Сумак

Сумак — техника на ткаење таписерија, цврсти декоративни ткаенини користени за теписи, килими, домашни торби и постелнина, каде што ткаенините што се користат за постелнина се познати како „сумак мафраш“.
Сумак е вид на рамно ткаење, донекаде наликува на килим, но со поцврсто и подебело ткаење, мазна предна страна и рапава задна страна, додека килимот е мазен од двете страни. Сумак нема прорези кои се карактеристични кај килимот, бидејќи обично е ткаен со дополнителни нишки од ткаење како континуирани потпори.
Техниката вклучува обвиткување на обоени конци од ткиво врз и под конците од основата, додавајќи цврстина и шара слична на вез.
1 Етимологија
Името „сумак“ веројатно потекнува од стариот град Шемакја во Азербејџан, некогашен голем трговски центар во Источен Кавказ. Други теории вклучуваат етимологија од турскиот tr, „да се скока горе-долу“, што значи процес на ткаење; или од кој било од околу 35 видови цветни растенија во семејството руеви (''Anacardiaceae'') или сумак, како што е обичен руј (''Cotinus coggygria''), користен за производство на бои. Ако ова последново е изворот на името, тогаш е изведено од арапскиот и сирискиот збор syc, што значи „црвено“.
2 Техника
Техниката на изработка на сумак вклучува обвиткување на ткаенини преку одреден број на основи (обично 4) пред да ги врати под последните две основи. Процесот се повторува од раб до раб. Ткаенините се дисконтинуирани; ткајачот избира обоени конци по ред и ги обвиткува во областа што треба да ја има таа одредена боја. За разлика од килимите, задниот дел е оставен рустичен, со сите лабави краеви на различно обоените конци видливи, понекогаш и по неколку инчи долги, обезбедувајќи дополнителна дебелина и топлина. Исто така, за разлика од килимите, нема процепи каде што се среќаваат боите, бидејќи постои дополнителен или структурен ткаен кој го поддржува обоениот ткаен. Сепак, некои подоцнежни сумаци направени од Курдите се „без ткаенина“, на кои им недостасува структурна потпора на ткаенот, а бодовите природно се преклопуваат.
Сумаците имаат тенденција да бидат фино ткаени, но иако не се толку издржливи како натрупаните теписи, тие се поцврсти од килимите. Обвивката од сумак често ја покрива целата површина на торба или килим, но исто така може да се нанесе и во декоративни ленти, што е контраст со поедноставните и потенки површини со рамно ткаење. На пример, торбите од камили од Малатија во Источна Турција можеле да се ткаат во едноставни ленти со рамно ткаење во црвена и сина боја, со широки ленти од сумак-потплет со мотиви за плодност и заштита.
Торбите понекогаш биле ткаени со предна страна од сумак, со горен дел од килим кој се ткаел како таписерии, создавајќи процепи помеѓу блоковите од боја: јажето се провлекувало низ низата процепи за да се зацврсти и затвори торбата. Големините варираат, од формат на тепих преку торби за постелнина или за употреба на товарни животни, до мали племенски домашни торби. Следните слики го покажуваат изгледот и конструкцијата на токму таква сумак торба за седло, ткаени во Луристан кон крајот на 20 век. Лурите понекогаш, како што е овде, комбинирале сумак и јазлести теписи за да украсат едно парче. За да ги формираат мотивите, ткајачот можел по желба да ги турка конците од ткаењето за да формира кривини или коси форми.
3 Региони
Сумак производи се произведуваат на Кавказ (особено во регионот Ширван), Јужна и Западна Персија, вклучувајќи го Луристан, Турска Анадолија, од племето Шахсаван и Курдите во северозападна Персија, како и од народот Белуџ на границата меѓу Персија и Авганистан.