polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Wọ́n sábà máa ń ṣàpèjúwe rẹ̀ pé ó di Ọ̀pá àṣẹ kan mú tí wọn fí Lankh sórí ọ̀pá náà, Ẹran mímọ́ rẹ̀ sí jẹ́ Àgbọ̀rín.
Àwọn àkọọ́lẹ̀ kàn fihàn pé ojúbọ́ kan tàbí Pẹpẹ kan ni won yà sí mímọ́ fún-un ní ojúlé yìí láti ọwọ́ Õlọ́fin 13th Farao Sobekhotep III.
Anuket jẹ́ Òrìsà àtijọ́ tí ô jẹ́ ọ̀kan láàárín àwọn òrìṣà Orílè èdè Egypt tí apá Ilè Nile àti ní ọwọ́ ìsàlẹ̀ gbogboògbò Nubia, èyí tí ó tún jẹ́ pé àwọn ará Elephantine náà máa ń sìn.
Ẹgbẹ́ náà bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ wọn gẹ́gẹ́ bíi olórin pẹ̀lú orúkọ Girl's Tyme, tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1990 ní Houston, Texas.
Lẹ́yìn ọdún díẹ̀, àwọn obìnrin mẹ́rin àkọ́kọ́ Knowles, Rowland, LaTavia Roberson, àti LeToya Luckett tí wọ́n jọ bẹ̀rẹ̀ ni Columbia records gbà wọlé pẹ̀lú orúkọ Destiny's Child.
Wọ́n ṣe ìfilọ́lẹ̀ ẹgbẹ́ náà pẹ̀lú orin tí wọ́n gbé jáde, tí àkọ́lé rè ń jẹ́ "No, No, No" àti orin wọn tó tà jù lọ, tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ The Writing's on the Wall .
Ni Oṣu Kẹjọ ọdun 2003, Knowles funrarẹ jẹrisi pe arabinrin rẹ kii yoo darapọ mọ ẹgbẹ naa, ati dipo gbega awo-orin akọkọ Solange, Solo Star, ti a tu silẹ ni Oṣu Kini ọdun 2003.
Destiny’s child tun parapo fun iṣẹ idagbere ni 2006 NBA All-Star Game ni Osu Kinni , ojo 19, odun 2006, ni Houston, Texas; sibẹsibẹ, Knowles soro, "O ni o je awo ti o kẹhin , sugbon ki i se ere ti o kẹhin." Iṣẹ tẹlifisiọnu ikẹhin wọn wa ni Fashion Rocks Benefit Concer ni Ilu New York ni awọn ọjọ diẹ lẹhinna.
Ní ọdún 2016, orin rẹ̀ TooXclusive ṣe àfihàn orin rè, tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ Miracle, ó sì wọ ipò kẹta nínú àwọn orin mẹ́wàá tó dára jù lọ fún oṣù kẹwàá.
Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ni ó ti kékọ̀ọ́ girama, ní ilé-ìwé girama Lagooz, ó sì tún kẹ́kọ̀ọ́ ní Republic of Benin, àti Ghana kí ó tó kó lọ Canada níbi tí ó ti kẹ́kọ̀ọ́ ní York University.
Ní ilé-ìwé gíga yìí ni ó ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ orin kíkọ kí ó tó padà sí Nàìjíríà lẹ́yìn tí ó tẹwọ́ bòwé pẹ̀lú Chocolate City ní ọdún 2014.
Ó bẹ̀rẹ̀ orin kíkọ nígbà tí ó darapọ̀ mọ́ àwọn ẹgbẹ́ akọrin kan, pẹ̀lú Hyce- age, coker, Millie àti Reihnard nígbà tí ó wà nínú ẹgbẹ́ náà.
Ní ọjọ́ kọkànlélógún, oṣù kejìlá, ọdún 2016, Dice Ailes kọrin pẹ̀lú WSTRN, Krept and Konan, Migos àti Lil kesh ní "Beat FM lọ́jọ́ ayẹyẹ kérésì" ní ọdún 2016 ní Ìpínlẹ̀ Èkó.
Òun àti ẹnìkan ni wọ́n jọ dá ilé-iṣẹ́ Hashtag Media House, ó sì ti ń ṣe àtìlẹyìn fún àwọn àwùjọ kéréje-kéréje pàá pàá jùlọ àwùjọ LGBTQ láti ọdún 2011.
Ó ri wípé àwọn ènìyàn ń fojú pa làbà ẹ̀tọ́ àwọn LGBT ní ilẹ̀ Adúláwọ̀, pàá pàá jùlọ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó fi mọ́ àwọn ilé iṣẹ́ agbéré-jáde gbogbo ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Ní ilé-iṣẹ́ Nollywood, Gbogbo eré tí ó bá ti jẹ mọ́ ti LGBT ni wọ́n ma m fi ṣe yẹ̀yẹ́, tabí kí wọ́n sọ pe ẹ̀dá ìtàn náà wà ní inú ẹgbẹ́ òkùnkùn tàbí kí wọ́n sọ wípé onítọ̀hún wà nínú ìgbèkùn tí wọn yóò sọ wípé àfi kí wọ́n gbé wọn lọ sí ilé ìjọsìn fún ìtúsílẹ̀.
Ní ọdún 2020, Etim ati akẹgbẹ́ rẹ̀ kan Pamela Adie di lààmì-laaka ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà pẹ̀lú bí eọ́n ṣe gbé eré kan tí ó ni ṣe pẹ̀lú LGBT jáde tí wọ́n pe ní Ìfé.
Eré yí ni ó gbé Etim jáde gẹ́gẹ́ bí adarí eré, tí wọ́n sì fi eré náà sọ nípa ọrọ̀ ìfẹ́ tí ó ṣẹlẹ̀ láàrí àwọn obìnrin méjì tí wọ́n jẹ́ olólùfẹ́.
Eré onítan Ìfé kìí ṣe eré tí yóò ma sọ nípa LGBT ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, àmọ́ oun ni ónṣe àfihàn Ìbáṣepọ̀ abo méjì tí kò sì mú gbọ́nmi si omi ò to láti ọ̀dọ̀ àwọn ará ìlú.
Lóòtọ́ ni wípé gbogbo àwọn tí Won kópa nínú eré náà láti olùdarí eré, olùgbéré-jáde ati àwọn olú ẹ̀dá ìtàn ni wọ́n jọ jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ LGBT.
Bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé, àjọ tí wọ́n ṣe ìgbéléwọn àwọn eré sinimá ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà kọ̀ jálẹ̀ wípé wọn kò gbọdọ̀ gbé eré náà jáde tí wọ́n sì tún dún kokò mọ́ àwọn òṣèré náà wípé wọn yóò lọ sẹ́wọ̀n bí eré náà bá fi jáde, látàrí wípé wọ́n ní wọ́n gbé kí ọkùnrin ati ọkùnrin ó ma fẹ́ra wọn ní ohun tí òfin orílẹ̀-èdè wọn kò sì fàyè gba irúfẹ́ nkan bẹ́ẹ̀ láti ọdún 2014.
Uyaiedu Ikpe-Etim tí wọ́n bí ní ọdún 1989 jẹ́ olùgbéré-jáde àti ònkọtàn ọmọ orílẹ̀-èdè *Nàìjíríà tí ó kéde fún ẹ̀tọ́ àwọn LGBT gẹ́gẹ́ bí àwọn ènìyàn kan tí wọ́n ń fi ẹ̀tọ́ wọ jẹ wọ́n níyà.
Ilé-iṣẹ́ BBC yan Ikpe-Etim mọ́ àwọn ọgọ́rún obìrin tí wọ́n fẹ́ fún ní amì-ẹ̀yẹ 100 Women fún ti ọdún 2020 láti fi gbóríyìn fún lórí bí ó ṣe ń ṣe àtìlẹyìn fún ẹ̀tọ́ àwọn LGBT ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Àwọn orin méjìlélógún inú àwo orin náà bí àwọn orin gbajúgbajà bí i "Ijeoma", "Scatter My Dada", "Ako Na Uche" tí ó sì fa ọkàn àwọn olólùfẹ́ orin síi jákèjádò orílẹ̀-èdè.
Àwo orin rẹ̀ kejì tí ó pè ní, Legacy ni ó gbé jáde ní ọdún 2010 pẹ̀lú àwọn ọ̀wọ́ orin márùndínlógún tí ó kéré sí ti t'àkọ́kọ́ tó gbé jáde.
Ó wà lára àwọn tí wọ́n yàn fún àmì-ẹ̀yẹ ní ipele mẹ́ta ní NEA Ards ẹlẹ́ẹ̀kẹfà irú rẹ̀ ti ọdún 2011 tí ó sì gbégbá orókè ní ipele ti "Indigenous Artist of the Year".
Duncan Wene Mighty Okechukwu , ẹni tí a mọ̀ sí Duncan Mighty, jẹ́ olórin orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, akọrin àti olóòótú orin láti ìlú Obio-Akpor, ní ìpínlẹ̀ Rivers.
Bí ó ti lẹ̀ jẹ́ pé irú ọ̀wọ́ orin rẹ̀ wà lábẹ́ ọ̀wọ́ orin ìdárayá tí àwọn olóyìnbó pè ní high-level tí ó jẹ́ ọ̀wọ́ orin gbajúgbajà, ó tún gbilẹ̀ si látàrí àwọn ìró àti àṣà àwọn ènìyàn rẹ̀ nítorí púpọ̀ àwọn orin rẹ̀ yìí ni ó kọ ní èdè abínibí rẹ̀ èdè Ikweage.
Ní oṣù kẹsàn-án ọdún 2012, Wene Mighty ṣàgbéjáde àwo orin tí ó pè ní Footprints, àwo ọ̀wọ́ orin méjìdínlógún pẹ̀lú àjọṣepọ̀ àwọn òṣèré látorí Timaya, Shaggy, Otuu Sax, Sandaz Black àti Wande Coal.
Crowther Memorial Primary School Camp, Onitsha, Ipinle Anambra: Ibùdó yìí ni àwọn olùfaragbá àgbàrá náà, láti oríṣiríṣi agbègbè tí ó wà pẹ̀lú Mmiata-Anam, Umudora-Anam, Nzam, Ukwala, Inoma, àti Owele láti apá Ìwọ̀-oòrùn Ìpínlẹ̀ Anambra.
Bí ó ti lẹ̀ jẹ́ pé àgbàrá máa ń wáyé dáadáa ní orílẹ̀-èdè Nàijiria, àmọ́ àgbàrá ọdún yìí ló léwu jù lọ, láti ìgbà tí èyí tó ṣẹlẹ̀ ní ọdún 2012 wáyé.
Ní ọjọ́ keje oṣụ̀ kẹwàá, ọkọ-ojú-omi kan tó ń gbẹ́ àwọn ènìyàn tó ń sá àsálà fún ẹ̀mí wọn ló dojúdé, tih ó sì fa ikú ènìyàn 76, ìyẹn mẹ́rìnlélọ́gọ́rin.
Ohun tó fa àgbàrá náà ni òjò wẹliwẹli kan tó pọ̀, ìyípadà tó dé bá afẹ́fẹ́, àti omi tó ṣí sílẹ̀ ní Lagodo Dam ní Cameroon, èyí tó bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ kẹtàlá oṣù kẹsàn-án.
Àgbàrá náà ṣàkóbá sí orílẹ̀-èdè Naijiria, Niger, Chad àti àwọn agbègbè rẹ̀, tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ìgbà oòrùn ní ọdún 2022, tí ó sì parí ní oṣù kẹwàá.
Láti inú dẹ́tà ti ìjọba àpapọ̀, àgbàrá náà ti sọ ènìyàn tó ń lọ bíi 1.4 million di aínìnílélórí, ó ti pa ènìyàn 603, ó ṣe ènìyàn 2400 léṣe.
Láti dínkù wàhálà àti ìgbènijà àwọn ẹni tí àgbàrá yìí ba ilé wọn jẹ́, wọ́n gbé àwọn kám̀pù kéréje kéréje kalẹ̀ sí àwọn agbègbè lóríṣiríṣi ìpínlẹ̀ náà.
First Bank of Nigeria Limited jẹ́ ilé-ìfowópamọ́ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti ilé- iṣẹ́ ètò iṣúná ni ìpínlẹ̀ Èkó, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Ó jẹ́ báǹkì àkọ́kọ́ ní Ìwọ̀-oòrùn Áfíríkà.
First Bank of Nigeria Limited ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí òbí ilé-iṣẹ́ fún àwọn 'FBN Bank" ni orílẹ̀-èdè Congo, Ghana, Gambia, Guinea, Sierra-Leone ati Senegal ; FBN Bank UK Limited ní United Kingdom pẹ̀lú ẹ̀ka kan ní Paris; Ọ́fììsì Aṣojú First Bank ní Ìlú Beijing láti mú ìṣòwò tí ó ní ìbátan sí ìṣòwò láàárin àwọn agbèègbè.
Láti ṣe ìgbélárugẹ àti ìpolongo ètò-iṣúná dé ọ̀dọ̀ àwọn ti kò mọ̀ nípa báǹkì, First Bank ní nẹ́tíwọọ̀kì Ilé-ìfowópamọ́ Aṣojú lọ́pọ̀lọpọ̀, ní ipo tó ju 200,000 lọ káààkiri Nàìjíríà.
Ọ̀gá ni wọn jẹ́ nínu ètò-iṣúná wọn sì ní àwọn oníbàárà tí o tóbi jù ni ìwọ̀-oòrùn Áfíríkà pẹ̀lú àwọn oníbàárà tó lé ní mílíọ̀nù 18.
First Bank gẹ́gẹ́ bí Ẹgbẹ́ kan gba àwọn òṣìṣẹ́ tó ju 16,000 lọ, àti pé ó ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àmì-ẹ̀yẹ 'Ibi Ti o dara julọ lati Ṣiṣẹ'.
O ń ṣiṣẹ́ mẹrin pàtàkì nínu ètò ìṣòwò tó gbọgbón SBU - Ilé-ìfowópamọ́ ṣọ́ọ̀bù, Ilé-ìfowópamọ́ Ilé-iṣẹ́, Ilé-ìfowópamọ́ Ìṣòwò, àti Ilé-ìfowópamọ́ Àpapọ̀ ti gbogbo ènìyàn.
Ó ti ṣe ìṣetò tẹ́lẹ̀ bí ilé-iṣẹ́ ìdádúró ṣiṣiṣẹ ṣaaju imuse ti eto ile-iṣẹ Holding ti kii ṣiṣẹ ni ọdun 2011/2012.
Wọ́n dá ẹ̀ka aṣọ́bodè ìrìnkèrindò àwọn ènìyàn, The Immigration Department sílẹ̀ pẹ̀lú òfin Act of Parliament lọ́jọ́ kìíní, lóṣù kẹjọ ọdún, 1963 lásìkò tí Alhaji Shehu Shagari jẹ́ Mínísítà Iṣẹ́ Abẹ́lé, Minister of Interior, tí wọ́n ń pè ní Ministry Of Internal Affairs lásìkò náà.
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìyípadà àti àtúnṣe ló ti dé bá àjọ aṣọ́bodè ìrìnkèrindò àwọn ènìyàn láti ọdún 1963 tí wọ́n ti dá a sílẹ̀ títí di àkókò yìí tí ó fi bá ìṣe ìgbàlódé mú bí i tọjọ́ òní.
Ó ṣe ìfarahàn tẹlifísàn àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ṣe ipa bí àfikún nínú iṣẹ́ àkànṣe Wale Adenuga tí àkọ́lé rẹ̀ ni 'New Song', Ipa fíìmù àkọ́kọ́ gbòógì rẹ̀ jẹ́ ní ọdún 2015 nígbà tí ó farahàn ní fíìmù Remi Vaughan-Richards 'Unspoken'.
Nigbati ọjọ́ méje pe, Ìjàpá mú Erin òkè lọ sí etí odò lati fa eja jáde nínú ibu, bákan náà ó wọ inú omi lọ láti sọ okùn mó Erinmi lọ́rùn lát wọ́ ẹran sínú omi.
Bẹ́ẹ̀ ni Erinmi n fa eran láti òkè tí Erin òkè sì ń ẹja láti inú ibú, gbogbo igi ń wo lókè bi Erin òkè ṣe ń jà fitafita láti fa eja bẹ́ẹ̀ ni odò n daru bí Erinmi náà se ń jà láti fa ẹran sínú omi.
Báyìí ni o gán-án ní ọ̀rẹ́ re Erin òkè, wọ́n kí ara wọn pé Ìjàpá ló dá a ṣílẹ̀, inú bí Erin òkè ṣùgbọ́n Ìjàpá ti sa sábẹ́ ìràwé.
Erinmi padà sínú omi bẹ́ẹ̀ni Erin Òkè padà sílé tí ó sì pinnu pé oun kò ṣíṣe ọdẹ mọ, bẹ́ẹ̀ ni ko jẹ eran mọ, ìṣe ọdẹ pípa ẹran ló fìyà jẹ òun lọ́wọ́ Ìjàpá.
Nígbà láíláí Erin Òkè àti Ìjàpá jẹ́ ọ̀rẹ́ tímọ́tímọ́, Ìjàpá jẹ́ àgbè nígbà tí Erin òkè jẹ́ ògbójú ọdẹ apẹran.
Ìjàpá àti Erin a máa ṣe pàṣípààrọ oúnjẹ oko bíi iṣu, ikàn ẹ̀gẹ́ ṣùgbọ́n kò tẹ́ Ìjàpá lọ́run bíi kí Erin Òkè máa fún ní eran lọ̀fẹ́ gẹ́gẹ́ bíi ọ̀rẹ́ àti àgbà.
Ní ọjọ́ kan, Ìjàpá lo bá Erin òkè pé kí ó bá òun wá ẹran ńlá ki òun fi se àsè fún àwọn ẹgbẹ́ òun, lèyí tí òun ṣe tán láti fi ẹja nla pààrò fun.
Inú Erin òkè dùn láti bá Ìjàpá wá ẹran ńlá fi pààrò fún ẹja kí òun lè jẹ nkan mìíràn yàtọ̀ sí ẹran gbogbo ìgbà láì mọ̀ pé Ìjàpá fẹ́ fi ìyà jẹ òun ni.
Minna Salami jẹ́ akọ̀ròyìn ọmọ Nàìjíríà ará ìlú Finland kan tí ó ti tan àlàyé lórí àwọn ọ̀ràn abo tí Áfíríkà, nípa àwọn orílẹ̀-èdè Áfíríkà àti àwọn obìnrin Nàìjíríà nípasẹ̀ búlọ́ọ̀gì tí ó gba ẹbun MsAfropolitan, èyí tí ó ṣẹ̀dá àti tí n ṣatọ́kùn láti ọdún 2010.
Ó jẹ́ aṣojú lórí Nẹ́tíwọ́ọ̀kì Olùkọ́ni Àgbáyé ti Duke, Áfíríkà Nẹ́tíwọ́ọ̀kì àti Olùṣọ́ ìwé Nẹ́tíwọ́ọ̀kì tí Olùṣọ́.
Ó parí ilé-ẹ̀kọ́ gíga Lind, Sweden, pẹ̀lú oyè Apon tí Arts ní Ìmò-ìṣe Òṣèlú , àti láti ilé-ẹ̀kọ́ fi gíga ti Ìlú London ti ìlà-oòrùn àti ìjìnlè Áfríkà pẹ̀lú Master of Arts degree .
Ìjàpá ọkọ Yáníbo ṣe àìgbọràn, ó gbọ õrùn àsèjẹ, ó tọ wò, ó ri wípé ó dùn, nítorí ìwà wobiliki ọkánjúwà, o ba jẹ àsèj̀ẹ tí Babaláwo ṣe ìkìlọ̀ kí ó majẹ.
Ṣùgbọ́n Yannibo kò rí ọmọ bí, Ọmọ bíbí ṣe pàtàkì ní ilẹ̀ Yorùbá, nítorí èyí ìrònú ma mba tí ó bá rí obìnrin tí kò bá ri ọmọ bi tàbí tí ó yà àgàn.
Sterling ti ṣe ifilọlẹ ọpọlọpọ awọn ipilẹṣẹ labẹ Ile-ifowopamọ Soobu & Olumulo gẹgẹbi Ile-ifowopamọ Aṣoju , Micro-kirẹditi fun awọn ọdọ ati Specta .
Awọn iṣowo ile-ifowopamọ Iṣowo rẹ ni awọn apakan pupọ pẹlu Iṣẹ-ogbin fun eyiti ile-ifowopamọ ti gba ọpọlọpọ awọn ẹbun lakoko ti Ile-ifowopamọ Ile-iṣẹ nfunni ni iye fifi imọran & awọn iṣẹ ikojọpọ fun awọn parastatals ijọba.
Ní oṣù kínní, ọdún 2006, gẹgẹbi apakan ti isọdọkan ile-iṣẹ ile-ifowopamọ Naijiria, NAL Bank pari iṣiṣẹpọ pẹlu awọn ilé-ifowopamọ Nàìjíríà mẹ́rin mìíràn tí ó jẹ́, Magnum Trust Bank, NBM Bank, Trust Bank of Africa àti Indo-Nigeria Merchant Bank ó sì gba orúkọ 'Sterling Bank'.
Ni ibamu pẹ̀lú ifagile ti Central Bank of Nigeria ti ile-ifowopamọ agbaye, Sterling Bank nṣiṣẹ bayi gẹgẹbi banki iṣowo ti orilẹ-ede, ti npa awọn ohun-ini ni awọn ile-iṣẹ ati awọn ile-iṣẹ alafaramo.
Titi di Oṣù kéjìlá ọdún 2021, iye nẹtiwọọki ẹ̀ká ilé-ifowopamọ jẹ 141, wọn pin kaakiri orílè-èdè Naijiria pẹ̀lú gbogbo ohun tó níye tí ó sì ju NGN 1.6 trillion).
Wọ́n kọ́ ìgbékalẹ̀ àkọ́kọ́ tí wọ́n ṣe fún ọgbà ẹ̀wọ̀n náà ní ọdún 1882, pẹ̀lú ògiri alámọ̀ àti ewé koríko.
Ìjábọ̀ fún ọdún 1898 fi lélè pé ọkùnrin 676, obìnrin 26, àti ọ̀dọ́ mọ́kànlá ni wọ́n wà ní ọgbà ẹ̀wọ̀n náà lọ́dún náà lọ́hùn-ún.
Ni 1949, Solanke gba Iwe-ẹri Ile-iwe Iwọ-oorun Afirika, o di Alakoso Ile-iwe ati Alakoso Awọn ere, ati ni Awọn idanwo Ijẹrisi Ile-iwe Iwọ-oorun Afirika o di ọmọ ile-iwe akọkọ ti o gba iwe-ẹri ite kini.
Nigbati o pada si Naijiria ni Oṣu Kẹjọ ọdun 1962, Solanke bẹrẹ iṣẹ ofin rẹ ni iyẹwu Honourable Justice Michael Adeyinka Odesanya , nigba ti o nkọ Latin ati Mathematics ni Yejide Girls Grammar School ni Ibadan, Oyo .
Ó pàdánù ní ìgbà méjì àkọ́kọ́, ṣùgbọ́n ó gba ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ní ìgbà kẹta, ní Hong Kong ní ọjọ́ kokandinlógun Oṣú Keje, ọdún 1994 won yan gẹ́gẹ́ bí Ààrẹ Àgbáyé kejilelogoji, àkọ́kọ́ tí kìí ṣe caucasian, Ààrẹ Áfíríkà ti àjọ náà láti ìgbà ìdásílẹ̀ rẹ̀ ní 1919.
Òun ni Alágbàwí Àgbà obìnrin àkọ́kọ́ ti Nàìjíríà àti agbẹjọ́rò obìnrin Nàìjíríà àkọ́kọ́ tí ó wọ ẹ̀wù ẹ̀wù siliki gẹ́gẹ́ bí Olùdámọ̀ràn àgbà .
Bí ó bá tilẹ̀ gbìyànjú láti padà, tàbí àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ wá mu tipá-tipá ilà yí ni yóò jẹ́ kí wọ́n kọ̀ọ́ sílẹ̀, nítorí ilà náà yóò dúró gẹ́gẹ́ bí àmì tí yóò jẹ́ kí irúfẹ́ ọmọ náà ó yàtọ̀.
Ilà kíkọ nílẹ̀ Yorùbá jẹ́ kíkọ tàbí fífa ìlà sí ojú, orí, apá tàbí itan gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà kan pàtàkì tí àwọn Yorùbá ń gbà láti ṣe ọ̀ṣọ́, dá ara wọn mọ̀ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ gẹ́gẹ́ bí àṣà àti ìṣe.
Owu ni ilà mẹ́fà lórí ẹ̀kẹ́ kọ̀ọ̀kan, tó sì wọ́pọ̀ láàárín àwọn ará Òwu, tó jẹ́ ọ̀kan lára ìlú tó gbajúmọ̀ ní Abẹ́òkúta, ẹ̀ka Ìpínlẹ̀ Ògùn.
Yorùbá fẹ́ràn orin púpọ̀ tó fí jásí pe kò sí ìgbà, àkókò tàbí ìṣẹ̀lẹ̀ kan tí Yorùbá kò lè ti kọrin àyààfi ìgbà tí wọ́n bá ń sùn tàbí tí wọ́n bá ń jẹ́un.
Ní ìgbà kan rí, àwọn orin bíi rárà, olele, obitun àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ ni Yorùbá ń lò fún ìdárayá kí ọpọ́n tó sún kan orin àpàlà tí a ṣiṣẹ́ lórí ẹ̀ yìí, ìgbà tí ó yá ni ayé tún sún kan juju.
Lóòótọ́ a kò leè fi gbogbo ẹnu sọ ọ́ pé àwọn orin tí a dárúkọ wọ̀nyí ti di ohun ìgbàgbé ṣùgbọ́n ayé kò gbọ́ wọ́n bí i ti tẹ́lẹ̀ mọ́, kí ọ̀rọ̀ àwọn orin yìí má baà di àfìṣẹ́yìn tí eégún fiṣọ ni mo fi yàn láti sọ̀rọ̀ lórí orin àpàlà.
Ojúkò ìdìbò jẹ́ ibi tí àjọ elétò ìdìbò pèsè kalẹ̀ fún àwọn olùdìbò tí wọ́n sì gbé àpótí ìdìbò sí kí ètò ìdìbò náà ó lè rọrùn.
bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé ojúkò ìdìbò sábà ma ń túmọ̀ sí odidi ilé tabí gbọ̀ngàn kan tí àwọn olùdìbò yóò kórajọ sí tí wọn yóò sì tó lọ́wọ̀ọ̀wọ́ láti dìbò, amọ́, ojúkò ìdìbò gan gan ni ọ̀gangan ibi tí olùdìbò yóò ti dìbò fún olùdíje tí ó bá wùú.
Nígbà tí ó jẹ́ wípé ètò ìdìbò gbogbo gbò sábà ma ń tó ọjọ́ kan sí ọjọ́ méjì tàbí kí ju bẹ́ẹ̀ lọ, ojúkò ìdìbò sábà ma ń jẹ́ ibùdó tí wọ́n ma ń ló fún nkan mìíràn gẹ́gẹ́ bí ilé ìjọsìn, pápá ìṣeré, ilé-ẹ̀kọ́, gbọ̀ngan ayẹyẹ, ilé-iṣẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ ilé ìgbé àwọn ènìyàn tí ó lè gba ọ̀gọ̀ọ̀rọ̀ ènìyàn lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo.
Ojúkò ìdìbò yí ma ń jẹ́ ibi tí àwọn elétò ìdìbò àti elétò àbò tí wọn yóò ma tọ́ àwọn olùdìbò sọ́nà lórí ìgbésẹ̀ tí ó bá kàn tí àwọn elétò àbò yóò sì ma ṣàmójútó ìgbésẹ̀ ìdìbò kí ó lè já geere.
Wọ́n ma ń ṣí Ojúkò ìdìbò yí sílẹ̀ fún àwọn àsìkò kọ̀ọ̀kan lọ́jọ́ ìdìbò fún ìgbésẹ̀ ìdìbò, wọn sì kí ń gba ẹlòmíràn láàyè láti súnmọ́ apótí ìdìbò yàtọ̀ sí ẹni tí ó fẹ́ dìbò àti àwọn olùdarí ètò ìdìbò pẹ̀lú àwọn elétò àbò tí wọ́n wà ní agbègbè náà.
Ojúkò ìdìbò ni wọ́n ti ma ń dìbò tí àwọn elétò ìdìbò yóò sì gbé ìwé mímó fun kí ó búra lórí ìbò rẹ̀ tí ó dì ṣáájú ka ìbò tí wọ́n bá di sétígbọ́ àwọn ènìyàn tí wọn yóò sì kéde olúborí nínú ètò náà.
Àmọ́, ìṣesí yí ti yí padà pẹ̀lú bí wọ́n ṣe ń lo ìwé ìdìbò tí òndìbò yóò sì tẹ̀ka tàbí ṣàfihàn olùdíje tí ó wùú sínú bébà pélébé tí wọ́n bá fun láti fi èrò rẹ̀ hàn.
Àwọn òndìbò yóò lọ síbẹ̀ láti ṣe àyẹ̀wò nípa fífi ohun ìdánimọ̀ wọn hàn àwọn òṣìṣẹ́ elétò ìdìbò gẹ́gẹ́ bí òfin ìdìbò.
Òndìbó tí ó bá ti yege nínú ayẹ̀wò yí ni yóò lánfàní àti dìbò nígbà tí àwọn elétò ìdìbò yóò fun ní ohun ìdìbò tí wọn yóò sì fi apótí ìdìbò hàn án kí ó lè lọ dìbò rẹ̀ fólùdíje tí ó wùú, tàbí kí ó fi ohun ìdìbò rẹ̀ dìbò lórí ẹ̀tọ ìdìbò ìgbàlódé.
Ìwádí fìdí rẹ̀ múlẹ̀ wípé bí ìgbésẹ̀ ìdìbò bá ṣe le tó ni yóò mú kí àwọn òndìbò ó Sà sẹ́yìn láti kópa nínú ìbò dídì.
Bí ojúkò ìdìbò kò bá jìnà sí ilé tàbí ibiṣẹ́ òndìbò, tí ìgbésẹ̀ ìdìbò náà sì rọrùn, yóò mú kí àwọn òndìbò ó tópọ̀ ó lè kópa nínú ètò ìdìbò.
Àpótí ìdìbò ni ó jẹ́ ibi kékeré kan ti a ṣe lọ́jọ̀ fún olùdìbò kí ó lè dìbò rẹ̀ ní ìdákọ́nkọ́ láì sí ẹnìkan níbẹ̀.
Ẹyọ ènìkan tí ó jẹ́ olùdìbò ni ó ma ń ní ànfàní láti wọ ibẹ̀ tàbí lo ibẹ̀ lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo, ayà fi tí olùdìbò náà bá nílò ìrànlọ́wọ́ lọ́dọ̀ awọn elétò ìdìbò tó wà nítòsí.
Pẹ́lú ìdagbàsókè tí ó ti dé bá ìmọ̀ ẹ̀rọ láyé òde òní, oríṣiríṣi ẹ̀rọ ìgbàládé ni wọ́n ti ń lò láti fi dìbò láyé òde òní.
Nínú ojúkò ìdìbò, ẹnu àpótí ìbò ni ni olùdìbò ti ma ń ní ànfaní láti lo ìwé ìdìbò láti fi yan olùdíje tí ó bá wú ní bòńkẹ́lẹ́ láì fi hàn fún ẹnikẹ́ni sínú àpótí ìbò.
Ọpọ̀ ojúkò ìdìbò ni wọ́n ma ń jẹ́ fìdí hẹ, tí wọ́n sì ma ń ṣe atíbàbà síbẹ̀ fún ètò ìdìbò tí wọn yóò sì yọ àwọn ohun tí wọ́n ṣe síbẹ̀ lẹ́yìn ìdìbò.
Ojúkò ìdìbò ninó jẹ́ ibintí a gbé kalẹ̀ fún ìkẹ́sẹjárí ètò ìbò níbi tí òndìbò yóò ti yan olùdíje tí ó bá wùú sípò pẹ̀lú alá títẹ̀ ìka.
Wọ́n bí Setshwaelo ní ìlú Gaborone, orílẹ̀-èdè Botswana, ṣùgbọ́n ó lo àwọn ìgbà ayé rẹ̀ ní àwọn orílẹ̀-èdè bíi Ethiópíà, Swaziland, Gúúsù Áfríkà, àti Bòtswánà.
Ìyá rẹ̀ jẹ́ onímọ̀-ìjìnlẹ̀ nípa ìhùwàsí àwọn ènìyàn, bàbá rẹ̀ síì jẹ́ olóṣèlú tí orúkọ rẹ̀ n ṣe Ephraim Setshwaelo.
Setshwaelo jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tí wọ́n kọ́kọ́ kópa nínu ètò Big Brother Africa ní ọdún 2003, ó síì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tí wọ́n fìdí rẹmi nígbẹ̀yìn níbi ètò náà.
Lati pese iriri ẹkọ ti o ni ilọsiwaju fun awọn ọmọ ile-iwe ni ile-iwe nipasẹ ipese awọn iṣedede didara, didara ẹkọ ikẹkọ, awọn ọna ikọni ti o yẹ tabi awọn isunmọ, awọn orisun ikẹkọ ati awọn ohun elo ẹkọ ti o jẹ gbogbo awọn eroja ti ko ṣe pataki ti o ṣe iṣeduro eto-ẹkọ didara giga ti o yori si imunilori iriri ikẹkọ ati iṣẹ ṣiṣe to dara julọ.
Awọn ọna ikọni ti o yẹ tabi awọn isunmọ, awọn orisun ikẹkọ ati awọn ohun elo ẹkọ ti o jẹ gbogbo awọn eroja ti ko ṣe pataki ti o ṣe iṣeduro eto-ẹkọ giga ti o yori si iriri ikẹkọ ti o ni iyanilẹnu ati iṣẹ ṣiṣe to dara julọ.
Ile-iṣẹ ti Ẹkọ ni ifọkansi lati ni ipa daadaa ati tun ṣe eto ẹkọ lọwọlọwọ ti ipinlẹ lati le mu agbara ati awọn abajade iṣẹ ṣiṣe pọ si nipa yiyipo ati jipe awọn orisun, ṣiṣe awọn eto imulo to munadoko, ati iṣeto awọn laini akoko lati le mu ilọsiwaju ẹkọ pọ si ati gbe si ọna didara ti o fẹ die die.
Ikọle Ile Itaja Ilu Ikeja bẹrẹ ni Oṣu Karun ọdun 2010, ati pe o ti ṣeto lakoko lati ṣii fun iṣowo ni Oṣu kọkanla ọdun 2011, ṣugbọn ṣiṣi ni ọjọ diẹ diẹ nigbamii ni Oṣu kejila.
Àwọn Ìwé-ìròyìn ojoojúmọ́ ní ìpínlẹ̀ Arizona lórílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà Àwọn wọ̀nyí ni Ìwé-ìròyìn ojoojúmọ́ tí wọ́n ń tẹ̀ jáde lowo ní ìpínlẹ̀ Arizona lórílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà.
Ní ọdún 58 BC, Cleopatra tẹ̀lé bàbá rẹ̀, Ptolemy XII Auletes, nígbà tí ó sá lọ Rómù lẹ́yìn ìgbà tí Egypti dìde si, tí eléyìí sì fún ọmọ rẹ̀, Berenice IV láti gba ìtẹ́ lọ́wọ́ rẹ̀.
Nígbà tí Ptolemy fi ayé sílè ní ọdun in 51, àpapọ̀ ijoba Cleopatra àti arákùnrin rẹ̀, Ptolemy XIII bẹ̀rẹ̀, ṣùgbọ́n ìjà láàrin wọn fa ogun abẹ́lé.
Pompey jẹ́ ọ̀rẹ́ sí Ptolemy XII, ṣùgbọ́n Ptolemy XIII rán àwọn ológun rẹ̀ láti pa Pompey lẹyìn ìgbà tí àwọn ọmọ isẹ́ rẹ̀ láàfin gbá ní ìyànjú láti pa Pompey kí Caesar tó dé.
Nítorí èyí, Caesar gbìyànjú láti parí ìjà tó wà láàrin Ptolemy àti Cleopatra, ṣùgbọ́n olórí àwọn tó ń gbá Pompey ní ìyànjú, Potheinos wòye pé ìkan tí Caesar fẹ́ ṣe ma ran Cleopatra lọ́wọ́.
Ó jé rector Jamiat ul-Hidaya ní ìlú Jaipur fún ìgbà díẹ̀ kí ó tó dara pọ̀ mọ́ ẹ̀ka èdè Lárúbáwá University of Kashmir gẹ́gẹ́ bíi ọ̀jọ̀gbọ́n àgbà ní ọdún 1988.
Ó padà di ọ̀jọ̀gbọ́n àgbà ní ẹ̀ka èdè Lárúbáwá ní University of Allahabad ní oṣù kẹta, ọdún 1990, láti ibẹ̀ ni ó ti fẹ̀yìntì ní ọjọ́ ọgbọ̀n, oṣù kẹfà, ọdún 1994.
Ní ọdún 1965, ó dara pọ̀ mọ́ ẹ̀ka ẹ̀kọ́ èdè Lárúbáwá, Iranian àti ẹ̀kọ́ Islam ti Jamia Millia Islamia gẹ́gẹ́ bíi ọmọ egbé èka náà, lẹ́yìn náà, wọ́n yàn án sípò ọ̀jọ̀gbọ́n.
Ó jẹ́ òǹkọ̀wé èdè Lárúbáwá àti Urdu, ó sì kọ àwọn ìwé bíi: Abul Hasan Ali Nadwi: al-Daaiya al-Hakeem wa al-murabbi al-Jaleel àtiIslam aur Huquq-e-Insani.
Muḥammad Ijteba Nadwi jẹ́ onímọ̀ Mùsùlùmí ti orílẹ̀-èdè India, tí ó sì tún fìgbà kan jẹ́ olórí ẹ̀ka ẹ̀kọ́ èdè Lárúbáwá ní ilè iwè giga ti Jamia Millia Islamia, Kashmir àti ilè iwè giga Allahabad.
Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ìgbóhùngbáwòrán sáfẹ́fẹ́ lè jẹ́ ìtòpasẹ̀ padà sí ìparí àwọn ọdún 1950 nígbàtí Western Region tẹ́lẹ̀ ṣe ìfilọ́lẹ̀ ìfihàn tẹlifísàn àkọ́kọ́ ti Nàìjíríà.
Ní déédé ọdún 1959 ti sàmì ìbẹ̀rẹ̀ ìgbésáfẹ́fẹ́ tẹlifísàn ní Nàìjíríà pẹ̀lú Western Nigeria Television gẹ́gẹ́ bí ilé-iṣẹ́ tẹlifísàn àkọ́kọ́ tí a ṣètò ní orílẹ̀-èdè náà.
Wọ́n dá ilé-ẹ̀kọ́ yìí sílẹ̀ ní ọdún 1979 pẹ̀lú àṣẹ látẹnu gómìnà lásìkò ìjọba ológun Sunday Tuoyo wípé kí ó ma jẹ́ The Polytechnic Owo.
Ó gbàṣẹ gbòntẹ̀ láti ọwọ́ àwọn ìgbìmọ̀ tí ó ń ri sí ètò ẹ̀kọ́ gbogbonìṣe nílẹ̀ Naijiria láti jẹ́ kí ó jẹ́ ilé-ẹ̀kọ́ aládàáni ti ìjọba ìpínlẹ̀.
ilé-ẹ̀kọ́ yìí ní àwọn agbọ́nrin ẹ̀ka ètò ẹ̀kọ́ lábẹ́ ẹ̀ka Faculty ti Engeneering, Science àti Technology, LEMS, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Bákan náà ni wọ́n ń sapá ní ìkẹ́kọ̀ọ̀ nípa, ìmọ̀ ẹ̀rọ, ìmọ̀ ìwádí àyíká, ìmọ̀ ìṣirò, ìmọ̀ ètò ọrọ̀ ajé àti ìṣúná.
Ilé-ẹ̀kọ́ yí ti wọ́n tún ń dà pè ní Rufus Giwa Polytechnic ní àwón olùdarí wọ̀nyí ti darí: Mr Olúṣẹ́gun Aródúdú, Mr James Kọ́láwọlé, Dr Adéyẹrí, Prof Adedimila, Mr Àlàó Mr Ogundowole, Prof Peter Fapetu, prof agibefun.
Ó dara pọ̀ mọ́ Ilé-ẹ̀kọ́ ìkọ́ni ní eré ìtàgé ti Wale Adénúgà ní inú oṣè kéje ọdún 2010, níbi tí ó ti kọ́ nípa eré orí-ìtàgé.
Ó dá àjọ kan sílẹ̀ nígbà tí ó wà ní ilé-ẹ̀kọ́ Fásitì tí ó pè ní Jewel Empowerment Foundation pẹ̀lú èrò láti mú Ìdàgbà-sókè bá àwọn ọ̀dọ́ langba àti àwọn ògo wẹẹrẹ.
Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ eré-ìtàgé ní pẹrẹu ní ọdún 2011, tí ó sì kòpa ribiribi nínú àwọn eré ọlọ́sọ̀ọ̀sẹ̀ bí: Tinsel, Burning Spear àti Circle of interest.
Ó sinmi díẹ̀ lẹ́nu iṣẹ́ fúngbà díẹ̀ láti lè gbájú mọ́ ẹ̀kọ́ nígbà tí ó wọlé sí ilé-ẹ̀kọ́ Fásitì ní ọdún 2011.
Ó gbé eré yí jáde láti lè ta ìjọba orílẹ̀-èdè Nàìjíríà jí kí eọ́n lè ma pèsè iṣẹ́ gidi fún àwọn ọ̀dọ́ langba tí wọ́n kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ìmò ìjìnlẹ̀ gbogbo.
Ìṣọ̀wọ́ kọrin Kunqu ni wọ́n ṣàlàyé pé ó ṣẹ̀ wá láti ìran Ming láti ọwọ́ Ọ̀gbẹ́ni Wei Liang Fu láti etídò Taicang, ṣùgbọ́n tí wọ́n fi wé àwọn orin ẹ̀bá ìlú Kunshan.
Ìdásílẹ̀ eré-oníṣe chuanqi, tí wọ́n sáàbà máa ń kọrin Kunqu sí ní wọ́n ṣàlàyé pé ó jẹ́ sáà kejì tí ó dára nínú eré-oníṣe tí àwọn ẹ̀yà China.
Ní nǹkan bí i sẹ́ńtúrì mọ́kàndínlógún ni àwọn ẹlẹ́gbẹ́ orin Kunqu kò fi bẹ́ẹ̀ tà mọ́, tí òkìkí wọn sìn ń wálẹ̀.
Ṣùgbọ́n nígbà tí ó di sẹ́ńtúrì okòó, àwọn ìlúmọ̀ọ́ká afowóṣàánu kan tún bẹ̀rẹ̀ sí ní gbé orin Kunqu lárugẹ gẹ́gẹ́ bí eré-oníṣe tí wọ́n ń ṣe káàkiri, tí ìjọba Orílẹ̀-èdè China sìn ń ṣe ẹ̀dínwó rẹ̀ fún àwọn èrò-ìwòran.
Bí àwọn orin ìbílẹ̀ yòókù, Kunqu náà ni ìfàsẹ́yìn pàápàá jùlọ ní àsìkò àtúnṣe àṣà ìbílẹ̀ àti lásìkò gbígbawèrè àṣà ìlẹ̀ òkèrè.
Lónìí, orin Kunqu jẹ́ gbajúmọ̀ orin àkọtà ní àwọn gbajúmọ̀ ìlú méje ni orílẹ̀ èdè China,àwọn ìlú náà ni: Beijing , Shanghai , Suzhou , Nanking , Chenzhou , Yongjia County/Wenzhou àti Hangzhou , bẹ́ẹ̀ náà ní Taipei.
Ó jẹ́ ẹ̀yà orin ìbílẹ̀ China tí ó yà láti ara orin Kunshan, tí ó sìn wá di gbajúmọ̀ nínú àwọn eré-oníṣe tí àwọn China láti nǹkan bí i sẹ́ńtúrì 16 sí 18.
Bẹ́ẹ̀ náà, ìwé-ìròyìn iṣẹ́-ọ̀nà olóṣooṣù kan láti orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà, TeRra Magazine gbà pé Kunqu jẹ́ ọ̀kan lára eré-oníṣe tó gbajúmọ̀ jùlọ.
Viola jẹ̣́ àkọ́bí nínú àwọn ọmọ Ọba Eze Cletus àti Ugoeze Dorathy Oparaoji ti ìlú Amuzi, ní ìjọba ìbílẹ̀ Ahiazu Mbaise, Ìpínlẹ̀ Imo.
Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Owerri Girls' Secondary School ṣáájú kí ó tó lọ sí ilẹ̀-èkó gíga Yunifásitì Nigeria, Nsukka níbi tí ó ti kàwé gboyè àkọ́kọ́ nínú ìmọ̀ Biochemistry.
Ó tún lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásitì Jos níbi tí ó ti gbà ìwé ẹ̀rí PGCE, àti MSc nínú ìmọ̀ "Applied Organic Chemistry" tí ó sì gba oyè Ọ̀mọ̀wé nínú ìmọ̀ "Molecular Biochemistry".
Ní ọdún 2004, Viola di obìnrin àkọ́kọ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti obìnrin àkọ́kọ́ tí wọ́n dìbò yàn sínú International AIDS Society tí ó wà ní Geneva, tí ó sì ṣojú fún ilẹ̀ Áfíríkà láti ọdún 2004 sí 2008, wọ́n sì tún yàn án sìpò fún ọdún mẹ́rin mìíràn.
Ní ọdún 2011, Ó díje dupò gómìnà Ìpínlẹ̀ Ímò pelu gomina Ikedi Ohakim, Leyin ti won padanu ninu idibo naa, gomina Rochas Okorocha ti o wole ninu idibo naa yan Viola fun ipo komisona, amo Viola ko lati gba ipo naa ti o si ya gbogbo eniyan lenu.
Viola Adaku Onwuliri tí wọ́n bí ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù Kẹfà ọdún 1956, jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n ìmọ̀ Biochemistry àti olóṣèlú tí ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí aṣojú fún orílẹ̀-èdè Nàìjíríà sí ile.
Awọn ológun ti Ilu Yuroopu, awọn ojihin-iṣẹ-Ọlọrun, ati awọn alaigbagbọ gbogbo wa ni imurasilẹ ati setan lati yi awọn aṣa ti o wa tẹlẹ lati pade awọn iwulo ati awọn ifẹ tiwọn.
Nitori idojukọ akọkọ ti ileto ni ikore awọn anfani lati awọn ọrọ-aje ti ileto ti iṣowo, iṣelọpọ irugbin owo, isediwon ti awọn ohun elo aise, awọn iṣẹ ṣiṣe alaala ti ara miiran ni pataki.
Awọn ọrọ-aje wọnyi ko gbòòrò lati nilo awọn iṣẹ ti eto ọgbọn giga tabi iṣẹ diẹ sii, nitorinaa iṣẹ aladanla ti o nilo oye kekere bẹrẹ si gburọ́gọ́ si.