семејство од Херцеговина се оселува во Војводина во потрага по подобар живот. Таму ги чекаат нови предизвици кои воопшто не се лесни...
Мархег

Мархег (|Marchegg, |Marchek, |Muriek, Marhek, |Marchek) ― гратче во округот Гензерндорф во австриската покраина Долна Австрија на словачката граница обликувана од реката Морава. Гратчето е поврзано со Висока при Мораве преку велосипедски мост. Мархешкиот замок се наоѓа во гратчето.
Огледало на смртта

Огледало на смртта (|Oculus, буквално: ''Окулус'') — американски мистичен трилер со елементи на филм на ужасите во режија на Мајк Фланаган. Филмот бил премиерно прикажан на 8 септември 2013 г. на Кинофестивалот во Торонто. Филмот бил објавен во широко издание на 11 април 2014 г. Заснован е на претходниот краток филм на Фланаган, ''Oculus: Chapter 3 — The Man with the Plan''.
1 Содржина
Приказната се врти околу брат и сестра, Тим и Кејли Расел, кои доживуваат мачен настан во нивното детство со злобно древно огледало. Тим е обвинет за убиство на нивните родители, и поминува години во душевна болница. Како возрасен, Тим е ослободен, а Кејли е решена да докаже дека злобните настани биле предизвикани од злонамерната сила во огледалото. Таа смета дека огледалото е одговорно за долгата историја на смртни случаи и беда. Братот и сестрата тргнуваат да ги потврдат натприродните способности на огледалото и да ја разоткријат неговата злонамерност.
Захумје

Захумље или Хум, т.е. земјата Хум (|Chulmia) е името за српскиот средновековен регион и држава (кнежевство) што опфаќа значајни делови од горната (јужна) Далмација, приближно од реката Неретва до градот Дубровник, со поврзаната заднина и острови.
Порфирогенит пишува дека во VII век, Србите се населиле во други делови на јужна Далмација, вклучително и две соседни области: Травунија и Кнежевството на Неретвјаните. Колкава е застапеноста на српската етничка област во приморските области во тоа време ја потврдува и веста за франкскиот хроничар Ајнхард, кој во своите „Анали на кралството на Франките“ во 822 година забележал дека Србите се народ кој држи голем дел од Далмација (ad Sorabos, quae natio magnam Dalmatiae partem obtinere dicitur).
1 Историја
Најстариот познат владетел на Захумље бил Михајло Вишевиќ (910-950), кој во име на Византија го освоил градот Сипонто на Апенинскиот Полуостров.
Подоцнежните владетели на Захумље потекнуваат од кнезот Завида, чии синови биле Стефан Немања, Тихомир, Страцимир и Мирослав. Захумје му беше дадено на Мирослав. Како кнез на Захумје (1168-1171) се оженил со сестрата на Бан Кулин. Потоа следуваат Тољен и Тољен II, принц од северно Захумје. Во 1239 година, Никола, префект на Захумје, се оженил во 1338 година со Катарина Котроманиќ. Петар бил кнез на Захумје (1198-1227) и кнез на градот Сплит (1222-1225). Андрија бил следен како приморски кнез и кнез на јужно Захумје во 1250 година. Потоа Богдан, префект на Захумје од 1249 до 1252 година, кој владеел заедно со Радослав во 1249 година. Стјепан Константин бил кнез на Захумље и наследник на српскиот престол во 113 година.
Јован Углеша, потомок на српската куќа Мрњавчевиќ владеел со Захумје од 1370 година до неговата смрт во 1404 година. Сандаљ Храниќ Косача, принцот од Захумље и еден од војводите на Свети Сава, станал Велики војвода на Босна до неговата смрт во 1435 година. По него следел Стефан Вукчиќ Косача како велики војвода и војвода од Захумље до неговата смрт во 1466 година.
Кога ќе стивне прашината

Кога ќе стивне прашината — македонски роман од Јасмина Атанасова. Книгата е издадена во 2023 година во Македонија.
1 Стил
Дебитанското појавување на овој роман е повќе надворешна формалност, затоа што низ стилските и низ наративните постапки и уметнички принципи, се следи зрело, сериозно, обмислено дело, кое се движи низ светската книжевна генеза на мошне специфичен авотрски и оригинален принцип, не само во цитатните интонации на секое поглавје, туку и низ севкупната композициска структура преобликувајќи го и синтетизирајќи го литературниот стилски универзум, преку своевидна постмодернистичка постапка исклучително актуелна на денешната светска литературна сцена.
Романот ја следи постапката на состојбата на свеста по принципите на Џемс Џојс и Вирџинија Вулф не во компаративна или инспиративна смисла туку како своевидно „дијалектичко“ разгранување, кое е сериозен прилог и влог во развојот и збогатувањето на македонската современа книжевност.
Пишуван е во прво лице, од страна на жена наратор, која истовремено е и лик преку кој се одразува севкупниот раскажувачки принцип.
Посебноста на овој роман е и неговото течно, јасно раскажување, динамично и хармонично избалансирано.
Умешноста да се синтетизира состојбата на свеста преку суптилен и ненаметлив принцип со „традиционалната“ стилски беспрекорна ритмичка раскаувачка постапка Исак Башевис Сингер, го прави овој роман меѓу другото и мошне смел во успешниот обид да се спои традиционалната раскажувачка „архитектоника“ со современите текови на внатрешните литературни искази што се движат истовремено во повеќе насоки.
2 Содржина
Атанасова пишува за жената со големо „Ж“, постојано поставена пред борби, предизвици и секојдневни саможртви на општествениот жртвеник, која постојано наоѓа сила од некој таинствен извор за повторно да застане на нозе и да им се спротивстави на закоравените табуа и клишетизираните форми на живеењето — д-р Славица Гаџова Свидерска.
„Секој сака да биде себеси само ретко кој може да е, зошто треба да се подреди на тато, на мама, на децата, на што ќе речат, на што ќе си речам сам или сама ако не успеам — ама ретко кој има сила да биде себеси навистина. Јасмина храбро ама и кршливо ја опишува таа битка. Сечија животна среќа па и животен век се продолжува правопропорционално на неговата храброст. Храброст е да се биде среќен„ — Дарко Лешоски.
3 Поврзано
* Македонска книжевност
Масакр кај Градево

Масакр во Градево — масакр извршен врз македонското население на 13-14 јули, 1925 година, од страна на четници на ВМРО (Автономистичка), а по наредба на Иван Ванчо Михајлов.
1 Настан
Во своите "Спомени" и низ разни други пишувања, Ванчо Михајлов се трудел да ја сокрие вистината за масакрите извршени низ Пиринска Македонија и Бугарија. Но, масовните гробници и многу други докази го покажуваат токму спротивното. Од таму се согледува дека Дабница не бил единствениот злостор и масакр, туку постојат и масовни гробници во Обесеник, Градево и други места.
Во јули 1925 година во Градево била спроведена истрага, после која на 8 јули некои комунисти биле осудени на смрт. Измачувани 30-тина луѓе, а од нив одвоени десетмина. А, според други извори убиени биле 11 луѓе.
1.1 Список на убиените:
На 13 јули по лично потврдена казна од Ванчо Михајлов, во месноста Мадана бил стрелан Петар Маревски, додека на 14 јули во месноста Обесеник крај селото Градево биле стрелани:* Асен Пазов од Радомир,
* Борис Георгиев Туфекчиски од Марулево
* Јане Стојанов Маламов од Ораново
* Иван Трајков Христов од Градево
* Јордан Велев Цицков од Градево
* Стоица Атанасов Цицков од Градево
* Максим Јанев Миразчијски од Градево
* Благо Петков Мазнеов од Градево
* Петар Ангелов Мазнеов од Градево.
Со овие убиства и мачења михајловистите успевале да создадат страв и да ги потиснат прогресивните групи. На местото на егзекуцијата денес постои спомен-плоча.
Акин Акинозу

Акин Акинозу — турски телевизиски и филмски глумец.
1 Филмографија
Година, Назив, Улога
2015-2016, Величествениот век: Ќосем ТВ-серија, Иван Али
2016, Пријатели добри ТВ-серија, Јунус
2017-2018, Луда куќа ТВ-серија, Мурат Аслан
2018-2019, Главен град: Абдулхамид ТВ-серија, Омер
2019-2021, Дива ТВ-серија, Миран Асламбеј
2021-2022, Игра на судбината ТВ-серија, Ѓемал
2022-2023, Замка ТВ-серија, Умут
2024, Yaban Çiçekleri ТВ-серија, Килич
2025, Женкар ТВ-серија, Џихан Корхан
2025-2026, Престолонаследник ТВ-серија, Тимур
Nintendo Switch

Nintendo Switch (се чита: ''Нинтендо свич'', |ニンテンドースイッチ) — хибридна играчка конзола развиена од јапонската фирма Nintendo. Nintendo Switch ги сврзува својствата на домашна играчка конзола и рачен играчки систем и може да се користи во двата својства. За време на развојот, Nintendo Switch го добил кодното име „Nintendo NX“, за првпат бил прикажан во октомври 2016 г. и светско објавен на 3 март 2017 г., освен во Кина. Таму конзолата била објавена на 10 декември 2019 г.
Unreal Engine

Unreal Engine (се чита: ''Анрил енџин'') — играчки погон развиен од Epic Games. За првпат бил прикажан во 1998 г. во играта Unreal. Иако првенствено бил развиен за пукачките игри од прво лице, успешно се користи во голем број игри од различни жанрови како што се потајни, MMORPG и игри со улоги. Софтверскиот код на Unreal Engine е напишан на јазикот C++, што му дава висок степен на преносливост. Денес го користат многу играчки развивачи.
Тековната верзија е Unreal Engine 4, дизајнирана за технологијата DirectX 11 и 12 на Microsoft (за Microsoft Windows, Xbox One и Windows RT); OpenGL (за OS X, Linux, PlayStation 4, iOS, андроид, Ouya и Windows XP); и JavaScript/WebGL (за веб-прелистувачи што поддржуваат HTML5).
Никола Џеров

Никола Џеров (сретнуван и како Никола Ѓеров; во — во ) — бугарски поет, прозаист и публицист од македонска народност.
1 Животопис
Џеров е син на преселници од Охрид што живеат во бегалскиот софиски четврт Јучбунар, па уште мал го усвоил македонскиот како домашен јазик. Ја завршил гимназијата и студиите по словенска филологија на Софискиот универзитет.
Во 1914-1915 година престојува во градот на неговите родители и пишува стихови на македонски јазик. Активно учествувал во Академското друштво „Бело Море“ во периодот 1914-1917. Во зачуваниот ракописен „''Беломорски дневник''“ (потпишан со псевдонимот Џеронимо) е забележана и песната „''Откако те видоф''“, што подоцна влегол со други три и во стихозбирката со негови стихови (и на македонски) „''Охридска пролет. Спомени''“ во 1923 година, а две од нив и во збирката со нотирани македонски песни од Јосиф Чешмеџиев во 1926 година.
Работел како редактор и член на Редакцијата на органот на Македонскиот младешки зговор, преименуван во Сојуз на македонските младешки културно-просветни организации во Бугарија „Устрем“ во периодот 1923-1926. Потоа бил член на редакцијата на легалниот орган на ВМРО „Македонија“ во периодот 1926-1928, но по убиството на Александар Протогеров, како револт „поради братоубиствата на Македонците што се разгореле во Бугарија“, ја напуштил редакцијата.
Објавувал книжевни и публицистички прилози во разни списанија и весници во Бугарија (и под псевдонимите Бојко и Македонец), како и преводи со повеќе антологии од француски, руски и германски поети.
Седржител

Седржител или Пантократор (|παντοκρατωρ) — главна слика во Христовоата иконографија, што го претставува Христа како небески цар и судија. Бог во Стариот и Новиот завет многупати се нарекува Семоќен. Христос може да биде прикажан во целост, како седи на престолот, до појас или до градите. Во левата рака има свиток или Евангелие, а десната рака благословува.
1 Потекло и значење
Епитетот „Семоќен“, напишан покрај името на Исус Христос, меѓу другото ја изразува и догмата на овоплотување: епитетот „Семоќен“ целосно се однесува и на Божествената и на човечката природа на Христос како спасител. Тоа е составен дел од грчките зборови παν (сите) и κρατος (сила). Епитетот најчесто се сфаќа како значење на семоќ, односно способност да се создаде апсолутно сè, што е еден од Божјите прерогативи. Со други зборови, помалку книжевен превод на зборот пантократор е зборот Семоќен или Владетел на сите/Владетел на светот.
Историски гледано, овој поим се појавил во раното христијанско општество, кога преведувачите на Светото писмо сè повеќе чувствувале потреба да преведат едно од хебрејските имиња на Бог (Ел Шадаи) кои се наоѓаат во Стариот завет/Танах на грчки јазик.
2 Поврзано
* Манастир Хиландар
Windows Vista

Windows Vista (се чита: ''Виндоуз виста'') — оперативен систем од семејството Windows NT на корпорацијата „Мајкрософт“. Бил објавен на 30 јануари 2007 г. Во етапата на развој го добил кодното име „Longhorn“. Изграден е на хибридното јадро NT, верзија 6.0. Акронимот „WinVi“ понекогаш се користи како скратено име, обединувајќи ги првите три букви од името и верзијата на јадрото во римски запис. Направен е исклучиво за работни станици и лични сметачи; неговата серверо-насочена „сестра“ е Windows Server 2008. Неговиот претходник бил Windows XP, а следниот оперативен систем во низата е Windows 7.
Windows XP

Windows XP (се чита: ''Виндоуз икс-пе'' или ''Виндоус екс-пи'') — оперативен систем од семејството Windows NT на корпорацијата „Мајкрософт“. Бил објавен на 25 октомври 2001 г. и е разработка на Windows 2000 Professional. Името „XP“ доаѓа од англ. eXExperience („искуство“, „впечатоци“). Првично, Microsoft објавил две верзии: Home (домашна) и Professional (професионална). Home е направен за домашна употреба, додека Professional има дополнителни улоги направени за деловна употреба, како што се мрежно потврдување и поддршка на двоен процесор.
Microsoft службено ја прекинал продажбата на Windows XP на 30 јуни 2008 г., иако OEM-верзиите можеле да се купат до 31 јануари 2009 г. од фирми познати како „системски интегратори“ или како порани верзии од Windows Vista Business и Windows Vista Ultimate. Microsoft ја прекинал техничката поддршка на оперативниот систем на 8 април 2014 г.
Нафора

Нафора или антидор (|άντίδωρον — наместо подарок) — во православната литургија го претставува остатокот од просфората од која е изваден агнец од проскомидијата.
Во завршниот дел од литургијата, додека се чита 33. псалм, свештеникот или архиепископот кој служел литургија тој ден го дели антидорот на луѓето кои се причестиле и на оние кои не се причестиле на Светите тајни. Во исто време, свештеникот изговара: „на сиот народ го дели антидорот за благослов и очистување на душата, зашто е осветен и треба да го примат оние што не јаделе. Ако некој јадел или испил макар и малку, тој не треба да го прими антидорот“. Со тоа се постигнува единство на сите оние кои се причестиле, со оние кои не се причестиле, а според зборовите на апостол Павле: „Зашто лебот е еден, ние сме многу во едно тело, бидејќи сите се причестуваме од еден леб.(1 Кор 10:17)
Ова потекнува од агапе — вечера на љубовта, кои се организираат со цел заедничко и братско собирање на заедничка трпеза. За да им се помогне на сиромашните, се одржувало тоа заедничко обедување каде се делел остатокот од просфората, како видлив знак на христијанската љубов и единство. Со текот на времето, наместо агапе, во црквата заживеал обичајот да се дели остатокот од благословениот леб на верниците по литургијата. Нафора може да се испрати дома кај оние кои поради некоја оправдана причина не можеле да дојдат в црква на службата.
Нафората се зема на следниов начин: полека во редица му се приоѓа на свештеникот кој ја дели нафората. Кога ќе се дојде на ред, прво се прекрстува, а потоа на левата дланка се прекрстува десната дланка и му се приоаѓа на свештеникот, кој на испружената дланка става коцкичка нафора. Потоа се бакнува раката на свештеникот, се зема нафората в уста и се јаде и полека се излегува од црквата.
Нафора обично се јаде пред секое друго јадење тој ден.
Совршен број (филм)

„Совршен број“ (полски: ''Liczba doskonała'') — полско-израелско-италијански филм од 2022 година во режија на Кшиштоф Зануси (Krzysztof Zanussi), кој е и автор на сценариото. Улогите ги играат: Анджеј Северин (Andrzej Seweryn), Јан Марчевски (Jan Marczewski) и Јулија Латосинска (Julia Latosińska).
1 Синопсис
Младиот математичар Давид (го игра Марчевски) го жртвува својот личен живот посветувајќи се на проучувањето на простите броеви. Кога го запознава својот подалечен роднина Јоаким (го игра Сверин), Давид почнува да се преиспитува. Јоаким е успешен човек кој постигнал многу на деловен план, па одлучил последните години од животот да ги проведе во родната Полска. Нивната средба влијае врз двајцата и ги поттикнув на размислување за непредвидливоста, минливоста и смислата на животот...
Кујатаа

Кујатаа — субарктички земјоделски предел во јужниот регион на Гренланд. Тоа е првиот познат пример на земјоделство на Арктикот и најстариот доказ за старонордиската култура што се шири надвор од Европа. Уникатната спојување на земјоделството и ловот на морски цицачи што се случило во регионот од 10-тиот до 15-тиот век и од 18-тиот век до денес, бил насловот на натписот на регионот на списокот на светско наследство на УНЕСКО во 2017 година.
1 Опис
Кујатаа се протега од Нунап Исуа на југ до островот Нунарсуит, приближно 250 километри на север. Местото на светско наследство вклучува 5 компоненти, сите сместени во овој регион:
* Касиарсук: Го содржи Братахлид, имотот на Ерик Црвениот и (веројатно) првата црква во Америка.* Игалику: Го содржи Гардар, кој било седиште на епископијата во Гренланд, како и локацијата на првата модерна фарма Инуити на Гренланд.* Сисарлуток: Содржи особено голема нордиска куќа, со остатоци од над 40 структури.* Тасикулулик (Ватнахверфи): Го содржи најдолгиот рурален пат на Гренланд, кој поврзува повеќе фарми за овци на Инуити.
* Какортукулок (Хвалси): Содржи 11 нордиски и 2 локалитети Туле, вклучувајќи ја најдобро зачуваната нордиска руина на Гренланд и местото на последното забележано спомнување на Европејците на Гренланд во 1408 година.
2 Историја
Најраните познати археолошки остатоци од Кујатаа датираат од 3-от милениум п.н.е., почнувајќи од традицијата на арктичките мали алатки и продолжувајќи со културите Сакак и Дорсет, пред да исчезнат од јужен Гренланд. Во 10 век, нордискиот народ почнал да пристигнува во јужен Гренланд, предводени од Ерик Црвениот. Наоѓајќи длабоки фјордови погодни за земјоделство во регионот Куџатаа, тие брзо основале мали земјоделски населби, именувајќи ја областа Ејстрибиго (Источна населба). Сепак, нордиските земјоделски практики на Гренланд се разликувале од оние на други места со поголем акцент на ловот отколку на производството на житни култури (веројатно поради изобилството на моржови и фоки во регионот) и одгледувањето кози наместо овци. Биле изградени и системи за наводнување со цел да се нахрани добитокот, од кои некои останале како единствени преживеани средновековни системи за наводнување во Северниот Атлантик.
На својот врв во 13 век, Ејстрибиго имал свој епископ и содржел 200-300 фарми. За тоа време, народот Туле мигрирал на Гренланд и стапил во контакт со нордиските доселеници. Овој период на соживот можеби траел и до 250 години. До 15-тиот век, нордиските села во Кујатаа исчезнале, а во Гренланд има малку знаци за земјоделство во следните неколку векови, сè до 1780-тите, кога жена Инуит, Туперна, и нејзиниот сопруг Норвежанец, Андерс Олсен, започнале фарма во поранешната средновековна епископска резиденција во Игалику. Оттогаш, оваа област постојано се обработува.
Вито Которанин

Вито Которанин, исто така Витус и Вита (, околу 1275 — , по 1335) — архитект од Котор познат по изградбата на манастирот Високи Дечани.
1 Животопис
Роден е во Котор, во тоа време дел од Кралството Србија (денес Црна Гора) и учел градежништво во Котор каде се придружил на францисканскиот манастир и станал монах и мајстор-градител со своја работилница. Неговите организациски вештини и способност да ги собере најдобрите занаетчии од околните подрачја, вклучувајќи го и Дубровник (во тоа време дел од Дубровничката Република), му донеле репутација. Тој лично добил нарачки од српските кралеви Стефан Милутин и Стефан Дечански да го изгради Високи Дечани.
Неговото полно име е забележано различно од историчарите, Вито Трифунов (од Трифун, се однесува на предок) Чучола или можеби Чуча, Которанин (од Котор). Ова е засновано на натпис на порталот на јужната врата на Дечани, но само работата од 20 век на историчарите Ристо Ковијаниќ и Иво Стјепчевиќ ја поврзува личноста со записите во Котор.
Почетната изградба на манастирот Високи Дечани се одвивала помеѓу 1327 и 1335 година за време на владеењето на Стефан Дечански. Манастирот се наоѓа во долината на реката Бистрица опкружен со планини и шуми на планинскиот венец Проклетие на Косово. Денешната анализа на скулптурата и архитектурата на Дечани нуди многу индиции за авторството на скулптурите на светците и мавзолејот во Бањска и низа цркви во Котор (вклучувајќи базилика) од 14 век што му се припишува на фра Вито од Котор кој изградил сличен мавзолеј во Дечани.
На Вито му се припишува изградбата на манастирската црква во Дечани која започнала во почетокот на 1327 година. Црквата била посветена на Христос Пантократор. Кралот Стефан Дечански ја нарачал изградбата од група мајстори на чело со мајстор Вито од Котор и под надзор на архиепископот, подоцна светител Данило II. Во 1330 година, Стефан Дечански доделил повелба за манастирот со зададеност за вечно одржување на манастирот. Посмртните останки на Стефан се сочувани во дечанската црква во ковчег на чело на олтарот.
Починал во Котор.
Медковец

Медко̀вец (|Медко̀вец) — село во северозападна Бугарија, административен центар на општината Медковец во Монтанската Област. Има население од околу 1.585 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Селото се наоѓа во западниот дел на Дунаската Рамнина на 35 км североисточно од регионалниот центар Монатана на 26 км јужно од град Лом.
2 Историја
Селото било основано најдоцна до првата половина на 18 век. Името на селото се поврзува со легендата дека некогаш во околината имало шупли со мед.
Во 1821 година било отворено првото ќелијно училиште, по што било отворено првото општинско училиште (1845), кога кнез на Медковец бил Иван Кулин.
Во 1850 година, кнезот од Медковец Иван Кулин станал еден од водачите на големото Видинско востание. Медковци учествувале активно во борбата за црковно-народна независност. Во 1859 година била изградена црквата „Света Параскева“, денес прогласена за национален споменик на културата. Иконостасот во него е дело на дебарските занаетчии од родот Филипови.
Гољама Сјутќа

Гољама Сјутќа или Гољама Сјутка (|Гляма Сюткя), со висина од 2186 м, е трет највисок врв на Родопите и највисок врв во масивот Баташка Планина. Тоа е заоблен врв со благи падини, сместен во средината на масивот. Геоморфолошки е остаток од постар релјеф, граден главно од гранит и гнајс, при што преовладуваат кафеави шумски почви. Самиот врв е густо обраснат со иглолисни шуми, меѓу кои има и обемни пасишта. Во неговото подножје се долините на реките од локално значење, меѓу поголемите Лепеница, Рибна Река, Черно Дере, Баталач итн. Во подножјето на врвот се наоѓа пештерата Лепеница. Фауната е карактеристична за овој дел на Родопите и исклучително богата, бидејќи тука е највисокото стадо елени во Бугарија..
Емир

Емир (|امير = „владетел, водач“) — титула што ја носи владетелот, принцот, во некои муслимански земји од Блискиот Исток и Африка. Пред појавата на исламот, емири биле полководците, а потоа муслиманските владетели што вршеле државна и духовна власт (емир на Бухара, емир на Авганистан итн.). Емирите обично се сметаат за високопоставени шеици, но во монархиските држави изразот се користи и за принцови; така, „емират“ значи горе-долу исто како кнежевство во овој контекст.
Батак

Бата̀к (|Батак) — град во Јужна Бугарија, административен центар на Општина Батак во Пазарџичката Oбласт. Има население од околу 2.722 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Градот се наоѓа во западните Родопи, на 1036 м надморска височина. Сместен е во котлина, од сите страни опкружена со ридови, а над нив се издигаат врвовите на Баташката Планина. Недалеку од градот се наоѓаат некои од највисоките врвови на Родопите — Баташки Снежник (2082 м) и Гољама Сјутќа (2185 м).
Батак се наоѓа на 15 км од градот Пештера, 35 км од регионалниот центар Пазарџик и околу 55 км од Пловдив.
2 Историја
Селото Батак првпат било спомнато во 1592 година во натпис на чешмата на Кричимскиот Манастир, кој се наоѓал во сопственост на Сулејман I. Жителите на Батак се занимавале со сеча, обработка на дрво, трговија и одржувале гостилници. Во 1813 година била изградена црквата на „Светата Недела“ (сегашната историска црква), а во 1835 година било отворено училиште.
Батак бил еден од центрите на Априлското востание во 1876 година и, по петдневни борби, станал сцена на масакрот во Батак, во кој загинале околу 5.000 луѓе, а градот бил изгорен до темел. Информациите за масакрот брзо се проширил во светските медиуми, а меѓународниот јавен одзив, заедно со другите настани од Априлското востание, создале предуслови за Руско-турската војна.
Белово

Белово (|Белово, до 1945 г. ''Бѣлово'') — град во Јужна Бугарија, административен центар на Општина Белово во Пазарџичката Oбласт. Има население од околу 3.567 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Градот се наоѓа во планинска област помеѓу бугарските планини Рила, Родопи и Средна Гора. Реката Јаденица, минувајќи низ центарот на градот, ја дели Рила од Родопите. Реката Марица го дели градот по должина.
Белово се наоѓа на 30 км западно од регионалниот центар Пазарџик и околу 90 км југоисточно од главниот град Софија.
2 Историја
Белово бил основан во 1869 година со поставувањето на железничката пруга до Цариград. Тоа првично била привремена населба за работниците на баронот Хирш, кои ископувале дрва во оваа област за изградба на железницата. Линијата била отворена за работа во 1873 година,a Гара Белово билa најголемиот центар за сеча и преработка на дрво. Во врска со тоа постојано се појавувале магацини и анови, а доселеници пристигнувале од околните села и од подалечните делови на Бугарија. Првата куќа била изградена во 1884 година од страна на Хаџи Кузо Хаџиангелов. Неговиот пример го следеле многу жители на селото Гољамо Белово, кои поради брзиот раст на индустријата околу железничката станица, тука нашле одлични услови за живот.
Од 1873 до 1875 година, апостолот на бугарската слобода Тодор Каблешков бил телеграф и раководител на станицата во Гара Белово. Во 1874 година го основал читалиштето „Искра“ во влиското село Гољамо Белово и ги подготвил жителите за идната револуција. Населението во Белово активно учествувало во Априлското востание од 1876 година. Во Белово повеќе од 20 луѓе се приклучиле на четата на Георги Бенковски. За време на востанието Белово дало неколку десетици жртви.
До 1966 година се викало Гара Белово и била населба од градски тип. Белово било прогласено за град со Указ бр. 828 од 27 август 1969 година, кога кон него било додадено блиското селото Мало Белово.
Тодор Каблешков

Тодор Лулчов Каблешков (|Тодор Лулчов Каблешков Копривштица, 13 јануари 1851 – Габрово, 16 јуни 1876) — бугарски револуционер од 19 век и еден од водачите на Априлското востание.
1 Животопис
1.1 Рани години
Роден во Копривштица во богато семејство, студирал во родниот град, а потоа во Пловдив помеѓу 1864 и 1867 година и го основал просветителското друштво Зора во 1867 година. Своето образование го продолжил во Галатасарајскиот лицеј во Цариград, но бил принуден да се врати во Копривштица поради заболување. Работел во Одрин како телеграф во 1873 година, а потоа бил управител на станица во Гара Белово во близина на Пазарџик, каде што се занимавал со културна и просветна дејност.
1.2 Револуционерна дејност
Каблешков се вратил во Копрвиштица во почетокот на 1876 година и се посветил на револуционерна работа. Бил назначен за раководител на локалниот револуционерен комитет во Коприштица и заменик-апостол на револуционерниот Панаѓурски округ. Тој е првиот што го прогласил Априлското востание на 20 април 1876 година и бил автор на познатото Крваво писмо до револуционерниот Панаѓурски округ. Каблешков бил на чело на воениот совет во Копривштица и заедно со Панајот Волов водел чета со која ги обиколувал блиските села.
По задушувањето на востанието од османлиските власти, Каблешков со мала група побегнал во внатрешноста на Стара Планина. Бил фатен во близина на Тројан, а потоа бил мачен во затворите Ловеч и Велико Трново. Тодор Каблешков на крајот се самоубил во полициската канцеларија во Габрово на 25-годишна возраст.
Тодор Каблешков е запаметен како еден од најхрабрите бугарски револуционери, особено ако се има предвид младоста на која тој влезол во револуционерното движење. Неговата куќа во Копривштица сега е претворена во музеј, а на местото каде што решил да го започне бунтот е изграден споменик.
2 Поврзано
*Каблешкова куќа
Гољамо Белово

Гољамо Белово (|Голямо Белово, до 1945 г. ''Голѣмо Бѣлово'') — село во Јужна Бугарија, се наоѓа во Општина Белово во Пазарџичката Oбласт. Има население од околу 424 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Селото се наоѓа во планинска област помеѓу бугарските планини Рила и Родопи Реката Јаденица, минувајќи низ центарот на селото, ја дели Рила од Родопите. Реката Марица го дели селото по должина.
Гољамо Белово се наоѓа на 3,5 км од општинскиот центар Белово и на 32 км западно од регионалниот центар Пазарџик.
2 Историја
Во близина на денешното село се наоѓал разурнатиот доцноантички и средновековен утврден град Левке, кој бил сместен на површина од 80 декари на врвот „Свети Спас“. Денес најзачуваниот објект е базиликата која била катедрала на Левкиската епархија. Во средниот век, околу ранохристијанскиот храм, се појавил манастир, кој бил уништен од Турците во 17 век за време на исламизацијата на Бугарите од Чепинското корито. Тогаш била урната и базиликата. Местото и денес е почитувано, па затоа до базиликата е изградена црква, која иако е доста далеку од околните села, е многу посетена.
Црквата „Св. Георги“ во селото Гољамо Белово е најстарата црква во Пазарџичкиот регион. Била изградена во периодот 1806-1813 година, а била сликана во 1844 година од Петраки Костович од Самоков. Исклучително дело на преродбеното копаничарство е иконостасот — бил изработен од мајстори од банско-разлошката копаничарска школа. Дел од иконите од царскиот ред на иконостасот ги насликал Христо Димитров (татко на Захари Зограф).
Во 1874 година во селото револуционерот Тодор Каблешков го основал читалиштето „Искра“. После изградбата на железничката пруга Цариград - Белово многу жители на селото Гољамо Белово, кои поради брзиот раст на индустријата околу железничката станица, се преселиле таму зашто нашле подобри услови за живот .
При избувнувањето на Балканската војна во 1912 година, 6 жители на Гољамо Белово доброволно се пријавиле во Македонско-одринското ополчение.
Срница

Срница (|Сърница) — град во Јужна Бугарија, административен центар на Општина Срница во Пазарџичката Oбласт. Има население од околу 3.511 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Градот се наоѓа планинско подрачје помеѓу ридот Д’браш и Велијчко-Виденичкиот дел во Западните Родопи. Во непосредна близина тече реката Доспат која се влева во истоимената акумулација „Доспат“.
Градот се наоѓа на 46 километри од Велинград, 90 километри од регионалниот центар Пазарџик и 180 километри од главниот град Софија.
2 Историја
Населбата била основана во 1860 година. Првиот доселеник бил овчарот Шабан, а скоро еден век населбата го носела неговото име - Шабанлии. Доселениците главно биле од Доспат, кој денес се наоѓа на спротивниот брег на браната. Во 1975 година, селата и населбите Шабанлии, Крушата, Петелци, Брдуче и Орлино биле обединети под името Срница. Од 1950-тите до 1987 година, Срница била општина речиси 40 години, вклучувајќи ги и селата Срница, Ново Маало (Медени Полјани) и Побит Кам’к. Жителите на околината изразуваат желба за обновување на општината, која беше поново формирана во 2015 година. Од 16 септември 2003 година Срница има статут на град..
Илија Филиповски

Илија Филиповски (р. , ) — македонски виолинист и музичар, кој е дел од Група Маестро.
1 Животопис
Филиповски е роден во Скопје во 1991 година. Почнува да свири на виолина од својата најрана возраст. Својата кариета ја започнува во емисијата "Зајди зајди" на Алфа ТВ, каде беше дел од оркестарот под раководство на Милан Завков, која се емитуваше редици години наназад. Тој бил дел од оркестарот на фестивалите "Фолк Фест Валандово" и "Цветници". Дел е од оркестарот на Националниот ансамбл "Танец" каде одржуваат концерти на различни делови од светот. Од 2012 година е дел од Група Маестро каде настапуваат на разни свечености, концерти и настани.