Пјаца деи Мираколи

Пјаца деи Мираколи („''Плоштад на чудата''“), формално познат како Пјаца дел Дуомо („''Плоштад на катедралата''“) — заграден комплекс од 8,87 хектари во централна Пиза, Тоскана, Италија, признат како важен центар на европската средновековна уметност и еден од најдобрите архитектонски комплекси во светот. Во минатото плоштадот бил во сопственост на Католичката црква и доминирале четири големи религиозни градби: катедралата во Пиза, крстилницата во Пиза, кривата кула во Пиза ( камбанаријата на катедралата или камбанаријата) и споменикот Кампосанто („Споменички гробишта“). Делумно поплочен и делумно тревнат, Пјаца деи Мираколи е исто така место на ''Ospedale Nuovo di Santo Spirito'' („Нова болница на Светиот Дух“), во која денес се наоѓа Музејот Синопија (it) и Музејот на катедралата (it).
Популарното име на плоштадот го измислил италијанскиот писател и поет Габриеле Д'Анунцио, кој во својот роман ''Forse che sì forse che no'' (1910), го опишал плоштадот како „ it “, или „''ливада на чудата''“. Понекогаш се нарекува и Campo dei Miracoli („Поле на чудата“). Во 1987 година, целиот плоштад бил прогласен за светско наследство на УНЕСКО.
1 Катедрала
На Пјаца дел Дуомо доминира катедралата во Пиза (Дуомо), средновековната катедрала на надбискупијата во Пиза, посветена на Санта Марија Асунта (Успение на Света Богородица). Катедралата има два коридори од двете страни на наосот. Трансептот се состои од три патеки. Црквата е позната и како ''Приматијал'', архиепископот од Пиза бил примат од 1092 година.
Изградбата на катедралата започнала во 1064 година по дизајн на архитектот Бушето. Тој го поставил моделот за препознатливиот пизански романескен стил на архитектура. Мозаиците од внатрешноста, како и зашилените сводови, покажуваат силно византиско влијание.
Фасадата, од сив мермер и бел камен, поставена со дискови од обоен мермер, била изградена од страна на мајстор по име Рајналдо, како што е наведено со натписот над средната врата: ''Rainaldus prudens operator''.
Масивните бронзени главни врати биле направени во работилниците во Џамболоња, и ги замениле оригиналните врати кои биле уништени во пожарот кој се случил во 1595 година. Оригиналната централна врата била од бронза, изведена околу 1180 година од Бонано Писано, додека другите две најверојатно биле од дрво. Меѓутоа, верниците никогаш не ги користеле фасадните врати за да влезат во катедралата, туку влегувале преку ''Порта ди Сан Раниери'' (Вратата на Свети Раниери), пред Кривата кула, изградена околу 1180 година од Бонано Писано.
Над вратите постојат четири реда отворени галерии со, на врвот, статуи на Мадона со дете и, на аглите, четворицата евангелисти.
Во фасадата се наоѓа и гробот на Бушето (од левата страна) и натпис за темелите на катедралата и победничката битка против Сарацените.
На источниот крај на надворешноста, високо на столбот што се издига од фронтонот, е современата реплика на Пиза Грифин, најголемата позната исламска метална скулптура, чиј оригинал е поставен таму веројатно во 11 или 12 век, и денес се наоѓа во Музејот на катедралата.
Внатрешноста е обложена со црн и бел мермер и има позлатен таван и фрескописна обоена купола. Во голема мера бил редекориран по пожарот во 1595 година, кој ги уништил повеќето од уметничките дела на ренесансата.
Импресивниот мозаик на ''Христос во величественост'', во апсидата, опкружен со ''Богородица и Свети Јован Евангелист'', го преживеал пожарот. Ги евоцира мозаиците во црквата Монреале, Сицилија. Иако се вели дека мозаикот бил дело на Чимабуе, единствено главата на Свети Јован била изработена од тој уметник во 1302 година, неговото последно дело, бидејќи истата година починал во Пиза. Куполата, на пресекот на наосот и трансептот, била украсена од Риминалди, покажувајќи го успението на Пресвета Богородица.
Се верува дека Галилео ја формулирал својата теорија за движењето на нишалото гледајќи го замавнувањето на ламбата за темјан (не сегашната) која виси од таванот на наосот. Таа ламба, помала и поедноставна од сегашната, денеска се чува во Кампосанто, во капелата Аула.
Гранитните коринтски столбови помеѓу наосот и патеката потекнуваат од џамијата во Палермо, која била освоена од Република Пиза во 1063 година.
По пожарот во 1595 година, таванот со каса на наосот бил заменет. Сегашниот таван украсен со злато го носи грбот наМедичи.
Детално врежаниот амвон (1302–1310), кој исто така го преживеал пожарот, бил изведен од Џовани Писано и претставува ремек-дело на средновековната скулптура. Откако бил расклопен за време на редекорацијата, тој бил повторно откриен и обновен дури во 1926 година. Амвонот е поддржан од обични столбови (од кои две се поставени на скулптури на лавот) од едната страна и со каријатиди и теламон од другата: вторите ги претставуваат Свети Михаил, евангелистите, четирите кардинални доблести кои граничат со црквата и смел, натуралистички приказ на гол Херкулес. Централниот столб со либерални уметности ги поддржува четирите теолошки доблести.
Денешниот амвон е реконструкција на оригиналот. Не лежи во првобитната положба, која била поблиску до главниот олтар, а столбовите и панелите не се оригинални. Оригиналните (можеби од мермер) биле изгубени.
Горниот дел има девет наративни табли кои прикажуваат сцени од Новиот завет, издлабени во бел мермер со ефект на киароскуро и разделени со фигури на пророци: Благовештение, Масакр на невините, Рождество, Обожување на мудреците, Лет во Египет, Распетието и два панели на Страшниот суд.
Црквата, исто така, ги содржи коските на Свети Раниери, заштитникот на Пиза и гробот на светиот римски цар Хајнрих VII, издлабен од Тино да Камаино во 1315 година. Таа гробница, првично во апсидата веднаш зад главниот олтар, била расклопувана и преместена многупати низ вековите од политички причини. Додека саркофагот се уште е во катедралата, некои од статуите беа ставени во Кампосанто или на врвот на фасадата на катедралата. Оригиналните статуи сега се во Музејот на опера дел Дуомо.
Папата Григориј VIII бил погребан во катедралата. Пожарот од 1595 година го уништил неговиот гроб.
Катедралата има значајна улога во одредувањето на почетокот на Пизанската Нова година. Помеѓу 10 век и 1749 година, кога бил реформиран тосканскиот календар, Пиза користела свој календар, во кој првиот ден од годината бил 25 март, празникот на Благовештението на Марија. Годините се броеле така што Пизанската Нова Година започнувала девет месеци пред обичната. Точниот момент го одредува сончев зрак кој преку прозорец од левата страна паѓа врз мермер во облик на јајце, веднаш над говорницата на Џовани Писано; ова се случувало напладне.
Во катедралата може да се најдат и некои мошти вратени за време на крстоносните војни: наводни останки на тројца светци (Абибо, Гамалиел и Никодим) и вазна за која се вели дека е една од ''Свадбата во Кана''.
Зградата, како и неколкумина во Пиза, малку се навалила од нејзината изградба, иако не ни приближно до степенот на блиската кула.
2 Крстилница
Крстилницата, посветена на Свети Јован Крстител, стои спроти западниот крај на Дуомо. Тркалезната романескна зграда била започната во средината на 12 век: ''1153 Mense August fundata fuit haec'' („''Во месец август 1153 година беше поставен овде''...“). Изграден е во романескен стил од архитект познат како Диотсалви („Бог да те спаси“), кој работел и во црквата на Светиот гроб во градот. Неговото име се споменува на еден столб внатре, како ''Диотосалви''. Сепак, изградбата не била завршена до 14 век, кога логијата, горниот кат и куполата биле додадени во готски стил од Никола Писано и Џовани Писано.
Тоа е најголемата крстилница во Италија, со обем од 107,25 метри. Земајќи ја предвид статуата на Свети Јован Крстител (припишана на Турино ди Сано) на врвот на куполата, таа е дури неколку сантиметри повисока од Кривата кула.
Порталот, свртен кон фасадата на катедралата, е опкружен со две класични столбови, додека внатрешните загради се изведени во византиски стил. Надвратникот е поделен на две нивоа, долниот дел прикажува неколку епизоди од животот на Свети Јован Крстител, а горниот го прикажува Христос меѓу Мадона и Свети Јован Крстител, опкружен со ангели и евангелисти.
Неизмерноста на ентериерот е огромна, но таа е изненадувачки обична и нема декорација. Има и забележителна акустика.
Осумаголното крштевање во центарот датира од 1246 година и го направли Гвидо Бигарели да Комо. Бронзената скулптура на Свети Јован Крстител во центарот претставува извонредно дело на Итало Грисели.
Амвонот бил извајан помеѓу 1255 и 1260 година од Никола Писано, татко на Џовани Писано, уметникот кој ја изработил говорницата во Дуомо. Сцените на говорницата, а особено класичната форма на голиот Херкулес, во најдобар случај ги покажуваат способностите на Никола Писано како најважен претходник на италијанската ренесансна скулптура со враќање на античките елементи. Затоа, истражувањата на италијанската ренесанса обично започнуваат со 1260 година, годината кога Никола Писано го датира овој проповедник..
3 Кампанила
Камбанаријата (кампанила), попозната како Кривата кула во Пиза, се наоѓа зад катедралата. Таа била последната од трите големи згради на плоштадот што требало да се изградат, а изградбата на камбанаријата започнала во 1173 година и се одвивала во три фази во текот на 177 години, а камбанаријата била додадена дури во 1372 година. Пет години по почетокот на изградбата, кога зградата го достигнала нивото на третиот кат, слабата подлога и лошата основа довеле до тоа зградата да потоне на јужната страна. Објектот бил оставен еден век, што овозможило подземјето да се стабилизира и спречило уривање на објектот. Во 1272 година, за да се прилагоди наслонот на зградата, кога изградбата продолжила, горните катови биле изградени со едната страна повисока од другата. Седмиот и последен кат бил додаден во 1319 година. До моментот кога зградата била завршена, посното било приближно 1 степен, или 80 cm (2,5 стапки) од вертикалата. Во својот најголем, измерен пред 1990 година, посно се мери приближно 5,5 степени. Како во 2010 година, била намалена на приближно 4 степени.
Кулата е висока приближно 60 метри и е изградена за да се сместат вкупно седум главни ѕвона, излеани во музички размери :
#''L'Assunta'', во 1654 година од Џовани Пјетро Орланди, тежина 3.620 кг (7.981 lb)
#''Il Crocifisso'', во 1572 година од Винченцо Посенти, тежина 2.462 кг (5.428 lb)
#''Сан Раниери'', во 1719-21 година од Џовани Андреа Морени, тежина 1.448 кг (3.192 lb)
#''Ла Терза'', првото мало ѕвоно, лиено во 1473 година, тежина 300 кг (661 lb)
#''La Pasquereccia'' или ''La Giustizia'', во 1262 година од Лотеринго, тежина 1.014 кг (2.235 lb)
#''Il Vespruccio'', второто мало ѕвоно, излеано во 14 век и повторно во 1501 година од Никола ди Јакопо, тежина 1.000 кг (2.205 lb)
#''Дал Поцо'', во 1606 година и повторно во 2004 година, тежина 652 кг (1.437 lb)
Има 296 скали кои водат до врвот на кулата.
4 Споменик Кампо Санто
Споменикот Кампо Санто (''Монументални гробишта''), познати и како ''Кампо Санто'' или ''Кампосанто Векио'' (''Стари гробишта'' ), се наоѓа на северниот раб на плоштадот. За овие гробишта се вели дека биле изградени околу брод со света почва од Голгота, вратен во Пиза од Третата крстоносна војна од Убалдо де Ланфранки, надбискупот од Пиза во 12 век. Оттука потекнува името ''Кампо Санто'' (''Свето Поле'').
Самата зграда датира од еден век подоцна и била подигната над претходниот гроб. Изградбата на овој огромен, долгнавесен готски манастир започнала во 1278 година од страна на архитектот Џовани ди Симоне. Тој починал во 1284 година кога Пиза претрпела пораз во поморската битка кај Мелорија против Џеновјаните. Гробиштата биле завршени дури во 1464 година. Надворешниот ѕид е составен од 43 слепи лакови. Има и две врати. Онаа од десната страна е крунисана со благодатен готски шатор и ја содржи ''Богородица со дете'' опкружена со четири светци. Таа е дело од втората половина на 14 век од следбеникот на Џовани Писано. Повеќето гробници се под аркадите, иако неколку се на централниот тревник. Внатрешниот двор е опкружен со елаборирани тркалезни сводови со тенки облоги и плурилобедна трага.
Споменикот Кампосанто некогаш содржел голема колекција на римски скулптури и саркофази, но денес има преостанати само 84 од нив. Ѕидовите некогаш биле покриени со фрески, првите биле нанесени во 1360 година, а последните околу три века подоцна. ''Приказните за Стариот Завет'' од Беноцо Гоцоли (околу 15 век) се наоѓале во северната галерија, додека јужната аркада била позната по ''Приказните за Битието'' од Пјеро ди Пучио (околу крајот на 15 век). Највпечатливата фреска е ''Триумфот на смртта'', реалистичко дело на Буонамико Бафалмако. На 27 јули 1944 година, запаливи бомби фрлени од сојузничките авиони го запалиле покривот на зградата и ги покриле со стопено олово, уништувајќи ги. Од 1945 година траат реставраторските работи и денес Кампо Санто е вратен во првобитната состојба.
5 Нова болница
''Ospedale Nuovo di Santo Spirito'' (''Нова болница на Светиот Дух'') се наоѓа на јужната област на плоштадот. Таа била изградена во 1257 година од Џовани ди Симоне над постоечка помала болница, функцијата на оваа болница била да им помага на аџиите, сиромашните, болните луѓе и напуштените деца преку обезбедување засолниште. Името на болницата подоцна било променето во ''Ospedale della Misericordia'' (''Болница на милоста'' ) или ''di Santa Chiara'' (''Света Клара''), што било името на малата црква вклучена во комплексот.
Надворешноста на болницата била изградена со ѕидови од тули со двосветлини прозорци во готски стил; внатрешноста на болницата била обоена во две бои, црна и бела, за да се имитираат мермерните бои на другите згради. Во 1562 година, за време на времето кога Медичи доминирале во градот, болницата била преструктуирана според фирентинските ренесансни канони; сите врати и прозорци биле модифицирани со нови правоаголни обложени во сив песочник.
Денес, зградата повеќе не е целосно болница. Од 1976 година, средниот дел на зградата го содржи музејот Синопија, каде се чуваат оригинални цртежи на фреските на Кампо Санто.
6 Палацо дел Опера
Палацо дел Опера се наоѓа на југоисточниот агол на плоштадот. Неколку делови биле изградени во различни периоди, а главната зграда датира од најмалку 14 век, а најновата до 19 век.
Првично овие куќи им припаѓале на работниците од катедралниот комплекс: кројачот, градинарот, ѕвонарите итн., сè до 19 век кога биле вселени управните канцеларии на Операта Примацијале. Со текот на времето, комплексот бил преуредуван неколку пати, но фасадата на главната зграда сè уште го зачувал својот оригинален изглед.
Во првите години на 21 век управните канцеларии повторно се преселиле во блиската палата блиску до архиепископијата. Единствено неколку соби на приземјето сè уште се користат како канцеларии за надзорниот и техничкиот персонал. По преселбата, горните простории биле претворени во платформа за привремени изложби (2014). Ова е првпат луѓето да ги посетат тие соби.
Најинтересните простории отворени за јавноста се Претседателската соба, просторијата за пратеници, капелата. Меѓу затворените се собата „Лоџета“ (со фрески од Агостино Гирланда), собата „Скритојо“ (со фреска од Ил Содома), просторијата „Виола“ и техничката просторија.