polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
A lè lo àwọn òróró bì mineral oil fùn ìtọ́jú àwọn aláàrẹ̀ nílé ìwòsàn, bẹ́ẹ̀ ni àwọn òróró kan wà tí àwọn ẹlẹ́sìn ma ń lò ̀lọ́nà ọ̀tọ̀ láti fi ṣe àdúrà tàbí ìyàsímímọ́ nínú ẹ̀sìn wọn.
Òróró jẹ́ ohun èlò kan tí ó gbajúmọ̀ tí wọ́n jẹ́ kẹ́míkà tí wọ́n ṣe láti ara hydrocarbons tí ó sì tún jẹ́ ́̀hydrophobic tí wọn kò fi omi sínú rẹ̀ rárá.
Òróró ohun abẹmí ni àwọn òróró tí a mú jáde láti ara àwọn ohun abẹ̀mí bíi: ẹranko, ẹja omi àti ewébẹ̀ bíi: Kárọ́ọ̀tì, Avocado àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ tí wọn lè ṣara lóore.
Àwọn ohun àlùmọ́nì bíi epo bẹntiróò tí wọ́n ti ṣàtúnṣe rẹ̀, tí wọ́n sì ti yọ àwọn òróró kọ̀ọ̀kan nínú rẹ̀ tí wọ́n ń rọ sínú ọkọ̀.
Ní ọjọ́'rù ọ̀sẹ̀ kannáà, òṣùpá àti òrùn fi ojú kan ra, sùgbón ọ̀rọ̀ ò wọ̀ láàrín àwọn méjèèjì lérí ẹni tí yóò délé nígbàtí bàbá wọn bá lọ.
òṣùpá ní òhun ọkọ ẹgbàágbèje ìràwọ̀ ni yóò delé de bàbá àwọn, béèni òrùn tutọ́ sókè fojúgbàá wípé òhun ìmólè ọmọ aráyé ni yóò delé de bàbá àwọn , óní láì sí èmi òrùn inú òkùnkùn biribiri ni ayé kò bá wà,ó ní èmi àfi ojojúmó dára bí egbin, òsùpá sọ wípé tí o bá rí béè ọmọ aráyé òní máà sọ wípé isẹ́ lò òsùpá se lájùlé òrùn, óní òhun ni yóò delé de bàbá wọn.
Nígbàti wọn dé bè, ọba ọdẹ ọ̀run sọ fún wọn wípé òhun fẹ rìn irìnàjò kan tí yóò sì pẹ́ kí òhun tó padà, óní kí òṣùpá àti òrùn lọ fi oríkorí kí wọn se àpérò ẹni tí yóò delé de òhun tí òhun bá wà ní ìrìnàjò.
Òrùn àti òsùpá fẹ́ràn ara wọn gidigidi, tí ó jẹ́ wípé bí òsùpá ò bá ṣí nílé òrùn kòní jẹun àfi ìgbà tí òsùpá bá dé ,bẹ́ẹ̀ nọ sì ni òsùpá bí òrùn kò bá dé kò ní jẹun.
Òfi ibè kalè láti losí yunifásitì ti Vermont níbi tí oti padà di igbekeji Ojogbon, léyìn náà, o sisé ní Yunifásitì ìlú Ibadan, ósì tún sisé ní Yunifásitì Ìlú Èkó níbi tí àti só di Òjògbón nínú ìmò Mathi.
O dije nínú idibo gomina ipinle Osun lodun 2022 labẹ ẹgbẹ oselu Peoples Democratic Party, o si bori Gómìnà to wà níbè, Adegboyega Isiaka Oyetola ti ẹgbẹ oṣelu APC ti o jáwé olubori nínú ibo gomina ipinle Osun lodun 2018 .
Ní oṣù kìíní, ọdún 2009, lẹ́yìn ìdánilẹ́kọ̀ọ́ tí ó gbà ní ìlú Europe àti ìgbáradì ọdún díẹ̀, Tosin padà sí ìlú Nàìjíríà, ó sì dara pọ̀ mọ́ James Cubitt Architects, níbi tí ó ti ṣiṣẹ́ lórí iṣẹ́ Nigerian Liquefied Natural Gas gẹ́gẹ́ bíi adarí ayàwòrán.
Nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò tí ó ṣe pẹ̀lú Future Lagos' Ayo Denton, ó sọ ọ́ di mímọ̀ pé iṣẹ́ náà kọ́ òun, ó sì la ojú òun sí ìlọ́wọ́sí àwọn stakeholders nínú iṣẹ́ náà.
Ní kété tí ó kúrò ní James Cubitt Architects, Tosin bẹ̀rẹ̀ ilé-iṣẹ́ tirẹ̀, CmDesign Atelier ní ọdún 2012, ìṣẹ̀dálè yìí ló mú àbáwáyé dìsáìnì tí wọ́n ṣe fún Maryland Mall, ní Ìpínlẹ̀ Èkó pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ iṣẹ́ mìírán ti ilé-iṣẹ́ náà ti ṣiṣé lórí.
Nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò kan tí ó ṣe pẹ̀lú Omenkaonline.com, ó sọ ọ́ di mímọ̀ pé iṣẹ́ tí òun yàn láàyò wáyé nípa ṣíṣe àwárí ohun àtinúdá ara rẹ̀, àṣeyọrí rẹ̀ nínú isẹ́ technical drawing tí wọ́n ṣe ní ilé-ìwé girama, àti òye láti mọ̀ nípa yíya àwòrán nígbà tí ó sì kéré.
Nínú ìfọ̀rọ̀-wáni-lẹ́nuwò pèlú Omenkaonline.com, Tosin ni àṣeyọrí òun nínú iṣẹ́ yíya àwòrán àti ìmọ̀ nípa yíya àwònrá ni ọmọ ọdún méjìlá, pẹ̀lú ìmọ̀ nípa ilé kíkọ́ ló mú òun yan iṣẹ́ ti òun n ṣe láàyò.
Èrò tí ẹgbẹ́ kan lé jẹ̀ẹ́ lá̀ti gba iṣàkóso orílẹ̀-èdè tàbí agbègbè kan, lá̀ti gba om̀inira fún agbègbè kan, tàbí láti yí àwọn ètò ìmúlò ìjọba padà.
Ní ì́bamu si Patrick M. Regan nínú ì́we re Civil Wars and Foreign Powers nípa ìdá méjì nínú méta ti àwọn 138 intrastate rògbòdìyàn láàárin World War II èyí tí o ti ń súmọ́n ìparí rẹ̀ àti 2000 ri òkèrè intervention.
Ogun abelé jẹ́ rògbòdìyàn-kíkankíkan kan, ní̀gbagbogbo pẹ̀́̀lu awọn ológun oló̀gun, eyí tí ó dúró,tí ó ṣètò àti tí ó wà ní ìwọ̀n-ńlá.
Noor Alam Khalil Amini (tí wọ́n bí lọ́jọ́ kejìdínlógún oṣù Kejìlá ọdún 1952, tí ó sìn ṣaláìsí lọ́jọ́ kẹta oṣù kẹta ọdún 2021) onímọ̀ àgbà Mùsùlùmí, ọ̀mọ̀wẹ́ àti oǹkọ̀wé èdè Arabic àti Urdu ọmọ Indian.
Ìwénrẹ̀ Falastin Fi Intezari Salahidin jẹ́ àkànṣe lámèyítọ́ ẹ̀kọ́ ìmọ̀ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ gboyè àwọn ọ̀mọ̀wẹ́ ní Assam University, bákan náà, ìwé rẹ̀, Miftahul Arabia wà lára àwọn ìmọ̀ ẹ̀kọ́ ìkẹ́kọ̀ọ́ dars-e-nizami ní madrasas.
Lati akoko 1988-1992, awọn ile-iwe giga ni a fun ni ipilẹ pataki ati idojukọ lori iṣẹ apinfunni wọn bi awọn iyara ni awọn ile-ẹkọ giga ati awọn ipa-ẹkọ-ẹkọ-ẹkọ.
Pamela kẹ́kọ́ nípa ìmọ̀ òfin ní ilé-ẹ̀kọ́ Webster University tí ó sì parí ẹ̀kọ́ ọ̀mọ̀wé Masters degree rẹ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ University of Baltimore.
Ó tún lọ kẹ́kọ́ nípa ẹ̀tọ́ LGBT tí ó sìntibẹ̀ di obìrin akọ́kọ́ntí ó jẹ́ a jànfẹ́tó àwọ LGBT ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Bá kan náà ni ó kópa nibi àpérò okòwò àgbáyé ní ọdún 2017 tí ó sì sọ̀rọ̀ nípa ẹ̀tọ́ àwọn LGBT ní inú àpérò náà níbi tí ó ti sọ̀rọ̀ nípa pàtàkì Àwọn LGBT ní ibi iṣẹ́.
Pamela Adie jẹ́ ònkàtàn, olùbá ọ̀pọ̀ èrò sọ̀rọ̀, ato ajìjàn-n-gbara fún ẹ̀tọ́ àwọn LGBT ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Ó ti kọ ìtàn tí wọn ti sọ di eré tí ó sí tún jẹ́ adarí eré náà tí wọ́n pe ní Under te Rainbow, eré tí ó da lé bí Obìnrin ṣe ń ṣọkọ obìnrin, irúfẹ́ akọ́kọ́ irú rẹ̀ tí wọn yóò gbé jáde ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Lóòtọ́ ni ó ṣe ìgbéyàwó ọkọ rẹ̀ ọkùnrin kan, amọ́ ó sọ ní gbangba wípé òlúfẹ́ obìrin bíi tìrẹ̀ ni oun tí àwọn gẹ̀ẹ́sì ń pe ní lesbian, ìkéde yí ni ó ṣe ní ọdún 2011 nígbà tí ó ṣe ìpàdé pẹ̀lú àwọn ẹbí rẹ̀.
Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ti ìlú Ìtìrẹ́ ní agbègbè Súrùlérè àti ilé-ẹ̀kọ́ oníwé mẹ́wàá ti Ansarudeen ní ìlú Súrùlérè kan náà ní Ìpínlẹ̀ Èkó
Ó dinlààmì-laaka nínú iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí òṣèré nígbà tí ó kópa nínú eré àtìgbà-dégbà onípele ti àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ Husbands of Lagos tí wọ́n ma ń ṣàfihàn rẹ̀ lórí àwọn ẹ̀rọ amóhù-máwòrán ilẹ̀ Nàìjíríà.
Peggy Ovire Enoho tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Peggy jẹ́ olùgbéré-jáde, òṣèré àti módẹ́ẹ̀lì ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà òun ni ó gba amì-ẹ̀yẹ fún “Òṣèrébìnrin tí ọjọ́ iwájú rẹ̀ dára jùlọ ti ” níbi ayẹyẹ City People Entertainment Awards ti ọdún 2015.
Fofana bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ agbábọ́ọ̀lù- rẹ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ agbábọ́ọ̀lù AFAD lórílẹ̀-èdè Ivory Coast, níbẹ̀ ni àwọn aṣàwárí àwọn ọmọ ẹlẹ́bùn agbábọ́ọ̀lù láti orílẹ̀-èdè France, Belgium àti Norway fi jà fitafita láti rà á fún ikọ̀ agbábọ́ọ̀lù-jẹ̀un wọn.
Lọ́jọ́ 2,oṣù kejì ọdún 2021, Fofana tọwọ́ bọ̀wẹ́ àdéhùn ọlọ́dún mẹ́rin pẹ̀lú ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-jẹ̀un tí Molde.
Nínú ìfẹsẹ̀wọnsẹ̀ rẹ̀ àkọ́kọ́ pẹ̀lú ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-jẹ̀un Molde nínú ìdíje UEFA Europa League, amì-ayò mẹ́ta mẹ́ta ni wọ́n gbá pẹ̀lú ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-jẹ̀un Hoffenheim lọ́jọ́ 18 oṣù kejì ọdún 2021, òun ni ó gbá amì-ayò ìkẹta ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-jẹ̀un rẹ̀ wọlé ní ìṣẹ́jú mẹ́rìnléláàádọ́rin .
Fofana kópa nínú ìdíje orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè àkọ́kọ́ rẹ̀ pẹ̀lú ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù tí Ivory Coast nínú ìdíje CHAN 2020 tí wọ́n pàdánù amì-ayò méjì sí òdo sọ́wọ́ ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-díje tí orílẹ̀-èdè Niger lọ́jọ́ kejìdínlógún oṣù kẹsàn-án ọdún 2019
David Datro Fofana jẹ́ agbábọ́ọ̀lù-ṣiṣẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Ivory Coast tí ó ń gbá bọ́ọ̀lù fún ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-ṣiṣẹ́ Chelsea lórílẹ̀-èdè England, bẹ́ẹ̀ náà ló ń gbá bọ́ọ̀lù fún ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù tí orílẹ̀-èdè Ivory Coast.
Nūr al-Hasan Rāshid Kāndhlawi lérò pé ẹ̀kọ́ rẹ̀ wá lábẹ́ ìmojutó àwọn akẹ́kọ̀ọ́ Nanautawi tí Mufti Ilaji Bakhsh tí orúkọ wón ń jẹ́ Abdur Rahman àti Abdur Raheem.
Ni osù kẹfa, ọdún 1825, wón Yàn sí pó láti di Olùkọní Àgbà ní ilé ẹkọ gíga Zakir Husain Delhi, wọ́n sí padà gbé sí ipò Adarí ni oṣù kọkànlá ní ọdún 1841.
Mamluk Ali Nanutawi, (tí wọ́n bí lójó keje oṣù kẹwàá ọdún 1789, tí ó ṣaláìsí lọ́dún 1851) jẹ́ ọ̀mọ̀wé ìmọ̀ Mùsùlùmí Súńní tí orílé èdè Índíà tí ó ṣíṣe-sìn gégé bí Adarí fún èdè Lárùbáwá ní Zakir Husain Delhi College .
Lẹ́yìn tí ó lo ọdún mẹ́ẹ́san pẹ̀lú Oyin Adéjọbí, ó darapọ̀ mọ́ egbé tíátà Yunifásitì ilé ifẹ̀ níbi tí ó tí bá olóyè Olá Rótìmí, tí ó jẹ́ òṣèré àti olùkọ́ ṣisẹ́.
Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ gíga ti Obáfẹ́mi Awólọ́wọ̀ Yunifásitì níbi tí ó ti gba ìwé ẹ̀rí nínu ìmo eré ìtàgé kí ó tó gba oyè kínín nínu ìmọ tíátà ní Yunifásitì kan náà ní ọduń 1995.
Ní odún 1996, ó darapọ̀ mọ́ ilé ẹ̀kọ́ gíga ti Obáfẹ́mi Awólọ́wọ̀ Yunifásitì bí olúkọ́, ó sì dí àgbà olùkọ́ kí ó tó fẹ̀hìntí ní Oṣù kesań 2011.
Ó ń ṣiṣẹ́ akọ́nimọ̀ọ́gbá fún ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Nasarawa United F.C. títí di oṣù November 2013 nígbà tí ó pinnu láti ṣíwọ́ iṣẹ́ eré-ìdárayá.
Ó tún padà sí ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Enyimba, tí ó sìn tún gba ife-ẹ̀yẹ líìgì àgbábuta kí ó tó tún dara pọ̀ mọ́ Shooting Stars S.C. lóṣù February ọdún 2016.
Ikhana wà lára ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Nigeria tí wọ́n ṣojú orílẹ̀-èdè náà láti gba ìdíje-amúnipegedé fún ìdíje ife àgbáyé FIFA tí wọ́n gbá díje nínú ìdíje Olympics lọ́dún 1980.
Lẹ́yìn náà ó ṣiṣẹ́ akọ́nimọ̀ọ́gbá fún ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Kano Pillars F.C., kí ó tó kọ̀wẹ́fipòsílẹ̀ lóṣù kaàrún ọdún 2008, pẹ̀lú ìbòsí ìwà àjẹbánu nínú àjọ eré-ìdárayá tí ó ké fún ìdí tí ó fi ṣe bẹ́ẹ̀.
Ikhana ni akọ́nimọ̀ọ́gbá ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Enyimba International F.C. lórílẹ̀-èdè tí wọ́n gba ife-ẹ̀yẹ, African Champions League lọ́dún 2003.
Ikhana ti ṣiṣẹ́ akọ́nimọ̀ọ́gbá fún oríṣiríṣi ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àdání, lára wọn ni; El-Kanemi Warriors F.C., BCC Lions F.C., Kwara United F.C., Sunshine Stars F.C., Sharks F.C. àti Giwa F.C.
Kadiri Ikhana jẹ́ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá fún ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù,Kano Pillars nígbà kan rí, tí ó wá di akọ́nimọ̀ọ́gbà bọ́ọ̀lù-àfẹségbá ọmọ Nigeria.
Wọ́n yàn án ní akọ́nimọ̀ọ́gbá àwọn ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-obìnrin tí orílẹ̀-èdè Nigeria lóṣù kẹrin ọdún 2012, kí ó tó kọ̀wẹ́fipòsílẹ̀ lóṣù November, ọdún 2012.
Qasmi di olùkọ́ ní ìlé-ìwé AMU ní ọdún 1976, wọ́n sì yàn án gẹ́gẹ́ bí i akàwé ní ọdún 1984, ìyẹn ọdún kan náà tí ó ghoyè ẹ̀kọ́ PhD.
Láti ọjọ́ kẹrìndínlógún, oṣù kẹfà, ọdún 1996 wọ ọjọ́ karùn-úndínlógún, oṣú kẹfà, ọdún 1999, òun ni ọ̀jọ̀gbọ́n-àgbà fún ilé-ìwé AMU, ní ẹ̀ka ẹ̀kọ́ èdè Urdu.
Mujawir Husain Rizvi, tí ó jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n ní ẹ̀ka ẹ̀kọ́ èdè Urdu fún lítírésọ̀ Urdu ní University of Allahabad nígbá náà, máa ń pè é ní "bàbá fún gègé ìkọ̀wé" , fún àwọn iṣẹ́ rẹ̀
Ó gboyè ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ní Qāsim al-Ulūm Hussainiya, ó sì kẹ́kọ̀ọ́ jáde ní dars-e-nizami láti Darul Uloom Deoband ní ọdún 1967.
Ó lọ sí ilé-ìwé Jamia Millia Islamia láti tẹ̀síwájú nínú ètò ẹ̀kọ́ rẹ̀, ó sì gboyè B.A. àti M.A. ní Aligarh Muslim University ní ọdún 1973 àti 1975 bákan náà.
Òun ni òǹkọ̀wé àwọn ìwé bí i Kas̲rat-i Taʻbīr, Mashriqi She'riyāt aur Urdu Tanqīd ki Riwāyat, Mu'āsir Tanqīdī Rawayye, Shā'iri ki Tanqīd àti Takhlīqi Tajruba.
Folakemi, ní 1986, kẹ́kọ̀ọ́ jáde gboyè ìmọ̀ ìsègùn òyìnbó, èyiun "Pharmacy" ní fásitì ti Obafemi Awolowo , èyí tí ó fìgbàkanrí jẹ́ "University of Ife".
Ní ọdún 1990, ẹ̀wẹ̀, ó bẹ̀rẹ̀ síwájú sí i láti lọ fi ìmọ̀ kún ìmọ̀ lórí i ẹ̀kọ́ ìmọ̀ òyìnbó kan náà ni fásitì ti 'Florida', èyiun "University of Florida".
Lẹ́yìn àbájáde ẹ̀kọ́ gíga 'Ph. D.' rẹ̀, ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bíi olùrànlọ́wọ́ fún olùkọ́ àgbà ní fásitì ti West Virginia .
A bí Folakemi Titilayo Odedina sí inú ìdílé Ezekiel Shotayo Badejogbin àti Grace Modupe Badejogbin sí ìlú Abéòkúta ní ìpínlẹ̀ Ògùn, Nàìjíríà, èyiun lọ́jọ́ kọkànlélógún osù kín-ín-ní, ọdún 1965.
Ní ìgbà èwe rẹ̀, ó gbé ní ìlú Èkó, ó sì lọ sílé ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ àti ti girama "Apostolic Church Primary School" àti "Methodist Girls High School, Lagos", ní síṣẹ̀-n-tẹ̀lé.
Folakemi Titilayo Odedina(èni tí wọ́n bí ní ọjọ́ kọkànlélógún, osù kín-ín-ní, ọdún 1965), jẹ́ onímọ̀ sáyẹ́ǹsì orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti olùkọ́ àgbà ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti ilẹ̀ Florida .
Nípa èyí, kòsí ìyàtọ̀ láàrin Odùduwà àti Ọ̀rúnmìlà; àwọn wọnyí ní ipá pàtàkì tí wọ́n ní ní orílé Adúláwọ̀ ṣùgbọ́n tí ipá rẹ̀ kò fi bẹ́ẹ̀ múlẹ ní Àwọn agbègbè kàn tí àwọn èèyàn aláwò dúdú wà ní Brazil tí wọ́n ń sìn wọ́n.
Ìjọsìn fún Olókun tí kú tẹ́lẹ̀ ṣùgbọ́n wọn bẹ̀rẹ̀ sì ní sìn padà ní ọ̀rúndún méjì sẹyìn nígbà tí àwọn Àgbà Awo rírìn àjọ lọsí orílẹ̀-èdè Brazil tí wọn sì rí bí wọ́n ti gbé Olókun.
Olókun jẹ́ òrìsà tí ó ń darí àwọn ohun tí ó wà lábé Omi òkun, Ó sí jẹ́ òrìsà tí ó lágbára jù gbogbo ohùn tí ó wà lábé Omi òkun tàbí àwọn òrìṣà kékéèèké tí ó wà lábé Omi òkun.
Olókun jẹ́ Òrìsà nlá tí wọn máa ń gbórínyìn fún nípa bí ó ti lágbára láti fún àwọn olúsín rẹ ní Owó, Ọlá, Ọrọ̀, àti àṣeyọrí nígbà tí wọn bá kìí tán.
Àwọn olùgbé agbègbè ní ilé adúláwọ̀ pàápàá jùlọ ní ìwọ̀ oòrùn Áfríkà àti ní Ilé Áfíríkà lápapọ̀ rí Olókun gẹ́gẹ́ Obìnrin, àwọn kàn sí gbàgbó pé Okùnrin ní Olókun, tí àwọn mìíràn sí pé méjèèjì ní Olókun jẹ́.
Gẹ́gẹ́ bí ayẹyẹ àkíyèsí láàárín àwọn Ìlájẹ̀, Ọ̀yọ̀ Olókun jẹ́ ọ̀wọ̀ gíga, gẹ́gẹ́ bí àwọn ènìyàn ṣe gbàgbọ́ pé ó ní ipa díwọ̀n lórí ìgbésí ayé wọn.
Ayẹyẹ Olókun jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọdún àṣà ọlọ́dọ́ọdún ní orílé èdè Nàìjíríà tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọmọ Yorùbá máa ń ṣe káàkiri ilẹ̀ Yorùbá, tí àwọn Ẹdó sí tún ń ṣe.
Olókun ní orúkọ tí wọn máa ń pè Òrìsà inú òkun, nígbà Ōlọ́sà tí a tún lè pè ní Ọ̀ṣárá jẹ́ Òrìṣà inú Ọ̀sà àti àwọn inú rẹ́ mọ́ àwọn ohun tí ó wà ní ìgbèrí rẹ.
"; Àwọn tí wọn ń sin Olókun a máa wà nílé tí àwọn elédè Yorùbá bá wà àti pé àwọn tí wọn wà ní ìpínlè Ẹ́dó ní apá gúúsù ní orílé èdè Nàìjíríà.
Ní àwọn ilé ìwọ̀orùn áfríkà nítòsí etí òkun, Ọkúnrin ní Olókun jẹ́ fún àwọn olúsín rẹ, nígbà tí àwọn mìíràn gbàgbọ́ pé Obìnrin ní òrìsà Olókun.
Gẹ́gẹ́ bí Olóyè kan ní Ilé-Ifè, Oloye Kọ́láwọlé Ọmọtáyọ̀, ẹni tó jẹ́ Abọrẹ̀ tí ó sàlàyé ohun tí Olókun jẹ́: “Olókun ní Òrìsà tí ó kó gbogbo omo ayé papọ́, àwọn ẹdá náà ó yọlé, tí ó sí gbé e sí inú rẹ́.
Gẹ́gẹ́ bí ìṣẹ̀sẹ̀ àti ìgbàgbọ́ àwọn Yorùbá nipa lórí ohùn àdáyébá, Olókun gẹ́gẹ́ bí obìnrin jẹ́ Aya àkọ́kọ́, tó sì jẹ́ olórí àwọn ìyàwó tí Odùduwà fẹ.
Olókun jẹ́ òrìsà kan tí ó jẹ́ akọ àti abo, èyí tí ó máa ń jẹyọ nígbà tí ó bá jẹ́ Olókun ifá tàbí Olókun Ocha ni wọ́n bá bẹ̀wò.
Nigba ti ijọba amunisin pari ọna oju-irin ti Eko si Ibadan, ebute oko ti o wa ni ẹgbẹ Eko pari ni ilẹ-ile Eko ati pe o ni lati ṣe eto kan lati so Iddo pọ mọ Port ti Eko ati awọn agbegbe miiran ti o wa ni Island.
Ọdun 1902 ni ọkọ oju-irin ọkọ oju irin naa wa si iha ariwa lati Kokomaiko ni ẹkun Marina ti ilu Eko ti wọn n kọja ọkọ oju-omi kọsitọmu lẹhinna wọn yipada si apa osi si Balogun Street si Iddo ebute oko oju irin nipasẹ Ereko, Ebute Ero, Idumota ati Carter Bridge.
Ọkọ oju irinna jẹ ọkan ninu awọn ọna ọkọ oju-irin ti gbogbo eniyan ti a ṣe laarin ilu Eko, o gbe awọn aririn ajo, awọn oniṣowo ati awọn oṣiṣẹ lati ibudo ọkọ oju irin ni Iddo ti o nlọ si Lagos Island.
Ọ̀nà ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ Èkó jẹ́ èrò inú ọkọ̀ àti ojú ọ̀nà ìmọ́tótó tí ń gbé ẹrù àti arìnrìn àjò lọ sí ìlú Èkó .
Ni ọdun 1906, ọkọ oju-irin imototo, ti a tun pe ni Kokomaiko bẹrẹ iṣẹ, o gun lati Agarawu nipasẹ Massey Street ati Cow Lane nipasẹ ọna George V, Onikan ti o kọja lori Afara Cowrie marun lati pari ni Dejection Jetty.
Láti ṣe ọ̀kan nínu àwọn ojúṣe rẹ̀ fún ètò-ẹ̀kọ́ rẹ̀, Jendoubi àti akẹ́kọ̀ọ́ ẹgbẹ́ rẹ̀ kan dì jọ kọ ìtàn-eré kan tí wọ́n síì kó àwọn ipa eré náà.
Àwọn olùdarí eré tó n bẹ ní orílẹ̀-èdè Tùnísíà ṣe àkíyèsí rẹ̀ tí wọ́n sì fun ní ànfààní láti kópa nínu àwọn eré bíi Mnamet Aroussia, Ikhwa wa Zaman àti Aoudat Al Minyar.
Ní Oṣù Kejìlá Ọdún 2019, Jendoubi sọ di mímọ̀ wípé òun kò gba owó lọ́wọ ilé-iṣẹ́ ìkànnì Attessia TV fún iṣẹ́ rẹ̀ tí ó ṣe níbi àwọn ètò Le Président, Flashback àti Ali Chouerreb.
Ní ọdún 2015, wọ́n yan òun pẹ̀lú Myriam Belkadhi àti Emna Louzyr Ayari láti lọ ṣojú orílẹ̀-èdè Tùnísíà níbi àpèjọ kan tí ó wà fún ìjíròrò lóri fífi òpin sí ṣíṣe ẹ̀yàmẹyà sí àwọn obìnrin.
Ìwé ìròyìn Nigerian Tribune jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìwé-ìròyìn olójoojúmọ́ tí wọ́n ń tẹ̀ jáde láti ilú Ìbàdàn ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Alàgbà Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ̀ ni ó dá ìwé ìròyìn yí sílẹ̀ ní ọdún 1949, ó sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìwé ìròyìn tí ó pẹ́ jùlọ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Ní àsìkò àmúnisìn, ìwé ìròyìn yí ni ó dúró gẹ́gẹ́ bí agbọ̀rọ̀dùn ati alágbàwí fún àwọn àlàkalẹ̀ ètò tí Alàgbà Awólọ́wọ̀ ní lọ́kàn.
Ìwé ìròyìn yí tún jẹ́ olùgbèjà fún àwọn ọmọ káàárọ̀-oòjíire lásìkò náà tí gbogbo àwọn ẹ̀yà orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ń palẹ̀mọ́ fún Ìgbómìnira lọ́wọ́ àwọn àmúnisìn.
Láti ìgbà tí a ti gba òmìnira ní ọdún 1960 títí di ọdún 1990, gbogbo ìwé ìròyìn olójoojúmọ́ ilẹ̀ Nàìjíríà ni ó jẹ́ ti ìjọba àyafi àwọn ìwé ìròyìn ti aládàáni bíi: Nigerian Tribune, The Punch, Vanguard ati Guardian ni wọ́n ń tú àsírí àbòsí ìjọba ati àwọn aládàáni gbogbo, bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé ìjọba gbójú agan sí wọn.
Ààrẹ apàṣẹ wàá ìjọba ológun Ibrahim Babangida fìgbà kan sọ tẹ́lẹ̀ rí wípé: " ìwé ìròyìn tí òun lè kà tí òun yóò sì mú ní ọ̀kúnkúndùn ni ìwé ìròyìn Nigerian Tribune ".
Ìwé tí alàgbà Femi Okunrounmu kọ tí ó pè ní Leadership Failure and Nigeria's Fading Hopes tí ó gbé jáde láàrín ọdún 2004 sí 2009, ní ó kún fún àwọn àyọkà àpilẹ̀kọ ọlọ́sọ̀ọ̀sẹ̀ láti inú ìwé ìròyìn Nigerian Tribune.
Olóòtú agbà ìwé ìròyìn náà tí ó tún jẹ́ alẹ́nu-lọ́rọ̀ láwùjọ kọminú lórí bí ìwà ìmọ̀taraẹni-nìkan ati ìwà àjẹbánu ṣe gogò láàrín àwọn àgbà-ọ̀jẹ̀ olóṣèlú orílẹ̀-èdè yí tí kò sì sí ẹni tó lè dá wọn lẹ́kun rẹ̀ ṣe ń pagidínà ìlọsíwájú àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè yí àti gbogbo aláwọ̀ dúdú lápapọ̀.
Ní inú oṣù Kejìlá ọdún 2008, Alàgbà Ṣẹ́gun Ọlátúnjí tí ó jẹ́ adarí àgbà ati olóòtú àgbà fún iwé ìròyìn Nigerian Tribune kọ̀wé fiṣẹ́ sílẹ̀ tí olóòtú míràn Rauf Abíọ́dún náà tún kọ̀wé fiṣẹ́ sílẹ̀ látàrí ìṣípopadà tí ó ń bá àwọn òṣìṣẹ́ ilé-iṣẹ́ ìeé ìròyìn náà.
Adarí àgbà yán yán Abilékọ HID Awólọ́wọ̀ tí ó tún jẹ́ Ààrẹ pátá pátá fún gbogbo òsìṣẹ́ ilé-iṣẹ́ ìwé ìròyìn Nigerian Tribune African Newspapper Nigerian Ltd, yan Sam Adesua gẹ́gẹ́ bí Alákòóso àgbà àti olóòtú àgbà ìwé ìròyìn yí bákan náà, nígbà tí wọ́n yàn Edward Dickson sí ipò olóòtú lásán.
Ìdí abájọ tí àtúntò yí ṣe wáyé ni wípé wọ́n fẹ́ fẹ ìwé ìròyìn náà lójú siwájú si ju bí ó ti wà tẹ́lẹ̀ lọ kí wọ́n sì tún lè máa gbé ìròyìn wọn jáde lọ́nà ìgbàlódé gẹ́gẹ́ bí àwọn ìwé ìròyìn bíi: The Westerner, The Nation and Nigerian Compass ti ń ṣe.
Ní inú oṣù kọkànlá ọdún 2012, ìgbìmọ̀ alákòóso ilé-iṣẹ́ ìròyìn náà panupọ̀ yan Edward Dickson sí ipò Alákòóso àgbà, wọ́n sì fi Debo Abdulai ṣe Olóòtú àgbà, wọ́n fi Ṣínà Ọládẹ̀ìndé ṣe olóòtú fún àwọn ìròyìn ọjọ́ ìsinmin nígbà tí wọ́n fi Lasisi Ọlágúnjú ṣe olóòtú fún àwọn ìròyìn ọjọọjọ́ ẹti ìwé ìròyìn Nigerian Tribune.
Bí wọn tí ń ṣe ìrẹsì Aláṣẹpọ jọ́lọ̀fù ní gánà: òróró, Àlùbósà, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ááyù àti ata rodo tí wọn lọ̀pọ̀, tòmáatì lílọ̀, ẹran màálù tàbí ẹran Adìye, nígbà mìíràn won máa ní fí ẹfọ oríṣi sí, ìrẹsì tí ilé yìí tàbí tí òkè òkun pàápàá jùlọ Jasmine Rice àti ata dúdú.
Bí wọn ti n ṣe ni; ní àkókò wọn máa bọ ẹran pẹlu èròjà bíi, magí, iyọ Àlùbósà, áàyu, lẹyìn náà ni wọn máa rìn ẹran náà, lẹyìn èyí ni gbogbo èròjà yòókù, náà máa wà ní díndín (àwọn ní, Àlùbósà, ata lilọ, tòmáatì lilọ, magí ní tẹ̀lẹ́tẹ̀lẹ́.
Oríṣìíríṣìí ọ̀nà ni wọn máa ń gbà ṣe irú ìrẹsì yìí ní Nàìjíríà, amò èyí tí ó jẹ́ ìpìlẹ ní pé, tí a bá fẹ ṣe Ìrèsì yìí, ìrẹsì tí ó gún ni wọn máa sábà lò, tòmáatì, ata rodo, òróró àti magí.
Lẹyìn gbogbo eyi ní, a lè bo sí abọ́, tí a sì lè fi iru ohun míìràn tí ó bá wún wà bí dodo, mọ́í-mọ́í, ẹfọ, Sàládìí àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ.
ní àwọn agbègbè mìíràn, ìbí tí ó jẹ́ agbègbè tí omi ọ sì, èyí tí ó jẹ́ pé eja ló ọ sí, ẹja ní wọn fi máa jẹ jólọ́fu dípo Ẹran tàbí ẹran Adiye gẹ́gẹ́ ohun tí ó wùn.
Jọ̀lọ́fù jẹ́ orúkọ kàn tí wọn yọ jáde lọ́dọ̀ àwọn elédè Wolofu , amò ní Sénégal àti Gámbíà, orúkọ tí àwọn èèyàn Wolofu ń pé túmọ sí Ceebu jën tàbí Benachin.
Wàyí ọ, ládúrú gbogbo gbọ́misi-omi òto yìí, Bákan náà ní ọ tí ṣe ń rí ní gbogbo àgbègbè yìí tí bó tí wá dìlú mọ̀ọ̀ká ní Áfíríkà àti ní àgbáyé lápapọ̀.
Láti tún bọ jékí ó dùn rí, ẹran Adìye, tàbí vTọkí, Ẹja tàbí ẹran náà ó gbẹ́yìn tí ó máa ń bá ìrẹsì Aláṣẹpọ jọ́lọ̀fù lọ.
Marc Dufumier, tí ó jẹ́ Ọ̀jọ̀gbọ́n tó gbọyèe gẹgẹ bí Emeritus Professor ní ìmọ̀ ọ̀gbìn oko sọ pé ìrẹsì àsèpọ̀ jọ́lọ́fù jẹ́ oúnjẹ ìgbàlódé, tí ó lè jẹ́ pé láti ipasẹ̀ awọn èèbó tí wọn ń dáko ẹpa ní Sẹ̀nẹ̀gà labẹ ìjọba àwọn elédè faransé ti wọn ń ṣe iṣé èpo rọ̀bì, níbi tí ìrẹsì ó ti pọ, tí ó jé pé wọn lọ ń kò ìresì àfọ́kù lati Àsìá ní apá gúúsù ìwọ̀òrùn.
Wọ́n tọ orírun ìrẹsì àsèpọ̀ jọ̀lọ́ọ̀fù lọsí agbègbè Sẹ̀nẹ̀gáḿbíà lábẹ ìjọba Jọ̀lọ́ọ̀fù tàbí Wọ́lọ́ọ̀fù ní ọ̀rúndún kẹrìnlá, èyí tí Sẹ̀nẹ̀gà, Gáḿbíà àti Mọriténíà máa ń dáko ìrẹsì.
Oúnjẹ yìí jẹ́ àdàpọ̀ ìrẹsì, tòmátì, àlùbọ́sà, àwọn èròjà amóúnjẹ-ta-sánsán, ẹ̀fọ́ àti ẹran papọ́ sínú ìkòkò kàn, pẹ̀lú èròjà, àti pé orísirísi ònà ní àwọn èèyàn ń gbà ṣe oúnjẹ yìí níbikíbi.
Níbi kí ní áfríkà ní wọn tí ní oríṣi ero, àti ìyàtọ̀ àti bí wọn ti ń ṣe pàápá jùlọ láàrin àwọn ará Gánà, Nàìjíría, Sori lónù, kamẹrúùn, lìbèríà, tí ó jẹ́ pé oníkálukú ní ó pé orílé èdè wọn ní o ní jọ́lọ́fu tí ó dùn jù.
Òpìtàn àti Ọ̀jọ̀gbọ́n oúnjẹ àti Iṣẹ Ọ̀gbìn James C. ronú pé òun tí ó wà lókè bá tiẹ jẹ́ òotọ́ nítorí bí ìrèsi ṣe gbajúmò tó ní agbègbè Niger, amò o tún lè jẹ pé òun gán ló fàá kìí iresi dì ìlú mọọkà ni Sẹ̀nẹ̀gà Títí dé ibí tí o dé.
Ó wá dáâbàà pé ìrẹsì náà tán ká agbègbè Málì láàrin àwọn Dyula àti Ejika tí ó di òun tí wọn fí ni ṣòwò, èyí tí wọn fí iṣẹ alágbède ṣe ìkejì, àwọn ìpolówó ọjà kékèké àti iṣẹ ìrẹsì.
nipa jijẹ ile-iwe girama ti o wa laarin ile-ẹkọ giga kan, awọn ọmọ ile-iwe ni aye si ẹkọ didara lati ọdọ awọn alamọdaju ati awọn olukọ ọjọgbọn ti kii ṣe deede si awọn ile-iwe giga miiran.
Ojo jẹ ilu akọkọ ti ibugbe botilẹjẹpe o ni diẹ ninu awọn ọja pataki pẹlu Alaba to je oja to gbajumo, Ọja ẹran Alaba , Ile- iṣẹ Iṣowo to gbajumo ni eko atijọ, ati ọja Iyana-Iba.
Àṣà àtẹnudẹ́nu gbà pé Esugbemi, ìyàwó rẹ̀ Erelu àti Osu olórí àlùfáà tí wọ́n ṣí lọ sí Ilé-Ifẹ̀ ni wọ́n fi dá Ojo sílẹ̀ lórúkọ Ilufe .
Boushaki gba 2015 Ife bọọlu inu agbọn obinrin Algeria pẹ̀lú ẹgbẹ́ rẹ̀ GS Pétroliers tí wọ́n ṣẹ́gun àwọn abandíje wọn Olympic Club ti Algiers nínú ìdíje ìkẹyìn pẹ̀lú àmì 73–55.
Shahnez Boushaki, , jẹ oṣere bọọlu inu agbọn Àlgéríà kan ti o ṣere fun Mouloudia Club ti Algiers , Epo idaraya ẹgbẹ ati ẹgbẹ bọọlu inu agbọn orilẹ-ede awọn obinrin Algeria.
Nígbà tí ó kẹ́kọ́ nílé ẹ̀kọ́ fásitì lọ́wọ́, Tọ́pẹ́ kópa lààmì-laaka nínú eré àtìgbà-dégbà onípele tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ Edge of Paradise.
Ó jáwọ́ nínú ìkópa nínú eré fúngbà díẹ̀ láti lè fojú sínẹ̀kọ́ rẹ̀ , lẹ́yìn tí ó sì kàwé já, ó ṣiṣẹ́ fúgbà díẹ̀ ní ilé iṣẹ́ rédíò ti UNILAG FM.
Ipa rẹ̀ tí ó kó nínú eré Suru Le're ní ọdún 2016, gẹ́gẹ́ ẹ̀dá ìtàn Kyle Steven-Adedoyin jẹ́ kí awọn ènìyàn ó fẹ́ láti máa wo eré tí ó bá ti kópa.
Tọ́pè kópa nínú eré apanilẹ́rín kan tí wọ́n pè Ojúkòkòrò àti Slow Country ní ọdún 2017.Ó tún di gbajú-gbajà olùgbéré-jáde pẹ̀lú eré tìrẹ ty ó gbé jáde tí ó pe àkọ́lé rẹ̀ ní What Lies Within.
Wọ́n i wo àwọn eré ọlọ́kan-ò-jọkan tí Tades ti gbé jáde ní àwọn sinimá káàkiri ní ilẹ̀ Adúláwọ̀ ati ní òkè òkun bíi Cannes Film Festival, Toronto International Film Festival àti BFI London Film Festival.
Lára àwọn iṣẹ́ rẹ̀ tí ó ti gbé jáde ni: The Lost Okoroshi , What Lies Within , Slow Country , Ojukokoro , Suru L'ere , Out of Luck , A Soldier's Story àti A Mile from Home tí ó jẹ́ eré tí ó ti fi gba amì-ẹ̀yẹ oríṣiríṣi.
Wọ́n bí Tọ́pẹ́ gẹ́gẹ́ bí àkọ́bí àwọn òbí rẹ̀ sí ìlú Èkó Àwọn òbí rẹ̀ jẹ́ ọmọ bíbí Ìpínlẹ̀ Èkìtì Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ girama ti Model College, tí ó wà ní ìlú Mẹran ní Ìpínlẹ̀ Èkó.
Ní ọdún 2016, wọ́n fi Tọ́pẹ́ Tedela ṣe aṣojú fún ilé-iṣẹ́ Global Rights, ilé-iṣẹ́ tí ó ń rí sí ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn láti lè jẹ́ kí ó lè ṣe ìpolongo tako ìwà ìfipábánolòpọ̀ awọn ọmọ obìnrin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Lọ́dún 2000 sí 2015, Ó jẹ́ olùdarí ètò aléṣẹ̀ẹ́wọ̀gbẹ́ ìjọba àpapọ̀ àná, , bẹ́ẹ̀ náà ló jẹ́ agbani-nímọ̀ràn ní yàrá-iṣẹ́ ilé-ìṣe olùgbaninímọ̀ràn pàtàkì fún Ààrẹ Nigeria, bẹ́ẹ̀ náà ló jẹ́ olùrannilọ́wọ́ ìmọ̀-ẹ̀rọ fún iṣẹ́ àkànṣe ìwádìí, ètò àti ìṣètò, Research, Policy & Planning ní ilé-iṣẹ́ ìjọba àpapọ̀ fún ìmọ̀-ẹrọ lórí ètò ìbánisọ̀rọ̀.
Lọ́dún 2015, wọ́n yàn-án lẹ́yìn Ayisha Osori gẹ́gẹ́ bí ọ̀gá-àgbà fún Nigerian Women Trust Fund, èyí àjọ ìkówójọ-àtinúwá fún irànlọ́wọ́ àwọn òṣèlú-bìnrin, níbi tí ó ti ṣe kòkárí àwọn ètò àti ète àtinúdá láti kówójọ àti ìfojúsùn ọjọ́ ọ̀la tó yanntírí.
Olúfúnkẹ́ Bàrúwájẹ́ aṣègbèfábo àti sọ̀rọ̀sọ̀sọ̀ àwùjọ, pàápàá jù lọ lórí ìjọba àti ètò-ìṣèjọba ọmọ orílẹ̀-èdè Nigeria.
Fún nǹkan bí ogún ọdún, ó ti jẹ́ gbajúmọ̀ àti ọkàn gbòógì nínú àwọn aṣáájú lámèyító lórí ètò-àyíká àti àtúnṣe lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà, tí ó ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ìjọba, àwọn àjọ abẹ́lé àti àjọ òkè-òkun alábàáṣepọ̀ mìíràn.
Bàrúwá kàwé gboyè Ifáfitì àkọ́kọ́ ní University of Abuja, bẹ́ẹ̀ ló kàwé gboyè kejì, ní University of Nigeria, Nsukka , bẹ́ẹ̀ náà ló kàwé gboyè ní University of East Anglia àti University of York.
Trapani ṣe adehun lati ra lati ọdọ Carpi ni opin akoko ni awin ti Trapani na ni igbega si Serie B. Ni ọjọ keedogun Oṣu kẹfa o gba goolu akọkọ ninu ifẹsẹwọnsẹ Trapani ti na Piacenza, ati lẹhin iyẹn ni Trapani ni igbega si Serie B lẹhin ọdun meji ni Serie C.
Ni 28 Oṣu Kini 2015, Nzola gba bọọlu akọbgba ti ọjọgbọn rẹ pẹlu Académica de Coimbra ni 2014-15 Taça da Liga ninu ifẹsẹwọnsẹ lodi si FC Porto, nibiti bi ti je aropo ninu ti won ti pàdánù si 4-1.
ìmọ̀ Classics lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà, bẹ́ẹ̀ náà òun ni obìnrin àkọ́kọ́ tó kàwé gboyè Ọ̀jọ̀gbọ́n nínú ìmọ̀ nílẹ̀ adúláwọ̀ Áfíríkà.
Ó jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n nínú àfiwé lítíréṣọ̀ Greco-Roman àti Nàìjíríà, pàápàá jù lọ, àṣà àti ìṣe tó jẹ mọ́ obìnrin láwùjọ.