procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Драмолет по Ќирибили

„Драмолет по Ќирибили“ (српскохрватски: ''Dramolet po Ćiribiliju'') — југословенски тв-филм од 1972 година, во режија на Едуард Галиќ, снимен по сценариото на Милан Гргиќ. Улогите ги играат: Крешимир Зидариќ, Фахро Коњхоџиќ, Звонко Лепетиќ, Иво Фици, Иво Сердар, Мирко Војковиќ, Хелена Буљан, Круно Валентиќ, Јосип Мароти, Рикарда Симонели, Мато Грковиќ, Ангел Палашев и Мишко Поланец. Автор на музиката е Алфи Кабиљо, а сниматели се Крешимир Грчевиќ и Илија Вукас.
1 Синопсис
Во измисленото приморско место Циполи, група ускоци се судираат со група венецијанци, предводени од смешниот капетан Траполо...
Белоруснефт

Белоруснефт (|Государственное производственное объединение «Белоруснефть», |Беларуснафта) е компанија која работи во Белорусија, која заедно со нејзината матична компанија Belneftehim е одговорна за најголемата мрежа на бензински пумпи во земјата. Според сопственото соопштение на Belorusneft, неговата дистрибутивна мрежа вклучува повеќе од 500 станици, или 65% од сите бензински пумпи во Белорусија. Седиштето на компанијата е во Гомел .
Белоруснефт е производствена компанија и е основана во 1966 година Во 1980-тите, инженерите и бушачите на Belorusneft беа активни во истражувањето на западносибирскиот нафтен басен во руската СФСР. Во 1986 година, 5729 работници на Белоруснефт работеле во Сибир (38,9% од вкупниот број работници на организацијата). По распадот на Советскиот Сојуз, соработката меѓу белоруски Белоруснефт и руската влада продолжи.
Активностите на Белоруснефт вклучуваа истражување и производство на природен гас и нафта (вклучително и во странство), преработка на природен гас, производство на топлинска енергија (термоцентрала Свиетлахорск : капацитет за производство на електрична енергија 21 MW, капацитет за производство на топлина 19 Gcal/h) и работа на сервисни пумпи.
Дистрибутивните станици на Белоруснефт, на пример, се во конкуренција со автопатот и метрополитенските станици на рускиот Лукоил, иако тие не се ни приближно бројни по број.
Во 2011 година, Белоруснефт беше санкциониран од Стејт департментот на Соединетите држави поради водење бизнис со Иран .
Компанијата беше исклучена од концернот Белнефтехим на 16 јули 2021 година. Меѓународните санкции наметнати на Белнефтехим, вклучително и неговото сместување во Списокот за специјално назначени државјани и блокирани лица, беа предложени да бидат причина за овој потег.
На 2 декември 2021 година, Белоруснефт беше додаден на списокот со санкции на Европската унија. Швајцарија се приклучи на санкциите на ЕУ на 20 декември. Во октомври 2022 година, Украина, исто така, ја стави на црно компанијата.
Eнгaури Рајс

Eнгaури Изабел Тереза Рајс (англ. ''Angourie Isabel Teresa Rice''; /æŋˈɡaʊri/; родена на 1 јануари 2001) ― австралиска глумица. Својата филмска кариера ја започнала уште како дете, а била забележана со нејзините улоги во ''Последниве часови'' (''These Final Hours''; од 2013) и ''Добри момци'' (''The Nice Guys''; од 2016). Таа ја играла улогата на Бети Брант во Марвеловиот филмски универзум во филмовите: ''Спајдермен: Враќање дома'' (2017), ''Спајдермен: Далеку од дома'' (2019) и ''Спајдермен: Нема пат до дома'' (2021). За главната улога во ''Дами во црно'' (2018), Рајс ја освоила AACTA наградата за „Најдобра глумица во главна улога“. Во 2024 година, ја глумела Кеди Херон во филмскиот мјузикл ''Злобни девојки''.
На телевизија Рајс се појавила во една епизода од серијата „''Црно огледало''“ (2019), во минисеријата од HBO ''„Мер од Истаун“'' (2021) и во минисеријата од Apple TV+ ''„Последното нешто што тој ми го рече“'' (2023).
1 Детство и младост
Рајс името го добила по гратчето Ангури во Нов Јужен Велс, каде што живеела нејзината баба. Родена е во Сиднеј, а живее со нејзините родители во Мелбурн. Матурирала во средно училиште во Мелбурн во 2018 година. Пред да се пресели во Мелбурн, Рајс живеела пет години во Перт и една година во Минхен.
2 Филмографија
+ Филмски улоги
Година, Наслов, Оригинален наслов, Улога, Забелешки
2013., ''Последниве часови'', ''These Final Hours'', Роуз
2013., ''Прошетка со диносаури'', ''Walking with Dinosaurs'', Џејд
2016., ''Nowhere Boys: The Book of Shadows'', Теган
2016., ''Добри момци'', ''The Nice Guys'', Холи Марч
2017., ''Џаспер Џоунс'', ''Jasper Jones'', Елајза Вишхарт
2017., ''Заведен'', ''The Beguiled'', Џејн
2017., ''Спајдермен: Враќање дома'', ''Spider-Man: Homecoming'', Бети Брант
2018., ''Секој ден'', ''Every Day'', Ријанон
2018., ''Дами во црн'', ''Ladies in Black'', Лиса
2019., ''Спајдермен: Далеку од дома'', ''Spider-Man: Far From Home'', Бети Брант
2020., ''Daisy Quokka: World's Scariest Animal'', Дејзи Квока (глас)
2021., ''Спајдермен: Нема пат до дома'', ''Spider-Man: No Way Home'', Бети Брант
2022, ''Матурантка'', ''Senior Year'', младата Стефани Конвеј
''Друштвото на Хонор'', ''Honor Society'', Хонор Роуз
2024., ''Злобни девојки'', ''Mean Girls'', Кејди Херон
+ Телевизиски улоги
Година, Наслов, Оригинален наслов, Улога, Напомени
2014., ''Мистериите на Д-р Блејк'', ''The Doctor Blake Mysteries'', Лиса Вутон, епизода: „Тишина”
2014., ''Worst Year of My Life Again'', Руби, епизода: „Ноќ на вештерките”
2015., ''Mako: Island of Secrets'', Непи, епизода: „Слеп патник”
2019., ''Црно огледало'', ''Black Mirror'', Рејчел Гогинс, епизода: „Исто така и: Рејчел, Џек и Ешли”
2021., Мер од Исттаун, ''Mare of Easttown'', Шиовон Шихан, Главна улога
2023., ''Последното нешто што тој ми го рече'', ''The Last Thing He Told Me'', Бејли Мајклс
Симон Кисковски

Симон Кисковски е македонски автор и академик. Роден е во село Долно Дивјаци, Крушево. Основно и средно образование завршува во родниот град, по што се запишува на верски науки. Од верски науки, се одлучува да продолжи да студира Филозофија на универзитетот во Скопје.
Бидејќи имал поголеми амбиции, се одлучува да се отсели во Франција. Таму, одлучува да се пренасочи на технички науки и да студира информатика на Парискиот универзитет. Покрај студиите, паралелно работи и како информатичар во автомобилската индустрија Рено. По завршувањето на информатичките студии, почнува да предава. Сепак, поради афинитетот кон социјалните науки, одлучува да продолжи со студии на психологија на Парискиот универзитет.
При таа промена, ја напушта својата работа во автомобилската индустрија и се вработува во корпорација Thomson, сектор на воена индустрија, задолжен за микро информатика.
Во 1980-те, ја основа сопствената фирма "Mak-system" насочена кон развој на медицински софтвери. Таа продолжува со работа на сите континентиндо денешниот ден. Во 2024, во Скопје, ја издава книгата "Каде одиш Македонијо?" во кој дава осврт на неколку теми поврзани со неговата родна држава. Покрај кус осврт на историката на земјата од античко време, Кисковски исто така ги дискутира и темите за економијата, информатиката и дигиталните услови во државата.
Евгениј Владимирович Четвергов

Евгениј Владимирович Четвергов роден во Ардатово, Мордовија, 30 март 1934 година, бил писател од Ерзија. Напишал неколку книги на руски и на Ерзјански јазик. Бил главен уредник на списанието Ерзјан Мастор.
1 Живот
Четвергов студирал земјоделски науки и работел како земјоделски инженер и како професор на Мордовискиот државен универзитет. Бил еден од основачите на културниот клуб „Масторава“.
2 Дела
* Јоргованот Месечина (1989)
* Велени Вајгелт (1992)
* Малата сирена (1995)
* Јен тост (2003)
* Јангамо (2006)
* Нивните имиња се бесмртни (2007)
* Каде цвета чистотата? (2009)
* Ерјаздент Арсез (2010)
* Ванин (2011)
* Тезе од Тосо (2013)
* Фино-угрички на руски од Јазик: топонимичко-етимолошки речник на фино-угрички, угрички и селкупски зборови вклучени во речникот на рускиот јазик (2015)
* Поладкстомо (2016)
Музеј на уметност на Грузија

Музејот на уметност на Грузија (AMG) алтернативно познат како Музеј за ликовни уметности Шалва Амиранашвили, е еден од водечките музеи во Грузија. Спаѓајќи под закрила на Грузискиот национален музеј, АМГ се наоѓа во близина на Плоштадот на слободата, Тбилиси и поседува околу 140.000 предмети од грузиска, ориентална, руска и друга европска уметност.
1 Историја
Претходник на денешниот музеј, Националната уметничка галерија, била отворена преку напорите на млади грузиски уметници образовани на Запад во Тбилиси (Тифлис) на 1 февруари 1920 година. Од него израснале Централниот музеј за ликовни уметности, кој бил отворен во Тбилиси во август 1923 година. Дополнителен материјал е изложен од разни помали колекции. На крајот на 1932 година, музејот бил преместен во центарот на стариот град на местото на црквата Метехи од 13 век.
Во 1945 година, по специјален договор меѓу советската и француската влада, бројни уметнички дела кои ја сочинуваат Националната ризница на Грузија - ракописи, метални работи, накит, емајли, слики - биле евакуирани од грузиската влада во егзил по инвазијата на Црвената армија во 1921 година. Тие биле вратени во Тбилиси и додадени во колекцијата на музејот. Во формирањето на колекцијата важна улога одиграл еминентниот грузиски историчар на уметност Шалва Амиранашвили (по кого моментално е именуван музејот), кој го водел музејот повеќе од триесет години.
Музејот станал официјално познат како Музеј на уметност на Грузија во 1950 година, истата година кога се преселил во зградата каде што сега се наоѓа музејот. Изградена во 1838 година во неокласичен стил, во зградата била сместена теолошка семинарија во период на Руската Империја.
Музејот бил ставен, на крајот на 2004 година, под заедничка управа со неколку други музеи, формирајќи го Грузискиот национален музеј.
2 Колекции
Во простории на музејската зграда е сместена постојаната колекција, составена од делови од грузиска, ориентална, руска и европска уметност.
Најважната од збирките на музејот е природно онаа на грузиската уметност, која го илустрира развојот на националната уметничка култура во текот на многу векови од античките времиња до денес. Ориенталниот дел е следен по својата големина и важност и е еден од најголемите во постсоветските земји. Парчињата на персиската ликовна уметност, особено каџарската уметност, е веројатно најзначајниот дел од ориенталната колекција. Вклучува неколку минијатури на персиски дворски уметници - слики на дворски убавици и портрети на шахови и благородници.
Во музејот често се одржуваат привремени изложби на дела од други збирки во земјата и странство.
Војо Димитријевиќ

Војо Димитријевиќ (Сараево, 20 мај 1910 – 12 август 1980, Сараево) - југословенски и српски сликари.
1 Живот
Како млад сликар, тој бил еден од генерацијата пред 1945 година, давајќи им предност на социјалните теми заедно со Данијел Озмо, Исмет Мујезиновиќ и Бранко Шотра. По 1945 година ова било заменето со теми за реконструкција.
Неговиот уметнички опус се развивал во опсег од општествено ангажирано сликарство, преку геометриска апстракција до концептуални сликарски практики донекаде блиски до аналитичко и процесуално сликарство. Заради неговиот необичен, стилски нехомоген опус, раното напуштање на идеолошките мотиви и приклучувањето кон авангардните аспирации, Димитријевиќ бил изложен на бројни дискусии за професијата и политиката.
Војо Димитријевиќ е еден од основачите на алтернативната група ''Collegium Artisticum'' во 1939 година, заедно со Оскар Данон, Ана Реис и Јахиел Финци. Важноста на оваа позната група се истакнува во посебниот општествено-политички контекст на Кралството Југославија во пресрет на Втората светска војна, кога Босна и Херцеговина била укината со националистичката политика на Загреб и Белград, поточно од Цветковиќ-Мачек. договор.
Вселенска трка

Вселенска трка (|Space Race) — натпревар помеѓу САД и Советскиот Сојуз во средината на XX век за постигнување значајни пресвртници во истражувањето на вселената. Започнала во доцните 1950-ти и траела до раните 1970-ти. Клучните настани во Вселенската трка го вклучуваат пуштањето на првиот вештачки сателит, ''Спутник 1'', од страна на Советскиот Сојуз во 1957 г. Овој настан го шокирал светот и го поттикнал САД да ја забрза сопствената вселенска програма. Како одговор, САД го пуштил својот прв сателит, ''Експлорер 1'', во 1958 г. Друга значајна пресвртница била трката да се стави човек во вселената. Јуриј Гагарин станал првиот човек што ја обиколил Земјата со советскиот вселенски брод ''Восток 1'' во 1961 г. САД го следел примерот со Алан Шепард, кој станал првиот Американец во вселената подоцна истата година.
Еден од најпознатите иконски мигови на Вселенската трка била мисијата ''Аполо 11'' во 1969 г., кога американските астронаути Нил Армстронг и Баз Олдрин станале првите луѓе што стапнале на Месечината. Ова достигнување означило голема победа за САД во Вселенската трка.
Вселенската трка имала длабоки последици за науката, технологијата и геополитиката. Тоа довело до напредок во ракетната техника, телекомуникациите и компјутерската технологија. Дополнително, го поттикнало соперништвото помеѓу САД и Советскиот Сојуз за време на епохата на Студената војна, при што секоја страна се стремела да ја покаже својата технолошка и идеолошка надмоќност.
Исички златен катафрактски воин

Златен човек Исик, е оклоп кој се состои од илјадници златни парчиња пронајдени случајно во 1969 година за време на изградбата на гаража и работи за подобрување на патот на гробницата Исик на југот на земјата Алмати. Откриен е од курганот Исик, кој истражувал со тим археолози од Казахстанскиот институт за историја, етнографија и археологија на чело со Кимал Акишев.
Се смета дека им припаѓал на Скитите или на Сака. Се смета дека воинот на Златната катафракта е Сака принц или принцеза на возраст од околу 18 години, бидејќи датира од 4 век п.н.е., а регионот каде што е пронајден курганот бил управуван од Сака во 4 век п. Оклопот бил изложен во Анкара 2 недели во 2019 година, а потоа е преселен назад во Казахстан. Денес е изложен во Национален музеј на Република Казахстан.
1 Наводи
1.1 Поврзано
*
Ворума

Ворума (|Kreis Werro; Võro) бил историски округ во Естонија . Историскиот Võrumaa ги опфаќа областите на сегашните окрузи Võru, Põlva, Valga и Tartu.
1 Антички период
Центарот на населбата Ворума се бреговите на реката Võhandu . Првите населби во Ворума биле Kääpa и Villal на брегот на езерото Тамула, од кои најстарата е Kääpa, каде што луѓето живееле уште во првата половина на третиот милениум п.н.е.
Во средното и раното железно време, во југоисточна Естонија е формиран округот Уганди .
2 Среден век
Во 13 век, Ливонските браќа на мечот ги нападнале териториите на Латвија и Естонија; Војската го порази Уганди во 1224 година. По освојувањето, во Уганди била формирана епархија Дорпат . За време на епархијата, и тврдината Vastseliina биле изградени во областа Võrumaa за заштита на границата од Русите.
За време на Ливонската војна, од 1558 до 1583 година, областа Ворумаа била под власт на Големото Војводство Москва, но во 1582 година, Естонскиот Јам Заполски останал под полска власт.
3 Руската империја
За време на Големата северна војна (1700–1721), Ворумаа потпаднал под власт на Царството на Русија во 1704 година.
Ако планирате да ја посетите Võrumaa, има неколку туристички релевантни знаменитости кои вреди да се посетат. Еден од нив е природниот резерват на пештерите Пиуса - уникатна природна атракција со подземни реки и импресивни варовнички формации. Друго место што мора да се посети е Набљудувачката кула Rõuge која нуди прекрасен поглед на езерото Ратасјарв и неговите околни шуми.
Културните моменти вклучуваат традиционални естонски ракотворби, како што е грнчарството на фармата Моко или работилници за филцирање волна во фармата Мооска. Исто така, има многу настани во текот на годината кои ги слават локалните традиции како што се фестивалите на народна музика или древните пагански ритуали за време на летните прослави.
Рајна Талинска

Рајна Илиева Кирчева-Талинска (|Райна Илиева Кирчева-Талинска; 24 февруари 1888 — 12 февруари 1954) — бугарска сценска глумица.
1 Биографија
Рајна Талинска е родена во Варна на 24 февруари 1888 година. Средното образование го завршила во Софија, а по дипломирањето се запишала на Историско-филолошкиот факултет на Софискиот универзитет. Во 1907 година, таа започнала да студира во Драмската школа на Емануел Рајхер во Берлин.
Талинска дебитирала на сцената во улогата на Луиз Милер во драмата Интрига и љубов на Фридрих Шилер. Нејзиното деби на сцената на Народниот театар на Бугарија било во 1909 година, играјќи ја Тамара во претставата ''Борислав'' на Иван Вазов. Талинска станала дел од друштвото на Народниот театар повеќе од дваесет години, од 1909 до 1930 година. Нејзините поистакнати улоги вклучуваат:
* Фергова во ''Милионер'' од Јордан Јовков
* Наташа во ''Три сестри'' од Антон Чехов
* Ања во ''„Вишновата градина“'' од Антон Чехов
* Ана Андривна во ''„Владиниот инспектор“'' од Николај Гогољ
* Љубовница брзо во ''Хенри IV'' од Вилијам Шекспир
* Рада во ''ѕидари'' од Петко Тодоров
Талинска починала во Софија на 12 февруари 1954 година, на 65-годишна возраст.
Мулгимаа

Мулгимаа е културно-историски регион во Јужна Естонија. Денес регионот ги опфаќа округот Вилјанди и северозападниот округ Валга . Историски гледано, Мулгимаа била поделена на пет парохии (|kihelkond): Халист, Хелме, Каркси, Паисту и Тарвасту.
Традиционално, дијалектот Мулги се зборувал во Мулгимаа.
Петте историски парохии Халиште, Паисту, Каркси, Хелме и Тарвасту денес се поделени меѓу 10 локални самоуправи и, во сегашниот контекст на Естонија, имаат релативно заедничко економско и социјално потекло.
До крајот на 19 век, регионот бил јасно препознатлива етнографска и лингвистичка област во јужна Естонија заснована на јазикот Мулги и претставува потомок на античкиот округ Сакала.
Тома Еначе

Тома Еначе (роден на 1 ноември 1970 година) е романски филмски режисер и актер. Бидејќи е од влашко етничко потекло, тој го режирал ''I'm Not Famous but I'm Aromanian'', првиот филм на влашки јазик. Еначе има режирано и два други филмови. Неговите активности надвор од светот на кинематографијата се поврзани со поезијата и театарот.
1 Биографија
Тома Еначе е роден на 1 ноември 1970 година во Михаил Когалничеану, Романија. Тој е етнички Ароманец и течно зборува влашки. Тој го научил јазикот на својот син Антон, кој го имал со неговата сопруга Елена, Романка од Марамуреш.
Откако го завршил своето средно образование во Констанца, Еначе се запишал на Зоотехничкиот факултет на Универзитетот за агрономски науки и ветеринарна медицина во Букурешт, бидејќи сакал животни. Но, бидејќи му се допаднала и поезијата, што пак го придвижила поблиску до театарот, тој работел и на Театарскиот факултет на Националниот универзитет за театар и филм во Карагијале . Така, Еначе дипломирал на помеѓу 1996 година и не подоцна во 1997 година. По ова, Енахе направил неколку театарски претстави во Романија и во странство, сите на аромански јазик. Енахе, исто така, објавил три тома лични песни на аромански и преведе неколку песни и театарски претстави на аромански.
Еначе го режирал филмот ''I'm Not Famous but I'm Aromanian'', објавен во 2013 година. Ова бил прв филм на аромански јазик и добил неколку награди. Мотивиран од ова, тој режирал уште еден филм посветен на Ароманците, ''Ароманците, од Познатиот Манаки до Не сум познат'', од 2015 година. Во 2019 година, тој го режирал '''', првиот филм посветен на Експериментот Питешти на затворот Питешти од комунистичката ера. Енаш исто така бил меѓу актерската екипа на филмот на Николае Маргинеану од 2019 година ''''.
Руска пропаганда во Македонија

Руската пропаганда во Македонија е политичко влијание од позиција на интерес на Русија во Северна Македонија. Влијанието најмногу се забележало и манифестирало по пат на хибридна војна водена за време на руската војна во Украина. Во тоа време, најголемиот дел од социјалните мрежи, а првично Фејсбук, биле преплавени со руско гледање на настаните во Северна Македонија, а и пошироко на Балканот. Со цел да го намали негативното влијание на пропагандата, Европската Унија вовела санкции, така што блокирала неколку ТВ канали како што се “Russia Today” и “Sputnik”.
1 Заднина
Со оглед на тоа дека Фејсбук не ги проверува содржините кои ги објавува, за разлика од потрадиционалните медиуми, станува плодна почва за ширење на руската пропаганда. Со оглед на тоа дека луѓето во општеството, повеќе од 50% од нив, користат социјални медиуми наместо традиционалните, рускиот и кинескиот авторитативен режим ги заземаат и злоупотребуваат овие медиуми. Овие бројки достигнуваат и до 90% меѓу младите лица кои се информираат за настаните, што остсва многу голем простор за руско влијание.
Покрај тоа, руската пропагандна сика во Кремлин, има свои локални поддржувачи, најчесто во Бугарија и Србија коишто, на пример, се грижат да ги преведат статиите. Така, еден од факторите преку коишто руската пропаганда продира во информациските екосистеми во Југоисточна Европа се локалните инфраструктури на страници и профили кои ја поддржуваат политиката на Кремлин. Уште една тактика којашто ја користат руските тајни сервиси за сппделување на дезинформации е употребата на "црна пропаганда" преку која вршеле лажни постови на некои медиуми кои читателите ги знаеле како Западни.
1.1 Ширење на влијание преку Србија
Според истражувањата на Институтот за Глобална Аналитика од Софија, руското влијание најмногу се шири на земјите од бивша Југославија преку српските портали “Sputnik” и “Informer”, коишто се поддржани од руски компании за извор за гас. Овџа води до брзо ширење на информациите бидејќи најголемиот дел од популацијата го разбира српскиот јазик поради образование во училиштето, или има служено во Југословенската армија.
Боби Хелмс

Роберт Ли Хелмс (англ. ''Robert Lee Helms''; 15 август 1933 – 19 јуни 1997), естрадно познат како Боби Хелмс ― американски кантри-пејач, најпознат по неговиот божиќен хит „Jingle Bell Rock“ од 1957 година.
1 Живот и кариера
Роберт Ли Хелмс е роден во 1933 година во Блумингтон, Индијана. Тој започнал да настапува во дуо со неговиот брат Фреди, пред да продолжи со успешна соло-кариера во кантри-музиката. Во 1956 година, Хелмс се преселил во Нешвил, каде што потпишал договор за снимање со Decca Records. Следната година објавил неколку успешни песни. Неговиот прв сингл во 1957 година, насловен „Fraulein“, се искачил на прво место на топ-листата за кантри-музика и се пласирала во топ-40 на топ-листата за најпродавани синглови на ''Билборд''. Подоцна истата година, тој го издал синглот „My Special Angel“, кој исто така завршил на прво место на кантри-топ-листата, а влегол во топ-10 на топ-листата за поп-музика од списанието ''Билборд''.
Неговата песна „Jingle Bell Rock“, издадена во ноември 1957 година и продуцирана од Пол Коен станала голем хит на која веќе во средината на декември се танцувало на тинејџерското танцово шоу од Дик Кларк American Bandstand. Песната повторно се појавила на топ-листите во четири од следните пет години и станала божиќен класик која се пушта и денес. Според StationIntel, песната е трета најемитувана божиќна песна на радио.
Во следните три децении Хелмс продолжил со снимање музика и турнеи. Бил примен во Куќата на славните на рокабили-музиката за неговиот придонес во овој жанр.
Хелмс страдал од емфизем, астма, дијабетес и стомачни проблеми. Починал на 19 јуни 1997 година од компликации од емфизем, на 63-годишна возраст.
2 Дискографија
2.1 Избрани албуми
*''Sings to My Special Angel'' (Decca, 1957)
*''I'm the Man'' (Kapp, 1966)
*''Sorry My Name Isn't Fred'' (Kapp, 1966)
*''All New Just for You'' (Little Darlin', 1968)
*''Pop-a-Billy'' (MCA, 1983)
Orbital

Орбитал (англ. ''Orbital'') ― англиско електронско музичко дуо од Отфорд (во Кент), составено од браќата Фил и Пол Хартнол. Името на групата е преземено од обиколницата М25 околу Голем Лондон, која имала значајна улога во развојот на раната рејв-сцена како место на одржување на концерти и журки. Исто така, на корицата од три нивни албуми се прикажани стилизирани атомски орбитали. Во текот на деведесеттите, групата „Орбитал“ добивала добри критики и била комерцијално успешна, а пред сѐ била позната по своите импровизации за време на настапите во живо и по уникатноста на техно-изведбите. На почетокот биле под влијание на раната електро-фанк и панк-рок музика.
1 Дискографија
*''Orbital'' (Green album) (1991)
*''Orbital'' (Brown album) (1993)
*''Snivilisation'' (1994)
*''In Sides'' (1996)
*''The Middle of Nowhere'' (1999)
*''The Altogether'' (2001)
*''Blue Album'' (2004)
*''Wonky'' (2012)
*''Monsters Exist'' (2018)
*''Optical Delusion'' (2023)
Џени Дривала

Џени Дривала (|Τζένη Δριβάλα; Каламата, р. 1957) е грчка пејачка сопран.
1 Историја
Дривала студирала византиска литература на Универзитетот во Атина, класичен балет (Училиште Моријанова), глума во Националната театарска школа, пијано (под Аикис Панџари и Г. Арванитаки) и пеење (под Ерини Ламбриниду и Миреј Флери) на Атинскиот конзерваториум. Музичките студии ги завршила на Универзитетот во Бремен кај Џон Модинос (1980).
Таа дебитирала во насловната улога на Доницети ''Луција ди Ламермур'' во Грчката национална опера и во Театро Петруцели во Бари, Италија во 1983 година. Од 1982 до 2007 година таа интерпретирала водечки улоги во приближно дваесет опери: ''Травијата'', ''Риголето'' и ''L'Assedio di Corinto'' како премиери на грчката национална опера, ''Атила'', ''Ана Болена'', ''Die Entführung aus dem Serail'' и ''Die sieben'' национален опера на Грција., ''Die Zauberflöte'', ''La bohème'', ''Pagliacci'', ''Les contes d'Hoffmann'', ''Die Fledermaus'', ''Faust'' (Атински фестивал 1994), меѓу другите.
Нејзината прва улога во Грчката национална опера беше како Лусија во 1981 година, Лусија ди Ламермур. Од 1982 до 2007 година толкуваше водечки улоги во околу дваесет опери: Травијата, Риголето, L'assedio di Corinto (премиера на грчката национална опера), Атила, Ана Болена, Die Entführung aus dem Serail, Седумте смртни гревови [Die sieben Tods] (Премиера на грчката национална опера), Die Zauberflöte, La bohème, Pagliacci, Les Contes d'Hoffmann, Die Fledermaus, Faust (Фестивал во Атина, 1994 година) итн. Има настапувано во античка драма и кино. Од 2008 година работи како режисер. Таа ги пееше во светските премиери Враќањето на Хелена на Танос Микруцикос (1993) и Антигона од Микис Теодоракис (1999) во Атинската концертна сала. Има снимено многу музички албуми. // Последно ажурирање на биографијата: декември 2015 година - Списокот на продукции подолу постојано се ажурира.
Од 2008 година работела како режисер. Таа пеела во светските премиери на ''Враќањето на Елена'' од Танос Микруцикос (1993) и ''Антигона'' од Микис Теодоракис (1999) во Атинската концертна сала .
2 Награди
* Златен медал на меѓународниот пеачки натпревар во Тулуз (1977)
* Награда за најдобар преведувач Сполето, Италија
* 1-ва награда на меѓународниот натпревар Винченцо Белини, Италија (1983)
* Награда на УНЕСКО Марија Калас (2016)
* Награда Траета (2018)
3 Снимки
*''Songs I Love'' – Лондон 1995 Sommrecords
*''Распетието'' – Византиска опера од Y. Boufides Атина 1996 година
*''Божиќ 2000'' – Атина 2000 г
*''Антигона'' – опера од М. Теодоракис
*''Брентано Лидер'' – ''Дафне'' - од Р. Штраус
*''Арија'' – Атина (2006) – Арија од Белини, Верди, Мејербер, Мозард
* Моцарт: ''Митридат, Ре ди Понто'' (како Аспазија) – Театро ла Фениче (1999), Конкуктор: Родерик Брајдон“
4 Филмови
*''Малина'' од Вернер Шретер (1991)
* '''' од Вернер Шретер (1996)
Аклиматизација

Аклиматизација е процес во кој поединечниот организам се прилагодува на промената во неговата околина (како што е промената на надморската височина, температурата, влажноста, фотопериодот или pH ), што му овозможува да ја одржува кондицијата низ целиот опсег на услови на животната средина.
Аклиматизацијата се случува на краток временски период и во рамките на животниот век на организмот (во споредба со адаптацијата, која е процес на еволуција).
Аклиматизацијата може да биде краткотрајна појава (на пример, кога планинарите се прилагодуваат на голема надморска височина со часови или денови) или наместо тоа, може да претставува дел од периодичен циклус. Организмите можат да ги приспособат своите морфолошки, физички и биохемиски особини како одговор на промените околу себе.
1 Методи
1.1 Биохемиски методи
Со цел да се одржат перформансите во условите на животната средина, постојат неколку стратегии кои организмите ги користат за да се аклиматизираат. Како одговор на промените во температурата, организмите можат да ја променат биохемијата на клеточните мембрани.
Некои организми изразуваат таканаречени протеини на топлински шок кои делуваат како молекуларни чаперони и ја намалуваат денатурацијата водејќи го превиткувањето и превиткувањето на протеините.
Организмите кои се приспособени на високи или ниски температури покажуваат релативно високи нивоа на топлински шокови во мирување, така што кога тие се изложени на уште поекстремни температури, протеините се лесно достапни.
1.2 Морфолошки методи
Организмите се способни да променат неколку карактеристики кои се однесуваат на нивната морфологија со цел да ги задржат перформансите во новите средини. На пример, птиците често ја зголемуваат големината на нивните органи за да го зголемат метаболизмот. Ова може да биде во форма на зголемување на масата на органите за исхрана или органите што произведуваат топлина
2 Теорија
Иако капацитетот за аклиматизација е документиран кај илјадници видови, истражувачите сè уште знаат многу малку за тоа како и зошто организмите се аклиматизираат на начинот на кој тие го прават тоа. Откако истражувачите први почнале да ја проучуваат аклиматизацијата, огромната хипотеза била дека целата аклиматизација служи за подобрување на перформансите на организмот. Оваа идеја станала позната како хипотеза за корисна аклиматизација.
Не сите студии покажуваат дека аклиматизацијата секогаш служи за подобрување на перформансите. Една од главните забелешки на хипотезата за корисна аклиматизација е дека таа претпоставува дека нема трошоци поврзани со аклиматизацијата.
Степенот до кој организмите се способни да се аклиматизираат зависи од нивната фенотипска пластичност или способноста на организмот да менува одредени особини. Скорешните истражувања во проучувањето на капацитетот за аклиматизација се фокусираа повеќе на еволуцијата на фенотипската пластичност наместо на одговорите на аклиматизација.
Nuclear Now

''Nuclear Now'' е американски документарен филм од 2022 година, во режија и според сценарио на Оливер Стоун . Филмот претставува дека јадрената енергија е решение потребно за борба против климатските промени бидејќи другите обновливи енергии сами по себе нема да бидат доволни на време за планетата да добие јаглеродна неутралност пред климатските промени да станат неповратни.
Филмот е заснован на книгата ''A Bright Future: How Some Countries Have Solved Climate Change and the Rest Can Follow,'' напишана од американските научници Џошуа С. Голдстајн и Стафан А. Квист. Голдстајн е коавтор на сценариото заедно со Оливер Стоун. Продуценти се: Стефано Буоно, Изабел Боемеке и Џон Килик .
Документарецот бил премиерно прикажан на 79 издание на Венецискиот филмски фестивал . Стоун и Голдстајн подоцна, исто така, се заложиле за нивните предлози на 53-от Светски економски форум 2023 година во Давос, Швајцарија . Се одликува со една од последните филмски партитури на Вангелис .
1 Заплет
Како наратор на филмот, Стоун се залага за јадрена енергија како безбеден извор на енергија што може да ги замени фосилните горива и со тоа да помогне во борбата против климатските промени . Тој предвидува двојно или четирикратно зголемување на побарувачката за електрична енергија во светот во наредните 30 години. Со цел да се обезбеди доволна поддршка со ниска јаглеродна енергија, Стоун предлага масовно производство на јадрени централи.
Стоун тврди дека рециклирањето, електричните автомобили и потрошувачката на еколошки производи се само обиди на граѓаните од средната класа да се чувствуваат добро, но нема да направат вистинска разлика за климата. Сценаристите го обвинуваат антинуклеарното движење дека ја поистоветува јадрената енергија со јадреното оружје и на тој начин создава исконски страв против оваа форма на енергија. Понатаму, писателите имплицираат дека нафтената и гасната индустрија ги финансирала кампањите.
2 Прием
Преглед во ''Variety'' посочува дека двете страни кои дебатираат за добрите и лошите страни на јадрената енергија се вкоренети долго време. Сепак, рецензентот препорачува слободоумен поглед на филмот и шпекулира дека може да има влијание слично на ''Неповолна вистина'' . На Меѓународниот филмски фестивал во Венеција во 2022 година, Меѓународниот совет за филм, телевизија и аудиовизуелна комуникација (CICT ICFT) ја додели ''Nuclear Now'' со наградата ''Енрико Фулхињони'' . Жирито изјави дека филмот додава нови и смели научни сознанија во дискусијата за контроверзната тема.
Ксафан

Ксафан е еден од паднатите ангели кои бунтувале со сатаната против Бога и е демон од втор ранг.
За време на бунтот против рајот, тој предложил да го запали небото пред тој и другите паднати ангели да бидат исфрлени. Откако бил фрлен во бездата, оттогаш тој со устата и рацете ги разгорува пламените на печките на пеколот. Тој има мев како амблем.
1 Наводи
* Пеколен речник -
Вселенска клима

Вселенската клима е долгорочна варијација во сончевата активност во хелиосферата, вклучувајќи го сончевиот ветер, Меѓупланетарното магнетно поле (ММП) и нивните ефекти во врска со Земјата, вклучувајќи ја магнетосферата на Земјата, јоносферата, горниот дел и пониска атмосфера, климата и други сродни системи. Научното проучување на вселенската клима е интердисциплинарно поле на вселенската физика, сончевата физика, хелиофизиката и геофизиката . Концептуално е поврзана со копнената климатологија, а нејзините ефекти врз атмосферата на Земјата се разгледуваат во науката за климата.
1 Заднина
Вселенската климатологија ја разгледува долгорочната варијабилност на сончевите индекси, вселенскиот зрак, хелиосферските параметри и индуцираната геомагнетни, јоносферски, атмосферски и климатски ефекти.
Покрај сончевите набљудувања во реално време, полето на истражување опфаќа и анализа на историски податоци за вселенска клима. Ова вклучувало анализа и реконструкција што овозможило да се одредат јачината на сончевиот ветер и хелиосферското магнетно поле од 1611 година.
Важноста на истражувањето на вселенската клима е препознаена, особено, од НАСА која лансирала специјална вселенска мисија <i>Deep Space Climate Observatory (''DSCOVR'') која има цел следење на вселенската клима. Новите резултати, идеи и откритија во областа на вселенската клима се објавени во фокусираното истражување на рецензијата ''Journal of Space Weather and Space Climate'' (''JSWSC''). Од 2013 година, Европската недела на вселенско време секоја година ги доделувала наградите за истражување и медаллите за вселенско време и вселенска клима. Друга неодамнешна платформа за вселенска опсерваторија е Експериментот за сончево зрачење и клима (''SORCE'').
Истражувањето на вселенската клима има три главни цели:# подобро да се разбере долгорочната сончева варијабилност, вклучувајќи ги и карактеристиките на оваа варијабилност во сончевиот ветер и во хелиосферското магнетно поле
# за подобро разбирање на физичките односи помеѓу Сонцето, хелиосферата и разните сродни прокси (геомагнетни полиња, вселенски зраци итн.)
# подобро да се разбере долгорочниот ефект на сончевата варијабилност врз околината на Земјата, вклучувајќи ги различните атмосферски слоеви, и на крајот на глобалната клима на Земјата
1.1 Историја
Во раните 2000-ти, кога концептот за вселенско време станал вообичаен, мала иницијативна група, предводена од Универзитетот во Оулу во Финска, сфатила дека физичките двигатели на сончевата варијабилност и нејзините копнени ефекти можат подобро да се разберат со поопшт и поширок поглед.. Концептот за ''вселенска клима'' бил развиен и се формирала соодветната истражувачка заедница, која во моментов вклучува неколку стотици активни членови ширум светот. Конкретно, биле организирани Меѓународни симпозиуми за вселенска клима (биенале од 2004 година), со првиот инаугуративен симпозиум кој се одржал во Оулу (Финска) во 2004 година, по што следеле оние во Романија (2006), Финска (2009), Индија (2011), Финска (2013), Финска (2016), Канада (2019).
Дебелина на морскиот мраз

Дебелината на морскиот мраз во областите каде има отворени замрзнати пространства може брзо да се разликуваат како одговор на временските услови и климата. Концентрацијата на морскиот мраз се мери со сателити, со специјалниот сензор за микробранова фотограф/звучник (''SSMIS'') и сателитот Cryosat-2 ''на Европската вселенска агенција'' за мапирање на дебелината и обликот на поларната ледена покривка на Земјата. Волуменот на морскиот мраз се пресметува со Панарктичкиот систем за моделирање и асимилација на мразот на океанот (''PIOMAS''), кој ги комбинира податоците добиени од сателитот, како што се концентрациите на морскиот мраз во пресметките на моделот за да се процени дебелината и волуменот на морскиот мраз.
1 Мерење
Дебелината на мразот може да се мери на различни начини, директно со земање примероци од ледено јадро и негово мерење, но и од далечина користејќи мерења на точка од пловци за рамнотежа на масата на мраз или поефикасно со сателитски мерења. Мерењата на длабочината на мразот под водената линија со подморнички сонари или радарски системи можат да дадат добри проценки за дебелината на мразот под услов да нема премногу снег.
''Морскиот мраз'' е разликата помеѓу висината на површината на морскиот мраз и водата во отворените текови. Бидејќи 85–95% од морскиот мраз без снег обично се наоѓа под водната линија, пресметувањето на дебелината е прилично едноставно; сепак, прецизното мерење на ледената плоча е попречено од неколку фактори, вклучително и снежната покривка.
1.1 Сателити
<a data-><i>Ice, Cloud, and land Elevation Satellite (''ICESat''), го мери балансот на масата на ледената покривка, висината на облакот и аеросолот, како и карактеристиките на топографијата и вегетацијата на копното, со активен период на услуга од февруари 2003 до октомври 2009 година.
Soil Moisture and Ocean Salinity (''SMOS'') е првата орбитна мисија на ЕУ за мерење на соленоста на површината на Земјата и способна да прикажува податоци низ повеќето облаци и за време на темнината.
1.2 Други методи
Мерачот за дебелина на мразот ''EM Bird'', дизајниран од Институтот за поларни и морски истражувања Алфред Вегенер, се носи нагоре со хеликоптер и ја мери дебелината на мразот со комбинација од пар индуктивни намотки кои ги мерат варијациите на индуктивноста засновани на интерфејсот мраз-вода.
Џенис Ијан

Џенис Ијан (англ. ''Janis Ian:'' родена како: Џенис Еди Финк (англ. ''Janis Eddy Fink)''; 7 април 1951) ― американска пејачка која најголем успех имала во 1960-тите и 1970-тите. Нејзини најпознати песни се: хитот од 1966/67 година „Society's Child (Baby I've Been Thinking)“ и синглот од 1975 година „At Seventeen“, од нејзиниот седми студиски албум ''Between the Lines'', кој во септември 1975 година се искачил на прво место на листата за албуми од ''Билборд.''
Џенис Ијан е родена во Фармингдејл, Њу Џерси, а уште како тинејџер во средината на 1960-тите се појавила на американската фолк-музичка сцена. Најактивна била во 1960-тите и во 1970-тите, но продолжила да снима музика и во 21 век. Освоила две Греми награди, првата во 1975 година за „At Seventeen“ и втората во 2013 година за „Најдобар албум со зборување“, за нејзината автобиографија, ''Дете на општеството'' (англ. ''Society's Child)''.
Ијан, исто така, е колумнист и писателка на научна фантастика.
1 Дискографија
1.1 Студиски албуми
* 1967: Janis Ian
* 1967: For All The Seasons Of Your Mind
* 1968: The Secret Life Of J.Eddy Fink
* 1969: Who Really Caves
* 1971: Present Company
* 1974: Stars
* 1975: Between The Lines
* 1976: Aftertones
* 1977: Miracle Row
* 1978: Janis Ian
* 1979: Night Rains
* 1980: The Best Of Janis Ian
* 1980: My Favourites
* 1981: Restless Eyes
* 1992: Up Til Now
* 1992: At Seventeen
* 1993: Breaking Silence
* 1995: Revenge
* 1995: Live On The Test 1976
* 1997: Hunger
* 1998: Unreleased 1: Mary’s Eyes
* 1999: The Bottom Line Encore collection (Live 1980)
* 2000: Unreleased 2: Take No Prisoners
* 2000: god & the fbi
* 2001: Unreleased 3: Society’s Child
* 2002: Lost Cuts 1
* 2003: Janis Ian Live: Working Without a Net
* 2004: Souvenirs: Best of Janis Ian 1972—1981 (компилација)
* 2004: Billie’s Bones
* 2006: Folk is the New Black
* 2007: Ultimate Best (компилација, Јапонија)
2 Библиографија
*''Кому му е гајле: песни од детството и раната младост'', 1969 година (реиздадена во 2002 година),
*''Песнарка'', 1999 година,
*''Ѕвезди: Оригинални приказни засновани на песните од Џенис Ијан'', 2003 година,
*''Жени кои пишуваат научна фантастика како мажи'' ,
*''Дете на општеството: Мојата автобиографија'', 2008, Тарчер/Пингвин; ;
Иштванова Пештера

Иштванова Пештера (|Szent István-barlang) — варовничка пештера во Мишколц—Лилафуред, Северна Унгарија.
Пештерата настанала во тријаскиот период и е долга околу 318 м. Била откриена во 1913 година. Според месното предание, куче паднало во окно длабоко 15 метри, што било единствениот природен отвор на пештерата. Луѓето ја нашле пештерата кога го спасиле кучето. Истражувачите почнале да ја истражуваат пештерата во 1927 година. За туристите бил направен уште еден влез, а во 1931 година пештерата била отворена за јавноста.
За време на Втората светска војна, пештерата била оштетена, при што многу од сталагмитите и сталактитите биле скршени од луѓе кои барале засолниште од воздушни напади. Осветлувањето било поправено дури во 1955 година и пештерата повторно била отворена за јавноста.
Пештерата сè уште се истражува и може да се посети само дел. Нејзината најдлабока позната област е наречена ''Пекол''. Најубавите структури настанати капка по капка се ''Мамутовата уста'', ''Земјата на бајките'', ''Салата на столбовите'' и ''Концертната сала''. Поради полнење на пештерата со вода, во 1958 и 1974 година, се претпоставува дека внатрешните делови се поврзани со одводи за вода.
Поради осветлувањето, во пештерата се појавил мов. Овој проблем бил решен со промена на видот на осветлување.
Воздухот во пештерата е многу чист и има висока влажност. Овде се лекуваат пациенти со респираторни заболувања.
ПУ „Гоце Делчев“ - Собри

Основно училиште „Гоце Делчев“ (официјално: Подрачно основно општинско училиште „Гоце Делчев“ - Собри; скратено: ПООУ „Гоце Делчев“) — поранешно подрачно основно училиште во селото Собри, кое претставувало единка на училиштето „Јосип Броз Тито“ од градот Валандово.
Училиштето било именувано по македонскиот револуционер Гоце Делчев и работело како училиште најмалку до 2015 година. Денес, се користи како избирачко место.
1 Местоположба
Објектот на училиштето се наоѓа во самото село Собри, на сретсело.
2 Настава
Во училиштето се изведувала настава од прво до петто одделение и наставата се изведувала единствено на македонски наставен јазик.
3 Галерија
Црква „Св. Димитриј“ - Собри

Свети Димитриј — главна селска црква во валандовското село Собри, Македонија.
1 Местоположба
Црквата се наоѓа на самото сретсело, веднаш до домот на културата.
2 Историја
Во средниот век, на 300 метри јужно од селото постоела стара црква за која се верува дека била посветена на Свети Димитриј. Денес, таму на мало плато се гледаат остатоци од сакрален објект и камени плочи од гробни конструкции.
Црквата била завршена во 2012 година заедно со камбанаријата.
3 Галерија
4 Поврзано
* Собри
* Повардарска епархија
* Гевгелиско архијерејско намесништво
* Валандовска парохија
Кадрије Нурмамбет

Кадрије Нурмамбет била романска кримско-татарска традиционална пејачка и фолклористка која привлекла национално внимание и била позната како ''Славејот од Добруџа''.
1 Биографија
Нурмамбет била родена на 21 август 1933 година во семејството на Пакизе и Ахмет Нурмамбет во Базарџиќ, Добруџа, во Кралството Романија (денес Добрич, Бугарија). Нејзиниот татко бил офицер во 40-от артилериски полк, 9-та дивизија Марашешти. Кога Романија и ја вратила Јужна Добруџа на Бугарија, на почетокот на Втората светска војна, нејзиното семејство се преселило на север во Меџидија каде нејзиниот татко бил назначен за командант на гарнизон.
Нурмамбет студирала право на Универзитетот во Букурешт и дипломирала во 1957 година. Таа била првата жена кримски татарски адвокат во Романија и служела во Адвокатската комора на Констанца.
Нурмамбет уште како дете се интересирала за фолклорот и народната музика и рано се приклучила на кримските татарски и романските народни групи. Нејзиниот прв сценски настап бил во 1950 г. во романскиот Атенеум, заедно со познатите фолк пејачи Емил Гавриш, Штефан Лазареску, Лукреција Чиобану, Марија Латарецу и виртуозот на пан флејта Фаника Лука. Тие настапиле со оркестарот Барбу Лаутарул, под диригентство на Јонел Будиштеану и Нику Станеску.
Во 1954 година, професорот Тибериу Александру на Националниот универзитет за музика во Букурешт ја пофалил нејзината изведба и дебитирал со нејзиниот глас на радио. Нејзиниот прв диск бил издаден во 1960 година на Електрекорд, а потоа следеле други снимки во 1963, 1974, 1980, 1982 и 1989 година.
Кадрије ги научила своите први народни песни од нејзината мајка, но подоцна развила силен интерес за собирање традиционални песни. Порано патувала во селата во Добруџа барајќи луѓе кои ја спроведуваат кримската, ногајската и турската народна култура. Во 1957 била поканета за да сними над 90 традиционални татарски и турски песни за Архивата Златен звук на Институтот за етнографија и фолклор во Букурешт. Во текот на својот живот вложила големи напори да ја зачува традиционалната музика на Турците и Татарите од Романија преку предавање и советување на нивниот фолклор.
Во 2009 година, Нурмамбет објавила студиски албум, насловен ''Татарски и турски традиционални народни песни'' и снимен од Електрокорд.
Нурмамбет починала на 31 јануари 2023 година, на 89-годишна возраст.
2 Поврзано
* Ахмет Нурмамбет
* Емин Бекторе
* Рефијик Кадир
Стрнарки

Стрнарки (научно име Emberizidae) — семејство птици од редот врапчевидни, широко распространета низ Стариот Свет. Претставниците се големи колку врапче. Според современата класификација, семејството вклучува 44 вида, кои се групирани во еден род, ''Emberiza''.
Во основа, стрнарките се мали семејадни птици на отворени предели, следствено тие имаат пердуви во боја на земјата (претежно кафеави, сиви и црни нијанси) и силен, краток клун со остри рабови. Во периодот на парење и одгледување на потомството важен дел од исхраната претставуваат инсектите и мали безрбетници. Храната ја бараат на земја.
Во Европа живеат 12 вида стрнарки. Тие се:
* Селска стрнарка (''Emberiza rustica'')
* Црноглава шипка (''Emberiza melanocephala'')
* Блатна стрнарка (''Emberiza schoeniclus'')
* Жолтограда стрнарка (''Emberiza aureola'')
* Жолтогрла стрнарка (''Emberiza citrinella'')
* Белоглава стрнарка (''Emberiza leucocephala'')
* Мала стрнарка (''Emebriza pusilla'')
* Планинска стрнарка (''Emberiza cia'')
* Голема стрнарка (''Emberiza calandra'')
* Црногрла стрнарка (''Emberiza cirlus'')
* Градинарска стрнарка (''Emberiza hortulana hortulana'')
* Пепелава стрнарка (''Emberiza hortulana caesia'')
Космонаут

Космонаут или астронаут — лице што извршило вселенски лет или поминало посебна обука за изведба на таков лет. Иако изразот првенствено се користи за професионални космонаути, тој може да се користи и за секој што патува во вселената, вклучувајќи научници, политичари, новинари и туристи.
Од 4 октомври 2007 г., 463 души (413 мажи и 48 жени) од 34 земји достигнале ниска орбита на Земјата или пошироко. 26 од нив патувале надвор од ниската орбита на Земјата до Месечевата орбита или површина. Според американската определба, 466 души стигнале до орбитата. До денес, луѓето поминале 30.400 човечки часа во вселената (или вкупно околу 83 години), вклучувајќи околу 100 дена во вселенски прошетки. До денес, личноста што поминала најмногу време во вселената е Русинот Сергеј Константинович Крикаљов. Тој поминал таму 803 дена, 9 часа и 39 минути или 2,2 години. Сунита Вилијамс, со своите 195 дена, го држи рекордот за најдолго време поминато во вселената од жена.
Првиот космонаут бил Јуриј Гагарин. Првата космонаутка била Валентина Терешкова.
1 Определба
До 2003 г., космонаутите биле обучени и подготвени првенствено на владини трошоци, било од воени или граѓански вселенски агенции. По првиот суборбитален лет извршен од SpaceShipOne во 2004 г., била откриена нова категорија на космонаути: т.н. комерцијални космонаути. Со зголемениот интерес за вселенски туризам, НАСА и Руската федерална вселенска агенција се согласуваат да го користат изразот „учесник во вселенски лет“ за да ги разликуваат таквите космонаути од професионалните космонаути во мисиите организирани од двете агенции.
Критериумите за тоа што претставува вселенски лет со екипаж разнообразуваат. Fédération Aéronautique Internationale (FAI) го определува како таков секој човечки лет над 100 км. Меѓутоа, во САД, на секој професионален, воен или комерцијален космонаут што лета на надморска височина од 80 километри или повисоко, му се доделува космонаутска значка.