procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Бришач

Бришач — механички уред што отстранува дожд, снег, вода и останати остатоци од ветробранот. Речиси сите моторни возила, вклучувајќи автомобили, возови, автобуси, одредени авиони и чамци, се опремени со бришачи на ветробранот, оваа опрема вообичаено е законски задолжителна.
Тие најчесто се управувани од контролна рачка на управувачот, а кај полуксузните возила се вклучуваат од сетилник за дожд.
Според производителите бришачот има животен век од 500.000 циклуси, што одговара на една година користење (ова времетраење на абење ги зема предвид не само бројот на циклуси, туку и годишните температурни промени што ги ослабуваат метлиците).
Најчести се напоредните (паралелните) бришачи. За да се подобри аеродинамиката на возилото, бришачите на ветробранот се прикачени на возилото под работ на хаубата и затоа се едвај видливи кога не се вклучени. Бришачите со спротивно движење нудат некои производители, како на пример кај моделот VW Sharan.
Еден бришач е погоден за помали возила кои имаат мала површина на ветробранот. Кај автобусите се користат напоредни бришачи. Тројни напоредни бришачи се погодни за големи површини на ветробранот, на пример на тешки товарни возила.
1 Историја
Мери Андерсон е пронаоѓачката на првиот оперативен бришач. Го патентирала во 1903 година: рачно управуван со лост, вклучува подвижна рака на која е прицврстена гумена метлица која во лето се вади. Пронаоѓачот Вилијам М. Фолберт направил автоматски бришач во 1921 година користејќи електрични мотори кои ги движат бришачите напред и назад. Роберт Кернс вовел систем за вклучување со прекини во 1963 година.
2 Метлица
* традиционална или класична со зглобна рамка, има предност што е економична. Прво каучуково сечило е поставено на метални држачи, потоа сечилата се заменуваат со профилирани гумички поделени на неколку сегменти и стабилизирани со метални носачи.
* „Рамен нож“ или флексибилна, поефикасна и аеродинамична, но поскапа. Подолги, потенки и флексибилни благодарение на гумичките кои се директно вградени во сечилото со ребро, тие подобро се вклопуваат во ветробранот.
* хибрид од претходните два, со економична, но поаеродинамична рамка.
Производителите историски го продавале гумениот дел и неговиот држач заедно. Се јавуваат се повеќе доблесни практики да се заменува само истрошениот дел.
3 Геометрија
Тарун

Тарун, бљуд или краг — прибор што се употребувал за месење пити, погачи, за размесување и обликување на лебот и негово спуштање или префрлување во подница за печење. Најчесто имале тркалезен облик и една мала рачка. Најдобро е да се изработени од едно парче дрво.
Второто значење на тарун е голема и плитка чинија.
Сонот на рицарот (Рафаело)

Сонот на рицарот — една од првите уметнички слики на италијанскиот ренесансен сликар Рафаело Санти. Се наоѓа во Националната галерија во Лондон.
1 Опис и толкување
Главната личност на сликата е млад рицар, легнат под лаврово дрво. Тој е прикажан во миг на задлабоченост. Рицарот носи делумен оклоп, што укажува на состојба на одморање наместо постојано вклучување во битка. Поставката е спокоен крајолик со далечни ридови и кривулеста река.
Лево од рицарот стои жена, традиционално поврзувајќи се како олицетворение на доблеста. Таа држи книга, симболизирајќи го знаењето и мудроста, и меч, што претставува сила и морална цврстина. На десната страна на композицијата стои друга жена украсена со цвеќиња, која често се толкува како олицетворение на задоволството.
„Сонот на рицарот“ е морална алегорија што ги одразува ренесансните хуманистички идеали. Се смета дека сликата ја симболизира внатрешната борба на рицарот и изборите со кои се соочува во животот. Композицијата претполага миг на одлучување, каде што рицарот мора да избере помеѓу патот на доблеста или патот на задоволството и светските наслади. Контрастот меѓу двете жени го нагласува спротивставувањето помеѓу доблесните и задоволувачките стремежи. Доблеста, претставена со жената лево, поттикнува живот воден од морални начела, знаење и внатрешна сила. Задоволството, десно, мами со привлечноста на чувствените и временските задоволства.
Делумно отстранетиот оклоп на рицарот може да поткажува ранливост и отвореност за самонабљудување. Крајоликот, со својата мирна убавина, го зголемува целокупното чувство на размислување и промислено одлучување. Композицијата на Рафаело вешто ја доловува напнатоста меѓу овие спротивставени сили, оставајќи го исходот од сонот и изборот на рицарот отворен за толкување. Сликата служи како видливо размислување за важноста на моралните избори, доблеста и вечната човечка борба да се движи низ сложеноста на животните патишта.
Автомобилски покрив

Автомобилски покрив ― дел од автомобилот што се наоѓа над патничкиот простор, заштитувајќи ги патниците од сонце, ветер, дожд и други надворешни елементи. Бидејќи најраните автомобили биле дизајнирани во времето на кочиите влечени од коњи, раните покриви на автомобили користеле слични материјали и дизајни.
1 Варијации
Во подоцнежните години биле развиени многу варијации на покривот на автомобилот. Тие се:
* Кабриолетни покриви
* Тврди покриви
* Подвижни покриви
* „Т“ покриви
* Таргски покриви
* Винилни покриви
2 Поврзано
* Автомобилско стакло
* Покривни шини
* Покрив
Молосија

Молосија, (|Molossia, |Molossia, ''есперанто: Molossia''; ''официјално:'' Република Молосија |Republic of Molossia, |República de Molossia, ''есперанто: Respubliko de Molossia'') - микродржава која тврди дека има суверенитет над земја од 11,3 хектари земја во близина на Дејтон Невада.
Микродржавата не доби признание од ниту една од земјите-членки на Обединетите Нации. Основана е од Кевин Бах. Тој продолжува да плаќа даноци на имот на земјиштето на округот Стори, призната локална власт, иако тоа го нарекува „странска помош“. Неговата изјава е: „Сите сакаме да мислиме дека имаме своја земја, но знаете дека Соединетите Држави се многу поголеми“.
Кубрат (град)

Кубрат (|Кубрат) — град во Североисточна Бугарија, административен центар на општината Кубрат во Разградската Област. Има население од околу 6.881 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Завет се наоѓа во западната половина на Лудогорието. Градот се наоѓа на 37 километри северно од регионалниот центар Разград и на 354 километри од главниот град Софија.
2 Историја
Најраните пишани податоци за населбата се од 1624 година под името Балнубар, или преведено од турски како „Меден Кладенец“. Во 1890 година во Балбунар било отворено основно училиште, а на 4 мај 1891 година било основано оштинското читалиште „Кирил и Методиј“.
При избувнувањето на Балканската војна во 1912 година, 2 жители на Балнубар доброволно се пријавиле во Македонско-одринското ополчение.
Во 1934 година, Балбунар го усвоил своето ново име во чест на ханот Кубрат.
Најзначајните стекнувања на Кубрат до 1940 година биле 2 мелници, 2 машини за влачење волна и 1 маслена мелница. Главна егзистенција на населението било земјоделството, сточарството, сечата, туларството, трговијата со намирници и производствени производи.
Во 1949 година селото Кубрат било прогласено за град. Во 1955 година, блиското село Дрјаново било додадено кон градот Кубрат како негова населба.
3 Личности
*Лили Иванова (р. 1939), поп-пејачка
Лозница (град во Бугарија)

Лозница (|Лозница) — гратче во Североисточна Бугарија, административен центар на општината Лозница во Разградската Област. Има население од околу 2.098 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Лозница се наоѓа во источниот дел на Дунавската Рамнина. Гратчето се наоѓа на 20 километри јужно од регионалниот центар Разград и на 19 километри северно од Трговиште.
2 Историја
Првото познато име на населбата било Кубад’н (на турски: раскрсница, спој на 7 патишта), спомнато во рускиот регистар од 1573 година. Во 1877 година во населбата имало 66 домаќинства.
По ослободувањето на Бугарија од османлиската власт, во селото се населиле балканџии привлечени од богатата природа и погодната локација. Во 1908 година било изградено првото училиште со доброволен труд и средства од побогатите. Во 1934 година селото Кубад’н било преименувано во Лозница.
Во втората половина на 20 век, Лозница се здобила со нов развоен план, чиј автор е арх. Стојко Дончев. Според неговиот проект се изградени и зградата на општината, читалиштето, киното и автобуската станица, спортската сала и здравствената служба. Зградата на поштата е дизајнирана од арх. Антонија Бранкова, а хотелот — на арх. Ристо Мангов. Лозница била прогласена за град на 4 септември 1974 година.
3 Личности
*Пенчо Кубадински (1918 – 1995), политик од БКП
Гранада (покраина)

Гранада (|Granada) — покраина во источниот дел на автономната заедница Андалусија, јужна Шпанија. Се граничи со покраините Албасете, Мурсија, Алмерија, Хаен, Кордоба, Малага и Средоземното Море. Главен град е Гранада.
Покраината зафаќа површина од . Населението брои 921.338 жители (2021), од кои 30 % живеат во главнио град. Се состои од 170 општини.
1 Географија
Во Гранада се наоѓа највисоката планина на Пиринејскиот Полуостров — Муласен, висока 3.479 м. Други планини со слична висина се Велета (3.396 м) и Алкасаба (3.371 м).
Реката Хенил, која извира во Гранада, е една од главните притоки на Гвадалкивир. Други поважни реки се Фардес, Моначил, Гвадалфео, Дилар, Исбор, Верде и Даро.
Во покраината се наоѓа националниот парк „Сиера Невада“ (на истоимениот планински венец) кој таа го дели со Алмерија. Друг поголем венец е Сиера де Баса.
На северот на покраината се простира Гранадската Висорамнина (''Altiplano Granadino'') на која се сместени градот Баса и паланката Уескар.
2 Знаменитости
Најзначајна знаменитост на Гранада е дворецот Алхамбра, прогласена за светско наследство. Таа е извонреден пример на архитектурата од маварското владеење на ова подрачје кое траело од 711 до 1492 г.
Забележителни катедрали има во Гранада и Гвадикс.
Кралската капела во Гранада е гробница на кастиљската кралица Изабела I (1451–1504) и арагонскиот крал Фердинанд II (1452–1516); тука се погребани и нивната ќерка Јована I Кастиљска (1479-1555) и нејзиниот сопруг Филип Убавиот (69-70).
3 Стопанство
Најважни стопански гранки во покраината се туризмот, земјоделството и рибарството. Порано градежништвото било многу крупна гранка, но тоа значително опаднало со финансиската криза од 2008–2014 г. Застапен е и биотехнолошкиот сектор.
3.1 Туризам
Крајбрежјето на покраината е познато како Тропски Брег (''Costa Tropical'') и привлекува голем број домашни и странски туристи. Главни летувалишта се Алмуњекар, Салобрења и Ла Ерадура. Градот Гранада е особено привлечен за посетителите поради неговата маварска архитектура и славниот дворец Алхамбра. На планините Сиера Невада е развиен зимскиот туризам, каде се наоѓа најјужниот скијачки центар во Европа. Популарност уживаат планинарството и екотуризмот на места како Алпухарите и Лекринската Долина.
Значаен работодавач во покраината Гранада е млечната индустрија, особено производството на млеко, млечни напитоци и формули за доенчиња.
4 Образование
Гранадскиот универзитет е еден од најголемите во Шпанија со околу 56.000 студенти. Секоја година во градот доаѓаат 10.000 странски студенти. Универзитетот игра улога како работодавач, но и ја поттикнува месната економија поради побарувачката на станови под наем, промет во продавниците, рестораните и ноќните клубови.
5 Развој на населението
Ова е населението на покраината низ годините:
6 Поврзано
* Список на општини во Гранада
* Гранадски Емират
Хаен (шпанска покраина)

Хаен (|Jaén) — покраина во источниот дел на автономната заедница Андалусија, јужна Шпанија. Се граничи со покраините Сиудад Реал, Албасете, Гранада и Кордоба. Главен град е Хаен.
Покраината зафаќа површина од и во 2023 г. имала броело 619.938 жители. Се состои од 97 општини. Највисока точка во покраината е Пико Махина (2.165 м).
1 Знаменитости
Важи за една од помалку познатите покраини во земјата (во споредба со туристичкиот источен брег), но има четири национални паркови и многу други заштитени подрачја. Во неа се наоѓаат ренесансните градови Убеда и Баеса, прогласени за светско наследство на УНЕСКО. Покраината има највисока концентрација на тврдини на светот вон Левантот благодарение на нејзината стратешка положба за време на реконквистата.
Од 1978 до 2010 г. во градот Линарес се одржувал значаен шаховски турнир на кој учествувале многу светски шахисти.
2 Стопанство
Покраината е најголем производител на маслиново масло во светот. Таа е одговорна за 45 % од сето маслиново масло во Шпанија и 20 % од вкупното светско производство. Поради тоа се нарекува „Светска престолнина на маслиновото масло“. Има преку 66 милиони маслинови дрва распределени на површина од 550.000 хектари. Во покраината Хаен се произведува повеќе масиново масло отколку во цела Италија. Во 2013 г. се произведени 749.387 тони.
3 Население
Ова е населението на покраината низ годините:
4 Поврзано
* Список на општини во Хаен
Цар Калојан (град)

Цар Калојан (|Цар Калоян) — град во Североисточна Бугарија, административен центар на Општина Цар Калојан во Разградската Област. Има население од околу 3.302 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Цар Калојан се наоѓа во североисточниот дел на Дунавската Рамнина. Гратчето се наоѓа на 27 километри северозападно од регионалниот центар Разград и на 35 километри југозападно од Русе.
2 Историја
Во реонот се пронајдени траги од различни култури. Населбите и гробните могили се тракиски. Остатоци од утврдување и мермерен релјеф на божицата на земјоделството и плодноста Церера даваат доказ за живот за време на римското владеење. Во локалитетот Расате се пронајдени украси, предмети за домаќинството и градежни материјали својствени за Првата Бугарска Држава. Од Втората Бугарска Држава се наоѓаат карпестите манастири и испосници „Црква“, „Калугерица“, „Торлашки Манастир“, како и наод од сребрени монети од времето на царот Иван Шишман.
Првите пишани документи во кои се споменува селото Торлак се од средината на XV век. Во еден регистар на Никополскиот санџак од 1450 година стои: „... Торлак, селски домаќинства 31 — данок без испенџа, адет и агнам 4815 акчиња...“. Главен опстанок во тоа време било сточарството. Во друг документ од XVII век под наслов „Регистарот на Џелеп-кешаните од Хрзградската кааза, според највисок ред е составен на 24.12.1573 година“ има именуван список на џелеп-кешаните колку овци предавале на османлиската држава. Еве еден извадок од него: „... село Торлак — Иванчо Стано-50 овци, Мирчо Михал-25 овци, Доброслав Добромир-25 овци, Добромир Черњо-25 овци-вкупно 125 овци...“. Тоа е исклучително важно и укажува дека населението на Торлак е чисто бугарско, додека во списоците на џелеп-кешаните од другите населби имало и Турци. Во овој период, крајот на XVII век, започнало интензивното искоренување на шумите, поради брзиот пораст на бројот на населението, а кон крајот на XIX век, обработливото земјиште изнесувало повеќе од 15.000 декари, а потоа достигнало 42.000 декари. Првите искоренувања започнале јужно од селото во месноста „Д’лгија рт“ и продолжиле во западен правец до границите на соседните села Костанденец и Сваленик. Дури тогаш започнува развојот на занаетчиството и трговијата.
Населбата се викала Торлак до 1934 година, кога била преименувана во Цар Калојан. Во 1951 година комунистичеките власти ја преименувале во Хлебарово, а во 1981 година била прогласена за град. Во 1991 година било вратено името Цар Калојан.
3 Личности
*Веселин Топалов (р. 1975), велемајстор, светски шампион во шах
Хенил

Хенил (|Genil) — река во Андалусија, јужна Шпанија, главна притока на Гвадалкивир. Во римско време се нарекувала Сингилис (''Singilis''), а денешното име е изведенка од ''Синил'' или ''Санил'' — маварско предавање на латинското име.
1 Течение
Реката извира од венецот Сиера Невада, северно од највисокиот врв Муласен. Тече низ градовите Гранада, Лоха, Пуенте Хенил и Есиха. Се влева во Гвадалкивир кај градот Палма дел Рио.
Главна притока на Хенил е Даро. Друга поголема притока е Касин, која се влева југозападно од Виљануева Месија.
2 Геолошка историја
Реката денес ја одводнува Гранадската Котлина. За време на миоценот (пред 9,0–5,3 милиони години) ова бил непроточен слив; реките дотекувале од исток и југозапад во средишно езеро кое немало истек.
За време на плиоценот, западниот дел на сливот се одводнуван од системот-претходник на Касин, кој течел на север, а потоа го напуштал сливот на запад. Источниот пат се одвонувал од аламбрискиот систем или претходниот на Хенил се напојувал од планините на исток и завршувал во мало непроточно езеро на север.
Извесно време подоцна Хенил го сменил течението на запад, каде се среќавал со претходникот на Касин, со што сливот станал проточен.
3 Поврзано
* Список на реки во Шпанија
Борово (град)

Бòрово (|Борово) — гратче во Североисточна Бугарија, административен центар на општината Борово во Русенската Област. Има население од околу 1.992 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Борово се наоѓа во североисточниот дел на Дунавската Рамнина. Гратчето се наоѓа на 50 километри југозападно од регионалниот центар Русе и на 6 километри од Бјала.
2 Историја
Во земјиштето на градот Борово се пронајдени исклучителни предмети од сребрено тракиско богатство, познато како „Боровско богатство“ и тракиска гробница од IV век п.н.е. Помеѓу селата Батин и Горно Абланово, се пронајдени докази за постоење на стар римски пат.
Првите информации за селото потекнуваат од 1657 година, кога се споменува под името Чифлик манастир. Во наредните години се викало Горна Манастирица или Горно Манастирци. Со Указ бр.1273 од 4 септември 1948 година, селото Горазд било избришано и припоено како јужна населба на селото Горна Манастирица. Со Указ бр.79 од 11 февруари 1958 година селото Горна Манастирица било преименувано во село Борово, кое добило статус на град во 1984 година.
3 Поврзано
*Боровско богатство
Томас Бекет

Томас Бекет (|Thomas Becket; Лондон, 21 декември 1119/1120 — Кантербериска катедрала, 29 декември 1170) — кантербериски архиепископ од 1162 г. до неговата смрт. Тој е почитуван како светец и маченик од Католичката и Англиканската црква. Бекет дошол во судир со кралот Хенри II за правата и привилегиите на црквата и бил убиен од кралските следбеници во Кантербериската катедрала. Набргу по неговата смрт, папата Александар III го прогласил за светец во 1173 г.
1 Ран живот
Томас Бекет е роден во Чипсајд, Лондон, како син на трговецот Гилберт Бекет и неговата жена Матилда. Таткото на Томас бил син на витез; во младоста станал трговец, купил имот во Лондон и живеел тука од приходи од наем. Постои добро позната легенда дека мајката на Томас била муслиманска принцеза што го запознала Гилберт за време на неговиот аџилак во Светата Земја, го следела до Англија и таму била крстена. Утврдено е дека легендата нема основа и настанала три века по смртта на архиепископот. За влијанието и богатството на семејството Бекет може да се суди по тоа што Гилберт и Матилда биле погребани во катедралата Свети Павле. Друга легенда ги нарекла родителите на Томас царот на Светото Римско Царство Хенри V и наследничката на англискиот престол, Матилда.
Томас Бекет го добил своето почетно образование во витешки дух под водство на пријателот на неговиот татко Рише де л’Егл, а основното образование во лондонскиот манастир Мертон. Потоа студирал граѓанско и канонско право на Парискиот и Болоњскиот универзитет. По враќањето во Англија во 1142 г., Бекет стапил во служба на кантерберискиот архиепископ Теобалд и наскоро станал еден од неговите дејствувачки помошници. Во 1148 г., Бекет го придружувал Теобалд на Советот во Ремс; во 1152 г., тој бил претставник на надбискупот во Рим и добил од папата порака со која се забранува крунисувањето на синот на Стефан Блоа. Во 1154 г., Бекет станал протоѓакон на Кантербери, а потоа, по препорака на Теобалд, новиот англиски крал, Хенри II, го назначил Бекет за канцелар.
Ветово

Вѐтово (|Ветово, до 1945 г. Вѣтово) — град во Североисточна Бугарија, административен центар на општината Ветово во Русенската Област. Има население од околу 4.540 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Ветово се наоѓа во североисточниот дел на Дунавската Рамнина. Градот се наоѓа на 37 километри југоисточно од регионалниот центар Русе и на 39 километри од Разград.
2 Историја
Населбата за првпат се споменува во османлиски извор од 1530 година како дел од Никополскиот санџак. По крајот на Кримската војна (1853–1856), во Ветово се населиле Кримски Татари. До ослободувањето на Бугарија во Ветово живееле многу мал број Бугари. Првата поголема група Бугари дошла во Ветово во 1880 година од селото Топчии, Разградско (вкупно 14 семејства). Потоа, во 1880-тите, дошле и други бугарски семејства од селата Нисово, Костанденец, Божичен, Осенец, Кривња, Иваново и Червен.
Се претпоставува дека првото училиште во Ветово било турското училиште, но од кога постоело не се знае. Првично, обуката се одвивала во џамиите, каде што имало посебни простории. Меѓу првите учители во турското училиште бил Сали Пехливанов. Од 1 јануари 1947 година, приватното турско основно училиште станало државно турско основно училиште „Наз’м Хикмет“. Во 1880 година во селото било основано првото бугарско училиште, кое било сместено во лична куќа. Првиот учител бил даскал Минчо, кој бил учител и кројач. Во 1884 година започнала изградбата на училишната зграда, а средствата биле обезбедени од донации. На 1 јануари 1960 година бугарското и турското училиште се обединиле во ОУ „Васил Левски“.
Џамијата, која се наоѓа во центарот на градот, била изградена околу 1667 година. Нејзиното минаре се урнало по земјотресот во 1977 година. Во 1903 година, со заеднички напори на сите етнички групи од Ветово, била подигната црквата „Св. Иван Рилски“. Во 1925 година, била изградена т.н „Татарска џамија“.
На 4 септември 1974 година селото Ветово било прогласено за град.
Од сабота до недела

„Од сабота до недела“ (чешки ''Ze soboty na neděli'') е чехословачко-австриски филм од 1931 година, во режија на Густав Махати (Gustav Machatý) по сценариото на Витеслав Незвал (Vítězslav Nezval). Главните улоги ги играат: Ладислав Х. Струна (Ladislav H. Struna), Магда Мадерова (Magda Maderova) и Јирина Сејбалова (Jirina Sejbalová).
1 Содржина
Една млада, срамежлива стенографка со тешко срце се согласува да излезе со своите колеги од канцеларијата и со двајца богати мажи во ноќен клуб. За да се спаси до нивното додворување, таа бега надвор, а потоа влегува во една сомнителна крчма, каде непознат човек ѝ нуди помош...
Капо (филм од 1960)

„Капо“ (италијански ''Kapo'') е италијанско-француско-југословенски филм од 1960 година, во режија на Џило Понтекорво (Gillo Pontecorvo) по сценариото на Франко Солинас (Franco Solinas), Џило Понтекорво и Сузо Чеки Д’Амико (Suso Cecchi D'Amico). Главните улоги ги играат: Сузан Стразберг (Susan Strasberg), Лоран Терзиеф (Laurent Terzieff) и Емануеле Рива (Emmanuelle Riva). Филмот бил номиниран за наградата „Оскар“ за најдобар странски филм.
1 Содржина
Една млада Еврејка (ја игра Стразберг) е одведена во концентрационен логор. Решена да преживее по секоја цена, таа станува капо — повластена заробеничка која работи како немилосрдна чуварка во логорот.
Тројцата мускетари (филм од 1973)

„Тројцата мускетари“ (англиски: ''The Three Musketeers'') е американско-британско-панамско-шпански филм од 1973 година, во режија на Ричард Лестер (''Richard Lester''), снимен според романот на Александар Дима. Главните улоги ги толкуваат: Мајкл Јорк (Michael York), Оливер Рид (Oliver Reed), Ричард Чемберлен (Richard Chamberlain), Френк Финлеј (Frank Finlay), Феј Данавеј (Faye Dunaway), Чарлтон Хестон (Charlton Heston) и Ракел Велч (Raquel Welch).
1 Синопсис
Дејствието на филмот се одвива во 17 век. Младиот Д’Артањан (го игра Јорк) доаѓа во Париз со желба да им се придружи на мускетарите. Наскоро, тој се спријателува со тројца мускетари: циничниот Атос (го игра Рид), елегантниот Арамис (го игра Чемберлен) и арогантниот Портос (го игра Финлеј). Нивниот главен непријател е кардиналот Ришелје (го игра Хестон) кој постојано прави сплетки со намера да докаже дека кралицата (ја игра Чаплин) не му е верна на кралот (го игра Касел). Во таа намера на кардиналот му помагаат опасната Милејди (ја ига Данавеј) и Рошфор (го игра Ли). Додека се борат за својата земја и за кралот, мускетарите имаат и лични интереси. Така, на пример, Д’Артањан се заљубува во привлечната Констанс (ја игра Велч)...
Боровско богатство

Боровско богатство (|Боровско съкровище) — тракиско богатство од IV век пр. н. е., откриено случајно во 1974 година. Древното богатство денес се чува во Националниот историски музеј во Софија.
Се состои од 5 сребрени садови со позлата — 3 ритони, бокал со ритон и тас. На садовите се пронајдени натписи поврзани со тракискиот одриски цар Котис I (383 — 359 пр. н. е.). Богатството припаѓа на т.н. „Одриски царски дарови“, подарок од Котис I на анонимен гетски владетел. Некои од садовите се изработени како единечен сет — некои од нив (ритонот со протома на сфинга, големиот тас и самиот бокал со ритон) се прикажани на фигуралната композиција на бокалот. Предметите се украсени со слики на животни и митолошки сцени и се од исклучителна вредност за проучување на тракиското верување и ритуал.
Боровското богатство е случајно откриено од Трајчо Стоев во 1974 година во земјиштето на Борово, Русенско, во месноста „Сиври Тепе“. При орање, тракторите ги извадиле древните предмети на површина, оштетувајќи ги, но реставраторите подоцна ги обновиле.
1 Библиографија
* Венедиков, Иван. Медното гумно на прабългарите. София, „Наука и изкуство“, 1983 г.
* Маразов, Иван. Митология на траките. София, ИК Сектор, 1994 г.
* Маразов, Иван. Художествени модели на древността. София, Монографии МИФ 2. Департамент „История на културата“, НБУ, 2003 г.
* Маразов, Иван. Боговете на Самотраки. София, изд. Стандарт, 2010 г.
Вотсон и ајкулата

Вотсон и ајкулата (|Watson and the Shark) — маслена слика од сликарот Џон Синглтон Копли, насликана во 1778 г., која го прикажува спасувањето на Брук Вотсон од напад на ајкула во Хавана, Куба. Изворната од трите постоечки верзии на сликата на Копли се наоѓа во Националната галерија на уметност (Вашингтон, округ Колумбија).
1 Заднина
На еден топол ден во 1749 г., 14-годишниот Брук Вотсон се втурнал во пристаништето на Хавана за да плива. Додека лебдел опкружен со трговски бродови, една ајкула ги потонала забите во неговата нога, повлекувајќи го под брановите во жесток, постојан напад што му го искинал десното стапало. Крварен и беспомошен, тој се борел да остане над водата додека група морнари ракувале со мал чамец и го извлекле од устата на забното чудовиште. Ќе морало да му биде отсечена ногата до коленото, но тој го преживеал испитувањето. Речиси триесет години по случката, Џон Синглтон Копли го овековечил нападот на Вотсон во величествената слика „Вотсон и ајкулата“.
2 Опис и толкување
2.1 Опис
Во центарот на сликата е жестоката борба помеѓу Брук Вотсон и ајкулата. На Вотсон му е прикажана десната нога искината од каснувањето на ајкулата и тој очајно посегнува за помош. Ајкулата е прикажана со широко отворени челусти, доловувајќи ја напнатоста и опасноста на мигот. Околу Вотсон се неговите сопатници што избезумено се обидуваат да го спасат од ајкулата. Некои посегнуваат по него од малиот чамец, додека други користат весла за да се одбранат од ајкулата. Чувството на итност и неред е опипливо.
Бурната вода ја зголемува драматичноста на сцената. Копли вешто ги отсликува брановите што се судираат со чамецот и ајкулата, пренесувајќи чувство на опасност и непредвидливост. Употребата на светлина и сенка е значајна за создавање драматична атмосфера. Сцената е осветлена од силен извор на светлина, кој можеби симболизира надеж и спасување, но и ја нагласува жестокоста на нападот.
2.2 Толкување
„Вотсон и ајкулата“ често се толкува како одраз на опасностите и неизвесностите со кои се соочувале морнарите во текот на XVIII век. Може да се гледа и како истражување на непредвидливата и често опасната природа на животот на море. Сликата доловува миг на криза, каде што човечката сила, храброст и заедница се спротивставени на немилосрдната и непростлива сила на природата.
Фактот што Вотсон, и покрај неговата тешка положба, не е сам во својата борба, ја нагласува темата на единство и човечката способност да се надминат неволјите преку заеднички напор. Дополнително, сликата може да ја симболизира победата на човечката волја над предизвиците што ги поставува природниот свет.
Сѐ на сѐ, „Вотсон и ајкулата“ е моќна раскажувачка слика што сврзува елементи на реализам со засилено чувство за драма, за да прикаже запрепастувачка приказна за опстанокот и човечката издржливост пред лицето на свирепоста на природата.
Две Могили

Две Могили (|Две могили) — град во Североисточна Бугарија, административен центар на Општина Две Могили во Русенската Област. Има население од околу 3.811 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Борово се наоѓа во североисточниот дел на Дунавската Рамнина. Градот се наоѓа на 32 километри јужно од регионалниот центар Русе и на 292 километри североисточно од главниот град Софија.
2 Историја
Првиот пишан податок за Две Могили потекнува од првата половина на XV век и е пронајден во османлиските даночни регистри. Во даночниот регистар од 1656 година за џелкпешаните т.е. данок на овци, се споменува бројот на Бугарите во Две Могили. Во селото со овчарство се занимавале меѓу 79 и 132 Бугари и Турци. За време на Руско-турската војна од 1877–1878 година, руските извори известуваат дека Две Могили има 100 куќи и 550 жители во Русенската Каза.
Револуционерот Филип Тотју последните години од животот ги поминал во Две Могили. По ослободувањето, војводата се вратил во Бугарија. Во почетокот на 1885 година почнал да работи како чувар во општината. Истата година купил двор од 16 декари покрај реката Черни Лом. Самиот си изгради мала куќа, изградена од плетен и малтерисана со глина, каде што живеел сам. Засадува голем овоштарник. Месното население ја нарекува „куќа на војводата“. Во чест на 150-годишнината од раѓањето на Филип Тотју и 1300-годишнината од создавањето на бугарската држава, неговата куќа денес е претворена во музеј.
При избувнувањето на Балканската војна во 1912 година, 3 жители на Две Могили доброволно се пријавиле во Македонско-одринското ополчение.
Во 1969 година селото Две Могили добило статус на град.
3 Личности
*Филип Тотју (1830 — 1907) — бугарски револуционер
Лендон Донован

Лендон Тимоти Донован (англиски: ''Landon Timothy Donovan'') е поранешен американски фудбалер, роден на (4 март 1982 година) во Онтарио, Калифорнија. Тој води за најмногу постигнати голови за репрезентацијата на САД. Донован е единствениот играч кој 4 пати ја освоил наградата за најдобар фудбалер на годината во САД.
1 Биографија
Лендон е син на Тимоти Донован и Дона Кеш. Тој пораснал во Редландс, Калифорнија и таму посетувал средно Гимназија. Тој потпиша професионален договор со германскиот фудбалски клуб Бајер Леверкузен во 1999 година. Сепак, ситуацијата за него во Германија не беше добра, па затоа беше префрлен во Сан Хозе Ертквејкс, играјќи во МЛС (У.С. фудбалска лига). Таму Донован постигна успех, го освои купот во 2001 и 2003 година и стана едно од лицата на американскиот фудбал. За 4 години во лигата постигна 32 гола и 29 асистенции, а за плејофот – 10 гола и 6 асистенции. Ја освои наградата за фудбалер на годината во САД во 2003 година.
По учеството на Олимписките игри во Сиднеј во 2000 година, тој го одигра и својот прв натпревар за репрезентацијата на САД против Мексико, постигнувајќи гол во своето деби. Играше за САД за време на Светското првенство во Јапонија и Јужна Кореја во 2002 година, постигнувајќи два гола. Ја доби наградата за најдобар млад играч на ова Светско првенство. Учествуваше и на следното светско првенство - ова во Германија во 2006 година.
На 3 јуни 2004 година, Бајер Леверкузен објави дека ќе го врати Донован во своите редови во 2005 година. Тој исто така ја потврди веста и му се приклучи на тимот на Леверкузен на 23 ноември 2004 година. По неколку натпревари за Леверкузен реши да се врати во МЛС, но овој пат заигра за Лос Анџелес Галакси каде настапуваше. Од 4 ноември 2007 година, тој има постигнато 36 гола на 75 натпревари за Лос Анџелес Галакси. Во 2010 година замина на позајмица во тимот на Евертон.
Во 2014 година ја заврши кариерата. Од почетокот на 2015 година, беше одлучено наградата за МЛС да го носи неговото име.
Палма дел Рио

Палма дел Рио (|Palma del Río) — град во покраината Кордоба на автономната заедница Андалусија, јужна Шпанија. Во 2022 г. населението броело 20.810 жители.
1 Земјоделство
Земјоделството во областа доживело значителен подем во маварско време користејќи напредно наводнување и водни тркала. Некои портокалови насади имаат дрва постари од два века.
2 Личности
* Хуан Родригес Кабриљо (1497 - 1543) — славен истражувач на Северна Америка (можеби роден во Монталегре)
* Луис Мануел Фернандес де Портокареро (1635 - 1709) — архиепископ на Толедо
* Ел Кордобес (р. 1936) — матадор
* Антонио Хосе Санчес Масуекос (р. 1995) — пејач
Милан Чундев

Милан Чундев (р. во ) — македонски универзитетски професор на Факултетот за електроника и информациски технологии во Скопје.
1 Животопис
Дипломирал во 1970 година на Електротехничкиот факултет во Скопје, каде што во 1996 година бил избран за редовен професор. Во 1978 година магистрирал на Електротехничкиот факултет во Белград, а во 1990 година докторирал на Електротехничкиот факултет во Скопје.
Од 1996 година бил раководител на Институтот за електрични машини, трансформатори и апарати на Електротехничкиот факултет.
Томислав Таневски

Томислав Таневски (р. во ) — македонски музиколог.
1 Биографија
Томислав Таневски се стекнал со звањето доктор по музички науки во 2013 година на Факултетот за музичка уметност во Скопје под менторство на композиторот Томе Манчев. Под менторство на истиот композитор, Таневски магистрирал по методика на музичка настава во 2010 година. Покрај ова, се стекнал со звање дипломиран професор по предучилишно воспитување на Педагошкиот факултет „Св. Климент Охридски“ во Скопје на одделот предучилишно воспитание. Претходно, на истиот факултет, се стекнал и со звањето наставник по музичко образование.
За време на студиите на Педагошката академија, под менторство на композиторот Кирил Македонски, навлегол во областа на музичката психологија, се запознал со методологијата на музикотерапијата и музичката психологија и воедно ги започнал своите први композиторски и оркестрациски обиди. Во меѓувреме се стекнал и со меѓународни сертификати, како „монтесори педагог“ и „обучувач за арт и драматерапија“.
Денес, Таневски е раководител на музичкиот оддел при Детскиот културен центар „Карпош“ во Скопје, а во својот професионален ангажман работел и како наставник по музичко образование во ОУ „25 Мај“ во Скопје.
Во својот работен и професионален ангажман работел и во Македонската телевизија како музички продуцент на народна музика и музика за деца, а бил и раководител на детскиот хор при МРТВ и детскиот хор „Златно славејче“, со кои снимил повеќе детски серии: „До-Ре-Ми“, „Весела Вртешка“, „Дајте музика“ и други.
Од останатиот ангажман во областа на музиката е основач и уметнички директор на детскиот музички фестивал „Калинка“ во Гевгелија од 1992-1998, а во 1995 година го подготвил и диригирал првиот мјузикл за деца во Македонија, „Аладин и волшебната ламба“, а во изведба на детскиот хор „Росица“ и балетската секција на Детскиот културен центар „Карпош“, со вкупно 65 изведби на сцената на Македонскиот театар.
На Факултетот за применета музика при Универзитетот за аудиовизуелни уметности (ЕФТА) е избран за доцент во јуни 2014 година, а во јуни 2017 година е избран за вонреден професор.
Во јануари 2018 година е избран за претседател на Сенатот на Универзитетот, а од септември 2020 година е назначен за проректор за настава на истиот универзитет. Во септември 2021 година е избран за редовен професор. Во октомври 2023 година, повторно е избран за претседател на Сенатот на Универзитетот.
Од 2017 година е ангажиран професор на Универзитетот „Гоце Делчев“ во Штип, каде до денес предава на Музичката академија и Факултетот за образовни науки, предмети од областа на методиката на музичката настава и креативното музичко творештво.
2 Награди
Таневски е добитник на следниве награди:
* Награда „13 Ноември“ (2004)
* Годишна награда на Општина Центар - „Феникс“ (2008)
За својот музички опус добил повеќе значајни меѓународни награди и признанија. Дел од композициите за деца на Таневски се составен дел од учебниците за музичко образование за најразлична возраст.
Обид за критика на целото откровение

''Обид за критика на целото откровение'' (|Versuch einer Critik aller Offenbarung; 1792 година) ― првото објавено дело на Јохан Готлиб Фихте. Фихте отишол да го посети Кант и неговото прво интервју не поминало добро, па затоа го напишал ''Обидете се да го критикувате целото Откровение'' за да му остави впечаток, Кант со стекнат впечаток, побарал од својот издавач да го испечати. Накратко било погрешено од јавноста дека е четврта критика на Имануел Кант, и на тој начин Фихте добил голема филозофска слава.
Во ова дело, Фихте тврдел дека секое откровение во врска со Бог мора да биде во согласност со моралот, што било против многу гледишта на вообичаеното христијанско верување во тоа време.
1 Наводи
Илија Чулев

Илија Чулев ( во — во ) — македонски лекар, член на ВМРО (Обединета) и учесник во НОБ.
1 Животопис
Се школувал во Кавадарци и Велес и на Медицинскиот факултет во Загреб.
Од 1933 година се вклучил во ВМРО (Обединета). Бил пратеник на Кралството Југославија во 1938 година.
Во Втората светска војна бил лекар во Прешево и во 1944 година се вклучил во Деветтата, а потоцна во Единаесеттата македонска ударна бригада како лекар.
Во 1946 година бил осуден на 10 години затвор како член на тајната организација Демократски фронт на Македонија „Илинден 1903“. Починал во затворот.
Еврејка со портокали

Еврејка со портокали (|Żydówka z pomarańczami), Портокалка (пол. ''Pomarańczarka'') или Продавачка на портокали (пол. ''Przekupka z pomarańczami'') — слика во стил реализам со елементи на импресионизам од полскиот сликар Александер Геримски, која прикажува повозрасна Еврејка со овошни кошници на заднината на градскиот крајолик. Платното е насликано во 1880–1881 година и е маслен живопис со големини 66 х 55 см. Во мигов се чува во Националниот музеј во Варшава. Сликата била ограбена од нацисти во окупираната од Германија Полска за време на Втората светска војна, а пронајдена дури во 2011 г.
1 Опис
Уметничкото дело прикажува една повозрасна Еврејка што се занимава со продажба на овошје. Облечена е во излитена облека, носи качулка на главата и шамија обвиткана преку нејзините раменици. Држејќи кошници, од кои едната содржи портокали, лицето на жената е обележано со свечен израз. Нагласените јаболчници и видливите брчки го засилуваат целокупното чувство на тага и ранливост. Имено, сликарот го доловува истиот модел во две други слики: „Еврејка со лимони“ и за жал изгубеното парче „Еврејка што продава овошје“. Заднината на композицијата ги прикажува покривите на градските куќи. Портокалите служат како препознатлив контраст, нивната боја потсетува на живост, топлина и умерената клима на југот. Во долниот лев агол, сликарот оставил и потпис и името на градот каде што е создадена сликата.
Обраќања до германскиот народ

''Обраќања до германскиот народ'' (германски: ''Reden an die deutsche Nation'', 1806) ― политичка книга на германскиот филозоф Јохан Готлиб Фихте која се залага за германски национализам како реакција на заземањето и потчинувањето на германските територии од Француската Империја на Наполеон. Фихте предизвикал чувство на германска посебност во јазикот, традицијата и книжевноста што го сочинувал заедничкиот идентитет на нацијата (се однесува на народот).
1 Поврзано
* Германски национализам
* Национализам
* Наполеонови војни
* Обединување на Германија
2 Библиографија
**
3 Дополнителна литература
* Грегори Мур (уред.), ''Фихте: Обраќања до германскиот народ'' (Кембриџ: Cambridge University Press, 2008).
Сливо Поле

Сливо Поле (|Сливо поле) — град во Североисточна Бугарија, административен центар на Општина Сливо Поле во Русенската Област. Има население од околу 3.323 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Сливо Поле се наоѓа во североисточниот дел на Дунавската Рамнина само на 5 километри од реката Дунав. Градот се наоѓа на 21 километри североисточнп од регионалниот центар Русе и на 346 километри од главниот град Софија.
2 Историја
Во 1952 година се пронајдени траги од тракиска античка населба при копање на каналите за систем за наводнување на 2 километри североисточно од денешната местоположба на населбата.
Во 1656 година, Сливо Поле се споменува под името Сливолик, во Русенскиот Вилает. На почетокот на XIX век, по епидемија на чума, неговите жители се населиле на денешното место и новата населба се викала Ќоселер Махале. По завршувањето на Кримската војна, во селото се населиле Кримските Татари, а по 1863 година се населиле и Бугари од градот Русе и Романија. Во тоа време селото почнало да се вика Бујук Ислепол, а подоцна станало само Ислепол и Слепово. Во 1912 година селото бил преименуван во Сливо Поле.
На 18 мај 2011 година селото Сливо Поле било прогласено за град.
Дикирија и трикирија

Дикирија и трикирија — литургиски предмети на епископите во Православната црква.
Дикиријата е свеќник за две вкрстени свеќи, а трикиријата за три. Според литургиските толкувања, двете свеќи одговараат на двете природи на Исус Христос, а трите свеќи на трите ипостаси на Светото Тројство. Помеѓу свеќите на дикиријата е поставена слика на крстот, како показател за жртвата на Спасителот на крстот, но тоа не се прави на трикиријата, бидејќи според учењето на црквата, подвигот на крстот го извршил Христос како Богочовек, а не преку Св. Троица, кои пак ја прифатиле и ја осветиле жртвата на Спасителот на крстот. Овие предмети се појавиле во литургиска употреба во четвртиот или петтиот век.
За време на различни мигови на богослужбата, постарите подѓакони (понекогаш и ѓакони) со почит ги носат дикиријата и трикиријата и ги предаваат на архипастирот за благослов на верниците. За преостанатото време за време на службата, овие свети предмети, како и рипидата, стојат на високо место во олтарот на посебни постаменти. Понекогаш правото да користат дикирија и трикирија во богослужбите имаат архимандритите од одредени манастири (денес не застапени).
Карл Дауб

Карл Дауб (20 март 1765 г22 ноември 1836) ― германски протестантски богослов.
1 Животопис
Бил роден во Касел. Студирал филозофија, филологија и теологија во Марбург во 1786 година, и на крајот (1795) станал професор по теологија на Хајделбершкиот универзитет, каде што останал до неговата смрт. Тој станал ректор на универзитетот во 1816 и 1824 година. Тој бил оженет во 1801 година со Софи Вилхелмин Шарлот Блум.
Дауб бил еден од водачите на школата која се обидувал да ги помири теологијата и филозофијата и да донесе шпекулативна реконструкција на православната догма. Во текот на неговиот интелектуален развој, тој сукцесивно потпаднал под влијание на Имануел Кант, Фридрих фон Шелинг и Георг Хегел, а поради различните фази низ кои поминал бил наречен Талејран на германската мисла. Имал еден голем недостаток во неговата шпекулативна теологија: тој ја игнорирал историската критика. Неговата цел била, како што вели Ото Пфледерер,„да ги поврзе метафизичките идеи, до кои дошле со помош на филозофска дијалектика, директно со личностите и настаните од евангелските наративи, со што тие се издигнуваат над регионот на обичното искуство во оној на натприродното и во однос на најапсурдните тврдења како што е филозофски оправдано. Дауб станал толку безнадежно зависен од ова перверзно начело што го заклучил не само Исус како олицетворение на филозофската идеја за соединување на Бога и човекот, туку и Јуда Искариот како олицетворение на идејата за сопернички бог, или сатаната.“.Трите фази во развојот на Дауб се јасно означени во неговите дела. Неговото дело „''Учебник по катехетика''“ (''Lehrbuch der Katechetik''; 1801) е напишан под влијание на Кант. Делото „Теологумена“ (''Theologumena''; 1806), „''Вовед во изучувањето на христијанската догматика''“ (''Einleitung in das Studium der christlichen Dogmatik''; 1810) и „''Јуда Искариот''“ (''Judas Ischarioth''; 2 тома, 1816, 2. изд., 1818), сите биле напишани во духот на Шелинг, а последното дело од нив се одразува промена на самиот Шелинг од теозофија во позитивна филозофија. Даубовите „''Догматската теологија на денешницата или себичноста во науката за верата''“ (''Die dogmatische Theologie jetziger Zeit oder die Selbstsucht in der Wissenschaft des Glaubens''; 1833) и „''Предавања за Пролегомени до догматика''“ (''Vorlesungen über die Prolegomena zur Dogmatik''; 1839) се хегелски во начело и нејасни по јазикот.
Починал во Хајделберг.
2 Наследство
Серен Кјеркегор е забележлив меѓу оние кои биле видно под влијание на мислата на Дауб. Во ''„Од документите на еден сè уште живее“'', Киркегор напишал:Мора да дојде момент, велам, кога, како што забележува Дауб, животот ќе се сфати наназад преку идејата…Неколку години подоцна, Киркегор ја проширил оваа идеја во својот дневник, во пасус што често е цитиран или парафразиран:Филозофијата е сосема во право кога вели дека животот мора да се разбере наназад. Но, тогаш едниот го заборава другото тврдење - дека мора да се живее напред.
3 Наводи
; Придонес
*
Александер Геримски

Игнаци Александер Геримски (|Ignacy Aleksander Gierymski; Варшава, 30 јануари 1850 — Рим, 8 март 1901) — полски сликар; помлад брат на сликарот Максимилијан Геримски.
1 Животопис
Прво учел цртање во Варшава. Во 1868–1872 г. го продолжил своето уметничко образование на Минхенската академија, која ја дипломирал со златен медал. Во 1873–1874 г. живеел во Италија, главно во Рим, каде што ги усовршил своите вештини.
Геримски донел во Полска слики насликани во Италија, и во 1875 г. успешно ги изложил во варшавската галерија Захента.
Геримски повторно го поминал периодот од 1875 до 1879 г. во Италија. Сликарот се обидувал да го реши проблемот со правилното сврзување на боја и светлина врз платното; неговите дела од ова време имаат многу заедничко со делата на француските импресионисти. Во 1879–1888 г. Геримски живеел во Варшава. Овој пат бил најплоден за мајсторија. Тој пишувал погледи од Варшава и сцени од животот на нејзините жители. Делата на А. Геримски во тој миг не нашле на соодветен одговор од неговите сонародници, а во 1888 г. сликарот заминал во странство — во Германија и Франција. Пејзажите стануваат главна тема на неговата работа. Во 1893–1895 г., А. Геримски живеел во Краков, со надеж дека ќе добие професорско место во месната академија. Последните години од животот ги поминал во Италија.
Сликите на Геримски се чуваат во Националниот музеј во Варшава, Националниот музеј во Краков и музејот во Катовице.