procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Црвено Поле

Црвено Поле — археолошко наоѓалиште во струмичкото село Барбарево. Претставува населба, некропола и збег од римско време.
1 Местоположба
Наоѓалиштето се наоѓа 37 километри североисточно од Струмица, на крајниот југоисток на Македонија, на самата граница со Бугарија, 15 километри северно од општинскиот центар Ново Село и 8,5 километри северно од селото Барбарево, во чиј атар и припаѓа.
Тоа е сместено високо во пазувите на планината Огражден, на околу 1.200 метри надморска височина, во посебен микро-географски регион кој го сочинуваат неколку ридови во низа, со правец на простирање југоисток-северозапад. Ридовите меѓусебно се поврзани со благи преслапи, така што се добива впечаток дека станува збор за висорамнина што се спушта кон југ. Ваквата местоположба, заштитена од високите врвови на планината Огражден и падот на ридовите кон југ, овозможува целодневна изложеност на сонце, а истовремено и заштита од северните ветрови, што е посебно важно во текот на зимскиот период. Во околината има и неколку чешми, како и две помали реки, од кои едната тече во централниот дел и ја дели висорамнината на два дела, а другата ја врамува јужната страна. По брегот на рекичките се распослани обработливи земјоделски површини и пасишта. Околните повисоки планински масиви се обраснати со густа букова шума, богата со најразновиден дивеч, и истовремено извор на градежен материјал и огревно дрво. Сето ова го прави овој микро-регион погоден за живот. Ова го потврдуваат и 7 домаќинства од вкупно 13, колку што има селото Барбарево, најблиската современа населба. Тие летото го поминуваат на Црвено Поле, занимавајќи се со сточарство и одгледувајќи компири и жито.
2 Опис
На пет места досега се регистрирани архитектонски и духовно-материјални остатоци од минатото кои заокружуваат една компактна целина на организиран живот, кој се одвивал повеќе од шест века.
* Каструм
* Гуштерова Чукарка — некропола. Таа зафаќа површина од околу 5.000 м<sup>2</sup>. Досега се истражени околу 750 м<sup>2</sup>, при што во две истражувачки кампањи се обработени 81 гробови, од кои 77 се релевантни за научна анализа. Основен и единствен ритус е спалување на покојниците.
* Спасова Чукарка — некропола. Таа била користена во доцната антика. На ова место заедницата на Црвено Поле продолжила да ги погребува своите покојници по прифаќањето на новиот систем на духовно и религиозно вреднување на животот.
* Градиште — збег. Се наоѓа на врвот од високиот и доминантен рид со стрмни и непристапни страни. Тоа било место каде во случај на опасност населението добивало заштита. Остатоците од темели зборуваат за силното укрепување на овој простор.
* Населба — објекти од станбен и од стопански карактер. Реката Белогазица населбата ја дели на два дела: северен — „Јанина Чешма“ и јужен — „Папри“.
3 Поврзано
* Горно Ориште — населба со некропола од римско време и населба од доцноантичко време;* Барбарево; и
* Список на археолошки наоѓалишта во Струмичко.
Мавровска Котлина

Мавровска Котлина — највисока котлина во Македонија. Се наоѓа помеѓу планините Бистра на југ и разграноците на Шар Планина, Кожа и Крстови на запад и исток, на надморска височина од 1.200 м. Зафаќа површина од 92 км<sup>2</sup>. Преку превојот Бунец (1.318 м), на исток е поврзана со Полошката Котлина.
Котлината е формирана со неотектонски движења и за време на плиоценот имало езеро, за кое сведочат плиоцените седименти. Во котлината се наоѓа познатата мавровска акумулација.
Во самата котлина има неколку селски населби, меѓу кои најпозната е с. Маврово, кое е еден од најпознатите зимски туристички центри во Македонија. Низ котлината, покрај мавровската акумулација минува една од главните комуникациски правци: Скопје – Гостивар – Маврови Анови – Дебар.
Преславска книжевна школа

Преславската книжевна школа е прва книжевна школа во Бугарија, основана од страна на кнезот Борис I во 885 или 886 во главниот град Плиска. Се смета дека нејзиниот главен центар била Големата базилика во Плиска. Во 893 Симеон I го преместил седиштето на школата во новата бугарска престолнина Преслав.
Во некои историчари, Преславската книжевна школа ја сметаат за трет универзитет во светот - по Магнаурската школа во Цариград и Ал-Карауин во Фес Мароко).
Преславската книжевна школа е најзначајниот книжевен и културен центар во Бугарија и во целиот словенски свет до согорувањето на Преслав од византискиот цар Јован I Цимиски во 972. Меѓу истакнатите тогашни словенски црковсни дејци и просветители кои работеле во таа школа, се Наум Охридски (до 893), Константин Презвитер, Јован Егзарх, Црноризец Храбар.
Школата била и центар на преведувачка активност, особено на византиски автори, како и на создавањето на поезија, сликарство и цртање керамика. Најверојатно таа одиграла важна улога во создавањето на кирилицата, бидејќи најстарите текстови на кирилица се пронајдени во областа на Преслав.
1 Поврзано
* Охридска книжевна школа
* Трновска книжевна школа
Малешевски НОПО

Малешевскиот (Малешки) народноослободителен одред бил територијална партизанска единица на НОВ и ПОМ. Формиран е во месноста Паруца, кота 1356 на пл. Плачковица и делувал од 25 август до ноември 1944. Одредот е формиран од 50 борци од Малешевијата. Ги напаѓал помалите непријателски упоришта, ги уништувал општинските архиви, ја спречувал реквизицијата (август-септември) и вршел агитација и мобилизација на нови борци. Дел од борците од одредот влегле во составот на Тринаесеттата и Четиринаесеттата НО бригада на Педесеттата (македонска) дивизија на НОВЈ (втората половина на септември).
По формирањето на Командата на подрачјето во Берово и командите на места во Берово и во Пехчево, ја вршел главната безбедносна заштита.
1 Наводи
Храмова црква (Лондон)

Храмовата црква или Темпал (англиски: ''Temple Church'') е црква која се наоѓа во Сити, Лондон, Англија. Таа се наоѓа помеѓу Флет стрит и река Темза. Објектот датира од 12 век, а бил изграден од страна на витешкиот ред Темплари, или официјално осветен на 10 февруари 1185 година, кога на церемонијата приосуствувал и самиот ерусалимски патријарх Ираклиј. Освен тоа, се верува и дека самиот крал Хенри II бил присутен на осветувањето.
Во оваа црква се наоѓаат неколку сакрофази на витези, изработени од камен, кои ги симболизираат гробовите на темпларите.
Во текот на својата историја, црквата на неколкупати била реновирана или оштетувана. Нејзино најголемо оштетување предизвикал големиот пожар од 17 век. По ова, црквата била реновирана од страна на големиот архитект Кристофер Рен.
Оваа црква се среќава во контроверзниот филм Кодот на Да Винчи од американскиот автор Ден Браун.
bg:Темпъл
ru:Темпл
Пелтонова турбина

Пелтоновата турбина е еден од најефикасните типови на водни турбини. Била измислена од страна на Лестер Ален Пелтон во 1870-тите години. Пелтоновата турбина ја собира енергијата од импулсниот момент на проточната вода, за разлика од традиционалните тежниски водни турбини. Иако постоеле повеќе варијации на импулсни турбини пред Пелтоновиот дизајн, тие биле помалку ефикасни од Пелтоновиот дизајн. Водата која протекувала низ овие турбини требало да има голема проточна брзина, при што се губело голем дел од енергијата. Геометријата на пелтоновите лопатки е дизајнирана така што кога тркалото се врти со ½ од брзината на водниот млаз, водата ја напушта турбината со многу мала брзина, при што се собира речиси целата нејзина енергија, што пак резултира со голема ефикасност на турбината.
ХЕЦ „Зрновци“

ХЕЦ „Зрновци“ е мала хидроцентрала на Зрновска река, во близина на селото Зрновци, недалеку од Кочани.
Хидроцентралата е во погон од 1950 година. Има два агрегата со пелтон турбини и инсталирана моќност од 1,26 MW.
1 Наводи
Тауер бриџ

Тауер бриџ (англиски: ''Tower Bridge'') е подвижен мост којшто се наоѓа во Лондон, Англија. Своето име мостот го добил по Лондонската кула. Изградбата на мостот започнала во 1886 година, а официјално мостот во употреба бил пуштен во 1894 година.
ХЕЦ „Пена“

ХЕЦ „Пена“ е мала хидроцентрала на реката Пена во близина на Тетово.
Хидроцентралата е во погон од 1926 година. Има два агрегата со францис турбини и инсталирана моќност од 2,56 MW.
1 Наводи
ХЕЦ „Песочани“

ХЕЦ „Песочани“ е мала хидроцентрала на Песочанска Река покрај селото Песочани, помеѓу Кичево и Охрид.
Хидроцентралата е во погон од 1951 година. Има два агрегата со пелтон турбини и инсталирана моќност од 2,74 MW.
1 Наводи
ХЕЦ Калиманци

ХЕЦ „Калиманци“ е мала хидроцентрала на Калиманското Езеро образувано од реката Брегалница близу до селото Калиманци помеѓу Кочани и Македонска Каменица.
Хидроцентралата е во погон од 1970 година. Има два агрегата со францис турбини и инсталирана моќност од 12 MW.Со ревитализацијата во 2008 е зголемена и инсталираната моќ на хидроцентралата која сега има моќност од 13,8 мегават-часа.
ХЕЦ Калиманци е дел од хидро системот Брегалница, чија главна цел е акумулација на вода за наводнување. За да се искористи водата, изградена е ХЕЦ Калиманци, која е поврзана на Електро енергетската систем на 35 кВ мрежа.
1 Наводи
Живко Мадевски

Живко Мадевски (, - , ) — македонски научник и универзитетски професор.
1 Животопис
Живко Мадевски е роден на 12 октомври 1929 година во Куманово. По завршувањето на средното образование во родното место се запишал на студии по математика на Филозофскиот факултет во Скопје и со успех ги завршил во 1954 годинас. По дипломирањето работел како професор по математика во гимназиите во Скопје и во Гостивар. Во текот на 1956 година бил избран за асистент на Инсти­тутот за математика, каде што работел сè до 1 октомври 1995 година кога заминал во пензија како редовен професор. Учебните години 1960/61 (делумно) и 1961/62 ги поминал во Безансон, Франција, како стипендист на Француската влада и на тамошниот Природно-математички факултет се стекнал со сертификат од III степен по небесна механика.
Во 1973 година на Природно-математичкиот факултет во Скопје ја одбранил сво­јата докторска дисертација „''Некои методи за добивање релации меѓу елементите од еден триаголник''“. Како асистент се вклучил во наставата на Институтот и водел вежби по повеќе предмети, а по изборот за наставник во 1964 г. изведувал наставата по теориска механика, аналитичка геометрија, линеарна алгебра и други, а повремено гостувал како наставник и на Фармацевтскиот, Економскиот и други факултети во Скопје. Тој е извон­реден методичар, дидактичар, педагог, автор или соавтор на повеќе (околу петнаесет) учебници за основното и за средното образование. Во научноистражувачката работа неговите интересирања се насочени најнапред кон алгебрата, потоа кон небесната механика (каде што, главно, го проучува проблемот на три тела). Во геометријата посебно се интересира за геометриските неравенства, област од која е и неговата докторска дисертација. Од сите области има објавено повеќе трудови. Тој стручно бил многу активен во Друштвото на математичарите (бил претседател на Друштвото, повеќегодишен член на неговото раководство, организатор на натпревари, еден од организаторите и повеќепати предавач на Школата за млади математичари), Педагошкиот завод (надворешен соработник - увиди, наставни програми, предавач на курсеви итн.), ''Просветно дело'' (автор на учебници, рецензент и референт на повеќе учебници итн.). Забележително е и неговото учество во органите и комисиите на Универзитетот и Факултетот (член на Универзитетскиот совет, член и претседател на Советот на Факултетот, декан на Математичкиот факултет, директор на Математичкиот институт итн.). Бил член и претседател на Републичкиот педагошки совет. За повеќегодишната работа и за општествената ангажираност добитник е на наградата „Климент Охридски“, а одликуван е и со Орден на трудот со сребрен венец и со Орден на трудот со златен венец.
ХЕЦ „Попова Шапка“

ХЕЦ „Попова Шапка“ е мала хидроцентрала на Шар Планина.
Хидроцентралата е во погон од 1993 година. Има четир агрегата со пелтон турбини и инсталирана моќност од 4,78 MW.
1 Наводи
Црква „Вознесение Христово“ - Лескоец

Вознесение Христово (позната и како Свети Спас) — главна селска црква во охридското село Лескоец.
1 Местоположба
Црквата е сместена во стариот дел на селото, а околу нејзе се наоѓаат и селските гробишта, кои и денес се користат од селото.
2 Историја
Црквата била изградена во 1462 година. Оваа година е спомената и во ктиторскиот натпис од наосот. Како ктирот се јавува спахијата Тоде и неговата жена Булка, претставници на христијанското благородништво.
3 Архитектура
Градбата на црквата е еднокорабна, со полуоблест свод и тристрана апсида. Во 1989 година, на западната и на јужната страна, изграден е трем. Во 1990-тите години, црквата добила нов кров, нова припрата и камбанарија.
Во 1898 година црквата е обновена со тоа што е доѕидан трем од западната и јужната страна.
3.1 Фрескоживопис
Црквата поседува фрескоживопис, кој е добро сочуван.
Посебно треба да се истакнат композициите „Тајната вечера“, „Миење на нозете“, „Причестување на апостолите“ и сцените од „Маките на Христос“.
4 Галерија
Надворешноста
Внатрешноста
5 Поврзано
* Лескоец
* Дебарско-кичевска епархија
* Охридско архијерејско намесништво
* Седма охридска парохија
ХЕЦ „Дошница“

Дошница (Хидроелектрична централа „Дошница“ или ХЕЦ „Дошница“) — мала хидроцентрала на истоимената река, недалеку од градот Демир Капија, во јужниот дел на Македонија.
Централата е прогласена за културно наследство на Македонија.
1 Историја
Хидроцентралата е во погон од 1952 година. Има три агрегата со пелтон турбини и инсталирана моќност од 5,1 MW.
2 Архитектура
2.1 Цевководи
Водите од реката Дошница се зафаќаат 9,5 километри спротиводно од машинската зграда преку тиролски зафат ѕидан од камен. Зафатот има капацитет од 2,1 м<sup>3</sup>/с. Водите на реката се зафаќаат директно од речното корито. Од зафатната градба водата оди во таложникот, а оттаму кон доводниот канал, кој има должина од 4400 метри и пречник од 1600 милиметри. До водната комора водата продолжува преку доводен тунел со должина од 3400 метри. Водната комора има пречник од 7 метри и е длабока 10 метри, а водата во неа се одржува автоматски, во просек од 75% од капацитетот на тунелот. Од водната комора до машинската зграда водата се пренесува преку челичен цевковод, кој има должина од 530 метри. Доводниот цевковод пред влезот на машинската зграда се разгранува на 3 дела, за секоја од трите турбини.
2.2 Машинска зграда
Зградата се наоѓа јужно од градот Демир Капија. Во машинската просторија има три пелтон турбини со хоризонтална оска со номинален проток од 0,8 м<sup>3</sup>/с и секоја од нив е поврзана на синхрон генератор со статичка возбуда и вкупна инсталирана моќност од 5,1 MW. Под зградата се наоѓа одводниот канал преку кој водата што поминала низ турбините се испушта дел во рибникот „Дошница“, а дел во речното корито.
3 Галерија
4 Поврзано
* Дошница
Американска воена мисија при Главниот штаб на НОВ и ПОМ

Американската воена мисија при Главниот Штаб на НОВ и ПОМ (дејствувала во периодот помеѓу јули 1944 и мај 1945) била втора странска линија на територијата на Вардарскиот дел на Македонија. Мисијата пристигнала преку територијата на Србија, во состав: мајор Скот Дикенсон, шеф на мисијата, Тед, радиотелеграфист, Стево Бузич и Стив Силјанов (по потекло Македонец), преведувачи, и Стефан Бизик, наредник. Била независна мисија која испраќала политички, воени и економски податоци до штабот на Канцеларијата за специјални служби. Мисијата од Македонија била повлечена во мај 1945 г.
1 Наводи
Кога лисјата паѓаат (ТВ серија)

„Кога лисјата паѓаат“ (турски: ''Yaprak Dökümü'') — турска драмска телевизиска серија. Сценариото е земено од истоимениот роман од 1930 г. на турскиот белетрист и драматург Решат Нури (1889-1956).
1 Приказна
„Кога лисјата паѓаат“ е приказна за семејството на Али Риза (Халил Ерѓун) и на неговата жена Хајрије (Ѓувен Хокна), кои своите деца ги воспитуваат со висока морална свест и силни чувства за семејните врски.
Кога семејството ќе се пресели од родното гратче во големиот Истанбул за нивната ќерка Неџла (Фахрије Евџен) да студира на универзитетот, тие ќе се соочат со многу промени во животот. Модерниот свет и економската нестабилност на животот во големиот град се заканите со кои ќе се соочи ова семејство.
Семејството на Али Риза, преку кое се разгледува прашањето за силните семејни врски во модерниот начин на живот е под постојана опасност од распаѓање.
Во главните улоги настапуваа одличните турски глумци Халил Ерѓун, Ѓувен Хокна, Бену Јилдиримлар, Џанер Куртаран, Фахрије Евџен, Дениз Чакар и Ѓокче Бахадир. Режисер на оваа серија, што е многу популарна во Македонија, е Месуде Ераслан. Серијата од 12.09.2011 (12 септември) ќе се емитува на Сител ТВ.
2 Улоги
Глумец/Глумица ! Улога ! Опис на улогата
Халил Ергун, Али Риза Текин, Главата на семејството, женет за Хајрие. Има 5 деца.
Гувен Хокна, Хајрије Текин, Жената на Али Риза.
Бенну Јилдиримлар, Фикрет Текин, Најголемото дете во семејството Текин, понижувањето на неговиот татко, сопруга на Тахсин, маќеа на трите негови деца и мајка на Умут.
Дениз Чакир, Ферхунде, Сопруга на Исмет (1 сезона) Сопруга на Шевкет (2 сезона), Левент Тунџел (3 сезона) и Митхат (4 сезона).
Фахрије Евџен, Неџла Текин, втората ќерка на Али Риза и Хаирие, сопруга на Џем (1, 3 сезона), љубовница на Огуз (1 сезона), станува депресивна, лута и конфликтна. (4 сезона).
Толга Карел, Оѓуз, Сопруг на Лејла (1 сезона), љубовник на Неџла и подоцна Лејла, има дете од Џејда- Каан и сè уште неродено од Лејла.
Џанер Куртаран (1-93) Хасан Кучукчетин (96-174), Шевкет Текин, Сопруг на Ферхунде (2006 1-93), единствениот син во семејството Текин.
Гокче Бахадир, Лејла Текин, Ќерка на Али Риза и Хајрие, сопруга на Огуз (1 сезона), подоцна негова љубовница (4 сезона), психички нестабилна во случките од 1 сезона до крајот на втората.
Седа Демир, Седеф, Ќерка на Нехир, која е вљубена в Шевкет.
Ефсун Караали (1-12) Шебнем Џеџели (15-174), Ајше, Најмалото дете во семејството.
Ахмет Сарачоѓлу, Тахсин Башсој, Сопруг на Фикрет (2-4 сезона).
Гулер Октен, Џеврије, Свекрва на Фикрет.
Башак Сајан, Џејда, Сопруга на Јаман (1 сезона), мајка на детето на Огуз.
Киванч Касабали, Џем, Сопругот на Неџла
Ерен Балкан, Гулшен, Најдобрата пријателка на Ферхунде.
Бедиа Енер, Нејјир, Мајка на Седеф, најдобра пријателка на семејството Текин.
Јусуф Атала, Ахмет, Кафеанџијата, пријател на Али Риза и сопруг на Нејјир.
Месојадно растение

Месојадните растенија се растенија кои добиваат дел од хранливите материи (но не и енергијата) по пат на заробување и јадење на животни и протозои, и тоа најчесто инсекти и други членконоги. Месојадните растенија се адаптирале да растат на места каде почвата е плитка или сиромашна со хранливи материи, особено азот. Чарлс Дарвин во 1875 ја пишува книгата ''Инсектојадни растенија'', која претставува првиот запис за месојадни растенија.
Вистинската месојадност веројатно еволуирала независно шест пати во пет различни редови на цветни растенија, а тие денес се претставени со повеќе од десетици родови. Родовите се состојат од околу 630 видови кои го привлекуваат и го заробуваат пленот, произведувајќи дигестивни ензими, и ги апсорбираат добиените хранливи материи. Покрај овие, преку 300 други протокарниворни растителни видови во неколку родови ги покажуваат некои, но не сите од наведените одлики.
1 Наводи
Четврта македонска албанска бригада

Четвртата македонска албанска бригада (позната и како Седма македонска албанска ударна бригада), била воена единица на НОВ и ПОМ, формирана на 26 август 1944 година на планината Караорман, Струшко. Дејствувала до 1945 година. Во текот на своето постоење, се нарекувала ''Четврта македонска шиптарска бригада'' и ''Седма македонска шиптарска ударна бригада''.
1 Команден состав
Команданти биле Нафи Сулејмани до март 1945 година, а потоа Чедомир Ѓукиќ. Политички комесари биле Кемал Аголи, Муртеза Пеза, Џафер Кодра и Ѓорѓи Бановиќ. Началник на штабот од март 1945 година бил Боро Тодоровски.
Бригадата била формирана од Албанско-кичевско-дебарскиот партизански одред и од новопристигнати борци од Дебарско, Струшко и Кичевско. На денот на формирањето бригадата броела околу 450 борци, претежно од албанска националност од територијата на Македонија, но во нејзиниот состав имало и Македонци, Турци и Црногорци.
На 15 септември, во селото Вранештица, бригадата формациски влегува во составот на Четириесет и осмата (македонска) дивизија на НОВЈ. Дејствувала главно во дебарско-струшкото подрачје против германските и балистичките сили. Учествувала во нападот на Кичево (8 октомври), во борбите на превојот Ќафасан, кај струшките села Радолишта и Заграчани (8 октомври), во нападот (29 октомври) и ослободувањето на Струга (8 ноември) и ја затворила македонско-албанската граница во тој реон, во борбите за ослободување на Кичево и Гостивар.
На 7 јануари 1945 година бригадата била прогласена за ударна и преименувана во Седма македонска албанска народноослободителна ударна бригада. Била прераспределена во Четириесет и втората (македонска) дивизија, со која учествувала во борбите на Сремскиот фронт и во ослободувањето на Славонска Пожега и Загреб. На 1 февруари 1945 година, оваа бригада броела 2.796 борци, а во текот на битките на Сремскиот фронт загинале околу 288 борци и старешини.
Четврта македонска ударна бригада

Четвртата македонска ударна бригада била воена единица на НОВ и ПОМ, формирана во Лисец, на планината Плачковица. Дејствувала од 24 јули 1944 до 1945 година. Била формирана од Плачковичкиот НОПО, делови од Втората и Третата македонска бригада и од новопристигнати борци.
1 Команден состав
Командниот состав на бригадата го сочинувале:* Борис Милевски - командант од 23 јули до 3 октомври 1944 година
* Никола Пеев - Груев - командант од 3 октомври 1944 година
Политички комесари биле:
* Кирил Михајловски - Груица - од 23 јули 1944 година
* Раде Гогов - Црноречки - до 17 септември 1944 година
* Момчило Митревски - од 17 октомври 1944 година
2 Борбени дејства
Бригадата водела борби против бугарските сили кај с. Митрашинци, Беровско (14 август), на пл. Плачковица (16 август), кај Берово (23 август), извршила напад на Виница (30 август). По борбите со германските сили ја ослободила Струмица (9 септември), по што влегла во составот на Педесеттата (македонска) дивизија на НОВЈ (17 септември до средината на октомври 1944) и продолжила со борби со германските сили кај Струмица, селата Нова Маала и Амзали и по комуникацијата Струмица - Берово (22 септември - 3 октомври). Во содејство со други единици, бригадата го ослободила Берово на 13 октомври и продолжила да ги напаѓа германските колони во реонот на Голеш, кај Костурино, на комуникацијата Валандово-Струмица, а потоа ги ослободила Валандово, Удово и Дојран на 7 ноември, по што била упатена да ја затвори југословенско-грчката граница од Гевгелија до тромеѓата со Бугарија.
Во рамките на завршните операции за ослободување на Македонија, оваа бригада учествувала во борбите за ослободување на Кочани, Струмица и други населени места од Источна Македонија.
3 Наводи
Балканска Федерација (весник)

„Балканска федерација“ (француски: ''La Fédération balkanique'') бил весник на комунистичките партии од балканските земји (Албанија, Бугарија, Грција, Македонија, Србија и Хрватска). Излегувал од 15 јули 1924 до февруари 1932 година. Прво излегувал во Виена, а потоа од мај 1931 до февруари 1932 година - во Франкфурт. Излегувал двапати месечно. Го редактирале Димитар Влахов, Георги Димитров, Никола Харлаков и други емигранти комунисти од балканските земји.
Според уводникот во првиот број, имал задача „да пропагира ослободување и самоопределување на балканските народи и нивно федерирање“. Авторите се застапувале главно за Балканска федерација. Имал особено значење за популаризирањето на македонското прашање во светот.
Покрај уредниците, автори на текстовите се и др. Филип Атанасов, Петар Чаулев, Павел Шатев и др.
1 Наводи
Англиска воена мисија при Главниот штаб на НОВ и ПОМ

Англиската воена мисија при Главниот штаб на НОВ и ПОМ (дејствувала во периодот од септември 1943 до 24 јуни 1945). Во септември 1943 г. британската Служба за специјални операции (СОЕ) испратила две воени мисии на територијата на Македонија што требало да се придружат на Главниот штаб на НОВ и ПОМ во Црвена Вода.
* Првата мисија, со кодирано име Monkeywrench, била предводена од Џорџ Квајн,
* Втората мисија, со кодирано име Mulligatawny, била предводена од Мостин Дејвис.
1 Текот на мисијата
Членовите на двете мисии биле спуштени на територијата на Албанија кај селото Лење. Мисијата била раководена од капетанот Мостин Дејвис при силите на Бали Комбетар. Истиот ден се спуштила и мисијата на мајорот Џорџ Квајн. При крајот на септември двете мисии дошле на територијата на Македонија. По добиената директива од Сојузничката команда на Средниот Исток во Каиро, на 5 октомври 1943 г. мисијата на Мостин Дејвис пристигнала во Главниот штаб на НОВ и ПОМ во селото Црвена Вода, каде што претходните денови пристигнала и мисијата на Џорџ Квајн.
Со истата наредба Џорџ Квајн бил одреден за шеф на Англиската воена мисија при Главниот штаб на НОВ и ПОМ. Тие биле сведоци на борбите на единиците на НОВ и ПОМ за ослободување на Кичево и Дебар. До крајот на војната седум британски воени мисии биле испратени во поголемите единици на НОВ и ПОМ и директно следеле и го известувале својот штаб во Каиро за борбата на македонските партизани. Нивна задача била да се запознаат со НОВ во Македонија, под чие раководство се водела војната и кои се нејзините цели. Првите количества британско оружје пристигнале на 7 октомври 1943 година.
По Ослободувањето мисиите се префрлиле во Скопје, дел од нив биле евакуирани, а дел останале да известуваат за настаните во Македонија.
Британските мисии на територијата на Вардарскиот дел на Македонија се задржале до јуни 1945 г., кога бил отворен првиот Британски конзулат (24 јуни 1945). Прв британски конзул по Ослободувањето бил Леонард Артур Скоуп.
Присуството на мисиите при Главниот штаб на НОВ и ПОМ значело и признавање на придонесот на НОВ и ПОМ во заедничката борба на Антихитлеровата коалиција против силите на Оската.
2 Наводи
Британски музеј

Британскиот музеј (англиски: ''British Museum'') е еден од најстарите и најголемите музеи во светот. Музејот бил основан во 1753 година и се наоѓа во Лондон, Англија.
Во библиотеката на музејот се наоѓаат повеќе од 7 милиони книги напишани на околу 105 јазици и повеќа од 3.000 папируси. Во музејот се наоѓаат голем број на уметнички слики, монети и медали од различни ери. Овде се наоѓа и познатиот Камен од Розета.
Четириесет и втора дивизија на НОВЈ

Четириесет и втората дивизија на НОВЈ (делувала во периодот од 1944 до 1945) била воена единица формирана на 7 септември 1944 г. во селото Лисиче, Велешко. Во нејзиниот формациски состав влегле третата, осмата и Дванаесетта македонска бригада. Од 6 декември 1944 година до 9 јануари 1945 година во нејзиниот состав била Четиринаесетта македонска ударна бригада, од 9 јануари 1945 година влегла Седма албанска бригада, и од 18 февруари 1945 година влегла Првата македонска артилериска бригада. Во втората половина на ноември дивизијата имала 4.136 борци и старешини. Од средината на октомври 1944 г. дивизијата влегла во составот на Шеснаесетти корпус на НОВЈ.
1 Команден состав
Командниот состав на дивизијата го сочинувале:* Коста Јашмаков, командант до 6 декември 1944 година
* Миливоје Грозданиќ, командант од 6 декември 1944 година
Политички комесари биле:
* Боро Чаушев - Странџата, политички комесар
* Јонче Фотевски, политички комесар
* Раде Гогов - Црноречки, политички комесар од 6 декември 1944 година
* Бено Русо, политички комесар од 6 јануари 1945 година
2 Борбени дејства
Дивизијата дејствувала на поширокото подрачје на Скопје, главно на комуникациите кон Велес. Дејствувала и по комуникацијата Скопје–Тетово против германските и балистичките сили. Во рамките на овие операции, на 1 ноември 1944 година била нападната железничката станица во Драчево, општината во село Батинци, а на 2 ноември 1944 година, селото Зелениково. На 8 ноември 1944 година, нејзините борци имале жесток судар со Германците во пределот на Карлијак, како и кај с. Глумово, с. Шишево и Гргурница. Нејзините единици на 9 ноември 1944 г. го ослободиле Велес, а потоа учествувале и во ослободувањето на Скопје на 13 ноември 1944 г.
по заповед на штабот на Шеснаесеттиот корпус, при оваа дивизија се одржал курс за воени раководители, кој го водел Кирил Хаџи Костовски. Курсот го посетувале 15 одбрани борци од секоја бригада на оваа дивизија.
Во декември 1944 г. дел од нејзините единици се борела на Косово. Во почетокот на јануари 1945 г. во нејзиниот состав влегле третата и 16 македонска и Четврта македонска албанска бригада и Прва артилериска бригада, а потоа влегла во составот на Петнаесетти корпус на НОВЈ по реорганизацијата. Дивизијата се борела на Сремскиот фронт и во завршните операции за ослободување на Југославија. Во април 1945 година, оваа дивизија броела околу 7000 борци и старешини.
Четириесет и деветта дивизија на НОВЈ

Четирисет и деветтата дивизија на НОВЈ (дејствувала од 1944 до 1945) била воена единица формирана во селото Црноец, Битолско, на 10 септември 1944 година. Во нејзиниот формациски состав влегле 5-та и 7-та македонска ударна бригада и Битолско-преспанскиот партизански одред.
1 Команден состав
Командниот состав на дивизијата го сочинувале:* Васко Карангелески, командант од 25 септември 1944 година
* Чеде Филиповски - Даме, командант од 6 декември 1944 година
Политички комесари биле:
* Иљо Јовчевски, политички комесар од 25 септември 1944
* Ѓорѓи Симоновски, политички комесар
* Ѓоре Велковски, политички комесар од 6 декември 1944 година
2 Борбен состав
Во почетокот на октомври 1944 г. дивизијата била реорганизирана, па во нејзиниот состав влегле и Втората македонска ударна бригада и Костурско-леринскиот баталјон „Гоче“ (од Македонци од тој дел) и потоа влегла во составот на Петнаесетти македонски корпус (со бројна состојба од 4.200 борци и старешини).
По ослободувањето на Прилеп (2 септемрви 1944 г.) на местото на 2-та во составот на дивизијата влегла 9-та македонска бригада. Новиот состав го формирале 5-та, 7-та и 9-та македонска и Првата егејска бригада. Во декември 1944 г. во нејзиниот состав влегле 6-та, 9-та и 11-та македонска, како и Првата артилериска бригада.
3 Борбени дејства
Борбените дејства на дивизијата главно се довивале на просторот околу Пелагонија и Преспа, против германските единици од армиската група Е. Дивизијата водела борби на комуникациите: Лерин – Битола и Охрид – Ресен – Битола – Прилеп против ГАЕ кои се повлекувале од Грција. Единици од составот на оваа дивизија учествувале во борбите за конечно ослободување на Прилеп, Битола, Ресен, Охрид, Струга, а потоа и против балистичките формации кај Кичево, Зајас и Гостивар.
Битолски партизански одред „Јане Сандански“

Битолскиот Народноослободителен Партизански Одред „Јане Сандански“ (формиран кај с. Лавци, Битолско, на 8 септември 1942 - дејствувал до крајот на март 1943) бил воена единица на НОВ и ПОМ. Бил наречуван и Народноослободителна партизанска чета.
Одредот извршил напад на железничката станица Српци – Беранци (15 ноември 1942). Зимата 1942/43, поделен по групи, одржувал политички митинзи по битолските села. Кон средината на март 1943 година влегол во состав на Битолско-преспанскиот НОПО „Даме Груев“. Во април, поради засилените дејства на бугарските и италијанските сили, здружениот одред се префрлил на костурско-леринското подрачје. Потоа одредот пак се вратил во Битолско, со зголемен прилив на нови борци, а од издвоените борци од Битолско бил формиран новиот Битолски НОПО „Гоце Делчев“.
Наредната година, на 4 септември 1944 година, повторно бил формиран истоимен одред кој дејствувал долж патот Ресен–Битола во составот на 49. Дивизија на НОВЈ.
1 Наводи
Вестминстерски мост

Вестминстерскиот мост (англиски: ''Westminster Bridge'') е мост кој се наоѓа во Лондон, на реката Темза, спојувајќи ги Вестминстер и Ламбет.
Денешниот мост бил изграден во 1862 година на местото на друг дрвен мост кој датирал од 1750 година. Вестминстерскиот мост е еден од најстарите мостови во Лондон. Неговата должина изнсува 252 метри, а е широк 25,5 метри.
Во непосредна близина на мостот се наоѓа Вестминстерската палата.
Битолски партизански одред „Гоце Делчев“

Битолскиот Народноослободителен Партизански Одред „Гоце Делчев“ (формиран кај с. Прекопана на планината Вич, Костурско, 22 мај 1943 – Тиквешијата, средината на септември 1943).
Одредот бил формиран од борците на Битолско-преспанскиот НОПО „Даме Груев“ и новопристигнатите борци. При формирањето броел 56 борци, но набрзо достигнал 80 борци.
1 Битки и акции
На леринско-костурската територија, одредот имал повеќе акции кај селата: Вишени, Черешница, Блаце, Жервени, Дреновени, Чрновишта и Поздивишта. Заедно со Леринскиот НОПО „Вичо“ ги разоружал контрачетниците на леринско-костурското подрачје (23 мај – 1 јуни). Потоа се префрлил во Битолско (11 јуни), каде што извршил напад на италијанската караула меѓу селата Герман – Брајчино, кај с. Лавци водел борба против бугарската полиција (23 јуни), а кај селото Рајца, на пл. Баба и на Сливничка Планина (во Преспа) водел борба против италијанските карабинери (2–8 август).
По капитулацијата на Италија, кај селото Отешево разоружал група од 60 италијански војници, а кај селото Љубојно, заедно со Одредот „Даме Груев“, разоружале над 200 италијански војници. По наредба на Главниот штаб на НОВ и ПОМ (прва половина на септември 1943 година), одредот се поделил на два дела – едниот дел останал во Преспа, а главнината заминала на планината Кајмакчалан и Кожуф, вршејќи диверзии на железничката линија Лерин – Воден – Солун и ја онеспособувал за сообраќај. По митинзите во селата во Чеган, Кронцелево (Воденско), Попадија (Леринско), Саракиново, Горно и Долно Родево (Мегленско) и Тиквешко, влегол во состав на баталјонот „Страшо Пинџур“. Делот што останал во Преспа влегол во составот на баталјонот „Стив Наумов“.
2 Наводи
Лондонски мост

Лондонскиот мост (|London Bridge) е мост на реката Темза во Лондон, Англија. Мостот ги поврзува Сити и Садарк, во близина на мостот Тауер Бриџ.
Официјално мостот бил изграден во 17 март 1973 година, на местото на постар мост кој датирал од 1729 година. Лондонскиот мост е еден од најновите во британската престолнина.
Ватерло (мост)

Мостот Ватерло (англиски: ''Waterloo Bridge'') е мост кој се наоѓа над реката Темза во Лондон, Англија. Мостот се наоѓа помеѓу мостот Блекфрајарс и Хангерфорд. Овој мост ги поврзува Вестминстер и Ламбет.
Името на мостот произлегува од британската победа во Битката кај Ватерло во 1815 година. Првиот мост бил изграден во 1809-1810 година, од страна на Џон Рене. Денешниот мост пак бил изграден во 1945 година. Овој мост е сличен на Лондонскиот мост. Како една од најкарактерните разлики е тоа што мостот Ватерло има четири столбови, а Лондоснкиот два.
На овој мост, во 1978 година бил убиен бугарскиот писател Ѓорги Марков, по нарачка на бугарската Државна сигурност.
Нелсонов столб

Нелсоновиот столб е споменик кој се наоѓа на плоштадот Трафалгар во Лондон, Англија. Споменикот бил изграден и е посветен во чест на адмиралот Хорацио Нелсон кој загинал во Битката кај Трафалгар во 1805 година.
Споменикот бил изграден во периодот од 1840 до 1843 година. Негов автор е архитектот Вилијам Реилтон. Изградбата на чинела £47.000 (околу 4 милиони денешни евра).
Лавовите на подножјето се дело на сликарот Едвид Лендсиер.
2011 во книжевноста

Годината 2011 во книжевноста ќе содржи извесни значајни збиднувања и нови книжевни дела.
1 Престојни
1.1 Книжевност
*Карен Расел - „Свомплендија“ (''Swamplandia!''), (11 февруари)
*Дејвид Фостер Волес - „Бледиот крал“ (''The Pale King''), (април)*Чак Паланик - „Проколната“ (''Damned'')
1.2 Белетристика
*Џојс Керол Оутс - „Приказна на една вдовица“ (''A Widow's Story''), (15 февруари)
2 Поврзано
* Список на литературни награди
* Список на поетски награди
Плоштад Трафалгар

Плоштадот Трафалгар (англиски: ''Trafalgar Square'') е плоштад кој се наоѓа во Лондон, Англија. Името на овој плоштад доаѓа од британската победа во Наполеоновите војни во истоимената битка од 1805 година. Во почетокот како друга варијанта за името на плоштадот била и Вилијам IV.
Во 1820 година, принцот наредил на архитектот Џон Неш да започне со создавање на проект на овој реон. Сепак, денешната архитектуа на плоштадот е дело на Сер Чарлз Бари и истата е завршена во 1845 година. За последен пат плоштадот бил реконструиран во 2003 година.
Денес овој плоштад е еден од најголемите туристички атракции во Лондон, познат по место каде се собираат бели гулаби.
1 Поврзано
* Трафалгар (’рт)
Крокодили (род)

Родот на крокодилите се еден од трите рода од фамилијата Крокодили. Во овој род има 12 вида:
* Род ''Crocodylus''**''Crocodylus acutus'', Американски крокодил
**''Crocodylus cataphractus'', Африкански крокодил (според најновите истражувања на ДНК и морфологијата, се смета дека овој вид можеби спаѓа во свој сопствен род ''Mecistops'')**''Crocodylus intermedius'', Ориночки крокодил
**''Crocodylus johnsoni'', Слатководен крокодил
**''Crocodylus mindorensis'', Филипински крокодил
**''Crocodylus moreletii'', Мексикански крокодил
**''Crocodylus niloticus'', Нилски крокодил (подвидот кој живее на Мадагаскар се нарекува и Црн крокодил)
**''Crocodylus novaeguineae'', Новогвинејски крокодил
**''Crocodylus palustris'', Индиски крокодил
**''Crocodylus porosus'', Морски крокодил
**''Crocodylus rhombifer'', Кубански крокодил
**''Crocodylus siamensis'', Сијамски крокодил
Електроиндустрија во Македонија

Електроиндустријата како една од поразвиените индустриски гранки во Македонија, може да се подели во два периода. Првиот период е развојот до 1991година, а вториот по овој датум. Во првиот период позначајни електроиндустриски капацитети се: „ЕМО“ од Охрид, „Микрон“ од Прилеп, „Раде Кончар“ од Скопје, „Селена“ од Штип, фабриката за кабли „Неготино“ од Неготино, фабриката за фрижидери „Фринко“ од Битола и др. Овие фабрики што биле значајни производни капацитети до осамостојувањето на Македонија, во транзициониот период се нашле во незавидна положба. По осамостојувањето на Македонија се развиваат голем број мали и средни фирми за производство на електроопрема како што се: „Леов компани“ од Велес, значаен број производствени фирми за компјутерска опрема како и некои позначајни компании за производство на уреди за климатизација.
1 Групација
Во Македонија постои и функционира групацијата за електроиндустријата, која претставува стручен облик на организирање и работење во рамките на Здружението на металната и електроиндустријата, преку кои членките самостојно одлучуваат и вршат работа од областа на електроиндустријата. Во групацијата членуваат околу 30 правни лица репрезенти кои се занимаваат со производство на електрични машини и апарати, производство на радија, телевизори и комуникациона опрема и апарати, како и други заинтересирани правни лица чија дејност е поврзана со оваа област.
Битолско-преспански партизански одред „Даме Груев“

Битолско-преспанскиот НОПО „Даме Груев“ (над с. Златари на пл. Бигла, Ресенско, 6 јули 1942 – с. Сливово, Охридско, 18 јули 1943) бил воена единица на НОВ и ПОМ.
Наскоро по формирањето, на 2 август, Илинден, ја уништил општинската зграда и одржал митинг во Смилево, родното место на Даме Груев. Потоа, извршил напади на бугарските сили во селата Кажани, Битолско (18 август) и Златари (21 август). На 22 октомври одредот одржал митинг во Сопотско, Ресенско, по што се поделил на две групи и се префрлил на територијата на Преспа под италијанска окупација. Од крајот на декември 1942 година до крајот на февруари 1943 година одредот, во договор со албанското народно-ослободително движење, се наоѓал на територијата на македонските села во Мала Преспа.
На 25 март 1943 година во состав на овој одред влегол Битолскиот НОПО „Јане Сандански“ и тогаш одредот броел 36 борци. Поради засилените дејства на бугарските и италијанските сили, на 5 април одредот се префрлил на костурско-леринското подрачје, каде, заедно со Леринскиот партизански одред „Вичо“, учествувал во борбите против месните контрачети (април-мај 1943). Во овој период во одредот имало зголемен прилив на нови борци.
На 20 мај од борците од Битолско бил формиран новиот Битолски НОПО „Гоце Делчев“.
Потоа одредот се вратил во Преспа, а на 17 јули главнината од одредот преминала во Дебрца, каде што извршувала диверзантски акции и влегла во составот на новоформираниот баталјон „Мирче Ацев“. Делот од одредот што останал во Преспа, по капитулацијата на Италија, на 12 септември, заедно со Битолскиот НОПО „Гоце Делчев“, кај селото Љубојно разоружале над 200 италијански војници, а во ноември 1943 влегле во составот на Битолскиот баталјон „Стив Наумов“.
Наредната година повторно бил формиран истоимен одред (4 април 1944) и дејствувал долж патот Ресен – Битола во составот на 49. Дивизија на НОВЈ.
1 Народни херои од НОПО „Даме Груев“
Од борците на одредот, петмина биле прогласени за народни херои:
* Петар Божиновски
* Естреја Овадија - Мара
* Илија Јовановски - Цветан
* Јосиф Јосифовски - Свештарот
* Вангел Нечевски
2 Борци во НОПО „Даме Груев“
# Ѓоре Велкоски - Косте - командир
# Наум Веслиевски - Овчарот - заменик-командир
# Јосиф Јосифовски - Свештарот - политички комесар
# Илија Спировски - Панде - заменик-политички комесар
# Тодор Ангеловски - Строгов - командир (извесен период)
# Петар Божиновски - Кочо
# Естреја Овадија - Мара
# Гавро Пановски-Јуноша
# Петар Љутовски - Малчик
# Вангел Нечевски - Тунело
# Ристо Тодоровски - Фет
# Виктор Мешулам - Бустрик
# Пепи Песо - Цане
# Илија Ивановски - Томе
# Ламбе Бошевски - Јани
# Крсте Соколовски - Јордан
# Мите Трајчевски - Васил
# Славе Илиевски - Стево
# Илија Илиевски - Цветан
# Васко Ангеловски - Пурино
3 Наводи
ХЕЦ „Филтерница“

Филтерница претставува деривациона хидроелектрана. Изградена е во 1996 година и работи на водите од доводниот канал на ХС Стрежево, а предавањето на електричната енергија е на напонско ниво од 10 KV. Таа го користи вишокот на вода од алиментациониот канал на акумулацијата „Стрежево“ и водите кои се доведуваат од алиментациониот канал до филтерската станица „Дихово“.
Канадски дом (Лондон)

Канадскиот дом (англиски: ''Canada House'') се наоѓа на плоштадот Трафалгар во Лондон. Овој објект претставува официјална амбасада на Канада во Обединетото Кралство.
Зградата била изградена во текот од 1824 до 1827 година. За главен архитект бил избран Сер Роберт Смерк, кој бил главен изведувач и на Британскиот музеј. Нејзината намена се пренасочила во 1923 година, кога ''Канада'' официјално ја наемила зградата. Така, во следните две години објектот бил реновиран и официјално отворен на 29 јуни 1925 година, од страна на кралот Џорџ V и кралицата Марија. На церемонијата присуствувале и неколку поранешни британски премиери.
Во текот на 1960-тите, Канада во голема мера го зголемила своето присуство во кралството, па во 1961 година го изнајмила итн. Мекдоналдов дом.
Во 1993 година, Канадскиот дом официјално била затворен од страна на канадската влада, главно поради намалување на трошоците. Во 1997 година, објектот бил реновиран. Денес, Канадскиот дом служи како место каде се одржуваат конференции, приеми, предавања и ручеци. Освен тоа, во објектот се наоѓаат и неколку артефакти од историска важност.
Деценија

Деценија, декада или десетлетие претставува период од десет години.
Зборот „деценија“ доаѓа од латинскиот збор ''decennium',' додека пак поимот „декада“ потекнува од старогрчкото „декас“ што значи десет.
1 Деценијата како мотив во популарната култура
* „Деведесетите“ (српски: ''Деведесете'') — песна на српскиот поп-музичар Ѓорѓе Балашевиќ од 1986 година.
* „Нова декада“ (англиски: ''A New Decade'') — песна на англиската рок-група ''The Verve'' од 1995 година.
* „Осумдесетите“ (англиски: ''Eighties'') — песна на британската рок-група ''Killing Joke'' од 1984 година.
* „Декади“ (англиски: ''Decades'') — песна на британската рок-група Џој дивижн (''Joy Division'') од 1980 година.* „Деценија“ — музички албум на српската фолк-пејачка Светлана Ражнатовиќ-Цеца од 2001 година.
2 Поврзано
* Список на децении
* Век
* Милениум
Црква Свети Мартин (Лондон)

Црквата Свети Мартин (англиски: ''St Martin-in-the-Fields'') е англиканска црква која се наоѓа на плоштадот Трафалгар, во Вестминстер, Лондон, Англија.
Според ископувањата од 2006 година, под темелите на црквата била откриена гробница, кој датира од околу 410 година. Ова дополнително го потврдил фактот за важноста на Вестминстер во тоа време. Првите податоци за црквата датираат од околу 1222 година. Сепак се смета дека таа била реконструирана во времето на Хенри VIII, во 1542 година.
Црквата успеала да го преживее Големиот лондонски пожар од XVIII век, но сепак морала да биде реновирана. Така, новиот објект бил започнат во 1721 година, а се завршил пет години подоцна. За главен архитект бил избран Џејмс Гибс. Самиот облик на оваа црква бил широко критикуван, главно поради обвинувањата на поголемиот дел од месните жители дека црквата била копија на оние цркви кои во тоа време се граделе во САД.
Црква „Св. Архангел Михаил“ - Подбреге

Свети Архангел Михаил — главна селска црква во селото Подбреге, Македонија.
Во 2007 година била подигната целосно нова градба на црквата, за подоцна старата црква од 1916 година да биде целосно срушена.
1 Местоположба
Црквата се наоѓа на самите селски гробишта, во средишниот дел на селото Подбреге.
2 Историја
Црквата била подигната во 1916 година, а претходно на тоа место немало храм.
Новата црква е осветена на 7 октомври 2007 година. Изградена е веднаш до старата црква.
3 Галерија
Фотографии од 2021 г. кога постоела само новата црква
Фотографии од 2010 г. кога уште постоеле двете цркви
4 Поврзано
* Тетовско архијерејско намесништво
* Сиричинско-раотинска парохија
* Подбреге
Св. Андреја (брана)

:''За други значења на поимот Св. Андреја видете на појаснителната страница''
Свети Андреја ― лачна бетонска брана и таа претставува прва брана изградена во Македонија, односно изградена e во 1938 година. Сместена е на излезот на реката Треска од тесната клисура, блиску до Скопје. Таа е функционално и естетски одлично е вклопена во теренот и е проектирана од страна на архитектот Миладин Пеќинар. Градежните работи поврзани со нејзината изградба целосно завршиле во 1938 година кога всушност бил изграден патот кој денес води од браната до манастирската црква Св.Андреја и планинарскиот дом. Дотогаш патот до Св.Андреја бил исклучително тежок и тешко достапен. Висока е 29,5 m, долга 64 m, со волумен од 3.000 м<sup>3</sup>. Конструирана е со 10 хоризонтални лака, со челен прелив со тунелски одвод во десниот брег. Наменета е за производство на електрична енергија, односно за акумулирање на водите, кои потоа поминуваат низ турбините на ХЕ Матка и ХЕ Св. Петка. Браната е единствена ваква во светот. Таа е во облик на лак, а прстените во неа се независни еден од друг така што ако тие пукнат не може да се случи хаварија. Св. Андреја е училиштен тип централа бидејќи во неа се е видливо, до работното коло, за разлика од поновите брани, во кои сите делови се блиндирани. Браната намерно не е повисока од 30 метри за да не се случи ако надојдат водите, да се поплави Андреашкиот манастир.
Браната преживеала две поплави. Првата, која шест месеци ја блокирала нејзината работа, била во 1962 година. Езерото тогаш било блокирано од нанос на дрва. По втората поплава, која се случила во 1979 година, вработените успеале за седум дена да го средат хаосот и да ја стават браната во функција.
1 Поврзано
*Матка (езеро)
*ХЕ Матка
*ХЕ Св. Петка (Матка 2)
Банкетен дом

Банкетниот дом (англ. ''Banqueting House'') е единствениот преостанат дел од некогашната Вајтхолска палата. Домот се наоѓа недалеку од плоштадот Трафалгар, во Лондон, Англија. Самата градба има значајно место во историјата на англиската архитектура, бидејќи таа била една од првите кои требало да се реконструираат од неокласична во англиска архитектура.
Објектот бил изграден во 1619 година, од страна на Иниго Џонс, а завршена во 1622 година. Главниот архитект архитектонски паднал под големо влијание на италијанскиот архитект Андреја Паладио. За изградба на објектот биле издвоени £15.618. Во 1649 година Чарлс I бил погубен токму пред оваа зграда. Самиот дом најверојатно бил планиран да биде дел од големата палата Вајтхол, но со започнувањето на Граѓанската војна во Англија, тоа било оневозможено, главно поради опожарувањето на Вајтхол. Во 1685 г. Банкетниот дом станал првиот објект во Англија што имал стакло на прозорците.
Адмиралитетска куќа

Адмиралитетската куќа (англиски: ''Admiralty House'') се наоѓа во Лондон, Англија. Објектот бил изграден во 1786 година по молба на адмиралот Лорд Хауи. Нејзин главен архитект бил Сер Роберт Тејлор. Оваа куќа била официјална резиденција на првите лордови на адмиралството до 1964 година, како и на неколку премиери на земјата, во времето кога Даунинг Стрит 10 била реконструирана или реновирана.
Во оваа ќуќа се состаниле Џон Кенеди и Харолд Макмилан во 1962 година. Винстон Черчил живеел во оваа куќа во перидот од 1911-1915 и 1939-1940 година.