polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Ebrahim Moosa sọ pé "àwọn ọ̀wọ́ akẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ tí ó dára padà di mímọ̀ nínú ẹ̀ka madrasa, wọ́n sì ṣe àfikún sí ìgbé ayé àwùjọ ní apá Gúúsù Asia ní àwọn pápá tí ó fẹjú bí i ẹ̀kọ́ ẹ̀sìn, ìṣèlú àti kíkọ́ ilé-ẹ̀kọ́."
Hasan jẹ́ olùkọ́ Sahih Bukhari ní Darul Uloom Deoband fún ìgbà pípẹ́ àti pé, nígbà tí ó wà ní ẹ̀wọ̀n ní Malta, ó bẹ̀rẹ̀ sí kọ iṣẹ́ tí ń ṣàlàyé àwọn àkọ́lé orí rẹ̀.
Hasan bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ pẹ̀lú òfin aléélẹ̀ márùndínlógún lórí orí ọ̀rọ̀ náà, lẹ́yìn náà ni ó sọ̀rọ̀ lórí àwọn ìṣe láti inú orí náà lórí ìfihàn àti ṣiṣẹ́ lórí orí tí ó wà fún ìmọ̀ lábọ̀.
Wọ́n ṣe ìpàdé gbogboogbò yìí fún ọjọ́ mẹ́ta bẹ̀rẹ̀ láti ọjọ́ 19, oṣù kọkànlá, àti akẹ́kọ̀ọ́ Hasan, Shabbir Ahmad Usmani sì ka ọ̀rọ̀ Ààrẹ rẹ̀ síta.
Onímọ̀ Deobandi yìí dúró fún àkókò díẹ̀ fún ìdáhùn kankan láti ọ̀dọ̀ oníbèérè àkọ́kọ́ , Muhammad Hussain Batalwi, tí ó kéde lẹ́yìn náà pé iṣẹ́ Amrohwi kún ojú òṣùwọ̀n, àti pé òun ní ti òun ti ko gbogbo èrò láti kọ àwọn ìbéèrè náà kúrò ní ọkàn.
Lẹ́yìn náà ni ó bẹ̀rẹ̀ sí ṣe àlàyé ìtumọ̀ yìí pẹ̀lú àwọn àkọsílẹ̀ àlàyé, bí ó ṣe jẹ́ ó ṣẹ̀ parí orí kẹrin An-Nisa, nígbà tí ó kú ní 1920.
Akẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀, Shabbir Ahmad Usmani ni ó parí Iṣẹ́ ìtúpalẹ̀ kíkún yìí, wọ́n sì tẹ̀ ẹ́ jáde gẹ́gẹ́ bí i Tafsir-e-Usmāni.
Mahmud Hasan Deobandi jẹ́ onímọ̀ Mùsùlùmí India àti ajàfẹ́tọ̀ọ́ Ìrìn Òmìnira India, tí ó pẹ̀lú dá Yunifásítì Jamia Millia Islamia sílẹ̀ àti dá Silk Letter Movement fún òmìnira India.
Wọ́n rí ìtúsílẹ̀ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìgbéga ńlá sí Ìrìn Khilafat wọ́n sì fi oyè "Shaykh al-Hind" gbé iyì fún un láti ọwọ́ àjọ Khilafat.
Bàbá rẹ̀, Zulfiqar Ali Deobandi, tí wọ́n jọ dá Darul Uloom Deoband, jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n ní Bareilly College, ó sì ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí i igbákejì aṣàyẹ̀wò madrasas.
Kò ro ilé-ẹ̀kọ́ ẹ̀sìn Deoband gẹ́gẹ́ bí ibi ìkẹ́kọ̀ọ́ nìkan, ṣùgbọ́n ibi tí wọ́n dásílẹ̀ fún dídí ìpàdánù 1857 rebellion.
Ní ọjọ́ kẹtàlá oṣù kẹfà, ìṣẹ̀lẹ̀ àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 mọ́kànlélọ́gbọ̀n ni ó tún ṣẹ́yọ: ọgbọ̀n nínú àwọn ènìyàn mọ́kànlélọ́gbọ̀n yí ni wọ́n padá dé láti orílẹ̀-èdè Sudan tí ẹnìkan tí ó kù si padá dé láti orílẹ̀-èdè Ethiopia.
Ìṣẹ̀lẹ̀ mẹ́rìnlélọ́gọ́jọ ni ó ṣẹlẹ̀ nínú oṣù kẹfà, èyí ló mú kí iye àpapọ̀ àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí wọ́n ti fìdí rẹ múlẹ̀ láti ìgbàtí àjàkálẹ̀-àrùn yí ti bújáde lọ sókè sí mẹ́tàlénígba.
Àwọn aláìsàn mẹ́tàléláàdọ́ta ni wọ́n gba ìwòsàn nínú oṣù kẹfà ó wá ku ààdọ́jo àwọn aláìsàn tí wọ́n ń gba ìtọ́jú títí di òpin oṣù kẹfà.
Ní ọjọ́ kẹsàn án oṣù kẹrin, orílẹ-èdè Eritrea ṣe àkọsílẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ àrùn COVID-19 tuntun méjì tí ó ṣẹlẹ̀ sí àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè wọn an méjì tí wọ́n ti padà sí orílẹ̀-èdè Eritrea kí ó tó di wípé wọ́n fi òfin de lílọ àti bíbọ̀ ọkọ̀ òfurufú.
Ní ọjọ́ kejìlá oṣù kíní ọdún 2020, àjọ tí ó ń rí sí ètò ìlera ní àgbáyé fìdí rẹ múlẹ̀ pé kòkòrò àrùn ẹ̀rànkòrónà ni ó ń fa àrùn atégùn ní àárín ọ̀pọ̀ ènìyàn ní ìlú Wuhan ní agbègbè Hube, orílẹ̀-èdè China, èyí tí wọ́n jábọ̀ rẹ fún àjọ tí ó ń ri sí ètò ìllera ní àgbáyé ní ọjọ́ kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù kejìlá ọdún 2019.
Ní ọjọ́ karùndínlógún oṣù karùn ún, Mínísítà fún ètò ìlera ní orílẹ̀-èdè Eritrea fìdí rẹ múlẹ̀ pé ẹni ìkọkàndínlógójì, tí ó tún jẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ àrùn COVID-19 tí ó gbẹ́yìn ní orílẹ̀-èdè Eritrea, ti gba ìwòsàn pátápátá.
Àpapọ̀ iye àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí wọ́n fìdí rẹ múlẹ̀ di mọ́kàndínlógójì ní oṣù kẹrin, èyí tí ó fi mẹ́rìnlélógún ju ìṣẹ̀lẹ̀ ti oṣù kẹta lọ.
Mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n nínú àwọn aláìsàn mọ́kàndínlógójì gba ìwòsàn ní oṣù kẹrin, ó wá ṣẹ́ku àwọn mẹ́tàlá tí wọ́n ń gba ìtọ́jú ní òpin oṣù kẹrin.
NÍ ọjọ́ kọkànlélógún oṣù kẹta, ìṣẹ̀lẹ̀ àkọ́kọ́ ní orílẹ̀-èdè Eritrea ni wọ́n fìdí rẹ múlẹ̀ ní Asmara, ẹni tí ìṣẹ̀lẹ̀ yí ṣẹlẹ̀ sí ni ọmọ orílẹ̀-èdè Eritrea tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ dé láti orílẹ̀-èdè Norway.
Ìṣẹ̀lẹ̀ àrùn COVID-19 kéré púpọ̀ sí ti àrù́n SARS tí ó ṣẹ́yọ ní ọdún 2003 ṣùgbọ́n bí àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ṣe ń tàn káríayé pọ̀ púpọ̀ ní pàtàkì tí a bá wo iye àwọn tí ó ti jẹ́ aláìsí.
Ti o ni awọn ile gbigbe 5,000 ti ode oni ati awọn ọna pataki meje, ilu naa jẹ apẹrẹ ni akojo ti o munadoko lati le gba awọn alejo ti o to 45,000 ati awọn oṣiṣẹ ati awọn oṣiṣẹ Naijiria eyikeyi ti n ṣiṣẹ ni Festival.
Ijọba Nàìjíríà nawo awọn iye owo ati awọn ohun elo to pọ si lati kọ Ilu Festac, eyiti o ṣe ere ti ipo ti awọn olupilẹṣẹ itanna, ọlọpa ati awọn ibudo pipana, iwọle si ọkọ irin ajo ilu, awọn ile itaja nla, awọn banki, awọn ile-iṣẹ ilera, awọn yara isinmi ti gbogbo eniyan, ati awọn iṣẹ ifiweranṣẹ.
Lẹ́yìn àjọ̀dún náà, ìjọba àpapọ̀ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà pín àwọn ohun ini ilé àti ilẹ̀ kiko sí àwọn tó ṣẹ́gun nígbẹ̀yìngbẹ́yín tí wọ́n kópa nínú ìdìbò.
Ilu Festac wa lati Opopona Eko si Badagry nipasẹ awọn ẹnu-ọna akọkọ mẹta ti o ṣii si ọna 1st, 2nd ati 7th ati pe wọn pe ni ẹnu-ọna akọkọ, Keji ati Kẹta lẹsẹsẹ.
Agbegbe ti o wa ni opopona E2 yoo ni idagbasoke fun awọn iṣowo owo ati iṣowo, awọn ohun-ini ohun-ini & awọn ohun elo atilẹyin, awọn ile-iṣẹ iṣẹ iṣelọpọ giga ati bẹbẹ lọ, eyiti yoo sopọ mọ si aarin-aarin agbegbe naa.
Eto titunto si lilo ilẹ yoo ṣe ilana agbegbe lapapọ ti a ṣe soke ti o to bii 100 square kilomita, eyiti o le gba awọn olugbe ibugbe ti o to miliọnu 3.4 ati awọn olugbe ti kii ṣe ibugbe (irin-ajo, awọn ile itura, iṣowo, awọn ọfiisi, iṣoogun ati ile-iṣẹ) ti bii.
Eto naa ṣalaye agbegbe ọfẹ bi agbegbe eto-aje ti ọpọlọpọ iṣẹ-ṣiṣe pataki ati ilu ode oni tuntun pẹlu ọpọlọpọ awọn ọna opopona guusu-iwọ-oorun ati ariwa-guusu.
Lọwọlọwọ Lekki ni ọpọlọpọ awọn idagbasoke ibugbe gated, awọn ilẹ oko-ogbin, awọn agbegbe ti a pin fun Agbegbe Iṣowo Ọfẹ, pẹlu papa ọkọ ofurufu, ati ibudo omi okun labẹ ikole .
Ile-iṣẹ LCC ni rotunda idi-pupọ ti o yika nipasẹ awọn bulọọki ọfiisi mẹrin, ti o ni awọn ọfiisi oṣiṣẹ iṣẹ akanṣe, ile itaja ẹbun kan, ile ounjẹ kan ati ọfiisi awakọ.
Gẹgẹbi Eto Titunto si, agbegbe ọfẹ yoo ni idagbasoke sinu ilu tuntun laarin ilu kan pẹlu iṣọpọ ti awọn ile-iṣẹ, iṣowo ati iṣowo, idagbasoke ohun-ini gidi, ile itaja ati eekaderi, irin-ajo, ati ere idaraya.
Gẹgẹbi Eto Aye ti o duro si ibikan, awọn iṣẹ ikole nla yoo kọ sinu ọgba, pẹlu “awọn ọja kariaye & ile-iṣẹ iṣowo”, “afihan agbaye & ile-iṣẹ ibaraẹnisọrọ”, awọn idanileko ile-iṣẹ ile-iṣẹ, awọn ile itaja eekaderi, awọn ile ọfiisi, awọn ile itura ati awọn ile iyẹwu ibugbe, laarin awọn miiran.
Ile-iṣẹ Itoju ti dasilẹ ni ọdun 1990, ṣaaju idagbasoke Lekki, fun itọju awọn ẹranko igbẹ ti a rii ni agbegbe gusu iwọ-oorun etikun Naijiria, ni idojukọ idagbasoke ilu ti o gbooro.
Lekki jẹ ile larubawa ti o ṣẹda nipa ti ara, ti o wa nitosi iwọ-oorun Victoria Island ati awọn agbegbe Ikoyi ti Eko, pẹlu Okun Atlantiki si guusu rẹ, Adagun Eko si ariwa, ati adagun Lekki si ila-oorun rẹ; sibẹ na, guusu ila-oorun ti ilu naa, eyiti o pari ni iha iwọ-oorun ti Erekusu Refuge, darapọ mọ apa ila-oorun ti Ibeju-Lekki LGA.
Ní ọjọ́ kan ní ìgbà àárọ̀ ọjọ́ , Atilọlá ní òun fẹ́ lọ ṣeré pẹ̀lú àwọn ọrẹ òun ní ojúde , ìyá rẹ sọ wipe kó má ṣe jínijìni lọ síbè .
Àwọn èèyàn ri í pé àbá yìí dára , wọn sì múra láti padà, ṣùgbọ́n Atilọlá sọ pé , ‘Èmi o ní padà ní tèmi o, oyin ni mo wá débí èmi ò sì ní kúrò níbí láì róyin’.
Bí ọmọkùnrin yíì ti jàjàbó , Ìjàpá mú wo ilé rẹ , ó dá iná fún láti yá, ó sì fun ni oun jíjẹ , ṣùgbọ́n Ìjàpá ologbon ẹwẹ kìí soore fún ni láì sìrègún .
Ṣùgbọ́n nise ni ọmọ aláìgbọràn yìí fẹ ojú mọ wọn , ó ń yọ ahọ́n sí wọn , ó sì ń fi wọ́n se yẹyẹ́ , ó sì ń jó nínú adágún omi bí ojo ti ń rò sìi .
Atilọlá se àkíyèsí ile, ó sì i kígbe ní ohùn rara, ‘Ẹ gbà mí ooo, Ẹ jọ̀ọ́ , ẹ ràn mí lọwọ,’ ó ń ké sí onílé náà kí ó ran òun lọ́wọ́ ; Ìjàpá ni ó ń gbé inú ilé yìí …
Ọmọ yí wọnú ìlù ó joko, Ìjàpá sì mú awọ ìlù o fi bo ìlù, ó wá sọ fún ọmọ náà pé, bí mo bá ti fi ọwọ gbá ìlù kí o bẹ̀rẹ̀ sí kọrin pé :
Eré náà gba àmì-ẹ̀yẹ gẹ́gẹ́ bi fíìmù ìrírí-ayé tí ó tayọ jùlọ níbi ayẹyẹ Festival international de cinéma Vues d’Afrique, èyí tí ó wáyé ní ìlú Montreal.
Ní ọdún 2018, Boro kọ ìwé-ìtàn kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Notre Djihad intérieur, èyítí ó n sọ ìtàn nípa ẹnìkan tí ó padà sí abúlé rẹ̀ tí ó wà ní ilẹ́ Áfríkà láti orílẹ̀-èdè Fráǹsì.
Ó ti kọ àwọn àyọkà fún àwọn ilé-iṣẹ́ oníròyìn bíi "La Voix du Sahel" àti "Le Marabout", ó sì se àtẹ̀jáde àkọ́kọ́ ìwé-ìtàn rẹ̀ tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Paroles orpheline ní ọdún 2006.
Boro padà gbájúmọ́ ṣíṣe iṣẹ́ fíìmù, tó sì ṣe igbákejì adarí àti atọ́kùn ètò tẹlifíṣọ̀nù kan tí wọ́n pè ní Koodo, èyítí ó gba àmì-ẹ̀yẹ ti Galian ní ọdún 2006.
Georgina Chloe Eku Edewor-Thorley, tí a mọ̀ sí Eku Edewor , jẹ́ òṣèrébìnrin, atọ́kùn ètò tẹlifíṣọ̀nù àti afẹwàṣiṣẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti Ilẹ̀gẹ̀ẹ́sì.
Ó gbajúmọ̀ fún iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bi atọ́kùn ètò tẹlifíṣọ̀nù kan táa pè ní 53 Extra, èyí tí ó maá n jẹ́ gbígbé sáfẹ́fẹ́ lóri ìkànnì Africa Magic .
Ó gbé ní ìlú Èkó títí ó fi pé ọmọ ọdún mẹ́tàlá, níbi tí ó ti ní ètò-ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ rẹ̀ láti ilé-ìwé St. Saviour's School àti ilé-ìwé Grange School.
Lẹ́yìn tí ó parí ètò-ẹ̀kọ́ rẹ̀, Khān di olùkọ́ fún Mir Laiq Ali Khan àti Mīr Sa'ādat Ali Khān, tí wọ́n jọ jẹ́ ọmọ Mir Turab Ali Khan.
Lẹ́yìn ikú Mir Turab Ali Khan ní1300 AH, wọ́n ṣe ìdásílẹ̀ àjọ mìíràn, wọ́n sì yan Khurshīd Jah àti Narendra Prashad gẹ́gẹ́ bí i ọmọ ẹgbẹ́.
Wọ́n bínú sí Masīhuzzamān Khān wọ́n sì mú kí ìdínkù wà nínú ipò tó dìmú, wọ́n sì fi ìwé àfẹ̀yìntì-ìfimùni ránṣẹ́ sí i ní ọjọ́ kẹrin, oṣù kìíní, Muharram 1301 AH.
Khān darapọ̀ mọ́ ìpàdé gbogboogbò, ẹ̀ẹ̀kan-lọ́dún ti Nadwatul Ulama ní́ ọdún 1895 ní ìlú Lucknow, wọ́n sì fi jẹ olùdarí ẹgbẹ́ náà.
Ó gboyè ẹ̀kọ́ ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ní Aḥmad Ali Shahabādi, ó sì lọ sí Hyderabad láti kẹ́kọ̀ọ́ pẹ̀lú ẹ̀gbọ́n rẹ̀, Muḥammad Zamān Khān.
Okupe jẹ olùpolongo àgbà fún ẹgbẹ́ òṣèlú PDP pàá pàá jọ sí gbogbo àwọn olùdíje sí ipò Ààrẹ ní abè ẹgbẹ́ òṣèlú rẹ̀ láti orí ni Olúṣẹ́gun Ọbásanjọ́, Goodluck Jonathan , Bukola Saraki àti Atiku Abubakar .
Ẹgbẹ́ òṣèlú Accord le kúrò nínú ẹgbẹ́ òṣèlú wọn ní ọdún 2018, látàrí wípé ó gbà láti ṣe alukoro àti olùpolongo ìbò fún olùdíje sípò Ààrẹ lábẹ́ ẹgbẹ́ẹ́ òṣèlú PDP, ìyẹn Bùkọ́lá Sàrakí ní ọdún 2018.
Adédoyin Ajíbíkẹ́ Òkúpè tí a bí ní ọjọ́ kejìlélógún oṣù Kẹ́ta, ọdún 1952, tí a tún mọ̀ sí Dokita Doyin Òkúpè, jẹ́ dókítà àti olóṣèlú ọmọ orílẹ̣̀-èdè Nàìjíríà kan ti o ṣe agbekalẹ Ile-iṣẹ ipoogun ti "Royal Cross" .
Ó wà lára àwọn tí Ọ̀gágun Sani Abacha tì mọ́lé nígbà ìṣèjoba rẹ̀ ti won si ja kuro lara awon adije-dupo iselu labele labe egbe oselu "United Nigeria Congress Party" nigbamii, Doyin tun jẹ́ adije-dupo Gomina ni abe egbe òṣèlú People's Democratic Party ní Ìpínlẹ̀ Ògùn.
Doyin sise ni ile-ise iwosan ijoba ati Ile-iwosan aladani, ti o fi mo ile-iwosan ti St. Nicholas Hospital, tí ó wà ní ìlú Èkó ṣáájú kí òun àti àwon akẹgbẹ́ rẹ̀ bíi: Dókítà Ṣe yí Roberts àti Dókítà Ládi Òkúbóyèjọ tí oruko re n je o to da ile-iwosan tire ti o pe ni "Royal Cross Medical Centre" ti a tun n pe ni ti o wà ní ìlú Ọbáléndé ní Ìpínlẹ̀ Èkó .
Wọ́n bí Doyin ní ọjọ́ Kejìlélógún oṣù Kẹ́ta, ọdún 1952, ní ìlú Ìpẹru ní Ìpínlẹ̀ Ògùn ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Doyin lọ si ile-eko ti St. Jude ti o wa ni ilu Èbúté Méta, ní Ìpínlẹ̀ Èkó, O tun kawe ni ile-eko ti Igbobi College ni ilu Yábàá, ti o si lo sile-eko Yunifásitì ti Ìbàdàn ní Ìlú Ìbàdàn, ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ .
Gónìnà àná tẹ́lẹ̀ rí ní Ìpínlẹ̀ Ògùn Olóyè Olúṣẹ́gun Ọ̀ṣọbà fìdí rẹ̀ múlẹ̀ nínú ìfọ̀rọ̀wáni-lẹ́nu wò kan tí ó wáyé pẹ̀lú Ilé-iṣẹ́ ìwé-ìròyìn The Nation , nínú oṣù Keje ọdún 2019, wípé " Dókítà Doyin Òkúpè àti akẹgbẹ́ rẹ̀ Dókítà Ṣèyí Roberts ni wọ́n dóòlà èmí aṣọ́gbà mi kan lọ́wọ́ ikú ọta Ìbọn tí ó bàá ní orí ní ọjọ́ Kẹtalélógún oṣù Keje ọdún 1994".
Doyin tún jẹ́ òkan lára àwọn tí Ọ̀gágun Sani Abacha tì mọ́lé nígbà ìṣèjoba rẹ̀ ní ọjọ́ Kẹta oṣù Kẹwàá ọdún 1996 ti won si ja kuro lara awon adije-dupo iselu labele labe egbe oselu "United Nigeria Congress Party"
200ó ìdíje dupò gómìnà ní abẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú PDP nínú ìdìbò abẹ́lé ẹgbẹ́ wọn, amọ́ oyè náà já mọ́ th Gbenga Dan lọwọ́iel.
Ní àkókò ìdìbò gbogbogbo ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún 2019, Dayọ̀ ṣe atìlẹ́yìn fún Atiku Abubakar tí ó jẹ́ adíje-dupò lábẹ́ ẹgbẹ́ẹ́ òṣèlú PDP, nígbà tí Ditan ọmọ rẹ̀ ṣe àtìlẹ́yìn fún Muhammadu Buhari .
Ní àsìkò Ìṣèjọba alágbára ẹlẹ́kejì ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Òkúpè jẹ́ ọmọ ilé ìgbìmọ̀ aṣojú-àárín àgbà ní abẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú National Party of Nigeria nínú Ìdìbò ọdún 1983.
Àwọn ipa láti ṣàmúkúrò aarùn yíì nípa ìtọjú àwọn ọ̀wọ́ ènìyàn lẹ́ẹ̀mejì lọ́dún ni o ńlọ lọ́wọ́ ní ọ̀pọ̀ agbegbè ní àgbayé.
Ìtọjú náà doxycycline, tí o maa ńpa ẹgbẹ́ ńpè ní bakiteríà Wolbachia, jọ èyí tí o lè gba agbára lọ́wọ àwọn aràn náà, àwọn kan sì gbaniníyànjú pẹ̀lú .
Ọ̀pọ̀ ọ̀nà ni a ń ṣàwarí mímọ̀ àrùn náà èyí tí ó wà lára: ṣíṣe ìṣàyẹ̀wò omi ara ti àwọ̀ ara si omi iyọ̀ ara bí ó ti yẹ àti wíwò kí ìdin náà ó jáde, wíwo ojú fún ìdin náà, àti wíwo inú aẁọn ara wíwú lábẹ́ àwọ̀ ara fún àwọn àràn ńlá.
LBHF ṣe ayẹyẹ àtinúdá Áfíríkà pẹ̀lú oríṣìíríṣìí eré pẹ̀lú ijó ìbílẹ̀ àti ijo òde òní, eré, orin, àti àwòrán, pẹ̀lú àfihàn fọ́tò.
Ayẹyẹ Ọdọọdun naa jẹ ajọdun aṣa ati itan-akọọlẹ ti o pinnu lati ṣe afihan ọlọrọ ati oniruuru ohun-ini ile Afirika, bakannaa o tun ṣe ayẹyẹ iṣẹdada ile Afirika nipasẹ awọn iṣere oriṣiriṣi pẹlu ijó ibile ati ode oni, eré, orin, ati awọn ifihan.
LBHF ṣe ayẹyẹ àtinúdá ilẹ̀ Áfíríkà pẹ̀lú àwọn iṣẹ́ oríṣiríṣi bíi ijó ìbílẹ̀ àti ti ìgbàlódé, eré, orin, kíkún, àti àwọn àfihàn fọ́tò láàárín àwọn mìíràn.
Àjọ̀dún náà jẹ́ àjọyọ̀ ọlọ́sẹ̀ mẹ́ta tí ó ṣe àfihàn ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìbílẹ̀ àti ti òde òní.
Ó dá a mọ̀ gẹ́gẹ́ bí òṣèré tó ṣe igi lẹ́yìn ọgbà jù nínu eré-ẹlẹ́lẹsẹ oníṣe fún ipa yìí tó kó níbẹ̀, àti wí pé ó gba Avanti Award.
Sthandiwe Kgoroge jẹ́ òṣèré South Africa tó farahàn ní Generations, eré-ẹlẹ́lẹsẹ apá karùn-ún àti kejé ní MTV Shuga, eré-ẹlẹ́lẹsẹ kékeré MTV Shuga Alone Together, àti eré-ẹlẹ́lẹsẹ àkọ́kọ́ ti Yizo Yizo.
Ó ṣe ìfarahàn ní eré-ẹlẹ́lẹsẹ apá karùn-ún MTV Shuga Gẹ́gẹ́ bí i Aunt Nomalenga àti wí pé ó padà fún ipa náà ní eré-ẹlẹ́lẹsẹ kékeré.
Lẹyìn èyí ní ó padà sí UK láti orílè èdè Nàìjíría ní àárín ọdún 1990, Óò sì ṣíṣe pẹ̀lú Wembley Plc níbi tí ó ti di agbejoro fún àjọṣepọ̀ ìṣòwòb lẹyìn ìgbà náà ní ó bá Campbell Hooper tí ó sí di Agbẹjọro .
Ó gba Àmi tí wọn ń pè ní honorary doctor of lawa ní fásitì tí Hertfordshire ní oṣù kẹsán, ọdún 2019, èyí tí wọ́n fí ń rí àwọn oríṣìíríṣìí àwọn ọnà tí ó tí gbà lọ́wọ́ sí yálà ní iṣẹ́ ìfun tàbí ní tí àwùjọ.
Ní ọjọ́ kẹjọ, oṣù karùn-ún, ọdún 2012, ó gbé àwo tí ó ní àwọn olórin tí wọ́n tọwọ́bọ̀wé pẹ̀lú ilé-iṣẹ́ orin rẹ̀ jáde.
Ìfẹ́ tí Don Jazzy ní sí orin bẹ̀rẹ̀ láti ìgbà kékeré, nígbà tí ó sì pé ọdún méjìlá, ó bẹ̀rẹ̀ sí ni ta gìtá, ó sì ń tẹ dùùrù.
Michael Collins Ajereh , tí a mọ̀ mọ́ iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí i Don Jazzy,jẹ́ aṣàgbéjáde rẹ́kọ́ọ̀dù ní Nàìjíríà , aṣojú fún àwọn ilé-iṣẹ́ , onímọ̀ ẹ̀rọ ohùn , ọ̀gá ilé-iṣẹ́ orin, olórin , olókòwò, olùsọdimímọ̀ àti adẹ́rínpòṣónú.
A bí Don Jazzy gẹ́gẹ́ bí Micheal Collins Ajereh ní Umuahia, Abia State, ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n, oṣù kọkànlá, ọdún 1982, ọmọ ọkùnrin tí Collins Enebeli Ajereh àti Mrs Ajereh bí .
Ó jẹ́ kí ó di mímọ̀ pé àwọn ní àwọn ìṣòro nípasẹ̀ bí òun ṣe jẹ́ alákínkanjú ènìyàn tí ó ń lé iṣẹ́, wọ́n sì pínyà lẹ́yìn ọdún méjì tí wọ́n ṣe ìgbéyàwó.
Ṣùgbọ́n ṣá, kò sí nínú ètò rẹ̀ láti fẹ́ ìyàwó mìíràn ní kíákíá nítorí ìbẹ̀rù rẹ̀ pé ìfẹ́ àti ìfinjì rẹ̀ fún orin lè tún dá ègbodò fún ìfẹ́ ẹlòmíràn sí í.
Ó tún ní àfikún nínú àgbéjáde àwo Wande Coal Mushin 2 MoHits, àwo tí wọ́n ṣe àpèjúwe gẹ́gẹ́ bí i ọkàn lára àwọn àwo ti ó dáńtọ́ jù tí ó ti jáde láti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà .
Don Jazzy ṣiṣẹ́ pẹ̀lú Jay-Z àti Kanye West lórí àgbéjáde "lift up" tí wọ́n pe Beyoncé sí nínú àwo "Watch the Throne" tí wọ́n fi síta ní ọjọ́ kẹjọ, oṣù kẹjọ, ọdún 2011.
Lẹ́yìn ìpínyà Reekado Banks kúrò ní ilé-iṣẹ́ Mavin Records label, Don Jazzy sọ pé ó ṣì jẹ́ ọ̀kan lára ẹbí náà, ó sì gba èróńgbà àṣeyọrí fún un bí ó ṣe ń dúpẹ́ lọ́wọ́ rẹ̀ fún àsìkò tí ó lò pẹ̀lú Mavin Records.
Ní ọjọ́ karùn-ún, oṣù kọkànlá, ọdún 2013, Ajereh ní èdè àìyedè pẹ̀lú olórin rẹ̀ kan, Wande Coal tí ó fi ilé-iṣẹ́ náà sílẹ̀ lẹ́yìn ọjọ́ méjì.
Pipese omi mimu to mọ jẹ iṣẹ pataki ti a gbodo se, ṣugbọn o fẹrẹ to awọn eniyan miliọnu ẹ́ẹdógún din ni ẹgbẹ́rin ni agbaye ti ko ni aye si omi mimu to mọ nitori idoti.
Badamasi sọ ìtàn Babangida láti ipilẹṣẹ rẹ̀ ní abule Wushishi ní àríwá ìwọ̀ oòrùn, ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà títí di igba tí o darapọ mọ àwọn ọmọ ologun àti akoko bí olori ijọba ologun Nàìjíríà.
O tún ṣe afihan àwọn iṣẹlẹ pàtàkì ní igbesi ayé Babangida pẹlu akoko ogun abelé Nàìjíríà nibiti Babangida tí ni ipalara nibiti ó tí n gbiyanju láti do o la emi omo ologun ẹgbẹ́ rẹ̀ kan la.
Èyí ni ó jẹ́ kí ó di olóòtú fún èto ITV gameshow Sale of the Century pẹ̀lu Nicholas Parsonsfún ọdún kan títí di ọdún 1978, lẹ́yìn èyí ó ṣí ilé ìtajà asaralóge ti ìgbàlódé kan tí a pè ní “Plumage” ní Bedford.
Iṣé rẹ̀ nínú The Far Pavillions engages in suttee, ìṣẹ̀lẹ̀ tí Roy West ṣe àpèjúwe ní Liverpool Echo gẹ́gẹ́ bí "ọ̀kan nínú àwọn ìfojúsí tí ó ṣe pàtàkí jùlọ nínú àwọn eré òhun." Ó jẹ́ àlejò lórí Blankety Blank ní ọdún 1987.
Gupta ṣe àfihàn Switch On To English, ìdíje fún àwọn tí ó ń sọ ède gẹ̀ẹ́sì bí èdè kejì, ní ọdún 1986, àti Bol Chaal, ètò ẹ̀kọ́ ède Hindi àti Urdu, ní ọdún 1989.
A mọ̀ọ́ fún iṣẹ́ rẹ̀ lórí èto amóhùnmáwòrán Sale of the Century àti Angels, bákańnà pẹ̀lú ipa tí ó kó gẹ́gẹ́ bí Ọmọba-bìnrin Sushila nínú eré.
Síbẹ̀síbẹ̀, kò fẹ́ ní ǹkankan ṣe àti pé ó fẹ́ òmìnira tirẹ̀, ó fi ilé sílẹ̀ ní ọmọ ọdún mẹ́tàdínlógún tí ó sì lo ọdún kan láti kẹ́kọ̀ọ́ ní Germany ṣaájú kí ó tó wá sí England.
Ní India, ó ti ṣiṣẹ́ lórí àwọn ìwé-ìpamọ́ bí olùwádìí, olùṣàkóso ipò, amúgbálẹ́gbẹ̀ẹ́ olùdásílẹ̀, àti olùdarí fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn olùgbóhùnsáfẹ́fẹ́.
Ní Ọdún 1987, Gupta gé irun rẹ̀ pẹ̀lú ìgbìyànjú láti yàgò fún títẹ̀ síta bí ọ̀dọ́mọdébìrin, tí ó ní ìwà pẹ̀lẹ́ sùgbọ́n tí kò ní àànfání sí àwọn ipa tí ó lérò fún.
A bí Gupta ní Kenya ní ọjọ́ kejìlá Oṣù Kàrún ọdún 1957, gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan nínú àwọn ọmọ márùn fún àwọn òbí rẹ̀ tí ó jẹ́ Indian.
Wọn fìdí rẹ̀ múlẹ̀ wípé aláàárẹ̀ náà ti ṣe ìrìn-àjò lọ sí àwọn ìlú bí Germany, France, Turkey àti Benin, ṣáájú kí ó tó dárí padà sí orílẹ̀-èdè Togo.
Iye ìjàmbá tí àrùn Kòrónà ti fà lágbáyé kéré sí iye ìjàmbá tí àìsàn àrùn ọ̀fun SARS ti fà láti ọdún 2003, Àmọ́ iye àwọn ènìyàn tí wọ́n tó àrùn Kòrónà látàrí ríràn tí ó ń ràn kálẹ̀ ti.pọ̀ ju ti SARS lọ, bí ó ti lẹ̀ jẹ́ wípé ìtànkálé àrùn COVID-19 ń gbópọn si lójojúmọ́ tí ó sì ti ṣekú pa ọ̀pọ̀lọpò ènìyàn lágbáyé.
Ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù kẹta, wọ́n ti àwọn pápákọ̀ òfurufú wọn pa láti tètè dẹ́kun ìtànkálẹ̀ àrùn náà lẹ́yìn tí wọn ríi awọn ẹ̀yán méje tí ó tún kó àrùn náà.
Ní ìparí oṣù kẹta, wọn tí ríi àwọn èèyàn mẹ́tàlélọ́gbọ̀n tí ó kó àrùn náà, tí èèyàn kan ṣoṣo sì papò dà, àwọn mẹ́wàá sì rí ìwòsàn gbà.
Ti o dagba ni ilu Ibadan, nipinlẹ Ọyọ, Adegoke kọ ẹkọ bọọlu tẹnisi lati owo baba rẹ, Adedapo Adegoke, ẹniti o ṣe akiyesi pe ko lẹkọ nipa ere idaraya na, ṣugbọn o ka ninu iwe awọn nkan ere idaraya ati iwe iroyin lati kọ ọ ni awọn ofin ti ere naa.
Ó tún jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọmọ Nàìjíríà díẹ̀ tí wọ́n ti dé àṣekágbá ìdíje Gómìnà Cup Tenisi Lagos, iṣẹ́ ìyanu kan tó ṣe lọ́dún 2014, tí o si pàdánù si owo Zarah Razafimahatratra ti Madagascar nínú eré tó kẹ́yìn.
Atunwo Columbus ni The New Yorker, Richard Brody yìn iṣẹ rẹ: "Richardson ni pato awọn ifinkan si iwaju awọn oṣere iran rẹ pẹlu iṣẹ yii, eyiti o fẹrẹ kọrin pẹlu itara ẹdun ati ọgbọn."
Ọmọ yìí bẹ̀rẹ̀ si sunkún títí tí ìyá rẹ̀ Olúróhunbí bẹ̀rẹ̀ sí sáré tẹ́lẹ̀ olúwéré títí olúwéré fi padà wọ inú igi lọ pẹ̀lú Apọ́nbiepo.
Olúróhunbí bẹ̀rẹ̀ si bẹ olúwéré pẹ̀lú omijé lójú, ṣùgbọ́n dípò kí olúwéré dá ọmọ padà, orin ni ó bẹ̀rẹ̀ sí fi dáa lóhùn báyìí pé :
Ó ká ìwé rẹ̀ 3 ní Inayat Ahmadu Kalori, Sayyid Hussain Shah àti Lutfullah Aligarhi, àmọ́ ó fi ẹkọ rere sílẹ̀ káàbò nítorí ìyáà rẹ̀ ní kí ó lọ láya.
Ó lati sí Mahazir Uloom ní 1923 níbi tí ó dúró ṣe Ahamd Ali Saharanpuri fún osù Mẹsan tí ó tí kàwé Sihah Sittah, Muwatta Imam Muhammad ati Muwatta Imam Malik náà wà pẹlú ẹ̀.
Muḥammad Ali Mungeri tí a bí ni ojó kejidinlogun, oṣù kẹfà ọdún 1846, rí ọ sí jáde láyé ni ọjọ́ kẹtàlá oṣù kẹsàn ọdún 1927 jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n tí ó dá Nadwatul Ulama, àti ẹni àkọ́kọ́ tí ó ṣe Olùdarí Darul Uloom, , ó sí jẹ́ onímọ̀ Islamic Seminary ní Lucknow.
Ọmọ rẹ Minntullah Rahmani jẹ́ ara àwọn tí ó dá All India Muslim personal Kàwé Board sílẹ̀ , bákan náà ní Ọmọ-ọmọ rẹ̀ Wakọ Rahmani dá ilé ẹkọ Rahmani sílẹ̀.
Láti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ àbójútó náà, àwọn agbègbè mẹ́ta tí ó ṣeé ṣe kí wọ́n ṣe ìwádìí ní ọdún 1987 láti ọwọ́ ẹgbẹ́ onímọ̀ ẹ̀rọ NCF ní ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú ilé iṣẹ́-òjíṣẹ́ àgbẹ̀ àti Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ti ìpínlẹ̀ Èkó.
Ilé-iṣẹ́ náà jẹ́ ìdásílẹ̀ nípasẹ̀ Nigerian Conservation Foundation láti dáàbòbò àwọn ẹranko àti àwọn igbó mangrove ní etíkùn Gúsù Ìwọ̀-oòrùn ti Nàìjíríà lọ́wọ́ ewu ìdàgbàsókè ìlú.
Ipilẹ naa ni ero lati ṣe itọju awọn ẹya Naijiria ati awọn ilolupo eda abemi, ṣe agbega iduroṣinṣin nigba lilo awọn ohun alumọni ati ṣe agbero awọn iṣe ti o dinku ipa lori agbegbe ati idilọwọ awọn orisun isonu.
A dá ilé-iṣẹ́ náà sílẹ̀ ní ọdún 1990 láti ṣiṣẹ́ bí àmì ìtọ́jú ìpín tó mú ìyàtọ̀ dání àti ilé-iṣẹ́ ètò ẹ̀kọ́ nípa àyíká.
Ilé-iṣẹ́ Chevron Corporation ni ó kọ́ ilé-iṣẹ́ náà fún Ilé-iṣẹ́ Nigerian Conservation Foundation , gẹ́gẹ́ bí ibi mímọ́ tí ó wà ní ìpamọ́ fún àwọn òdodo àti àwọn eranko sàkání ti Lekki Peninsula.
Ilé-iṣẹ́ tó ń mójú tó igbó àdáyébá,ṣe ìdánilójú ìtèsíwájú àwọn ànfààní tí ó wá láti ọ̀dọ̀ wọn èyí ti Lekki jẹ́ ékítà èjì-dín-lọ́gọ́rin Ìtọ́jú àwọn orísun àdáyébá ní Lekki, Ìpínlẹ̀ Èkó Nàìjíríà.
Ibn al-Hajj so sere nípa ṣíṣe ayẹyẹ náà gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà idúpẹ́, ṣùgbọ́n ó lòdì sí àwọn nkan eewọ tí òun ṣẹlẹ̀ níbè.
O je ọ̀rọ̀ àríyànjiyàn ikhtilaf nítorí àwọn ojogbon Shiite scholars bi Muhammad ibn Ya'qub al-Kulayni, Ibn Babawayh, àti Zayn al-Din al-Juba'i al'Amili to jiyàn pẹ́ ọjọ́ ìbí rè ni ọjọ́ Kejìlá Rabi' al-Awal.
Wahhabism-Salafism, Deobandism, Ahl-i Hadith àti Ahmadiyya to dẹ́, ọ̀pọ̀lọpọ̀ Mùsùlùmí bẹ̀rẹ̀ si ún lòdì sí ṣíṣe ayẹyẹ náà, wón ní kí ún se ayẹyẹ tó tọ́ .
Wọ́n kaMawlid sí òjọ́ ìsinmi ni ọ̀pọ̀lọpọ̀ Orílẹ̀ èdè tí Mùsùlùmí ti pò ju ẹ̀sìn mìíràn lo, yàtò sí orílè-èdè bi Saudi Arabia àti Qatar.
Àwọn orílè-èdè míràn tí kì ún se mùsùlùmí ni ó poju níbè ṣùgbọ́n tí Mùsùlùmí pò níbè, orílè-èdè bí India, Tanzania àti Ethiopia, àti beebe lọ, tún ka ọjọ́ ìṣe ayẹyẹ Mawlid gẹ́gẹ́ bi ọjọ́ ìsinmi.
Mawlid, Mawlid an-Nabi ash-Sharif tàbí Eid Milad un Nabi jé ayẹyẹ ọjọ́ ìbí anọ́bì Muhammad, , wọ́n sì ma ń sábà ṣe ayẹyẹ yí ní inú Oṣù Rabi' al-awwal, tí ó jẹ́ oṣù kẹta ti ònkà oṣù ojú ọ̀run àwọ Mùsùlùmí.
Rabi' al-awwal kéjìlá ni ọjọ́ tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọ̀jọ̀gbọ́ Sunni fi ọwọ́ sí, Rabi' al-awwal ketadinlogbon si ni ijo ti òpòlopò òjògbón Shia fi owó sí, bi o tilè jé wípé kì I se gbogbo òjògbón Shia ni o fowo si ijo yi.
Ni Àfikún, ó ní àwọn míràn kò ṣe ayẹyẹ Mawlid nítorí ibowo ṣùgbọ́n wón fe gbà àwọn Fàdákà tí wón ti fún àwọn ènìyàn ní ayẹyẹ mìíràn,o si ní àwọn nkan ti o léwu wà ní irú ìwà yi.
Mawlid jẹ́ ọ̀rọ̀ tí wọ́n ún lọ ní àwọn ibi kan ni àgbáyé, bí àpẹẹrẹ, Orílẹ̀ èdè Egypti gẹ́gẹ́ bí orúkọ fún òjọ́ ìbí àwọn ènìyàn pàtàkì nínú ìtàn bi Sufi saints.
Àna Ìjàpá sì pinnu láti sìnín sí ojú ọ̀nà Ìjàpá rọ àna rẹ̀ títí kí ó má sin òun ṣùgbọ́n àna rẹ̀ kọ̀ jálẹ̀ pé òun ni lati paá lẹ́sẹ̀ dà.
Gbogbo wa ni a ti mọ Ìjàpátìrókò ọkọ Yánníbo gẹ́gẹ́ bíi ọlọ́gbọ́nẹ̀wẹ́ àti ọ̀kánjúà tí ó sì tún jẹ́ Tìfunlọ̀ràn.
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àmì ẹ̀yẹ ni olùgbàlejò orí tẹlifísànù yí ti gbà, lára wọn ni àmì ẹ̀yẹ fún ènìyàn pàtàkì tí ó dára jùlọ lórí tẹlifísànù níbí ayẹyẹ tí NEAs ní ìlú New York, ọdún 2011, Àmì ẹ̀yẹ ti Dynamix fún òṣìṣẹ́ ọ̀dọ́ orí tẹlifísànù tí ó dára jùlọ fún ti àwọn ọdún 2006/2007/2008, àti àmì ẹ̀yẹ ọjọ́ iwájú fún olùṣètò orí tẹlifísànù tí ó dára jùlọ ní ọdún 2007.
Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ní ilé-iṣẹ́ tẹlifísíọ̀nù gẹ́gẹ́ bíi òṣèré ní ọmọ ọdún mọ́kànlá nígbàtí ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bii olùfihàn/olùpilẹ̀ṣẹ̀ lórí Kiddievision 101 lórí òpó ilé-iṣẹ́ tẹlifíṣìonù NTA.
Gẹ́gẹ́ bíi akẹ́kọ̀ọ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásítì ìlú Èkó ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ gẹ́gẹ́ bíi aláwòṣe.
Denrele jẹ́ ẹni tí ọ̀pọ̀ ènìyàn mọ gẹ́gẹ́ bíi adánilárayá tí wọ́n ti ṣe àpèjúwe bí ó ṣe máa ń dá àrà tirẹ̀ gẹ́gẹ́ bíi "pọnki ati ìgbádùn".
Ó ní ọ̀pọ̀ ènìyàn rò wípé òun má ń múra nítorípé kí àwọn ènìyàn lè rí òun, ṣùgbọ́n àwọn ènìyàn tí máa ń ṣe àkíyèsí òun láti ìgbà tí òun ti wá ní èwe.
Nígbàtí ó pé ọmọ ọdún márún ùn, ó wà sí orílè-èdè Nàìjíríà níbití ó ti lọ sí ilé-èkó St Gregory tí ó wá ní Ikoyi àti ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásítì ìlú Èkó.
Denrele ti gba àwọn àmì ẹ̀yẹ mẹ́rìndínlógún àti àwọn ìforúkọ rẹ̀ sílẹ̀ fún àmì ẹ̀yẹ tí ó ju ọgbọ̀n lọ nínú iṣẹ́ rẹ tí ó yàn láàyò.
Oríṣiríṣi àwọn òróró ni ó wà fún jíjẹ, yálà èyí tí wọ́n yo láti ara ewé ni tàbí ẹranko, tí wọ́n sì ń lòó fún ìpèsè oríṣiríṣi óúnjẹ jíjẹ ní àwọn orílẹ̀-èdè àgbáyé gbogbo.
Wọ́n tún ń lo òróró ̀láti fi yí bí wọ́n ṣe rí padà nípa lílo òróró bọ́tà tí wọ́n yọ láti ara eranko gẹ́gẹ́ bí ọ̀rá tábí èyí tí wọ́n yọ láti ara àwon ewébẹ̀ bíi: olive, àgbàdo, sunflower àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.