procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Чукурова чешма

Фонтаната Чукур (|Чукур чесма/Čukur česma) — споменик изграден во чест на инцидентот на Чукуровата чешма од 15 јуни 1862 година, кој започнал со смртта на едно момче - Саво Петковиќ - и прераснал во конфликт меѓу Србија и Отоманската Империја (Србија во тоа време била под отоманска власт). По кавга кај една чешма, српската и турската полиција започнале да пукаат една во друга, по што во градот избувнале немири кои траеле цела ноќ. Следниот ден, било договорено примирје и на отоманската полиција ѝ било наредено да ја напушти белградската тврдина, со безбедно поминување гарантирано од српската влада. Денот потоа, додека белградскиот паша ги повикал конзулите во тврдината, отоманските топови биле активирани за гранатирање на градот, што довело до смрт на 50 цивили и војници, уништување на 20 куќи и оштетување на уште 357. Причината за наредбата на пашата била непозната, додека некои извори сугерирале дека бомбардирањето било предизвикано од тоа што Србите испукувале мускети кон тврдината, британскиот генерален конзул заклучил дека бомбардирањето било „само резултат на паника и лажна тревога“. Големите сили се состанале и одлучиле османлиските трупи да ја напуштат белградската тврдина; следната година повеќе од 8.000 муслимани го напуштиле градот.
Споменикот и чешмата се наоѓаат на улицата Добрачина во Белград, Србија, на местото на првичната борба. Чешмата содржи бронзена ваја на убиеното момче чирак, насловена како „Момчето со скршен бокал“. Спомен-чешмата била подигната во 1931 година од фонд основан од тутунскиот трговец Тома Ванѓел во неговиот тестамент. Дизајнот за бронзената ваја на мермерниот пиедестал го направил Симеон Роксандиќ, вајар на српското реалистичко движење. Тринаесетгодишно момче, Властимир Петковиќ, бил модел за вајата (случајно било што го имал истото презиме како жртвата на конфликтот).
Следните зборови се напишани на споменикот:„ВО СПОМЕН НА НАСТАНИТЕ ОД 26 МАЈ“
ВО 1862 ГОДИНА,
КАЈ ФОНТАНАТА ЧУКУР,
ОВОЈ СПОМЕНИК Е ПОСТАВЕН КАКО НАСЛЕДСТВО НА ВАНЃЕЛ ТОМА
ВО 1931 ГОДИНА“.(Сите извори за настанот го споменуваат 15 јуни 1862 година (НК), што е 3 јуни (СК). Не е познато зошто на споменикот се користи 26 мај.)
Првиот конкурс за споменикот бил распишан во 1912 година, но избувнувањето на Првата светска војна го одложило подигнувањето на споменикот. Има малку информации за тој тендер, веројатно поради ширењето на Првата светска војна, која ја оневозможила изградбата на споменикот.
Во 1927 година, Роксандиќ го доставил проектот за споменикот до уметничката секција на Општина Белград. Споменикот бил изграден со ваја од мермерен пиедестал и мал базен каде што се истурала водата од бокалот. Мермерна клупа била поставена до чешмата. Споменикот бил завршен во 1931 година.
Чешмата на 5 февруари 1965 година била прогласена за споменик на културата.
Во мај 2010 година, криминалци ја украле вајата на момчето, ја удриле со чекан и ја продале на сопственик на неовластена депонија во Крњача за 20 илјади динари. Скулптурата била скршена на 22 парчиња, но на крајот била поправена. Реконструкцијата траела три месеци за нова.
Приказна за созревањето

Приказна за созревањето (|coming-of-age story) — книжевен, сценски и кинематографски жанр што се фокусира на животот и растењето на главниот лик или на неговиот преоден период. Приказните за созревањето, по правило, го нагласуваат дијалогот или внатрешниот монолог наместо акцијата, и честопати се сместени во минатото. Ликовите во овие приказни обично се младинци.
Клучните точки во заплетот на приказните за созревањето обично се емоционалните промени кај ликот или ликовите за кои станува збор. Во книжевноста, овој жанр е тесно поврзан со образовниот роман (германски: ''Bildungsroman''), кој го опишува духовното, моралното и социјалното обликување на личноста на главниот јунак.
1 Одлики
Една од главните одлики на приказната за созревањето е преминот на ликот низ одреден број искушенија и пречки што се одвиваат во текот на подолг временски период. Главниот јунак мора да ги совлада овие пречки, по што излегува „поголем“ (поискусен и позрел).
2 Приказна за созревањето
Приказните за созревањето, во поширока смисла, можат да бидат приказни што извршуваат иницијации, односно формираат збир од ритуали и усни поуки што имаат за цел радикална промена на религиозниот и општествената положба на иницираната личност.
Во овој вид раскажување, не само што има преобразба кај оној што слуша (читателот/гледачот) и кој е субјект на процесот на иницијација, туку доаѓа и до преобразба на светот околу него. Настаните од таа преобразба на светот ја обликуваат динамиката на патот на слушателот. Тој учествува во процес на индивидуација. Поради оваа причина, приказната за созревањето не нуди целосно изграден централен лик, туку само суштество во процес на „карактеризација“. Тој е како лик од видеоигра, кој нема потреба да биде совршено нацртан, туку често е само едноставна силуета што се движи низ екранот.
Овие иницијации се симболизирани особено преку ритуали на премин, воспоставени од голем број древни општества, а опсежно проучувани од Арнолд ван Генеп. Ритуалот на премин поседува симболичка димензија и често вклучува „водич“ (како Мерлин или Гандалф во книжевноста), но и самиот јунак може да ја игра улогата на водич. Приказната за созревањето може да се поврзе и со алхемијата, која ја прикажува преобразбата на сопственото „јас“ преку параболата за прочистување на металите.
Мајкл С. Харпер

Мајкл С. Харпер (англиски: ''Michael S. Harper''; Бруклин, Њујорк, 18 март 1938 — Провиденс, Род Ајленд, 7 мај 2016) — американски писател.
1 Животопис
Харпер е роден во Бруклин, Њујорк, каде живеел до 13. година, а потоа неговото семејство се преселило во Лос Анџелес. Студирал на Калифорнискиот државен универзитет во Лос Анџелес, а магистрирал на Универзитетот во Ајова. Според неговите зборови, образованието го стекнал и во поштата, каде тој и татко му работеле со полно работно време за да заработат доволно пари за неговите студии. Во поштата имал прилиак да сретне високообразовани Афроамериканци кои поради расната припадност не можеле да напредуваат во кариерата. Подоцна, тој предавал на неколку универзитети, меѓу кои и Универзитетот Браун, каде работел како професор по англиска книжевност.
2 Творештво
Харпер е добитник на поголем број стипендии и награди, меѓу кои се издвојува наградата на Црнечката академија на уметностите и книжевноста. Пресудно влијание врз него имале џез-музичарите (Џон Колтрејн, Чарли Паркер, Беси Смит и Били Холидеј), како и историските личности (Фредерик Даглас, Мартин Лутер Кинг, Малколм Икс). Неговата поезија често ги истакнува афроамериканските доблести. Неговите најважни дела се:* Мил Џон, Мил Колтрејн (Daer John, Dear Coltrane, 1970)
* Историјата е твоето срце (History is your own heartbeat, 1971)
* Фотографии: Негативи: Историјата како јаболкница (Photographs: Negatives: History as apple tree, 1972)
* Песна: Сакам сведок (Song: I want a witness, 1972)
* Чистење на раната (Debridement, 1973)
* Одговорноста започнуав со кошмарот (Nightmare begins responsibility, 1975)
* Сликите на Кин: Нови и избрани песни (Images of Kin: New and selected poems, 1977)
* Духовна војна (Spiritual warfare, 1984)
* Лековита песна за внатрешното уво (Healing song for the inner ear, 1985)
* Роуд Ајланд: Осум песни (Rhode Island: Eight poems, 1985)
* Почитувани додатоци (Honorable amendments, 1995)
* Стихови во Дрвото на Мајкл: Нови и собрани песни (Songlines in Michaeltree: New and collected poems, 2000)
Во своите песни, Харпер го нагласува силното чувство на блискоста како колективна историја при што најголемата можна посветеност во односите кон другите истовремено претставува неизбежност и води кон болка. Според него, да се биде потполно човечен значи да се признае кошмарот на нашата положба и да се прифатат неизбежните псоледици. Харпер ја гледа надмоќноста на белците како политика која го води човештвото кон статични категории кои, пак, не носат развој. Поради тоа, магиналиите мора да станат центар или да се стопат со водечката струја, која пак мора да биде децентралзиирана. Само така може да се оствари напредок на општеството.
Васил Шанто

Васил Шанто, наречен Васко (|Vasil Shanto; Скадар, 13 август 1913 – Скадар, 1 февруари 1944) — албански комунист од македонско потекло, еден од основачите на Комунистичката партија на Албанија, водач на комунистичката група во Скадар заедно со Ќемал Стафа. За народен херој бил прогласен по неговата смрт.
1 Животопис
Шанто е роден на 13 август 1913 г. во градот Скадар, Албанија, во семејството на Петруш Шанто и Јустинијана Мојсо. Шантовци потекнуваат од Струга. Најверојатно се иселиле оттаму во втората половина на XIX век. Во меѓувоениот период, тие имале пекарница и живееле во Скадар, а во Втората светска војна се засолниле во Тирана. И Васил работел како пекар. Во 1928 г. стапил во раното албанско комунистичко движење.
За време на италијанската инвазија на Албанија (7–12 април 1939), Шанто бил дел од комунистичката група во Скадар, чии членови биле и Ќемал Стафа, Лири Гега, Имер Дишница, Зеф Маља и други. Маља, Шанто, Стафа и Кристо Темелко биле нејзини водачи. Активностите на групата ги опфаќале и Косово и Западна Македонија, а организацијата вклучувала и доселеници од Ѓаковица и други места на Косово, кои се преселиле во Албанија помеѓу 1930–1937 г.
Во август 1941 г. Комунистичката партија на Албанија била основана со договор помеѓу комунистичките групи од Скадар, предводени од Шанто и Стафа, но и од Горица и Тирана, на чело со Енвер Хоџа. Шанто бил еден од членовите на Уставотворното собрание на Скадарската група, заедно со Стафа, Темелко и Тук Јакова, од 8–14 ноември 1941 г. во Тирана. Меѓу основачите имало 8 христијани: Кочо Ташко, Кочи Ѕоѕе, Панди Кристо, Ѓин Марку, Васил Шанто, Тук Јакова, Кристо Темелко и Анастас Љуља, и 5 муслимани: Енвер Хоџа, Ќемал Стафа, Рамадан Читаку, Кадри Хоџа и Садик Премте. Во април 1942 г. низ цела Албанија имало само 300 комунисти.
Околу 8 ноември 1943 г. Шанто пристигнал кај седиштето на Вториот ударен корпус на југословенските партизани во Колашин, Црна Гора, како дел од делегација од ЦК на албанските комунисти за средба со командантот Иван Милутиновиќ за партиски, политички и воени прашања важни за понатамошниот развој на комунистичко движење во Албанија.
Шанто влегол во конфликт со Хоџа, но ова било чувано во тајност од јавноста. Загинал на 1 февруари 1944 г. во престрелка со германските окупаторски сили во близина на Скадар.
Сестрата на Васил, Елисавета била во брак со Петар Булатовиќ-Булати, поранешен полковник во Министерството за внатрешни работи на Албанија со двојно (албанско и југословенско) државјанство. Во 1956 г. Булати бил обвинет како „непријател на народот“ и „агент на УДБА“, по што бил стрелан. Поради своите семејни врски, Елисавета, заедно со други блиски роднини, била интернирана и испратена во логор.
Серви

Серви — подгрупа на Роми. Тие се формирале како група во Украина, каде што нивните предци се доселиле од Србија.
1 Историја
Сервите имаат потекло од романски или српски Роми во Украина кои емигрирале таму на почетокот на седумнаесеттиот век. Покрај Украина, тие се доселиле и во европскиот дел на Русија. Ритуализмот бил делумно позајмен од словенското население.
Тие се занимавале со трговија и размена на коњи, ковачство, гатање. Исто така, како млади слуги служеле во козачките трупи.
Денес, Сервите се едни од најобразованите ромски етнички групи со широк спектар на професии. Може да се забележи дека се истакнале во музичката област. Сервите често ги мешаат со Халадитка Ромите (група на роми во Русија, Белорусија и Украина); во уметничката средина, овие две етнички групи се слични. Во публикациите на Илона Махотина и Јануш Панченко, се разликуваат шест подгрупи на Серви, кои имаат некои разлики во јазикот и културата.
2 Познати Серви
* Јуџин Хуц, музичар
* Николај Сличенко, театарски и кино глумец, режисер на театарот Ромен
* Саша Колпаков, гитарист
3 Поврзано
* Украински Роми
* Руски Роми
* Полски Роми
4 Наводи
* „Верувањата на украинските Роми како историско-религиозен ресурс“ од Олександар Беликов“
Светски фестивал на Ромите

Меѓународниот ромски фестивал (|Mezinárodní romský festival) или Хаморо — меѓународен ромски фестивал што се слави секоја година во градот Прага, Чешка. Припаѓа на најпрестижните ромски проекти на меѓународно ниво со настапи на врвни меѓународни ромски музичари. Петдневниот фестивал се одржува секој мај на улиците на Прага и во голем број градски клубови. Фестивалот е поделен на три дела:
* Експертска секција, која вклучува семинари,
* Културна секција, која се состои од музика, танцување и играње, и
* Медиумска секција, која ги обезбедува потребните информации до јавноста што водат до фестивалот.
Золи

''„Золи“'' — роман од Колум Мекан. Го следи животот на Мариенка Новотна, со прекар „Золи“, словачка Ромка, од нејзиното детство во 1930-тите, преку нејзиниот егзил во 1950-тите, па сè до нејзиниот подоцнежен живот. Золи е измислен лик, но нејзиниот живот е делумно базиран на оној на полската ромска поетеса Папуша (Бронислава Вајс).
Золи го портретира прогонот на Ромите со кој се соочиле за време на Втората светска војна, како и влијанието на тоталитаризмот врз ромската култура и начин на живот и искуствата со различноста и маргинализацијата со кои се соочуваат Ромите кои живеат во Европа. Романот е напишан претсавувајќи повеќе перспективи, кои вклучуваат нарација од прво и од трето лице.
1 Поврзано
* Фиктивни претстави на Ромите
Музеј на кошничарство на Ромите

Музеј на кошничарство на Ромите — фолклорен музеј во селото Трилорио (познато и како Трала и Тралангере) во општина Ѓумурџина во регионалната единица Родопи, во Западна Тракија, Грција. Музејската колекција претставува примери од Грција, Бугарија и Турција.
1 Историја на музејот
Музејот бил основан во 1995 година и е специјализиран за традиционална кошничарска дејност на христијанските Роми од Грција, Ромите кои изработувале кошници од Бугарија, муслиманските Роми од Сепетчидес и грчите православни Роми од Севленгере. Музејот се наоѓа во селото Трилорио, кое е оддалечено приближно 10 км од Ѓумурџина. Кошничарскиот занает е една од најстарите занимања на Ромите, а вештината што се користи е многу почитувана.
1.1 Изложби
Една соба ги прикажува материјалите и алатките, како и процесот на изработка на кошници. Други соби прикажуваат кошници од различни региони и кошничарска работилница на Ромите. Експонатите вклучуваат и фотографии од античкогрчката кошничарство како што биле прикажани на грнчарија. Интерпретативните текстови ги опишуваат овие дела во однос на женските божества на вегетацијата што се користат во изработката на кошници, како што се архетипската божица Геја, Деметра, Реја и Хеката. Кошниците претставени во музејот биле направени од врба, лешник, трска и озиер. Тие се користеле во риболов, земјоделство, домашна употреба и за складирање.
1.2 Култури
Кошничарите во одредени области на Грција претставуваат стара занаетчиска заедница присутна уште од 11 век, позната по изработката на кошници и по користење на мешавина од локален јазик и посебен разновиден говор.
Дел од овие мајстори биле распространети во регионот околу Солун, но и во пошироки територии на тогашната империја, каде припаѓале на јужнобалкански групи со слични културни и јазични карактеристики.
За време на размената на население помеѓу Грција и Турција во 1923 година, дел од муслиманското население од оваа занаетчиска група се иселило од Солун и се населило во Турција. Нивните потомци денес зборуваат исклучиво турски јазик, додека оние што останале во Грција го задржале грчкиот јазик заедно со својот традиционален дијалект.
Слични занаетчии постоеле и во делови од Тракија и се претставени во музејски поставки, но тие не биле директно поврзани со групите од Грција и Турција и користеле различен говор.
Во градот Шумен, изработувачите на кошници зборуваат поинаков дијалект и не се во сродство со овие групи од Грција и Турција.
Ромски образовен фонд

Ромскиот образовен фонд (REF) — невладина организација основана во рамките на Декадата за вклучување на Ромите од страна на Фондациите Отворено општество (порано Институт Отворено општество) и Светската банка во 2005 година.
1 Историја
Во јули 2003 година, во Будимпешта се одржала конференцијата „Ромите во ескпандирачка Европа: Предизвици за иднината“, кофинансирана од Институтот Отворено општество. На конференцијата било одлучено да се воспостави Декадата за вклучување на Ромите и Ромскиот образовен фонд.
2 Случаи на Европскиот суд за човекови права
Во 2007 година, истражувањата и набљудувањата на Ромскиот образовен фонд биле цитирани во одлуката за значајниот случај Д. Х ''и други против Чешка Република,'' во врска со дискриминацијата на децата Роми во чешкиот образовен систем. REF ја забележале високата инциденца на сместување на деца во специјални училишта во Чешка во споредба со другите земји од Централна и Источна Европа, недостатокот на национална дефиниција за „попреченост“ во земјите во регионот и негативните ефекти на специјалните училишта врз образовните постигнувања.
Христофор Димитар Назов

Христофор Димитар Назов (9 септември 1881, Алексево – 9 мај 1961) бил македонски католички свештеник и прв декан на деканатот „Св. Кирил и Методиј“ во Македонија.
1 Биографија
Христофор Димитар Назов е роден во селото Алексево, во околината на Кукуш, во Егејска Македонија. Неговите родители, Димитар (Митре) и Петра, имале три деца. Неговата мајка починала кога тој имал дванаесет години.
Основното образование го завршил во родното место, а понатаму се школувал во Кукуш и Солун, каде што завршил богословски студии. Подоцна студирал и во Париз, каде дипломирал фармацевтика.
За свештеник бил ракоположен на 31 мај 1909 година од владиката Епифаниј Шанов, во Зејтенлик.
2 Свештеничка служба
На 24 септември 1909 година ја започнал својата служба како парох во Ениџе-Вардар (Пазар), во парохијата „Св. Петар и Павле“.
Во периодот од 1910 до 1912 година служел во Битола и Прилеп. Подоцна повторно се вратил во Ениџе-Вардар.
По Балканските војни бил протеран од грчките власти и во периодот од 1913 до 1916 година служел како парох во Богданци. За време на Првата светска војна бил протеран во Ниш (1916–1918).
По враќањето од прогонството, служел како парох во Радово до 1959 година.
3 Деканска служба
Со декрет од 28 јуни 1924 година, издаден од крижевскиот епископ д-р Дионизиј Њаради, бил основан деканатот „Св. Кирил и Методиј“ во Македонија. Христофор Димитар Назов бил именуван за прв декан и на таа должност останал до својата смрт во 1961 година.
4 Смрт
Починал на 9 мај 1961 година.
5 Референци
Лина Ќиброска е многу познато девојче и ако не ја знаете, не се знаете сами себе. Лина е супер човек ама некогаш ја фаќаат будалите. Лина е многу малечка ама има ист роденден со Billie Eilish.
Лина не се однесува по цивилизирано од мене. Ако читате за мене не верувајте на тоа што напишала.
Ќе јадеш леќа!
Мелани Спита

Мелани Спита (1946 – 28 август 2005; понекогаш среќавана и како Мелани Сплита) — германска синтска филмска режисерка.
1 Биографија
Таа била родена во 1946 година во Хаселт, Белгија, во семејство Синти, а починала на 28 август 2005 година во Франкфурт, Германија. Нејзиното семејство се преселило од Германија во 1938 година во обид да избега од прогонот од страна на нацистите, но нејзините шест браќа починале во концентрациониот логор Аушвиц, каде што мајката на Мелани била исто затворена, но преживеала, со нарушено здравје. Семејството подоцна се преселило во Дирен во Северна Рајна-Вестфалија, Германија.
Во нејзиното снимање филмови и други активизми, таа работела на откривање на нацистичкиот геноцид врз Синтите и другите Роми. Во 1999 година, таа ја добила Отопанкоковата награда. Доделувачката церемонија ја предводел Гинтер Грас во спомен на неговиот учител Ото Панкок.
Нејзиниот филм ''„Das Falsche Wort“'' е дел од постојаната колекција на Меморијалниот музеј на холокаустот во САД, а нејзините дела биле вклучени во мрежната уметничката изложба на Ромскиот светски конгрес во 2021 година. Нејзиниот филм од 1981 година, ''„Es ging Tag und Nacht, liebes Kind'' “ (''Ден и ноќ, драго дете''), направен заедно со Кетрин Сејболд, ја опфаќа ноќта помеѓу 2 и 3 август 1944 година, кога последните Синти и Роми затвореници во Аушвиц-Биркенау биле убиени во гасните комори. Спита и Сејболд го направиле и филмот од 1981 година ''„Ние сме деца Синти, а не Роми“.''
Бела Сакчи Лакатош

Бела Сакчи Лакатош (8 јули 1943 – 2 октомври 2022 година), познат и по мононимите Сакчи или Са-Чи, бил унгарски џез пијанист, клавијатурист, аранжер и композитор.
1 Живот и кариера
Роден во Будимпешта, Сакчи Лакатош студирал на Бела Барток Конзерваториум и ја започнал својата професионална кариера во средината на шеесеттите години. Во 1970-тите години бил дел од квартетот на Аладар Пеже, со кого настапувал на џез фестивалот во Монтре, добивајќи одлични критички признанија. Подоцна бил дел од бендовите „Ракфого“ и „Сатурнус“, како и водач на својот ансамбл. Снимил 16 албуми и компонирал неколку мјузикли.
Сакчи се смета за клучна фигура во промовирањето на џезот и фјужн жанровите во Унгарија. Во текот на својата кариера добил бројни почести и признанија, вклучувајќи ја наградата Кошут и титулата за Заслужен Уметник на Унгарија. Починал на 2 октомври 2022 година, на 79-годишна возраст.
Маргит Банго

Маргит Банго (родена на 4 април 1950 година) е унгарска пејачка и забавувачка.
1 Биографија
Банго е родена во ромско музичко семејство под името Маргит Сабо, нејзиниот татко свирел на дулцимер, а нејзината мајка пеела. Во 1967 година, на 17-годишна возраст, со поддршка од нејзината мајка, таа се пријавила на натпреварот за барање таленти на Унгарско Радио, по што станицата ја снимила. Во 1980-тите, Хорват имала заедничка програма со Писта на државната телевизија. Во 1985 година, Банго се појавила во филмот ''Клетва и љубов'', во кој ја играла улогата на Пунка. На почетокот на 1990-тите, таа почнала да настапува со Сточлен ромски оркестар.
2 Личен живот
Банго се омажила млада; нејзиниот прв сопруг бил Лајош Банго, но нивниот брак траел само година и пол. Од оваа врска се родила нивната ќерка, Марика. По разводот од првиот сопруг, таа повеќе не можела да го напушти презимето Банго, па затоа станала позната како Маргит Банго и оттогаш го користи како свое сценско име. Банго подоцна се премажила и десет години била со Шандор Јарока. Таа некогаш била најмладата баба во земјата.
3 Награди
Во 2006 година, Банго била наградена со наградата Кошут, најпрестижната награда за уметност во Унгарија.
Карамел (пејач)

Ференц Молнар (роден на 1 февруари 1982 година, Солнок), познат по сценското име Карамел, е унгарски музичар и пејач. Тој е најпознат по победата во втората сезона на „Мегастар“.
1 Личен живот
Карамел е роден на 1 февруари 1982 година во градот Солнок. Тој е од унгарско ромско потекло. На 16-годишна возраст, се преселил во Тероксентмиклош со својот очув, мајка и браќа и сестри. Односот на неговите родители се влошил откако неговиот брат загинал во сообраќајна незгода, што го натерало да се исели на 17-годишна возраст. Тешко било да се најде работа поради неговата дискус хернија. Прекарот Карамел го добил од пријател кога добил негативен одговор од издавач.
2 Музичар
Во 2004 година се пријавил во „Мегастар“. Во 2005 година, Карамел тесно ја победил другата натпреварувачка Тамас Палчо и станал победник на првиот натпревар. Во својот стан почнал да го составува својот прв албум. Во 2005 година, тој објавил два албума: компилација од песните што ги пеел во „Мегастар“, а вториот се вика ''Њугаломтерапија'' (''Nyugalomterápia)''. И двајцата го достигнале првото место на топ листите на „JAHASZ“. Во декември истата година, тој го одржал својот прв концерт со други уметници, како што се Истван Лерх, Естер Сабо, Јожеф Папаи и Естер Барток.
Во 2006 година, го издал својот следен албум, ''Ујраханголва'' (''Újrahangolva)'', со музички видеа снимени во Лондон. Понатаму, издал и други албуми во 2010, 2011 и 2014 година. Учествувал во повеќе музички шоуа како судија, вклучувајќи ја унгарската верзија на Војс и ''Аз енек ижколаја'' (''Az ének iskolája)'', музички натпревар инспириран од училиште.
Во 2011 година, Карамел бил избран за учесник на А Дал 2012, првото издание за националниот избор на Унгарија на Евровизискиот натпревар, со песната „Визио“. Бил еден од првите 4 според телефонското гласање, но загубил од Компакт Диско. Тој бил судија во единствената сезона на Војс. Бил судија во А Дал 2017, а исто така бил член на жирито на Унгарија за Евровизија 2017.
Елина Нечаjева

Елина Нечаjева (|Elina Netšajeva; родена на 10 ноември 1991 година) — естонска сопранистка. Таа ја претставувала Естонија на Евровизија 2018 во Лисабон, Португалија, со песната „La forza“.
1 Личен живот
Во декември 2017 година, таа го англизирала своето сценско име, менувајќи го правописот од Netšajeva во Nechayeva, со ист изговор.
2 Кариера
Во 2009 година, таа го имала своето јавно деби кога учествувала во третата сезона на ''Eesti otsib superstaari'', но била елиминирана во прелиминарната женска рунда. Дипломирала на Француското училиште во Талин во 2011 година. Учествувала на натпреварот ''ETV Klassikatähed 2014'' и била една од трите финалистки. Во 2016 година, дипломирала на Естонската академија за музика и театар со магистерска диплома по класично пеење. Нечаjева била една од водителките на полуфиналето на ''Eesti Laul 2017'', заедно со Марко Реикоп. На 3 март 2018 година, Нечаjева го освоила ''Eesti Laul 2018'' со песната на италијански јазик „La forza“, а ја претставувала Естонија на Евровизискиот натпревар за песна 2018 и завршила на 8-мо место во големото финале.
Таа, исто така, се појавила во американската музичка комедија во 2020 година, „Евровизискиот натпревар за песна: Приказната за огнената сага".
Таа завршила втора во втората сезона на естонската верзија на „Маскиран пејач“, играјќи го „Фениксот“.
Повторно учествувала во ''Eesti Laul'' во 2022 година со песната „Лек“, напишана од Свен Лемус и завршила на 8-мо место во финалето.
Во театарот, таа ја играла Џанета во „L’elisir d’amore“ од Доницети, „Грофот од Луксембург“ од Жулиет Вермонт Лехар, Огнената сенка/Сенката на принцезата/Славејот во „L’enfant et les sortileges“ од Равел и Евридика во „Орфеј во подземјето“ од Офенбах. Таа, исто така, се појавила во драмски улоги и ја играла Елиза Дулитл во „Мојата убава дама“ од Лое.
3 Личен живот
Таа е од мешано чувашко, естонско и руско потекло, што е особено важно бидејќи била првата учесничка на Евровизија со чувашко потекло.
4 Дискографија
4.1 Синглови
Име, Година, Врвни позиции на топ-листата, Албум
EST, FRA
"La forza", 2018, 19, 115, ''Звукот на убавината''
"La voce dell'alba", 2019, 1, 87, Синглови без албум
"Lind", 2020, –, –
"Dans mes rêves", –, –
"Што тие зборуваат", 2021, –, –
"Лек", –, –
"Ave Maria", 2022, –, –, ''Звукот на убавината''
"Plan€t B", –, –, Без албум
"Ти ме креваш високо", 2025, –, –, ''Соништа''
4.2 Албуми
Година, Име, Издавачка куќа, Формат, Јазик
2021, ''Звукот на убавината'', CD, Германски, француски, италијански, латински, естонски, англиски
2025, ''Соништа'', Enmusic, CD, дигитално преземање, стриминг, Англиски
Ференц Санта Помладиот

Ференц Санта Помладиот (2 март 1945 – 22 октомври 2024) бил виолинист и уметнички директор на ''Унгарскиот национален ромски оркестар''.
1 Биографија
Санта Помладиот почнал да свири виолина на 7 годишна возраст. Дебитирал во бендот на својот татко и завршил музичко училиште во Капошвар. Свирел во Симфонискиот оркестар во Капошвар. На почетокот на својата музичка кариера бил и член на оркестарот ''на Будимпештанската опера''. Свирел со Симфонискиот оркестар во Гетеборг во 1969 година и оттогаш свирел традиционална ромска музика. Својата прва соло снимка ја направил на унгарското радио во 1972 година, а во 1973 година го формирал својот прв фолк бенд. Во 1981 година ја добил наградата на унгарската телевизија, во 1982 година наградата на унгарското радио, во 1995 година наградата Крст на Орденот за заслуги на Република Унгарија, во 2002 година наградата Франц Лист, во 2007 година наградата Кошут, во 2009 година наградата Прима Примисима, а во 2011 година станал почесен граѓанин на Будимпешта. Бил маестро на ''Унгарскиот национален ромски оркестар''.
Санта Помладиот починал на 22 октомври 2024 година, на 79-годишна возраст.
2 Дискографија
* (1995) Ференц Санта и неговиот цигански бенд - Чардаш: унгарска циганска музика - Наксос - 8.550954
* (1997) Ференц Санта Јуниор и неговиот цигански бенд - А најмува Примас - Хунгаротон - HCD10245
* Ференц Санта Јуниор и неговиот цигански бенд - унгарски песни, Цардасес - Хунгаротон - HCD10330
Мајкл Костело

Мајкл Костело (роден на 20 јануари 1983 година) — американски моден дизајнер и риалити телевизиска личност.
Неговите родители се од мешано потекло: татко му е Италијанец - Унгарец, а неговата мајка е Ромка од Грција и Русинка.
1 Кариера
Костело на 15-годишна возраст, ја отворил својата прва продавница во Палм Спрингс. Токму таму, Костело почнал да изработува парчиња по нарачка за познати личности, вклучувајќи ги Селин Дион, Џенифер Лопез, Тони Брекстон, Бери Манилоу, Сузан Сомерс, Феј Данавеј, Флоренс Хендерсон и други. Костело ги привлекол насловните страници со дизајнирањето на соодветна шапка и фустан за раперката Карди Би за Недела на модата во Париз. Кајли Џенер носела еден од неговите фустани за насловната страница на нејзиното роденденско списание, а во 2015 година, Ники Минаж носела еден од неговите фустани на доделувањето на Американските музички награди. Тој соработувал со Лореал на еден лак за нокти, и ги дизајнирал своите кармини и нијанси на сенки за очи за Иглот Козметикс.
1.1 Достигнувања
На 18 март 2017 година, Костело добил ѕвезда на Алејата на ѕвездите во Палм Спрингс. Доделувањето го одржал градоначалникот на Палм Спрингс, Роберт Мун, кој му го доделил и клучот на градот Палм Спрингс, и го прогласил 18 март за „Ден на Мајкл Костело“.
2 Контроверзии
Костело имал повеќекратни караници со Афроамериканки, од кои бил обвинет за кражба на дизајни и нивно навредување. Криси Тиген му се заканувала. Британската пејачка Леона Луис го обвинила дека ја навредувал откако не ја собрало во еден од неговите фустани. Азиско-американската манекенка Шерин Ву го обвинила Костело за промена на нејзината раса во бела со користење на вештачка интелигенција.
3 Личен живот
Костело има две деца, Џовани и Коко, од договорен брак кој завршил во 2006 година. Тој е отворено геј.
Калман Блох

Калман Блох (30 мај 1913 година во Харлем - 12 март 2009 година во Лос Анџелес) бил главен кларинетист на Филхармонијата на Лос Анџелес повеќе од 40 години.
Блох студирал со Симеон Белисон, познат кларинетист за Њујоршката филхармонија. Како што раскажала Дороти Ламб Крофорд во нејзината книга од 2009 година „Неочекувани музичари: Хитлеровите емигранти и прогонети во Јужна Калифорнија“, Блох бил вработен на 21-годишна возраст од тогашниот музички директор и неодамнешен еврејски емигрант Ото Клемперер, непосредно пред почетокот на Втората светска војна.
Блох, исто така, настапувал на неколку филмски саундтраци, вклучувајќи ги оние на Џон Вилијамс, „Фантазија“ на Волт Дизни, „Сансет булевар“, „За кого бијат камбаните“, „Север-Северозапад“, „Волшебникот од Оз“ и „ Чајнатаун“. Тој бил и извонреден соработник во Јужна Калифорнија, свирејќи и снимајќи со диригенти како Арнолд Шенберг и Игор Стравински по нивното преселување во Лос Анџелес, заедно со многу други еврејски уметници и интелектуалци за време и по Втората светска војна. Блох, исто така, се појавил на повеќе класични снимки со композитори и диригенти Зубин Мехта, Карло Марија Џулини, Еса-Пека Салонен, Ото Клемперер и Алфред Валенштајн.
Како што е кажано во статијата на „Лос Анџелес Тајмс“ од 21 април 1956 година „Гледачите креваат врева во Ред Проуб“, Блох бил принуден да сведочи пред Комитетот за неамерикански активности на Претставничкиот дом (HUAC) за неговите и прогресивните активности на неговата сопруга (уметницата Франсис Блох-Хајфец) во Јужна Калифорнија по Втората светска војна. Користејќи го 1-виот и 5-тиот амандман, тој одбил да одговори на било какви прашања во врска со неговото членство во Комунистичката партија, наместо тоа му рекол на комитетот дека „се грозел од насилство“. Неговиот пасош бил одземен и му било одбиено патувањето за азиската турнеја на Филхармонијата истата година.
Блох живеел и предавал во својот дом и студио во населбата Лос Фелиз, Френклин Хилс, повеќе од 50 години. Тој, исто така, предавал кларинет на колеџот Помона и на Кал Стејт Фулертон и напишал неколку книги за симфониски репертоар за кларинет. До неговата смрт на 95-годишна возраст во 2009 година, тој бил активен во прогресивни и левичарски политички каузи, активен учител по кларинет и член на ансамблот за дрвени дувачки инструменти „Лос Фелиз“, заедно со поранешниот Френк Запа и членот на „Мајките на пронајдокот“, Банк Гарднер.
Анели Саули

Анели Саули (6 август 1932 – 15 март 2022) била финска филмска актерка. Таа се појавила во повеќе од 40 филмови од 1953 година. Глумела во филмот ''„Миријам“'', кој бил пријавен на 8-миот Берлински меѓународен филмски фестивал. Родена била во Пихејоки, Финска, од татко фински Ром, Валдемар Шварц, и финска мајка, Сали Марија Хејкила. Од крајот на 1950-тите до почетокот на 1960-тите живеела и работела во Западна Германија користејќи го името Ан Саво.
Саули била во брак со филмскиот режисер-актер Аке Линдман од 1956 до 1962 година и со режисерот-актер Јако Пакасвирта од 1965 до 1968 година. Таа имала една ќерка, Јохана Лахтела.
Саули починала во Хелсинки на 15 март 2022 година, на 89-годишна возраст.
1 Избрана филмографија
*''Доаѓаме во текот на пролетта'' (1953)
*''Млекарката'' (1953)
*''1918'' (1957)
*''Миријам'' (1957)
*''Нема утре'' (1957)
*''Немирна ноќ'' (1958)
*''Месечев волк'' (1959)
*''Професијата на г-ѓа Ворен'' (1960)
*''Мртвите очи на Лондон'' (1961)
*''Доктор Сибелиус'' (1962)
*''Заветот на д-р Мабусе'' (1962)
*''Седмата жртва'' (1964)
*''Дер Хексерот'' (1964)
*''Ниту еден ѓавол да не го премине мостот'' (1968)
*''Балтичка трагедија'' (1970)
*''Човекот без минато'' (2002)
Аги Салоки

Аги Салоки е родена на 17 октомври 1978 година. Taa е унгарска фолк пејачка со настапи на меѓународно ниво со светски музички и фолк-преродбенички бендови, вклучувајќи ги ''Беш о дроМ (Besh o droM)'' и ''Укруш (Ökrös)''.
1 Кариера
Салоки почнала да пее како мало дете, наводно црпејќи инспирација од Марта Себестјен. Прво добила признание за своите настапи со Ökrös, каде што пеела во традиционален фолк стил, а подоцна и со Besh o droM, балкански ромски дувачки оркестар. Во 2005 година, Салоки започнала соло кариера истражувајќи различни жанрови, како што се џез, балади од 1930-тите и детска музика. Настапувала низ целиот свет, вклучително и на Монтреалскиот џез фестивал, Гластонбери фестивалот, Театарот де ла Вил во Париз, во Њујорк и во Пекинг.
Салоки е обучена за методот „Кодали“.
Во 2015 година, на Салоки и бил дијагностициран хипотироидизам, но ефектите во голема мера биле ублажени со медицински третман.
2 Награди
* Награда „Фонограм“ (2006, 2007, 2010)
* 2006 – Уметничка награда Артисјус* 2006 – Андаш Бозоки, министер за култура, ја пофали Салоки за нејзината работа во детски песни и светски музички жанрови
* 2007 година – Меморијална награда Золтан Кодали
* 2009 – Награда за млади од март (државна награда)
* 2010 – Награда за вредност на списанието „Санома“ и „Стори“
Рита Ижак-Ндијае

Рита Ижак-Ндијае (родена 1980 година во Сексард, Унгарија) — експерт за човекови права и дипломат. Работела на човекови и младински права во разни невладини организации, во унгарската влада и во меѓународни организации. Таа била специјален известувач на Обединетите нации за прашања на малцинствата помеѓу 2011 и 2017 година, била член и известувач на Комитетот на Обединетите нации за елиминација на расната дискриминација од 2018 до 2022 година. Во 2021 и 2022 година, била личен претставник на претседателот на ОБСЕ за деца и безбедност. Од есента 2022 година, таа е висок советник за антирасизам во Програмата за развој на Обединетите нации .
1 Ран живот и кариера
Мајката и на Ижак-Ндијаје е од ромско потекло, а семејството на нејзиниот татко било принудно преселено во 1947 година од Чехословачка, сегашна Словачка, во Унгарија во рамките на трансферите на население по Втората светска војна поради нивната унгарска етничка припадност. Уште од универзитетските години, Ижак-Ндијаје работела на малцинските и човековите права, инспирирана од искуствата на нејзиното семејство и нејзините сопствени со дискриминацијата. Магистрирала по право на Католичкиот универзитет „Пазмани Петер“ во Будимпешта, Унгарија.
Таа ја презела улогата на специјален известувач на Обединетите нации за прашања на малцинствата на 1 август 2011 година, откако била назначена од Советот за човекови права на ОН, позиција која била обновена во 2014 година и која ја држела до 31 јули 2017 година. За време на нејзиниот мандат, Ижак-Ндијае ја водела работата на Форумот на ОН за прашања на малцинствата, подготвувала годишни тематски и извештаи за земјите до Советот за човекови права на ОН и Генералното собрание (вклучително и за системите за кривична правда, целите за одржлив развој, спречувањето на масовните злосторства, говорот на омраза, правата на религиозните и јазичните малцинства итн.). Таа извршувала официјални мисии во Босна и Херцеговина, Камерун, Нигерија, Бразил, Украина, Република Молдавија и Ирак. Таа се залагала за заштита на малцинствата во Ирак, Колумбија, Шри Ланка, и Камерун, како и на хомосексуалците во Молдавија. На 27 состанок на државите-членки на Меѓународната конвенција за елиминација на сите форми на расна дискриминација (ICERD) во 2017 година, таа била избрана за членка на Комитетот на Обединетите нации за елиминација на расната дискриминација (CERD), позиција што ја презела на 20 јануари 2018 година со мандат од четири години.
2 Наводи
Морои

Морој (морои во модерната фикција) - вид вампир или дух во романскиот фолклор. Женскиот морој се нарекува мороаика. Во некои изданија, морој е фантом на мртовец кој го напушта гробот за да црпи енергија од живите.
Мороите често се поврзуваат со други фигури во романскиот фолклор, како што се стригои (друг вид вампир), врколак. Како и со повеќето концепти во фолклорот, точните карактеристики што им се припишуваат на мороите се варијабилни од извор до извор. Влислоцки известува за верување дека детето на жена забременета од ''носферат'' (вид на вампир) би било исклучително грдо и покриено со густа коса, многу брзо станувајќи морои.
Во современите приказни, тие понекогаш се нарекуваат и живо потомство на два стригои. Може да означува и новороденче кое починало пред да се крсти. Потеклото на терминот „морои“ е нејасно, но Романската академија смета дека е можно да потекнува од старословенскиот збор ''mora'' (кошмар) – видете го рускиот ''кикимора''. Отила Хедешан забележала дека ''мороите'' се формираат со користење на истиот аугментативен суфикс како ''strigoi'' (заедно со сродните ''bosorcoi'') и смета дека ова паралелно изведување означува припадност во истиот „митолошки микросистем“. Суфиксот „-oi“ значително ги претвора женските термини во машки род, како и честопати му додава сложена мешавина од аугментација и пејорација. Според Ева Поч, самиот збор е поврзан со кобилата и најверојатно е од праиндоевропско потекло, бидејќи други злобни суштества со слично име се појавуваат во културата на неколку источни, централноевропски и западноевропски земји, иако се разликуваат по опис, кој подоцна бил трансмутиран во суштествата пронајдени во Унгарија и Романија. Позападно, се појавува повеќе како менувач на облик.
Во унгарската култура, моракот или норакот е присутен во Трансилванија и Унгарија како фигура слична на баук. Децата се плашеле едни со други велејќи „Морак доаѓа“. Тие биле замислувани како вештерки-суштества родени од мртви некрстени бебиња. Често се користи наизменично со бозоркани. Сродно суштество, специфично за Унгарија, е нора, која пак има различен круг на суеверија.
1 Поврзано
* Список на духови
* Носферату (збор)
* Кикимора
* Приколици
* Стригои
* Вампир
** Вампирски фолклор по регион
Љатифе Шиковска

Љатифе Шиковска — македонска активистка и политичарка.
1 Животопис
Родена е на 13 август 1960 година во Гостивар, тогаш во Социјалистичка Република Македонија, но е од Шуто Оризари и е од ромско потекло. Дипломирала физичко образование на Универзитетот во Скопјe и работи како наставничка. Долги години била директорка на невладината организација „Амбрела“, која се бори за правата на Ромите. На 15 јули 2020 година, била избрана за пратеничка од Социјалдемократскиот сојуз на Македонија во Собранието на Македонија. Шиковска била единствената Ромка избрана на овие избори.
Каталин Барсоњи

Каталин Барсоњи (родена во 1982 година) — унгарска и ромска филмска режисерка и социолог. Таа ја продуцирала серијата ''Мунди Романи – Светот низ очите на Ромите'' и го режирала документарецот „ ''Колку далеку се ѕвездите“''.
1 Биографија
Каталин Барсоњи била родена во 1982-та година во Будимпешта од Ромка мајка и Еврејски татко. Студирала на докторски студии при Универзитетот Корвинус. Работела и во телевизија и ја создала серијата ''Мунди Романи – Светот низ очите на Ромите'', првата документарна серија во која се работи за ромските заедници прикажувани на унгарската телевизија.
Во 2009 година, Барсоњи била една од четирите професионалци кои ја известиле Комисијата за безбедност и соработка во Европа за проблемите на Ромите. Таа е извршен директор на фондацијата Ромедија, која создава филмови за ромските заедници. Барсоњи ја побарале да направи селекција од вкупно 35 филмови за ромската култура за RomArchive. Личниот документарец ''„Колку далеку се ѕвездите“ (2019 година)'' го покажала на рој фестивали, вклучувајќи го Сараевскиот филмски фестивал и Источни соседи.
Својот документарец ''„Суно Дихлем“'', белгиско-унгарска партнерска продукција, бил пласиран за главниот натпревар на 31-от филмски фестивал во Сараево. Главен лик на филмот е косовско-ромско младо момче кое се соочува со депортација од Германија и се соочува со себеспознувачки прашања за идентитет, дом и иднината.
Фалкон 9

Фалкон 9 (|Falcon 9; од ''falcon'' — „сокол“) — семејство носечки ракети од тешка класа со повеќекратна употреба на првиот степен, изработени од американската компанија SpaceX. Фалкон 9 е двостепена ракета што како компоненти за погон користи керозин од марката RP-1 (гориво) и течен кислород (оксидатор). Бројот „9“ во името го означува бројот на ракетните мотори на течно гориво Merlin, вградени во првиот степен на ракетата носител.
Првиот степен на Фалкон 9 може да се користи повеќекратно, бидејќи поседува опрема за автоматско враќање и вертикално приземјување на копнена платформа или на пловен автономен брод дрон.
1 Историја и достигнувања
* 22 декември 2015 година: По пуштањето на 11 сателити Orbcomm-G2, првиот степен на ракетата за првпат успешно приземјил на копнена површина.
* 8 април 2016 година: Во рамките на мисијата SpaceX CRS-8, првиот степен за првпат во историјата на ракетоградбата успешно приземјил на морската платформа ''Of Course I Still Love You''.
* Повеќекратна употреба: Во периодот од 2017 до 2021 г., технологијата станува стандард. Во 2021 г., само во две мисии бил користен нов прв степен, додека еден од постоечките степени го остварил својот 11-ти лет во вселената.
Фалкон 9 се користи за полетувања на комерцијални комуникациски спутници, научно-истражувачки апарати, товарниот вселенски брод Dragon 2 во рамките на програмата на НАСА за снабдување на Меѓународната вселенска станица, како и за пилотирани мисии со екипаж преку бродот Crew Dragon.
Рекордната маса на корисен товар што Фалкон 9 ја изнел во ниската Земјина орбита (LEO) изнесува 16.700 килограми (констелација од 54 сателити Starlink).
2 Општа конструкција
2.1 Прв степен (Погонски блок)
Првиот степен користи девет ракетни мотори на течно гориво Merlin. Резервоарите се изработени од легура на алуминиум и литиум, што овозможува голема цврстина на материјалот со мала маса на конструкцијата.
* Структура: Резервоарот за оксидатор е поставен над резервоарот за гориво. За притисок во резервоарите се користи компримиран хелиум.
* Меѓустепен: Првиот и вториот степен се поврзани со предел изработен од композит на алуминиум и јаглеродни влакна. Раздвојувањето на степените е пневматско, што овозможува тестирање на механизмите пред самиот лет, зголемувајќи ја сигурноста во споредба со стандардните пиропатрони.
2.2 Втор степен
Претставува скратена верзија на првиот степен и ги користи истите материјали и производни процеси, што значително ги намалува трошоците за изработка.
* Мотор: Користи еден мотор Merlin Vacuum. Овој мотор се одликува со значително проширена млазница за оптимизирана работа во вакуум.
* Оперативност: Моторот може да биде запален повеќепати за доставување на корисниот товар во различни работни орбити. За зголемена сигурност, системот за палење е двојно резервиран.
* Контрола: За управување со положбата во вселената, вториот степен користи систем за ориентација со млазни мотори што работат на компримиран азот.
Ференц Снетбергер

Ференц Снетбергер (роден на 6 февруари 1957 година) е унгарски џез гитарист.
1 Биографија
Снетбергер е роден во ромско семејство. На тринаесетгодишна возраст, посетувал музичко училиште и студирал класична гитара. Од 1977 до 1981 година студирал на Џез конзерваториумот „Бела Барток“ во Будимпешта.
Во 1987 година, го формирал триото „Стендал“ со Ласло Дес и Корнел Хорват, а во 2005 година трио со Арилд Андерсен и италијанскиот тапанар Паоло Винача. Се појавил во „Џојоса-Квартетен“ со германскиот трубач Маркус Штокхаузен, швајцарскиот тапанар Самуел Рорер и норвешкиот басист Арилд Андерсен. Соработувал и со Џои Барон, Чарли Берд, Херб Елис, Ричард Бона, Боби Мекферин, Дејвид Фридман, Мишел Годар, Андерс Јормин, Дидие Локвуд, Џејмс Муди и Ерни Вилкинс. Компонирал филмска музика за гитара и оркестар, како и албумот ''Фор мај Пипл (For My People)''. Син му, Тони Снетбергер, е актер.
На Меѓународниот ден за сеќавањето на холокаустот (27 јануари 2011 година) завршила прославата на Снетбергер на пленарна седница пред германскиот Бундестаг, со Синто кога Зони Вајс првпат одржал пофален говор.
Го основал Центарот за музички таленти „Снетбергер“, меѓународно музичко училиште за деца и млади во неповолна положба, главно од малцинство од синти и ромско потекло. Училиштето отворило во 2011 година.
2 Почести и награди
Лента, Име, Година, Белешки
-, Германска џез награда ( ''Deutcher Jazzpreis'' ), 2022 година, Во категоријата гитара.
Крст на Орденот за заслуги на Сојузна Република Германија, 2020 година, -
-, Награда за унгарско наследство, 2019 година, -
-, Награда за џез „Џи Тир“, 2018 година, -
-, Награда Кошут, 2014 година, Доделено како признание за неговата извонредна кариера како меѓународен музичар и композитор, за неговата единствена индивидуалност во комбинирањето на класичната и ромската музика, фламенкото и џезот, како и за неговата посветеност на грижата за младите таленти.
Награда за фер игра на MOB, -
-, Награда, 2013 година, -
Командантен крст на Унгарскиот орден за заслуги, 2012 година, Доделено како признание за неговите меѓународно признати сценски уметности, неговото негување на ромската култура и неговата разновидна работа во поддршката и едукацијата на талентирани млади Роми од социјално загрозени средини.
-, Почесен граѓанин на Будимпешта, 2010 година, -
-, Награда Лист Ференц, 2005 година
Витешки крст на Орденот за заслуги на Република Унгарија, 2004 (Вратено во 2016) , Награден за неговите меѓународно признати виртуозни изведби и за неговата работа како композитор, изразувајќи ја тешката положба на Ромите.
-, Почесен граѓанин на Салготарјан, 2002 година
*