procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Велимир Прелиќ

Велимир Прелиќ (српски: ''Велимир Прелић''; Сеница, Србија, 1884 — Скопје, 16 јануари 1928) — српски полициски началник во Скопје за време на окупацијата на вардарскиот дел на Македонија од страна на Србија.
1 Животопис
По негова наредба голем број противници на српската окупаторска и асимилаторска политика во тоа време како и голем број членови или осомничени за поврзаност со тогашното ВМРО биле убивани или жестоко измачувани со стегање на главите, тегнење на рацете, па дури и живи закопувани.
Прелиќ бил голем противник и на тогашното ВМРО раководено од Ванчо Михајлов, поради што оваа организација донела едногласна пресуда за ликвидација на Прелиќ како и некои други српски чиновници од скопскиот реон на тогаш од Србите окупирана и нарекувана Вардарска Бановина, т.е. Вардарска Македонија. Иако Прелиќ дознал за смртната пресуда донесена за него, сепак тој не ги сфатил сериозно тие закани. Но, на 13 јануари 1928 година во центарот на Скопје Велимир Прелиќ бил тешко ранет со неколку истрели од пиштол од страна на тетовчанката Мара Бунева која што ја извршила пресудата. По самиот чин, Мара Бунева се самоубила, а Прелиќ починал по три дена.
Коронка

Коронка (уште позната и како круна) претставува видливиот дел од забот, но исто така ''коронка'' може да претставува и фиксна протетска изработка која ја надополнува изгубената забна супстанција, делумно или во целост.
Анатомо-хистолошкиски коронката ја градат (одејќи од внатрешност кон надвор): пулпата и нејзината комора, потоа дентинот и на крајот доаѓа глеѓта (емајлот) кој го прекрива и заштитува дентинот од надворешни влијанија.
Бојата на природните забни коронки ја дава дентинот кој е жолтеникав, но во неа учествува и глеѓта, која е проѕирна, со нејзиното конкретно прекршување на светлината.Таа варира кај секоја личност, но и кај една иста личност постојат варијации во нијансите помеѓу одделни заби.
Формата и големината на коронката варира според местоположбата, функцијата на забот и дентицијата (млечна или трајана).
Ксилем

Ксилем или ксилемско спроводно ткиво се јавува како прилагодување на растенијата на копнен начин на живот. Со ксилемското спроводно ткиво се пренесуваат водата и растворените минерални материи од коренот до листовите. Kсилемот е изграден од надолжно поврзани цевчести клетки и ја пренесува водата нагоре од коренот кон стеблото и листовите.
Чепкалка за заби

Чепкалка за заби е парче пластика или дрво кое се користи за остранување на остатоци помеѓу забите, обично по јадење. Има еден или два остри краја кои се вметнуваат меѓу забите.
Незаменливоста и потребата од чепкалки е очигледна од фактот што чепкалката е постојана компонента на Швајцарскиот војнички нож.
1 Историја
Чепкалките постојат со илјадници години; тие се најстарите алатки за чистење заби, и се користат во сите култури. Пред измислувањето на четката за заби, луѓето ги чистеле забите со тврди и меки забни дрвца. Во северна Италија и источните Алпи се пронајдени чепкалки во гробници од праисториско време. Чепкалката нашироко се користела и во Месопотамија.
Според едно предание тиранинот Агатокле бил убиен во 289 п.н.е. преку бавнодејствителен отров, кој неговиот омилен роб му го подметнал на чепкалка за заби.
Постојат нежни украсни примери за чепкалки од антиката, како и чепкалки направени од мастиково дрво, во употреба кај римјаните.
Во XVII век постоеле и чепкалки кои биле лукзузни и декоративни, сметани за накит. Овие биле направени од скопоцен метал со вградени драги камења, уметнички стилизирани и емајлирани.
Денес со доаѓањето на современата заботехника, чепкалките се заменуваат со забен конец и четки за заби. Меѓутоа луѓето сè уште најактивно користат дрвени или бамбусови чепкалки за заби по оброците.
2 Поврзано
* Орална хигиена
Пасивна архитектура

Пасивната архитектура е архитектура на градби врз принцип на одржливост. Одлика за овој тип на архитектура е што се користат некои основни принципи за пренос и складирање на топлинската енергија како и разни модели на рефракција и изолација на топлинската енергија.
Од друга страна пасивната архитектура ги користи принципите на пасивно ладење и пасвино греење кои се високо енргетско-ефикасни принципи.
Глеѓ

Глеѓта (лат. ''substantia adamantina s. enamelum'') претставува надворешната обвивка на коронката на забот, таа го заштитува дентинот од влијанијата во усната празнина
. Изградена е од органска матрица (од 4% до 8%) и кристали на хидроксиапатит (од 92% до 96%). Од нив 12% ѝ припаѓаат на водата. Дебелината на глеѓта варира и најтенка е во пределот на вратот на забот, каде преоѓа во цемент кој го покрива коренот на забот, а најдебела е на џвакалните површини (кај преткатниците и катниците) и секалните рабови кај предните заби. Тоа е најцрвстата супстанција во човековото тело.
1 Неправилности во структутата на глеѓта
Тие настануваат во времето на создавањето на глеѓта, кога врз процесот на создавање на органска матрица, минерализација и созревањето на глеѓта делуваат негативни фактори.
Постојат неколку фактори кои условуваат појава на структурни аномалии на глеѓта:
* Општи фактори
* Локални фактори
* Наследување
* Интоксикација и
* Непознати причини
* Неправилност предизвикана од дејството на општите фактори се нарекува хипоплазија на глеѓта.
* Неправилност предизвикана од дејството на локални фактори се нарекува Тарнерова хипоплазија.
* Неправилност предизвикана од дејството на наследни фактори се нарекува Amelogenesis imperfecta.
* Неправилност предизвикана од дејството на интоксикација (труење) се нарекува флуороза на забите.
* Неправилност предизвикана од дејството на сѐ уште неразјаснети причини може да се види како локализирано заматување на забите.
Булга

Булга (латински:''Martes foina'') е диво животно од фамилијата на куни (''Mustelidae''). Во текот на летото живее во високите планински предели, а преку зимата се спушта во подножјето.
Во Бугарија ова животно се нарекува "белка" или "бялка" (бјалка), а во Русија - "каменная куница".
Кајзер

Кајзер (|Kaiser) — германска титула со значење „цар“ (цар), со женски еквивалент ''Kaiserin'', „царица“.
На германски зборот не е ограничен на владетели на Германското, Австриското или Светото Римско Царство, туку генерички еквивалент на ''цар'', за владетели на други царства. На пример царот на Кина на германски се нарекува ''Chinesischer Kaiser'' или ''Kaiser von China''.
1 Историја на зборот
Зборот ''кајзер'' доаѓа од римската титула цезар („Кајсар“ според класичниот латински изговор), со словенскиот еквивалент цар. Ова е суверена монархиска титула од највисок ранг.
2 Германска историја и претходница на титулата
Оваа римска царска титула за првпат се возобновува во Франкиското Царство by Карл Велики во 800, како хегемон на католичкиот Запад - со тоа воспоставувајќи се на исто ниво со Византиското Царство и Муслиманскиот калифат. Кога царството се поделило по пат на наследства, тоа почнало да се поврзува со источното („германско“) кралство. Царевите на Светото Римско Царство (962—1806) („Прв Германски Рајх“, која сега бил изборна монархија) себеси се нарекувале ''Кајзер'', додека комбинирајќи ја оваа царска титула со титулата Римски крал (која назначениот наследник ја добивал пред крунисувањето); овие владетели се гледале себеси како продолжение на римските цареви и затоа користеле таква титула.
Владетелите на Австроунгарското Царство (1804-1918), од Хабсбурговците, кои почнувајќи од 1440 г. биле цареви на Светото Римско Царство ја користеле титулата ''Кајзер'', иако биле формално избирани.
Меѓутоа на македонски и највеќето други јазици, непреведената титула се однесува на царевите на Германското Царство (1871—1918) („Вториот Рајх“) кое канцеларот Бизмарк вешто го создал од две федерации од многу мали принципати (''Kleinstaaterei'') кои ја сочинувале Германија, сржта на некогашното Свето Римско Царство.
Германското Царство имало три кајзера. Сите биле од династијата Хоенцолерни, кои веќе владееле со голем дел од Германија како кралеви на Прусија, воено најголемата германска сила, пред да станат цареви. Тие се:
* Вилхелм I (1871—1888);
* Фридрих III (1888), владеел 99 дена;
* Вилхелм II (1888—1918), за време на чие владеење паѓа Германската монархија, близу крајот на Првата светска војна.
3 Поврзано
*Германски цар
* Германско Царство
* Список на германски владетели
Горјан Ѓорѓиев

Горјан Ѓорѓиев (роден 1965 во Скопје) — македонски ликовен уметник.
1 Кариера
Дипломирал на Академија за ликовни умстности во Скопје, отсек сликарство, 1987 г. Член е на ДЛУМ од 1988 год. Учествувал на многу перформанси, групни изложби и колонии во земјата и во странство. Живее и работи во Скопје.
2 Самостојни изложби
* Центар за култура и информации Скопје 1993 г.
* Галерија Стоби. Скопје 1994 г.
* Салон на ДЛУМ. Скопјс 1995 г.
* Културен центар, Струмица1995 г.
* Галерија ВИД. Белград 1997 г.
* Музеј на Град Скопје. Скопје 2000 г.
* Уметничка галерија. Битола 2001 г.
* Уметничка галерија. Оливер 2007 г.
* Уметничка галерија. АРМ 2008 г.
* Центар за култура и информации Скопје 2009 г.
* Национална Галерија - Мала станица. 2010 г.
* Галерија БЛОК. Белград 2010 г.
* Градска галерија Арт Подгорица, Црна Гора 2010 г.
* Галерија Око, Скопје 2012 г.
* Галерија МКЦ , Скопје 2015 г. DI ALLURE Art Gallery, Saint Paul de Vence  Франција 2017
Шаховски запис

Шаховски запис или шаховска нотација — еден од разните системи на запишување (изразување) на потезите во шахот. Постојат неколку вида на шаховски запис. Зборот се користи и за системи на запишување на позициите на фигурите на шаховската табла.
1 Запис на игри
Записот на потези ги опишува фигурите во игра, целната (уште подобро и почетната) позиција на секој потег, како и евентуалниот резултат на истите (земање, шах, мат итн).
* Описен запис, англиски запис или англиски описен запис. До 1970-тите во англојазичните земји, шаховските партии се запишувале и издавале во описен запис.
* Алгебарски запис. Оваа е покомпактен од описниот запис и е најстандардниот метод на запишување на партии. Во некои краишта на светот се користи уште од раниот XIX век. Овој систем е помалку подлежен на грешки од описниот.
* Дописен запис. Алгебарскиот запис кај меѓународниот дописен шах може да создаде забуни, бидејќи фигурите имаат различни називи на разни јазици. Овој систем е стандарден записен систем кој се користи насекаде.
* Преносен запис (анг. ''Portable Game Notation'' или ''PGN''). Оваа е најпопуларниот од неколкуте записи засновани на алгебарската, кои имаат за цел запишување на партии во формат соодветен за компјутерска обработка.
* Долг алгебарски запис или полна алгебарска норација. Во оваа варијанта на запипишување се содржат и почетите и целните позиции при секој потег, одделени со цртичка. Некои компјутерски програми го користат овој метод (вид. Алгебарски запис (шах)).
* . Ова е уште еден формат погоден за компјутерска обработка. Во овој формат иследноста на играта се жртвува за концизност со која се намалува на минимум бројот на знаците потребни за чување (запомнување) на партијата.
При запишувањето на партии, коментаторите користат знаци како прашалници и извичници како критика на потезите (видете интерпункција (шах)).
2 Запис на положбите на фигурите
Покрај онаа за запишување на игри, постои и запис за заведување на положбите на фигурите наречена Форсит-Едвардсов запис (ФЕЗ). Ова е корисно за времено прекинување на партии и нивно подоцнежно продолжување без дијаграмски приказ на ситуацијата.
3 Поврзано
* Шаховски правила
* Шаховски фигури
* Теоретска таблица на шаховско отворање
Шаховска табла

Шаховска табла е табла која се користи во шахот и се состои од осум реда и осум колони квадрати (полиња) во наизменични бои. Полињата се нарекуваат „црни“ и „бели“, иако фактичките бои варираат зависно од материјалот. Се користат најразлични материјали; поофицијалните партии се играат на дрвени табли, додека неформално може да се игра и на пластични или картонски табли. Постојат и стаклени, мермерни, камени и други табли. Камените табли ги наоѓаме вградени во шаховски маси за надвор.
Таблата е наредена така што најдесното поле кај секој играч е „бело“. Големината на истата обично зависи од големината на шаховските фигури. Претпочитана големина на поле е 1.25 до 1.3 пати основата на кралот.
Во современиот шаховски коментар, колоните се обележани со латинични букви од ''a'' до ''h'' (од лево кон десно) од гледна точка на белиот играч, додека пак редовите се обележани со бројки од ''1'' до ''8'', каде 1 е најблиску до белиот играч, со тоа овозможувајќи ја стандардната нотација наречена алгебарска шаховска нотација.
БГ-ТЈУРК

Бугарско-турска новинска агенција (БГ-ТЮРК / BG-TÜRK) е приватна бугарска агенција на турски јазик, која што објавува вести за Бугарија на своето мрежно место.
Од отворањето во март 2003 година, мрежното место на агенцијата секојдневно го посетуваат над илјада читатели, главно од Турција, Бугарија и земјите-членки на ЕУ.
БГ-ТЮРК нуди вести, преглед на турски јазик на бугарскиот печат, како и форум.
Некои од водечките бугарски информативни мрежни места и весници ја користат БГ-ТЮРК како свој извор.
Интегрално коло

Интегрално коло или интегрирано коло (чип или микрочип) — електронски уред наменет за определена намена кој се состои од повеќе транзистори споени во струјно коло. За разлика од транзисторите, интегралното коло во себе содржи цели електронски шеми со различни делови како што се транзистори, отпорници, кондензатори и др. Првото интегрално коло го осмислил Џек Килби во 1958 г.
Интегралното коло се состои од куќиште, кое е од пластика или керамика, изводи со кои се поврзува на печатена плочка и полупроводнички елемент во средината на интегралното коло, кој со изводите најчесто е поврзан со многу тенки златни проводници.
Бројот на изводи зависи од типот на интегралното коло т.е. од неговата намена и може да се каже дека тој број на изводи е стандарден за различни функции.
Постои цел спектар на интегрални кола кои извршуваат различни функции, некои од нив се:
* микрообработувач
* меморија
* РОМ
* засилувачи
* пулсен коден модулатор, кодер/декодер
* логичко коло
* модем и др.
Заради големиот број на елементи на мал простор често има потреба да се ладат со дополнителни уреди. Тоа е редовен случај кај микрообработувачите.
Интегралните кола предвидени за стандардна употреба имаат температурен опсег од 0 до +55 °C, додека за воените употреби тој опсег опфаќа од -15 до +70 °C.
1 Поврзано
* Струјно коло
* Печатена плочка
Прабугарски јазик

Прабугарски јазик — јазик на којшто говореле Прабугарите. Тој е веќе изумрен јазик, а најприфатливата теорија која е поддржана од некои научници е дека тој припаѓал во групата на туркиски јазици. Некои од денешните бугарски научници тврдат дека прабугарскиот јазик припаѓал во групата на ирански јазици, но подоцна бил турцизиран. Сепак, новата хипотеза за иранското потекло е само мислење на поединци во Република Бугарија.
Како директен наследник на прабугарскиот јазик се смета чувашкиот јазик.
Викторинокс

Викторинокс (''Victorinox'') е производител на ножеви со седиште во Ибах, кантон Швиц, Швајцарија. Најпознат е по својот Швајцарски војнички нож (''Swiss Army knife''), чие право на пласман го делел со фирмата Венгер (''Wenger'') сѐ додека Викторинокс не ја купил таа фирма во 2005 год.
1 Историја
Фирмата е основана во 1884. Од 1891 таа е добавувач на ножеви за швајцарската армија. Нивниот познат амблем — крст во штит — е во употреба од 1909. Таа година починала мајката на основачот Карл Елснер и затоа тој ја преименува фирмата во ''Victoria'', во нејзина чест. Во 1921, со воведувањето на моделот ''инокс'' (не'рѓосувачки челик на француски е ''acier inoxydable''), името на фирмата уште еднаш се менува на денешниот Викторинокс („Victoria“+„Inox“).
На 26 април 2005 Викторинокс ја купил фирмата Венгер која го делела правото за Швајцарскиот војнички нож од 1908 г. до тогаш. Засега Викторинокс се има изјаснето дека сепак двете марки ќе останат посебни.
2 Производи
2.1 Швајцарски војнички ножеви
Швајцарскиот војнички нож (''Swiss Army knife'') е најважниот производ на фирмата. Најпрвин Викторинокс бил единствениот застапник, но од 1908 до 2005 ова право го делел со Венгер. Во 2005 Викторинокс го купува Вегнер, но марките остануват посебни.
Познато е дека Швајцарскиот војнички нож се користи нашироко вон војската. Ова се корисни повеќенаменски алатки за секојдневна употреба во најразлични големини и функционални комбинации. Дури и космонаутите на НАСА користат нож од Викторинокс како дел од стандардната опрема. Ножевите на Викторинокс имаат допатувано и до Монт Еверест како и на Арктикот.
2.2 SwissCard
Со намалената употреба на џебни ножеви во последниве години, Викторинокс го вовел производот SwissCard во формат сличен на кредитна картичка.
2.3 SwissTool
SwissTool е Викториноксовата верзија на ваквата алатка од Ледерман т.е. клешти и други алатки преклопени заедно. Меѓутоа Викториноксовата палета е многу помала од таа на Ледерман.
2.4 Рачни часовници
Марката има и рачни часовници, од оние на затворање, до сосема отворени. Можат да се гравираат.
2.5 Кујнски ножеви
Викторинокс има широк асортиман на кујнски ножеви, иако без штитот на крст. Покрај ова Викторинокс продава и кујнски ножеви под марката Forschner. Иако овие ножеви имаат стискана острица, а не се ковани, сепак добиваат високи оценки.
2.6 Проширување на марката
Во последно време марката Викторинокс се шири вон ножеви и часовници, и во инструменти за пишување, патни торби, па дури и облека. Ова проширување значи употреба на нивниот амблем, а не посебно производство.
3 Наводи
Бунар

Бунар, кладенец или студенец — ископана дупка во земјата која служи за собирање на подземна или површинска вода.
1 Бунарот како тема во уметноста
* „Волшебниот бунар“ — песна на францускиот писател Андре Бретон.* „Бунарот на Кашина Пјана“ — расказ на италијанскиот писател Џани Родари.* „Бунар“ — роман на македонскиот писател Димитар Башевски.* „Копаме бунар...“ — краток расказ (без наслов) на македонската писателка Катица Ќулафкова.* „Бунар“ (англиски: ''The Well'') — песна на израелската рок-група Минимал компакт (''Minimal Compact'') од 1984 година.* „Долу во бунарот“ (англиски: ''Down To The Well'') — песна на американската рок-група Пиксис (''Pixies '') од 1990 година.
2 Поврзано
* [Бунарџиски занает]
Несебар

Несебар (|Несебър) е град на Црно Море, претставува административен центар на општина Несебар. Тој е еден од наjстарите градови во Европа. Пристаништен град со 14.951 жители, со развиен морски туризам и голем број хотели. Градот е непосредно сраснат со вториот наjголем туристички центар на Црно Море - Сончев Брег.
Несебар е под заштита на УНЕСКО со неговите културни, историски и природни реткости. Античкиот град е сместен на полуостров. Денес на полуостровот се наоѓа само помал дел од градот.
1 Историја
Изграден е од колонисти од Мегара. Античкото име му е Месемвриja.
2 Галерија
Казанлак

Казанлак (|Казанлък) — град во Јужна Бугарија, административен центар на општината Казанлак во Старозагорската Област. Има население од околу 48.989 жители (2022).
Градот е сместен во подножјето на Стара планина. Познат е како град на сликарите и розите. Тој е индустриски центар и главен град на Розовата долина. Розата спаѓа меѓу значајните култури, која се користи како суровина во козметиката. Поради големото производство и употреба на казани (за варење на розовото масло) градот го добил своето име, кое потекнува од турскиот збор „казанлак“ (kazanlik — место каде се прават казани).
Во Казанлак се наоѓа наjголемата и наjдобра зачувана во Бугарија Тракиска гробница под заштита на УНЕСКО, историски музеj, музеj на розата. Во близина се наоѓа античкиот град Севтополис и долината на тракиските цареви. Претставува административен центар на опшина Казанлак.
Во градот се наоѓа и наjголемата воена фабрика на Балканот „Арсенал“, каде се произведуваат автоматските пушки „Калашников“, ловечки пушки, муниција и други огнени оружја.
Македонска Аикидо Асоцијација

Македонската Аикидо Асоцијација е формирана во ноември 2000 година заради организирано изучување на аикидото според стандардите на Аикикаи Фондацијата од Токио, Јапонија.
Технички директор: Г-дин Мустафа Ајѓун, 6.Дан Аикикаи
0.1 Клубови на МАА
0.1.1 Кенбукан Доџо-Битола
Населба Карпош, Центар за социјална работа
* Инструктори Љупчо Ошавков, 3 дан, Здравко Кузманов, 2 дан
понеделник, среда (19-21 часот), сабота (18-20 часот)
*
0.1.2 Зендокан Доџо-Скопје
гимназија Корчагин
* Инструктор Јахо Брзак, 3 дан
понеделник, среда, петок (21-22 часот)
*
0.1.3 Кобукан Доџо-Скопје
* Инструктор Спасе Начевски, 1 дан
Група за возрасни, вторник, четврток, саботa
Кубрат

Кубрат (бугарски: ''Кубрат'', грчки: ''Χουβρατις'') е основач и прв владетел на прабугарската племенска конфедерација Стара Велика Бугарија, којашто се наоѓала на територијата на денешна Украина во 7 век.
1 Потекло
Во ''Именикот на бугарските ханови'', Кубрат се споменува како ''Курт'' (ru), член на кланот Дуло, кој владеел 60 години и го наследил Гостун од кланот Ерми.
Булгарите биле туркиски номадски народ, кои зеле учество во Хунската конфедерација во 5-ти век. По смртта на Атила, племињата од кои подоцна настанале Булгарите се повлекле во Понтско-Касписката степа. Западните булгарски племиња се приклучиле кон Аварскиот каганат, додека источните Булгари дошле под власта на Западнотуркискиот каганат до крајот на 6-ти век.
Одржлив развој

Одржлив развој е збир на методи за да се создава и одржи развој кој цели да ја отстрани сиромаштијата, создава изедначени стандарди за живеење, задоволување на основните потреби на сите луѓе и да воспостават одржливи политички практики, истовремено преземајќи ги сите неопходни мерки да се избегнат неповратните штети на природниот капитал долгорочно Полето на одржливиот развој може да се подели концептуално во четири дела: амбиентална одржливост (одржливост на животната средина), економска одржливост, социјална одржливост и политичка одржливост.
1 Дефиниција
Светската комисија за животна средина и развој го дефинира одржливиот развој како развој што ги задоволува потребите на сегашните генерации, без да ги ограничи потенцијалните потреби на идните генерации. Притоа, развојот треба да биде одржлив од економска, еколошка и социјална гледна точка. Според Светскиот извештај за човековиот развој од 1992 година, минималните услови за да се обезбеди одржлив развој се: елиминирање на сиромаштијата, намалување на растот на населението, порамномерна распределба на ресурсите, поздрави, пообразовани и пообучени луѓе, поголема децентрализација на јавната управа, полиберален трговски систем меѓу државите и подобро разбирање и решавање на еколошките проблеми. Според Хартвик, основниот економски услов за одржлив развој е неопаѓачка (константна) потрошувачка со текот на времето, а според Роберт Солоу, тоа бара одржување на константно количество на вкупниот капитал во економијата.
2 Амбиентална одржливост
Искористливост на одржливите ресурси
Состојба на амбиентот (животната средина)
Одржливост
Повеќе од способноста на природата да створи
Амбиентална деградација
Без одржливост
Еднакво на способноста на природата да створи
Амбиентален еквилибриум
Балансирана одржливост
Помалку од способноста на природата да створи
Амбиентално обновување
Одржлив развој
3 Пример на развојни проекти
**
4 Поврзано
* Одржливост
* Цели за одржлив развој
Шаховски знаци во Уникод

Ова се знаци за шаховските фигури во Уникод.
Назив, Знак, УЗЗ, HTML
бел крал, 2654, &amp;#9812;
бела кралица, U+2655, &amp;#9813;
бел топ, U+2656, &amp;#9814;
бел ловец, U+2657, &amp;#9815;
бел коњ, U+2658, &amp;#9816;
бел пион, U+2659, &amp;#9817;
црн крал, U+265A, &amp;#9818;
црна кралица, U+265B, &amp;#9819;
црн топ, U+265C, &amp;#9820;
црн ловец, U+265D, &amp;#9821;
црн коњ, U+265E, &amp;#9822;
црн пион, U+265F, &amp;#9823;
Доколку не можете да ги видите знаците во таблицава, погледајте ја сликата подолу, каде истите се прикажани во два фонта (DejaVu Sans, FreeSerif, Quivira, Pecita).
ru:Шахматные фигуры#Символы в Юникоде
Костурско Езеро

Костурско Езеро (|Λίμνη Ορεστιάδα, ''Лимни Орестијада'' или ''el'', ''Лѝмни Касторијас'') — езеро во Костурско, северозападна Егејска Македонија, денес во Грција. Познато е по градот Костур, кој е сместен на полуостров во езерото.
Езерото е од групата на Егејските езера и лежи на надморска височина од 620 метри. Зафаќа површина од и има длабочина од 9 до 10 метри. Долго е 30 км и има водна зафатнина од 100 милиони кубни метри. Целиот слив на езерото зафаќа .
1 Опис
Костурското Езеро е образувано во текот на миоценот, пред околу 10 милиони години. Претставува остаток од многу поголемо езеро кое ја исполнувало Костурската Котлина. Во езерото се влеваат 9 помали реки како Стара Река, Сушица (Апоскепска Река), Влака (Вишенска Река), Кондоропска Река, Хухеришта (Тиолишка Река), Фотинишка Река, Истек, Свети Атанасиј и Фундуклиска Река. Најголема од нив е Стара Река со среден дотек од 350 л/с. Во југозападниот дел езерото има истек во реката Бистрица.
2 Животински свет
Во околината на езерото се среќаваат преку 200 вида птици, а самото езеро важи за второ по богатство на уловот во државата.
3 Знаменитости
Покрај самиот град Костур со неговите бројни византиски цркви, крај бреговите на езерото се наоѓа познатиот манастир „Пресв. Богородица Мавровска“ од XI век, неолитската населба кај с. Дупјак, каде од езерото е извадена Дупјачка таблица со натписи кои сведочат за праписменоста во Македонија во VI милениум п.н.е.
4 Галерија
5 Поврзано
* Крпени
* Костурска Котлина
* Дупјачка неолитска населба
* Манастир „Пресвета Богородица Мавровска“
Вртеж во минута

Вртеж во минута (врт/мин) или обрт во минута, меѓународно: rpm (од анг. ''revolutions per minute'') — единица мерка за честота која се користи за изразување на вртежна брзина, особено во случаи на вртење околу оска. Ова го претставува бројот на целосни вртежи направени од нешто за време од една минута. SI-единицата врт/мин за вртежна брзина е радијан во секунда (rad·s<sup>−1</sup>).
За добивање на бројот на вртежи во секунда (врт/сек) бројот на вртежи во минута едноставно се дели со 60.
1 Примери
* Секундната сказалка на часовник — 1 врт/мин
* Грамофонските плочи — 16, 33⅓, 45 или 78 врт/мин.
* Аудио компактен диск — 500 врт/мин кога од него се читаат податоци највнатре, до 180 врт./мин кога читаат податоци крај работ.
* Барабанот кај перална се врти со брзина од 500 до 2000 врт/мин. (кај Горење машината за перење ВА 65205)
* Автомобилски мотор обично се врти со брзина од 700 до 7000 врт/мин (некои можат и до 11,000 врт/мин). Мерниот инструмент во возилото кој ја покажува се нарекува обртомер.
* Клипен авионски мотор — 2000 и 3000 врт/мин.
* Компјутерски тврд диск — 3600, 4200, 5400, или 7200 врт/мин, а некои типови — 10 000 или 15 000 врт/мин.
* Тркачки автомобил — ограничен на близу 20 000 врт/мин во Формула Еден.* 52× CD-ROM — врти ЦД со 10 350 врт/мин.
* Зипова центрифуга за збогатување ураниум — 90 000 врт/мин и побрзо.* Гасна турбина — десетици илјади врт/мин. Авионски турбини од типот JetCat достигнуваат 100 000 врт/мин со рекорд од 165 000 врт/мин.
Во физиката:
* радијан во секунда:
:1 врт/мин = 2π rad·min<sup>−1</sup> = 2π/60 rad·s<sup>−1</sup> = 0.10471976 rad·s<sup>−1</sup>
2 Поврзано
* Радијан во секунда
* Величински редови (аголна брзина)
* Вртеж (геометрија)
Кралство Арагон

Арагон (|Aragón) била франкиска феудална грофовија (хака), која потоа се присоединила кон кралството Памплона (подоцна Навара) во 925. Подоцна грофовијата Арагон се одделила од Кралството Навара во 1035, и станала кралство под водство на Рамиро I. Кралството го освоило градот Сарагоса од Ежел-Андалус во 1118 и постоела како засебна сѐ до 1707.
Кралството Арагон ѝ го дало името и на Арагонската Круна, по династичка унија на грофот на Барселона (Рамон Беренгвер IV) со кралицата на Арагон (Петронила Арагонска), па така нивниот син ги наследил териториите на обете. Круната била распуштена по династичката унија со Кастиља која требала да биде ''де јуре'' обединување на Шпанското Кралство по вековното ''де факто'' обединување под водство на еден монарх. Кралевите на Арагон ја имале и титулата Гроф на Барселона и владееле со територии не само во рамките на денешниот регион Арагон, туку и Каталонија, и подоцна Балеарските Острови, Валенсија, Сицилија, Неапол и Сардинија (видете Арагонска Круна).
Кралот на Арагон бил директен крал на Арагонскиот регион, а исто така ја имал титулата Крал на Валенсија, Крал на Мајорка (времено), Гроф на Барселона, Господар на Монтпелије, и времено, Војвода на Атина и Неопатрија. Со секоја од овие титули тој имал суверенитетврз одреден регион, и истите се менувале како што кралот губел или добивал територии. Во XIV век неговата власт станала мошне ограничена заради Арагонската Унија.
Далтонизам

Далтонизам или бојно слепило — неможност за разликување на некои или на сите бои. Обично се смета за слепило на бои. Далтонизмот го добил името по англискиот физичар и хемичар Џон Далтон (1766-1844) кој прв ја проучувал оваа болест бидејќи самиот страдал од неа. Човечката мрежница содржи три типа клетки што впиваат светлина во различни делови од спектарот. Отсуството на овие типови предизвикува далтонизам за црвена, зелена и сина боја. Далтонизам е рецесивна одлика поврзана со полот, која е 20 пати повообичаена кај мажите отколку кај жените.
Пресијан II

Пресијан II — последниот македонски владетел на Самоиловото Царство (1018 г.). Пресијан II го наследува престолот по смртта на татка си Јован Владислав во 1018 година. Тој ја води борбата против Византија од планината Томорица. Бугарските и дел од светските историчари Пресијан II го сметаат за бугарски цар.
1 Поврзано
* Пресијан
Владимир Расате

Владимир Расате бил кнез на Бугарија од 889 до 893 г. Тој е првородениот син на кнез Борис I. Познат е по тоа што направил обид да ја врати Бугарија кон паганството.
1 Биографија
Во 853 или 854, бугарската војска предводена од Владимир, син на Борис I, ја нападнала Србија во обид да се одмазди за претходниот пораз на Пресијан во 839-842 од Властимир. Српската војска, предводена од Мутимир и неговите браќа, ги победила Бугарите, заробувајќи го Владимир и 12 болјари. Борис I и Мутимир се договориле за мир (а можеби и сојуз), а Мутимир ги испратил своите синови Прибислав и Стефан на границата да ги придужуваат заробениците, каде што размениле дарови во знак на мир.
Владимир станал кнез на Бугарија кога неговиот татко Борис-Михаил I (Борис го додал името Михаил после неговото покрстување) одлучил да се повлече во манастир после 36-годишното владеење.
Владимир-Расате бил најстариот син на Борис-Михаил и најверојатно единствениот кој е роден пред прифаќањето на христијанството во Бугарија. Според императорот Константин Порфирогенит, Владимир учествувал во инвзијата на српските земји, што се случила пред покрстувањето на Бугарите. Малку се знае за неговото владеење. Тој склучил воен сојуз во 892 со источнофранкискиот крал Арнулф Корушки против Велика Моравија кој, имајќи ги предвид интересите на Византиската империја, бил индиректно насочен против Константинопол. Ова било сериозно отстапување од провизантиската политика на неговиот татко.
Владимир е познат по неговиот обид да го елиминира христијанството во Бугарија и повторно да го воспостави паганизмот. За овој настан пишува Константин Презвитер во неговото ''Учително евангелие''. Владимир започнал процес на уништување на христијанските храмови и прогон на свештенството, бидејќи ги сметал за инструмент на Византија и нејзините напори да влијае на Бугарското царство. Меѓутоа, дејствијата на Владимир-Расате не биле добро прифатени од населението и од аристократијата, и тој бил поддржан само од неколкумина болјари. Затоа, во 893, Борис I го напуштил манастирот во кој живеел и го симнал од престолот својот син. Тој го ослепил Владимир и го ставил во зандана, каде што трагите му исчезнуваат.
Борис го поставил својот трет син Симеон на бугарскиот престол Преславскиот собор, кој сам по себе бил последица на неуспешниот обид на Владимир-Расате да го врати паганството.
Свенгали

Свенгали е името на измислениот хипнотичар во книгата ''Трилби'' на Џорџ ду Мориер (George du Maurier) од 1894 година. Сензација во мигот на објавувањето, романот ќе создаде стереотип за изопачениот хипнотичар која постои до денешен ден.
Зборот "Свенгали" влезен е во многу јазици како збор кој означува личност што, со злобна намера, се обидува да натера друга личност да го прави она што таа го посакува. Многу често се употребува за тренер кој се обидува да наметне екстремен степен на доминација врз изведувачот кој го тренира (особено ако личноста е женско и ако е уверена дека може да настапува само во присуство на својот тренер).
1 Ликот
Тој е "или невин или раздразлив, но можеше да биде и навистина дрзок. Поседуваше смисла за циничен хумор, кој почесто беше навредлив отколку забавен, и секогаш се смееше на погрешна работа, во погрешно време, на погрешно место. А неговата смеа секогаш беше груба и полна со злоба."
Свенгали ја претвора Трилби во голем пејач преку хипноза, но таа не може да изведува доколку тој не ѝ помогне да падне во состојба на транс. Односот меѓу Свенгали и Трилби формира само еден мал дел од романот, која во главно е приказ на Боемскиот Париз во 1850-тите.
2 Занимливости
* Во петтата епизода од четвртата сезона на Зајнфелд (Seinfeld), Елејн ја објаснува силата што нејзиниот психијатар ја има врз неа, погрешно употребувајќи го зборот Svenjolly (jolly - радосен) кога всушност сака да каже Свенгали. Џери на ова реплицира на следниов начин: "Maybe he has, like, a cheerful mental hold on you." (Можеби си игра некоја весела игра со твојот мозок).
*''Хокус Покус'', една епизода на ''Тројцата Комендијанти'', прави пародија на ликот на Свенгали нарекувајќи го Svengarlic (garlic - лук).
* Во Чикаго, домаќинот на едно хорор-шоу се вика Свенгули.
Хунзи

Хунзи (наречени и Буруши или Бурушо или ''Хунзакути'') — народ кој живее во Хунза, Северен Пакистан и во Индија. Не постои официјален консензус за нивното етничко потекло, но според недоволно проучени тврдења тие имаат „македонска крв“ и се потомци на Античките Македонци, па затоа самите и од Македонците се сметани како дел од македонскиот народ. Хунзите се претежно муслимани, но во историјата практикувале шаманизам. Го зборуваат бурушаскиот јазик кој е изолиран јазик, т.е. несроден на ниеден друг јазик. Постојат околу 300 говорници на овој јазик и живеат во Сринагар, Индија.
Хунзите и воопшто регионот Хунза, ја имаат највисоката стапка на писменост во Пакистан. Хунза е голема туристичка атракција во Пакистан, и многу Пакистанци и странски туристи доаѓаат за да го уживаат живописниот пејзаж и за да го посетат овој древен народ. Овој реон е многу современ на секој план и е многу напреден за азиски стандарди.
Исто така, во 2001 година е преведена студијата ''„Основни бурушаски етимологии, индоевропските и палеобалканските афинитети на бурушаскиот јазик“'' од Илија Чашуле, напишана на англиски јазик во 1998 година. Студијата обработува 80 бурушаски зборови со нагласено евро-индиско потекло. 64 збора, односно 80 отсто од приложените во дадената студија, своето етимолошко (фонетско и семантичко) потекло го имаат во античкомакедонскиот јазик, од тоа повеќето од половината наполно идентични и неизменети денеска се во активна употреба на територијата на Македонија.
1 Поврзано
* Хунза
* Гоџал
Дела за чембало (Рамо)

''Дела за чембало'' (фр. ''Pièces de clavecin'') — три збирки со музика за чембало од францускиот композиор Жан-Филип Рамо. Првата била издадена во 1706; втората во 1724; а третата во 1729 или 1730 (како ''Nouvelles suites de pièces de clavecin'' - „Нови свити од дела за чебало“). По нив, во 1741 следела ''Дела за чембало и концерти'' (''Pièces de clavecin en concerts''), во кои чембалото го придружува флејта, виолина и виола да гамба.
1 Книга Прва (1706)
* Една свита во а-мол:
** Прелудиум
** Алеманд
** Втор Алеманда
** Куранта
** Жига
** Сарабанди I и II
** Венецијана
** Гавота
** Менует
2 Книга Втора (1724)
* Свита во е-мол:
** Алеманда
** Куранта
** Жига и рондо I
** Жига и рондо II
** Повикот на птиците
** Селанка. Рондо
** Ригодон I и II
** Музета и рондо. Нежно.
** Тамбурина
* Свита во Д-дур:
** Нежни поплаки. Рондо
** Припростите од Солоњ и две веријации
** Водзишки. Нежно
** Радосната. Рондо.
** Лекомислената. Рондо.
** Разговорот на музите.
** Куцата.
** Виори. Рондо.
** Лардон. Менует.
** Киклопи. Рондо.
3 Книга Трета (1729 or 1730)
* Свита во А-дур:
** Алеманда
** Куранта
** Сарабанда
** Три раце
** Фанфаринета
** Победоносната
** Гавота и шест варијации
* Свија во Г-дур:
** Плетачки. Рондо.
** Рамнодушната
** Менуети I & II
** Кокошка
** Триолети
** Дивјаци
** Анхармоника. Грациозно.
** Египќанка
4 Дела за чембало и концерти (1741)
Петте „концерти“ се содржат од следниве дела:
* Прв концерт:
** Куликам
** Ливри
** Везине
* Втор концерт:
** Лаборд
** Букон
** Агасант
** Прв и втор менует (во рондо-форма)
* Трет концерт:
** Ла Поплиниер
** Срамежлива
** Прва и втора тамбурина (во рондо-форма)
* Четврт концерт:
** Пантомима
** Индискретната
** Гранче
* Петти концерт:
** Форкирај
** Купис
** Мочуриште
Каракас

Каракас (|Caracas, ''Santiago de León de Caracas'') е главен град на Венецуела. Се наоѓа во северниот дел од земјата, во долина во близина на Карипското Море, но самиот град не излегува на море. Историскиот центар на Каракас во 2005 година имаше 2,1 милион жители, но заедно со предградијата Каракас има околу 4,7 милиони жители.
Меѓународно право

Поимот за меѓународното право има различни сфаќања, меѓутоа се подразбира дека се однесува на регулирањето односите мегу држави или народи во меѓународната заедница. Денес во науката и практиката на меѓународното право сретнуваме два вида, односно две правни гранки, тоа се:
# меѓународно јавно право, и
# меѓународно приватно право
Меѓународното јавно право претставува збир на правни норми и правила / принципи со кои се регулираат односите на поедините држави во светот, или меѓународни организации и држави односно меѓународни организации и меѓународни организации. Субјектите на правото се држави и меѓународни организации, а во поново време и човековите права и права на народите се вклучуваат во оваа гранка на меѓународното право.
Меѓународното приватно право исто така претставува збир на правни норми со кои се регулираат граѓанско-правните односи помеѓу поедниците од различни држави.
Карта на лондонското метро

Картата или планот на лондонското метро (англ. ''Tube map'') е всушност шематски дијаграм кој ги прикажува линиите, станиците и зоните на овој систем.
Како шематски дијаграм, картата не прикажува географија туку врски. Се одликува со значителна девијација од фактичките релативни позиции на станиците, но прецизно го изразува нивниот последователен и врзивен сооднос долж нивните протегања во рамките на патните зони.
1 Развој
Првата карта била осмислена и нацртана во 1931 од вработениот по име Хари Бек, кој увидел дека поради подземноста на системот, физичките местоположби на станиците се неважни за патникот кој сака да знае како да отиде од една до друга станица. Така, само топологијата на железницата имала значење. Овој приод е сличен на шематскиот приказ на струјно коло. Овој систе се засновал на сличен систем на исртување на канализацијата.
За оваа цел Бек смислил мошне упростена карта со имињата на станиците, прави линии кои ги поврзуваат, и теката Темза; линиите оделе само вертикално, хоризонтално и под агол од 45 степени.
Најпрвин управата на подезмната железница била скептична за овој аматерски проект испечатен во мали памфлети. Меѓутоа картата се здобила со огромна популарност, и нејзината слдна верзија е онаа денес стандардната - универзалниот начин на ориентација по подземниот железнички систем во Лондон.
2 Денес
Низ годините картата доживеала промени. На пример едно подобрување било бележење на ракрсниците на подземни со надземни линии. Исто така боите кои прикажуваат некои линии оттогаш се имаат сменето. Во денешно време картата ги рефлектира речиси сите промени на мрежата, како Продолжетокот на Јубилејната линија, но истовремено останувајќи доследна на Бековиот план.
3 Технички аспекти
Проектантите на картата низ годините се имаат занимавано со различни проблематики за најјасен можен приказ на корисни иформации.
3.1 Бои на линиите
Бите на линиите се имаат менувано од времето на Бек. Еве ги сегашните бои
Линија, Боја
Бејкерлу (''Bakerloo'')
Ватерлу & Сити (''Waterloo & City'')
Викторија (''Victoria'')
Дистрикт (''District'')
Источнолондонска (''East London'')
Јубилејна (''Jubilee'')
Кружна (''Circle'')
Метрополска (''Metropolitan'')
Пикадили (''Piccadilly'')
Северна (''Northern'')
Хамерсмит & Сити (''Hammersmith & City'')
Централна (''Central'')
Трамлинк (''Tramlink'') (не е на стандардната карта), (испрекината линија)
Доклендска лесна железница (''Docklands Light Railway'')
Надземна (''London Overground'') (од 2007)
Нетворк Реил (''Network Rail'') (само некои линии)
Северен Сити (''Northern City''), Сега линија на Нетворк Реил
Расположливоста на дадена линија или нејзин дел е назначен со форматот на боја:
* Полна боја – нормално опслужување
* Рабна боја – ограничено опслужување
* Наизменично полна и рабна боја – во изградба или затворено заради реновирање
Ескоријал

Ескоријал (|Real Monasterio de San Lorenzo de El Escorial, |Кралски манастир Св. Лаврентиј „Ескоријал“) — огромен дворец, августински манастир, музеј и библиотека кој се наоѓа во Сан Лоренсо де Ел Ескоријал, гратче 45 км северозападно од Мадрид во истоимената автономна заедница во Шпанија.
Дворецот бил изграден по наредба на кралот Филип II. Изградбата траела од 1563 и 1584 година, а денес Ел Ескоријал е најголема ренесансна градба во светот.
1 Изградба и намена
Дворец е сместена до планината Абантос во рамките на Сиера де Гвадарама. Изградбата на овој монументален комплекс била нарачана од кралот Шпанија за да ја одбележи победата во Св. Квентенската битка во 1557 со војската на францускиот крал Анри II. Комплексот е наменет да служи и како некропола како здомувањето на останките на Филиповите родители, Карлос I и Изабела Португалска, како и своите и оние на неговите потомци. Дворецот служел и место за изучување во полза на противреформацијата.
Манастирот станал гробница на шпанските кралеви низ следните пет века, од династите Хабсбурговци и Бурбони. Кралската гробница „Пантеон“ ги чува останките на светиот римски цар Карл V (Карлос I на Шпанија), Филип II, Филип III, Филип IV, Карлос II, Луис I, Карлос III, Карлос IV, Фердинанд VII, Изабела II, Алфонсо XII и Алфонсо XIII. Двајца Бурбони, Филип V и Фердинанд VI, како и Амадео I Савојски (1870-1873), не се погребани овде.
Камен-темелникот на зградата е удрен на 23 април 1563. Изградбата ја надгледувал архитектот Хуан Баутиста де Толедо, кој не доживеал да ја види зградата завршена, бидејќи умрел во 1567. Со неговата смрт, управата на изградбата ја добил неговиот чирак Хуан де Ерера, кој ја довршил во 1584.
По план зградата е решеткаста; по традиција ова се мисли дека е сторено во чест на Св Лаврентиј, кој станал маченик со топа што бил печен реш. Неговата слава е на 10 август, истот датум на кој се одиграла Св. Квентенската битка.
Меѓутоа во реалност овој план бил смислен подоцна, и тоа по урнек на описот на Соломоновиот храм од јудео-римскиот историчар Флавиј Јосиф. Поради фактот што комплексот требал да содржи машки и женски манастир, гробница, базилика, училиште, библиотека, и дворец, тој испаднал двојно поголем од првично замисленото.
Од обете страни на црковниот влез се поставени статуите на Давид и Соломон, како потесетник за потеклото на дворецот, а и како споменици на разликите помеѓу Карл V и претпазливо-мудриот Филип II. Соломон се појавува повторно, овој пат на фреска во средината на библиотеката.
Овој комплекс е и огромна ризница на уметнички дела како оние на Тицијан, Тинторето, Ел Греко, Веласкес, Рогир ван дер Вејден, Паоло Веронезе, Алонзо Кано, Хосе де Рибера, Клаудио Коељо и други. Библиотеката содржи илјадници бесценети прастари ракописи како збирката на мароканскиот султан Зидан Абу Мали (вл.1603–1627). Главното скалиште е дело на Џамбатиста Кастело.
На 2 ноември 1984, УНЕСКО го прогласува дворецот за место на Светското наследство. Ова е неверојатно популарна туристичка атракција.
2 Поврзано
* Хуан Баутиста де Толедо
* Хуан де Харера
* Шпанска ренесансна архитектура
* Кралски дворец (Мадрид)
Виртуелна реалност

Виртуелна реалност (ВР) е технологија која им овозможува на корисниците да имаат интеракција со компјутерски симулирана околина, без разлика дали е реална или замислена. Најчесто се работи за визуелна симулација, прикажана на компјутерскиот екран или со помош на специјални стереоскопски екрани, но некои симулации вклучуваат и додатни сетилни информации, како на пример генериран глас преку звучници или слушалки. Некои напредни системи во денешно време поседуваат можност и за механички информации, познати како force feedback. Корисниците може да имаат интеракција со виртуелната средина преку стандардните влезни уреди (тастатура, глушец) или преку мултимодални уреди. Симулираните средини можат да бидат многу слични со реалниот свет, пример, симулација на пилотирање со авион. Но можат да бидат и многу драстично различни од реалниот свет, како што тоа е во ВР игрите. Во пракса, многу е тешко да се создава добра виртуелна реалност со оглед на техничките ограничувања, моќта на обработувачите, резолуцијата на сликите и брзината на комуникациските врски. Но во иднина овие ограничувања секако дека ќе се надминат.
Видин

Видин (|Видин) — град во северозападниот дел на Бугарија, административен центар на Видинската област. Тој е град-пристаниште на бреговите на Дунав со тврдина и има 47.138 жители.
1 Историја
Видин е град со древна историја. Наследник е на древното келтско селиште ''Дунониja'' каде што Римjаните потоа изградиле град-тврдина со името Бонониja, којшто Бугарите го нарекле Б’дин (Бъдин), а потоа Видин. По римското време, тој е едeн од главните градови на провинциjaта Горна Мезиja (Северозападна Бугарија и Источна Србија).
При Второто Бугарско Царство, цар Јован Страцимир го избира Видин за главниот град на Б’динското (Видинското) царство. Тоа постои само 32 години – од 1364 до 1396, кога и тој крај на Бугарија е поробен од Турците. На 16 октомври 1689 австриjската армиjа на Хабсбуршката монархиjа ослободува Видин од турското иго, но подоцна Турците се враќат во градот. Во 1848, Видинци се дигаат против Турците.
Мултимодална интеракција

Мултимодалната интеракција му овозможува на корисникот повеќе начини на комуникација со компјутерските системи покрај традиционалните начини, (тастатура, глушец). Препознавање на говор, генерирање на говор, препознавање на ракопис напишан со рака и други пософистицирани методи на комуникација.
Ловеч

Ловеч (|Ловеч) — град во северна Бугарија, административен центар на општината Ловеч и на Ловечката Oбласт. Има население од околу 32.832 жители (2022).
1 Географија и местоположба
Градот се наоѓа во планиски регион на границата помеѓу Дунавската Рамнина и старопланискиот Предбалкан, сместен на двата брeга на реката Ос’м. Одстои на 150 км североисточно од главниот град Софија.
Ловеч е еден баланс помеѓу планискиот и рамниниот релјеф. На исток е заграден од 250 метрово плато, каде се наоѓа паркот Стратеш и завршува со архитектурно-историскиот резерват „Вароша“. На југозапад, Ловеч е заобиколен од ридот Хисарјa и паркот Баш Бунар.
2 Историја
Поради важната стратешка локација на денешниот град Ловеч, овде Римјаните ја изградиле тврдината Мелта. Во текот на средниот век, тврдината била седиште на подоцнежните бугарски владетели Иван Асен I и Теодор Петар. Во 1187 година овде бил потпишан мировниот договор со Византија, со кој започнува Второто бугарско царство.
За време на османлиското владеење, градот бил важен занаетчиски и трговски центар и поради неговиот просперитет бил наречен ''Алт’н Лофча'' („Златен Ловеч“). Револуционерот Васил Левски (1837-1873) го избрал градот за центар на внатрешниот отпор и борбата за ослободување на Бугарија.
За време на комунистичкото владеење, во близина на Ловеч постоел работен логор, каде биле убиени многу противници на режимот. Приемот во кампот е главно политички мотивиран. Тоа беше таен и еден од најсуровите логори во Бугарија.
3 Галерија