Енциклопедија на Јонгле

''Енциклопедија на Јонгле'' или ''Јонгле Дадиан'' (на традиционален кинески: 永樂大典, на поедноставен кинески: 永乐大典, на пинјин ''Yǒnglè Dàdiǎn'', буквално ''Големиот канон или Големите документи од''''ерата Јонгле)'' — кинеска компилација на знаењето од тоа време, напишана по наредба на царот Јонгле од династијата Минг, почнувајќи од 1403 година и завршена во 1408 година. Била најголемата позната енциклопедија во светот во тоа време, како и едно од првите дела од ваков вид.
Нејзиниот опсег и големина ја направиле најголемата општа енциклопедија во светот сè додека не била надмината од Википедија на 9 септември 2007, скоро шест века подоцна.
1 Пишување на делото
Две илјади учени работеле на овој проект под раководство на Јонгле (кој владеел од 1402 до 1424 година), при што вклучиле приближно 8 000 текстови, кои датираат од стариот век до современото раздобје на владејачката династија. Така, тие опфатиле голема разновидност на теми, меѓу кои земјоделство, уметност, астрономија, геологија, историја, медицина, природни науки, религија и технологија, на кои им биле додадени описи на необични природни настани или необјаснети природни појави. Енциклопедијата, која била завршена во 1408 година на Универзитетот во Нанџјинг, во зависност од изворите, првично броела 22 877 или 22 937 рачно напишани свитоци, поделени во 11.095 тома со вкупен број од приближно 370 милиони синограми. Зафатнината и била проценета на 40 кубни метри. Нејзината улога била да вклучи сè што тогаш било напишано за конфучијанскиот канон, уметностите и општествените и точните науки. На крајот станувало збор за монументална збирка на извадоци и дела извлечени од кинеската култура и книжевност.
2 Препис и исчезнување
Поради својата вонредна големина, енциклопедијата не можела да се печати со дрвени блокови, бидејќи тогашната техника дозволувала помали документи. Се верува дека се направени само две копии, исто така рачно напишани. Изворниот ракопис е изгубен, но се знае дека во 1557 година, под надзор на царот Џјиаџјинг, првиот примерок од делото бил делумно спасен од пожар кој уништил три дворци во Забранетиот Град. По оваа катастрофа, Џјиаџјинг наредил да се направи втор примерок од Енциклопедијата.
Од трите познати копии, само 400 тома преживеале до нашево време. Никој не знае што се случило со првата копија и ниту еден историски документ не дава никакви индиции за оваа тема. Вториот, од своја страна, постепено се шири и поголемиот дел од неговата содржина е изгубена од XVIII век наваму. Преостанатите 800 тома биле делумно уништени од пожарот во Академијата Ханлин, што го започнале кинеските сили за време на нападот против британските окупатори. Свитоците што го избегнале огнот биле пронајдени од Алијансата од осум нации за време на задушувањето на Боксерската буна во 1900 година<ref> '''', quelques explications historiques sur les destructions massives de livres causées par les divers incendies de 1900, lors du siège de Pékin., а сега се чуваат во приватни збирки низ целиот свет. дека сака да ги дигитализира фрагментите од енциклопедијата што сè уште ги поседува.
Во мај 2023 година, Конгресната библиотека ја завршила целосната дигитализација на енциклопедијата во 41 том сместени во азискиот дел на оваа институција.
3 Наводи
4 Надворешни врски
*Digitized chapters of the Encyclopedia:
** held by the National Library of China in Beijing (online via the World Digital Library)
** held by the British Library in London
** held by the Library of Congress in Washington D.C.
** held by the Chester Beatty Library in Dublin
*
*. ''People's Daily'' Online. April 2002 - aspirations, pending approval.
*. chinaculture.org.
*. china.org.cn. April 2002.