Бетул Качар

Бетул Качар — турско-американска астробиолог и доцент на Универзитетот во Висконсин-Медисон. Таа раководи со Истражувачки центар на НАСА кој ги истражува основните атрибути на животот, неговото потекло и како тие треба да ги обликуваат нашите поими за живеење и потрагата по живот на други светови.
1 Образование и кариера
Качар била родена во Истанбул. Таа била првата жена во нејзиното семејство што добила формално образование. Студирала хемија на Мармарашкиот универзитет. Добила стипендија од Медицинскиот институт Хауард Хјуз за да помине едно лето спроведувајќи научни истражувања на Еморисккиот универзитет проучувајќи органска хемија. Се вратила на Емориски универзитет и на крајот докторирала по биомолекуларна хемија во односот структура-функција на ензимите.
Качар се префрлила на проучување на потеклото на животот по докторатот. Таа била назначена за постдокторски соработник на НАСА на Технолошкиот институт во Џорџија. Добила стипендија од НАСА во 2011 година, по што следела финансирање од Институтот за астробиологија на НАСА и филијалата за егзобиологија во 2013 година. Се приклучила на Универзитетот Харвард во 2014 година, каде што водела независна истражувачка група како соработник на Одделот за организмичка и еволутивна биологија. Во 2015 година, ја добила Темплтонската стипендија и станала членка на иницијативата „Потекло на Харвард“. Качар била именувана за стипендист на НАСА за ран кариерен факултет во 2019 година.
Во 2020 година, таа ја добила стипендијата „Сијалог“ за нејзините студии за животот во вселената од страна на Корпорацијата за истражување и унапредување на науката. Таа била член на панелот „Научна стратегија за истражување на Марс од страна на Националните академии“. На оваа позиција, таа придонела за одредување на научните цели и приоритети на НАСА за истражување на Марс. Во 2025 година ја добила наградата на Фондацијата Кек за проучување на еволуцијата на античките метаболизми.
2 Истражување
Истражувањето на Качар ги опфаќа потеклото на животот, раната еволуција, животот во вселената и како можат да се разберат молекуларните механизми на еволуцијата. Таа моментално го води Центарот за астробиологија на НАСА за молекуларна палеобиологија за да ги разбере вонземските планети и античкиот живот. Таа е првата Турчинка и најмладиот научник што го предводи истражувачкиот центар на НАСА. Таа била првата што воскреснала антички ген во современиот микробен геном. Таа го измислила терминот ''палеофенотип'', реконструирајќи ја и испитувајќи ја еволутивната историја на современите компоненти, а потоа поврзувајќи ги нивните фенотипови со биосигнатури за да обезбеди увид во иновациите што се засноваат на карпестите записи, а со тоа и во геолошкиот и еколошкиот контекст.
Во 2020 година, таа предложила можна примена на пребиотската хемија, протоспермија, испраќајќи го хемискиот капацитет за живот да се појави на друго планетарно тело. Нејзиниот истражувачки тим го дефинирал „еволутивното застојување“ како еволутивен механизам кој спречува модулот да го достигне својот локален врв на перформансите и со тоа наметнува генетско оптоварување, т.е. организмот што носи застојан модул трпи трошок за кондиција во однос на организмот чии перформанси на модулот се оптимални.
Качар е професор на Универзитетот во Висконсин, на Одделот за бактериологија. Таа е исто така вонреден професор на Институтот за науки за Земјата и животот при Технолошкиот институт во Токио. Таа била опишана како „истакнат член“ на Институтот за астробиологија на НАСА. Таа добила грантови во вредност од над 9 милиони долари како водечки истражувач.
3 Работа во заедницата
Какар била ко-основач на единствената мрежа за астробиологија и локално информирање SAGANet, која им служи на наставниците и учениците во астробиолошките истражувања на глобално ниво. Во 2011 година, Какар станала членка на Институтот за наука „Син мермер спејс“. Претходно, таа била дел од Глобалниот научен координатор за мрежата ELSI Origins, која има за цел да се зголеми учеството на истражувачите кои се на почетокот на кариерата во областа на потеклото на животот. Во 2020 година, таа дискутирала за пронаоѓањето на вонземски живот во SXSW. Таа се здружила со Кампањата на ОН за еднаквост на генерацијата жени во 2020 година за поддршка на образованието на девојчињата и жените на глобално ниво.
4 Награди и почести
Астероидот ''284919 Качар'', откриен од астрономите користејќи го вселенскиот телескоп WISE во 2010 година, бил именуван во нејзина чест. Официјалното именување било објавено од Работната група за номенклатура на мали тела на Меѓународниот астрономски сојуз (IAU) на 8 ноември 2021 година.