polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Ní àtijọ́ ọdún Ògún ni eré àpíìrì wà fún, ṣùgbọ́n níwọ̀n ìgbà tí ó jẹ́ pé yíyí ni ayé ń yi, àwọn òṣèré náà wá ń báyé yí nípa pé kí wọn ṣẹ̀dá orin àpíìrì fún onírúurú àṣeyẹ tí a ó mẹ́nu bà níwáju.
Eré àpíìrì kún fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìmọ̀ àti òye tí ó fi ọgbọ́n, ìrònú, àkíyèsí, èrò, èèwò àti ìgbàgbọ́ àwa Yorùbá hàn.
Gẹ́gẹ́ bí àlàyé tí mo ṣe ṣáájú, ọ̀nà tí àwọn alápíììrì ń gbà ṣe eré wọn ni kí olórí eré máa lé orin fún àwọn elégbè tí yíò máa gbe orin tí ó bá dá.
Kò sí bátànì kan pàtó tí alápìíìrì gbọ́dọ̀ tẹ̀lé nínú eré nítorí pé bí ó bá ṣe wuni ni a ṣe ń ṣèmọ̀le ẹni Ní àpẹẹrẹ ìsàlẹ̀ yìí, alámọ̀ ni eléré àpíìrì yìí fi bẹ̀rẹ̀ erée rẹ̀.
Àwọn alápìíìrì tí ó ti dolóògbèé ni Ọ̀gbẹ́ni Àṣàkẹ́ Ìwénifá, Ajórùbú, Àjàlá, Olóyè Ọsọ́lọ̀ Òkunlọlá, Afọlábí Ọ̀jẹ̀gẹ̀lé.
Àwọn eléré àpíìrì tí ó tì ń ṣeré ní Ìjerò báyìí ni Èyéọwá Ọmọyẹyè, S.O. Fómilúsì tí ó sọ ìtàn bí eré àpíìrì ṣe bẹ̀rẹ̀ ní Ìjerò-Èkìtì.
Gẹ́gẹ́ bí mo ti fẹnu bà á ní ọ̀rọ̀ àkọ́sọ, ìbágbé pọ̀ àwọn èèyàn ni ó mú eré àpíìrì tàn kálẹ̀ ní Ìwọ̀ Oòrùn Èkìtì.
Àwọn ohun tí ó ya eré àpíìrì sọ́tọ̀ sí eré ìbílẹ̀ míràn ni, irúfẹ́ ìlù tí a ń lò fún eré yìí, ọ̀nà tí a ń gbà kọ orin àpíìrì àti bí ìlù tí a ń lò ṣe ń dún létí.
Nǹkan mìíràn tí ó tún ya eré yìí sọ́tọ̀ sí òmíràn nip é agbègbè Ìwọ̀ Oòrùn Èkìtì nìkan ni a ti ń ṣe irú eré yìí ní gbogbo ilẹ̀ káàárọ̀-oò-jíire.
ọ̀kọrin, atẹdùrù, àti Adarí orin ọmọ orílẹ̀-èdè Rọ́ṣíà, ó gbajúmọ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan nínú Ọ̀kọrin tí ó nípa jùlọ nínú orin ní sẹ̀ńtúrì ogún tó kọjá.
Àngólà, lóníbiṣẹ́ bíi Orílẹ̀-èdè Olómìnira ilẹ̀ Àngólà"' , jẹ́ orílẹ̀-èdè kan ní apágúsù Áfríkà tó ní bodè mọ́ Namibia ní gúsù, Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò ní àríwá, àti Zambia ní ilàòrùn; ìwọ̀òrùn rẹ̀ bọ́ sí etí Òkun Atlántíkì.
Lakoko ti o wa ni ile -iwe alakọbẹrẹ o tun kọ iṣẹṣọ, ṣugbọn lẹhin ti o kuro ni ile -iwe o di afẹṣẹja fun igba diẹ, lẹhinna ọkọ oju -omi ni Ọgagun Iṣowo.
Mo ni òòrùn tí à ń wò lókè taa rò pé ó kéré mo ló tóbi lọ́pọ̀lọpọ̀ ọ̀nà ju gbogbo ilé ayé lọ báyé yìí ṣẹ́ ń yípo òòrùn, bẹ́ẹ̀ náà lòsùpá ń yípó ayé Mo tún sọ fún wa wípé jínjìn ilé ayé sí òṣùpá tó ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́ọ̀rún mẹta, ó lé ẹgbẹ̀rún lọ́nà ogún kìlómítà 320, 000 kin.
Àlàfo tí à ń sọ yìí, bíi ojú sánmọ̀, ojú òfurufú ló ṣe rí ṣùgbọ́n ǹkan tí ó fi yàtọ̀ díẹ̀ ni pé kò sí atẹ́gùn nínú àlàfo yìí, kò sí kùrukùru òfuru jágédo lásán ni.
wọ́n dera wọn mọ́ àgá ni Àwọn tó yin rọ́kéẹ̀tí yìí sókè, wọ́n jìnnà pátápátá sí ibi tí Rọ́kẹ̀tì yìí wà, ẹ̀rọ̀ kọ̀mpútà ni wọ́n fí yìn ín bi wọ́n sẹ gbéná lé Rókẹ́ẹ̀tí yìí tí à ń pè ní Apollo 11 ni 1969 dó bá dún gbòà?
lọkọ̀ bá ṣí, Ó dòkè lójú sán mọ̀ Eré burúkú kí ọkọ̀ máa sáré ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá kìlómítà láàrín wákàtí kan. 10,000km/hr irú eré tí àwọn móto má ń sá lọ́nà ẹ́spùrẹ̀sì irú eré yìí lọ́nà ẹgbẹ̀rún kan leré tí rọ́kẹ́ẹ̀tì yìí bá lọ sínú òfurufú lọhun.
Àjá ni wọ́n kọ́kọ́ rán sínú àlàfo tí à ń sọ̀rọ̀ rẹ̀ yìí lọ́dún 1957 Làíkà lórúkọ tájá yìn ń jẹ́, nigba tájá yi padà tí ò kú ní wọ́n bá rán ẹnìkan ta n pe ni Yuri Gagarin lọ sínu àlàfo yìí, láti orílẹ̀èdè Russia láti mọ̀ bálàfo yì sẹ rí Yuri Gagarin lẹni àkọ́kọ́ tó kọ́kọ́ fò kúrò lórí ilẹ̀-àyé pátápátá lọ sinu àlàfo ta n pe ni space to wà láàrin Ilé ayé àtòṣùpá.
Lẹ́yìn èyí orílẹ̀ èdè America náà bẹ̀rẹ̀ sí ní rìnrìnàjò yii Ìgbẹ̀yìn gbẹ́yín orílẹ̀èdè America lọ́ sínú òṣùpá lọ́dún 1969 Neil Armstrong ati Edwin Aldrin si lẹni àkọ́kọ́ tí ó kọ́kọ́ wọnú ọ̀sùpá.
Bíi ìgbà tèèyàn bá yin ọta ìbọn, bi wọ́ń ṣé, má n yìn-ín nuu torí ó gbọdọ̀ le sáré dáadáa kío le jára rẹ̀ gbà kúro lọ́wọ́ ̣ òǹfà tí ń bẹ lórí ilẹ̀ aye, tí wọn á bá si yin mọ́to yìí kìí séèyàn kankan ní sàkání ibẹ̀, torí ooru, èéfín àti iná nló má ń jáde ní ìdí Rọ́kẹ̀ẹ̀tì yìí.
Fálọ̀lá jẹ́ òlùkọ̀táń ọ̀mọ́ ìlẹ̀ Naijiria áti ọ̀jọ̀gbọ̀ń ńìńù ẹ́kọ̀ ìmọ̀ Aláwọ̀dùdù .
Lọ̀wọ̀lọ̀wọ̀, ò jẹ́ òlùdárí Jácọ̀b átì Frances Sange Monssiker chair ńìpá ìńù rere sì ènìyáń èyì tì ò wá nì ìlè -ẹ́kọ̀ gìgá yùńífásìtí Austìń tì ò wá nì ilu Texas.
Ò tùń gbá òyé ìmọ̀ ìjìńlè ńì ọ́dùń 1981 ńìńù íwé ítáń Ni ílé-ẹ́kọ̀ gìgá yùńìfásítì tì Ọ̀báfẹ́mì tì òwá ńì ílè-ìfílè-òrìlẹ́dẹ̀ Ńáìjìríá.
Fálọ̀lá ọ̀mọ̀ ẹ́gbẹ́ ájùmọ̀ṣé tì ò gá jùlọ̀ nìpá iwe itan átì tì ìlé-ẹ́kọ̀ gìgá nìpá ìwé kìkọ̀ sí ẹ́ńìyáń tì òrìlẹ́ èdé Ńáìjírìá .
Ìwádì tì Ọ̀jọ̀gbọ̀ń Tòyìń Fálọ̀lá ńì ifẹ̀ sì jù ńì ìtáń áláwọ̀ dùdù látì bì ọ̀dùń 19th cẹ́ńtùrì ńìpà tì ìṣẹ́ ìlẹ́ ékò tì ìlù Ìbádáń; awọ̀ń ágbégbé tì ò ńì ifẹ́ sì pẹ́lù ńì Afrìká, Látì Amérìká átì òrìlẹ́ édé Ámẹ́rìká.
Lárá áwọ̀ń ékọ̀ tì Ọ̀jọ̀gbọ̀ń Fálọ̀lá tì kò ńì ìfíháń sì Íṣẹ́báyè Àfrìká, èyì tì á pìlẹ́ ṣé fùń awọ̀ń akẹ́kọ̀ Ni òríṣìrìṣí ìpìńlẹ́ ńìńù ẹ́kọ̀ imọ̀ Áfrìká.
Ńìgbátì ó má fì dì ọ̀dùń 1981, Fálọ̀lá tì dì òlùkọ̀ńì ńì ìlè ẹ́kọ̀ gìgá yùńìfásìtí tì ò fìdí kálẹ́ sì ìlé ìfẹ́ ńi ìlẹ́ Ńáíjìríá.
Adebanwi ṣisẹ́ gẹ́gẹ́ bíi oníròyìn gbogbogbo, òǹkọ̀wé, oníròyìn àti olótùú fún iléeṣẹ́ ìwé - ìròyìn kí ó tó darapọ̀ mọ́ Yunifásítì ti Ìbàdàn láti lọ kẹ́kọ̀ọ́ imọ̀ ajẹmọ́ṣèlú gẹ́gẹ́ bí Olùkọ́ àti aṣèwádìí.
Wọ́n yàn án ni Amúgbálẹ́gbẹ̀ẹ́ Ọ̀jọ̀gbọ́n ní ẹ̀ka ẹ̀kọ́ nípa àwọn Adúláwọ̀ ní ìlú Amẹ́ríkà àwọn Adúláwọ̀ papọ̀ ní Yunifásítì California, Davis lórí èdè Ìlú Amẹ́ríkà.
Ó jẹ́ Ọ̀jọ̀gbọ́n ajẹmọ́ ẹ̀ka ẹ̀kọ́ ni Awo, tí ó sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn olórí ilé ẹ̀kọ́ náà títí di oṣù Òkudù.
Wale Adebanwi kọ́kọ́ kẹ́kọ̀ọ́ gboyè nínú kọ́ọ̀sì àkọ́kọ́ ní Yunifásítì ti Èkó, ó sì tẹ̀síwájú láti kẹ́kọ̀ọ́ gboyè M.Sc àti Ph. D ni ẹ̀kọ́ ajẹmọ́ṣèlú ní Yunifasiti tí Ìbàdàn.
Àwọn Dutch gba ohun ìní ni ọdún 1598, wọn ṣe àgbékalè àwọn ibùgbé igba díẹ̀ fún àkókò tí ó fèrè to ọdún 120, ṣáájú kí wọn to fí akitiyan si lẹ ni ọdun 1710.
Mauritius / / mə ˈrɪʃ əs , m ɔː -/ mər-ISH - əs, mor- ; ; Mauritian Creole ), ni ifowosi Orílè-èdè Olómìnira ti Mauritius, jẹ́ orilẹ-èdè erékùṣù kan ní Òkun India ni nkan bíi si ìhà gúúsù ìlà-oòrùn ti ilè Áfíríka, ìlà-oòrùn ti Madagascar .
Délé Gíwá, Ray Ekpu, Dan Agbese ati Yakubu Mohammed ni wọ́n jọ pawọ́pọ̀ dá ilé-iṣẹ́ ìwé ìròyìn Newswatch" ní ọdún 1984, wọ́n sì gbé àpilẹ̀kọ akọ́kọ́ jáde ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kíní ọdún 1985, tí wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí ń pin ká ní oṣù kíní.
Délé gbé iṣẹ́ ìmọ̀ ìròyìn àti ìkóroyìn jọ jáde ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà pẹ̀lú ṣíṣàfikún ìgboyà àti ìtọpinpin nínú iṣẹ́ ìròyìn nígbà ayé rẹ̀.
Délé gbé àwòrán ojú Ààrẹ náà sí ojú ewé akọ́kọ́ ìwé ìròyìn náà ní ẹ̀mẹ́rin tí ó sì tún ń fẹnu àbùkù sọ tẹni bá ro wípé òun yóò ma da ìjọba Ààrẹ Babangida rà.
Ó sì wọ ilé-ẹ̀kọ́ ti Odùduwà College ní Ilé-Ifẹ̀ nígbà tí bàbá rẹ̀ ríṣẹ́ sí ibẹ̀ gẹ́gẹ́ bí alágbàfọ̀.
Délé tún lọ sílé ẹ̀kọ́ àgbà ní ìlú Amẹ́ríkà tí ó sì kẹ́kọ́ gboyè BA nínú ìmọ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì ní ulé-ẹ̀kọ́ Brooklyn College ní ọdún 1977.
Ó ṣiṣẹ́ ní ilé-iṣẹ́ ìwé ìròyìn ilẹ̀ Amerika tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ The New York Times gẹ́gẹ́ bí amúgbá-lẹ́gbẹ̀ẹ́ olóòtú ìwé ìròyìn náà fún odidi ọdún mẹ́rin gbáko ṣáájú kí ó tó padà sí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láti sìṣẹ́ nílé iṣẹ́ ìwé ìròyìn Daily Times tí ó wà ní ìlú Èkó.
Dele Giwa tí abísọ rẹ̀ ń jẹ́ Sùmọ́nù Ọládélé Baines Giwa jẹ́ ọmọ prílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí won bí ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹta ọdún 1947, tí ó sì papò dà ní ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù kẹwá ọdún 1986.
Sùmọ́nù Ọládélé Baines Giwa won bí ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹta ọdún 1947, tí ó sì papò dà ní ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù kẹwá ọdún 1986.
Wọ́n bí i ni Oṣù Kẹfà, ọdún 1944, ni ìlú Ìbàdàn, olú-ìlú ipinle Ọ̀yọ́, apá ìwọ̀ oòrùn Nàìjíríà sínú ìdílé Àkàngbé Adébọ̀wálé, tí ó jẹ́ àgbẹ̀.
Ilé ẹ̀kọ́ Secondary Modern School ló ti kẹ́kọ̀ọ́ níbi tí ó ti gba iwe ẹ̀rí West African School Certificate ní ọdún 1958 kí ó tó tẹ̀síwájú láti kẹ́kọ̀ọ́ sí i ní St. Peter's Teacher College níbi tí ó ti gba iwe ẹ̀rí Ìpele kẹtà nínú ètò ẹ̀kọ́ ni ọdún 1861.
Ó tún tẹ̀síwájú lọ sí Yunifásítì tí Ìbàdàn níbi tí ó ti gba Oyè ẹ̀ka Ajẹmọ́ṣẹ́ ọnà nínú èdè Gẹ̀ẹ́sì ni ọdún 1974, ọdún yìí náàni ó lọ ṣe ìsìn ìlú gẹ́gẹ́ bí àgùníbarọ̀ ni ọdún 1975.
Ọdún yìí ló darapọ̀ mọ́ Ajọ́ aráàlú tí ìwọ oòrùn Nàìjíríà gẹ́gẹ́ bí òṣìṣẹ́ ètò ẹ̀kọ́ kí ó tó wá di Olùkọ́ èdè Gẹ̀ẹ́sì ní Ibùdó káràkátà tí ìjọba Government Trade Centre, Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́.
Ó gba oyè Master's ní Ède Gẹ̀ẹ́sì, ọdún yìí lánàá ló darapọ̀ mọ́ Kọ́lẹ́jì Ẹ̀kọ́sẹ́ àwọn olùkọ́ni tí Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ gẹ́gẹ́ bí Olùkọ́ tí wọ́n sí gbé e lọ sí Polytechnic tí Ìbàdàn níbi tí ó ti ga dé ipò igbákejì Olórí láàrin ọdún 1999 àti 2003 lẹ́yìn tí ó ti gba oyè onímọ̀ ìjìnlẹ̀ èrò - nínú lítíréṣọ̀ àti Gẹ̀ẹ́sì ní Yunifásítì Ìlorin ní ọdún 1997.
jẹ́ òǹkọ̀wé àròsọ, akéwì, Ọ̀jọ̀gbọ́n, lámèyító, alákòóso ìyára ìsọlọ́jọ ìwé àti ìkàwé àti olùdásílẹ̀ Ibùdó àṣà àti ìyára ìsọlọ́jọ̀ ìwé àti ìkàwé Àjogúnbá Adúláwò ní Adéyípo, Ìbàdàn Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́.
A bí Síkírù Àyìndé Barrister nínú ẹb́i Sàláwù Balógun ní ìlú Ìb̀adàn, bàbá rẹ̀ Salawu Balógun jẹ́ Alápatà Ẹran, nígbà tí ìyá rẹ̀ jẹ́ Oníṣòwò pẹ́pẹ̀ẹ̀pẹ́.
Lẹ́yìn èyí ni ó lọ sí ilé-ìwé àkọ́ṣẹ́-mọṣẹ́ ti Yaba Polytechnic láti kọ́ nípa ìmọ̀ òǹtẹ̀wé àti àwọn iṣẹ́ ọwọ́ mìíràn.
Àyìndé Barrister bẹ̀rẹ̀ iṣé orin kíkọ láti ìgbà kékeré rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí 'Ají-Sààrì' tàbí Ají-wérẹ lásìkò Àwẹ̀ àwọn Musulumi; bí ó ṣe ń ṣiṣẹ́ rẹ̀ náà ló ń kọrin pẹ̀lú rẹ̀ .
Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Atẹ̀wé fún Ilé-Iṣẹ́ tí ó pọn ọtí Nigerian Breweries, lẹ́yìn náà ni wọ́n gbà gẹ́gẹ́ bí òǹtẹ̀wé ránṣẹ́ ní Ilé-Iṣẹ́ Ológun Ilè Nàìjíríà Nigerian Armylát̀arí akitiyan rẹ̀́, lásìkò ogun abẹ́lé.
Ó ṣíṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Ọmọ ogun ní Ẹ̀ka kẹwàá '10th Brigade' ti ìpín Kejì '2nd Division' ti Ilé-Iṣẹ́ Ológun Nàìjíríà lábẹ́ Ọ̀gágun 'Adéníran' ó sì jà fitafita ní Awka, Abagana àti Onitsha.
Lára àwọn iṣẹ́ rẹ̀ ni: Rain; Marching for Fausa ; Resurrections in the Season of the Longest Drought ; Two Horsemen tí wọ́n yàn gẹ́gẹ́ bí eré tí ó peregedé jùlọ ní London ní ọdún 1994.
Death Catches the Hunter àti Me and the Boys ; àti Oroonoko, Aphda Behn èyí jẹ́ ìṣe àtúndá ìwé náà adaptation ní ọdún 1997, ó ṣe àṣeyọrí Ìwé Chinua Achebe "Things fall apart" gẹ́gẹ́ bí dírámà.
Bandele ṣe iṣẹ́ àtúndá ìwé ìtàn àròsọ tara rẹ̀ The Street sí eré ìtàgé, The Street ní ọdún 1999, tí wọ́n fi lọ́lẹ̀ ni ọdún 2001 premiered in 2001, tí ó sì jáde nínú fọ́lọ́mù kìn-ín-ní àti eré onísẹ́ rẹ̀ Happy Birthday Mister Dekaand was published in tí ó gbé jáde ní 1999.
Bàbá rẹ̀ Solomon Bandele-Thomas jẹ́ àgbà-ọ̀jẹ̀ tí ó ṣe ìpolongo Burma ní ogun àgbáyé kejì nígbà tí Naijiria ṣì wà lábẹ́ àkóso àwọn Bìrìtìkó.
Ọdún méjìdínlógún àkọ́kọ́ ìgbésí ayé ni Bándélé lò ni àárín-gbùngbùn àríwá Orílẹ̀èdè kí ó tó wá lọ sí ìlú Èkó, ní ọdún 1987, ó kẹ́kọ̀ọ́ nípa eré onísẹ́ ni Yunifásítì Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ̀ Ilé - Ifẹ̀ , ó kọ ìwé ìtàn àròsọ rẹ̀ àkọ́kọ́.
gbégbá orókè nínú idije International Student Playscript ní ọdún 1989 pẹ̀lú iṣẹ́ rẹ̀ tí wọ́n kò tẹ̀ jáde Rain kí ó tó gba àmì ẹ̀yẹ British Council Lagos Award ní ọdún 1990 fún àkójọpọ̀ ewì.
Ó siṣẹ́ Olùkọ́ òǹkọ̀wé pẹ̀lú Iléeṣé Tíátà Talawa ni odun 1994 sí 1995, ,bákan náà ló ṣisẹ́ gẹ́gẹ́ bíi ọ̀ǹkọ̀tàn eré onísẹ́ pẹ̀lú Royal National Theatre Studio ní ọdún 1996 .
Ó ti kọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwé ìtàn àròsọ , ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú The Man Who Came in From the Back of Beyond ní ọdún 1991, bákan náà ni ó kọ àwọn eré onísẹ́ kí ó tó wá gbájúmọ́ fíìmù ṣíṣe.
Wọn bi Olúṣẹ́gun Ọbásanjọ́ ni Ojo Kaarun, Oṣù Kẹta, ọdun mẹtadinlojilẹdẹgbẹwa fún Amos Obaluayesanjo Bankole ati Asabi lilu Ìbògùn Ọláogun.
Lode oní àwọn ẹ̀sìn ìbílẹ̀ wọ̀nyí kò fi bẹ́ẹ̀ ranlẹ̀ bíi ti àtijọ́ mọ́, síbẹ̀ wọ́n ṣì ń bọ wọ́n lójú méjèèjì.
Ìjẹ̀bú-Òde jẹ́ ìlú tó gbajúmọ̀ nílẹ̀ Yorùbá ní Ìpínlẹ̀ Ògùn lápá ìwọ̀-oòrùn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Wọ́n ṣàwárí sílíkọ́nù fún ìgbà àkọ́kọ́ ní ọdún 1823, wọ́n sì fun ní orúkọ rẹ̀ Sílíkọ́nù ní ọdún 1808 láti ara , àti -ium , ọ̀rọ̀ tí gbẹ̀yìn yí ninú orúkọ rẹ̀ ni ó ń túmọ̀ wípé ẹ̀yà irin ni.
Ó ma ń wà gẹ́gẹ́ bí silixon dioxide tàbí silicates, nígbà tí ó jẹ́ wípé ìdá àádọ́rùn orí ilẹ̀ àgbáyé ni ó ní èròjà silicates minerals tí ó sì mú kí sílíkọ́nù ó ya mùrá ní orí-ilẹ̀ ayé lẹ́yìn afẹ́fẹ́ oxygen.
Púpọ̀ nínú àwọn tí wọ́n ń ṣe àmúlò sílíkọ́nù ni wọn kìí sábà ń yàá-sọ́tọ̀ kúrò lára àwọn èròjà ilẹ̀ tí ó ba wá ṣáájú kí wọ́n tó lòó, .
Sílíkọ́nù ṣe pàtàkì nínú ìsesí ilẹ̀ àti ewéko, bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé ìwọ̀nba diẹ̀ nínú èròjà sílíkọ́nù ni àwọn ẹranko nílò.
Bákan náà, rárà jẹ́ ọ̀nà kan tí a fi máa ń ṣe àpọ́nlé ènìyàn ju bí ó tí yẹ lọ, nígbà tí a bá sọ pé ó ṣe ohun tí ó dà bí ẹni pé ó ju agbára rẹ̀ lọ.
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ orúkọ ni a máa ń bá pàdé nínú un rárà ó sì dà bí ẹni pé àwọn orúkọ wọ̀nyí jẹ́ orúkọ àwọn ẹni àtijọ́ tí ó jẹ́ bí i baba ńlá ènìyàn tí ó ṣẹni sílẹ̀.
Gẹ́gẹ́ bí a ti rí i àti bí a ṣe gbọ́ láti ẹnu àwọn asunrárà tí a wádìí lọ́dọ̀ ọ wọ́n, àwọn àsìkò tí a máa ń sun rárà jẹ àsìkò ti a bá ń ṣe àríyá tàbí àjọyọ̀.
Gẹ́gẹ́ bí àwọn asunrárà Aláàfin ìlú Ọ̀yọ́ tí wo, ó jẹ́ ìwá àti ìṣe wọn láti máa lọ̀ ọ́ sun rárà fún Aláafìn ní àǹfin rẹ̀.
Ọjọ́ yìí ni ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdílé wá sí ààrin ìlú láti oko tí wọ́n ń gbé yálà láti wá ṣo ìpàdé e mọ̀lẹ́bí tàbí láti wá ṣe ohun pàtàkì míràn.
Ní Ọ̀yọ́ ní ọjọ́ Jímọ́ọ̀ Olóyin yìí, àwọn asunrárà náà yíò máa káàkiri ilé awọn Ọ̀yọ́ Mèsì àti àwọn ìjoyé ìlú yókù.
Bákan náà a gbọ́ pé ní ayé àtijọ́ ní ìgbà tí ogun wọ́pọ̀ ní ilẹ̀ Yorùbá, àwọn jagunjagun máa ń ní asunrárà tí í máa sun rárà tẹ̀ lé wọn bí wọn bá ńlọ sí ogun1.
Nítorí pé ọ̀rọ̀ iyìn àti ẹ̀pọ́n la máa ń bá pàdé nínú un rárà, èyí máa ń mú inú àwọn ènìyàn tí ó bá ń gbọ́ rárà náà dùn, orí a sì máa wu.
Gẹ́gẹ́ bí mo ti sọ nínú ọ̀rọ̀ àkọ́sọ àti bí òwe àwọn Yorùbá tí ó sọ wí pé “Ẹ̀ṣẹ́ kì í ṣẹ́ lásán”, bákan náà ni fún rárà, a kì í déédé sun rárà láìjẹ́ pé ó ni nǹkankan pàtàkì tí à ń ṣe.
Awon ara Spein debe ni 1499 won si bere isegun ati iseamusinibe, won fikupa tabi se ikoleru bi 90% awon eniyan ibe, nigbana ni won sedasile Ibasorun ile Grenada Tuntun (to ni ile odeoni Colombia, Venezuela, Ecuador, ariwaiwoorun agbegbe ile Brazil ati Panama) pelu oluilu re ni Bogotá.
Gbogbo agbegbe yi ni awon eya bi awon Chibchan ati awon Carib, awon yi ti awon ara Spein bori diedie boya pelu ijagun tabi nipa ibarepo, Nigbakana, awon arun ti awon ara Europe mu wa pelu won, bi sopanna, ati ija ibori ati ipalemo eya eniyan to n sele, fa diedie ki awon olugbe abinibi ibe o idin pupo.
Akoko itura naa wa fun awọn oṣu 3.8, lati June 15 si Oṣu Kẹwa 7, pẹlu iwọn otutu giga ojoojumọ lojoojumọ ni isalẹ 85 F. Oṣu otutu ti o tutu julọ ti ọdun ni Ede jẹ Oṣu Kẹjọ, pẹlu iwọn kekere ti 70 F ati giga ti 82 F.
Lẹ́yìn ìṣẹ́gun kalifu látọwọ́ àwọn Gẹ̀ẹ́sì lọ́dún 1903, oríṣiríṣi ẹ̀yà ara rẹ̀ ni wọ́n fi ṣe àdáṣe tí wọ́n sì darapọ̀ mọ́ ìjọba Àríwá Nàìjíríà.
Wọ́n ń pese irúgbìn bii jéró, okababa, àgbàdo, ìrẹsì, anoman, ege, ẹ̀pà, àti ẹ̀wà fún oúnjẹ, wọ́n sì ń pese àlìkámà, òwú, àti ẹfọ̀ jáde fún owó.
Iṣẹ́ ọnà abẹ́lẹ̀ bíi alágbẹ̀dẹ, aso híhun, pipa aso laro, gbígbẹ́ ona àti iṣẹ́ áwọ̀ tún kó ipa pàtàkì nínú ètò ọrọ̀ ajé àwọn ará Sokoto; nitori eyi, awọn agbegbe oriṣiriṣi bii Makera, Marina, Takalmawa ati Majema di pataki.
Bovil ṣapejuwe ni deede Sokoto gẹgẹbi ipo ti o lagbara, pẹlu awọn apata giga lati ila-oorun si ariwa-iwọ-oorun ati afonifoji kekere kan ni iwọ-oorun ati guusu iwọ-oorun ti o daabobo lodi si awọn ikọlu alagbara aimotele.
Irú àwọn eka bẹ́ẹ̀ ni ẹ̀ka Magajin Gari, ẹ̀ka Waziri, ẹ̀ka Sarkin Musulumi, ẹ̀ka Sarkin Adar, ẹ̀ka Magajin Rafi, àti eka Sarkin Zamfara.
Awọn alejo ti o ṣe pataki si ipinlẹ naa ni won ma n pe si ibi ayeyedurbar nla tabi kekere, ayeye ti o wa fun iwode ẹṣin ti a ṣe lọṣọ daradara ati awọn ibakasiẹ ti awọn ọkunrin ti o wo aso ogun ibile ati aso asa maa n gun.
Ni awọn ọdun 1820, Sokoto wa ni ipo giga rẹ ti aisiki ni ibamu pẹlu ipo giga ti awọn agbara 'awọn alaṣẹ' ni aarin kalifu, ti o n gba isakole lododun lati ọdọ gbogbo awọn fiifu ṣaaju ki agbara won to dinku.
Kóstá Rikà , lonibise o je Orile-ede Olominira ile Kosta Rika je orile-ede ni Arin Amerika, o ni bode mo Nicaragua ni Ariwa, Panama ni ilaorun ati guusu, mo Okun Pasifik ni iwoorun ati guusu ati mo Omi-okun Karibeani ni ilaorun.
Nitóri ipó tiwọn fi awọn óbinrin sini awujọ, aburó Buchi ló kọkọ lọsi ilè iwè ṣugbọn lẹyin arọwa fub awọn óbi buchi ni ó to lọsi ilè iwè missionary ti awọn óbinrin lẹyin ọdun kan ni Emecheta gba ẹkọ ọfẹ lati lọsi ilè iwè methodist ti awọn óbinrin ni Yaba.
Òrìṣà tó ò gún ewì rẹ̀ ni ewì alohùn nínú àṣà Yorùbá rẹ̀, èyí ló jẹ́ kí ìwọ̀nùbọ̀nú wà nínú iṣẹ́ rẹ̀ àti àṣà ewì àgbáyé yòókù, lára wọn ni Ilẹ̀ Adúláwọ̀, Amẹ́ríkà, Amẹ́ríkà - Látìnì, Éyísà àti Yúróòpù.
Ó táko ìdúnmokò mọ́ ọ̀rọ̀ sísọ bákan náà àwọn iṣẹ́ àtinúdá àti àròjinlẹ̀ ni ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìjàǹgbara òṣèlú, òmìnira àti ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àwọn Adúláwọ̀ àti agbègbè.
Ó ti gba ọ́pọ̀lọpọ̀ àmì-ẹ̀yẹ lára wọn ni àmì-ẹ̀yẹ ewì Ẹgbẹ́ àwọn Òǹkọ̀wé Orílẹ̀èdè Nàìjíríà , Àmì - Ẹyẹ Ewì Commonwealth, Àmì ẹ̀yẹ ewì Tchicaya U Tam'si àti àmì ẹ̀yẹ ewì ANA tòun ti iléeṣẹ́ Cadbury lẹ́ẹ̀mejì.
Ní ọdún 1991, Ọ̀sundare di akéwì Adúláwọ̀ onígẹ̀ẹ́sì àkọ́kọ́ láti gba àmì ẹ̀yẹ NOMA, bákan náà ló gba àmì ẹ̀yẹ Fonlon Nichols fún iṣẹ́ takuntakun àti ipa ribiribi rẹ̀ sí ìjàfẹ́tọ̀ọ́ ọmọnìyàn ní ilẹ̀ Áfíríkà.
Ní ọdún 2014, wọ́n gbà á wọlé sí National Order of Merit tíì ṣe ẹ̀yẹ tó ga jù ní Orílẹ̀èdè rẹ̀ fún ìmọ̀ tó tayọ àti ìseyorí àtinúdá.
Iléẹ̀kọ́ sẹ́kọ́ndìrì Yunifásítì ti Naijiria, Nsukka ni Adichie ti parí ẹ̀kọ́ sẹ́kọ́ndìrì rẹ̀ níbi tí ó ti ọ̀pọ̀lọpọ̀ àmì ẹ̀yẹ ajemọ́ akadá.
Ó kúrò ní Orílẹ̀èdè Nàìjíríà lọ sí United States lọ́mọ ọdún mọ́kàndínlogún láti lọ kọ́ ìmọ̀ ìbánisọ̀rọ̀ àti sáyẹ̀nsì òṣèlú ní Yunifásítì Drexel ní Philadelphia Pennsylvania.
Òǹkọ̀wé ni lára àwọn iṣẹ́ rẹ̀ ni ìwé ìtàn àròsọ, Ìwé ìtàn àròsọ kúkúrú àti ìwé ìtàn àròsọ ajẹmọ́ ìṣẹ̀lẹ̀ gidi.
Wọ́n ṣe àpèjúwe rẹ̀ nínú "Times in Literary Supplement" gẹ́gẹ́ bíi ẹni tí ó tayọ jùlọ nínú àwọn Òǹkọ̀wé elédè Gẹ̀ẹ́sì tí wọ́n jẹ́ ọ̀dọ́, tí ó sì ṣe àṣeyọrí láti fojú àwọn ọwọ́ ìran òǹkàwé tuntun mọ́ra sí lítíréṣọ̀ Áfríkà, pàápàá jùlọ ní ibùdó rẹ̀ kejì Nàìjíríà.
UPC de ipo giga ni opin ọdun 1964 nigbati adari DP ni ile igbimọ aṣofin, Basil Kiiza Bataringaya, kọja ilẹ ile igbimọ aṣofin pẹlu awọn ọmọ ile-igbimọ marun miiran, ti o fi DP silẹ pẹlu awọn ijoko mẹsan nikan.
Awọn ọrọ ifarabalẹ ti Obote kaakiri orilẹ-ede n gba gbogbo niwaju rẹ, ati pe UPC n bori fere gbogbo idibo agbegbe ti o waye ati jijẹ iṣakoso rẹ lori gbogbo awọn igbimọ agbegbe ati awọn aṣofin ni ita Buganda.
Ni ọdun 1869, Khedive Ismail Pasha ti Egipti, n wa lati fi awọn agbegbe kun ariwa ti awọn aala ti Lake Victoria ati ila-oorun ti Lake Albert ati "guusu ti Gondokoro," fi oluṣewadii ara ilu Gẹẹsi kan, Samuel Baker, ranṣẹ si irin-ajo ologun si Ilẹ-ilu.
Lẹ́yìn náà, àwọn ará Gẹ̀ẹ́sì dé sí orílẹ̀-èdè Uganda pẹ̀lú àròjinlẹ̀ kan lòdì sí ìjọba Bunyoro wọ́n sì bá ìjọba Buganda lọ́wọ́.
KY tun ṣe afihan agbara rẹ lati koju Obote lati inu ẹgbẹ rẹ ni apejọ UPC Buganda nibiti Godfrey Binaisa ti yọ kuro nipasẹ ẹgbẹ kan gbagbọ pe o ni atilẹyin KY, Ibingira ati awọn eroja anti-Obote miiran ni Buganda.
Obote tun fun Amin ni agbara diẹ sii - fifun u ni ipo Alakoso Ogun lori ẹniti o ni iṣaaju ti o ni ibatan si Buganda nipasẹ igbeyawo (o ṣee ṣe gbagbọ pe Opolot yoo lọra lati gba igbese ologun lodi si Kabaka ti o ba wa si eyi).
Obote lọ lori tẹlifisiọnu ati redio lati fi ẹsun kan Kabaka fun ọpọlọpọ awọn ẹṣẹ pẹlu bibeere fun awọn ọmọ ogun ajeji eyiti o dabi ẹni pe o ti ṣawari nipasẹ Kabaka lẹhin awọn agbasọ ọrọ ti Amin n gbero igbimọ kan.
Ni akoko ti o wa ni ifarahan lati woye ijọba aringbungbun ati awọn ologun aabo gẹgẹbi awọn "awọn ara ariwa" ti jẹ gaba lori - paapaa Acholi ti o nipasẹ UPC ni aaye pataki si awọn ipo ijọba ni ipele orilẹ-ede.
Ni ariwa Uganda awọn iwọn oriṣiriṣi tun wa ti awọn ikunsinu anti-Buganda, ni pataki lori “ipo pataki” ti ijọba ṣaaju ati lẹhin ominira, ati gbogbo awọn anfani eto-ọrọ ati awujọ ti o wa pẹlu ipo yii.
Ọgọ́rùn-ún lára ​​àwọn 250 arìnrìn àjò tí ó wà nínú ọkọ̀ náà ní ìpilẹ̀ṣẹ̀ ni wọ́n gbá wọn mọ́ra títí ìjagunbalẹ̀ Commando kan ní Ísírẹ́lì fi gbà wọ́n ní ọjọ́ mẹ́wàá lẹ́yìn náà.
Wọ́n fojú bù ú pé nǹkan bí ẹgbẹ̀rún méjì èèyàn ló kú nínú ogun tó parí nígbà tí àwọn ọmọ ogun ké sí àwọn ìbọn tó wúwo, tí wọ́n sì borí ààfin náà.
Awọn Kabaka ni igbagbogbo ni a gba bi aibikita ati aibikita si imọran lati ọdọ awọn oloselu Buganda ti o jẹ ọdọ ti o loye dara julọ iṣelu lẹhin Ominira tuntun, bii awọn aṣaaju ti o jẹ ambivalent si ohun ti n ṣẹlẹ niwọn igba ti awọn anfani ibile wọn ti tọju.
Ẹlẹẹkeji - awọn ologun aabo - awọn amunisin Ilu Gẹẹsi ti gba ọmọ ogun ati ọlọpa ti o fẹrẹẹ jẹ iyasọtọ lati Northern Uganda nitori pe wọn yẹ fun awọn ipa wọnyi.
Obote yi ara rẹ ka pẹlu awọn oloselu ariwa julọ - A. A. Neykon, Felix Onama, Alex Ojera - nigba ti awọn alatilẹyin Ibingira ti wọn mu ati sẹwọn pẹlu rẹ, paapaa lati Gusu - George Magezi, B. Kirya, Matthias Ngobi.
Èrò náà pé ìjọba ń bá àwọn Bantu jagun tún pọ̀ sí i nígbà tí Obote mú tí ó sì fi àwọn minisita Bantu tí wọ́n jẹ́ alátìlẹyìn Ibingira sẹ́wọ̀n.
Ẹgbẹ naa sibẹsibẹ jẹ ifọkanbalẹ alaimuṣinṣin ti awọn ifẹ, ṣugbọn Obote ṣe afihan ọgbọn nla ni idunadura wọn sinu ilẹ ti o wọpọ ti o da lori agbekalẹ Federal.
Awọn anfani iṣowo Ilu Gẹẹsi jẹ itara lati daabobo ipa-ọna iṣowo ti Nile, eyiti o jẹ ki ijọba Gẹẹsi fikun Buganda ati awọn agbegbe agbegbe lati ṣẹda Idaabobo Uganda ni 1894. : 3–4
Àwọn míṣọ́nnárì Gẹ̀ẹ́sì Gẹ̀ẹ́sì tí wọ́n dé sí ìjọba Buganda ní 1877 àti àwọn míṣọ́nnárì Kátólíìkì ilẹ̀ Faransé tẹ̀ lé wọn lọ́dún 1879.
Ipò yìí fa ikú àwọn Ajẹ́rìíkú Uganda ní 1885—lẹ́yìn tí Muteesa Kìíní àti ọ̀pọ̀ jù lọ ààfin rẹ̀ ti yí padà, àti Atẹle ọmọ rẹ ti o lodi si Kristiani Mwanga.
Pupọ ti Uganda jẹ olugbe nipasẹ Central sudanic ati Kuliak ti n sọrọ nipa awọn agbe ati awọn darandaran ṣaaju ki awọn agbọrọsọ Bantu de guusu ati awọn agbọrọsọ Nilotic ni ariwa ila-oorun ọdun 3,000 sẹhin ni 1,000 BC.
Ni 1894, Aabo Idaabobo Uganda ti dasilẹ, ati pe agbegbe naa ti gbooro sii ju awọn aala ti Buganda nipa fowo si awọn adehun diẹ sii pẹlu awọn ijọba miiran Ankole ni 1901, ati Bunyoro ni 1933 ) si agbegbe kan. ti o ni aijọju ni ibamu si ti Uganda ode oni.
Ipo ti Protectorate ni awọn abajade ti o yatọ pupọ fun Uganda ju ti agbegbe naa ti jẹ ileto bi Kenya adugbo, niwọn igba ti Uganda ti ni iwọn ijọba ti ara ẹni ti yoo jẹ bibẹẹkọ ti ni opin labẹ iṣakoso amunisin ni kikun.
Ekwensi lọ sí Government College ní Ìbàdàn, Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Achimota College ní Ghana àti Iléẹ̀kọ́ ìmọ̀ ajẹmọ́-igbó Ìbàdàn, leyin náà ló ṣisẹ́ gẹ́gẹ́ bí òṣìṣẹ́ asọ́gbó fún ọdún méjì.
Bákan náà ló lọ sí Ilé-ẹ̀kọ́ṣẹ́ Yaba Technical Institute, àti Iléẹ̀kọ́ nípa oògùn ní ìlú Èkó, Lagos School of Pharmacy àti Iléẹ̀kọ́ Chelsea nípa oògùn ní Yunifásítì ti London.
Wọ́n yan Ekwensi ní olórí ajẹmọ́-àwòmọ́ ní Iléeṣé Iroyin Orílẹ̀èdè Nàìjíríà , bákan náà ni ẹ̀ka ìròyìn yàn án sípò ni àsìkò ìjọba Olómìnira àkọ́kọ́.
Ekwensi di olóògbé ni ọjọ́ kẹrìn, Oṣù Ọ̀wàrà Ọdún 2007 ní Niger Foundation ní ìlú Enugu níbi tí ó ti lọ ṣe iṣẹ́ abẹ fún àìsàn tí wọ́n kó sọ di mímọ̀.
Ẹgbẹ́ àwọn Òǹkọ̀wé fẹ́ fún ní àmì ẹ̀yẹ ṣáájú ikú rẹ̀, wọn padà fi ṣe ìyẹ́sí fún un lẹ́yìn ikú rẹ̀
Ekwensi fẹ́ Eunice Anyiwo, wọ́n sì bí ọmọ márùn-ún pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọmọọmọ, lára wọn ni Cyprian Ikechi Ekwensi tí wọ́n sọ nù orúkọ bàbá bàbá rẹ̀ àti Adrianne tí i ṣe ọmọọmọ tí ó dàgbà jù
Ekwensi tí kọ ogúnlọ́gọ̀ àwọn ìtàn kéékèèké, eré onísẹ́ fún rédíò àti tẹlifíṣàn àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwé ìtàn àròsọ pẹ̀lú àwọn ìwé ọmọdé.
Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pe a rí àwọn ẹ̀rí bì í mélòó kan tí a fi lérò pé òtítọ́ ni ìtàn atẹ̀wọ̀nrọ̀ yìí, síbẹ̀ a kò lè fi gbogbo ara kà á sí òtítọ́ nítorí àwọn ìbéèrè kan wà tí a kò lè rí ìdáhùn fún bí a bá fi ojú ìmọ́ sáyéǹsí wò ó.
Níwọ̀n ìgbà tí ìdáhùn sí àwọn ìbéèrè yìí bá jẹ́ rárá, a jẹ́ pé ìtàn ìwáṣẹ̀ pẹ̀lú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ mẹ́rìírí tí a kàn ní láti gbà gbọ́ ni.
A gbà wọ́n pẹ̀lú ìgbàgbo, wọ́n jẹ́ ẹ̀kọ́ tó wà láti gbàgbọ́; a lè fi wọ́n ṣe ẹ̀rí àìmọ̀kan, iyèméjì tàbí àìgbàgbọ́. Ìtàn ìwáṣẹ̀ kún fún gbígba ohun kan gbọ́ láìwádìí, ọ̀wọ̀ wà fún wọn, wọ́n ṣáábà máa ń jẹ́ ìmọ̀ nípa Ọlọ́run àti ọ̀nà tí a ń gbà ṣe ẹ̀sìn. Àwọn ẹ̀dá pàtàkì inú wọn ni ẹranko, òrìṣà àti àwọn akọni nínú àṣà tí wọ́n ti kópa tó jọjú ní ayé àtijọ́ tàbí ayé mìíràn gẹ́gẹ́ bí ojú ọ̀run tàbí ìsàlẹ̀ ilẹ̀).
Ìtàn ti a kà nínú ìwé tí ó sì tún ṣe rẹ́gí pẹ̀lú èyí tí a gbà láti ẹnu àwọn abẹ́nà ìmọ̀ wa kò ju ìtàn méjì péré tí í ṣe ìtàn atẹ̀wọ̀nrọ̀ àti ìtàn Mẹ́kà.
Ìdí òtítọ́ rẹ̀ ni pé èdè Ifẹ̀ “ilẹ̀ ẹ́ fẹ̀” hàn nínú orúkọ tí wọn sọ ìlú náà tí í ṣe ilẹ̀ Ifẹ̀ tí ó di Ilé-Ifẹ̀.
Lọ́jọ́ tí wọn yóò sì jáde ní ìta ìjerò ní ibi tí ilé-ifẹ̀ ti wà ní òwúrọ̀ ọjọ́ lábẹ́ Igi ọdán àti pèrègún, ìta ìjerò yìí ni àwọn ọmọ aládé mẹ́rindínlógún yìí ti pínyà.
Ìtàn ìwáṣẹ ni àwọn ìtàn àròsọ tí àwọn ènìyàn àwùjọ ní ìgbàgbọ́ pé ó jẹ́ ìtàn òdodo nípa àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ àtijọ́)
kò sí ẹ̀dá alààyè tàbí ibùgbé tí ìtàn ìwáṣẹ̀ kì í dá lé, a sì gbọ́dọ̀ gbà á gẹ́gẹ́ bí wọ́n bá ṣe sọ ọ́ ni nítorí kò sí ẹni tí o lè jẹ́rì í sí i pé ìṣẹ̀lẹ̀ náà ṣe ojú òun.
Ìtì ọ̀gẹ̀dẹ̀ ni ìtàn ìṣẹ̀dálẹ̀ ìlú Ilé-Ifẹ̀, kì í ṣe ohun à á yọ àdá bẹ́; òdú sì ni, kì í ṣe àìmọ̀ fun oloko.
Ìdí ni pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìlú Ilẹ̀ Yorùbá ni wọn gbà pé Ilé-Ifẹ̀ ni àwọn ti lọ, èyí kò sì jẹ́ kí ìtàn ìsẹ̀dálẹ̀ ìlú Ilé-Ifẹ̀ ṣe àjòjì sí wọn.