procesaur/Wiki.mk huggingface dataset:
Ахат (стихозбирка)

„Ахат“ — стихозбирка на македонската поетеса Јованка Денкова од 2025 година.
1 Содржина
Збирката содржи 41 песна: „Ахат“, „Странци“, „Пресечен живот“, „Привидност“, „Те мислам“, „Живот“, „Лангида“, „Бабите“, „Засолниште“, „Страст“, „Кипарис“, „Херојство“, „Ноќна рапсодија“, „Крадец на соништа“, „Во темнината“, „Коњ“, „Шепоти“, „Драма на перонот“, „Задушница“, „Страв“, „Стариот часовник“, „Ме задушува топлиоѕ воздух“, „Аушвиц“, „Дребулии“, „Виеж“, „Не е важно“, „Бедуин“, „Мраз“, „Те нема – а тука си“, „Костени“, „Ризлинг и рижото“, „Темнина“, „Разочарување“, „Вирус“, „Некаде“, „Пат од илјада километри“, „Немоќ“, „Празнина“, „Бездомник“, „Премолк“ и „Ако заспијам“.
2 Технички податоци
Збирката е објавена како самостојно издание на авторката, а со финансиска помош од Министерството за култура и туризам. Таа има 65 страници, а испечатена е во печатницата „2-ри август“ во Штип, во тираж од 200 примероци. Илустрацијата на корицата е дело на Петар Денков. Книгата е каталогизирана во Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“, Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-66129-2-4.
3 За делото
Во рецензијата на книгата, Милена Ристова-Михајловска го поврзува симболичното значење на ахатот со надежта и вербата во поезијата на Денкова. Вербата е присутна во истоимената песна, која е прва во збирката, надежта извира во песната „Пат од илјада километри“, додека радоста е присутна во песната „Привидност“. Во песните „Пресечен живот“, „Те мислам“ и „Страв“ се провејува нишката на стравот, а во „Лангида“ провејува мотивот на тивкото умирање. Во песната „Бабите“, авторката ја искажува материјалната врска меѓу денешнината и минатото, додека мотивите на темнината, полумракот и смртта се јавуваат во песните „Кипарис“, „Херојство“, „Во темината“, „Задушница“, „Аушвиц“, „Темнина“ итн. Во песната „Засолниште“, авторката, како духовен археолог, копа во минатото при што каменот и тишината ја имаат арс-поетичката моќ на песните на Ацо Шопов, а таква е и песната „Премолк“. Во песните „Немоќ“ и „Ако заспијам“ рефренично одѕвонуваат идентични стихови што се повторуваат. Притоа, според Ристова-Михајловска, стиховите на Денкова и печат и лечат, и болат и молат. Тие допираат длабоко во душата на читателот, испевајќи го сето она што мачи и мори, но верувајќи во она што е и што следи.
Васил Грчев

Васил Грчев — градоначалник на Општина Струмица од 1996 до 2000 година.
1 Животопис
На локалните избори во 1996 година како кандидат на ВМРО-ДПМНЕ за градоначалник на Општина Струмица победил со 13.332 (38,90%) гласови.
Првородство

Првородство — принцип на наследување на имотот и титулите од таткото на најстариот син, роден во законски брак. При овој принцип, помладите синови, ќерките и другите роднини се исклучени од директното наследување.
При отсуство на законски синови, наследството можело да премине на ќерките или на браќата на покојниот (по редослед на старешинство), во зависност од варијантата на законите или обичаите. Принципот на првородство имал особено важно место во прашањата за престолонаследувањето во оние монархии каде тоа се применувало.
1 Варијанти на престолонаследување
Се разликуваат следниве видови првородство:
* Агнатичко првородство или патрилинеарно првородство, најпознато како салиски закон. Жените целосно се исклучуваат од линијата на престолонаследување.
* Агнатичко-когнатичко првородство, познато и како австриски закон. Жените не се исклучуваат од линијата на престолонаследување, но мажите имаат предимство.
* Когнатичко првородство, познато и како кастилски закон. Жените не се исклучуваат од линијата на престолонаследување, меѓутоа, под други еднакви услови, мажите имаат предимство.
* Апсолутно првородство. Жените и мажите имаат еднакви права на наследување.
* Матрилинеарно првородство или утробно првородство. Мажите целосно се исклучуваат од линијата на престолонаследување. Овој закон е непознат во Европа.
Циронка

Циронкa или цирон — традиционално македонско јадење од риба што потекнува од Преспанското Езеро.
1 Солење и сушење
Циронката се прави од преспанска белвица. Свежата риба се чисти и се посолува со многу сол додека не стане белузлава. Потоа, рибата се остава во сад шест до седум дена. Садот мора да биде покриен, а покрај рибата може да се стави и малку коприва. После тоа, рибата се ниже со игла и конец во низи и се остава да се суши на сончево време, додека не се стврдне. Вака исушената риба може да се користи во текот на цела зима.
2 Подготовка на јадењето
2.1 Состојки
За оброк за четворица потребни се следните состојки:* 15-16 циронки
* нане,
* црвен пипер,
* буковка
* масло
* оцет
* 2 чешниња лук
2.2 Подготовка
За да се подготви за јадење, циронката се потпекува од двете страни и се става во жешка вода за да се отсоли. Водата се менува најмалку двапати. Циронката се реди во „паница“ се става малку нане, црвен пипер, масло, оцет и лук. Се остава течноста да се впие во нив, а потоа се меки. Вообичаено, се јадат со макало.
3 Изрази
* Сув како циронка - многу слаб човек
4 Поврзано
*Преспанска белвица
Империјална држава Иран

Империјалната Држава Иран, официјално позната како Империјална Држава Персија до 1935 година и вообичаено наречена Пахлави Иран,[d] била иранската држава под владеењето на династијата Пахлави. Династијата Пахлави била создадена во 1925 година и траела до 1979 година, кога била соборена како дел од Иранската револуција, која ставила крај на иранската монархија и ја основала Исламската Република Иран.
Пахлавидите дошле на власт во 1925 година со искачувањето на тронот на Реза Шах, поранешен бригаден генерал на Персиската козачкa бригада, и соборувањето на Ахмад Шах Каџар, последниот ирански владетел под династијата Каџар. Иранскиот ''Маџлис'', свикан како уставотворно собрание на 12 декември 1925 година, го депонирал младиот Ахмад Шах Каџар и го прогласил Реза Шах за нов ''шах'' на Империјалната Држава Персија. Во 1935 година, Реза Шах побарал од странските делегации да го користат ендонимот Иран наместо егзонимот Персија кога се обраќаат до земјата во формална преписка. Реза Шах го прогласил Иран за неутрална страна за време на Втората светска војна. Сепак, Иран бил окупиран од британски и советски сили по англо-советската инвазија на Иран. Потоа, Реза Шах бил принуден да абдицира.
По принудната абдикација на Реза Шах, тој бил наследен од својот син Мухамед Реза Пахлеви, кој станал последниот шах на Иран. До 1953 година, владеењето на Мохамад Реза Шах станало поавторитарно и цврсто усогласено со Западниот блок за време на Студената војна, по државниот удар во Иран во 1953 година, кој бил организиран од Обединетото Кралство и Соединетите Американски Држави. Во согласност со оваа реориентација на надворешната политика на Иран, земјата станала сојузник на Соединетите Држави со цел да дејствува како бедем против советската идеолошка експанзија, а ова му го дало на шахот политичкиот капитал да спроведе досега невидена социо-економска програма која ќе ги трансформира сите аспекти на иранскиот живот преку Белата револуција. Како последица, Иран доживеал извонреден успех во сите показатели, вклучувајќи писменост, здравство и животен стандард. До 1978 година, шахот се соочил со растечко јавно незадоволство кое кулминирало во целосно народно револуционерно движење предводено од верскиот клерик Рухола Хомеини. Мохамад Реза Шах отишол во егзил со своето семејство во јануари 1979 година, што предизвикало низа настани кои брзо довеле до крајот на монархијата и основањето на Исламската Република на 31 март 1979 година. По смртта на Мохамад Реза Пахлави во 1980 година, неговиот син Реза Пахлави сега го предводи семејниот трон од егзил.
Љубовни далги

„Љубовни далги“ — збирка од 107 хаику песни на македонската поетеса Искра Донева од 2015 година, објавена како самостојно издание на авторката.
1 Технички податоци
Делото, со обем од 115 страници и со димензии од 7 сантиметри, е испечатено во печатницата „РИ-Графика“ во Скопје. Графичката обработка е дело на Лиле Шијак, а Ѓоко Здравески ја извршил лектурата. Книгата е каталогизирана во Националната и универзитетска библиотека „Св. Климент Охридски“, Скопје и ја носи меѓународната ознака ISBN 978-608-65559-5-5.
2 За делото
Во освртот кон делото, Ана Голејшка изразува пофални зборови за збирката за која, според неа, заслужува да се раскажува и чии стихови заслужуваат да се запишуваат и надвор од книгата. Делото содржи храбри стихови со кои авторката мудро ги гледа љубовните трепети при што со наивноста, суптилниот хумор, пркосот и радоста со кои изобилуваат, стиховите делуваат неодоливо.
Бан (титула)

Бан — титула за владетел на земја или управител на област. Оваа титула се среќава кај владетелите на Хрватска, Босна, Мачва, Влашка, Молдавија, Бугарија и Унгарија.
Во своето значење, титулата бан може да се толкува и како „господар“ или „сопственик“ на територија. Територијата со која управувал банот се нарекувала банат или бановина.
1 Етимологија
Постојат три основни теории за потеклото на називот бан — туркиска (турско-монголска), иранска и готска:
* Туркиска (аварска) теорија: Зборот ''ban'' се изведува од туркискиот ''baian/bajan'' („владетел на војска“ или „богаташ / моќник“). Се смета дека зборот дошол до Словените преку аварскиот јазик. Некои дури претпоставуваат дека потекнува право од името на аварскиот водач Бајан.
* Иранска теорија: Титулата се изведува од староиранскиот збор ''ban'' со значење „човек со високо положба, господар, владетел“.* Готска теорија: Поимот ''ban'' се изведува од готскиот збор ''bandvjan''.
2 Употреба на титулата
Титулата бан се користела во Влашка од XIV век до 1831 г. (кога била припоена кон поголемата болјарска област Олтенија), како и во Средновековна Молдавија. Подоцна, титулата била обновена и користена во Кралството Југославија помеѓу 1929 и 1941 г. за управниците на покраините (бановините).
Значењето на титулата со текот на времето се менувало — положбата на банот може да се спореди со положбата на намесник или војвода, но ниту еден од овие поими не претставува точен опис за историската положба на банот.
Територијата под управа на банот се нарекувала банат или бановина. Титулата бан исто така се користела во Кралството Унгарија и во териториите зависни од него, како што е Босна.
3 Кралство Југославија
Бан исто така била титула за покраински администратори (управници) во Кралството Југославија помеѓу 1929 и 1941 г. Секоја од југословенските покраини (административни единици) се нарекувала бановина.
4 Наводи
Хумска плоча

Хумската плоча е старословенски епиграф напишан со кирилично писмо во форма на камена плоча, која е различно датирана помеѓу 10-ти и 12-ти век, што ја прави еден од најстарите зачувани босански натписи.
Оваа плоча е најстариот кирилски епиграф пронајден на територијата на Босна и Херцеговина. Пронајдена е кај селото Хумац. Се чува во музејот на Фрањевачкиот манастир во Хумац. Прв пат ја забележал еден француски дипломат во Босанскиот вилает.
Постои несогласување околу нејзиното датирање; југословенскиот епигаф и историчар Марко Вего ја датирал кон крајот на 10-ти или почетокот на 11-ти век; лингвистот Јован Деретиќ кон 10-ти или 11-ти век; а Димитрије Богдановиќ кон 12-ти век.
Текстот на плочата раскажува за чинот на подигање на црква посветена на Архангел Михаил од страна на Крсмир (преведуван и како Ускрсимир или Крешимир) и неговата жена Павица. Плочата е четириаголна (68x60x15 cm), а натписот е врежан во форма на четириаголник со кирилично писмо, меѓу кое се јавуваат и четири глаголични букви.
1 Текст
Оригинален текст (/ означува нов ред)
Современ текст на кирилица (Dizdar), У име отца и сина и светаго духа. А се црки арханђела Михаила, а зида ју Крсмир, син Бретов, жупи урун, и жена јега Павица
Романизиран текст (Vego), ✚ U ime o(tь)ca i s(i)na i s(ve)tago d(u)ha. A se c(rь)ki a(rhan)đ(e)la Mi(hai)la, a zida ju u Kьrsmirь sinь Bretь? župi urunь? i ž(e)na jega Pavica.
Современ српско-хрватски, U ime oca i sina i svetoga duha. Ovo je crkva arhanđela Mihajla, a zida je Krsmir sin Bretov, u župi Urun i žena njegova Pavica.
Македонски превод, Во името на Отецот и Синот и Светиот Дух. Ова е црква на архангелот Михаил, а ја соѕида Крсмир, син на Брет, во жупата Урун, и жената негова Павица.
Транслитерацијата и толкувањето на текстот се разликува помеѓу славистите и палеографите.
Лета (ќерка на Ерида)

Во грчката митологија, Лета е персонификација на заборавот. Според Хесиодовата ''Теогонија'', Лета била ќерка на Ерида (Раздор), без споменат татко. Нејзиното име ѝ било дадено и на Лета, реката на заборавот во Подземјето.
Како и сите деца на Ерида, според Хесиод, Лета е персонифицирана апстракција, алегоризирајќи го значењето на нејзиното име и претставувајќи едно од многуте штетни нешта за кои може да се смета дека произлегуваат од раздор и судир, без друг идентитет. Римскиот митограф Хигин има еквивалентна персонификација на значењето на латинскиот збор ''oblivio'' (заборав, заборавеност) како ќерка на Етер и Земјата (''Тера)''.
Значењето на грчкиот збор „''lethe“'' можеби било под влијание на грчкиот збор ''„aletheia“'', што значи вистина.
Нора (филм)

„Нора“ – филм на режисерот Пет Марфи (Pat Murphy) од 2000 година, снимен по сценариото на Бренда Мадокс (Brenda Maddox), Џерард Стембриџ (Gerard Stembridge) и Пет Марфи. Главните улоги ги играат: Сузан Линч (Susan Lynch), Јуан Мекгрегор (Ewan McGregor), Ендрју Скот (Andrew Scott) и Питер Мекдоналд (Peter McDonald).
1 Синопсис
Во 1904 година, во Даблин, писателот Џејмс Џојс шета по улицата и ја среќава Нора Барнакл, млада жена од Галвеј. Таа го плени со своето искрено, спонтано однесување и тој на наговорува да замине со него во Трст...
Знаме на Лимбург (Холандија)

Знаме на Лимбург — знаме со сооднос од приближно 1:2 (де факто 2:3). Се состои од 3 реда бои во сооднос на големината од 2:1:2. Боите што се користат се (од горе надолу) бела, сина и златна (жолта). Знамето е усвоено со указ на покраинскиот извршен орган на Лимбург на 28 јули 1953 година.
Средишното место на знамето го зазема црвен лав со застрашувачки изглед, круна и двојна опашка. Лавот се однесува на старото Војводство Лимбург и ја симболизира покраината. Како симбол на чест, сила, гордост и храброст, лавот отсекогаш бил во мода во кралските куќи, благородничките семејства или други институции кои се стремат да зрачат со авторитет. Заднината на знамето ја чинат две еднакви, хоризонтално поставени ленти од бела (горе) и жолта (долу) боја. Лентите се одделени со потесна сина лента. Ова ја симболизира реката Меза, најголемата река што тече низ Лимбург. Боите жолта и бела, соодветно, ги претставуваат мермерните предели во Јужен Лимбург и песочните почви во Северен и Среден Лимбург. Тие се исто така дел од грбот на покраината.
Ова знаме не се користи во белгискиот Лимбург, кој има свое, различно знаме.
Балканска мрена

Балканска мрена, црна мрена или поточна мрена (|Barbus balcanicus) — вид слатководна риба широко распространета во Југоисточна Европа. Тешко е да се разликува на терен од на пример ''Barbus carpathicus'' и ''Barbus petenyi''.
1 Опис
Балканската мрена има вретеновидно тело. На грбот телото ѝ е светло до темнокафеаво, од страните е посветло, а стомачниот дел е изразито бел. По телото, особено по грбот, а и по страните и сите перки се наоѓаат многубројни мали црнокафеави неправилни дамки. На стомачниот дел нема дамки. Дамките се најдобриот показател по кој најлесно се разликува балканската (црната) од белата мрена. Усните ѝ се меснати, горната усна е испакната пред долната. Има два пара мустаќи. Едниот пар се наоѓа над горната усна, а другиот пар на краевите на горната усна. Истражувањата покажуваат дека во Република Македонија живеат повеќе видови мрени кои некогаш го носеле единственото име „црна мрена“. Денес рибите кои ги населуваат водите на реката Вардар, а некогаш се означувале како „црна мрена“ ги означуваме како „балканска мрена“, со што се прави разлика од рибите кои ги населуваат водите на струмичкиот слив и преспанско-охридскиот, односно сливот на реката Црн Дрим, а некогаш исто така се означувале како „црна мрена“.
2 Распространетост
Балканската мрена е распространета во водите на сливот на Јадранското и Егејското Море, и тоа: во сливот на Јадран во базенот на Соча (во Италија и Словенија), во сливот на Дунав во Сава, Крупаја, Власинско Езеро и сливот на Нера. Во сливот на Егејското Море се сретнува во Република Македонија и во Грција во сливовите на реките Вардар, Галик, Колудеј и Бистрица.
3 Основни биолошки одлики
Балканската мрена ги населува средните и долните текови на сите водотеци по сливот на Вардар. Бара средно течечки планински водотеци со песочно и чакалесто дно. Живее во помали и поголеми јата на дното на речното корито. Полово созрева во третата односно четвртата година од животот. Се мрести во долг временски период, од крајот на мај, па до почетокот на август. Балканската мрена во реката Вардар нараснува до 20 см должина и постигнува маса до 200 г, многу ретко и повеќе. Во исхраната на мрената преовладуваат разните видови на ларви, полжави, школки, како и храната од растително потекло. Посебност кај балканската мрена е што може да се храни со храна која се наоѓа под камењата и е недостапна за другите видови риби.
4 Значење
Балканската мрена нема стопанско значење, но има извонредно големо значење од гледна точка на рекреативниот и спортскиот риболов. Таа е една од најчесто ловените риби во сите водотеци во Република Македонија каде што живее. Месото ѝ е многу вкусно и се приближува до вкусот на пастрмката. Икрата на балканската мрена е отровна и при нејзино јадење може да предизвика грчеви, дијареја и поблаги облици на труење.
Фоа

Фоа (тонгански: Foa) е остров во Тонга . Островот се наоѓа во средишниот дел на земјата, североисточно од главниот град Нукуалофа .
1 Географија
Фоа е поврзан со соседниот остров Лифука преку насип и се наоѓа 640 метри североисточно од Лифука.
Островот има површина од 13,39 км². км <sup>2</sup> (5,17 квадратни милји). Населението според пописот од 2016 година броело 1.392 жители.
2 Историја
Древните петроглифи на северниот дел на Фоа даваат докази дека островот бил населен од староседелски народи стотици години, но оттогаш тие биле изложени на ерозија на плажите. Во 2012 година, остатоците од пиратскиот брод ''Порт-о-Пренс'' биле откриени покрај брегот на островот.
3 Населби
* Фалелоа
* Фангале оунга
* Фотуа
* Лотофоа
4 Поврзано
* Тонга
Маџарска Околија

Маџарска Околија ― поранешна околија во Македонија, која постоела во периодот 1945-1947.
1 Историја
Маџарската Околија била основана во 1945 година. Таа била дел од Скопскиот Округ и седиште на околијата било во Маџари. Нејзини составни месни народни одбори (општини) биле Агино Село, Арачиново, Брезица, Дељадровци, Кадино, Катланово, Марино, Маџари, Миладиновци, Мршевци, Никуштак, Петровец, Синѓелиќ, Средно Коњари, Студена Бара, и Сушица. Во 1947 година, според новата административна поделба, Маџарската Околија била укината на сметка на новата Скопска Околија и проширената Кумановска Околија.
Знаме на Ла Пампа

Знамето на аргентинската покраина Ла Пампа е поделено на три хоризонтални ленти, светло сина, бела и светло сина. Ова е всушност истата шема на бои како и националното знаме на Аргентина, но разликата е во мајското сонце, кое на знамето на Ла Пампа е затскриено од грбот на покраината.
1 Симболизам
Штитот видлив на знамето е поделен на два дела: горниот син дел ја симболизира правдата, упорноста и лојалност, додека долниот, зелен дел ја одразува надежта, гостопримството и љубезноста, а исто така се однесува на огромната рамнина на Пампасите. На синиот дел е дрвото Калдендкото дрво. Под дрвото е силуетата на староседелец кој шета низ огромните пасишта со копје во раката, во спомен на древните бранители на рамнината. Штитот е опкружен со класја пченица, што ја симболизира плодноста на почвата и земјоделското богатство на покраината. Вкрстените копја зад штитот, украсени со мало перје, исто така се однесуваат на првите староседелски жители на покраината.
2 Историја
Грбот во центарот на знамето бил дизајниран и усвоен во 1964 година. Идејата за усвојување на првото покраинско знаме била изнесена од тогашниот покраински заменик Хектор Де ла Иглесија во 1989 година. Целта на потфатот била да се промовира културата на покраината и федерализмот што се преродувал по период на авторитаризам. Де ла Иглесија напишал закон за објавување на конкурс за избор на знамето. Конкурсот никогаш не се одржал, но подоцна истата година д-р Мигел Кариљо Баскари директно му се обратил на гувернерот на Ла Пампа со свои предлози, засновани на традиционалните домородни обрасци.
Прашањето за знамето повторно било релевантно во 1993 година, за време на процесот на уставната реформа. Адвокатот Хозе Карлос Ричи вклучил цртеж од неговото предложено знаме во неговата влијателна публикација „Уставната реформа на Ла Пампа и нејзините темели“. Во оригиналниот дизајн, знамето било подолго, а грбот се преклопувал со сите ленти. Предлогот на Ричи бил прифатен, но знамето било усвоено со покраинската резолуција бр. 1513, а не како член во уставот. Резолуцијата, исто така, го променил дизајнот, едноставно дефинирајќи го знамето како идентично со националното знаме со грбот поставен во средината на белата лента. Знамето било усвоено на 10 август 1994 година и официјално претставено на 16 октомври, истиот ден кога членовите на Домот на пратениците положиле заклетва за новиот устав.
Јаков Лазароски

Јаков Лазароски (18 октомври 1936 – 16 мај 2021) ― македонски политичар и универзитетски професор.
1 Животопис
Лазароски бил роден во Октиси во 1936 година. Лазароски дипломирал на Филозофскиот факултет при Универзитетот во Белград во 1959 година. Магистрирал во 1970 година и докторирал во 1990 година. Почнал да работи како психолог пред да се пресели во Скопје за да работи во Службата за психолошки истражувања при Републичкиот секретаријат за внатрешни работи. Станал доцент во Институтот за социолошки и политичко-правни истражувања во Скопјe во 1966 година и научен соработник во 1969 година. Во 1972 година станал вонреден професор на Филозофскиот факултет во Скопјe, а во 1996 година редовен професор по психологија.
Покрај неговата академска работа, Лазароски бил активен и политички односно бил член на Централниот комитет на Сојузот на комунисти на Македонија, и негов претседател од 1986 до 1989 година. Тој бил и член на Централниот комитет на Сојузот на комунисти на Југославија .
Јаков Лазароски починал на 16 мај 2021 година на 84-годишна возраст.
Македонска мрена

Македонска мрена, бела мрена или речна мрена (''Barbus macedonicus)'' — вид слатководна риба од родот крапови. Согласно новата систематика подвидот на белата мрена ''Barbus barbus macedonicus'' е издигнат на нивоо на вид и денес претставува посебен вид ''Barbus macedonicus'' - македонска мрена (бела мрена).
1 Опис
Телото на македонската мрена е вретеновидно, слабо испупчено. Големината на нејзината глава изнесува 25% до 28,5% од должината на телото. Опашната перка е релативно долга, а долната половина и е нешто подолга од горната. Слободниот дел од лушпите во предниот дел на страните на телото е нешто заострен. Бојата на грбот е светло маслинестозелена до маслинестокафеава, страните на телото жолтеникаво-сребренести до сребреносиви, стомакот жолтеникаво бел или бел. Грбната и опашната перка (особено горната половина) се сивкасти и на врвовите темни, а другите перки црвенкави, со сивкастобела основа. Кај полово зрелите машки единки по главата има мали брунки, а по лушпите на грбот и горните делови на страните, брунките се заменети со тесни, издолжени пруги. Македонската мрена има месести усни. Долната усна е нејасно троделна, а понекогаш дводелна. Мустаќите се дебели. Предните се куси, свиени наназад и не достигнуваат до ноздрите, а задните, се подолги, свиени наназад и најчесто достигнуваат до вертикалата на предниот раб на очите.
2 Основни биолошки одлики
Во водите во Република Македонија достигнува просечна должина од 35 до 50 см и маса од 0,5 до 1 кг. Постигнува и значително поголеми димензии и маса. Постојат податоци дека се уловени и мрени долги повеќе од 80 см и тешки над 9 кг. Белата мрена се храни со безрбетни животни од дното на водата, со икра, но не ретко и со риби и жаби. Обично се храни во вечерните часови или рано наутро, но не ретко и преку цел ден. Извонредно е активна и лакома особено летно време кога интензивно се исхранува, а презимува во разни дупки. Се мрести во текот на цело лето почнувајќи од крајот на април па СЕ до крајот на јуни, а не ретко и во јули на чакалесто и каменесто дно. Икрата на мрената има пречник приближно 2 мм.
3 Значење
Македонската мрена нема стопанско значење, но има извонредно големо значење од гледна точка на рекреативниот и спортскиот риболов и бара познавање на посебна техника на риболов.
Као (остров)

Као е остров и стратовулкан во островската група Хаапаи во Тонга . Осторовот се наоѓа на околу 6 км северно од островот Тофуа и достигнува 1.030 метри надморска височина, што е највисоката точка во Тонга.
Датумот на последната ерупција на вулканот е непознат. Иако Као не покажува свежи лавини, веројатно е од многу поново потекло поради отсуството на длабоки клисури или високи морски карпи. Падините на островот се издигаат под агол што надминува 35 степени во однос на врвот, кој има низа мали вулкански кратери . Последната забележана ерупција била на 10 јули 1847 година.
1 Географија
Најдобриот пристап до Као е со мал чамец на јужниот брег на островот, иако силните бранови можат да го направат ова место опасно и потребен е вешт водич. Нема постојани патеки до врвот. Мали површини на долните падини се обработуваат од одгледувачи на кава . Островот е густо обраснат со џунгла на долните страни, прошаран со дебели папрати високи до гради кои се практично непроодни, освен со уптреба на мачети. Иако е малку проодна, самата џунгла завршува со линија на дрвја на приближно 400 метри на планината. Као е исклучително тежок вулкан за планинарење и искачување.
2 Поврзано
* Тонга
Јас, поротата (филм од 1953)

„Јас, поротата“ (англиски: ''I, the Jury'') – филм на режисерот Хари Есекс (Harry Essex) од 1953 година. Есекс е автор и на сценариото засновано врз истоимениот роман на Мики Спилане (Mickey Spillane), а главните улоги ги играат: Биф Елиот (Biff Elliot), Престон Фостер (Preston Foster), Пеги Касл (Peggie Castle), Маргарет Шеридан (Margaret Sheridan), Алан Рид (Alan Reed), Френсис Озборн (Frances Osborne), Роберт Канингем (Robert Cunningham), Роберт Свенгер (Robert Swanger) и Елиша Кук Џуниор (Elisha Cook Jr.).
1 Синопсис
Приватниот детектив Мајк Хамер (го игра Елиот) го истражува убиството на неговиот пријател Џек Вилијамс. Воден од желбата за одмазда, Хамер навлегува во светот на криминалот и корупцијата, соочувајќи се со опасни противници во борбата да ја открие вистината за убиството...
Disney+

Disney+ — американска претплатничка преносна услуга од типот OTT, управувана од одделот Disney Streaming на компанијата The Walt Disney Company. Услугата главно се занимава со распределба на филмови и телевизиски серии произведени од Walt Disney Studios и Walt Disney Television, а исто така е ексклузивна платформа за брендови како Disney, Pixar, Marvel, ''Војна на ѕвездите'', National Geographic, Starz и, во некои земји, други содржини. На Disney+ се прикажуваат и оригинални филмови и телевизиски серии.
Disney+ се потпира на технологијата развиена од Disney Streaming Services, која првично била претставена во 2015 г. како BAMTech. Disney добил контролен пакет акции во BAMTech во 2017 г., а потоа, како дел од корпоративното реструктурирање пред купувањето на студиото 21st Century Fox, го пренел сопственичкиот удел на DTCI. BAMTech помогнал во пуштањето на ESPN+ на почетокот на 2018 г., а во 2019 г. истекол договорот на Disney со Netflix за распределба на содржина. Затоа, Disney ја искористил можноста да ја употреби технологијата развиена за ESPN+ за да создаде преносна услуга под сопствен бренд и со своја содржина. Производството на оригинални филмови и телевизиски серии започнало кон крајот на 2017 г.
Disney+ бил пуштен на 12 ноември 2019 г. во САД, Канада и Холандија, а една недела подоцна и во Австралија, Нов Зеланд и Порторико. Во некои европски земји, преносната услуга станала достапна во март 2020 г., а во април во Индија била пуштена под името Disney+ Hotstar. Во септември истата година, уште неколку европски земји добиле пристап до Disney+, во ноември услугата била пуштена во Латинска Америка, а на 14 јуни 2022 г. била пуштена и во Македонија. По пуштањето, библиотеката со содржини на услугата добила потврдни оценки, но Disney+ бил критикуван за технички проблеми и прашања поврзани со исполнетоста на услугата. Промените направени во филмовите и телевизиските серии исто така привлекле медиумско внимание. До 18 септември 2023 г., услугата веќе имала 146,7 милиони корисници ширум светот.
1 Содржина
Содржината на видеоуслугата доаѓа од забавните студија на Disney, вклучувајќи ги: Walt Disney Pictures, Walt Disney Animation Studios, Disneytoon Studios, Disneynature, Pixar, Blue Sky Studios, Saban Entertainment, Marvel Studios, Lucasfilm, 20th Century Studios, 20th Television Animation, ABC Signature, Freeform, FX Networks, Hollywood Pictures, Searchlight Pictures, Touchstone Pictures, и National Geographic. Услугата исто така вклучува содржини од ESPN+ и од Hulu, во кое Disney добил мнозински удел по преземањето на 21st Century Fox.
Грокипедија

Grokipedia е семрежна енциклопедија создадена од вештачка интелигенција, развиена од xAI, компанија за вештачка интелигенција основана од Илон Маск, која била лансирана на 27 октомври 2025 година. Според состојбата од 28 октомври 2025 година, страницата имала околу 900.000 статии создадени од вештачка интелигенција. Според состојбата од 28 октомври 2025, енциклопедијата е достапна само на англиски јазик.
1 Опис
Записите се создаваат и уредуваат според јазичниот модел на Грок . Многу статии се изведени од статии на Википедија на англиски јазик, а за некои е забележано дека се копирани речиси дословно. Статиите укажуваат дека тие биле подложени на проверка на факти според моделот Грок. Маск ја позиционираше Грокипедија како алтернатива на Википедија, како би ја „исчистил од пропагандата“.
2 Прием
Приемот на Грокипедија по нејзиното пуштање бил мешан, при што некои набљудувачи ја довеле во прашање нејзината неутралност поради потенцијалот на вештачката интелигенција да ги одразува пристрасностите на креаторите . Критичарите ги истакнаа записите што промовираат крајно десничарски перспективи или ги фаворизираат гледиштата на Маск. NBC News забележал дека записот во Грокипедија за Маск не го споменува гестот со рака што го направил во јануари 2025 година, што многумина го сметаат за нацистички поздрав, додека статијата на Википедија го прави тоа. Исто така, енциклопедијата добила критики за целосно потпирање на вештачката интелигенција. Форбс забележал „додека семрежната енциклопедијата со ресурси од масите користи човечки автори и уредници, алтернативата на Маск е целосно составена од статии генерирани и „проверени со факти“ од Grok на xAI“. Понатаму тие критикуваа „некои статии на Grokipedia, како што се оние за PlayStation 5, производителот на автомобили Lamborghini и производителот на чипови AMD, се чини дека се речиси идентични копии на соодветните записи на Википедија“.
Забележано е дека дел од содржината е манипулиран за да се усогласи со личните ставови на Маск за теми како што се родовата транзиција и поранешниот извршен директор на Твитер , Параг Агравал .
Портпаролот на Фондацијата Викимедија коментирал дека „„Знаењето на Википедија е – и секогаш ќе биде – човечко… Ова знаење создадено од човекот е она на што се потпираат компаниите за вештачка интелигенција за да генерираат содржина; дури и на Грокипедија ѝ е потребна Википедија за да постои.“
3 Поврзано
* Критика на Википедија
* Конзервапедија
Вретенар

Вретенар (|Zingel balcanicus) — вид слатководна зракоперкаста риба од семејството Percidae. Овој вид бил ендемски на реката Вардар Македонија, но денес ја има само на мал, изолиран дел на реката Треска, притока на Вардар. Неговата биологија е малку позната, но на другите видови од родот ''Zingel'' им се потребни турбулентни текови.
1 Таксономија
''Zingel balcanicus'' првпат бил формално опишан како „''Asper streber balcanicus“'' од југословенскиот биолог Станко Караман, а неговата типска локација е дадена како реката Вардар во Република Македонија. Овој таксон сега се смета за валиден вид во рамките на родот ''Zingel'', во рамките на потсемејството Luciopercinae во семејството Percidae.
2 Етимологија
''Zingel balcanicus'' е класифициран во родот ''Zingel'', име кое првпат го измислил Иполит Клоке како тавтоним кога го предложил родот ''Zingel'' со ''Cyprinus zingel'' како типски вид, ''zingel'' е германско народно име за zingel. Специфичното име, ''balcanicus'', значи „ балкански “ и се однесува на типскиот локалитет, реката Вардар, која се наоѓа на Балканот.
3 Распространетост и живеалиште
''Zingel balcanicus'' е познат само од изолирани делови на горна Треска, која од своја страна е притока на реката Вардар. Во 20 век имало записи од главниот канал на реката Вардар, но и покрај тоа што е вклучен во некои контролни списоци, присуството на овој вид не е потврдено во Грција. Ова е бентосна риба која живее во брза, проточна, добро оксигенирана вода со корито составено од чакал и камења. Се храни со бентосни безрбетници.
4 Зачувување
''Zingel balcanicus'' е класифициран како критично загрозен од страна на Меѓународниот сојуз за заштита на природата. Закани за овој вид се изградбата на брани, воведувањето на калифорниската пастрмка и загадувањето. Распространетоста и популацијата на вардарскиот штребер се намалија од средината на 20 век.
Вретенарот (Zingel balcanicus) е пример за исчезнување на некој вид од некоја вода. Тој бил единствениот ендемичен вид својствен за територијата на Република Македонија, од водите на реката Вардар. Тоа е вид кој во минатото редовно се сретнувал во водите на реката Вардар. Основна негова одлика е што за живот бара чисти и незагадени води. Загадувањето на Вардар во раздобјето на индустријализацијата на земјава (1965-1980) е непосредна причина за негово целосно исчезнување од водите на Вардар. Денес овој вид риба живее на еден мал изолирaн дел од реката Треска и е единствениот вид риба во Македонија кој е во групата на критично загрозени видови (видови пред исчезнување). Тоа значи дека доколку го снема и од таму ќе го снема и од Земјината топка и ќе биде во групата на изумрени видови.
Баните

Баните (|Баните, „''бањи''“) — село во Јужна Бугарија и административен центар на Општина Баните во Смољанската Област. Има население од околу 691 жител (2022).
1 Географија
Селото Баните се наоѓа во источниот дел на Западните Родопи, покрај реката Малка Арда, на надморска височина од 750 метри. Селото се наоѓа помеѓу два регионални центри — 62 км од Крџали и 45 км од Смољан. Баните во Бугарија е познато по својата минерална вода, чија температура на изворот е 43 °C и е единствена по својот состав во Бугарија.
Хенри II (војвода од Лимбург)

Хенри II ( &#x2013; август 1167) — војвода од Лимбург од 1139 година и гроф на Арлон од 1147 година до неговата смрт. Тој бил син на Валеран, војвода од Долна Лорена, и Јута од Гелдерс, ќерка на Жерар I од Гелдерс. Тој го наследил титулата војвода од својот татко во Лимбург, но Конрад III одбил да му ја додели Долна Лорена. Сепак, тој продолжил да се нарекува војвода.
1 Живот
Хенри на почетокот одбил да ja прифати загубата на Лорена и во 1140 година го нападнал новиот војвода, Годфри VII. Тој бил поразен. Годфри починал во 1142 година, но Хенри бил зафатен со војна против господарот на Фокемонт и не го превземал војводството Долна Лорена.
Во 1147 година, тој го наследил Арлон, бидејќи неговиот помлад брат Валеран починал без деца. Конрад го потврдил ова, бидејќи му ветил на Хенри феуд за да го надомести губењето на Лорена, и војводата и кралот се помириле. Сепак, Хенри не учествувал во Втората крстоносна војна таа година. Хенри присуствувал на крунисувањето на наследникот на Конрад, Фредерик Барбароса.
Во тоа време, Хенри бил вмешан во војна со Хенри IV од Луксембург. Градот Анден бил освоен и целосно ограбен и запален. Потоа Хенри се обратил кон Годфри III од Лувен, но тие наскоро склучиле мир во 1155 година. Ќерката на Хенри, Маргарет, подоцна се омажила за Годфри III.
Хенри учествувал во италијанските походи на Барбароса, умирајќи за време на епидемијата од 1167 година во Рим.
2 Брак и деца
Хенри се оженил со Матилда, ќерка на Адолф I фон Зафенберг, и тие имале две деца:
* Хенри III, војвода од Лимбург
* Маргарет, се омажила за Годфри III од Лувен
Црква „Св. Илија“ - Гнилеш

Свети Илија — манастирска црква на Гнилешкиот манастир во битолското село Гнилеш, Македонија.
1 Местоположба
Црквата се наоѓа надвор од селото Гнилеш во источна насока.
2 Историја
Манастирската црква била подигната во 1972 година. Поради рушење на покривот на главната селска црква „Св. Богородица“, дел од работите од таа црква биле пренесени во манастирската црква „Св. Илија“.
3 Поврзано
* Битолско архијерејско намесништво
* Краварско-бачка парохија
* Гнилеш
Лифука

Лифука (тонгански: ''Lifuka'') е остров во Кралството Тонга. Островот е дел од малата група на Хапајски Острови во средишниот дел на земјата, североисточно од главниот град Нукуалофа .
Тоа е административен центар на островската група Хаапаи, а Пангаи е административен главен град.
1 Историја
Лифука е местото каде што капетанот Џејмс Кук ја нарекол Тонга „Пријателските Острови“. Тофуа е местото каде што се случил бунтот на <i>бродот „Баунти “ во 1789 година.
Островот Лифука бил последна дестинација на несреќниот ''Порт-о-Пренс'' . Во 1806 година, староседелците од северозападниот брег го нападнале британскиот гусар и китоловец, убивајќи го поголемиот дел од екипажот. Еден од ретките преживеани од нападот, Вилијам Маринер, се спријателил со кралот и ги поминал следните четири години во Кралството пред да му биде дозволено да се врати во Англија. ''Порт-о-Пренс'' бил повторно откриено во 2009 година од страна на нуркач со седиште во Лифука. Во август 2012 година, остатоците од бродот биле откриени покрај брегот на островот Фоа, во Тонга.
2 Демографија
Островот има население од 2.968 жители и површина од 11,42 км <sup>2.</sup>
3 Села
* Хатоу
* Холопека
* Коуло
* Пангај
* Тонголелека
4 Транспорт
Постои мал аеродром познат како Аеродромот на островот Лифука .
5 Поврзано
* Тонга
Црква „Пресвета Богородица“ - Гнилеш

Пресвета Богородица — главна селска црква во битолското село Гнилеш, Македонија.
Црквата се наоѓа во незавидна состојба, откако нејзиниот покрив се срушил во 1990-тите години.
1 Местоположба
Црквата се наоѓа во селото Гнилеш и околу нејзе се наоѓаат селските гробишта.
2 Историја
Покривот на црквата се срушил во 1990-тите години и дел од работите во црквата биле пренесени во манастирската црква „Св. Илија“ над селото.
Околу црквата може да се забележат повеќе спомен-плочи од Првата светска војна.
3 Поврзано
* Битолско архијерејско намесништво
* Краварско-бачка парохија
* Гнилеш
Норберт Синер

Норберт Синер (Леделанж, Еш на Алзет, – Луксембург, ) — поранешен луксембуршки велосипедист. Настапил на поединечната и екипната друмска трка на Летните олимписки игри 1928. За време на германската окупација на Луксембург за време на Втората светска војна, Зинер работел како трговец на големо со нафта и ги поддржувал нацистите за време на инвазијата. Тој бил еден од првите членови на пронацистичкото движење „Етничко германско движење“ (герм. ''Volksdeutsche Bewegung'') во Луксембург. По завршувањето на војната, бил јавно погубен од растел поради соработка со нацистите.
Втора фитна

Втората фитна била период на општи политички и воени немири во исламската заедница за време на раниот Омејадскиот Калифат. Таа започнала по смртта на првиот омејадски калиф Муавија I во 680 година, и траела околу дванаесет години. Војната вклучувала супресија на три главни предизвици за авторитетот на династијата Омејади, првиот од Хусеин ибн Али, како и неговите поддржувачи вклучувајќи ги и неговите поддржувачи Сулејман ибн Сурад и Мухтар ал-Такафи кои се собрале за да ја одмаздат неговата смрт во Ирак, вториот од Абдула ибн ел-Зубајр кој се прогласил за калиф во Мека и Медина и номинално ќе биде признаен низ поголемиот дел од калифатот, и Хариџитите кои ја презеле централна Арабија и јужен Ирак и Персија.
Коренот на граѓанската војна датира од Првата фитна. По убиството на првиот праведен калиф, Осман, исламскиот свет ја доживеа првата граѓанска војна околу прашањето за лидерството, а главни претенденти биле Али и Муавија. По убиството на Али во во 661 и абдикацијата на неговиот наследник Хасан истата година, Муавија станал единствен владетел на калифатот. Неочекуваната одлука на Муавија да го номинира неговиот син Јазид за свој наследник предизвикал отпор, а тензиите се зголемиле по смртта на Муавија. Хусеин ибн Али бил поканет од про-Алиидите во Куфа да ги собори Омејадите, но бил убиен на пат кон Куфа во битката кај Карбала во октомври 680. Војската на Јазид ги потиснала бунтовниците во Медина во август 683, а потоа ја опсадила Мека, кадешто Ибн ал-Зубајр се утврдил како противник на Јазид. По смртта на Јазид во ноември опсадата била напуштена, а власта на Омејадите набрзо била срушена низ целиот калифат по смртта на неговиот син, освен во делови од Сирија, кадешто Марван I се прогласил за калиф; повеќето провинции го признавале Ибн ал-Зубајр за калиф. Серија на про-Алиидски движења кои барале одмазда за смртта на Хусеин се појавиле во Куфа, почнувајќи со движењето на Покајниците, кое било задушено од страна на Омејадите во битката кај Ајн ал-Варда во јануари 685. Под водството на Марван, Омејадите ја консолидирале својата власт над Сирија и повторно да го преземат Египет од Зубајридите, а под неговиот наследник Абд ал-Малик ибн Марван, Омејадите го повратиле Ирак по поразот на Зубајридите во битката кај Маскин во 691 и ја потврдиле својата контрола над калифатот по убиството на Ибн ал-Зубајр во втората опсада на Мека во 692.
Абд ал-Малик спровел клучни реформи во административната структура на калифатот, вклучувајќи зголемување на власта на калифот, реструктуирање на војската, и имплементавија на арабизација и исламизација на бирократијата. Настаните од Втората фитна ги интензивираа секташките тенденции во исламот, и различни доктрини биле развиени во она што подоцна ќе станат сунитски и шиитски деноминации на исламот.
1 Наводи
Кркушка

Кркушка (|Gobio bulgaricus) — вид мала слатководна риба од семејството ''Gobionidae''. Се среќава во Егејскиот Басен, од сливовите на реката Марица до Бистрица во јужниот дел на Балканот, во Македонија, Грција, Бугарија и Источна Тракија, Турција.
1 Опис
Кркушката има вретенесто и издолжено тело, релативно крупна глава со крупни очи. Очите се издолжени и свртени нагоре. Бојата на телото на грбот е сивозелена до сивокафеава, страните се сребренесто сиви, а долната страна е бела. На грбот има неправилни ситни дамки. На грбната и опашната перка има повеќе реда неправилни црни точки, а некогаш се појавуваат и на градните перки. Градните перки се релативно широки и јаки со жолтеникаво портокалова боја. Има долна уста, а на аглите се наоѓа еден пар добро развиени мустаќи. Кога мустаќите ќе се свијат наназад, достигнуваат до вертикалата на предниот очен раб или нешто поназад, најмногу до средината на очите. Стомачните и аналната перка се изразито бели. Предниот раб на грбната перка е малку испакнат, а долниот раб на аналната перка е рамен. Градните перки не достигаат до стомачните. Стомачните перки не достигаат до аналната перка. Долж страните на телото се наогаат 6 до 14, најчесто 10 темни пеги (или попречни ленти) чија големина одговара на големината на окото или се нешто поголеми.
2 Основни биолошки одлики
Кркушката живее во мали јата при дното, каде ја бара храната. Населува чисти води, со добра проточност и песочно до глинесто дно, како и послабо проточни речни растоки. Живее и во чисти езера. Се мрести порционо почнувајќи од мај па сè до август, на песоклив и чакалест супстрат. Полово созрева од втората до четвртата година од животот при должина од 6 до 8 см. Плодноста изнесува од 1.000 до 3.000 јајца кои имаат пречник од околу 2 мм. Икрата е леплива, а развојот на зародокот трае 7 до 10 дена. Ларвите и младенчињата се хранат со ситни без’ребетници, а возрасните риби со ларви од хирономиди, ситни мекотели, икра од други риби и со растителност. Кркушката нараснува до 22 см во должина и 80 грама во тежина.
3 Значење
Кркушката нема никакво стопанско значење. Има ограничено значење од аспект на рекреативен риболов. Има многу вкусно месо. Во Франција, кркушката е посебно ценета и од неа се прават специјалитети. Кај нас не е ценета поради малата големина и малку е застапена во ловините на рекреативните риболовци.
Рабитабанк

Рабитабанк — банка што работи во Азербејџан. Основана е на 30 јуни 1993 година како акционерско друштво.
1 Историја и мрежа
Рабитабанк започнала со работа во 1993 година врз основа на лиценца број 136 издадена од Централната банка на Азербејџан. Банката нуди финансиски услуги за компании од трговијата, производството, градежништвото, земјоделството, транспортот и комуникациите, како и за физички лица.
Рабитабанк има мрежа од 29 филијали, 75 банкомати и 1 експозитура во 16 региони на земјата, меѓу кои Сумгаит, Куба, Генџа, Ленкоран, Нахчиван и други.
Седиштето на банката е во Баку, на улица „28 Мај“.
2 Производи и услуги
2.1 Картмане
Платежна картичка што комбинира дебитни, кредитни и премиум опции, овозможувајќи брзи плаќања во земјата и во странство.
2.2 Рабита Мобиле
Мобилната апликација овозможува извршување на над 700 плаќања, трансфери од картичка на картичка, враќање на ДДВ, и други банкарски операции.
2.3 Рабита Бот
Првиот финансиски чатбот во Азербејџан, достапен преку Месинџер и Телеграм, со кој може да се извршуваат трансакции и плаќања.
3 Раководство
* Закир Нуријев — претседател на надзорен одбор
* Ајдин Хусејнов — претседател на управен одбор
4 Награди
* „Azeri Business Award“ — „Производ на годината“.
* „Visa Global Challenge“ — прво место меѓу 17 тимови.
* Киевски меѓународен фестивал на рекламирање — две златни награди.
* Азиска банка за развој — „Leading Partner Bank in Azerbaijan“ (2024).
Муалим

Муалим, мектеб-оџа или мејтеф-оџа — поим од од исламското школство со значње учител во мектеб (муслиманско основно верско училиште). Звањето муалим се стекнува со завршување на медреса.
1 Поврзано
* Мектеб
* Медреса
Јурико Бакес

Јурико Надија Бакес (родена на 22 декември 1970 година) — луксембуршка дипломатка и политичарка која е министерка за одбрана и министерка за мобилност и јавен транспорт од 2023 година. Таа била министерка за финансии од 2022 до 2023 година. Како член на Демократската партија, таа го водела финансискиот сектор на земјата низ економската криза предизвикана од порастот на инфлацијата и руската инвазија на Украина. Пред нејзиното назначување за министерка, таа имала неколку клучни дипломатски позиции и беше дипломатски советник на премиерите Жан-Клод Јункер и Ксавиер Бетел.
На 17 ноември 2023 година, Бекес положила заклетва заедно со остатокот од владата. Таа имала три нови ресори: Мобилност и јавни работи; Одбрана; и Родова еднаквост и диверзитет. Акумулацијата и комбинацијата на ресори била опишана од коментаторите како неочекувана. Бекес била единствената министерка во владата на Фриден-Бетел која управувала со три ресори.
1 Ран живот и образование
Јурико Надја Бакес била родена на 22 декември 1970 година во Кобе, Јапонија. Нејзините родители биле луксембуршки емигрантски работници кои живееле во Јапонија. По кратко време во Германија, семејството се вратило во Јапонија, живеејќи во областа на Токио единаесет години. Бакес студирала во Меѓународното училиште „Канадска академија“ во Кобе, каде што дипломирала во 1989 година со диплома за меѓународна дипломатија. Ги продолжила студиите во Лондон, дипломирајќи на Лондонската школа за економија со диплома по меѓународни односи во 1992 година и на Факултетот за ориентални и африкански студии со магистратура по јапонски студии во 1993 година. Следната година, магистрирала по европски политички и административни студии на Колеџот на Европа во Брухе.
2 Личен живот
Бакес има две деца. Таа течно зборува луксембуршки, германски, француски и англиски, а зборува и јапонски јазик.