Инах (митологија)

Во старогрчката митологија, Инах (старогрчки: ''Ἴναχος'') — првиот крал на Аргос. Тој бил еден од трите илјади синови на Океан и Тетиjа. Реката Инах, река во источен Пелопонез, е именувана по него.
1 Семејство
Различни антички автори го опишуваат Инах како еден од речните богови родени од титаните Океан и Тетиjа, и со тоа за Грците бил дел од предолимпискиот или „пелазгискиот“ митски пејзаж. Во грчката иконографија, забележува Валтер Буркерт, реките се претставени во форма на бик со човечка глава или лице. Иако овие митови се пренесуваат оттогаш, едно од најзначајните откритија на модерната археологија биле спомениците и остатоците што покажуваат дека Аргос навистина бил древна цивилизација покрај Египет и Вавилонија.
Инах имал многу деца, од кои главни биле неговите два сина, Форонеј и Егиалеј или Фегеј, и неговите две ќерки, Ија и Филодика, сопруга на Левкип. Мајката на овие деца била опишана различно во изворите, или Океанида по име Мелија, наречена мајка на Форонеј и Егиалеј (или Фегеј), или друга Океанида по име Аргија, наречена мајка на Форонеј и Ио. Ио понекогаш се меша како ќерка на Инах и Мелија, но таа е ќерка само на Инах. Ио е родена од устата на Инах. Освен Инахијците за кои тој бил едноставно епоним со задна форма, неговите други деца се Микена, епонимот на Микена, пролетната нимфа Амимона, Месејда, Хиперија, Темисто (мајка на Аркас од Зевс). Аргос Паноптис бил наречен и син на Инах, како што тврдел и Асклепијад.
2 Митологија
2.1 Владеење
Историчарот Паусаниј го опишува како најстариот крал на Аргос, кој ја именувал реката по себе и ѝ принел жртва на Хера. Тој исто така забележува дека некои велат дека не бил смртник, туку река. Исто така, се вели дека Инах бил првиот свештеник во Аргос, земјата често се нарекувала земја на Инах. Јероним и Евзебиј (двата цитирајќи го Кастор од Родос), а дури доцна во 1812 година, Џон Лемприер еухемеристички тврдел дека тој бил првиот крал на Аргос кој владеел 50 години (п.н.е. 1807). Инах ги поделил териториите меѓу своите синови, Фегеј и Форонеј, кои го наследиле како втор крал на Аргос. Современик на Инах бил Левкип, осмиот крал на Сикион.
Самите антички грци направиле неколку обиди да ги објаснат приказните за Инах: понекогаш го сметале за роден во Аргос, кој по потопот на Девкалион ги одвел Аргијците од планините во рамнините и ги ограничил водите во нивните соодветни канали. Откако ја направил покраината Арголис повторно населена, тој го основал градот Аргос. Други пати, античките го сметале Инах за имигрант кој дошол преку морето како водач на египетска или либиска колонија и ги обединил Пелазгите, кои ги нашол расфрлани на бреговите на Инах. Оние кои го сметаат Инах дека дошол во Грција од другата страна на морето, го сметаат неговото име како грчка форма за ориенталниот термин Енак, што означува „голем“ или „моќен“, а ова последново како основа на грчкиот ἄναξ, „крал“.
Во Вергилиевата „Енеида“, Инах е претставен на штитот на Турн. Споредете го Инах или Бримос од Елевзинските мистерии.
2.2 Натпревар на Посејдон и Хера
Инах и неговите браќа, речните богови Кефис и Астерион, биле посредници во спорот за земјиштето помеѓу Посејдон и Хера. Кога процениле дека земјата ѝ припаѓа на Хера, Посејдон им ја одзел водата од гнев. Поради оваа причина ниту Инах ниту која било од другите реки не давале вода освен во дождовните сезони. Во митот за основање на Дана, поради тоа што изворите на Арголид биле исушени, кралот Данах ги испратил своите ќерки да наполнат вода за да се справи со оваа суша. Една од овие ќерки, Амимона, во нејзиното пребарување спиела со Посејдон, кој ѝ ги открил изворите во Лерна. Инаку, се вели дека Посејдон го поплавил поголемиот дел од земјата како негова одмазда, но Хера го наговорила Посејдон да го врати морето назад. Аргивците потоа направиле светилиште на Посејдон Просклистиј (Потопувач) на местото каде што плимата се намалувала.
2.3 Приказни за Ио
2.3.1 Есхил
Во една епизода во „Прометеј врзан“, рогатата Ио му ја раскажува на Прометеј својата приказна за тоа како била вознемирена од виденија за време на спиењето ноќ по ноќ, каде што Зевс копнеел по нејзината девственост, но првично ги отфрлала додворувањата на богот. Кога Ио собрала храброст да му каже на Инах за овие прогонувачки соништа, неговиот татко испратил многу гласници да се консултираат со пророчиштето на Пито и Додона, за да може да открие кое негово дело или збор ќе наиде на милост кај боговите. Но, гласниците се вратиле со извештај за пророштва, загадочни, нејасни и мрачно формулирани. Конечно, Инах добил непогрешлив исказ, во кој јасно му наложувал дека мора да ја избрка Ио од својот дом и родна земја за да талка на слобода до најоддалечените граници на земјата, бидејќи ако Инах не ги следел упатствата на пророчиштето, Зевс ќе фрлел огнен гром што целосно ќе го уништи целиот негов род. Кралот попуштајќи се во послушност на таквите пророчки изјави на Локсија (Аполон), Инах ја избркал својата ќерка и ѝ забранила влез во својата куќа, против неговата и волјата на Ио.
2.3.2 Овидиј
Според Овидиј, Инах бил единствениот отсутен кога неговите соречни богови, Сперхиј, Енипеј, Амфрис, Апидан и Еас, го посетиле Пенеј, таткото на Дафне, по бркањето на неговата ќерка од страна на богот Аполон и нејзината трансформација во ловорово дрво (тие не се сигурни дали да му честитаат или да му сочувствуваат на Пенеј). Објаснето е дека Инах се скрил во својата пештера, продлабочувајќи ги водите со своите солзи, плачејќи и за својата ќерка Ио, која била изгубена. Инах и неговите најадни ќерки не ја препознале Ио, која Зевс ја трансформирал во крава за да може да избегне откривање од неговата љубоморна сопруга, Хера.
И Инах и сите нејзини [т.е. Ио] сестра Најади не ја познаваше, иако таа ги следеше, тие не ја познаваа, иако им дозволуваше да ги допрат нејзините страни и да ја фалат. Кога древниот Инах собра слатки билки и ѝ ги понуди, таа ги лижеше неговите раце, бакнувајќи ги дланките на нејзиниот татко, ниту можеше повеќе да ги воздржи своите солзи што течеа. Само да течеа зборови како и солзи, таа можеше да го замоли за помош и да го каже своето име и целата своја тажна несреќа; но, наместо тоа, таа ги исцрта буквите од своето име во прав со разделено копито; и така нејзината тажна состојба беше позната.
На ова, Инах ја разбра состојбата на Ио и, жалејќи, посака смрт, но призна дека неговиот божествен статус го прави ова невозможно. Ио подоцна ја врати својата оригинална форма и почна да се обожава како божица.
2.3.3 Диодор Сикулски
Во записот за Диодор Сикулски, по исчезнувањето на Ио, Инах го испратил Кирн, еден од неговите луѓе во висока команда, опремувајќи го со значителна флота, и му наредил да ја лови Ио во секој регион и да не се враќа освен ако не ја освои. И Кирн, откако талкал низ многу делови од населениот свет без да може да ја најде, се закотвил во Карија на Херонес, каде што основал град кој го носел неговото име Кирн.
2.3.4 Партениј
Во ретка варијанта на митот според Партениј, Инах испратил неколку луѓе да ја бараат и да се обидат да ја најдат нејзината ќерка Ио, која била заробена од разбојници (овој пат не Зевс). Еден од нив бил Лирк, синот на Форонеј, кој поминал огромна површина на копно и море без да ја пронајде девојката, и конечно се откажал од макотрпната потрага. Но, тој премногу се плашел од Инах за да се врати во Аргос и наместо тоа отишол во Каун, каде што се оженил со Хилебија, ќерка на кралот Егиал.
2.3.5 Плутарх
Според Плутарх, реката Инах претходно го носела името Карманор или Халијакмон. Подоцна била наречена по Инах, синот на Океан. Откако Зевс (Јупитер) ја дефлорирал својата ќерка Ио, Инах го гонел божеството веднаш по петиците, навредувајќи го и проколнувајќи го по целиот пат. Што толку го навредило Зевс, што ја испратил Тисифона, една од Фуриите, која го прогонувала и го мачела до тој степен што се фрлил во реката Халијакмон, која подоцна го носи своето име.
2.3.6 Суда
Инах, крал на Аргос, основал град кој го именувал по месечината, Ио, бидејќи така Аргивците ја нарекуваат месечината. Тој имал и ќерка Ио; Пекос, кој е исто така Зевс, ја киднапирал и родил ќерка, Либија, од неа. И Ио, оплакувајќи ја својата пропаст, избега во планината Силпион и таму умре. Нејзиниот татко и нејзините браќа, кога го дознаа ова, ѝ изградија светилиште и го нарекоа местото Јополис и останаа таму до крајот. И извршија ритуал во нејзин спомен, тропајќи си на вратите една на друга секоја година и велејќи „јо, јо!“.
2.3.7 Софокле
Софокле напишал „Инахос“, веројатно сатирична драма, која преживеала само во некои папирусни фрагменти пронајдени во Оксиринк и Тебтунис, Египет; во неа Инахос е сведен од величественост до мизерија преку невозвратената љубов на Зевс кон неговата ќерка Ио. Хермес носи капа на темнината, што го прави невидлив, но игра авлос, на мистификација на сатирите; Аргос и Ирис, како гласник на Хера, се појавуваат „странец“ кој ја претвора Ио во јуница со допир на рака, и на крајот, очигледно, сатирите се ослободени од нивното ропство, за да станат овчари на Инахос. Дополнителен папирусен фрагмент од „Инахос“ на Софокле бил објавен во 1960 година.
3 Наводи