polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Àwọn méjèèjì sí ní ọmọ ọkùnrin kàn tí wón sọ ní Reginald Venable Jr. ní tí ọmọ náà sì jẹ́ òṣèré Bainter jẹ́ ẹgbọn fún òṣeré tí amò sí Dorothy Burgess
Óò gbà àmi ẹ̀yẹ ni Akádẹ́mì fún ẹni tí ó ń ṣe amúgbálẹ́gbẹ́ fún Olu òṣèré inú eré tí àkọlé rẹ ń ni Jezebel ní ọdún 1938, ó sí gbà Àmi ẹyẹ Irawọ ní Hollywood Walk of Fame ní ọdún na.
Lẹ́yìn àfihàn ẹ̀ ní àwọn eré lórí tẹlẹfísọ̀n àti fíìmù 1980s Leo padà wá di ẹni tí ó wa ṣe àfihàn dáara lórí eré All My Children, eré yìí jẹ́ kí wọn yànhọ́ fún àwọ́ọ̀dù Daytime Emmy Award, àti The Young Riders.
Eré tí ó jẹ́ kí wọ́n mọ̀ ọ́ dáadáa ní gbogbo ayé jẹ́ eré tí ó ṣe ọ̀tẹlẹ̀múyẹ́ ní ọdún 1993 tí ó padà ṣe ọlọ́ọ̀pá Kay Howard lórí eré náà lórí tẹlẹfísọ̀n Homicide: Life on the Street .
Tèmítọ́pẹ́ Balógun Joshua tí wọ́n bí ní ọjọ́ Kejìlá oṣù Karùn-ún ọdún 1963 tí ó sì papò da ní ọjọ́ Karùn-ún oṣù Karùn-ún ọdún 2021.
Òun ni olùdásílẹ̀ ilé-ìjọsìn The Synagogue, Church of All Nations , tí ó jẹ́ Ilé-ìjọsìn tí ó tóbi tí ó sì tún ṣakóso Emmanuel TV tí ó kalẹ̀ sí Ìpínlẹ̀ Èkó.
Jóṣúà gbajúmọ̀ gẹ́gẹ́ bí oníwàásù ní ilẹ̀ Áfíríkà ati apá Latin Amẹ́ríkà ó ní àwọn olólùlùfẹ́ tí ó tó mílíọ́nù mẹ́rin lórí ìtàkùn ìkànsíra-ẹni Facebook.
ojú òpó YouTube rẹ̀ tí ó ń jẹ́ Emmanuel TV, ni ó ní tó mílíọ́nù kan ènìyàn tí wọ́n ṣíṣe wo lójúmọ́ fún wàásù ati ìhìn-rere, tí ó sì mu kí ó jẹ́ wípé Oju òpó rẹ̀ yí ni àwọn ènìyàn ń wo jùlọ.
slṣáájú kí àwọn aládlṣẹ ojú òpó Youtube to fagilé ojú òpó rẹ̀ ní ọdún 2021 látàrí ọ̀rọ̀ kòbákùngbé kan tí ó ṣe ìwàádùn lórí rẹ̀ tí ó pè ní "Oprah of Evangelism".
Ìwé ìròyìn àtìgbà-dégbà Pan African Magazine tún sọ wípé ó wà nínú àwọn àádọ́ta ènìyàn àkọ́kọ́ tí wọ́n gbajúmọ̀ jùlọ ní ilẹ̀ Adúláwọ̀ nínú agbálọgbábọ̀ tiThe Africa Report àti New African Magazine.
Ọ̀pọ̀ yanturu àwọn ènìyàn lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà àti lókè òkun ló máa ń kún ibi ìjọsìn SCOAN lọ́sẹ̀ọ̀sẹ̀ láti forúkọ sílẹ̀ fún ẹ̀bẹ̀ àdúrà lọ́lọ́kan-ò-jọ̀kan, tí òjíṣẹ́ Ọlọ́run, T. B. Joshua á sìn máa gbàdúrà fún wọn.
Ìjọ SCOAN tí ṣe àtẹ̀jáde ọ̀pọ̀lọpọ̀ fọ́nrán amóhùnmáwòrán tí wọ́n ti kéde pé wọ́n ṣe ìwòsàn oríṣiríṣi àwọn àìsàn àti àléébù ara ti wọn kò gbóògùn; àwọn àìsàn àti àléébù ara bíi ; àrùn kògbóògùn Éèdì , ojú fífọ́ àti egbò-àdáàjiná.
Gẹ́gẹ́ bí ohun tí iṣẹ́ ìránṣẹ́ náà sọ, ìjọ náà ni ọmọ ìjọ tó lé ní ẹgbẹ̀rún meedogun tí wọn ń jọ́sìn lọ́jọ́ ìsinmi tí wọ́n jẹ́ olùbẹ̀wò láti àwọn orílẹ̀ èdè mìíràn.
Ìjọ SCOAN ni ìjọ tí ó fa èrò wá sí orílẹ̀ èdè Nigeria jù lọ, ó sì jé ibi tí àwọn a rin ìrìnàjò ṣe ìbẹ̀wò sí jùlọ ni ìwọ̀ oòrùn Afrika pẹ̀lú ẹgbẹ̀rún lè ní ẹgbẹ̀rún àwọn ará òkè òkun tí wọ́n ń wá jọ́sìn ní ilé ìjọsìn náà ní ọ̀sẹ̀ ọ̀sẹ̀ .
Ohùn kà tí ilé iṣẹ́ tí ó ń ṣíṣẹ́ ìrìnàjò ìwọlé àti ìjáde ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà sọ ọ́ di mímọ̀ wípé mẹ́fà nínú mẹwa nínú àwọn arin ìrìn àjò wá sí orílè èdè Nàìjíríà ni wọ́n lọ sí ilé ìjọsìn náà tí ilé asòfin ilẹ̀ Zimbabwe fi ìdí rẹ̀ múlè ni ti ipa ètò ìsúná.
Ìwé ìròyìn This Day fi ìdí rẹ̀ múlè pẹ̀lú wípé mílíọ̀nù méjì àwọn arin ìrìnàjò láti òkè òkun àti láti àwọn ìpínlè ní Nàìjíríà ni wọ́n kọjá sí ilé ìjọsìn náà ní ọdún kọ̀ọ̀kan.
Ilé-iṣẹ́ Forbes, sọ wípé Jóṣúà ni ajíhìn-rere kẹta tí ó lówó jùlọ ní àgbáyé, àmọ́ kíá ni ìjọ náà ti bu ẹnu atẹ́ lu ìkéde tí Forbes ṣe yí.
Ìjọba orílẹ̀-èdè Cameroon fagi lé ìjọsín rẹ̀ ní orílẹ̀-èdè wọn látàrí rúkèrúdò tí wọ́n gbà pe ìwàásù rẹ̀ ń mú bá wọn ní ọdún 2010.
Ìwé ìròyìn Guardian kọ ọ́ wípé ilé ìjọsìn náà ni a jọ́sìn ọ̀sẹ̀ ọ̀sẹ̀ tí ó pọ̀ ju olubewo tí wọn ń rí ní ilé Ọba bìnrin Èlísábẹ́tì tí ìlú Gẹ̀ẹ́sì àti ilé ìṣọ́ ìlú London ní àpapò.
Ó di ìlú-mọ̀ọ́ká olòlórin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní àsìkò ọdún 1988, fún àwo orin rẹ̀ tí ó gbé jáde lásìkò yí tí ó pè ní _Onígbèkùn ọkàn , àti àwọn orín rẹ̀ ọlọ́kan ò jọ̀kan bíi : Send down the rain àti bẹ̀è bẹ̀è lọ tí ó gha àwọn àmì ẹ̀yẹ òmìdáni lọ́lá oríṣríṣi.
Àmọ́, kàkà kí Majek ó gbàgbé ilé àti orin ìbílẹ̀ wa pátá, ń ṣe ló mú ọnà orin bíi Fújì àti Jùjú mọ́ orin reggae tí ó sì tibẹ̀ fa ọnà orin tirẹ̀ tí ó pè ní Kpangolo yọ lọ́nà arà.
Wọ́n bí Fashek ní ìlú Benin tí ó jẹ́ olú ìlú fún to an Ìpínlẹ̀ Edo níbi tí ìyá rẹ̀ ti wá, tí bàbá rẹ̀ sì jẹ́ ọmọ ìlú Ìjẹ̀ṣà.
Fashek yan ìlú Benin láàyò lọ́dọ̀ ìyá rẹ̀ lẹ́yìn ìgbà tí bàbá àti ìyá rẹ̀ kọ ara wọn sílẹ̀, tí ó sì dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ akọrin ìjọ Aládùúrà kan, níbintí ó kọ́ bí wọ́n ṣebń lu ìlú àti àwọn ohun èlò orin mìíràn, tí ó sì ń hun orin fún àwọn akọrin ìjọ náà.
Wọ́n bí Yusuf ní ọdún 1905 tàbí 1906 ni abúlé kan tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Gbegbinlawo ní Ìpínlẹ̀ Ògùn, bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé ìyapa ẹnu ṣì wà lórí agbègbè tí wọ́n ti bi, gbígba ẹ̀sìn Islam mú kí ìṣẹ́ orin rẹ̀ ó di itẹ́wọ́gbà ní gbogbo bilẹ̀ Yorùbá, bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé ẹlẹ́sìn Krìstẹ́nì ni àwọn òbí rẹ̀ ní ìlú Ìsẹ́yìn ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ tí orúkọ àbísọ rẹ̀ sì ń jẹ́ Joseph Olatunji.
Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ orin kíkọ rẹ̀ ní ọdún 1937 nígbà tí ó kọ́kọ́ gbé àwo orin rẹ̀ jádé, lẹ́yìn tí ó kúrò nínú ẹgbẹ́ akọrin Abibu oluwa ní ọdún 1927.
Ọlátúnjí fẹ́ ìyàwó mẹ́ta, ó sì jẹ́ ọ̀rẹ́ àti alábàárìn fún àwọn ènìyàn pàtàkì nígbà ayé rẹ̀ bí: Làmídì Dúrówojú, olóògbé Jímọ̀ Ìṣọ̀lá, olóògbé Rájí Oríire, olóògbé Bádéjọ Okùnsànyà àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Àwọn ọláọ́lá wọ̀nyí ni Ọlátúnjí sábà ma ń akọrin fún àti àwọn ẹlẹ́gbẹ́-jẹ́gbẹ́ lọ́kan ò jọ̀kan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Alhaji Raufu Salawu / Alhaji Ayinde Adenekan / Beriwa Ekiwa / Boti Sefun Mi / Late Shittu Olasimbo / Late J.F. Olasimbo / Abimbola Gbolade / Alhaji Adeleke Dada / Idayatu Sowami / Egbe Oredegbe
Alhaji M. Tolani / Sufianu Ishola Aregbe / Egbe Irawo Egba / Moshudi Bello / Tijani Alalubarika / Ganiyu Ajimobi / Kubura Abike Adebisi / Alhaji Bello Agunbiade / Alhaji Y. Ashiyenbi / Egbe Ifenirepo
Kim Hunter (tí a bí Janet Cole; Oṣù kọkànlá ọjọ́ kejìlá ọdún 1922 sí Oṣù kẹsán-án ọjọ́ kọkànlá, ọdún 2002) jẹ́ òṣèré ìtàgé, fíìmù, àti tẹlifísàn.
Ó ṣe àṣeyọrí fún ìṣàfihàn Stella Kowalski nínú ìṣelọ́pọ̀ àtilébá ti A Streetcar Named Desire ti Tennessee Williams èyí tí ó àtúnwí fún àṣàmúdọ́gba fíìmù ọdún 1951 tí ó sì gba ẹ̀bùn Akádẹ́mì àti Golden Globe Award fún òṣèré àtìlẹ́yìn obìnrin tí ó dára jùlọ
Dorothy Malone (tí a bí Mary Dorothy Maloney; ọjọ́ ọ̀kàn-dín-lọ́gbọ̀n, oṣù kìíní, ọdún 1924 sí ọjọ́ ọ̀kàn-dín-lógún, oṣù kìíní, ọdún 2018) jẹ́ òṣèré ará Ilẹ̀ Amẹ́ríkà kan.
Iṣẹ́ ìṣe fíìmù rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 1943, àti ní àwọn ọdún ìbẹ̀rẹ̀ rẹ̀, ó ṣe àwọn ipá kékeré, ní pàtàkì jùlọ ní àwọn B-movies, pẹ̀lú èrò láti gba ipa àtìlẹ́yìn ní The Big Sleep .
Lẹ́hìn ọdún mẹ́wàá, ó yí àwòrán rẹ̀ padà, pàápàá lẹ́hìn ipa rẹ̀ ní Written on the Wind , fún èyítí ó gba Oscar fún Òṣèré Àtìlẹ́yìn tí ó dára jùlọ.
Iṣẹ́ rẹ̀ dé ipò gíga rẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ọdún 1960, àti pé ó padà ṣe àṣeyọrí pẹ̀lú ipa tẹlifísàn rẹ̀ bíi Constance MacKenzie lórí Peyton Place .
Malone, Roman Catholic kan, ṣe ìgbéyàwó òṣèré Jacques Bergerac ní Oṣù Kẹfà ọjọ́ èjì-dín-lọ́gbọ̀n, ọdún 1959, ní ilé ìjọsìn Kátólìkì kan ní Ilẹ̀ Hong Kong, níbití ó wà lórí ipò fún fíìmù 1960 rẹ̀ "The Last Voyage".
Wọ́n bí Malone Mary Dorothy Maloney ní ọjọ́ ọ̀kàn-dín-lọ́gbọ̀n, oṣù kìíní, ọdún 1924 ní Chicago, ọ̀kan nínú àwọn ọmọ márùn-ùn tí Esther Emma “Eloise” Smith bí àti ọkọ rẹ̀ Robert Ignatius Maloney, olùyẹ́wò fún ilé-iṣẹ́ AT&T .
Lẹ́hìn iṣẹ́ rẹ̀ lórí àwọn jara tẹlifísàn "As the World Turns" , Tomei wá sí iyì nípasẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ lórí"The Cosby Show" spin-off "A Different World " ní ọdún 1987.
Lẹ́hìn tí ó ṣe àwọn iṣẹ́ kékèké nínú fíìmù kọ̀ọ̀kan, ó wá sí ìdánimọ̀ àgbáyé ní ọdún 1992 pẹ̀lú eré apanilẹ́rìn-ín "My Cousin Vinny", tí ó fi gba ẹ̀bùn àmì ẹ̀yẹ fún òṣèré àtìlẹ́yìn obìnrin tó dára jùlọ.
Ó jẹ́ olùgbà orísirísi iyì, lára rẹ̀ ni àmì ẹ̀yẹ Akádẹ́mì, ní àfikún sí àwọn yíyàn tó gbà fún British Academy Film Award, Daytime Emmy Award kan, Golden Globe Award méjì, àti Screen Actors Guild Award mẹ́ta.
Pelu opo ohun amulo o se ese fun ijoba lati segbowo imulo awon alumoni to wa ni afonifoji Nilo ati awon agbegbe ashale to yika, atetebere idagbasoke sistemu ikoole fun ra ara won, igbajo ikole akojopo ati awon iseowo iseagbe, idunadura pelu awon agbegbe ayika, ati ise ologun to fe segun awon ota okere to si le fi agbara Egypti han.
Wọ́n bí Peter King ní ọdún 1938 ní ìlú Enugu, ní ìwọ̀-oòrùn gúúsù, ilẹ̀ Nàìjíríà, ó dàgbà sí Ìlú Lọ́kọ́ja, ìlú Èkó àti Port Harcourt.
Ní ọdún 1957, Peter King, darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ olórin Roy Chicago ní Ìlú Ìbàdàn, nibi tó ti ń lu àwọn onírúurú Ìlú àti éròjà orin tó dárà fún ìgbádùn àwọn to m'ayé jẹ.
Lọ́pọ̀ ìgbà, ó fẹ́ràn láti máa fọn fèrè, tí a mọ̀ sí Saxphone, tí ó sì ma fi ń gbé orin jáde àti ìlù Jáàsì fún ìgbádùn àwọn tó ní ìfẹ́ sí irúfẹ́ orin rẹ̀.
Peter King gbàjúmọ̀ púpọ̀ láàrín àwọn àrá ilẹ̀ Europe àti ilẹ̀ Amẹ́ríkà ju Ilẹ̀ wa Nàìjíríà lọ pẹ̀lú orin Mìlíkì tó ń kọ fáwọn olólùfẹ́ rẹ̀.
Peter King Adéyoyin Osubu tí a mọ̀ sí Peter King jẹ́ gbajú-gbajà olorin tó jẹ́ ọmọ bíbí ilẹ̀ Nàìjíríà, tí ó mọ̀ nípa ìlò onírúurú irinṣẹ́ èlò orin.
Ni óṣu july, ọdun 2010, Cruz fẹ óṣere lọkunrin ilẹ spanish Javier Bardem ti wọn si ọmọ ọkunrin Leo Encinas Cruz ni ọdun 2011 si Los Angeles ati ọmọ óbinrin Luna Encinas Cruz ni ọ̀dun 2013 si Madrid.
Ìyá Adélabú ni ó jẹ́ ìyàwó kejì nílé ọmọ rẹ̀ tí ó sì ṣílẹ̀ wọ̀ lẹ́yìn ìgbà diẹ̀ tí ó bí Adégòkè tan, èyí ni ó mú kí ẹ̀gbọ́n Ìyá rẹ̀ ó gbà á tọ́.
Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ alàkalẹ̀ọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ti C.M.S. ní Kúdẹtì nígboro ìlú Ìbàdàn láàrín ọdún 1925-1929, tí ó sì kàwé gba Standard IV àti V ní C.M.S. Central school, Mapo.
Lóòtọ́ Musulumi ni oun àti ẹbí rẹ̀, amọ́ ọ̀dọ̀ Àbúrò bàbá rẹ̀ tí ó gbé lọ́dọ̀ rẹ̀ mu lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ tí ó jẹ́ ilé-ẹ̀kọ́ ẹlẹ́sì Kìrìstẹ́nì ní ìlú Ìbàdàn, tí ó sì gba ìwé-ẹ̀rí ilé-ẹ̀kó náà tí fi lè wọ ilé-ẹ̀kọ́ CMS.
Ní ọdún 1936, Adélabú wọ ilé-ẹ̀kọ́ Yaba Higher College, lẹ́yìn èyí, ó rí ètò ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́ gbà lọ́wọ́ ilé-iṣẹ́ UAC láti kẹ́kọ̀ọ́ nípa imọ̀ okòwò.
Ọkàn nínú àwọn akọ́ṣẹ́-mọṣẹ́ tí ó ti mọ̀ ri ní ilé-iṣẹ́ kòkó tí ó tún jẹ́ ọ̀gá àgbà ní ilé-iṣẹ́ UAC fun ní iṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí amúgbá-lẹ́gbẹ̀ẹ́ adarí àgbà ilé-iṣẹ́ wọn ní ìlú Ìbàdàn .
Lẹ́yìn tí ó de ibẹ̀, Adélabú gbé ìgbésẹ̀ bí ilé-iṣẹ́ ṣe lè máa to kókó lọ́nà ará ọ̀tọ̀, ìgbésẹ̀ yí sì ni ó jẹ́ kí ó ri ìgbéga sípò igbákejì adarí lẹ́ka ìtajà.
Adélabú kúrò ní ilé-iṣẹ́ UAC ní ọdún 1937 láti dara pọ̀ mọ́ iṣẹ́ owó kòkó títà fúnra rẹ̀, láìpẹ́, ó di lààmì-laaka nínú iṣẹ́ òwò kòkó rẹ̀.
Adélabú bẹ̀rẹ̀ ìṣèlú nígbà tí ó ṣe ìkúnlápá fún akitiyan àwọn olóyè ati àwọn Mọ́gàjí ẹgbẹ́ rẹ̀ tako Salami Agbájé.
Àwọn olóyè ati awọn Mọ́gají wọ̀nyí nílò ẹni tí ó lè bá wọn kọ̀wé ati àríwísí láti lè fẹsẹ̀ ẹ̀hónú wọn múlẹ̀, wọ́n tọ Adélabú lọ fún ìrànlọ́wọ́.
Ó kàwé, ó lówó, ó sì gbajúmọ̀ pẹ̀lú,àmọ́ púpọ̀ nínú àwọn olóyè wọ̀nyí ni wọn kò fẹ́ràn rẹ̀ látàrí wípé wọn kò lè wojú rẹ̀.
Adélabú ni ó ń ṣe agbátẹrù fún àwọn akọsílẹ̀ ati ìwé ìtakoni tí wọ́n fi ń ṣọwọ́ sí àwọn òyìnbó amúnisìn tí wọ́n ṣe ìjọba nígbà máà nípa Salami Agbájé.
Lásìkò yí, wọ́n yan Adélabú sí ipò akọ̀wé Ẹgbẹ́ Ọmọ Ìbílẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ẹgbẹ́ ìbílẹ̀ tí ó tako Agbaje, tí Bello Asasi tí ó jẹ́ ọ̀kan lára ọmọ Alẹ́ṣinlọ́yẹ́ Olúbàdan àná .
Nígbà tí òrọ̀ yí d'étí ìgbọ̀ awọn òyìnbó amúnisìn, wọ́n gba Agbájé níyànjú kí ó yẹ̀bà fún kíkópa nínú ẹgbẹ́ ìbílẹ̀ awọn ọ̀yínbó yí lo ànfaní yí láti ṣe atúntò sí ẹkùn Ilẹ̀ Ìbàdàn nípa yíyọ ẹkùn Ọ̀ṣun kúrò lára Ìbàdàn.
Ìgbésẹ̀ awọn ìjọba àmúnisìn yí kò tẹ́ àwọn ènìyàn ati ẹlẹ́gbẹ́jẹgbẹ́ ilẹ̀ Ìbàdàn lọ́rùn , wọ́n sì kóra jọ nílanà ti ìṣèlú láti dáàbò bo ẹkùn Ìbàdàn.
Gbàdàmọ́sí Adégòkè Adélabú tí a bí ní ọjọ́ Kẹta osù Kẹsàn an ọdún 1915 ní ìlú Ìbàdàn ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà jẹ́ olóṣèlú àti Mínísítà tẹ́lẹ̀ ohun àlùmọ́nì ati ìgbáyé-gbádùn fún orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láàrín osù Kínní ọdún 1955 sí oṣù Kínní ọdún 1956, tí ó sì padà di olórí alátakò ní ilé ìgbìmọ̀ọ̀ aṣòfin ní ẹkún ìjọba Ìwọ̀ Oòrùn nígbà ayé rẹ̀.
Ó pàdánù ẹ̀mí rẹ̀ sínú ìjàmbá ọkọ̀ lẹ́yìn ìgbà diẹ̀ tí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà gba òmìnira lọ́wọ́ ìjọba àmúnisìn Brítènì.
Rẹ̀mí tún jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ ilé-aṣòfin-Àgbà lowolowo tí ó ń ṣojú fún Ẹkùn Àárín gbùngbùn Ìpínlẹ̀ Èkó,fún ìgbà Ìkẹ́ta ní Ilé Alàgbà Nàìjíríà.
Apple Inc. jẹ́ ilé-iṣẹ́ kàn tí ó wà káàkiri àgbáyé tí ó gúnwà sí orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà tí ó ṣètò ṣíṣẹ̀dá àti títa èròjà kọ̀m̀pútà àwọn èròjà atọ̀nà, alànà kọ̀m̀pútà, àti àwọn kọ̀m̀pútà àdálò.
Rita Hayworth tí orúko àbísọ rẹ̀ jẹ́Margarita Carmen Cansino; ni wọ́n bí ní Ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù kẹwàá ọdún 1918, tí ó sìn kú ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù karùn-ún ọdún 1987 jẹ́ òṣeré ọmọ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.
Ohun tí kò jẹ́ kí àwọn onímọ̀ mọ̀ dájú sáká iye èdè tí ó wà nínú ẹbí yìí ni pé ọ̀pò ìgbà ni wọn kì í lè dá èdè mọ̀ yàtọ̀ sí ẹ̀ka-èdè.
Wọ́n ń sọ wọ́n ní New Guinea, gbogbo àwọn erékùsù bí ẹgbẹ̀rún méwàá ní Melanesia, Micronesia àti Polynesia ṣùgbọ́n àwọn tí ó ń sọ wọ́n kò ju mílíọ̀nù méjì àbọ̀ lọ .
Tina Turner (tí orúkọ àbísọ rẹ̀ ń jẹ́ Anna Mae Bullock; tí wọ́n sì bí ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù November, ọdún 1939 - 2023) jẹ́ akọrin àti òṣèré ará Amerika tí iṣẹ́ rẹ̀ gbajúgbajà.
Ó gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ àmì-ẹ̀yẹ, bẹ́ẹ̀ sì ni iṣẹ́ rẹ̀ nínú orin rock ti jẹ́ kí àwọn kan ó pè é ní "Queen of Rock 'n' Roll".
Turner bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ orin kíkọ pẹ̀lú ọkọ rẹ̀, ìyẹn Ike Turner, gẹ́gẹ́ bíi ọmọ ẹgbẹ́ olórin Ike & Tina Turner Reuve.
Nínú ìtẹ̀jáde ìwé tó ti sọ ìtàn nípa ara rẹ̀, nínú Tina , Turner ṣàfihàn àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ńlá tí ojú rẹ̀ rí látàri ìkọlù láti ọdọ ọkọ rẹ̀, ṣáájú ìpínyà wọn ní ọdún 1976 àti ìgbà tí wọ́n kọra wọn sílẹ̀ ní 1978.
Lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ yìí ló pòórá nínú iṣẹ́ orin kíkọ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún, ó wá ṣàtúnkọ́ iṣẹ́ rẹ̀, èyí tó ti ṣàgbéjáde orin àdákọ rẹ̀, tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Let's Stay Together", àti èyí tó gbé jáde ní ọdún 1984 tó pè ní Private Dancer.
Iṣẹ́ rẹ̀ nínú orin kíkọ mu wọ inú eré ṣíṣe, èyí tó sì bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ẹ̀dá-ìtàn ńlá-ńlá bíi The Acid Queen nínú fíìmù Tommy tiọdún 1975, àti àfihàn rẹ̀ nínú Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band.
Àwọn ìjọba àpapọ̀, ìpínlẹ̀ àti ìbílẹ̀, àwọn ilé ìṣòwò, àti àwùjọ jẹ́ pípọndandan láti kojú àwọn ìwọ́de wọ̀nyí tí wọ́n tọ́kasí àwọn àìbánidọ́gba tó únkojú àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà.
Àwọn irú ìfarakọ̀ àti/tábí àìgbọràn aráàlú ní bọikọ́tì bíi ti Bọikọ́tì Ọkọ̀-akérò Montgomery tó yọrí sí rere ní Alabama; "ìjókòódè" bíi ti ìjọ́kòó Greensboro ni North Carolina; ìwọ́de, bíi ti àwọn ìwọ́de láti Selma lọ sí Montgomery ni Alabama; àti orísirísi ọ̀pọ̀ akitiyan aláìníjàgídíjàgan.
Àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà padà sí ọ̀ṣèlú nú gúúsù, bẹ́ẹ̀sìni ní káàkiri orílẹ̀-èdè àwọn ọ̀dọ́ ní ìwúrí láti ṣàtúnṣe.
Ìrìnkánkán àwọn Ẹ̀tọ́ Aráàlú ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà ) le tọ́ka sí àwọn ìrìnkánkán àwùjọ ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà tó fẹ́ fi òfin de ìwà ẹlẹ́yàmẹ́yà sí àwọn adúláwọ̀ ará Amẹ́ríkà kí ó sì dá ẹ̀tọ́ ìdìbò padà fún wọn.
Ìjádewá ìrìnkánkan Black Power, tó bẹ̀rẹ̀ láti 1966 dé 1975, jẹ́ kí àwọn ìfojúsùn Ìrìnkánkán àwọn Ẹ̀tọ́ Aráàlú ó fẹ̀ si látí ṣàkọ́mọ́ iyì ẹ̀yà, ìtọ́ ará-ẹni olókòwò àti olóṣèlú, àti òmìnira lọ́wọ́ ìṣẹ̀gà àwọn aláwọ̀funfun ará Amẹ́ríkà.
Lẹ́yìn tí àríyànjiyàn ìdìbòyàn 1876 ti fa òpin sí Àtúnkọ́, àwọn Aláwọ̀funfun ní Gúúsù gba agbára olóṣèlú ibẹ̀, lẹ́yìn tí wọ́n ti ṣe ìdẹ̀rùbà àti fa jàgídíjàgan nínú àwọn ìdìbòyàn.
Díẹ̀díẹ̀ wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí ní gba àwọn ẹ̀tọ́ àwọn ọmọ Áfríkà Amẹ́ríkà kúrò ní ọwọ́ wọn ní àwọn ìpínlẹ̀ Apágúúsù láti 1890 di 1908 èyí sì jẹ́ bẹ́ẹ̀ títí tí òfin àwọn ẹ̀tọ́ aráàlú ọmọorílẹ̀-èdè wáyé ní àrin ọ̀rúndún 1960.
Fún ọdún tó pọ̀ ju 60 ọdún lọ, fún àpẹrẹ, àwọn adúláwọ̀ ní Gúúsù kò ní ẹ̀tọ́ láti dìbòyan ẹnìkankan láti ṣojú fún wọn ní Ilé Aṣòfin tàbí nínú ìjọba ìbílẹ̀.
Jack Angel (tí a bí ní ọjọ́ kẹrìnlélógún, oṣù kẹwàá, ọdún 1930 tí ó sì di olóògbe ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kẹwàá, ọdún 2021) jẹ́ apanilẹ́rìn-ín àti olóòtú rédíò ní America.
Angel di olóògbé ní ọjọ́ kejìdínlógún, oṣù kẹwàá, ọdún 2021, ìyẹn ọjọ́ mẹ́fà sí ayẹyẹ ọjọ́ ìbí rẹ̀ tí á fi pẹ́ ọmọdún kọkànléláàádọ́wàá.
O jẹ ọkan ninu awọn oṣere hip hop ti o ṣaṣeyọri ni inawo pupọ julọ ati awọn iṣowo ni Ilu Amẹrika, ti o ni iye ti o ju $450 million lọ ni ọdun 2010. O ti ta awọn awo-orin miliọnu 50 ni kariaye, lakoko ti o ngba Awards Grammy mẹtala fun iṣẹ orin rẹ, ati ọpọlọpọ awọn yiyan afikun.
George tí ó wà ní ìlú Zaria, ó sì tún lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ St. Bartholomew’s tí ó wà ní, Wusasa, Zaria, ó sì tún lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Rossholme School for Girls, tí ó wà ní East Brent, Somerset, ní orílẹ̀-èdè England, bákan náà ni ó lọ sí Reading Technical College, Reading, Berkshire àti Gibson and Weldon College of Law, ní orílẹ̀-èdè England yìí kan náà.
Lẹ́yìn ẹ̀kó rẹ̀ yí ni wọ́n pè é sí iṣẹ́ aṣòfin ní ilé-ìgbà-ẹ́jọ́ Gẹ̀ẹ́sì in absentia ní oṣù kọkànlá, ọdún 1966.
Aloma Mariam Mukhtar tí a bí ní ogúnjọ́ oṣù kọkànlá, ọdún 1944 ní Ìpínlẹ̀ Kano jẹ́ adájọ́ àgbà fún ilé-ẹjọ́ àgbà Ilé-Ẹjọ́ gígajùlọ ilẹ̀ Nàìjíríà ní ọdún 2012, gẹ́gẹ́ bí adelé fún adájọ́ Dahiru Musdapher tó fẹ̀yìntì.
Ààrẹ Goodluck Jonathan ṣe ìbúra ìwọlé fún Mukhtar ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù keje gẹ́gẹ́ bí Chief Justice of Nigeria, ó sì gba àmì-ẹ̀yẹ Nigerian National Honour ti adarí tó ga jù Order of the Niger .
Ile-ẹkọ ọrọ abo Naigiria ni a dasilẹ ni óṣu February, ọdun 1964 gẹgẹbi atunṣè ti ilẹ british lati ṣè akoso ikẹẹkọ ti ólógun collẹgi RMFTC ti wọn pada sọ ni collẹgi ikẹẹkọ ologun ti ilẹ Naigiria ta mọsi NMTC ni ọjọ ti órilẹ ede naa gba óminira.
Àwọn krómósómù ṣe pàtàkì fún ìpínyà àhámọ́, wọ́n sì gbọdọ̀ jẹ́ títúndá, pínpín, àti jẹ́ kíkó sínú àwọn àhámọ́ ọmọ wọn láìsí sòró láti baà ridájú pé orísirísi àbímọ́ àti ìwàláàyè wà fún àwọn ọmọọmọ wọn.
Àwọn krómósómù aláìṣẹ́po jẹ́ atínrín onígbọọrọ kansoso, nígbàtí àwọn krómósómù aṣẹ́po ní àwòkọ méjì tí wọ́n jọ ara wọn jẹ́ sísopọ̀ pẹ̀lú sentrómẹ́rì.
Àwọn àhámọ́ eukarioti ní krómósómù onígbọọrọ títóbi nígbàtí àwọn àhámọ́ prokarioti ní krómósómù olóòbírípo kékeré, bótilẹ̀jípé àwọn ìsàtì sí òfin yìí wà.
Bákannáà, àwọn àhámọ́ tún le ní ju irú kan krómósómù lọ; fún àpẹre, mitokọ́ndríà nínú ọ̀pọ̀ àwọn eukarioti àti adáláwọ̀ nínú àwọn ọ̀gbìn ní àwọn krómósómù kékeré ti wọn.
Ó jẹ́ DNA lílọ́po kan soso tó ní ọ̀pọ̀ àwọn àbímọ́, àwọn apilẹ̀sẹ̀ onílànà àti àwọn ìtèlẹ́ntẹ̀lẹ́ núkléótídì míràn.
Pyotr Ilyich Tchaikovsky jẹ́ ọ̀kọrin, atẹdùrú, àti olùdarí orin orin ọmọ orílẹ̀-èdè Rọ́ṣíà, ó jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ọ̀kọrin tí ó nípa jùlọ nínú orin ní sẹ́ńtúrí mọ́kàndínlógún
Hradecká tun de ipele to keyin nibi eyin ori konkere ti Wimbledon Championship ti odun 2012, ipele to keyin ti US open ni odun 2012 ati ipele to keyin ti Australian Open ni odun 2016, ati ipele to keyin ataayo oni mejimeji ti US open ni Odun 2017 ati Australian Open ti odun 2013, ati French Open oni didapo ni odun 2015.
Hradecká de oke tente ise re gegebi agbá eyin ori konkere to dara julo pelu ipo kerin lagbaye ni Ojo kerin Osu kewa odun 2012, ti o si ti gbami eye merindinlogbon ti WTA, pelu meta ami eye ohun to gba ni ipele egberun ti WTA, ti o si de ipele to keyin ti WTA Tour Championships ni odun 2012.
Ọ̀pọ̀ ni ó máa n ní ìmọ̀lára-àìsàn ní ìwọ̀nba, tàbí kí wọn má tilẹ̀ ní ìmọ̀lára yìí rárá ní ààrin ọdún mẹ́wàá àkọ́kọ́ tí wọn ti ní àìsàn nàá lára, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àìsàn hepatitis C máa n mú ara rírẹ̀ lọ́wọ́.
Àìsàn-ẹ̀dọ̀ cirrhosis wọ́pọ̀ júlọ láàrin àwọn tí wọn ní àìsàn hepatitis B tàbí àìsàn-kò-gbóògùn HIV, àwọn ọ̀mùtípara, àti ni àárin áwọn ọkùnrin.
Àwọn tí wọn ní àìsàn-ẹ̀dọ̀ cirrhosis n bẹ ninu ewu nla pé wọn yóò ní jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀, èyí tí í ṣe ìdá kan sí mẹ́ta ninu ọgọ́rùn ún láàrin ọdún kan.
Hepatitis C ni ó máa n fa àísàn-ẹ̀dọ̀ cirrhosis tí ó tó ìdá mẹ́tàdínlọ́gbọ̀n ninu ọgọrùn ún àti àìsàn jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀ tí ó tó ìdá márùndínlọ́gbọ̀n ninu ọgọrùn ún.
Àgbéyẹ̀wò ní orílẹ̀-èdè mẹ́tadínlọ́gọ́rin fihàn pé marundinlọgbọn ninu wọn ni ìdá ọgọ́ta sí ọgọ́rin ninu ọgọrùn ún àwọn ara orílẹ̀-èdè náà ni wọn ti ipasẹ̀ gbígba òògùn sínú isan-ara di aláìsàn hepatitis C, ninu èyí tí ilẹ́ Amẹrika àti ilẹ̀ China n bẹ lara wọn.
Ó tó miliọnu mẹ́wàá tí wọn ní àìsàn hepatitis C nítorí wọn ngba abẹ́rẹ́ sinu isan ara wọn; ní China , ní ilẹ́ Amẹrika , ati ní ilẹ́ Russia gẹgẹ bí àwọn orílẹ̀-èdè tí wọn ní àìsàn yìí jùlọ.
Bí àìsàn hepatitis C ti n gbilẹ̀ láàrin àwọn ẹlẹ́wọ̀n ní ilẹ̀ Amẹrika tó ẹni mẹ́wàá ninu ogún láàrin wọn, ní èyí tí ìwádìí sọ pé àwọn ìwà tó léwu bí i a n gba abẹ́rẹ́ sinu isan ara àti sínsín gbẹ́rẹ́ pẹ̀lú àwọn nnkan ṣó-n-ṣó tí wọn kò ṣè lórí iná.
A kò tí ì mọ̀ bóyá ènìyàn lè ti ipasẹ̀ ìbáraẹnilòpọ̀ kó àìsàn hepatitis C. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìbáṣepọ̀ n bẹ láàrin bíbáraẹnilòpọ̀ ní àìbìkítà àti àìsàn hepatitis C, kò han kedere bóyá títàn kálẹ̀ àìsàn náà n wá láti ipasẹ̀ lílo òògùn ni, èyí tí a kò mẹ́nu bà tàbí ní ipasẹ̀ bíbáraẹnilòpò tilẹ̀ ni.
ọna iba-ara-eni lo pọ ti o ba fa ọgbẹ́ ti o jin sinu eran inu iho-idi, bi i dídó-iho-idi, tàbí ẹyọ ti o sele ni igba ti eni kan ba ni àisàn gbajumọ, ninu eyi ti àisàn HIV tàbí kikọ-ila-abẹ, eyi ti o le mu ewu lowo.
Ara-fínfín tàbí lilu iho-oge si ara ti wọn n se ni bi aarin ọdun 1980 tàbí eyi ti àwọn ti kò kọ ise naa n se ni o jẹ eyi ti o n ko ni lominu jọjọ, ni iwọn bi o ti je pe ọna ti wọn n gba bọ àwọn irin-iṣẹ́ naa ní omi gbígbóná le ma ba oju mu tó ni iru ibi bẹẹ.
Ewu kékeré yìí sí wà nítorí pé àlààfo bí i ọdún mọkanla sí àádọ́rin ọdún nín bẹ láàrin olùfẹ̀jẹ̀sílẹ̀ tí o lè ní àìsàn hepatitis C àti bí ẹ̀jẹ̀ wọn ṣe lè fihàn pé wọn ní i.
Bi kobasi RNA ti immunoblot is jẹ bẹẹ, iru eniyan naa ni àkóràn tẹ́lẹ̀ ṣùgbọ́n ó ṣàmúkúrò rẹ̀ yala nipa itọju ni tabi lọgan; bi immunoblot naa kobasi, aṣiṣe ni immunoassay naa.
Àgbájọpọ awọn ìlànà ìdádúró, gẹgẹbi awọn èt fun ipàsípààrọ abęrę ati itọju fun ogùn ìlòkulò, jęki ewu àrùn jẹdọjẹdọ C laarin awọn to ngbabęrę oògùn inu iṣan dinku si ìdá marun-din-lọgọrin ninu ọgọrun.
Àwọn ìmọ̀lára-àìsàn kì í sáàbà le ni ara, wọn kì í sì fi ojú hàn dáradára, lára wọn ni kí oúnjẹ má wù ènìyàn jẹ, kí ó máa rẹ̀ ènìyàn, kí èébì máa gbé ni, ìrora inu-ẹran ara tàbí ìrora oríkèé-ríkèé ara, kí ènìyàn máa rù.
Àìsàn náà a máa lọ fúnrarẹ̀ ní ara ìdá mẹ́wàá sí àádọ́ta ninu ọgọ́rùn ún àwọn ènìyàn tí ó bá mú, tí ó sì máa n tètè kúrò lára àwọn ọ̀dọ́mọbìnrin ju àwọn yooku lọ.
Hepatitis C kì í sáábà ní ìmọ̀lára-àìlera, sùgbọ́n èyí tí ó bá ti wọ ara gan an lè dá ọgbẹ́ sí ara ẹ̀dọ̀, tí ó sì lè yí sí àìsàn ẹ̀dọ̀ míràn tí a mọ̀ sí cirrhosis lẹ́yìn ọdún díẹ̀.
Ní àwọn ìgbà míràn, àwọn ènìyàn tí ó bá ní àìsàn ẹ̀dọ̀ tí n jẹ́ cirrhosis àìlera ẹ̀dọ̀ parí-iṣẹ́, jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀, tàbí kí ó mú kí gògò-ń-gò àti ikùn wú bọ-bọ-ọ-bọ, èyí tí ó sì le yọrí sí sìsun ẹ̀jẹ̀ tí ó mú ikú lọ́wọ́.
Ọ̀nà àkọ́kọ́ tí àwọn ènìyàn ti máa n ṣe àgbákò àrùn hepatitis C jẹ́ nípasẹ̀ ẹ̀jẹ̀-kan-ẹjẹ̀ ní ìgbà tí ènìyàn bá n gba ìtọ́jú fífa òògùn sínú isan ara, àwọn ohun èlò iṣẹ́ ìlera tí a kò bọ̀ lórí iná kí a tó lò wọn, àti nípa gbígba ẹ̀jẹ̀ sí ara.
Ó tó miliọnu 130–170 káàkiri àgbáye tí wọn ní àrùn hepatitis C. Àwọn onímọ̀-ìjìnlẹ̀ bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́-ìwádìí lóri kòkòrò-àrùn HVC ni ààrin ọdún 1970, tí wọn sì fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ ní ọdún 1989 pé àrùn tí n jẹ́ bẹ́ẹ̀ wà.
Ko si eri kankan pe fifun-omo-ni-ọyàn maa n tan àìsàn HCV kale; sibe, ki iya naa ti o ni àìsàn yii ma se fun ọmọ ni ọyàn mu ti ori ọyàn re ba la tàbí ti o ba n se ẹ̀jẹ, tàbí ti kokoro-àìsàn ba pọ lara re.
Ní ilẹ̀ Amẹrika, jẹnotaipu 1 n fa ìdá àádọ́rin ninu ọgọ́rùn ún àwọn àìsàn, jẹnotaipu 2 n fa ìdá ogún ninu ọgọ́rùn ún àwọn àìsàn, tí ìyòókù ìdá kan ninu ọgọ́rùn ún n fa àwọn àìsàn míràn.
Nitori pe àrùn ti o ba ti wọ ara ki i ni ìmọ̀lára-àìsàn fun aimọye odun, àwọn onise-iwadii-ilera a maa kẹfin re nipasẹ ayẹwo iṣẹ ẹdọ tàbí ni akoko ti wọn ba n se ayẹwo àwọn ti o seese ki àrùn wọle si lara.
Awọn ti o ni ògbólógbòó àrùn jẹdọjẹdọ C gbọdọ yẹra fun ọtí-líle ati oògùn to lewu fun ẹdọ, ki wọn si gba abęrę àjęsára fun hepatitis A ati hepatitis B. Awọn ti o ni sí-ró-sì-sì gbọdọ ṣe ayẹwo Ọtira-sá-ùnd fun arun ẹjẹ jẹdọjẹdọ.
Àwọn ohun itọju ara bi i abẹfẹlẹ, burọọsi-eyin, ati àwọn irin-iṣẹ́ ṣíṣe ọwọ tàbí fun ṣíṣe ẹ́sẹ́ lóge lè kan ẹ̀jẹ.
Ní àwọn orílẹ̀-èdè ti n gòké-àgbà ọ̀nà tí ó wọ́pọ̀ níbẹ̀ ni nípa gbígba ẹ̀jẹ̀ sí ara àti àwọn ọ̀nà ìtọ́jú aláìsàn tóléwu Ìdá ogún ninu ọgọ́rùn ún ọ̀nà yóòkù tí àìsàn gbà tàn kálẹ ni ó sì farasin síbẹ̀; sùgbọ́n ọ̀pò ninu àwọn ọ̀nà lè máa ṣe ẹ̀yìn gbígba abẹrẹ sinu iṣan ara, IDU.
Àwọn irinṣẹ́ tí a n lò ní ilé-ìwòsàn pẹ̀lú lè fa àìsàn hepatitis C, àwọn bí i: abẹ́rẹ́ àti ọ̀pá-abẹ́rẹ́ tí-a-tún-lò, ìgò òògùn alájùmọ̀lò, àwọn garawa fún pípo òògùn, àti àwọn irin iṣẹ́ fún iṣẹ́–abẹ tí a kò bọ̀ ní omi gbígbóná.
Àwọn ohun-èlò iṣẹ́ ìlera àti ìtọ́jú-eyín ni n fa ọ̀pọ̀ títàn ka àìsàn HCV ní orílẹ̀-èdè Egypt, orílẹ̀-èdè náà tí àìsàn náà ti wọ́ pọ̀ jùlọ ní àgbáyé.
Ẹni kan tí ó ní ìpalára gígún abẹ́rẹ́ láti ọ̀dọ̀ ẹni tí ó ní HCV ṣeéṣe kí ó ní àìsàn náà ní bí i ó dín díẹ̀ ní ìdámeji ninu ọgọrun un ìgbà.
Ewu lè wà láti inú kẹ̀lẹ̀bẹ̀ tàbí láti inú ẹ̀jẹ̀; sùgbọ́n ewu yìí kò ga rárá, kò sì sí ewu kan kan rárá bí ó bá jẹ́ pé ara náà kó bó lójú tàbí ní ọgbẹ́.
Irufẹ awỌn iyàtỌ ti iṣayẹwo tiṣu se àwárí rę ni limfosaites laarin tiṣu ẹdọ, awọn limfọidi foliku ninu pọta tíráyádì, ati awon iyipada si apo ÒrÓ-ǹ-ro.
Àwọn tí wọn ní àìsàn ẹ̀dọ̀ cirrhosis tàbí jẹjẹrẹ ẹ̀dọ̀ lè nílò ìpààrọ̀ ẹ̀dọ̀, sùgbọ́n kòkòrò-àisàn yìí a tún lè jẹ jáde lẹyìn ìpààrọ̀ ẹ̀dọ̀ náà.