Унгарски форинт

Форинт (ознака: Ft; код: HUF) — валута на Унгарија. На почетокот била поделена на 100 филери, но филерите (''fillér'') како монети повеќе не се во употреба. Воведувањето на форинтот на 1 август 1946 година бил клучен чекор во стабилизацијата на унгарската економија по Втората светска војна и валутата останала релативно стабилна сè до 1980-тите години. Преминувањето кон пазарна економија на почетокот од 1990-тите неповолно влијаело врз вредноста на форинтот; инфлацијата се искачила до 35% во 1991 година. Од 2001 година, инфлацијата е во едноцифрена вредност и форинтот се смета како целосто конвертибилен конвертибилен. Како член на Европска Унија, долготрајна цел на владата на Унгарија е замена на форинтот со евро, но тоа веројатно нема да се случи до 2020-тите.
1 Историја
Името на форинтот потекнува од градот Фиренца, каде што биле ковани златници од 1252 година и биле наречени ''fiorino d'oro''. Во Унгарија, ''флорентин (florentinus)'' (подоцна ''форинт (forint)''), исто така монети создадени од злато, биле употребувани од 1325 година од Charles Robert и неколку други земји го следеле нивниот пример.
Меѓу 1868 и 1892 година форинт било име употребувано во Унгарски за парите од Австроунгарското Царство, познат на германски како гулден од флорин. Тој бил поделен на 100 krajczár (''крајцери (krajcár)'' на модерен унгарски orthography).
Форинтот бил повторно вратен во употреба на 1 август 1946 година, кога пенго речиси целосно ја загубил вредноста од огромната хиперинфлација во 1945–46 година: највисока било кога забележана. Процесон бил спроведен од Унгарската Комунистичка Партија, која ги имала владеачките места во владата. Успехот на форинтот бил употребуван за политички придобивки, и придонел кон преземање на целата власт од страна на Комунистите во 1948–49 година. Форинтот го заменил пенго (pengő) со курс од 1 форинт (forint) = 4 пенго (pengő) — со кратење на 29 нули од старата валута. Всушност, ова била имагинарна стапка на замена. Со најголемата банкнота од 100 милиони B. pengő (10<sup>20</sup> pengő), вкупната количина на пенго (pengő) во оптек имала вредност од помалку од 0.1 филер (fillér). (The "B" stood for an old-style "billion", i.e. a million million.) Од поголема важност била стапката на замена на адопенго (adópengő) од 1 форинт = 200 милиони адопенго (adópengő).
Во минатото форинтот бил поделен на 100 ''филери (fillér)'' (во споредбена вредност како пени), иако монетите на филерите биле сметани за безвредни заради инфлацијата и не се во оптек од 1999 година. (Од 2000 година, еден форинт имал вредност од околу половина САД цент или нешто помалку.) Унгарска кратенка за форинт е ''Ft'', која се пишува по бројот со празно место меѓу нив. Името филер, помалиот дел на сите унгарски валути од 1925 година, потекнува од германски збор ''Heller''. Кратенката за филер била ''f'', исто така пишувана по бројот со празно место меѓу нив.
Во 1946 година, САД доларот имал вредност од 11.7 форинти.
По неговото воведување во 1946 година, форинтот останал стабилен во тек на следните две децении, но почнал да ја губи својата платежна моќ како што социјалистичкиот економски систем на државата (Планска економија) ја загубил својата компетитивност за време на 1970-тите и 1980-тите. По демократската промена во 1989–90 година, форинтот забележал годишна инфлација од околу 35% во тек на следните три години, но големи реформи на економијата помогнале тој да биде стабилизиран.
2 Монети
Во 1946 година, монетите биле воведени во употреба во деноминации од 2, 10, 20 филери (fillér) и 1, 2, 5 форинти (forint). Сребрена монета од 5 форинти биле повторно издадена само следната година, подоцна таа била повлечена од оптек. Монети од 5 и 50 филери биле издадени во 1948 година. Во 1967 година, монета од 5 форинти повторно била пуштена во оптек, следено од монета од 10 форинти во 1971 година и 20 форинти во 1982 година.
Во 1992 година, нови серии на монети биле пуштени во оптек во деноминации од 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 и (нешто различна, 500‰ silver) монета од 200 форинти. Производството на монети од 2 и 5 филери било сопрено во 1992 година, со повлекување од оптек на сите монети од филери во 1999 година. Од 1996 година, биколор монета од 100 форинти била кована како замена за верзијата од 1992 година, бидејќи последната била сметана за премногу голема и грда, и лесно можела да биде измешана со монетата од 20 форинти.
Сребрената монета од 200 форинти била повлечена во 1998 година (бидејќи нејзината номинална вредност била премногу ниска во споредба со нејзината претходна метална замена); монетите од 1 и 2 форинти останале во оптек сè до 29 февруари 2008 година. За платежни цели, вкупната цена сега се заокружува до најблиската вредност од 5 форинти (на 0 или на 5). Новата монета од 200 форинти направена од основна метална легура tбила пувтена во оптек како банкнота од 200 форинти на 15 јуни 2009 година.
3 Банкноти
Во 1946 година, банкноти од 10 и 100 форинти биле воведени во употреба од ''Magyar Nemzeti Bank'' (Народна Банка на Унгарија). Нови серии на банкноти со повисок квалитет (во деноминации од 10-, 20 и 100 форинти) биле пуштени во употреба во 1947 и 1948 година. Банкноти од 50 форинти биле додадени во 1953 година, банкноти од 500 форинти во 1970 година, следени од 1000 форинти во 1983 година, и 5000 форинти во 1991 година.
Целосно редизајнирани нови серии на банкноти во деноминации од 200-, 500-, 1000-, 2000-, 5000-, 10,000 и 20,000 форинти биле пуштени постепено во периодот меѓу 1997 и 2001 година. Секоја банкнота прикажува познат унгарски водач или политичар на аверсот и место или настан поврзан со него на реверсот. Сите банкноти се со воден печат, содржат вградена вертикална безбедносна лента и се соодветни за лица со нарушен вид. Деноминациите од 1000 форинти и повеќе се заштитени со испреплетена холографска безбедносна лента. Банкнотите имаат идентична големина од 154 × 70 mm. Банкнотите се печатени од Корпорацијата за печатење на банкноти на Унгарија (the Hungarian Banknote Printing Corp.) во Будимпешта на хартија произведена од Diósgyőr Papermill во Мишколц (Miskolc).
Неодамна исто така се издадени и комеморативни банкноти: банкноти од 1000 и 2000 форинти за обележување на милениумот (во 2000 година) и банкнота од 500 форинти за обележување на 50-годишницата од револуцијата од 1956 година (во 2006 година).
Фалсификување на банкнотите од форинтите не е забележано во значајни размери. Сепак, фалсификувани банкноти од 20,000 форинти печатени на хартија од банкноти од 2000 форинти по растворувањето на оригиналното мастило може да се појави и тие тешко можат да бидат препознаени. Друга деноминација претпочитана од фалсификаторите е банкнотата од 1000 форинти сè до додавањето на дополнителни безбедносни мерки во 2006 година.
Банкнотите кои претходно биле во оптек се повлечени и рециклирани како материјали за производство на брикети.
3.1 Список на банкноти кои се валидни во моментот
Сите банкноти се со големина од 154 × 70 mm.
+ Current series, Вредност, Image, Основна боја, Опис, Прва издадена серија, Последна издадена серија
Аверс, Реверс, Аверс, Реверс
500 Ft, Розова, Принц благородник Франц Втори Ракочи (Francis II Rákóczi), Замок Шароспатак (Sárospatak), 2018, 2018
1000 Ft, Сина, Крал Матиас Корвинус (Matthias Corvinus), Фонтана на Херкул од замокот Вишеград (Visegrád), 2017, 2017
2000 Ft, Кафена, Принц благородник Габриел Бетлен (Gabriel Bethlen), Слика на Виктор Мадараш (Viktor Madarász) "Габор Бетлен (Gábor Bethlen) меѓу своите научници", 2016, 2016
5000 Ft, Жолта, Grof Иштван Шечењи (István Széchenyi), Дворец Шечењи (Széchenyi Mansion) во Наѓиценк (Nagycenk), 2016, 2016
10,000 Ft, Виолетова и портокалова, Крал Стефан Први, Поглед врз Ештергом (Esztergom), 2014, 2014
20,000 Ft, Зелена и портокалова, Ференц Дак (Ferenc Deák), Стара куќа на Пратениците (Representatives) во Пешта (Pest), 2015, 2015
4 Моментални девизни курсеви
4.1 Историско движење
Најтргувани валути (од 31 декември 1990 г.):
Година, USD, EUR, DEM, GBP, CHF, JPY
1990, 61,45, –, 40,47, 116,58, 47,41, 0,4524
1991, 75,62, –, 49,83, 141,48, 55,85, 0,6035
1992, 83,97, –, 51,96, 127,03, 57,61, 0,6732
1993, 100,70, –, 58,06, 148,90, 68,11, 0,9022
1994, 110,69, –, 71,47, 173,11, 84,46, 1,1105
1995, 139,47, –, 97,38, 215,40, 121,19, 1,3539
1996, 164,93, –, 106,17, 280,30, 122,22, 1,4174
1997, 203,50, –, 113,59, 337,22, 139,82, 1,5650
1998, 219,03, –, 130,65, 362,30, 158,94, 1,9242
1999, 252,52, 254,92, 130,34, 408,30, 158,85, 2,4706
2000, 284,73, 264,94, 135,46, 425,47, 173,92, 2,4770
2001, 279,03, 246,33, 125,95, 404,15, 166,23, 2,1251
2002, 225,16, 235,90, –, 362,67, 162,37, 1,8966
2003, 207,92, 262,23, –, 370,66, 168,30, 1,9443
2004, 180,29, 245,93, –, 347,83, 159,34, 1,7584
2005, 213,58, 252,73, –, 368,40, 162,33, 1,8200
2006, 191,62, 252,30, –, 375,77, 156,99, 1,6111
2007, 172,61, 253,35, –, 344,84, 152,42, 1,5244
2008, 187,91, 264,78, –, 272,36, 177,78, 2,0823
2009, 188,07, 270,84, –, 303,17, 182,34, 2,0363
2010, 208,65, 278,75, –, 323,37, 222,68, 2,5652
2011, 240,68, 311,13, –, 371,15, 255,91, 3,1051
2012, 220,93, 291,29, –, 355,39, 241,06, 2,5696
2013, 215,67, 296,91, –, 356,76, 242,14, 2,0542
2014, 259,13, 314,89, –, 403,75, 261,85, 2,1686
2015, 286,63, 313,12, –, 424,96, 289,38, 2,3812
2016, 293,69, 311,02, –, 361,62, 289,41, 2,5134
2017, 258,82, 310,14, –, 349,48, 265,24, 2,2984
Извори:
Валути на соседните држави (од 31 декември 2010 г.):
Year, PLN, CZK, RON, RSD, RUB, TRY
2010, 70,40, 11,12, 65,07, 2,62, 6,83, 135,33
2011, 70.51, 12.05, 72.07, 2.96, 7.47, 125.57
2012, 71.50, 11.62, 65.71, 2.56, 7.26, 123.29
2013, 71.60, 10.84, 66.29, 2.59, 6.55, 101.10
2014, 73.88, 11.35, 70.23, 2.60, 4.45, 111.36
2015, 73.46, 11.58, 69.22, 2.58, 3.88, 97.86
2016, 70.29, 11.51, 68.53, 2.52, 4.78, 83.29
2017, 74.35, 12.13, 66.57, 2.62, 4.49, 68.68
Sources: