Северно боиште (Руска инвазија на Украина)

Северен Фронт или Северен Театар — едно од бојните полиња за време на Руската инвазија на Украина. Тоа вклучувало напади од Русија преку руско-украинската и белоруско-украинската граница, почнувајќи од 24 февруари 2022 година, за контрола на Киев, главниот град на Украина, и околните области на Киевската Област и северните региони на Житомирската Област, Сумската Област и Черниговската Област. Киев е седиште на украинската влада и седиште на вооружените сили на Украина.
Руските сили првично зазеле неколку градови и населени места, но неуспесите во логистиката и снабдувањето, силниот украински отпор и последователниот слаб морал предизвикале застој на напредувањето. Со големи загуби и неможност за понатамошен напредок, Русија ги повлекла своите сили од Киев, Житомир, Чернигов и Сума во април 2022 година, а украинските сили повторно ја презеле контролата.
1 Кампања
1.1 Руско напредување кон Киев
Утрото на 24 февруари 2022 година, Русија започнала напади врз Киевската Област со артилериски и ракетни напади врз неколку основни цели, вклучувајќи го и меѓународниот аеродром „Бориспил“, главниот аеродром во Киев. Русија очигледно имала намера брзо да го освои Киев, со инфилтрирање на Спецназ во градот, поддржан од воздушни операции и брзо механизирано напредување од север. Руските воздухопловни сили направиле обид да заземат два клучни аеродроми во близина на Киев, започнувајќи воздушен напад на аеродромот „Антонов“, проследен со слично слетување во Василков, во близина на воздухопловната база „Василков“ јужно од Киев, на 26 февруари.
Нападите биле неуспешни поради неколку фактори, вклучувајќи ја разликата во моралот и перформансите помеѓу украинските и руските сили, украинската употреба на софистицирано оружје за преносливи луѓе обезбедени од западните сојузници, лошите перформанси на руската логистика и опрема, неуспехот на руските воздухопловни сили да постигнат воздушна супериорност и руското воено трошење за време на нивната опсада на големите градови. Додека руските сили напредувале кон Киев, украинскиот претседател Володимир Зеленски предупредил дека „саботажни групи“ се приближуваат кон градот. Украинците исто така тврделе дека на почетокот на инвазијата, само 30 војници на СОФ успеале да го запрат рускиот напад. Украинците го нападнале рускиот конвој, чуван од околу 2.000 војници, и уништиле три оловни возила, го нападнале остатокот од конвојот, при што ги уништиле мостовите. Овој ангажман завршил привремено да го закочи целиот руски напредок од Белорусија, кој се состоел од 70.000 војници и 7.000 возила.
Платениците на групата „Вагнер“ и чеченските сили, наводно, направиле неколку обиди да го убијат Зеленски. Украинската влада соопштила дека овие напори биле спречени од антивоените претставници на руската Федерална служба за безбедност (ФСБ), кои споделиле разузнавачки информации за плановите.
Руските сили кои правеле обиди да го заземат Киев испратиле сигнали на 24 февруари јужно од Белорусија по западниот брег на реката Днепар, очигледно за да го опколат градот од запад, но тие се повлекле до 7 април за да се надополнат и да се прераспоредат на југоисточниот фронт. Биле поддржани од две посебни оски на напад од Русија по должината на источниот брег на Днепар: западната кај Чернигов и источната кај Суми. Тие најверојатно имале намера да го опкружат Киев од североисток и исток.
Напаѓачките сили стигнале до зоната за исклучување на Чернобил и ја зазеле јадрената централа „Чернобил“ и градот на духови Припјат. Руски возила до пладне го пробиле и граничниот пункт кај Вилча. По нивниот пробив во Чернобил, руските сили биле задржани во Иванкив, клучен град меѓу границата и Киев. Секретарот за одбрана на Соединетите Американски Држави, Лојд Остин, открил дека некои руски механизирани пешадиски единици напреднале на 32 километри од Киев на првиот ден од офанзивата.
Утрото на 25 февруари, украинската војска соопштила дека нејзините воздухопловни сили се борат во населбите Димер и Иванкив, каде што напредувале големо количество руски оклопни возила. Украинските сили го уништиле мостот на Иванкив над реката Тетерив, запирајќи го напредувањето на руските колони. Во меѓувреме, 80 руски возила наводно се движеле низ Димер и соседното село Катјужанка.
Утрото на 27 февруари, голем руски конвој од возила долг повеќе од 4,8 километри бил виден на сателитски снимки на пат во близина на Иванкив, кој се упатил кон Киев. До 28 февруари, конвојот се зголемил на околу 64 километри во долгжина
Рускиот напредок бил попречен од логистичките тешкотии, делумно предизвикани од белоруската опозиција, бидејќи дисидентите во железницата, хакерите и безбедносните сили ги прекинале железничките линии во Белорусија. Оваа операција, позната како железничка војна во Белорусија во 2022 година, главно била организирана од поединци и три поголеми мрежи познати како „Бипол“, „Заедница на железничари“ и „Сајбер партизани“.
1.1.1 Окупирање на аеродромот Антонов
Во 8:00 часот наутро по локално време, на 24 февруари 2022 година, 20 до 34 руски воени хеликоптери (транспортни хеликоптери Мил Ми-8 придружувани од напаѓачки хеликоптери Ка-52 „Алигатор“ ) полетале јужно од границата помеѓу Белорусија и Украина и се приближиле до градот Хостомел. Хеликоптерската група, наводно, носела околу 300 војници на воздухопловните сили на Русија, наводно од 11-та гардиска воздушна нападна бригада или 31-та гардиска воздушна нападна бригада за напад на аеродромот „Антонов“ кој се наоѓал во близина.
Нападот претставувал обид да се обезбеди местоположбата како воздушен мост за руските транспортни трупи и тешката опрема (како што се артилерија и тенкови) за инвазија врз Киев. Хеликоптерската група била пречекана со напади од украинско мало оружје и MANPADS. Нападот на крајот соборил еден до три хеликоптери, а нивните пилоти се катапултирале. И покрај нападите, аеродромот на крајот бил заземен на 25 февруари бидејќи значително побројните и вооружени членови на украинската национална гарда се повлекле.
По заземањето на аеродромот, руските трупи почнале да се подготвуваат за пристигнување на 18 транспортни авиони Иљушин Ил-76 за да ги засилат нападите. Меѓутоа, местните милиции и војниците од третиот полк за специјални намени го нападнале аеродромот, попречувајќи ги руските напори. Украинската четврта бригада за брза интевенција, во решителен контранапад, спречила транспортниот авион да слета на аеродромот, принудувајќи го да се врати во Русија и спречила дополнително засилување. Со воздушна поддршка од украинските воздухопловни сили, украинските единици успеале да го одбијат воздушниот напад. Руските сили исто така се обиделе да слетаат кај Киевскиот резервоар.
Еден ден по првичниот напад бил извршен обновен воздушен напад. Со руските механизирани единици кои постигнале пробив во блискиот Иванкив, тие биле во можност да напредуваат и да го заземат аеродромот по комбиниран напад од земја. И покрај нивниот успех, аеродромот се сметал за нефункционален, ставајќи крај на шансите за брза украинска капитулација преку заземањето на Киев. За време на судирот на аеродромот Антонов, единствениот постоечки Антонов Ан-225 Мрија (најголемиот оперативен авион во светот) бил уништен во неговиот хангар за складирање. Руската влада соопштила дека во нападот загинале речиси 200 Украинци, без свои загуби. Сепак, според западни и украински извори, се проценува дека за време на битката биле убиени околу 300 руски падобранци.
1.1.2 Напад на Хостомел
Откако обезбедиле пробив во Иванкив на 25 февруари, трупите од 41-та комбинирана армија, 31-та гардиска воздушна нападна бригада и чеченскиот 141-ви моторизиран полк напредувале во блискиот град Хостомел истиот ден. Хостомел го бранеле елементи на 79-та воздушна ударна бригада и третиот полк за специјални намени (Спецаназ), заедно со цивилни милиции. Припадниците на чеченскиот 141 полк се приближиле до градот и почнале со подготовките за убиство на украинскиот претседател Володимир Зеленски.
Откако украинските беспилотни летала откриле руски позиции во близина на Хостомел, украинските сили се прегрупирале и започнале контранапад кој уништил руска оклопна колона. По контранападот, Хостомел бил подложен на воздушни напади и гранатирање, лишувајќи ги жителите од основните комунални услуги. Руските сили опстојувале во урбана борба со украинските војници, и на крајот биле одбиени од околината на градот на 3 март. Тие го нападнале Хостомел уште еднаш на 4 март, претрпувајќи повлекување истиот ден, пред да извршат уште еден напад и повторно да го заземат градот на 5 март.
Двете страни претрпеле големи загуби за време на битката: Руските сили изгубиле над 21 лесно пешадиско борбена возило (ПБВ) за два дена; Украинското разузнавање тврдеЛО дека 31-та гарда забележала над 50 смртни случаи. Во акција биле убиени и руски команданти, вклучувајќи го и генерал-мајор Андреј Суховецки (заменик командант на руската 41-ва армија) убиен од украински снајперист на 28 февруари.
Мајор Валериј Чибинеев (снајперски командант на украинската 79-та бригада) бил убиен во близина на аеродромот Антонов на 3 март. По окупацијата на Хостомел, украинските власти ги обвиниле руските единици дека ја спречуваат евакуацијата на локалните цивили. Било објавено дека руските војници шират дезинформации до жителите за воената состојба. На 7 март, Јуриј Прилипко, градоначалникот на Хостомел, бил убиен од руските војници.
1.1.3 Василков
Било пријавено дека, на 26 февруари 2022 година, руските падобранци започнале напад на Василков, 40 километри јужно од Киев, за заземање воена воздушна база во близина. Наводно, голема група руски падобрански единици слетале во близина на Василков, и покрај противавионскиот оган. Единиците потоа напредувале во градот и биле вклучени во тешки борби со украинската 40-та тактичка авијациска бригада, но биле одбиени. Градоначалничката на градот, Наталија Баласинович, тврдела дека над 200 Украинци биле повредени за време на судирот. „Њујорк тајмс“ ги цитирал извештаите на неименувани украински функционери, дека барем дел од напаѓачите биле „заспани агенти“ кои купиле станови во градот месецот пред инвазијата.
Биле изнесени и тврдења дека украински авиони собориле два руски авиони Иљушин Ил-76 кои превезувале ударни трупи. Сепак, „Гардијан“ навел дека „''не се појавија убедливи јавни докази за двата соборени авиони или за падобранци во Василков''“. Украинските единици за територијална одбрана не пронашле докази за урнати авиони во околината.
Во раните утрински часови на 27 февруари, руски проектил погодил складиште за нафта во Василков, при што складиштето било запалено. На 12 март, руски ракетен напад ја уништил воздушната база.
1.1.4 Битка за Киев
На 25 февруари, руски борбени авиони започнале да го бомбардираат центарот на Киев. Потоа бил соборен украински Су-27. Руски диверзанти облечени како украински војници се обиделе да се инфилтрираат во Оболон, предградие северно од центарот на Киев, на само 10 километри од зградата на Врховната Рада (седиштето на украинскиот парламент), но сите биле заробени или убиени од украинските војници. Тогаш биле активирани армиските резерви за одбрана на Киев. Престрелки, опишани од украинските власти како судири меѓу украинските и руските војници, се слушнале во неколку региони на градот. Зеленски ги повикал жителите да се вклучат во урбана герилска војна со молотови коктели против руските сили. Пиштоли им биле поделени на цивилните милиции. Украинската влада вовела полициски час во градот следното утро. Украинските сили тврделе дека убиле околу 60 руски диверзанти во еден ден.
Истовремено со неуспешниот напад на Василков, руските единици започнале да го бомбардираат Киев на 26 февруари со артилерија и организирале напади за да ја освојват Киевската хидроцентрала. Украинските сили се прегрупирале и извршиле контраофанзива на електраната следниот ден, одбивајќи ги руските сили од местото. Посебен напад врз армиска база во градот завршила неуспешно. Руските сили биле пријавени на дека се наоѓаат на 31 километри од Киев.
Руски воздушни напади биле извршени врз Василков и Киев на 27 февруари, вклучително и еден на депонирање на радиоактивен отпад во близина на Киев, иако местоположбата останала неповредена. Друга руска напаѓачка група започала да се приближува кон Киев од североисток откако го заобиколила градот Чернигов. Виталиј Кличко, градоначалникот на Киев, изјавил за Асошиејтед прес дека Киев е „''целосно опколен''“. Сепак, неговите забелешки биле повлечени набргу потоа. Ракетни напади биле пријавени во Бровари на 28 февруари, но Киев бил релативно слободен од директна борба.
Украинските сили тврделе дека уништиле руска колона во Макарив, каде што избувнале борби еден ден претходно. Руските напади продолжиле на почетокот на март. Телевизиската кула во Киев била погодена на 1 март. Подоцна биле пријавени напади во Русанивка, Куренивка, Бојарка, Вишневе, Ворзел и Мархаливка. додека Бородијанка била целосно бомбардирана, каде имало стотици жртви. Украинските воздухопловни сили тврделе дека собориле два руски Сухој Су-35 над Киев на 2 март. Макарив бил повторно заземен на 3 март. Украинските извештаи од Киев верувале дека руската армија почнала да го опкружува градот со тенкови од Белорусија, во обид да спроведе блокада. На почетокот на март 2022 година, Украинците тврделе дека уништиле 120 тенкови во еден ден, наводно „кога руските тенкови колони заглавиле на патиштата кон Киев, биле погодени со масовни артилериски проектили и современи противтенковски проектили фрлени од дронови со големина на авион или истрелани од пешадиски екипи“.
Естонското разузнавање проценило дека рускиот конвој ќе пристигне во Киев за најмалку два дена. На 4 март, оклопна руска колона од Сумската Област наводно стигнала во близина на Бровари. Судирите продолжиле низ Киевската Област до 8 март. Руските сили напредувале на автопатот меѓу Житомир и Киев, заканувајќи му се на Фастив. Руските тенкови стигнале на неколку километри од Киев на 9 март, но биле нападнати од украинските сили во текот на ноќта.
На 10 март, украинските сили тврделе дека одредот за специјални операции Азов и 72-та механизирана бригада ги нападнале од заседа 6-тиот тенковски полк и 239-от тенковски полк на 90-та гардиска тенковска дивизија во Бровари, нанесувајќи му големи загуби, вклучително и убивање на 6-тиот командант на тенковскиот полковник, полковник Андреј Захаров, принудувајќи ги да се повлечат.
1.1.5 Борба кај Буча и Ирпин
На 25 февруари, поради недостаток на комуникација со главната команда за инвазија, конвојот на специјалните полициски единици ОМОН и СОБР од Кемеровската област случајно се одвоил од инвазивните сили и на крајот сами го извршиле и го предводеле нападот во Киев. Конвојот бил забележан од местни транзитни CCTV камери и бил нападнат од заседа на местните украински сили користејќи противтенковски проектили и минофрлачи на мостот на реката Ирпин, а неоклопните и недоволно опремените единици биле целосно уништени. Наводно, од 80 војници во конвојот, само 3 преживеале.
Борбите се приближиле до Буча на 27 февруари, кога 36-та комбинирана армија и руските специјални полициски сили се приближиле до градот. Руската артилерија започнала да го бомбардира градот во исто време, предизвикувајќи неколку цивилни жртви, наводно ранувајќи го и градоначалникот на Буча, Анатолиј Федорук. Како што се развивиле борбите, руските пробиви дозволиле единиците да напредуваат кон Ирпин.
Украинските сили користеле артилерија за да ги гранатираат руските конвои за да го запрат напредувањето, и уништиле мост што ги поврзувал Буча и Ирпин. Според градоначалникот на Ирпин, Олександар Маркушин, руските сили биле заробени и уништени. Украинските сили се вклучиле и уништиле оклопна колона на 28 февруари.
Ирпин бил погоден со проектили на 2 март. Руските сили нападнале украински контролен пункт во Јаснохородка на 6 март. Маркушин ги одбил барањата на руските сили да го предадат градот.
1.1.6 Опкружување на Чернигов
Во 06:00 часот на 24 февруари, руската војска ја преминала украинската граница во Черниговата Област и од Русија и од Белорусија, во Хремијач, Миколаивка, Сенкивка, Деревниј и Илмивка.
На почетокот на руската инвазија, генерал-мајор Виктор Николиук, началник на Украинската оперативна команда „Север“, ѝ наредил на 1-та тенковска бригада да го брани Чернигов и ја испратил 58-та моторизирана бригада во Батурин и Глухов со цел да го запре рускиот напредок на главниот автопат таму. Првата бригада не успеала навреме да пристигне до планираната одбранбена линија кај Рипки и Хороднија, иако сепак успеала да го запре рускиот напредок северно од Чернигов и почнала да го зацврстува градот. Во меѓувреме, 58-та бригада била побројна и принудена да се повлече, прво кон Конотоп, а потоа кон Вертивка и Кипти, каде што ја презела одбраната на областа јужно од Чернигов.
Во близина на Чернигов, руските сили го нападнале аеродромот Пивка. Украинската војска соопштила дека нејзините сили ги запреле руските колони во близина на Батурин и на периферијата на Чернигов, во близина на селата Велики Оснијаки и Ривнопилија.
До вториот ден, руските сили биле присутни во или во близина на Сновск, Сосниција, Мена, Семенивка, Хороднија, Кориукивка и Новгород-Сиверскиј.
На 1 март, гувернерот на Черниговата Област, Вјачеслав Чаус, изјавил дека секоја пристапна точка до градот Чернигов е минирана, повикувајќи ги цивилите да бидат претпазливи.
На 10-ти март, градоначалникот на Чернигов , Владислав Атрошенко, изјавил дека руските сили го завршиле опкружувањето на Чернигов, додавајќи дека градот е целосно изолиран и дека критичната инфраструктура за неговите 300.000 жители брзо пропаѓа бидејќи бил под постојано бомбардирање.
1.1.7 Операции во други северни региони
Колона од руски воени возила ја преминале меѓународната граница кај Бачивск, контролен пункт во Сумската Област околу 5:00 часот на 24 февруари. Единиците на 58-та моторизирана бригада на Украина ги принудиле Русите да се повлечат надвор од градот Глухов, запирајќи ја колоната. Украинската војска тврдела дека ја неутрализирала колоната надвор од Глухов користејќи противтенковски проектили Јавелин, но до 14:30 часот на 24 февруари, гувернерот на Сумската Област признал дека руските сили ја контролирале целата должина на автопатот Киев-Москва, во Сумската Област Поради уништувањето на мостот над реката Сејм надвор од Батурин од страна на украинските сили руските сили биле принудени да користат алтернативни патишта за Киев, правејќи заобиколен пат низ Конотоп, Бахмач и Плиски.
Посебен руски полк во Сумската Област на 24 февруари го нападнал градот Суми, на само 35 километри од руско-украинската граница. Рускиот напредок заглавил во урбаните борби, а украинските сили успешно го задржале градот. Според украински извори, биле уништени повеќе од 100 руски тенкови, 20 Град МЛР и осум камиони-цистерни, а десетици војници биле заробени.
Руските сили влегле во Сумиката Област од Русија утрото на 24 февруари. Две руски тенковски колони кои ја преминале границата кај Грајворон и Попивка стигнале до Велика Писаривка во 08:00 часот. Судири избувнале во Охтирка меѓу 12:00 и 14:00 часот додека руска колона се обиде да помине низ градот. Руските сили ја нападнале Охтирка до 14:25, распоредувајќи термобарско оружје; Руските напади врз градот биле одбиени од борците за територијална одбрана и 93-та механизирана бригада на Украина. Вечерта на 24 февруари, два конвои од руски војници кои доаѓале од градовите Недригајлив и Конотоп тргнале во правец на Ромни.
Руската четврта гардиска тенковска дивизија најпрво влегла во градот Тростианец во Сумската Област кратко по пладне на 24 февруари. Во градот немало украински воени единици, и поради недостаток на оружје, местната територијална одбранбена единица избрала да се растури и да се вклучи во партизанска борба. Руски тенковски колони се движеле на запад низ градот на пат кон Киев.
Во раните утрински часови на 2 март, администрацијата на Суми тврдела дека околу 100 руски воени возила, главно тенкови и оклопни транспортери (АПЦ), биле уништени во селото Бишкин.
Руските сили се движеле на запад по автопатиштата од Суми, стигнувајќи до Бровари, источно предградие на Киев, на 4 март. Во проценката на кампањата на 4 март, Фредерик Каган напишал дека „''Суми во моментов е најуспешната и најопасна руска авенија за напредување кон Киев''“. Тој истакнал дека географијата фаворизирала механизиран напредок бидејќи теренот „''е рамен и ретко населен, нудејќи неколку добри одбранбени позиции''“. Според Институтот за проучување на војната, бидејќи руските сили не успеале да обезбедат нова територија во фронтот по 8 март, можно е тие да ги прераспоредиле силите од источен Киев за да се одбранат од украинските контранапади во Сумската Област.
Во текот на целата битка во Киевската Област, Житомирската Област исто така била погодена. Руските сили кои дејствувале во близина на Киев напреднале околу 32 километри во областа кон Бихун и Овруч од 3 март. Генералштабот на украинските вооружени сили тврдел дека два руски БТГ биле на територијата на Житомирската област.
Украинските сили одбиле напад од колона од 300 руски возила на Конотоп доцна на 24 февруари, и руските сили, наводно, се повлекле од градот Суми во раните утрински часови следниот ден. Сепак, руската војска подоцна на 25 февруари тврдела дека ги опколила двата града. Надвор од Конотоп, украинската војска соопштила дека руските трупи имаат „''проблеми со гориво и снабдување''“ и претрпеле големи загуби, иако подоцнежните изјави од украинските власти сугерирале дека украинските сили ја изгубиле контролата над градот подоцна истиот ден.
На 25 февруари, борбите започнале во предградието на Охтирка околу 7:30 часот од правец на селото Велика Писаривка. Руските сили не можеле да ја окупираат Охтирка и се повлекле следниот ден, оставајќи зад себе тенкови и опрема.
На 26 февруари, во Суми се случиле судири помеѓу руските сили и силите за територијална одбрана во текот на целиот ден. Руските сили, наводно, успеале да заземат половина од градот во текот на денот, но украинските сили ги одбиле напаѓачите според украински официјален претставник. Тројца цивили, наводно, биле убиени во гранатирање на Суми. Дмитро Живицки, гувернер на Сумската Област, изјавил дека шест цивили загинале, а 55 биле ранети во руското гранатирање на Охтирка. Руските сили западно од Суми, наводно, во текот на ноќта напредувале понатаму кон запад и очигледно биле на 150 километри од Киев. Ракетите БМ-27 Ураган погодиле училиште во Охтирка убивајќи чувар и повредиле непознат број деца и еден наставник. Меѓутоа, украинските сили дале силен отпор, принудувајќи ги Русите да се повлечат.
Помеѓу 26 и 27 февруари, повеќе руски возила се упатиле кон Ромни од Краснопилија, заобиколувајќи го Суми. Вториот конвој бил бомбардиран од украинските сили пред да стигне до Ромни. Украинските сили, наводно, уништиле некои руски тенкови надвор од Тростијанец на 27 февруари.
Исто така, на 27 февруари, голем број руски возила напредувале во Суми од исток, додека две жени, наводно, биле убиени околу аеродромот Суми. На 28 февруари, руските сили бомбардирале и уништиле складиште за нафта во Охтирка. Повеќе од 70 украински војници загинале кога нивната база во Охтирка била погодена од термобарска бомба. Руските сили ја нападнале и поправната колонија Ромни. Во меѓувреме истиот ден, руските сили убиле цивил во селото Погожа Криниција кога се обидел да го искористи својот автомобил за да ги блокира руските тенкови кои минуваат низ него. Истиот ден во Степивка загинал мештанец во обид да влезе во напуштено воено возило кое било минирано. Следниот ден, Украинците тврделе дека уништиле 80 единици руска опрема во близина на селото Пустовитивка, од кои половината биле Град MLRS.
Во Сумската Област, руската офанзива почнала да запира поради украинскиот отпор западно и југозападно од Тростијанец и детонацијата на мост јужно од градот. Како резултат на тоа, Тростијанец, кој првпат влегол во руските планови за брзо преземање на Киев, бил окупиран од гарнизон руски војници на 1 март.
Истиот ден, било пријавено дека територијалната одбрана на Сумската Област подигнала блокади и контролни пунктови на некои делови од автопатот Кипти-Бачивск, главен пат кој бил еден од главните рути на руската инвазија. Во меѓувреме, руските сили ги зазеле селата Биловодске и Бобрик, јужно од Ромни, кои биле оспорувани претходните денови.
На 2 март, руските сили му дале ултиматум на градоначалникот на Конотоп да го предаде градот, заканувајќи се дека ќе го бомбардираат со артилерија; „''налутената толпа''“ местни жители одбила да се предаде. Бил постигнат компромис според кој руските сили се согласиле да не се мешаат во градската управа или да распоредат војници во замена жителите да не ги напаѓаат. Територијалниот совет на руралната хромада Крути во Черниговската Област тврдел дека речиси 200 руски војници биле убиени во судирите со украинските вооружени сили и силите за територијална одбрана во селото Крути на 2 март. Истиот ден било објавено дека украинската војска и граничарите на 5-тиот одред ја вратиле границата со Русија во некои области на Сумската Област.
На 3 март, пет лица, наводно, биле повредени од гранатирање на згради на 27-та артилериска бригада и на воениот оддел на Државниот универзитет Суми. На друго место во Сумската Област, ескалацијата на руското артилериско гранатирање довело до бомбардирање на локалитетите Недрихаилив, Охтирка, Боромлија, Бездрик и Лебедин. Истиот ден, 93-та механизирана бригада на Украина објавила дека украинската артилерија уништила руска колона во близина на селото Московски Бобрик. За време на престојот во селото, Русите ги ограбиле местните продавници и ја запалиле колата на началникот на селото.
На 3 март, руските трупи го гранатирале Лебедин за време на бомбардирањето низ Сумската Област.
Следниот ден, цивили од селото Спартак се обиделе да ги блокираат руските возила што минувале од Недрихаилив до Ромни. Тие успеале да го блокираат патот, иако последователниот напад на Русите резултирал со смрт на еден цивил. Во текот на ноќта помеѓу 4 и 5 март, руски војници окупирале живинарска фарма во Вилшана, Сумската област, убивајќи околу 100.000 живина и предизвикувајќи штета вредна околу еден милион гривни.
На 5 март, тројца од четворица заложници кои биле земени од руските војници биле ослободени, според шефот на Ромнискиот регион, Денис Вашченко. Истиот ден, руските војници кои стоеле на патот пукале кон украинските војници на ТДФ на бензинска пумпа, при што еден украински војник загинал, а двајца биле ранети. Вечерта на 5 март, руски војници пукале во два автомобили кои патувале од Суми кон Ромни, во селото Пустовитивка. Во престрелката биле ранети 3 цивили, а еден цивил е убиен. Подоцна истата вечер, во селото Скрипали во Ромнискиот регион, украинските сили уништиле руска колона и убиле неодреден број војници. Вечерта меѓу 5 и 6 март пукале во Пустовитивка и Ромни, без повредени. Меѓутоа, пукањето во Ромни ја прекинало струјата во делови од градот.
Лебедин бил целосно исклучен од струја за 4 и 5 март. На 5 март во 7 часот, цивилите слушнале тревога за воздушен напад во Лебедин додека Русите почнале да го гранатираат градот. Експлозиите ги разнесиле прозорците на повеќекатните згради. Артилериското гранатирање траело цел ден. Електрична трафостаница, пекарницата Лебедин и бензинска пумпа биле уништени од руско гранатирање.
Според Воената управа, руското артилериско гранатирање и воздушните напади на 6 март оставиле голем број на жители на Лебедин без електрична енергија. Обвинителството покренало предистражна истрага за уништувањето на пекарата Лебедин од ударите на руските воени авиони.
На 7 март, снабдувањето со електрична енергија на Лебедин било делумно обновено.
Ноќта меѓу 8 и 9 март, руските воздушни сили го нападнале Лебедин. Биле уништени две куќи на улицата Шевченка. Од урнатините биле извлечени пет лица, меѓу кои и две деца. Службениците на 5-та Државна противпожарна и спасувачка бригада, кои биле одговорни таа вечер, работеле на местото од 01:45 часот на 9 март.
Според Јуриј Бова, градоначалникот на Тростијанец, руските сили планирале да го заземат Лебедин на 12 март, Охтирка на 13 март и Суми на 14 март, но биле спречени да го сторат тоа поради украинскиот отпор. На членовите на 2-та гардиска дивизија, наводно, им било кажано на 11 март дека ќе упаднат во градот Суми, но откако една компанија во дивизијата се побунила два дена подоцна, сите регрути кои служеле во нејзините редови биле вратени назад во Русија. Украинскиот генералштаб на 19 март тврдел дека единиците на 1-та гардиска тенковска армија на Русија биле фокусирани на околниот Суми, додека подготвувале офанзивни операции во областите Тростијанец, Охтирка и Полтава. Некои од единиците се тврдело дека планираат офанзиви во насока на Прилуки и Киев.
Ноќта на 11 март, руските трупи гранатирале куќи во Кердиливштина, убивајќи двајца местни жители - Васил Маслиук и Валериј Суханов.
Од 13 март, 22.500 цивили во Сумската Област немале струја. Според Воената управа, гранатирањето ги оштетило далноводите во Охтирка, Тростијанец, Лебедин и Суми. На 11 март, Вашченко објавил дека украинските сили го деблокирале патот меѓу Ромни и Лохвиција, дозволувајќи им на цивилите да побегнат кон југ. Тоа утро во близина на Ромни, полицијата и украинската ТДФ откриле и приведиле 29 руски војници, од кои сите тврделе дека се изгубиле. Помеѓу 11 и 12 март, Украинците тврделе дека уништиле колона од 80 воени возила што му припаѓале на 228-от моторизиран полк на 90-та тенковска дивизија во Черниговската Област.
1.2 Застој (11-15 март)
До почетокот на март, руските напредувања по должината на западната страна на Днепар биле ограничени, по неуспесите од украинската одбрана. Од 5 март, голем руски конвој, наводно во должина од 64 километри, направил мал напредок кон Киев. Аналитичкиот центар со седиште во Лондон, Кралскиот институт за Обединети услуги (RUSI) го оценил рускиот напредок од север и исток како „закочен“. Напредокот по должината на патот кон Чернигов во голема мера бил запрен бидејќи таму започнала опсадата. До 11 март, било објавено дека долгиот конвој во голема мера се растурил, заземајќи позиции под покривката на дрвјата. Идентификувани биле и ракетни фрлачи.
Руските сили продолжиле да напредуваат кон Киев од северозапад, заземајќи ги Буча, Хостомел и Ворзел до 5 март, иако Ирпин останал оспоруван од 9 март.
До 11 март, некои елементи од рускиот конвој во Киев се отцепиле и се распоредиле на позициите за гаѓање. Додека најголемиот дел од конвојот останал на патот, некои делови, вклучително и артилерија, ја напуштиле главната колона и зазеле позиции во близина на Хостомел. Некои елементи од конвојот зазеле позиции во Лубијанка и блиските шуми. Во проценката на офанзивата на овој датум од страна на Институтот за проучување на војната се вели дека руските копнени сили кои се обиделе да го опколат Киев паузирале за да ги надополнат и обноват своите борбени единици, бидејќи не успеале во нивните напади од 8 до 10 март.
Во Черниговската Област, украинските сили тврделе дека го вратиле селото Бакланова Муравиика на 10 март. Следниот ден украинската војска објавила дека вратила пет населби во Черниговската област, покрај запленувањето на два оклопни транспортери. На 12 март, Институтот за проучување на војната изјавил дека е веројатно контранападите на Територијалните одбранбени сили на Украина да ја загрозат долгата руска линија на комуникација во овој фронт. Истиот ден, украинските сили, наводно, повторно зазеле уште две населби во Черниговската Област и спречиле повеќе руски сили да напредуваат кон Киев.
На 12 март, Службата за безбедност на Украина соопштила дека седум цивили биле убиени откако руските сили пукале во колона за евакуација во селото Перемоха, Броварски регион, и го принудиле да се вратат назад.
Во текот на ноќта низа ракетни напади ја уништиле воздухопловната база Василков заедно со нејзината воздушна патека. Освен тоа, биле запалени и складиштето за муниција и складиштето за нафта во градот и складиштето за нафта во селото Кријачки. Гранатирањето на селото Квитневе во 03:40 часот запалило магацин за замрзната стока. Портпаролот на руското Министерство за одбрана Игор Конашенков изјавил дека биле употребени ракети со голема прецизност со долг дострел за уништување на воениот аеродром во Василков и „''главниот центар на радио и електронското разузнавање на украинските сили''“ во Бровари.
На 13 март, Министерството за одбрана на Обединетото Кралство известило дека руските сили биле на 25 километри од центарот на Киев.
Тој ден американскиот новинар Брент Рено бил убиен, а двајца други новинари биле ранети на контролен пункт во Ирпин, кога руските сили, наводно, пукале во автомобил во кој се превезувале новинари од неукраинско потекло. Украинските сили спречиле обид на руските сили да напредуваат понатаму кон Киев со минирање на понтонски мост на реката Ирпин во близина на Хостомел и 5 километри северно од главниот мост на реката. Напредокот на Русија преку Ирпин бил спречен и од поплавите предизвикани од нивниот сопствен напад на браната Козаровичи, која го регулира протокот од акумулацијата Киев.
На 14 март, новинарот на ''Фокс њуз'' Бенџамин Хол бил ранет во селото Хоренка додека известувал за судирот во близина на Киев. Во истиот напад биле убиени камерманот Пјер Закржевски и Олександра Кувшинова, украинска продуцентка и уредничка на вести. Антон Херашченко, советник на украинскиот министер за внатрешни работи, изјавил дека смртните случаи биле предизвикани од руско гранатирање. Руските сили во меѓувреме ги зазеле Буча и половина од Ирпин до 14 март.
На 15 март бил формиран нов воен штаб одговорен за одбраната на Киев. Зеленски го назначил вршител на должноста командант на Здружените сили Олександр Пављук за шеф на „Регионалната воена управа на Киев“, а Едуард Коскалов за нов командант на Здружените сили. Националната полиција на Украина соопштила дека еден цивил загинал, а двајца биле ранети во Хостомел кога руските војници пукале во автобуси за евакуација. Во Буча, руските војници заробиле доброволци и вработени во градскиот совет, иако ги ослободиле следниот ден.
1.3 Украинска контраофанзива (16 март – 4 април)
На 16 март, украинската влада објавила дека нејзините сили започнале контраофанзива за одбивање на руските сили кои се приближувале до Киев. Борбите се воделе во Буча, Хостомел и Ирпин. Руските сили извршиле само ограничени напади северозападно од Киев.
На 17 март, украинското Министерство за одбрана објавило дека руските сили „''не постигнале значителен напредок околу Киев во изминатите 24–48 часа''“ и дека прибегнале кон „''хаотично''“ гранатирање. Во извештајот на британското воено разузнавање се додава дека руските сили претрпеле „''тешки загуби''“ додека постигнале „''минимален напредок''“.
На 18 март, Украина ги блокирала двата главни патишта на Русија за напад на главниот град, бидејќи таа ги напуштила „''офанзивните акции''“ околу Бровари и Бориспил. Украина работела на зајакнување на третата одбранбена линија околу главниот град, додека руските сили „''цинично пукале''“ во инфраструктурни објекти.
До 19 март, Русија се обидувала да ја консолидира контролата врз областа што ја окупирала, додека биле направени повеќе напори за дотур и зацврстување на статичните позиции на единиците. Сликите на Maxar ги покажале руските сили како копаат ровови и покриви во Киевската Област.
На 20 март, руски ракети погодиле голем број области во главниот град и она што Русија го опишала како „''центар за обука на украинските специјални сили''“ во Житомирската Област.
На 21 март, Украина го запрела рускиот напад врз Бровари, додека Русија тврдела дека заземала украински команден бункер во Миколаивка. Сепак, руските сили, наводно, сè уште се мачеле да организираат доволна логистичка поддршка потребна за големи операции во северозападниот дел на Киев.
Не можејќи да постигнат брза победа во Киев, руските сили ги промениле стратегиите и почнале да користат застојни оружја, неселективно бомбардирање и опсадна војна.
Помеѓу 22 и 24 март, украинските сили го вратиле стратешки важниот град Макарив (22 март), селото Мошчун (23 март) и малата населба Лукијанивка (24 март). Се тврдело дека три руски тенкови и девет пешадиски борбени возила биле уништени кај Лукијанивка, како и заробени оклопи, додека украинските војници наводно работеле на опкружувањето на руските единици во околните села. Наводно, Ирпин бил 80% контролиран од украинските сили, додека Русија извршила ракетни напади врз градот.
На 23 март се појавиле извештаи дека руските војници почнале да бунтуваат против нивните водачи. Полковникот Јуриј Медведев се борел во Макарив кога било пријавено дека војник од 37-та гардиска моторна бригада намерно удрил во полковникот, при што му ги скршил двете нозе и наводно го убил. Тоа било затоа што 37-та бригада, со која тој командувал, било објавено дека изгубила близу 50% од своите луѓе додека се борела во Макарив. Ден Сабаг напишал во ''Гардијан'' дека иако нападот најверојатно се случил, постоеле малку докази кои потврдуваат дека Медведев навистина умрел.
На 24 март, Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ) соопштила дека руското гранатирање на Славутич го спречило персоналот да ротира кон и од јадрената централа Чернобил.
До 25 март, украинските контранапади во Киевската Област повторно зазеле неколку градови на исток и запад од Киев, вклучувајќи го и Макарив. Под напад на украинската војска, руските трупи во областа Буча почнале да се повлекуваат на север на крајот на март. Украинските сили влегле во градот на 1 април. Проценката на разузнавањето на британското Министерство за одбрана објавило дека, додека руските сили се враќале на препроширените линии за снабдување, Украина повторно зазела градови и одбранбени позиции до 35 километри (25 милји) источно од Киев. Проценката заклучува дека украинските сили веројатно „''ќе продолжат да се обидуваат да ги потиснат руските сили назад по северозападната страна од Киев кон аеродромот Хостомел''“. Руската војска, исто така, се повлекла од селото Малиј Вистороп во Сумската Област истиот ден.
На 26 март, дополнителни руски сили од Источниот воен округ (ИВО), наводно, биле испратени на линијата Киев-Чернигов. Институт за проучување на војната оценил дека Украина создала „руска ознака“ во Хостомел која е „''изложена од неколку правци и очигледно под континуиран притисок''“. Украинската војска соопштила дека нејзините сили ги вратиле селата Лукјанивка и Рудницке, 40 километри источно од Бровари, на 26 март, принудувајќи ја 30-тата моторизирана одделна бригада да се повлече.
По неколкудневното гранатирање на украинската артилерија и напади со беспилотни летала, Тростијанец бил напуштен од руските трупи во текот на ноќта меѓу 25 и 26 март, а 93-та механизирана бригада на Украина го вратила градот на 26 март. Новинарите на Асошиејтед прес во градот изјавиле дека „''не е познто каде заминале руските сили“''. Повторното заземање на градот се очекувало да ги отвори патиштата за снабдување за да се ослободи опколениот град Суми и „''сериозно да ја ограничи''“ способноста на руската војска да маневрира во регионот. Истиот ден, украинските сили го зазеле и соседниот град Боромлија, и руските трупи се повлекле од селата Великиј Бобрик и Стеблијанка, кои се исто така во Сумската Област. Руските сили уништиле мост на реката Псел откако се повлекле од селата во близина на градот Суми. На 27 март, Славгород во Сумската Област и Краснопилија биле повторно преземени.
На 27 март, руската 35-та комбинирана армија, наводно, ротирала оштетени единици во Белорусија под закрила на воздушни напади и гранатирања, додека се тврдело дека Русија воспоставила командно место за сите сили на Источниот воен округкои оперираат околу Киев во областа Чернобил. Источниот воен округ оценил дека командантот, генерал-полковник Александар Чајко „''можеби лично командува со напорите за прегрупирање на руските сили во Белорусија и продолжување на операциите за опкружување на Киев од запад''“.
На 28 март, украинските сили, наводно, го вратиле Ирпин, при што градоначалникот на градот изјавил дека градот ќе биде терен за повторно заземање на Буча, Хостомел и Ворзел.
На 29 март, заменикот на руското Министерство за одбрана Александар Фомин објавил повлекување на руските сили од областите Киев и Чернигов. Украинските сили упаднале во селото Дмитривка, околу 35 километри западно од Киев, на 29 март. Помеѓу 30 и 31 март, украинските сили, наводно, повторно ги освоиле населбите Дмитривка, Кополив, Капитанивка, Лисне, Бузова, сите во близина на Киев. Во близина на Бровари,Плоске, Свитилнија и Хребелки наводно, биле повторно освоени на 30 март, а украинските сили наводно влегле во Нова Басан на 31 март.
Периодот помеѓу 30 и 31 март, руските сили ги гранатирале источните и северните предградија на Киев каде што украинските сили ја вратиле територијата во последните денови, како и Ирпин и Макарив. Во исто време, постоеле борби околу Хостомел, меѓу украинските контранапади и некои руски повлекувања околу Бровари. Според британското Министерство за одбрана, „''руските сили продолжуваат да ги држат позициите на исток и запад од Киев и покрај повлекувањето на ограничен број единици''“ и предвидуваат дека во наредните денови најверојатно ќе има тешки борби во предградијата на градот.
По неколкунеделни напади и еден месец под опсада, украинските сили успеале да го пробијат опкружувањето на Чернигов на 31 март со повторно заземање на главниот пат што го поврзува Киев со регионалната престолнина.
Буча била вратена од украинските сили на 31 март, според нејзиниот градоначалник Анатолиј Федорук. Украинските трупи ги вратиле Хостомел и Бородинка до 1 април, а некои руски единици се повлекле од Черниговската Област. Иванкив, исто така, бил ослободен до 1 април, додека украинските сили напредувале од Житомирската Област, а некои извештаи сугерираат дека тие извршиле контранапади во Дитјатки и Оране. Според украински официјален претставник, извидувањето покажало дека руските сили ја напуштиле областа Чернобил до 1 април. Во услови на повлекување на руските трупи во Белорусија, украинската војска објавила дека нејзините сили ги вратиле Демидив, Димер, Литвинивка, Хаврилевка, Киевска Област, Козаровичи, Дмитривка, Киевска Област, Хлибивка, Јаснохородка, Вишгородски регион, Толокун, Сухолучија, Липивка, Хавроншчина, Маковишка, и Миливка
Во Черниговската област, Украинскиот волонтерски корпус од десниот сектор објавил дека на 31 март ја презел контролата врз населбите Петривка, Стариј Бикив, Новиј Бикив, Хавриливка, Украинка, Макивка, Терешкивка, Халиција, Јакнивка и Свитанок. Следниот ден, украинската војска објавила дека по повлекувањето на Русија од областа, повторно ја презела контролата над Руднија, Шевченкове и Бобрик од Киевската Област, заедно со Стара Басан, Нова Басан, Похреби, Бажанивка, Володимиривка, Шнијакивка и Салне од Черниговската Област.
Последователните артилериски напади требало да го покријат почетокот на руското повлекување од Киевската Област. Руските сили, исто така, минирале области додека се повлекувале. Украинските сили одговориле на повлекувањето со продолжување на нивната контраофанзива; како резултат на тоа, руското повлекување било неуредно во некои области, а некои руски трупи биле оставени.
До 1 април, руските сили „''речиси ја напуштиле''“ целата област Бровари. Украинските сили последователно се вклучиле во операции за „бришење“, кои вклучувале расчистување на барикади, муниција и сомнителни замки. Зеленски предупредиl за „''потенцијална катастрофална ситуација за цивилите''“ поради мините оставени од руските сили околу „''домовите, напуштената опрема, па дури и телата на загинатите''“. Тој ден, украинскиот новинар Макс Левин бил пронајден мртов во близина на селото Хута-Межихирска, откако исчезнал пред повеќе од две недели. Украинското обвинителство тврдело дека новинарот бил убиен со „два истрели“ од руската војска.
На 2 април, украинските сили повторно ја презеле контролата над целата Киевска Област вклучувајќи ги Ирпин, Буча, Хостомел и Бровари. На 3 април била објавена визуелна потврда дека украинските сили го вратиле округот Припјат и граничната област со Белорусија. Украина соопштила дека открила докази за воени злосторства во Буча.
Руските сили почнале да се повлекуваат од Роменискиот регион на 1 април, преку коридор од Киев и Черниговската област преку Ромни кон руската државна граница. Повлекувањето завршило на 4 април Вечерта на 2 април, во време на нивното повлекување од Сумската област, руските сили го уништиле мостот на автопатот П44 над реката Сејм во близина на селото Чумакове, по преминувањето на реката во правец на Русија. Руските колони што се повлекувале, се повлекле низ селата Волинцеве и Јуриеве кон меѓународната граница. Во Черниговската област, Хороднија, Шестовција и Нови Бикив биле повторно освоени помеѓу 1 и 2 април.
Украинските сили повторно ја зазеле речиси целата област Чернигов и голем дел од Сумската област на 3 април. На 4 април, Житомирската област била прогласена за ослободена. Исто така, на 4 април, гувернерот Дмитро Живицки изјавил дека руските трупи повеќе не окупираат ниту еден град или село во Сумската област и дека главно се повлекле, додека украинските трупи работеле на истиснување на преостанатите единици. Гувернерот Чаус изјавил дека руската војска се повлекла од регионалниот главен град Чернигов, додека „некои војници“ останале во покраината. Руските сили наводно поставиле мини во многу области од каде што се повлекле. На 6 април, Пентагон потврдил дека руската армија ја напуштила Черниговската Област, додека Сумската област останала спорна. На 8 април, гувернерот Живицки изјавил дека сите руски војници ја напуштиле Сумската област. Тој додал дека територијата на регионот сè уште не била безбедна поради монтирани експлозиви и друга муниција што ја оставиле руските војници.
2 Последици
Откако Украина целосно ја зазела Киевската Област, нејзината војска започнала да ги расчистува терените со изолираните руски војници кои биле оставени при повлекувањето. Институтот за проучување на војната оценил дека овие преостанати групи не пружиле организиран отпор. Институтот за проучување на војната, исто така, изјавил дека некои од руските единици кои биле повлечени назад во Белорусија и западна Русија „''ќе останат борбени неефикасни за подолг период''“.
На 6 април 2022 година, генералниот секретар на НАТО Јенс Столтенберг изјавил дека руското „''повлекување, снабдување и прераспоредување''“ на нивните трупи од областа Киев треба да се толкува како проширување на плановите на Путин за неговите воени акции против Украина, со прераспоредување и концентрирање на неговите сили на источна Украина и Мариупол како претходна акција на Путин во следните две недели како претходник на натамошното проширување на акциите на Путин против остатокот од Украина.
Украинските граничари се вратиле во пограничните региони на Киев, Чернигов и Сумската област до 11 април. Голема концентрација на руски сили останала во близина на Сумската област.
Како што започнала втората фаза од инвазијата, Киев бил генерално оставен без напади, освен изолирани ракетни напади, од кои еден се случил за време на посетата на генералниот секретар на ОН Антонио Гутереш на 28 април 2022 година, кој се состанал со Зеленски за да разговара за судбината на преживеаните во опсадата на Мариупол.
На 14 јуни 2024 година, рускиот претседател Путин тврдел дека „''руските трупи биле во близина на Киев во март 2022 година''“, но „''Немаше политичка одлука за упад во тримилионскиот град; тоа беше принудна операција за воспоставување мир''“.
3 Хуманитарна состојба и воени злосторства
Украинските власти соопштиле дека повеќе од 300 цивилни жители на Буча биле пократко погубени во она што би било познато како масакр во Буча. Телата биле откриени откако Русите се повлекле. Вкупно, 458 цивилни жртви биле регистрирани во Буча, заедно со 1.300 смртни случаи во областите окупирани од Русија во Киевската Област.
Со руски воздушен напад врз местната централа на 3 март 2022 година било прекинато снабдувањето со електрична енергија и греење во градот Охтирка. На 9 март, во Велика Писаривка, тројца цивили биле убиени поради руско бомбардирање според Живицки.
По 01:30 часот на 10 март, руските воздушни напади уништиле гасовод во Охтирка. Според гувернерот Дмитро Живицки, руското гранатирање на територијата на поранешната фабрика Електробутприлад во Тростијанец убило тројца цивили. Во 14:20 часот, руските сили го гранатирале градот Нижин користејќи БМ-27 Ураган, при што наводно загинале двајца цивили. На 11 март, двајца цивили, наводно, биле убиени во текот на ноќта поради руско гранатирање во селото Кердилившчина во Сумската Област.
4 Понатамошно читање
****