Елена Мароти-Шолтесова

Елена Мароти-Шолтесова (6 јануари 1855 &#x2013; 11 февруари 1939) — словачка писателка и уредничка. Таа исто така била водечка фигура во женското движење во Словачка.
1 Биографија
Мароти-Шолтесова била родена во Крупина на 6 јануари 1855 година, како ќерка и најстаро дете на лутеранскиот свештеник Даниел Мароти и Каролина Худекова. Таа пораснала во селото Љубореч, каде што нејзиниот татко служел како пастор. Нејзиниот татко тесно соработувал со националните преродбеници околу Лудовит Штур и пишувал националистичка поезија под псевдонимот Врахобор Машковски. Нејзината мајка починала додека таа била сè уште млада.
По седум години образование на унгарски и германски јазик во Лученец, Мароти-Шолтесова била принудена да го прекине школувањето за да ѝ помогне на маќеата во грижата за нејзините помлади браќа и сестри. Иако нејзините родители ја запознале со националистичките кругови, тие не го одобрувале нејзиното стремеж кон интелектуални интереси, кои ги сметале за несоодветни за жена. На 20-годишна возраст, таа се омажила за Лудовит Михал Шолтес, трговец кого го запознала една година претходно на собир на Матица словенечка. Бракот, со маж значително постар од неа, се чини дека бил мотивиран од нејзината желба да се стекне со независност од семејството, но Мароти-Шолтесова го држела својот сопруг во голема наклонетост. Веројатните причини биле тоа што, за разлика од нејзините родители, нејзиниот сопруг многу ги поддржувал нејзините интелектуални амбиции. Двојката се населила во Мартин, неговиот роден град и истакнат центар на словачкиот националистички интелектуален живот. Тие имале две деца, кои починале пред своите родители - ќерка која починала од туберкулоза на осумгодишна возраст и син кој починал на 33 години.
Во Мартин, Мароти-Шолтесова брзо се појавила како истакната авторка на словачки јазик на реалистичка фикција, а била и активна како литературен критичар. Длабоката тага предизвикана од ненавремената смрт на нејзините деца станала постојана тема во нејзиното пишување, иако таа постојано се воздржувала од отворена сентименталност. Друга централна тема во нејзиното творештво било прикажувањето на социјалните проблеми. Литературните критичари забележале дека силната социјална ориентација на нејзините дела има сличност со темите развиени од норвешкиот автор Бјорнстјерне Бјорнсон.
Во 1880 година, Мароти-Шолтесова станала членка на комитетот на женското друштво „Живена" во 1880 година и била негов претседател од 1894 до 1927 година. Од 1912 до 1922 година, таа била уредник на списанието, во чие основање помогнала и самата. Мароти-Шолтесова, исто така, помогнала во воспоставувањето на високото образование за жените во нејзината земја, вклучувајќи го и Институтот „Милан Растислав Штефаник". Во своите активности за олеснување на унапредувањето на словачката национална кауза и еманципацијата на жените, таа тесно соработувала со претседателот на новонезависната Прва Чехословачка Република Томаш Масарик и неговата ќерка Алис Масарикова.
2 Смрт
Починала во Мартин на 84-годишна возраст. Била погребана на Националните гробишта во Мартин.
3 Дела
Извор:*''Na dedine'' (Во селото), новела (1881)
*''Umierajúce dieťa'' (Детето на умирање), расказ (1885);
* В черник шоле (Во Черничкото училиште), проза (1891);
*''Proti prúdu'' (Против струјата), роман (1894);
*''Prvé previnenie'' (Првиот прекршок), проза (1896);
*''Popelka'' (Пепелашка), проза (1898);
*''Za letného večera'' (На летна вечер), проза (1902);
*''Moje deti'' (Моите деца), дневник (1923–24);
*''Sedemdesiat rokov života'' (Седумдесет години живот), мемоари (1925);
*''Sobrané spisy Eleny Maróthy Šoltésovej'' (Собрани дела на Елена Мароти Шолтесова) 1 – 6 (1921 – 25);
*''Pohľady na literatúru'' (Перспективи на литературата), есеи објавени постхумно (1958).