procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Џамија Абдул Азис ел-Самарај

Џамијата Абдул Азис ал-Самарај — муслимански објект кој се наоѓа во Фалуџа, Ирак.
Џамијата добила светско внимание кога сунитските милитанти од внатрешноста на џамијата започнале ракетни напади кон американските маринци. Американските сили возвратиле на огнот, кога хеликоптер Кобра истрелал ракета кон основата на минарето на џамијата и Ф-16 намерно фрлил бомба врз џамијата. Генералот на бригадата на американските маринци рекол дека џамијата вообичаено ќе има заштита според Женевските конвенции, но додал дека нападите од внатрешноста на зградата предизвикале да го изгуби статусот. Првично се тврдело дека четириесет бунтовници биле убиени, но подоцна било наведено дека на местото на настанот всушност не биле пронајдени никакви тела. Други извори тврдат дека дури 50 биле убиени во нападот.
Џамија Имам Али

Џамијата Имам Али (арапски:حرم الإمام علي ) е муслимански храм кој се наоѓа во Наџаф, Ирак. Овој храм е познат и како ''Месџид Али'' или ''Гробот на Али''. Али е исламски водач и роднина на пророкот Мухамед, првиот имам и четвртиот калиф. Според шиитското верување, закопани до Али во оваа џамија се посмртните останки на Адам и Нух (Ное). Објектот бил изграден во 977 година, на неколкупати оштетуван и повторно реконструиран. По нападот на САД врз Ирак во близината на џамијата се случиле многу напади, како убиството на шиитскиот водач Абдул Маџид ал-Коел во 2003 година, истата година експлозија од автомобил-бомба каде загинале околу 120 луѓе, во 2004 година од минофрлач била оштетена портата на храмот, во 2006 година од експлозија повторно биле убиени околу 40 луѓе.
Гувернер на Питкерн

Гувернерот на Питкерн (англ. ''Governor of the Pitcairn Islands'') е претставник на британската круна во островската земја Питкерн, која е последната останата британска територија во Тихиот Океан. Питкерн ужива прилично голема локална автономија, но сепак се под власта на колонијалниот гувернер.
Заради извонредно малиот број на жители на островот (47), британците отсекогаш сметале дека е неисплатливо да постават гувернер на Питкерн во постојан престој. Наместо тоа, од 1989 г. наваму, гувернерот на Фиџи е и гувернер на Питкерн. Со осамостојувањето на Фиџи во 1970 г., оваа функција му припаднала на британскиот висок комесар во Нов Зеланд. Моментално оваа функција ја извршува Џорџ Фергусон.
Во текот на историјата на оваа функција, власта на британскиот гувернер во пракса била само номинална и формална. Меѓутоа Ричард Фел, гувернер на Питкерн помеѓу 2001 и 2006 г., го употребил неговото право за да го разреши градоначалникот кој бил вмешан во аферата за сексуална злоупотреба од 2004 г.
1 Поврзано
* Список на гувернери на Фиџи (1898-1970)
* Список на британски високи комесари во Нов Зеланд (1970-денес)
Јужнобанатски Управен Округ

Јужнобанатскиот Управен Округ е еден од седумте управни окрузи во Војводина. Се наоѓа во североисточниот дел на Србоја. Има површина од 4.245 км<sup>2</sup> и население од 313 937 жители. Седиште на округот е градот Панчево.
1 Општини
Округот е составен од следните осум општини:
# Град Панчево со седиште во град Панчево
# Општина Пландиште со седиште во град Пландиште
# Општина Опово со седиште во град Опово
# Општина Ковачица со седиште во град Ковачица
# Општина Алибунар со седиште во град Алибунар
# Град Вршац со седиште во град Вршац
# Општина Бела Црква со седиште во град Бела Црква
# Општина Ковин со седиште во град Ковин
Во овие општини има 94 населени места, од кои 10 градови и 84 села.
2 Население
Населението брои 313 937 жители а поголеми етнички групи се:
* Срби: 220.641 (70,28%)
* Романци: 21.618 (6,88%)
* Унгарци: 15.444 (4,91%)
* Словаци: 15.212 (4,84%)
* Македонци: 7.636 (2,43%)
* Роми: 6.268 (1,99%)
* Југословени: 5.687 (1,81%)
Мајк Ворен

Мајк Ворен (англ. ''Mike Warren'') е политички функционер на тихоокеанската зависна островска земја Питкерн.
1 Градоначалник на Питкерн
Од 2007 г. Мајк Ворен е на функцијата Градоначалник на Питкерн, откога го наследил Џеј Ворен. Ова е врховната извршна функција на островот која се стекнува по пат на избори.
Во декември 2010 година, Борен бил обвинет за поседување на порнографски фотографии, видеа и документи со деца.
2 Поврзано
* Политика на Питкерн
* Список на владетели на Питкерн
Хајнрих Корнелиус Агрипа

Хајнрих Корнелиус Агрипа фон Нетесхајм ( - ) бил германски окултен писател, теолог, астролог, алхемичар, лекар и војник.
За време на неговиот скитачки живот низ Германија, Франција и Италија работел како теолог, лекар, вештак и војник.
Позната изрека од него: „Ништо не може да се скрие од мудриот и чувствителен, а неверниот и недостојниот не можат да ги научат тајните.“ Или: „Сите нешта кои се слични и поврзани, привлечени се едно кон друго преку нивната сила.“ Ова е познато и како закон за резонанца.
1 Поврзано
* Пентаграм
* Парацелзиус
Елифас Леви

Елифас Леви, роден како Алфонс Луј Констант, (8 февруари 1810 г. - 31 мај 1875 г.) — француски окултистички писател и кабалист.
„Елифас Леви“ името под кое ги печател своите книги, било негов обид да го преведе своето име на хебрејски.
Елифас Леви бил опат на римската црква, филозоф и уметник, врвен книжевен стилист, голем шегаџија, и длабок симболист. Се интересирал за мистицизмот и окултизмот, па така стигнал и до тарот картите. За време на неговиот престој во Англија, заедно со Кенет Мекензи, исто така познат окултен научник во тоа време и слободен ѕидар со висок степен, ги преуредиле тарот картите и ги издале како шпил карти кои се засноваат врз научни основи.
Интересно е дека врз основа на тарот картите Елифас Леви ја започнал големата студиозна книга Магика, во која секое поглавје се заснова врз одредена карта од Големата аркана на Таротот. Со тоа, Елифас Леви го прекршил заветот на молчење со кој се обврзал кога му е доверена на чување тајната на Таротот.
1 Поврзано
* Кабала
* Херметизам
* Езотерија
* Окултизам
* Тарот карти
Фонотактика

Фонотактика е гранка на фонологијата со ограничувањата за дозволиви комбинации на фонеми во еден јазик. Фонотактиката определува дозволиви слоговна структура, слоговни групи, и самогласни низи по пат на ''фонотактички ограничувања''.
Фонотактичките ограничувања зависат од јазикот на кој се однесуваат. На пример, во јапонскиот, согласните групи како не се дозволени, додека пак истите се дозволени и често употребувани во македонскиот и англискиот. Така, гласовите и не се дозволени да стојат на почетокот на зборот во современиот англиски јазик, но истите се нормални во германскиот и холандскиот.
Слоговите се состојат од следниве делови:
* почеток (незадолжително)
* рима (задолжително, се состои од носител и завршеток):
** носител (јадро) (задолжително)
** завршеток (кода) (незадолжително)
Почетокот и завршетокот може да бидат празни, и со тоа се добива исклучиво согласен слог, или пак, на место на носителот може да стои слоговна согласка.
1 Звучна хиерархија
Општо земено, правилата на фонотактиката се водат по звучната хиерархија, земено дека носителот има максимална звучност (или „сонорност“) и дека звучноста се намалува како што се оддалечуваме од носителот. Безвучната венечна струјна согласка е пониско на звучната хиерархија отколку венечната странична приближна согласка , па така комбинацијата е дозволена на почеток, е дозволено на крајот (завршетокот), но не се дозволува на почетокот, а не се дозволува на завршетокот. Така, во македонскиот, зборовите ''слога'' и ''пулс'' се дозволиви, додека ''*лсога'' и ''*пусл'' не се недозволиви. На светско ниво, постојат мали исклучоци од правилото, но општо земено ова важи за најголемиот брок јазици на светот.
2 Поврзано
* Глас
* Слог
* Фонологија
* Фонетика
Голема џамија во Алеп

Големата џамија (арапски: جامع الكبير بحلب) е муслимански храм кој се наоѓа во Алеп, Сирија. Оваа џамија е една од најстарите храмови која се наоѓа во стариот дел на градот, изградена во периодот од 715 до 717 година во времето на династија Емевија. џамијата била реконструирана во 1169 година од страна на султан Нул Ал-дин. Последната реконструкција била во 2003 година.
Џамија Ал-Фадаел

Џамијата Ал-Фадаел (арапски: جامع الفضائل) претставува историска џамија која се наоѓа во Хомс, Сирија. Џамијата била изградена во 1062 година од страна на Ал-Фадаел Шихаб Ал-Деин Ал Хусеин Тулаимат. Шихаб Ал-Деин бил шариф кој по потекло бил од Египет.
Омајадска џамија

Омајадската џамија е муслимански храм кој се наоѓа во Дамаск, Сирија. Оваа џамија е една од најголемите џамии во светот, и е позната како ''Големата џамија во Дамаск''. Во оваа џамија се чува главата на погубениот Јован Крстител, и се смета дека таа била откриена за време на раскопувањата на џамијата. Во нејзиниот двор се наоѓа и гробот на Саладин.
Грбови во Океанија

Ова е галерија на грбови во Океанија. Во оваа галерија се опфатени сите независни држави во Океанија, но и зависните самоуправувачки територии.
1 Независни држави
Земја, Грб, Гесло, Главна статија
Австралија, нема, Грб на Австралија
Вануату, „Со Бог сме“''„Long God yumi stanap“'', Грб на Вануату
Источен Тимор, „Единство, акција, напредок“''„Unidade, acçâo, progresso“'', Грб на Источен Тимор
Индонезија, „Единство во различност“''„Bhinneka Tunggal Ika “'', Грб на Индонезија
Кирибати, „Здравје, мир и просперитет“''„Te Mauri, Te Raoi ao Te Tabomoa“'', Грб на Кирибати
Маршалски Острови, „Остварување преку заеднички сили“''„Jepilpilin ke ejukaan“'', Грб на Маршалските Острови
Микронезија, „Мир, единство, слобода“''„Peace, unity, liberty“'', Грб на Микронезија
Науру, „Божјата волја прво“''„God's will first“'', Грб на Науру
Нов Зеланд, нема, Грб на Нов Зеланд
Палау, нема, Грб на Палау
Папуа Нова Гвинеја, нема, Грб на Папуа Нова Гвинеја
Самоа, „Самоа се заснова на Бога“''„Fa'avaei le Atua Samoa“'', Грб на Самоа
Соломонски Острови, „Да водиш значи да служиш“''„To Lead is to Serve“'', Грб на Соломонските Острови
Тонга, „Бог и Тонга се моето наследство“''„Ko e ʻOtua mo Tonga ko hoku tofiʻa“'', Грб на Тонга
Тувалу, „Тувалу за Семоќниот“''„Tuvalu mo te Atua“'', Грб на Тувалу
Фиџи, ''Биди богобојазлив и почитувај ја кралицата''''„Rerevaka na Kalou ka Doka na Tui“'', Грб на Фиџи
2 Зависни самоуправуваки територии
Земја, Грб, амблем или печат, Гесло, Главна статија
Американска Самоа, „Самоа, нека Бог биде прв“''„Samoa, Muamua Le Atua“'', Грб на Американска Самоа
Божиќен Остров, нема, Грб на Божиќниот Остров
Валис и Футуна, ''нема'', Грб на Валис и Футуна
Велигденски Остров, нема, Грб на Велигденскиот Остров
Гуам, нема, Грб на Гуам
Кокосови Острови, ''Maju, Pulu, Kita'', Грб на Кокосовите Острови
Кукови Острови, нема, Грб на Куковите Острови
Ниуе, нема, Грб на Ниуе
Нова Каледонија, нема, Грб на Нова Каледонија
Норфолк, „Дотолку“''„Inasmuch“'', Грб на Островот Норфолк
Питкерн, ''нема'', Грб на Питкерн
Северни Маријански Острови, нема , Грб на Северните Маријански Острови
Токелау, „Токелау за Семоќниот“''„Tokelau mo te Atua“'', Грб на Токелау
Француска Полинезија, нема, Грб на Француска Полинезија
3 Поврзано
* Океанија
* Знамиња во Океанија
Канибализам

Канибализам — хранење со животни од ист вид. При недостаток на храна животните од ист вид често се напаѓаат меѓу себе. На пример гладен хрчак си ги јаде малите хрчачиња или друг хрчак.
Најчесто овој термин се употребува кога човек јаде човечко месо, независно дали од принуда (глад) или поради друга причина. Во тој случак се употребува терминот ''човекојадец''.
Во повеќето развиени цивилизации канибализмот е табу. Од оваа причина појавата се смета за знак за душевно или сексуално растројство.
1 Канибализмот како мотив во уметноста и во популарната култура
* „Канибализам“ — краток расказ на македонскиот писател Данило Коцевски.
Францеск Винсент

Францеск Винсент бил шпански шахиист и шаховски композитор од крајот на 15. век. Тој е автор на збирката задачи „100 шаховски позиции, доведени во ред, составенио од мене, Францеск Винсент“, отпечатена 1495 во Валенсија, со што претставува првата отпечатена книга за шахот. Примероик од книгата се чувал во 18. век во библиотека во Монсерат, Каталонија, но завреме на Наполонските војни бил однесен. Истражувањето на Јури Авербах од 1985, делото на Францеск Винсент е изворно дело со кое се служеле и Луис Лусена и Педро Дамјано.
1 Користена литература
* Linde A. van der, Quellenstudien zur Geschichte des Schachspiels, Wiesbaden — B. 1881
* Шахматы: Энциклопедический словарь. Москва : Советская энциклопедия, 1990. С. 61. ISBN 5-85270-005-3.
Карло Коцио

Карло Коцио, гроф од Монтиљило(италијански:Carlo Cozio) (околу 1715 - околу 1780) бил италијански шаховски теоретичар од 18. век. Автор е на делото ''Il giuoco degli scacchi'' (напишана во 1740, а објавена во 1766 во Торино), а во познатото отворање Шпанска партија, една варијанта, во негова чест го носи неговото име.
1 Користена литература
* Шах: Енциклопедиски речник. Москва: Советска ебциклопедија, 1990 стр.180. ISBN 5-85270-005-3.
Педро Дамјано

Педро Дамјано (португалски:Pedro Damiano de Odemira)(роден во 1480 во Одемира - починал во 1544) бил португалски шахист и аптекар. Автор е на познатото дело ''Questo libro e da imparare giocare a scachi et de li partiti'', објавено во Рим, во 1512. Ова дело во Италија било издадено во 8 изданија, а било преведено на француски, англиски и германски, што зборува за неговата популарност во Европа.
Во негова чест, отворањето кое настанува со потезите 1.е4 е5 2.Sf3 f6 3.Sxe5 fxe5 е наречен Дамјанов гамбит.
1 Книги
* Libro da imparare giocare a scachi, e de bellissimi partiti. Revisti e recorretti. In language spagnola e italiana, nouamente stampato, Roma, 1510
2 Користена литература
* Шах: Енциклопедиски речник. Москва: Советска енциклопедија, 1990 стр. 100. ISBN 5-85270-005-3.
Џамбатиста Лоли

Џамбатиста Лоли (роден во 1698 во Модена - починал на 4 јуни 1769) бил италијански шахист и шаховски теоретичар. Автор е на делото „Набљудување на теоријата и практиката на шаховската игра“, објавено во 1763. Делото претставува шаховска енциклопедија која содржи голем број на анализи на сите елементи во една партија. Во отворањето Кралев гамбит, постои варијанта која го добила неговото име. Исто така Лоли дал и неколку анализи кои имаат големо значење во завршницата.
1 Книги
* «Osservazioni teorico-pratiche sopra il giuoco degli scacchi», Bologna, 1763.
2 Користена литература
* Шахматный словарь. Москва: Физкультура и спорт, 1964. С. 276.
* Шахматы: Энциклопедический словарь. Москва : Советская энциклопедия, 1990. С. 221. ISBN 5-85270-005-3.
*''Бондаренко Ф. С.'' Становление шахматного этюда. Киев: Здоров’я, 1980, стр. 38-39.
Барак Обама

Барак Хусеин Обама II (|Barack Hussein Obama II) — 44. претседател на Соединетите Американски Држави.
Обама е првиот афроамерикански претседател на САД и првиот афроамериканец воопшто номиниран од големата политичка елита за улогата на претседател.
1 Почетокот
Барак Обама е роден во Хонолулу, Хаваи на 4 август 1961 година. Татко му, Барак Обама-постариот, е од Кенија, а мајка му е бела Американка од Вичита, Канзас. Тие се разделуваат кога Барак има две години и подоцна се разведуваат. Таткото на Обама се враќа во Кенија и успева да го види сина си пред да загине во сообраќајна несреќа во 1982. По разводот мајка му се мажи за Лоло Суторо и целото семејство се сели во неговата родна земја, Индонезија. Таму Барак посетувал училиште во Џакарта до својата десетта година. Потоа Барак се сели во Хонолулу, каде живее со родителите на мајка му. Неговата мајка умира во 1995 година како последица од рак на јајчниците. По гимназијата Обама се сели во Лос Анџелес, каде учи две години во универзитет. Подоцна се преместува во Њујорк, каде изучува политикологија и специјализира меѓународни односи.
Четири години подоцна Обама се преселува во Чикаго, каде започнува да раководи проект поврзан со црквите.
2 Семејство
Барак Обама се запознава со Мишел Робинсон во 1989 во универзитетот каде тој работел и му била соработник. Се венчаваат во 1992 година. Првата ќерка им се раѓа во 1998, а втората во 2001 година.
3 Кандидат-претседателска кампања
На 10 февруари 2007 во Спрингфилд Илиноис сенаторот Барак Обама објавува, дека ќе се пријави за номинацијата на Демократската партија на следните претседателски избори во САД во 2008 г. Откако ја победува Хилари Клинтон, Обама го објавува за свој вицепретседателски кандидат сенаторот ветеран од Делавер Џо Бајден и ќе се натпреварува со неговиот противник на 4 ноември 2008 г. кандидатот на Републиканската партија Џон МекКејн.
4 Нобелова награда
На 9 октомври 2009 година , норвешкиот Нобелов комитет објавил дека на Обама му е доделена Нобеловата награда за мир за 2009 година „за неговите вонредни напори за јакнење на меѓународната дипломатија и соработка меѓу народите". Обама ја прими наградата во Осло, на 10 декември 2009, со „длабока благодарност и голема понизност". Наградата предизвика мешавина од пофалби и критики од светските водачи и медиумите. Обама е четвртиот претседател на САД кому му е доделена Нобеловата награда за мир, а третиот добитник за време на својот мандат.
5 Дела
*„Смелоста на надежта“
Талисман

Талисман (од арапски طلاسم ''tilasm'', и грчки ''telesma'' и „talein“ со значење „иницијација во мистериите“) или амајлија (од латински ''amuletum''; значи „предмет кој го штити човекот од неволји“), се однесува на кој било предмет кој носи добра среќа и го штити сопственикот од зло.
Најчесто амајлиите се: благороден камен или обичен камен, статуа, паричка, цртеж, висок, прстен, билка, животно, итн.; се смета дека дури и збор кажан во конкретен случај, како на пример: ''ваде ретро сатана'' — (латински, „Оди си сатано“), го отфрла злото или лошата среќа.
1 Талисманот како тема во уметноста и во популарната култура
Талисманот се јавува како тема во бројни дела од уметноста и популарната култура, како:
* „Талисман“ - песна на либанскиот поет Илија Абу Мади.* „Талисман“ - басна на американскиот писател Емброуз Бирс.* „Талисман“ — песна на рускиот поет Александар Пушкин од 1827 година.
2 Поврзано
* Народни верувања
* Среќа
Средноирски јазик

Средноирски јазик (средноирски: ''Gaoidhealg'', изговор: ''г’јелг'', МФА: [ˈɡɯːʝeɫɡ]) — назив кој историските филолози му го имаат дадено на гелскиот јазик кој се зборувал од XX до XII век; затоа стој се смета за современик на доцниот староанглиски и раниот средноанглиски јазик. Современите гелски јазици: ирскиот, шкотскиот гелски и манскиот произлегуваат од средноирскиот јазик.
Во врвот на неговата распространетост, средноирскиот јазик се зборувал ширум Ирска, Шкотска и Манскиот Остов; од Манстер до северноморскиот остров Инчколм. По географски опсег ова бил најраспространетиот од сите островски јазици пред доцниот XII век, кога средноанглискиот јазик почнал да се шири во Ирска, и многу келтски региони во северна и западна Британија.
Ретко кој средновековен европски јазик може да се мери со средноирскиот по книжевниот обем и зачуваната литература. Зачувувањето на јазикот во голема мера се должи на истрајноста на неколкумина ирски старинари од раното ново време, но самиот обем на зачувани саги, летописи, хагиографии, итн., укажува на тоа колкава доверба средновековните гелски учени редови имале во својот вернакулар. Речиси сѐ од Ирска е зачувано, но многу малку од Шкотска и Ман.
1 Поврзано
* Ирски јазик
* Староирски јазик
Боинг 727

Боинг 727 (англиски: ''Boeing 727'') е патнички тримоторен млазен авион со краток до среден долет.
Првиот 727 полетал во 1963 година и во текот на една деценија бил најпроизведуваниот авион во светот. Вкупно биле испорачани 1.831 единици до 1984., кога го заменил неговиот наследник Боинг 737. Во август 2008. сѐ уште летале вкупно 500 од нив.
727 собира од 149-189 патници и има долет од 4.450-5.000км, зависно од верзијата. Најголемиот недостиг на 727 било високото ниво на бучава, тој е еден од најбучните млазни авиони, и потребно е да се инсталираат пригушувачи на моторите за да ги задоволи денешните еколошки стандарди.
Александар Арон

Александар Арон (роден во 1766 во Хоенфелд, Баварија - починал на во Париз) бил германски и француски шахист и шаховски композитор од еврејско потекло. Автор е на многу значајни шаховски дела, и една од првите збирки на шаховски композиции.
Во 1793 година се преселил во Париз, и набргу станал еден од најдобрите шахисти во Франција.
Во 1838, го победил Хауард Стонтон во Лондон.
1 Книги
* «Encyclopedie des echecs», 1837
* «Collection des plus beaux problemes d'echecs ...», 1846
2 Користена литература
* Шах: Енциклопедиски речник. Москва: Советска енциклопедија, 1990 стр.12. ISBN 5-85270-005-3.
3 Надвиорешни врски
*
Вилијам Дејвис Еванс

Вилијам Дејвис Еванс (англиски:William Davies Evans)(27 јануари 1790 - 3 август 1872) бил англиски шахист. Во дваесеттите и триесеттите години на 19. век, бил еден од најдобрите шахисти во Лондон. Дал голем придонес во теоријата на отворањата, па така денес, варијантата од Италијанска одбрана, којашто настанува со потезите: 1.е4 е5 2.Sf3 Sc6 3.Lc4 Lc5 4.b4 , во негова чест е наречан Евансов гамбит.
1 Користена литература
* Шаховски речник. Москва: Фискултура и спорт, 1964 стр.393.
* Шах: Енциклопедиски речник. Москва: Советска енциклопедија, 1990 стр.504. ISBN 5-85270-005-3.
Јужна Австралија

Јужна Австралија (|South Australia) е една од шесте сојузни држави на Австралија. Се граничи со Викторија и Нов Јужен Велс на исток, Квинсленд на североисток, Северната Територија на север, Западна Австралија на запад и Јужниот Океан на југ. Главен град е Аделаида.
1 Поврзано
* Сојузни држави во Австралија
Џамија Ал-Азим

Џамијата Ал-Азим е муслимански храм кој се наоѓа во Малака, Малезија. Овој објект бил изграден во периодот помеѓу 1989 до 1991 година, а официјално била отворена во 1990 година. Џамијата може да прими 12.000 верници
Џамија Абидин

Џамијата Абидин е џамија која се наоѓа во Теренган, Малезија. Оваа џамија била изградена во времето на султан Заинал Абидин II во периодот помеѓу 1793 до 1808 година. Позната е и како Бела или Голема џамија. Во близина на џамијата се наоѓа стариот кралски мавзолеј.
Џамија Алаедина

Џамијата Алаедин е муслимански храм кој се наоѓа во Јурга, Селангор, Малезија. Во близина на џамијата се наоѓа мавзолеј на султан Абдул Самад. Во 2008 година, џамијата беше прогласена за Национално наследство.
Дариј I

Дариј I Велики (околу 549 — 486 п.н.е.) — крал на Персија од 522 до 486 година п.н.е.
Дошол на власт по контроверзи и крвопролевања во кои загинале двајца синови на Цирус (Кир) Големиот. Неговото владеење било проследено со постојани побуни на покорените територии: двапати Вавилон, трипати Сусиана и еднаш Јонија. Поради тие побуни презел низа воени походи кои завршиле неуспешно, вклучувајќи го и походот против Јонија и поразот во Маратонската битка. Дариј ги потчинил народите во Понтските и Ерменските планини и ја проширил доминацијата на Персија во Кавказот.
Извршил реформи во војската и морнарицата како што се задолжителен воен рок, плата за војниците и воен тренинг.
5 ноември (родени)

1494, Ханс Закс — германски поет, мајстор-пејач, драматург и деец на реформацијата.
1615, Ибрахим I — отомански султан.
1701, Пјетро Лонги — Венецијански сликар (п. 1785.)
1831, Џемс Клерк Максвел — британски физичар.
1854, Пол Сабатје — француски хемичар и нобеловец (п. 1941.)
1912, Александар Гаревски — македонски градежен инженер.
1913, Вивиен Ли — англиска филмска и театарска глумица.
1929, Бора Тодоровиќ — српски и југословенски глумец.
1929, Ленарт Јохансон — шведски фудбалски администратор, поранешен претседател на УЕФА.
1931, Бранко Гапо — македонски филмски режисер.
1931, Милчо Ристов — македонски академик.
1936, Иван Стамболиќ — српски политичар.
1936, Уве Зелер — германски фудбалер.
1938, Радивој Кораќ — српски и југословенски кошаркар.
1941, Арт Гарфанкел — американски музичар.
1943, Сем Шепард — американски глумец, драматург и режисер.
1946, Грем Парсонс — американски рок-музичар.
1952, Олег Блохин — украински и советски фудбалер.
1952, Бил Волтон — американски кошаркар.
1959, Мирче Клечкароски — македонски поет.
1959, Брајан Адамс — канадски рок-музичар и фотограф.
1963, Тејтум О'Нил — американска глумица.
1971, Џони Гринвуд — британски рок-музичар, член на групата „Рејдиохед“ (-, [[1987, Бен Свифт — британски велосипедист.
1992, Магомед Оздоев — руски фудбалер.
1992, Марко Верати — италијански фудбалер.
1997, Андреј Мостовој — руски фудбалер.
1998, Такехиро Томијасу — јапонски фудбалер.
Мина Виткојц

Мина Виткојц (долнолужички ''Mina Witkojc'') е родена на ( во Боркови и умира на во Попојце. Била долнолужичка поетеса, новинарка и патриотка.
Мина Виткојц е најславна писателка која пишувала на долнолужички јазик. Од 1899 до 1907, Мина Виткојц учела во основното училиште во Боркови. Од 1908 живеела и работела во Берлин. Од 1921 се сретнала со група чешки и горнолужички туристи во Блатата. Тоа среќавање ја поттикнало да се декларира Лужичанка и да работи за доброто на лужичанството. Во 1933 година германските власти и забраниле да пишува, а во 1941 година добила забрана за живеење во округот Дрезден, а 1942 и во округот Франкфурт на Одра. Со тоа била принудена да ја напушти Лужица и се преселува во Ерфурт. Во 1945 година ја напишала големата песна ''Ерфуртски сеќавања''. Од 1947 година до 1954 година живеела во Прага. Во 1954 година се вратила во Боркови. Таму работела како авторка на весникот ''Нови Цасник'' и долнолужички книги. Мина Виткојц починала во Попојскиот старечки дом.
Џамија Кампунг Бару

Џамијата Кампунг Бару е муслимански храм кој се наоѓа во Куала Лумпур, Малезија. Кампунг Бару е основан во 1899 година со грант од тогашниот султан на Селангор, султанот Алаедин Сулејман Шах, за да им овозможи да го задржат својот селски начин на живот во градот.
Џамија Даи Анга

Џамијата Даи Анга е муслимански храм кој се наоѓа во Лахор, Пакистан. Претходно, овој храм се викал Зебуниса, а бил изграден во 1635 година. Во овој храм се наоѓа гробот на Даи Анга.
Дата Дурбар

Џамијата Дата Дурбар е светилиште кое се наоѓа во Лахор, Пакистан. Во овој објект се наоѓа гробот на суфистот Сиед Абул Хасан Бин Осман Бин Али Ал-Хаџвери. Комплексот ја вклучува и џамијата Хаџвери.
Џамија Мохабат Хан

Џамијата Мохабат Хан е муслимански храм кој се наоѓа во Пешавар, Пакистан. Објектот бил изграден во текот на 17 век а своето име го добил по Мохабат Хан, гувернер на Пешавар.
Џамија Бадшахи

Џамијата Бадшахи (урду: بادشاھی مسج) е џамија која се наоѓа во Лахор, Пакистан. Овој храм бил изграден во 1673 година во времето на императорот Аурангзеб. Храмот може да собере околу 55 000 верници, и според тоа тој е третиот најголем храм во Пакистан, веднаш по џамија Фаисал.
Џамија Масџид-е Тоба

Џамијата Масџид-е Тоба е муслимански храм кој се наоѓа во Карачи, Пакистан. Џамијата била изградена во 1969 година претежно од бел мермер и денеска претставува голема туристичка атракција. Оваа џамија го има најголемото купе во светот. Нејзиното купе е високо 70 метри. Капацитетот на храмот е 5 000 верници.
Џамија Шахџахан

Џамијата Шах Фаисал Масџид е муслимански храм кој се наоѓа во Исламабад, Пакистан. Овој храм е најголемиот во Пакистан, и еден од најголемите во светот, со капацитет од 300 000 верници. Самата изградба на објектот започнала во 1966 година а била завршена во 1986 година. Нејзин архитект е Ведат Далокај.
Олигархија

Олигархијата како облик на политички режим во антиката означувала неправилен облик на држава, односно власт на малцинството најбогати. Денес, олигархијата се врзува за власт на мала група која владее со државата, партија, синдикат. За разлика од аристократијата, олигархијата е мала група на луѓе која на различни начини доаѓа на власт.
Водачите на ваквите режими често се нарекуваат олигарси и генерално се карактеризираат со тоа што имаат голема количина на богатство или благородничка позадина.
Аристотел прв го употребил терминот за да го означи владеењето од страна на богатите, споредувајќи ја олигархијата со аристократијата, и тврдејќи дека таа е корупција на аристократијата.
1 Олигархијата како мотив во популарната култура
* „Олигархија“ (англиски: ''Oligarchy'') — песна на американската панк-рок група ''Bad Religion'' од 1982 година.
Ранохристијани

Прахристијани е термин кој ги означува првите христијани, следбеници на Исус од Назарет кои живееле во периодот на прахристијанството, односно првата генерација христијани составена од апостолите, учениците и ученичките Исусови.
Воедно со овој термин се означуваат себеси следбениците на прахристијанската заедница Универзален живот.
Овој термин го употребувал и Кочо Рацин на некои места во својата книга „Драговитските Богомили„ означувајќи ги со него следбениците на богомилското движење како вистински, изворни христијани.
Јуриј Кох

Јуриј Кох (роден ) — лужичко-српски писател, уредник и новинар.
1 Животопис
Бил роден на 15 септември 1936 во Хорка, округ Каменц, Нацистичка Германија. Од 1942 до 1947 одел на народна школа а од 1947 до 1949 во гимназијата во Варночици. Од 1950 до 1952 на Лужичката виша школа во Будишин а од 1952 до 1954 на Лужичката виша школа во Котбус. Од 1961 до 1966 година студирал театар. Откако завршил со студиите, се вработил во радио станица каде што бил уредник и новинар. Во 1976 година ја започнал својата литературна работа и станувал член на ПЕН центарот во Германија. Денес, Кох живее во селото Силоу, во близина на Котбус.
Тој пишувал на лужичкосрпски јазик и германски јазик.
2 Дела
* „Nadrožny koncert” , 1965
* „Židowka Hana”, 1963
* „Žydowka Ana”, 1966
* „Mjez sydom mostami”, 1968
* „Pućowanje k ranju”, 1969
* „Lěto pjećaštyrceći”, 1970
* „Poslednje pruwowanje”, 1972
* „Die letzte Prüfung”, 1972
* „Poslední zkouška”, 1974
* „Róžamarja, abo Rozžohnowanje we nas”, roman, 1975
* „Rosamarja”, 1975
* „Rozamarja abo Rozžognowanje we nas”, 1976
* „Wotydźenja doma”, 1976
* „Wosamoćeny Nepomuk”, 1976
* „Der einsame Nepomuk”, 1980
* „Wšedny źeń na jsy”, 1980
* „Landung der Träume”, 1982
* „Nawrót sonow”, 1983
* „Pintlašk a złote jehnjo”, 1983
* „Pintlaschk und das goldene Schaf”, 1983
* „Rědne źowćo”, 1984
* „Wišnina”, 1984
* „Wjesołe zwěrjatka”, 1984
* „Rjana holčka”, 1984
* „Piękna dziewczyna: bajka serbołużycka”, 1984
* „Bagola: powědančko wo dźiwim hońtwjerju”, 1985
* „Jagaŕ Bagola”, 1985
* „Doma swět: antologija młodeje prozy”, 1985
* „Jan und die größte Ohrfeige der Welt”, 1986
* „Dwanasćo bratšow: serbska bajka”, 1986
* „Dwanaće bratrow”, 1986
* „Die zwölf Brüder”, 1986
* „Gaž wišnje kwitu”, 1987
* „Der Kirschbaum”, 1987
* „Měrćinowy miksmaks z myšacym motorom”, 1988
* „Augenoperationen”, 1988 (1993 pod titulom „Schattenrisse”)
* „Das schöne Mädchen”, 1988
* „Rosinen im Kopf”, 1988
* „Pasitas de uva en la cabeza: una historia increíble pero cierta”, 1988
* „Dwunastu braci: bajka serbołużycka”, 1988
* „Bagola: die Geschichte eines Wilddiebs”, 1988
* „Návrat snov”, 1988
* „Sestup z hor snů”, 1988
* „Wšitko, štož ja widźu”, 1989
* „Die rasende Luftratte oder wie der Mäusemotor erfunden wurde”, 1989
* „Golo a Logo abo Mazuch w Podgoli”, 1990
* „W pěsku steji nowa wjeska”, 1991
* „Das Sanddorf”, 1991
* „Ha lećała je módra wróna”, 1991
* „Wšitko, štož ja widźu”, 1992
* „Jubel und Schmerz der Mandelkrähe”, 1992
* „Kokot Jurko z čerwjenym pjerom”, 1993
* „Daj mě, Jurko, jadnu štucku”, 1994
* „Štó da kradnje złote zuby?”, 1996
* „Golo und Logo”, 1998
* „Koče slěbro”, 2000
* „Jakub und das Katzensilber”, 2001
* „Złoty palc”, 2006
3 Филмови
* „Како е со нас двајцата?” (германски: „Wie wär's mit uns beiden?”) - 1980 година
* „Рублак” - Легендата за испитувањата земјата” (германски: „Rublak - Die Legende vom vermessenen Land”) - 1980 година
* „Копнеж” (германски: „Sehnsucht”) - 1990 година
* „Танц на работ” (германски: „Tanz auf der Kippe”) - 1991 година
* „Внуците на Лузиќаните” (германски: „Die Enkel der Lausitzer”)
4 Награди
* Награда Чишински, 1976
* Награда Карл Блехен, 1983
Пелопонез

Пелопонез (грчки: ''Πελοπόννησος'') — голем полуостров и регион во Јужна Грција, и го формира делот на државата јужно од Коринтскиот Залив. Делови од него припаѓаат на три периферии; поголемиот дел од полуостровот припаѓа на периферијата Пелопонез, а мал дел на Западна Грција и Атика.
1 Префектури
* Аркадија
* Арголида
* Коринтија (освен општините Агии Теодори и поголемиот дел од Лутраки-Перахора, кои се наоѓаат источно од Коринтскиот Канал)
* Лаконија
* Месинија
* Ахаја
* Префектура Елис
* Пиреј (само општините Метана, Тризина, и дел од Порос)
2 Географија
Полуостровот има површина од 21.549 км<sup>2</sup> и е најјужниот дел од грчкото копно. Со прокопувањето на Коринтскиот Канал во 1893, Пелопонез всушност во целост бил издвоен од копното, и може да се смета за остров. Тој има две врски со копното, една преку вливот на Коринт, и една преку мостот Рио-Андирио, изграден во 2004.
Внатрешноста на полуостровот е планинска. Две групи на острови лежат во близина на крајбрежјето: Арго-Саронските Острови на исток и Јонските Острови на запад.
Новоизбран претседател

Новоизбан претседател е политички кандидат кој е веќе избран за претседател но с уште нема стапено на функција, бидејќи е во исчекување на заминувањето на постојниот претседател. Зависно од видот на функцијата, во политиката се употребуваат слични поими, како на пример: новоизбран премиер, новоизбран градоначалник, новоизбран гувернер итн.
1 Поврзано
* Новоизбран премиер
* Новоизбран претседател на САД
Субангова аеродромска џамија

Субанската џамија е муслимански храм која се наоѓа во Селангор, Малезија. Била изградена во периодот од 1992 година до 1994 година. Оваа џамија се наоѓа на самиот аеродром, каде верниците ја посетуваат пред или по својот лет.
Технологија

Технологија е широк концепт кој го опфаќа користењето и разбирањето на алатки и вештини од страна на некое суштество и како тоа влијае на неговата спопсобност да ја контролира и да се приспособи на својата природна околина. Технологијата е израз со етимолошки корени од грчките зборови ''τεχνολογία'' - ''τέχνη'' („занает/вештина“) и ''λογία'' („изрека“). Изразот „технологија“ може да ги претставува материјалните предмети кои ги користи човештвото, како што се: машини, алатки и слично, но може да опфаќа и пошироки теми, како: системи, методи на организација и техники. Изразот „технологија“ може да се употребува за општи појави или за одредени области, како на пример: „кострукциска технологија“, „медицинска технологија“, „информатичка технологија“ или „најсовремена технологија“
1 Технологијата како тема во уметноста и во популарната култура
* „Технологија“ - песна на македонската поп-рок група „Bei The Fish“ од 2012 година.
Боинг 777

Боинг 777 (англиски: ''Boeing 777'') е патнички широкотрупен млазен авион со среден до голем долет. 777 собира од 283-368 патници и има долет од 9.695 - 17.500км, зависно од верзијата, и според тоа е комерцијален авион со најголем долет.
До август 2008. 56 авиокомпании го имаат нарачано овој модел на авион, со вкупно 1092 единици. Директни конкуренти Ербас А330, Ербас А340 и Ербас А350.
1 Особености
, 777-200, 777-200ER, 777-200LR, 777 Freighter, 777-300, 777-300ER
Пилоти, Двајца
Број на седишта, типично, 305 (3-класи) 400 (2-класи), 301 (3-класи) 400 (2-класи), 301 (3-класи), нема (товарен), 368 (3-класи) 451 (2-класи), 365 (3-класи)
Должина, 63,7 m, 73,9 m
Распон на крила, 60,9 m, 64,8 m, 60,9 m, 64,8 m
Агол на крилата, 31,64°
Висина на опашката, 18,5 m, 18,8 m, 18,6 m, 18,5 m, 18,7 m
Ширина на кабината, 5,86 m
Должина на трупот, 6,19 m
Товарен капацитет, 160 m³ 14 LD3, 150 m³6 LD3, 636 m³37 палети, 200 m³20 LD3
Тежина празен, 139.225 кг, 142.900 кг, 148.181 кг, 160.120 кг, 166.881 кг
Макс. полетна тежина, 247.210 кг, 297.560 кг, 347.450 кг, 299.370 кг, 351.534 кг
Патна брзина, 0.84 Маха, 905 км/ч на 10500 м висина
Макс. брзина, 0.89 маха 945 км/ч на 10500 м висина
Макс. долет полн, 6.020 км, 10.740 км, 13.890 км, 9.065 км, 7.035 км, 10.190 км
Макс. долет, 9.695 км, 14.260 км, 17.370 км, 9.045 км, 11.135 км, 14.685 км
Должина на полетна писта, 2.500 m, 3.536 m, 3.410 m, 3.200 m
Макс. гориво, 117.000 L, 171.160 L, 202.290 L, 181.280 L, 171.160 L, 181.280 L
Максимална висина, 13.140 m
Мотори (x 2), Прат и Витни PW 4077 Ролс-Ројс RR 877 Џенерал Електрик GE90-77B, PW 4090 RR 895 GE90-94B, GE90-110B GE90-115B, GE90-110B, PW 4098 RR 892 GE90-94B, GE90-115B
Потисок (x 2), PW: 330 kN RR: 330 kN GE: 330 kN, PW: 400 kN RR: 410 kN GE: 410 kN, GE: 480 kN GE: 510 kN, GE: 480 kN, PW: 430 kN RR: 400 kN GE: 410 kN, GE: 510 kN
Извори: Одлики на Боинг 777 Airliners.net
Џамија Султан Салахудин Абдул Азис Шах

Џамија Султан Салахудин Абдул Азис Шах е муслимански храм која се наоѓа во Селенгор, Малезија. Оваа џамија е втора по големина во југоисточна Азија веднаш по џамија Истиклал во Џакарта, Индонезија.
Легенди

Легендата е дел од фантастичните приказни во кои ликовите и случките за кои се раскажува се земени од историјата. Има два вида легенди: за личности и за места. Во легендите за места се раскажува како се создале некои езера, планини, реки... Исто така легендите се творби кои на фантастичен начин раскажуваат за појави од животот и од природата создавање на светот, човекот, сонцето, имињата, ѕвездите и слично. Зборот легенда потекнува од латинскиот збор legenda што значи „нешта што треба да се читаат".
Енциклопедија Британика

Енциклопедија Британика (лат. ''Encyclopædia Britannica'') е општа енциклопедија на англиски јазик чиј издавач е Енциклопедија Британика Инц. приватна компанија. Написите во Британика се наменети за возрасни читатели и ги пишуваат околу 100 уредници, и уште над 4000 експерти-соработници. Се смета за најквалитетна академска енциклопедија.
Британика е најстарата енциклопедија на англиски која сѐ уште се печати. Првпат била објавена помеѓу 1768 и 1771 во Единбург, Шкотска и набрзо пораснала и во популарност и во обем, така што третото издание во 1801 веќе имало 21 том. Нејзиното реноме ѝ овозможило да собере еминентни соработници, така што 9-тото издание (1875–1889) и 11-тото издание (1911) се сметаат за референтни по својата академска вредност и литерарен стил.
Почнувајќи од 11-тото издание, Британика постепено ги скратувала и поедноставувала написите со цел да го придобие Северноамериканскиот пазар. Во 1933 Британика станала првата енциклопедија која ја усвоила политиката на континуирана ревизија, според која енциклопедијата се преиздава и секој напис се обновува според планиран временски распоред.
Сицилијански браќа (филм од 1968)

''Сицилијански браќа'' е филм од 1968 година, режиран од Мартин Рит.
1 Заплет
Синот на моќен мафијашки дон се враќа дома после воена служба во Виетнам и сака сам да си го води животот, но семејната традиција, интригите и препирките за моќ на неговиот постар брат полека го вметнуваат и него во тој свет.
Хаил (покраина)

Хаил (|حائل) е покраина во Саудиска Арабија во северниот дел од земјата. Зафаќа површина од 103.887 км² и има население од 527.033 жители (попис од 2004). Главен град е Хаил. Покраината се дели на следниве области (мухафази) (со број на жители):
# Бака 38.778
# Газала 94.670
# Хаил 356.876
# Шинан 36.709
Анегдота

Анегдота (од грчки ''ανέκδοτος'' – ''αν'', "не" + ''εκ'', "надвор" + ''δότος'', „дадено“, т.е. „необјавено“, „необјавено досега“) — кратка хумористична приказна со неочекуван крај, што обично води до наравоучение. Првично, „анегдота“ значела само забавен, љубопитен (дури ни нужно смешен) „случка“ од животот на позната личност или од животот на раскажувачот. Со текот на времето, употребата на зборот „анегдота“ не се совпаѓа со онаа на „виц“ (од германски ''Witz'', "духовитост", "шега") , затоа што, за разлика од шегата направена за забава, анегдота е вистински настан.
1 Примери
Ванчо Николески бил познат по брзо склепување стихови во кој било момент, па така кога со Блаже Конески седнал во една битолска кафеана во стихови ја направил нарачката кај познатиот келнер Харила.
Харила лафе,
донеси едно кафе
за ова маже
Што се вика Блаже,
А за мене
Една боза
Од винова лоза.
Мека (покраина)

Мека (|منطقة مكة) — најнаселената покраина во Саудиска Арабија која се наоѓа во западниот дел од земјата, и има долго крајбрежје. Зафаќа површина од 164,000 км² и има население од 5.797.971 жители (попис од 2004). Главен град е светиот град Мека, но најголем е Џеда, кој е исто така главното пристаниште во земјата. Гувернер на покраина е принцот Халид ел-Фејсал, син на претходниот крал Фејсал.
Сицилијанецот (филм)

Сицилијанецот (The Sicilian) е акциски филм од 1987 година, заснован на истоимената новела на Марио Пузо. Режисер на филмот е Мајкл Чимино, а главните улоги се на Кристофер Ламберт и Теренс Стамп.
0.1 Заплет
Патриотот и вистинскиот Робин Худ - Салваторе Џулиано, познатиот бандит кој со своите герилици се обидува да ја ослободи Сицилија во 1950-тите години од Италјанско владение и да ја направи држава на САД.
Џулијано краде од богатите, конзервативни земјопоседници и дава на сиромашните селани-слуги, кои го слават како нивен спасител. Како што расте неговата популарност, расте и неговото его, и тој почнува да мисли дека е над моќта на неговиот поддржувач Донот на мафијата - Масни Кроче. Донот почнува да прави план за негово убиство, убедувајќи го неговиот братучет и најблизок соработник Гаспаре да го убие.
0.2 За книгата
Книгата „Сицилијанецот“е заснована на книгата „Кум“ и се смета како нејзино литературно продолжение. Сепак, поради нерешени прашања со авторските права ликовите на Мајкл Корлеоне и Клеменца, не се вклучени во филмот.
Медина (покраина)

Медина (|المدينه) е покраина во Саудиска Арабија, на западниот дел од земјата, крај крајбрежјето на Црвеното Море. Зафаќа површина од 173.000 км² и има население од 1.310.400 жители (1999). Главен град е светиот град Медина. Други градови се Јанбу ел-Бар и Бадр Хунајн. Управник на покраината е принцот Абдулазиз ибн Меџид, внук на основоположникот на Саудиска Арабија, кралот Абдулазис ибн Сауд.
7 ноември (починале)

644, Омар ибн ел-Хатаб — вториот калиф на исламот.
1550, Џон Арасон — последниот римокатолички епископ на Исланд.
1817, Жан Андре Делик — швајцарски геолог и метеоролог.
1850, Феликс Арвер — француски поет и драматург.
1878, Абрам Рабинович — советски шахист.
1978, Џејмс Тани — американски боксер.
1980, Стив Меквин — американски глумец.
1992, Александар Дубчек — словачки политичар (р. 1921)
2011, Џо Фрејзер — американски боксер.
2024, Наде Проева — македонска историчарка и класицист.
Квадратна милја

Квадратна милја (анг. ''square mile'') е британска (империјална) и американска единица мерка за површина еднаква на површината на квадрат со страни од по една пропишана милја. Ова не е исто што и англискиот израз ''miles square'' („милји на квадрат“), што само изразува колку милји има страната, пред да биде дигната на квадрат за да се добие површината. На пример, 20 милји на квадрат (20×20 милји) се 400 квадратни милји.
1 квадратна милја, =640 акри
=27 878 400 квадратни стапки
=2,589988110336 квадратни километри (точно)
≈260 хектари
1 Оретворање
1 квадратна милја е еднаква на:
* 4 014 489 600 квадратни инчи
* 27 878 400 квадратни стапки
* 3 097 600 квадратни јарди
* 640 акри
* 2560 рудови
* 25 899 881 103,36 квадратни сантиметри
* 2 589 988,110336 квадратни метри
* 2,589988110336 квадратни километри
Басна

Басна — кратко книжевно дело во стих или во проза, во кое на алегоричен начин се опишуваат човечки особини. Најчесто во басните главни глумци се животните, а во нив се исмејуваат особините на луѓето. Најпознати баснописци се: Езоп, Иван Крилов, Лафонтен, итн.
1 Историја на басните
Од одделните виови народни приказни, басните и фантастичните приказни се најстари и се смета дека тие потекнуваат од периодот на дивјаштвото. На почетокот, басната се пеела и се играла, а дури потоа почнала да се раскажува. Оттука, се смета дека таа се развила од прастарите песни и игри во кои биле имитирани звуците на животните. Басните потекнуваат од периодот кога човекот се занимавал со лов, кога фиксирањето на најважните особини на животните имало големо значење во успешноста на ловот, а борбата меѓу лукавите и наивните и меѓу слабите и силните наликувала на борбата со непријателите на племето. Со преминот кон сточарството и земјоделството басните биле збогатени со нов материјал. Тогаш, покрај дивите животни, како ликови во басните се појавиле и домашните животни, но и растенијата, предметите и митолошките суштества. Подоцна, со развојот на цивилизацијата, новите односи меѓу општествените класи се пренесувале на животинскиот свет. Таков е примерот со вавилонската басна во која бикот и коњот се караат околу достоинството на нивните родови. Кога се појавила државата, настанале басни во кои животните си избираат владетел. Најпосле, со заоструањето на социјалните разлики се појавиле басните во коишто се развиени типовите на крадци, насилници, грабнувачи, превртливи, угнетени, итн., а тогаш започнала да доминира и сатиричната нота за којашто особено била погодна алегоријата.
2 Значењето на басните
Покрај тоа што се доказ за големината и разновидноста на хеленскиот дух, басните претставуваат ран доказ за положбата на писателот и на книжевниот говор во однос кон општеството. Благодарејќи на тоа што човековите маани ги опишува посредно, преку однесувањето на животните и што непријатната вистина ја искажува низ наивна приказна, басната им дозволувала на писателите голема уметничка слобода.
Според духот и широчината на раскажувањето, басните се израз на народната мудрост, еден вид народна етика, развивана низ напорниот и тежок живот. Сепак, басните се доволно ведри за да ги откријат и земските радости и убавината на животот. Покрај сите слабости на човековата природа, басната длабоко проникнала во драгоценоста и нескршливоста на животот. Едноставна и пристапна, басната е „најдемократски“ книжевен род и со неа често се служеле не само писателите, туку и филозофите, политичарите, професорите, историчарите, итн.
Стенфордска енциклопедија на филозофијата

Стенфордска енциклопедија на филозофијата (|Stanford Encyclopedia of Philosophy или ''SEP'') — слободна семрежна енциклопедија на филозофијата одржувана од Стенфордскиот универзитет од Стенфорд, Калифорнија, САД. Енциклопедијата најпрвин е создадена со државни пари од Националната субвенција за хуманитарни науки (''National Endowment for the Humanities, NEH'') и Националната научна фондација (''National Science Foundation, NSF''), но подоцна бил воведен долгорочен план за задржување на слободноста на енциклопедијата кој го поддржуваат многу универзитски библиотеки и библиотечни здруженија. Овие установи дорпинесуваат според планот осмислен од енциклопедијата во соработка со здружението Коалиција за академско издаваштво и извори (''Scholarly Publishing and Academic Resources Coalition, SPARC''), Меѓународната коалиција на библиотечни здруженија (''International Coalition of Library Consortia, ICOLC'') и Мрежата на југоисточни библиотеки (''Southeastern Library Network, SOLINET''), со исто финансирање од NEH. Секоја статија е напишана и одржувана од експерт на тоа поле, како професори од над 65 академски установи ширум светот. Иако е онлајн, енциклопедијата се користи со традиционалниот приод на сите енциклопедии и академски списанија за да постигне квалитет по пат на:
* стручни автори одбрани од уредници или кои се компетентни (иако не задолжително стручни) на темите во енциклопедијата; и
* рецензии.
Авторите кои придонесуваат кон енциклопедијата му одобруваат на Стенфордскиот универзитет да ги издава нивните статии, но ги задржуваат авторските права на тие статии.
Енциклопедијата е создадена во 1995 г. од страна на Едвард Н. Залта, со цел за обезбедување на динамична енциклопедија која ќе ажурира редовно, и така нема да може да застари како печатените енциклопедии. Енциклопедијата дозволува конкурентни статии на една иста тема, за да може да ги прикаже различните ставови и несогласувања помеѓу научните работници.
1 Поврзано
* „Семрежна енциклопедија на филозофијата“
* „Раутлеџова енциклопедија на филозофијата“
* „Кембрички филозофски речник“
* Список на семрежни енциклопедии
Мартин Вајнек

Мартин Вајнек е Австриски актер, производител на вино и претприемач, најповеќе познат по својата улога во телевизиската серија ''Инспектрот Рекс'' (како ''инспектор Фриз Кунц''). Тој исто така е производител на вино во Австрија.
Мартин Вајнек студирал драматургија од 1983 до 1986.
Од 1986, има играно улоги во ''Group 80'' во театарот во Виена како и помала улога во филмот ''Nachsaison'' (''After-season''), каде ја игра улогата на лифтбој.
Покрај со глумата, Вајнек се занимава и со винарство заедно со неговата сопруга Ева. Ева претходно исто така има работено како драматург. И двајцата започнале да се занимаваат со винарство како хоби во 1993 година. Тие имаат винско лозје на површина од 3 хектари близу Хејлингенбрун.
1 Филмографија
* 1989: Calafati Joe (тв серија)
* 1999-2004, 2008- : Инспектрот Рекс (тв серија)
* 2004: Silentium
* 2005: Grenzverkehr
* 2006: Unter weißen Segeln (Епизода ''Träume am Horizont'')
* 2007: Die Rosenheim-Cops (Епизода ''Liebe bis zum Ende'')
Каспар Капарони

Каспар Капарони (Рим, 1 август 1964) е Италијански глумец.
1 Животопис
Каспар Капарони започнува да глуми во театар уште на 18 години. 1984 година се појавува во филмот Феномен, режиран од Дарио Арџенто.