54 Риби

54 Риби — портокалова џуџеста ѕвезда оддалечена приближно 36 светлосни години во соѕвездието Риби. Во 2003 година било потврдено дека околу ѕвездата кружи екстрасоларна планета, а во 2006 година беше откриено и кафеаво џуџе кое орбитира околу неа.
1 Ѕвездени компоненти
Флемстидовата ознака 54 Риби потекнува од каталогот на ѕвезди на британскиот астроном Џон Флемстид, првпат објавен во 1712 година. Има привидна величина од 5,86, што и овозможува да се види со голо око под соодветни услови за гледање. Ѕвездата има класификација на K0V, при што класата на сјајност V покажува дека ова е ѕвезда од главната низа која генерира енергија во нејзиното јадро преку термојадреното соединување на водород во хелиум. Делотворната температура на фотосферата е околу 5.062 K, давајќи и ја карактеристичната портокалова нијанса на ѕвезда од типот К.
Пресметано е дека ѕвездата може да има 76 проценти од Сончевата маса и 46 проценти од сјајноста. Полупречникот е директно одреден со интерферометрија на 94 проценти од Сончевиот полупречник користејќи ја низата CHARA. Вртежниот период на 54 Риби е околу 40,2 денови. Староста на ѕвездата е околу 6,4 милијарди години, врз основа на хромосферската активност и изохроната анализа. Постои одредена несигурност во научниот печат во врска со повисокиот однос на елементите потешки од водородот во споредба со оние што се наоѓаат на Сонцето; што астрономите го нарекуваат металичност . Сантос и сор. (2004) го пријавиле логаритамот на односот на изобилството на железо и водород, [Fe/H], да биде 0,12 dex, додека Ценаро и сор. (2007) објавиле вредност од –0,15 декс.
Долгорочното набљудување на нивоата на магнетна активност на оваа ѕвезда сугерира дека таа влегува во период на Маундеров минимум, што значи дека може да помине низ подолг период на низок број на ѕвездени точки. Има циклус на активност сличен на Сонцето, кој се намалува во големина. Почнувајќи од 2010 година, последниот период на врвна активност бил 1992-1996 година, кој покажал пониско ниво на активност од претходниот врв во 1976-1980 година.
Во 2006 година, директна слика на 54 Риби покажала дека има кафеаво џуџе придружник на 54 Риби A. 54 Риби B се смета дека е „метанско кафеаво џуџе“ од спектралниот тип „T7.5V“. Осветленоста на ова подѕвездено тело сугерира дека има маса од 0,051 поголема од масата на Сонцето (50 пати поголема од масата на Јупитер) и 0,082 пати од радиусот на Сонцето. Слично на Gliese 570 D, ова кафеаво џуџе се смета дека има температура на површината од околу 810 K (537 °C).
Кога 54 Риби B била директно снимена од вселенскиот телескоп Спицер на НАСА, се покажало дека кафеавото џуџе има проектирано одвојување од околу 476 астрономски единици од примарната ѕвезда. 54 Риби B станала првото кафеаво џуџе која била откриена околу ѕвезда со веќе позната вонсончева планета (врз основа на испитувања на радијална брзина).
2 Планетарен систем
Ѕвездата се врти со наклон од 83 степени во однос на Земјата.
На 16 јануари 2003 година, тим од астрономи (предводени од Џеф Марси) го објавиле откритието на вонсончева планета (наречена 54 Риби b) околу 54 Риби. Се проценува дека планетата има маса од само 20 проценти од онаа на Јупитер (што ја прави планетата со иста големина и маса на Сатурн).
Планетата орбитира околу своето сонце на растојание од 0,28 астрономски единици (што би било во рамките на орбитата на Меркур), за што се потребни приближно 62 денови. Се претпоставува дека планетата го дели наклонот на ѕвездата и така има вистинска маса блиску до нејзината минимална маса.
Планетата има висока ексцентричност од околу 0,65. Високо елиптичната орбита сугерира дека гравитацијата на невиден објект подалеку од ѕвездата ја влече планетата нанадвор. Таа причина била потврдена со откривањето на кафеавото џуџе во системот.
Орбитата на планета слична на Земјата би требало да биде центрирана во рамките на 0,68 АЕ (околу орбиталното растојание на Венера), што во кеплеријанскиот систем значи орбитален период од 240 денови. Во подоцнежна симулација со кафеавото џуџе, орбитата на 54 Риби b ги „чисти“ повеќето честички во рамките на 0,5 АЕ, оставајќи ги само астероидите „во орбити со ниска ексцентричност во близина на растојанието апастрон на познатата планета, во близина на резонанца на средно движење 1:2“. Исто така, набљудувањето ја отфрлило можноста за планети од класата на Нептун или потешките планети со период од една година или помалку; што сè уште дозволува планети со големина на Земјата на 0,6 АЕ или повеќе.
Можна е двојна планета која одговара на радијалните брзини со две кружни планети во орбитална резонанца 2:1 , но тоа значително не го подобрува решението и затоа не ја оправдува дополнителната сложеност.
3 Поврзано
* 107 Риби
* 109 Риби
* Ипсилон Андромеда