Марија Ченгија Самбо

Марија Ченгија Самбо (23 октомври 1888 – 29 ноември 1939) — италијанска ботаничарка, која специјализирала во лихенологија. Нејзината работа на почетокот на дваесеттиот век за природата на симбиозата на лишаите, како и собирањето на примероци и записи за дистрибуција на лишаи, била особено значајна.
1 Ран живот
Татко и починал кога имала само три години. Кога имала девет години, нејзината мајка, Клелија Фадинели, се омажила за професорот Бенвенуто Пелегрини, кој ѝ станал татковска фигура. Благодарение на врската на Пелегрини со универзитетот, таа била воодушевена од предмети како ботаника, физика и астрономија. Во 1905 година добила диплома што ѝ овозможила да предава во основно училиште, што го правела за краток период. Потоа студирала на Универзитетот во Падова и дипломирала геометрија. Самбо добила втора диплома, овој пат по природни науки, и предавала физика и математика во техничко училиште во Виченца.
2 Кариера
Таа собрала огромен број ботанички примероци, особено лишаи, од италијанските Алпи, Венеција Еуганеа, регионот Белуно, регионот Фелтра, Гарда и Еуганските ридови. Голем дел од работата ги направила за време на Првата светска војна без помош на други научници специјализирани за лишаи. Во тоа време објавила и неколку трудови за воневропски лишаи. Нејзината изолација на терен придонела за тоа да биде поретко цитирана во лихенологијата.
Од 1920 до 1923 година, предавала ботаника на Универзитетот во Урбино и продолжила да работи на лишаите. Во тој период живеела во северниот регион Венето во Италија. Додека била таму, го измислила терминот полисимбиоза за да го опише мутализмот помеѓу повеќе видови. Култивирала бактерии од лишајот тали, припишувајќи ја бактеријата на ''Azotobacter'', што би создало симбиотска врска помеѓу три микроби.
Се омажила за Еторе Самбо во 1924 година и имале пет деца. Тој работел на Одделот за ботаника на Универзитетот во Фиренца и живеел во Прато. Таа се преселила да му се придружи таму, а исто така се приклучила и на Одделот за ботаника на Универзитетот во Фиренца. Заедно работеле на проучување на лишаите на Монте Ферато, а таа се фокусирала на екологијата на лишаите. Заедно каталогизирале многу лишаи, кои биле ажурирани од современите лихенолози. Имало некои грешки во нивниот каталог, веројатно поради достапните ресурси во раните 1900-ти, како и поради тоа што биле изолирани од нивните колеги.
Сепак, таа соработувала со некои европски лихенолози. Во нејзината студија од 1930 година ''„Лишаите од Патагонија и други региони на Аргентина, според расказите на мисионерите од Салезијани“,'' таа тесно соработувала со Алберто де Агостини. Тој го координирал собирањето лишаи од Аргентина, а Самбо работел на нивно каталогизирање.
Проучувала 124 различни видови лишаи во текот на нејзината кариера. Таа карактеризирала 11 нови родови и видови вклучувајќи го родот ''Tylophoropsis'' и видовите ''Phylliscidiopsis abissinica'', ''Actinoplaca balboana'', ''Cyphelium kenyanum'', ''Tylophoropsis nyeriana'' и ''Usnea epifilla''.
3 Публикации
Марија Ченгија Самбо била авторка на околу 50 научни публикации. Нејзините дела биле објавени во ''New Italian Botany Journal'' и ''Studi Trentiti di Scienze Naturali'', а се појавиле и во публикации на Италијанското друштво за природни науки, Италијанското ботаничко друштво, Ботаничките градини на Универзитетот во Неапол, Италијанското друштво за напредок на науката, италијанската секција на Меѓународното друштво за микробиологија и Ботаничкиот архив.
4 Наследство
Марија Ченгија Самбо и нејзиниот сопруг имале лична библиотека со публикации за цвеќиња, растенија и средини. Нивната ќерка Емилија Самбо ја донирала оваа библиотека на ''Фондацијата ПАРСЕК'', Центар за природни науки во Прато. Во 2017 година, урбаниот парк Вила Писани ди Есте во близина на Венеција, каде што била родена, бил преименуван по неа.
5 Наводи