polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Ní ọdún 2016, Chukwura ṣe ìgbeyàwó fún ẹ̀kẹẹ̀ta pẹ̀lú Anthony Boyd, ó sì yípadà sí ìgbàgbọ́ àwọn Ẹlẹ́rìí Jèhófà ti ọkọ titun rẹ̀
Ó jẹ́ òṣèré ilẹ̀ Ghana kan tí ó sì jẹ́ agbóhùn sáfẹ́fẹ́ ní ilé iṣẹ́ Asaase Radio ile-iṣẹ agbóhùnsáfẹ́fẹ́ tí ó wà ní Accra.
Ó jẹ́ olókìkí ní pa sẹ̀ ipa tí ó kó nínú "The Perfect Picture" láti ọwọ́ Shirley Frimpong-Manso àti Iroko TV's Poisoned Bait - tí Leila Djansi ṣe olùdarí ní ọdún 2019.
A Nasty Boy jẹ́ ìwé ìròyìn àkọ́kọ́ kan tí wọ́n da sílẹ̀ ní ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù kejì ọdún 2017, tí ó da lè ọ̀tọ̀ nípa àwọn LGBTQ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Ìwé yí ni ó ń sọ nípa ìtàn, ìrírí ati àkòrí ọ̀rọ̀ nípa bí àwùjọ oríṣiríṣi ní orílẹ̀-èdè agbáyé ṣe ń dẹ́yẹ sí àwọn LGBTQ, pẹ̀lú bí àwọn orílẹ̀-èdè míràn ṣe fòfin dè wọ́n.
Ìwé ìròyìn A Nasty Boy ni ọgbàẹ́ni Richard Akuson tí ó jẹ́ agbẹjọ́rò, oníṣẹ́ ìròyìn tí ó jọ mọ́ oge, ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Lẹ́yìn èyí, Soon, Dazed declared ìwé ìròyìn náà di gbajú-gbajà láàrín àwọn ìwé ìròyìn àtìgbà-dégbà tí ó da lè orí Vogue Oríṣiríṣi àwọn olóòtú ni wọ́n fi A Nasty Boy sí ara àwọn àkòjọ ìwé tíbwọ́n pè ní What to Read this Fall , látàrí èyí, ìwé ìròyìn yí ti ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn tí wọ́n ka ìwé wọn lórí The Guardian, BBC, The Observer, The Economist, i-D, OkayAfrica, Mic, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Ní ọdún 2018, A Nasty Boy's inaugural list, àtẹ̀jáde ọdún náà ṣe àgbéjáde àwọn ẹlẹ́bùn ọpọplọ ogójí tí wọ́n lòdì sí ìgbésẹ̀ àwọn LGBTQ nípa lílo àwòrán yíyà, àpilẹ̀kọ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Lẹ́yìn tí ó fi ilé iṣẹ́ orin tí ó ń bá ṣiṣẹ́ tẹ́lẹ̀ sílẹ̀, G-WorldWide, ó lọ dá tirẹ̀ sílẹ̀ FLYBOY I.N.C. tí ó sì gba àwọn olórin tuntun méjì wọlé láìpẹ́ yìí, Demmie Vee àti Philkeyz.
2018 jẹ́ ọdún tí ó da fún olórin tí ó kọ WOJU, ó pe Wizkid sí orin tí ó gbalégbako "FOR YOU" àti Davido sí orin mìíràn "One Ticket" tí ó gún òkè lorí àtẹ láàárín wákàtí mẹ́rìnlélógún tí wọ́n fi léde.
Ní ọjọ́ ọgbọ̀n, oṣù Kejìlá, ọdún 2018, Kizz Daniel fi àwo-orin rẹ̀ kejì léde, èyí tí ó jẹ́ èkíní rẹ̀ lábẹ́ ilé-iṣẹ́ orin FlyBoy Inc tí wọ́n pe àkọ́lé rẹ̀ ní "No Bad Songz".
Àwo-orin yìí gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ ì-gbóríyìn-fún lọ́dọ̀ àwọn olólùfẹ́ orin, ó gba ipò 55 ní orí US iTunes Chart ó sì gba ipò kìíní lórí àtẹ̀ àwo-orin lágbàáyé láàárín wákàtí mẹ́rìnlélógún tí wọ́n fi léde.
Ó bọwọ́lùwé àdéhùn iṣẹ́ pẹ̀lú G-Worldwide Entertainment ní ọdún 2013, ṣùgbọ́n ó fi ilé-iṣẹ́ orin náà sílẹ̀ lẹ́yìn ìjà lórí àdéhùn tí kì í ṣe gbòńkẹ́lẹ́ àti ìgbẹ́jọ́ nílé ẹjọ́.
Ní ọjọ́ kìíní, oṣù karùn-ún, ọdún 2021, ó bí àwọn ìbẹẹ̀ta , Jamal, Jalil àti Jelani, pẹ̀lú ọ̀rẹ́bìnrin rẹ̀ tí ẹnikẹ́ni kò mọ̀ .
Kizz sọ lẹ́yìn ìgbà díẹ̀ bí ó ṣe pàdánù ọ̀kan nínú àwọn ìbẹẹ̀ta rẹ̀, Jamal, ní ọjọ́ mẹ́rin lẹ́yìn ọjọ́ tí ó bí wọn bí ó ṣe ra ilé oníyàrá méjì kọ̀ọ̀kan fún Jalil àti Jelani.
Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ girama Abeokuta Grammar School, ó sì kẹ́kọ̀ọ́ jáde ní Federal University of Agriculture, Abeokuta, ní ọdún 2013, pẹ̀lú ìwé ẹ̀rí ní Water Resources Management and Agrometeorology.
Ní oṣù karùn-ún 2018, Kizz Daniel kéde pé òun ti yí orúkọ ìtàgé òun kúrò láti Kiss Daniel sí Kizz Daniel, orúkọ èyí tí ó farahàn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ní orí àwọn ẹ̀rọ ìbánidọ̀ọ̀rẹ́ rẹ̀.
Ní oṣù kọkànlá 2017, Kizz Daniel kéde ìpínyà rẹ̀ kúrò lábẹ́ ilé-iṣẹ́ orin, G-Worldwide, ó sì dá ilé-iṣẹ́ orin tirẹ̀ sílẹ̀ tí ó pe ní FLYBOY I.N.C. Àwọn ilé-iṣẹ́ orin ti tẹ́lẹ̀ gbé e lọ ilé-ẹjọ́ ṣùgbọ́n kò jẹ̀bi ọ̀kankan nínú ẹ̀sùn tí wọ́n fi kàn án.
Ní 2017, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn olólùfẹ́ rẹ̀ ni wọ́n rò pé ó máa pàrọ̀ iṣẹ́ sí iṣẹ́ adẹ́rìn-ín-pòṣónú nítorí pé ó ń fi àwọn fọ́nrán apanilẹ́rìn-ín léde.
Ṣùgbọ́n ṣá, ó sọ pé òun ò ní èrò láti pàrọ̀ iṣẹ́ sí iṣẹ́ adẹ́rìn-ín-pòṣónú nítorí iṣẹ́ orin gan-an ni ẹ̀bùn òun.
Ní oṣù karùn-ún, ọdún 2015, Kizz Daniel láfarabara fi orin kẹta léde tí ó pe àkọ́lé rẹ̀ ní, “Laye,” ní ọjọ́ tí ó jẹ́ ọjọ́ ìbí rẹ̀, pẹ̀lú fọ́nrán tí AJE FILMS darí, tí wọ́n yà ní oríṣìíríṣìí ibi ní ìlà-oòrùn Áfíríkà lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ méjì tí orin náà jáde.
Gene Luen Yang – oǹyàwòrán ìwé ìtàn, tí ìwé rẹ̀, American Born Chinese jẹ́ ìwé ìtàn tí wọ́n yàn án fún ami-ẹ̀yẹ àwòrán ìwé àkọ́kọ́ fún National Book Award
Connie Young Yu – oǹkọ̀wé, asọ̀tàn, olùkọ́ ilé-ìwé gíga, òun ló sìn gba ami-ẹ̀yẹ gbajúmọ̀ obìnrin tó dára jù lọ lọ́dún 2016 ní California Senate District 13
Àwọn orúkọ wọ̀nyí jẹ́ ti àwọn tí wọ́n kọjá sí Amẹ́ríkà fún ara wọn tàbí àwọn ọmọ Amẹ́ríkà ṣùgbọ́n tí ìran wọn jẹ ti China tí wọ́n sìn tí ṣe nǹkan pàtàkì láwùjọ lórílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.
Lọ́dún 2024,Ààrẹ àná Amẹ́ríkà Barack Obama sọ̀rọ̀ nípa Jayéọba níbi tí ó ti ń sọ̀rọ̀ níbi ìfọrọ̀wérọ̀ ni àkànṣe ètò kan nípa àwọn adarí àwọn ọ̀dọ́ ní ìlú Washington D.C. and was also hosted at the White House in 2015.
Lọ́dún 2014, wón bẹ̀rẹ̀ sí ní pín àwọn nǹkan ìbímọ fún àwọn aboyún lẹ́yìn tí wọ́n rí àkóbá tí àwọn nǹkan gbàrọtùtù, tí wọn kò sè tàbí ṣé ìtọ́jú ààbò tó péye fún, pàápàá pàápàá jù lọ, abẹ tó ti dógùú tí wọn lò láti dáwọ̀ọ́ fún àwọn ọmọdé kóbá wọn nígbà ìbí.
Jayéọba bẹ̀rẹ̀ àjọ ìrànlọ́wọ́ fún àwọn aláboyún láti dín ikú aláboyún àti màjèsín kù lẹ́yìn tí ọ̀rẹ́ tímọ́tímọ́ ṣe aláìsí lásìkò ìrọbí rẹ̀ lọ́dún 2011, àti àwọn ikú aláboyún àti ọmọ mìíràn láwùjọ.
Ó ṣàkíyèsí pé àwọn obìnrin tí iye wọn tó 145 ló kú nípò ìrọbí, tí àwọn ọmọ wẹ́wẹ́ bí i 2300 náà máa ń kú kí wọ́n tó tó ọmọ ọdún márùn-ún ní Nigeria.
Adépéjú Ọpẹ́yẹmí Jayéoba tí wọ́n bí lóṣù kọkànlá ọdún 1983 jẹ́ ajàfẹ́tọ̀ọ́ àti oníṣòwò àwùjọ ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Project 211 ni wọ́n bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 1995 tí ó jẹ́ iṣẹ́ àkànṣe tí óbdá lórí àwọ Fásitì tí wọ́n ṣe pàtàkì ní orílẹ̀-èdè China lábẹ́ àjọ tí ó bójútó ètò ẹ̀kọ́ lábẹ́lé.
Wọ́n da iṣẹ́ àkànṣe yí sílẹ̀ láti lè fi ẹsẹ̀ iṣẹ́ ìwádí tó peregedé múlẹ̀ kí wọ́n sì wá àwọn ọ̀nà tó yanrantí fún ìdàgbà-sókè àwùjọ.
Nígbà tí wọ́n kọ́kọ́ bẹ̀rẹ̀ rẹ̀, láàrín ọdún 1996 sí ọdún 2000, iye owó tí wọ́n ṣamúlò lápapọ̀ jẹ́ bílíọ́nù méjì Dólà.
Nígbà tí yóò fi di ọdún 2008, orílẹ̀-èdè China ti ní ilé-ẹ̀kọ́ fásitì tí ó ti tó 116 nígbà tí ìdá mẹ́fà nínú àwọn ilé-ẹ̀kọ́ náà ti wà ní ipò tí wọ́n fẹ́ gan an.
Project 11 mú kíkọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ ìmọ̀ ìwòsàn onípele keji àti onípele kẹta lọ sí ìlú òkèrè láti lọ kọ́ nípa ìmọ̀ náà siwájú si.
Láti ọdún 2014, Project 211 ni wọ́n ti ń ṣàtúntò sí tí wọ́n sì ti fi ìṣeẹ́ àkànṣe míràn tí wọ́n pe ní Plan 111 tí yóò ma ṣe àfikún ọgbọ́n orí àti ìwà ọmọlúàbí kún iṣẹ́ àkànṣe náà.
Agbékalẹ̀ tuntun yí kò fi bẹ́ẹ̀ ye àjọ tí wọ́n rí sí ipò tí àwọn fásitì kọ̀ọ̀kan wà lágbàáyé bí wọ́n ṣe lè ṣe ìgbéléwọ̀n fún wọn.
Ìṣẹ̀lẹ̀ pàtàkì kan ṣẹlẹ̀ ní ìgbésí ayé Maja ní ọdún 1918, nígbàtí àwọn òyìnbó aláwọ̀funfun kẹ́gàn rẹ nítorí ẹ̀yà tí ó ti wá.
Maja ti tayọ àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ nínú ẹ̀kọ́ tí ó fi yẹ láti pé kí ó gba ẹ̀bùn gẹ́gẹ́ bi i akẹ́kọ̀ọ́ tí ó peregedé jùlọ níbi ayẹyẹ ìkẹ́kọ̀gboyè.
Ó jẹ́ ohun ìyàlẹ́nu fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ẹlẹgbẹ́ rẹ àti àwọn àlejò tí ó ṣe àbẹ̀wò láti rí i wípé akẹ́kọ̀ọ́ tí ó ṣe dáradára jùlọ ní ọdún na jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Látàrí àṣìpè orúkọ ìdílé rẹ, wọ́n dá Maja dúró láti lọ ṣe àtúnyẹ̀wò tí yíò fìdí rẹ múlẹ̀ pé ní òtítọ́ Maja ni ó gba ẹ̀bùn yí ní ìbámu pẹ̀lú àwọn èsì ẹ̀kọ́ rẹ.
Bí Maja ṣe ṣàkíyèsi àwọn ẹ̀tanú tí ó wáyé látàrí pé akẹ́kọ̀ọ́ aláwọ̀ dúdú ni ó gba ẹ̀bùn ní àárín àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ẹlẹgbẹ́ rẹ, ó pinnu láti kọ orúkọ àjèjì ìdílé rẹ sílẹ̀ tí ó sì ge orúkọ àárín ti ìdílé bàbá tí ó bí bàbá rẹ kúrú láti Adaramaja sí Maja.
Gẹ́gẹ́ bí i akọ́ṣẹ́mọṣẹ́ oníṣègùn òyìnbó, Maja kọ́ ẹ̀kọ́ gboyè ní ọdún 1981 láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásítì ti Edinburgh.
Oloye Akinola Maja, M.D jẹ́ onímọ̀ ìṣègùn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, oníṣòwò, onínúrere àti olóṣèlú ẹni tí ó jẹ́ ààrẹ fún ẹ̀ka àwọn ọ̀dọ́ ti ilẹ̀ Nàìjíríà láti ọdún 1944 sí ọdún 1951.
Ikú bàbá rẹ yi ló mú kí wọ́n mu Maja gẹ́gẹ́ bí i ọmọ tí ó gbọ́dọ̀ ní ẹ̀kọ́ tí ó ga jùlọ láti lè tọ́jú ìdílé tí ó kù lẹ́yìn.
Fún àìní ìtẹ́lọ́rùn pẹ̀lú àwọn ìrètí ti iṣẹ́ yi yio fun un, Maja lọ láti dá ilé-iṣẹ́ tirẹ̀ sílẹ̀ lẹ́yìn ò rẹyìn sí ìlú Èkó.
Lẹ́tà àìgbẹ̀fẹ̀ ni oríṣi lẹ́tà kejì tí a ma ń kọ sí àwọn ènìyàn tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ ní ilé iṣẹ́ àdáni tàbí ti ìjọba, yálà nígbà tí a bá ń wáṣẹ́ tàbí fẹ́ gba ohun kan tàbí òmíràn ní ọwọ́ irúfẹ́ ènìyàn bẹ́ẹ̀.
Ó fi han wípé irúfẹ́ ènìyàn yí kò ní ra ye láti ma ka ìtàn tàbí ka yẹ̀yẹ́ tàbí àwàdà èyíkéyí, nítorí iṣẹ́ wọ́n pọ̀ ju àwọn nka wọ̀nyí lọ.
Àwọn ènìyàn yí lè jẹ́ Ọ̀gá àgbà, Olóòtú àgbà, ọ́gá Ọlọ́pá, Gómìnà, Ààrẹ orílẹ̀-èdè àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Èyí tí yóò wà ní apá ọ̀tún yóò jẹ́ ti olùkọ lẹ́tà, tí èyí tí yòó wà ní apá òsì yóò jẹ́ àdírẹ́sì ẹni tí ó fẹ́ gba lẹtà ká.
Ọmóníyì Tèmídayọ̀ Raphael jẹ́ bíbí àti dàgbà ní Ìlọrin, Ìpínlẹ̀ Kwara ṣùgbọ́n ó ní ìbátan pẹ̀lú Ìpínlẹ̀ Èkìtì.
Ní ìgbà tí ó pé ọmọ ọdún mọkàndínlógún, ó gba ipò kìíní ní ìdíje tí Airtel pàsè èyí tí wọ́n ṣe ní ọdún 2014 "One Mic Campus Tour" ìdíje Olórin, tí wọ́n ṣe ní Abẹ́òkúta, Ìpínlẹ̀ Ògùn.
Ó di ìlú mọ̀ ọ́ ká láàárín ẹgbé akọrin Nàìjíríà lẹ́yìn tí ó fí orin tí Ọlámìídé ràn ọ́ lọ́wọ́ nínu ẹ̀"My Body" ní ọdún 2017.
Ọmọ́níyì Tèmídayọ̀ Raphael , tí wọ́n mọ̀ ọ́ ní tiyì sí Zlatan Ìbílẹ̀, jẹ́ Rápà, Akọrin, Akọ-Orin, Olórin àti Oníjó Nàìjíríà láti Èkìtì, Ijero local government area, Ìpínlẹ̀ Èkìtì.
Ní ọdún 2014, ó gba ipò àkọ́kọ́ tí ilé-iṣẹ́ Airtel pàsè tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ One Mic talent show tí wọ́n ṣe ní ọdún 2014, Abéòkúta, Ìpínlẹ̀ Ògùn.
Ní ọjọ́ kẹ́ta oṣù kọkọ̀nlá ọdún 2019,Ó fi álíbọ̀bù àkọ́kọ́ rẹ̀ sílẹ̀ tí orúkọ rẹ̀ jẹ́ ZANKU, tí ó túmọ̀ sí Zlatan Abeg No Kill Us.
Ní ọdún 2007, òṣèrékùnrin kan tí orúkọ rẹ̀ ń ṣe Fredy Costa ṣí ọwọ́ rẹ̀ lé Burity lórí, èyí tí ó mu láti má leè ṣiṣẹ́ fún oṣù méjì tí wọ́n sì dá ẹ̀wọ̀n oṣù mẹ́fà fún Costa náà.
Ó gba oyè-ẹ̀kọ́ nínu ìmọ́ ìgbéròyìn láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga Instituto Médio de Economia de Luanda kí ó tó tún kẹ́kọ̀ọ́ ìmọ̀ ìbáraẹnisọ̀rọ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga Instituto Superior Privado de Angola.
Wúnrẹ̀n “ìnfẹ́ṣọ́ọ̀nù” jẹ́ èyí tí a máa ń lò láti fi tóka sí ohunkóhun tó le fa àrùn tàbí àìsàn bó ti lè wù kó kéré mọ tí ó sì lè fara hàn bí a bá ṣáyẹ̀wò.
Èyí sì máa ń dani lórí rú nítorí àwọn onímọ̀ ìṣègùn fi yé wa pé ó ṣe é ṣe kí a rí àwọn ohun tó máa ń fa àìsàn ṣùgbọ́n àìsàn ò ní sí níbẹ̀.
Ẹlẹ́ẹ̀kejì ni èyí tó léwu tí àmì rẹ̀ sì máa ń fara hàn díẹ̀díẹ̀, ẹlẹ́ẹ̀kẹta ni èyí tí ó burú díẹ̀ tí àmì rẹ̀ sì máa ń pẹ́ kí ó tó fara hàn.
Èyí tó gbẹ̀yìn ni èyí tó ṣe pàtàkì jùlọ, òhun sì ni ibi tí ìnfẹ́ṣọ́ọ̀nù náà ti bẹ̀rẹ̀ tí á sì ṣàn lọ gbogbo ara.
Ọ̀pọ̀ àwọn kòkòrò yìí máa ń ran èèyàn nìkan àmọ́ àwọn àìsàn mìíràn le wáyé látàri àwọn kòkòrò mìíràn tó máa ń dá gbé tàbí èyí tó máa ń ran ẹranko àti ohun aláìlémìí.
Àwọn wọ̀nyí ni èyí tó máa ń fa àìsàn tó máa ń ràn sára olùgbàlejò rẹ̀ tí kò ní ìlera tó péye tàbí èyí tó wọ ara èèyàn tó ṣiṣẹ́ abẹ.
Fíìmù náà gba àmì-ẹ̀yẹ níbi àjọ̀dún Vues d'Afrique, èyí tí ó wáyé ní ìlú Montreal ní ọdún 2008, ó sì tún gba ẹ̀bùn tí Human Rights gbé kalẹ̀ níbi ayẹyẹ Panafrican Film and Television Festival of Ouagadougou ti ọdún 2009.
Ó ṣiṣẹ́ dídarí àjọ̀dún náà fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún ṣááju kí wọ́n tó gbàá tọwótẹsẹ̀ gẹ́gé bi olùdarí, ó sì rí ìrànlọ́wọ́ láti ọ̀dọ̀ Deutsche Welle Academy fún kíkọ́ bí ó ṣe lè máa ṣètò àjọ̀dún náà.
Ni ọdun 2003 Naijiria ṣe idibo ijọba tiwantiwa akọkọ lati igba ti ìjoba tiwantiwa gba ipò lowo ìjoba ologun, Okoji Oko sì dije fun ile igbimọ aṣofin agba, láti se asoju ariwa ipinlẹ Cross River State lábé egbé oselu NDP, o fìdíremi nínú idije náà, oludije labe egbé oselu PDP ló sì jawe olubori.
Ó jẹ́ okàn lara àwon ìgbìmọ̀ aṣòfin ìjọba àpapọ̀ lábé ẹgbẹ́ òṣèlú People’s Democratic Party ,ó si ṣe asojú agbegbe Yala/Ogoja ní ilé ìgbìmọ̀ asòfin keje ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Ni ọdun 2016, Makanjuọla gba ami ẹyẹ ọba'binrin fun awọn ọdọ to wa ni ipo aṣaaji lori iṣẹ rẹ laarin LGBTI+ pẹlu awon agbegbe/adugbo, oun si ni o gba ami ẹyẹ fun ẹni ti o yẹ fun ọjọ ola ni ọdun 2012 ni ipo ẹni ti o le ṣe oniduro ti o da'nto .
Awọn iṣẹ ti Makanjuọla ṣe wọnyi ti fi ọpọlọpọ anfaani kun iṣẹ ẹtọ ọmọniyan ni orilẹ-ede Naijiria nipase LGBTIQ, a si ka a kun ẹni ti o bẹrẹ iṣẹ lori bi a ti le dẹkun ifẹtọ-ẹni dun ni nipasẹ LGBTIQ.
Ni odun 2015, a yan sipo gegebi asofin agba láti se asoju ariwa Anambra, èyí tí ó mú kí ówà lara àwon obinrin meje tí ayàn sí ipò asofin agba kejo ní odun 2015, àwon toku tí ójé ni Rose Okoji Oko, Uche Ekwunife, Fatimat Raji Rasaki, Oluremi Tinubu, Abiodun Olujimi ati Binta Garba.
Oduah-Ogiemwonyi gba òyè Bachelors ati Oye Masters ni Orílè-èdè Amẹrira kí o tó padà sí Nàìjíríà ní ọdún 1981, ó sì dara pọ̀ mọ́ ilé-iṣẹ́ Epo ilẹ̀ Nàìjíríà tí à mò sí Nigerian National petroleum cooperation
Ni awọn ọna ṣiṣe ti patronage, gẹgẹ bi Amẹrika ati Ilu Kanada ni ọrundun kẹrindilogun, awọn oloselu ti o bori gba rọpo iṣẹ iṣe pẹlu awọn oloselu agbegbe ti o ṣe ipilẹ atilẹyin wọn, “ eto ikogun ”.
Ọpọlọpọ awọn ọjọgbọn ti ṣe iwadi awọn abuda ti awọn oloselu, ṣe afiwe awọn ti o wa ni awọn ipele agbegbe ati ti orilẹ-ede, ati ifiwera awọn ti o ni ilara diẹ sii tabi awọn ti o ni itọju diẹ sii, ati ṣe afiwe aṣeyọri diẹ ati aṣeyọri diẹ ninu awọn ofin ti awọn idibo.
Awọn agbegbe ti ija laarin ọna ti eyiti awọn oloselu sọrọ, eyiti o ti ṣe apejuwe bi o ti jẹ aṣeju ati ti o kun fun ọpọlọpọ awọn ọrọ ikigbe ati afiwe ọrọ afiyesi ti a wọpọ si bii igbiyanju lati “ṣe aibikita, ṣiṣan, ati adaru”.
Ọpọlọpọ awọn oloselu ni apopọ lati ranti awọn ẹgbẹẹgbẹrun awọn orukọ ati awọn oju ati ranti awọn aiṣedeede ti ara ẹni nipa awọn oludari wọn-o jẹ anfani ninu iṣẹ, dipo bii gigun ẹsẹ meje fun bọọlu inu agbọn.
Ni osu kejo ati Osu kewa ni odun 2021, awon osise eto omoniyan se iforowani lenu wo lati odo awon omobirin ti odun won bere lati odun merinla de mokandinlogun, apapo awon ajo ti kiise ti ijoba nsise takuntakun lati ri ni aridaju wipe won fi opin si igbeyawo awon omode ati ifiyajeni ninu igbeyawo ni ipinle imo ati kano.
Ni ipinle Kano, awon ajo ati won moju to eto omo eniyan wipe awon ebi ma nfi awon obinrin fun oko lai jeki won mo nka ti o ye ki won mo ni pa eni ti won fefe, ilana ati asa igbeyawo won je nka ti oni se pelu ofin sharia, ofin esin, ati ofin ibile ni tori wipe awon obinrin ko ni anfani lati se ipinnu ara eni.
Ninu ofin sharia ni ipinle kano, eri fi han wipe ibe ni igbeyawo ipa posi ju ni orile ede Nigeria, ile igbimo agba Ipinle Kano buwo lu abadofin aabo lori awon omode ni inu osu keji odun 2021, gegebi o ti wa ni ibamu pelu ofin ati ilana awon orile-ede agbaye.
Awon obi mi so wipe, awon inowo ma ndiku ti won ba tete fi awon omobinrin won fun oko, awon omobinrin imi ni wipe ipo nkan ma nnira fun awon lehin igbeyawo, awon imi oki kawe nitori wipe kosi owo, awon oko imi o kii fe ki iyawo won ma se ise osu.
Àrùn náà a má a tàn káàkiri nígbàtí ènìyàn bá jẹ oúnjẹ tàbí mu omi tó ní ẹyin kòkòrò ajọ̀fẹ́ nínú, tàbí nípasẹ̀ fífarakan ẹranko tó ti ní àrùn náà.
Fún àwọn ẹranko wọ̀nyí láti ní àrùn náà, wọ́n gbọ́dọ̀ jẹ àwọn ẹ̀yà ara ẹranko tó ní àpò omi náà nínú, gẹ́gẹ́ bíi àgùtàn tàbí àwọn oríṣiríṣi èkúté.
Ìwádìí àrùn a má a sábà jẹ́ nípasẹ̀ lílo ìró ohùn láti yàwòrán, èyítí à npè ní ultrasound bí ó tilẹ jẹ́ pé a tún lè lo fífi ẹ̀rọ kọmputa ya àwòrán onígun mẹta àwọn àgbékalẹ̀ ètò inú ara ènìyàn, tí à npè ní computer tomography tàbí lílo iṣẹ́ ìmọ̀ ẹ̀rọ òòfà irin láti fi yàwòrán àwọn àgbékalẹ̀ ètò inú ara tí à npè ní magnetic resonance imaging (MRI.
Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ tí nwá àwọn àkóónú inú ẹ̀jẹ̀ tí ngbógun ti kòkòrò àrùn, tí à npè ní antibodies tí nkojú kòkòrò ajọ̀fẹ́ náà lè ṣe ìrànwọ́, bẹ́ẹ̀ sì ni àyẹ̀wò ẹran ara tí a gé kúrò láti ara ènìyàn láti lè mọ orísun àti òkùnfà àrùn, tí à npè ní biopsy pàápàá.
Echinococcosis, tí a tún npè ní àìsàn hydatid, hydatidosis, tàbí àìsàn echinococcal, jẹ́ àrùn kòkòrò ajọ̀fẹ́ ti àràn mùjẹ̀mùjẹ̀ pẹlẹbẹ tó jẹ́ ti orìṣi Echinococcus.
Àrùn tó níí ṣe pẹ̀lú ihò nínú ara náà a má a bẹ̀rẹ̀ nínú ẹ̀dọ̀ ṣùgbọ́n ó lè tàn dé àwọn ẹ̀yà ara mìíràn bíi ẹ̀dọ̀fóró tàbí ọpọlọ.
Ìdènà àrùn tó níí ṣe pẹ̀lú àpò omi nínú ara jẹ́ nípasẹ̀ ìtọ́jú àwọn ajá tó lè ti ní àrùn náà lára àti nípasẹ̀ fífún àwọn àgùtàn ní abẹ́rẹ́ àjẹsára.
Lẹ́yìn tit Fúnkẹ́ ṣiṣẹ́ amọ̀fin fún ìgbà díẹ̀, ilé-iṣẹ́ agbódegbà ìpolówó-ọjà, Tie Communications gbà á, ó sìn ṣiṣẹ́ níbẹ̀ fún ìgbà díẹ̀.
Lori iṣẹ́ yìí, ó ti gba àìmọye àmìn-ẹ̀yẹ, débi pé ilé-iṣẹ́ oníròyìn òkè òkun, CNN ṣe àfihàn rẹ̀ nínú ètò wọn kan tí wọ́n pè ní Inside Africa .
Lára àwọn àmìn-ẹ̀yẹ tí ó ti gbà ní "Oníṣòwò tó pegedé jùlo lọ́dún 2006" àmìn-ẹ̀yẹ fún abánìṣètò ètò tó dára jù lọ lọ́dún 2007.
Ó kàwé ní ìbéèrè ayé rẹ̀ ní Fountain Nursery and Primary School, àti Nigeria Navy Secondary School, gbogbo rẹ̀ ní Ìpínlẹ̀ Èkó kí ó tó tẹ̀ síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní University of Lagos, níbi tí ó ti kàwé gboyè nínú ìmọ̀ òfin .
Funke Bucknor-Obruthe tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹfà ọdún 1976 jẹ́ gbajúmọ̀ oníṣòwò àti amọ̀fin ọmọ bíbí Ìpínlẹ̀ Èkó lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Òun ni Aláṣẹ àti olùdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ Zapphaire Events, ó jẹ́ ọ̀kan lára gbajúmọ̀ ìlúmọ̀ọ́ká tí wọ́n kọ́kọ́ bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ abánìṣètò ètò lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà.
Lẹ́hìn ìfipáyí ètò ìjọba tí ó ṣẹlẹ̀ ní ọdún 1974, ìyá rẹ̀, tí ó ti pínyà pẹ̀lú bàbá rẹ̀, sá lọ sí ìlú Nairobi ní orílẹ̀-èdè Kẹ́nyà pẹ̀lú rẹ̀.
Nígbà tí ó wà lọ́mọ ọdún 17, ó kó lọ sí Kánádà pẹ̀lú ẹbí rẹ̀, níbití ó ti kẹ́kọ̀ọ́ ìmọ̀ ìṣòwò ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga University of Western Ontario.
Ó rí ararẹ̀ yàtọ̀ sí ti ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn akẹgbẹ́ rẹ̀ tí wọ́n fẹ́ láti wá iṣẹ́ sí Wall Street lẹ́hìn ìparí ẹ̀kọ́ wọn.
Lẹ́hìn ìparí ẹ̀kọ́ Abdi, ó ṣiṣẹ́ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún gẹ̀gẹ̀ bi oníṣẹ́ ìròyìn àti bíi agbéréjáde.
Abdi ṣiṣẹ́ pẹ̀lú Abderrahmane Sissako gẹ́gẹ́ bi agbéréjáde àti aṣàpẹrẹ aṣọ níbi àwọn fíìmù rẹ̀ tí àkọ́lé wọn ń ṣe Waiting for Happiness àti Bamako .
Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bi ọ̀kan lára àwọn ìgbìmọ̀-onígbẹ̀ẹ́jọ́ fún fíìmù oníṣókí níbi ayẹyẹ àjọ̀dún Cannes Film Festival ti ọdún 2013.
Ní àwọn ọdún 1990, Abdi pàdé Bernardo Bertolucci ní ìlú Nepal, ẹnití ó n gbé ìgbésẹ̀ lọ́wọ́ láti gbé eré tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Little Buddha jáde.
Ní ọdún 2001, Abdi padà sí orílẹ̀-èdè Ethiópíà ó sì darí àkọ́kọ́ fíìmù rẹ̀ tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ The River That Divides, tó n ṣe àyẹ̀wò ìgbésí ayé àwọn obìnrin Ethiópíà ní àkókò ogun Eritrean–Ethiopian.
Awọn ologun ti gomina Spain ni aṣẹ nipasẹ Baltazar García Ros lati ọjọ 18 Oṣu Kẹwa Ọdun 1704 titi di ọjọ 14 Oṣu Kẹta Ọdun 1705, nigbati awọn ọkọ oju-omi Pọtugali ti yọ awọn olutẹsin kuro.
Lobo pẹ̀lú ọkọ̀ ojú omi márùn-ún tí ó ní nǹkan bí 400 ọmọ ogun, àwọn oníṣẹ́ ọnà, àwọn gbẹ́nàgbẹ́nà àti àwọn agé òkúta, àti ìbọn 18, dé erékùṣù San Gabrieli ní ọjọ́ 20 oṣù kíní ọdún 1680.
Wọn bí Banke Meshida sí Ile-Ife ni ìpínlẹ̀ Osun, ní gúúsù ìwọ oòrùn orílé èdè Nigeria ní ilé ìwòsan tí yunifásítì Obafemi Awolowo tí wọn pé ní Obafemi Awolowo University Teaching Hospital.
Ó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní Claxton House School, ní Marina, ní Èkó kí ó tó mórí lé orílẹ̀ èdè Wales lọ́dún 1930 fún ẹ̀kọ́ sí i níbi tí ó ti parí ẹ̀kọ́ sẹ́kọ́ńdìrì rẹ̀ ní Penrhos College, lápá àríwá Wales.
Ó kọ́kọ́ wùn ún kó kàwé gboyè nínú ìmọ̀ ìṣègùn òyìnbó ní Glasgow University ṣùgbọ́n ó wá pàpà lọ kàwé gboyè nínú ìmọ̀ àyíká ní London School of Economics.
Ní àsìkò rẹ̀, ó ṣe ìdásílẹ̀ ilé-ẹjọ́ àwọn màjèsín àti ẹgbẹ́ àwọn ọmọbìnrin ní Ìpínlẹ̀ Èkó, bẹ́ẹ̀ ló ṣe ìrànlọ́wọ́ láti ṣe ìdásílẹ̀ British Leprosy Relief Association èka Ìpínlẹ̀ Èkó.
Jayéọlá Àdùkẹ́ Alákijà tí wọ́n bí lóṣù kẹta ọdún 1921,tí ó sìn kú lóṣù kẹta ọdún 2016 jẹ́ gbajúmọ̀ ìlúmọ̀ọ́ká ọmọ Nàìjíríà tí ó fìgbà kan jẹ́ òṣìṣẹ́ alámọ́jútó, amọ̀fin àti aṣojú orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní orílẹ̀-èdè Sweden tẹ́lẹ̀ láti ọdún 1984 sí 1987.
Ẹni tí ó jẹ́ aṣíwájú àti olùdarí awọn ẹ̀yà Bàsà-Komo ni wọ́n ń pè ní AGUMA , nígba tí Etsu" jẹ́ olùdarí ati aláṣẹ fún Bassa-Nge tí ó sì jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn Ọba kọ́kọ́ tó lààmì-laaka, bẹ́ẹ̀ naa ni "OHIOGBA" ti Mozum jẹ́ ọ̀ba tí ó wà ní ipò kẹ́ta nínú àwọn ọba Egbira.
Ẹni tí ó jẹ́ ọba ati aláṣẹ àwọn ẹ̀yà Bassa Nge ni wọ́n mọ̀ sí Etsu Bassa Nge, ààfin rẹ̀ ni ó wà ní ìlú Gboloko tí ó jẹ́ olú-ìlú fún àwọn ẹ̀yà Bassa Nge.
Àwọn wọ̀nyí ni mẹ́wàá nínú àwọn ìwé-ìròyìn Amẹ́ríkà tó gbajúmọ̀ jùlọ ní títàn káàkiri lóòjọ́ lọ́sẹ̀, tí kìí ṣe ọ̀fẹ́.
Ekine ti fìgbà kan ní ìkànnì ìtakùrọ̀sọ ayélujára láàárín ọdún 2004 àti 2014, níbi tí ó ti máa ń tàkùrọ̀sọ nípa ẹ̀tọ́ obìnrin, ẹ̀tọ́ ìbálòpọ̀ akọ àti akọ, abo àti abo, àti ọ̀rọ̀ nípa àwùjọ.
Ó ti dìjọ kọ̀wé pẹ̀lú àwọn oǹkọ̀wé mìíràn, bẹ́ẹ̀ ló ti ṣe lámèyítọ́ fún ìwé mẹ́rin, ó sìn tí ṣe olùkọ́ àwọn ọmọdé ní Haiti.
Ekine ti ṣe lámèyítọ́ fún ìwé tí àkọlé rẹ̀ ń jẹ́ Blood and Oil: Testimonies of Violence from Women of the Niger Delta lọ́dún 2001, SMS Uprising: Mobile Phone Activism in Africa , African Awakenings pẹ̀lú Firoze Manji lọ́dún 2011, àti Queer African Reader pẹ̀lú Hakima Abbas lọ́dún 2013.
Èyí tí ó gbajúmọ̀ jùlọ nínu àwọn orin rẹ̀ ni orin tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Betnadeeny Tany Leeh", èyì tí ó fi n béèrè lọ́wọ ̀ọ̀rẹ́kùnrin rẹ̀ àtijọ́ ìdí tí ó ṣe ń pẹ ago rẹ̀ lẹ́hìn tí òun ti ní olólùfẹ́ míràn.
Massoud ti kópa nínu ọ̀pọ̀lọpọ̀ sinimá àgbéléwò àti eré tẹlifíṣọ̀nù lórílẹ̀ èdè Ìjíptì àti Swídìn lédè Lárúbáwá àti Gẹ̀ẹ́sì.
Ní ọdún diẹ sẹyin , Ransome-Kuti dá Ẹgbẹ́ Iṣokan awọn ọmọbinrin Abẹokuta silẹ, ó sì ń jà fitafita fún ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin wipe ki awọn ijọba ibilẹ fi opin si owó orí ti kò tọna ti won n gba lọwọ awon iya'lọja.
Funmilayo, ti awọn oniroyin ṣe apejuwe rẹ gege bi "Abo Kiniun ti Lisabi", ṣe agbatẹru iwọde ifẹhonu han awọn obinrin tó lé ni ọkẹ marun eleyi si mu ki Alake ilẹ Ẹgba tó wà lori oye ni akoko naa fi ori oye silẹ.
Bi Ransome-Kuti ṣe n gbajumọ si ni agbo oṣelu, o kopa ninu eto gbigba ominira fun orilẹ-ede Naijiria nipa didara pọ mó oriṣiriṣi idanilẹkọ ati awọn aṣoju ti o lọ si oke okun lati ṣe agbekale iwe ilana ati ofin isejọba orilẹ ede Naijiria.
Funmilayọ ni o ṣe agbatẹru idasilẹ agbarijọpọ ẹgbẹ́ àwọn obinrin ní tìbú-tòòró orilẹ-ede Naijiria, o si ja fun ẹtọ àti dibo fun àwọn obinrin, ati wipe nipa eyi, o di ọkan pataki lara awọn to du alaafia ati ẹtọ awọn obinrin ni gbogbo orilẹ-ede agbaaye.
Lara awọn ọmọ Funmilayọ Ransome-Kuti ni gbaju-gbaja olorin juju ni Fela Kuti, dokita ati ajafẹtọ ọmọniyan, Beko Ransome-Kuti, ati minisita fun eto ilera ni orilẹ-ede Naijiria nigba kan ri, Ransome-Kuti.
Ní ìgbà tí Funmilayo Ransome Kuti wa ni ọ̀dọ́langba, ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùkọ́, oun ni o si kọ́kọ́ ṣe ètò ile ẹko ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ ni orilẹ-èdè Naijiria ti o si tun ṣe iranlọwọ eto ẹkọ àgbà fún àwọn obinrin ti eto ọrọ aje wọn ko gbe pẹẹli.
Oloye Funmilayo Ransome-Kuti, MON, ni a bí ni Frances Abigail Olufunmilayo Thomas; ni ọjọ kẹẹdọgbọn oṣu kẹwa ọdun1900 ó sì jade laye ni ọjọ́ kẹtala oṣu kẹrin ọdun1978); a tun mọ si Funmilayo Anikulapo-Kuti.
Orúkọ rẹ , Bàbátúndé, tunmọ sí 'baba tí dé', nítorí a bi lẹhin oṣù Méjì tí bàbá rẹ̀ kú, eni Ogu ọkunrin, Zannu kú, a sì pé Olatunji ni Bàbátúndé reincarnation.
Ni ọdun 2016, o ṣe agbekalẹ Neuralink, ile-iṣẹ imọ-ẹrọ kan ti o ṣojukọ lori idagbasoke awọn atọkun ọpọlọ-kọnputa, ati ipilẹ Ile-iṣẹ Boring, ile-iṣẹ iko eefin kan.
O kẹkọọ siseto kọnputa nipa lilo iwe afọwọkọ ati, nipasẹ ọjọ-ori 12, ta koodu ti ere fidio ti o da lori BASIC ti o ṣẹda ti a pe ni Blastar si PC ati Iwe irohin Imọ-ẹrọ Office fun isunmọ $ 500.
Esther jẹ́ wòólì-bìnrin tilẹ̀ Nàìjíríà, onínúúre-tí-ń-ta-ọ̀pọ̀-ènìyàn-lọ́ọrẹ, olùsọ́àgùtàn, eni ọ̀wọ̀, olùdásílẹ̀ àti olùdarí gbogbogbò ìjọ Cathedral of Love of Christ Generation Church C&S.
Òmíràn lárá àwọn ohun mìíràn tí ó fi gbọ́ ìpè Olúwa ni pé, àwọn adigunjalè wá sí ilé rẹ̀, wọ́n kó wọn lẹ́rù, wọ́n sì yìn ìbọn kiri, tí ó jẹ́ pé ó wọ yàrá àwọn ọmọ rẹ̀, ṣùgbọ́n nǹkan kan ò ṣe àwọn omọ náà, tí àwọn olè náà aì dá gbogbo ohun tí wọ́n kó lọ padà.
Ó se ni láàánú pé ìyá rẹ̀ ti ṣe aláìsí, bàbá rẹ̀ jẹ́ òṣìsẹ́ ìjọba tí ó ti fẹ̀yìn tì ní ìsìyín, tí ò sì tún ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àjọ tó ń mójútó ìṣe òkèrè.
Esther Ajayi ti ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ òwò, ìyẹn òwò lóríṣiríṣi, tí ó sì jẹ́ wí pé ó tayọ nípa òwò ṣíse, tí o fi jẹ́ pé àwọn ohun tó ti ń dùn, ò wá dùn mọ́.
Erivo bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ gíga yunifásítì nínú ìmọ̀ èrò orin ní University of East London; lẹ́yìn ọdún kan tí ó bẹ̀rẹ̀ ìkẹ́kọ̀ọ́ yìí, ó kọ̀wé láti kopa nínú, wón kó ọ lẹ́kọ̀ọ́ ní Royal Academy of Dramatic Art.
Cynthia Onyedinmanasu Chinasaokwu Erivo (; tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹjọ oṣù kìíní ọdún 1987 jẹ́ Òṣèrébìnrin sinimá àgbéléwò, olórin àti akọrin ọmọ orílẹ̀-èdè England, ṣùgbọ́n tí àwọn òbí rẹ̀ jẹ́ ọmọ Nàìjíríà pọ́ńbélé.
Ó ti gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ àmìn-ẹ̀yẹ, pàápàá jù lọ àmìn-ẹ̀yẹ Emmy, Tony, àti Grammy, bẹ́ẹ̀ náà Wọ́n tí yàn án fún Academy Awards
Biwon ti n sin awọn ẹranko yi ni ile bẹẹ ni iṣesi ati iwa wọn túbọ̀ n yàtọ̀ sí ti awọn babanla wọn ninu igbo,fun apẹẹrẹ latinu ẹ̀yà ìkokò ni aja ti wa amọ iwa rẹ̀ ti yàtọ̀ siti ojulowo ìkokò,bakan naa edìyẹ igbo kii wuwo ju poun meji lọ,amọ ediyẹ ile ma n wiwo to pọun mẹ́tàdínlógún bẹẹ naa niwọn tún máa n ye ẹyin ju ediyẹ́ igbo lọ gboogbo aṣeyọri yìí ṣeéṣe lateri ilana abẹ́lé
Láti nkan bii ẹgbẹ̀rún ọdún mẹ́wàá sẹ́yìn làwọn ènìyàn ti n ṣàwárí àwọn ohun ọ̀gbìn onírúunrú láàárín àwọn àgbègbè bíi Tígírísì,Efurete ní Mẹsopotámíà towadi Iran,Iraq,Turkey ati Siria loni,wọ́n farabalẹ ṣayẹwo ohun ọgbin kọọkan àti eweko biwọn ṣele gbìín tómáafidáa láti mú ónjẹ jáde.