Христос Господ денес воскресна

„Христос Господ денес воскресна“ — христијанска химна поврзана со Велигден. Повеќето строфи ги напишал Чарлс Весли, а химната се појавила под наслов „Химна за Велигденскиот ден“ во ''Химни и свети песни'' од Чарлс и Џон Весли во 1739 година. Химната на крајот станала добро позната по „Алилуја“ испеана како мелисма по секој ред, која била додадена од непознат автор, веројатно за да одговара на најчесто користената химна „Велигденска химна“. Таа останала како традиционална процеисиска химна на Велигденска недела.
1 Историја
Чарлс Весли, соосновачот на методистичкото движење, ја напишал „Христос Господ воскресна денес“ во 1739 година, каде што првично таа била насловена „Химна за Велигденскиот ден“. Новата химна првпат била изведена на првата служба во ''Домот на состаноци на основачите'' откако Весли ја прилагодил во првата методистичка капела. По ова, Весли го објавил текстот на песната во химналот ''„Химни и свети песни“'' од 1739 година, првично со единаесет стихови од по четири реда. Химната последователно била објавена во химналот ''Збирка химни за употреба на народот наречен методисти'', и во 1754 година се појавила во ''Хармонија Сакра'', химнал кој бил составен од Томас Батс.
Химната подоцна била уредена од Мартин Мадан за да биде вклучена во неговата химна ''за Псалми и Химни'' (1769) со отстранување на седмиот, осмиот и деветтиот стих. Химната на крајот станала популарна во црквата на Англија од околу 1780 година. Братот на Чарлс Велси, Џон Весли го исклучил од ''Веслејанската химна книга'' на ''Веслиевската методистичка црква'', што Џон го направил за да спречи вклучување на какви било специфични сезонски химни. Дури во 1831 година, кога ''Додатокот на Збирката'' бил објавен од непознат методист, „Христос Господ денес воскресна “ редовно го внесувале во химните на Методистичката црква. Пред објавувањето на оваа химна, црковната музика одржувала сличен стил на динамика како музиката и пеењето од библискиот период. „Христос Господ денес воскресна“ е напишана како повозвишен стил на обожавање изразувајќи лични чувства кон Бога, што на крајот станало основа на христијанската музика во модерната ера.
Составот на песната „Христос Господ денес воскресна “ првично се состоела од единаесет стихови од четири реда, кои подоцна биле намалени на шест, и на почетокот на 19 век „ Алилуја “ била додадена на крајот од секој ред. Ова резултирало со „Алилуја“ да се појави дваесет и четири пати во химната. Не е познато зошто е направено тоа, но аналитичарите шпекулираат дека тоа било за да се осигура дека химната одговара на мелодијата „Велигденска химна“. Химната довела до попопуларна свест дека ''Алилуја'' се користела за Велигден за да го прослави Воскресението на Исус.
Методистичкиот историчар Бернард Лорд Менинг рекол за тоа:Но, вечерта во капелата, иако не бев сигурен и одлучен за молитвите, немаше двоумење за химните. Знаев дека треба да ја имаме велигденската химна на Чарлс Весли, „Христос Господ денес воскресна“, со нејзините 24 „Алилуја“ и ја имавме. Помеѓу сите неистомисленици вредни за името, таа химна е исто толку извесно дека ќе дојде на Велигден како и Велигденскиот колекционер во воспоставената црква ( Англиската црква). И означете го ова понатаму - тие 24 „Алилуи“ не се таму за џабе, посебната употреба на „Алилуја“ на Велигден ни се сведува од најпреподобните литургии. Нашите химни се наша литургија, одлична литургија. Да го проучуваме, да го почитуваме, да го користиме, да го развиваме и да се пофалиме со него.„Христос Господ денес воскресна“ од многу христијански химнолози, како што е Вилијам Студвел, се сметала како најдефинитивна црковна химна за Велигден. Тоа е пример кога римокатолиците и англиканите престануваат да го користат зборот „Алилуја“ за време на периодот на Великиот пост, но го враќаат во своите служби во неделата на Велигден.
Надвор од методизмот и англиканството, „Христос Господ денес воскресна“ е усвоена и од други христијански деноминации; Баптистите ја прифатиле химната. Исто така, презвитеријанците ја пеат химната барем од 19 век, каде што исто така била вклучена во химните што се користеле за мисионерска работа во колониите на Британската империја. Химната се користи и од Црквата на Исус Христос на светиите од подоцнежните дни , сепак црковните химни содржат само три стиха од химната и имаат изменет текст за нив.
Химната на Весли е варијација на претходната химна „Исус Христос денес воскресна“, латинска химна од 14 век, која била преведена на англиски и објавена во ''Лира Давидица'' во 1708 година (а подоцна во 1749 година во ''Комплит Псалмодист на Арнолд''). Во некои химни, ''Исус Христос денес воскресна'' е всушност верзијата ''на Комплит Псалмодист'' во три строфи со една или повеќе од дополнителните строфи напишани од Весли. Иако „Христос Господ денес воскресна“ се здобила со рана популарност во рамките на Црквата на Англија, со текот на времето претпочитањето на Англиканците се преселило кон „Исус Христос денес воскресна“ и се оддалечило од химната на Весли.
2 Текст
Секој стих од „Христос Господ денес воскресна“ се фокусира на Воскресението на Исус. За последниот стих, Весли користел описен јазик за да опише четири барања за христијаните да уживаат во вечниот живот со Бога. Фокусот е на христијаните: да го спознаат Бога, да сведочат за Бога, да ја пеат својата вера и да се сакаат еден со друг.
Текстот на „Христос Господ денес воскресна“ црпел инспирација од голем број библиски текстови. Целокупниот фокус на химната е извлечен од Матеј 28:5–6 каде што на Марија Магдалена и на другата Марија ѝ кажува ангел за Исусовото воскресение. Формулацијата, како и „Алилуиите“ се извлечени од Книгата на Псалмите, при што се користат голем број Псалми, вклучувајќи ги Псалмите 106, 111, 112, 113, 117 и 135. Исто така, алудира на Откровение 19 каде што „Алилуја“ пее од небото.
Во 1989 година, Обединетата методистичка химнал на Обединетата методистичка црква ја смениле втората линија од првиот стих од „Синовите на луѓето и ангелите велат“ во „Земјата и небото во хор велат“. Промената била и една од многуте родово неутрализирачки лирски измени што го направиле во химналот во обид да ги направат химните поинклузивни. Оваа изменета верзија оттогаш е усвоена од некои други христијански деноминации.
3 Мелодија
Кога „Христос, Господ, денес воскресна“ била објавена од Томас Батс во неговата химна ''Хармонија Сакра'' од 1754 година, таа била споена со мелодијата „Макабеј“. Возбудливата мелодија првично била компонирана од Џорџ Фридерик Хендл, првично за неговиот ораториум ''Џошуа'' од 1747 година, а подоцна додадена во неговиот ораториум Јуда Макабеус од 1746 година. Овој избор на милитаристичка тема имал за цел да го зајакне метафоричното прикажување на воскреснатиот Христос како победнички воин кој ја победил смртта и моќта на злото. Денес, оваа мелодија е популарно поврзана со химната од 1923 година „Да биде славата твоја“.
Денес постојат две мелодии кои вообичаено се користат за „Христос Господ денес воскресна“, тоа се „Велигденска химна“ и „Лланфер“. „Велигденска химна“, најкористената мелодија за химната, првично била насловена „Воскресение“ и објавена анонимно во Лира Давидица во 1708 година. И покрај тоа што е анонимен, со текот на времето погрешно им се припишува на ЏВ Ворган, Хенри Кери и Џорџ Фридерик Хендл. Писателот Џејмс Т. Лајтвуд за тоа рекол: „Веројатно нема мелодија во христијанскиот свет толку универзално испеана на кој било празничен ден како Велигденската химна, со нејзината тркалачка „Алилуја“, на велигденското утро“. „Ланваирпулгвингилгогерихверндробуландисилиогогогох“ се здоби со популарност и како детска химна од уредниците на детските химни. Ова се должи на тоа што мелодијата е лесна за учење и покрај сложениот јазик во текстот.
„Ланфар“ е напишана од Роберт Вилијамс воЛанваирпулгвингилгогерихверндробуландисилиогогогох, Англеси, Велс и мелодијата го добила името по градот. Оваа химна мелодија била усогласена и од директорот за музика на Универзитетскиот колеџ, Оксфорд, Дејвид Еванс. Други химни што се користат за „Христос Господ денес воскресна“ се: „ Ориентис Партибус“, „Савана“ и „Ресурексит“. Една од нив потенцијално би можела да биде оригиналната мелодија кога првпат ја извел Весли, но тоа е непознато.
Британскиот композитор Џон Ратер објавил хорски аранжман на „Христос Господ денес воскресна“, користејќи ја мелодијата „Велигденска химна“, во 2016 година.
4 Поврзано
* which cites ''Handbook to The Lutheran Hymnal''**