procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Јужен жолтоклун клунорог

Јужениот жолтоклун клунорог (науч. ''Tockus leucomelas'') е вид на клунорог кој живее во јужна Африка. Птицата е од средна големина, долга од 48 до 60 cm. Има карактеристичен голем жолт клун со израсток (помал кај женките). Кожата околу очите им е розова. Сродниот источен жолтоклун клунорог кој живее во североисточна Африка, околу очите има црна кожа.
Имаат бел стомачен дел, сив врат и црн грб со мноштво бели точки и пруги. Се хранат главно по земја, и тоа со семки, мали инсекти, пајаци и скорпии. Во суват сезона претпочитаат термити и мравки.
Женките во несат по 3 до 4 бели јајца во гнездо и ги квачат околу 25 дена. Младите израснуваат за 45 дена. Овој вид на клунорог е широко распространет на дувите трнливи полиња и широколисните шумовити предели. Честопати можат да се забележат крај патиштата.
1 Галерија
2 Наводи
** Gordon Lindsay Maclean - ''Robert's Birds of South Africa'', VI издание
Хиерархиски административни поделбени кодови

Хиерархиските административни поделбени кодови или HASC (од англ. ''Hierarchical administrative subdivision codes'') се кодови што претставуваат називи на административни единици на земјите, како на пр. сојузни држави, покраини, региони, општини итн.
Овие кодови се опишани во книгата ''Administrative Subdivisions of Countries: A Comprehensive World Reference, 1900 Through 1998'' („Административни единици на земјите: Опсежен светски прирачник, 1900 до 1008“) од Гвилим Ло.
Кодовите се азбучни и имаат постојана доследна должина за единиците од прво ниво.
* DE.NW - Северна Рајна-Вестфалија
* DE.NW.DM - округ Детмолд
Овие кодови се користат и за општините во Република Македонија. На пример:
* MK.PT - Општина Пробиштип
* MK.UG - Општина Струга
* MK.KX - Општина Карпош
* MK.NS = Општина Ново Село
1 Поврзано
* Геокод
* ISO 3166-2
2 Наводи
* "Administrative Subdivisions of Countries: A Comprehensive World Reference, 1900 Through 1998" ISBN 0-7864-0729-8
In Vinica Veritas

In Vinica Veritas е фестивал за хумор и сатира кој традиционално се одржува секоја година во Виница во Домот на културата. Фестивалот е единствен од ваков вид во Македонија. За првпат фестивалот бил одржан на 26 септември 1993 година, за на крајот во '90<sup>-тите</sup> да згасне. Возобновен е во 2009 година, кога станува и меѓународен. Се одржува секогаш на крајот на октомври. Еден од првите добитници на награда на фестивалот во 1993 е Бошко Перински. Фестивалот трае 5 дена и на него се доделуваат неколку награди:
*Карикатура
*Афоризам
*Епиграм
На вестивалот се изложуваат карикатури и се одржуваат театарски претстави. Организатор на фестивалот е Домот на културата од Виница, а е финансиски поддржан и од Министерството за култура и од локалната самоуправа.
Тајландски Залив

Тајландскиот Залив (|อ่าวไทย, ''Ао Тај'') или Сијамски Залив е плиток ракав на Јужнокинеското Море.
1 Географија
Тајландскиот Залив се граничи со Камбоџа, Тајланд и Виетнам. Северниот дел од заливот е наречен Бангкокшки Залив, кај устието реката Чао Праја. Целиот залив зафаќа површина од околу 320.000 км<sup>2</sup>. Се протега од определува ‘ртот Бај Бунг во јужен Виетнам (веднаш јужно од устието на Меконг), па до градот Кота Бару на малезиското крабрежје. Во екот на минатото ледено доба тајландскиот Залив не постпоел заради понискто ниво на морето, бидејќи овие предели биле дел од речната долина на Чао Праја.
Заливот е релативно плиток: средната длабочина изнесува 45 м, а најголемата е само 80 м. Ова значи бавна водена размена, како и ниска соленост на водата (3,05-3,25 %) и изобилство од наноси заради силниот доток од реките. Соленоста се зголемува (3,4%) само при поголеми длабочини, каде посолените води од Јужнокинеското Море надоаѓаат и ја полнат централната подводна низина на длабочина од 50 м. Позначајни реки што истекуваат во заливот се Чао Праја (со растоката Та Чин) и реките Ме Клонг и Банг Паконг кај Бангкокшкиот Залив, а во помала мера и реката Тапи во Бандонскиот Залив на југозапад.
1.1 Граници
Според Меѓународната хидрографска организација јужната граница на Тајландскиот Залив е „линија од западниот крај на Камбоџа или ‘ртот Камау (8°36'СГШ) (Белешка: ова место е всушност во Виетнам), на северниот крај, т.е. кај источната страна на устието на реката Келантан“.
2 Туризам
Тајландскиот Залив е дом на голем број корални гребени, па заоа и неколку нуркачки одморалишта, особено заради тропската температура на водата. Поважни туристички места во Тајландскиот Залив се островите Ко Самуј и Ко Па Нган во покраината Сурат Тани, Патаја и Чонбури, Ча Ам, Хуа Хин, Ко Самет и Ко Чанг.
Ко Тао е центар на нуркачкиот туризам.
Дефенсор Спортинг

Дефенсор Спортинг е фудбалски клуб од Монтевидео, Уругвај. Моментално се натпреварува во Примера Дивисион, највиското ниво на уругвајскиот лигашки фудбалски систем.
Клубот е основан на 15 март 1913, а досега во својата историја четири пати бил државен шампион (1976, 1987, 1991, 2008). Својте домашни натпревари ги играат на стадионот Луис Францини.
1 Историја
Дефенсор Спортинг е формиран на 15 март 1913, како Клуб Атлетико Дефенсор. Денешното име клубот го добил во 1989 по соединувањето со Спортинг Клуб Уругвај.
Клубот исто така е четирикраетен шампион на Уругвај (1976, 1987,1991 и 2008).
Дефенсор исто така го има претставувано Уругвај неколкупати во Либертадорес купот. За овој тим во минатото играле неколкумина многу познати фудбалери како: Себастиан Абреу, Дарио Силва, Мартин Касерес, Максимилијано Переира, Табаре Виудез и др.
2 Титули
*Примера Дивисион : 1976, 1987, 1991, 2008.
*Сегунда Дивисион : 1950, 1965.
Други официјални домашни титули
* Апертура: - 1994, 2008.
* Клаусура: - 1997.
Општини во Лихтенштајн

Кнежевството Лихтенштајн е поделено на 11 општини (герм. ''Gemeinden''), од кои највеќето се состојат од по еден град или село. Пет од нив се во изборниот округ Унтерланд („горен крај“), а остатокот се во Оберланд („долен крај“).
1 Општини
Знаме, Поштенски бр. и име, Население''(31/12/2005)'', Површинаво км<sup>2</sup>, Нас. места
Изборен округ Унтерланд
9491 Ругел, 1925, 7,4, Ругел
9488 Шеленберг, 974, 3,5, Шеленберг
9487 Гамприн, 1436, 6,1, ГампринБендерн
9492 Ешен, 4076, 10,3, ЕшенНенделн
9493 Маурен, 3649, 7,5, МауренШанвалд
Изборен округ Оберланд
9494 Шан, 5811, 26,8, ШанМилехолц
9498 Планкен, 366, 5,3, ПланкенХинтершеленберг
9490 Вадуц, 5047, 17,3, ВадуцЕбенхолц
9497 Тризенберг, 2542, 29,8, ТризенбергВангерберг, Гафлај, Замина, Зика, Зилум,Мазеша, МалбунРотенбоден, Штег
9495 Тризен, 4643, 26,4, Тризен
9496 Балцерс, 4436, 19,6, БалцерсМелс
Лихтенштајн, 34905, 160,0
2 Екслави и енклави
И покрај нивната мала површина, општините во Лихтенштајн имаат сложени облици. Покрај матичната територија, седум од нив имаат и ексклави:
* Балцерс: 2 ексклави
* Ешен: 2 ексклави
* Гамприн: 1 ексклава
* Планкен: 3 ексклави, 1 енклава
* Шан: 4 ексклави, 2 енклави
* Тризенберг: 1 ексклава (околу местото Малбун)
* Вадуц: 5 ексклави
Мозелфранконски дијалекти

Мозелфранконските дијалекти е група западни средногермански дијалекти, дел од среднофранконската јазична област.
Наречјето е присутно во јужниот дел на Рајнската област и покрај реката Мозел, од областа Зигерланд во Северна Рајна-Вестфалија, ширум Рајнската област-Пфалц и Сар, јужниот дел на германската заедница во Белгија па сè до соседниот француски депарман Мозел и трансилваниската област на Романија, пред сè заради големите преселби на т.н. „трансилваниски Саксонци“ помеѓу 1100 и 1300 г., главно од подрачјата кајшто тогаш се говорел мозелфранконскиот говор.
1 Јазици
Некои го сметаат луксембуршкиот јазик за вид на мозелфранконски дијалект, додека пак други принаваат само дека луксембуршкиот образува дијалектен континуум со мозелфранконските дијалекти што се говорат на германската страна од границата. Франконските дијалекти во француска Лорена обично се нарекуваат лоренски франконски дијалекти. трансилванискиот саксонски што се говори во Романија денес е загрозен јазик.
2 Поврзано
* Рајнскофранконски дијалекти — сродно соседно наречје
Бошко Перински

Бошко Перински (, - , ) — македонски писател и афорист.
1 Животопис
Перински е роден во 1950 година во селото Лазарополе. Од 1983 година, тој почнал да објавува афоризми во „''Остен''“, „''Студенски збор''“, „''Вечер''“, на програмите на МРТВ. Неговите афоризми биле преведувани и објавувани во словачки (гласило на словачките писатели „''Литературен неделник''“), српски („''Јеж''“) и бугарски („''Стршел''“) списанија за хумор и сатира. Во Габрово, Бугарија во 1997 година на 13-то интернационално биенале во куќата на хумор и сатира во уметноста, тој го освоил третото место за книга. Неговите афоризми ги има и во „''Антологија на балканскиот афоризам''“ составена од македонскиот сатиричар Васил Толески, кој е прогласен за „Екселенција на сатирата“. Добитник е на првите награди на македонскиот фестивал за хумор и сатира „In Vinica Veritas“.
* 1993 година прва награда во категорија Афоризми;
* 1994 прва награда во категорија Епиграми;
Неговиот краток, но плоден период завршил во 2008 година во Скопје.
2 Библиографија
*1994 „''На бош''“
*1996 „''Човек на човека му е пратеник''“ ISBN 9989978905 (заедно со Иван Карадак и Глигор Костовски)
*„''Просто мнозинство''“ необјавена, која всушност, содржински се надоврзува на двете претходни книги
Зад себе има оставено и уште многу не објавени ракописи, афоризми, епиграми, сценарија за драми како и многу сатирични приказни кои тој ги нарекува „Врутоци“.
Satellite

„Satellite“ е песна изведена од страна на германската пејачка Лена Мајер-Ландрут, напишана од страна на Американката Џули Фрост (музика и текст) и Данецот Џон Гордон (музика). Песната беше избрана да ја претставува Германија на Евровизија 2010, која се одржа во Осло, Норвешка. Песната беше избрана преку телевоутинг за време на националниот натпревар за избирање песна за Евровизија која би ја претставувала Германија ''Unser Star für Oslo'' („Нашата ѕвезда за Осло“) на 12 март 2010. Следниот ден веќе песната можеше да биде дигитално преземана станувајќи германскиот најпродаван онлајн сингл на сите времиња. „Satellite“ дебитираше на првото место на германската сингл класификација и доби двојна платина. На 29 мај 2010 победи на Евровизија 2010 со 246 бода.
Пупин (кратер)

Пупин (''Pupin'') — мошне мал месечев ударен кратер во источниот дел на пределот Море од Дожд (''Mare Imbrium''). Сместен е југоисточно од кратерот Тимохарис, и се нарекувал „Тимохарис K“ (''Timocharis K'') пред Меѓународниот астрономски сојуз да му го даде името „Пупин“. Месечевото море близу Пупин инаку нема други забележителни кратери, и е речиси безличен, освен мошне слабо видлив зраковиден ударен материјал.
И покрај неговите привидно мали димензии, кратерот Пупин е всушност поголем од познатиот Баринџеров кратер во Аризона.
Хасково (област)

Хасковската област (буг. ''Област Хасково'') е област во јужна Бугарија која се граничи со Грција и Турција на југоисток. Зафаќа површина од 5.543 км<sup>2</sup> и има население од 256,408 жители. Содржи делови од некогашна Тракија, со долината на реката Марица. Главен град е Хасково.
1 Општини
Хасковската област има 11 општини. На табелата подолу се прикажани имињата на општините на македонски и бугарски, со главното населено место со задебелено и населението во општината (2009 г.).
Општина, бугарски, Жители, Нас. место, Жители
Димитровград, Димитровград, 65.432, Димитровград, 49.855
Харманли, Харманли, 29.522, Харманли, 22.420
Хасково, Хасково, 116.541, Хасково, 96.099
Ивајловград, Ивайловград, 9.069, Ивајловград, 4.426
Љубимец, Любимец, 10.788, Љубимец, 8.354
Маџарово, Маджарово, 3.347, Маџарово, 693
Минерални Бањи, Минерални бани, 7.560, Минерални Бањи, 1.274
Симеоновград, Симеоновград, 9.942, Симеоновград, 7.884
Свиленград, Стамболово, 14.000, Стамболово, 823
Свиленград, Свиленград, 24.849, Свиленград, 19.744
Тополовград, Тополовград, 13.263, Тополовград, 6.574
2 Поврзано
* Области
* Општини во Бугарија
* Список на градови во Бугарија
До крајот на светот, Мјанмар

До крајот на светот, Мјанмар или Каба Ма Кјеи (|ကမ္ဘာမကျေ''/ Kaba Ma Kyei'') е државната химна на Мјанмар. Често, химната се преведува како ''„Никогаш нема да се откажеме од нашата татковина, Мјанмар“'', но овој превод не е веродостоен на оригиналот. Мјанмар, заедно со уште неколку држави, се ретките каде химната се заснова на традиционална музика. Текстот и музиката на химната биле напишани од Саја Тин, а била усвоена во 1947.
1 Текст
Следува текстот на химната на мјанмарско писмо, мјанмарска транскрипција и МФА азбука.
Мјанмарско писмо, МФА, Мјанмарска транскрипција
2 Македонски превод
Во прилог следува буквален превод на химната на македонски јазик.
:Сè до крајот на светот, долго да живее Мјанмар!
:Ја сакаме нашата земја зошто ова е нашето вистинско наследство
:Ќе ги жртвуваме нашите животи да ја заштитиме нашата земја.
:Ова е нашата нација, ова е нашата земја и таа ни припаѓа нам.
:Бидејќи е наша нација и наша земја, да сториме добро за нашата нација со единство!
:И, ова е нашата должност кон нашата бесценета земја.
3 Поврзано
* Мјанмар
* Грб на Мјанмар
* Знаме на Мјанмар
Антиподски Острови

Антиподските Острови (|Antipodes Islands) — ненаселиви вулкански острови јужно од Нов Зеланд и територијално се дел од него. Оддалечени се 860 км од Стјуартовиот Остров.
Архипелагот се состои од еден главен остров, Антиподски Остров (20 км<sup>2</sup>), Волонсовиот Остров (2 км<sup>2</sup>) северно, и разни други островчиња и карпести столбови како Приветрениот Остров, Заветрениот Остров и островот Арчвеј. Највисока точка е Галовеј 366 m, кој претставува дел од најактивниот вулкан на архипелагот
Еколошки, островите му припаѓаат на екорегионот Антиподска подантарктичка островска тундра. Овие острови се прогласени за Светско наследство од УНЕСКО, заедно со останатите новозеландски Подантарктички Острови. Архипелагот е и природен резерват каде што јавноста нема општ пристап.
1 Флора и фауна
На островите живеат разни видови птици, меѓу кои и ендемските видови антиподска бекасина, антиподски папагал-скокач и антиподски албатрос. На Антиподите живеат и половина од гривестите пингвини на светот. Флората на островите е подробно евидентирана, и тука спаѓаат некои видови растенија што се сметаат за мегабилки.
2 Поврзано
* Оддалечени острови на Нов Зеланд
* Список на острови на Нов Зеланд
* Новозеландски Подантарктички Острови
Здравица (поема)

Здравица (словенечки: ''Zdravljica / Zdravica'') е поема напишана од словенечкиот поет Франце Прешерн. Седмата стриофа од поемата „Здравица“ е текстот на државната химна на Словенија која е во употреба од 27 септември 1989 година.
Здравица е песна за пиење. Во самиот текст на поемата, Франце Прешерн го искажува слободното мислење на Словенците и останатите Словени. Оваа поема е промовирана како идеја за Обединета Словенија и била дел од националната политичка програма од 1848 година.
1 Текст
Во прилог следува оригиналниот текст на песната со македонски превод.:Zdravljica
:Spet tèrte so rodíle,
Perjátli! vínce nam sladkó,
:Ki nam ožívlja žíle,
Sercé razjásni in okó,
::Ki vtopí
::Vse skerbí,
V potèrtih pèrsih úp budí.
:Komú nar pred vesélo
Zdravljíco, brátje! čmò zapét'?
:Bóg nášo nam dezélo,
Bóg žívi vès slovénski svét,
::Bráte vse,
::Kar nas je,
Sinóv slovéče matere!
:Edínost, sréča, správa
K nam nàj nazáj se vèrnejo;
:Otrók, kar íma Sláva,
Vsi nàj si v róke séžejo!
::De oblást
::In z njó část,
Obílnost bódo náša lást.
:Bóg žívi vas Slovénke,
Prelépe, žláhtne róžice!
:Ni táke je mladénke,
Ki náše je kerví deklè;
::Nàj sinóv
::Zárod nòv
Iz vàs bo stráh sovrážnikov!
:Mladenči, zdéj se píje
Zdravljíca váša, vi naš up;
:Ljubézni domačíje
Nobèn naj vàm ne vsmèrti strúp;
::Ker po nàs
::Bode vàs
Jo sèrčno bránit' klícal čàs!
:Živé naj vsi naródi,
Ki hrepené dočákat' dán,
:De, kóder sónce hódi,
Prepír iz svéta bó pregnán,
::De roják
::Prost bo vsák,
Ne vrág, le sósed bo meják!
:Na zádnje šè, perjátli!
Kozárce za-se vzdignimo!
:Ki smo za tó se zbrátli,
Ki dôbro v sèrcu míslimo.
::Dókaj dní
::Naj ziví
Bog, kàr nas dôbrih je ljudí!
:Здравица
Пријатели! Се дрочи
во гроздот вино пак за нас,
што ќе нѝ ведри очи
и брекне жили, вивне глас,
и затре в миг,
јад секој, крик,
и надеж в гради крене вчас.
Но, кому полна чаша
да му се крене најнапред?
Земјава, боже, наша
варди ја, и сет словенски свет,
и секој вред.
И секој син
што е по мајка славјанин.
Враговите, пак, нека
од небо да ги стрешти гром,
слободна да е сека
словенска куќа и дом,
прангиите
со раце две
во неврат да ги пратиме.
Единство, среќа, слога
да нѝ се вратат пак;
чеда на Славија, тогаш
зберете се во синџир јак,
И сета власт
и честа, вчас
да бидат пак во нас.
Бог да ве поживи, вас
Словенски, рози мамни,
зар има моми, ко у нас,
по лика да ви се рамни,
И родот ваш
да биде страж
и страв за врагот наш.
Еј, младинци, се пие
за вас наздравица, о, надеж наша,
на татковината вие
дајте ѝ ја љубовта ваша,
та после нас
со чест и страст,
бранете ја во секој час.
И сите народи да крепнат
што жедни се за оној ден
в кој нема в спор и в крв да трепнат,
- ден в светло сонце озарен,
да нема враг
пред никој праг
и секој сосед да е драг.
Пријатели, на крај
да кренеме и за нас чаша.
Се побратимимвме и ај
да пиеме за таа дружба наша!
Та, многу дни
и добрини
нам, господе, на добрите, ни дај.
2 Поврзано
*Словенија
*Грб на Словенија
*Знаме на Словенија
Големиот Карло Велики

Големиот Карло Велики (каталонски: ''El Gran Carlemany'') е државната химна на Андора. Текстот на химната е напишан од страна на Енрик Марфани Бонс, додека композитор на музиката е Хуан Белоч и Виво. Официјално, химната била усвоена во 1921 година.
1 Текст
Каталонски јазик, Македонски јазик
El gran Carlemany, mon Pare dels àrabs em deslliurà, , Големиот Карло Велики, мојот татко, ме ослободи од Сарацените,
2 Поврзано
*Андора
*Грб на Андора
*Знаме на Андора
Химна на Сан Марино

Државната химна на Републиката (италијански: ''Inno Nazionale della Repubblica'') е националната и официјална химна на Сан Марино. Химната била напишана од страна на Федерико Консоло и официјално била усвоена во 1894 година. Санмаринската химна е една од неколкуте национални химни без текст.
1 Неофицијален текст
италијански јазик, македонски јазик
2 Поврзано
* Сан Марино
* Знаме на Сан Марино
* Грб на Сан Марино
Список на премиери на Барбадос

Ова е список на премиери на Барбадос. Титулата денес гласи ''Prime Minister'', а пред независноста на земјата гласела ''Premier''.
1 Премиери (пред независноста)
Име, Портрет, Манадат, Партија
Стапил, Напуштил
Грантли Херберт Адамс, 1 февруари 1954, 17 април 1958, Лабуристичка
Хју Гордон Каминс, 17 април 1958, 8 декември 1961, Лабуристичка
Ерол Бароу, 8 декември 1961, 18 ноември 1966, Демократска лабуристичка
2 Премиери (по независноста)
Име, Портрет, Манадат, Партија
Стапил, Напуштил
Ерол Бароу, 18 ноември 1966, 8 септември 1976, Демократска лабуристичка
Џон „Том“ Адамс, 8 септември 1976, 11 март 1985, Лабуристичка
Бернард Сент Џон, 11 март 1985, 29 мај 1986, Лабуристичка
Ерол Бароу, 29 мај 1986, 1 јуни 1987, Демократска лабуристичка
Еркин Сандифорд, 1 јуни 1987, 7 септември 1994, Демократска лабуристичка
Овен Артур, 7 септември 1994, 16 јануари 2008, Лабуристичка
Дејвид Томпсон, 16 јануари 2008, 23 октомври 2010, Демократска лабуристичка
Фројндел Стјуарт, 23 октомври 2010, —, Демократска лабуристичка
3 Поврзано
* Политика на Барбадос
* Список на генерални гувернери на Барбадос
Скаларен обработувач

Скаларниот обработувач е наједонставниот вид на сметачки обработувач. Ги обработува податочните елементи еден по еден (типични примери се цели типови и броеви со променливи децимали). За разлика од ова, кај векторските обработувачи, една наредба работи повеќе елементи во низа. Оваа разлика ја отсликува разликата помеѓу скаларната и векторската аритметика.
1 Поврзано
* Довод
* Паралелно сметање
* Суперскалар
Казанска катедрала (Москва)

Казанската катедрала (руски: ''Казанский собор'') е христијански храм кој се наоѓа во Московскиот кремљ на Црвениот плоштад во Русија.
Катедрлата била изградена во 1630 година, во чест на ослободувањето на Москва од полско-литванската агресија, од која Русија се ослободила во т.н. Време на неволји во 1612 година, под раководство на принцот Димитриј Пожарски. Принцот наредил да биде изградена оваа црква. Честопати принцот се молел пред Казанската икона, која денеска Русија ја слави за победата над агресорите од исток.
Во текот на 1632 година црквата била изгорена од пожар, па царот наредил да биде реновирена. За последен пат била обновена во периодот од 1929 до 1932 година. Но, по само четири години, комунистите во земјата решиле да ја срушат, главно поради чистењето на Црвениот плоштад од цркви.
По падот на комунизмот, во периодот од 1990 до 1993 година, црквата била повторно изградена.
Химна на Босна и Херцеговина

Државната химна на Босна и Херцеговина (босански, хрватски и српски:''Državna himna Bosne i Hercegovine'') е државната химна на Босна и Херцеговина која понекогаш се нарекува и Интермецо, оригиналниот назив на химната. Химната била усвоена на 25 јули 1999. Оваа химна ја заменила претходната химна Една си единствена, кога биле заменети и грбот и знамето на државата. Текстот и музиката се напишани од Душан Шестиќ. Текстот на химната сè уште треба да се одобрат од страна на Советот на министри на Босна и Херцеговина, Собранието на Босна и Херцеговина и Претставничкиот дом на Босна и Херцеговина.
1 Текст
босански/хрватски, српски, македонски
2 Поврзано
* Босна и Херцеговина
* Грб на Босна и Херцеговина
* Знаме на Босна и Херцеговина
Слобода (химна)

Слобода (грузиски: თავისუფლება ''/ Tavisupleba'') е државната химна на Грузија. Химната била усвоена во 2004 година, политички настан кога се усвоиле знамето и грбот на Грузија. Сите нови државни симболи биле прифатено откако во државата успешно била срушена претходната владина структура, настан познат под името Револуција на рози. Музиката на химната е заснована на грузиските опери ''„Абесалом и Етери“'' и ''„Даиси“'' од грузискиот композитор Закарија Палијашвили. Текстот на химната бил напишан од Давид Маграѕе.
1 Текст
грузиски јазик транслитерација македонски јазик
2 Поврзано
* Грузија
* Знаме на Грузија
* Грб на Грузија
Александар Настески

Александар В. Настески (Зубовце, - Тетово, 2023) — македонски ликовен уметник и еден од истражувачите на карпестата уметност на Шар Планина. Дипломирал како сликар-костимограф на Белградскиот универзитет во Србија. Тој работи најчесто со масло, односно комбинација на пејзажи, портрети и мртва природа. Член е на Здружението на ликовни уметници од Тетово. Во јуни 2010 година, во Центарот за култура во Тетово, тој ја одржал својата 26 самостојна изложба. Починал на 19 јануари 2023 година во Тетово.
Ивановски плоштад

Ивановскиот плоштад (руски: ''Ивановская площадь'') е плоштад кој се наоѓа во Московскиот кремљ во Русија. Овој плоштад е најголемиот во кремљ, кој е посветен на Иван Велики. На овој плоштад се наоѓа истоимената катедрала.
Во текот на својата историја, на овој плоштад се наоѓале неколку владини тела. Но, по заземањето на власта од страна на комунистите, плоштадот бил значително проширен, особено кога биле разрушени неколку објекти во 1930-тите.
1 Галерија
Болонсов Остров

Болонсовиот Остров (англ. ''Bollons Island'' — мал остров во состав на Антиподските Острови и зафаќа површина од 2 км<sup>2</sup>. Оваа островка група му припаѓа на Нов Зеланд.
1 Историја
Островот е наречен по Џон Болонс, заповедник на државните бродови „Хинемоана“ и „Тутанекаи“.
2 Поврзано
* Оддалечени острови на Нов Зеланд
* Список на острови на Нов Зеланд
* Новозеландски Подантарктички Острови
Ернст Штадлер

Ернст Штадлер (герм. ''Ernst Stadler''), ( - ) е германски експресионистички поет. Роден е во Колмар, тогашна Елзас-Лотарингија and educated in Стразбур и Оксфорд. Во 1906 добил Родсова стипендија за студии на Магдалениниот колеџ при Оксфордскиот универзитет.
Во првите Штадлерови дела се гледа влијанието на Стефан Георге, но по 1911 г, Штадлер го менува правецот. Така, неговата првата поважна стихозбирка „Тргнување“ (''Der Aufbruch'') (1914) денес се смета за најзначајно дело од раниот експресионизам. Во стуихозбирката, авторот ја искажува радоста на животот во слободни стихови со долги редови, по примерот на Волт Витман.
Штадлер загинал во битка кај Зандворде близу Ипр (Белгија) на почетокот на Првата светска војна.
Химна на Монако

Химна на Монако (француски: ''Hymne monégasque'' - „Моначка химна“) е официјална и државна химна на Монако. Текстот на химната бил напишан од Теофил Беландо де Кастро, кој исто така ја создал и музиката на химната во 1841. Во 1931 година, Луј Нотари го сменил текстот на моначки јазик, и денес само моначката верзија е официјална. Претходно химната била на француски јазик. Текстот на целата песна е составен од две строфи, но официјална е само едната.
1 Текст
1.1 Тековна верзија (Луј Нотари)
Официјален текст (моначки), Превод на француски, Превод на македонски
''Riternelu:'', ''Refrain :'', ''Рефрен:''
2 Поврзано
* Монако
* Знаме на Монако
* Грб на Монако
Мем

Мем — постулирана целина на културни идеи, симболи или практики, кои можат да бидат пренесени од еден ум до друг преку пишување, говор, гестови, ритуали или други имитирачки феномени. Зборот е спој од „ген“ и грчкиот збор ''μιμητισμός'' (/mɪmetɪsmos/) за „нешто имитирано“. Поддржувачите на концептот ги сметаат мемите како културни аналози на гените, во тоа дека се само-копираат и реагираат на селективни притисоци.
Британскиот научник Ричард Докинс го создал зборот „мем“ во ''„Себичниот Ген“'' (1976) како концепт за расправање на еволуционите принципи при објаснување на ширењето на идеите и културните феномени. Примерите за меми дадени во книгата вклучуваат мелодии, лесно-преносливи досетки, мода и технологијата за градење на лакови.
Мем-теоретичарите велат дека мемите еволуираат преку природна селекција (на начин аналоген како на биолошката еволуција) низ процесите на варијација, мутација, натпревар и наследство кои влијаат на копирачкиот успех на некој конкретен мем. Мемите се шират низ однесувањата кои тие ги создаваат во своите домаќини. Мемите кои се пропагираат помалку ефикасно можат да исчезнат, додека други можат да преживеат, да се рашират и (за подобро или полошо) да мутираат. Теоретичарите покажуваат дека мемите кои најделотворно се копираат се шират најдобро, и некои меми можат да се копираат делотворно дури и кога се штетни по благосостојбата на нивните домаќини.
Домен во науката наречен меметика се појави во деведесеттите години за да ги истражува концептите и преносот на мемите во термини на еволуционен модел. Критиките од најразлични фронтови го предизвикаа постулатот дека научниците можат да ги испитуваат мемите емпириски. Некои коментатори се сомневаат во идејата дека културата може значително да се категоризира во дискретни единици.
Роберт Јаки

Роберт С. Јаки ( - , ) бил познат македонски фотограф и еден од доајените на македонското фоторепортерство.
1 Творештво
Јаки своите први фотографии ги објавил во весникот „Нова Македонија“ во 1975 година, како претставник на новата генерација фотографи на современата македонска новинска фотографија. Станал познат по своите фотографии на големите несреќи и трагедии. Работел за сите изданија на „Нова Македонија“, потоа во Танјуг, Алсат М, а во еден период имал и свој фотомагазин „Фотон“. Неговите критериуми за фотографија биле на светско рамниште. Отворил повеќе самостојни изложби на уметничка и новинска фотографија. Починал на 29 октомври 2010 година во Скопје на 60 годишна возраст, токму на 66 годишнината од Нова Македонија, весникот во кој започнал да работи.
Концертен дом (Берлин)

Концертниот дом - Берлин (герм. ''Konzerthaus Berlin'', некогашен ''Schauspielhaus Berlin'' - „Драмски театар - Берлин“) — концертна сала на плоштадот Жандарменмаркт во централното градско подрачје на Берлин. Од 1994 г. ова здание е седиште на Оркестарот при Концертниот дом - Берлин (''Konzerthausorchester Berlin'').
Претходниот објект за оваа намена бил Националниот театар во реонот Фридрихсштат кој во 1817 настрадал во пожар. Театарот бил дело на Карл Готхард Лангханс, отворен во 1802 г. Проектирањето на новото здание му припаднало на Карл Фридрих Шинкел, кој ги изработил нацртите во периодот помеѓу 1818 и 1821 г. Така, „Кралскиот драмски театар“ (''Königliches Schauspielhaus'') бил свечено отворен на 18 јуни 1821 г. со премиера на операта „Волшебниот стрелец“ од Карл Марија фон Вебер. Други позначајни премиери во овој театар се „Удине“ од Е.Т.В. Хофман (1816), „Пентесилеја“ од Хајнрих фон Клајст (1876) и „Вознесението на Ханела“ од Грхарт Хауптман (1893).
По завршувањето на Првата светска војна, во 1919 г. театарот продолжил да работи под името „Пруски покраински театар - Берлин“ (''Preußisches Staatstheater Berlin''). Под директорската надлежност на Леополд Јеснер, театарот набргу станал еден од водечките театри во Вајмарската Република, традиција која ја продолжил Густав Гриндгенс по доаѓањето на националсоцијалистите во 1933. Во овој период Гриндгенс се истакнал со приредувањето на Гетеовиот „Фауст“ и премиерата на трагедијата „Ифигенија во Делфи“ од Герхарт Хауптман (1941).
Во Втората светска војна театарот бил тешко оштетен во бомбардирањата на Сојузните сили и Битката за Берлин. Во периодот 1977-1984 објектот е сосем обновен, и отворен како концертна сала на Берлинскиот филхармониски оркестар. Надворешноста, со бројни скулптури на композитори од Кристијан Фридрих Тик и Балтазар Јакоб Ратгебер, е верна реконструкција на Шинкеловите нацрти, а пак внатрешноста е преработена во неокласичен стил, прилагодена за новата намена. Главната сала е опремена со велелепни оргули со 74 регистри и 5.811 цевки.
Павле Кузмановски

Павле Кузманоски е познат македонски академски сликар.
1 Животопис
Кузманоски е роден во Тетово во 1939 година. Во 1966 година дипломирал на Академијата за применети уметности во Белград, Србија. Неговото ателје се наоѓа во родното Тетово каде поседува огромна колекција на уметнички слики. Во 1989 година целосно ја живописува селската црква „Св. Атанасиј“ во тетовското село Фалише. Член е на Друштвото на ликовните уметници на Македонија.
2 Изложби
Кузманоски бил учесник на преку 250 групни изложби во земјата и странство.
*1967 Тетово, Скопје (Везилка)
*1968 Тетово, Скопје (Везилка)
*1977 Нови Сад, (Мал ликовен салон)
*1997 Mузеј на Град Скопје (30 години творештво
*2005 Музеј на Град Скопје (Ретроспектива)
*2007 Скопје, Национална галерија на Македонија Мала станица (40 години цртеж)
3 Награди
Кузманоски е добитник на повеќе награди:*1968 Ноемвриска награда за сликарство на град Тетово
*1980 Награда ДЛУМ - цртеж при НУБ Климент Охридски Скопје
*1986 Награда и Повелба за сликарство ЛИКУМ на Авторската агенција за СРМ
*1998 Награда МЕТОДИЈА ИВАНОВСКИ - МЕНДЕ, Сликарство мал формат, КИЦ Скопје
*2008 Награда за сликарство "Нерешки мајстори" - Годишна награда на ДЛУМ
*2010 Прва награда за тема "ОСТЕН" на 38 Светска галерија на цртеж - Уметност на хартија
*2013 Плакета Посебна награда на ОСТЕН - Светска галерија на цртеж
*2о15 Остенов уметник на годината 2014
*2015 Награда ЗЛАТЕН ОСТЕН
*2021 „11 Октомври“ за животно дело во областа на културата и уметноста
4 Библиографија
*
Никола Георгиев

Никола Георгиев (1880 - 1932) познат и под псевдонимот Велко, бил македонски учител и револуционер, деец на Македонската револуционерна организација.
1 Биографиja
Георгиев е роден во 1880 година во Радовиш, Османлиското Царство, денес Македонија. Во 1902 година завршува Солунска машка гимназија во Солун.
Потоа, работи како учител во родниот град Радовиш и е избран за член на околискиот револуционерен комитет. После тоа Георгиев завршува право и работи како адвокат во Радовиш и Петрич, а потоа станува градоначалник на двете места.
Осуден е од српските власти на смрт после Првата светска војна. Во 1925 година Никола Георгиев е избран за секретар на Струмичкиот окружен револуционерен комитет. Кон 1930 година е член на Македонското благотворително братство „Христо Матов“ во Петрич.
Умира на 20 јуни 1932 година во Петрич.
Келтско Море

Келтско Море (англ. ''Celtic Sea'', ирск. ''An Mhuir Cheilteach'', велш. ''Y Môr Celtaidd'', корн. ''An Mor Keltek'', брет. ''Ar Mor Keltiek'', фр. ''La Mer Celtique'') — дел од Атлантскиот Океан кај јужното крајбрежје на Ирска. На исток се граничи со Светигеоргиевиот Проток, Бристолскиот Залив, протокот Ламанш и Бискајскиот Залив, како и соседните делови од Велс, Корнвол, Девон и Бретања. Јужната и западната граница ја образува континенталната плоча која нагло се спушта надолу.
1 Граници
Келтското Море нема земјишни облици кои би го делеле од Атлантскиот Океан на југ и запад. За оваа цел, Холт предложил морска контура од 200 фата (366 м) и островот Уесан (Ушант) кај врвот на Бретања.
Границите усвоени во 1974 од Кралската морнарица гласат: „се граничи приближно со линиите што ги поврзуваат Уесан, Лендс Енд, ‘ртот Хартланд, островот Ланди, ‘ртот Сент Гованс и Рослер, па оттаму го следат ирското крајбрежје јужно до ‘ртот Мизен, а потоа долж 200-метарскиот изобат до приближно географската ширина на Уесан.“
Според Меѓународната хидрографска организација, границите на Келтското Море се следниве:
''На север.'' Јужната граница на Ирското Море [линија што ги поврзува ‘ртовите Св. Давид и Карнсор], јужното крајбрежеј на Ирска, потоа линија повлечена од ‘ртот Мизен до местоположбата .
''На запад и југ.'' Линија од местоположбата јужно до 49° СГШ, потоа до 46°30' СГШ на западната граница на Бискајскиот Залив [линија што ги поврзува ‘ртовите Ортегал и Панмарш] и така долж линијата сè до самиот ‘рт Панмарш.
''На исток.'' Западната граница на Ламанш [линија што го поврзува островот Вјерж со ‘ртот Лендс Енд] и западната граница на Бристолскиот Залив [линија што ги поврзува ‘ртовите Хартланд и Сент Гованс].
2 Поврзано
* Ирско Море
Некар

Некар (герм. ''Neckar'') — река во Германија со должина од 362 километри. Тече главно во југозападната покраина Баден-Виртемберг, но мал дел и во Хесен и се вбројува меѓу поголемите притоки на Рајна. Извира во областа Шварцвалд близу Филинген-Швенинген, на надморска височина од 706 метри, па минува низ Ротвајл, Ротенбург на Некар, Килхберг, Тибинген, Ниртинген, Плохинген, Еслинген, Штутгарт, Лудвигсбург, Марбах, Хајлброн и Хајделберг, и на крај се влева во Рајна кај Манхајм (на 95 метри надм. височина).
На потегот од Плохинген до Штутгарт, долината на Некар е густо населена, со многу индустриски области, вклучувајќи неколку познати претпријатија како Дајмлер АГ (Daimler AG) (Мерцедес-Бенц) и Мале ГмбХ (Mahle GmbH). Помеѓу Штутгарт и Лауфен, реката тече во живописни меандри и стрмни котлини со фосилен тријаски варовник и плеистоценски травертин. Долж долината се издигаат Оденвалдските ридови, каде се сместени бројни замоци како Бург Хорнберг и Бург Гутенберг во Хасмерсхајм, но и енергетски капацитети како затворената Обригхајмска и активната Некарвестхајмска атомска централа. Заминувајќи го Хајделберг, Некар излива просечно 145 m³/сек вода во реката Рајна, и со тоа е четврта најголема притока, и десетта река по големина во Германија.
Името „Некар“ доаѓа од латинските ''Nicarus'' и ''Neccarus'', кои пак се изведени од келтскиот збор „никрос“, што знали „дива вода“ или „диво момче“. Од 1100 г. Некар почнал да се користи за сплаварење на дрвени трупци од Шварцвалд во други подрачја како Холандија, каде граѓата се употребувала за бродоградба.
Во текот на XIX век, традиционалните влечни чамци се заменети со паробродови кои користеле 155-километарски ланец за спротиводна пловидба.
Во 1968 е завршена и последната од вкупно 27 каналски брани, и со тоа Некар станал пловен за товарни бродови околу 200 км спротиводно од Манхајм, па сè до речнниот пристаништен град Плохинген, каде се влева притоката Филс. Други поважни делови се Штутгарт, Хајлброн и Манхајм.
Течението на реката е популарно кај велосипедистите, особено во летниот период. Стрмните падини на речната долина се просеани со лозја, каде главно се одгледува сортата „Тролингер“.
1 Населени места крај Некар
Од изворот, па до вливот во Рајна:
* Филинген-Швенинген
* Ротвајл
* Оберндорф на Некар
* Зулц на Некар
* Хорб
* Ротенбург на Некар
* Килхберг
* Тибинген
* Ниртинген
* Плохинген
* Еслинген
* Штутгарт
* Фелбах
* Лудвигсбург
* Фрајберг на Некар
* Бенинген на Некар
* Марбах на Некар
* Безигхајм
* Лауфен
* Хајлброн
* Некарзулм
* Бад Вимпфен
* Мосбах
* Ебербах
* Хајделберг
* Манхајм
2 Поважни притоки
* Ешах (лева, кај Ротвајл-Билинген)
* Амер (лева, кај Тибинген-Лустнау)
* Ехац (десна, кај Кирхентелинсфурт)
* Лаутер (десна, кај Вендлинген)
* Филс (десна, кај Плохинген)
* Хезенбах (лева, кај Штутгарт-Исток)
* Ремс (десна, кај Ремсек)
* Мура (десна, кај Марбах)
* Енц (лева, кај Безигхајм)
* Цабер (лева, кај Лауфен)
* Зулм (десна, кај Некарзулм)
* Јагст (десна, кај Бад Вимпфен)
* Елц (десна, кај Мосбах-Некарелц)
Фимвердухалс

Фимвердухалс (исл. ''Fimmvörðuháls'', ) е област меѓу ледниците Ејафјатлајекитл и Мирдалсјекул во јужен Исланд. Низ овој премин поминува патот од Скогар до Торсмерк и е меѓу најпопуларните планинарски патеки во Исланд, иако е долга 22 km и се искачува на височина од 1000 m. Во Фимвердухалс има современа и удобна планинарска куќа во сопственост на планинарското здружение „Утивист“. Неадеку од тука постои и постара помалку опремена куќа наре наречена Балдвинскали. Патот од Скогар се одликува со особена убавина заради многубројните водопади. Пристапен е само од средината на јуни до крајот на август.
За подолго планинарење од 4-6 дена, на патот во Фимвердухалс може да се надоврзе патеката Лаугавегур помеѓу Ландманалаугар и Торсмерк.
1 Ерупција во 2010
На 20 март 2010 г. започнала ерупција на вулканот Ејафјатлајекитл во Фимвердухалс по неколкумесечниот период од мали земјотреси под ледникот Ејафјатлајекитл. Ерупцијата почнала околу 23:00 ч. и отворила расцеп од половина километар во северниот дел на преминот.
Една недела подоцна, ерупцијата во Фимвердухалс веќе образувало 300-метарски расцеп, а на северната патека се појавиле нови избувнати кратери
кон подрачјето на Торсмерк, популарен туристички природен резерват. Водичите морале да ги запрат турите за вулканолозите да ја проценат понатамошната состојба.
Потоа, во април избувнал и самиот вулкан Ејафјатлајекитл во голема ерупција што го попречил воздушниот сообраќај во половина Европа. По овој настан стручњаците стравуваат од уште поголема ерупција во Катла.
2 Поврзано
* Ејафјатлајекитл
Александрова градина

Александровата градина (руски: ''Александровский сад'') е поранешен парк кој се наоѓал во Московскиот кремљ во Русија. Овој парк бил еден од првите јавни паркови во Русија. Денеска, на негово место се наоѓа споменикот на незнајниот војник.
Катедрален плоштад (Москва)

Катедралниот плоштад (руски: ''Соборная площадь'') е плоштад кој се наоѓа во Московскиот кремљ во Русија. Овој плоштад во текот на 15 век бил главниот и централниот во тогашниот кремљ.
Името на овој плоштад се должи на тоа што на него се наоѓаат три катедрали: Катедралата на Успението, Архангелската катедрала и Благовештенската катедрала. Освен овие катедрали, покрај овој плоштад се наоѓаат и Влахерната црква, Црквата Свети Апостоли. Највисока градба на плоштадот е Камбанаријата на Иван Велики, која го разделува Катедралниот од Ивановскиот плоштад.
Овој плоштад бил долго време познат по тоа што на него се одржувале голем број на церемонии, поврзани со крунисувањето на новите цареви и императори, место каде биле изложувани телата на починатите владетели, патријарси и слично. Голем број на згради и објекти на плоштадот биле зградени од страна на италијанските архитекти, како Аристотел Фиораванти, [Алевиз Новиот], Бон Фрјазин итн. Поради ова, изградбата на плоштадот бил под големо влијание на италијанската ренесанса.
Антички олимписки игри

Античките олимписки игри (|τὰ Ὀλύμπια) биле церемонија со разни натпреварувања во спорт одржани во Стара Грција во чест на врховниот бог Зевс. Натпреварувачи биле претставници од хеленските градови-држави, но и Македонија. Олимписките игри биле сеопшт празник во стара Хелада. Првата Олимпијада била одржана во 776 п.н.е. и се одржувале на секои 4 години
1 Хелада
Меѓу разните свечености кои Хелените ги приготвувале за боговите најпозната е Олимпијадата. Тие се одржувале во Олимпија во храмот на Зевс. Во времето на игрите биле престанати сите војни помеѓу Хелените и имало мир според нивните обичаи и религија. Тие според преданијата траеле пет дена. Првиот ден имало церемонија со принесување жртви, вториот и третиот ден имало атлетиски натпревари, четвртиот ден имало трка со јавање коњи и петтиот се проглавусале победниците. Олимписките игри биле прекинати во 393 г. По пример на хеленските олимписки игри биле направени модерните олимписки игри во 1896 година.
2 Македонија
За античкиот македонски врховен бог Диос македонскиот крал Архелај I го изградил храмот во Дион (во подонжјето на Олимп). Тука ги организирал ''македонските Олимписки игри'' кои биле пандан на хеленските.
Бомбашки напад во Истанбул (2010)

Бомбашкиот напад во Истанбул е самоубиствен напад кој се случил на 31 октомври 2010 година на плоштадот Таксим во Истанбул, Турција, во околу 10:30 часот. Нападот резултирал со најмалку 22 повредени, од кои 10 полицајци.
До моментов никој нема преземено одгтоворност за нападот, но според локалните власти, според првичните информации, станува збор за забранетата курдска сепаратистичка организација ПКК, која претходно се заканила дека ќе ги нападне „сите градови во Турција“, во знак на одмазда а нападите на турската војска врз упоришта на Курдите во Ирак. Според изјавата на некој таксист, тој видел маж на возраст меѓу 30 и 33 години како се доближува до полицајци за да ги праша за правец и во тој момент бомбата експлодирала. Според друг пак, до полицајците се приближиле двајца мажи.
Австронезиски јазици

Австронезиските јазици се јазично семејство на териториите на островска Југоисточна Азија и на островите во Тихиот Океан или Океанија, но има неколку јазици кои се зборуваат и во континентална Азија и Мадагаскар. Заедно со банту-јазиците, индоевропските јазици, афроазиските јазици и уралските јазици, австронезиските јазици се едни од најразвиените стари јазични семејства во светот. Прв јазичар кој ги проучил јазиците е германецот Ото Демпволф кој ги проучил јазиците преку споредбен метод. Зборот ''„австронезиски“'' е создаден од германскиот научник Вилхелм Шмит, кој пак потекнува од латинскиот збор ''auster'' „јужен ветер“ и старогрчкиот збор ''nêsos'' што значи „остров“. Овој термин е поддржан и со фактот што најголем дел од јазиците се зборуваат на острови, со мали исклучоци на јазици кои се зборуваат на континентите. Добар дел од австронезиските јазици се мали, со мал број на говорници, но сепак има и јазици кои се зборуваат од десетици милиони жители. Австронезиските јазици се едни од најраспространетите јазици во светот бидејќи овие јазици се зборуваат од Мадагаскар па сè до Божиќниот Остров.
1 Класификација
Внатрешната структура на австронезиските јазици е сложена. Ова јазично семејство има големи сличности, каде има јазици кои се многу сродни и има присуство на дијасистем, што прави потешкотии при определувањето на границите помеѓу јазиците. Сепак, јасно е дека најголема разновидност во поглед на генеологијата има кај тајванските јазици, додека најмалку различни се јазиците во Тихиот Океан. Во класификацијата на австронезиските јазици дале придонес поголем број јазичари, а во прилог се дадени класификациите на Бласт и класификацијатра според Австронезискиот основен зборовен речник.
1.1 Класификација според Бласт
:Австронезиски
* цоуски
* сароаски
* канаканабуски
* таоски
* Централно-западни
** бабузаски
** папорско-хоањски (папорски јазик, хоањски јазик)
* саисијатски
* пазешки
* атајалски
* седички
* северни
** басајски
** кавалански
** кетагалански
* централни
** натаорански
** амиски
** сакизајаски
* сирајаски
* мантаурански, тонаски и магаски дијалекти
1.2 Класификација според Ли
* F0: формозански = австронезиски
***** мантаурски јазик
*** мага-тона, будајско-лабуанско-тарамачки
** F1
******* цоуски
**** јужноцоуски
***** сароаски
***** канаканабуски
*** F2
********* северозападни
****** саисијатски–кулонски–пазешки
****** западни
******* таоски
******* Западен брег (папорски–хоањски–бабузаски–таокаски)
***** атајалски
****** Скуличкоатајалски
****** цолеско-атајалски
****** седички
********* кавалански–басајски
***** сирајаски–амиски
**** ? јужни
*********** исбукунски
****** северни и централни
*****
1.3 Австронезиска база на основни зборови
:Австронезиски
* басајски
* кавалански
* кетагалански
* таоски
* западни
** бабузаски
** папорско-хоањски (папорски, хоањски)
* саисијатски
* пазешки
* атајалски
** атајалски
** седички
* сакизајаски
* натаорански
* амиски
* бунунски
* цоуски
** цоуски
** сароаски
** канаканабуски
* рукајски
* сирајаски
* пујумски
* пајвански
* малајско-полинезиски
2 Користена литература
***
Природонаучен музеј (Милано)

Природонаучниот музеј во Милано (итал. ''Museo Civico di Storia Naturale di Milano'' е музеј основан во 1838 г. кога природонаучникот Џузепе де Кристофорис (1803–1837) со тестамент му ја подарил својата збирка на градот. Прв директор на музејот бил Џорџо Јан (1791–1866).
Музејот има годишна посетеност од 350.000 лица.
Споменик на Минин и Пожарски

Споменикот посветен на Димитриј Пожарски и Кузма Минин (руски: ''Памятник Минину и Пожарскому'') претставува бронзена статуа која се наоѓа на Црвениот плоштад во Москва, Русија, во дворот на црквата Свети Василиј. Споменикот е посветен на принцот Димитриј Пожарски и Кузма Минин, како резултат на протерувањето на полските војски од Московскиот кремљ во текот на 17 век.
Споменикот бил подигнат за време на 200-годишнината од ослободувањето на Москва. Како главни скулптури биле избрани Иван Мартос во 1808 година. Но, веднаш по овој избор започнала инвазијата на Наполеон Бонапарт, и самиот споменик не бил откриен до 1818 година. Во почетокот постоела дилема дали статуата да биде поставена во Нижни Новгород или во Москва. Сепак, императорот Александар I се решил да биде поставен пред црквата Свети Василиј на Црвениот плоштад.
По заземањето на власта од страна на Болшевиците, комунистите започнале со расчистување на Црвениот плоштад. Голем број на објекти биле разрушени. Во врска со споменикот, се водела дилема дали и тој да биде срушен. Сепак, во 1936 година било решено статуата да не се сруши, туку да биде преместена поблиску до соборниот храм, каде се наоѓа и денес.
Реставрацијата на овој споменик започна во ноември 2020 година, тие не го отстранија споменикот од сегашната локација за таа цел, над него беше изграден посебен павилјон. Реставрацијата ја извршија Меѓурегионалниот Оддел за Научна И Реставраторска Уметност (МНРХУ) и Работилницата за Реставрација На Наследството. Акцијата беше поддржана од Владимир Машков, григориј Лепс, Игор Уголников, Оксана Федорова, текла Толстаја, меѓу другите. Најголем приватен придонес даде Владимир Груздев.
И (Франција)

И (фр. ''Y'') — село и општина во департманот Сома (регион Пикардија), северна Франција.
Ова е најкраткото име на населено место во Франција, и едно од најкратките во светот. Жителите се нарекуваат себеси „Ипсилоњени“ (''Ypsiloniennes'').
1 Географија
И се наоѓа 50 км источно од Амјен, кајшто вкрстуваат патиштата D15 и D615, во најисточниот дел на департманот.
2 Збратимени села
* Ланвајрпулгвингилгогерхверндробулантисилјогогогох, Велс - населено место со едно од најдолгите имиња во светот
3 Поврзано
*Општини во Сома
4 Наводи
*
Дињ ле Бен

Дињ ле Бен (порано само Дињ (|Digne-les-Bains; |Dinha (dei Banhs) или ''Digno'') — град и општина во Франција, административен центар (префектура) на департманот Горнопровансалски Алпи.
1 Историја
Дињ ле Бен како населено место датира од неолитот, а во римско време станува трговско место. Оттогаш па наваму, општината е главен центар во трговијата со лаванда.
2 Географија
Низ градот тече реката Блеона. Течејќи југозападно, реката образува дел од североисточната и југозападната граница на општината.
3 Занимливости
* Дејството во романот „Клетници“ од Виктор Иго започнува во Дињ.
* По градот е именуван астероидот 10088 Дињ.
4 Знаменитости
* Дињска катедрала
* Ботаничка градина на Кордиљерите
5 Збратимени градови
* Бад Мергентхајм, Германија
* Боргоманеро, Италија
6 Познати личности
*Ален Богосјан - фудбалер
*Пјер Гасенди - филозоф, научник, астроном/астролог
*Александра Давид-Нел, истражувач, духовник, писателка
*Алфонс Бо де Роша - инмженер
7 Поврзано
*Општини во Горнопровансалските Алпи
8 Наводи
*