Напад на железничката станица во Краматорск

Напад на железничката станица во Краматорск — напад кој се случил на 8 април 2022 година, кога руски ракетен напад ја погодил железничката станица на украинскиот град Краматорск за време на руската инвазија на Украина. Во нападот загинале 63 цивили (вклучувајќи 9 деца) и биле ранети 150 (вклучувајќи 34 деца).
1 Позадина
За време на руската инвазија, која започнала на 24 февруари, руските сили влегле во Украина со цел да им помогнат на сепаратистичките Народни Републики Донецк и Луганск во заземањето на деловите од областите Донецк и Луганск кои сè уште биле контролирани од украинската влада. Војниците на Вооружените сили на Украина стационирани во Славјанск и Краматорск одиграле клучна улога во отпорот кон руската офанзива.
Во ноќта на 7 април, прорускиот Телеграм канал ZАПИСКИ VЕТЕРАНА („Белешки на ветеранот“) ги предупредил цивилите да не се евакуираат од Славјанск и Краматорск преку железница. Околу 10:10 часот следниот ден наутро, кратко пред бомбардирањето на железничката станица во Краматорск, руското Министерство за одбрана објавило дека ги погодиле железничките станици во Славјанск, Покровск и Барвинково со „''високопрецизни воздушни ракети''“.
2 Напад
Според украинската влада, помеѓу 1000 и 4000 цивили, главно жени и деца, биле присутни на станицата чекајќи евакуација од регионот, кој бил подложен на силно руско гранатирање.
Во 10:24 и 10:25 часот, медиумите поврзани со Донечката Народна Република објавиле видеа на кои се гледало како два проектили се лансирани од Шахтарск, град под контрола на сепаратистите. Приближно во 10:30 часот, две ракети погодиле во близина на зградата на железничката станица во Краматорск, а првите извештаи биле објавени во украинските медиуми околу 10:45 часот.
Хуманитарен работник од „Светска централна кујна“ кој бил сведок на нападот во Краматорск изјавил дека слушнал „''помеѓу пет и десет експлозии''“. Извештаите ја опишуваат сцената како екстремно крвава, при што неколку луѓе изгубиле екстремитети од експлозиите. Телата на жртвите биле расфрлани наоколу меѓу напуштениот багаж.
Ракетите првично биле погрешно идентификувани како балистички ракети „Искандер“. Павло Кириленко, гувернер на Донечката Област, подоцна прецизирал дека станува збор за ракети Точка-У вооружени со касетна муниција.
На остатоците од една од ракетите го пишувало рускиот збор ru, што значи „[во одмазда] за децата“, обоен во бело однадвор. Исто така, носел сериски број Ш91579, за кој истражувачите велат дека потенцијално би можел да помогне во пронаоѓањето на неговото потекло.
3 Одговори
Мишел Башеле, висока комесарка на Обединетите нации за човекови права, изјавила дека нападот „''е симболичен за непочитувањето на принципот на разликување, забраната за неселективни напади и принципот на претпазливост вграден во меѓународното хуманитарно право''“.
Дуња Мијатовиќ, комесар за човекови права на Советот на Европа, изјавила дека „''нападот врз густо населената урбана област на Украина е уште една демонстрација на очигледното непочитување на цивилниот живот, што за жал досега стана постојана карактеристика на оваа воена агресија''“.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски ја опишал Русија како „''зло без граници''“.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, која ја посетила Украина на денот на нападот, го осудил нападот како „''одвратен''“. Францускиот министер за надворешни работи Жан-Ив Ле Дријан го опишал нападот како „злосторство против човештвото“, велејќи дека не може да остане неказнето, додека британскиот министер за одбрана Бен Волас го осудил како воено злосторство.
Генералниот секретар на Обединетите нации, Антонио Гутереш, го опишал ракетниот напад како „''целосно неприфатлив''“.
Олександр Камишин, претседател на Украинските железници, го опишал настанот како „''целен удар врз патничката инфраструктура на железницата и жителите на градот Краматорск''“. Безбедносната служба на Украина отворила кривична постапка согласно член 438 од Кривичниот законик.
Аналитичарот на Кралскиот институт за обединети служби, Џастин Бронк, соопштил дека Русија имала за цел да ја оштети украинската превозна инфраструктура за да им го отежни движењето на украинските сили низ Донбас. Тој, исто така, посочил дека Русија се одлучила за ракетата од типот Точка-У поради нејзината употреба од страна на украинската армија, со цел да „''ги замати водите''“. Пентагон ја истакнал руската одговорност за нападот, како и стратешката важност на железничката раскрсница.
3.1 Одговор од Русија и нејзините поддржувачи
Првично, руските државни медиуми и проруските Телеграм канали тврделе дека биле извршени успешни руски воздушни напади врз воена превозна цел во Краматорск. Откако станало јасно дека ракетите убиле цивили, претходните извештаи биле редактирани, руската влада негирала одговорност за нападот, а руското Министерство за одбрана го окарактеризирала како украинска измама. Руското Министерство за одбрана соопштило дека ракетите биле испратени од украинските сили од градот Добропиља, југозападно од Краматорск.
Руските медиуми, исто така, соопштиле дека серискиот број на ракетата бил во ист опсег како оној што го употребувале украинските сили. Сепак, сериските броеви не можат да се користат за да се докаже која страна ја испалила ракетата, бидејќи сите Точка-У биле произведени на едно место во Русија и оттаму распространети низ целиот Советски Сојуз. Како резултат на тоа, на пример, имало блиско совпаѓање на серискиот број помеѓу Точка-У што ја користела Русија во Сирија и оној што го користела Украина во Снижне. Покрај тоа, и Русија и Украина интензивно користеле муниција запленета од другата страна.
Лажен видео клип со лажно лого на Би-Би-Си, во кој вината се припишува на украинските сили, кружела низ проруските Телеграм канали од 10 април. Видеото било емитувано и на руската државна телевизија. Би-Би-Си не објавил такво видео.
3.2 Проценка на рускиот одговор
Руското Министерство за одбрана соопштило дека нивните сили повеќе не користат ракети „Точка-У“. Сепак, Амнести Интернешнл, истражувачките новинари на Тимот за разузнавање на воени судири и голем број воени експерти веќе известиле за употреба на Точки од страна на руските сили во повеќе делови од Украина пред нападот врз Краматорск. Покрај тоа, истражителите од проектот со отворен код „Белоруски Хаџун“ објавиле видеа од неколку руски камиони со ракети „Точка“ кои се упатуваат од Белорусија кон Украина со ознаки „V“ на 5 и 30 март 2022 година. Институтот за проучување на војната проценил дека руската Осма комбинирана вооружена армија, која била активна во областа Донбас, била опремена со ракети Точка-У. Руските вести и снимките од социјалните мрежи ја покажале 47-та ракетна бригада, дел од 8-та комбинирана вооружена армија на Русија, како прикажува ракети Точка-У на јавни настани во 2021 година, вклучително и на парадата по повод Денот на победата во Краснодар.
На 14 април, Белингкет изјавил дека доказите од отворени извори остануваат недоволни за да се утврди насоката од која е испукана ракетата.
На 18 април, PolitiFact ја проценил можноста инцидентот да е лажно знаме, заклучувајќи дека „''нема веродостојни докази дека Украина стои зад нападот на 8 април на железничката станица во Краматорск''“.
4 Документарец
Во 2023 година, украинскиот режисер Александар Кириенко направил документарец, ''„Спаси го скакулецот“'', за инцидентот.