Анџела Бурдет-Кутс

Анџела Џорџина Бурдет-Кутс, 1-ва бароница Бурдет-Кутс (21 април 1814 - 30 декември 1906) била британски филантроп, ќерка на Сер Франсис Бурдет, 5-ти баронет и Софија, порано Кутс, ќерка на банкарот Томас Кутс. Во 1837 година таа станала една од најбогатите жени во Англија кога го наследила богатството на нејзиниот дедо од околу 1,8 милиони фунти по смртта на нејзината маќеа, Хариот Боклерк, војвотка од Сент Албанс. Таа ги споила презимињата на нејзиниот татко и дедо, со кралска дозвола, за да стане Бурдет-Кутс. Се вели дека Едвард VII ја опишал како „[по] мајка ми, најзначајната жена во кралството“.
1 Живот
Бурдет-Кутс била широко позната како „најбогатата наследничка во Англија“. Таа била колекционерка на слики, вклучувајќи ги и сликите од старите мајстори. Меѓу современите слики што ги купила била и ''„Христос оди по морето''“ од Роберт Скот Лодер. Пречесниот Ричард Харис Бархам, во балада (дел од ''Легендите за Инголдсби'' ) што ја напишал под псевдонимот „Томас Инголдсби“ за крунисувањето на кралицата Викторија, ја нарекол „госпоѓица Анџа-ли Кутс“. Бурдет-Кутс станала предмет на јавна љубопитност, добила бројни понуди за брак. Таа ја наследила селската куќа во имотот Холи Лоџ во Хајгејт, која тогаш се наоѓала надвор од Лондон, каде што била позната по одржувањето приеми.
Бурдет-Кутс дел од годината го поминувала во Еренберг Хол во Торки со нејзината поранешна гувернанта, а подоцна и придружничка Хана Браун, на која ѝ била посветена. Кога Браун починала во 1878 година, Бурдет-Кутс ѝ пишала на пријателка дека е крајно скршена од загубата на „мојата кутра мила, придружник и сончева светлина во мојот живот 52 години“. Била пријателка и на Чарлс Дикенс и на Артур Велсли, војводата од Велингтон, и му предложила брак на војводата и покрај големата разлика во годините.
Три години подоцна, кога имала 67 години, таа го шокирала општеството мажејќи се за својот 29-годишен секретар, Вилијам Леман Ашмид Бартлет, кој станал пратеник во Вестминстер на 12 февруари 1881 година. Нејзиниот нов сопруг го променил презимето во Бурдет-Кутс. Поради американското потекло на нејзиниот сопруг, била активирана клаузула во тестаментот на нејзината маќеа во која нејзиниот наследник се забранува да се ожени со странски државјанин, а со тоа Бурдет-Кутс се откажала од три петтини од својот приход во корист на нејзината сестра.
2 Филантропија
Бурдет-Кутс потрошила поголем дел од своето богатство на стипендии, фондации и широк спектар на филантропски цели. Едно од нејзините најрани филантропски дела било ко-основањето (заедно со Чарлс Дикенс) на дом за млади жени кои „се свртеле кон живот на неморал“, вклучувајќи кражба и проституција. Домот бил познат како Уранија Котиџ.
Таа избегнувала да зазема страна во партиската политика, но била заинтересирана за подобрување на состојбата на домородните Африканци или за образованието и олеснувањето на сиромашните или оние кои страдаат во кој било дел од светот. Бурдет-Кутс била значаен добротвор на црквата на Англија, градејќи две цркви - вклучувајќи ја црквата „Свети Стефан“, Рочестер Роу, Вестминстер - и донирајќи црковни училишта. Како извршител на тестаментот на преподобниот Чонси Хер Таунсенд (автор на неколку томови поезија), таа, заедно со преподобниот Томас Хелмор (исто така поет), користела пари од имотот на Таунсенд за изградба на основно училиште во Вестминстер, познато како основно училиште на Англиканската црква „Фондација Бурдет-Кутс и Таунсенд“.
Таа ги дарувала епископиите Кејптаун и Аделаида (1847) и основачката епископија Британска Колумбија (1857). Гранитната фонтана „Грејфрајарс Боби“ во Единбург, со бронзена статуа на „Грејфрајарс Боби“, ја подигнала токму таа. Била вклучена во Кралското друштво за спречување на суровост кон животните (RSPCA). Бурдет-Кутс влијаела врз формирањето на женскиот комитет на RSPCA во 1869 година и била нејзин прв претседател.
Во 1864 година, го финансирала Орднансското истражување на Ерусалим; примарната цел на потфатот била да се најде подобра вода за пиење за оние што живеат во градот. За време на работата (1864–1865), групата, предводена од Чарлс Вилијам Вилсон, успеала да ја изработи најточната и најсеопфатна мапа на Ерусалим, но не можела да пронајде нов извор на вода.''„Џерусалем пост“'' коментирал дека „работата на Чарлс Вилсон на истражувањето за артилерија во Ерусалим послужи како основа за сите идни истражувања на Ерусалим“. Бурдет-Кутс последователно помогнала во финансирањето на други истражувања во Светата земја, понекогаш во соработка со Фондот за истражување на Палестина. Овој напор вклучувал последователна понуда за финансирање на уште едно истражување за пронаоѓање вода за Ерусалим, кое го водел Чарлс Ворен.
Бурдет-Кутс го основала Колумбија Маркет во 1869 година, во Бетнал Грин во Ист Енд на Лондон, округот каде што се извршувал голем дел од нејзината работа. Со нејзиниот проект на плоштадот Колумбија, таа стана пионер во социјалното домување. Преку поддршката на мисионерските и медицинските напори, била поврзана со Луиза Твининг и Флоренс Најтингејл. Нејзиниот мал станбен комплекс, Холи Вилиџ, на аголот од тогашниот нејзин имот, сега е во приватни раце и сè уште може да се види во Хајгејт. Таа исто така била и претседател на Британското здружение на кози.
Во 1884 година, станала ко-основач на Лондонското друштво за спречување на суровост кон децата, преименувано во Национално друштво за спречување на суровост кон децата (NSPCC) во 1889 година. А го основала и Техничкиот институт Вестминстер во 1893 година.
3 Наследство
Чарлс Дикенс ѝ го посветил својот роман ''Мартин Челзвит'', а имала многу благородници и истакнати личности за пријатели. Книгата ''Дамата на Флешмен'' од Џорџ Мекдоналд Фрејзер се осврнува на нејзината (фиктивна) љубов кон Џејмс Брук (Белата Раџа) и неговото отфрлање кон неа поради неговата физичка болест. Анџела Бурдет-Кутс, исто така, се појавува во романот на Тери Прачет ''Доџер''; во поговорот, тој наведува дека дел од неговата причина за пишување на книгата била да го привлече вниманието на Бурдет-Кутс кон современите читатели. Џорџ Мередит напишал песна, „Анџела Бурдет-Кутс“, во нејзина чест. Анџела Бурдет-Кутс е исто така главен лик во романот „Домаќинството“ од Стејси Холс, објавен во 2024 година, кој се фокусира на животот во Уранија Котиџ и го истражува искуството на Бурдет-Кутс која била демнеена од Ричард Дан повеќе од една деценија.