polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Àtakò oogun jẹ́ ìṣòro ti o ń gbèrú si i nípa ìtọ́jú àrùn ibà ní orúndún kọkanlélógún nígbàtí ó jẹ́ wípé ọ̀pọ̀lọpọ̀ oogun ibà ni kò ṣiṣẹ́ mọ deede yàtọ̀ sí artemisinins.
Tí a bá lo títànkàlẹ̀ àjàkálẹ̀-àrùn ẹ̀rankòrónà gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ, eléyì ma a jẹ́ ìbẹ̀rẹ̀ títànkálẹ̀ àjàkálẹ̀-àrùn yí nígbàtí wọ́n bá fi ìdí ìwọ̀nba ìsẹ̀lẹ̀ die múlẹ̀.
Ìpele kẹta ohun tí ó tẹ̀ yí n ṣe àfihàn pé wọ́n ko i ti kápá ìbújáde àjàkálẹ̀-àrùn yí tàbí pé ó se é se kí àkóràn àrùn tuntun ma si rárá.
Wọ́n jí Sylvanus gbé ní ọjọ́ kẹẹ̀dógún oṣù Kejìlá ọdún 2012 tí àwọn ajínigbé náà sì bèrè fún ọgọ́rún mílíọ́nù náírà gẹ́gẹ́ bí ìwé-ìròyìn Vanguard tí sọ ṣáájú kí wọ́n tó dá wọn sílẹ̀.
Ó sì lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Fásitì gbogbonìṣe ti Ìpínlẹ̀ Enugu tí ó kẹ́kọ́ gboyè nínú ìmọ̀ ìbára-ẹní-sọ̀rọ̀.
Ní ọdún 2011, wọn yàn án Sylvanus sí ara àwọn ìgbìmọ̀ tí Gómìnà Rochas Okorocha gégẹ́ bí olùbádámọ̀ràn sí Ìpìnlẹ̀ Èkó lórí ọ̀rọ̀ àwùjọ.
Bassey ti kópa nínu ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn fíìmù ilẹ̀ Nàìjíríà ati ti Amẹ́ríkà, lára wọn ni Doctor Bello, Mother of George, NYPD Blue, àti bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀ lọ.
Ní ọdún 2012, ó kéde rẹ̀ wípé òun fẹ́ gbé eré ṣókí kan tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ Saving Father, léte àti la àwọn ènìyàn lọ́yẹ̀ nípa níní àti gbígbé ayé pẹ́lú kòkòrò àrùn AIDS.
Bassey pẹ̀lu Richard Mofẹ́-Damijo ni wọ́n jọ ṣètò ayẹyẹ Nigeria Entertainment Awards ti ọdún 2016 ní Ilé-iṣẹ́ tó wà fún eré ṣíṣe, Ilé-iṣẹ́ BMCC Tribeca Performing Arts Center ní ìlu New York.
Ebbe Bassey jẹ́ òṣèré ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ati Amẹ́ríkà tí a yàn fún àmì-ẹ̀yẹ Africa Movie Academy Award kan fún tí òṣèré tí ó dára jùlọ ní ipa àtìlẹyìn nípasẹ̀ ipa tí ó kó gẹ́gẹ́ bi "Maa Dede" nínu Ties That Bind ní ọdún 2011.
A bí Bassey ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, ṣùgbọ́n ó lo àwọn ìgbà ọ̀dọ́ rẹ̀ ní ìlu Calabar ṣááju kí ó tó padà sí orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà láti máa gbé níbẹ̀.
Lọ́jọ́ Kejìlá oṣù kẹfà ọdún 2006,Ààrẹ-àná orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Olúṣẹ́gun Ọbásanjọ́ àti Ààrẹ orílẹ̀-èdè Cameroon, Paul Biya, tọwọ́ bọ ìwé-àdéhùn Àdéhùn igi aláwọ̀-ewé lórí kíkó àwọn ọmọ ológun kúrò àti fífi ẹ̀tọ́ ilẹ̀ náà sílẹ̀ fún orílẹ̀ èdè Cameroon.
Nínú ìwé àdéhùn náà, Wọ́n fún Nàìjíríà ní gbèdeke ọgọ́ta ọjọ́ láti kó àwọn ọmọ-ogun wọn kúrò, pẹ̀lú àfikún ọgbọ́n ọjọ́ mìíràn, bákan náà, wọ́n fún Nàìjíríà ní àǹfààní láti ṣì ní àwọn olórí ìjọba àti ọlọ́pàá wọn ní Bakassi fún ọdún méjì mìíràn.
Ìjọba orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tẹ̀lé àṣẹ ìdájọ́ Ilé-ẹjọ́ àgbáyé International Court of Justice, tí ó dá Cameroon láre kí wọ́n máa bá pàdánù ìrànlọ́wọ́ ìlẹ̀-òkèèrè, wọ́ sìn ló àwọn ọmọ ogun wọn kúrò.
Àdéhùn igi aláwọ̀-ewé ní ìwé àdéhùn ìpẹ̀tùsáwọ̀ ìjà ilẹ̀ tí ó kún fún epo-rọ̀ ì àti afẹ́fẹ́ gáàsì ẹnubodè láàárín orílẹ̀ èdè Cameroon àti Nàìjíríà tí wọ́n ń pè ní Bakassi.
Wọ́n gbé aáwọ̀ ìjà yìí lọ sílè ẹjọ́ àgbáyé International Court of Justice, tí ilé-ẹjọ́ sìn dá orílẹ̀-èdè Cameroon láre lọ́jọ́ kẹwàá oṣù kẹwàá ọdún 2002.
Lọ́jọ́ kẹtàlá oṣù kẹjọ ọdún 2013, àjọ kéréje lábẹ́ àjọ àgbáyé, UN, tí ó ń rí sí ààbò United Nations Security Council ṣàlàyé pé òun fara mọ́ ìpẹ̀tùsáwọ̀ náà lọ́jọ́ méjì sí ọjọ́ ìfàlélọ́wọ́ ìlẹ̀ Bakassi.
Nígbà náà, wọn gbé ìgbìmọ̀ kan tó kún fún aṣojú Nàìjíríà, Cameroon, àjọ àgbáyé UN, Germany, Amẹ́ríkà, Faransé àti orílẹ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì láti ṣàbójútó títẹ̀lé ìwé àdéhùn náà
Ada Ogochukwu Ehi tí wọ́n bí lọ́jọ́ kejìdínlógún oṣù kẹsàn-án ọdún 1987 , simply known by her stage name jẹ́ akọrin ajíyìnrere, oǹkọ̀wé orin àti Òṣèrébìnrin ọmọ Nàìjíríà.
Nígbà tí ó wà lọ́mọdún mẹ́wàá ló ti bẹ̀rẹ̀ orin kíkọ̀ nígbà tí ó gbe orin fún akọrin ọmọdé ẹgbẹ́ rẹ̀, Tosin Jegede.
Wọ́n bí Ada sí idiley Victor àti Mabel Ndukauba, òun àti àwọn àbúrò rẹ̀ mẹta jọ dàgbà sí ìdílé ìgbàgbọ́ pẹ̀lú gbígbọ́ orin ìgbàgbọ́.
Nígbà tó wà lọ́mọ̀ ọdún mẹ́wàá, Wọ́n yàn án pọ̀ mọ́ àwọn ọ̀dọ́mọbìnrin tí ó wà nínú ikọ̀ agberin fún gbajúmọ̀ ọmọdé olórin Tósìn Jẹ́gẹ́dẹ́.
Díẹ̀ lára àwọn èèyàn tó gbà lálejò tí ó sì ní ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò pẹ̀lú wọ́n lórí ètò náà ni Ibrahim Babangida, Tonye Princewill, Babatunde Fashola, Rotimi Amaechi, Ali Baba, Oby Ezekwesili.
Nígbà tó padà sí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bíi alátùnńkọ fún Next èyí tí ó jẹ́ àgbéjáde-ìwé tó ń gba àmì-ẹ̀yẹ lóríṣiríṣi.
Níbẹ̀ ni ó ti mójú tó yàráìkọ̀ròyìn tó ní bíi ọgọ́fà èèyàn àti ọgbọ̀n òṣìṣẹ́ mìíràn láti jíròrò lórí ìṣàtúnkọ ìwé tọ́ ń gbé jáde.
Kadaria Ahmed tí í ṣe ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà jẹ́ akọ̀rọ̀yìn, oníṣòwò ìgbéròyìnjáde àti olùgbàlejò lórí tẹlifíṣọ́ọ̀nù.
Ó sì ti ṣiṣẹ́ ní ilé-iṣẹ́ ìtẹ̀wéjáde, rédíò, tẹlifíṣọ́ọ̀nù àti àwọn àwùjọ ìgbéròyìnjáde lórí ẹ̀rọ ayélujára.
Ní oṣù July ọdún 2017, ó ní ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò pẹ̀lú Nnamdi Kanu tí ó jẹ́ olórí àwọn Indigenous People of Biafra tí ó sì ń kéde Biafra tàbí ikú.
Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ tó yàn láàyò ní BBC níbi tí ó ti jẹ́ olóòtú àgbà tó ń ṣiṣẹ́ lórí àwọn ètò bíi Focus on Africa àti Network Africa tó ń gba àmì-ẹ̀yẹ lóríṣiríṣi.
Gẹ́gẹ́ bí ìtàn, àṣà àti ìṣé, Baakun jẹ́ ìlú àtijọ́ ní Ilẹ Yoruba, ati ọkan ninu awọn ibugbe akọkọ ni ilù Ife ni ilé- Ife ni ilù Nàjiria .
Lẹ́hìn ìparí ẹ̀kọ́ rẹ̀, ó gbájúmọ́ iṣé fíìmù ṣíṣe tó sì n sọ àwọn ìtàn nípa fífọ́nká àwọn ọmọ ilẹ̀ Áfríkà.
Ní ọdún 2004, ó ṣe adarí fíìmù fún ìgbà àkọ́kọ́ rẹ̀ nígbà tí ó fi dári eré tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Soldiers for the Streets, èyí tí n ṣàlàyé nípa akitiyan Ras King láti kọ́ àwọn ọ̀dọ́ lẹ́kọ̀ọ́.
Yàtọ̀ sí ṣíṣe adarí eré, George tún ti ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bi olóòtú fún àwọn eré bíi I Want to Be a Desi , Something Beautiful, Arts & Minds, Food & Drink TV àti The Marilyn Denis Show fún ìkànnì CTV.
Ní ọdún 2008, ó darí eré tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ The Circle of Slavery pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ àwọn ọ̀rẹ́ àti àwọn olólùfẹ́ rẹ̀ ní Siẹrra Léónè.
Ó lọ sí ilé-ìwé Corona àti ilé-ìwé ìjọba Àpapọ̀ fún àwọn ọmọ obìnrin ní Ìpínlẹ̀ Èkó ati Ìpínlẹ̀ Bauchi Ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga, ó kọ́ ìmọ̀ ìbanisọ̀rọ̀ ní Fáṣítì Èkó ṣùgbọ́n kò parí ẹ̀kọ́ rẹ̀ nitorí igbélé gbogbo ìgbà Ó ti ṣe ìgbéyàwó báyìí, Ó sì ti bí ọmọ méjì
Ní ọdún 2011, ó ṣe adarí eré ìrírí oníṣókí kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Taxi Sisters, èyí tí ó dá lóri àwọn obìnrin awakọ̀ kabúkabú ní orílẹ̀-èdè Sẹ́nẹ́gàl.
Eré náà ṣàfihàn ìgbésí ayé wọn ní ìgbà tí wọ́n wà ní ilé-ìwé àti lẹ́hìn tí wọ́n jáde ilé-ìwé, ó sì ṣàlàyé àwọn ìdí tó mú kí wọ́n yàn láti máa ṣe irú iṣẹ́ bẹ́ẹ̀ - àwọn kan nínu wọ́n ti pàdánù àwọn òbí wọn, bẹ́ẹ̀ làwọn míràn síì ti lọ ní oyún ẹlẹ́yà nígbà tí wọ́n n dàgbá bọ̀.
Lẹ́hìn tí Dahlberg parí ilé-ìwé girama rẹ̀, ó kó lọ sí ìlú New York ní Orílẹ̀-èdè Ìṣọ̀kan Amẹ́ríkà, níbi tí ó ti ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn iṣẹ́ tó fi mọ́ èyí tí ó ṣe nínu ọgbà ìṣeré kan.
Dahlberg gba oyè-ẹ̀kọ́ láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga Stockholm Academy of Dramatic Arts, bẹ́ẹ̀ ló sí tún gba oyè gíga nínu ìmọ̀ Fine Arts láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga Royal Academy of Arts.
Afeez di ìlú-mọ̀ọ́ká látàrí ipa rẹ̀ tí ó ma ń kó nínú eré gẹ́gẹ́ bí aláwadà ati adẹ́rín-pòṣónú ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà
Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn olùkọ́ ní ẹ̀ka ẹ̀kọ́ ìmọ eré oníṣe nílé ẹ̀kọ́ olùkọ́ ti Adéníran Ògúnsànyà College of Education tí ó wà ní Ìpínlẹ̀ Èkó.
Afeez Oyétòrò tí wọ́n bí ní ogúnjọ́ oṣù Kẹjọ ọdún 1963, jẹ́ adérín-pòṣónú, òṣèré sinimá àti ọ̀mọ̀wé ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ eré ìtàgé rẹ̀ ní ọdún 1970s níbi tí ó kópa ní àwọn eré sinimá orí ẹ̀rọ amóhù-máwòrán àti àwọn eré ìtagé mìíràn.
Ó ti gba àmì ẹ̀yẹ ìdánọ́lá ti 4th Africa Movie Academy Awards ẹlẹ́kẹrin irú rẹ̀ níbi tí wọ́n ti yàán gẹ́gẹ́ bí òṣèré orí-ìtàgé ọkùnrin tí ó peregedé jùlọ.
Ó ṣe àpèjúwe ọmú rẹ̀ gẹ́gẹ́ bi ore ńlá láti ọ̀dọ̀ Ọlọ́run, ó sì sọ́ di mímọ̀ wípé òun kì yóò fún àwọn ọmọ òun lọ́mú bí alárà.
Nínu ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò kan pẹ̀lú Ìwé ìròyìn Encomium, ó ṣàlàyé wípé ṣíṣe ìyá àwọn ọmọ òun mú lẹ̀mí òun ju níní ọkọ lọ.
Àwọn awuye sì tún wà lóri pé ó maá n fí ọmú rẹ̀ hàn síta tí ó bá wà láàrin àwùjọ àti nígbà tí ó bá n ṣiṣẹ́ ijó rẹ̀ nínu fídíò orin.
Ní ọdún 2015, ó ṣe àkọ́kọ́ àgbéjáde fíìmù rẹ̀ tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Power girls, láti ilé-iṣẹ́ rẹ̀ táa pè ní Playgirl pictures.
Ó ṣe àgbéjáde àkọ́kọ̀ àkójọpọ̀ àwon orin rẹ̀ tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Nutty Queen ní ọdún 2013, èyítí ó ṣàlàyé wípé ó ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀kọ́ pàtàkì nínú.
Ó parí ilé-ìwé gíga pẹ̀lú gbígba oyè nínu ìmọ̀ ìṣirò àti ìṣàkóso láti Yunifásítì ilẹ̀ Nàìjíríà ti ìlú Nsukka, ó sì padà tún gba oyè gíga láti Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásítì Ìpínlẹ̀ Èkó.
Ọdún 2003 ni wọ́n yàn àn gẹ́gẹ́ bií Olùrànlọ́wọ́ sí Gòmìnà ìpínlẹ̀ Ẹ̀kìtì, láti ibẹ̀ wọ́n dìbò yan gẹ́gẹ́ bí omo ilé ìgbìmọ̀ asòfin àpapò.
Gẹ́gẹ́ bíi oníròyìn, ó ṣiṣẹ́ ní ilé ìwé ìròyìn Tribune, Ilé iṣẹ́ ̀ibáraenisọ̀rọ̀ àti if̀ìwéráńṣẹ́ ti Nà̀ijíríà, Ilé iṣẹ́ Telifísàn ti Nàìjíríà Ilé iṣẹ́ irin ní ìpínlẹ̀ Delta, Ovwian Aladja, Rífílẹ́sì, Tẹlifísàn DBN àti alákóso ti Tẹlifísàn DBN lati 1993-1997.
A bí ní Òmùò Ẹ̀kìtì ní Ìpínlẹ̀ Èkìtì, Ètò ẹ̀kọ́ rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ ní Ilé ìwé Àpóstélì ti obìnrin ní ìlú Ìbádán, Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Ó tún tẹ̀síwájú lọ sí Ilé ẹ̀kọ́ Oníròyìn ti Nàìjíríà láti gba dípọ̀n ni ọdún 1976.
Bíọ́dún Olújìmí tún kàwé jáde gboyè dìgirì ní ìmọ̀ Sáyẹ́ǹsì Òsèlú àti oyè dìgírì gíga ní ètò ìbátan àti ọjà títà ní Ilé ẹ̀kọ́ gíga ti Àbújà.
Ó jẹ́ ọmọ ilé ìgbìmọ̀ asòfin orílẹ̀ Ẹ̀dẹ̀ Nàìjíríà, tí ó sojú fún agbègbè Gúúsù Ẹ̀kìtì àti olórí ìpín kékeré ọmọ ilé ìgbìmọ̀ asòfin ní Nàìjíríà.
Ó darapọ̀ mọ́ ọkọ rẹ̀ nínú òsèlù ní ọdún 1997 gẹ́gẹ́ bií akọ̀wé àgbáyé ti ìjoba àpapọ̀ ti NCPN, Ó kọjá lọ sínú ẹgbẹ́ APC , ẹgbẹ́ onígbálẹ̀ lẹ́yìn tí ẹgbẹ́ titẹ́lẹ̀ parun, ó tún jẹ akọ̀wé àpapò fún egbẹ́ APC.
Ìrìnàjò Baptist ti ilẹ̀ Nàìjíríà jẹ́ ẹ̀ka tí orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà tí ó dá ilé ìwé alákọ́bẹ̀rẹ̀ mẹ́ta sílẹ̀ sí Ago-Owu, Ago-Ijaye àti Oke-saje
Ní ọdún 1922 Pinnock ṣa àwọn akẹ́kọ́ tí ó ti ní ìmọ̀ díẹ̀ láti Ago-Owu, Ago-Ijaye àti Oke-saje, tí wọ́n sì jẹ́ àkẹ́kọ́ àkọ́kọ́ ní gírama yìí.
Àléjò pàtàkì tí ó sọ̀rọ̀ níbẹ̀ ní Ọ̀jọ̀gbọ́n Professor Nathaniel Oyerinde, tí ó jẹ́ olùkọ́ ní ilé ẹ̀kọ́ ìjìnlẹ̀ Baptista, Ogbomoso, tí ó sì jẹ́ Ọ̀jọ̀gbọ́n Baptist àkọ́kọ́ ti orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.
Lẹ̀yín tí àwọn akẹ́kọ́ tí ilé ìwé alákọ́bẹ̀rẹ̀ tí Owu gbòòrò sí 150, wọ́n sọ́ fún Àlùfáà Samuel George Pinnock kí ó dá ilé ìwé tí ó ga ju alákọ́bẹ̀rẹ̀ sílẹ̀.
Bákan nán, ní ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ ọdún 1922 Pinnock ríi dájú wípé ibùgbé olórí ilé ẹ̀kọ́ náà di kíkọ, tí ó sì tún jẹ́ ilé àwọn ajíyìnrere tí Abeokuta; yàrá ìkàwé márún, ilé ìjọsìn àti yàrá fún àwọn ọkùnrin.
Wọ́n dá Baptist Boys’ High School sílẹ̀, tí ó sì wà bẹ́ẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ilẹ́ ìwé fún àwọn ọkùnrin, bíótilẹ̀jẹ́ wípé wọ́n kó àwọn obìrin mọ́ wọ́n ní ọdún 1969 àti 1970, nígbà tí àwọn àjọ gómìnà dá Higher School Certificate sílẹ̀.
Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé sẹ́ńtúrí kọkànlélógún yìí ni ọ̀rọ̀ náà jẹyọ, lílọ Ìjìnnà-síra-ẹni láwùjọ tí wà láti láti nǹkan sẹ́ńtúrí mẹ́ẹ̀ẹ́dógún sẹ́yìn.
Ọ̀rọ̀ náà jẹyọ nínú Bíbélì, nínú ìwé Léfítíkù, orí kẹtàlá, ẹsẹ kẹrìndínláàádọ́ta, "Adẹ́tẹ̀ náà tí ó ń ṣàìsàn ni . yóò máa níkàn dá gbé lẹ́yìn níbi ọ̀tọ̀, ibi ọ̀tọ̀ yìí ni yóò sìn máa gbé."
Nígbà St. Louis, ní kété lẹ́yìn ìbẹ́sílẹ̀ àjàkálẹ̀ ààrùn, influenza sẹ́yọ láàárín ìlú lọ́dún 1918, àwọn aláṣẹ pàṣẹ títi àwọn ilé-ìwé pa, gbígbégi Dínà ìpéjọpọ̀ ọ̀pọ̀ ènìyàn àti aáyán Ìjìnnà-síra-ẹni láwùjọ mìíràn.
Iye àwọn ènìyàn tó kú ní St. Louis nígbà náà kò pọ̀ tó ti Philadelphia, tí wọn kò ṣàmúlò Ìjìnnà-síra-ẹni nígbà ìbẹ́sílẹ̀ àjàkálẹ̀ ààrùn influenza, àfi lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ méjì tí àjàkálẹ̀ ààrùn náà bẹ́ sílẹ̀.
Nípa Ìjìnnà-síra-ẹni, ó ṣe é ṣe kí àdínkù wà fún kíkó àjàkálẹ̀ ààrùn rán ẹni tí kò láàrùn èyí tí ó lè wáyé nípa dídára pọ̀ mọ́ ẹni tí ó ti kó ààrùn, tí èyí yóò sìn ṣe àdínkù iye ẹni tí ààrùn bẹ́ẹ̀ lè pa.
Nígbà rògbòdìyàn àjàkálẹ̀ ààrùn ẹ̀rànkòrónà 2019, àjọ ètò ìlera àgbáyé, World Health Organization dábàá láti ṣègbè fún Ìjìnnà-síra-ẹni tí ó tako Ìjìnnà-sáwùjọ-eni, láti ṣàlàyé pé Ìjìnnà-síra-ẹni ni ó lè ṣe àdínkù kíkó àjàkálẹ̀ ààrùn náà, àwọn ènìyàn ṣì lè ní ìbáṣepọ̀ tó dára nípa lílo ìmọ̀-ẹ̀rọ.
Láti ṣe àdínkù ìkóràn àjàkálẹ̀ ààrùn àti láti dènà iṣẹ́ àṣekúdórógbó fún àwọn elétò ìlera, pàápàá jù lọ nígbà àjàkálẹ̀ ààrùn, ọ̀pọ̀lọpọ̀ òfin Ìjìnnà-sápèéjọ ni wọ́n là kalẹ̀, lára wọn ni títi ilé-ìwé àti àwọn ilé ìjọsìn pa, ìdágbé, ìséra-ẹni dènà àjàkálẹ̀ ààrùn, òfin kónílégbélé àti gbígbégidínà ìpéjọpọ̀ ọ̀pọ̀ ènìyàn.
Àbájáde ìwádìí Anecdotal dábàá pé àwọn ìpépjọpọ̀ àwọn ènìyàn púpọ̀ kan lè ran ríràn ká àjàkálẹ̀ ààrùn lọ́wọ́, àti wípé èyí lè fa àjàkálẹ̀ ààrùn wá sí àgbègbè tí irú ìpépjọpọ̀ bẹ́ẹ̀ bá ti wáyé, tí ààrùn náà lè bẹ̀rẹ̀ sí ní tàn kálẹ̀ láàárín ìlú nígbà àjàkálẹ̀ ààrùn.
Ní àsìkò àjàkálẹ̀ ààrùn ẹ̀ràn lọ́dún 1918, ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ wí pé ìtò lọ́wọọ̀wọ́ àwọn ọmọ ológun Philadelphia àti Boston ló fa ríràn ká àjàkálẹ̀ ààrùn nípa ìdarapọ̀ àwọn àwọn awakọ̀ ojú-omi tí wọ́n ti lùgbàdì ààrùn ẹ̀ràn pẹ̀lú àwọn èrò èrò àwọn ènìyàn tí kìí ṣe ológun.
Ṣíṣe ìdádúró ìpépjọpọ̀ ọ̀pọ̀ ènìyàn, pẹ̀lú àwọn àwọn Ìjìnnà-síra-ẹni láwùjọ mìíràn lè dènà ríràn ká àjàkálẹ̀ ààrùn.
Àbájáde ìwádìí awòkọ́ṣe àti ìfarawé lórílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà fihàn pé ìdámẹ́wàá nínú àwọn ilé iṣẹ́ tí wọ́n ti kó àjàkálẹ̀ ààrùn ní wọ́n máa ń tì pa, àpapọ̀ ìkóràn àjàkálẹ̀ ààrùn jẹ́ ìdá mọ́kànlá lé ìpín mẹ́sàn-án ,tí àsìkò kíkó àjàkálẹ̀ ààrùn púpọ̀ máa ń fà sẹ́yìn.
Ní ìdàkejì ẹ̀wẹ̀, tí ìdá mẹ́tàlélọ̀gbọ̀n nínú àwọn ilé-iṣẹ́ tí ó kó àjàkálẹ̀ ààrùn bá wà ní títì pa, àǹfààní kíkó àjàkálẹ̀ ààrùn yóò dínkù ní ìwọ̀n ìdámẹ́rìn pẹ̀lú ìpín péréte mẹ́san-an , tí àsìkò gíga àti kó ààrùn yóò fà sẹ́yìn fún ọ̀sẹ̀ kan.
Lára ilé-iṣẹ́ títì pa ni títì pa "àwọn okowò tí kò ṣe pàtàkì" àti àwọn iṣẹ́ àwùjọ tó ṣe pàtàkì (àwọn okowò tí kò ṣe pàtàkì" túmọ̀ sí àwọn ohun èlò fi bẹ́ẹ̀ wúlò ni kíákíá láwùjọ ohun-èlò pàtàkì Workplace closures, èyí yàtọ̀ sí àwọn ohun èlò tó ṣe pàtàkì láwùjọ.
Títi àwọn ẹnubodè pa tàbí gbígbégi dínà ìrìn-àjò abẹ̀lé lè máa dènà jíjàkálẹ̀ àjàkálẹ̀ ààrùn ju ọ̀sẹ̀ méjì sí mẹ́ta lọ, àyàfi bí wọ́n bá ṣe ètò náà dáadáa, tí ó múlẹ̀ káàkiri ní ìdá ókàndínlọ́gọ́rùnún .
I wádìí ìjìnlẹ̀ kàn ní yunifasiti Northeastern University, tí wọ́n tẹ̀ jáde lóṣù kẹta ọdún 2020 fihàn pé dídènà ìrìn-àjò láti orílẹ̀-èdè China sí àwọn orílẹ̀-èdè mìírànú àdínkù bá bí àjàkálẹ̀ ààrùn ẹ̀rànkòrónà 2019 ṣe ràn káàkiri orílẹ̀-èdè sí orílẹ̀-èdè, ṣùgbọ́n kò dènà ríràn ká àjàkálẹ̀ ààrùn náà ní àwùjo sí àwùjọ àti ènìyàn kan sí òmíràn.
Nítorí ìdí èyí, dídènà ìrìn-àjò nìkan kò tó láti dènà àjàkálẹ̀ ààrùn, àyàfi bí wọ́n bá mú Ìjìnnà-síra-ẹni láwùjọ mọ́ ọ̀n.
" Ìwádìí náà fihan pé, dídènà ìrìn-àjò ní ìlú Wuhan dènà ríràn ká àjàkálẹ̀ ààrùn náà sí àwọn ìlú pàtàkì mìíràn ni China fún ọjọ́ mẹ́ta sí márùn-ún péré, lóòótọ́, ó dènà rẹ̀ fún orílẹ̀ èdè sí orílẹ̀-èdè ní ìwọ̀n 80%.
Ìkíni nípa fífi ọwọ́ ẹni méjèèjì papọ̀ láìbọ ẹni tí à ń kí lọ́wọ́, kíkíni nípa ìfọwọ́sọ̀yà, jẹ́ lára àwọn ọ̀nà ìkíra ẹni láìfara kanra.
Ní àkókò ẹ̀rànkòrónà 2019 lórílẹ̀-èdè United Kingdom]], ìṣe ìkíni yìí ni Ọmọba Charles lò láti kí àwọn àlejò, ìkíni yìí ni Ọ̀gá-àgbà àjọ ètò ìlera àgbáyé, WHO, Tedros Adhanom Ghebreyesus àti Olórí ìjọba orílẹ̀ èdè Ísírẹ́lì, Benjamin Netanyahu náà tún là kalẹ̀ fún lílò .
Àwọn ọ̀nà èyíwùmí mìíràn ni; nína ọba-ìka sókè, jújuwọ́ sí ni, fí fọwọ́ sáyà, bí wọ́n ṣe ń kí ara ẹni ní ní àwọn apá kan lórílẹ̀ èdè Ìran.
Jíjìnnà sí ara-ẹni ní ìwọ̀n bàtà mẹ́fà tàbí mítà 1.5 tàbí ìwọ̀n mítà kan sí ara ati yíyàgò fún ìdìmọ́ra ẹni àti àtójọ àwọn ìṣe mìíràn tí ó jẹ mọ́ ìfarakanra máa ń ṣe àdínkù kíkó ààrùn nígbà àjàkálẹ̀ ààrùn flu àti ẹ̀rànkòrónà lọ́dún 2020.
ṣíṣe ìmúlò awọn ìlànà Ìjìnnà-síra-ẹni láwùjọ wọ̀nyí, pẹ̀lú gbígbé ìgbé ayé ìmọ́tótó ní ibi iṣẹ́ wà lára ìlànà tó dára.
Ìhùwàsí àwọn ènìyàn lè yí padà nígbà tí wọ́n bá mọ̀ pé àjàkálẹ̀ ààrùn kan ń ràn káàkiri àwùjọ nípa yíyẹra fún ara ẹni àti àwọn ibi ìpéjọ láwùjọ.
Bí a bá ṣe àmúlò èyí láti dènà àjàkálẹ̀ ààrùn, irú Ìjìnnà-síra-ẹni láwùjọ bẹẹ lè ní àǹfàní púpọ̀, ṣùgbọ́n yóò ṣe àkóbá fún ètò ọ̀rọ̀-ajé.
Nínú ètò ìlera àwùjọ, , jẹ́ ìlànà tí kìí ṣe nípa ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ ìlò oògùn pẹ̀lú èròǹgbà láti dènà títànká àjàkálẹ̀ ààrùn nípa jíjìnnà sí ara ẹni lójúkojú láti ṣe àdínkù iye ìgbà tí àwọn ènìyàn lè súnmọ́ ara wọn pẹ́kípẹ́kí.
Ó jẹ mọ́ ìṣèdiwọ̀n bí ènìyàn kan ṣe lè jìnnà sí ẹlòmíràn (irú òdiwọ̀n bẹ́ẹ̀ máa ń yàtọ̀ láti ìgbà dé ìgbà àti ní orílẹ̀ èdè kọ̀ọ̀kan) àti yíyẹra fún ìpéjọpọ̀ ọ̀pọ̀ èèyàn.
Bí ó tilẹ̀ wù kí ó rí, ìyọrísí rere rẹ̀ dá lórí bí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mú òfin Ìjìnnà-síra-ẹni láwùjọ nígbà tí wọ́n kò sí ní ilé ẹ̀kọ́.
Àwọn ìlànà ìdènà àjàkálẹ̀ ààrùn wọ̀nyí lè máa ṣiṣẹ́ tó ti irú àjàkálẹ̀ ààrùn náà bá jẹ́ èyí tí ènìyàn lè kó nípa jíjẹ oúnjẹ tàbí omi tí ààrùn tí kóbá, tàbí nípa ẹranko agbárùnrìn bíi ẹ̀fọn, tàbí àwọn kòkòrò mìíràn.
Lára awọn ìṣòro Ìjìnnà-síra-ẹni nì wọ̀nyí, ìdánìkàngbé, ìdí kù iṣẹ́ àti ṣíṣe àwọn nǹkan èlò àti pípàdánù àwọn àǹfààní tó jẹmọ́ ìbáṣepọ̀ láwùjọ ẹni.
Ìjọba orílẹ̀-èdè Cape Verde fún ìgbà akọ́kọ́ kéde kónílé-ó-gbélé tí ó jẹ́ ti pàjáwìrì ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kẹ́ta ọdún 2020, léte àti mú àdínkù bá ìfara-kínra àwọn ènìyàn tí óń mú àrùn náà pọ̀ si.
Ní ogúnjọ́ oṣù kẹta, orílẹ̀-èdè Cape Verde ní akọsílẹ̀ COVID-9 akọ́kọ́, tí ẹni tí ó kó arùn náà jẹ́ ẹni ọdún méjìdínlọ́gọ́ta tí ó sì tún jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè United Kingdom.
Ní ọjọ́ kejì, wọ́n tún ní akọsílẹ̀ méjì míràn, tí àwọn àrùn náà mú jẹ́ àrìnrì-àjò afẹ́ láti United Kingdom tí ọjọ́ orí ẹnì Kíní jẹ́ ọdún méjìdínlọ́gọ́ta tí ẹnìkejì sì jẹ́ ọmọ ọgọ́ta ọdún.
Ní ọjọ́ karùndínlọ́g ọ̀n oṣù kẹta, wọ́n tún ní akọsílẹ̀ ẹlẹ́mẹrin tí aláìsàn naa jẹ́ ẹni ọdún mẹ́tàlélógójì, tí ó sì jẹ́ ọmọ.
Ní ọjọ́ kejì,Mínísítà fún ètò ìlera ní orílẹ̀-èdè Cape Verde kéde rẹ̀ wípé ìyàwó ẹni akọ́kọ́ tí ó ní arùn Kòrónà náà ti fara káṣá àìsàn náà pẹ̀lú.
Àmọ́ iye àwọn ènìyàn tí wọ́n tó àrùn Kòrónà látàrí ríràn tí ó ń ràn kálẹ̀ ti.pọ̀ ju ti SARS lọ, bí ó ti lẹ̀ jẹ́ wípé ìtànkálé àrùn COVID-19 ń gbópọn si lójojúmọ́ tí ó sì ti ṣekú pa ọ̀pọ̀lọpò ènìyàn lágbáyé, Model-based simulations for Cape Verde suggest that the 95% confidence interval for the time-varying reproduction number R t has been fluctuating around 1.2 since April 2020.
Cape Verde ní akọsílẹ̀ ènìyàn tí ó tó ọgọ́rùún mẹ́jọ ó dín mẹ́jọ tí wọ́n ti ní arùn COVID-9, tí ó mú kí iye àwọn aláìsàn náà lápapọ̀ ó jẹ́ ẹgbẹ̀rún kan àti ọgọ́rùún méjì ó lé méjìlélógún.
Iye àwọn tí ó kú láti ìbérẹ̀ jẹ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún, nígbà tí ye àwọn ènìyàn tó rí ìwòsàn gbà jẹ́ ọgọ́rùún mẹ́fà ati mọ́kàndínlọ́gbọ̀n.
Nínú oṣù Kẹ́rin, wọ́n ti ní akọsílẹ̀ ọgọ́rún kan ó lé mẹ́rìndínlógún mìíràn, tí apapọ̀ iye ènìyàn tí ó ti ní àrùn yí ti gùnkè sí ọgọ́rùún kan ó lé mọ́kandínlógún.
Nínú oṣù Karùún, orílẹ̀-èdè Cape Verde tún ní akọsílẹ̀ ènìyàn tí iye wọn tí ọgọ́rùún mẹ́ta ati mẹ́rìnlélógún tí wọ́n tún fara kó àrùn náà.
Àwọn mẹ́rin ló ṣaláìsí, nígbà tí àwọn ènìyàn ọgọ́rùún kan ati mọ́kàndínlọ́gọ́sàán gba ìwòsàn tí wọ́ sì lọ sí Ilé wọn láyọ̀.
Pátákì iṣẹ́ tí àjọ náà gbé dání ni kí àwọn ọ̀dọ́ lè fohùn ṣọ̀kan lágbàáyé gẹ́gẹ́ bí àjọ ìṣọ̀kan agbáyé ṣe gbe kalẹ̀.
Christopher lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Yunifásitì Ọlábísí Ọnàbánjọ tí ó wà ní Ìpínlẹ̀ Ògùn lẹ́yìn tí parí ilé-ẹ̀kọ́ girama rẹ̀.
Chaste Christopher Inegbedion tí wọ́n bí ní agbègbè ìlú Muṣin ní Ìpínlẹ̀ Èkó jẹ́ gbajú-gbajà olùdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ ara ẹni ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Bákan náà, ìwé ìròyìn The Nation náà tún ṣe àpèjúwe rẹ̀ gẹ́gẹ́bi “gbajúmọ̀ òṣèré” tí ó maá n túmọ̀ àwọn ipa rẹ̀ pẹ̀lú ìrọ̀rùn.
Àjàlá Arìnrìn-àjò / Àjàlá the Traveller tí orúkọ àbísọ̀ rẹ̀ ń jẹ́ Moshood Adisa Olabisi Ajala àmọ́ tí gbogbo ayé mọ̀ sí àjàlá travel jẹ́ akọ̀ròyìn, òǹkọ̀wé, òṣèrékùnrin àti gbàjúmọ̀ ní Ìpínlẹ̀ Èkó.
Ó jẹ́ ìlú-mọ̀n-ọ́n-ká látàri àwọn ìrìn-àjò rẹ̀ lọ sí Israel, Egypt, Palestine, India, Orílẹ̀ èdè America àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Orílẹ̀-èdè mẹ́tàdínláàádọ́run ni Ajala fi ọ̀kadà dé jákè-jádò àgbáyé láàrin ọdún mẹ́fà, àwọn orílẹ̀-èdè bii Israel, Egypt, Palestine, India, Orílẹ̀ èdè America, Austrálíà, Iran, Russia,Cyprus, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ ni Ajala dé, tó sì pàdé àwọn èèyàn ńlá-ńlá tó fi mọ́ àwọn olórí orílẹ̀-èdè náà.
Ipa rẹ̀ tí ó kó nínu eré kan gẹ́gẹ́ bi Yínká Fáwọlé ṣokùn fa kíkàn òkìkí rẹ̀ tó sì di ìlúmọ̀ọ́ká, débi pé ó padà wá ṣe ìpolówó ọjà fún ilé-iṣẹ́ Jik.
Barbara Soky jẹ́ òṣèré ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti akọrin tẹ́lẹ̀rí tí ó di gbajúmọ̀ lẹ́hìn kíkópa nínu eré tẹlifíṣọ̀nù tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Mirror in the Sun.
Ó sinmi iṣẹ́ òṣèré rẹ̀ lẹ́hìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ipa ní àwọn ọdún 80 àti 90, kí ó tó padà sí ní bá iṣẹ́ òṣèré rẹ̀ lọ nísẹ̀yín.
Ní ọdún 2013 Soky gba àmì ẹ̀yẹ ti òṣèré amúgbálẹ́gbẹ̀ẹ́ tí ó dára jùlọ níbi ayẹyẹ 2013 Nollywood Movies Awards fún iṣẹ́ takuntakun rẹ̀ nínu fíìmù Bridge of Hope.
Lẹ́hìn ìsinmi ọlọ́dún mẹ́tàlá rẹ̀ nídi iṣẹ́ òṣèré, Soky padá sí ìdi iṣẹ́ òṣèré pẹ̀lú kíkópa nínu eré Amaka Igwe kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Solitaire gẹ́gẹ́ bi Nkoyo Broderick, obìrin kan tó pinnu láti dáàbò bo ọrọ̀ ẹbí rẹ̀.
Níkẹ̀hìn, Ó di ọ̀kan lára àwọn òṣìṣẹ́ àgbà sí ọ̀gágun Tunde Idiagbon, ẹnití ó jẹ́ olórí òṣìṣẹ́ ní olú ilé iṣẹ́ ti Baraki ologun, láti oṣù kíní ọdún 1984 títí di oṣú kẹsan ọdún 1985.
Ìdìbò yan Gbádébọ̀ gẹ́gẹ́ bi Aláké ní oṣù kẹjọ ọdún 2005 gba oṣù mẹ́fà gbakó nítorí àìní ìdánilójú lori tani yíò rọ́pò Aláké ti tẹ́lẹ̀, Ọba Oyebade Lipede, tí ó wàjà ní ọjọ́ kẹta oṣù kejì ọdún 2005.
Gbádébọ̀ ní ìbò mẹ́ẹ̀dógún nínú àwọn ìbò mẹ́tàlélógún látàrí ètò ìdìbò yàn tí àwọn afọbajẹ ti ìlú Ẹ̀gbá gbé kalẹ̀, níbití ó ti borí àwọn mẹjọ tí wọn n ba díje, èyí tí Adeleke àbúrò rẹ jẹ́ ọ̀kan lára wọn.
Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọmọ-ọmọ Aláké kẹfà ti ìlú Ẹ̀gbá, Ọba Gbádébọ̀, ẹni tí ó wà lórí oyè láti ọdún 1898 títí di ọdún 1920, Ó tún jẹ́ arákùnrin Ọba Gbádébọ̀ ll.
Ó bérẹ̀ iṣẹ́ àwàdà ṣíse ní inú oṣù Kẹrin ọdún 2007, níbi tí ó ti kọ́kọ́ fara hàn nínú eré Extended Family, tí ó jẹ́ wípé òun náà ni ó kọọ́ tí ó darí rẹ̀ tí ó sì gbe jáde.
Lẹ́yìn tí ó padà dé sí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún 2019, ó bẹ̀rẹ̀ ètò míràn tí ó pè ní "BACK TO SCHOOL Bovi ti ní ìbáṣepọ̀ tó Yanrantí pẹ̀lú àwọn akẹgbẹ́ rẹ̀ ní inú iṣẹ́ àwàdà bí : I Go Dye, I Go Save, Basketmouth, Buchi, Odogwu, Okey Bakassi, Julius Agwu àti bẹ̀ẹ́ bẹ̀ẹ́ lọ.
Bovi Ugbona ni wọ́n bí nu ìlú Bìní tí ó jẹ́ olú Ìlú fún Ìpínlẹ̀ Ẹdó, ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ti UNIBEN ní ọdún 1991, ó tún wọlé sílé-ẹ̀kọ́ ti Ìjọba àpapọ̀ Ìlú Ugheli ní Ìpínlẹ̀ Delta, àwọn òbí rẹ̀ mu kúrò ní ilé-ẹ̀kọ́ yí lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ girama ti Edokpolor ní ìlú Bìní tí wọn ń gbé, kí wọ́n lè baà mójú to.
Lẹ́yìn tí ó parí ilé-ẹ̀kọ́ náà, ó wọ ilé-ẹ̀kọ́ Yunifásitì ní ọdún 1998 ní Ìpínlẹ̀ Delta níbi tí ó ti kẹ́kòọ́ nípa eré-oníṣẹ.
Ọ̀pọ̀ ìtàn ló rọ mọ́ bí òrìṣà Agẹ́mọ ṣe dé ilẹ̀ Ìjẹ̀bú-Òde tí ó jẹ́ olú ìlú ìjọba fún gbogbo ilẹ̀ Ìjẹ̀bú.
Apá ìtàn kan sọ wípé Olú-Ìwà, tí ó tẹ ilẹ̀ Ìjéú fó ni ó mú Agèmọ wó ilẹ̀ Ìjẹ̀bú ní ǹkan bí ọdún 900 A.D. Bí ìtàn náà ṣe só síwájú, Tami Onírè Aládésogun tí ó ṣèrìn àjò pẹ̀lú ẹ̀gbọ́n rẹ̀ kan Olú-Ìwà àti àwọn amojú òrìṣà kan láti Waddai ní ilẹ̀ Sudan ní orílẹ̀-èdè Ijípítì.
Gẹ́gẹ́ bí Olùwá-Ìbẹ̀rù àti Abọrẹ̀ Obìnein Òjòwú pẹ̀lú Olóyè Ràsákì Oṣímodi, gbogbo wọn lápapọ̀ gba Ilé-Ifẹ̀ kọjá láti forí balẹ̀ fún Odùduwà, ṣìwájú kí wòn tó kúrò nílé-Ifẹ̀, Olú-Ìwà fi ọ̀kan lára àwọn ọmọ rẹ̀ Gborowo fún Odùduwà gẹ́gẹ́ bì ìyàwó tí ó sì bí ọmọ mẹ́ta fun.
Pàtàkì ọdún Agẹmọ ni ilẹ̀ Ìjẹ̀bú ṣe kókó sí àwọn ọmọ Ìjẹ̀bú nítorí wípé wọ́n gbàgbọ́ wípé lásìkò ọdún yìí, obìnrin tí ó vá ń wá ọmọ tí ó bá tọrọ ọmọ lọ́wọ́ òrìṣà Agẹmọ nínú ọdún náà yóò sì dọlọ́mọ láìpẹ́.
Agẹmọ jẹ́ òrìṣà pàtàkì tó fẹsẹ̀ múlẹ̀ jùlọ láàrín àwọn ará Ìjẹ̀bú, bẹ́ẹ̀ sì ni ó sì wà tí tí dòní.
Gbogbo ilẹ̀ ìjẹ̀bú tó fi mò Ìjẹ̀bú-Òde tì ó jẹ́ olú ìlú fún wọn tí wọ́n padà pín sí ìsọrí tí ó kó Ìjẹ̀bú Igbó, Ìjẹ̀bú Rẹ́mọ, Ṣàgámù, Ejìnrìn,Ìkòròdú, tó fi dé Ẹ̀pẹ́, Ìpẹru, Àgọ́ Ìwọ́yè, Lẹ́kkí, Ìṣarà, tó fi dé Kétu ní ilẹ̀ ilẹ̀ olómìnira Benin.
Òrìṣà Agẹmọ jẹ́ òrìṣà tí a mú orúkọ rẹ̀ láti inú ọ̀rọ̀ "Akẹ́mọ" tí ó jẹ́ ọ̀rọ̀ tí a lè fi ṣàpèjúwe èni tí ó ma ńtọ́jú ọmọ.
Òrìṣà Agẹmọ jẹ́ òrìṣà tí ó gbilẹ̀ láàrín àwọn ará Ìjẹ̀bú tí ó sì jẹ́ ohun tó so wọ́n pọ̀ gidi fún ìlọsìwájú ilẹ̀ Ìjẹ̀bú lápapọ.
Ni ojo 23 April 2011, Taiwo naa lo tun se sababi ti egbe agbaboolu re fi jawe olubori ninu ifese-wonse to waye laari iko re pelu iko agbaboolu Montpellier HSC pelu ami ayo kan soso ni ori papa Stade de France ti o si je ki egbe agbaboolu re o gbe ife eye 2011 Coupe de la Ligue.
Ni December 2011, Taiwo foro jomi toro oro pelu iwe iroyin ile Faranse kan L'Équipe ni bi ti o ti fi edun okan re han si bi inu re ko se dun si ohun ti oju re n ri ninu egbe agba-boolu re A.C. Milan, paa paa julo eyi ti o n ri lara akoni moogba re Massimiliano Allegri pelu bi ko se loo mo ninu awon ifese-wonse to tun waye.
Ni 24 January 2012, Queens Park Rangers gba Taiwo wole sinu iko won lati inu egbe agba-boolu AC Milan pelu eyawo titi di opin odun naa, pelu alakale wipe awon yoo ra Taiwo ni Milionu meta ole maruun £3.5 M. Leyin ti won ti se igbese lori QPR, Taiwo ni oun gbero lati mu ilapa ire wo egbe agba-boolu tun tun naa ju ki oun o ma joko lori aga ipaaro lasan lo.
Taye Ismaila Taiwo jẹ́ àgbá Bọ́ọ̀lù ọmo orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó gbá bọ́ọ̀lù owó ẹ̀yìn fún orílè-èdè Nàìjíríà àti fún ẹgbẹ́ àgbágbọ́ọ̀lù RoPí.
Silberfeld dàgbà ní orílẹ̀-èdè Fránsì, ṣùgbọ́n ó maá n rìn ìrìn-àjò nígbàgbogbo lọ sí orílẹ̀-èdè Gíríìsì, Nìjẹ̀r, àti Málì, bẹ́ẹ̀ ló sì tún gbé ní ìlú Los Angeles fún ọdún mẹ́ta.