Геологија на Унгарија

Унгарија е во Панонската Низина во Централна Европа, опкружена е со Карпатите, Алпите и Динаридите, но во најголем дел доминираат низините. Шеесет и осум проценти од земјата се низини под 200 метри надморска височина. Ридскиот терен зафаќа 30% од земјата, додека планините зафаќаат само 2%. Целата панонста низина е во сливот на реката Дунав.
1 Тектоника и геологија на карпите
Унгарија е главно дефинирана со геолошката еволуција на доцниот кенозоик. Големи басени со заден лак настанале поради аномалното разредување на кората и високиот геотермален градиент. Панонската низина е всушност систем на басени, вклучувајќи го Големиот басен, Виенскиот басен, Басенот Драва и Трансилванскиот басен. Различните подбасени се разделени со инзелбершки венци, направени од палеозојски, мезозојски и палеогени седиментни карпи и кенозојски магматски и седиментни карпи.
Источните Алпи се протегаат на северозапад од Унгарија како планините Шопрон и Кесег, во близина на австриската граница и се составени од метаморфизирани палеозојски и мезозојски карпести секвенци. Трансдунавскиот венец опфаќа 250 километри, вклучувајќи ридови и планини. На север од езерото Балатон, во планината Балатон, геолозите пронашле филит и карбонати од долниот палеозојски период. Североисточно од езерото Балатон, во ридовите Веленс, најчест е карбониот гранит. Тријаските карбонати ги сочинуваат другите делови на Трансдунавските планини, иако мала област на карпи од периодот на Јура, Креда и Палеоген се наоѓаат во централната зона на синформата и ја контролираат основната структура на планините.
Северните унгарските планини имаат многу комплицирана геологија. Палеозојски шкрилци и карбонат се наоѓаат во ридовите Сзендор и Упони, а планината Бик е малку метаморфозирани седиментни и магматски карпи од горните палеозојски и јура. Неколку карбонски гранити се наоѓаат на југоисточниот дел на планините Мечек.
2 Седименти и стратиграфија
Езерата, реките и речните делти депонирале седименти во сливовите со дебелина помеѓу еден километар и осум километри за време на доцниот миоцен во плиоценот, додека Панонското Езеро доминирало во пејзажот. Овие седименти биле покриени во кватернерните со алувијални наслаги, песок разнесен од ветер сега ја сочинуваат површината на Панонската низина.
3 Историја на геолошки истражувања
Беудант, професор на Универзитетот во Париз ги објавил првите списи за унгарската геологија во 1822 година. Империјалниот и Кралскиот геолошки институт на Австро-Унгарската Империја спровеле геолошки карти во Унгарија помеѓу 1850 и 1865 година и објавиле мапи помеѓу 1867 и 1871 година. Кралскиот унгарски геолошки завод го презел мапирањето по неговото создавање во 1869 година. Широко распространетото дупчење за илјадници артески бунари и 500 термални бунари го прошириле геолошкото знаење во втората половина на 19 век. Унгарскиот физичар и геофизичар, Лоранд Етвеш извршил мерења на гравитацијата користејќи ја техниката на торзиона рамнотежа, помагајќи во лансирањето на геофизиката. По неговата смрт, студентите во негова чест го именувале Геофизичкиот институт Лоранд Етвеш. До Втората светска војна, независна Унгарија имала пет активни универзитетски геолошки оддели.
Мапирањето се зголемило по војната, со зголемен персонал во Геолошкиот завод и била објавена нова мапа во 1956 година. Разбирањето на унгарската геологија се променило со воведувањето на теориите за тектоника на плочите во 1970-тите, што ги променило гледиштата за формирањето на Панонската низина.
4 Геологија на природните ресурси
Во времето на Тријанонскиот договор, Унгарија била богата со минерали, но повеќето од овие ресурси сега се надвор од границите на Унгарија во Словачките рудни планини и планините Апушени во Трансилванија. Денес, Унгарија е сиромашна со природни ресурси. По револуцијата во 1989 година, рударството на боксит практично завршило и производството на јаглен опаднало. Електраните сè уште користат од рудниците на локално ниво лигнит, а нафтата и гасот се важни ресурси.
Историски гледано, бокситот понекогаш бил познат како „унгарско сребро“, поради големите наоѓалишта на боксит во близина на езерото Балатон. Бидејќи површинските ресурси биле исцрпени, рударството се проширило под земја, намалувајќи ја карстната водена маса. Бокситите се формирале во тропските клими во баремската ера на раниот период на креда. Како и јамајканските боксити, обилните тропски врнежи ги одземале другите минерали што се исцедиле во порозниот карст на тој начин создавајќи седименти збогатени со алуминиум.