polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Nígbà tí ó di ọjọ́ kíní oṣù Kẹwàá ọdún 2018, ó jáwé olúborí nínú ìdìbò abẹ́lé inú ẹgbẹ́ rẹ̀ pẹ́lú ìbò tí ó tó mọ́kàndínláàdọ́rún tí ó fi gbẹyẹ lọ́wọ́ akẹgbẹ́ rẹ̀ tí ó ń jẹ́ Muhammed Jibrin Barde láti díje sípò Gómìnà ní ọdún 2018.
Wọ́n kéde Yahaya gẹ́gẹ́ bí ẹni tó jáwé olúborí nínú ìdìbò sípò gómìnà ìpínlẹ̀ Gombe náà ní ọjọ́ kẹsàán oṣù kẹta ọdún 2019 lẹ́ni tó mókè pẹ̀lú iye ìbò tí ó tó 364,179 láti fi fẹ̀yìn alatako rẹ̀ Sẹnetọ Usman Bayero Nafada láti inú ẹgbẹ́ Peoples Democratic Party , tí ó ní ìbò 222,868.
Ilé tó wó lulẹ̀—èyí tí wọ́n fẹ́ wó —wà ní ipò tí kò bójú mu, ṣùgbọ́n wọ́n ń lò ó lọ́nà tí kò bófin mu láti fi gbé àwọn ilé iṣẹ́ ìṣòwò, àwọn ilé gbígbé, ilé ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ kan, àti ilé ìtọ́jú.
Iparun ti ile-iṣẹ naa pa ọpọlọpọ eniyan ati pe o fi awọn eniyan ogofa silẹ ni idẹkùn ninu awọn wóro; ọpọlọpọ ninu awọn ti o ni idẹkùn jẹ ọmọde lati ile-iwe alakọbẹrẹ ti ilẹ kẹta.
Gẹ́gẹ́ bí àwọn olùgbé àdúgbò náà ṣe sọ, wọ́n mọ̀ pé ilé náà kò dára, tí Ambode sì fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé ìsàlẹ̀ ilẹ̀ méjèèjì ilé náà ti fìdí múlẹ̀.
Ambode sọ pe ọpọlọpọ awọn ile ti o wa ni agbegbe naa ni o ni iwe-ẹri "ibanujẹ" ati pe wọn ti samisi fun ikọlu, ṣugbọn awọn onile tako ipa ti ijọba lati wó awọn ile naa, ti pinnu lati tun wọn ṣe fun lilo siwaju sii.
Ni Oṣu Kẹta Ọjọ ketala, Ọdun 2019, ile alaja mẹta kan ni agbegbe Ita Faaji ni ilu Eko, Naijiria jiya idarudagbe kan ti o pa eniyan 20 ti o si fi diẹ sii ju ogoji lọ ni idẹkùn.
Gẹ́gẹ́ bí ìtàn ṣe sọ, ìmọ̀ aáyan-ògbufọ̀ ti wà, ó pẹ́ gẹhgẹ́ bí "ìwòye" , títí tí ó fi dé ọ̀gangan pé àwọn àṣàrò tí ó jẹmọ́ aáyan-ògbufọ̀ tí kò fi ti ìwòyè kò di ìtẹ́wọ́gbà gẹ́gẹ́ bí àṣàrò nípa aáyan-ògbufọ̀ rárá.
Nígbà tí àwọn òǹpìtàn nípa ìmọ̀ aáyan-ògbufọ̀ tọpasẹ̀ èrò ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ àwọn èrò ilẹ̀ Apá Ìwò-oòrùn nípa aáyan-ògbufọ̀, bí àpẹerẹ, wọ́n máa ń lọ ìbẹrẹ̀pẹ̀pẹ̀ rẹ̀ mọ́ ọ̀rọ̀ gbájúmọ̀ sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ nì Cicero nípa bí ó ṣe ṣàmúlò aáyan-ògbufọ̀ láti inú èdè Greek sí Latin láti jẹ́ kí ipá ìṣọwọ́sọ̀rọ̀ rẹ̀ lè gbèrú si — èyí tí ó jẹ́ ìbẹ̀rẹ̀ ohun tí Jerome padà pè ní aáyan-ògbufọ̀ ìfòye-dí-òyè.
Ìtàn ìṣàpèjúwe àwọn tapítà ní Egypt tí Herodotus sọ ní ọ̀pọ̀ sẹ́ntúrì sẹ́yìn kì í ṣe èyí tí wọ́n gbà lẹ́rò ní ìlànà ìmọ̀ aáyan-ògbufọ̀ — ní apá kan torí kò fi ìlànà aáyan-ògbufọ̀ ṣíṣe sílẹ̀ fún àwọn ògbufọ̀ láti mọ ìlànà ṣíṣe ìgbufọ̀.
Èdè ìperí yìí "translation studies" jẹ́ èyí tí onímọ̀ ọmọ ilẹ̀ America tí ó Amsterdam ṣe ibùjókòó ni James S. Holmes fi lọ́lẹ̀ nínú bébà akadá rẹ̀ ti ọdún 1972 "The name and nature of translation studies", èyí tí ó di ìtẹ́wọ́gbà gẹ́gẹ́ bí ọ̀pákùtẹ̀lẹ̀ ọ̀rọ̀ fún ẹ̀ka-ìmọ̀ náà.
Àwọn tí wọ́n ń fi èdè Gẹ̀ẹ́sì kọ̀wé máa ń lo èdè ìpérí "translatology" lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan láti pè ìmọ̀ aáyan-ògbufọ̀, èdè ìperí tí ó sì bá èyí mu nínú èdè Faranse ni "traductologie" .
Ní United States, ó tẹ́ wọn lọ́rùn láti lo èdè ìperí "ìmọ̀ aáyan-ògbufọ̀ àti tapítà" (gẹ́gẹ́ bí ó se wà nínú American Translation and Interpreting Studies Association), Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìṣẹ̀dálẹ̀ ìmọ̀ yìí ní Europe náà máa ń sọ̀rọ̀ tapítà gẹ́gẹ́ bí àkóónú ìmọ̀ aáyan-ògbufọ̀ (gẹ́gẹ́ bí ó ṣe wà nínú European Society for Translation Studies Àjọ Ìmọ̀ Aáyan-ògbufọ̀ ti ilẹ̀ Europe).
Ìmọ̀ Aáyan-ògbufọ̀ jẹ́ ìmọ̀ iṣẹ́ alákadá tí ó kó ọ̀pọ̀ ọ̀wọ́ pọ̀ tí ó sì ń dojú kọ lílo ètò tíọ́rì, àpèjúwe àti ìṣàmúlò ìgbufọ̀ ṣíṣe, tapítà, àti ìsọdonílé.
Gẹ́gẹ́ bí ẹ̀ka ìmọ̀ ọlọ́pọ̀ ẹ̀ka, aáyan-ògbufọ̀ ṣe ọ̀pọ̀ ìmọ̀ láti inú àwọn ẹ̀ka-ẹ̀kọ tí wọ́n ṣe ìrànwọ́ fún aáyan-ògbufọ̀.
Lára àwọn wọ̀nyí ni ìmọ̀ ìṣàfiwéra lítíréṣọ̀, ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì kọ́mpútà, imo-itan, ìmọ̀ ẹ̀dá-èdè, ìmọ̀ àjọṣepọ̀ èdè, ìmọ́doyè, ìmọ̀ ìfara-fohùnsọ, àti ìmédèbágbàmu.
Ọja ẹja yii ti o wa ni ilana jẹ eyiti o tobi julọ ni Ilu Eko ati pe o ti dagba ju ilu Epe paapaa bi o ti jẹ pe ọjọ ti iṣẹ aṣẹ ọja naa jẹ ọjọ 10 Oṣu kọkanla 1989.
tí ó ta ilẹ̀ tí ó wà fún ìjọba ìpínlẹ̀ – Ẹbí Oluwo nígbà tí “Olóyè” tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ń pè ní , jẹ́ oyè ìbílẹ̀ ti Oluwo.
Àwọn òbí rẹ̀ gbàgbọ́ nínú fífún ọmọ ní́ ẹ̀kọ́ ìwé, yálà ọkùnrin tàbí obìnrin béè náà ni wọ́n ń pín iṣẹ́ láàárí ọmọkùnri àti ọmọbìnrin.
Ìmọ̀ nípa ìṣirò gan-an ni ó wù ú lọ́kan láti ṣe ṣùgbọ́n Ajakaiye sọ́ pé òun kọ́ nípà físíìsì nítorí pé yóò ran orílè-èdè òun lọ́wọ́.
Wọ́n ṣe àtẹ̀jáde awòrán rẹ̀ ní àpérò náà pẹ̀lú àwọn onímọ̀ físíìsì orílẹ̀-èdè Ebun Adegbohungbe, nínú àbájáde The Woman Engineer lórí àpérò náà ní oṣù kéje, ọdún 1967.
Wọ́n bí Deborah Enilo Ajakaiye ní ìpínlẹ̀ Plateau ní apá Àríwá Nàìjíríà ní ọdún 1940 bẹ́ẹ̀ náà ló jẹ́ onímọ̀ nípa físíìsì ilé-ayé.
Ni osu keji odun 2015, o se orin kiko ti ori itage gegebi olorin agbeya fun igba akoko ni Mali, ni Festival Sur Le Nigerni Segou, nibi ti oti korin pelu ore e ti ojo tope ati ani ti on wo awo kose e, Oumou sangare, Bassekou Kouyate ati opolopo awon olorin ti o wa lati ilu Mali.
O je gbajumo fun ohun aladun Ede Bambara ni oma fin korin, ede yi je ede abinibi ti Mali, orin e sima da lori igbani niyanju bi asa titi awon Wassoulou DIawara ti korin pelu awon omo orile ede Mali ati awon olorin agbaye bi Cheik Tidiane Seck, Oumou Sangare, AfroCubism, Dee Dee Bridgewater , ati the Orchestre Poly Rythmo de Cotonou.
Awon orin e alakoko ti o fi lole, Fatou lati owo World Circuit records ni osu kesan odun 2011 Nonesuch Records fi Kanou EP kale ni ori ayelujara ni Àríwá Amẹ́ríkà ni ojo ketadinlogbon osu kesan odun 2011 won si fi awon orin Fatou ni ojo kejidinlogbon osu kejo odun 2012.
Wọ́n fi orúkọ rẹ̀ sílẹ̀ lẹ́ẹ̀mejì fún Grammy Award titi ogótalélọ́kan fún Awo orin agbaye ti o da ju fún àwo orin rẹ̀ Fenfo àti fún orin ijó tí ó dára jù nípasẹ̀, Ultimatum eléyìí tí Disclosure gbà lálejò lórí orin náà
Ó ti rí yíyàn lẹ́ẹ̀kan rí fún ẹ̀ka ti òṣèré tí ó dára jùlọ níbi ayẹyẹ Reel Awards ní ọdún 1998 fún ipa rẹ̀ nínu fíìmù All About Eré àti lẹ́ẹ̀mejì fún ẹ̀ka ti òṣèré amúgbálẹ́gbẹ̀ẹ́ tí ó dára jùlọ níbi ayẹyẹ AMAA Awards ní ọdún 2007 àti 2009 fún àwọn ipa rẹ̀ nínu Sitanda àti Across The Niger.
Wọ́n sì tún ti kéde rẹ̀ rí gẹ́gẹ́ bi òṣèré tí ó dára jùlọ ní ipa asíwájú níbi ayẹyẹ GIAMA Awards tí ó wáyé ní ìlú Houston Texas ní ọdún 2013, àti gẹ́gẹ́ bi òṣèré tí ó dára jùlọ ní ipa asíwájú níbi ayẹyẹ Nollywood Movie Awards ti ọdún 2014 fún ipa rẹ̀ ti Ovo, nínu eré aṣaragágá Torn.
Wọ́n tún yàán fún àmì ẹ̀yẹ míràn ní ọdún 2016 fún ipa asíwájú tí ó kó gẹ́gẹ́ bi Dr. Elizabeth nínu fíìmù Ebony Life aláṣeyọrí kan ti ọdún 2015 tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ FIFTY.
Ó ṣe àgbéjáde àti àgbékalẹ̀ ètò kan tí ó dá lóri oge ṣíṣe àti ọ̀rọ̀ ìgbésí ayé tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Oge With Iretiola" fún ọdún mẹ́wàá, ó sì tún ṣe atọ́kùn ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ètò tẹlifíṣọ̀nù bíi Morning Ride pẹ̀lu Today lóri ìkànnì STV àti Nimasa This Week lóri ìkànnì Channels TV .
A bí Doyle ní ọjọ́ 3 Oṣù Karùn-ún Ọdún 1967 ní Ìpínlẹ̀ Òndó ṣùgbọ́n ó lo àwọn ìgbà èwe rẹ̀ pẹ̀lú ẹbí rẹ̀ ní Boston, orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.
Lẹ́hìn tí ó padà sí Nàìjíríà, ó lọ sí Ilé-ẹ̀kọ́ Christ's School ní Adó Èkìtì ó sì parí ilé-ìwé gíga Yunifásitì ti Jos pẹ̀lú oyè ní Eré Tíátà.
Fún ìgbà tó ti lé ní ogún ọdún ní ìdi iṣẹ́ eré ìdárayá ti Nàìjíríà, Ìrètíọlá ti ní lórúkọ rẹ̀, àwọn iṣẹ́ lọ́lọ́kan-ò-jọ̀kan láti orí ìpele dé tẹlifíṣọ̀nù àti fíìmù.
o nireti pe ile-iṣẹ ounjẹ yoo ṣaṣeyọri awọn ipadabọ ti o ga julọ fun awọn agbe ati awọn oludokoowo agribusiness, ge ọpọlọpọ awọn agbedemeji ati ilọsiwaju iraye si sisẹ ilọsiwaju ati awọn iṣẹ apoti.
nigba ti pari, ajo ti wa ni o ti ṣe yẹ lati pese diẹ ẹ sii ju milionu marun onibara pẹlu owo ati ogbin iye awọn ọna šiše, bi o ti rii daju wipe diẹ ẹ sii ju mẹwa miliọnu Lagos yoo pese ounje ti ko ni idilọwọ fun o kere 90 ọjọ ilẹ ni akoko ti aini.
Adam A Zango tí wọ́n tún mọ̀ sí Gwaska, jẹ́ òṣèré,olùgbéré-jáde, adarí eré, olùkọ̀tàn, olórin ọmọ ẹ̀yà Hausa ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Púpọ̀ nínú àwọn adarí eré ní agba Kannyeood ni wọ́n ń gbóríyìn fún látàrí bí ó ṣe lè kópa dáradára ní inú ipa èyíkéyí tí wọ́n bá fún wípé kí ó ṣe.
Zango dara pọ̀ mọ́ Kanywood ní ọdún 2001gẹ́gẹ́ akọrin, amọ́ tí ó lo ànfaní yí láti bẹ̀rẹ̀ sí ń kópa nínú àeọn eré orí-ìtàgé gbogbo.
Wọ́n fi Adam A. Zango sí ọgbà ẹ̀wọ̀n fún bí ó ṣe lu òfin ìkànìàn ní ti ọdún 2007 látàrí orin rẹ̀ tí ó gbé jáde lórí ètò ìkànìyàn tí àkòrí rẹ̀ ń jẹ́ Bahaushiya.
Folashade tí wón bí sí ìlú Katsina jẹ́ ọmo ìpínlè Oyo, ti ó lọ sí ilé ìwé Alákọ́bẹ̀rẹ̀ tí Fásitì Ibadan tí wọn pè ní University of Ibadan Senior Staff School ní ọdún 1972 sí 1978.
Chief Magistrate Folashade Adekoke Adesiyan Olubanjo jẹ́ Adájọ Àgbà tí wọn bí sí Ìpínlè Katsina ní orílé èdè Nàìjíríà, tí ó sì ṣe ìsìn fún ìjọba láti ọọ́ kíni oṣù kẹjọ odun 2003 tí di ọdún 2009.
Fún àwọn èèyàn to ṣẹ̀ṣẹ̀ wọlé, ọ̀wọ́ àwọn ọmọ-ológun ẹlẹ́ẹ̀kẹtàdínláàádọ́wàá àti ẹlẹ́ẹ̀kejìdínláàádọ́ẁá máa ń gba ẹ̀kọ́ fún ọ̀sẹ̀ méjìlélógún.
Àfojúsùn àwọn ọ̀wọ́ yìí ni láti ṣe ìyípadà fún àwọn ará-ìlú láti di ọmọ-ológun tó já fáfá, tó kúnjú òṣùwọ̀n, tó ní ìwà ọmọ-ológun, tó dúró ire, tó níwà gidi, tó sì ń ṣiṣẹ́ dédé kí wón ba lè nì ìtẹ́wọ́gbà sínú ẹgbẹ́ náà.
Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ yìí wà fún ìgbaniníyànjú àti ẹ̀kó tó yè koro, kí wọ́n ba lè nímọ̀ nípa ìbọn lílò àti ìmọ̀ọ́ṣe nìgbogbo ọ̀nà.
Ọ̀wọ́ àwọn ọmọ-ogun yìí tún máa gbé Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ kalẹ̀ fún ìmọ̀ níní nínu ogun orí òfurufú àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Aina Ejo oludasile ijọba Ikosi bi Taiwo ati Kehinde ni ọdun 1795, Kehinde bi Bakare Onikosi, Rufai Oloyede ati awọn miiran Taiwo-Olowo bi Jesufu Oke Taiwo, Joseph Ogunlana Taiwo, Funmilayo Taiwo ati ẹni ti o kẹhin ti o di Ọba ofin Ikosi igbalode akọkọ - Oba Adegboyega Taiwo ti won bi ni 1901 ti o si joba laarin 1996 ati 2006.
Nígbà tí ìjọba ìbílẹ̀ Kosofe dá sílẹ̀, ó fi ipò alága mú kó tó di pé wọ́n fi Oba Bashiru Olountoyin Saliu, Oba ti Oworonshoki, tí ó fi ipò rẹ̀ sípò fún un lọ́dún 1998.
Awọn igbasilẹ fihan pe ọmọ-alade Ikosi ti o wa ni gbangba kọ lati ṣe idiwọ idagbasoke Ikosi/Isheri fun ere ti ara ẹni nigba ti o wa ni ọfiisi nitorina o jẹ ki o jẹ olori igbimọ ti o gbajumo julọ ati ọkan ninu awọn igbimọ ti o lagbara julọ ati ti o duro ni ilu Eko.
Àṣà ìbílẹ̀ sọ pé orúkọ 'Ikosi' jẹ́ ọ̀rọ̀ kúkúrú nínú ọ̀rọ̀ náà 'Kosi Kosi' tó ń tọ́ka sí ọ̀rọ̀ àwọn àlejò àkọ́kọ́ fún àwọn àlejò pé wọn kì í kó nǹkan wọn jọ lọ́wọ́ àwọn àlejò.
Ní ọdún 1907, Ilé-ìwé àwọn ọmọbìnrin ti Èkó, tí wọ́n wá ń pè ní Wesleyan Girls High School, tí ṣíṣí rẹ̀ wá nípasẹ̀ ìgbìyànjú rẹ̀ ní fífún ohun-ìní kan tí ó yá ilé-ìwé náà.
Ní ọdún 1913 ó dá ilé-iṣẹ́ gbígbé ọkọ̀ àyọ̀kẹ́lẹ́ àkọ́kọ́ ní Èkó, èyí tí ó jẹ́ Anfani bus service, ó sì ní àwọn ọkọ̀ ńlá mẹ́ta, tàkìsi mẹ́ta àti ọkọ̀ akérò mẹ́fà tí ń ṣiṣẹ́ ní ọdún 1915.
Sàró Obasá kan ni wọ́n bí gẹ́gẹ́ bí i ọ̀kan lára àwọn ọmọ Richard Beale Blaize, ọlọ́rọ̀ àti ọlọ́jà olóṣèlú, àti ìyàwó rẹ̀ Emily Cole Blaize.
Ó lo àwọn ọdún ìgbékalẹ̀ rẹ̀ ní ìlú Èkó, níbití bàbá rẹ̀ ti ṣe àtẹ̀jáde àwọn ìwé ìròyìn ti orílẹ-èdè The Lagos Times ati Gold Coast Colony Advertiser àti The Lagos Weekly Times.
Charlotte Olajumoke Ọbasá (tí orúkọ ìbí rẹ̀ ń jẹ́ Blaize; Ọjọ́ keje oṣù kìíní, ọdún 1874 sí Ọjọ́ ẹ̀tà lè lógún oṣù kẹwàá ọdún 1953) jẹ́ ẹni àrà ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti onínúure.
Ó sìn ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbìmọ̀ ìjọba ìpínlẹ̀ lẹ́yìn náà ó sì jẹ́ orúkọ rẹ̀ ní Alámójútó Ìgbìmọ̀ Agbẹ̀ ní ẹ̀ka ìjọba ìbílẹ̀ kan ní Ìpínlẹ̀ Anambra.
Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìyá ìyàwó Ìjàpá ti bù ọbẹ̀ ẹ̀fọ́ òṣíkí tí ó ni eran ìgbé ninu àti iyán wá fún Ìjàpá, ìyẹn kò tẹ́ ẹ lọ́run bíi ẹ̀bẹ tó pọ́n rẹ́dẹ́rẹ́dẹ́ pẹ̀lú epo lori.
Lẹ́yìn tí Ìjàpá ti jẹun tó yó tan, ó sì ń gbèrò láti jẹ ẹ̀bẹ, kété tí wọ́n sọ̀ ọ́ kalẹ̀ sínú yàrá; Ìjàpá sọ́ wọn lọ́wọ́ lẹ́ṣẹ̀ ó ṣí fìlà rẹ̀ o bu ẹ̀bẹ síi.
Yáńníbo, ìyàwó Ìjàpá ti lọ sí ilé won nígbàtí ètò ìgbéyàwó náà ti ku bíi ọjọ́ méje láti lọ ṣe àmójútó, bẹ́ẹ̀ni Ìjàpá ọkọ rẹ̀ gbaruku tìí fún gbogbo ìnáwó tó máa na.
Nígbàtí ọjọ́ ko, Ìjàpá náà yọjú si wọn ní ilé àná rẹ̀ láti bá wọn ìpalẹ̀mọ́: wọ́n t'ojoko wọn kọ́ àtíbàbà, wọ́n sètò onílù.
Àwọn obìnrin ṣètò oúnjẹ lórísirísi: ẹ̀bẹ,ẹ̀wà, eran díndín, íyán gúngún,dòdò, àkàrà, iṣu àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ.
Nígbà tí Ìjàpá ṣe tán, ó wẹ̀, wọ́n fún ní yàrá kan tí o kagùn sí ilé oúnjẹ pé kí ó sùn díè kó tó di alẹ́ tí ètò ìgbéyàwó máa bẹ̀rẹ̀.
Nígbàtí yóò fi délé ooru ẹ̀bẹ gbígbóná ti bó ìwọ̀nba irun tó wà lórí rẹ̀, ẹ̀bẹ kò ṣe jẹ mọ́, irun ti kún inú oúnjẹ náà, orí ti bó fálafàla.
Festac Town, ti a mọ tẹlẹ bi “Festival Town” tabi “Abule Festac”, jẹ agbegbe ibugbe ti a ṣe apẹrẹ lati gbe awọn olukopa sinu ajọdun Agbaye Keji ti Iṣẹ-ọnà Dudu ati Asa ni ọdun 1977 .
pẹlu awọn ile ibugbe igbalode 5,000 ati awọn ọna pataki meje, ilu naa jẹ apẹrẹ daradara lati gba diẹ sii ju awọn alejo 45,000 ati awọn alaṣẹ ati awọn alaṣẹ lati ọdọ gbogbo orilẹ-ede Naijiria ti n ṣiṣẹ lori iṣẹlẹ naa.
Ìjọba Nàìjíríà fi ọ̀pọ̀lọpọ̀ owó àti ohun àmúṣọrọ̀ ṣe sí ìkọ́lé Festac Town, èyí tí ó ń ṣe eré ìdárayá iná mànàmáná, àwọn ọlọ́pàá àti àwọn ibùdó panápaná, àyè sí ọkọ̀ ìrìnnà gbogbogbò, àwọn ilé ìtajà ńláńlá, àwọn banki, ilé ìwòsàn, ilé ìgbọ̀nsẹ̀ gbogbo ènìyàn.
Lẹ́yìn ayẹyẹ náà, Ìjọba Àpapọ̀ ilẹ̀ Nàìjíríà fún àwọn olùborí tí wọ́n kópa nínú àwọn ìdìbò abẹ́lé àti ti orílẹ̀-èdè.
Ipo ipo ti FESTAC Town jẹ idiju bi Federal, ipinle ati awọn ijọba agbegbe ni gbogbo awọn ẹtọ iṣakoso ti ilẹ ati pese awọn idiyele oriṣiriṣi si awọn olugbe nipasẹ awọn idiyele owo, owo-ori ijọba agbegbe ati awọn idiyele ohun-ini.
Ajuonuma bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ lórí rédíò ní ọdún 1977 pẹ̀lú Imo Broadcasting Service ní Owerri Ipinle Imo.
Ṣáájú kí ó tó padà sí Nàìjíríà, lẹ́yìn àwọn ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní ìlú America, Ajuonuma ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bíi olùrànlọ́wọ́ ní ẹ̀ka ìwé-ìròyìn Keene State College of the University System of New Hampshire.
Ó padà sí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láti tẹ̀ síwájú nínú iṣẹ́ rẹ̀ tesiwaju nínú ìgbéròyìnsáfẹ́fẹ́ àti olùgbóhùnsáfẹ́fẹ́ ní oríṣiríṣi àwọn ilé-iṣẹ́ rédíò àti tv ní Nàìjíríà.
Levi Chibuike Ajuonuma (tí a bí ní ọjọ́ kejì oṣù kejìlá, ọdún 1959, tí ó sì kú ní ọjọ́ kẹta oṣù kẹfà, ọdún 2012), tí a mọ̀ sí Livi, jẹ́ ọ̀mọ̀wé Naijiria.
Ọmọ bíbí ìlú Ideato South ní ipinle Imo ni Ajuonuma ti wá, ṣùgbọ́n ìlú Enugu ni wọ́n bí sí, ibẹ̀ ló sì wà títí tó fi dàgbà, tó sì ti kọ́ ẹ̀kọ́ alàkọ̀ọ́bẹ̀rẹ́.
Ó lọ sí orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà lọ́dún 1979 láti tẹ̀ síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀, ó sì gboyè BA ní Ìbánisọ̀rọ̀ láti Huntington college, Indiana àti M. A pẹ̀lú PhD ni Mass Communications láti University of Minnesota ní ọdún 1983 àti 1987; ó sì tún gboyè MBA láti Plymouth State University ní ọdún 1989.
Lucie Memba Bos je osere ati aberejade omo ilu Cameroon ti won bi ni odun 1987, oti kopa ninu awon ere ede Faranse ati ede geesi Won ye si pelu ami eye osere iwaju ti o dara ju ni Cinema titi cameroon fun awon esere elede Faranse ni Cameroon Movies Merit Award titi odun 2013.
O se agbejade ere cameroon ti akori e je Paradise, ni odun yi na ose agbejade ere LA Patrie D'Abord, ere ogun ti won fi ranti awon ajagun Cameroon Ni odun 2017, won yan fun osere birin ile Cameroon ti o dara julo fun ami eye Trophees Francophes Du Cinema, fun ipa re ninu ere La Patrie D'abord
Ira Frederick Aldridge (tí a bí ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù keje, ọdún 1807, tí ó sì di olóògbé ní ọjọ́ keje oṣù kejọ, ọdún1867) jẹ́ òṣèrékùnrin àti adarí eré orí-ìtàgé tó wá láti orílẹ̀-èdè American.
Iṣẹ́ Aldridge àkọ́kọ́ wáyé ní ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ọdún 1820 pẹ̀lú ilé-iṣẹ́ Afirika kan, èyí tí William Henry Brown àti James Hewlett ṣe ìdásílẹ̀ rẹ̀.
Bí ó bá jẹ́ pé àgbàlagbà ni ó kọ́kọ́ rí ọmọdé, àgbàlagbà pẹ̀lú lè kí ọmọdé, tí irú ọmọdé bẹ́ẹ̀ yóò sì fi àpọ́nlé tó yẹ fi ìdáhùn sí kíkí náà.
Láti ọdún 1963 dé 1965, Oyelami kọ́ ẹ̀kọ́ ìlù lílù, láti lè mọ bí wọ́n ṣe ń lu Gangan lọ́wọ́ Oba Laoye, tí ó jẹ́ Timi ti ìlú Ede nígbà náà.
Ní ọdún 1967, ó ṣe àfihàn àwọn iṣẹ́ rẹ̀ ní Edinburgh, wọ́n sì fi iṣẹ́ rẹ̀ wé iṣẹ́ Paul Klee àti Amedeo Modigliani, bó tilẹ̀ jẹ́ pé kò mọ̀ nípa àwọn àwòrán Europe.
Ó bẹ̀rẹ̀ sí ní gba ẹ̀kọ́ ní Osogbo Art School, èyí tí Georgina and Ulli Beier gbé kalẹ̀, kò sì yọ ọwọ́ ní ìdí ìlù lílù àti iṣẹ́ tíátà rẹ̀.
Ó jẹ́ onílù àti òṣèré pẹ̀lú Duro Ladipo National Theatre, ilé iṣẹ́ tiata òṣèré Yorùbá Duro LadipO rin irin ajo Yuroopu gẹgẹbi ọmọ ẹgbẹ ti ẹgbẹ, akọkọ si Germany fun Festival Festival of Art ni 1964 ati lẹhinna si United Kingdom fun Festival Arts Commonwealth ni 1965.
Láti ọdún 1963 sí 1965, Oyelami ti gba ìdánilẹ́kọ̀ọ́ nínú ẹ̀kọ́ dùndún láti ọ̀dọ̀ Ọba Laoye, tí í ṣe Timi ti ìlú Ede.
Oluwatoyin Asojo jẹ́ Ásóṣíàtì Pùròfẹ́sọ̀ àti alága fún ẹ̀ka-iṣẹ́ fún kẹ́mísítìrì àti Baokẹ́mísítìrì ní Fáṣítì Hampton .
jẹ́ kirisalogíráfà àti nífẹ̀ẹ́ sí ẹ̀kọ́ ní ṣíṣẹ̀-ǹ-tẹ́lẹ̀ fún porotéènì láti máa kò ibi ara sí àrùn pátógẹ̀nì.
Ni Oṣu Keje ọdun 2017, ijọba beere lọwọ gbogbo awọn oniwun awọn ohun-ini ti a kọ ni ilodi si lori oke nẹtiwọọki idominugere lati lọ kuro ni ile wọn ki o lọ si ibomiiran, ni ẹsun wiwa wọn fun awọn iṣan omi ti o tun wa ni agbegbe, ati ṣiṣe awọn iparun ileri ti arufin-ini ni osu kanna.
Ṣáájú kí ó tó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Olùdarí Gbogbogbò àti Alákoso ti NABDA ní oṣù kọkànlá ọdún 2013, Ogbadu ti kọ́ ẹ̀kọ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga rẹ̀ ti Ahmadu Bello University, Zaria, fún ogún ọdún àti lẹ́hìn náà ní Fásítì Ìpínlẹ̀ Benue, Makurdi, fún ọdún mẹ́fà mìíràn.
Ní ọdún 2002 wọ́n yàn-án gẹ́gẹ́ bí Olùdarí Ìwádìí àti Ìdàgbàsókè ní NABDA àti lẹ́hìn náà ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Olùdarí Bioentrepreneurship láti ọdún 2004 sí ọdún 2005.
Ogbadu tún ṣiṣẹ́ níbi agbára iṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Olùdarí Gbogbogbo àti Alákoso ti NABDA fún oṣù mẹ́ta ní ọdún 2005, lẹ́hìn náà ó di olórí.
Ó sì ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Olùdarí àgbà àti Alákoso National Biotechnology Development Agency , ilé-iṣẹ́ ìwádìí lábẹ́ Ilé-iṣẹ́ ti ìmọ̀-jinlẹ̀ àti ìmọ̀-ẹ̀rọ ti Nàìjíríà títí di ìparí àsìkò rẹ̀ ní ọdún 2018.
Àṣà ṣíṣayẹyẹ ọdún yìí bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 1999, ó sì ti kó ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìlọ́wọ́sí àwọn ará Owu mọ́ra àti àwọn ènìyàn káàkiri ayé.
Ní ọjọ́ kẹsàn-án oṣù kẹwàá, ọdún 2010, Olowu ti ilu Owu, tí ń ṣe Adegboyega Dosunmu Amororo II ṣe ìkéde ìta gbangba pé òpin ọ̀sẹ̀ kejì ní oṣù kẹwàá ni àwọn yóò máa ṣe àjọyọ̀ àti ìdúpẹ́ lọ́wọ́ Olódùmarè.
Àjọ̀dú Ọmọ Olówu yìí dàpọ̀ mọ́ àjọ̀dún iṣu tuntun, èyí tí Olówu fúnra rẹ̀ sọ, tí gbogbo ènìyàn sì tẹ́wọ́gbà á pẹ̀lú àtẹ́wọ́.
Àwọn ènìyàn tó fi ìjókòó yẹ́ àjọ̀dún ti ọdún 2010 náà sí ni Ọọ̀ni Ifẹ̀ tẹ́lẹ̀ rí, tí ń ṣe Oba Okunade Sijuade Olubuse II , Ààrẹ ilẹ̀ Nàìjíríà tẹ́lẹ̀ rí àti Balógun ti Owu, tí ń ṣe Olúṣẹ́gun Ọbásanjọ́, Chief of staff sí ààrẹ Goodluck Jonathan, Olóyè Mike Oghiedome, igbákejì Gómìnà ti ipinle Ogun nígbà kan rí àti alákòóso ECOMOG, tí ń ṣe Rtd General Tunji Olurin .
Láìfarajọ àwọn ìletò tẹ́lẹ̀, àwọn Owu ò gbìyànjú láti bá àwọn ọmọ ogun Ìbàdàn jà, dípò èyí, wọ́n tẹ̀dó pẹ̀lú àlàáfíà nítorí àwọn aláṣẹ ìlú Ìbàdàn ti rán àwọn òjíṣẹ́ àlàáfíà sí wọn lẹ́yìn tí wọ́n ti gbọ́ pé àwọn Owu ń bọ̀ láti wá kógun ja ìlú wọn.
Yaba Bus Terminal wà ní ọ̀nà Murtala Mohammed Way, Agbègbè Ìdàgbàsókè Yaba tí a mọ̀ sí Local Council Development Area ní Lagos Mainland, ibìkan lára Ìpínlẹ̀ Èkó ní Ilẹ̀ Nàìjíríà.
Ọdún 2021 ni wọ́n ṣe ìfilọlẹ̀ rẹ̀ àti pé a kọ́ọ nípasẹ̀ Aláṣẹ Ọkọ̀ Agbègbè Ìlú Èkó tí a ń pè ní èdè Gẹ̀ẹ́sì ní Lagos Metropolitan Area Transport Authority , àti ìdásílẹ̀ ṣíṣí rẹ̀ ní gbangba wáyé nípasẹ̀ Gómìnà ìpínlẹ̀ Èkó, Ọ̀gbẹ́ni Babajide Sanwo-Olu gẹ́gẹ́ bí apá kan ti ètò gbígbé ńlá kan.
Ibùsọ̀ ètò ọkọ̀ ni a ṣe pẹ̀lú ìkójọpọ̀ àti ibi ìtúsílẹ̀ ìkójọpọ̀ fún bíi àárun-dín-lógún midi àti àwọn ọkọ̀ akérò agbára gíga mẹ́rin fún àkókò ìkójọpọ̀ kan, ó rọrùn fún àwọn ọkọ̀ akérò agbára gíga ogún.
DJ Neptune bẹrẹ eto rẹ ni 7PM, pẹlu awọn OAP ti n yipada lati gun ipele naa, ṣafihan ara wọn ati fihan pe wọn gbalejo lori dial 96.5 ni ile-iṣere redio ti o ni ilọsiwaju ti o tẹle pẹlu awọn iṣere ina lati Mayorkun, Reekado Banks, Skales, Solidstar, Saeon, Adekunle Gold, AjeButter22, Ogbeni 2kay, Viktoh, Endia, Yung L, Niniola ati siwaju sii.
Nẹtiwọọki redio kọkọ ṣe ifilọlẹ ipe ilu Eko rẹ lori igbohunsafẹfẹ 96.5 pẹlu awọn OAP ti n wọle lori afẹfẹ ni Oṣu Kẹrin Ọjọ 1, O jẹ akọle aṣa lori Twitter ni ọjọ yẹn.
Ile-ẹkọ giga ti dasilẹ ni ọdun 1983 nipasẹ ofin ti o fun laaye ni Ipinle Eko, fun ilosiwaju ti ẹkọ ati idasile didara ẹkọ giga; gbolohun ọrọ rẹ jẹ Fun Otitọ ati Iṣẹ.
Times Higher Education ni ipo Ile-ẹkọ giga ti Ipinle Eko gẹgẹbi ile-ẹkọ giga keji ti o dara julọ ni Nigeria lori 2 Oṣu Kẹsan 2020, ati pe o jẹ ile-ẹkọ giga ti ipinlẹ nikan ti o wa ninu awọn ipo fun 2022.
Ní àsìkò ìdìbò sí ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ti apá ilẹ̀ Yorùbá ní apá Ìwọ̀ Oòrùn ti wá sópin ní ọdún 1951, ó jẹ́ ohun tí ó ya púpọ̀ọ̀ nínú àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ìṣèlú Action Group lẹ́nu wípé iye awọn ọmọ ẹgbẹ́ wọn tí wọ́n wọlé sílé aṣòfin kò ju mọ́kàndínlọ́gbọ̀n lọ nínú àádọ́rin ayé tí ó ṣófo.
Èrò ẹgbẹ́ ìṣèlú AG ni wípé àwọn yóò ní ìbò tó pọ̀ jaburata nígbà tí ó jẹ́ wípé àwọn ni àyò àwọn ọmọ Yorùbá; ẹ̀wẹ̀, ẹgbẹ́ ìṣèlú IPP pèsè àwọn ọmọ oyè mẹ́fà ní Ìbàdàn, nígbà tí 3gbẹ́ ìṣèlú NCNC kó gbogbo àyè márùn a tó kú níléẹ̀ ní ìlú Èkó.
Bí ìtàn náà ṣe lọ ni wípé: Ọ̀gbẹ́ni Harold Cooper, tí ó jẹ́ aṣojú ìjọba nígbà náà ní kí gbogbo ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan ó ṣe akọsílẹ̀ orúkọ àwọn ọmọ oyè wọn kí ó Ma báà sí ìdàrú-dàpọ̀ níbi ètò ìdìbò lọ́dún náà.
Lara àwọn adíje-dupò tí a ka sílẹ̀ wọ̀nyí, MA Ajasin láti ẹkùn Ọ̀wọ̀ nìkan ni ó pinu láti má díje mọ́ látàrí ìṣọ̀kan ẹgbẹ́ ìṣèlú náà.
Ó dúró láti fún akẹgbẹ́ rẹ̀ A.O Ògèdèngbé àti R.A Oluwa láti díje sí ipò méjì nínú mẹ́ta tí ó wà nílẹ̀ ní ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin, nígbà tí D.K. Olumifin bọ́ sí orí àga ẹyọ̀kan tí ó kù lábẹ́ ẹgbẹ́ ìṣèlú NCNC.
Àwọn ọmọ oyè lábẹ́ ẹgbẹ́ ìṣèlú Action Group tí wọ́n sì borí ni: Alhaji D.S. Adegbenro, ẹkún Ẹ̀gbá; J.O. Osuntokun, ẹ́kùn Ekiti ati S.O. Hassan, láti ẹkùn Ẹ̀pẹ́.
Ẹgbẹ́ ìṣèlúIbadan Peoples Party ni àwọn lààmì-laaka ọmọ bíbí ilẹ̀ Ìbàdàn tí wọ́n tako bí nkan ṣe ń lọ ní apá ìjọba ìwọ̀ Oòrùn ilẹ̀ Yorùbá ṣe ń lọ sí.
Àwọn tí wọ́n jẹ́ abẹnugan inú ẹgbẹ́ náà ni Augustus Akinloye tí ó jẹ́ alága, nígbà tí ọ̀pọ̀ nínú àwọn ọmọ ẹgbẹ́ náà jẹ́: Adegoke Adelabu, Olóyè Kola Balogun, Olóyè T. O. S. Benson, Olóyè Adeniran Ogunsanya àti H. O. Davies.
wọ́n tún jẹ́ àgbà-gbà nínú ẹgbẹ́ náà ni: Olóyè S. A. Akinyemi, Olóyè S. O. Lanlehin, Olóyè Moyo Aboderin, Olóyè Samuel Lana, Olóyè D. T. Akinbiyi, Olóyè S. Ajunwon, Olóyè S. Aderonmu, Olóyè R. S. Baoku, Olóyè Akin Allen àti Olóyè Akinniyi Olunloyo.
Ipele akọkọ rẹ, ti o ṣiṣẹ ni ọdun 2018, ni pataki ni awọn apoti mẹta ti o ni ipese lati mu diẹ sii ju 1.8 milionu TEUs — aaye kan fun awọn ẹru olopobobo gbigbẹ ati awọn aaye meji fun ẹru omi.
Ifilelẹ ti ibudo naa, pẹlu ifilelẹ ti ikanni isunmọ, iyika titan, ati awọn agbada ibudo ti jẹ yo lati awọn iṣapeye ti o da lori awọn iṣẹ ibudo, awọn idiyele ikole, ati awọn amugbooro iwaju ti o ṣeeṣe.
Akori odun naa ni '505050JAZZ Lagos@50', akori naa ni a sapejuwe bi 50 olorin ti n se 50 orin Eko ni Lagos @ 50, iṣẹlẹ ti o jẹ apejọpọ si Jazz Appreciation Month , lori 30 Oṣu Kẹrin, Ọjọ Jazz Kariaye ṣe ayẹyẹ agbaye.
Ayẹyẹ odun 2016 ti pin laarin iwe-iwọn ọjọ meji ti o waye ni Freedom Park, Lagos, ati ẹda igbadun ọjọ kan ti o ṣẹlẹ ni The Bay Lounge Waterfront, Lekki, pẹlu awọn iṣẹlẹ mejeeji ti o bẹrẹ ni 6pm.
Ìpínlẹ Abia wà ní agbègbè gúúsù ìla oorun ti oríl̀ẹ̀-èdè Nàìjíríà níbi tí ó jẹ wípé àwọn ẹ̀yà Ìgbò ni wọ́n wà níbẹ̀.
Nígbà tí Lásárù ti lọ sí ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ àti ti girama tí ó sì ti gba ìwé ẹ̀rí moyege ní pàtàkì ti girama , ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásítì ti Ìbàdàn níbi tí ó ti kọ́ ẹ̀kọ́ gba ìwé ẹ̀rí tí ó múnádóko lórí i Àlà-ilẹ̀ .
Lásárù tí ó jẹ́ olókìkí jùlọ nínú àwọn ipa tí ó ti kó nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn fiimu ti Nollywood, ó ṣe ìṣàfihàn akọ́kọ́ rẹ gẹ́gẹ́ bí i aláwòṣe ní ọdún 2002 kí ó tó wa darí lọ sí ilé-iṣẹ́ fiimu ti Nàìjíríà ní ọdún 2009 pẹ̀lú fiimu kan tí àkọlé rẹ ń jẹ́ "Waiting Years".
Lásárù rí ipa kan kó nínú fiimu yi látipasẹ̀ ìrànlọ́wọ́ Gbenro Ajibade ẹni tí ó ṣàfihàn rẹ sí John Njamah, ẹni tí í ṣe olúdarí fiimu yi tí ó sì tún wá fún un ní ipa tí yíò kó nígbẹ̀yìn nínú fiimu tí a ti dárúkọ rẹ̀ tẹ́lẹ̀.
Wọ́n yan Lásárù níbi ayẹyẹ ti 2020 Africa Magic viewer's choice award gẹ́gẹ́ bí i alátìlẹyìn òṣèré tí ó dára jùlọ lórí oríṣiríṣi ipa kíkó nínú un fiimu tàbí tẹlifísànù fún fiimu ti "Size 12".
Òun ni ó gba àmì ẹ̀yẹe lórí fiimu àwọn ènìyàn ìlú fún òṣèré tí ó ní ìlérí tí ó dára jùlọ ní ibi ẹ̀buǹ eré ìdárayá ti i àwọn ènìyàn ìlú ti odun 2018, wọ́n sì tún yàn án gẹ́gẹ́ bí i òṣèré tí ó dára jùlọ nínú ipa olùdarí ní ọdún kanná àn níbi ayẹyẹ ẹ̀bùn fún àwọn òṣèré Nollywood tí ó dára jùlọ .
Nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò pẹ̀lú àwọn oníròyìn ti ìwé ìròyìn Vanguard, Lásárù dárúkọ ọmọtọla Jalade Ekeinde àti Jọkẹ Silva tí wọ́n jẹ́ gbajúgbajà òṣèré Nollywood gẹ́gẹ́ bí i àwọn tí òún ń wò kọ́ ìṣe wọn nínú iṣẹ́ fiimu ní Nàìjíríà.
Nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò míràn àn pẹ̀lú àwọn oníròyìn ìwé ìròyìn The Punch, Lásárù dárúkọ òṣèré bìnrin ọmọ ilé Amẹ́ríkà tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Kimberly Elise gẹ́gẹ́ bí i ọ̀kan lára àwọn tí òún fẹ́ràn nítorí àwọn iṣẹ́ rẹ tí ó ti gbòòrò.
Solomon ṣàlàyé nínu ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò kan pé òun bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ òṣèré rẹ̀ ní orí ìpele làkókò ìgbà tí òún wà ní ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀.