Демир Хисар

Демир Хисар (порано: с. Мургашево) — град, поточно паланка, во југозападниот дел на Македонија и воедно административен центар на областа Железник и истоимената општина.
1 Географија
Градот се наоѓа во ридско-планински регион, а мал дел по течението на Црна Река е низински. Посебен знак на одбележување на оваа област се планините Бигла, Илинска и Плакенска Планина, на која што се наоѓа и највисокиот врв Сталев Камен со висина од 2.000 м., коишто ја одделуваат Демирхисарската област од Преспанско-охридската област.
2 Потекло на поимот
Поради богатството на овие планини со железна руда, и областа го добива името Железник или Железнец, кое се менувало во зависност од владателите во различни периоди. Оваа област се среќава и како Сидеро Кастрон, што од грчки значи Железна Тврдина, а Демир Хисар е име што Турците го дале на оваа област што би значело Железна Тврдина. Тоа е името што и денес го носи.
3 Историја
Во почетокот на XVII век, во Битолско постои христијанското село Мургаш. Во судскиот регистар на битолскиот кадија од 1640 година се споменува, дека поради прекумерно зголемување на арачот и другите вообичаени немуслимански даноци, целото население на селото, освен еден, „неверникот Дујо“, пребегало. Бидејќи долговите и даноците биле побарани од Дујо (''Дуј''), тој исто така избегал, а властите се обиделе да го вратат со поедноставуање на некои давачки.
Населбата почнува да се развива некаде од средината на декември 1945 година, кога во Демир Хисар е формирана општествено - политичка административна заедница - Околиски народен одбор, прво со седиште во с. Лопатица, а од пролетта 1946 година, по извршената територијална исправка, седиштето е пренесено во село Мургашево, со седиште во стариот Слепчански ан (на местото на денешната автобуска станица).
Денес, Демир Хисар е урбанизирана населба од градски тип која ги има сите услови на мало гратче. Изградена е електрична мрежа, водовод, одводна канализација, асфалтирани улици и поврзана е со современ коловоз со соседните градови Битола (28 км), Крушево (25 км), Кичево (51 км) и Прилеп (38 км).
Само 1 жител на оваа населба е заведен како жртва во Втората светска војна.
4 Население
Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралството Југославија од 1931 година, селото имало 250 Албанци и 50 Македонци.
На пописот од 2002 година, градот има 2.593 жители, со што претставува најмалиот град во Македонија. Следува табела на националната структура на населението:
Националност, Вкупно
Македонци, 2 473
Албанци, 62
Турци, 22
Роми, 11
Власи, 6
Срби, 7
Бошњаци, 2
Други, 10
Според последниот попис на населението на Македонија од 2021 година, Демир Хисар има 2.431 жители.
Следува табела на народносната структура на населението:
Народност, Вкупно
Македонци, 2.281
Албанци, 39
Турци, 1
Роми, 16
Власи, 9
Срби, 5
Бошњаци, 0
Други, 80
Следува табела на национална припадност на Демир Хисар во пописите 1948-2021:
Години, Македонци, Албанци, Турци, Роми, Власи, Срби, Бошњаци, Ост., Лица без под., Вкупно
1948, —, —, —, —, —, —, —, —, —, 543
1953, 449, 27, 412, —, 1, 3, —, 10, —, 902
1961, 1.047, 39, 24, —, —, 5, —, 14, —, 1.129
1971, 1.731, 30, 34, 4, —, 17, —, 12, —, 1.828
1981, 2.154, 75, 19, 17, 1, 14, —, 12, —, 2.283
1991, 2.097, 13, 6, 1, 3, 4, —, 7, —, 2.131
1994, 2.336, 9, 4, —, 2, 1, —, 95, —, 2.447
2002, 2.473, 62, 22, 11, 6, 7, 2, 10, —, 2.593
2021, 2.281, 39, 1, 16, 9, 5, 0, 11, 69, 2.431
Демир Хисар како урбана населба, од своето формирање постојано бележи пораст на населението. Така спрема пописот во 1961 г. населбата броела 1129 жители, а во 1981 година имало 2283. Тоа докажува дека луѓето од селските населби нагло ги напуштале своите домови и се населувале во Демир Хисар.
5 Администрација и политика
5.1 Избирачко место
Во градот постојат избирачките места бр. 623, 623/1 и 624 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на основното училиште.
На претседателските избори во 2019 година, на овие избирачки места биле запишани вкупно 1.904 гласачи.
6 Поврзано
* Демирхисарска Котлина