Качунки

Качунки (науч. ''Crocus'') — род растенија кој обединува многугодишни тревести растенија од семејството на перуниките (''Iridaceae''). Видовите од овој род се распространети од источното Средоземје до средна Азија.
1 Распространување
Ареалот го вклучува Средоземјето (особено јужна Европа и северна Африка), средна Европа, Мала Азија, Блискиот Исток и средна Азија сè до западна Кина, при што се среќаваат во различни биотопи - степи, ливади (меѓу кои и високопланински) и шуми.
За претставниците од овој род се потребни отворени сончеви станишта и пропуслива почва.
2 Опис
Луковицата е 3 см во пречник, округла или плосната, облечена во лушпи.
Стебло не се развива.
Листовите се линејни, се појавуваат за време или по цветањето.
Цветовите се единечни, понекогаш 2-3 од една луковица, опкружени со мембранозни лушпи. Околуцветникот е голем, во вид на долга инка, венчето се состои од 6 дела кои преминуваат во долга цилиндрична трубичка. Прашниците се прикачени за вратот на околуцветникот и се пократки од него; прашничките филаменти се кратки; антерите се исправени, линеарни, обично подолги од филаментите. Столпчето е нишковидно со три жига.
Плодовите се од типот на триделни кутијки; семињата се мали и зааглени.
Периодот на цветање е од пролет до есен (кај различните видови).
Според бојата на цветовите, качунките се делат на две групи: жолтоцветни (со жолта до портокалова боја) и синоцветни (со светлолилјакова до темновиолетова боја); се среќаваат и албино форми - почесто кај синоцветните, а поретко кај жолтоцветните.
3 Систематика
* Подрод ''Crocus''** Секција ''Crocus''*** Серија ''Verni''****''Crocus vernus'', ''Crocus tommasinianus'', ''Crocus etruscus'', ''Crocus kosaninii'', ''Crocus baytopiorum''*** Серија ''Scardici''****''Crocus scardicus'', ''Crocus pelistericus''*** Серија ''Versicolores''****''Crocus versicolor'', ''Crocus malyi'', ''Crocus imperati'', ''Crocus minimus'', ''Crocus corsicus'', ''Crocus cambessedesii''*** Серија ''Longiflori''****''Crocus longiflorus'', ''Crocus nudiflorus'', ''Crocus serotinus'', ''Crocus niveus'', ''Crocus goulimyi'', ''Crocus ligusticus''** (syn. ''Crocus medius'' hort, non Balbis) (Mariotti, 1988)
*** Серија ''Kotschyani''****''Crocus kotschyanus'', ''Crocus scharojanii'', ''Crocus vallicola'', ''Crocus autranii'', ''Crocus karduchorum'', ''Crocus gilanicus'', ''Crocus ochroleucus''*** Серија ''Crocus''****''Crocus sativus'', ''Crocus pallasii'', ''Crocus thomasii'', ''Crocus cartwrightianus'', ''Crocus moabiticus'', ''Crocus oreocreticus'', ''Crocus asumaniae'', ''Crocus hadriaticus'', ''Crocus mathewii''* (Kerndorff & Pasche, 1994), ''Crocus naqabensis''* (Al-Eisawi, 2001)
** Секција ''Nudiscapus''*** Серија ''Reticulati''****''Crocus reticulatus'', ''Crocus veluchensis'', ''Crocus cvijicii'', ''Crocus dalmaticus'', ''Crocus sieberi'', ''Crocus robertianus'', ''Crocus cancellatus'', ''Crocus hermoneus'', ''Crocus abantensis'', ''Crocus angustifolius'', ''Crocus ancyrensis'', ''Crocus gargaricus'', ''Crocus sieheanus'', ''Crocus rujanensis''* (Randjelović & al., 1990), ''Crocus herbertii''* (B.Matthew, 2009)
*** Серија ''Biflori''****''Crocus biflorus'', ''Crocus chrysanthus'', ''Crocus almehensis'', ''Crocus danfordiae'', ''Crocus pestalozzae'', ''Crocus aerius'', ''Crocus cyprius'', ''Crocus hartmannianus'', ''Crocus adanensis'', ''Crocus leichtlinii'', ''Crocus caspius'', ''Crocus kerndorffiorum''* (Pasche, 1993), ''Crocus wattiorum''* (Mathew, 1995; 2000), ''Crocus nerimaniae''* (Yüzbasioglu & Varol, 2004)
*** Серија ''Orientales''****''Crocus korolkowii'', ''Crocus michelsonii'', ''Crocus alatavicus''*** Серија ''Flavi''****''Crocus flavus'', ''Crocus antalyensis'', ''Crocus olivieri'', ''Crocus candidus'', ''Crocus vitellinus'', ''Crocus graveolens'', ''Crocus hyemalis'', ''Crocus paschei''* (Kerndorff, 1993)
*** Серија ''Aleppici''****''Crocus aleppicus'', ''Crocus veneris'', ''Crocus boulosii''*** Серија ''Carpetani''****''Crocus carpetanus'', ''Crocus nevadensis''*** Серија ''Intertexti''****''Crocus fleischeri''*** Серија ''Speciosi''****''Crocus speciosus'', ''Crocus pulchellus''*** Серија ''Laevigati''****''Crocus laevigatus'', ''Crocus boryi'', ''Crocus tournefortii''* Подрод ''Crociris''**''Crocus banaticus''