Фудбалска репрезентација на Турција

Фудбалската репрезентација на Турција ја претставува Турција на меѓународните фудбалски натпреварувања и е под контрола на Фудбалскиот сојуз на Турција ''(Türkiye Futbol Federasyonu (TFF))''.
Досега, Турција трипати се квалификувала на Светско првенство: 1950, 1954 и 2002. Меѓутоа, пред почетокот на првенството 1950 репрезентацијата морала да се повлече поради финанскиски проблеми. Најдобриот резултат на Светските првенства го оствариле во 2002 во Јапонија и Јужна Кореја освојувајќи го третото место.
На Европските првенства учествувала 3 пати. Најдобриот резултат им е полуфиналето од 2008. Исто така, турската репрезентација има учествувано шест пати на Олимписките игри каде најдобриот резултат го оствариле на игрите во 1948 и 1952 стигајќи до четвртфиналето.
Во 2003 година после откажувањето на Германија, Турција за првпат настапила на Купот на конфедерации и исто како и година дена претходно на Светското првенство го освоила третото место.
1 Историја
Својот прв историски натпревар Турција го одиграла на 26 октомври 1923 година против Романија. Првиот официјален натпревар Турција го одиграла на 25 мај 1924 на Олимписките игри против Чехословачка.
Со победата од 7-0 над Сирија, Турција обезбедила учество на Светското првенство 1950, но поради финансиски проблеми го откажала учеството во Бразил. Четири години подоцна Турција повторно се квалификувала за Светско првенство, играјќи бараж против Шпанија. Во првиот натпревар Шпанија победила со резултат 4-1, но во реваншот Турција била подобра со 1-0. Тогашните правила биле такви да ниту една од двете репрезентации не се квалификувала за Светско првенство 1954, па било одлучено со фрлање на паричка. После подобрата среќа во фрлањето на паричката, при извлекувањето на групите Турција немала среќа. Добиле група во која противници им биле Западна Германија, Унгарија и Јужна Кореја. По тогашните правила секоја репрезентација во групата морала да одигра натпревар со две противнички репрезентации. Во таквиот систем Турција воопшто не играла против Унгарија. Својот прв натпревар на Светските првенства Турција го доиграла на 17 јуни 1954 година против Западна Германија. Со пораз од Западна Германија 4-1 и победа против Јужна Кореја со убедливи 7-0 Турција ги завршила својте настапи во групата со два освоени бода колку и Западна Германија поради што овие две репрезентации морале да одиграат бараж за да се одлучи кој ќе помине понатаму. Во баражот Западна Германија ја победила Турција со резултат 7-2. Во 1956 година Турција одиграла Пријателски натпревар против една од тогаш најсилните светски репрезентации, репрезентацијата на Унгарија во Истанбул и победила со 3-1.
Без оглед на уведувањето на државното првенство, и натапите на турските клубови во европските натпреварувања, периодот од 1960 до 1990 година бил разочарувачки за турската репрезентација. Во тој период репрезентацијата ги претрпела својте највисоки порази со 8-0 против Полска и двапати против Англија.
Од почетокот на 90-тите Турција почнала сериозно да вложува во најважната споредн работа на светот, а првите видливи резултати дошле во 1996 со пласманот на Европското првенство во Англија. Таму завршиле со нула бодови и три порази во групата од Хрватска, Португалија и Данска.
Во меѓувреме не успеале да се пласираат на Светското првенство 1998 во Франција, но затоа повторно се квалификувале за првенство на стариот континент играно во Холандија и Белгија во 2000. Таму успеале да ја минат групната фаза завршувајќи како втори во конкуренција на Италија, Шведска и Белгија и да стигнат до четвртфиналето каде биле елиминирани од Португалија.
На Светското првенство 2002 во Јужна Кореја и Јапонија, Турција го освоила фантастичното трето место. Ја поминале групата во која биле уште Бразил, Костарика и Кина, а потоа ја совладале Јапонија, и Сенегал. Во полуфиналето загубиле од Бразил, а во натпреварот за трето место го победиле домаќинот Јужна Кореја со 3-2.
Во 2008 година стигнале до полуфиналето на Европското првенство во Австрија и Швајцарија. Турската репрезентација најпрво ја минала групата во која се наоѓале неколку силни репрезентации како Португалија, Чешка и Швајцарија, а во четвртфиналето ја елиминирала Хрватска по продолженија. Во полуфиналето биле поразени од Германија.
Хакан Шукур е најдобриот и најпопуларниот играч на сите времиња. Има постигнато речиси 200 гола во турската лига. Вешт и брз со својата висина, беше еден од најдобрите играчи во скок-играта на светот. Постигнал 51 гол за репрезентацијата и неприкосновено го држи рекордот за најдобар стрелец на турската репрезентација.
2 Настапи на големите турнири
2.1 Настапи на Светските првенства
''Светско првенство'', , Квалификации за ''Светско првенство''
, , , , , , , , , , , , , ,
1930, Не учествувале, Не учествувале
1934, Се повлекле, Се повлекле
1938, Не учествувале, Не учествувале
1950, Се квалификувале но се повлекле, 1, 1, 0, 0, 7, 0
1954, Групна фаза, 9, 3, 1, 0, 2, 10, 11, 3, 1, 1, 1, 4, 6
1958, Не учествувале, Не учествувале
1962, Не се квалификувале, 4, 2, 0, 2, 4, 4
1966, 6, 1, 0, 5, 4, 19
1970, 4, 0, 0, 4, 2, 13
1974, 6, 2, 2, 2, 5, 3
1978, 6, 2, 1, 3, 9, 5
1982, 8, 0, 0, 8, 1, 22
1986, 8, 0, 1, 7, 2, 24
1990, 8, 3, 1, 4, 12, 10
1994, 10, 3, 1, 6, 11, 19
1998, 8, 4, 2, 2, 21, 9
2002, Полуфинале, 3, 7, 4, 1, 2, 10, 6, 12, 8, 3, 1, 24, 8
2006, Не се квалификувале, 14, 7, 5, 2, 27, 13
2010, 10, 4, 3, 3, 13, 10
2014, 10, 5, 1, 4, 16, 9
2018, Ќе учествуваат во квалификациите, Ќе учествуваат во квалификациите
2022
Вкупно, 2/20, 10, 5, 1, 4, 20, 17, 118, 43, 21, 54, 162, 174
2.2 Настапи на Европските првенства
Европски првенства
Година, Рунда, Позиција, ОН, П, Н, З, ДГ, ПГ
1960, ''Не се квалификувале''
1964
1968
1972
1976
1980
1984
1988
1992
1996, Групна фаза, 15-ти, 3, 0, 0, 3, 0, 5
2000, Четвртфинале, 6-ти, 4, 1, 1, 2, 3, 4
2004, ''Не се квалификувале''
2008, Полуфинале, 3ти-4ти, 5, 2, 1**, 2, 8, 9
2012, ''Не се квалификувале''
2016, ''Квалификувани''
Вкупно, Полуфинале, 3/14, 12, 3, 2, 7, 11, 18
2.3 Настапи на Купот на конфедерации
ФИФА Куп на конфедерации
Година, Рунда, Позиција, ОН, П, Н, З, ДГ, ПГ, Состав
1992, ''Не се квалификувале''
1995
1997
1999
2001
2003, Трето место, 3-ти, 5, 2, 1, 2, 8, 8, Состав
2005, ''Не се квалификувале''
2009
2013
Вкупно, Трето место, 1/9, 5, 2, 1, 2, 8, 8
3 Играчи
3.1 Статистика на играчите
3.1.1 Играчи со најмногу настапи
Играчите во болд се сè уште активни.#, Име, Кариера, Настапи, Голови
1, Рушту Речбер, 1994–2010, 120, 0
2, Хакан Шукур, 1992–2007, 112, 51
3, Булент Коркмаз, 1990–2005, 102, 3
4, Тугај Керимоглу, 1990–2007, 94, 2
5, Емре Белозоглу, 2000-, 94, 9
6, Алпај Озалан, 1995–2005, 90, 4
7, Арда Туран, 2006-, 85, 15
8, Хамит Алтинтоп, 2004-, 82, 7
9, Тунџај Шанли, 2002-2010, 80, 22
10, Огун Темизканоглу, 1990–2002, 76, 5
3.1.2 Најдобри стрелци
Играчите кој имаат еднаков број на голови се подредени под хронолошки редослед според времето по кое настапувале. Играчите во болд се сè уште активни.#, Име, Кариера, Голови, Настапи
1, Хакан Шукур, 1992–2007, 51, 112
2, Тунџај Шанли, 2003–2010, 22, 80
3, Лефтер Кучукандонјадис, 1948–1963, 21, 46
4, Метин Октај, 1956–1968, 19, 36
Џемил Туран, 1969–1979, 19, 44
Нихат Кахвечи, 2000–2011, 19, 68
Бурак Јилмаз, 2006–, 19, 42
8, Арда Туран, 2006–, 15, 85
Зеки Риза Спорел, 1923–1932, 15, 16
10, Ертугрул Саглам, 1993–1998, 11, 26
Ариф Ердем, 1993–2004, 11, 60
4 Селектори
Последна измена: 8 ноември 2015.
Моментален селектор на Турската репрезентација е Фатих Терим кому ова му е вкупно четврти мандат на селекторската клупа. Во досегашната историја репрезентацијата на Турција ја воделе вкупно 42 селектори и токму Фатих Терим е рекордер по бројот на натпревари на позицијата селектор. Селекторската функција ја обавувал во преку 100 натпревари.
Селектор, Од, До, , , , , , ,
Али Сами Јен, 26. 10. 1923., 26. 10. 1923., 1, 0, 1, 0, 2, 2, 00.0
Били Хантер, 25. 5. 1924., 12. 9. 1926., 12, 5, 0, 7, 21, 29, 41.7
Бела Тот, 17. 7. 1927., 17. 4. 1932., 8, 2, 1, 5, 14, 24, 25.0
Фред Пањам, 22. 4. 1932., 4. 11. 1932., 2, 0, 0, 2, 3, 7, 00.0
Џејмс Донели, 12. 7. 1936., 1. 8. 1937., 3, 0, 1, 2, 4, 10, 00.0
Игнац Молнар, 23. 4. 1948., 30. 5. 1948., 2, 1, 0, 1, 3, 2, 50.0
Улви Јенал, 2. 8. 1948., 5. 8. 1948., 2, 1, 0, 1, 5, 3, 50.0
Пет Молој, 28. 11. 1948., 20. 5. 1949., 5, 3, 0, 2, 9, 8, 60.0
Џихат Арман, 20. 11. 1949., 20. 11. 1949., 1, 1, 0, 0, 7, 0, 100.0
Пет Молој, 28. 5. 1950., 28. 10. 1950., 2, 1, 0, 1, 7, 6, 50.0
Џими Мекормик, 3. 12. 1950., 10. 6. 1951., 2, 1, 0, 1, 4, 5, 50.0
Реби Еркал, 17. 6. 1951., 21. 11. 1951., 3, 2, 0, 1, 3, 3, 66.7
Садри Усуоглу, 1. 6. 1952., 8. 6. 1952., 2, 0, 1, 1, 1, 5, 00.0
Сандро Пупо, 25. 5. 1952., 23. 6. 1954., 9, 3, 2, 4, 18, 21, 33.3
Гундуз Килич, 17. 10. 1954., 17. 10. 1954., 1, 0, 0, 1, 1, 5, 00.0
Жарко Михајловиќ, 3. 4. 1955., 26. 6. 1955., 2, 0, 2, 0, 1, 1, 00.0
Џовани Варљиен, 18. 12. 1955., 01. 05. 1956., 5, 2, 0, 3, 8, 9, 16.7
Џихат Араман, 01. 05. 1956., 25. 11. 1956., 2, 0, 2, 0, 2, 2, 00.0
Лашло Шекели, 5. 4. 1957., 8. 12. 1957., 4, 2, 1, 1, 6, 4, 50.0
Леандро Ремондини, 4. 5. 1958., 10. 5. 1959., 7, 3, 3, 1, 6, 5, 42.9
Игнац Молнар, 8. 6. 1960., 8. 6. 1960., 1, 1, 0, 0, 4, 2, 100.0
Сандро Пупо, 27. 11. 1960., 16. 5. 1962., 10, 4, 0, 6, 11, 10, 40.0
Шереф Ѓоркеј, 10. 10. 1962., 10. 10. 1962., 1, 1, 0, 0, 3, 0, 100.0
Љубиша Спајиќ, 25. 11. 1962., 16. 12. 1962., 4, 1, 2, 1, 3, 7, 25.0
Сандро Пупо, 27. 3. 1963., 9. 10. 1964., 4, 0, 2, 2, 0, 4, 00.0
Џихат Арман, 27. 9. 1964., 20. 12. 1964., 3, 1, 1, 1, 6, 4, 33.3
Сандро Пупо, 24. 1. 1965., 9. 5. 1965., 4, 0, 0, 4, 2, 13, 00.0
Доган Андач, 21. 7. 1965., 25. 7. 1965., 2, 1, 1, 0, 3, 1, 50.0
Сандро Пупо, 9. 10. 1965., 30. 5. 1966., 5, 1, 2, 2, 3, 10, 20.0
Аднан Сувари, 12. 10. 1966., 17. 1. 1969., 17, 5, 4, 8, 16, 32, 29.4
Абдула Гегиќ, 30. 4. 1969., 16. 11. 1969., 6, 3, 0, 3, 13, 11, 50.0
Џихат Арман, 17. 10. 1970., 14. 11. 1971., 6, 1, 1, 4, 4, 17, 16.7
Николае Петреску, 5. 12. 1971., 5. 12. 1971., 1, 1, 0, 0, 1, 0, 100.0
Чошкун Озари, 12. 4. 1972., 31. 10. 1976., 29, 8, 11, 10, 38, 43, 27.6
Доган Андач, 17. 11. 1976., 17. 11. 1976., 1, 0, 1, 0, 1, 1, 00.0
Метин Турел, 16. 2. 1977., 5. 10. 1978., 13, 2, 1, 10, 11, 22, 15.4
Сабри Кираз, 29. 11. 1978., 15. 10. 1980., 12, 5, 1, 6, 13, 15, 41.7
Озкан Сумер, 3. 12. 1980., 25. 3. 1981., 2, 0, 0, 2, 0, 3, 00.0
Фетхи Демирџан, 15. 4. 1981., 7. 10. 1981., 4, 0, 0, 4, 0, 12, 00.0
Чошкун Озари, 22. 9. 1982., 4. 4. 1984., 17, 5, 2, 10, 15, 36, 29.4
Џандан Тархан, 6. 9. 1984., 14. 11. 1984., 5, 1, 1, 3, 3, 13, 20.0
Јилмаз Ѓокдел, 22. 12. 1984., 3. 4. 1985., 3, 1, 1, 1, 1, 3, 33.3
Калман Мешоли, 1. 5. 1985., 28. 8. 1985., 2, 0, 1, 1, 0, 2, 00.0
Чошкун Озари, 11. 9. 1985., 12. 11. 1986., 8, 1, 3, 4, 3, 14, 12.5
Мустафа Денизли, 4. 3. 1987., 16. 12. 1987., 6, 1, 1, 4, 6, 16, 16.7
Тиназ Тирпан, 16. 3. 1988., 15. 11. 1989., 11, 5, 1, 5, 16, 12, 45.5
Фатих Терим, 11. 4. 1990., 11. 4. 1990., 1, 0, 0, 1, 0, 1, 00.0
Сеп Пионтек, 27. 5. 1990., 28. 4. 1993., 27, 4, 8, 15, 22, 50, 14.8
Фатих Терим, 27. 10. 1993., 19. 6. 1996., 33, 17, 8, 8, 47, 36, 51.5
Мустафа Денизли, 14. 8. 1996., 24. 6. 2000., 31, 11, 9, 11, 45, 38, 35.5
Шенол Ѓунеш, 16. 8. 2000., 18. 2. 2004., 50, 23, 13, 14, 72, 50, 46.0
Унал Караман, 31. 3. 2004., 31. 3. 2004., 1, 0, 1, 0, 2, 2, 00.0
Ерсун Јанал, 28. 4. 2004., 8. 6. 2005., 15, 8, 4, 3, 29, 14, 53.3
Фатих Терим, 17. 8. 2005., 14. 10. 2009., 58, 26, 18, 14, 86, 71, 39.7
Огуз Четин, 3. 3. 2010., 29. 5. 2010., 4, 3, 0, 1, 7, 3, 75.0
Гус Хидинк, 1. 8. 2010., 15. 11. 2011., 16, 7, 4, 5, 18, 15, 43.7
Абдула Авчи, 17. 11. 2011., 20. 08. 2013., 18, 6, 4, 8, 26, 26, 33.3
Фатих Терим, 22. 08. 2013., 11, 9, 0, 2, 22, 7, 81.8
Вкупно, 26. 10. 1923., 2. 9. 2014., 517, 190, 120, 207, 677, 767, 36.75%