Островски келтски јазици

Островските келтски јазици се келтски јазици кои потекнуваат од Британските Острови, за разлика од континенталните келтски јазици од континентална Европа и Анадолија. Сите келтски јазици кои опстанале до денес се од островската група. Континенталните келтски јазици се изумрени. Шесте денешни келтски јазици може да се поделат на:
* Гелски јазици (ирски, мански и шкотски гелски); и
* Британски јазици (бретонски, корнски и велшки).
1 Островска келтска хипотеза
„Островската келтска хипотеза“ е теорија дека британските и гелските јазици се развиле заеднички на тие острови, со заеднички предок кој е поскорешен од предците заеднички со континенталните келтски јазици како келтоиберските јазици, галскиот, галатискиот и лепонтскиот, меѓу останатите, од кои сите денес се изумрени.
Поборниците за оваа хипотеза (како Cowgill 1975; McCone 1991, 1992; и Schrijver 1995) укажуваат на заедничките иновации кои ги делат островските келтски јазици, како флективните предлози, употреба на глаголски честички, збороред VSO, и разликувањето помеѓу апсолутни и сврзани глаголски наставки, како што често се среќава во староирскиот и, во мала мера, и во средновелшкиот (видете Пракелтски јазик#Морфологија). Тие тврдат дека делбата на британските и галскиот јазик од една страна, и гелскиот и келтоиберскиот на друга страна може да е површна (т.е. дека се должи на феномен на јазичен контакт), бидејќи идентичната гласовна промена од ( во ) може да се случила независно кај предците на галскиот и бритонските јазици, или се рашириле по пат на јазичен контакт помеѓу овие две групи.
Семејната лоза на островските келтски јазици е следнава:
* Островски келтски јазици
** Гелски
*** Примитивен ирски, предок на:
**** Староирски, предок на:
***** Средноирски, предок на:
****** Ирски
****** Шкотски гелски
****** Мански
** Британски
*** Пиктски (можеби)
*** Британски
**** Кумбриски (изумрен)
**** Старовелшки, предок на
***** Средновелшки, предок на:
****** Велшки
**** Југозападен британски, предок на:
***** Бретонски
***** Корнски
Оваа е табела на когнати (сродни зборови) која го прикажува развојот на пракелтското * во кај галскиот и британските јазици, но во кај гелските јазици.
Пракелтски, Галски, Велшки, Корнски, Бретонски, Ирски, Шкотски гелски, Мански, Превод
''*kʷennos'', ''pennos'', ''pen'', ''penn'', ''penn'', ''ceann'', ''ceann'', ''kione'', „глава“
''*kʷetwar-'', ''petuarios'', ''pedwar'', ''peswar'', ''pevar'', ''ceathair'', ''ceithir'', ''kiare'', „четири“
''*kʷenkʷe'', ''pinpetos'', ''pump'', ''pymp'', ''pemp'', ''cúig'', ''còig'', ''queig'', „пет“
''*kʷeis'', ''pis'', ''pwy'', ''piw'', ''piv'', ''cé (постаро cia)'', ''cò/cia'', ''quoi'', „кој“
Значајна разлика помеѓу гелските и британските јазици е трансформацијата на *''an, am'' во деназализирана согласка со издолжување, ''é'', пред првобитно безвучен плозив или фрикатив, на пр. староирско ''éc'' „смрт“, ''écath'' „јадица“, ''dét'' „заб“, ''cét'' „сто“ наспроти велшкото ''angau'', ''angad'', ''dant'' и ''cant''. Инаку:
* назалот е задржан пред самогласка, јод, ''w'', ''m'' и ликвид:
** староирско ''ban'' „жена“ (< banom)
** староирско ''gainethar'' „е роден(а)“ (< gan-je-tor)
** староирско ''ainb'' „неук“ (< anwiss)
* назалот преминува во ''en'' пред друго ''n'':
** староирско ''benn'' „врв“ (< banno) (наспр. велшкото ''bann'')
** средноирско ''ro-geinn'' „сместува“ (< ganne) (наспр. велшкото ''gannaf'')
* назалот преминува во ''in, im'' пред звучен плозив
** староирско ''imb'' „путер“ (наспр. бретонското ''aman(en)n'', корнското ''amanyn'')
** староирско ''ingen'' „нокт“ (наспр. старовелшкото ''eguin'')
** староирско ''tengae'' „јазик“ (наспр. велшкото ''tafod'')
** староирско ''ing'' „проток“ (наспр. средновелшкото ''eh-ang'' „широк“)
2 Наводи
****