Вилма Еспин

Вилма Лусила Еспин Гиљоис (7 април 1930 - 18 јуни 2007) била кубанска револуционерка, феминистка и хемиски инженер. Таа помогнала во снабдувањето и организирањето на Движењето на 26 јули како подземен шпион и зела активна улога во кубанската влада од завршувањето на револуцијата па се до нејзината смрт. Еспин помогнала и во основањето на Федерацијата на кубански жени и промовирала еднакви права за кубанските жени во сите сфери на животот.
Како сопруга на Раул Кастро и снаа на Фидел Кастро, таа се сметала за прва дама на Куба во период околу 45 години.
1 Ран живот и образование
Вилма Еспин Гиљоа е родена на 7 април 1930 година, во Сантијаго де Куба. Таа била ќерка на богат кубански адвокат, Хозе Еспин и неговата сопруга Маргарита Гиљоа. Имала четири браќа и сестри, Нилса, Иван, Соња и Хозе. Еспин посетувала основно училиште на Академија „Перез-Пења“ и студирала балет и пеење на Асоцијацијата „Про-Арте Кубано“ во текот на 1940-тите. Во 1950-тите, студирала хемиско инженерство на Универзитетот Ориенте, Сантијаго де Куба (една од првите жени на Куба што го изучувала овој предмет). Додека студирала на Универзитетот Ориенте, Сантијаго де Куба, играла одбојка, тенис и била сопран во Универзитетскиот хор. На универзитетот, Еспин го запознала својот ментор Франк Паис во универзитетска група наречена „Револуционерна акција Ориенте“ , која била одговорна за нападот врз касарната Монкада. По дипломирањето, нејзиниот татко ја охрабрил да студира на МИТ во Кембриџ, Масачусетс, за да ги заврши постдипломските студии со надеж дека посетата на Америка ќе ја одврати од вклучување во социјалистички активности. Кога конечно се согласила, нејзината кратка академска кариера на МИТ ја оставила со уште поголем гнев и непријателство кон Соединетите Држави, и официјално се приклучила на Движењето „26 јули “ на враќање кон Куба преку Мексико. Еспин завршила само еден семестар на МИТ.
2 Улога во кубанската револуција
Враќајќи се дома, таа се вклучи уште повеќе во активности против диктаторот Фулгенсио Батиста. Средбата со револуционерниот водач Франк Паис ја мотивирало да стане водач на револуционерното движење во покраината Ориенте. Еспин ги запознала браќата Кастро кои се преселиле во Мексико по нивниот неуспешен вооружен напад врз касарната Монкада во јули 1953 година и ослободувањето од затвор во 1955 година. Еспин дејствувала како гласник помеѓу Движењето 26 Јули во Мексико и Паис назад на Куба. Потоа таа продолжила да им помага на револуционерите.
Способноста на Еспин да зборува и шпански и англиски ѝ овозможила да го претставува револуционерното движење на меѓународно ниво. Пепин Бош, извршен директор на корпорацијата Бакарди, организирал состанок помеѓу генералниот инспектор на ЦИА, Лиман Киркпатрик, и претставници на Движењето „26 јули“ во 1957 година. Еспин, како револуционерен лидер и ќерка на извршен директор на Бакарди, му рекла на Киркпатрик дека револуционерите го сакаат само „она што вие Американците го имате: чиста политика и чист полициски систем“. Таа, исто така, дејствувала како преведувач за интервјуто на Фидел Кастро од страна на новинарот на „Њујорк тајмс“, Херберт Метјуз, во 1957 година, кое служело за двојна цел - ширење на вестите за револуцијата и уверување на Кубанците и меѓународната заедница дека тврдењата на Батиста за смртта на Кастро се лажни.
3 Улога во Федерацијата на кубански жени
Вилма Еспин била отворен поддржувач на родовата еднаквост во Куба, но јасно се одделувала себеси и целите на Федерацијата на кубански жени од традиционалниот феминизам, инсистирајќи на застапување на „женствено“, а не „феминистичко“. Нејзината вклученост во револуцијата помогнало во трансформацијата на улогата на жените во Куба и во 1960 година, Еспин станала претседател на Федерацијата на кубански жени и останала на таа позиција до нејзината смрт во 2007 година. Примарните цели на организацијата биле едукација на жените, давање на потребните вештини за барање профитабилно вработување и пред сè охрабрување да учествуваат во политиката и да ја поддржат револуционерната влада. Во 1960 година, кога шеќерните фабрики и полињата со трска биле нападнати низ Куба кратко пред инвазијата на Заливот на свињите, Федерацијата на кубански жени ги создала Бригадите за итен медицински одговор за да ги мобилизира жените против контрареволуцијата. Кубанската влада и Федерацијата ги охрабриле жените да се приклучат на работната сила, дури отишле дотаму што го донеле Кубанскиот семеен законик во 1975 година, закон со кој се наложува мажите да помагаат со домашните работи и грижата за децата за да се олесни работното оптоварување на мајките што работат.
4 Улога во кубанската влада
Еспин била член на Централниот комитет на Кубанската комунистичка партија од 1965 до 1989 година. Таа, исто така, имала многу други улоги во кубанската влада, вклучувајќи претседател на Комисијата за социјална превенција од 1967 до 1971 година, директор за индустриски развој во Министерството за храна во 1969 година, претседател на Институтот за грижа за деца во 1971 година и член на Кубанскиот државен совет во 1976 година. Покрај нејзините улоги во Куба, Еспин, исто така, била претставник на Куба во Генералното собрание на Обединетите нации.
Еспин ја извршувала улогата на прва дама на Куба 45 години, првично преземајќи ја улогата на снаа на Фидел Кастро, кој бил разведен кога дошол на власт. Таа официјално станала прва дама во 2006 година кога нејзиниот сопруг, Раул Кастро, станал претседател. Дополнително, таа ја добила титулата „државен секретар“ во Владата на Куба.
Еспин ја предводела кубанската делегација на Конгресот на Меѓународната федерација на демократски жени во Чиле во септември 1959 година. Таа, исто така, ги предводела кубанските делегации на последователните Конференции за жени, пофалувајќи ги како „непроценливи за жените во земјите во развој“.
5 Семејство
Еспин била во брак со Раул Кастро, поранешниот прв секретар на Комунистичката партија на Куба, кој е брат на поранешниот прв секретар Фидел Кастро. Нивната венчавка се одржала во 1959 година, само неколку недели откако Движењето на 26 јули успешно го соборило диктаторот Фулгенсио Батиста. Таа имала четири деца (Дебора, Мариела, Нилса и Алехандро Кастро Еспин) и осум внуци. Нејзината ќерка, Мариела Кастро, моментално раководи со Кубанскиот национален центар за сексуално образование, а нејзиниот син, Алехандро Кастро Еспин, е полковник во Министерството за внатрешни работи.
6 Смрт и наследство
Еспин починала во Хавана на 18 јуни 2007 година, по долго боледување. Официјален период на жалост бил прогласен од 20 часот на 18 јуни до 22 часот на 19 јуни. Погребна церемонија се одржала во театарот „Карл Маркс“ во Хавана еден ден по нејзината смрт. Илјадници Кубанци ѝ оддадале почит на Плоштадот на револуцијата во Хавана. Нејзиниот сопруг Раул Кастро бил присутен, но Фидел Кастро не бил присутен. Кубанската влада објави соопштение во кое ја пофалило како „една од најрелевантните борци за еманципација на жените во нашата земја и во светот. Нејзиното тело било кремирано, а нејзините останки почиваат во Мавзолејот Франк Паис, Муниципио II Френте во покраината Сантијаго де Куба, Куба. Основното училиште „Вилма Еспин“ било отворено во Хавана во април 2013 година. Еспин го основала „Frente Continental de Mujeres Contra la Intervención“ (Континентален женски фронт против интервенција) и Регионалниот центар на Меѓународната демократска федерација на жени за Америка и Карибите.
7 Наводи
****