procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Не убивај (есеј)

„Не убивај“ е едеј од Лав Толстој. Напишан во 1890 година, веднаш бил цензуриран од руските цензори и конечно бил објавен на 8 август 1900 година. Станува збор за тоа како владетелите, кралевите и претседателите се убијци затоа што им наредуваат на армиите да извршат убиства, и како атентатите врз таквите владетели не треба да бидат изненадување.
1 Содржина
Според академикот за Толстој, Розамунд Бартлет, настанот што го инспирирал Толстој да го напише ова дело бил атентатот врз Умберто I од Италија. Според историчарот Дерк Боде, во ова дело, Толстој го изразува својот бес кон владетелите на светот кои им наредуваат на армиите да извршуваат убиства и како тие се лицемерни што се спротивставуваат на тероризмот поради неговото насилство кога владетелите на народите се тие што го извршуваат најголемото насилство.
Темата е длабоко анархистичка по тон и расположение, Толстој напишал дека страдањето на светот „не е предизвикано од одредени лица, туку од посебниот поредок на општеството под кој луѓето се толку исповрзани што се наоѓаат под власта на само неколку луѓе...“ Кога бил замолен да коментира за памфлетот во 1907, за кој рекол дека заборавил дека го напишал, Толстој одговорил „Тој вели токму она што го означува насловот, и ништо друго... едноставно дека христијаните не треба да убиваат никого, директно или индиректно, помагајќи им на убијците.“ Професорката Шарлот Алстон го сумирала делото велејќи дека атентатите врз кралеви и владетели се типични и очекувани во земјите каде што истите овие владетели им наредуваат на другите да вршат убиство.
2 Наследство
Делото било преведено од Лео Вајнер и Ајлмер Мод во 1900 година. На барање на руските власти, во 1903 година, германската влада го цензурирала делото и ги уништила сите пронајдени копии.
Во 1908 година, Владимир Молотников бил уапсен во Новгород од страна на Охраната за шверцување на копии од делата на Толстој во земјата, а меѓу пронајдените дела биле и неколку копии од ''„Не убивај“''. Според Филип Булок и Ребека Бизли, академици по руска литература, Чарлс Вилијам Даниел бил уапсен во Британија за време на Првата светска војна поради дистрибуција на ова дело; тој презентирал копија од оваа брошура специјално на поротата на неговото судење.
3 На други места во творештвото на Толстој
Темата „Не убивај“ што има импликации за современиот, воспоставен политички поредок е истражена и во други дела на Толстој, како што се: Царството Божјо е во тебе (1894), ''Патник и селанец'' (1909), ''Во што верувам'' (позната и како: ''Мојата религија'') (1884) и ''Последна порака до човештвото'' (1909).
4 Поврзано
* Библиографија на Лав Толстој
Коста Кукето

Коста Георгиев Куќов (познат како Кукето, Кукото, Куко или Куку војвода) — македонски ајдутин и револуционер, војвода и учесник во Македонското востание.
1 Животопис
Георгиев е роден во 1849 г. во селото Лакос, Серско, тогаш во Отоманското Царство. За време на Руско-турската војна (1877–1878), тој дејствувал со четата на Стојан Карастоилов во Кресненската Клисура, во Мелничко и Серско. Подоцна станал војвода на самостојна чета во родниот крај. Четник на Кукето бил идниот војвода Стојо Костов, а негови четници од Горно Броди биле Георги Зимбилев, Крсто Дабижуров, Димитар Радев, Атанас Павлов, Петко Смиленов, Петар Перухов и Ѓурата. Четата на Кукето учествувала во здружениот одред од 400 востаници кој под раководство на Стојан Карастоилов, на 5 октомври 1878 г. го напаѓа турскиот гарнизон, ги презема Кресненските анови и дава почеток на Македонското востание. На 8 октомври истата година, тој бил назначен за член на востаничкиот штаб како втор војвода.
По задушувањето на востанието, Коста Кукето продолжил да дејствува во Серско, Валовишко и Мелничко, непречено од властите. На 12 февруари 1880 г. четата на Кукето влегла во градот Сер со цел да го заробат Димитриос Марулис, директор на грчкото училиште. Откако не успеале во својата намера, четниците почнале демонстративно да играат оро сред маалото Катаконози. Известен за овој настан, мутесарифот на санџакот собрал околу 2.000 лица и започнал со гонење на четата. Кукето зел десет заложници и без жртви успеал да ја изведе четата. На 26 февруари 1880 година, заедно со други чети го нападнал гратчето Зелјахово, каде го разбил гарнизонот, ја запалил околиската управува и ги ослободил сите затвореници. При повлекувањето од градот, Коста Кукето бил ранет.
Ранетиот Коста се криел и лекувал во една пештера на планината Боздаг. Но, по предавството од грчките калуѓери на Серскиот манастир, тој бил фатен од отоманските власти. Турците го осудиле Кукето на смрт, но потоа пресудата ја замениле со вечен затвор во окови. Коста Георгиев ја издржувал затворската казна на островот Лезбос, каде починал во 1896 година.
Христијански мистицизам

Христијански мистицизам — традиција на мистични практики и мистична теологија во рамките на христијанството која „се однесува на подготовката [на личноста] за, свеста за и ефектот од [...] директно и трансформативно присуство на Бога“ или божествена ''љубов''. До шестиот век, практиката на она што денес се нарекува мистицизам се нарекувало ''contemplatio'' или ''theoria''. „гледање во“ или „свесност за“ Бога или божественото. Христијанството ја прифатило употребата и на грчката (''theoria'') и на латинската (''contemplatio'', контемплација) терминологија за опишување на различни форми на молитва и процесот на запознавање на Бога.
Контемплативните практики се движат од едноставна молитвена медитација на Светото Писмо (т.е. Lectio Divina) до контемплација за присуството Божјо, што резултира со теоза (духовно соединување со Бога) и екстатични визии за мистичното соединување на душата со Бога. Во контемплативната пракса се разликуваат три фази, имено катарза (прочистување), самата контемплација и визија на Бога.
Контемплативните практики имаат истакнато место во Источното православие и Ориенталното православие и добиле обновен интерес за западното христијанство.
1 Потекло
Идејата за мистични реалности била широко прифатена во христијанството уште од вториот век од н.е., и се однесувала не само на духовните практики, туку и на верувањето дека обредите, па дури и светите списи, имаат скриени („мистични“) значења.
Врската помеѓу мистицизмот и визијата за божественото ја вовеле раните црковни отци, кои го користеле терминот како придавка, како во изразите мистичната теологија и мистична контемплација.
Во подоцнежните векови, особено кога христијанската апологетика почнала да се потпира на старогрчката филозофија за да ги објасни христијанските идеи, неоплатонизмот извршил влијание врз христијанската мистична мисла и практика преку повеќе значајни автори вклучувајќи ги Свети Августин и Ориген.
1.1 Општо
****
1.2 Во старогрчката философија
* (Никомахејска етика 10.7). Англиски и грчки.
1.3 Во православието
****** од Џон Романидес
1.4 Во католицизмот
* Игнатиј Лојола, . Од ''духовните вежби на Игнатиј Лојола''.
1.5 Централна молитва
*
1.6 Молитва на тишина
* во Католичката енциклопедија
*
Рулет со седум бројки

Рулет со седум бројки — роман на македонскиот писател Славко Јаневски, дел од циклусот Кукулино, издаден во 1989 година.
1 Содржина
Романот „Рулет со седум бројки“ од Славко Јаневски е еден од романите од циклусот Кукулино. Се смета дека претставува последен дел од кукулинскиот циклус, односно дејството се случува во иднината во 2096 година. Меѓутоа во него Кукулино го нема повеќе, тоа е избришано од сите карти на светот, и се споменува само на почетокот и крајот на романот. Сè се случува некаде во средна Европа, кога се будат седум мртовци стари пет векови, а кои се споменуваат во претходните романи: Аргос Каламарис, Абас Кафир, Борис Коперник, Арон Морено, Серпентеус, Еразмо Сурмен и Сергеј, таткоубиецот од Керубиновата лоза од 16 век, кои итаат на состанокот според поранешен договор. Но, светот во кој се будат е спротивност на нивниот. Нема држави, нема спорови, израмнети се сите сметки, нема глад и сиромаштија, нема војски кои војуваат, нема злочини и злотвори, ако се појави зло тоа е само патолошки случај, сите можат да учат на факултетите, а општеството се труди да биде благосостојба за сите. Има невиден технолошки и биолошки напредок, а болестите се искоренети. Светот живее само во смеа.
„Ете во такво општество доаѓаат покојниците од Кукулино, да создадат заедница на мртви, бескласна, бесполова, нерелигиозна и здравствено совршена заедница. Нивните постигања- смртта по смртта, заминување од задгробниот живот. Намерата на романот доколку е можна некоја дефиниција и доколку е таа нужна: да се ѕирне зад границите на неможното... или да се навлезе тајно во сферата на тајната, сферат на ирационалното, нагонското, во смракот или муграта на потсвесните откровенија...да му даде на читателот убаво задоволство да ужива во таа ѓаволска игра на една голема имагинација што просто се истура на секоја страница... Делото се толкува и открива додека живее и доколку го надживее својот автор.“
А, ова секако е едно луцидно, маестално напишано дело на Јаневски, каде тој си поигрува со замислата на слободата, но и ужасот кој го носи таа среќна утрешница.
Утрото на еден спахија

Утрото на еден спахија: Исечок од недовршениот роман „Рускиот спахија“ — расказ на рускиот писател Лав Толстој од 1856 година.
1 Сиже
Кнезот Димитриј Нехљудов е 19-годишен студент кој се наоѓа на летен распуст во своето село. Таму, тој решава да ги прекине студиите и да се посвети на управувањето со имотот. Тој ги обиколува куќите во селото и им помага на сиромашните селани, делејќи им совети, пари, храна и друго. Гледајќи ги сиромаштијата, заостанатоста, суеверието и мрзливоста на своиет селани, тој се разочарува и сфаќа дека неговата благородна идеја да создаде благосостојба нема да се оствари.
Фара Фосет

Фара Фосет (родена како Фера Лени Фосет; 2 февруари 1947 година) – 25 јуни 2009) била американска глумица. Четирикратно номинирана за наградата „Прајмтајм Еми“ и шесткратно номинирана за наградата „Златен глобус“, Фосет се здобила со меѓународна слава кога играла главна улога во првата сезона од телевизиската серија ''Чарлиевите ангели''.
Фосет ја започнала својата кариера во 1960-тите, во реклами и во гостински улоги на телевизија. Во текот на 1970-тите, се појавила во бројни телевизиски серии, вклучувајќи ги и повторливите улоги во ''Хари О'' (1974–1976) и ''Човекот од шест милиони долари'' (1974–1978) со нејзиниот тогашен сопруг, филмската и телевизиска ѕвезда Ли Мејџорс. Нејзиниот иконски постер каде што е облечена во црвен костим за капење се продал во шест милиони примероци во првата година од печатењето. Со колешките Кејт Џексон и Џеклин Смит, глумела во телевизиската серија ''Чарлиевите ангели'', како приватна детективка Џил Манро. Сепак, си заминала на крајот од првата сезона во 1976 година, и се враќала како гостинска ѕвезда во шест епизоди за време на третата и четвртата сезона на серијата (1978–1980). Својата прва номинација за Златен глобус ја добила за нејзината работа во серијата.
Во 1983 година, Фосет добила позитивни критики за нејзината изведба во оф-Бродвејската претстава ''Екстремитети''. Потоа глумела во филмската верзија од 1986 година и добила номинација за Златен глобус. Таа добила номинации за наградата Еми за нејзината улога како малтретирана сопруга во ''Креветот што гори'' (1984) и за нејзиното толкување на убиецот Дајан Даунс во ''Мали жртви'' (1989). Нејзината работа во ТВ филмови од 1980-тите ѝ донела четири дополнителни номинации за Златен глобус. Иако Фосет претрпела негативни критики во печатот за нејзиното двосмислено појавување во ''„Лејт Шоу“ со Дејвид Летерман'' во 1997 година, таа добила силни критики истата година за нејзината улога во филмот ''Апостолот'' со Роберт Дувал. Во 21 век, продолжила да глуми на телевизија, играјќи повторливи улоги во ситкомот ''Спин Сити'' (2001) и драмата ''Гардијан'' (2002–2003). За втората, ја добила својата трета номинација за Еми. Филмските заслуги на Фосет вклучуваат ''Љубовта е смешна работа'' (1969), ''Мира Брекинриџ'' (1970), ''Изгореници''''од сонце'' (1979), ''Сатурн 3'' (1980), ''Трчањето со топ'' (1981), ''Екстремности'' (1986), ''Апостолот'' (1997) и ''Д-р Т и жените'' (2000).
На Фосет ѝ бил дијагностициран рак на анусот во 2006 година, а починала три години подоцна на 62-годишна возраст. Документарецот на НБЦ од 2009 година '', „Приказната на Фара“,'' ја опишал нејзината борба со болеста. Таа постхумно ја добила својата четврта номинација за Еми за нејзината работа како продуцент на ''„Приказната на Фара“'' .
Луцерн (расказ)

„Луцерн: Од белешките на кнезот Д. Нехљудов“ (руски: ''Из зaписок князя Д. Нехлюдовa. Люцерн'') — расказ на рускиот писател Лав Толстој од 1857 година.
1 Сиже
Кнезот Нехљудов престојува во еден хотел во Луцерн. Во градот има многу англиски туристи, кои се строги, воздржани и студени. Шетајќи низ градот, кнезот забележува уличен музичар кој пее многу убаво. Околу него се собрани многу туристи, но кога завршува со пеењето, тие не му даваат пари, туку го исмејуваат. Незадоволен од нивното однесување, кнезот му пристапува на музичарот и го кани да го почести во хотелот. Таму, музичарот му раскажува за својот живот, а кнезот се расправа со хотелскиот персонал кои не го почитуваат музичарот. Кнезот е возбуден поради бесчувствителноста на цивилизираниот човек...
Двајца хусари

„Двајца хусари““ — расказ на рускиот писател Лав Толстој од 1856 година.
1 Сиже
Дејствието на расказот се одвива во првата половина на 19 век. Во еден град се одржува собир на спахиите. Во градот пристига кнезот Фјодор Турбин, кој ги има потрошено сите пари, но веднаш се запознава со месните комарџии. Потоа, тој присуствува на еден бал, каде остава голем впечаток со своите манири и со вештото танцување при што успева да ја заведе вдовицата Ана Фјодоровна. Од балот, тој заминува во една крчма, каде се весели во придружба на циганска музика. По враќањето во хотелот, кнезот го затекнува очајниот офицер Иљин, кој на комар изгубил голем износ државни пари. Турбин оди кај спахијата Лухнов и му ги враќа парите на Иљин, а потоа го напушта градот.
Дваесет години подоцна, грофот Фјодор Турбин е одамна мртов (погинал во двобој). Неговиот син, исто така е хусарски офицер, но тој е образован, морален и чесен. Во мај 1848 година, младиот Турбин со својата чета минува низ селото Морозовка во кое живее вдовицата Ана Фјодоровна со својата убава ќерка Лиза. Ана ги кани двајцата хусарски офицери (Турбин и неговиот помошник Полозов) да преноќат во нејзиниот дом, а Лиза ги привлекува двајцата хусари. Ноќта, Лиза размислува за својот живот и заспива крај прозорецот, а Турбин ја исплашува допирајќи ја по раката по што бега во паркот. Подоцна, тој му раскажува на Полозов за случката, а тој собира храброст и го нарекува подлец. изутрината, двајцата хусари ја напуштаат куќата без да се поздрават со домаќините, а подоцна закажуваат двобој кој, сепак, не се одржува.
Парламент на Малта

Парламентот на Малта, официјално познат како Дом на претставниците (на малтешки: Kamra tad-Deputati, на англиски: House of Representatives), е еднодомен законодавен орган на Република Малта. Тој е централна институција во демократскиот систем на земјата, одговорна за донесување закони, надзор над владата и одобрување на државниот буџет.
Помеѓу 1921 и 1933 Парламентот бил дводомен и се состоел од Сенат ''(Senat)'' и од Законодавно Собрание ''(Assemblea Leġiżlattiva)''.
Астрономски часовник на Фанзаго

Астрономскиот часовник на Фанзаго е астрономски часовник во Клузоне, Италија . Сместен е во средновековна кула во југозападниот агол на Палацо Комунале. Датира од 1583 година, дизајниран е од локалниот математичар Пјетро Фанзаго и сè уште работи на својот оригинален механизам, со реставрации во 1873, 1928 и 2006 година
Бројчаникот на часовникот има дијаметар од 3,5 м. Има една стрелка, која ротира спротивно од стрелките на часовникот, и три концентрични ротирачки прстени во внатрешноста на прстенот за поглавје. Бројчаникот го означува часот, денот, месецот, положбата на Сонцето и Месечината во зодијакот, фазата на месечината и времетраењето на ноќта во текот на годината.
Јозеф Пилсудски

Јозеф Пилсудски (1867–1935) беше полски државник, војсководец и клучна фигура за независна Полска.
Роден е во Вилнус, во тогашната Руска Империја, во патриотско семејство. Како млад, се вклучи во социјалистички и независни движења против руската власт. За време на Првата светска војна ги предводеше полските легии за независност на Полска. По војната, стана прв маршал на Полска и лидер на Втората Полска Република. Во 1926 година изврши државен удар, воспоставувајќи авторитарен режим познат како „Санација“. Имаше клучна улога во одбраната на Полска во Полско-советската војна (1919–1921), особено во Битката за Варшава. Неговата политика беше насочена кон зајакнување на полската држава и баланс меѓу Русија и Германија. Иако неговото наследство е контроверзно поради авторитарните методи, се смета за татко на модерна Полска. Умре во 1935 година, оставајќи длабок траг во полската историја.
Благој Џајков

Благој или Благоја Џајков (Велес, 1911 — ?) — македонски просветител, службеник и активист. Член на Демократскиот фронт на Македонија „Илинден 1903“, репресиран од социјалистичкиот режим поради неговата поддршка на обединета независна македонска држава. Во 1946 г. бил еден од уапсаните личности за време на судските процеси против велешките гимназијалци.
1 Животопис
Роден во 1911 година во Велес, тогаш дел од Отоманското Царство. Потекнува од револуционерното семејство Џајкови, изданок на семејството Поп Јорданови. Живеел блиску до Бане Андреев и Страхил Гигов. Куќата на Благој Џајков била изградена покрај средината на XIX век со висок таван на денешната улица „''Вера Циривири''“, куќата е одличен примерок за преродбеничка архитектура. Се образувал во велешката гимназија, откако завршил се вработил во училиштето како службеник. Џајков бил верник кон старата идеалогија на МРО — независна обединета македонска држава. Овој идеалошки став бил противречен со тогашните гледишта на СР Македонија, во полициските досија верници на оваа идеалогија биле обележани како „ВМ“ или ванчомихајловисти. Самиот поим ванчомихајловист бил употребуван како синоним на фашист или бугараш.
Џајков се приклучил во Демократскиот фронт на Македонија „Илинден 1903“. Со негов поттик се приклучиле и Крум Чушков и Саздо Трајковски. Во 1946 година, за време на југословенскиот терор врз велешаните, организацијата била откриена и брзо укината. Поради неговата водачка улога за време на судските процеси против гимназијалците Џајков добил седум години во затвор. Отпрвин ја служел неговата казна во скопскиот градски затвор но во 1947 година бил интерниран во Идризово. Во 1953 година бил ослободен. Не е позната неговата судбина после тоа.
2 Наводи
Астрономски часовник

Астрономски часовник, хорологиум или орлој — часовник со посебни механизми и бројчаници за прикажување астрономски информации, како што се релативните положби на Сонцето, Месечината, зодијачките соѕвездија, а понекогаш и на главните планети.
1 Дефиниција
Изразот се користи за кој било часовник што покажува, покрај времето од денот, астрономски информации. Ова може да вклучува: местоположба на Сонцето и Месечината на небото, месечевите фази, положбата на Сонцето на еклиптиката и тековниот хороскопски знак, ѕвезденото време и други астрономски податоци како што се Месечевите јазли за означување на затемнувањата или ротирачка карта на ѕвезди. Овој израз не треба да се меша со терминот ''астрономски регулатор'', високопрецизен, но инаку обичен часовник со нишало што се користи во опсерваториите.
2 Историја
Антикитерскиот механизам е најстариот познат аналоген компјутер и претходник на астрономските часовници. Комплексниот распоред на повеќе запчаници би можел да извршува функции како што се одредување на положбата на сонцето, месечината и планетите, предвидување на затемнувањата и други астрономски феномени вклучувајќи го и следењето на датумите на Олимписките игри. Истражување во 2011 и 2012 година водено од експертска група истражувачи утврдило дека европските астрономски часовници потекнуваат од технологијата на механизмот од Антикитерскиот механизам.
Во 11 век, кинескиот часовничар, машински инженер и астроном од династијата Сунг, Су Сонг, создал астрономски часовник на воден погон за неговата часовничка кула во градот Кајфенг. Современите муслимански астрономи и инженери, исто така, конструирале различни високопрецизни астрономски часовници за употреба во нивните опсерватории, како што бил астролабичниот часовник на Ибн ал-Шатир во почетокот на 14 век.
Раниот развој на механичките часовници во Европа не е целосно разбран, но постои општа согласност дека до 1300–1330 година постоеле механички часовници (напојувани со тегови, а не со вода) кои биле наменети за две главни намени: за сигнализација и известување (на пр., времето на службите и јавните настани) и за моделирање на сончевиот систем. Второво било неизбежно бидејќи астролабот го користеле и астрономите и астролозите, и било природно да се примени часовнички погон на ротирачката плоча за да се создаде функционален модел на Сончевиот систем.
Астрономските часовници биле изработувани како демонстративни или изложбени предмети, за да импресионираат колку и да едуцираат или информираат. Филозофската порака за уреден, небесно-предодреден универзум, што се совпаѓал со погледот на светот од готската ера, помага да се објасни нивната популарност.
Зголемениот интерес за астрономијата во текот на 18 век го оживеал интересот за астрономските часовници, помалку поради некаква филозофска порака, а повеќе поради точните астрономски информации што можеле да ги прикажат часовниците регулирани со нишало.
3 Поврзано
* Астролаб
* Астрариум
4 За понатамошно читање
*
Микрокосм (часовник)

Микрокосм — уникатен часовник направен од Хенри Бриџис од Волтамската опатија, Англија. Висок 3 - 3.65 метри, со шест см во основата, и патувал низ Велика Британија, Северна Америка и можеби Европа како визуелна и музичка забава, а воедно и демонстрирал астрономски движења.
Првпат бил рекламиран за изложба во 1733 година, но се тврди и дека Сер Исак Њутн, кој починал во 1727 година, го проверил механизмот. Преживеале неколку отпечатоци од Микрокосм, вклучувајќи еден од 1734 на кој се прикажани Њутн и Бриџис. Кога Хенри Бриџис починал во 1754 година, тој им го оставил часовникот на своите три најмлади деца за да го продадат. Не е јасно кога часовникот го напуштил семејството Бриџис, но тој продолжил да патува сè до 1775 година, кога исчезнал. Делови од астрономскиот часовник биле пронајдени во Париз во 1929 година и сега се наоѓаат во Британскиот музеј.
Кога часовникот бил на турнеја, влезницата чинела 1 шилинг, што било скапо за тоа време. Исто така, се продавале и сувенирски брошури. Имал 4 делови, од горе:
# Три сцени кои се менувале: девет музи кои свират музички инструменти, Орфеј во шумата и забел со птици кои летаат и пеат
# Под еден голем лак имало два астрономски часовници, едниот го покажувал Птоломејскиот систем, а другиот Коперниковиот.
# Два планетариуми, едниот го прикажувал Сончевиот систем, прикажувајќи 10 месеци како се движат за 10 минути, другиот го прикажувал Јупитер и неговите четири сателити, а на предната страна имало морски пејзаж со бродови што пловат, а во преден план, кочии со коњи во галоп, барутна мелница и ветерница што се вртат, лебеди што пливаат.
# На постаментот имало столарски работнички двор
Машината свирела механичка музика, но на оргулите можело да се свири и рачно. Музиката била претежно нова, дел компонирана специјално за него.
Џон Р. Милбурн изјавил: „Во првата половина на осумнаесеттиот век постоеле и други, во голема мера слични, иако помалку сеопфатни уреди... Сепак, важноста на „Микрокосмот на Бриџис лежи во природата на неговите прикази (комбинирање на автоматизирани слики за привлекување на мноштвото со едукативни астрономски модели) и широката публицитет што го придружувал на неговите патувања“.
Го виделе Џорџ Вашингтон и членови на Лунарното друштво; Ричард Л. Еџворт оставил запис дека го видел во Честер во својата биографија.
Механизмот постојано се ажурирал, па затоа бил дел од серијата патувачки научни изложби од почетокот до средината на 18 век, обезбедувајќи образование за јавноста која можела да си го дозволи тоа.
Мртва зона (екологија)

Мртвите зони се хипоксични (нискокислородни) области во светските океани и големите езера. Хипоксија се јавува кога концентрацијата на растворен кислород (DO) паѓа на или под 2 ml O<sub>2</sub>/литар. Крајбрежните региони, како што се Балтичкото Море, северниот Мексикански Залив и Чесапикскиот Залив, како и големите затворени водни тела како езерото Ири, се погодени од деоксигенација поради еутрофикација. Една студија од 2008 година изброи 405 мртви зони низ целиот свет.
Роса Мартулкова

Роса Мартулкова (меѓу 1842 и 1902 г., Велес — Софија) — македонска просветителка и учителка од Велес. Сопруга на македонскиот револуционер и математичар Петар Мартулков. Вработена во Бугарската егзархија како учителка за бугарски јазик.
1 Животопис
Родена во градот Велес, најверојатно меѓу 1842 и 1902 година. Во тоа време градот бил под Отоманска власт. Откако завршила со нејзиното образование била примена во Бугарската егзархија како учителка на бугарски јазик. Во Велес се запознала со Петар Мартулков. Кога Петар се преселил во Софија Роса го придружила. Кога Петар Мартулков прекинал со неговите револуционерни дејности станал учител по математика и алгебра. Роса продолжила да предава за бугарскиот јазик. Имале заедно четири деца. Еден од нив, Станислав Мартулков подоцна станал радиотехничар.
Починала во Софија заедно со нејзиниот маж.
2 Наводи
Нестимска скаменета шума

Нестимска скаменета шума (|Απολιθωμένο δάσος του Νόστιμου) — скаменета шума и палеонтолошко наоѓалиште кај селото Нестиме, Населичко, Егејска Македонија.
Се наоѓа во источните падини на планината Одре, на 3 км североисточно од Нестиме и 3 км западно од Бела Црква, во близина на патот Лапчишта–Рупишта.
При копањето на лигнит кај селото во 1935 година, месен жител открил скаменети дрвја и морски фосили. Во јуни 1997 г., професорот по палеонтологија на Атинскиот универзитет, Евангелос Велиѕелос ги извршил првите официјални ископувања. Истражувачите откриле фосилизирана шума стара 27–23 милиони години. Тие отркиле и одлично фосилизирани заби од ајкула, школки, морски ѕвезди, полжави, тропска и суптропска вегетација. Шумата била оформена во долниот миоцен, кога во областа имало активен вулканизам, кој ги фосилизирал растенија и животни.
Наодите денес се чуваат во Палеонтолошкиот и палеоботаничкиот музеј во с. Нестиме, а околноста на шумата е прогласена за геопарк.
1 Галерија
Малелеил

Малелеил (староеврејски: ''מהללאל בן קינן'', „прославување на Бога, Божја слава“) — потомок на Сит, постар син на Каинан, татко на Јаред (Бит. 5:12).
1 Варијанти на пишување на името
Покрај пишувањето Малелеил, се среќаваат и следниве пишувања:
* Мелелеил;
* Малалел;
* Махалаил.
2 Сведенија
Според книгата Битие, Малелеил живеел 895 години (Бит. 5:17) и имал син Јаред (Бит. 5:15).
Во Книгата на јубилеите:
* се спомнува жената на Малалел (Малелеил) — Дина, ќерка на Боракиел и (неименуваната) тетка на Боракиел.
* се спомнува внуката на Малелеил, Барака, од (неименувана) сестра.
Покрај книгата Битие, Малелеил се спомнува во родословието на Исус Христос во Евангелието по Лука, како и во Книгата на Енох.
3 Наводи
Дибек

Дибек – сад изработен од едно парче дрво или од камен, издлабен со јако дно што во минатото се употребувал за толчење сол, пипер, афион, кафе и сл. Кога се изработувал од дрво се вадела срцевината, а надворешната страната можело да биде обработена или да ја има задржано природната кора.
1 Преносно значење
Во преносно значење зборот се користи за глупав човек, глупак.
2 Примери од книжевноста
Реков, тој живееше за своите зборови; туѓите беа туѓи; туѓите беа биење вода во аван или во дибек.
Се насмевнуваше како човек што пред секој изгрев пие рицинус; ме удираше со белите прсти по темето и шушкаше низ змејските ноздри: - Со лева не се црта. Тоа е богохулство. Затоа луѓето ти личат на дибеци. Со десна, дибеку, со десна.
Косач

Косач (|Kosaç) е населено место во општината Ново Брдо, Приштинскиот Округ, Косово. Според пописот од 2024 година имало 148 жители. Селото се бележува како посебна населба од 2011 година, дотогаш е била дел од селото Станишор. Населено е со Албанци.
1 Поврзано
* Ново Брдо
* Приштина (округ)
Capcom

Capcom Co., Ltd. (се изговара: ''Капком'', |株式会社カプコン) — јапонска корпорација, еден од најголемите светски развивачи и издавачи на компјутерски видеоигри, со седиште во Осака. Корпорацијата е основана во 1979 г. под името Japan Capsule Computers, како компанија за производство и распределба на електронски играчки машини. Денешното име е кратенка од Capsule и Computers. За конзолите од 3-то и 4-то поколение (NES, Sega, SNES), компанијата создавала игри засновани на цртаните филмови на Walt Disney.
Денес, компанијата е позната како сопственик на неколку големи играчки франшизи, меѓу кои: ''Resident Evil'', ''Devil May Cry'', ''Street Fighter'', ''Mega Man'', ''Lost Planet'', ''Monster Hunter'' и ''Ace Attorney''.
Capcom исто така активно работи како издавач и локализатор на западни производи на исток, а пример за тоа се „X2“ од Team 17 и ''Grand Theft Auto''.
1 Маскота
Изворната маскота на Capcom е Капетан Командо, суперхерој облечен во футуристички оклоп. Неговото име е изведено од името на компанијата: Cap(tain)Com(mando). Тој за првпат се појавил во рана игра на Capcom за Famicom/NES наречена „Section Z“ и честопати бил прикажуван во прирачниците за раните NES-игри на Capcom. Исто така, тој станал главен лик во играта „Captain Commando“ од 1991 г. Подоцна, станал еден од борците во „Marvel vs. Capcom“ и неговото продолжение. Во „Marvel vs. Capcom“, тој сѐ уште е симбол на Capcom, на пример, редовно извикувајќи „Capcom!“ за време на борбите.
''Mega Man'' го заменил Капетан Командо на должноста маскота, главно поради тоа што серијата „Mega Man“ е сега доста популарна и попозната.
Исто така, Рју, еден од најистакнатите ликови на Capcom од ''Street Fighter'', во мигов не е само лице на борбените игри на Capcom, туку и на целиот жанр борбени игри.
Во последните години, зачестена е склоноста за користење на Сервоботите од серијата игри ''MegaMan: Legends''. Играчки и слики од Сервоботите честопати ги придружуваат играчките изложби на кои учествува Capcom.
Војник два метра в земја

„Војник два метра в земја“ — поетска збирка на македонскиот поет Славко Јаневски, објавена во 1969 година од издавачката куќа „Мисла“. Книгата има 77 страници, не е каталогизирана и ја нема меѓународната ознака ISBN. Уредник бил Божин Павловски. Таа била испечатена како дел од библиофилско издание, со предговор на Миодраг Друговац
1 Содржина
Збирката содржи четириесетина песни, меѓу кои насловната, но и песната „Цветови“, песна застапена од овој автор во сите поетски антологии. Славко Јаневски, според Миодраг Друговац „својот стих го гради врз ритмиката на народната песна и врз модерните искуства на поезијата, па од таа симбиоза остварува брза речиси несопирлива еруптивна вежба со внатрешни каскади на новопронајдените и незагубливите вистини за својот народ и за животот воопшто“.
Во збирката се сместени и неколку песни од циклусот Анатомија од претходно објавената збирка „Каинавелија“.
Главните мотиви кои се провлекува низ целата поетска книга се смртта,татковината, војната, не нови тема во целокупното творештво на Јаневски. Грозоморните поетски слики на ископување на очи, мртвило, бродоломи и бездни се прикажани преку вешто скован модерен стих, кој звучи современо дури денеска.
Авалон

Авалон (|Avalon, |Insula Avallonis) — во келтските легенди е остров со јаболкници, кој се наоѓа далеку на Запад — некаде меѓу Британските Острови.
Галфрид Монмутски го преведува името како „остров на јаболка“. Ова потекло е поверојатно, бидејќи јаболко е ''Авал'' на бретонски и корнски, и ''Афал'' на велшки, каде што согласката „ф“ се изговара повеќе како „в“.
Понекогаш, Авалон се нарекува легендарното место каде што Исус Христос ги посетил Британските Острови заедно со Јосиф Ариматејски, и тоа подоцна станало местото каде што била изградена првата црква на Британските Острови. Многумина веруваат дека оваа местоположба е близу до Гластонбери.
Авалон е исто така местото каде што ранетиот крал Артур бил однесен за да биде излекуван и каде што умира. Според легендите, тој бил пренесен таму со брод од неговата полусестра, кралицата Моргана. Постојат преданија што велат дека Артур само спие на Авалон, но ќе дојде ден кога ќе се разбуди.
1 Авалон како мотив во уметноста
* „Оружјата на Авалон“ — роман на Роџер Желазни.
* „Маглите на Авалон“ — роман на Мерион Зимер Бредли.
* „Господарката на Авалон“ — роман на Мерион Зимер Бредли.
* „Авалон“ (англиски: ''Avalon'') — џез-композиција на Џолсон (Jolson) и Роуз (Rose).* „Авалон“ (англиски: ''Avalon'') — музички албум на британската рок-група Рокси мјузик (''Roxy Music'') од 1982 година.* „Залез над Авалон“ (англиски: ''Avalon sunset'') — музички албум на северноирскиот рок-музичар Ван Морисон (''Van Morrison'') од 1989 година.
И бол и бес (роман)

„И бол и бес“ — роман на македонскиот писател Славко Јаневски, со тематика од НОБ, издаден во 1963 година.
1 Содржина
Романот „И бол и бес“ од Славко Јаневски е четвртиот роман на Славко Јаневски, кој ја слика големата тема на Народноослободителната борба на комплексен начин. Почнувајќи од прологот каде се дава записот во дневникот на Марко во кој се навестува смртта, па до последната страна, на драматичен начин, се расчленуваат судбините на шестемина борци на проретчената десетина, оставени во отстапница да бидат заштита на партизанскиот одред кој се повлекува заедно со ранетите и селаните од околните села пред наездата на непријателските сили на бугарската фашистичка војска на Козјак.
Уште во прологот се напишани шесте имиња на главните протагонисти (Паун, Божин, Стане, Марко, Благоја и Вела) и околностите во кои се наоѓаат. Со премрзнатата рака, Марко запишува дека има уште многу да каже, а завршува со зборовите: Хамлет... борба... за врска... никаквец.
Романот е структуиран според животната судбина на шесте ликови во шест тематски целини, кои ги нарекува така од нивната внатрешна симболика: „Невид“, „Страв“, „Лов“, „Визија“, „Пак визија“, и „Круг“. Дејството во романот се случува во текот на неколку дена, и кипти од набиени случувања, но смртта е неминовна за сите шестмина, кои гинат сите до еден: од куршум, од студ, од мина, од бесилка, од гангрена.
Според романескната типологија, Георги Старделов го вбројува ова дело во поетско-психолошките романи, поради „сугестивната поетска експресивност, ретката поетска метафоричност и музикалноста на романсиерскиот јазик на Јаневски.“
2 Ликови
Во романот „И бол и бес“ не постои централна личност во романот. Судбината на шесте лика, но и судбината на масата, народот исто така, детерминирана е од двете синтагми од насловот. Бол и бес. Болката според Миодраг Друговац, е „ физичка одредница, а бесот е чисто психолошка категорија...Болот е состојба на мирување и трпење. Бесот е акција во зависност од степенот на сопствената температура, а и од природата на неговиот ностител...Бесот произлегува од болот, тој е негова надградба, негов највисок, најреволуционерен степен.“
Во романот може да се детерминираат три типа на ликови:
# Ликови што ја прифаќаат смртта како неминовност, како нужност(Божин, Стане,Паун,Марко, Благоја и Вела)
# Ликови што не ја чувствуваат смртта, и ја подготвуваат за други со моменталната сила на своето оружје. ( Мајорот Димитров, Теодос К. Поповиќ, Јанкула Дичо)
# Ликови- меѓуликови (Алексо Синадиновиќ- поранешен четнички јатак и поручникот Петров- бугарски офицер).
„И Бол и бес“ е роман со теза, со голем број на психолошки карактеристики со модерна композиција, тој претставува воен психолошки роман, каде е дадена анатомијата на војната и е врвно романсиерско остварување на Славко Јаневски.
Козјачка Околија

Козјачка Околија ― поранешна околија во Македонија, која постоела во периодот 1945-1947.
1 Историја
Козјачката Околија била основана во 1945 година. Таа била дел од Скопскиот Округ и седиште на околијата било во Старо Нагоричане. Нејзини составни месни народни одбори (општини) биле Алгуња, Аљинце, Арбанашко, Бајловце, Гулинце, Дејловце, Драгоманце, Дренок, Макреш, Малотино, Никуљане, Орах, Отошница, Пелинце, Пузајка, Руѓинце, Старо Нагоричане, Степанце, Страцин, Стрезовце, и Челопек. Во 1947 година, според новата административна поделба, Козјачката Околија била укината на сметка на соседните и проширени Кривопаланечка Околија и Кумановска Околија.
Вера Јакимова

Вера Орданова Јакимова ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Во НОД учествувала од 1941 година во Куманово, а од есента 1941 година делувала во Скопје и била задолжена да носи храна и лекови на политичките затвореници во скопскиот затвор, запознавајќи ги со ситуацијата во градот. Учествувала во организирање на жени за подготовка и носење храна во затворот. Кон средината на 1944 година заминала во селото Љубинци и се пријавила во Главниот штаб на НОВ и ПОМ. Од штабот била испратена во селото Кучевиште со задача да организира жени за давање помош на ранети борци и сместување партизани по куќите. По ослободувањето на Скопје се вратила во неrо и се ставила на располагање на партиската организација. Кон крајот на 1944 година била примена за член на КПМ и поставена за одговорна
по АФЖ.
Донка Јаковлевска

Донка Јаковлевска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала во заднината на НОД на родниот град и вршела курирска работа, најчесто во пренесување на илегален материјал. Во нејзиниот дом престојувале илегалци и се одржувале состаноци на воспитни скоевски групи.
2 Поврзано
* Санда Јаковлевска
Вела Јакимовска

Вела Јакимовска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Таа била шивачка. Учествувала во НОД од 1942 година во Куманово. Била член на младинска воспитна група со која проучувала напредна илегална литература. Собирала народна помош. Од 1943 година била член на СКОЈ и работела во младински воспитни групи, агитирала за одење во партизани, помагала во nоврзување на младинците со партизаните, вршела курирска работа. Во август 1944 година оди на слободната територија на Козјак и како скоевка работи со младината во кумановските села, каде организирала скоевски, а потоа и младински организации. Била избрана за член на Околискиот одбор на НОМСМ во ослободено Куманово.
Дана Јакимовска

Дана Јакимовска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала во заднината на НОД во селото Степанце од летото 1943 година, заедно со целото семејство. Во својот дом чувала болни и ранети борци, а била направена и скривница за чување на илегален материјал. Подготвувала храна и облека за борците во НОВ и ПОМ. Била член на Одбор на АФЖ во селото.
Пера Јакимоска

Пера Јакимоска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала во НОД од 1 септември 1943 година. Во прво време носела писмa и дpyги илегални материјали, пренесувала оружје. Во својот дом чувала партизани. Работела па растурањето пропаганден материјал во селото Требеништа, месела леб и плетела топла облека за борците во НОВ и ПОМ. Неколку пати бугарските окупаторски власти вршеле претреси во нејзиниот дом, и неколку пати ја затварале, па брзо потоа ја ослободувале. Работела и во организацијата на АФЖ.
Јуцка Јакимовска

Јуцка Јакимовска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Учествувала во НОД како член на воспитна група. Во авrуст 1944 година стапила во дополнителниот баталјон на Осумнаесеттата македонска ударна бригада. Учествувала во борбите на Бригадата со германски и бугарски војски кај Никуљане, Рељан, Гуштрње. Подоцна, по капитулацијата
на Бугарија, учествувала во борбите со балистичките единици во околината на Прешево и Бујановац.
Била учесник и во борбите за ослободувањето на Куманово, Скопје,
рудникот Радуша, Тетово и Гостивар. Со Треттата македонска ударна бригада заминала на Сремскиот фронт. Била делегат на вод. Со својот вод јуришала на германските и усташките бункери. Во јули 1945 била демобилизирана.
Горчливи легенди

Горчливи легенди — патеписна проза на македонскиот писател Славко Јаневски, издадена во 1962 година. Исто така, овие патеписи се објавени и во склоп на Избраните дела на НИК „Наша книга“,Скопје, 1969, и како книга 4 во 1971 на српскохрватски јазик (НИП „Наша книга“ Скопје 1971)
1 Содржина
Самиот автор во уводната белешка кон Избраните дела, на македонски јазик, вели: „Во оваа книга се застапени исклучиво патописи од Африка и Азија што се објавувани во извесна верзија во Нова Македонија во времето на патувањето од што авторот и можел да го мине првиот неколкумесечен пат од Сирија до Јапонија. Оваа книга е и на српскохрватски во Белград. За ова издание се проширени објаснувања на крајот на книгата“. Уредник на изданието бил Видое Подгорец, а изборот и редакцијата ги направил Миодраг Друговац.
Поговор кон изданието година од 1976 има напишано Миодраг Друговац, давајќи свој осврт за овој вид на проза, со особено задржување на единственоста која авторот ја воведува во овој жанр.
Во книгата „Горчливи легенди“ застапени се вкупно 15 патописи: Египет, Судан, Во водите на Сомалија, Гвинеја, Пред Аден, Пакистан, Индија, Бурма, Во водите на Цејлон,Виетнам, јужно, Малаја, Сингапур, Хонгконг, Борнео и Јапонија. Своите искуства од овие места наоѓаат свој призвук и во делата на авторот, особено во детската поезија, а овие патеписи се обележани со единствената поетика на овој автор, кој творечки инвентивно со силата на својот талент ја внесува и својата личност и своите интимни чувствувања.
„ Гледај го релјефот на земјата, истражувај, но не копај им ги срцата на континентите, премал си - никогаш двајца патеписци на ист начин не и се доближиле на стварноста, на која не мораме секогаш да сме и кумови со името Вистина.“ пишува Славко Јаневски во „Горчливи легенди“, со намера да го открие внатрешниот свет на другите, не ретко се открива токму себеси, својот внатрешен свет. Во секој од овие патеписи авторот тргнува од легенда, мит, која ја пресоздава на само негов единствен начин, па тука се наѕира неговото потекло, Балкан, Македонија, Скопје. Авторот го спротивставува својот расказ непризнавајќи само едно време, туку ги вкрстува времињата и луѓето и настаните од далечните и блиски епохи во едно време, времето на сопствената имагинација. Тој е исклучителен стилист, познавач на својот јазик, мајстор на уметничкиот збор, и претставува „родоначалник и втемелувач на уметничката патеписна проза од највисок ранг...тој е лиричари раскажувач, и историчар и етно-психолог, и географ и толкувач на сопствениот внатрешен свет.. патник...филозоф...интензивен есеист...- нагласува Миодрег Друговац во неговиот поговор.“
Омарнини

Омарнини — раскази на македонскиот писател Славко Јаневски, издадени во 1972 година, со тематика за Кукулино, па би можеле да се вбројат и во циклусот Кукулино. Под наслов „Омарнине и друге приче“,објавена е и во Белград, на српскохрватски јазик, со обемен поговор на белградскиот литературен критичар Радоица Тутовиќ. Во 1976 НИК „Наша книга“ ги издава „Омарнини“, а уредник бил Видое Подгорец,а избор и редакција направил Миодраг Друговац. Во јубилејното издание на делата на Јаневски од 1989 година на Македонска книга, Омарнини е составен дел од Кукулинскиот циклус. „Омарнини“ е втората напишана збирка раскази на Јаневски, по „Кловнови и луѓе“ од 1954.
1 Содржина
Омарнини претставува збирни раскажувачки искуства на Јаневски, каде меѓусебно се прелеваат реалното и фантастичното, лирското и интелектуалното, минатото со сегашноста. Расказите се длабоко метафорични, но се одредени и географски, имаат заедничко нешто, а тоа е местото Кукулино - име на мекедонско имагинарно село, познато од „Тврдоглави“, но и симбол на македонската судбина низ времето.
Меѓу некои од поглавните мотиви и теми, кои се сретнуваат во расказите, е и печалбарството, метафора на едно национално зло со корени во минатото, тема која подоцна ќе ја доразработи во романот „Континент Кукулино“.
Еден од најуспешните раскази според литерурната критика на Миодраг Друговац , претставува расказот „Ни Балканците не се без судбина“, каде еприменета една литертурна постапка кад есе комбинира раскажувачката постапка, наратор е час главниот лик, час авторот.
Ликовите кои се јавуваат во расказите се кукулинските маченици, тврдоглави гороломници кои се среќаваат низ делата на Јаневски од циклусот Кукулино. Историцизмот, толку карактеристичен за делата на Јаневски се јавува и во овие негови раскази, трансформирајќи се во длабоко филозофско четиво за трагичните и драматичните судбини на луѓето од Кукулино.
Континент Кукулино

Континент Кукулино — роман на македонскиот писател Славко Јаневски, дел од циклусот Кукулино, издаден во 1996 година.
1 Содржина
Романот „Континент Кукулино“ од Славко Јаневски претставува роман од циклусот Кукулино, со оглед на тоа дека и во неговиот наслов стои самото име. Имено, тука авторот се навраќа на мотивот за иселувањето, (чиј зачеток го имаше во „Омарнини“ од 1972), па иселените Кукулинци се во централно внимание на авторот.
На почетокот на романот самиот автор се обраќа на читателот со белешката дека романот претставува „колаж од секакви раскажувања и од можни необјавени записи на некои кукулински доселеници во Австралија или на нивни двојници во некој друг свет. Тој тука се оградува од претпоставката дека со овој нов роман го дополнува циклусот Кукулино, кој досега во временски распон од првата година на осмиот век до 2096 година.“ Јаневски нагласува дека не се работи ни за хроника, затоа што недостасуваат веродостојни факти и лица. Тој дејството на својот роман го сместува во иднината кога ќе се читаат, доколку се читаат.
Самиот роман започнува со едно необично предание за Континент Кукулино, кој е недофатлив пловечки остров, и ликот на Ник Горјанец, легенда со мноштво имиња (Никодим Цапарски, Никуш од Костур, Коле Воденски, Никифор Преспански), без свој одраз на сликите, чудотворец, кој неважно е дали е жив човек или сенка од преданијата.
Преку необична раскажувачка постапка, Јаневски ја гради структурата на својот расказ, напоредно давајќи ги судбините на ликовите во пловечкиот континент и старата земја Кукулино.
Воведот во романот е насловен како „По делтата на преданијата како вовед“, каде се поврзуваат минатото и сегашноста/ иднината. Понатаму романот е конципиран во три дела: Семејни крстопати, Не секогаш сон и Бездна.
Романот „Континент Кукулино“ се вклопува во сета повеќевековна историја на Кукулино, и на некој начин, иако далеку од нас, ја дополнува, зафаќајќи дел од денешниот живот. По овој роман на Јаневски, Кукулино се среќава за последен пат во романот напишан пред неговата смрт во 2000 година, „Депонија“, каде ликот на Богоја Сандевски се сретнува повторно.
Перса Јаковлевска

Перса Неновска Јаковлевска ( во — ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Делувала од мај 1942 година како член на СКОЈ. Во битолската гимназија работела на активирање на младината и собирала народна помош. Oд март 1944 година работела во претприатието за момирок и земала активно учество во штрајкот и сите други акции организирани од Партијата во претпријатието.
Зојка Јаковлевска

Зојка Јаковлевска ( во — во ) — учесник во НОВ на Македонија.
1 Животопис
Нејзиното семејство било поимотно, па таа од 1942 година давала доброволни прилози во пари, храна и облека за НОВ. Во нејзиниот дом во Никифорово престојувале и борци од партизанскиот одред „Кораб“. Кога се формирал Вториот партизански одред „Кораб“ во базата ''Арамиски камен'' Зојка и нејзиниот сопруг однеле еден пушкомитралез и пушка. За истиот одред подговтувала храна и облека заедно со ќерка ѝ Нада. По палењето на селото (19-21 VIII1943) се преселила да живее во Гостивар, продолжувајќи активно да делува во заднината на НОД.
2 Поврзано
* Нада Јаковлевска
Ана Јакар

Ана Мордо Јакар ( во — во ) — учесник во НОВ на Македонија, една од жртвите на Холокаустот.
1 Животопис
Од 1942 година била член на младинска воспитна група. Работела меѓу еврејската женска младина во Штип со која собирала народна помош.
Тошо Арсов во 1942 година раководел со три воспитни групи на млади Евреи, а во третата членувала и Ана. Во групите биле следните младинци:*''Прва група:'' Исак Сион Леви, Бирja Бонано, Барух Исак Леви и Жак Давид Сион.
*''Втора група:'' Исак Моис Леви, Витал Мушон Сион, Давид Самуел Сион и Давид Хаим Леви.
*''Трета група:'' Матилда Барух Сион, Адела Целебон Леви, Ана Мордо Јакар и Пава Хаим Леви.
На 11 март 1943 година, од страна на бугарскиот окупатор била депортирана во концентрациониот логор Треблинка во Полска, каде била
задушена во гасна комора.
2 Поврзано
* Депортација на Евреите од Македонија