procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Сапонит

Сапонитот е триоктаедарски минерал од смектитната група. Неговата хемиска формула е Ca0.25(Mg,Fe)3((Si,Al)4O10)(OH)2·n(H2O). Растворлив е во сулфурна киселина. Првпат бил опишан во 1840 година од Сванберг. Видови на сапонит се грифитит, боулингит и соботкит.
Тој е мек, масивен и пластичен, и постои во вени и шуплини во серпентинитот и базалтот.
1 Појава
Сапонитот првпат бил опишан за појава во Лизард Поинт, Ландеведнак, Корнвол, Англија во 1840 година. Се јавува во хидротермални вени, во базалтни везикули, скарни, амфиболити и серпентинити. Поврзани минерали вклучуваат целадонит, хлорит, природен бакар, епидот, ортоклас, доломит, калцит и кварц.
Сапонитот се наоѓа во Забковице Шлаские во Шлезија, Свардсје во Даларна, Шведска и во Корнвол, Велика Британија. Сапонитот од Корнвол се користи во фабриката за порцелан. Сапонитот се наоѓа и во „темните рабови“ на хондрулите во јаглеродните хондрити и се смета за знак на промена на водната структура. Најголемото наоѓалиште на примарни дијаманти во Европа, Ломоносов, во Приморскиот округ во Архангелската област е област на интензивна акумулација и складирање на сапонит во јаловината.
2 Апликација
Масата на сапонит што се испушта во јаловината од преработката на дијамантска руда изнесува милиони тони. Загрижувачки е што кога макро- и микро-компонентите се наоѓаат во неопасни концентрации, се вложуваат помалку напори во управувањето со животната средина на јаловината, иако техногените седименти нудат можности за повторна употреба и валоризација надвор од нивното традиционално отстранување. Сапонитот е демонстративен пример за состојка на јаловината која честопати се остава неправедно неупотребена.
Електрохемиското одвојување помага да се добијат модифицирани производи што содржат сапонит со високи концентрации на минерали од смектитната група, помала големина на минералните честички, покомпактна структура и поголема површина. Овие карактеристики отвораат можности за производство на висококвалитетна керамика и сорбенти на тешки метали од производи кои содржат сапонит. Експериментите за деацидификација на хистозол со алкална глинеста кашеста маса покажале дека неутрализацијата со просечна pH вредност од 7,1 се постигнува со 30% од додадената пулпа, а експерименталното место со повеќегодишни треви ја докажало ефикасноста на техниката. Покрај тоа, рекултивацијата на земјиштето е составен дел од социјалната и еколошката одговорност на рударската компанија и ова треба ги задоволува потребите на заедницата на локално и на регионално ниво.
Синтетичките сапонити имаат дефиниран хемиски состав и служат како замена за зеолитите. За разлика од порите кај зеолитите, сапонитите имаат поголемо растојание помеѓу слоевите и можат да се користат и како катализатори за поголеми органски молекули, на пр. при полимеризација, изомеризација и пукање.
3 Поврзано
* Класификација на минерали
Некој сепак ме чека

„Некој сепак ме чека“ (српски: ''Неко ме ипак чека'') – филм на режисерот Марко Новаковиќ од 2009 година. Автор на сценариото е Душко Премовиќ, а главните улоги ги играат: Аница Добра, Нада Шаргин, Мирјана Карановиќ, Душанка Стојановиќ, Марија Вицковиќ, Љиљана Стјепановиќ, Танасије Узуновиќ, Љубомир Бандовиќ, Елизабета Ѓоревска, Дубравко Јовановиќ, Александар Ѓурица и Александра Николиќ.
1 Синопсис
Филмот се состои од три поврзани приказни: во првата („Ходник“), Вања и Дара, жени со различен социјален статус, се среќаваат во ходникот на клиниката додека чекаат за абортус. Оваа неочекивана средба раѓа низа прашања кај нив и ги наведува добро да ја преиспитаат својата одлука. Во втората приказна („Пат“), која се одвива во селска средина некаде во Србија, мајката ја води ќерката кај лекарот кој живее сам во еден вагон во кој извршува тајни абортуси. Патем трае судирот меѓу традиционалниот став на мајката против вонбрачната бременост и желбата на ќерката да го роди бебето. Во третата приказна („Вода“), во затворската ќелија, младата Нада се присетува на трагичниет настани кои ја натерале да го убие цвојот маж. Во клиниката во која ја носи полициското возило за да изврши абортус, таа среќава некого кого воопшто не го очекувала...
Фенерџија

Фенерџија (од именката ''фенер'') — градски службеник, чија задача била да се грижи за исправноста на уличните фенери и да ги пали. Ликот на фенерџијата, како човек што носи светлина, често се користи како симбол во уметничките дела.
Започнувајќи со изложбата на Фредерик Алберт Винзор во 1807 г. на улицата „Пал Мал“, гасните светилки постепено ги истиснале свеќите и маслените ламби како доминантен облик на улично осветлување. Првите гасни светилки барале постојано присуство на фенерџии, но до крајот на XIX век биле развиени системи што овозможувале светлата да работат автоматски. Со појавата на електричното осветлување, потребата од ангажирање фенерџии целосно исчезнала.
1 Историја
1.1 Обединето Кралство
Во 1417 г., по наредба на градоначалникот Хенри Бартон, на улиците на Лондон биле поставени првите улични фенери. Меѓутоа, многу граѓани биле против ваквото осветлување.
Во 1807 г., на улицата „Пал Мал“ биле поставени керозински фенери по конструкција на Англичанецот Вилијам Мердок.
1.2 Франција
На почетокот на XVI век, првите улични фенери се појавиле и во Париз: жителите биле принудени да држат светилки на прозорците што гледале кон улицата. Во 1667 г., Луј XIV издал посебен указ за уличното осветлување.
1.3 Чешка
Во 1847 г. во Прага, на улицата „Кенигштрасе“ (денес Соколовска), била изградена гасна станица што работела до 1881 г.
1.4 Русија
Во 1698 г., во Москва биле поставени 8 фенери кај царскиот дворец.
За таа намена по улиците има дрвени столбови обоени во сина и бела боја, од кои секој на железен прачка држи топчест фенер, кој се спушта со помош на макара за чистење и полнење со масло.
1.5 Белорусија
Од 2009 г., во Брест, на една од пешачките зони на улицата „Советска“, секојдневно стари фенери пали и гаси вработен фенерџија во униформа од времето на Петар Велики. За таа цел, тој се качува по скала и рачно ја пали и гаси керозинската ламба во секој фенер. На улицата „Советска“ се поставени вкупно 19 вакви фенери.
2 Обврски на фенерџиите
* Палење и гасење на фенерите
* Полнење на резервоарите со запалива течност
* Поправка на фенерите (сервисирање на резервоарите, исправување на рефлекторите, замена на пламениците, поправка на рамките и замена на стаклата)
Андриaновит

Андриановит е многу редок минерал од еудијалит групата, со формула Na<sub>12</sub>(K,Sr,Ce)<sub>6</sub>Ca<sub>6</sub>(Mn,Fe)<sub>3</sub>Zr<sub>3</sub>NbSi(Si<sub>3</sub>O<sub>9</sub>)<sub>2</sub>(Si<sub>9</sub>O<sub>27</sub>)<sub>2</sub>O(O,H<sub>2</sub>O,OH)<sub>5</sub> Оригиналната формула била проширена за да се покаже присуството на циклични силикатни групи и силициум на местото M4, според номенклатурата на еудијалитската група. Андриановитот е единствен меѓу еудијалитската група по тоа што е богат со калиум (други видови од еудијалитската група со есенцијален K се давинциит и расветаевит). Се смета за калиумов аналог на кентбруксит, но се разликува од него и по тоа што е доминантен со кислород, а не со флуор. Исто така, координативниот број на Na кај овој претставник е зголемен од 7 на 9. Името на минералот му оддава почит на рускиот математичар и кристалограф Валериј Иванович Андрианов.
1 Појава и асоцијација
Андриановитот е откриен во пегматити на површинскиот коп Коашва, масивот Хибини, полуостровот Кола, Русија. Когнизира со егирин, лампрофилит, ломоносовит, микроклин, мосандрит, натролит, содалит (силикати) и вилијаумит.
2 Белешки за хемијата
Формулата на андријановит е лишена од некои супституциски елементи и групи, од кои најважни се карбонатот и хлорот. Мали супституциски елементи се лантан, неодимиум, итриум, титаниум, бариум, хафниум и алуминиум.
Анортоклаза

Минералот анортоклаз ((Na,K)AlSi<sub>3</sub>O<sub>8</sub>) е кристален цврст раствор во серијата на алкален фелдспат, во кој процентот на натриум-алуминиум силикатниот елемент го надминува калиум- <sub>алуминиум</sub> силикатниот елемент. Тој обично се состои од помеѓу 64 и 90 проценти NaAlSi<sub>3</sub>O<sub>8</sub> и помеѓу 10 и 36 проценти KAlSi<sub>3</sub>O<sub>8.</sub>
1 Структура и стабилност
Анортоклазата е среден член на серијата цврсти раствори на фелдспат со висок албит - санидин алкален фелдспат. Средните членови на оваа серија, висок албит, анортоклаза и санидин со висок натриум, се стабилни на температури од и погоре. Под постои само многу ограничен раствор (помалку од околу 5% и на краевите со низок албит и на микроклинот). Анортоклазата и висок албит покажуваат триклинска симетрија, додека санидинот и ортоклазата со ниска температура имаат моноклаза. Ако алкалните фелдспати со среден состав на висока температура се остават полека да се оладат, се јавува ексолуција и се добива пертитна структура.
2 Појава
Анортоклазата се јавува во вулкански и хипабисални (плитки интрузивни) карпи богати со натриум на високи температури. Минералот обично се наоѓа како составен дел од ситнозрнеста матрица или како мали фенокристали кои можат да се појават како лабави кристали во истрошена карпа.
Првпат е опишан во 1885 година за појава на островот Пантелерија, покраина Трапани, Сицилија. Воведен е и во следните региони во светот: Рајнска област-Пфалц (Германија), Планина Кенија (Кенија), во регионот Ропа (Нигерија), во државата Викторија (Австралија), на островот Рос (Антарктик), како и во Шкотска (Аргил) и Норвешка (регион Ларвик).
*
Георг Флајшхауер

Георг Флајшхауер (роден на 21 октомври 1988) — германски атлетичар кој е специјализиран за трки на 400 метри со пречки и боб-санкање. Меѓу неговите најзначајни достигнувања се златните медали со Јоханес Лохнер во боб за двајца и боб за четворица на Олимписките игри во 2026 година и Светското првенство во 2023 година.
1 Атлетика
Флајшхауер започнал како атлетичар, првично натпреварувајќи се на трките на 110 метри со пречки, а подоцна и на 400 метри со пречки. Неговите најголеми достигнувања вклучуваат две победи на германското првенство (2010, 2012), пласман до полуфиналето на Светското првенство во 2011 година и шестото место на Европското првенство во 2012 година.
2 Бобслеј
Флајшхауер е активен во боб-санкање од 2019 година, првично натпреварувајќи се како кочничар за Макс Илман во Европското првенство. Од мај 2022 година, Флајшхауер започнал да тренира под водство на Кевин Куске во Потсдам. Во 2022 година се приклучил на тимот на Јоханес Лохнер за сезоната на Светскиот куп. Во својот прв настап на Светскиот Купот во боб-санкање за двајца, тој ја постигнал својата прва победа на Светскиот Куп на патеката Лејк Плесид. Во својата прва сезона со Јоханес Лохнер, тој освоил злато во боб-санкање за двајца на Светското првенство и ја обезбедил титулата во Светскиот куп во боб-санкање за двајца.
Флајшхауер го имаше своето олимписко деби на 37-годишна возраст во Кортина д'Ампецо 2026 година. Заедно со Јоханес Лохнер го освоија златниот медал во боб за двајца.
3 Личен живот
Флајшхауер дипломирал со магистерска диплома по индустриско инженерство на ТУ Дрезден. Од 2016 година работи како консултант во голема консултантска фирма.
Мајката на Флајшхауер починала во 2022 година, кратко пред неговото успешно деби на Светскиот куп во боб. Подоцна изјавил дека овој период бил ментално предизвикувачки. Флајшхауер ја посветил својата прва титула на Светскиот куп на својата мајка.
4 Резултати од боб-санкање
Сите резултати се добиени од Меѓународната федерација за боб и скелет.
4.1 Светски првенства
Настан, Двочлено, Четиричлено
2023 Сент Мориц, 1-ви, 4-ти
2024 Винтерберг, 3-ти, 2-ри
2025 Лејк Плесид, 2-ри, 2-ри
5 Резултати од атлетски натпревари
2011, Европско тимско првенство, Стокхолм, Шведска, 2-ри, 400 метри со пречки, 49.56
2012, Европско првенство, Хелсинки, Финска, 6-ти, 400 метри со пречки, 50.11
Владо Таневски

Владо Танески (1952 – 23 јуни 2008) — македонски новинар и сериски убиец. Тој бил уапсен во јуни 2008 година во Кичево, неговиот роден град, за убиствата на две жени за чија смрт пишувал и хонорарни статии; кога бил уапсен, тој бил под истрага и за смртта на уште една жена. Овие написи предизвикале сомневање кај полицијата бидејќи содржеле информации кои не биле објавени во јавноста. Откако ДНК анализата го поврзала Танески со убиствата, тој бил уапсен и затворен на 22 јуни 2008 година. Танески бил пронајден мртов во својата ќелија следниот ден, по наводно самоубиство. Според информациите од МВР тој самоубиството го извршил давејќи се во кофа со вода во затворската ќелија. Тој оставил опроштално писмо дека се гордее на неговото семејство и дека не е виновен за убиствата.
1 Приватен живот
Владо Танески роден во 1952 година во Кичево, СФР Југославија, второ од три деца. Двајцата негови родители биле конзервативни, а тој имал особено напнат однос со мајка си. Неговиот татко бил ветеран од Втората светска војна. Откако студирал новинарство во Хрватска, Танески почнал да се интересира за поезија и пишување. На 21 година ја запознал својата идна сопруга, студентка по право по име Весна, со која имал две деца.
Танески првично работел во радио станица, додека Весна подоцна станала првата жена адвокат во Кичево. До 1980-тите работел како новинар за скопските весници ''„Нова Македонија“'' и ''„Утрински весник“'', а неговата кариера траела дваесет години. Во 2002 година, неговиот татко се самоубил, а неколку месеци подоцна, неговата мајка случајно се предозирала со лекови. Во 2003 година, влошувајќи ги финансиските проблеми со кои се соочувал, Танески бил отпуштен од ''„Нова Македонија“'', а во 2004 година неговата сопруга добила унапредување и се преселила во Скопје.
2 Истрага и самоубиство
Танески бил под сомнение за убиство откако напишал статии за трите убиства и бил испрашуван во неколку наврати. Според полицијата, статиите на Танески содржеле информации кои не биле објавени во јавноста. На пример, за разлика од сите други извештаи објавени во македонскиот печат за убиствата, Танески знаел дека убиецот користел телефонски кабел за да врзе една од жртвите и дека истиот кабел бил оставен на местото на настанот од страна на убиецот.
Танески бил уапсен на 20 јуни 2008 година, откако неговата ДНК била споредена со пронајдената на жртвите. По истрага во селската куќа на семејството Танески била откриена скриена количина порнографски материјал, јажиња и врвки што одговарале на оние што се користеле за врзување на жртвите и предмети што им припаѓале на жртвите. Танески бил обвинет за убиство на две од жените, а полицијата се подготвувала да го обвини за убиството на третата. Деталите за случајот биле објавени на 21 јуни, а полицијата планирала да го испраша Танески и за исчезнувањето на 73-годишната пензионирана хигиеничарка на 30 мај 2003 година. Откако бил префрлен во Тетово, Танески бил пронајден мртов во неговата заедничка затворска ќелија на 23 јуни. Се претпоставува дека се удавил во пластична кофа со вода. Истрагата заклучила дека, во отсуство на други докази, неговата смрт била самоубиство.
Андезин

Андезинот е силикатен минерал, член на серијата цврсти раствори на плагиоклазен фелдспат. Неговата хемиска формула е (Ca, Na)(Al, Si)<sub>4</sub>O<sub>8</sub>, where Ca/(Ca + Na) каде што Ca2/(Ca2 + Na2)(% анортит) е помеѓу 30 и 50%. Формулата може да се запише како Na2 <sub>0,7-0,5</sub> Ca2 <sub>0,3-0,5</sub> Al2 <sub>1,3-1,5</sub><sub>Si2,7-2,5</sub><sub>O8</sub>.
Плагиоклазните фелдспати се континуирани серии од цврсти раствори и како такви, точната идентификација на поединечните членови бара детална оптичка студија, хемиска анализа или мерења на густината. Индексите на прекршување и специфичната тежина се зголемуваат директно со содржината на калциум.
Понекогаш се користи како скапоцен камен.
1 Име и откритие
Андезинот првпат е опишан во 1841 година за појава во рудникот Мармато, Мармато, Каука, департманот Чоко, Колумбија. Името е по Андите поради неговото изобилство во андезитните лави во тие планини.
Во раните 2000-ти, црвените и зелените скапоцени камења почнале да се продаваат под името „андезин“. По некои контроверзии, подоцна било откриено дека овие скапоцени камења биле вештачки обоени.
2 Појава
Андезинот се јавува во средни магматски карпи како што се диорит, суенит и андезит. Карактеристично се јавува во метаморфни карпи од гранулитни до амфиболитски фации кои најчесто покажуваат антипертитна текстура. Исто така, се јавува како детритални зрна во седиментни карпи. Најчесто се поврзува со кварц, калиумов фелдспат, биотит, хорнбленд и магнетит.
3 Андезинска контроверзност
Во раните 2000-ти, на пазарот на скапоцени камења се појавила нова сорта на црвен или зелен скапоцен камен што личел на сончев камен и се нарекувал „андезин“. По многу контроверзии и дебати, било откриено дека повеќето од овие скапоцени камења, за кои се тврди дека потекнуваат од Кина, биле вештачки обоени со процес на дифузија на бакар. Сепак, тибетскиот извор на вистински (нетретиран) црвен андезин на крајот бил потврден од голем број независни групи на добро почитувани гемолози.
Каерсутит

Керсутит — темнокафеав до црн двоверижен амфиболен минерал што содржи калциозен титаниум со формула: NaCa<sub>2</sub>(Mg<sub>3</sub>Ti<sup>4+</sup>Al)(Si<sub>6</sub>Al<sub>2</sub>)O<sub>22</sub>(O)<sub>2</sub>.
Феро-каерсутитот е двовалентниот краен член богат со железо од групата на каерсутити, при што железото го заменува магнезиумот во структурата.
Керсутитот се јавува како фенокристали во алкални вулкански карпи, во нодули од перидотит и габро во алкални базалти и во сиенити, монцонити и карбонатитни туфови. Минералните асоцијации вклучуваат титански аугит, ренит, оливин, илменит, шпинел, плагиоклас и титански паргазит.
Првпат е опишан во 1884 година и е именуван по Каерсут (порано Каерсут), округот Уманк во северен Гренланд.
1 Карактеристики
Каерсутитот е силикат со хемиска формула {Na}{Ca₂}{Mg₃AlTi}(Al₂Si₆O22)O₂. Кристализира во моноклиничниот систем. Неговата тврдост на Мосовата скала е помеѓу 5 и 6.
Според никел-струнцовата класификација, каерсутитот припаѓа на 09.DE - Иносиликати со 2 периодични двојни ланци, Si₄O11; клиноамфиболи, заедно со следниве минерали: антофилит, кумингтонит, клинохолмквистит, гранерит, манганокумингтонит, манганогрунерит, перманганогрунерит, ферофлуоропедризит, ферифлуоролекејт, актинолит, феричермакит, фероактинолит, ферохорнбленде, ферошермакит, јоесмитит, магнезиум хорнбленде, тремолит, чермакит, канилоит, флуороканилоит, парвоманганотремолит, флуоротремолит, калиум флуоропаргазит, еденит, фероденит, ферокаерсутит, феропаргазит, хастингзит, магнезиум хистингзит, паргазит, саданагаит, флуореденит, калиум фероферисаданагаит, калиум саданагаит, калиум паргазит, калиум феросаданагаит, магнезиум флуорохастингзит, калиум флуорохастингзит, калиум циклохастингзит, флуорпаргазит, парвоманганоденит, калиум хлоропаргазит, калиум ферохлороденит, калиуммагнезиохастингзит, калиумферопаргазит, хромиопаргазит, феро-тарамит, бароизит, фероферибароизит, фероферивинхит, ферибарозит, фероферитарамит, фероферикатофорит, феробароизит, ферорихтерит, феровинчит, ферокатофорит, феритарамит, магнезиотарамит, рихтерит, винхит, тарамит, флуорорихтерит, катофорит, калиум флуорорихтерит, калиум флуорорихтерит, калиум хрихтерит, феригозеит, феривинхит, флуорорихтерит, арфведсонит, екерманит, фероекерманит, фероглаукофан, глаукофан, калиумманганилеакеит, манганоарфведсонит, ферилеакеит, магнезиориебекит, магнезиоарфведсонит, нибоит, рибекит, манганигономунгаретиит, фероферибоит, клинофероферихолмцистит, феринибоит, фероферилеакеит, фероферифлуоролеакеит, натриумфериклиноферохолмквистит, магнезиофлуороарфведсонит, ферипедризит, калиум ферилеакеит, флуорнибоит, манганиделавентураит, флуоропедризит, калиумкарфведсонит, фериобертиит, калиуммагнезиофлуороарфведсонит, фероферипедризит, калиуммагнезиоарфведсонит, педризит, феропедризит, флуоролеакеит и ферофериобертит.
2 Формирање и локации
Откриен е во Каарсут, во општината Касуитсуп, во Гренланд. Иако не е многу чест вид, опишан е на сите континенти на планетата. На каталонските говорни територии е опишан во Сант Љоренс де Серданс, општина во Валеспир, и во Аигваблава, во Бегур (Баикс Емпорда).
Анортит

Анортитот е калциумовиот краен член од минералната серија на плагиоклазни фелдспат. Хемиската формула на чистиот анортит е CaAl2Si2O8. Анортитот се наоѓа во магматски карпи.
1 Минералогија
Анортитот е крајниот член богат со калциум од серијата цврсти раствори на плагиоклази, а другиот крајен член е албит (NaAlSi<sub>3</sub>O<sub>8</sub>). Чистиот анортит, кој не содржи натриум, е редок на Земјата. Сепак, анортитот се однесува и на плагиоклазни состави со повеќе од 90 молекуларни проценти од крајниот член на анортитот (и до 10 молекуларни проценти од крајниот член на албитот). Составот на плагиоклазите често се изразува како моларен процент од An%, или (за одредена количина) An<sub>n</sub>, каде што n = Ca/(Ca + Na) × 100. Оваа равенка претежно работи во копнен контекст; егзотичните локации, а особено лунарните карпи, можеби ќе треба да земат предвид други катјони, како што е Fe<sup>2+</sup>, за да се објаснат разликите помеѓу оптички и структурно добиените податоци за An% забележани кај лунарните анортити.
При стандарден притисок, чистиот анорит (An<sub>100</sub>) се топи на 1550 ± 2°C.
2 Појава
Аноритот е композициски вид на плагиоклас. Се јавува во мафични магматски карпи. Исто така, се јавува во метаморфни карпи од гранулитни фации, во метаморфизирани карбонатни карпи и корундски наслаги. Неговите типски локалитети се Монте Сома и Вале ди Фаса, Италија. Првпат е опишан во 1823 година. Поредок е во површинските карпи отколку што би бил вообичаено поради неговиот висок потенцијал за атмосферско дејство во серијата на растворање на Голдич.
Исто така, сочинува голем дел од месечевите висорамнини, каменот на Битието, собрана за време на мисијата Аполо 15 во 1971 година, е направена од анортозит, карпа составена главно од анортит. Анортитот е откриен во примероци од кометата Вајлд 2, а минералот е важна состојка на инклузиите богати со Ca-Al во ретки сорти на хондритични метеорити.
3 Поврзано
* Список на минерали
* Лунарни висорамнини
* Месечев реголит
Феримолибдит

Феримолибдит — воден минерал од железо молибдат со формула: Fe<sup>3+</sup><sub>2</sub>(MoO<sub>4</sub>)<sub>3</sub>·8(H<sub>2</sub>O) или Fe<sup>3+</sup><sub>2</sub>(MoO<sub>4</sub>)<sub>3</sub>·n(H<sub>2</sub>O). Формира облоги и радијални агрегати од меки жолти иглички кои кристализираат во орторомбичниот систем.
1 Откривање и појава
Првпат е опишан во 1914 година за појава во рудникот Алексеевски во сливот на реката Кариш, Република Хакасија, Сибир, Русија. Именуван е по својот состав (ферично железо и молибден).
Се јавува како производ на оксидација на наоѓалишта на руда што содржат молибден. Поврзани минерали вклучуваат: молибденит, пирит и халкопирит.
2 Карактеристики
Хемиски, феримолибдитот е молибдат, со формула Fe₂(MoO₄)₃ · nH₂O. Формира облоги и радијални агрегати од жолти иглички кои кристализираат во орторомбичниот систем. Неговата тврдост се движи од 1 до 2 на Мосовата скала, што го прави многу мек минерал. Неговата фрактура е нерамна, а неговиот сјај е адамантин.
3 Формирање и локации
Во рудникот Алексеевски, во областа Хакасија во Сибир; во Шмирн, Австрија; во Ренфру, Канада; во рудникот Климакс, Колорадо; во Виелсалм, Белгија; во Хурки, Чешка; во планината Мулгине, Австралија; и во наоѓалиштата Хуанголонгпу, во покраината Шанкси, Кина.
Во Италија, се наоѓа во патини во Алпе Мачето, во близина на Китенго, во покраината Верчели; во Верампио, во општината Премија, во покраината Новара; во Вал Масино, во покраината Сондрио; во Бивонги, во покраината Катанцаро и во рудникот Перда Мајори во Вилапуцу, во покраината Каљари.
4 Библиографија
* Минералогија - Корнелис Клајн - Заничели (2004)
* Карипи и нивни составни делови - Морбидели - Уред. Барди (2005)
* Минерали и карпи - Де Агостини Новара (1962)
* Водич за препознавање на минерали - Борели и Чипријани - Мондадори (1987)
* Минерали на Италија - САГДОС - 1978
* Минерали и карпи - Корсини и Тури - Практични енциклопедии Сансони (1965)
Клуч 214

Клуч 214 (龠部) со значење „флејта“ — еден од 21-те Кангсиеви клучеви и единствениот сочинет од 17 потези — највеќе од сите. Со овој знак се означува и стара мерка за течност — половина од ''хе'' (合) или приближно 50 мл.
Во Кангсиевиот речник под овој клуч е заведен 21 знак (од вкупно 49.030).
zh-Hans воедно е 201-вата индексна составница во Табелата за индексирање на составници на кинеските знаци, претежно усвоена во речници на упростен кинески објавени во континентална Кина.
1 字形
2 Изведени знаци
Потези, Знаци
+0
+4
+5
+8
+9
+10
+11
+12
+14
+16
+20
Албит

Албитот е плагиоклазен фелдспат минерал. Тој е натриумов краен член од серијата цврсти раствори на плагиоклази. Претставува плагиоклаз со помалку од 10% содржина на анортит. Чистиот албитен краен член ја има Тоа е силикатни минерали. Неговата боја е обично чиста бела, па оттука и неговото име од латинскиот збор la. Тоа е честа состојка во фелзичните карпи.
1 Својства
Албитот кристализира со триклински пинакоидни форми. Неговата специфична тежина е околу 2,62 и има Мосова скала од 6 до 6,5. Албитот речиси секогаш покажува кристално збраздување, често како ситни паралелни ленти на кристалната површина. Албитот често се јавува како фини паралелни сегрегации наизменично со розов микроклина во пертитот како резултат на ексолуција при ладење.
Постојат две варијанти на албит, кои се нарекуваат „низок албит“ и „висок албит“; вториот е познат и како „аналбит“. Иако обете варијанти се триклински, тие се разликуваат по волуменот на нивната единична ќелија, кој е малку поголем за „високата“ форма. „Високата“ форма може да се произведе од „ниската“ форма со загревање над 750 °C Висок албит може да се најде во кратери од удар на метеори како што е во Винслоу, Аризона. По понатамошно загревање до повеќе од 1,050 °C кристалната структура се менува од триклиничка во моноклинична ; оваа варијанта е позната и како „моналбит“. Албитот се топи на 1,100-1,120 °C.
Честопати, калиумот може да ја замени карактеристиката на натриумот во албитот во количини до 10%. Кога ова ќе се надмине, минералот се смета за анортоклаза.
2 Појава
Се јавува во гранитни и пегматитни маси (често како сортата клевеландит), во некои хидротермални венски наслаги и формира дел од типичните зеленошкрилци метаморфни фации за карпи со првично базалтен состав. Минералите со кои албитот често се смета дека се поврзани во појавата вклучуваат биотит, хорнбленда, ортоклас, мусковит и кварц.
3 Откритие
Албитот првпат бил забележан во 1815 година за појава во Финбо, Фалун, Даларна, Шведска.
4 Употреба
Албитот се користи како скапоцен камен, иако е полускапоцен. Албитот го користат и геолозите бидејќи е идентификуван како важен минерал за формирање карпи. Постои одредена индустриска употреба за минералот, како што е производството на стакло и керамика.
Една од преливачките сорти на албит, откриена во 1925 година во близина на брегот на Белото Море од страна на академик Александар Ферсман, станала широко позната под трговското име беломорит.
Амезит

Амезитот е минерал со општа формула Mg<sub>2</sub>Al<sub>2</sub>SiO<sub>5</sub>(OH)<sub>4</sub>.
Амезитот кристализира во триклиничкиот кристален систем. Содржи три оски со нееднаква должина, кои не се под прав агол.
Првпат бил опишан во 1876 година за појава во рудниците Честер Емери, Честер, округ Хампден, Масачусетс. Именуван е по сопственикот на рудникот Џејмс Ејмс. Се јавува во средина со низок степен на метаморфизам што ги зафаќа карпите со висока содржина на алуминиум и магнезиум. Се јавува поврзан со везувијанит, хлорит, магнетит, рутил, дијаспор, гросуларен, калцит, диопсид и клинозоизит на различни локации.
Амезитот е невообичаен силикатен минерал кој е пријавен од различни локации низ целиот свет. Амезитот е првата пријавена природна појава на политипот 6R за триоктаедарски силикат со сооднос 1:1 слој.
1 Опис
Амезитот е редок минерал, бел/бледо зелен или дури виолетов, или розов или јоргован (варијанта што носи хром). Кристализира во триклиничкиот систем. Кристалите се во форма на издолжени и заострени ламели или псевдо-хексагонални призми, понекогаш со мали расцепи.
2 Појавувања
Амезитот е редок минерал што се наоѓа во метаморфни карпи богати со магнезиум и алуминиум. Особено е присутен: во рудникот Азбест Езеро, Блек Лејк, Квебек, Канада, во планините Хампден во Соединетите Американски Држави, во наоѓалиштата на манган во Постмабург, во провинцијата Кејп во Јужна Африка, во Халефорд, Шведска, на планината Собокта, во Шлезија, Полска, во планините Пенсакола, во масивот Дуфек на Антарктикот, во рудниците Сарановски, во Уралскиот регион во Русија.
Џеригибсит

Џеригибситот е редок силикатен минерал. Џеригибситот првично бил откриен од Пит Џ. Дан во 1984 година, кој го именувал по минералогот Џералд В. Гибс (роден 1929 година). За него е пријавен само од типичното наоѓалиште Франклин Фурнес, Њу Џерси, САД, и во регионот Очозондјупа во Намибија. Џеригибситот е член на семејството леукофенити од групата хумити. Секогаш се среќава со овие два минерали. Тој е диморф на сонолитот.
1 Откритие
Минералот џеригибсит е откриен во 1984 година од Пит Дан додека вршел рендгенска спектрографска анализа на примерок за кој претходно се претпоставувало дека е леукофеницит. Сите пронајдени примероци од џеригибсит се нечисти. Сите се инкорпорирани во леукофеницитот, многу од нив во мешана слоевитост, и имаат тенденција да се најдат со многу манганови хумити како што е сонолитот. Физичките својства се слични на оние на леукофеницитот и сонолитот, вклучувајќи тврдост, боја и густина.
2 Композиција
Формулата за џеригибсит е ((Mn,Zn)9(SiO4)4(OH)2 , иако често содржи нечистотии од железо, магнезиум, калциум или вода. Идеализираната формула е Mn<sub>9</sub>(SiO<sub>4</sub>)<sub>4</sub>(OH)<sub>2</sub>, што е истата идеална формула како сонолитот, член на хумитската група. Откриено е дека Џеригибситот е диморфен со сонолитот.
3 Геолошка појава
Џеригибситот е пронајден само во рудникот Франклин Фурнес во Франклин, Њу Џерси, и во рудниците Комбат во Намибија. Повеќето минерали во групата хумит се пронајдени само тука, како и леукофеницитот. Џеригибситот е пронајден во контакт со вилемит, цинцит и сонолит во невообичаена група. Џеригибситот обично се јавува како масивен минерал во испреплетени анедрални кристали, до 0,5 мм × 2,0 мм, кои прикажуваат типична метаморфна текстура. Подоцнежните наоди од рудниците во Намибија биле од две различни текстури.
4 Физички својства
Џеригибситот, во чиста форма, е виолетово-розов минерал со светло розова нијанса. Има пресметана густина од 4,045. g/ <sup>см3</sup>, и тестирана густина од 4,00 g/ <sup>см3</sup>, што се согласува позитивно, бидејќи мерењата што се користат за тестирање на густината имаат малку значајни цифри. Има тврдост од околу 5,5, како на сечило од нож. Општиот сјај е стаклен или сјаен. Кристалите се генерално проѕирни до проѕирни. Кристалите не се луминисцентни или флуоресцентни. Џеригибситот формира орторомбични кристали со несовршен расцеп по должината на рамнината {001}, што може да се види од непроѕирните ламели што се менуваат со проѕирниот џеригибсит. Оптички, џеригибситот е негативно биаксијален со 2 ''V'' = 72˚ и максимална двојна прекршливост од 0,017. Во тенок пресек, џеригибситот изгледа светло розов. Кристалната структура опишана од Като е еквивалентна на сонолит со единечни ќелии и близнаци во кој клетките се поврзани со рамнина на лизгање ''b'' /4.
5 Поврзано
* Алеганит
* Хондродит
* Клинохумит
* Хумит
Алеганит

Алеганитот е умерено редок хумитски минерал со формула Mn<sub>5</sub>(SiO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>2</sub>, кој припаѓа на класата на силикатни материјали. Генерално, неговите појавувања се поврзани со метаморфни (метаморфизирани) наоѓалишта на манган. Минералот е именуван по округот Алегани, Северна Каролина, САД.
1 Поврзано
* Хондродит
* Клинохумит
* Хумит
* Џеригибсит
Конунг

Конунг (прагермански: ''kuningaz'', старонордиски: ᚲᛟᚾᚢᛜᚱ, ''konungr'', староанглиски: ''cyning'') — старогермански поим за врховен владетел. Во епохата на развиениот среден век, овој поим му соодветствува на поимот крал (на пр. шведскиот крал Магнус Ладулос).
1 Општествена положба
Како што се гледа од „Песната за Риг“, конунзите произлегле од средината на јарловите. Нивната појава е поврзана со процесот на создавање национални држави. Бидејќи овие нови државни формации се појавувале во текот на борбата на јарловите за превласт, колку повеќе се окрупнувала државата, толку повеќе еден јарл се издигнувал над сите останати. Како последица на тоа, јарловите од врховни и самостојни владетели се претвориле во вазали на конунзите и нивни намесници.
Во периодот пред примање на христијанството, конунгот извршувал три функции:
* судска — во текот на тингот;
* воена — за време на војна;
* свештеничка — за време на принесување жртви.
Положбата на конунг била наследна, но за да стапи на престолот, му било потребно одобрение од народот. Сите синови и луѓе со соодветно потекло можеле да се стремат кон титулата конунг (на пр. Отар од Холугаланд). Оваа околност неретко водела до двовластие, кога двајца браќа истовремено станувале конунзи.
Во раниот период, на конунгот му припаѓале еден или повеќе бродови, дружина (старонордиски: ''drótt'') и земјиштен посед — наследен имот. Последново честопати било причина за феудални меѓусебни борби. Во некои случаи, конунгот немал земјишни поседи и водел скитнички живот на брод — таквите конунзи биле нарекувани секонунзи (морски конунзи).
Како свештеник, конунгот барал одобрение за своите постапки од боговите. На пример, Ерик Победнички му се обратил на Один на третиот ден од битката кај Фирисвелир. Исто така, конунгот раководел со блот (жртвување) на важни јавни места, како што е Храмот во Упсала. Одбивањето на оваа обврска можело да го чини конунгот власт. Таков бил случајот, на пример, со Хакон Добриот, кој се обидел да им наметне христијанство на своите соплеменици, како и со Анунд Гордске, кој поради христијанските убедувања одбил да учествува во блот и бил симнат од власт во 1070 г.
Хиперстен

Хиперстен — иносиликатен минерал што формира карпи и припаѓа на групата орторомбични пироксени. Неговата хемиска формула е . Се наоѓа во магматски и метаморфни карпи, како и во каменити и железни метеорити. Литературата формално го напуштила овој термин, претпочитајќи да го категоризираат овој минерал како енстатит или ферозилит. Тој формира цврсти раствори со минералите енстатит и ферозилит. Чистиот енстатит не содржи железо, додека чистиот ферозилит не содржи магнезиум; хиперстен е името дадено на минералот кога е присутна значителна количина од двата елементи. Енстатит е стабилен при атмосферски притисок, но ферозилитот е стабилен само при покачен притисок, распаѓајќи се во кварц и фајалит при атмосферски притисок освен ако не се стабилизира со магнезиум или други нечистотии.
Минералот обично се наоѓа како фолијатни маси вградени во магматските карпи норит и хиперстен- андезит, од кои што е основен дел. Грубозрнестата лабрадорит -хиперстен-карпа (норит) на островот Павле покрај брегот на Лабрадор го обезбедила најтипичниот материјал; поради оваа причина, минералот е познат како лабрадор хорнбленда или паулит.
Бојата е често сива, кафеава или зелена, а сјајот е обично бисерно бел или проѕирен. Плеохроизмот е силен, тврдоста е 5–6, а специфичната тежина е 3,4–3,9. На одредени површини прикажува бакарно-црвен метален сјај, или шилер, кој има исто потекло како бронзениот сјај на бронзитот, но поизразен. Како и бронзитот, понекогаш се сече и полира како скапоцен камен.
Името „хиперстен“ потекнува од грчкиот збор и значи „премногу јак“, и е алузија на тоа дека е поцврст од амфиболскиот минерал хорнбленда (со кој што е често помешан).
Хиперстенот е дискредитиран од Меѓународната минералошка асоцијација и повеќе не се смета за валиден тип на минерал; примероците означени како хиперстен обично се фероан енстатит.
Зоизит

Зоизит — познат како сауалпит, по неговото место на пронаоѓање<sub>,</sub> е калциум алуминиум хидрокси соросиликат кој припаѓа на групата минерали епидоти. Неговата хемиска формула е Ca<sub>2</sub>Al<sub>3</sub>(SiO<sub>4</sub>)(Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>)O(OH).
Зоизит се јавува како призматични, орторомбични (2/m²/m²/m) кристали или пронајдени се во метаморфни и пегматитни карпи. Зоизит може да биде од син до виолетов, зелен, кафеав, розов, жолт, сив или безбоен. Сините кристали се познати под името танзанит. Има стаклен сјај и конхоидна до нерамна фрактура. Кога се еуедарски, кристалите на зоизит се набраздени паралелно со главната оска (c-оска). Исто така, паралелно со главната оска е едната насока на совршено расцепување. Минералот е помеѓу 6 и 7 на Мосовата скала на тврдост, а неговата специфична тежина се движи од 3,10 до 3,38, во зависност од сортата. Има бели линии и се вели дека е кршлив. Клинозоизит е почест моноклиничен полиморф на Ca<sub>2</sub>Al<sub>3</sub>(SiO<sub>4</sub>)(Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>)O(OH). Транспарентниот материјал се обликува во скапоцени камења, додека проѕирниот и непроѕирен материјал се резба.
Минералот го опишал Абрахам Готлоб Вернер во 1805 година. Тој го именувал по крањскиот природонаучник Зигмунд Зоис, кој му ги испратил примероците од Сауалпе во Корушка. Зоис сфатил дека станува збор за непознат минерал кога му го донел трговец со минерали, за кој се претпоставува дека е Симон Прешерн, во 1797 година.
Извори на зоизит вклучуваат Танзанија (танзанит), Кенија (аниолит), Норвешка (тулит), Швајцарија, Австрија, Индија, Пакистан и американската држава Вашингтон.
Во поново време, врстата Тулит е пронајдена во Канада, во рудникот Џефри (Вал-де-сорс, Квинсленд) и во Британска Колумбија.
Андалузит

Андалузитот е алуминиумски силикатен минерал со хемиска формула Al<sub>2</sub>SiO<sub>5</sub>. Овој минерал е именуван од Деламетери, кој мислел дека потекнува од Андалузија, Шпанија. Наскоро станало јасно дека станува збор за грешка во локацијата и дека проучуваните примероци всушност биле од Ел Кардосо де ла Сиера, во шпанската покраина Гвадалахара.
Андалузитот е триморфен со кијанит и силиманит, што е полиморф со понизок притисок и средна температура. На повисоки температури и притисоци, андалузитот може да се претвори во силиманит. Андалузитот е алумосиликатен индексен минерал, кој дава индиции за длабочината и притисоците вклучени во производството на карпата домаќин.
1 Врсти на андалузит
Видот хиастолит најчесто содржи темни инклузии од јаглерод или глина кои формираат крстовидна шема кога се прикажуваат во пресек. Овој камен бил познат уште од шеснаесеттиот век, каде што бил носен од страна на аџии како сувенир кои се враќале од Сантијаго де Компостела.
Виридинот е зелена сорта на андалузит во која манганот 3+ го заменува алуминиумот, кој што е одговорен за бојата. Канонаит е зеленикаво-црн минерал сличен со андалузитот и има приближен состав.
Проѕирна врста се наоѓа во Бразил и Шри Ланка може да се исече во скапоцен камен. Фацетираните андалузитни камења даваат црвени, зелени и жолти бои што наликува на пригушена форма на иридесценција, иако боите всушност се резултат на невообичаено силен плеохроизам.
2 Појава
Андалузитот е чест метаморфен минерал кој се формира под низок притисок и ниски до високи температури. Минералите кијанит и силиманит се полиморфи на андалузитот, секој од нив се јавува под различни односи на температура-притисок и затоа ретко се наоѓаат заедно во истата карпа. Поради ова, трите минерали се корисна алатка за да се помогне во идентификувањето на патеките на притисок-температура на карпата домаќин во која се наоѓаат. Особено е поврзан со пелитични метаморфни карпи како што е шкрилец.
Највисоката концентрација на андалузит во светот се наоѓа во рудникот Гломел во Арморски Брегови (Франција), кој сочинува 25% од глобалното производство на овој минерал. Јужна Африка поседува најголем дел од познатите светски наоѓалишта на андалузит.
3 Употреба
Андалузитот се користи како огноотпорен материјал во печки и други индустриски процеси.
Колеманит

Колеманит (Ca<sub>2</sub>B<sub>6</sub>O<sub>11</sub>·5H<sub>2</sub>O) или (CaB<sub>3</sub>O<sub>4</sub>(OH)<sub>3</sub>·H<sub>2</sub>O) — боратен минерал кој се наоѓа во евапоритни наслаги во алкални езерски средини. Колеманитот е секундарен минерал кој се формира со промена на боракс и улексит.
Првпат бил опишан во 1884 година кога бил пронајден во близина на Фурнес Крик во Долината на Смртта и бил именуван по Вилијам Тел Колман (1824–1893), сопственик на рудникот „Хармони Боракс Воркс“ каде што бил првпат пронајден. Во тоа време, Колман алтернативно го предложил името „смитит“, по неговиот деловен соработник Франсис Марион Смит.
1 Употреба
Колеманитот бил најважната руда на бор сè до откривањето на кернитот во 1926 година. Има многу индустриски примени, како што е производството на стакло отпорно на топлина.
2 Појава
Околу 40% од познатите светски резерви на колеманит се наоѓаат во рудникот Емет во западна Турција. Други важни извори во Турција се наоѓаат во Бигадич и Кестелек.
3 Наводи
Џеси Даглас

Џеси Даглас (3 јули 1897 – 7 септември 1965) — американски математичар и добитник на Филдсовиот медал, познат по неговото општо решение на Платоевиот проблем.
1 Живот и кариера
Роден е во еврејско семејство во Њујорк, син на Сара (родена Комел) и Луис Даглас. Студирал на Градскиот колеџ во Њујорк како додипломец, дипломирајќи со почести по математика во 1916 година. Потоа се преселил на Универзитетот Колумбија како постдипломец, добивајќи докторат по математика во 1920 година.
Даглас беше еден од двајцата добитници на првите Филдсови медали, доделени во 1936 година. Тој беше награден за решавање, во 1930 година, на проблемот на Платото, кој прашува дали постои минимална површина за дадена граница. Проблемот, формулиран уште во 1760 година кога Лагранж го иницирал, припаѓа на областа на анализата на варијации и е познат и како проблем на сапунична површина. Даглас дал значаен придонес и во инверзниот проблем во анализата на варијации. Во 1943 година, Американското математичко друштво му ја доделило наградата „Боше“ во негова чест.
Даглас работел на Универзитетот Колумбија, Масачусетскиот институт за технологија и Институтот за напредни студии Подоцна станал редовен професор на Градскиот колеџ во Њујорк, каде што предавал до неговата смрт. Во тоа време, CCNY нудел само додипломски студии, а тој предавал курс по напредна анализа.
2 Избрани трудови
*****
3 Наводи
* Биографија во ''Речник на научни биографии'' (Њујорк 1970–1990)
* Биографија во ''Енциклопедија Британика'' (август 2003)
Џејмсонит

Џејмсонит — сулфитен минерал, поточно оловен, железен, антимонски сулфид со формула Pb<sub>4</sub>FeSb<sub>6</sub>S<sub>14</sub>. Со додавање на манган формира серија со бенавидезит. Тоа е темно сив метален минерал кој формира ацикуларни призматични моноклинични кристали. Тој има Мосова тврдост од 2,5 и има специфична тежина од 5,5 - 5,6. Тој е еден од ретките сулфидни минерали што формираат влакнести или иглести кристали. Исто така, може да формира големи призматични кристали слични на антимонит со кои може да се поврзе. Обично се наоѓа во хидротермални наслаги со ниска до умерена температура.
Именуван е по шкотскиот минералог Роберт Џејмсон (1774–1854). Првпат е идентификуван во 1825 година во Корнвол, Англија. Исто така, се среќава во Јужна Дакота и Арканзас, САД; Сакатекас, Мексико; и Романија.
Џејмсонитот генерално има исклучително голем број синоними, како и регионални и тривијални имиња, што е невообичаено дури и за толку впечатливи минерали од практична гледна точка. Пред сè, тука спаѓаат веќе споменатите домингит, комуцит, пфафит, сив антимон или пердувеста руда. Покрај тоа, јамесонитот е познат и под своите англиски имиња: варенит, волфсбергит, плумит, розелан, розенит, сахароваит, блејантимонит, антимонски радијален сјај, фалкманит и други. Во старата германска минералошка литература, исто така, се среќаваат следниве имиња за џејмсонитот: лумпенерц, шталантимонгланц, шписгласфедерерз, зундерерц. Покрај тоа, терминот „аксоатомски антимонски сјај“ до почетокот на 19 век се сметал за научен во минералошките кругови и бил доминантен.
Морганит (скапоцен камен)

Морганит — портокалова или розова сорта на берил, исто така е и скапоцен камен. Морганит се ископува во Бразил, Авганистан, Мозамбик, Намибија, САД и Мадагаскар.
Морганитот станал популарен во 2010 година.
Најчесто се јавува во комбинација со минерали како што се: албит, клеваландит, кварц, аквамарин, елбаит, лепидолит, шорл, турмалин и мусковит.
1 Име
По откривањето на нова локација за ископување розов берил на Мадагаскар во 1910 година, Џорџ Кунц го предложил името морганит на состанокот на Њујоршката академија на науките на 5 декември 1910 година во чест на својот пријател и клиент Џ.П. Морган за неговата финансиска поддршка за уметноста и науката и неговите важни подароци на скапоцени камења на Американскиот музеј за природна историја во Њујорк и на Музејот за природна историја во Париз. Морган бил еден од најважните колекционери на скапоцени камења во раните 1900-ти - неговата колекција делумно била составена од „Тифани енд Компани“ и нивниот главен гемолог, Кунц.
Морганитот е познат и како розов берил, розов берил, розов смарагд и „цезиски (или ''цезански'') берил“.
2 Карактеристики
Розовата боја на морганитот се припишува на јоните на Mn2<sup>+</sup>. Морганитот е плеохроичен; односно доколку се гледа по неговата кристалографска оска, бојата има посилна розова боја.
Во споредба со смарагдот, морганитот има помалку инклузии и фрактури, што го прави потраен од смарагдот.
3 Историја
Розовиот берил за прв пат бил откриен на остров покрај брегот на Мадагаскар во 1910 година. Исто така бил познат, заедно со други минерали на скапоцени камења, како што се турмалин и сподумен, во Пала, Калифорнија. Во декември 1910 година, Њујоршката академија на науките го именувала розовиот вид берил „морганит“ по финансиерот Џ.П. Морган.
На 7 октомври 1989 година, еден од најголемите примероци на скапоцен камен морганит некогаш откриен, на крајот наречен „Розата на Мејн“, бил пронајден во каменоломот Бенет во Бакфилд, Мејн, САД. Кристалот, првично со портокалова нијанса, бил 23см долг и околу 30см широк, и тежел (заедно со својата матрица) нешто повеќе од 23кг.
Пред 2011 година, морганитот бил непознат во многу продавници за накит. Но, неодамна морганитот стекнал популарност.
4 Вредност и популарност
Според едно истражување од 2017 година, морганитот е втор најпопуларен камен што не е дијамант, по сафирот. Еден карат морганит може да чини околу 300 долари.
Морганит е еден од најретките членови на семејството берил, втор по големина веднаш по црвениот берил. Поради недостигот на морганит, особено оние со висок квалитет, тие имаат тенденција да бидат меѓу најскапите по карат. Оние што се со темно розова боја имаат тенденција да бидат највредни.
Англезит

Англезит — оловен сулфатен минерал со хемиска формула PbSO<sub>4</sub>. Се јавува како оксидациски производ на примарна оловна сулфидна руда, галенит. Англезит се јавува како призматични орторомбични кристали и земјени маси и е изоморфен со барит и целестин. Содржи 74% олово по маса и затоа има висока специфична тежина од 6,3. Бојата на англезит е бела или сива со бледо жолти ленти. Може да биде темно сив ако е нечист.
Првпат бил препознаен како минерална врста од Вилијам Витеринг во 1783 година, кој го открил во бакарниот рудник Парис на островот Англси; името англезит, според оваа локација, го дал Ф. С. Бедан во 1832 година. Кристалите од Англси, кои порано биле наоѓани во изобилство на матрица од мат лимонит, се мали по големина и едноставни по форма, најчесто ограничени со четири лица на призма и четири лица на купола; тие се кафеаво-жолти по боја поради обоеност од лимонит. Кристалите од некои други локалитети, особено од Монтефони во Сардинија, се проѕирни и безбојни, со брилијантен адамантински сјај, и обично се модифицирани со бројни светли лица. Разновидноста на комбинации и навики што ги покажуваат кристалите е многу голема — речиси двесте различни форми се прикажани од В. фон Ланг во неговата монографија за оваа врста; без мерење на аглите, кристалите често тешко се распознаваат. Постојат јасно изразени цепливости паралелни со лицата на призмата (110) и со базалната рамнина (001), но тие не се толку добро развиени како кај изоморфните минерали барит и целестин.
Англезитот е минерал од секундарно потекло, формиран со оксидација на галенит во горните делови на минералните јазли каде што тие се погодени од процесите на атмосферско дејство. Во Монтепон, кристалите создаваат кора во шуплините во сјајна грануларна галена; а од Лидхилс, во Шкотска, познати се псевдоморфи на англезит по галена. На повеќето локации се наоѓа како изолирани кристали во јазлите што содржат олово, но на некои места, во Австралија и Мексико, се јавува како големи маси, а потоа се ископува како руда на олово.
Англезитот понекогаш се користи како скапоцен камен.
1 Галерија
2 Библиографија
* Палаче, П.; Берман Х.; Фрондел, К. (1960). „ ''Данов систем на минералогија, том II: Халиди, нитрати, борати, карбонати, сулфати, фосфати, арсенати, волфрами, молибдати, итн. (Седмо издание)“'' Џон Вајли и синови, Инк., Њујорк, стр. 420–424.