Апостол Павле

Апостол Павле, познат и како Свети Павле или Павле од Тарс (|Σαούλ (Саул) / Σαῦλος (Сулос) / Παῦλος (Павлос); латински: ''Paulus'' или ''Paullus''; |שאול התרסי ''Šaʾul HaTarsi'' (''Шаул од Тарс'') (ок. 5 - ок. 67)) — еден од најважните апостоли во проповедењето и распространувањето на христијанството.
Павле се смета за една од најважните фигури на Апостолскиот период, кој од средината на 30-тите до средината на 50-тите години на 1 век основал неколку цркви во Мала Азија и во Европа. Тој го искористил својот статус како Евреин и римски државјанин да проповеда пред еврејското и римското население. Според списите во Новиот завет и пред неговото преобраќање, Павле бил посветен на прогонувањето на првите ученици на Исус во областа околу Ерусалим. Во расказот на Делата на апостолите (честопати едноставно се нарекува ''Дела''), Павле патувал по патот од Ерусалим во Дамаск, во мисија „''да ги уапси и да ги врати во Ерусалим''“, кога воскреснатиот Исус му се појавил во одлично светло. Тој бил ослепен од светлината, но по три дена неговиот вид му го вратил Ананија од Дамаск, а Павле започнал да проповеда дека Исус од Назарет е еврејскиот Месија и Синот Божји. Околу половина од книгата на Делата на апостолите се занимава со животот и делата на Павле.
Четиринаесет од вкупно 27-те во Новиот завет традиционално му се припишуваат на Павле. Овие книги, наречени Павлови посланија се збирки од писмени обраќања на Павле до групи и поединци. Седум посланија не се спорни од страна на научниците како автентични за авторот, додека постои различен степен на аргументи за остатите. Павловото авторство на Посланието до Евреите не е потврдено во самото послание и има сомнежи за неговото авторство уште во 2 и 3 век. Сепак било речиси безусловно прифатено од 5 до 16 век дека Павле бил автор на Посланието до Евреите но тоа гледиште денес е речиси универзално отфрлено од страна на дел од научниците,. За останатите шест се верува од некои научници дека биле напишани од следбениците кои пишувале во негово име, користејќи материјал од преживеаните писма и писмата на Павле, напишани од самиот тој, кои не преживеале до денес . Други научници тврдат дека идејата за псевдоним за спорни посланија покренува многу проблеми.
Денес, посланијата на Павле продолжуваат да бидат витални корени на теологијата, обожавањето и пастирскиот живот во католичките и протестантските традиции на Западот, како и православните традиции на Истокот . Влијанието на Павле врз христијанската мисла и практика се одликувало како „''длабоко како што е распространето''“, меѓу оној од многуте други апостоли и мисионери кои биле вклучени во ширењето на христијанската вера.
1 Достапни извори
Главниот извор за информации за животот на Павле е материјалот што се наоѓа во неговите посланија и во Дела на светите апостоли. Сепак, посланијата содржат малку информации за минатото на Павле. Книгата Дела на светите апостоли зборува за повеќе информации, но остава неколку делови од животот на Павле надвор од својата приказна, како што е неговото веројатнo, но недокументиранo погубување во Рим. Некои научници веруваат дека Делата исто така се контрадикторни со посланијата на Павле на многубројни местс, особено во врска со зачестеноста на посетите на Павле во црквата во Ерусалим.
Извори надвор од Новиот завет што го споменуваат Павле се:
* Климентовото послание до Коринтјаните (крајот на 1 или почетокот на 2 век);
* Игнатиевото Писмо до Римјаните (почетокот на 2 век);
* Поликарпското Писмо до Филипјаните (почетокот на 2 век);
2 Имиња
Популарно се претпоставува дека името на Саул се променило кога станал следбеник на Исус Христос. Неговото еврејско име било „Саул“. Според Дела на светите апостоли, тој го наследил римското државјанство од неговиот татко. Како римски државјанин, тој исто така го носел и латинското име Павле и грчкото Павлос. Вообичаено, Евреите од тоа време имале две имиња, едно на хебрејски, друго на латински или грчки јазик.
Исус го нарекол „''Савле, Савле''“, кога тој ги прогонувал христијаните на патот кон Дамаск. Подоцна, во видението на Ананија од Дамаск, „Господ“ го нарекол „Саул, од Тарс“.. Потоа, во „Делата“, Ананиј го нарекува „Брате Савле”.
Во Делата 13:9, Савле се нарекува и Павле, првпат на островот Кипар - многу подоцна од времето на неговото преобраќање. Авторот (Лука) укажува дека имињата биле заменливи: „Савле, кој исто така се вика Павле“. Потоа, тој се повикува на него како Павле, бидејќи тој е наречен Павле во сите други библиски книги каде што се спомнува, вклучувајќи ги и оние што тој ги напишал. Усвојувањето на неговото римско име е типично за мисионерскиот стил на Павле. Неговиот метод бил да ги стави луѓето на нивна леснотија и да им пристапи со својата порака на јазик и стил на кој би можеле да се однесуваат, како во Првото послание до Коринќаните 9: 19-23.
3 Библиски извори
3.1 Раниот живот
Двата главни извори на информации со кои имаме пристап до најраните сегменти од кариерата на Павле се Библиската книга на Дела на светите апостоли и автобиографските елементи на писмото на Павле до раните црковни заедници. Павле најверојатно е роден меѓу години од 5 п.н.е. до 5 н.е. .Книгата на Дела на светите апостоли укажува на тоа дека Павле бил рiмски државјанин по раѓање, но Хелмут Костер ги доведува во прашање доказите што ги презентира текстот..
Тој бил од побожно еврејско семејство во градот Тарс, еден од најголемите трговски центри на средоземниот брег. Градот постоел неколку стотици години пред неговото раѓање и бил познат по својот универзитет. За време на Александар Македонски, кој починал во 323 п.н.е., Тарс бил највлијателниот град во Мала Азија.
Павле се нарекувал себеси како „од родот Израилев, од Венијаминовото колено, Евреин од Евреите, по закон фарисеј
Библијата открива многу малку за семејството на Павле. Неговиот внук, синот на неговата сестра, се спомнува во Дела 23:16. Дела, исто така, цитираат дека Павле се осврнува на својот татко, велејќи дека тој, Павле, бил „фарисеј, син на фарисеј“. Во Послание до Римјаните тој вели дека неговите роднини, Андроника и Јунија, биле христијани уште пред тој да поверува во Исус.
Семејството имало историја на верска побожност. Очигледно, семејната лоза била многу приврзана за фарисејските традиции и празнувања со генерации . Во Дела пишува дека имал занает во правење шатори, додека бил во Коринт. Во Коринт Павле го запознал Акила од Понт и неговата сопруга Прискила, со кои подоцна станале важни сопатници
Додека бил сѐ уште млад, бил испратен во Ерусалим за да го добие своето образование во училиштето Гамалил (Дела 22: 3), еден од најзначајните рабини во историјата. Некои од неговото семејство можеби живееле во Ерусалим, бидејќи подоцна, синот на една од неговите сестри му го спасил својот живот таму . Ништо повеќе не се знае од неговиот ран живот, додека не учествувал активно во мачеништвото на Стефан . Павле признал дека, ја прогонувал црквата Божја пред да се преобрати . Иако е познато од неговата биографија и од Дела дека Павле може да зборува за хебрејски, модерната наука сугерира дека грчкиот јазик бил неговиот прв јазик.
Во неговите писма, Павле во голема мера се потпирал на своето познавање на Стоичката филозофија, користејќи Стоички термини и метафори за да им помогне на своите новородени претводници во нивното разбирање на откриената Божја реч.
3.2 Преобраќање
Преобраќањето на Павле може да се датира околу 31-36 година според неговото упатување во едно од неговите писма. Во Послание до Галатјаните 1:16, Павле пишува дека Бог „''бил задоволен што го открил својот син во мене''“. Во Прво послание до Коринќаните 15: 8, како што тој го набројува редот во кој Исус им се појавил на своите ученици по неговото воскресение, Павле пишува: „''а по сите, најпосле ми се јави и мене, како на некое недоносче''“.
Според Дела на светите апостоли, преобраќањето се случило на патот кон Дамаск, каде што објавил дека наеднаш го обзел светлина од небото од воскреснатиот Исус. Според текстот, Павле:„''откако падна на земја, чу глас што му зборуваше: „Савле, Савле, зошто Ме гониш?”'', на кое Павле одговорил: „''Кој си Ти, Господине''?” А Господ му рекол: „''Јас сум Исус, Кого Го гониш ти. Тешко е за тебе да се риташ против бодило''.”.
Според текстот во Дела 9:1-22, тој бил заслепен три дена и морал да биде пренесен во Дамаск. Во текот на овие три дена, Павле не се хранел ниту пиел вода и го поминал своето време во молитва кон Бога. Кога пристигнал Ананиј од Дамаск, тој ги положил рацете врз него и рекол: „Брате Савле, Господ Исус, Кој ти се јави по патот, по кој доаѓаше, ме прати, за да прогледаш и да се исполниш со Светиот Дух”. Неговиот вид бил вратен, станал и се крстил. Оваа приказна се јавува само во Делата, но не во посланијата на Павле.
Авторот на Дела на апостолите можеби дознал за преобратувањето на Павле од црквата во Ерусалим, или од црквата во Антиохија, или можеби од самиот Павле.
3.3 По обраќањето
<nowiki>