Јужно велигденче

Јужното велигденче (''Zerynthia polyxena'') е пеперутка од семејството пеперутки Ластовичарки.
1 Подвидови и форми
*''Zerynthia polyxena polyxena'' (Денис & Шифермилер, 1775) Италија
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''punctata'' Шулц, 1908
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''marpha'' Шулц, 1908
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''rubra'' Хофман, 1916
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''bella'' Нојбергер, 1903
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''bipunctata'' Космовичи, 1892
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''meridionalis'' Хофман, 1916
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''tripunctata'' Железни, 1916
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''nora'' Шулц, 1908
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''muelleri'' Брик, 1921
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''springeri'' Ронике, 1906
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''reducta'' Железни, 1915
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''nigromaculata'' Железни, 1915
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''unimaculata'' Железни, 1915
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''demaculata'' Шулц, 1908
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''confluens'' Шулц, 1908
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''lateviltata'' Шулц, 1908
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''fasciata'' Бегрер, 1919
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''skalae'' Железни, 1917
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''derubescens'' Зулих, 1928
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''alba'' Еспер, 1805
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''subalba'' Шулц, 1908
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''rufescens'' Обертур, 1879
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''meta'' Мајген
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''ochracea'' Шѕтаудингер, 1861
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''cellopura'' Ајснер
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''basinigra'' Ајснер
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''quincunx'' Ајснер
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''divisa'' Шулц, 1908
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''ornata'' Ајснер
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''vitrina'' Ротшилд
**''Zerynthia polyxena polyxena'' f. ''irregularis'' Холанд
*''Zerynthia polyxena aemiliae'' (Рочи, 1929) северна Италија
*''Zerynthia polyxena albanica'' (Римел, 1927) Албанија
*''Zerynthia polyxena australis'' Еспер, 1780
**''Zerynthia polyxena australis'' f. ''alicea'' Нојбергер, 1903
**''Zerynthia polyxena australis'' f. ''paucipunctata'' Нојбергер
**''Zerynthia polyxena australis'' f. ''tristis'' Верити
**''Zerynthia polyxena australis'' f. ''divisa'' Шултез
**''Zerynthia polyxena australis'' f. ''hartmanni'' Штаудфус, 1896
**''Zerynthia polyxena australis'' f. ''unipunctata'' Ајснер, 1954
**''Zerynthia polyxena australis'' f. ''minusculus'' Ајснер
**''Zerynthia polyxena australis'' f. ''vitrina'' Ротшилд
**''Zerynthia polyxena australis'' f. ''aperta'' Ајснер, 1954
**''Zerynthia polyxena australis'' f. ''quincunx'' Ајснер
**''Zerynthia polyxena australis'' f. ''honnerathii'' Боасдивал, 1832
**''Zerynthia polyxena australis'' f. ''albescens'' Ајснер
**''Zerynthia polyxena australis'' f. ''binaria'' Ајснер
*''Zerynthia polyxena bosniensis'' (Ајснер, 1974)Босна и Херцеговина
**''Zerynthia polyxena bosniensis'' f. ''ochracea'' Штаудингер, 1861
**''Zerynthia polyxena bosniensis'' f.''reducta'' Зелзни, 1915
*''Zerynthia polyxena bryki'' (Ајснер, 1954) Црна Гора и Босна и Херцеговина
*''Zerynthia polyxena cantabrica'' Гомес-Бустил
*''Zerynthia polyxena carmenae'' (Сабариего ет Мартинес, 1991) Бугарија
*''Zerynthia polyxena cassandra'' (Гејер, 1828)Франција и Италија
*''Zerynthia polyxena cassandra'' f. ''ochracea'' Штаудингер, 1861
**''Zerynthia polyxena cassandra'' f. ''vitrina'' Ротшилд, 1918
**''Zerynthia polyxena cassandra'' f. ''inornata'' Пјоно
**''Zerynthia polyxena cassandra'' f. ''bella'' Нојбергер
**''Zerynthia polyxena cassandra'' f. ''reducta'' Железни, 1915
**''Zerynthia polyxena cassandra'' f. ''quincunx'' Ајснер
**''Zerynthia polyxena cassandra'' f. ''microcreusa'' Верити, 1947
**''Zerynthia polyxena cassandra'' f. ''deminuta'' Верити, 1947
*''Zerynthia polyxena cassandra-clara'' (Верити, 1947) Хрватска
*''Zerynthia polyxena castiliana'' Рул, 1892
**''Zerynthia polyxena castiliana'' f. ''derubescens'' Шулц
**''Zerynthia polyxena castiliana'' f. ''honnorathii'' Боасдивал, 1832
**''Zerynthia polyxena castiliana'' f. ''tristis'' Верити, 1906
**''Zerynthia polyxena castiliana'' f. ''semitristis'' Де Сагара, 1930
**''Zerynthia polyxena castiliana'' f. ''ornatissima'' Блашиер, 1908
**''Zerynthia polyxena castiliana'' f. ''nigricans'' Холанд
**''Zerynthia polyxena castiliana'' f. ''alicea'' Нојбергер, 1903
*''Zerynthia polyxena catalonica'' Де Сагара 1930
**''Zerynthia polyxena catalonica'' f. ''semitristis'' Де Сагара, 1930
*''Zerynthia polyxena caucasiae'' (Нардели и Хиршфелд, 2002) Кавказ
*''Zerynthia polyxena creusa'' Мајген, 1829Италија
*''Zerynthia polyxena decastroi'' (Sala & Bollino, 1992) Италија
*''Zerynthia polyxena deminuta'' (Верити, 1947) Франција
*''Zerynthia polyxena demnosia'' Фрејер, 1833Грција, Македонија и Албанија
**''Zerynthia polyxena demnosia'' f. ''quincunx'' Ајснер
**''Zerynthia polyxena demnosia'' f. ''vitrina'' Ротшилд
**''Zerynthia polyxena demnosia'' f. ''ochracea'' Штаидунгер, 1861
*''Zerynthia polyxena gracilis'' (Шулц, 1908) Турција
*''Zerynthia polyxena idaensis'' (Ајснер, 1974) Крит
*''Zerynthia polyxena idaensis'' f. ''rumina'' Лине, 1758
*''Zerynthia polyxena latevittata'' (Верити, 1919) Сицилија
*''Zerynthia polyxena latiaris'' (Стичел, 1907) Италија
*''Zerynthia polyxena linnea'' (Брик, 1932)Италија
*''Zerynthia polyxena macedonia'' (Ајснер, 1974) Македонија
*''Zerynthia polyxena michaelis'' (Нардели, 1993) Италија
*''Zerynthia polyxena microcreusa'' (Верити, 1947) Франција
*''Zerynthia polyxena minima'' Гархардингер, 1951 )
*''Zerynthia polyxena nemorensis'' (Веритуи, 1919) Италија
*''Zerynthia polyxena nigra'' (Сијариќ, 1989) Босна и Херцеговина
*''Zerynthia polyxena padana'' (Рочи, 1929) Италија
*''Zerynthia polyxena patrizii'' (Нардели, 1993) Италија
*''Zerynthia polyxena petheri'' Ромеј, 1927 Шпанија
*''Zerynthia polyxena petri'' (Брик, 1932)
*''Zerynthia polyxena polymnia'' (Милије, 1880)
*''Zerynthia polyxena reverdinii'' (Фрушторфер, 1908) Италија
*''Zerynthia polyxena silana'' (Сторас, 1962) Италија
*''Zerynthia polyxena sontae'' (Сијариќ, 1989) Србија
*''Zerynthia polyxena taygetana'' (Росен, 1929) Грција
*''Zerynthia polyxena thesto'' Фрушторфер, 1908
**''Zerynthia polyxena thesto'' f. ''rufescens'' Обертур, 1879
**''Zerynthia polyxena thesto'' f. ''muelleri'' Брик, 1991
**''Zerynthia polyxena thesto'' f. ''cellopura'' Ајснер
*''Zerynthia polyxena tristis'' Де Латин, 1950 Турција
*''Zerynthia polyxena vipsania'' Хеминг, 1941Италија
2 Распространетост
Јужното велигденче е распространето во средна и јужна Европа, вклучително и Балканот и Македонија. На исток пеперутката може да се најде до Казахстан.
3 Живеалиште
Овие ретки пеперутки може да се најдат во топли, сончеви и отворени пространства. Тие сакаат места кои се влажни, има вода, изобилство на растенија. Живеат на надморска височина од 0 до 1700 метри.
4 Опис
Распонот на крилјата на пеперутката може да достигне од 46 до 52 мм. Женките имаат нешто подолги крилја и вообичаено со посветли бои. Основата боја на крилјата е жолта со јасни и изразени шари.
Гасениците се долги до 35 мм, првично се црни, а потоа стануваат посветли.
5 Биологија
Оваа пеперутка се јавува во рана пролет. Возрасните летаат од аптил до јуни и не се активни повеќе од три седмици. Јајцата ги снесуваат поединечно или во групи под листот на некое растение. Јајцата се сферични. Гасениците се хранат претежно со ''Aristolochia clematitis'', ''Aristolochia rotunda'', ''Aristolochia pistolochia'' и ''Aristolochia pallida'').