polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Jímọ̀ Àlíù kú ní ọmọ ọgọ́rin ọdún ní ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù kẹsàán ọdún 2020 sí ilé-ẹ̀kọ́ ìkọ́ṣẹ́ ìṣègùn ti Fásitì Adó-Èkìtì lẹ́yìn àìsàn ránpẹ́.
Ni ọdun 2021 , o pada si Ilu Manchester United nibiti o ti pari bi agbaboolu ti ẹgbẹ ni akoko akọkọ rẹ ṣaaju ki o to yọ kuro ni Oṣu Keji ọdun 2022 lẹhin ti o tako ẹgbẹ naa ni gbangba.
Ti o wa lati idile ti awọn ọmọde mẹrin, Cristiano Ronaldo jẹ alatilẹyin ti Benfica Lisbon lakoko igba ewe rẹ o si lo ọpọlọpọ igba ti o ṣe bọọlu afẹsẹgba ni agbegbe rẹ ti Santo Antonio ni Funchal, ni erekusu Madeira.
O darapọ mọ ile-iṣẹ ikẹkọ ẹgbẹ, ṣugbọn pari ni didapọ mọ Clube Desportivo Nacional ni ọdun 1995.nibiti o ti wa fun akoko kan ṣaaju ki o to gbe siwaju fun 450,000 escudos si Sporting Clube de Portugal lẹhin wiwa aṣeyọri rẹ .
Bi Real Madrid ṣe sọ awọn aaye ti o niyelori silẹ lati asiwaju wọn lodi si Barca, Cristiano ṣe iṣiro ijanilaya pataki kan ni derby lodi si Atletico Madrid si Vincent Calderon, ti o jẹ ki Real Madrid gba 4-1 ati idaduro awọn aaye 4 niwaju awọn Catalans .
Oun ati ẹgbẹ rẹ gba Club World Cup 1-0 lodi si LDU Quitoni ipari ni Oṣu Keji ọjọ 21, Ọdun 2008 nibiti o ti ṣe igbasilẹ ipinnu fun ẹlẹgbẹ ẹlẹgbẹ rẹ Wayne Rooney ati pe o jẹ ade 2008 Adidas Silver Ball .
Síbẹ̀síbẹ̀, bàbá rẹ̀ máa ń kọ̀ láti ràn án lọ́wọ́, èyí tí ó ní ẹ̀bùn ìbínú Cristiano, tí ó sábà máa ń fèsì pé: “Kí ni àǹfààní níní owó tó pọ̀ tó bẹ́ẹ̀?
O pari akoko naa gẹgẹbi olubori ti o ga julọ ni Awọn aṣaju-ija Awọn aṣaju-ija , ati laibikita akoko aṣeyọri kọọkan miiran fun CR7, ti ẹgbẹ naa jẹ itiniloju fun awọn ireti ti bori ninu idije naa.
O beere lati lo nọmba 28, kanna ti o wọ ni Sporting ni ọdun ti tẹlẹ, ṣugbọn Ferguson fun u ni ko si 7 Ologba ti o wọ nipasẹ awọn ẹrọ orin ti o ti kọ itan-akọọlẹ ẹgbẹ bi Bobby Charlton , George Best , Eric Cantona ati David Beckham .
Ni Oṣu Karun ọjọ 23, Cristiano Ronaldo pari La Liga's Pichichi fun igba kẹta ati European Golden Boot pẹlu awọn ibi-afẹde 48 lori aago, ati lori 6 Okudu ti pari agba agba-oke ni Awọn aṣaju-ija Awọn aṣaju-ija , ti a so pẹlu Lionel Messi ati Neymar .
Nitorinaa o ti fi idi rẹ mulẹ lakoko akoko 2014-2015 lapapọ awọn ibi-afẹde ti o dara julọ ni Ajumọṣe, ṣugbọn tun gbogbo awọn idije ni idapo pẹlu awọn ibi-afẹde 61 bakanna bi lapapọ awọn iranlọwọ ti o dara julọ pẹlu awọn iranlọwọ 22.
Ifẹ Portuguese yii wa ni ipilẹṣẹ ti ija pẹlu Florentino Pérez , ti o ni aniyan lati ta ọpọlọpọ awọn aṣọ ẹwu ti irawọ tuntun rẹ, ti o ni aniyan nipa ri ọpọlọpọ awọn olufowosi ti o wọ aṣọ ti Ronaldo miiran, ti ile-iṣẹ Brazil- , nigba igbejade ti Mofi- Mancunian.
Awọn Portuguese gba ami ayo mẹta wọle ni akọri-meji si awọn Turks ti Galatasaray ṣugbọn ni awọn ipari-ipari o jẹ ẹlẹsẹ nikan ni ijatil 4-1 ni ẹsẹ akọkọ lodi si Borussia Dortmund.
Gẹgẹbi ọkan ninu awọn elere idaraya olokiki julọ, o ti jẹ orukọ ere idaraya ti o ga julọ ni agbaye ni ọpọlọpọ igba nipasẹ iwe irohin Forbes , ni pataki ọpẹ si awọn adehun ipolowo ati awọn idasile iṣowo ni orukọ rẹ.
Ni Ajumọṣe, ni ida keji, Real Madrid ya ni awọn ọjọ ikẹhin ati pe o pari nikan ni kẹta lẹhin ija lile si awọn abanidije nla meji ti ẹgbẹ naa: FC Barcelona ati Atlético Madrid, igbehin gba aṣaju-ija ṣaaju ki o to dojukọ ẹgbẹ Real Real .
Ni akoko kanna, o ṣaṣeyọri ijanilaya ti o yara ju ti iṣẹ rẹ nipasẹ gbigbe awọn ibi-afẹde mẹta ni o kere ju iṣẹju mẹjọ o si de igi ti awọn ibi-afẹde Ajumọṣe 300 .
Ọjọ mẹta lẹhinna, o gba ibi-afẹde miiran o si pese iranlọwọ ni 0-2 ṣẹgun Rayo Vallecano, nitorina o de igi ti awọn ibi-afẹde 300 ti a gba wọle ni aṣọ aso Real Madrid kan, pẹlu iranlọwọ 102 ni awọn ere 288 ti a ṣe .
Ni Ajumọṣe, o ṣe alabapin ninu iṣẹgun 5-2 ti ẹgbẹ rẹ lodi si Tottenham nipasẹ fifi aami ami ami si ti o jẹ ki o de ibi-afẹde mẹrindilogun ati gba Carling Cup lodi si ẹgbẹ kanna.
O pari La Liga pẹlu awọn ibi-afẹde 26 ni awọn ere 29, ti o di duo ikọlu ti o lagbara pẹlu Gonzalo Higuaín ṣugbọn o pari agbaboolu oke kẹta, ati FC Barcelona lẹẹkansii gba La Liga laibikita igbasilẹ awọn aaye Real Madrid.
Sibẹsibẹ, Real Madrid ti ṣofintoto fun awọn iṣẹ rẹ ni apakan akọkọ ti akoko yii, o si padanu ailagbara rẹ ni Oṣu kọkanla ọjọ 8 lori Papa odan Seville , ṣaaju ki o to itiju nipasẹ FC Barcelona 4-0 ni ile ati yọkuro kuro ninu idije naa.
Ronaldo, ti ko ni didasilẹ ju awọn akoko iṣaaju lọ, tun jẹ koko-ọrọ ti ibawi, ni pataki nipa awọn irin-ajo ere-idaraya ti o fẹrẹẹ lojoojumọ si Ilu Morocco eyiti yoo ni ipa lori ipo ti ara rẹ
Pada ni England lẹhin 2006 World Cup ni Germany , Cristiano ni ariwo ati ẹgan nipasẹ awọn ara ilu Gẹẹsi ti o tẹle ibalopọ pẹlu Wayne Rooney lakoko idije Agbaye ni England - Portugal, ati awọn agbasọ ọrọ ti gbigbe si Real Madrid tabi FC Barcelona han .
Ni Ajumọṣe, o gba awọn ibi-afẹde pataki si Arsenal ati Liverpool, o si fọ igbasilẹ George Best pẹlu àmúró ni Oṣu Kẹta Ọjọ 19, Ọdun 2008 lodi si Bolton, di agbaboolu ti o ga julọ ni akoko kan .
Bi o ti jẹ pe imukuro yii, Cristiano di oludari ti o ga julọ pẹlu igbasilẹ ti awọn ibi-afẹde 40 La Liga ati awọn aaye 80 ni European Golden Boot, eyiti o gba lẹhin ijakadi pipẹ pẹlu Lionel Messi fun akọle ti oludari oke.
Orukọ akọkọ rẹ Cristiano ni o yan nipasẹ iya rẹ, ati orukọ arin rẹ, Ronaldo, ni a fun ni nipasẹ awọn obi rẹ ni itọkasi Aare Amẹrika nigbanaa Ronald Reagan , ẹniti baba rẹ yìn bi oṣere .
Ni Oṣu Kini Ọjọ 6, Ọdun 2014, lakoko ọjọ 18th ti La Liga lodi si Celta Vigo, ọmọ ilu Pọtugali gba awọn ibi-afẹde meji ni iṣẹju mẹwa ti o kẹhin ti ere, eyiti o fun laaye laaye lati lapapọ awọn ibi-afẹde 400 lati igba akọkọ ọjọgbọn rẹ.
Lẹhin ọdun ti o dara pupọ ni 2013, awọn ibi-afẹde 69, pẹlu mẹrin si Sweden ni awọn ere-idije eyiti o jẹ ki Ilu Pọtugali yẹ fun 2014 World Cup , Cristiano Ronaldo ni ade Ballon d’Or fun akoko keji ni iṣẹ rẹ .
Onkọwe ti awọn ilọpo meji ni itẹlera lodi si FC Copenhagen ati Juventus Turin ni ile lẹhinna tun ṣe agbabọọlu ni Stadium Juventus , o di, ni Oṣu Kejila ọjọ 10 lori Papa odan ti Copenhagen, oludari oke ti awọn ipele ẹgbẹ ti Awọn aṣaju-ija ni itan-akọọlẹ pẹlu awọn aṣeyọri 9 .
Ni yiyan, o jẹ oṣere ti o ni agbara julọ, agba agba ati ọkan ninu awọn oṣere ipinnu ni Ilu Pọtugali , eyiti o gba akọle kariaye akọkọ rẹ nipa lilu France ni ipari ti Euro 2016 lẹhinna Ajumọṣe Awọn Orilẹ-ede ni 2019 lodi si Netherlands.
O ṣeun si ilọpo meji rẹ lodi si Schalke 04 ni yika ti 16 ti Awọn aṣaju-ija Awọn aṣaju-ija , o kọja nipasẹ ọkan igbasilẹ ti tẹlẹ ti awọn ibi-afẹde 77 ti a ṣeto nipasẹ Spaniard Raùl , arosọ miiran ti Real Madrid.
Ni Oṣu Kini Ọjọ 18, Lusitano, nipa fifun ilọpo meji lori Papa odan ti Getafe , lu igbasilẹ fun awọn ibi-afẹde ni ẹsẹ akọkọ ti La Liga pẹlu awọn ibi-afẹde 28, ṣugbọn yoo jẹ adehun ni Oṣu Kini Ọjọ 24 pẹlu kaadi pupa kan fun idari ti arin takiti si ọna ẹrọ orin lati Cordoba , Edimar.
Ni Oṣu Kẹrin Ọjọ 12, o ṣe deede fun ẹgbẹ rẹ fun ipari-ipari ti Awọn aṣaju-ija Awọn aṣaju -ija nipa gbigbe ijanilaya kan lodi si VfL Wolfsburg fun iṣẹgun 3-0 ni Bernabeú lẹhin ẹgbẹ ti olukọni nipasẹ Zinédine Zidane padanu 2-0 ni awọn ipari mẹẹdogun ipari.
O gba owo-oṣu ọdọọdun ti awọn owo ilẹ yuroopu mẹsan mẹsan, ti o di oṣere ti o san ga julọ ninu itan-akọọlẹ Ologba niwaju ẹlẹgbẹ ẹlẹgbẹ rẹ Rio Ferdinand .
Ni Awọn aṣaju-ija Awọn aṣaju-ija, Ronaldo gba ẹgbẹ rẹ laaye lati yọkuro Atlético Madrid ni awọn ipari-mẹẹdogun nipa gbigba Javier Hernández Balcázar lati gba ibi-afẹde kanṣoṣo ti akọri-meji ni awọn iṣẹju to kẹhin.
Ni ipari ti Awọn aṣaju-ija Awọn aṣaju-ija , ni Oṣu Karun ọjọ 27, o ti ṣe deede bi aaye kan, o si yan lẹhin ere ti o dara julọ ni ẹgbẹ Manchester, ṣugbọn ẹgbẹ rẹ padanu 2-0 ni Rome lodi si FC Barcelona .
Lakoko awọn ipari ipari-ipari laarin Bayern Munich ati Real Madrid , Ronaldo ṣe iranlọwọ ni ẹsẹ akọkọ ti o padanu 2-1 lẹhinna gba wọle lẹẹmeji ni ẹsẹ keji , ṣugbọn o padanu ibọn rẹ lori ibi-afẹde .
Nigba 4 clasico ni ọna kan , o gba wọle lori gbamabinu ni Ajumọṣe ibi-afẹde akọkọ rẹ lodi si awọn Catalans lẹhinna o gba ibi-afẹde ni ipari ti Copa del Rey ti o jẹ ki Real Madrid gba idije naa, awọn akọkọ ti Ologba fun 3 ọdun.
Ni Oṣu Kejìlá 8, lakoko ọjọ ti o kẹhin ti ipele ẹgbẹ ti Awọn aṣaju-ija Awọn aṣaju-ija lodi si Malmö FF , o gba idamẹrin kan o si lu igbasilẹ fun awọn ibi-afẹde ni ipele ẹgbẹ kan ti Awọn aṣaju-ija Awọn aṣaju-ija , eyiti o tikararẹ ti iṣeto ni akoko 2013-2014 nipasẹ awọn ibi-afẹde 9.
O si di awọnOṣu Kẹfa Ọjọ 17, Ọdun 2010, baba kekere Cristiano Junior, fun ẹniti yoo ti san iya 12 milionu awọn owo ilẹ yuroopu lati ṣe idaduro itimole nikan, ti o fi pamọ orukọ ti igbehin.
THEOṣu Kẹsan Ọjọ 27, Ọdun 2018, Kathryn Mayorga faili ẹdun lodi si ẹrọ orin fun ifipabanilopo eyi ti o titẹnumọ mu ibi loriOṣu Kẹfa Ọjọ 13, Ọdun 2009, ni a keta ni Las Vegas .
THEOṣu Kẹta Ọjọ 26, Ọdun 2006, o gba ibi-afẹde ikẹhin ti iṣẹgun nla ti ẹgbẹ rẹ lodi si Wigan ni ipari Carling Cup , ibi-afẹde 25th rẹ ni awọn awọ ẹgbẹ.
Ni Oṣu Karun ọjọ 14, lẹhin ija nla kan si FC Barcelona fun itẹlọrun, Cristiano Ronaldo fun Real Madrid ni iṣẹgun lodi si Deportivo La Coruna ni ọjọ ikẹhin ti La Liga , ṣugbọn o padanu idije Pichichi rẹ ni ojurere ti Luis Suarez .
Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro, ti a mọ sí Cristiano Ronaldo, Ronaldo tàbí CR7, ní Funchal, jẹ agbabọọlu Orílẹ̀-èdè Pọtugali tí ó sì tún ń gbá bọ́ọ̀lù fún Al -Nassr FC .
THEOṣu Kẹfa Ọjọ 26, Ọdun 2009, lẹhin ọdun meji ti awọn agbasọ ọrọ, Real Madrid ra Cristiano Ronaldo fun ọdun mẹfa ati idiyele igbasilẹ ti 94 milionu awọn owo ilẹ yuroopu .
O gba ọpọlọpọ awọn ibi-afẹde diẹ sii ati lapapọ 17 ni Premier League, pẹlu awọn iranlọwọ 14, eyiti o fun u ni akọle ti oṣere ọdọ ti o dara julọ ati oṣere ti o dara julọ ni aṣaju , , eyiti .
Ni Oṣu Kẹta Ọjọ 3, Ọdun 2016, Ronaldo gba ami-mẹrin kan si Celta ni Bernabeu o si di agbabọọlu oke keji ni Ajumọṣe Spani pẹlu awọn ibi-afẹde 252, ti o bori Telmo Zarra .
Lẹ́hìn tí ó ti hàn nínu ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn fíìmù tó lórúkọ, ṣíṣe ìfihàn nínu fíìmù Abuja Connection mú ìrànlọ́wọ́ bá òkìkí rẹ̀ nídi iṣẹ́ fíìmù.
Orúkọ ìyá rẹ̀ n jẹ́ Òkóyè Nàómì, bẹ́ẹ̀ ṣì ni orúkọ bàbá rẹ̀ jẹ́ Alàgbà Joseph Òkóyè, eni tí ó kú ní Oṣù Kẹẹ̀rin Ọjọ́ Ọgbọ̀n, Ọdún 2013.
Chioma Okoye jẹ́ òṣèré, ònkọ̀wé àti agbéréjáde tí ó wá láti ìlú Aguleri-Otu, èyí tí ó n bẹ ní ìjọba agbègbè ti Ìwọ-òòrùn Anámbra, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Ṣááju kí ó tó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ òṣèré, Lota jẹ́ afẹwàṣiṣẹ́, ó sì ti kópa nínu ìdíje ẹwà ti Nàìjíríà ní ọdún 2011 lẹ́ni tó n ṣojú Ìpínlẹ Yobe.
Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ eré ṣíṣe rẹ̀ ní ọdún 2011 ṣùgbọ́n ó di gbajúmọ̀ lẹ́hìn tí ó hàn nínu Jenifa's Diary níbití ó ti kó ipa "Kiki".
Ó di gbajúmọ̀ òṣèré lẹ́hìn kíkópa rẹ̀ nínu eré tẹlifíṣọ̀nù alátìgbà-dègbà tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Jenifa's Diary ní àjọṣepọ̀ pẹ̀lú Fúnké Akíndélé, Juliana Olayode àti Falz, níbi tí ó ti kó ipa gẹ́gẹ́ bi "Kiki", ọ̀rẹ akópa aṣíwájú, Jenifa .
Lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ tó parí ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti Benin náà ló tún lọ kẹ́ẹ̀kọ́ eré ìtàgé ṣíṣe ní Royal Arts Academy tó wà ní ìlú Èkó, Nàìjíríà.
Eliogu jade ni ṣoki ni ile-iṣẹ fiimu ti Naijiria o si lọ sinu orin ni amọja ni ọdun 2012 o si ṣe agbejade iṣẹ orin akọkọ rẹ ti akole rẹ ni “Ifunanya” eyiti a yan fun ẹbun ni ọdun kanna fun Fidio R&B ti o dara julọ ni “Ami-Eye Fidio Orin Naijiria ".
Nguyễn Thành Nam, tí ó jẹ́ onímọ̀ ará Vitman dá ẹ̀sìn àgbọn yìí sílẹ̀ ní ọdún 1963 tí wọ́n tún mọ̀ sí alàgbọn, Ìmọ̀ Àgbọn rẹ, Wòlí Ìṣọ̀kan, àti Arákùnrin Hai .
Ẹ̀sìn àgbọn jẹ́ ẹ̀sìn tí wọ́n ti fòpin sí, tí ó sì jẹ́ ẹ̀sìn kan tí wọ́n ń sìn ní "Ilú àgbọn" ti Gúúsù Vietman níbi tí wọ́n ti dáa sílẹ̀ ní ọdún 1963.
Ẹ̀sìn yìí dá lórí ẹ̀sìn Búdà àti ẹ̀sìn ìgbàgbọ́, pẹ̀lú àwọn ẹ̀kọ́ nípa olùdásílẹ̀ Nguyễn Thành Nam, tí ó jẹ́ onímọ̀ ará Vietman.
Bòkó Àráámùù, tí wọ́n pe ara wọn ní Wilāyat Gharb Ifrīqīyyah (èdè lárúbáwá: ‎‎, , àti: Jamā'at Ahl as-Sunnah lid-Da'wah wa'l-Jihād (èdè lárúbáwá: ‎‎, "Ẹgbẹ́ àwọn ènìyàn Sunnah fún ìwàásù àti Jihad"), jẹ́ ẹgbẹ́ ìmàle tí ó wà ní àríwá-ìlà oòrùn orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, tí ó tún ṣiṣẹ́ ní orílẹ̀ èdè Chad, Niger àti àríwá Cameroon.
Ẹgbẹ́ yìí ní àjọṣepọ̀ pẹ̀lú al-Qaeda, ṣùgbọ́n ní ọjọ́ kẹtà ọdún 2015, wọ́n ṣe ìkéde ìfọwọ́sowọ́pọ̀ wọn pẹ̀lú Islamic State of Iraq and the Levant .
Lati ìgbà tí ìdojú ìjà kọ ìjọba yìí tí bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 2009, ẹgbẹ̀rú lọ́na ogún ènìyàn ni wọ́n ti pa, tí wọ́n sí sọ ènìyàn mílíọ́nù méjì àti ọgọ́rún mẹ́ta di aláìnílé tí wọ́n sì ṣe ipò kínín nínú àwọn ẹgbẹ́ jàndùkú tí ó wà ní gbogbo àgbàyé, àwọn Global Terrorism Index ni wọ́n ṣe àkójọ yìí ní ọdún 2015.
Wọ́n tún yọjú àìmọ̀tẹ́lẹ̀, lẹ́yín ìfipá já ọgbà ẹ̀wọn ní Oṣù kẹsán ọdún 2010, bẹ́ẹ̀ni ìdojúìjà àwọn ènìyàn ń peléke síi, lakọ́kọ, wọ́n ń dojú ìjà kọ àwọn tí kò lágbáraa, bẹ́ẹ̀ ni wàhálà yìí pọ̀ síi ní ọdún 2011 tí ó fi di àwọn ìfàdó olóropànìyàn paraẹni tí ó ṣelẹ̀ ní ọgbà olọ́pa àti United Nation ní Abuja.
Ìgbéṣẹ̀ ìjọba àpapọ̀ lati ṣàyipada sí àwọn ijọba ìpínlẹ̀ tí ó wà ní àríwá ìlà-oòrùn Nàìjíríà ní ọdún 2012, tí ó tún ṭ̀síwájú síi ní ọdún tó tẹ̀le fa ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìlòkúlò àwọn ológun ti ààbò àti ìdojú ìjà kọ àwọn ènìyan lọ́wọ àwọn tí ó ń dojú ìjà kọ ìjọba.
Nínú àwọn ènìyàn mílíọ́nù méjì àti ọgọ́rún mẹ́ta tí wọ́n ti sọ di aláìnílé lasti Oṣù karún ọdún 2013, ókéré jù, bíi ènìyàn 250,000 ti fi Nàìjíríà sílẹ̀ lọ sí Cameroon, Chad tàbí Niger.
Ẹgbẹ́ yìí fipá kó ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn lọ àti ìfipá kó akẹ́kọ́ igba lé mẹ́rìndínlọ́gọrin kúrò ní Chibok ní Oṣù kẹrin Ọdún 2014.
Ìwàìbàjẹ́ nínú àwọn òṣìṣẹ́ ààbò àti àwọn ajàfẹ́tọ àwọn ènìyàn jẹ́ kí ìgbìyànjú àti bẹ́gilé àìní ìsinmi yí ṣòro.
Ní bi àárín ọdún 2014, gba ìletò tí ó yí ilé wọn ká ní ìpínlẹ̀ Borno, tí a ṣírò sí bí ní Oṣù kínín Ọdún 2015, ṣùgbọ́n wọn kò rí ìpínlẹ̀ Maiduguri kó, ní ibi tí ẹgbẹ́ yìí ti kọ́kọ́ bẹ̀rẹ̀.
Ní ọjọ́ kẹrin dínlógún oṣù kọkànlá ọdún 2002, ó fi èsì sì ìtàkò àwọn Mùsùlùmí nípa ìdíje obìnrin tí ó rẹwà jùlọ ni àgbáyé tí wọn fẹ ṣe ni ọdún yẹn.
Ó sọ wípé àwọn Mùsùlùmí sọ wípé kò dára kí wọn kó àwọn obìnrin méjìlélọ́gọ́run papọ̀ láti wo ẹni tí ó dára jù lọ, ó ní pe ká ní Mohammed wá láyé ní, ó má mú ìkan lára àwọn obìnrin náà fi ṣe aya.
Ọ̀rọ̀ yi lọ fà ìjà ẹ̀ṣìn tí ó pá ẹ̀yán tó lè ní igbá, tí àwọn ẹgbẹ̀rún eyàn sì farapa, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn eyàn sì pàdánù ilé wọn.
Igbá kejì gómìnà tí ìpínlè Zamfara, Mamuda Aliyu Shinkafi sọ wípé tí Mùsùlùmí kàn bá rí Isioma Daniel, pé kí wọn pá, pé iṣẹ́ ẹ̀ṣìn ni wọ́n ṣe pé kò sí ẹ̀sẹ̀ níbè.
Akọwe àgbà tí Nigerian Supreme Council for Islamic Affairs, Lateef Adegbite sọ wípé kí wọn má tẹ̀lé ìdájọ́ pé kí wọn pá Daniel, nítorí kò kín ṣe Mùsùlùmí, bẹẹni ilé iṣẹ́ igberoyin jáde náà tí bẹ̀bẹ̀.
Ó wà nínú ìkọ̀ tí wọ́n ń gbá bọ́ọ̀lù-ajùsáwọ̀n fún ilé-ìwé gíga California àti ní, ó sìn rànwọ́nlọ́wọ́ láti gba àmìn-ẹ̀yẹ mẹ́ta léraléra nínú ìdíje apá iwọ̀-oòrùn Amẹ́ríkà.
Ọlájùwọ́n gbàmìn-ẹ̀yẹ ti McDonald's All-American lọ́dún 2006, Ó tún wà lára àwọn tí wọ́n gbà àmìn-ẹ̀yẹ tó pọ̀ jùlọ tí wọ́n jáde ní ilé-ìwé gíga.
Ó gbá bọ́ọ̀lù-ajùsáwọ̀n fún University of Oklahoma, ní àsìkò yìí Nancy Lieberman, aṣàyẹ̀wó bọ́ọ̀lù-ajùsáwọ̀n tí ilé-iṣẹ́ ESPN sọ wípé, dídarapọ̀ Ọlájùwọ́n sí ìkọ̀ rẹ̀ fún ìdíje tí ọdún 2006 sí 2007 yóò mú kí wọ́n ṣe àṣeyọrí fún ìdíje NCAA.
tí apèjá orúkọ àbísọ rẹ̀ ń jẹ́ Alon Abísọ́lá Arisicate Àjọkẹ́ Ọlájùwọ́n, tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹfà oṣù keje ọdún 1988 jẹ́ akọ́ni àti agbábọ́ọ̀lù-ajùsáwọ̀n ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà àti Amẹ́ríkà.
Gẹ́gẹ́ bí ìtumọ̀ orúkọ rẹ̀, Abísọ́là Ọlájùwọ́n, ó jẹ́ ọmọ atàpáta-dìde, ọmọ tí wọ́n bí sínú ọlá, tí ọlá náà ju àwọn ju àwọn ọ̀tá lọ̀.
Nínú ìmọ̀ sáyẹ́nsì nípa ilẹ̀, Ọ̀gbàrá jẹ́ wíwọ́ omi àrọ̀dá òjò tí ṣẹ̀ṣẹ̀ rọ̀ tán tí ó sì nń wọ́ yanrìn tàbí iyẹ̀pẹ̀ orí ilẹ̀ lọ bí òun náà ṣe ń wọ́ ruru láti ibìkan sí òmíràn.
Ṣíṣàn ọ̀gbàrá tún jẹ́ ìṣe àdámọ́ ítí láé láé, àwọn ohun tí ó sì ń fa àkóyawọ́ rẹ̀ ni ìṣesí àwùjọ bíi omi, yìnyín, ìdarí afẹ́fẹ́ tàbí atẹ́gùn, àwọn igi, àwọn ẹranko àti ìwà òun ìṣesí àwọn ọmọ ènìyàn.
Lóòtọ́ ni wípé ọ̀gbàrá jẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ àdámọ́ ilẹ̀, àmọ́ ìhùwàsí àti ìṣesí ọmọnìyàn náà ń dá kún bí ọ̀gbàrá ṣe ń b nkan jẹ́ ní ìdá 10-40% lágbàáyé.
Bí àpẹẹrẹ, oko tí wọn fi ń ṣe nkan ọ̀gbìn ti ó wà ní Appalachian Mountains, ti di ojú odo ọ̀gbará látàrí àkọtúnkọ ikẹ̀ oko náà ti mú kí wíwọ́ ruru ọ̀gbarà lágbègbè yí pẹ̀lú eré tí ó tó ọgọ́rùn ún , tí ó sì ti mú kí ilẹ̀ oko naa jin kòtò gìrìwò.
Dúró Ládípọ̀ dá ẹgbẹ́ òṣèré tirẹ̀ ka lẹ̀ ní ọdún 1961, ní èyí tó kẹ́sẹ-járí pẹ̀lú ẹgbẹ́ M̀bárí M̀báyọ̀ ní Òṣogbo.
Òkìkí rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí adarí ẹgbẹ́ yìí ló ṣokùnfà àwọn eré oníṣe rẹ̀ méta kan: Ọbamoro ní 1962, Ọba kò so àti Ọbá Wàjà ní 1964.
Ọbá Wàjà ni ó fẹnu sọlẹ̀ sórí ìtàn tó gún gbajú-gbajà òǹkọ̀wé eré oníṣe kan tí ó jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Nàìjíríà tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Wọlé Ṣóyínká tí ó fi kọ eré onítàn "Ikú àti Ẹlẹ́ṣin Ọba" Bákan náà ni Ládípọ̀ tún gbé eré oníṣe kan àrà òtò yọ tí ó pè níMọ́remí, eré oníṣe tó dá lórị́ bí akọni obìnrin ìgbà ìwáṣè Yorùbá kan tí ó ń jẹ́ orúkọ eré onítàn náà.
padà sí ibi tí a ti ń kọ́ ijó ìbílẹ̀, àti ibùdó tí ọ̀pọ̀ ẹlẹ́bùn ọpọlọ ti lè pàdé pọ̀, tí wọ́n sì ti ṣàlékún ìmọ̀ wọ́n gbogbo.
Bákan náà ni ọ̀pọ̀ nínú àwọn àpilẹ̀kọ eré onítàn rẹ̀ ti di sinimá àgbéléwò lóde òní lórí amóhùn-máwòrán.kódà, òun ló dá ètò Bodè Wásinimi sílẹ̀ fún ilé iṣé amóhùnmáwòrán NTA ti Ìbàdàn.
Ládípọ̀ gbìyànjú gidi tí ó sì lààmì laaka látàrí ìgbìyànjú rẹ̀ láti tan àṣà, ìṣẹ̀se àti àkọmọ̀nà Yorùbá jákè jádò àgbáyé kódà nígbà tí ó wà ní abẹ́ àṣẹ àwọn ̀òbí rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí onígbàgbọ́.
Ìfara-fọkàn sáṣà yí ni ó jẹ́ kí ó ma patú oríṣi ríṣi nínú eré oníṣe orí-ìtàgé àti àwọn àpilẹ̀kọ rẹ̀ lọ́kan ò jọ̀kan.
Lásìkò tó wà ní Ìbàdàn, ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìgbìmọ̀ tó dá ẹgbẹ́ òṣèré M̀bárí M̀báyọ̀ kalẹ̀, ní èyí tí ó sì tún ṣe ìfilọ́ọ́lẹ̀ ẹgbẹ́ náà ní Òṣogbo tí ẹgbẹ́ náà sì digi àlọ́yè fún ìdàgbàsókè àti ìgbélárugẹ iṣẹ́ ọpọpọlọ àti ọpọ òṣèré ní ìlú lẹ́yìn tí ó ti rí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwúrí láti ọ̀dọ̀ Beier, Òṣogbo.
Nínú gbogbo ìgbòkè-gbodò iṣẹ́ rè yí náà ni Dúró Ládípọ̀ ti kọ ìtàn Yorùbá mẹ́wàá tí ó kún fún orin, ìlù, ijó, òwe, ìsínjẹ àti àwọn orin ìwúrí lọ́kan ò jọ̀kan.
Dúró Ládipọ̀ jẹ́ ọ̀kan lára àwon ògúná gbòngbò olùkọ̀tàn eléré oníṣe Yorùbá tí ń dátó lẹ́nu ìgbín ní ilẹ̀ Adúláwọ̀ lẹ́yìn ìmúnisìn àwọn òyìnbó.
Àwọn ìwé àpilẹ̀kọ rẹ̀ dá lórí èdè Yorùbá, ̀ó kó gbogbo ohun àmúyẹ àṣà Yorùbá bí tàwọ̀n àkoni ìgbà ìwáṣè nínú ọ̀pọ̀ ìwé àpilẹ̀kọ rẹ̀, ní èyí tí ó ṣàyípadà rẹ̀ sí àwọn ohun ìgbafẹ́, àwòrán àti sinimá àgbéléwò.
eré oníṣe Ọ̣ba kò so , jẹ́ ọ̀kan kàǹkà lára ìtàn akọni ìgbà ìwáṣẹ̀ tí ó ṣòro nípa bí ọba Ṣàngó ṣe di Òriṣà àkúnlẹ̀bọ, loyin-mọmọ àdò láti Nàìjíríà títí dé àwùjọ àgbáyé pàá pàá jùlọ àwùjọ ìpéjọ-pò àkọ́kọ́ 'Commonwealth Arts Festival' ní 1965 àti ní ilẹ̀ aláwọ̀ funfun pátá pátá European,níbi tí lámèyítọ́ ilẹ̀ Berlin kan, ọ̀gbẹ́ni Ulli Beier tí ṣe gbémi n gbé ọ wò láàrín Ládípọ̀ sí Karajan.
Bàbá yìí fẹ́ràn àwọn ìtàn akọni ìgbà ìwáṣẹ̀ pàá pàá jùlọ èyí tí ó bá ṣẹ̀ wá láti Ọ̀yọ́, bí ó tilè jẹ́ wípé wón mọ bàbá baba rẹ̀ mọ́ Ṣàngó àti Ọya bíbọ nígbà ayé rẹ̀.
Ní ọdún 1977, Dúró Ládípọ̀ kópa nínú eré ìdíje ti Festac '77, ọdún ìdíje ẹlẹ́kejì irú rẹ̀ tí ó tóbi jùlọ lágbàyé tí aláwọ̀ dúdú àti funfun tí kopá tó Lààmì laaka nílù Èkó.
Wọ́n tún fi ẹ̀sùn kan Misau pé níse ni o sá nínú iṣẹ́ ọlọpa àti wípé ó ṣe é ṣe kí ó jẹ́ wípé Ó ṣe ayédèrú lẹ́tà ìfẹ̀yìntì lẹ́nu iṣẹ́.
Ní oṣù kẹsan ọdún 2017, Ìgbìmọ̀ fún àwọn ọlọpa fi ẹsẹ̀ rẹ múlẹ̀ pé lẹ́tà ìfẹ̀yìntì lẹ́nu iṣẹ́ tí Misau fi sílẹ̀ ki i ṣe ayédèrú.
Isah Misau bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ ní ọdún 2000 gẹ́gẹ́ bí olùṣàkóso òṣìṣẹ́ ní ilé iṣẹ́ ọlọ́pà ti orílẹ̀ èdè Naijiria tí Ó sì ṣiṣé gẹ́gẹ́ bi ọlọpa fún ọdún mẹwa kí ó tó di wípé Ó kọ̀wé fi iṣẹ́ sílẹ̀.
Misau yege nínú Ìdìbò yí ní oṣù kẹ́ta ọdún 2015 nígbà tí Ó borí Abdu Ningi, ẹni tí Ó jẹ́ igbákejì olùdarí ọmọ ẹgbẹ́ tí ó pọ̀ jùlọ.
Misau kọ́ ẹ̀kọ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga olókìkí ti Ahmadu Bello University, ní Kaduna níbití Ó ti kọ́ ẹ̀kọ́ gba oyè àkọ́kọ́ nínú ẹ̀kó nípa ìṣàkóso òwò ní ọdún 1997.
Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Àgbà ní Naijiria tí ó n ṣojú aringbungbun tí Ìpínlẹ̀ Bauchi.
Ni ọdun 2014, ọba Kano lẹhinna, Muhammad Sanusi II, gbega rẹ si Wamban Kano, nitorinaa, gbe e lati Dala si ilu adugbo Kano nibiti o ti dibo Galadiman Kano, Alhaji Tijani Hashim gẹgẹbi olori agbegbe.
O kẹkọ ibasọrọ ibaraẹnisọrọ lati Bayero University Kano ati pe o tun lọ si Ile-ẹkọ giga Flying, Oakland, California, AMẸRIKA, ṣaaju ṣiṣe labẹ Igbimọ Iṣẹ ọdọ ti Orilẹ-ede ni Alaṣẹ Iṣilọ ti Ilu Nigeria, Makurdi.
Kò kẹ́kọ̀ọ́ gboyè nínú ẹ̀kọ́ ìmọ̀ òfin tí ó lọ ṣe ní Yunifásítì Ìpínlẹ̀ Èkó, ní ṣe ló gbájúmọ́ iṣẹ́ orin tí ó yàn láàyò.
Kẹ́sẹ́ tí ó ń gùn ún láti fi gbe orin rẹ̀ kalẹ̀ ni àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ àdúgbò rẹ̀ àti àwọn olórin aṣáájú tí rí ó rí bí àwókọ́ṣe bíi
Ìdílé olórogún ni 9ice ti wá, bàbá rẹ̀ ní ìyàwó márùn-ún àti ọmọ mẹ́sàn-àn ní Ìlú Ògbómọ̀ṣọ́, Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ní Ìwọ̀-oòrùn Nàìjíríà.
Tí orin náà sí gbalẹ̀ káàkiri, èyí sì mú kí wọ́n sọ pé kí ó wà kọ orin níbi ọjọ́ọ̀bí àádọ́rùn-ún ọdún Nelson Mandela ní ìlú London, United Kingdom ní Oṣù Òkudù 2008.
9ice, tí orúkọ rẹ jẹ Alexander Ábọ̀lọrẹ Adégbọlá Àkàndé , ó jẹ́ olórin, òǹkọ̀tàn-orin, oníjó ọmọ orílẹ̀èdè Nàìjíríà.
Ní ọdún 1996, ló kọ́kọ́ ṣe rẹ́kọ̀ọ̀dù alápèjúwe tí ó pè ní Risi de Alagbaja ṣùgbọ́n ọdún 2000 ló tó gbé rẹ́kọ̀ọ̀dù àkọ́kọ́ rẹ tí ó pè ni Little Money jáde.
Ògúnṣẹ̀yẹ bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ akọ̀ròyìn látìgbà tó jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ ọlọ́dún kejì ní University of Lagos tó ń kẹ́kọ̀ọ́ nípa Biochemistry.
Musa Egbemana ló tọ sọ́nà bí wọ́n ṣe ń ṣàkọsílẹ̀ ìròyìn àti àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ní University of Lagos tí wọ́n máa ṣàgbéjáde lórí ìwé-ìròyìn The Sun Newspaper nígbà tí Femi Adesina jẹ́ aṣàtúnkọ ìròyìn ní ọdún 2004.
Ní ọdún 2009, ó dára pọ̀ mọ́ The Punch Newspaper gẹ́gẹ́ bíi olùrànlọ́wọ́ aṣàtúnkọ ìròyìn àti ìròyìn lórí òṣèlú títí di ọdún 2012.
Ó ṣiṣẹ́ fún Sunday Punch gẹ́gẹ́ bíi aṣàtúnkọ ìròyìn àti senior correspondent tó ń ṣiṣẹ́ lórí ìwà ọ̀bàyéjẹ́ nílẹ̀ wa àti lágbàáyé.
Olúwatóyọ̀sí Ògúnṣẹ̀yẹ tí í ṣe ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà jẹ́ akọ̀ròyìn, aṣàtúnkọ àti àyẹ̀wò àkọsílẹ̀, àti adarí iṣẹ́ tó rí sí èdè ti West Africa ní BBC World Service.
Ile ifẹhinti lẹnu iṣẹ tabi ile ifẹhinti lẹnu iṣẹ - nigbakan ti a pe ni ile ntọju tabi ile ifẹhinti kan - botilẹjẹpe ọrọ yii tun le tọka si ile ntọju kan - jẹ ile-gbigbe ibugbe pupọ ti a pinnu fun awọn eniyan agbalagba.
1- Itọju iṣoogun jẹ ọkan ninu awọn ohun ti o ṣe pataki julọ ti o gbọdọ wa ni ile, nitori pe o ṣe pataki julọ si ilera rẹ nitori pe eto ara wọn ko lagbara ju awọn ọdọ lọ nitori idiwọn ọjọ-ori.
Gégé bí a ṣe sọ ṣáájú, wọ́n bí Patience Ozokwor ní ìlú Ngwo ní ìpínlè Enugu, lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà, ṣùgbọ́n ìlú Èkó ló ti bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ rẹ̀ kíkà ní ilé-ìwé Abimbola Gibson Memorial School.
Ó tẹ̀ síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní ilé ìwé gígaInstitute of management and technology ní ìpínlẹ̀ Enugu, níbi tí ó ti kàwé gboyè dìgírì àkọ́kọ́ nínú ìmọ̀ nǹkan yíyà .
Láti ìgbà èwe rẹ̀, láti ilé ìwé àkọ́bẹ̀rẹ̀ ní Patience Ozokwor ti fẹ́ràn ère orí ìtàgé, láti ìgbà náà ló ti máa ń kópa oríṣiríṣi ní ilé-ìwé àkọ́bẹ̀rẹ̀.
Ó kópa pàtàkì nínú sinimà aṣàfihàn lórí ẹ̀rọ amọ́hùnmáwòrán, the Nigerian Television Authority , tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Someone Cares" Nígbà tí ó wà lọ́mọ ọdún ókàndínlógún ló ti fẹ́ oko, ó bímọ mẹ́ta fúnrarẹ̀, ó sìn gba ọmọ márùn-ún tọ́, tí gbogbo wọn sìn ń jẹ́ orúkọ rẹ̀.
Patience Ozokwor jẹ́ òṣèré sinimá-àgbéléwò, akọrin ìyìn rere àti olùránṣọ ọmọ bíbí ìlú Ngwọ ní ìpínlẹ̀ Enugu lorílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Ó gbajúmọ̀ débi pé Ìjọba Àpapọ̀ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà dá a lọ́lá pẹ̀lú àwọn mọ́kàndínlọ́gọ́rùn-ún mìíràn nígbà ayẹyẹ ọgọ́rùn-ún ọdún ìsọdọ̀kan apá ìlà-oòrùn àti àríwá orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lọ́dún 2014.
Iṣẹ́: Ní bí ọdún 1960 síwájú ló bẹ̀rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ eré onísẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bíi ògbóǹtarìgì òṣeré pẹ̀lú Iléeṣé Tẹlifíṣàn Apá ìwọ̀ oòrùn Nàìjíríà.
Bákan náà ló ṣisẹ́ pẹ̀lú Ọ̀jọ̀gbọ́n Wọlé Ṣóyinká, tí ó sì padà wà lára àwọn ọmọ ẹgbẹ́ olùdásílẹ̀ Ṣóyinká Orísun theatre.
Ó di ààyò láti kópa nínú àwọn eré Wọlé Ṣóyinká, níbi tí ó ti kópa ẹ̀dá ìtàn "Baálẹ̀" nínú Lion and the Jewel" àti Dende nínú Kongi's Harvest nítorí pé ó fakọyọ nínú ìkópa rẹ̀ ṣáájú. Bákan náà ló Kópa nínú "The Beautification of Area Boy, eré onísẹ́ Wọlé Ṣóyinká tí wọ́n se àfihàn àkọ́kọ́ rẹ̀ ni West Yorkshire Playhouse ní ọdún 1995.
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwé eré onísẹ́ ló ti dá kọ, tí ó sì ṣe àjùmọ̀kọ náà pẹ̀lú àwọn ẹlòmíràn kí ó tó di olóògbé ni Oṣù Ọ̀pẹ, Ọdún 2001.
Ọjọ́ kejìlá Oṣù Ògún ọdún 1939 ni wọ́n bí i sí ní ìlú Ìgbájọ, Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun, apá ìwọ̀ oòrùn Nàìjíríà.
Ó lọ sí Yunifásítì ti Ìbàdàn ní ọdún 1976 láti kẹ́kọ̀ọ́ ọlọ́dún kan nínú eré onísẹ́, ọdún yìí kan náà ni wọ́n yàn án ní amúgbálẹ́gbẹ̀ẹ́ aṣèwádìí ní Ibùdó Ìmọ̀ Ìbàdàn tí Èkọ́ nípa Adúláwò níbi tí ó ti padà fẹ̀yìntì.
Olóyè Wale Ogunyemi, OFR jẹ́ àgbà-ọ̀jẹ̀ eléré onísẹ́, òṣeré, ògbóǹtarìgì ọ̀ǹkọ̀tàn eré onísẹ́ àti onímọ̀ èdè Yorùbá ọmọ Orílẹ̀èdè Nàìjíríà Yoruba
Àmọ́ iye àwọn ènìyàn tí wọ́n tó àrùn Kòrónà látàrí ríràn tí ó ń ràn kálẹ̀ ti.pọ̀ ju ti SARS lọ, bí ó ti lẹ̀ jẹ́ wípé ìtànkálé àrùn COVID-19 ń gbópọn si lójojúmọ́ tí ó sì ti ṣekú pa ọ̀pọ̀lọpò ènìyàn lágbáyé.