polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Nípasẹ̀ Ilè-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásítì ìlú Duquesne, ó ṣe àgbéǹde òògùn kan tí wọ́n ń pè ní anti-retroviral pediatric fixed-dose combination and formulation ní orílẹ̀-èdè United Kingdom àti South Africa.
Moji Adeyeye lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásítì ìlú Nàìjíríà tí ó wà ní Nsuka níbití ó ti gba oyé alákọ̀ọ́kọ́ nínú ìmọ̀ nípa òògùn ní ọdún 1976.
Ó tẹ̀ síwájú lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásíyì ìlú Georgia níbití ó ti gba oyè ẹlẹ́ẹ̀kejì nínú ìmọ̀ òògùn ní ọdún 1985 àti oyè ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ ní ọdún 1988 láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga yi kanna.
Lákòókò tí ó wà lẹ́nu iṣẹ́ ẹ rẹ̀, Adeyeye ti kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ ó gboyè ti Ph. D tí ó lé ní márùndínlógún àti àwọn akẹ́kọ̀ ọ́ gboyè MSc.
Adeyeye ní àwọn ìwé-ẹ̀rí márùn ún, àwọn ìwé àfọwọ́kọ márùndínlọ́gọ́ta tí àwọn ẹlẹgbẹ́ ṣe àtúnyẹ̀wò wọn, àwọn orí ìwé àti àwọn ìwé, àti àwọn ìgbéjáde ìjìnlẹ̀ sayensi tí ó lé ní ogóje.
Ní ọjọ́ kọkànlá oṣù kọkànlá, ọdún 2017 ni wọ́n dárúkọ Adeyeye gẹ́gẹ́ bí i olùdarí gbogbogbò fún ilé iṣẹ́ tí ó ń rí sí ìṣàkóso òògùn àti oúnjẹ láti rọ́pò Ademola Andrew magbojuri.
Dáda bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ òṣèrè rẹ̀ pẹ̀lú ṣíṣe àwọn ipa kékeré ní àwọn eré ìpele ní àkókò ìgbà tí ó wà ní Ilé-ẹ̀kọ́ gíga.
Ní ọdún 2013, ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ fíìmù rẹ̀ pẹ̀lú ipa kan nínu fíìmù Òyà pẹ̀lú àjọsepọ̀ òṣèré Túnjí Sotimirin, lẹ́hìn náà ló tẹ̀síwájú láti ṣe ìfihàn nínu àwọn fíìmù míràn tó fi mọ́ fíìmù tí Kúnlé Afoláyan darí, Omugwo ní àjosepọ̀ pẹ̀lú Patience Ozokwor àti Ayọ̀ Adésànyà.
Ọmọ́wùmí Dàda jẹ́ òṣèré ọmọ Nàìjíríà, tí ó gbajúmọ̀ jùlọ fún ipa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bi Folákẹ́ nínu eré tẹlifíṣọ̀nù ti M-Net kan, Jemeji.
Ó tún jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tó kópa nínu fíìmù èdè Yorùbá kan, Somewhere in the Dark ní ọdún 2017, èyítí ó gba àmì ẹ̀yẹ ti fíìmù abínibí tí ó dára jùlọ níbi ayẹyẹ AMVCA Awards ti ọdún 2017, fíìmù náà sì ṣokùn fa yíyàn rẹ̀ fún ti amúgbálẹ́gbẹ̀ẹ́ òṣèré tí ó dára jùlọ níbi ayẹyẹ Best of Nollywood Awards ní ọdún 2017 bákan náà.
Ó tẹ̀síwájú láti lọ sí Ilé-ìwé Command Day Secondary School, tó wà ní ìlu Oshòdì, fún ètò-ẹ̀kọ́ girama rẹ̀ sááju kí ó tó lọ kẹ́ẹ̀kọ́ Creative Arts ní ilé-ìwé gíga University of Lagos.
Dàda ti ṣe ìfihàn nínu ọ̀pọ̀lọpọ̀ eré tẹlifíṣọ̀nù, tó fi mọ́ àwọn eré EbonylifeTv bi Married to the Game, Best Friends àti Dere, eré tí n ṣe ìbádọ́gba “Cinderella“ ti Disney ní ilẹ̀ Áfíríkà.
Gẹ́gẹ́ bí a t sọ ṣáájú, wọn bí Samuel Ortom lọ́jọ́ kẹtàlélógún oṣù kẹrin ọdún 1961 ní ìjọba ìbílẹ̀ Guma ní ìpínlẹ̀ Benue , lorílẹ̀ èdè Nàìjíríà.
Ó bẹ̀rẹ̀ ìkẹ́kọ̀ọ́ ni St. John's Primary School, ní ìlú Gboko lọ́dún 1970, àti St. Catherine's Primary School, ní ìlú Makurdi, olú ìlú ìpínlẹ̀ Benue lọ́dún 1974, ó parí ẹ̀kọ́ àkóbẹ̀rẹ̀ rẹ̀ lọ́dún 1976.
Ortom tẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ni Idah Secondary Commercial College, Idah ní ìpínlẹ̀ Kogí, ṣùgbọ́n kò parí rẹ̀ nítorí àìsówó lẹ́yìn tí bàbá rẹ̀ fẹ̀yìntì lẹ́nu iṣẹ́.
Samuel Ortom kò jẹ́ kí èyí fà á sẹ́yìn, nígbà tí ó lówó, ó tẹ̀ síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ títí ó fi gba ìwé ẹ̀rí ọ̀mọ̀wé, Doctor of Philosophy ní Commonwealth University, Belize, nípa ètò gbélé-kàwé.
Ṣíwájú àkókò yìí, ó kàwé gboyè Dípólómà nínú ìmọ̀ ọjà títà ni Ahmadu Bello University, ní ìlú Zaria àti ní Benu State University, níbi tí ó ti kàwé gboyè Dípólómà nínú iṣẹ́ ìròyìn lọ́dún 1998.
Samuel Ioraer Ortom tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kẹrin ọdún 1961 jẹ́ òṣèlú, oníṣòwò àti aláàánú ọlọ́rẹ ọmọ bíbí ìpínlẹ̀ Benue lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà.
Lọ́dún 2015 ló wọlé gẹ́gẹ́ bí gómìnà lábẹ́ àsíyá ẹgbẹ́ òṣèlú APC, nígbà tó di ọdún 2019, ó tún wọlé gẹ́gẹ́ bí gómìnà ìpínlẹ̀ Benue fún sáà kejì ṣùgbọ́n lábẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú PDP.
Ní àkókò tí ó wà ní ilé-ìwé náà, ó darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ eré ìtàgé, níbẹ̀ sì ni ìfẹ́ ọkàn rẹ̀ fún eré ṣíṣe bẹ̀rẹ̀ sí ní lékún.
Lẹ́hìn náà ó lọ sí Ilé-ìwé Command Secondary School fún ọdún mẹ́ta péré ṣááju kí ó tó lọ sí ilé-ìwé kan ní Ìlú Ẹ̀pẹ́ fún ètò ẹ̀kọ́ girama rẹ̀ níbi tí ó tún ti darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ eré ìtàgé ti ilé-ìwé ọ̀ún náà.
Ọmọọba Lisa Omorodion tí a mọ̀ nídi iṣẹ́ rẹ̀ bi Lisa Omorodion jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, agbéréjáde àti olùṣòwò.
Bàbá rẹ̀ lẹnìkan tó wá láti Ìlú Ẹdó tó sì jẹ́ olùdásílẹ̀ Hensmor Oil and Gas, bẹ́ẹ̀ ni ìyá rẹ̀ náà sì jẹ́ agbẹjọ́rò.
Awọn iṣẹ iṣaaju rẹ ti ni ibatan pẹkipẹki si ipa Absil, ṣugbọn nipasẹ awọn ibẹrẹ ọdun 1950 iṣẹ rẹ bẹrẹ lati ṣe afihan aṣa ti ara ẹni diẹ sii bi ni Three Orchestral Pieces , eyiti o jẹ iranti pupọ diẹ sii ti orin Faranse pẹlu iṣọpọ okiki si Bartók.
Fun apẹẹrẹ, Awọn iyatọ orchestral rẹ ni a sọ bi Baroque suite, ati pe ballet La nef des fous ni a kọ gẹgẹ bi ohun inu pẹlu akọọlẹ akọle iyara kan ti o jẹ iyipada pẹlu awọn ọrọ asọye.
Ó bẹ̀rẹ̀ eré onípele míràn tí ó pe àkọ́lé rẹ̀ ní Ojays ní ọdún 2015 tí wọ́n yan eré náà fún amì-ẹ̀yẹ Nafca Awards fún eré onípele apani-lẹ́rín jùlọ.
Ètò yí náà ti àmì-ẹ̀yẹ ti 2016 Africa Magic Viewers Choice Awards fún ètò orí ẹ̀rọ amóhù-máwòrán tí peregedé jùlọ ní ọdún 2016, èyí tó wáyé ní gbọ̀ngàn Èkó Hotel ní Ìpínlẹ̀ Èkó.
Ó tún gbé eré ọlọ́sọ̀ọ̀sẹ̀ míràn tí ó pè ní Asunder tí ó ń ṣafihàn ẹbí àti ìgbéyàwó ẹbí kọ̀kan jáde ní ìparí ọdún 2019 yí kan náà.
Ní ọdún 2000, Ó bérẹ̀ ilé-iṣẹ́ ìgbéré-jáde rẹ̀ tí ó pè ní Whitestone Cinema tí ó ti darí àti gbé eré tí ó tó ogún jáde pẹ̀lú àwọn eré ọlọ́sọ̀ọ̀sẹ tí ó tó mẹ́jọ jáde.
Igwe di gbajú-gbajà ní ọdún 2000 lẹ̀yìn tí ó kópa nínú eré kan tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Outrageous", ati ipa lààmì-laaka tí ó kó nínú eré ọlọ́sọ̀ọ̀sẹ̀ tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Extended Family" tí ó jẹ́ eré onípele mọ́kàndílógójì ní ọdún 2007.
Ó dá ilé-iṣẹ́ sinimá tirẹ̀ sílẹ̀ ní ọdún 2009, ó sì kọ eré ọlósòọ̀sẹ̀ tirẹ̀ Clinic Matters tí ó ń gbé jáde láti ilé-iṣẹ́ rẹ̀ ní ọdún 2009.
Eré yí ti gba amì-ẹ̀yẹ oríṣiríṣi lábẹ́lé àti lókè ọ̀kun tí ó fi mọ́ àmì-ẹ̀yẹ "'World Quality Commitment Award ní orílẹ̀-èdè Paris ní ọdún 2018.
Ó jẹ́ olùgbéré-jáde, ònkọ̀wé, àti ẹni tí ó gba amì-ẹ̀yẹ fún dídarí ètò orí ẹrọ amóhù-máwòrán, ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Ní inú oṣù Kejì ọdún 2012, ó gbé eré ọlọ́sọ̀ọ̀sẹ̀ rẹ̀ kejì tí ó pè ní The Benjamins, eré tí wọ́n yàn fún amì-ẹ̀yẹ 2014 Africa Magic Viewers Choice Awards fún eré onípele tí ó dára jùlọ.
Nínu ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò kan Da-Silva ṣàlàyé pé òún bẹ̀rẹ̀ sí nìfẹ́ sí láti darapọ̀ mọ́ ilé-iṣẹ́ fíìmù ti Yorùbá ti Nàìjíríà ní àkókò tí òún wà ní ilé-ìwe girama.
Da-Silva nínu ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò kan pẹ̀lú àwọn oniròyìn The Punch ṣàlàyé pé òún kó ipa àkọ́kọ́ ní ilé-iṣẹ́ fíìmù Yorùbá ti Nàìjíríà ní ọdún 2004 nípasẹ̀ ìrànlọ́wọ́ Ìyábọ̀ Òjó.
Da-Silva di gbajúmọ̀ òṣèrè lẹ́hìn tí ó kó àwọn ipa gbòógì nínu fíìmù méj̀i kan; àkọ́lé àkọ́kọ́ ni Wákàtí Méta látọwọ́ Wale Lawal àti fíìmù kan ta pe àkọ́lé rẹ̀ ní Omidan látọwọ́ Ìyáboọ̀ Òjó.
Nínu ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò kan pẹ̀lú àwọn oniròyìn kan lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ó ṣàlàyé pé Ìlú Èkó dà gẹ́gẹ́ bi ilé òun, ó sì sọ nínu ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò náà pé òún wá láti ilé olórogún.
Da-Silva lọ sí Ireti Grammar School fún ètò-ẹ̀kọ́ ìwé mẹ̀wá rẹ̀, ó sì tẹ̀síwájú lọ sí Ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti Ìpínlẹ̀ Èkó níbi tó ti gba oyè-ẹ̀kọ́ B.Sc.
Elizabeth Ọmọ́wùnmí Tekovi Da-Silva jẹ́ òṣèré ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti Tógò tí ó maá n sábà kópa ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà nínu fíìmù Yorùbá ti Nàìjíríà.
Da-Silva ti ṣàlàyé Ìpínlẹ̀ Èkó bí ilé rẹ̀, ṣùgbọ́n ó sì ní àdìsọ́kàn láti ní ìṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn mọ̀lẹ́bí rẹ̀ ní Tógò.
Da-Silva ní ọdún 2012 ṣe àkọ́kọ́ ìgbéréjáde rẹ̀ pẹ̀lu fíìmù tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Mama Insurance, èyítí ó ṣe ìfihàn Ayò Mógàjí, Lánre Hassan,Ìyábọ̀ Òjó, Rónkẹ́ Òjó, àti Doris Simeon .
Da-Silva lórúkọ, Bukky Wright gẹ́gẹ́ bí àwòkọ́ṣe rẹ̀ nínú ilé iṣẹ́ fíìmù Yorùbá ní Nàìjíríà ó sì sọ pé òun ti nípa lórí, ọ̀nà ìṣèré rẹ̀ ní pàtàkì.
O se alaye wipe sise Módẹ́ẹ̀lì kìí ṣe ohun tí ó wù òun láti ọkàn wá nítorí wípé òun sin ọ̀rẹ́ òun kan lọ sí ibùdó ìfihàn náà ni kí wọ́n tó fi iṣẹ́ náà lọ òun tí òun sì gbà làti ṣiṣẹ́ náà.
Okolie rin ìrìn-àjò lọ sí ìlú Owerri tí ó jẹ́ olú-ìlú fún Ìpínlẹ̀ Imo láti lọ ya sinimá kan pẹ̀lú àwọn òṣèré akẹgbẹ́ rè kan Nkiru Sylvanus.
Wọn fi léde wípé àwọ́n ajínigbé jí Okolie àti Nkiru Sylvanus gbé ní ọjọ́ kẹẹ̀dógún oṣù Kejìlá, tí wọ́n sì ń bèrè fún ọgọ́rùn ùn mílíọ̣́nù kí wọ́n tó fi àwọn òṣèré méjèèjì yí sílẹ̀.
Àwọn ajínigbé náà dá Okolie àti ẹnìkejì rẹ̀ Nkiru Sylvanus sílè lẹ́yìn ọjọ́ kẹfà tí wọ́n ti jí wọn gbé ní déédé agogo mẹ́wàá àbọ̀ alẹ́.
Kenneth Obinna Okolie tí wọ́n bí ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù Kẹjọ ọdún 1984, jé òṣèré orí-ìtàgé, módẹ́ẹ̀lì tí ó sì ti fìgbà kan jẹ́ Ọ̀gbẹ́ni Nàìjíríà nígbà kan rí látàrí ipa rẹ̀ nínú iṣẹ́ módẹ́ẹ̀lì ní ọdún 2010.
Davido gba àmì ẹ̀yẹ Next rated Award ni ọdun 2012 ni à kó jo “The Headies ní èyìn ìgbà tí o kọ Orin “Dami Duro”, tí ó jẹ́ orin kejì ní nú àkópo orin rẹ̀ “Omo Baba Olowo” 2012.
Ní ẹ̀yìn ìgbà náà ó dá ilé- iṣẹ́ orin ti ẹ̀ sílẹ̀ Davido Music Worldwide , pẹ̀lu àwọn olórin bíi Dremo, Mayorkun, Peruzzi pẹ̀lú Liya tí wón wà lá bẹ̀ ẹ̀.
Ní oṣù kẹwàá ọdún 2016 óṣe orin pélébé aláwo márùn-ún sí ta “Son of Mercy”, pẹ̀lú àwọn orin ọlọ́kan-ò-jọ̀ kan bíi "Gbàgbé Òṣì ", "How Long" and "Coolest Kid in Africa".
David Adédèjì Adélékè tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ Davido tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kọkànlélógún oṣù kọkànlá ọdún 1992 jẹ́ gbajúmọ̀ olórin ìgbàlódé ọmọ bíbí ìlú Ẹdẹ ní ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà.
Tchidi, ọkọ rẹ̀ kò ṣàìṣàlàyé ìdí tí ìgbéyàwó àkọ́kọ́ fi forí ṣánpán lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ awuyewuye wọ̀nyí.
Àgbègbè Wuhan, ní ìlú Hubei, lórílẹ̀-èdè China ní àjàkálẹ̀ àrùn yìí tí kọ́kọ́ farahàn lóṣù Kejìlá ọdún 2019, tí ó sìn ti di nǹkan tí àjọ tí ó ń rí sì ètò ìlera ní àgbáyé, World Health Organization tí kéde rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àrùn pàjáwìrì gbogboògbò lágbàáyé tí wọ́n gbọdọ̀ mójú tó.
Ó ti ju orílẹ̀-èdè àádọ́fà tó ti kàgbákó ìbẹ́sílẹ̀ àjàkálẹ̀-àrùn ẹ̀ràn kòrónà lọ́dún yìí, pàápàá jùlọ àárín gbùngbùn orílẹ̀-èdè China, Italy, South Korea àti Iran.
Ó ti ju ènìyàn ìgbàlélẹ́gbẹ̀rúnmẹ́rin, 4,200 tí àrùn yìí ti pa ní ìfọnnáfòṣu, ó tó ènìyàn ọgọ́rùn-ún-lé-lẹ́gbẹ̀ta, tí wọ́n kú ní orílẹ̀ èdè China nìkan, àti ẹgbẹ̀rún kan ènìyàn káàkiri àwọn orílẹ̀ èdè op kù káàkiri àgbáyé.
Lára àwọn ọ̀nà ìdẹ́kun mìíràn tí wọ́n ń gbà láti dẹ́kun jíjàkálẹ̀ àrùn yìí káàkiri àgbáyé ni dídẹ́kun ìrìn-àjò, ìyà sọ́tọ̀ ẹni-afurasí, òfin kónílé-ó-gbélé, àti títi àwọn ilé-ìwé pa.
Àwọn ìlú bíi Hubei lórílẹ̀ èdè China àti gbogbo orílẹ̀ èdè Italy ló wà ní ìyàsọ́tọ̀-àmójútó lọ́wọ́ báyìí, bẹ́ẹ̀ náà òfin kónílé-ó-gbélé ń lọ lọ́wọ́ lórílẹ̀ èdè China àti South Korea; bẹ́ẹ̀ náà, àyẹ̀wò fínnífínní ní pápákọ̀-òfuurufú àti ìdíkọ̀ ọkọ̀ ojúrìn;àti ìmọ̀ràn ìrìn-àjò ní ìlú tàbí àgbègbè tí àrùn yìí bá ti ń jàkálẹ̀.
Ilé-ìwé títìpa pátápátá ní gbogbo orílẹ̀-èdè tàbí àgbègbè tí àrùn yìí ti ṣẹ́yọ ní àwọn orílẹ̀ èdè mìíràn, èyí tí ṣe àkóbá fún ìkẹ́kọ̀ọ́ ọ̀ọ́dúnrún mílíọ́nù àwọn akẹ́kọ̀ọ́ jákèjádò àgbáyé.
Ní àtiparí oṣù Kejìlá lọ́dún 2019, àwọn onímọ̀ ìlera kéde pé àìsàn ẹ̀dọ̀fóró ṣẹ́yọ sí àwọn ènìyàn ní Wuhan, lágbègbè Hubei, lórílẹ̀-èdè China ṣùgbọ́n tí wọn kò mọ ohun tí ó ṣòkùnfà rẹ̀.
Ní ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ àjàkálẹ̀ àìsàn yìí, wọ́n tọpinpin rẹ̀ ọjà kan tí wọ́n ti wọ́n ń pè ní Huanan Seafood Wholesale Market, wọ́n sìn ṣàkíyèsí pé láti ara zoonotic ní kòkòrò àìfojúrí tí ó ń fa àìsàn náà ti ṢẸ̀ wá.
Kòkòrò Àìfojúrí yìí tí ó fa àjàkálẹ̀ àìsàn ni wọ́n ń pè ní SARS-CoV-2, kòkòrò àìfojúrí tuntun tí ó fara pẹ́ kòkòrò àìfojúrí kòrónà láti ara àdán, pangolin coronaviruses and SARS-CoV.
Àkókò tí ènìyàn bá kó àrùn yìí àti ìgbà tí ó máa farahàn ma ń sábà máa ń tó Ọjọ́ márùn-ún, ṣùgbọ́n nígbà mìíràn ẹ̀wẹ̀, ó lè tó nǹkan bí ọjọ́ méjì sí mẹ́rìnlá.
Àwọn ọ̀nà tí wọ́n là kalẹ̀ láti dẹ́kun àrùn yìí fífọwọ́ déédé, jíjìnnà sí ara ẹni, pàápàá jùlọ ẹni tí ó bá ń ṣàìsàn tàbí fura sí pé wọ́n ní àrùn yìí àti ìyaraẹnisọ́tọ̀ ẹni tí ó fura pé òun ní àrùn yìí.
Ní ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ àrùn yìí, iye àwọn ènìyàn tí ó ń lùgbàdì àìsàn yìí tó ìlọ́po méjì láàárín Ọjọ́ méje àti àbọ̀.
Ní ìbẹ̀rẹ̀ oṣù kìíní ọdún 2020, kòkòrò àìfojúrí yìí ti jàkálẹ̀ dé àwọn àgbègbè China, ọdún Chunyun, tí ó jẹ́ ayẹyẹ àìsùn ọdún tuntun ní China, tí wọ́n ṣe ní ìlú Wuhan lo ṣe àkóbá fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn tí wọ́n lùgbàdì àìsàn yìí, nítorí pé ìlú Wuhan ni ìlú tí ìgbòkègbodò ọkọ́ tí gbòde jù ní China.
Lógúnjọ́ oṣù kìíní ọdún 2020, orílẹ̀-èdè China kéde ogóje ènìyàn tí wọ́n lùgbàdì àrùn yìí lọ́jọ́ kan ṣoṣo, àti ènìyàn méjì mìíràn ní Beijing, pẹ̀lú enikan ní Shenzhen.
Ẹlòmíràn tó kú ní orílẹ̀ èdè mìíràn yàtọ̀ sí China kú ní orílẹ̀-èdè Philippines, ẹlòmíràn tí ó tún kú, tí kì í ṣe láti ilẹ̀ Asia kú ní Faransé.
Bákan náà, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ìròyìn tí fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé wọ́n tí kú ikú àrùn kòrónà apá àríwá Amẹ́ríkà , Australia, San Marino, Spain, Iraq, àti United Kingdom.
Àjọ ìlera àgbáyé World Health Organization kéde àjàkálẹ̀ àìsàn náà gẹ́gẹ́ bí àjàkálẹ̀ àrùn gbogboògbò tí ó nílò ìmójútó pàjáwìrì ní ọgbọ̀njọ́ oṣù kìíní ọdún 2020.
Olùdarí àjọ ìlera àgbáyé, Who, Ọ̀gbẹ́ni Tedros Adhanom, gbóríyìn fún ìjọba orílẹ̀ èdè China fún akitiyan àti ìgbésẹ̀ wọ́n láti rí i pé àjàkálẹ̀ àrùn tí kòkòrò àìfojúrí kòrónà ń fà kò tàn kálẹ̀ ju bó ṣe yẹ lọ lórílẹ̀-èdè naa, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ń jà rànyìnrànyìn ní àwọn àgbègbè orílẹ̀-èdè mìíràn.
Ó tó ìdá ọgọ́rin, 80% àwọn àgbàlagbà tí ọjọ́-orí ti kọjá ọgọ́ta tó kú, àti ìdá márùndínlọ́gọ́rin àwọn tí wọ́n ti ní àìsàn mìíràn lára tẹ́lẹ̀, pàápàá jùlọ àìsàn ọkàn, cardiovascular diseases àti itọ̀ ṣúgà, diabetes.
Àjàkálẹ̀ àìsàn yìí kọ́kọ́ ṣẹ́yọ ní Ọjọ́ kìíní Oṣù Kejìlá ọdún 2019, láti ara ẹnìkan tí kò dé ọjà oúnjẹ òkun, tàbí ní ìbáṣepọ̀ kankan pẹ̀lú àwọn ogójì àwọn mìíràn tí àyẹ̀wò ọ̀wọ́ àkọ́kọ́ fihàn pé wọ́n ní kòkòrò àìfojúrí náà.
Nínú àyẹ̀wò ọ̀wọ́ àkọ́kọ́, ìpín méjì nínú mẹ́ta ni àyẹ̀wò fihàn pé wọ́n ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú wet , tí ó máa ń ẹran lóòyẹ̀.
Lọ́jọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù kejì ọdún 2020, àjọ ìlera àgbáyé, WHO kéde ìdí kù nínú àwọn tí ó ń kó àrùn yìí ní China, ṣùgbọ́n tí àjàkálẹ̀ àrùn náà gbìnàyá ní orílẹ̀-èdè Italy, Iran àti South Korea.
Pínníṣín ni iye àwọn ọmọdé tí àyẹ̀wò ti fihàn pé wọ́n ní àjàkálẹ̀ àrùn yìí títí di ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù kejì ọdún 2020.
Ìkéde kan láti ọwọ́ àjọ ìlera àgbáyé WHO fihàn pé ìdá 2.4 ni àwọn ọmọdé tí ọjọ́ orí wọn kò ju mọ́kàndínlógún lọ ló ní àrùn COVID-19 yìí káàkiri àgbáyé.
Titi di ọjọ́ Kejìlá oṣù kẹta ọdún 2020, ó ti ju ènìyàn 126000 tí ó ti kó àrùn yìí káàkiri gbogbo àgbáyé, Ìwòye wà pé wọn kò jábọ̀ tó bí àrùn yìí ṣe ń ṣọsẹ́ pàápàá jùlọ àwọn tí àmìn ìfarahàn ṣì ṣẹ̀pẹ̀rẹ̀
Láàárín Ọjọ́ mẹ́fà sí mọ́kànlélógójì, tí àmìn àrùn náà ṣẹ́yọ àti àsìkò tí àrùn COVID-19 hànde ni àwọn tí wọ́n lùgbàdì rẹ̀ ń kú, àgbálògbábọ̀, ọjọ́ mẹ́rìnlá .
Lẹ́yìn tí ó parí ní ilé-ẹ̀kọ́ King's College, Lagos, Rẹ̀mílẹ́kún Fàní-Káyọ̀dé lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Downing College, àti Cambridge University, ní ọdún 1941.
Òun ni ẹni akọ́kọ́ tí kọ́kọ́ dá ilé-iṣẹ́ amòfin kalẹ̀ sí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún 1948 pẹ̀lú olóy Frederick Rótìmí Williams ati olóyè Bọ̀dé Thomas, tí àwọn náà.
Bàbá bàbá rẹ̀ ni Alàgbà Emanuel Adédàpọ̀ Káyọ̀dé ti ìjọ Àgùdà tí ó ti kàwé gboyè elẹ́kejì ní ilé-ẹ̀kọ́ ti Fourah Bay College, tí ó jẹ́ apá kan lára ilé-ẹ̀kọ́ Fáfitì University tẹẹ́lẹ̀ ní ọdún 1885.
Bàbá rẹ̀ Victor Adédàpọ̀ Káyọ̀dé kàwé gboyè nínú ìmọ̀ Òfin ní ilé-ẹ̀kọ́ Fágitì Cambridge ní ọdún 1921, tí ó sì dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ àwọn amòfin ti Middel Temple ní ọdún 1922,tí ó sì tibẹ̀ di amòfin tó lààmì-laaka ati adájọ́ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Ìyá rẹ̀ ni arábìnrin Aurora Káyọ̀dé, tí wọ́n tún ń pè ní Fámilókun, tí ó jẹ́ 9mọ Alàgbà ẹni-ọ̀wọ̀ Joseph Fàmilókun ti ó jẹ́ olùṣọ́ ìjọ Àgùdá, tí òun náà ti kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ẹ̀kọ́ kejì nílé ẹ̀kọ́ Fourah Bay College kan náà.
Olóyè Victor Babárẹ̀mílẹ́kún Adétòkunbọ̀ Fàní-Káyọ̀dé, Q.C., tí ó jẹ́ aṣòfin àgbà ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà SAN, CON ni wọ́n bí ní ọdún .
Ó tún jẹ́ ọ̀kan lára àwọn aṣíwájú àti amòfin àgbà ní orílẹ̀-èdèNàìjíríà, óntún jẹ́ olóṣèlú bákan náà ọlọ́lá, ajìjà-n-gbara àti amòfin ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Ó gbé àmì ìdánimọ̀ fún àwọn ọ̀dọ́ ẹgbẹ́ òṣèlú náà kalẹ̀ pẹ̀lú wíwọ tòbí dúdú àti ẹ̀fọn láti fi ìkóríra wọn hàn sí ìmúnisìn ìjọba Gẹ̀ẹ́sì.
Ọ̀jọ̀gbọ́n Babàtúndé ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Olùkọ́ onípò kejì ní ẹ̀ka ètọ́ ẹ̀kọ́ Animal Science Department, Fásitì ìbàdàn láàrín ọdún 1967-1969.
Wọ́n sọọ́ di olùkọ́ onípò kíní ní ẹ̀ka ètò kan náà, tí ó sì ṣiṣẹ́ nípò yí fún ọdún kan kí ó tún tó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Ọ̀jọ̀gbọ́n ní abala iètò ẹ̀kọ́ Animal Nutrition nínú ọgbà kan náà láàrín ọdún 1972-1977.
Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè àkọ́kọ́ nínú ìmọ̀ ọ̀gbìn, tí ó sì jáde pẹ̀lú ipele Kejì ní ìlú London, Ó gba oyè ìmọ̀ ẹlẹ́kejì ìyẹn , àti oyè ọ̀mọ̀wé nínú ìmọ̀ ní Fásitì Cornell , ní ìlú Ithaca, New York ní ọdún 1967.
Bákan náà ni ó tún ní àwọn ìjànján ìwé ẹ̀rí (postgraduate and diplomas and qualification, as an IAEA trainee) lórí bí a ṣe ń lo nínú ìmọ̀ Sáyẹ́nsì Ẹranko láti ilé-ẹ̀kọ́ Belgrade, Yugoslavia ní ọdún 1970.
Gabriel Mojísọ́lá Babátúndé ní wọ́ bí ní ọjọ́ Kẹrìnlá oṣù Kẹ́sààn, ọdún 1938 ní ìlú Akinmorin, ní agbègbè ìjọba ìbílẹ̀Afijio Local Government Area of in Ìpínlẹ̀ Òndó Nigeria.
Ó jẹ́ atúnmọ̀ ìwé àwọn ọmọ kékeré, àwọn ìṣe jẹ́ translation of the classics: 'Hansel and Gretel', 'The Little Red Hen and the Grain of Wheat' àti àwọn ìwé míràn, published by Mantra Lingua publishers.
Abímbọ́lá Gbémi Àlàó, tí a tún mọ̀ sí Abi Alao, ó jẹ́ olùsọ̀tàn, Òǹkòwé, atúmọ̀ ìwé àwọn ọmọ kékeré àti olùwídìí.
Ó jẹ́ ìbátan Kòfowórọlá Adémọ́lá Ọlájùmọ̀kẹ́ jẹ́ oníṣòwò àti pàràkòyí afowóṣàánú tó ṣáájú ìjà fún ẹ̀tọ́ àti ìkàwé ọmọ obìnrin.
Nítorí akitiyan rẹ̀ ni wọ́n fi dá ilé-ìwé àwọn obìnrin tí wọ́n pè ní Lagos School for Girls tí ó wà di Wesleyan Girls' High School silẹ lọ́dún 1907, lórí ilẹ̀ tí ó yá wọn.
Lọ́dún 1913, ó ṣe ìdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ awakọ̀ àkọ́kọ́ sílẹ̀ ní ìlú Èkó tí ó pè ní Anfani Bus Service, nígbà náà, ó ní ọkọ̀ Àjàgbé mẹ́ta, ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ taasí mẹ́ta àti ọkọ̀ èrò, bọ́ọ̀sì mẹ́fà kí ó tó di ọdún 1915.
Charlotte Ọlájùmọ̀kẹ́ Ọbasá jẹ́ ọmọ Saro tí wọ́n bí sí ìdílé gbajúmọ̀ òṣèlú àti ọlọ́rọ̀, Richard Beale Blaize, àti aya rẹ̀, Emily Cole Blaize.
Charlotte Ọlájùmọ̀kẹ́ Ọbasá tí orúkọ abilékọ rẹ̀ ń jẹ́ Blaize, ní wọ́n bí ní Ọjọ́ keje oṣù kìíní ọdún 1874, tí ó sìn kú lọ́jọ́ kẹtàlélógún ọdún 1953 jẹ́ gbajúmọ̀ Afowóṣàánú ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Ó té siwájú ní inú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní inú ọgba Yunifásitì Ìpínlẹ̀ Èkó níbi tí ó kọ́ ẹ̀kọ́ ní Biology, àmọ́ ó fagilé ètò ẹ̀kọ́ rẹ̀ níbẹ̀ lẹ́yìn látàrí tí ó ṣe ètò mọ̀mí-n- mọ̀ ọ́, tí sì bí àwọn ọmọ rẹ̀ tí kò sì lè padà sẹ́nu ẹ̀kọ́ rẹ̀ mọ́.
Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Lagos Srate City Polytechnic ní Ìkẹja ní Ìpínlẹ̀ Èkó, tí ó sì gba ìwé ẹ̀rí dípúlọ́mà nínú ìmọ̀ Business Administaration.
Bọ́sẹ̀ Àlàó Ọmọtóyọ̀sí tí wọ́n bí ní ọjọ́ Kẹfà oṣù Kíní ọdún 1985, jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé àti sinimá, olùdarí eré, ,ati olùgbéré-jáde ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Bọ́sẹ̀ ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú ọ̀gbẹ́ni oníṣòwò kan tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Razak Ọmọ́tóyọ̀sí tí wọ́n sì bí ọmọ obìnrin mẹ́rin fúnra wọn.
Ó di gbajúmọ̀ òṣèré lẹ́hìn tí ó kópa nínu fíìmù 'Spanner' ní ọdún 2002 pẹ̀lú àjọṣepọ̀ Chinedu Ikedieze tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí 'Ákí' nídi iṣẹ́ fíìmù ti Nàìjíríà.
Ó ṣe ìgbéyàwó ní ọdún 2005 pẹ̀lú ọ̀rẹ́kùnrin rẹ̀ Stangley Duruo tí wọ́n ti jọ́ n bá ara wọn bọ̀ fún ìgbà pípẹ́, ṣùgbọ́n àwọn méjéèjì ti padà ṣe ìpinyà ní ọdún 2012 lẹ́hìn ọmọ méjì tí wọ́n ní fún arawọn.
Ní ọdún 2006, ó rí yíyàn fún àmì-ẹ̀ye African Movie Academy ní ẹ̀ka ti “amúgbálẹ́gbẹ̀ẹ́ òṣèré tí ó dára jùlọ” fún ipa rẹ̀ nínu fíìmù "Eagle's Bride"
Nígbàtí ó padà sí Nàìjíríà, ó tún lọ sí Ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ University Primary School ní ìlú Enúgu, kí ó tó tún wá lọ sí Holy Rosary College fún ètò-ẹ̀kọ́ girama rẹ̀ .
Ó ti fi ìgbàkan jẹ́ aṣojú ìpolówó ọjà fún àwọn ilé-iṣẹ́ bi Globacom àti MTN_Nigeria, àwọn méjéèjì jẹ́ ilé-iṣẹ́ ti Nàìjíríà tó n rí sí ìbáraẹnisọ̀rọ̀ lóri ẹ̀rọ.
Nígbà tí ó gbọ́ wípé ọmọ rẹ̀ Búrna Boy ti gba amì-ẹ̀yẹ ti MTV fún ọ̀kọrin tó peregedé jùlọ ní ọdún 2019, inú rẹ̀ dùn, ó sì fi tayọ̀ tayọ̀ dá ayẹyẹ náà dúró láti sọ̀rọ̀ .
Nígba tí Burna Boy gba amì-ẹ̀yẹ mẹ́rin ní ibi ayẹyẹ Soundcity MVP Awards Festival ní ọdún 2018, Ogulu ló lọ gba àmì-ẹ̀yẹ náà lórúkọ ọmọ rẹ̀, èyí sì fa òpọ̀lọpọ̀ awuye-wuye ní orí awọn ìkanì ìbánidọ́rẹ́ gbogbo pàá pàá jùlọ àkòrí "Expect more madness" tí wọ́n fi sí orí Ìtàkùn ayélujára lórí ọ̀rọ̀ náà.
Níbi ayẹyẹ amì-ẹ̀yẹ BET Awards ti ọdún 2019 ní ìlú California, Ogulu náà ló tún gba amì-ẹ̀yẹ ní orúkọ ọmọ rẹ̀, tí ó sì bá awọn èn pàá pàá jùlọ àwọn ọmọ ilẹ̀ Afíríkà tí wọ́n ń gbé ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà wípé: "you were Africans before you became anything else" tí awọn ènìyan sì gbóríyìn fun fún ọ̀rọ̀ tí ó sọ yí.
Ogulu jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọmọ lámèyítọ́ olórin ilẹ̀ tẹ́lẹ̀, ìyẹn Benson Idonije, tí òun náà tún jẹ́ alámòójútó iṣẹ́ orin fún ìlú-mòọ́ká olórín ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Fẹlá Kútì.
Ogulu kẹ́kọ̀ọ́ gboyè B.a nínú ìmọ̀ èdè àgbáyé àti ìwé ẹ̀rí kejì nínú ìmọ̀ ìṣògbufọ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ Yunifásitì Port Harcourt.
Ogulu ni ó ń ṣàmójútó iṣẹ́ oein ọmọ rẹ̀ Damini tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ Burna Boy ati ọmọ rẹ̀ obìnrin tí ó ń lo orúkọ rẹ̀ Nissi.
Indiana, nibi ti a ti mọ ọ gẹgẹbi amoye koko-ọrọ iṣelọpọ iṣelọpọ, ohun elo ni idagbasoke ọna opopona imọ-ẹrọ afikun, tun imudarasi laser ti cummins ti a tẹ jade irin alagbara irin 316L.
O jẹ Oludasile ti STEMHub Foundation, Ailẹkọ Kan ti Ilu Kanada ti o fun ni agbara ati kọ ẹkọ Imọ-ẹrọ, Imọ-ẹrọ, Imọ-iṣe ati Iṣiro Ẹkọ si awọn ọmọ ile-iwe ati awọn akosemose iṣẹ ibẹrẹ.
Adéọlá Olúbámijí ni a bí ní Oṣù Kẹrin Ọjọ́ kẹta, ọdún 1985, abínibí ti agbègbè Ìjàrẹ́, ìpínlẹ̀ Òndó, ní orílẹ̀ èdè Nigeria.
Ó gba oyè Dokita l'áti ilẹ́-ẹ̀kọ́ gíga Unifásítì ti Saskatchewan tí ó sì jẹ́ ènìyàn dúdú àkọ́kọ́ láti gba Ph. D. ní ìmọ̀-ìṣe Biomedical.
Ní ọdún 2017, Adéọlá jẹ́ ènìyàn dúdú àkọ́kọ́ tí ó gba PhD nínu ìmọ̀-ìṣe Biomedical lati Ilé-ẹ̀kọ́ gíga University ti Saskatchewan, ní ìlú Canada.
Ó sì tẹ̀síwájú láti fún Ọ̀rọ̀ lórí TEDx bí òun ṣe lo 3D títẹ̀ síìta fún ìmúláradá ti iṣan lígámẹ́ntì tí ó bàjẹ́, ní Ìlu Kánádà.
Kòtò dìgbá ńá wọ̀ńtì fì háń ńìńù órìń káń tì Patience Ozokwor wá ńìbẹ́, tìtì Amaco investment Òrìń ákọ̀kọ̀ tì òkọ̀kọ̀gbèjádè ńì "Hi atì Its Ova", lẹ́yìń gbáńà ńì wọ̀ń tì ṣè áfìháń rẹ́ ńìńù òrìń káń tì ákọ̀lè rè jẹ́ "Snypa" .
Ńì ọ̀jọ̀ kẹ́tádìlọ̀gbọ̀ń òṣù kẹ́jọ̀ ọ̀dùń 2000, Tonto Dikeh dá ẹ́gbẹ́ rẹ́ kàlẹ́ èyì tì ò pè ńì "The Tonto Dikeh Foundation".
Ẹ́gbẹ́ ńáà wá látì pèsé ìgbè àìyè tò rọ̀rùń fùń àwọ̀ń òbìńrìń , ọdọ,ọ̀mọ̀dèbìńrìń átí awọ̀ń ọ̀mọ̀dè ńì ílẹ́ Áfrìká ni ile Áfrìká nipa ẹ́sìń ika ẹ́gbẹ́ òṣèlù tabi ẹ́yá wọ̀ń.
Wọ̀ń ṣè áfìháń Tonto Dikeh lórì èrè òrì tágè káń tì ákọ̀lè eẹ́ jẹ́ "Dirty Secret " , tì ò pádá dì òhùń tì áwọ̀ń ẹ́yáń sọ̀ ńìpá ípá tì Tonto Dikeh kò ńì pá ẹ́, tì wọ̀ń ṣì sọ̀pè Tonto Dikeh kò pá ńìńù èré bì agbalagba.
Ńì òjọ̀ kẹ́tádìńlọ̀gbọ̀ń ,òṣù kẹ́rìń ọ̀dùń 2018,Dikeh jè Ambassador tì ájọ̀ tò bòjùmọ̀ ìmá kò àwọ̀ń èyáń lẹ́rù NAPTIP).
Ńì ọ̀dùń kẹ́sáń òṣù kìńì ọ̀dùń 2018, Dikeh jẹ́ Ambassador fùń ìlè ìṣẹ́ ògè tì òrùkọ̀ rẹ́ jẹ́ tì ìlè ìṣẹ́ yì jẹ́ ọ̀hùń tì wọ̀ń mọ̀ kákìrì ágbálàyè.
Ńì ọ̀jọ̀ kárùń òṣù kèjì ọ̀dùń 2016,Dikeh jẹ́ ambassador fun ile ìṣẹ́ kan ti òńjẹ́ Ni òlùlù Ńájìrìá tì property ná tò miliion pùpọ̀.
Ńì ọ̀jọ̀ Òkáńlèlọ̀gbọ̀ń òṣù kèjè ọ̀dùń 2020, Tonto Dikeh kò sì ẹ́rò àiyè lùjára látì ṣè ájọ̀ yọ̀ pẹ́lù ọ̀rẹ́ rẹ́ Bobrisky .
Ńì ọ̀dùń 2018,ọ̀jọ̀ kẹ́jọ̀ òṣù kẹ́tá ,Dikeh jẹ́ Ambassador fùń "Sapphire Scents" ìlè ìṣè Ńáfìńdá ńì ìlẹ́ Ńáìjìrìá.
Àkọ́kọ́ ipa Kaba lóri ìpele wáyé gẹ́gẹ́ bi ìyàwó fún Toussaint Louverture, ní àjọṣepọ̀ pẹ̀lú Benjamin Jules-Rosette, ẹni tí ó jẹ́ olùdarí.
Eré náà dá lóri Ogun Àgbáyé Ẹlẹ́ẹ̀kejì, tí olùdarí rẹ̀ sìì jẹ́ Cheik Doukouré, níbití òún ti kó ipa nọ́ọ̀sì kan tí ó ní ìbálòpọ̀ pẹ̀lú olùkọ́ni Lancéi Kanté.
Lẹ́hìn tí ó parí ẹ̀kọ́ girama rẹ̀, Kaba forúkọsílẹ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ École des nouveaux métiers de la communication ní àtẹ̀lé àṣẹ bàbá rẹ̀.
Ó lọ ilé-ẹ̀kọ́ náà fún ọdún kan ṣoṣo, tó sì n lo owó tí bàbá rẹ̀ fi ránṣẹ́ si láti fi kẹ́kọ̀ọ́ eré ṣíṣe lábẹ́ olùkọ́ Isabelle Sadoyan.
Kaba bí ọmọkùnrin rẹ̀ ní ọdún 1999, ṣùgbọ́n ní ọdún 2000, Kaba tún hàn nínu eré gẹ́gẹ́ bi Pauline Lumumba, ìyàwó olóṣèlú Patrice Lumumba, nínu eré Raoul Peck kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Lumumba.
Awọn akori pataki ni o jẹ akọ-abo ati aibirin-ko-ni- ara ẹni Ni afikun si fifi awọn fiimu fifẹ 12 ati igba-ipari gigun han, àjọyọ pẹlu awọn apejọ, awọn ijiroro, ati awọn ijiroro awọn apejọ "Queer as Art" ati "Queer as Resistance".
'Yul Edochie"' (ti a bi ni Yul Chibuike Daniel Edochie "'Ọjọ keje Oṣu Kini ọdun 1982)jẹ oṣere ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà,òun sì ni a darukọ lẹyin olokiki oṣere ara ilu Russia Yul Brynner.
Ikede naa ni a ṣe ni ṣiṣẹ ni Ọjọ Kejilelogun ti Oṣu Kẹjọ ọdun 2017, nigbati o mu fọọmu yiyan fun ẹgbẹ oṣelu "Democratic Peoples Congress" ati pe nikẹyin ti o ni asia ati oludibo gomina ti ẹgbẹ lati dije fun gomina ti Ipinle Anambra.
Àjọ tó ń rí sí ṣíṣe ìwádìí lórí ìpèsè iná àti ìmọ́tótó afẹ́fẹ́ ti sọ ọ́ di mímọ̀ pé àwọn ọ̀nà láti dẹ́kun ìtànkálẹ̀ àjàkálẹ̀ àrùn náà b́ii ìséraẹnimọ́lé àti ìdíwọ́ nínú ìrìn àjò ti yọrí sí ìdínkù ìdá mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n nínú ọgọ́rùn-ún èéfín kábọ́ọ̀nù tí ìlú China ń gbé jáde.
Ní oṣù àkọ́kọ́ tí gbogbo ilé wà ní títì pa, ìlú China ṣe àgbéjáde ìdiwọ̀n tó tó igba mílíọ́ọ̀nù ton kábọ́ọ̀nù ju èyí tí wọ́n gbé jáde ní ọdún 2019 látipasẹ̀ ìdínkù nínú súnkẹrẹfà ojú òfuurufú, àtúnṣe epo rọ̀bì àti èédú.