Артан Груби

Артан Груби (|Artan Grubi) — македонски политичар и новинар. Од 2020 година е прв заменик на претседателот на Владата и министер за политички систем и односи меѓу заедниците.
1 Животопис
Роден е во 1977 година во Скопје. Основно и средно училиште завршува во родниот град. Дипломирал новинарство на Правниот факултет „Јустинијан Први“ на Универзитетот „Свети Кирил и Методиј“ во Скопје. На истиот факултет, тој магистрирал, бранејќи ја темата „''Улогата на новите медиуми во транзициони општества''“. Докторирал на Универзитетот во Тирана, Албанија, бранејќи ја темата „''Улогата на медиумите во граѓанското учество во политичко-општествени промени''“.
За време на Косовската војна, тој работел на помош на бегалците. Од мај 1999 до октомври 2000 година, тој бил раководител на еден проект во Католичките олеснителни служби, меѓународна хуманитарна невладина организација на католици во Соединетите Држави, одговорен за целокупното управување со програмата за храна и засолниште за бегалци, а истовремено е и координатор на проект за програмата за засолништа и рехабилитација во Куманово. Од октомври 2000 до декември 2004 година, тој работел во Хашкиот трибунал, извршувајќи оперативни задачи со Канцеларијата на обвинителот во Македонија, Косово, Србија, Црна Гора, Хаг.
Тој бил основач и претседател, од мај 2006 до мај 2011 година, на граѓанското движење „Разбуди се“. Од јануари 2005 до март 2008 година, тој бил политички помошник во Кабинетот за политички советници на НАТО. Од март 2008 до март 2011 година е политички советник во амбасадата на Холандија во Скопје. Во февруари 2011 година, „Разбуди се“ се спротивставила на изградба на црква-музеј на скопското Кале. На 13 февруари, дошло до физички судир меѓу приврзаници и противници на изградбата на црквата-музеј во која учествува и Груби. Од мај 2011 година извршува повеќе високи функции во Демократската унија за интеграција (ДУИ), меѓу кои шеф на кабинетот на претседателот на партијата Али Ахмети и негов политички советник. Во октомври 2011 година е именуван за член на Државната пописна комисија, но бидејќи пописот е прекинат, комисијата поднесува колективна неотповиклива оставка.
Груби е кандидат на ДУИ за градоначалник на Град Скопје на локалните избори во 2013 година. Од мај 2013 година предава на студиите по новинарство на Државниот универзитет во Тетово. Пратеник е во два мандати, од 2014 до 2016 година и од 2016 до 2020 година.
На 11-ти декември 2024 година, Артан Груби, бил ставен на црната листа на САД, поради обвиненија за корупција. Според соопштението од Стејт департментот, Груби бил вмешан во обиди за заштита на поранешниот директор на Управата за безбедност и контраразузнавање (УБК), Сашо Мијалков, од затворски казни, преку влијание во судски постапки. Оваа одлука за додавање на Груби на црната листа следела по обвинувањата за корупција и злоупотреба на службената должност.
1.1 Бегство и апсење
Во текот на декември 2024 година, била отворена истрага против Груби и неговиот поранешен соработник, Перпарим Бајрами, за сомневања за проневера и злоупотреби во Државната лотарија. Претреси биле извршени на нивните домови и на други места, а истрагата продолжила со собирање докази за финансиска штета и незаконски тендерски процедури.
Обвинителството наведува дека Груби и Бајрами учествувале во активностите кои довеле до значителна финансиска штета за Лотаријата во 2023 година, со износ од околу 501 милион денари. Овие активности се проценуваат како обид за незаконско прибавување имотна корист. Во истрагата биле вклучени и четири други лица, меѓу кои претседател и членови на комисија за два јавни повика.
Истрагата исто така вклучила и обвиненија за незаконско издавање лиценци за интернет коцкање од страна на Груби, како и истрага за набавка на апарати за коцкање од Бајрами во вредност од скоро 12 милиони евра. Дополнително, истражувано било и изнајмувањето на зградата во Визбегово, каде што Државната лотарија платила 300.000 евра за закуп на поранешен ресторан за свадби.
Поранешниот вицепремиер Груби негирал дека е во бегство, тврдејќи дека се наоѓа во приватна посета во Косово. Обвинителството продолжило со истрагата. Бил уапсен на 23 февруари 2026, по враќање во земјата на граничниот премин Блаце, откако претходно била распишана потерница, а потоа му била изречена мерка куќен протвор за што имало голема реакција во јавноста..