Час на Земјата

Часот на планетата Земја — светско движење организирано од Светскиот фонд за природа (СФП). Настанот се одржува секоја година, охрабрувајќи ги поединците, заедниците и бизнисите да ги исклучат несуштинските електрични светла, еден час, од 8:00 до 9:00 часот попладне во последната сабота од март, како симбол на посветеноста на планетата. Започнало како настан за исклучување на светлата во Сиднеј, Австралија, во 2007 година.
Повремено, во годините кога Велика Сабота се паѓа во последната сабота од март, Часот на планетата Земја се поместува една недела порано отколку нејзиниот вообичаен датум.
1 Историја
1.1 Концепција и почеток: 2004–2007 година
Во 2004 година, соочен со научни наоди, СФП Австралија се состанала со рекламната агенција Лео Бурнет Сиднеј за „''да разговараат за идеите за ангажирање на Австралијците за прашањето за климатските промени''“. Идејата за исклучување од големи размери била измислена и развиена во 2006 година, првично под работен наслов „''Големиот удар''“. СФП Австралија го претставила својот концепт на Fairfax Media кој, заедно со градоначалникот на Сиднеј, Кловер Мур, се согласиле да го поддржат настанот. Часот на планетата Земја за 2007 година се одржал на 31 март во Сиднеј, Австралија во 7:30 часот по месно време.
Во октомври 2007 година, Сан Франциско спровел своја програма „''Lights Out''“ инспирирана од Часот на планетата Земја во Сиднеј. По нивниот успешен настан во октомври, организаторите одлучиле да застанат зад проектот кој бил планиран за март 2008 година.
1.2 2008
Часот на планетата Земја 2008 се одржал меѓународно на 29 март 2008 година од 8 до 9 часот по месно време, по повод првата годишнина од настанот. 35 земји ширум светот учествувале како официјални водечки градови, а проектот бил поддржан од над 400 градови. Знаменитостите ширум светот го исклучиле своето несуштинско осветлување за Часот на планетата Земја. Некои мрежни места учествувале на настанот, при што почетната страница на Google станала „''темна''“ тој ден.
Според онлајн истражувањето на Zogby International, 36 милиони Американци - приближно 16 проценти од возрасната популација на САД - учествувале во Часот на планетата Земја во 2008 година. Истражувањето, исто така, покажало дека има зголемување за 4 процентни поени во нивото на интерес за еколошки прашања како што се климатските промени и загадувањето директно по настанот (73 проценти пред настанот наспроти 77 проценти по настанот).
Тел Авив го закажал својот Час на планетата Земја за четврток на 27 март 2008 година за да избегне судир со Шабат. Даблин го поместил нивниот Час на планетата Земја помеѓу 9 и 10 pm поради нивната северна географска местоположба.
Според СФП Тајланд, Бангкок ја намалил потрошувачката на електрична енергија за 73,34 мегавати, што за еден час е еквивалентно на 41,6 тони јаглерод диоксид.''Бангкок пост'' дал различни бројки од 165 мегават-часови и 102 тони јаглерод диоксид. Забележано е дека ова е значително помалку од сличната кампања иницирана од Градското собрание на Бангкок претходната година во мај, кога биле заштедени 530 мегават-часови и намалени 143 тони емисија на јаглерод диоксид.''Philippine Electricity Market Corp.'' забележал дека потрошувачката на енергија се намалила за околу 78,63 мегавати во Метро Манила и до 102,2 мегавати на Лусон. Максималниот пад на побарувачката од околу 39 MW била забележана во 8:14 часот попладне во Метро Манила и околу 116 MW во 8:34 pm во мрежата на Лусон.
Онтарио користел приближно 900 мегават-часови помалку електрична енергија за време на Часот на планетата Земја. Во еден момент, Торонто забележал намалување на потрошувачката за 8,7% во споредба со типичната мартовска саботна вечер.
Ирска во целина ималанамалување на користењето електрична енергија од околу 1,5% за вечерта. Во тричасовниот период помеѓу 6:30 часот и 21:30 часот попладне, имало намалување за 50 мегавати, заштедувајќи 150 мегават-часови или приближно 60 тони јаглерод диоксид.
Во Дубаи, каде што надворешното осветлување на неколку главни градски знаменитости било исклучено, а уличното осветлување во одредени области намалено за 50%, Управата за електрична енергија и вода објавило заштеда од 100 мегават-часови електрична енергија. Ова претставувало намалување на побарувачката за 2,4% во споредба со пред почетокот на часот.
Најдобар резултат имал постигнато Крајстчерч, Нов Зеланд, при што градот пријавил пад од 13% во побарувачката на електрична енергија. Сепак, националниот мрежен оператор ''Transpower'' објавил дека потрошувачката на енергија во Нов Зеланд за време на Часот на планетата Земја била 335 мегавати, што е повисока од просекот од 328 мегавати во претходните две саботи. Мелбурн, Австралија ја намалил побарувачката за 10,1%. Сиднеј, како град кој учествувал и во Часот на планетата Земја во 2007 и 2008 година, ја намалил потрошувачката на електрична енергија за 8,4%. Ова е помалку од 10,2% од претходната година; сепак, извршниот директор на Часот на планетата Земја, Енди Ридли, тврдел дека по факторингирање на маргината на грешка, учеството во овој град е иста.
Најлошиот резултат имал градот Калгари, Канада. Потрошувачката на електрична енергија во градот всушност се зголемила за 3,6% на часовната максимална побарувачка на електрична енергија. Времето во Калгари игра голема улога во потрошувачката на енергија, а градот доживеал временски услови 12 °C (околу 22 °F) постудено од претходната сабота забележана температура во инаугуративната година. Енмакс, градскиот снабдувач со електрична енергија, потврдил дека во сите наредни години жителите на Калгари не ја поддржале иницијативата Часот на планетата Земја, истакнувајќи дека потрошувачката на енергија се променила само маргинално во текот на часот во 2010 и 2011 година (1% или помалку) и во 2012 и 2013 година воопшто нема значителна промена во користењето на електрична енергија.
1.3 2009
Часот на планетата Земја 2009 се одржал од 8:30 часот до 9:30 часот по месно време на 28 март 2009 година. Кампањата била насловена како „''Гласајте за Земјата''“ и била наречена „''првото глобално гласање во светот''“ со една милијарда гласови, во контекст на клучната Конференција на Обединетите нации за климатски промени во 2009 година. СФП објавил дека 88 земји и 4.159 градови учествувале во Часот на планетата Земја 2009 година, десет пати повеќе градови од Часот на планетата Земја 2008 година (2008 година учествувале 400 градови).
Меѓу учесниците во 2009 година, за прв пат било и седиштето на Обединетите нации во Њујорк.
Во Египет светлата се изгаснале на Сфингата и Големите пирамиди во Гиза од 8:30 до 9:30 часот. попладне.
Филипините забележале учество од 647 градови и населени места; над 10 милиони Филипинци се проценува дека се приклучиле на едночасовното исклучување на светлата. Потоа следела Грција со 484 градови и населени места кои учествувале и Австралија со 309.
И покрај тоа што официјалните организатори изјавиле дека настанот не е за намалување на електричната енергија, голем број јавни институции пријавиле заштеда на електрична енергија во нивните градови за да ги видат бројките за учество. Канадската провинција Онтарио, со исклучок на градот Торонто, забележала намалување од 6% во потрошувачката на електрична енергија додека Торонто намалување од 15,1% (скоро двојно зголемено од 8,7% претходната година), бидејќи многу бизнис-центри се затемниле, вклучително и знаменитоста CN Tower.
Филипините успеале да заштедат 611 MWh електрична енергија во текот на временскиот период, што се вели дека е еквивалентно на затворање на десетина електрани на јаглен за еден час.
Шведскиот оператор за електрична енергија Svenska Kraftnät забележал намалување на потрошувачката на енергија за 2,1% од неговата проектирана бројка помеѓу 8 часот и 9 часот попладне. Следниот час, соодветниот број изнесувал 5%. Ова е еквивалентно на потрошувачката на приближно половина милион домаќинства од вкупно 4,5 милиони домаќинства во Шведска.
Според Националниот центар на енергија, побарувачката за електрична енергија во Виетнам паднала за 140 MWh за време на Часот на планетата Земја.
1.4 2010
Часот на планетата Земја 2010 се одржал од 8:30 часот до 9:30 часот по месно време на 27 март. Во Израел часот се одржал на 22 април
126 земји учествувале на Часот на планетата Земја 2010 година.
Анкетата во Соединетите Американски Држави покажала дека околу 90.000.000 Американци учествувале во Часот на планетата Земја додека светлата биле исклучени низ целата земја, вклучително и знаменитости како што се планината Рашмор, појасот Лас Вегас, Емпајер Стејт Билдинг и Нијагарските Водопади.
Некои градови и знаменитости ја искористиле можноста да направат повеќе долгорочни прилагодувања на нивната секојдневна потрошувачка на енергија. Во Чикаго, Здружението на сопственици и менаџери на згради (BOMA) развило упатства за осветлување за да се намали загадувањето на светлината и да се намали јаглеродот во зградите во центарот на градот. Планината Рашмор во Јужна Дакота почнала да се исклучува секоја вечер околу 9 часот наместо во 23 часот попладне
Во Виетнам, побарувачката за електрична енергија паднала за 500.000 kWh за време на Часот на планетата Земја 2010 година, што било трипати поголемо од првиот пат кога земјата се приклучила на настанот во 2009 година
На Филипините, 1.067 градови и градови ветиле учество во 2010 година и над 15 милиони Филипинци учествувале на настанот.
Учествувале околу 4000 градови, вклучувајќи знаменитости како Биг Бен, Емпајер Стејт Билдинг, Сиднејската опера, Ајфеловата кула, Партенон, Бранденбуршката порта и Забранетиот град.
1.5 2011
Часот на планетата Земја 2011 бил најголем во петгодишната историја на кампањата, потврдувајќи ја како дотогаш најголема доброволна акција за животната средина. Во 2011 година, ознаката „''Beyond the Hour''“ била усвоена од организаторите како начин да се охрабрат луѓето да ја преземат својата посветеност. Заедно со агенцијата Лео Бурнет, Часот на планетата Земја го открил ажурираното лого на тема планета кое вклучувало мал плус симбол десно од потписот „60“ што се користел во претходните години. Симболот 60+ продолжува да биде главното лого што го користат организаторите на кампањите ширум светот.
Часот на планетата Земја 2011 година се одржал во рекордни 5.251 града и гратчиња во 135 земји и територии на сите седум континенти. Имало проценет дострел од 1,8 милијарди луѓе ширум светот. Дополнително на ова, дигиталниот отпечаток на кампањата пораснал на 91 милиони.
Во Индија, Часот на планетата Земја 2011 година се одржал на 26 март 2011 година од 8:30 часот до 21:30 часот попладне. Каналот ''Rosebowl'' го прекинал емитувањето од 8.30 часот до 9.30 часот по повод одбележувањето на Часот на планетата Земја.
Во Азербејџан, Момината кула била затемнета поради Часот на планетата Земја.
Филипините, кои биле активен учесник на Часот на планетата Земја, имале ран „час“ кога напојувањето било случајно прекинато, потопувајќи го Метро Манила и блиските провинции во темнина. По обновувањето на струјата, големите згради, трговските центри и станбените области во Метро Манила и повеќето провинции продолжиле да ги исклучуваат светлата, додека каналите на Филипините, ''ABS-CBN'' и Cartoon Network ги прекинале своите преноси на еден час.
30 провинции и градови во Виетнам учествувале на Часот на планетата Земја 2011 година со главниот настан одржан во Нха Транг. Побарувачката за електрична енергија во нацијата паднала за 400.000 kWh, за една петтина помалку од претходната година. Виетнам успеал да заштеди 500 милиони VND (23.809 американски долари) благодарение на заштедената енергија.
YouTube го промовирал Часот на планетата Земја со менување на своето лого и со додавање функција за вклучување/исклучување во близина на насловот на секое видео, така што корисниците ќе можат да ја променат бојата на позадината од бела во црна.
Една од областите со најмалку соработка традиционално е Алберта; во 2008 година, потрошувачката на енергија во Калгари се зголемила за време на Часот на планетата Земја. Трендот продолжил во 2011 година кога се зголемила и потрошувачката на енергија во Едмонтон. Додека потрошувачката на енергија во Калгари се намалила во 2011 година за време на настанот, службениците за електрична енергија не можеле да ги разликуваат нивните читања помеѓу нормалното користење и свесниот обид за учество.
1.6 2012
Глобалното седиште на Часот на планетата Земја се преселило од Сиднеј во Сингапур во февруари 2012 година. Настанот се одржал на 20 февруари, со потегот поддржан од Одборот за економски развој на Сингапур и СФП-Сингапур.
Часот на планетата Земја 2012 година бил одржан на 31 март 2012 година од 8:30 часот до 9:30 часот pm (месно време на учесниците). Се одржал во повеќе од 7000 градови и населени места низ 152 земји и територии, што ја прави годината за најголем раст за кампањата од 2009 година. Тоа било, исто така, првата година кога Часот на планетата Земја бил прославен во вселената, при што холандскиот астронаут Андре Куиперс твитал во различни моменти за време на патувањето околу светот на настанот.
1.7 2013
Часот на планетата Земја 2013 се одржал ширум светот во сабота, 23 март во 8:30 часот до 9:30 часот по месно време за да се избегне одржувањето по почетокот на европското летно сметање на времето, со што ќе се обезбеди поголемо влијание за настанот за исклучување на светлата. Настанот, исто така бил променет за да се избегне совпаѓањето со христијанската Велика Сабота, кое паднало на 30 март истата година.
1.8 2014
Часот на планетата Земја 2014 година се одржал во сабота, 29 март, во истиот термин од 8:30 до 9:30 часот по месно време. Earth Hour Blue бил лансиран како глобална платформа за групно финансирање и групносорсинг за планетата. „''Се работи за колективниот напор на поединци ширум светот кои се здружуваат за да помогнат во финансирањето или да го додадат својот глас за поддршка на теренски еколошки и социјални проекти кои даваат реални резултати''“.
Извештајот за Часот на планетата Земја за 2014 година истакнал широк опсег на еколошки резултати постигнати со движењето низ 162 земји и територии низ целиот свет. Повеќе од 60.000 американски долари биле собрани на платформата „Часот на планетата Земја“. Движењето, исто така, имало кампањи за да помогне во заштитата на Големиот корален гребен во Австралија, лансирањето на апликацијата Blue Sky во Кина, и испораката на илјадници ефикасни печки на дрва до заедниците во Мадагаскар.
1.9 2015
Часот на планетата Земја 2015 се одржал во сабота, 28 март, повторно помеѓу 8:30 и 9:30 часот по месно време. Ознаката за глобалната кампања била „''Промени ги климатските промени''“, враќајќи се на првичниот фокус на движењето да иницира граѓанска акција за глобалното затоплување. Еден ден пред настанот, повеќе од 170 земји и територии го потврдиле своето учество; со повеќе од 1200 знаменитости и близу 40 места на светското наследство на УНЕСКО поставени за исклучување.
Втора година по ред, ''Earth Hour Blue'' имала за цел да собере средства за СФП организирани проекти насочени кон климата за групно финансирање. Оваа година, проектите за групно финансирање вклучувале дистрибуција на сончева светлина на Филипините и Индија, и проекти базирани на диви животни од Колумбија, Уганда и Индонезија.
1.10 2016
Часот на планетата Земја 2016 година бил во сабота на 19 март од 8:30 часот до 9:30 часот по месно време на учесниците. Настанот бил променет за да се избегне совпаѓање со христијанската Велика Сабота, која се паднала на 26 март истата година. Естерсунд во Шведска го откажал настанот во 2016 година, по серијата сексуални напади, истакнувајќи ја безбедноста како тема за дискусија при заштеда на ресурси. Речиси сите земји во светот го одбележале Часот на планетата Земја.
1.11 2017
Часот на планетата Земја се случил во сабота на 25 март од 20:30 до 21:30 часот.
1.12 2018
Часот на планетата Земја 2018 се одржал на 24 март, од 20:30 часот. до 21:30 часот со цел да се избегне совпаѓање со христијанската Велика сабота која се паднала на 31 март.
1.13 2019
Часот на планетата Земја 2019 година се одржал на 30 март, од 20:30 часот до 21:30 часот. Вкупно 188 земји учествувале во Часот на планетата Земја 2019 година. Мис Земја 2018 Нгујан Фионг Кханод од Виетнам била назначена за амбасадор на Часот на планетата Земја за да спроведе неколку активности за заштита на животната средина. Како амбасадор, таа ги повикала сите доброволно да ги исклучат непотребните светла и опрема на еден час, придонесувајќи за ширење на пораката „Заштедете енергија, заштедете ја Земјата - заштеда на енергија, заштита на Земјата“.
1.14 2020
Часот на планетата Земја 2020 година се одржал во сабота на 28 март од 20:30 до 21:30 часот по месно време и поминало дигитално поради пандемијата КОВИД-19. 190 земји и територии се собрале за да го поддржат ова движење и неколку од многуте јавни личности како што се генералниот секретар на ОН Антонио Гутереш, папата Франциск, еколошката активистка Грета Тунберг, канадскиот премиер Џастин Трудо, индиската филмска ѕвезда Амитаб Бачан, амбасадорката на добра волја за животна средина на ОН Дија Мирза, кениската пејачка сензација Никита Керинг, колумбиската манекенка Клаудија Бахамон и британската пејачка и текстописец, Кет Стивенс.
1.15 2021
Часот на планетата Земја 2021 година се одржал во сабота на 27 март од 20:30 до 21:30 часот по месно време.
1.16 2022
Часот на планетата Земја 2022 година се одржал во сабота на 26 март од 20:30 до 21:30 часот по месно време.
2 Критика
Бјорн Ломборг, автор на ''Скептичниот екологист'', напишал: „''Од витално значење е сончевата и другата нова технологија брзо да се направат поевтини од фосилните горива за да можеме да ги исклучиме изворите на енергија на јаглеродот многу подолго од еден час и да ја одржиме планетата да работи... Фосилните горива буквално ни дадоа просветлување, со тоа што го осветлуваа нашиот свет и ни даваа заштита од гневот на елементите. Иронично е што денешната чиста симболика треба да се врати во потемна доба''.“ Ломборг, исто така, го истакнал факторот за добро чувство што го создава Часот на планетата Земја, истакнувајќи дека тоа е „''неефективен настан за добро чувство''“ што ги тера луѓето да чувствуваат дека прават нешто за животната средина, додека во реалноста количината на емисии на јаглерод намалена за час на Земјата е занемарлива.
Други критики за Часот на планетата Земја го вклучуваат следново:
* Некои критичари истакнуваат дека намалувањето на потрошувачката на енергија за време на самиот час на планетата Земја е релативно незначително.''Хералд Сан'' ја изедначил заштедата на електрична енергија во централната деловна област во Сиднеј со „''стопирање на 48.613 автомобили од патот за 1 час''“. Австралискиот колумнист Ендрју Болт истакнал дека „''Настанот е еднаков на вадење шест автомобили од употреба за една година''“.* Други екологисти го критикувале фокусот на Часот на планетата Земја на поединечното однесување, кога мал број компании за фосилни горива емитирале огромно мнозинство од емисиите на јаглерод произведени од човекот. Адам Мекгибон, пишувајќи за ''The Independent'', го критикувал Часот на планетата Земја за ослободување на компаниите за фосилни горива и политичарите од нивната одговорност да се справат со климатските промени.*''„Christian Science Monitor'' “ напишал дека повеќето свеќи се направени од парафин, тежок јаглеводород добиен од сурова нафта, фосилно гориво и дека во зависност од тоа колку свеќи согорува едно лице (ако некој користи свеќи за време на Часот на планетата Земја), користи компактни флуоресцентни светилки и кој извор на енергија се користи за производство на нивната електрична енергија, во некои случаи, заменувањето на светилките со свеќи ќе предизвика зголемување, наместо намалување, на емисиите на јаглерод диоксид.* Зголемувањето на побарувачката за електрична енергија на крајот од Часот на планетата Земја ја оптоварува електричната мрежа и предизвикува зголемување на емисиите на јаглерод диоксид.* На 29 март 2009 година, еден ден по Часот на планетата Земја 2009 година, ''Дан Три Дејли Њуз'' објавил текст на уредник во кој изразува загриженост дека многу млади луѓе избрале да возат низ затемнетиот град Ханој за забава, исцрпувајќи ја нафтата наместо струја и резултирајќи со долги сообраќајни метежи.
* Џорџ Маршал од Информативната мрежа за подигнување на климата го критикувал Часот на планетата Земја дека „игра во рацете на (критичарите на еколозите)“, бидејќи темнината е симбол на страв и распаѓање. „''Огромната потреба во моментов е да се инспирираат обичните луѓе со визија за подобар свет, да се натераат да чувствуваат дека акцијата за климатските промени е крајно посакувана и позитивна... културната резонанца (на Часот на планетата Земја) не може да биде било полоша''“.* Конкурентниот институт за претпријатија вовел спротивен ''час за човечки достигнувања'' во прослава на човечкиот напредок во различни области на индустријата, вклучувајќи технологија, медицина, енергија и многу повеќе. За време на овој час, Институтот предлага луѓето да слават со користење на современа технологија како што се електрична енергија, телекомуникации и внатрешен водовод.* Во 2009 година, економистот Рос Мекитрик ја критикувашел идејата, велејќи: „''Обилната, евтина електрична енергија беше најголемиот извор на човековото ослободување во 20 век.''''Целиот менталитет околу Часот на планетата Земја ја демонизира електричната енергија''.“ * Во март 2010 година, ''Дејли Телеграф'' го цитирал Рос Хејман, шеф за односи со медиумите во Националната мрежа на Обединетото Кралство, кој вели дека „''тоа би можело да резултира со зголемување на емисиите на јаглерод''“ поради компликации поврзани со брзото намалување, а потоа и зголемувањето на производството на електрична енергија.* Во февруари 2010 година, Рик Гилс, претседател на ACT на кампусот, младинското крило на новозеландската ACT партија, се појавил во утринското телевизиско шоу ''Изгрејсонце'' за да го осуди Часот на планетата Земја и наместо тоа предложил прослава на „Часот на Едисон“. Тој тврдел дека Часот на планетата Земја е „''антитехнолошка''“ причина и дека луѓето едноставно ќе користат свеќи наместо тоа, што е непожелно бидејќи тие се базирани на нафта. Тој тврдел дека ако се движиме кон некаков вид катастрофа, има смисла да се користи технологијата за борба против тоа. Рик изјавил: „''Мислам дека мојот аргумент е толку моќен што не е неопходно да се зборува за тоа''“.
* Институтот Ајн Ренд напишал: „''Учесниците поминуваат пријатни шеесет минути во темнина, безбедни знаејќи дека придобивките од индустриската цивилизација кои спасуваат животи се само прекинувач за светло.''. Заборавете на еден мазен час само со исклучени светла. Што е со месецот на планетата Земја... Обидете се да поминете еден месец треперејќи во темнина без греење, струја, ладење; без електрани или генератори; без ниеден од производите што заштедуваат труд, заштедуваат време, а со тоа и животно, што ги овозможува индустриската енергија''.“
* Изразувајќи саркастична поддршка за Часот на планетата Земја, коалицијата про-јаглеродна јаглеродна смисла сака Часот на планетата Земја да се преименува во „''Ноќ на затемнување''“ и да се одржи надвор во најкраткиот и најстудениот ден во годината „...''за да се подготви нашето население за темнината денови напред''“.
* За време на Часот на планетата Земја во 2010 година во градот Усикаупунки во Финска, 17-годишна мотоциклистка удрила 71-годишен маж, кој од непозната причина се движел по улица наместо по тротоар. Од здобиените повреди мажот починал, додека мотоциклистката и нејзината сопатничка не биле повредени. Во моментот на несреќата уличните светла биле исклучени како дел од Часот на планетата Земја. Полицијата изјавила дека недостатокот на улично осветлување можеби имал улога во несреќата, додека градоначалникот верувал дека уличното осветлување во градот би било премногу слабо за да го спречи тоа дури и да биле вклучени.
* Џереми Кларксон, поранешен водител на автомобилската програма на BBC ''Top Gear'', тврди дека ги вклучил сите електрични предмети во неговиот дом како протест против вооченото влијание на Часот на планетата Земја, тврдејќи дека настанот нема да има мало или никакво влијание врз ставовите кон климатските промени.