Хегра (Мадаин Салих)

Хегра (|Ἕγρα), познат на муслиманите како ел-Хиџр, познат и како Мадаин Салих — археолошки локалитет сместен во областа ел-Ула во провинцијата Медина во регионот Хиџаз, Саудиска Арабија. Поголемиот дел од остатоците потекнуваат од Набатејското Кралство (1 век од н.е.). Локалитетот го сочинува најјужниот и вториот по големина град на кралството по Петра (денес во Јордан), неговиот главен град. Може да се пронајдат и траги од лихјанитската и римската окупација пред и по владеењето на Набатејците, соодветно.
Куранот го става населувањето на областа од народот Тамуди за време на деновите на пророкот Салих, помеѓу оние на Нух (Ное) и Худ од една страна, и оние на Ибрахим (Аврам) и Муса (Мојсеј) од друга страна. Меѓутоа, дефинитивната историска хронологија не може да се добие преку редоследот на стиховите поради фактот што поглавјата од Куранот (сура) се занимаваат со различни теми во нехронолошки редослед. Според Куранот, Тамудите биле казнети од Бога за нивното идолопоклонство, погодени од земјотрес и громови. Така, местото заработило репутација на проколнато место - слика која националната влада се обидува да ја надмине додека се обидува да го развие Мадаин Салих за нејзиниот потенцијал за туризам.
Во 2008 година, УНЕСКО го прогласил Мадаин Салих за светско наследство, со што станало првото светско наследство на Саудиска Арабија. Избран е поради неговите добро сочувани остатоци од доцната антика, особено 131-те монументални гробници со исечени карпи, со нивните детално украсени фасади, на Набатејското Кралство.
1 Име
Неговата долга историја и мноштвото култури кои го окупираат местото произвеле неколку имиња. Наводите на Страбон и други медитерански писатели го користат името Хегра (|Ἔγρα) за набатејскиот локалитетот. Употребата на Мадаин Салих се однесува на (пророкот) Салих, испратен до античките Арапи, име и идентитет што може да потекнуваат од библиската фигура ''Метусалах'' (|מְתוּשֶׁלַח „Човек со копје“ или „Смрт на мечот“)
Иако Хегра долго време не била толку важна како Дедан, странците изгледа ја нарекувале оазата Хегра. На пример, познатата статуа на ахеменидскиот крал Дариј Велики направена во Египет и подигната во Суза ги нарекува Арапите ''хгр''.
2 Местоположба
Археолошкиот локалитет Хегра се наоѓа на 20 километри северно од градот ел-Ула, 400 километри северозападно од Медина и километри југоисточно од Петра, Јордан. Истахри напишал во неговите ''Патеки на царствата'' (ar):
ел-Хиџр е мало село. Припаѓа на Вади ел-Гура и се наоѓа на еднодневно патување во планините. Тоа беше татковина на Тамудијанците. Ги видов тие планини и нивните резби. Нивните куќи се слични на нашите, но се врежани во планините, кои се нарекуваат Итлиб. Изгледа како да се континуиран опсег, но тие се одвоени и имаат песочни дини околу нив. Можете да стигнете до врвот на планините, но ова е исклучително заморно. Бунарот на Тамудијанците кој се споменува во Светиот Куран се наоѓа во средината на планините.
3 Историја
3.1 Преддеданитска ера
3.1.1 Во Куранот
Според Куранот, местото ел-Хиџр било населено од племето Темуди, кое „(за себе земало) палати од неговите рамнини и од планините, домовите“. Племето паднало на обожавање на идоли и угнетувањето станало распространето. Пророкот Салих, на кого често му се припишува името на местото ''Мадаин Салих'', ги повикал Тамудите да се покаат. Тамудите го занемариле предупредувањето и наместо тоа му заповедале на Салих да ја повика бремената камила од задниот дел на планината. И така бремена камила била испратена кај луѓето од задниот дел на планината, како доказ за божествената мисија на Салих.
Според Куранот и преданието, Тамуд постоел многу порано отколку што сугерирал натписот од Саргон II од 715 п.н.е. Меѓутоа, неодамнешните истражувања во исламските проучувања тврдат дека дефинитивна хронологија на Темуд не може да се постигне од куранскиот контекст и дека овој наратив не „''прикажува континуирана историја на античкиот народ, бидејќи тие не се во генеалошко наследување, ниту комуникација еден со друг''“.
Роберт Г. Хојланд сугерира дека нивното име подоцна било усвоено од други нови групи кои го населувале регионот Мадаин Салих по исчезнувањето на првобитниот народ на Тамуд. Овој предлог е исто така поддржан од нарацијата на Абдула ибн Омар и анализата на Ибн Катир кои известуваат дека луѓето го нарекувале регионот на Темуд ''ел-Хиџр'', додека провинцијата Мадаин Салих ја нарекувале ''Арх Тамуд'' „Земја на Тамуд“ и ''Бејт''. ''Темуд'' (куќата на Темуд). Значи, терминот „Тамуд“ не се применувал на групите што живееле во Мадаин Салих, како што се Лихијаните и Набатејците, туку на самиот регион, и според класичните извори, било договорено дека единствената преостаната група од староседелците на Тамуд е племето Бану Такиф кое го населувало градот Таиф јужно од Мека.
3.1.2 Натписи на карпите
Неодамнешната археолошка работа открила бројни карпести списи и слики не само на планината Атлеб, туку и низ централна Арабија. Тие датираат помеѓу шестиот век п.н.е. и четвртиот век од нашата ера и се означени како Тамудски. „Тамудик“ билоимето измислено од научниците од деветнаесеттиот век за овој голем број натписи кои сè уште не биле соодветно проучени.
3.2 Лихијански/деданитски период
Археолошките траги на пештерската уметност на песочниците и епиграфските натписи, кои експертите ги сметаат за лихијанско писмо, на врвот на планината Атлеб, во близина на Хегра (Мадаин Салих), се датирани во 3-2 век п.н.е. што укажува на раното човечко населување на областа, која има пристапен извор на слатка вода и плодна почва. Населбата на Лихјаните станала трговски центар, со стоки од исток, север и југ кои се спојуваат во локалитетот.
3.3 Набатејски период
Широкото населување на локалитетот се случило во текот на 1 век од нашата ера, кога дошло под власт на набатејскиот крал Аретас IV Филопатрис (ел-Харит IV) (9 п.н.е. – 40 н.е.), кој ја направил Хегра (Мада'), во Салих вториот главен град на кралството, по Петра на север. Местото уживало огромно движење за урбанизација, претворајќи го во град. Карактеристично за набатејската архитектура во карпи, геологијата на Хегра (Мадаин Салих) обезбедило совршено место за резба на монументални структури, со набатејски скрипти испишани на нивните фасади. Набатејците развиле и земјоделство во оаза — копајќи бунари и резервоари за дождовница во карпите и резбање места за обожавање во изданоци од песочник. Слични структури биле прикажани и во други набатејски населби, почнувајќи од јужна Сирија (регион) на север, одејќи на југ до Негев и надолу до непосредната област на Хиџаз. Најистакната и најголемата од нив е Петра.
На раскрсницата на трговијата, Набатејското кралство процветало, држејќи монопол за трговија со темјан, миро и зачини. Хегра била сместена на копнената караванска рута и поврзана со пристаништето Егра Коме на Црвеното Море. Хегра, како што била позната меѓу Набатејците, го достигнала својот врв како главна станица на главниот трговски пат север-југ.
3.4 Римски период
Во 106 н.е., Набатејското кралство било припоено од современото Римско Царство. Хиџаз, кој ја опфаќа Хегра, станал дел од римската провинција Арабија.