Секта

Секта (|secta|правац, следба и |sequi|следити и под влијание |secare|сећи, одвајати) — посебна или затворена група луѓе кои строго ги следат своите начела. Најчесто, секта се образува спроти основната група од која потекнува, развивајќи учења за кои членовите на сектата веруваат дека се поточни од учењата на основната група. Сите секти се одликуваат со силна организација и единствени задолжителни обреди. Во голем број монотеистички религии, секое отстапување од прокламираните догми се прогласува за секта.
Првично, ''секта'' бил неутрален поим за малцинска група што доаѓала во судир со мнозинството. Поимот најчесто се користел во античките филозофски кругови, опишувајќи помали филозофски групи. Во оваа смисла, раното христијанство може да се разбере како секта во рамките на јудаизмот. Во средниот век, поимот ''секта'' опишувал еретички групи кои се одвоиле од мнозинската Црква. Во современо време, сектите најчесто се однесуваат на затворени религиозни групи или култови.
1 Поделба
* Псевдохристијански секти, секти кои се одвоиле од официјалните учења на црквата.
* Псевдохиндуистички и далекоисточни секти, основата на овие секти се будизмот и хиндуизмот.
* Синкретистички секти, овие секти претставуваат мешавина од разни религиозни правци, како и окултизам и магија.
* Сатанистички секти, секти кои го застапуваат Сатана како врховен Бог.
2 Дефиниции
Според германскиот социолог Макс Вебер (|Max Weber), сектите се разликуваат од Црквата во механизмите за прифаќање членство во нивните редови. Додека по правило, по личната одлука, а пред полноправното членство во сектата, кандидатот мора да се помине одредена постапка за да се потврдат условите за прием, верниците на Црквата веќе се раѓаат како такви.
Американско-австрискиот социолог Петер Бергер (|Peter Ludwig Berger) ги гледа сектите како организациски модел на самозаштита на колективните малцинства.
3 Социолошки дефиниции и описи
Постојат неколку различни социолошки дефиниции и описи на терминот. Макс Вебер и Ернст Троелх (1912) беа меѓу првите што ги дефинираа. Во типологијата на црква и секта, сектите се дефинирани како доброволни здруженија на религиозно квалификувани лица: членството не се припишува по раѓање, туку произлегува од слободното прифаќање на доктрината и дисциплината на сектата од страна на следбениците и од континуираното прифаќање на следбениците од страна на сектата. Сектите имаат тенденција непропорционално да се потпираат на социјално ранливите елементи и обично се создаваат од расколи во рамките на црквите кои се усогласуваат со доминантната општествена структура. Тие често ги осудуваат либералните трендови во развојот на деноминацијата и се залагаат за враќање кон вистинската религија; Нивните верувања и практики имаат тенденција да бидат порадикални и етички построги од оние на црквите и претставуваат чин на протест против вредностите на остатокот од општеството. Американските социолози Родни Старк и Вилијам Симс Бејнбриџ наведуваат дека „сектите тврдат дека се автентична, прочистена, обновена верзија на верата од која се одделиле“. Тие понатаму тврдат дека сектите, за разлика од црквите, имаат висок степен на тензија со околното општество. Други социолози на религијата, како што е Фред Книс, тврдат дека секташтвото најдобро се опишува во однос на она со што сектата е во тензија. Некои религиозни групи постојат во тензија само со прикриени групи од различни етнички групи, или постојат во напнати односи со целото општество, а не со црквата од која произлегла сектата. Тие често ги осудуваат либералните трендови во развојот на деноминацијата и заговараат враќање на правата религија. Нивните верувања и практики имаат тенденција да бидат порадикални и етички построги од оние на црквите и претставуваат чин на протест против вредностите на остатокот од општеството. Американските социолози Родни Старк и Вилијам Симс Бејнбриџ истакнуваат дека „сектите тврдат дека се автентична, прочистена, обновена верзија на верата од која се одделиле“. Тие понатаму тврдат дека сектите, за разлика од црквите, имаат висок степен на напнатост со околното општество. Други социолози на религијата, како што е Фред Книс, тврдат дека секташтвото најдобро се опишува во поглед на тоа со што сектата е во напнатост. Некои верски групи постојат во тензии само со корелигиозни лица од различни етнички групи или постојат во напнати односи со општеството како целина, а не со црквата од која потекнува сектата.
Секташтвото понекогаш во социологијата на религијата се дефинира како светоглед што ја нагласува единствената легитимност на вероисповедта и обичаите на верниците и што ги засилува напнатостите со поширокото општество преку вклучување во практики на одржување на границите.
Во својата книга ''„Патот до целосна слобода“'', англискиот социолог Рој Волис тврди дека сектите се одликуваат со „епистемолошки авторитаризам“: сектите поседуваат одреден авторитативен локус за легитимно припишување на ерес. Според Волис, „сектите тврдат дека поседуваат единствен и привилегиран пристап до вистината или спасението“ и „нивните посветени следбеници обично ги сметаат оние надвор од границите на колективот за „во заблуда“.“ Тој ова го спротивставува на култот што го опишал како „епистемолошки индивидуализам“, со што мисли дека „култот нема јасен локус на врвен авторитет вон поединечниот член“.
4 Христијанство
Додека историската употреба на поимот „секта“ во христијанството имала пејоративни конотации, однесувајќи се на група или движење со еретички верувања или практики што отстапуваат од оние што се сметаат за ортодоксни, неговото примарно значење е да означи заедници што се отцепиле од поголемото тело од кое потекнуваат неговите членови.
5 Хиндуизам
Индологот Аксел Мајклс пишува во својата книга за хиндуизмот дека во индиски контекст, зборот „секта“ не означува поделена или исклучена заедница, туку организирана традиција, обично воспоставена од основач со аскетски практики. Според Мајклс, „индиските секти не се сосредоточуваат на ерес, бидејќи недостатокот на средиште или задолжително средиште го прави ова невозможно - наместо тоа, сосредоточувањето е на следбениците и приврзаниците“.
6 Поврзано
* Култ