Горан Милиќ

Горан Милиќ (роден на 24 јануари 1946 година) е хрватски и босански новинар и телевизиска личност. Со кариера од висок профил од четириесет години, тој е еден од најпрепознатливите медиумски личности во земјите од поранешна Југославија.
Од 2011 до 2016 година, Милиќ бил директор на вести и програма на Ал Џезира Балканс.
1 Ран живот и образование
Роден во Загреб, НР Хрватска, ФНР Југославија од етнички мешани родители (татко Србин Марко Милиќ од Слано и мајка Хрватска Марија Смодлака од Дубровник ), младиот Горан поминал неколку месеци во Прага на шестгодишна возраст, придружувајќи му се на својот татко кој бил дел од југословенскиот дипломатски штаб во Чехословачка. Во 1954 година, неговиот татко бил прераспределен на набљудувачка позиција во Советот на Европа, па семејството се преселило во Стразбур каде младиот Горан посетувал основно училиште, од второ до шесто одделение. Таткото на Милиќ бил активен учесник и поддржувач на Хрватската пролет.
Во 1959 година, неговиот татко се вработил во југословенското Министерство за надворешни работи, што за 13-годишниот Милиќ значело преселба во југословенската престолнина Белград, каде набрзо ги започнал студиите по гимназија. Меѓутоа, пред да дипломира гимназија, тој повторно бил во движење, овој пат во Монтевидео, Уругвај, бидејќи неговиот татко бил именуван на функцијата амбасадор на Југославија во јужноамериканската земја. Милиќ се вратил во Белград за да дипломира гимназија, а потоа се вратил во Уругвај пред повторно да се врати во Белград за да се запише на Правниот факултет на Универзитетот во Белград.
Во 1969 година, заминувајќи во Титоград на неговиот задолжителен мандат во Југословенската народна армија (ЈНА), Милиќ служел како сообраќаен офицер. После тоа, Милиќ се преселил во Лондон, каде што работел како возач на камион во Нотингем Хил. По престојот во Англија, Милиќ се обиде уште еднаш да аплицира за работа во Белград, иако повеќе сакал да продолжи кариера во поморското право.
2 Новинарска кариера
2.1 Радиотелевизија Белград (RTB)
Во 1970 година, дваесет и четиригодишниот Милиќ ја започнал својата новинарска кариера во државната Радио-телевизија Белград (РТБ). На почетокот, младиот јажиња ги научил под искусни новинари Ранко Лозо, Небојша Поповиќ и Велимир Поповиќ. Милиќ, исто така, го наведува Момчило Поповиќ како влијание, особено неговиот стил на сумирање на вестите во привлечен наслов пред да се прошири на темата. Неговата прва работа се состоела од патување низ Србија и собирање повратни информации за телевизиската програма. Сепак, проектот набргу бил напуштен.
2.1.1 Странски известувач
РТБ на крајот му додели на Милиќ да известува за надворешната политика (првично доделен во делот за Латинска Америка), каде што добро му дошло неговото познавање на јазиците. Неговата прва странска задача била известување од самитот на Арапската лига во Алжир кон крајот на ноември 1973 година. Една година подоцна, тој извести од местото на настанот во Кипар во јули 1974 година за време на турската инвазија, каде што отишол откако го интервјуирал грчкиот министер за надворешни работи Георгиос Маврос. Во 1975 година, за време на конференцијата на Движењето на неврзаните во Перу, Милиќ бил сведок на државен удар извршен од Франциско Моралес-Бермудез.
Милиќ наскоро напредувал на позицијата уредник во одделот за надворешни работи и бил меѓу југословенскиот печат со претседателот Тито на неговите странски патувања во Панама, Венецуела, Мексико, Берлин, како и во САД во 1978 година.
2.1.2 Дописник од Њујорк
Кон крајот на 1979 година, Милиќ бил именуван за дописник на РТБ од Њујорк, преселувајќи се таму во април 1980 година со неговата сопруга Оливера. Само еден месец по пристигнувањето на Милиќ во САД, починал југословенскиот претседател Тито. Во периодот на жалост дома, Милиќ успеал да го интервјуира американскиот претседател Џими Картер. Милиќ подоцна го открил дипломатското маневрирање зад интервјуто:
Милиќ се врати од Њујорк во 1985 година. За време на престојот во Соединетите Американски Држави, Милиќ станал член на Националната академија за телевизиски уметности и науки и три години бил дел од комисијата за наградата Еми за вести и документарни филмови. Враќајќи се дома во Југославија, истовремено со работата во РТБ, тој започнал да предава на Катедрата за новинарство на Универзитетот во Белград како предавач, работа што ја работел до 1988 година.
2.1.3 Водителка на вести на Дневник 2
Веднаш по враќањето од Њујорк, Милиќ почнал да го води саботниот ''Дневник 2'', централната дневна информативна емисија на РТБ од 19:30 часот, што го направило добро позната телевизиска личност ширум СР Србија и СФР Југославија. Тој истовремено добил унапредување на извршна позиција, назначувајќи се за заменик-главен уредник на одделот за вести на РТБ.
Во ''Дневник 2'', покрај пренесувањето на вестите, неговите саботни информативни емисии имале и донекаде личен печат со неколку тематски сегменти, вклучувајќи го и оној каде што тој требало да интервјуира гости од општ интерес. Еден од најиздржливите моменти во неговото време кога беше домаќин ''на Дневник'' била врската во живо на концертот на Бијело Дугме во 1987 година во белградски Сајам, дозволувајќи му на бендот да ја изведе својата песна „ Плукни и пеј моја Југославија “ во живо за големата телевизиска публика.
Во 1989 година го покривал штрајкот на косовските рудари.
2.1.3.1 Странични ПР работни места
За време на времето кога Милиќ го заглавуваше ''Дневникот 2'' на RTB, неговата популарност и истакнатост му донеле различни еднократни странични работни места од висок профил во односите со јавноста.
Во есента 1985 година, по враќањето од Америка, тој бил назначен во извршниот комитет на кандидатурата на градот Белград да биде домаќин на Летните олимписки игри 1992 година. Неговата работа во комисијата од крајот на 1985 година и во текот на 1986 година најмногу се однесувал на медиумското претставување на понудата и публицитетот во странскиот печат и електронските медиуми. Во октомври 1986 година, на гласањето на МОК, Барселона победи пред Париз и Бризбејн, при што Белград бил четврти од шесте кандидатури.
Во 1987 година, комунистичкиот политичар Јосип Врховец го назначил Милиќ за претседател на информативната комисија за Универзијадата во Загреб.
Во септември 1989 година, Милиќ станал портпарол на деветтиот самит на Движењето на неврзаните во Белград.
Во јули 1990 година, Милиќ наводно добил лична понуда од Фрањо Туѓман, претседателот на СР Хрватска, да премине во Хрватската радиотелевизија (ХРТ). На едночасовниот состанок, Туѓман сакал Милиќ да го води одделот за вести во ХРТ, мрежа која претрпела големи организациски и концептуални промени, вклучително и промена на името од Радиотелевизија Загреб (РТЗ), но Милиќ ја одбил понудата.
2.2 Јутел
Во октомври 1990 година, Милиќ станал домаќин и главен уредник на новоформираната дневна вести ''од Јутел'', Сараево, основана и финансирана од Сојузниот извршен совет (СИВ) под претседателство на Анте Марковиќ . Милиќ бил домаќин на првата информативна емисија ''на Јутел'' во вторник, 23 октомври 1990 година во 22 часот, отворање со „Добра вечер, Југославија“, која наскоро ќе стане нешто како потпис за него. Покрај Милиќ, други новинари кои ги продуцирале едночасовните дневни вести ''на Јутел'' биле Гордана Суша, Џевад Сабљаковиќ, Велибор Човиќ и Зекерија Смајиќ.
Во јули 1991 година, заедно со други личности ''на Јутел'', Милиќ го одржа концертот на Јутел за мир.
2.3 Работејќи за владата на Република Босна и Херцеговина на почетокот на босанската војна
По распуштањето на ''Јутел'' во мај 1992 година, кое се случило неколку недели по почетокот на босанската војна, Милиќ останал во Сараево, вработувајќи се во владата на Република Босна и Херцеговина, една од завојуваните страни во конфликтот. Покрај поднесувањето извештаи за вестите за владината телевизија БХТВ, тој, исто така, раководел со меѓународниот прес-центар под владино покровителство. За тоа време, Милиќ бил домаќин на новинарот на Њујорк Тајмс, Џон Фишер Барнс, чие известување за опсадата на Сараево му донело Пулицерова награда. За тоа време, Милиќ се соочил со сериозни тешкотии, бидејќи министерот за правда на Република Српска , Момчило Мандиќ, го прогласил Милиќ за воен злосторник поради неговата „гебелсова пропаганда против српскиот народ“.
Во јули 1992 година, тој бил шеф на делегацијата на Босна и Херцеговина на Летните олимписки игри 1992 година во Барселона . Свршувачката му дала можност да излезе од опустошеното од војна Сараево и откако завршила Олимпијадата, тој заминал за Загреб, враќајќи се во опколениот град уште еднаш во 1994 година на три месеци.
2.4 1992–1997: Годините на дивината во Хрватска
Пристигнувајќи во новонезависната Хрватска под претседателот Фрањо Туѓман и неговата владејачка десничарска националистичка партија Хрватска демократска заедница (ХДЗ), Милиќ бил видно отсутен од најистакнатите хрватски медиуми и покрај богатото искуство и познатото новинарско име. Во подоцнежните интервјуа, новинарот призна дека имал „ анатема над мојата глава во Хрватска“ и дека е ставен на црната листа во главните медиуми во земјата поради неговата претходна поврзаност со ''Јутел'' и пројугословенските политички ставови.
Така, Милиќ бил префрлен на низа работни места од понизок профил, како што се локални ТВ продукции во Умаг, како и 18-месечен колумнист во словенечкиот магазин ''Младина'', а потоа пишувал за контроверзниот десничарски неделен весник на Маринко Божиќ '', Слободни тједник''. Милиќ подоцна открил дека за тоа време ја одбил понудата на фондацијата Сорос бидејќи „добро знаел за што се работи“.
2.5 Назад во големото време: Хрватска радиотелевизија (ХРТ)
Во 1997 година Милиќ започнал во државната Хрватска радио телевизија (ХРТ) како изведувач.
Во 2002 година доби своја емисија на ХРТ наречена ''Бришан простор''.
Од 2004 година работел како водител и уредник на неделното издание на ''Дневник'', дневниот медиум на ХРТ. Вниманието го привлекол со своите патописи од Европа, Русија, Северна Америка, Азија, Австралија и Јужна Америка. Тој зборува повеќе јазици, вклучувајќи англиски, француски, шпански, италијански, португалски и руски. Тој бил прогласен за најдобар новинар во Хрватска во 2007 година.
Тој се повлекол од ХРТ на почетокот на 2011 година, потпишувајќи го својот последен ''Дневник'' на 23 јануари 2011 година.
2.6 2011 – денес
Помеѓу 2020 и 2021 година, на Милиќ му бил дијагностициран КОВИД-19, поради што успешно се лекувал во Дубровник. Во текот на 2020 година, Милиќ создал 20 репортажи за туристичката емисија на ХРТ, ''Дестинација Хрватска''. Две години подоцна, Милиќ бил продуцент на документарниот филм ''Што има Париз, Лондон, Берлин''. Документарниот филм од 8 дела го прикажува Милиќ како го истражува животот на европските метрополи по социјалните и економските промени, како што се Брегзит, пандемијата COVID-19 и мигрантската криза.
Милиќ бил близок пријател со Жељко Малнар, кој бил во брак со братучетката на Милиќ, Кармен.
На 2 јуни 2015 година, Милиќ добил државјанство на Босна и Херцеговина.
3 Наводи
*