Карел Лаврич

Карел Лаврич (1 ноември 1818 - 3 март 1876 година), бил карњски либерален политичар и адвокат од австриското приморје. Тој бил со словенечко потекло и бил еден од најистакнатите активисти на движењето Млади Словенци. Заедно со конзервативниот Ловро Томан важел за еден од најпопуларните словенечки политичари во 19 век. Го нарекувале и „трибината на Горишка “.
1 Ран живот
Роден Карел Едвард Лаврич во семејство од виша средна класа во јужниот Каролински град Прем (сега дел од општината Илирска Бистрица ), неговиот татко работел како австриски окружен судија. Карел учел основно училиште во Постојна. Во 1827 година, по смртта на неговиот татко, семејството се преселило во Љубљана, каде Карел го посетувал класичниот ликеј. Во 1835 година, тие се преселиле во Грац. Таму се приклучил на кругот на млади словенечки интелектуалци, организиран од Даворин Трстењак и Станко Враз. Помеѓу 1839 и 1843 година студирал право на Универзитетот во Грац. Студиите ги продолжил на Универзитетот во Падова. Помеѓу 1845 и 1848 година, тој патувал многу низ Европа, се населил во Трст непосредно пред избувнувањето на револуцијата во 1848 година.
Тој се прославил на јавноста кон крајот на април 1848 година, кога ја објавил статијата во ''Лаибахер Цајтунг'', влијателниот весник на германски јазик од Љубљана, поддржувајќи го одржувањето на Штаерска и Кралството Илирија, каде живеело огромното мнозинство Словенци, во Германскиот Сојуз и учеството на Франкфуртското Собрание. Овие позиции биле блиски до идеите на карњските прогермански либерали како што е Анастасиус Грун, но биле во спротивност со проектот за автономна Обединета Словенија во рамките на Австриското царство, поддржана од повеќето словенечки либерални националисти.
На крајот на 1848 година, Лаврич се населил во малото гратче Сежана во близина на Трст, каде што работел во австриската јавна администрација. Во овој период, тој се вклучи во неколку успешни проекти за подобрување на положбата на економски заостанатиот карстен регион, вклучително и голема програма за пошумување. Во 1852 година, тој се преселил во Толмин, каде што отворил успешна адвокатска канцеларија. Бил активен во културниот живот на локалната елита од германско говорно подрачје. Во Толмин, тој се преобратил во лутеранизмот за да и угоди на својата свршеница Мари Шимпф, ќерка на богат германски трговец од Трст. Нејзиното отфрлање го турнало Лаврич во состојба на длабока депресија, која кулминирала со обид за самоубиство во почетокот на 1860 година.
2 Јавна важност
По воведувањето на уставот во Австриската империја во 1861 година, Лаврич повторно станал политички активен. Наскоро се издигнал меѓу водачите на словенечкото национално движење во округот Горица и Градишка. Во 1863 година, тој се преселил во градот Ајдовшчина во долината Випава и во 1869 година во Горица, главниот град на провинцијата. Како широко образован интелектуалец, тој станал еден од главните теоретичари на таканаречените Млади Словенци, либералното крило на словенечкото национално движење. Под влијание на теориите на Сисмонди, Блунтшли и Карл фон Ротек, тој верувал во потребата од поврзување на економскиот реформизам со либералните политички институции во децентрализирана држава. Како моќен оратор, тој патувал низ регионот за да ги промовира своите либерални вредности на конституционализам, економско подобрување и етничка и јазична еднаквост.
Лаврич бил меѓу првите словенечки политичари кои ја поддржале идејата за масовни јавни мобилизации на селанството за поддршка на идејата за национална еманципација. Следејќи го примерот на состаноците на чудовиштето на Даниел О'Конел, Лаврич помогнал во организирањето на масовни јавни собири за поддршка на програмата на Обединета Словенија . Овие собири, познати како ''Табори'', кои се одржале помеѓу 1868 и 1871 година, се покажале исклучително успешни. Лаврич лично бил вклучен во организацијата на 8 од 18 митинзи. Меѓу нив, најуспешни биле митинзите во Шемпас кај Горица во октомври 1868 година, на кои присуствувале околу 14.000 луѓе, во Випава во август 1870 година (12.000 луѓе) и во Кастав во Истра во мај 1871 година (10.000 луѓе).
Во 1870 година, Лаврич бил избран во провинцијлниот парламент на Гориција и Градишка .
3 Последни години
Во раните 1870-ти, поделбата помеѓу либералните Млади Словенци и конзервативците Стари Словенци станала поакутна. Двата табора основале свои политички организации во округот Гориција и Градишка, а Лаврич станал водач на локалната фракција на Младите Словенци. Неговите конзервативни противници извршиле многу напади против неговата личност, исмејувајќи го неговиот идеализам и искористувајќи ја неговата протестантска вера во огромно и побожно римокатоличка изборна единица. Расколот го достигнал својот врв во 1873 година, кога локалните словенечки националисти не успеале да добијат место во австрискиот парламент поради нивните внатрешни поделби. Двете словенечки фракции во Горица и Градишка постигнале договор во 1875 година, поинаку од соседниот словенечки регион Крањска, каде борбата меѓу двете продолжила, развивајќи се во двопартиски систем.
И покрај разочарувањето од односите во словенечкиот национализам, Лаврич продолжил со своите јавни активности, фокусирајќи се на борбата за еднаквост на Словенците во јавната администрација и образованието. Неговиот цврст либерализам и универзализам му ја придобиле почитта од италијанските политичари во регионот; еден од нивните најрадикални водачи, Карло Фавети, јавно го пофалил патриотизмот и личниот интегритет на Лаврич, нарекувајќи го „Словенечкиот Гарибалди “.
Од раните 1870-ти, Лаврич страдал од чести депресии. Во 1871 година и повторно во 1876 година, поминал неколку месеци во санаториум на јадранскиот брег. Во пролетта 1876 година, по враќањето од едно од овие повлекувања, тој извршил самоубиство во својот дом во Горица. Бил погребан на локалните гробишта.