polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
אסאך מאל פרובירט דער פעדלער זיין מזל פארקויפנדיג זיינע שמאנצקעליך אין פארענט פון ביהמ"ד ווי נייגעריגע ביישויער באטראכטן זיינע אוצרות ווי כאילו ער האט דא נייע סחורה און זיי האבן נישט געוויסט אז ער האט נאך אין סטאק קאסעטן פון ר' לייבל וויינשטאק ביינאנזאם מיט סידי'ס פון ר' דוד ח.
וען מ'קומט אן ביים ווינקל פון בעדפארד/לינטש באגעגענט מען דעם בעקעריי אייביג איז דא דארט איין דאבל פארקט קאר וואס איז אריינגעלאפן "ממש פאר א מינוט" צו כאפן א שטיקל איבערבייס… סאמהאו יעדעס מאל איך וואק דארט אריבער שמעקט פון פריש געבראטענע קאווע ביז איינמאל כ'האב מיך געכאפט אז די גרויסע בילד אויפן פענסטער שפילט מיט מיין מוח… נאכער איז דא די נאסטאלגישע בעדפארד סענטער מלפנים אשל אברהם.
אלץ קינד האב איך געציטערט אריבערצוגיין דארט דאס פלאץ פלעגט דיך געבן די געפיל אז ס'איז אן "אלד עידזש פריזאן" וואס די ארעסטאנטן שטייען ביים צוים זיך בעטענדיג צו פארבייגייער מ'זאל זיי ארויסראטעווען… צידאקע!
א שפאציר אראפ בעדפארד בעדפארד צווישן פארק און פלאשינג איז די סענטער פאר דיזעסטער טרעפיק, אמבולאנסן דארפן שווער ארבעטן זיך אדורכצוקוועטשן, די גאס איז באוואקסן מיט הויכשטאקיגע בנינים וואס לייגן נאר צו צו די אנגעצויגנקייט יעדע טרעילער אין ניו יארק סיטי פארט דארטן דורך און ביישטייערט צום פאלושען, קיצער א טראוועי אינמיטן ווילאמסבורג.
פיין גיי מיר אריבער צו וויינשטאק ספרים סטאר מיט די אלף בית ביכלעך און יאסעלע פליט אינדערויסן פונעם געשעפט און די קעלער ווי די לאודינג סענטער פלעגט זיין סטאנציאנירט.
די עצם געשעפט איז א ד' על ד' אבער ער האט אלעס, פון קידסלייד ביז גארטלעך פון תהילים'ס ביז נ נח קאפלעך און אלעס אינדערמיט, דער בנין דערנעבן איינער וואוינט דארט?
די עקשאן הייבט זיך אן ביי פלאשינג ווי יעדן צווייטן טאג ווערן טרעילערס פארפלאנטערט מיטן דריי, נאכדעם איז דא דעם מענהעטן'עם קראס ווי קינד קייט שפרייזן אריבער, קינדער מיט סקוטערס, בחורים מיט די תפילין, יאכנעס מיט באגעבוס, גרופעס מיידלעך וואס נעמען אויף דעם גאנצן ברייט פונעם גאס און אינגעלייט מיט עיר-פאדס צו אויסקרויזן די גאנצע כאאס.
אנקומענדיג ביים אריבערשפרייז פונקט ווארט דיך אפ דער חכם וואס האט אנדעקט יאשקע ביי די זעכציג און פרובירט מקרב צו זיין דעם עולם… קענסט אונז פליז קראסן?
הערט זיך א קול פון א אכט יעריג מיידעלע וואס די מאמע האט געשיקט אין פארק מיט אירע קליינע געשוויסטער… א שווערן קראס דארט, ברויכסט אריינקאטן, ארויסקאטן, אראפקוקן, ארויפקוקן.
אראפגייענדיג ווייטער איז דא דעם לעגענדארן בלומען ווינקל וואס יעדן פרייטאג נאכמיטאג ווערט עס טראנספארמירט צו א עזרת נשים און ס'פשוט נישט שייך אריבערצוגיין, נו שוין אבי א איד מאכט פרנסה, פון אריבער די גאס קומט דיך אנטקעגן די שרעקליכע מיסט גערוך דאס מקום דינט אלץ דעוועלפמענט פאר די ראטן און מייזן קאמיוניטי.
ווען די דערגרייכסט ביים ווינקל פון ראדלידזש באמערקסטו עהרנפעלד'ס גראסערי ע"ה, די דאך דארט הענגט נאך לזכרון, זינט זי האט פארשפארט אירע טויערן איז שוין דארט געווען א ד' מינים סענטער, בלומען סטאר, טיי אווענט, ועוד.
בעדפארד עוועניו איז די לענגסטע גאס אין ברוקלין, ניו יארק סיטי זיך ציענדיג 10.2 מייל און 132 בלאקען, פון גרינפוינט דרום'דיג קיין שיפסהעד בעי, און גייט אדורך די געגנטן וויליאמסבורג, בעדפארד סטייוועסענט, קראון הײטס, פלעטבוש, מידוואד, מארין פארק און שיפסהעד בעי.
בעדפארד עוועניו איז א הויפט גאס אין וויליאמסבורג וואס לויפט פאראלעל מיט לי עוועניו, בשעת ווען אויף לי עוועניו זענען אסאך ביזנעס און געשעפטן איז אויף בעדפארד אסאך רוחניות'דיגע געביידעס, שולן און חדרים.
סאדאם איז געבוירן אויף די ברעגעס פונעם טיגריס טייך אין 1937 און איז אויפגעצויגן געווארן דורך זיין מאמע און פעטער נאכדעם וואס זיין טאטע האט פארלאזט די פאמיליע עטליכע מאנאטן בעפאר זיין געבורט.
ביי די 20 האט סאדאם זיך אנגעשלאסן אין די באאט פארטיי און צוויי יאר דערויף איז ער געווען א טייל פון א געפלאנטן אטענטאט קעגן דעם דעמאלטדיגן איראקער פירער (גענעראל אבדול קארים קאסעם וועלכער האט אונטערגעברענגט די איראקער קעניגרייך א יאר בעפאר).
סאדאם איז געווארן פרעזידענט נאכדעם וואס זיין פארגייער האט אין 79' פרובירט אנקניפן א פאראייניגונג מיט סיריע אין וועלכע דער סיריער פרעזידענט כאפעז על אסאד וואלט געווארן פרעזידענט פון איראק-סיריע און אל-בקאר דעפיוטי.
סאדאם וואלט געפאלן טיפער אין ראנג און דערפאר האט ער זיך ארויסגעשטעלט שארף קעגן דעם פלאן און מיט די הילף פון אנדערע פארטיי מיטגלידער געצווינגן אל-בקאר צו רעזיגנירן און ער איז געווארן פרעזידענט.
ווען סאדאם איז צוריק קיין איראק האט מען אים אריינגעשליידערט אין טורמע פון וואו ער איז אנטלאפן און זיך ארויפגעארבעט צו ווערן פון די העכסטע אין ראנג פון די באאט פארטיי.
ווען די באאט פארטיי האט אונטערגעברענגט די רעגירונג און איבערגענומען די פירערשאפט אין 1968, איז סאדאם געווארן דעפיוטי פרעזידענט און האט געפירט די פארטיי מיט א שטארקן האנט און דערביי געוואונען די צוטרוי פון אנדערע פארטיי פירער.
כוסעין איז אנטלאפן פון מאכט ווען אמעריקע האט אינוואדירט איראק אין מערץ 2003 און האט זיך אויסבאהאלטן אין א לעכל פאר 9 מאנאטן וואו די אמעריקאנער מיליטער האט אים אפגעפונען א לעבעדיגער און גענומען אין ארעסט.
אין דער פארזאמלונג האט ער אויסגערופן די נעמען פון 68 פארטיי מיטגלידער וועמען ער האט באצייכענט אלס פאררעטער און די באשולדיגטע זענען ארויסגעפירט געווארן פון זאל אריין אין טורמע.
ווייל דאס מיינט צוזאגן אז מען שפירט יענעמ'ס געפיל פונקט ווי די אייגענע, און יענע זאך ווערט אזוי טייער און ווערדפול, צו צאלן יעדן פרייז, אפילו דאס טויט - און זיך זעלבסט, דאס אייגן לעבן, האט דאך יעדער זיכער ליב.
די אלע קשרים קען דער עמאָציע אויסוועפן דערפאר איז וויכטיג ווי מער זיך פארטיפן און ערוועקן די געפיל אפילו מען האט טענות און מענות אויף יענעם דארף מען סוף כל סוף דאך אנקומען צו יענעם, דעריבער איז וויכטיג אייביג צו שמייכלען און זאגן א גוט ווארט פאר דעם גרעסטן שונא, ווייל דערמיט האלט איר אן, און מאכט בעסער די וועלט.
ליבע אין יידישקייט דריי מצוות זענען פארבונדן מיט ליבשאפט אין יידישקייט: ליבן א פריינט – "ואהבת לרעך כמוך" ליבן א פרעמדן - "ואהבת לו כמוך" ליבן גאט – "ואהבת את ד' אלהיך, בכל לבבך, בכל נפשך ובכל מאודך".
די אויפבוי פון די רחם די קערפער פון די פרוי וועט פאר די קומענדיגע 2 וואכן פראדוצירען הארמאנען וואס וועלן אויפבויען א שיכט אין די רחם פון די פרוי כדי אנצוגרייטען פאר די מעגליכע פארטילייזד אייער ווי ס'זאל זיך איינפלאנצען.
די איי פאלט דערנאך אריין אין דעם טראכט פון דער פרוי, גלייך אין דער זעלבער צייט ווערט די שיכט אין דעם רחם זייער גוט אויפגעבויעט אויף אריינפלאנצען אין זיך די אייער אויב די אייער ווערט איינגעפלאנצט דורך א זכר׳ס זרע.
בלוטען דאס איז ווען עס פאנגט אהן בלוטען פון די פרוי, און געשעהט צוליב דעם וואס די רחם ווארפט ארויס די שיכט פון זיך, אריינגעמישט אין די בלוט איז אסאך מאהל אויך דא טיילען פון די פרויס קערפער אויסגעמישט, עס קוקט אויס ווי דיקע שטיקער.
די אויפבוי פון די אייער דערנאך קומט ווען די אייערשטאקן גרייטן אהן די אייער פאר די גוף, דאס געשעהט דורך קאמפליצירטע הארמאנען וואס געפינען זיך און זענען אקטיוו אין א פרויס קערפער.
אימעיל אינבאקס פון חברים עקספלאוידירט מיט דעם ווידיאו קליפ: קליין קינד באווייזט וואונדער, מיט קונסט פון שפילן און זינגן אידישע מוזיק אויף קיבארד כזקן וכרגיל.
ער איז געקומען קיין לאנדאן פאר דער מלחמה און געווארן א תלמיד פון רבי משה שניידער אין זיין ישיבה תורת אמת אין לאנדאן, ענגלאנד, וואו ער האט געלערנט אינאיינעם מיט די ברידער רבי משה און רבי אליהו שטערנבוך .
נאך זיין חתונה האט ער געלערנט אינעם גייטסהעדער כולל ביי רבי אליהו דעסלער; ווען הרב דעסלער איז אריבער צו פאנאוועזש, איז הרב ווייס געשטעלט געווארן אלס א ראש הכולל.
ביאגראפיע ער איז געבוירן געווארן תרפ"ו אין דער שטאט פעזינג, נעבן בראטיסלאווא אין טשעכאסלאוואקיי אלס דער יונגסטער זון פון זיין טאטן הרב שלמה ווייס און זיין מאמע ריקל.
סוף האט מען אים גענומען קיין ירושלים נאכדעם וואס די ארונים מיט תולדות אברהם יצחק האבן געקעמפט קעגן רבי ישראל חיים מנשה פרידמאן, און צוזאמען מיט דושינסקי דעפוטאטן וואס זענען משפחה מיט רבי טוביה איז ער געווען דער אלטערנאטיווער קאנדידאט וואס האט געוואונען די אפשטימונג אין עדה החרדית הנהלה צו קרוינען פאר ירושלים רב.
דער פשעווארסקער רבי ר' יעקב לייזער האט אמאל אין מיטן א שיעור פון פרקי אבות געזאגט פשט אין דער משנה ״כל הבורח מהכבוד הכבוד בורח אחריו״ מיינט אזא יוד ווי אונזער דיין רבי טוביה וואס איז בורח מכבוד וסוף הכבוד לבוא, און שפעטער איז דאס טאקע מקוים געווארן ווען ער איז געווארן דער גאב"ד עדה החרדית.
דערנאך האט ער געהייראט בזיווג שלישי גאלדא שפרה , די אלמנה פון הרבני וואלף בער לעבאווויטש א טאכטער פון הרב בנימין חיים פעלדמאן פון סיגעיט, ער איז געווארן א שוואגער פון הרב מייזליש דער סיגעיטער רב.
אנפאנג קריג איז ר' אהר'עלע ראטה ארויפגעגאנגען צוזאמען מיט זיינע קינדער און זיין איידעם ר' אברהם יצחק קאהן קיין ארץ ישראל וואו ער האט שוין געהאט א קבוצה און האט זיך דארטן באזעצט.
תולדות אהרן איז א ירושלימער חסידות מיט איבער צוויי טויזנט משפחות וואס איז געגרינדעט געווארן אלס אן אפטיילונג פון דער חבורה פון עובדים דורך ר' אהרל'ע ראטה'ס חסידים שומרי אמונים.
נאך א פאר יאר האט זיין זון אנגעפאנגען אליין פירן אין א זייטיגן שטיבל; האט רבי אברהם יצחק באשלאסן אז ער וויל זיך נישט קריגן און "אלעס" אוועקגעגעבן כדי זיך נישט צי קריגן "אויך די נאמען" און געעפנט א נייעם בית המדרש און א ישיבה מיטן נאמען תולדות אהרן.
יענע וואך איז ער אראפגעפאלן אין פארלוירן אסאך בלוט אין אריין אין א האלבע קאמע פאר צוויי יאר ביז'ן יום ז"ך כסלו תשנ"ז ווען ער איז נסתלק געווארן לגנזי מרומים.
אונטער דעם ראַטן פֿאַרבאַנד איז זי געווארן אַ סאָוועטישע רעפּובליק אין 1937 מיטן נאָמען "קירגיזער סאָוועטישע סאָציאַליסטישע רעפובליק", ווי גוט ווי אנדערע נעמען זענען "קירגיז ס.ס.ר." און "קירגיזיע".
איטאליע׳ס הויפט פליפארט איז לעאנארדא דא ווינטשי פליפארט וואס ווערט גערופן אויפן נאמען פונעם ערפינדער לעאנארדא דא ווינטשי (כאטש ער האט געוואוינט אין רוים נאר זעקס יאר, און איז געווען טעטיק מערסטנס אין צפון איטאליע).
דער דריטער פליפארט איז דער ראמא-אורבע פליפארט, א קליינער פליפארט וואס געפינט זיך אומגעפער 6 ק״מ צפון פונעם צענטער פון רוים; דארט פליען מערסט העליקאפטער און פריוואטע פליען.
רוים האט געוואקסן אינדרויסן פונעם סערווישן מויער, אבער מ׳האט נישט געבויט קיין נייע מויערן ביז נאך 700 יאר, אין יאר 270 ווען דער קייסער אוירעליאן האט אנגעהויבן בויען די אוירעליאן-מויערן, וואס זענען געווען לאנג כמעט 19 ק״מ, און זענען געבליבן ביז 1870 ווען די מיליטער פונעם קעניגרייך פון איטאליע האט דורכגעבראכן דעם מויער כדי אריינצוגיין אין דער שטאט.
דאס קעניגרייך פון רוים האט זיך געהאלטן 244 יאר ביז דעם לעצטן קעניג טארקוויניוס סופערבוס וואס האט געהערשט ביזן אויפשטאנד אין יאר 509 וואס האט אויפגעשטעלט די רוימישע רעפובליק.
דערנאך אין די דריטע און צווייטע יארהונדערטער האט רוים געפירט מלחמות קעגן קארטאגא און מאקעדאניע ביז רוים האט געהערשט איבער דעם גאנצן מיטלענדישן געגנט, און האבן אויפגעשטעלט די ערשטע רוימישע פראווינצן סיציליע, סארדיניע און קארסיקע, היספאניע, מאקעדאניע, גריכנלאנד און אפריקע.
דער אריגינעלער יישוב האט זיך אנטוויקלט אויף בערגלעך קעגנאיבער אן איבערפאר לעבן טיבער אינזל, דער איינציגער נאטירלעכער איבערפאר פונעם טייך אין דעם געגנט.
רוים פון די מלכים איז געווארן געבויט אויף זיבן בערגלעך: דאס אווענטין בערגל, דאס קייליאוס בערגל, דאס קאפיטאלין בערגל, דאס עסקווילין בערגל, דאס פאלאטין בערגל, דאס קווירינאל בערגל, און דאס ווימינאל בערגל.
כאטש דער צענטער פון דער שטאט איז ווייט אומגעפער 24 ק״מ פונעם טירענישן ים, ציט זיך די טעריטאריע פון דער שטאט ביז דעם בארטן, וואו עס געפינט זיך די דרום־מערב דיסטריקט אסטיע.
אין יאר 1555 האט דער פויבסט פאולוס דער פערטער ארויסגעגעבן א געזעץ אז די יידן טארן נישט וואוינען נאר אין א באגרענעצטן שטח וואס מ׳רופט היינט די רוימישע געטא.
וויבאלד וועד הרבנים זענען בעל הבית אויף די חשבון, און זיי האבן אויסדריקלעך פארהאנדעלט מיט ספרינט נישט צו האבן טעקסט קען דער פשוטער בעל הבית נישט טוישן די פלאן מיט ספרינט צו צילייגען טעקסט.
כשרע צעלפאנען א גרויסער טייל רבנים האלטן אז עס איז דא א פראבלעם מיט סעלפאוןס פאר פרומע יידען וויבאלד מען קען דערמיט אנקומען צו די אינטערנעט, אויך האלטן זיי אז קענען שיקען טעקסט בריוולעך איז אויך א פראבלעם.
א דאנק איר ווארימער קלימאט וואס הערשט אין פלארידע אויך אין קאלטע ווינטער טעג, שטראמען אהין הונדערטער טויזנטער אמריקאנער פון די קאלטע צפון שטאטן צו דער ווארימער פלארידע.
ער איז אויפגעהאדעוועט געווארן ביי זיין זיידן רבי אלימלך סג"ל לאווי, וואס האט גאר שטארק מחבב געווען זיין אייניקל, והעיד עליו אז ער וועט נאך זיין א פועל ישועות בקרב הארץ.
די דארטיגע קאשויער אידן האבן רחמנות געהאט אויף דעם בחור, און אים באהאלטן פון די דייטשן וואס האבן אים געזוכט מיט לעכט, נאכדעם וואס ער האט זיך נישט געשטעלט.
שארית הפליטה פארציילן, אז איינמאל בימי הזעם האבן די דייטשע מלאכי חבלה געוואלט אומברענגען דעם צדיק ווייל ער האט זיך באהאלטן און געלערענט, ווען דער דייטש איז געקומען נעבן דעם צדיק האט ער אויפגעהויבן זיין האק להמיתו, ווי נאר דער צדיק האט דאס געזען האט ער אים אנגעקוקט מיט זיינע הייליגע אויגן, און א שרעק איז אים באפאלן, און ער האט אפגעלאזט דעם האק און איז אנטלאפן.
אויפן פראגע פונעם אויבערהאר פארוואס ער האט אים נישט געהרג'ט, האט ער געזאט: איך ווייס נישט צי דער מענטש איז מלאך אדער א מכשף, אבער ווי נאר איך האב אים אנגעקוקט האט מיר דעם שלאק באטראפן.
ער האט אויפגעשטעלט קרית טאהש, קאנאדע, וואו ער האט געוואוינט, און איז געווען איינער פון די לענגסטער פירנדע רביים אין זיינער צייט, ער האט אנגעהויבן פירן זיין רעביסטווע אומגעפער ארום תש"ח.
הסתלקות דער טאהשער רבי זצ"ל איז געווארן שטארק אפגעשוואכט פון תשס״ה, די לעצטע צען יאר פאר זיין פטירה, און זיך שטארק געמוטשעט מיט זיין געזונט, דאך איז ער אנגעגאנגען פעסט מיט זיין טעגליכע עבודת הקודש מיט מסירת נפש, ווי ער פלעג אויסזאגן תהלים גאר אפט, און גאר ווייניג עסן אפילו אין גאר שוואכע טעג.
ער האט געפירט זיין הויף אין נירעדהאז פאר צוויי און א האלב יאר ביז תשי"א, ווען ער האט אבער געזען די אויפשטאנד פון קאמוניזם, האט ער זיך אויפגעהויבן אין עמיגרירט מיט א ענגע צאל חסידים קיין מאנטריאל.
ר' מרדכי איז געווען זייער געטריי פאר'ן רבי'ן און זיין רעכטע האנט, ווי אויך האט ער פערזענליך ענטפאנגען אלע הונדערטער געסט וואס קומען יעדע וואך צו פארן קיין טאהש, מיט א ליבליכן שמייכל, און האט נישט איינמאל אליין זיך געשטעלט קאכן פאר די געסט ס'זאל זיין גענוג פאר אלעמען.
די איידימער פון רבי'ן זענען אדמו"רים און ראשי ישיבות וואס פירן זייערע אייגענע קהלות, הרה"צ ר' אביגדור דניאל פיש שליט"א האדאסער רבי אין וויליאמסבארג, הרה"צ ר' יוסף מאיר מאיר שליט"א ליזענסקער רבי אין מאנסי, און הגה"צ ר' אברהם כ"ץ שליט"א אדמו"ר פון קהל טאהש-מאנסי, און הרה"צ ר' יוסף ירחמיאל כהנא שליט"א אדמו"ר מספינקא-מאנטריאל און ראש הכוללים אין קרית טאהש.
זיין לעבן רבי משולם פייש איז געבוירן ג' ניסן תרפ"א אין טאש, אונגארן צו זיין פאטער רבי מרדכי סג"ל לאווי, אבדק"ק דעמעטשער, (א זון פון רבי אלימלך לאווי, הסבא קדישא מטאהש, א זון פון רבי משולם פייש סג"ל לאווי, דער השרף מטאהש, קורות ימי חייהם, עבודתם ותורתם איז געדרוקט אין 2 חלקים פון "עבודת הלוים") און צו זיין מוטער מרת צירל, די טאכטער פון ר' יעקב פעקעטע פון נירבאטור.
דער ליזשענסקער און דער טאהש-מאנסי רבי פירן אויך אייגענע גרויסע ישיבות, כוללים, און מוסדות, און דער האדאסער רבי פירט זיין רביס'טווע איידל באשיידן אין וויליאמסבורג אין זיין טאטענ'ס ביהמ"ד.
צ.ב.ש ווי אזוי ער האט פארטיילט די לעצטע פרוטה, אפילו אין די שווערסטע אומשטענדן ווען ער האט געמוזט אליין האבן געלט, און ווי אזוי ער האט אויסגעשפילט זיינע אייגענע גבאים און שטוב מענטשן וועלכע האבן איהם געוואלט אפהאלטן פון פארטיילן אזוי א סאך.
דעם רבינ'ס יונגערער זון ר' אלימלך האט דער רבי געשטעלט אלס רב, און ער זאל איבער נעמען דאס חסידות, דער רבי האט אים איינגעארדענט אן הכתרה, ווי ער האט אים ממנה געווען אלס רב, און אלע אנדערע קינדער האבן על פי פקדותו געחתמט דעם כתב רבנות.
בעגין, וועלכער איז געווען אויפן שיף, האט מסכים געווען איבערצוגעבן אכטציג פראצענט פון די וואפן, און די איבריגע פאר די אצ"ל קעמפער פון ירושלים, דאס איז וויבאלד ישראל האט נאך נישט איינגענומען ירושלים, און איר צוקונפט איז נאך נישט געווען קלאר, און בן-גוריון האט באפוילן באמבארדירן די שיף, טראץ דעם אפמאך וואס די אצ"ל האט פון פריער געהאט מיט דער ארמיי.
אין 1915 האבן אים די טערקן פארטריבן פון פאלעסטינע וועגן זיין רוסישע בירגערשאפט, און ער האט זיך געצויגן קיין ניו יארק וואו ער איז ארומגעפאהרן אויפטון פארן ציוניזם, צוערשט אָן ערפאלג.
אין דער ציוניסטישער פירערשאפט בן-גוריון האט זיך טיף אריינגעטון אין פאליטישע אקטיוויטעטן און איז געווארן אן אנגעזעענער פירער פון ארבעטער ציוניזם, וואס איז שפעטער געווארן די דאמינירנדע פראקציע אין ציוניזם.
ער איז געווען שטארק אנטקעגן די אקטיוויטעטן פון די עקסטרעמע גרופעס אצ"ל און לח״י, וועמען ער האט גערופן טעראריסטישע גרופעס פאר זייער דורכפירן געוואלדטאטן קעגן די ענגלישע וואס האט אויך געברענגט פיל ציווילע קרבנות.
יונגע יארן בן־גוריון איז געבוירן געווארן י"ז תשרי תרמ"ז דוד יוסף גרין אין פלאנסק, פוילן, דאן א חלק פון צאריסטישן רוסלאנד, צו זיינע עלטערן אביגדור גרין און שיינדל .
אלס פרעמיער מיניסטער בן-גוריון האט געפירט מדינת ישראל אין דער קריטישער תקופה פון דעם זעלבשטענדיגקייט קריג, וועלכער האט זיך געצויגן פון נאוועמבער 1947 ביז מערץ 1949.
אין 1948, כאטש עס איז געווען שטארקע קעגנערשאפט אפילו פון זיין אייגענעם פארטיי, האט ער דורכגעפירט די רעזאלוציע צו גרינדן מדינת ישראל מיט שטימען פון זעקס קעגן פיר לויט דעם צוטיילונגס פלאן פון די פאראייניגטע פעלקער.
דוד בן־גוריון (געבוירן דוד יוסף גרין; 16טן אקטאבער 1886, י"ז תשרי ה'תרמ"ז - 1טן דעצעמבער 1973, ו' כסלו ה'תשל"ד) איז געווען דער ערשטער פרעמיער מיניסטער פון מדינת ישראל.
די מצוה פון זיך מערן און פרוכטבארן איז נישט פאררעכנט אלס איינע פון די זיבן מצוות ווייל עס איז נישט געבליבן פאר אייביג, ווי נאר די אידן האבן מקבל געווען די תורה אויפן בארג סיני איז עס אריבער צו בלויז די אידן.
אין זייער קאמף קעגן דעם געדאנק פון ציוניזם, נאך ווען מדינת ישראל איז אויפגעשטעלט געווארן, האט אגודת ישראל געגרינדעט א פאליטישע פארטיי אין איר אויף צו באקעמפן די ציוניסטן אין דער פאליטישער ספערע, אונטערטעניג צו דעם פירערשאפט פון דעם מועצת גדולי התורה וועלכע איז צוזאמן געשטעלט געווארן פון אלע קרייזן חסידישע רבי'ס, ראשי הישיבות און גדולי הרבנים אין ארץ ישראל, פון אירע פירער זענען געווען אדמו"ר בעל אמרי אמת פון גער, אדמו"ר רבי אהרן רוקח פון בעלזא, און דער טשעבינער רב.
היינט צוטאגס, איז שווער צו זאגן אז די אגודה ווערט נאך געפירט מיט די זעלבע השקפה ווי אירע מייסדים האבן געוואלט, זינט די פאקט אז די אגודה איז אויסגעשפראכן קעגן די מדינה, און אז לוחם זיין מיט די ציונים, איז א צענטראלע טייל פון אירע פונקציעס, ווערט זעלטן ווען דערמאנט.
אגודת ישראל באשפעטיקט זיך מיט עניינים פון חינוך, כשרות און נאך א סך געביטן, געפירט דורך דער מועצת גדולי התורה , וואס איז צוזאמענגעשטעלט פון די חשוב׳ע רבנים צווישן אירע שטיצער.
אין ישראל האט די ליטווישע דגל התורה פארטיי זיך צעשיידט פון דער אגודה אין די סוף תש״מ יארן, און היינט רעפרעזענטירט די אגודה אין ישראל מערסטנס דעם חסידישן טייל.
אגודת ישראל היסטאריע אגודת ישראל איז געגרינדעט געווארן אין קאטאוויץ י"א סיון ה'תרע"ב מיטן ציל צו קעמפֿן פאר תורה'דיגער אידישקייט, בעיקר אין פוילן און דייטשלאנד.
די פירער פון אגודת ישראל אין דעם חלק פון דייטשלאנד אונטער דער יוריסדיקציע פון גרויסבריטאניע זענען געווען הרב ישראל משה אלעווסקי, הרב שלמה זאב צווייגנהאפט און אפרים לאנדאנער.
אויך איז אין שטח פון איטאליע ווערט אויסגערעכנט בערך 70 אינזלען, צווישן זיי סיציליע און סארדיניע, ווי אויך פאנטעלעריע 60 ק"מ מזרח פונעם בארטן פון טוניסיע און 100ק"מ דרום־מערב פון סיציליע, און לאמפעדוסע, 113 ק"מ פון טוניסיע און 176 ק"מ פון סיציליע.
צווישן די אינטעראסאנטע זאכן אין איטאליע איז דער געבויגענער טורעם אין דער שטאט פיזע, א ריזן טורעם וואס שטייט שיף, ער זעט אויס יעדן מינוט ווי ער וויל זיך בייגן און פאלן.
אויך געפינט זיך אין איטאליע די גרויסע וואולקאנען בערג וואס שפייען פון זיך טאג און נאכט קאכעדיגע פלאמען, מען זעט פון דערווייטענס רויך וואלקענעס פייער און שוועבל.
איטאליע איז א גרינדער מיטגליד פונעם אייראָפעישן פאַראיין, און אויך א מיטגליד אין גרופע 8, מיט דעם אכטן גרעסטן ברוטא אינלענדישן פראדוקט אין דער וועלט.
וואסערן עס געפינט זיך אין איטאליע זעלבסט אסאך סארטן וואסערן, אייגענטליך איז גאנץ איטאליע פול מיט וואסער, ספעציעל איז באקאנט די גאסן פון ווענעציע וואס זענען פיל מיט וואסער קאנאלן, און מען פארט פון איין גאס צום צווייטן און פון איין געגענד צום צווייטן מיט שיפן.
ווענעציע די שטאט ווענעציע איז איינע פון אינטערעסאנט'סטע שטעט, עס פארמאגט לערך 118 קליינע אינזלען, אירע גאסן זענען לאנגע וואסער קאנאלן, מען קען דערויף גיין בלויז מיט שיפן.
דער עקאנאמישער מארק אין דענמארק איז שטארק אנטוויקלט מיט א גאנץ אנטוויקלטער לאנדווירטשאפט, אינדוסטריע , סטאבילער וואלוטע, א גרויסן פראצענט פון אויסערן האנדל, דורך ווייניג אריינמישן פון דער רעגירונג.
דער עיקר עקספארט פון דענמארק איז עסן, מאשינען, מעדיקאמענטן און ענערגיע צו לענדער אינעם אייראפעישן פארבאנד (איבערהויפט שוועדן, דייטשלאנד און דאס פאראייניגטע קעניגרייך.
דער בירגערמייסטער משה אירנשטיין אבער האט זיך געמאכט נישט וויסנדיק פון זייער שטעלונג און האט אויסגערופן דעם זון ווי דער נייער שטאטס רב ביי זיין פאטער׳ס לוויה.
ביי די נעקסטע וואלן פאר בירגערמייסטער פון בני ברק האט דגל התורה געשטעלט זייער אייגענעם קאנדידאט, און האט אויסגערופן אז זיי וועלן נישט אנערקענען דעם נייעם שטאטס רב.
שוין יונגערהייט איז ער באוואוסט געווארן אלס עילוי און צו עלף יאר אלט האט זיין מוטער אים געשיקט קיין פאנעוועזש צו לערנען ביים רב, הרב יצחק יעקב ראבינאוויטש.
ווען הרב יוסף שלמה כהנעמאן האט געעפנט די פאנאוועזשער ישיבה אין בני ברק אין תש"ד, האבן די תלמידים פון דער לאמזשער ישיבה אין פתח תקווה, דעמאלסט די פירנדיקע ליטווישע ישיבה אין ארץ ישראל, מורא געהאט פונעם נייעם קאנקורענץ.
נאך דריי חדשים, צווישן יום כיפור און סוכות תרפ"ד , האבן זיי חתונה געהאט אינעם שטעטל ניסעוויז לעבן סלוצק, א שטילע חתונה וואו קיין מענטש נישט פון הרב שכ'ס משפחה איז געווען אנוועזנד.
דער קשר צווישן זיי איז געבליבן לאנגע יארן; טייל פון די בריוו וואס זיי האבן געשריבן איינער מיט אנאנד זענען פארעפנטלעכט געווארן אין רב שכ'ס ספר "אבי עזרי".
עגיפטן באקומט הילף פון די פאראייניגטע שטאטן, א דורכשניט פון $2.2 ביליאן א יאר זייט 1979, און איז דאס דריטע גרעסטע באקומער פון אזעלכע געלטער פון די פאראייניגטע שטאטן.
צווישן די שטעט און שטעטלעך זענען אלעקסאנדריע, די צווייטע גרעסטע שטאט; אסוואן; אסיוט; קיירא, די היינטיקע הויפטשטאט און די גרעסטע שטאט; גיזא, וואו געפינט זיך דער פיראמיד פון כופו; לוקסאר; פארט סאאיד; שארם אל שייך; סועץ, ביים דרום עק פונעם סועץ קאנאל; און זאגאזיג.
עגיפטן האט א סטראטעגישע לאקאציע וואס באהעפט די יבשות פון די קאטינענטן אזיע און אפריקע דורכן איסטמאס פון סועץ, אדורם וואס גייט דער סועץ קאנאל, וואס פארבינדט דעם מיטלענדישן מיטן אינדישן אקעאן דורכן ים סוף, וואס שיפן קענען אדורכפארן.
מצרים איז געווען די ערשטע אראבישע מדינה וואס האט אנערקענט אין מדינת ישראלס באשטאנד אין יאר ה'תשל"ט , נאך וואָס דער פרעזידענט פֿון עגיפטן אנוואר סאדאט האט אויסגעפירט דעם אפמאך און געמאַכט פרידן מיט ישראל.
זײַן פאָטער קאָטיק'ס פאָטער משה קאָטיק האָט זיך אין זײַן יוגנד אײַנגעשלאָסן אין רבי משה קאָברינער זצ"ל און איז געוואָרן א פײַערדיגער חסיד.
משה קאָטיק איז אויך געווען א סוחר, אָבער ער האָט אויך פיל צײַט פאַרבראַכט אין קאָברין בײַ זײַן רבי'ן דער קאָברינער, און אין קאַמענעץ איז ער געווען שטענדיג פאַרנומען מיט מאַכן חסיד'ישע צוזאַמקומס וואו מען פלעגט זינגען, טאַנצן, עסן, פערציילן מעשיות פון רבי'ן און נאָך אַזעלכע חסיד'ישע ענינים.
קאָטיק'ס ערציאונג יחזקאל קאָטיק איז אויפגעוואָקסן אין דער חסיד'ישער אַטמאָספערע, וואָס האָט אויף אים געמאַכט אַ טיפן אײַנדרוק, סײַ פּאָזיטיוו און סײַ נעגאַטיוו.
זײַן זיידע לויט קאָטיק'ס באַריכטן איז זײַן זיידע אהרן לייזער קאָטיק געווען אַ קאמענעצער איד, אַן עושר מיט פאַרצווײַגטע מסחר און נאָנטע פאַרבינדונגען מיט די אַרומיגע פריצים און אַדעל-לײַט.
ווען צוויי קערפערשאפטס וואס רירען זיך אהן אין א וועג וואס זיי קענען אריבערפירן היץ, און די אינערליכע ענערגיע צווישען די צוויי זאכן זענען נישט גלייך, וועלן זיי אריבערפירן אינערליכע ענערגיע פון איין צו צווייטען ביז זיי וועלן האבן די זעלבע מאס אינערליכע ענערגיע, און דערפאר די זעלבע טעמפארטור.
היץ אריבערפירן היץ גייט אריבער פון א זאך אדער פלאץ אין א זאך צוליב דעם וואס די טעמפארטור איז נישט גלייך, עס זענען פארהאן צוויי וועגן ווי אזוי דאס גייט אריבער , אדער דורך קאנדאקציע, אדער דורך רעדיאציע.
קאנדוקציע קאנדוקציע איז די מערסטע טרעפענדיג וועג ווי אזוי ענערגיע גייט אריבער אין א סאלידע זאך, דאס געשעהט דורך דעם וואס די אטאמען אדער מאלעקולן אין די זאך שאקלען זיך און אקטיוו מיט די שכינותדיגע אטאמען אדער מאלעקולן.
טעמפעראטור איז וואס מען מעסט קאלט און ווארעם, אבער היץ איז וואס ווייזט אויף די אינערליכע ענערגיע וואס איז אריבערגעגאנגן פון איין זאך צו א צווייטע וועגן א צווישעןשייד אין טעמפארטור.
היץ וועט אריבער גיין פון איין זאך צו צווייטען ווען די צוויי זאכן זענען נישט היץ גלייך, און גייט פון הויכע טעמפארטור צו נידריגע טעמפארטור ביז ווען ביידע זענען היץ גלייך.
ס׳איז אנגענומען אז די לבנה האט נישט קיין אטמאספער אבער דאס איז נישט אינגאנצן פינקטלעך, די לבנה האט א זייער שיטערן אטמאספער וואס איז צוזאמגעשטעלט בעיקר פון וואסערשטאף, העליום, נעאן און ארגאן, ווי אויך זייער קליינע קוואנטיטען פון אנדערע סובטסטאנצן ווי למשל קוילן זייערס, ראדאן, מעטאן, אמאניאק, שפורן פון זויערשטאף און א נישטיקן קוואנטיטעט פון וואסערדאמף.
דער קוואל פון די גאזן אינעם אטמאספער איז נישט קלאר, אבער עס ווערט גערעכנט אז זיי קומען פון עטלעכע מקורות: זון־ווינט, זון־שטראלונג, שיכטן פון ראדיאאקטיווע שטיינער, מיקרא מעטעאריטן און איבערבלייב גאזן פון די אפאלא קאסמאס־שיפן.
פון דער ערד זעט אויס דער הימל בלוי; דאס איז ווייל די בלויע שטראלן פון דער זון שפרינגען אפ פון די גאזן אין דער אטמאספער, און דערפאר זעט עס אויס אז בלויע ליכט קומט פונעם הימל.
אויך, אן אן אטמאספער האט די לבנה נישט קיין שוץ קעגן שטיינער וואס פאלן פונעם קאסמאס, די מעטעאריטן פארן אריין אין דער לבנה און שאפן ברייטע לעכער וואס מען רופט קראטערס.
דער אונטערשייד צווישן די הויכע טעמפעראטורן בייטאג און ביינאכט אויף דער לבנה, ווערט געשאפן אן אטמאספערישן צי צו דער קאלטער זייט, צוליב דעם וואס די גאזן ווערן פארפרוירן און ליגן אויפן באדן, אזוי שאפן זיין א לייכטן דריק וואס ציט די גאזן פון דער ווארעמער זייט.
דאס אינוועניסטע הארץ פון דער לבנה איז פארהעלטנמעסיק קליין, מיט א ראדיוס פון אומגעפער 350 קילאמעטער אדער אפשר ווייניגער, בערך 20% פונעם ראדיוס פון דער לבנה.