Џо Хисаиши

, професионално познат по името , е јапонски композитор, диригент и режисер познат по над 100 саундрак изданија и соло албуми почнувајќи од 1981. Хисаиши е исто така познат по неговите дела за пијано.
Поседувајќи посебен стилски звук, музиката на Хисаиши е позната и по тоа што истражува и вклучува различни жанрови, вклучувајќи минималистичка, експериментална електронска, европска класична и јапонска класична музика. Помалку познати се неговите други музички улоги; тој е транскрипор, автор, аранжер и диригент.
Обично се поврзува со аниматорот Хајао Мијазаки за чии филмови компонирал музика од 1984 година, меѓу кои спаѓаат: ''„НАУСИКАА ОД ДОЛИНАТА НА ВЕТРОТ“'' (1984 г.), ''„ЛАПУТА: ЗАМОК НА НЕБОТО“'' (1986 г.), ''„ТОТОРО“'' (1988 г.), ''„СЛУЖБА ЗА ИСПОРАКА НА КИКИ“'' (1989 г.), ''„ПОРКО РОСО“'' (1992 г.), ''„ПРИНЦЕЗАТА МОНОНОКЕ“'' (1997 г.), ''„ПАТУВАЊЕ СО ДУШИТЕ“'' (2001 г.), ''„ПОДВИЖНИОТ ЗАМОК НА ХАУЛ“'' (2004 г.) и ''„ПОНЈО“'' (2008 г.).
Тој добил и признанија за саундтраците што ги создал за режисерот Такеши Китано, вклучувајќи ги филмовите ''„СЦЕНА ОД МОРЕТО“'' (1991 г.), „''СОНАТИНА“'' (1993 г.), ''„ДЕЦАТА СЕ ВРАТИЈА“'' (1996 г.), ''„ХАНА-БИ“'' (1997 г.), ''„КИКУЏИРО“'' (1999 г.), и ''„КУКЛИ“'' (2002 г.), како и за серијалот видео игри „''НИ НО КУНИ“''. Тој бил студент на аниме композиторот Такео Уатанабе.
1 Живот и кариера
1.1 Ран живот
Хисаиши е роден во Накано, Нагано, Јапонија, како . На четиригодишна возраст, кога започнал да учи виолина во Виолинското училиште Сузуки Шиничи, тој ја пронашол својата страст во музиката. Од оваа возраст, тој исто така започнал да гледа по 300 филмови годишно со неговиот татко, кој влијаел на неговата кариера. Сфаќајќи ја својата љубов, тој го посетувал Музичкиот колеџ Кунитачи во 1969 година на насоката за специјализација на музичка композиција. Хисаиши соработувал со минималистички уметници како транскриптор, напредувајќи со своето искуство во музичкиот свет.
Прв успех во бизнисот имал во 1974 година кога ја компонирал музиката за аниме серијалот ''„ГИАТРУС“''. Ова и другите рани дела се создадени под неговото родено име. Во овој период, тој компонирал и за ''„САСУГА НО САРУТОБИ“'' („Нинџа академија“) и ''„ФУТАРИ ДАКА“'' („Последна брзина“).
Во 1970-те години, јапонскиот поп, електронската музика и ''„њу ејџ“'' музиката зацветале; овие жанрови, како и ''Yellow Magic Orchestra'' (јапонски електронски бенд од 1978–1983 г.), влијаеле на композициите на Хисаиши. Тој ја развил својата музика од минималистичките идеи, проширувајќи се кон работа со оркестар. Околу 1975 година, Хисаиши го претставил својот прв јавен настап, ширејќи го своето име околу неговата заедница. Исто така, од 1978 година, тој долго работел на композиции за лимени инструменти. Неговиот прв албум, ''„MKWAJU“'', бил издаден во 1981 година, а албумот ''„Information“'' бил објавен една година подоцна. Неговите први големи аниме саундтрак дела беа за ''„ГИАТРУС“'' (1974 г.) и „''РОБОКО БЕЕТОН“'' (1976 г.).
Бидејќи неговите дела станувале добро познати, Хисаиши создал алијас инспириран од Квинси Џоунс, американски музичар и продуцент. Запишан на јапонски, „Квинси Џоунс“ станал „Џо Хисаиши“ („Квинси“ се изговара „Куиншии“ на јапонски јазик, па може да се запише со користење на истиот канџи како што се пишува „Хисаиши“; „Џо“ потекнува од „Џоунс“.)
1.2 1981–98 година: Аниме филмска индустрија
Во 1981 година, Хисаиши, со своето ново име, го издал својот прв албум со уметничка музика, ''„MKWAJU“'', а во 1982 година го издал електропоп-минималистичкиот албум ''„Information“''. Потоа, во 1983 година, Хисаиши бил препорачан од Токума, кој му го издале последниот албум, да создаде албум со слики за анимираниот филм „''НАУСИКАА ОД ДОЛИНАТА НА ВЕТРОТ“''. Хисаиши и режисерот на филмот Хајао Мијазаки станале одлични пријатели и соработувале на многу идни проекти.
Во 1985 година, тој го основал своето студио за снимање — „Чудесната станица“. Соработката со Мијазаки била споредена со онаа на Стивен Спилберг и Џон Вилијамс. Оваа голем пробив довел до огромен успех за Хисаиши како композитор на филмски дела. Во 1986 година, ''„ЛАПУТА: ЗАМОК НА НЕБОТО“'' бил првиот филм што ќе се појави под името на Студио Гибли, а неговиот нежен, лесно меланхоличен тон ќе стане познат заштитен знак за голем дел од подоцнежните изданија на студиото. Подоцна, во 90-тите години, ''„ПОРКО РОСО“'' и ''„ПРИНЦЕЗАТА МОНОНОКЕ“'' биле издадени. Како што Хисаиши ја зајакнувал својата репутација како еден од најголемите музички соработници во аниме индустријата, неговите композиции (вклучително осум кино филмови и едно ОВА) ќе станат некои од главните белези на раните аниме серии од 1980-те и 1990-те години. Хисаиши компонирал и за ТВ и филмски хитови како ''„САСУГА НО САРУТОБИ“'', ''„ДВАЈЦА ДОЛУ ПОЛНА БАЗА“'', ''„ТОНДЕ МОН ПЕ“'' и анимето ''„ТЕХНО ПОЛИЦИЈА 21Ц“'' (1982 г.), ''„САСУРАГИ“'' (1983 г.), ''„ФУТАРИ ДАКА“'' (1984 г.), ''„АРУПЕН РООЗЕ“'' (1985 г.) и ''„ОЗ НО МАХОТСУКАИ“'' (1986 г.). Тој работел и на научнофанатастичната серија „''МОСПЕАДА“'' (1983 г.), која подоцна била преработена (без неговата музика) во третиот сегмент од компилацијата на Карл Мачек — „''РОБОТЕК“''. Други филмови на кои што работел се ''„МОБИЛЕН КОСТУМ ГАНДАМ 2: ВОЈНИЦИ НА ТАГАТА“'' (1981 г.), ''„МОБИЛЕН КОСТУМ ГАНДАМ 3: СРЕДБИ ВО ВСЕЛЕНАТА“'', (1982 г.), ''„РАЃАЊЕ“'' (1984 г.), ''„АРИОН“'' (1986 г.), ''„РОБОТСКИ КАРНЕВАЛ“'' (1987 г.), ''„ТОТОРО“'' (1988 г.), ''„ГРБОТ НА КРАЛСКОТО СЕМЕЈСТВО“'' и ''„МАИСОН ИККОКУ“'' (1988 г.), ''„ВОЈНИ НА ВЕНЕРА“'' (1989 г.), ''„СЛУЖБА ЗА ИСПОРАКА НА КИКИ“'' (1989 г.), ''„ПОРКО РОСО“'' (1992 г.) и ''„ОКЕАНСКИ РАЈ“'' (2010 г.). Тој исто така правел аранжмани за тематски песни и компонирал музика за почетни, крајни и меѓусценски аниме песни во ''„ЛАЛАБЕЛ“'' (1980 г.), ''„ЗДРАВО!''''СЕНДИБЕЛ''''“'' (1981 г.), ''„БЕЛА И СЕБАСТИЈАН“'' (1981 г.), ''„ВОЛТРОН“'' (1981 г.), ''„АИШИТЕ ВИТЕЗ“'' (1983 г.), ''„КРИМИ МАМИ, ВОЛШЕБНИОТ АНГЕЛ: ПОСЛЕДЕН ПОВИК“'' (1986 г.) и ''„КИМАГУРЕ ПОРТОКАЛОВ ПАТ“'' (1988 г.).
Колку повеќе Хисаиши работел во аниме индустријата, неговата кариера растела. Како што започнал соло кариера, започнал да произведува музика и создал своја сопствена етикета ''(Wonder Land Inc.)'' во 1988 година. Една година подоцна, Хисаиши го издал својот соло албум ''„Pretender“'' како прв албум под новата етикета.
1.3 1998–2004: Светски успех
Во 1998 година, Хисаиши го обезбедил саундтракот за Зимските параолимписки игри во 1998 година. Следната година, тој ја компонирал музиката за третиот дел од серија за популарни компјутерски анимирани образовни филмови за човечкото тело. Во истата 1999 година, тој ја компонирал музиката за филмот на Такеши Китано, „''КИКУЏИРО“'', а насловната песна ''„Лето“'' станала една од најпрепознатливите композиции на Хисаиши.
Во 2001 година, Хисаиши ја продуцирал музиката за новиот филм на Китано, ''„БРАТ“'', и анимираниот филм на Хајао Мијазаки, ''„ПАТУВАЊЕ СО ДУШИТЕ“''. Тој исто така служел како извршен продуцент на ''„Движење Ноќна фантазија 4“'' на Јапонското експо во Фукушима во 2001 година. На 6 октомври, Хисаиши дебитирал како филмски режисер во „''КВАРТЕТ“'', дополнително пишувајќи ја музиката и сценариото. Филмот добил одлични критики на Филмскиот фестивал во Монтреал. Неговиот прв саундтрак за странски филм, „''Л' Пети Пусе“'' („Малиот Палчко“), бил објавен истата година.
Друг филм од Мијазаки, ''„ПОДВИЖНИОТ ЗАМОК НА ХАУЛ“'', за кој Хисаиши ја компонирал музиката, бил објавен на 20 ноември 2004 година во Јапонија. Од 3 до 29 ноември 2004 година, Хисаиши ја започнал својата турнеја ''„Џо Хисаиши слобода – приказни за пијано 2004“'' со канадски музичари. Во 2005 година, тој го компонираше саундтракот за корејскиот филм, „''ДОБРЕДОЈДОВТЕ ВО ДОНГМАКГОЛ“'' (ja) Тој исто така го компонирал саундтракот за корејската, историски обележана, големо буџетска, драмска серија на МБЦ ''„ЛЕГЕНДАТА“'' (ja, „Приказната за четирите богови на првиот крал“), објавена во 2007 година. Хисаиши има голема обожавателска база во Кореја поради популарноста на филмовите од Мијазаки.
1.4 2006–2013 година
Во 2006 година, Хисаиши го издал студискиот албум, ''„Asian X.T.C“'', чии композиции демонстрирале значително еклектичен и современ источен стил. Ерху музичарката од кинескиот бенд ''12 Girls Band'', Жан Ли Џун свирела концерт со музика од овој албум. Следната година, тој го компонирал и снимил саундтракот за филмот на Фредерик Лепаж, „''САНИ И СЛОНОТ“'' и филмот на Мијазаки, ''„ПОНЈО“'', двата објавени во следната 2008 година, како и музиката за филмот на Џианг Уен, ''„СОНЦЕТО ИСТО ТАКА ИЗГРЕВА“'' (太阳照常升起).
Во 2008 година, Хисаиши го компонирал саундтракот за филмот ''„ЗАМИНУВАЊА“'', добитник на Оскар за Најдобар странски филм, и за , филмска драма за судењата на воените злосторства по Втората светска војна, која се заснова на романот на Тетсутаро Като од 1959 година, а во моментов се преработува во нов филм во режија на Катсуо Фукузауа, во кој ќе играат Масахиро Накаи и Јукие Накама.
Во август 2008 година, тој аранжирал и настапил на концерт диригирајќи со World Dream Symphony Orchestra, притоа и свирејќи на пијано по повод за 25 годишнината од работата со анимираните филмови на Хајао Мијазаки. На овој концерт учествувале над 1,200 музичари и бил распродаден светски познатиот Будокан.
На почетокот на 2009 година, тој издал соло албум со песни од филмовите ''РАДО БИ СТАНАЛ ШКОЛКА'' и ''ЗАМИНУВАЊА''.
Во 2010 година, тој станал поканет професор на Јапонскиот национален музички колеџ.
Во 2013 година, Хисаиши ја компонирал музиката за документарниот филм за диви животни, „''ЛЕГЕНДИ НА ДЛАБОЧИНИТЕ: ЏИНОВСКАТА ЛИГНА'' , со првата снимка од ова притаено суштество.
На 28 јуни 2013 година, Хисаиши бил помеѓу поканетите да се приклучи на Академијата за филмски уметности и науки. Оваа чест им е укажана на оние „кои се истакнале со својот придонес во театарските филмски записи“.
Во 2016 година, тој беше поставен како уметнички директор на Музејот на уметност во Нагано.
Во 2017 година тој извел три концерти во Париз засновани на концертот од 25-годишнината од соработката со Гибли, изведувајќи во ''Palais des Congrès de Paris''.
Во мај 2018 година, Хисаиши настапил на пет распродадени концерти во своето деби во Северна Америка во Калифорнија, САД во Центарот за изведувачка уметност во Сан Хосе со симфонијата „Силициумска Долина“.
Тој исто така го компонирал саундтракот за анимираната драма „''ВО ОВОЈ АГОЛ ОД СВЕТОТ“''.
1.5 2020 година - сегашност
На 21 февруари 2020 година, бил објавен албумот „''Песни од соништата: Суштински Џо Хисаиши“''. Албумот вклучува 28 композиции објавени во текот на неговата кариера.
2 Награди и признанија
Како резултат на неговата работа низ годините, Хисаиши е седумкратен добитник на наградата на Јапонската академија за Најдобра музика — во 1992 г., 1993 г, 1994 г., 1999 г., 2000 г., 2009 г. и 2011 г. Тој, исто така, ја добил 48-та Новодојденец награда во 1997 година од Министерството за образование (Оддел за јавна забава) меѓу бројни други награди, признаен како влијателна фигура во јапонската филмска индустрија. Во 1998 година, тој ја освоил Наградата за уметност за нов изведувач (Оддел за популарни изведувачки уметности). Во 2005 година, тој ја освоил 31-та музичка награда од Здружението на филмски критичари во Лос Анџелес, за ''„ПОДВИЖНИОТ ЗАМОК НА ХАУЛ“''. Во 2008 година, ја добил 10-та награда на Меѓународната асоцијација на филмски музички критичари од Телевизискиот оддел за најдобра оригинална музика, за корејската драма „''КРАЛИЦАТА ШИКИГАМИ“''.
Во ноември 2009 година, тој бил награден со Почесен медал со виолетова лента од страна на Владата на Јапонија.
3 Дискографија
3.1 Одбрани дела
*''„НАУСИКАА ОД ДОЛИНАТА НА ВЕТРОТ“'' (1984 г.)
*''„ЛАПУТА: ЗАМОК НА НЕБОТО“'' (1986 г.)
*''„ТОТОРО“'' (1988 г.)
*''„СЛУЖБА ЗА ИСПОРАКА НА КИКИ“'' (1989 г.)
*''„ПОРКО РОСО“'' (1992 г.)
* „''СОНАТИНА“'' (1993 г.)
*''„ДЕЦАТА СЕ ВРАТИЈА“'' (1996 г.)
*''„ПРИНЦЕЗАТА МОНОНОКЕ“'' (1997 г.)
*''„ХАНА-БИ“'' (1997 г.)
*''„КИКУЏИРО“'' (1999 г.)
*''„ПАТУВАЊЕ СО ДУШИТЕ“'' (2001 г.)
*''„ПОДВИЖНИОТ ЗАМОК НА ХАУЛ“'' (2004 г.)
*''„ПОНЈО“'' (2008 г.)
*''„ЗАМИНУВАЊА“'' (2008 г.)
*''„ВЕТРОТ СЕ ЗАСИЛУВА“'' (2013 г.)
*''„ПРИКАЗНА ЗА ПРИНЦЕЗАТА КАГУЈА“'' (2013 г.)