Делогожди

Делогожди (или Делогожда) — село во Општина Струга, во околината на градот Струга. До 2004 година, селото претставувало административно седиште на поранешната истоимена општина, која била споена со Општина Струга.
1 Географија и местоположба
Делогожди лежи на јужниот дел на Планината Караорман во една надморска височина од 800 метри и на исток граничи со селaтa Џепин (1,6 км) и Корошишта (2,3 км), на југ со селaтa Ливада (2,8 км) и Биџево (3,7 км), на југозапад со селото Ново Село (3,1 км), на запад со селото Долно Татеши (2,9 км), и на север со селото Поум (2,9 км). Селото се наoѓa северозападно од градот Струга, на оддалеченост од 11 килoметри.
2 Историја
На крајот на XIX век, Делогожди било албанско село, дел од Струшката нахија во Охридската каза на Отоманското Царство.
Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. селото имало 65 муслимани.
3 Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Делогожди живееле 730 жители, сите Албанци.
На Етнографската карта на Битолскиот Вилает од 1901 г. ''Долегошти'' е претставено како чисто албанско село во Охридската каза на Битолскиот санџак со 120 куќи.
Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралството Југославија од 1931 година, селото имало 1.000 Албанци.
Селото е големо и во 1961 година имало 1.453 жители а во 1994 година 2.229 жители, од кои 2.004 биле Албанци, 200 Турци, 20 Срби и пет други.
Според пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 2.920 жители, од кои 2.906 Албанци, 2 Турци, 1 Србин и 11 останати.
Според последниот попис од 2021 година, во селото живееле 1.714 жители, од кои 1.668 Албанци и 46 лица без податоци.
3.1 Родови
Делогожда е албанско село.
Родови во селото се: Положан (100 к.) родовското име го добиле по селото во северна Албанија од каде се доселиле. Родот се намножил од браќата Цан и Суљо кои се доселиле на почетокот од XIX век. Го знаат следното родословие: Рустем (жив на 77 г. во 1980 година) Первиз-Даут-?-Цан, кој се доселил; Жаку (35 к.) доселени се од Дебарско, од каде се иселиле поради крвна одмазда, го знаат следното родословие: Ибни (жив на 58 г. во 1980 година) Сали-Дестан-Мамут-Џафер, основачот на родот кој се доселил, кој имал 4 синови Мамут, Селман, Емин и Рустем; Села (15 к.) доселени се од соседното планинско село Поум, подалечно потекло од Дебарско; Кица (10 к.) и Мазари (10 к.) исто така се доселени од Дебарско; Шабанлар (20 к.) доселени се од областа Голо Брдо, тие се албанизиран торбешки род, кога дошле зборувале на македонски; Коџаџику (30 к.) доселени се од селото Коџаџик, Дебарско. Тие се албанизирани Турци, кога дошле во селото зборувале турски; Аљасани (15 к.) и Цапри (7 к.) доселени се од охридското село Ливоишта, можда се албанизирани Македонци; Домазет (4 к.) потекнуваат од домазет. И овдешните Албанци го употребуваат зборот домазет.
4 Култура и спорт
* КУД „Беса“ — основано во 1974 година, како резултат на големата желба на младинатa на Делогожди за да ги афирмира вредностите и културно-уметничкaтa традиција на Делогожди и на струшката околија. Како први иницијатори за да се формира КУД „БЕСА“ беа некои млади и интелектуалци од Делогожди.
* ФК Делогожди — Фудбалски клуб основан во 1977/78 година со името „Влазними“. Првата управа на ФК Делогожда беше составена од: Зејадин Ислами (претседател), Алит Алити (благајник), Мустафа Усеини и Ресул Бектеши (трeнери). Како прв иницијатор за да се основа клубoт бил Алит Алити, во чија чест е наречен Спортскиот центар на Делогожди.
5 Знаменитости
5.1 Археолошки наоѓалишта
* Во Дворот на Фејзо Кемо — пат од римско време
* Градиште - Кале — населба со утврдување од железно, хеленистичко и римско време
* Падарница — населба од хеленистичко и римско време
* Св. Илија — некропола со базилика од архајско, хеленистичко и римско време и средниот век, прогласена за културно наследство на Македонија* Црско - Црква — сакрален објект од средниот век
* Чинар - Џамија — црква и некропола од средниот век
6 Личности
* Исник Алими — фудбалер и репрезентативец на Македонија
* Махмут Ибрахими — амбасадор на Македонија во Швајцарија и Лихтенштајн
7 Поврзано
* Струшко Поле
* Општина Струга
* Струга