Матијас Рукавина фон Бојноград

Матијас Рукавина фон Бојноград (1737 − 3 мај 1817) – хрватски генерал во служба во царската армија на Хабсбуршката монархија на која и се приклучил во 1755 година и се борел против Кралството Прусија, Отоманската Турција и Првата Француска Република.
Поголемиот дел од својата кариера служел во лесната пешадија од воената граница со Турција. За време на Француските револуционерни војни, се истакнал кај Лоано . За време на италијанската кампања во 1796 година, командувал со бригада во неколку битки против француската армија предводена од Наполеон Бонапарта, а бил и инхабер (сопственик) на австриски пешадиски полк во 1803–1804 година.
1 Рана кариера
Роден во Трновац (во близина на Госпиќ во регионот Лика), во 1737 година како син на оберлејтантот Јозеф (хрватски:''Јосип'') Рукавина и Сузана фон Стартшевич (Старчевиќ).
Се пријавил во унгарски полк и се борел со одлика за време на Седумгодишната војна, а подоцна служел во пешадијата Гренц (исто така позната како Хрвати).
Во 1778 година бил унапреден во мајор, а веќе следната година на 15 октомври ја добил општествената титула Ритер додавајќи го фон Бојноград на своето презиме. Во 1786 година бил назначен во чин оберстлејтнант (потполковник) и оберст (полковник) во декември 1789 година.
За време на Австриско-турската војна од 1787–1791 година, двапати бил тешко ранет. Бил женет со Елизабет Лотерс од 10 април 1792 година.
2 Италијанска кампања
2.1 Лоано
Рукавина се префрлил во Италија во 1794 година како командант на два батаљона ''од Карлстедер'' Гренц, а веќе следната година на 1 мај бил унапреден во генерал-мајор додека служел во северозападна Италија. Тој бил ранет во акција тој јуни,а веќе во есента 1795 година, Француската ''армија на Италија'' добила нов водач, Бартелеми Луј Жозеф Шерер.
Армијата била организирана во десна дивизија од 6.961 војници предводена од Пјер Ожеро и лева дивизија од 5.155 војници под водство на Жан-Матје-Филибер Серије, а Андре Масена командувал со 13.276 војници од центарот, кој бил поделен на дивизии под водство на Амеде Емануел Франсоа Лахарп и Етјен Шарле и резерва предводена од Гилен Лоран Бизане.
Токму кога Французите се спремале да започнат офанзива, паднал снег, што предизвикало откажување на нападот. Сакајќи да нападне пред крајот на годината, Шерер го усвоил планот на Масена да го пробие центарот на австро-сардинската армија, додека Ожеро ја нападнал нејзината лева страна. Додека се подготвувале за нападот, Французите се преправале дека влегуваат во зимски сместувања. Случајно, австрискиот командант Јозеф Николаус де Винс се разболел и бил заменет од Оливие, гроф од Валис, на 22 ноември 1795 година, денот кога започнал францускиот напад. Од десната страна на сојузниците, нападот на Серије бил одбиен, но тоа била само диверзија.
Во Битката кај Лоано, нападот на Масена го пробил австро-сардинскиот центар, додека Ожеро со дивизијата организирана во бригади под водство на Пјер Банел, Елзеар Огист Кузен де Домартен, Жан-Батист Доминик Руска и Клод Перен Виктор ги напаѓал трупите под водство на Валис на брегот. Руска нападнал позиција наречена Голем Кастеларо бранета од Рукавина, но била одбиена. Според тоа, Ожеро ја поставил бригадата на Виктор да ја набљудува позицијата додека трупите на Руска напредувале, а во меѓувреме, бригадата на Домартен била вратена за да ги совлада некои Австријци во тврдината Шартрез, кои подоцна се предале, но дотогаш, Рукавина и неговите 1.000 бранители биле целосно отсечени.
Ожеро постојано барал предавање на Голем Кастеларо, но бил одбиен, а Рукавина, „насмевнувајќи се од парапетот“, го посочил местото каде што имал намера да ја пробие бригадата на Виктор и објавил: „Ете каде што сакам да поминам“ и така предводејќи го нападот на своите војници во колона, неговиот напад ги пробил француските линии, а војниците на Виктор се собрале и ја казниле колоната со мускети, но Рукавина и околу половина од неговите луѓе избегале.
Дури и Французите биле импресионирани од овој подвиг. Валис се повлекол утрото на 24 ноември, а Рукавина ја предводел неговата задна гарда.
2.2 Монтеноте
Пролетта 1796 година, Рукавина ја затекнал бригадата во дивизијата на Ежен-Гијом Аржанто. Таа пролет, Јохан Питер Болие го заменил Валис на команда на хабсбуршката армија на Италија и од 28.523 војници, само 21.976 биле способни и достапни за служба на бојното поле. Оваа сила се борела заедно со сардиниска армија од 20.000 војници, вклучувајќи 5.000 Австријци.
На 21 март пристигнала наредба од Франц II со која Болие се упатувал да ја испрати Рукавина со четири батаљони кон Сева за да им помогне на Сардинците и биле заменети со четири батаљони од Павија. На 24 март добил наредба да маршира,а веќе на 29 март, Рукавина и два батаљони го окупирале Дего, додека преостанатите трупи биле распоредени во близина. Во тоа време, неговата бригада се состоела од околу по еден батаљон од пешадиските полкови ''Големиот војвода од Тоскана'' бр. 23 и ''Прис'' бр. 24 во Дего, еден баталјон од ''Брешенвил'' бр. 25 во Карето и 1-виот баталјон на ''Карлстедер'' Гренц во Парето и други села.
Откако добил наредба да маршира кон Сасело, Рукавина му пријавил на Арженто на 8 април дека патот е толку лош што ќе му биле потребни осум часа за да се врати во Дего. Во тоа време, хабсбуршката војска ја собирала својата војска за напад и Рукавина добил наредба да се врати во Дего следниот ден. Тој ден, Болие го прекорил Арженто затоа што не дејствувал побрзо.
На 10 април, Болие нападнал и победил во мала престрелка во Битката кај Волтри. Наредено да ја нападне Савона од северозапад, Арженто не можел да собере голема сила, но им наложил на своите расположиви трупи да се соберат во зори на 11 април кај Каскина Гарбацо во близина на Монтенот Супериоре. Рукавина го напуштил Дего со еден батаљон од пешадискиот полк ''Штајн'' бр. 50 и по пат зел еден батаљон од ''Пелегрини'' бр. 49 и три чети од ''Ѓулаи'' Фрајкорпс . Рукавина прв пристигнал на средбата и морал да го чека Арженто со преостанатите три батаљони, а целата сила броела само околу 3.700 и кога започнал напредувањето, тој го предводел патот.
Историчарот Мартин Бојкот-Браун напишал: „Исто така, Рукавина бил првиот што се борел со непријателот и се чини дека било целосно во неговиот карактер да го стори тоа. Матијас Рукавина бил еден од оние борбени генерали од Границите кои се чини дека биле најсреќни што воделе од фронтот“.
Напредокот напредувал 3.2км пред да наиде на француски патроли каде локалниот француски командант Антоан-Гијом Рампон набрзо се упатил на местото на настанот со баталјон од 17 лесна пешадиска полубригада. Војниците на Рукавина полека ги потиснале Французите, дозволувајќи им на сите сили на Аржанто да се распоредат до околу 11:00 часот наутро, но тогаш пристигнал баталјон од француската 32 линија пешадијаи до пладне Французите се вратиле на нивната главна одбранбена позиција на Монте Негино.
За да го нападнат врвот, австриската пешадија била принудена да се движи надолу од Монте Пра, да премине многу тесен гребен во една линија, а потоа да се мачи 46м нагоре кон камено упориште. Покриени од Фрајкорпите кои дејствувале како престрелки и оган од два топа, пешадискиот полк ''надвојвода Антон'' бр. 52 прв нападна и бил отфрлен.
Охрабрени од Рампон, бројно помалите Французи одбиле вкупно три напади, а за време на борбата, Рукавина бил погодена и ранет во рамото од мускетни зрна, а командантот на батаљонот ''Пелегрини'' исто така станал жртва. Арженто конечно ги откажал нападите, надевајќи се на подобра среќа следниот ден кога требало да пристигне засилување. Ранетиот Рукавина се грижел дека запирањето на нападот е грешка, а Рампон проценил 200 до 300 австриски жртви, додека друг извор ја ставил бројката на 100. Рукавина не можел да продолжи да командува.
Француската победа во Битката кај Монтенот била официјална на 12 април кога францускиот командант Наполеон Бонапарта концентрирал околу 25.000 војници во близина на Каркаре. За да им се спротивстави, дивизијата на Арженто имала само 9.000 расфрлани луѓе, а Џовани Маркезе ди Провера бил во близина со уште 2.000. Бонапарта го упати Лахарп со 7.000 француски војници да нападнат од Монте Негино, додека Масена со 4.000 напредувал од југ. По поразот тој ден, Арженто отворено го известил Болие дека е поразен и дека му останале само 700 луѓе. Откако ја пропуштил дневната борба, Рукавина бил во Дего кога ја слушна лошата вест.
Утрото на 14 април, тој се откажал од командата врз Дего поради повредата и се повлекол во Акви Терме, пропуштајќи ја Втората битка кај Дего која започнала подоцна истиот ден.
2.3 Мантуа
На 30 мај Рукавина предводел бригада која вклучувала 2.583 пешадијци и 80 коњаници во левото крило на Микеланџело Алесандро Коли-Марки во Битката кај Боргето. Кога Французите го пробиле австрискиот центар кај Валеџо, Коли марширал на север за да го затвори пробивот,но сфаќајќи дека е изолиран, Коли ги испратил своите пешадијци да се приклучат на гарнизонот на Мантуа.
За време на опсадата на Мантуа, Рукавина паднал под целосна команда на Жозеф Канто д'Ирлес. Тој ги бранел рововите Миљарето со 2.443 војници организирани како еден баталјон ''Карлстедер'' Гренцер, еден баталјон од Вториот гарнизонски пешадиски полк и три баталјони од пешадискиот полк ''Терци'' бр. 16 и активно учествувал во операциите на опсадата, а неговиот аѓутант бил убиен во напад на 16 јули.
Кога Французите привремено ја кренале опсадата на 1 август пред Битката кај Кастиљоне, Д’Ирлес го испратил Рукавина во Валеџо сул Минчо за да достави порака до Дагоберт Зигмунд фон Вурмзер, командантот на армијата. Остатокот од опсадата продолжил од 27 август 1796 до 2 февруари 1797 година.
3 Подоцнежна кариера
Рукавина го добил Витешкиот крст на Воениот ред на Марија Тереза на 10 август 1796 година. Тој бил назначен за благородничка титула Фрајхер на 16 октомври 1797 година. Од јули 1797 до октомври 1803 година, тој командувал со воениот округ Далмација во Задар (Зара) и бил унапреден во чин Фелдмаршал-Лутнант на 10 април 1801 година. Накратко станал Инхабер (сопственик) на ''Рукавинскиот'' пешадиски полк бр. 52 во 1803 година. Кога се пензионирал од војската во 1804 година, се повлекол од функцијата, станувајќи втор сопственик на полкот. Починал во Пенцинг, Австриско Царство, на 3 мај 1817 година.
4 Поврзано
* Список на добитници на Воен орден на Марија Тереза
5 Наводи
; Цитати
; Цитирани дела
*******