Карашево

Карашево (|Carașova) е населено место и седиштето на истоимената општина во округот Караш-Северин, Романија. Според пописот од 2021 година имало 1.891 жител, а во општината 2.529 жители. Општината Карашево ги опфаќа и населените места Нермиѓ и Јабалче. Селото е претежно населено со Хрвати (Карашевци), кои зборуваат торлачки.
1 Историја
Кога унгарскиот крал Стефан I го победил Ахтум на почетокот на 11 век, Банат станал составен дел од Унгарија. Во втората половина на 12 век, неколку окрузи во Банат се споменуваат во документите, вклучувајќи го и Карашевскиот округ. За да се спротивстави на нападите на разни миграциски народи, на почетокот на 12 век бил основан Северинскиот Банат, предводен од бан кој имал неколку тврдини потребни за одбрана на границата по должината на Дунав. Со истата цел, на левиот брег на Дунав биле изградени и други тврдини, кои се евидентирани во документи од 13-14 век (Оградена, Дренкова, Либораждеа и други). Во внатрешноста на Банат, порано постоеле или биле изградени други тврдини, распоредени во појас: Алмаж, Турну Рујен, Себеш, Лугож, Бокша, Чаково. Во овој синџир на тврдини се наоѓала и тврдината Карашево, која можеби постоела и пред доаѓањето на Унгарците во Панонската рамнина. Овие тврдини имале двојна улога, тие биле центри на кралската моќ и штит против странските освојувачи. По Битката на Косово во 1389 година, границата на Отоманското Царство се поместила кон Дунав, а Османлиите ќе бидат главната закана за Банат во следните неколку векови. Според некои автори, првата потврда за постоењето на тврдината Карашево, или како што ја нарекуваат Карашевци, ''Турски грат'', датира од 1230 година, а од 1247 година се појавува под името ''Castrum Crassou'', а подоцна и под други имиња. До османлиското освојување на Банат, тврдината била дом на двајца капетани. Тврдината се појавува континуирано во документите од тоа време сè до 1595 година. Османлиите ја освоиле во 1551 година за време на нивниот напредок кон Темишвар. На крајот на 16 век, во 1595 година, за време на антиосманлиската офанзива на Христијанската лига, тврдината била ослободена од трансилванската војска. По овој период, откако ја изгубила својата стратешка и воена важност, повеќе не се споменува во документите. Според усната традиција, таа била уништена за време на османлиското владеење во Банат.
Населбата Карашево првпат се споменува во документите во 1333 година под името ''Karasov''. Благодарение на својата стратешка локација и близината до самата тврдина, Карашево во минатото било важен административен, политички и религиозен центар. Во 1333 година, Карашево било седиште на католичкиот протопрезвитериум (според некои документи, постоело од 1285 година), но престанало да постои во виорот на матните настани што следеле во 1537 година. Благодарение на брзиот развој, населбата се споменува како ''oppidum'' (град) околу 1500 година. Таму имало и католички манастир, управуван од францискански монаси, а религиозните служби се вршеле на ''илирски'' јазик за сите населби во Карашево до 1785 година, кога парохијата била преземена од лаичко свештенство. Францисканските монаси дошле од Бугарија, Босна и Далмација, тие биле присутни во Карашево долго време, од 14 век до 1785 година, освен во периодот од 1721 до 1740 година, кога таму пристигнале језуитите и ги протерале францисканците. Во Карашево бил основан пастирски центар во 1626 година, со што веднаш започнала католицизацијата на населението на Банат. Со реорганизацијата на парохијата, во 1789 година, во населбите во Карашево биле основани уште три парохии (Равник, Клокотиќ и Лупак). Во 1860 година, Карашево повторно станало протопрезвитериум и останало така до 1913 година, кога католичкиот административен центар бил преместен во Решица. Според различни документи од тоа време (пописи на населението од 1690 и 1700 година, регрутирање од 1717 година), Карашево има 400 регистрирани куќи, што го прави една од најголемите населби во областа помеѓу Тиса, Муреш и Дунав, веднаш зад Темишвар и Карансебеш, а со тоа и еден од најважните административни и религиозни центри. Во 18 век, во согласност со административната поделба пред воспоставувањето на Воената Банатска граница во 1768 година, Карашево припаѓало на Вршачкиот округ и било седиште на Карашевскиот округ, кој вклучувал 32 населби (вклучувајќи ги Решица, Догнеч и Бокша), каде што се наоѓале административната потканцеларија и католичкиот манастир. Со одлука на Виенскиот суд на 12 декември 1718 година, Банат бил административно реорганизиран и поделен на 13 окрузи, но во периодот 1719–1720 година бројот на окрузи бил намален на 11. Вршачкиот округ, со вкупно 64 населби, бил поделен на пет окрузи, вклучувајќи го и Карашевскиот округ со 8 населби. Пред 1768 година, Вршачкиот округ имал 77 населби кои биле дел од три окрузи: Карашево (32 населби), Велики Јам (19 населби) и Вршац (26 населби). Банат ќе доживее фундаментална административна реорганизација по анексијата од Унгарија. Почнувајќи од мај 1779 година, наместо претходните окрузи и области од времето на Хабсбуршката администрација, Банат ќе биде поделен на три комитети: Тамишки, Торонталски и Карашки (Крашовски). Карашевската жупанија имала 228 населби поделени во пет окрузи, а Карашево повеќе не било административен центар.
Според усната традиција, Карашево првично се наоѓало на платформа наречена ''Буј'', на место наречено ''Селиште'', каде што имало црква, траги од живот (остатоци од згради) сè уште можат да се видат денес. Друга легенда вели дека првобитното село се наоѓало на место наречено ''Мостиште'', сместено во мал залив низ кој течат потоците Нермиќ и Клокотичка Ре.
2 Население
;Етнички состав во населба (2.341 жител)
;Етнички состав во општината
3 Религија
Изградбата на најстарата црква во парохијата Карашево, црквата „Успение на Пресвета Богородица“ во Карашево, започнала под будното око на језуитскиот Миховил Ловинич во 1720 година. Таа била осветена и завршена во 1726 година. Во 1730 година, језуитскиот монах Миховил Ловинич бил назначен за парохиски свештеник и ја извршувал функцијата до 1740 година, кога францисканците пристигнале во парохијата и ја презеле улогата на грижа за заедницата, останувајќи до 1790 година. Во 1770 година, францисканците ја прошириле црквата и го прошириле делот каде што се наоѓа светилиштето. Свештеникот кој е заслужен и чие име е споменато во црковните книги, задолжен за изградбата на светилиштето, е Миховил Гроздиќ. Почнувајќи од 1800 година, во парохија доаѓаат свештеници назначени од епископот кои не припаѓаат на црковните редови. Во 1726 година изградбата на црквата била завршена, во 1770 година било изградено светилиштето; во 1800 година започнала изградбата на црковната кула, во 1809 година изградбата запрела поради недостаток на материјални средства, во 1828 година изградбата повторно започнала таму каде што била запрена, со цел кулата да се надгради само до часовникот, дури во 1853 година кулата била завршена и бил поставен покривот на кулата. Треба да се спомене дека свештеникот кој ја започнал изградбата на кулата се викал Андрија Рајхард. Во тој период, поточно во 1817 година, црква претрпела присилно одземање на црковните ѕвона. Во тој период Европа минувала низ турбулентни времиња. Во 1975 година црквата била живописана, свештеникот Тодор Катиќ се погрижил за работите, додека историските факти велат дека првата фреска е направена во 1870 година. Црковните книги велат дека делата ги завршил одреден уметник кој дошол од Виена и дека парохијаните, поточно локалните овчари, платиле со вредноста „сите овчари дале еден ден собрано млеко“. Во 1875 година сликата „Успение на Пресвета Богородица“ била донесена во црква од Виена. Сликата била пренесена со брод во Базијаш, оттаму мештаните ја донеле сликата во селото носејќи ја на кочија. Нешто подоцна, во 1895 година, црквата била опремена и со оргули. Оргули биле донесени од Арад од компанијата Данкл Антон.
4 Поврзано
* Лупак
* Свиница (Романија)
* Караш-Северин (округ)