Антофилит

Антофилит — орторомбичен амфиболен минерал: ☐Mg<sub>2</sub>Mg<sub>5</sub>Si<sub>8</sub>O<sub>22</sub>(OH)<sub>2</sub> (☐ е за празно место, точкест дефект во кристалната структура), магнезиум железо <sub>иносиликат</sub><sub>хидроксид</sub>. Антофилитот е полиморфен со кумингтонит. Некои форми на антофилит се ламеларни или фиброзни и се класифицирани како азбест. Името е изведено од латинскиот збор ''anthophyllum'', што значи ''каранфилче'', алузија на најчестата боја на минералот. Кристалот на антофилит се карактеризира со совршено расцепување по насоки од 126 степени и 54 степени.
1 Појава
Антофилитот е производ на метаморфизам на карпи богати со магнезиум, особено ултрабазни магматски карпи и нечисти доломитски шкрилци. Исто така, се формира како ретрограден производ што ги обрабува реликтните ортопироксени и оливинот, и како помошен минерал во гнајсевите и шкрилците што содржат кордиерит. Антофилитот се јавува и како ретрограден метаморфен минерал добиен од ултрамафични карпи заедно со серпентинит.
2 Појава во ултрамафични карпи
Антофилитот се формира со распаѓање на талк во ултрамафични карпи во присуство на вода и јаглерод диоксид како прогресивна метаморфна реакција. Парцијалниот притисок на јаглерод диоксидот (XCO<sub>2</sub>) во воден раствор го фаворизира производството на антофилит. Повисоките парцијални притисоци на CO<sub>2</sub> ја намалуваат температурата на ''антофилитот - во'' изоградот.
Ултрамафичните карпи во чисто хидрирани, без CO<sub>2</sub> средини ќе имаат тенденција да формираат асоцијации серпентинит - антигорит - бруцит - тремолит (во зависност од содржината на MgO) или на метаморфен степен од амфиболит до гранулит, метаморфен пироксен или оливин. Така, метаморфните асоцијации на ултрамафични карпи што содржат антофилит се индикативни за метаморфизам на фација од зелен шкрилец во присуство на метаморфни флуиди што содржат јаглерод диоксид.
Типичните метаморфни реакции на склопување за ултрамафични карпи со ниска содржина на магнезиум (<25% MgO) и висока содржина на магнезиум (>25% MgO) се;
* Оливин + Тремолит + Талк → Оливин + Тремолит + Антофилит (низок MgO, >550 °C, XCO2 <0,6)
* Талк + Тремолит + Магнезит → Тремолит + Антофилит + Магнезит (Висок MgO, >500 °C, XCO2 >0,6)
* Талк + Магнезит + Тремолит → Антофилит + Тремолит + Магнезит (Низок MgO, >500 °C, XCO2 >0,6)
Ретроградниот антофилит е релативно редок во ултрамафичните карпи и најчесто е слабо изразен, поради пониската енергетска состојба што не овозможува метаморфните реакции да се одвиваат во целост, како и поради општата дехидрација на карпестата маса за време на метаморфизмот. Дополнително, потребата од поголемо присуство на јаглерод диоксид во метаморфната течност дополнително ја ограничува неговата појава како ретрограден минерал. Затоа, типичната метаморфна асоцијација кај ретроградно изменетите ултрамафични карпи најчесто е серпентинитска или талк–магнезитна асоцијација.
Ретроградниот антофилит е присутен најчесто во зоните на смолкнување каде што фрактурирањето и смолкнувањето на карпите обезбедуваат канал за газирани флуиди за време на ретрогресијата.
3 Фиброзен антофилит
Фиброзниот антофилит е еден од шесте признати видови азбест. Бил ископан во Финска, а исто така и во Мацубасе, Јапонија, каде што помеѓу 1883 и 1970 година работеле голем отворен рудник за азбест и мелница.
Во Финска, антофилитниот азбест се ископувал во два рудници, поголемиот Пакила во општината Туушниеми започнал со работа во 1918 година, а затворен во 1975 година поради проблеми со прашина. Помалиот рудник, Малјасалми во општината Оутокумпу, се ископувал од 1944 до 1952 година. Антофилитот се користел во азбест цемент и за изолација, материјал за покриви итн.
Антофилитот е познат и како азболен азбест.