Ида Кар

Ида Кар (8 април 1908 – 24 декември 1974) — фотографка активна главно во Лондон по 1945 година. Таа направила голем број црно-бели портрети на значајни уметници и писатели. Нејзината самостојна изложба на фотографии во галеријата Вајтчепел во 1960 година била прва од ваков вид што се одржала во голема јавна галерија во Лондон. На тој начин, Кар дала значаен придонес во признавањето на фотографијата како форма на ликовна уметност.
1 Живот и творештво
Кар била родена како Ида Карамијан (или Караманијан) во Тамбов, Русија, на 8 април 1908 година. Нејзините родители биле Ерменци; нејзиниот татко предавал математика и физика. Семејството се преселило во Иран кога Кар имала осум години, а во Александрија во Египет кога имала тринаесет години. Таа студирала на Францускиот ликеум таму. Кога имала дваесет години, отишла во Париз за да студира хемија и медицина, но наскоро почнала да студира пеење.
Таа ги посетувала авангардните уметници и писатели од парискиот Рив Гош, меѓу кои биле и Пје Мондријан и Ив Танги, и се заинтересирала за социјалистичката политика, фотографијата и надреализмот. Таа била на првото прикажување во 1929 година на „Андалусиски пес“ од Луис Буњел и Салвадор Дали. Нејзината прва работа како фотограф била во студиото на надреалистичкиот фотограф и сликар Хајнрих Хајдерсбергер.
Во 1933 година Кар се вратила во Александрија. Кон крајот на 1930-тите години, таа се омажила за Едмонд Белали и заедно отвориле фотографско студио, ''Идабел'', во Каиро. Таму Кар стапила во контакт со египетски надреалисти, вклучувајќи ги Икбал Ел Алали и Жорж Хенеин, како и со членови на движењето „Уметност и слобода“.
За време на Втората светска војна, Кар и Белали учествувале на две надреалистички изложби во Каиро, од кои втората во 1944 година. Истата година се развела од Белали и се омажила за британскиот поет и трговец со уметнички дела Виктор Масгрејв, кој во тоа време бил во Кралските воздухопловни сили; во 1945 година се преселиле во Лондон.
Во Лондон, Кар стапила во контакт со уметници кои биле вклучени во надреализмот, вклучувајќи ги Пол Неш и Е. Л. Т. Месенс, и почнала да се среќава со уметниците и писателите кои подоцна станале нејзини субјекти. Таа се специјализирала за портрети, а во 1954 година ја подготвила изложбата „Четириесет уметници од Париз и Лондон“ во Галерија Еден, галерискиот простор што нејзиниот сопруг го отворил на улица Личфилд број 1 во Сохо претходната година.
Џон Касмин станал нејзин асистент во 1956 година, а во 1958 година нејзин менаџер. Тој договорил да дознае кога познати уметници ќе го посетат Лондон; им било кажано дека Кар била ангажирана да ги фотографира, а фотографиите подоцна биле продадени на печатот.
Исто така, во 1956 година, Тери Тејлор бил запознаен со Кар и Масгрејв од Колин Мекинес, кој имал соба над просториите на Галерија Еден, кога Тејлор се преселил на улица Д'Арблеј број 20, Сохо. Тејлор, тогаш во раните дваесетти години, станал асистент на Кар, а за кратко време и нејзин љубовник; на Масгрејв очигледно не му пречело.
Кар ја посетила Ерменија во 1957 година, а Советскиот Сојуз во 1958 година. Во 1959 година повторно отпатувала во Советскиот Сојуз, каде што ги фотографирала Шостакович и други, во Франција, каде што, меѓу другите, ги фотографирала Брак и Јонеско, и во Источна Германија, каде што се одржала изложба на нејзините ерменски фотографии. Истата година, „Татлер“ ја ангажирал да фотографира лондонски трговци со уметнички дела.
Во 1968 година, Кар објавила оглас за асистент во Британскиот журнал за фотографија. На предлог на Масгрејв, таа формирала група со тројца од апликантите, Лесли Смитерс, Лоренс Елар и Џон Кузинс. Таа ја нарекла „KarSEC“, од нејзиното име и нивните иницијали. Групата се распуштила во 1969 година.
Националната галерија на портрети во Лондон ја стекнала архивата на фотографии на Кар во 1999 година, а во 2011 година организирала голема изложба на нејзините дела, „Ида Кар: Боемски фотограф 1908–1974“. Тоа било прв пат по повеќе од 50 години нејзината работа да биде изложена, а вклучувала повеќе од сто фотографии кои претходно не биле изложени.
2 За понатамошно читање
* Colin MacInnes ''et al.'' (1960). ''Ida Kar: An Exhibition of Portraits of Artists and Writers in Great Britain, France, and the Soviet Union, and other photographs, held at the Whitechapel Art Gallery, London, March–April 1960.'' London: [The Whitechapel Gallery].
* Val Williams (1989). ''Ida Kar: Photographer''. London: Virago Press. .
* Clare Freestone, Karen Wright (2011). ''Ida Kar: Bohemian Photographer''. London: National Portrait Gallery. .