Латинка Перовиќ

Латинка Перовиќ (4 октомври 1933 – 12 декември 2022) — југословенски комунистички лидер, историчар и политичар. За време на постоењето на Социјалистичка Федеративна Република Југославија, Перовиќ била генерален секретар на Сојузот на комунисти на Србија (СКС) во периодот помеѓу 1968 и 1972 година. На 21 октомври 1972 година, Перовиќ поднела оставка од сите нејзини политички позиции, заедно со Марко Никезиќ, под обвинение дека биле претерано либерални. Оставките биле прифатени од Централниот комитет на СКС на 25 октомври. На разрешувањето на српските комунистички реформатори во 1972 година му претходело отстранувањето на хрватските националисти за време на Хрватската пролет.
По нејзиното отстранување од активната политика, Перовиќ се фокусирала на научна работа во Институтот за историја на работничкото движење на Србија (денешен Институт за понова историја на Србија). За време на распадот на Југославија во 1990-тите години и за време на југословенските војни, Перовиќ била еден од најострите критичари на српскиот национализам, особено на Слободан Милошевиќ и неговиот режим.
1 Биографија
Перовиќ била родена во Белошевац, Крагуевац, Кралство Југославија (денешна Србија) на 4 октомври 1933 година. Перовиќ завршила локална женска гимназија во Крагуевац во 1952 година. Дипломирала историја на Универзитетот во Белград и докторирала по политички науки во 1975 година на истиот универзитет. Претходно, магистрирала и на Факултетот за политички науки во Белград во 1965 година.
На 27-годишна возраст, таа веќе била претседател на Конференцијата за општествена активност на жените на Југославија (1960–1964). Перовиќ била секретарка на Централниот комитет на Сојузот на комунисти на Србија од 1968 до 1972 година.
Во 1972 година, Марко Никезиќ (претседател на ЦК на ЛХС) и Перовиќ биле отстранети од своите позиции бидејќи Јосип Броз Тито ги сметал нивните ставови за премногу либерални. Таа никогаш не се вратила во политиката после тоа. Перовиќ се посветила на историски истражувања и станала позната како еден од најистакнатите експерти за српската историја од 19 век па наваму.
Од 1976 до 1998 година, Перовиќ работела во Институтот за понова историја на Србија. Во своите дела и студии за модерна Србија, таа често нагласувала дека на Србија ѝ е потребен политичар кој јавно ќе ја преземе одговорноста за уништувањето извршено во поранешна Југославија за да помогне во помирувањето со соседните држави и да спречи повторување на ваков вид трагедија. Таа била против режимот на Слободан Милошевиќ, нарекувајќи го неговиот политички систем „култура на убиства“. По војната, таа била првата личност во Србија што го нарекла масакрот во Сребреница геноцид и повикала на одговорност од страна на Србија.
Од 1993 година, Перовиќ била главен уредник на списанието „Текови на историјата“.
Перовиќ починала во Белград на 12 декември 2022 година, на 89-годишна возраст. Таа била кремирана на гробиштата Ново Гробље во Белград на 21 декември 2022 година, во присуство на нејзиното семејство и пријатели.
2 Избрани дела
Книгата од 2010 година „Факти и толкувања. Два разговора со Латинка Перовиќ“ вклучувала детална библиографија на Латинка Перовиќ со список од 8 монографии, 10 книги со историски извори со воведни студии за 19 век, девет книги со историски извори со воведни студии за 20 и 21 век, 18 предговори и постскриптуми, 78 студии, дискусии и статии и 13 забележани рецензии. Библиографијата не вклучувала статии, интервјуа и говори за промоции на книги, кои биле објавени во разни весници и списанија, како и некролози. Перовиќ продолжила да пишува и во следните години. Нејзината книга од 2015 година „Dominantna i neželjena elita“ (Доминантна и непосакувана елита) предизвикала критички одговор од хрватскиот социолог Мира Богдановиќ, која во својата книга од 2016 година „Elitistički pasijans: Povijesni revizionizam Latinke Perović“ (Елитистички пасии: Историски ревизионизам на Латина Перовиќ) ја критикувала Перовиќ за измислување концепти за доминантни и непосакувани елити кои не постојат во социолошката наука.
2.1 Монографии
Извор:*''Pera Todorović (|Пера Тодоровиќ)''. Рад. Белград
*''Od centralizma do federalizma: KPJ o nacionalnom pitanju (|Од централизам до федерализам: Комунистичката партија на Југославија и националното прашање). Глобус. Загреб (1984)''. Глобус. Загреб (1984)
*''Srpski socijalisti 19. veka: Prilog istoriji socijalističke misli: (|Српските социјалисти во деветнаесеттиот век: Придонес кон историјата на социјалистичката мисла)'' (1985-1995)
**''Knj. 1: Prvi poznavaoci i pristalice socijalističkih učenja u Srbiji (|Прва книга: Првите познавачи и поддржувачи на социјалистичките идеи во Србија)''. Рад. Белград (1985)
**''Knj. 2: Ideje i pokret Svetozara Markovića (|Втора книга: Идеите и движењето на Светозар Марковиќ)''. Рад. Белград (1985)
**''Knj. 3. Doktrina narodnjaštva teorijski okvir srpskog socijalizma (|Трета книга: Доктрината на народниците е теоретска рамка на српскиот социјализам)''. Службен лист на СРЈ. Белград (1995)
*''Planirana revolucija. Ruski blankizam i jakobinizam (|Планираната револуција. Руски бланкизам)''. БИГЗ-Глобус. Белград-Загреб. (1988)
*''Zatvaranje kruga. Ishod rascepa 1971-1972 (|Затворањето на кругот. Последици од расколот од 1971-1972 година)''. Светлост. Сараево (1991)
*''Srpsko-ruske revolucionarne veze. Prilozi za istoriju narodnjaštva u Srbiji (|Српско-руски револуционерни врски. Прилози за историјата на народничките идеи во Србија) (1994)
*''Ljudi, događaji, knjige, Helsinški odbor za ljudska prava u Srbiji (|People, Events Books, Helsinki Committee for Human Rights in Serbia)''. Белград. (две изданија). (2000)
*''Između anarhije i autokratije. Srpsko društvo na prelazima vekova (XIX-XXI) (|Помеѓу анархијата и автократијата. Српското општество на преминот од вековите (XIX-XXI))''. Хелсиншки комитет за човекови права во Србија. Белград (2006)