polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Rangers gba akọle Ajumọṣe Bọọlu Scotland mejeeji ati Ife Scotland ni akoko akọkọ McPhail pẹlu ẹgbẹ agba naa ati pe o gba apapọ awọn ibi-afẹde mẹta-le-logun ni awọn ifarahan meji-logoji, pẹlu ibi-afẹde kan ni iṣẹgun merin si odo lori Celtic ni odun 1928 Scottish Cup Final.
Lakoko awọn ọdun ejila rẹ ni Ibrox, McPhail gba awọn aṣaju Ajumọṣe mẹsan ati Awọn Ife Scotland mẹfa - nọmba igbasilẹ apapọ ti awọn ṣẹgun Cup Scotland (pẹlu ẹlẹgbẹ Gers Dougie Gray, ati Jimmy McMenemy ati Billy McNeill ti Celtic).
O gba apapọ awọn ibi-afẹde Ajumọṣe igba o le ọgbọn ni awọn ifarahan Ajumọṣe ãdọtalelẹgbẹrin o le mẹrinfun ẹgbẹ naa, igbasilẹ kan ti o duro fun ọdun aadota ṣaaju ki Ally McCoist fọ ni ọdun 1997.
Lakoko Ogun Agbaye II, McPhail ni iyanju nipasẹ arakunrin rẹ agbalagba Malcolm (tun jẹ bọọlu afẹsẹgba tẹlẹ, ti o ṣere ni pataki fun Kilmarnock ) lati jade kuro ni ifẹhinti lẹnu iṣẹ lati ṣere fun St Mirren ni awọn idije akoko ogun laigba aṣẹ, ti ndun lẹgbẹẹ Rangers iwaju.
Robert Lowe McPhail (ojo karun-le-logun Oṣu Kẹwa ọdun 1905 si ojo kerin-le-logun Oṣu Kẹjọ 2000) jẹ agbabọọlu alamọdaju ara ilu Scotland kan, ti o ṣere fun Airdrieonians, Rangers ati aṣoju Scotland .
Ni óṣu January, ọdun 2001, Gomina Ipinlẹ Zamfara, Ahmed Sani Yerima ri minister lori eto omi Mohammed Bello Kaliel lori gbigbẹ ìfómipamọ naa to si damọran ki wọn mu ómi lati Ìfómipamọ ti Bakolori lọsi ti Gusau.
Ájàlu ṣẹlẹ̀ ni ọjọ Ábàmẹta, ọjọ ọgbọn, óṣu September, ọdun 2006 nibi ti ifòmipamọ Gusau ti ṣubu lẹyin ọpọlọpọ ìkun ómi to lagbara.
Awọn igbasilẹ osise ati awọn lẹta ti ode oni ti o n ṣe pẹlu igbesi aye rẹ ko ṣọwọn, ati pe ọpọlọpọ imọ-ẹrọ ode oni wa lati Charles Johnson's A General History of the Pyrates (ikojọpọ ti awọn itan-akọọlẹ ajalelokun, ẹda akọkọ ni deede, ekeji ṣe ọṣọ pupọ).
Ni ibamu si gbajumo Adaparọ, nigbati vingt-un ti a ṣe sinu awọn United States (ni ibẹrẹ 1800s, nigba ti Àkọkọ Ogun Agbaye, tabi ni awọn 1930, da lori awọn orisun), awọn ile ayo nṣe ajeseku payouts.
Awọn ofin Amẹrika akọkọ jẹ atunkọ 1825 ti awọn ofin Gẹẹsi 1800.] English vingt-un nigbamii ni idagbasoke sinu ẹya American iyatọ ninu awọn oniwe-ara ọtun eyi ti a ti lorukọmii blackjack ni ayika 1899.
Opha Pauline Dube tàbí Pauline Dube jẹ́ onímọ̀-jìnlẹ̀ àyíká Botswanan àti ọ̀jọ̀gbọ́n Alábaṣepọ̀ ní Sakaani ti Ìmọ Àyíká ní Ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti Botswana.
Ó jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn onímọ̀-jìnlẹ̀ mẹ́ẹ̀dógún tí ó ṣẹ̀dá Ìròyìn Ìdàgbàsókè Alágberò Àgbáyé ti 2023 fún àwọn United Nations.
Ilẹ naa ti jẹ iṣọ nipasẹ Croatia lati igba Ogun Ominira Croatian ṣugbọn Croatia ti dina awọn eniyan lati wa si Liberland lati igba diẹ lẹhin ti o ti ṣẹda rẹ, pẹlu awọn ara ilu Croatian ati awọn ọmọ ilu EU miiran.
Oju opo wẹẹbu Liberland osise sọ pe orilẹ-ede naa ni a ṣẹda lori ilẹ ti kii ṣe eniyan ti o jade nitori Croatia ati Serbia ko gba adehun lori awọn aala ti o wọpọ fun ọdun 25 ju ọdun 25 lọ.
Ko si orilẹ-ede kan ti o jẹ ọmọ ẹgbẹ ti Ajo Agbaye ti o fun ni ifọwọsi ni kikun ti ijọba ilu Liberland, botilẹjẹpe Liberland ti ṣii awọn ibatan osise pẹlu Somaliland ati Haiti ati awọn ipinlẹ miiran ti a mọ ni apakan ati ti a ko mọ ati awọn micronations.
Ní ọdún 2010, ó kópa nínú eré akójọpọ̀ àwọn ògo wẹẹrẹ ilẹ̀ Bríténì nínú eré tí eọ́n pe akọ́lé rẹ̀ ní Skins, Black kópa nínú eré Gossip Girl gẹ́gẹ́ ẹ̀dá ìtàn Sage Spence .
Ìyá rẹ̀ Eleanor, ń ṣiṣẹ́ nílé iṣẹ́ ìtẹ̀wé nígbà tí bàbá rẹ̀ Anthony V. D'Elia, jẹ́ adájọ́ ilé-ẹjọ́ gíga jùlọ ní ìlú New Jersey.
Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ nígbà tí ó ti wà ní ọmọ ọdún márùn ún lásìkò tí ó dara pọ̀ mọ́ ilé-ẹ̀kọ́ tí ó ń kọni ní ijó.
Ó di ìlú-mòọ́ká látàrí ipa rẹ̀ tí ó kó gẹ́gẹ́ bí ẹ̀dá ìtàn Tea Marvelli nínú eré Skins, Sage Spence nínú eré Gossip Girl ati Andrea Cornish nínú eré The Night Of.
Ọlọ̀wẹ̀, tí wọ́n mọ̀ láti ilẹ̀ sí Olowere, ni wón bí ní Efon-Alaiye, ìlú kan tí wọ́n mọ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀gángán ibi àṣà ní ilẹ̀ Yorùbá, ṣùgbọ́n ó gbé púpọ̀ ayé rẹ̀ ní ìgboro Ise.
Ó jẹ́ ọ̀rọ̀ àríyànjiyàn bóyá iṣẹ́ iṣẹ́-ọnà rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí i ọmọ ìkọ́ṣẹ́ tàbí ó dìde tààrà láti ẹ̀bùn rẹ̀ lásán.
Òkìkí rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí i agbẹ́gilére hàn láti bẹ̀rẹ̀ ní Ise lábẹ́ àtìlẹ́yìn Arinjale ṣáájú kí ó tó tàn ká apá ìlà-oòrùn ilẹ̀ Yorùbá.
Wọ́n pé Olowe lọ sí Ilesa, Ikere, Akure, Idanre, Ogbagi àti àwọn ìlú Yorùbá mìíràn tí ó wà ní àárín máìlì ọgọ́ta láti ṣe àwọn ohun èlò ilé ńlá , ohun èlò ara àti ètùtù fún àwọn ìdílé olówó.
Olowe of Ise ní èrò àwọn òpìtàn iṣẹ́-ọnà tí wọ́n jẹ́ Òyìnbó àti àwọn olùgbàsílẹ̀ iṣẹ́-ọnà jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn tí ó ṣe pàtàkì jù ní sẹ́ntúrì 20 láàárín àwọn oníṣẹ́-ọnà ti àwọn ará Yorùbá tí ó jẹ́ Nàìjíríà òní, Áfíríkà .
Ó jẹ́ agbẹ́gilére igi a-gbẹ́-ère àti Ọ̀gá olùdásílẹ̀ nínú àrà ìṣelọ́ṣọ̀ọ́ Áfíríkà tí a mọ̀ sí ojú-ọnà.
Ní àwọn àwùjọ ìbílẹ̀ Áfíríkà, àwọn ọmọdé bẹ̀rẹ̀ sí kọ́ orin ìbílẹ̀ wọn, ìlù àti ijó láti ìgbà ìbí wọn, bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn orin ìlù tí àwọn ìyá wọn kọ.
Thomas Edward Bodwich, oluwoye ti Europe ni kutukutu, ṣe akiyesi pe "awọn ọmọde yoo gbe ori ati awọn ẹsẹ wọn, lakoko ti o wa ni ẹ̀yìn iya wọn, ni iṣọkan gangan pẹlu orin ti o nṣíre." Ọpọlọpọ awọn ere ti awọn ọmọde ti ile Afirika, paapaa ni iwọ-oorun ati aringbungbun Afirika, pẹlu awọn eroja ti o ṣe igbelaruge agbara ọmọde lati ni oye awọn ohùn.
Ijó ìbílẹ̀ ní Áfíríkà máa ń wáyé lápapọ̀, tí ń sọ àwọn ìlànà àti ìfẹ́ inú àdúgbò ju ti ẹnì kọ̀ọ̀kan tàbí àwọn tọkọtaya lọ.
Awọn asọye ti ita ni kutukutu ṣe akiyesi isansa ti iru ijó tọkọtaya ti o gbajumọ ni Yuroopu ati Ariwa Amẹ́ríkà: iru ijó bẹẹ ni a ro pe o jẹ aláimọ tabi adun ti ko dara ni ọpọlọpọ awọn awujọ ibile Afirika.
Awọn ijó ni a maa n ya sọtọ nipasẹ akọ ati abo, nibiti awọn ipa akọ-abo ninu awọn ọmọde ati awọn ẹya agbegbe miiran gẹgẹbi ibatan, ọjọ ori, ati ipo iṣelu ni igbagbogbo ni imudara.
Ọpọlọpọ awọn ijó ni o pin nipasẹ akọ-abo, nitori abajade ti awọn ajọṣepọ pẹlu iṣẹ-ṣiṣe ti o pin si abo, bakanna pẹlu awọn igbagbọ aṣa nipa awọn ipa ti akọ ati awọn ikosile abo.
Ọ̀pọ̀ àwọn ijó máa ń lo ohùn ènìyàn ní ọ̀nà orin kíkọ, kígbe, àsọjáde, ìkùnsínú, ọ̀rọ̀ kẹ́lẹ́kẹ́lẹ́, àti àwọn ìró ohùn mìíràn.
Ni agbegbe Afirika kan, wiwa papọ ni idahun si lilu ilu jẹ aye lati fun ara wa ni oye ti ohun-ini ati ti iṣọkan, akoko lati sopọ pẹlu ara wọn ati jẹ apakan lati ni apapọ ti igbesi aye ninu eyiti ọdọ ati agba, ọlọrọ ati talaka, ọkunrin ati obinrin ni gbogbo wọn pe lati ṣe alabapin si awujọ.
Awọn orin ati awọn ijó jẹ́ ọ̀nà ikọni ati igbega awọn iye awujọ, ayẹyẹ awọn iṣẹlẹ pataki ati awọn iṣẹlẹ pataki ti igbesi aye, ṣiṣe itan-ọrọ ẹnu ati awọn iwe kika miiran, ati awọn iriri ti ẹ̀mí.
Òpìtàn ijó Jacqui Malone ṣapejuwe bi awọn ẹgbẹ oriṣiriṣi ṣe nlo awọn ẹya ara ni awọn ọna ọtọtọ: " Anlo-Ewe ati Lobi ti Ghana n tẹnuba ara oke, nigba ti Kalabari ti Nigeria n funni ni asẹnti si ibadi. Awọn Akan ti Ghana lo ẹsẹ ati ọwọ ni awọn ọna pato. Awọn agbeka itusilẹ ti o lagbara ti pelvis ati torso oke ṣe afihan jijo ati akọ ati abo ni Agbor ."
O sumọ Hakeem Noor-ud-Din, Adèlè fun Mirza Ghulam Ahmad, nibi to ti kọ itan igbesi ayè rẹ pẹ̀lu akọle Mirqat al-Yaqin fi Hayati Nur al-Din ni iwọ didun meji, eyi ti ko ṣè tẹjade to ri iyipada si Sunni ẹsin islam.
Gbogbo dídẹnukọlè tàbí ìfàsẹ́yìn tí ó ṣẹlè ní ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ ìjọba Smith jẹ́ kí àwọn oní ìwé ìròyìn ròpé Harper ló máa rọ́pò ẹ̀.
Ní ọdún 1966, tí Smith gba ìwé iṣé padà lọ́wọ́ HMS Tiger pèlú alákòóso àgbà Gẹ̀ẹ́sì Harold Wilson, Herper ṣiwájú àtako rẹ̀ tí ó sì fa ìkọ̀sílẹ̀.
Harper fipòsílẹ̀ nínú ẹgbẹ́ Rhodesian Front ní ọdún 1968, láìpẹ́ sí ìgbà tí Smith yọó lóyè nítorí wípé Harper yànlè pẹ̀lú òṣìsẹ́ Gẹ̀ẹ́sì kan.
Ó padà di ọlọ̀tẹ̀ alákòóso àgbàm, tí ó ń jẹ́ kí gbogbo ìgbìyànjú Smith lati ri pé ìrẹ́pọ wà láàrin àwọn èèyàn dúdú nígbà ogun abẹ́lé ti ilẹ̀ Rhodesi dàbí ohun tí kò dára lójú àwọn ènìyan.
Lẹ́yìn ìgbà yìi, òṣèlú aráìlú bẹ̀rẹ̀ ní ilẹ̀ Zimbabwe Rhodesia ní ọdún 1979, lẹ́yìn ìparí ìjà láàrín ara wọn ní ọdun tó kọjá, Harper kọjá sí orílẹ̀ èdè Gùùsù Áfíríkà.
Harper lòdì sí ìfòpin sí ìjẹgàba Gẹ̀ẹ́sì lórí àwọn orílè èdè tó wà lágèègbè rẹ̀, ó sì dúró lé pé kí ìlú tí wọ́n tí gbààtọ́, orílè èdè Gùùsù Àfíríkà àti agbèègbè Àgùdà wà "wà lábẹ́ ìjọba òyìnbó aláwọ̀ funfun láíláí.
Ó darapọ̀ mọ́ òṣèlú pẹ̀lụ́ egbẹ́ òṣèlú Dominion Party ní ọdún 1958, tí ó sí jẹ mínísítà fún bíbómirìn, pópónàn àti àfúnpọ pópónà ní ìjọba ẹ́gbẹ́ òṣèlú Rhodesian Font ní ọdún 1962.
Ó jẹ́ olórí ẹgbẹ́ kan nínú RF, ó sọ fún orílẹ̀ èdè Rhodesia wípé kí wọ́n fòpin sí gbígba èèyàn dúdú làyé kí wón ṣe aṣojú ní ilé ìgbìmọ̀, ó sì gba "òṣèlú tí ó dàbí élẹ́yàmẹ̀yà".
Nígbà tí alákòóso àgbà Winston Field fipòsílẹ̀ ní ọdún 1964, Harper jẹ́ ìkan gbọ̀n nínú àwọn tó gbìyànjú àtí rọ́pò ẹ̀ lan Smith ló borí tí ó sì fí òhun sí ọfiisi alákòóso fún abẹ́lé.
William John Harper jẹ́ olóṣèlú, agbaṣẹ́ ṣisẹ́, àtí awakọ̀ òfúrufú ológun Royal Air Force tí ó jẹ́ ìránṣẹ́ óṣèlú ilẹ̀ Rhodesia láti ọdún 1962 sí 1968 tí ó tọwọ́ bọ ìwé tí ìlú náà fí gba òmìnira lati ọwọ́ Gẹ̀ẹ́sì ní ọdún 1965.
Wọ́n bíi sí ìdíilé olókìkí oníṣòwò Calcutta tí apá kan obí rẹ̀ jẹ́ Gẹ̀ẹ́sì tí ìkan tókù jẹ́ Índíà, Harper kàwé ní orílẹ̀ èdè Índíà àti ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì àti pé ó darapọ̀ mọ́ RFA ní ọdún 1937.
Ó jẹ́ ìyanu fún n nígbà tí Gẹ̀ẹ́sì fún Índíà lómìnirà ní ọdún 1947, ó kọjá sí Rhodesia lẹ́yìn tí ó fẹ̀yìntì nínú ajagun òfurufú lẹ́yìn ọdún méjì síi.
Wọ́n bí William John Harper ní Ọjó kejìlélógún Oṣù keje Ọdún 1916 sí Calcutta, Gẹ̀ẹ́sì Índíà, ìran olókìkí oníṣòwò ìgbà láyé láyé kan tí apá kan obí rẹ̀ jẹ́ Gẹ̀ẹ́sì tí ìkan tókù jẹ́ Índíà tí ó ń gbé ní ààyè ńlá kan tí ó sì ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú East India Company ní ọ̀rúndún méjìdínlógún àti ọ̀kàndínlógún sẹ́yìn.
Anthills ti Savannah waye ni orilẹ-ede Iwo-oorun Afirika ti o ni imọran ti Kangan, nibiti oṣiṣẹ ti oṣiṣẹ Sandhurst kan, ti a mọ ni Sam nikan ti a mọ ni “Ọlọrun Rẹ,” ti gba agbara lẹhin igbimọ ologun.
Achebe ṣe apejuwe ipo iṣelu nipasẹ awọn iriri awọn ọrẹ mẹta: Chris Oriko, Komisana fun Alaye ti ijọba; Beatrice Okoh, osise ni Ministry of Finance ati orebirin ti Chris; ati Ikem Osodi, olootu iwe iroyin kan ti o ṣe alariwisi ijọba naa.
Lẹ́yìn tí ó parí ilé ẹ̀kọ́, ó rí iṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí awakùsà, ó sì wá parí rẹ̀ ní àsẹ̀yìnwá-àsẹ̀yìnbọ̀ pẹ̀lú àwọn awakùsà mìíràn tí wọ́n lọ́wọ́ nínú ìkọlù .
Ni Oṣu Kẹfa ọjọ 22, Ọdun 2019, Masoja Msiza pelu Dudu Khoza ṣe igbekale Awọn ẹbun Orin Cothoza Ọdọọdun akọkọ ti o gbalejo nipasẹ ẹgbẹ agbabọọlu A cappella ti o bori pupọ Ladysmith Black Mambazo .
Fun pipaṣẹ ti o munadoko ti awọn ile-ẹkọ giga, Igbimọ imuse eyiti o pẹlu Igbimọ Awọn ile-ẹkọ giga ti Orilẹ-ede , Fund Trust Education Education ati awọn alabaṣepọ miiran ti o ni ibatan ni a ṣeto.
Igbimọ naa ṣe awọn ijumọsọrọ pẹlu awọn gomina ti awọn ipinlẹ fun awọn ile-ẹkọ giga tuntun ati ṣayẹwo awọn aaye ti a pinnu ṣaaju fifiranṣẹ ijabọ rẹ ni ọjọ 15 Oṣu kọkanla ọdun 2010.
Minnatullah Rahmani (Ni wọn bini ọjọ kèjè óṣu April, ọdun 1913 – ọjọ ògun, óṣu March ọdun 1991) jẹ́ ónimọ ẹsin musulumi sunni ti ilẹ India to jẹ akọkọ gbogbo akọwé ti igbimọ aladani ófin ti gbógbó musulumi ilẹ india.
Arakunrin naa jẹ Sajjada Nashin ti Khanqah-e-Rahmani, Munger ni 1361 AH ati ikan lara ọmọ ẹgbẹ igbimọ Darul Uloom Deoband ni ọdun 1955, ipo to ṣiṣẹ fun titi ọjọ iku rẹ.
Ni Agudugbun, Ranodu wo ina to n bo lati Iwo-Oorun, o wa ina naa, o si ba awon ode meji ti won n jona ninu ile won, awon ode ti won n pe ni Ofirigidi, okunrin Oke Orundun ati Ojoyeruku to je Olusin Eluku lati Ijebu Ode, won ki Ranodu kaabo.
Bákan náà, èèwọ̀ ni nígbà àjọyọ̀ “Osi” ní Ìjẹ̀bú-ode láti máa dún ìlù ọba, Gbedu àyàfi tí wọ́n bá kọ́kọ́ lù ní ojúbọ Ọbaruwa.
Ranodu alufa Oro pelu ore re Senlu Olupe-oku, Eluku ati Oloye Agemo, Omo iya re Adebusenjo Orederu, Ifa priest, slaves Osugbo, Oro Liworu, Oro Logunmogbo, Agemo Jamese, Agemo Esuwele and Eluku Meden-Meden with Obaship paraphernalia , gbogbo won lo kuro ni Ijebu-Ode papo, won si bere irin ajo na lati wa ijoba otooto.
Wọ́n gbọ́ràn sí Ọ̀rọ̀ Ifá, wọ́n ń bá ìrìn àjò wọn lọ, wọ́n sì rẹ̀ wọ́n lọ́nà, wọ́n pinnu láti sinmi, wọ́n sì fi ewé ọ̀pẹ ṣe ilé fún ìgbà díẹ̀.
Wọ́n tún fọ̀rọ̀ wá ọ̀rọ̀ ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò Ifá lọ́wọ́, Olódùmarè sì sọ fún wọn pé kí wọ́n máa rìnrìn àjò wọn lọ, Ranodu sì sọ ibẹ̀ náà ní Abatiwa tí ó tún jẹ́ abúlé títí di òní olónìí.
Lẹ́yìn tí Mumtaz Ali kẹ́kọ̀ọ́ yege ní ilé ẹ̀kọ́ ìkọ́wé Deoband, Mumtaz Ali kó lọ sí Lahore ó sì dá ilé itejade ìtàwé “Darul Isha’at” sílẹ̀.
Ni ọjọ́ kínní oṣù Kéje ọdún 1898, ó ṣe ìwé tí àkọọ́lẹ̀ rẹ̀ jẹ́ Tehzeeb-e-Niswan kan sílẹ̀ lábẹ́ olóòótú ìyàwó rẹ̀ Muhammadi Begum .
Ní ọdún 1898, ó bẹ̀rẹ̀ ilé iṣẹ́ kan tí ó ń tẹ ìwé-jáde tí a pè ní " Rifah-e-Aam Press " ní Lahore èyí tí ó jẹ́ àtẹ̀jáde àkọ́kọ́ ní Lahore tí olùdásílẹ̀ rẹ̀ jẹ́ Musulumi.
Ní 1905, ó bẹ̀rẹ̀ ìwé-àkọọ́lẹ̀ kan, tí a pè ní, Mushīr-e-Mādar , lẹ́hìn náà, ó ṣe ìwé tí àwọn ọmọdé tí àkọọ́lẹ̀ rẹ̀ jẹ́ Phūl ní 1909, ó sì fi ìpìlẹ̀ àwọn ìwé ọmọdé lélẹ̀ ní Urdu .
Sayyid Mumtaz Ali Deobandi ni wọ́n bí ní ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹsàn-án ọdún 1860, tí o sì papòdà ní ọjọ́ kẹẹ̀dógún oṣù kẹfà ọdún 1935.
Ìwé rẹ̀ Huquq-e-Niswan àti ìwé ìròyìn Tehzeeb-e-Niswan tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìyàwó rẹ̀ Muhammadi Begum ni a sọ pé wọ́n jẹ́ àwọn iṣẹ́ aṣáájú-ọ̀nà lórí ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin.
Ohun pataki kan ti o yori si idasilẹ Apapa Port Complex ni ipari ti oju -irin irin-ajo Iwọ -oorun pẹlu Eko gẹgẹbi ibudo akọkọ, lẹhinna, iwulo dide fun ohun elo kan lati kojọpọ ati gbigbe awọn ọja ni ọna boya ti Iwọ-oorun Naijiria ati awọn agbegbe Ariwa .
Ṣugbọn ni akoko yẹn, ọpọlọpọ awọn ibudo adayeba ti o wa ni ilu Eko ko dara fun awọn ọkọ oju omi nitori wiwa ti iyanrin adayeba ati awọn omi nla, idena yii fa ki awọn ọja lọ si Eko ni igba miiran ti a dari si ẹnu ọna Forcados .
Ni ọdun 1906, inawo olu-ilu nla kan ni eto isuna fun gbigbe ti ibudo Lagos ati kikọ awọn moles okuta meji lati jẹ ki iraye si awọn ọkọ oju omi okun, ni ọdun 1913, awọn iṣẹ imọ-ẹrọ ti pari ati pe awọn ọkọ oju omi ti n lọ si okun ni aye si ibudo Eko.
Lọ́dún 1919, wọ́n nawọ́ ọkọ̀ ojú irin tó ní ẹsẹ̀ bàtà 180 sí Apapa, ibi tí wọ́n ti pinnu pé yóò jẹ́ pápákọ̀ òpópónà Ìwọ̀ Oòrùn.
Ni ọdun 1926, lẹhin ipari ti awọn yara mẹrin ti o jẹ 1,800 ft ni gigun, Apapa bẹrẹ lati jẹ gaba lori awọn okun miiran ni Iddo ati Eko Island bibẹẹkọ gẹgẹbi awọn kọsitọmu ni gbigbe awọn ọja okeere.
Lẹhin opin Ogun Agbaye II, awọn iṣẹ imọ-ẹrọ afikun ti o yori si isọdọtun ti ilẹ fun awọn ohun elo ilẹ gẹgẹbi awọn ebute ọkọ oju-irin, awọn ẹru ẹru ati awọn ohun elo aṣa.
Ni asiko yii, iṣakoso ti eka ibudo naa ti tan kaakiri, Ẹka Marine ni o ni idiyele ti itọju aye, ibi ipamọ ati gbigbe awọn ọkọ oju omi, awọn ile-iṣẹ sowo ikọkọ ṣe awọn iṣẹ ina lakoko ti ile-iṣẹ ọkọ oju-irin tun ṣe awọn iṣẹ ibudo ni ipari rẹ.
Ẹka naa ni nọmba awọn ohun elo Apapa, Ifaagun Apapa Wharf Kẹta, Apapa Dockyard, Apapa Petroleum Wharf, Wharf Epo Ewebe Olopobobo, Ijora Wharf, Terminal Kirikiri Lighter, ati ebute omi ikudu inu omi Lily.
A ti gbe iṣakoso lọ si ijọba orilẹ-ede Naijiria lori fifun ijọba ti ara ẹni ati Ni ọdun 2005, eka naa ti pin si awọn ebute ati ti ṣe adehun fun awọn oniṣẹ aladani pẹlu NPA ti n ṣiṣẹ gẹgẹbi onile ati alakoso.
Ààyè tí ó pọ̀ síi mú kí èbúté náà túbọ̀ di aṣáájú-ọ̀nà nínú mímu ẹrù àti ní ìparí 1966, ó gbé ẹrù ti 1.9 mílíọ̀nù tọ́ọ̀nù.
Wón bi Olatunji-Bello sí agbegbe Ogbowo ni Idumota, ní ípiịnlẹ̀ Èkó ninu ìwọ̀ oòrùn tẹ́lẹ̀tẹ́lẹ̀ órilé èdè Naigiria ní ọjọ kẹta lelogun oṣù kẹrin, ọdun 1964.
Nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò kan pẹ̀lú The Nation, ó mẹ́nu kan pé òun di igbákejì ọ̀gá àgbà nítorí pé ó jẹ́ àkókò tí Ọlọ́run yàn fún òun.