Saxifraga adscendens

''Saxifraga adscendens —'' растителен вид од родот ''Saxifraga'' во семејството Каменоломки (Saxifragaceae).
1 Опис и карактеристики
Saxifraga adscendens е двегодишно тревно растение кое достигнува висина од 15 до 25 см. Има розета од густо собрани листови при основата. Стеблото кое е разгрането најчесто во горната половина има густи жлездести влакна по површината. Листовите на розетата се обратно-јајцевидно-ланцетни, на врвот со 3 (5) тапи запци, во основата клиновидни, без дршка, по работ и горната страна со ретки жлездести влакна, и за време на цветањето остануваат живи. Стеблените листови се спирално распоредени, целосни или со тапи запци на врвот, со поретки жлездести влакна од двете страни, а по работ многу погусти. Цветови се долги 6-7 мм. Цветните дршки се најмногу два пати подолги од цветовите. Чашката е жлездесто-влакнеста, долга околу 3 мм; чашкините ливчиња јајцевидно-елиптични, околу 1,5 мм, на врвот тапи, со ресести жлездести влакна по работ. Венечни ливчиња се бели, долги 4-5 мм, обратно-јајцевидни, на врвот рамни, кон основата клиновидни, со три жили. Има десет прашници, долги колку чашкините ливчиња; филаменти бели или розови; антери кремови.
Се среќава на планински и високопланински карпи и камењари. Забележана на Јакупица, Караџица, Скопска Црна Гора (Групче), Шар Планина, Бистра, Кораб, Дешат-Крчин, Илинска Планина и Кожуф.
2 Систематика и дистрибуција
''Saxifraga adscendens'' за првпат е опишана во 1753 година од Карл Лине во ''„Species Plantarum“'', том I, страница 405. Зборот ''adscendens'' значи искачување. Синоними за ''Saxifraga adscendens'' се ''Saxifraga controversa'' и ''Saxifraga tridactylites'' subsp. ''adscendens'' (L.) A.Blytt.
''Saxifraga adscendens'' припаѓа на подсекцијата ''Tridactylites'' од секцијата ''Saxifraga.''''Saxifraga adscendens'' се среќава во Европа во Алпите, Пиринеите, Апенините, Балканскиот Полуостров, Карпатите, регионот на Кавказ, Скандинавија, Балтичките држави и Северна Америка .
Во 1999 година имало околу четири подвида на ''Saxifraga adscendens'', а во 2009 година три:
*''Saxifraga adscendens'' subsp. ''adscendens'' (син. ''Saxifraga tridactylites'' subsp. ''adscendens).'' Венечните ливчиња се долги 3-4 мм, односно 2-2,5-пати подолги од чашкините ливчиња. Кутијката има обратно-крушовидна форма или обратно-јајцевидна и во основата постепено се стеснува. Постојат записи за локација за Шпанија, Андора, Франција, Монако, Сицилија, Малта, Италија, Швајцарија, Лихтенштајн, Австрија, Полска, Норвешка, Шведска, Финска, Естонија, Русија, Украина, Србија, Косово, Словачка, Словенија, Хрватска, Босна и Херцеговина, Бугарија, Романија, Албанија, Црна Гора, Македонија, Грција и азискиот дел од Турција. Во Македонија овој подвид е забеелжан на Јакупица, Караџица, Скопска Црна Гора (Групче), Шар Планина, Бистра, Кораб, Дешат-Крчин, Илинска Планина и Кожуф.*''Saxifraga adscendens'' subsp. ''discolor'' (син. ''Saxifraga discolor.'' Се среќава само во Бугарија и Грција.*''Saxifraga adscendens'' subsp. ''oregonensis'': Распространета во Северна Америка од Алјаска до Колорадо и се среќава на надморска височина од над 4000 метри во Карпестите Планини.
*''Saxifraga adscendens'' subsp. ''parnassica'' (син.: ''Saxifraga parnassica'' , ''Saxifraga tridactylite''s subsp. ''parnassica.'' Кутијката е топчеста и во основата е округла. Се јавува во Италија, Сицилија, Малта, Хрватска, Црна Гора, Македонија, Албанија, Бугарија и Грција. Во Македонија се среќава на планината Галичица, Шар Планина, Кораб, Бистра и Дешат.
3 Галерија
4 Наводи
<references>