Кириева температура

Во физиката и науката за материјалите, Кириева температура (''T''<sub>C</sub>), или Кириева точка, е температура над која одредени материјали ги губат своите трајни магнетни својства, кои (најчесто) можат да се заменат со индуцирана магнетизција. Кириевата температура е именувана по Пјер Кири, кој покажал дека на критична температура се губат магнетните својства.
Силата на магнетизација зависи од магнетниот момент, двополен момент во атомот кој произлегува од аголниот момент и спинот на електроните. Материјалите имаат различна структура на внатрешни магнетни моменти кои зависат од температурата; Кириева температура е критичната точка во која внатрешните магнетни моменти на материјалот ја менуваат насоката.
Постојаната магнетизиција настанува поради порамнувањето на магнетните моменти, а индуцираната магнетизација настанува кога нарушените магнетни моменти се принудени да се усогласат во применето магнетно поле. На пример, подредените магнетни моменти (феромагнетизација, Слика 1) на Кириевата температура се менуваат и стануваат безредни (парамагнетизација, слика 2). Повисоката температура ги ослабнува магнетите затоа што спонтаната магнетизација се јавува само под Кириевата температура. Магнетната суспектибилност над Кириевата температура може да се пресмета со Кири-Вајсовиот закон, кој е изведен од Кириевиот закон.
Аналогно на феромагнетните и парамагнетните материјали, Кириевата температура може да се користи и за да се опише фазниот премин од фероелектрицитет во параелектрицитет. Во овој контекст, граничниот параметар е ''електричната'' поларизација која од конечна вредност оди на нула при зголемување на температурата над Кириевата температура.
1 Кириева температура на материјалите
+ Кириева температура на материјалите , Материјал, Кириеватемпература (К), °C
Железо (Fe), 1.043, 770
Кобалт (Со), 1.400, 1.130
Никел (Ni), 627, 354
Гадолиниум (Gd), 292, 19
Диспрозиум (Dy), 88, -185,2
Манган бизмутид (MnBi), 630, 357
Манган антимонид (MnSb), 587, 314
Хром(IV) оксид (CrO<sub>2</sub>), 386, 113
Манган арсенид (MnAs), 318, 45
Европиум оксид (EuO), 69, 204,2
Железо (III) оксид (Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>), 948, 675
Железо (II, III) оксид (FeOFe<sub>2</sub>O<sub>3</sub> ), 858, 585
NiO–Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>, 858, 585
CuO–Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>, 728, 455
MgO–Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>, 713, 440
MnO–Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>, 573, 300
Итриум железо гранат (Y<sub>3</sub>Fe<sub>5</sub>O<sub>12</sub>), 560, 287
Неодиумски магнети, 583-673, 310-400
Алнико, 973-1.133, 700-860
Самариум-кобалтови магнети, 993-1.073, 720-800
Стронциум ферит, 723, 450
2 Магнетни моменти
Магнетните моменти се постојани диполни моменти во еден атом кои го сочинуваат аголниот момент и спинот на електронот преку односот μ<sub>l</sub> = el/2m<sub>e</sub>, каде што m<sub>e</sub> е масата на електронот, μ<sub>l</sub> е магнетниот момент, а l е аголниот момент; овој однос се нарекува ''жиромагнетен однос''.
Електроните во еден атом придонесуваат за магнетни моменти со нивниот аголен момент и со нивниот орбитален импулс околу јадрото. Магнетните моменти од јадрото се незначителни во споредба со магнетните моменти од електроните. При зголемување на температурата електроните со повисока енергија го нарушуваат редот и усогласувањето помеѓу диполите.
Феромагнетните, парамагнетните, феримагнетните и антиферомагнетните материјали имаат различна внатрешна структура на магнетен момент. При одредена Кириева температура на материјалот, овие својства се менуваат. Преминот од антиферомагнетна во парамагнетна (или обратно) се случува на Нелова температура, која е аналогна на Кириевата температура.
Под, Над
Феромагнетни, ↔ Парамагнетни
Феримагнетни, ↔ Парамагнетни
Под, Над
Антиферомагнетни, ↔ Парамагнетни
3 Поврзано
*Магнетен момент
*Пјер Кири
*Магнетизација
4 Користена литература
*Jullien, André; Guinier, Rémi (1989). The Solid State from Superconductors to Superalloys. Oxford: Oxford Univ. Press. ISBN 0198555547.
*Buschow, K. H. J. (2001). Encyclopedia of Materials: Science and Technology. Elsevier. ISBN 0-08-043152-6.
*Kittel, Charles (1986). Introduction to Solid State Physics (6th ed.). John Wiley & Sons. ISBN 0-471-87474-4.
*Hall, J. R.; Hook, H. E. (1994). Solid State Physics (2nd ed.). Chichester: Wiley. ISBN 0471928054.