polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ווי נאר דער ערפינדער קראפעלין, איז געוואויר געווארן פון די פארש ארבעט וואס דער דייטשער אלויס אלצהיימער האט געמאכט, און זיין דערגרייכונג צו קאנעקטן די דאטס צו דעם ניוראלאגישן נעץ, האט קראפעלין אלס דזשעסט אנגעטראגן אז מ'זאל רופן די מחלה אויף אלצהיימער'ס נאמען.
די נאכט פון י"ד ניסן, וואס איז פאר פסח ביינאכט, גילט דער חיוב בודק צו זיין דאס חמץ מיט א ליכטל, וואו אימער עס איז מעגלעך געקומען חמץ איבערן יאר אין זיין רשות.
כאטש די ברכה באציט זיך אויף ביעור חמץ – וואס ווערט געמאכט ערשט צומארגנס – און נישט אויף דער בדיקה, אבער מען מאכט די ברכה ווען מען הייבט אן די מצוה, ווען מען איז בודק.
בייטאג מאכט מען נישט קיין ברכה (נאר ס'איז דא פוסקים וואס האלטן אז טאמער מ'האט פארגעסן מאכן די ברכה פארן בודק זיין, זאל מען מאכן די ברכה פארן פארברענען דאס חמץ.
נאך דער בדיקה איז מען מבטל (מען אנולירט דאס חמץ; ד"ה, מען זאגט אז דאס חמץ וואס איז אפשר נאך דא אבער מ'האט נישט געטראפן ביים זוכן זאל ווערן כ'עפרא דארעא' .
איינער וואס פארט אוועק אויף פסח און איז נישט אין די נאכט וואס מ'דארף בודק חמץ זיין, דארף ער בודק חמץ זיין אין שטוב די לעצטע נאכט איידער ער פארט אוועק, אבער קיין ברכה מאכט ער נישט.
בדיקת חמץ מ'מוז פריער גוט אויסרייניגן דאס הויז פון יעדן ברעקל חמץ, נאכן אויסרייניגן איז מען בודק חמץ, דאס מיינט, אז מ'דארף אונטערזוכן דאס הויז צום שיין פון א ליכט.
ער האט דארט געלערנט אין דער סלאנימער ישיבה, און זיך געדרייעט ביי דעם די סלאנימער חסידים ווי הר"ר מאטל מסלאנים, צווישן זיינע חברים זענען געווען הר"ר יעקב מאיר שעכטער, ער האט זיך אויך דאן געדרייעט צווישן די נטורי קרתא קרייזן, און זיך גע'חבר'ט מיט הרב ר' עמרם בלוי, ווען דער סאטמארער רבי רבי יואל טייטלבוים, איז געווען אין די יארן פון תש"ו - תש"ז אין ארץ ישראל, איז רבי נפתלי'טשע געווען פון זיינע נאנטע חסידים, אין די שפעטערע 40סטע יארן איז ער דערגאנגען אז זיין פאטער לעבט נאך און וווינט אין ניו יארק, האט ער אליין געוואנדערט קיין ניו יארק.
רבי נפתלי'טשע איז ביים טאטע'נס לעבן אים געשטאנען צו דער האנט אלע יארן ביים בויען די באבאווער אימפעריע, און ער האט זיך מוסר נפש געווען פאר'ן טאטן און פאר באבוב.
בעת ער איז געווארן רבי איז ער שוין געווען שטארק אפגעשוואכט; אבער די חסידים זענען געווען שטארק נתפעל פון זיין צדקות, און האבן דערציילט איבער אים אפענע געוואלדיגע מופתים.
רבי נפתלי'טשע איז געבוירן אין באבאוו כ"ה סיון תרצ"א צו זיין פאטער הרב שלמה האלבערשטאם, דער דריטער באבאווער רב, א זון פון הרב בן-ציון האלבערשטאם, רב אין באבוב, א זון פון הרב שלמה האלבערשטאם, רב אין באבאוו, א זון פון רבי מאיר נתן האלבערשטאם, א זון פון הרב חיים האלבערשטאם, דער דברי חיים, און צו זיין מוטער מרת בלומה רחל, א טאכטער פון זיין פעטער הרב חיים יעקב טייטלבוים רב אין לימאנאוו.
נאך זיין פטירה, האט אויסגעבראכן א חילוקי דעות ווער ס'זאל זיין זיין ממלא מקום, זיין איידעם רבי מרדכי דוד אונגער אדער זיין האלב-ברודער רבי בן ציון אריה לייבוש האלבערשטאם.
פארן שטאטראט האט קאנדידירט נאר איין ליסטע, מיט די פאלגנדע נעמען: יהדות התורה- יעקב אשר, חנוך זייבערט, ישראל משה פרידמאן, מנחם מענדל אייזנבערג, מיכאל קאקאן, מאיר יהודה מארמארשטיין, אברהם רובינשטיין, שמחה שטיצבערג, נתן צבי כהן, חיים דוד ראזנער, יעקב ווירזשבינסקי, חיים מאיר לאנגזאם, שלמה שטערן, ישראל דרענגער, יהודה האבער, שלמה קאסטעליץ, מאיר שאקראן, מרדכי דריימאן ש"ס - פינחס צברי, אליהו דאדאן, ניסן יגאל געטאַ, נתן בצלאל, אברהם פאַרטאש, גדליהו בן שמעון מפד"ל - לוי אליעזר זוראווין אזוי ווי ס'איז נישט געווען מער ווי איין ליסטע, האבן די בירגער פון בני ברק נישט געדארפט וויילן.
די שטאט ווערט דערמאנט אין דער הגדה של פסח: מַעֲשֶׂה בְּרַבִּי אֱלִיעֶזֶר וְרַבִּי יְהוֹשֻעַ וְרַבִּי אֶלְעָזָר בֶּן עֲזַרְיָה וְרַבְּי עֲקִיבָא וְרַבִּי טַרְפוֹן שֶהָיוּ מְסֻבִּין בִּבְנֵי בְרַק, וְהָיוּ מְסַפְּרִים בִּיצִיאַת מִצְרַיִם כָּל אוֹתוֹ הַלַּיְלָה עַד שֶׁבָּאוּ תַלְמִידֵיהֶם וְאָמְרוּ לָהֶם: רַבּוֹתֵינוּ, הִגִּיעַ זְמַן קְרִיאַת שְׁמַע שֶׁל שַׁחֲרִית.
בני ברק איז א אידישע פרומע שטאָט אין געגנט גוש דן וואס איז אין תל אביב דיסטריקט פון ישראל, וואס דארטן זײַנען פּלאַצירט פילע חסידישע הויפן און אויך די ליטווישע וועלט בארימטע פאנאוועזשער ישיבה.
ביי די מוניציפאלישע וואלן אין דעצעמבער 1973 האט מפד"ל באקומען 5 מאנדאטן, אגודה און פועלי אגודה וואס זענען געלאפן צוזאמען האבן באקומען 3 מאנדאטן, נאמני תורה ספרדיים 2 מאנדאטן, דער מערך 3 מאנדאטן און ליכוד 2 מאנדאטן.
ביי די מוניציפאלישע וואלן אין 1959 האבן די חרדים באקומען 5 מאנדאטן, מפד"ל 4 מאנדאטן, דער מערך 3 מאנדאטן, חרות 2 מאנדאטן און די ליסטע פון די עדות המזרח איין מאנדאט.
רבי שניאור זלמן איז געבוירן ח"י אלול ה'תק"ה, אין דער אומגעבונג פון ליאזנא, (א קליין שטעטל אין רייסן לעבן וויטעבסק וואס האט דעמאלס געהערט צו פוילן), צו זיין פאטער הרב ברוך, פון די צדיקים נסתרים, א זעקסטער דור בן אחר בן פון דעם מהר"ל מפראג.
רבי ברוך איז געווען א זון פון רבי שניאור זלמן, א זון פון רבי משה, א זון פון רבי יהודה לייב, א זון פון רבי שמואל, א זון פון רבי בצלאל, א זון פון רבי יהודה ליואי דער מהר"ל מפראג).
יונגערהייט, האט זיין פאטער גענומען פאר רבי שניאור זלמן, הרב יששכר בער דער מגיד פון ליובאוויטש, אלס רבי מיט אים צולערנען, אבער ווען ער האט אנגעהויבן מיט אים צו לערנען, איז רבי יששכר בער איבעראשט געווארן פון זיין געוואלדיגן שארפקייט און וויסנשאפט, און געזאגט פאר זיין פאטער אז ער דארף נישט קיין רבין.
ס'איז אנגענומען ביי חסידים, ווען רבי שניאור זלמן איז געווען א יונגל פון דריי יאר, האט דער בעל שם טוב געזאגט פאר זיינע תלמידים, “א הויכע נשמה איז אראפגעקומען אויף דער וועלט, און זיין נאמען איז שניאור - ״שני אור״ - צוויי ליכטיקייטן וועט ער לייכטן, אין תורת הנגלה און אין תורת הנסתר”.
אין יאר ה'תקל"ד איז רבי שניאור זלמן מיטגעפארן מיט זיין רבין מנחם מענדל פון וויטעבסק קיין ווילנא זיך צוטרעפען מיט דעם גר"א, דער גר"א האט אבער זיי נישט אויפגענומען.
אומגעפער אין יאר ה'תקל"ב האט רבי שניאור זלמן געגרינדעט דעם דרך החסידות חב"ד, ווען זיין רבי, הרב מנחם מענדל פון וויטעבסק איז ארויף געפארן קיין ארץ ישראל האט ער איבערגענומען די פירערשאפט פון דער גאנצער אומגעבונג.
אין יאר ה'תקכ"ז איז רבי שניאור זלמן אויפגענומען געווארן אלס מגיד אין ליאזנא, בעלארוס, ווי ער האט שפעטער אין די יארן ה'תקל"ג - ה'תקל"ח געגרינדעט זיין ישיבה.
פורים משולש ווען פורים געפאלט פרייטאג און שושן פורים שבת, האלטן די באפעסטיקע שטעט א דרייפאכיגן פורים, ווייל חז"ל האבן מתקן געווען נישט צו ליינען די מגילה שבת.
מען טיילט מתנות לאביונים, געלט אדער עסן פאר ארעמעלייט מען שיקט משלוח מנות מען עסט א פורים סעודה פורים בייטאג מען לייגט צו על הנסים ביים דאווענען און ביים בענטשן צו דאנקען דעם אייבערשטן פאר די גרויסע נסים.
שטאמונג צווישן די יארן ג'ת"ד צו ג'ת"ה ווען דאס קעניגרייך פון פרס האט געהערשט איבער אזיע, האט המן, איינער פון די גרויסע מיניסטארן פון קעניג אחשוורוש, געפלאנט צו פארלענדן דאס יידישע פאלק, אבער דורך אסתר המלכה די ווייב פון אחשוורוש און איר שוועסטערקינד מרדכי הצדיק, איז כלל ישראל געראטעוועט געווארן פון דער שווערער גזירה.
דער טעם פארוואס די מצוה פון שלח-מנות איז צוגעטשעפעט צו דער פורים סעודה איז ווייל מ'שיקט שלח-מנות בכדי יעדער איינער זאל האבן וואס צו עסן ביי דער סעודה.
פורים איז א יידישער יום טוב וואס ווערט געפייערט י"ד אדר, און ביי פארפאנצערנע שטעט וואס זיינען פארפאנצערט נאך פון יהושע בן נון'ס צייטן ווערט ער געפייערט ט"ו אדר, דער טאג ט"ו אדר הייסט אין דער גאנצער וועלט "שושן פורים".
די תוכנ'פולע ארטיקלען זיינע, האבן געשלאגן ווארצלען גאר טיף און זיך פארשפרייט גאר ווייט, טראץ וואס אין זיינע לעבנס טעג האט ער נישט זוכה געווען צו זען די ריכטיגע פירות, איז אבער שפעטער וואס א צייט מער, געווארן היסטאריש באקאנט זיין נאמען, ווען סיי אין אוקריינא און סיי אין מדינת ישראל, ווערן מיט כבוד גערופן הויפט קווארטלען אויף זיין נאמען, שלום עליכם גאס, שלום עליכם הויז, און דאס טראדיציאנאלע שפיל, וואס לויפט שוין אפאר דורות אין די וועלטס טריבונעס, 'דער פידלער אויפן דאך', איז אפשטאמיג פון זיינס א פארשריפט 'טעוויע דער מילכיקער'.
שלום עליכם איז פֿון די בעסטע דערצייגער פֿון ייִדישע געשריבענע אַרטיקלען, וואָס האָבן אין זיך אַזאַ סארט לעבהאַפֿט, מיט פֿאַנטאַזיע און הומאָר, וואָס איז דערמיט באגלייט, אַז ס'איז באמת צום באַוואונדערן.
דאָס רוב פֿון זײַנע ווערק זענען באַזירט אויף יאָ געלט נישט געלט, דאָס אָרעמע לעבן און שלימזלדיקער מצב פֿונעם גלות–ייִדן אין מזרח–אייראָפּע, דער גלוסט צו ציון און דעם ייִדנס חלום אויף הימל גוטס.
אויך שלום, זײַענדיק א יונגער בחור, האָט אַ מאָל באַקומען אַ שטרענגן אָנזאָג פֿונעם רבי׳ן, דעם טאלנער מגיד, אַז ער שרײַבט גוט, אָבער אויף צדיקים זאָל ער חלילה קיין מאָל ניט זינדיקן מיטן פֿעדער.
שלום עליכם איז געבוירן אין אוקרײַנע כ"ו אדר א' ה'תרי"ט, צו זײַן פֿאָטער מנחם נחום ראַבינאָוויטש, אַ סוחר, און זײַן מוטער חיה אסתר.
רבי משולם פייש איז געווען א תלמיד פון רבי יצחק אייזיק קאמארנער, דער ״היכל הברכה״, א תלמיד פון רבי צבי הירש פון זידיטשויבֿ, א תלמיד פונעם חוזה פון לובלין.
דער חוזה איז געווען א תלמיד פון דעם רבי׳ן ר׳ מיילעך, דער ״נועם אלימלך״, א תלמיד פונעם ״מגיד״, דער הויפט תלמיד פונעם הייליגן בעל שם טוב, דער מייסד פון חסידות.
רבי משולם פייש איז געווען א תלמיד פון די צדיקים רבי דויד'ל דינאווער און רבי אייזיקל קאמארנער, ער איז אויך געפארן צו אלע אנדערע צדיקים פון זיין דור און זיי האבן אים אלע זייער מחשיב געווען, צווישן אנדערע איז ער געווען אין צאנז ביים דברי חיים און ביים ישמח משה, דער צאנזער רב האט אים אנגעכאפט די הענט און געפרעגט "פון וואנעט קומען די הייליגע הענטלעך?".
די דינאסטיע פון טאהש ציט זיך צוריק ביזן ערשטן רבין פון טאהש, הרב הקדוש רבי משולם פייש וועלכער איז באטיטלט געווארן דורך צדיקים אלץ דער "שרף" פון טאהש, צוליב זיין פלאם פייערדיגער עבודה.
היינט צוטאגס איז דער טאהשער הויף הויפטקווארטירט אינעם טאהשער שטעטל אין קאנאדע געגרינדעט געווארן דורך רבי משולם פייש לאָווי, דער פריערדיגער טאָהשער רבי.
דער טאהשער רבי האט זיך קיינמאל נישט געמישט אין קיין שום מחלוקת, און איז געווען שטארק באוואוסט מיט זיין גרויסע אהבת ישראל און פארטיילן גרויסע געלטער פאר צדקה.
זיין זון רבי אלימלך, וועם די טאהשער חסידים רופן מיט'ן טיטל דער "סבא קדישא" פון טאהש, איז געווען א תלמיד פון רבי אייזיק'ל קאמארנער, און פון רבי צבי אלימלך בלאזשעווער.
ער האט געפליכטעט קיין קאנאדע, וואו ער האט פריער געוואוינט אין מאנטריאל, און דארט צוריק איינגעפלאנצט דעם טאהשער הויף, ווען זיין בית המדרש'ל אויף דער דזשין מענס גאס איז באלד געווארן א צוציאונגס פונקט פאר הונדערטער חסידישע אידן.
דאס שטעטל וואס פארנעמט קוים א פינטל אויף א מאפע, איז אבער יארן לאנג געווען א צוציאונגס פונקט פאר טויזנטער חסידים פון דער גארער וועלט, וועלכע זענען געקומען צו פארן טעגליך, און בפרט אויף שבתים און ימים טובים, צו וויילן מיט'ן טאהש'ער רבי'ן ז"ל, אים זעהן, און באקומען פון אים א ברכה.
אין דעם שטעטל וואס געפינט זיך 30 קילאמעטער צפון פון מאנטריאל, האט ער מייסד געווען אלע נויטיגע מוסדות פאר בתי חינוך פאר אינגלעך און מיידלעך, א קהלה מיט אלע קהל'ישע צוגעהער, ישיבה גדולה און ישיבה קטנה, בית השחיטה, מקוה טהרה, און אלעס וואס א אידישע קהלה קען נאר פארמאגן.
נאך עטליכע יארן, האט דער טאהשער רבי צוגעטרעטן צו א געוואגטן פלאן - פון וואס יעדער האט אים פרובירט אפצורעדן - און ער האט געגרינדעט אן אייגן שטעטל אינדרויסן פון דער שטאט, מיט'ן ציהל צוריק צוברענגען דאס אייגנארטיגער שטעטל לעבן פון דער אלטער היים.
פריער ער געשריבן מיט זייַן פרייַנד יוסי אליטוב אונטער דעם פעדער נאָמען מאַניס לאַווי חב"ד זשורנאַל " כפר חב"ד", און שפּעטער רעדאקטירט דעם זשורנאַל אָרטאָדאָקסיש - שפּאַניש יום ליום און דער זשורנאַל "משפּחה טובה".
וויצע אָנפירונג רעדאַקטאָר - אברהם דבֿ גרינביום דער הויפּט רעדאַקטאָר פון "קהל" - זלמן ראָדערמאַן - דער וועג די זשורנאַליסט אנגעהויבן ראָדערמאַן רעדן בוללעטין דעם וואָך, זייַן צוקונפֿט איז געווען אַ זשורנאַל זשורנאַליסט כפר חב"ד, ווו ער געשריבן דערציילונגען חסידיק רבי ס מערסטנס אָוד מיטוואך אין דער זעלביקער צייַט ער אייַנגעשלאָסן דער הינטער - ארטאדאקס וואכנשריפט "קהל" אין וועלכן ער שרייבט אַ וואכנשריפט דערציילונגען אָפּטיילונג גערופן "פאַרגעניגן לייענען" צווישן דעם רעדאַקטאָר און אויך געדינט ווי אַ וואכנשריפט ביילאגע "המבשר." נייַעס וואָרטירער - יעקבֿ ריבלין, אָנהייב זייַן פובליציסטישע לאַגער איז געווען דער הינטער - ארטאדאקס צייַטונג, זשורנאַל בעלז, ווו ער געדינט ווי אַ פאליטישע רעפּאָרטער פֿאַר צוויי יאָרן.
אין די '90ס געגאנגען צו אַרבעטן אויף היגע צייטונגען, "קו עיתונות דתית", ווו ער איז געווען דער עלטער פאליטישע אַנאַליסט און פּאָליטיש קאָלומניסט פון" בית ספר לפוליטיקה " אין 2004, די צייַטונג "בקהילה" צוזאמען מיט ניו עדיטינג ענינים קאָלומניסט פֿאַר אַ הויפּט גאַנצע ביילאגע "סוגרים שבוע" עס אויך סערוועס ווי אַ קאַפּירייטער אין די האַרעדי מעדיע.
ער איז געווען פייערד נאָך קריטיסייזינג דרוק אויף מק יעקב ליטזמאַן, זינט 2009 סערוועס ווי אַ פרום זשורנאַל "מצב הרוח", און איז געניצט ווי אַ רעפּאָרטער פֿאַר די הינטער - ארטאדאקס וואכנשריפט פּאָליטיש און מיליטעריש "בקהילה." דער וואכנשריפט קאַנטראָולד דורך די קאַמיטי רוחניות וואָס איז כעדאַד דורך טשערמאַן רבי ישראל ווייס שליטאַ, לינגקט צו קעסיידערדיק ס און גרעסטע דור פון הינטער - ארטאדאקס, און מער.
אין דער פאַרגאַנגענהייַט געדינט אין: דוד זאב ראָטענבערג, פריער געשריבן "מעריב אין ניו יאָרק, שרייַבער און היסטאריקער און דירעקטאָר פון פאָרום" אין די באַזאָרגט " .
רייטער און פּאַבליסיסט חיים גרינבאַום, וואס איז געווען אַ רעגולער קאָלומניסט פֿאַר דער צייַטונג און דאַן געדינט ווי אַ רעדאַקטאָר, ריסיינד צו אָפּגעבן זיך צו שרייַבן זייַן צווייט בוך תיק מקסיקו.
מאַגאַזין סטרוקטור וואכנשריפט צייַטונג כּולל די פאלגנדע טיילן: " בקהילה "מאַגאַזין - וואָס איז כּולל ארטיקלען אויף אַלגעמיינע טעמעס, דערציילונגען און פּערזענלעך שפאלטן זיצן אין טיילן.
" בקהילה פּלוס "- " סוגרים שבוע "- פּאָליטישע דערציילונגען, שפאלטן אויף אקטועלע געששענישן און, בייַ די עק פון די בלאַט - צו זיצן אין אַ אָפּטיילונג ארטאדאקס קולטור.
די קהלה בני יואל האט זיך נישט געבויעט מיט איין ציל, עס איז א צוזאמענשטעל פון עטליכע סארט מענטשן, וואס וויבאלד ערגערצוואו אין יעדנס קאנפליקט זענען זיך צוזאמענגעקומען די מיינונגען פון די מענטשן אז זיי קענען זיין אויף איין זייט, און די קהלה האט זיך געגרינדט.
ווען דער סאטמאר רבי איז נפטר געווארן האבן די חסידים געוואלט זייער שטארק אנהאלטן דעם גייסט וואס דער רבי האט אריינגעברענגט, זיי האבן נישט געוואלט פארגעסן פון אים.
זיי האבן געהאלטן אז אזויווי ביי אנדערע חסידות'ער, ווי נאר דער רבי גייט פון דער וועלט נעמט מען אויף א נייעם, דער נייער איז פונקט אזוי גוט ווי דעם אלטן - אין די אויגן פון די חסידים.
דעריבער האבן זיי געזען דאס זיך קאכן אין דעם אלטן רבי'נס ספרים מיט א בענקעניש, מיט התקשרות צום רבי'ן כאילו ער לעבט נאך, ווי א בגידה און נישט אננעמען דאס מרות פון דעם נייעם רבי'ן.
אבער דער נייער רבי, דער ברך משה, האט אויך נישט פארגעסן ביי קיין איין אויפטריט - עכ"פ אין זיינע בראשית יארן על כסא ממלכתו - צו דערמאנען דעם פעטער ז"ל, מען זאל נישט פארגעסן פון אים און גיין אין זיינע וועגן, אלץ האט ער מעורר געווען אין זכות פון פעטער.
אבער אפאר העצערישע חסידים, וואס זייער קשר מיט סאטמאר אין די פריערדיגע יארן איז געווען א קנאפער, נאר יעצט ווען עס האט זיך אנגעהויבן נייע צייטן האבן זיי זיך געהויבן די קעפ, האבן זיי פארשטאנען אז "אזויווי ביים קדושת יום טוב האט מען נישט אזויפיל זיך געווייקט אין אים נאך זיין פטירה, דארף מען אויך נישט נאכן בעל ויואל משה'ס פטירה" , דעריבער האבן זיי אנגעהויבן מיט א רדיפה און א טשעפע קאמפיין קעגן די אידן וואס האבן זיך געקלאמערט אינעם רבי'נס תורות.
די אידן זענען געווען גענצליך אונטערגעווארפן אונטער דער הנהגה פון דעם נייעם רבי'ן, נאר זיי האבן זיך אויך געבענקט נאך דעם אלטן רבי'ן, וואס ווי פארשטענדליך זענען די צוויי אינגאנצן נישט קיין סתירה .
שפעטער איז געווארן ווען דער ברך משה האט געוואלט אויפנעמען זיין זון, ר' אהרן, אלס רב און ראש ישיבה אין קרית יואל, האבן געוויסע מענטשן נישט געקענט שלום מאכן מיט דעם מצב אז די רביצין פון דעם סאטמארער רבי'נס שטעטל רעד העבראיש; זיי האבן נישט געקענט שלום מאכן מיטן מצב אז אויף דעם סאטמארער שטעטל זאל שורר זיין א רב וואס ביי אים אין שטוב רעדט מען העבראיש.
האבן זיך צוזאמענגענומען עטליכע מענטשן פון די פני העדה און זענען אריין צום ברך משה און שיינערהייט האבן זיי פארבעטן דעם רבי'ן אז ער אלס קרית יואל'ער רב, דעם רבי'נס שטעטל, זאל ער אויפנעמען דעם אנדערן זון.
געווען וואס האבן גע'טענה'ט אז ניין, וויבאלד דאס זענען געווען גאר חשוב'ע מענטשן, פון די ארויפגעקוקסטע אידן אין סאטמאר, דעריבער וואלט ער זיך געדארפט שיין באנעמען צו זיי.
אנדערע האבן גע'טענה'ט אז דער ברך משה איז גענצליך גערעכט געווען, ווייל זיי האבן געבעטן א דבר שאי אפשר, זיי האבן ווי געזאגט אז ער זאל ארויסשניידן זיין זון - וואס ער איז זיין געלונגנסטער זון און א גרויסער תלמיד חכם, ער שטייגט איבער אלע זיינע ברידערס אין תורה - פון דער יחוס.
די חסידים פון ר' אהרן טענה'ען אז עס לגמרי נישט דומה לנידן דידן, איינס, ווייל די שטאט סאטמאר אין אייראפע איז געווען אינגאנצן א אנדער מציאות ווי דאס שטעטל קרית יואל.
סאטמאר איז פון אסאך יארן בעפאר געווען א אלטע היסטארישע גרויסער אידישער שטאט, מיט כל מיני סארט אידן, דער רבי איז נישט געווען דער מייסד פון די שטאט, עס האט קיינעם עולה על הדעת געווען אז דער רבי גייט דא ארויפצווינגען זיינע מנהגים ומסורות אויף אזא געמישטע שטאט, אפי' דער רבי זעלבסט האט געהאט א אייגן חסידיש ביהמ"ד בנוסף צו די מער אשכנזישע שטאטישע שול, דער מרא דאתרא פאזיציע איז געווען אזא סארט ווי למשל דער אנטווערפענער שטאטס רב אדער לאנדענער שטאטס רב.
ווידער קרית יואל האט דאך דער רבי זעלבסט מייסד געווען די שטעטל בארץ לא זרועה ער האט אנגעהויבן א נייע אידישער ישוב ווי עס איז געווען גארנישט, על דעת דעם אז ער מיט זיין קהילה זאל ע"פ תורה זיין דער פולקאמער און אויסשליסליכער בעה"ב, ממילא איז קרית יואל מער דומה צו די קלענערע שטעטליך אינדערהיים ווי עס איז בלויז געווען איין קהילה איין רב איין דיין איין שוחט איין ת"ת, אזא גאטונג ווי ארשעווע אדער קראלי.
צווייטענס, אפי' אין סאטמאר זענען די אנדערע קהלות נישט געווען קיין אפענע אפאזיציע פון דעם מרא דאתרא, זיי האבן זיך פארט משכנע געווען צים מרא דאתרא, זיי האבן נאר געוואלט האבן א בית המדרש צו ישיבה לויט זייער מסורה אין געשמאק, אזא גאטונג ווי ס'דא פארשידענע קהלות אין לאנדאן אדער אנטווערפן, משא"כ בני יואל איז נוסד על דעת זה זיך צו פורק עול זיין און שרייען איני מכיר אויף אזא מין רעיון ווי א מרא דאתרא אין קרית יואל, כדי נישט צו האבן קיין שום שעובד צום די קהילה און דער רב, ווי זיי האלטן עס אין איין זאגן, ממילא בכגון דא, איז דאך זיכער אז דאס איז בניגוד וואס דער מייסד דער רבי'ס מטרה איז געווען, ווייל אויב ס'הותרה הרצועה קען מען דאך שוין צוריקגיין קיין ברוקלין.
דעקעגן ענטפערן די חברי בני יואל אז די אלע זאכן זענען נישט ריכטיג ווייל אויב מען קוקט אריין אין די בריוו און די טענות וואס די חברי בני יואל האבן געשרבין בשעתו בשעת זיין האבן זיך געגרינדט, זיי האבן געשריבן בראשורן, בריוו צו די דיינים [ר' ישראל חיים מנשה, ר' געציל, און ר' משה מנחם טירנויער און נאך] וועסטו זעהן.
לגבי דעם וואס מען טענה'ט אז עס איז קיינעם עולה געווען על הדעת אז דער רבי גייט זיין דער אוסשליסליכער בעה"ב אין סאטמאר איז נישט ריכטיג, ווייל דער רבי איז טאקע יא געווען דער אויסשליסליכער בית הבית אין שטאט סאטאמר, נאר עס האט איהם נישט געבאדערט אז עס עסקזיסטירט נאך א אנדערע קהילה אין סאטמאר.
דעריבער האט די קהילה פירער פון קרית יואל געהאלטן אז די מרידה פון בני יואל איז געווען א בחינה פון הגם לכבוש את המלכה עמי בבית, און א דירעקטע הירוס קעגן איינע פון די וויכטיקסטע אויפטוען פון דער אלטער רבי וואס ער האט געגרינדעט דאס שטעטל בשארית כוחותיו.
די בני יואל טענה'ן אז געשען איז עס ווען עס איז געקומען צו א מצב אין קרית יואל אז ווער עס איז א סאטמארער חסיד מוז זיין א חסיד פונעם ברך משה, אדער האט ער א ברירה אוועק צו ציען פון קרית יואל, דאס הייסט כאטש עס זענען געווען קעגענערס אין דער סאטמארער קהילה אין אנדערע שטעט נישט בלויז אין קרית יואל, אבער איבעראל איז אזוי געווען אז ווער עס איז נישט געווען צופרידן האט געהאט א ברירה אוועק צו גיין פון דעם בית המדרש פון סאטמאר און ווערן א צווייטער חסיד, אבער אין קרית יואל, ספעציעל נאך דעם וואס דער ברך משה האט פארשטארקט די הנהגה אין קרית יואל און געמאכט זיין זון רבי אהרן פאר רב אין שטאט, האט מען נישט געקענט גיין ערגעץ אנדערש.
די צענטראלע קהילה אין קרית יואל האט נישט געלאזט עפענען קיין בתי מדרשים, און נישט קיין תלמודי תורות, און נישט קיין ישיבות, יעדער איינוואוינער פון קרית יואל האט געמזוט דאווענען אין א בית המדרדש וואס איז אונטער דער צענטראלער קהילה געפירט דורך'ן ברך משה, ער האט געמוזט שיקן זיינע קינדער אין דער צענטראלער תלמוד תורה וואו דער ברך משה מיט זיין זיין זון רבי אהרן האבן געהאט די פולשטענדיגע הנהגה , און מען האט דארט געלערנט אז דער ברך משה און זיין זון זענען די ריכטיגע פארטרעטערס פון רבי יואל טייטלבוים, אט דאס האבן א טייל איינוואוינער נישט געוואלט אננעמען, זיי האבן געוואלט דאווענען און שיקן די קינדער אין א פלאץ וואו נישט די ברך משה און זיין זון רבי אהרן טייֿטלבוים זענען די ווארט זאגער פארן חינוך פון זייערע קינדער.
די בני יואל זאגן אז עס איז נישט ריכטיג, נאר די שיטה פון סאטמאר איז אייביג געווען אויב ביסטו אפגעהיטן פון ציונות און גייסט אין גאנג פון וואס סאטמאר האט געלערנט און מברר געווען לויט דער הלכה , דאן מעג יא זיין כלערעליי קהילות שונות ומשונות, א ראי' דערצו איז די שטאט סאטמאר אין אייראפע, ווי רבינו יואל איז זיכער געווען דער פולטשענדיגער בעל הבית, דאך איז דארט געווען בתי מדרשים פון אלע ערליי חסידים ווי ווישניץ, קיוויאשד, ר' חיים'על בן ר' שלום אליעזר און נאך.
אזוי איז געווען שטעטלעך אינדערהיים אין אייראפע וואו עס האט עקסזיסטירט אלע ערליי בתי מדרשים, אין די גרויסע שטעט, איז געווען אסאך ישיבות, יעדער תלמיד חכם און ראש ישיבה האט געקענט זיך אויפמאכן א ישיבה און תלמיד תורה, ווי עס ווערט אזוי גע'פסק'נט אין שולחן ערוך הל' תלמוד תורה .
און דעריבער האט טאקע נישט בני יואל געמאכט קיין "שפלינטער קהילה" אין דעם שטעטל, נאך געמאכט בתי מדרשים און ישיבות, ביז מען האט זיי צוגענומען זייערע חזקות אין דער אלטער קהילה, און זיי גע'אסר'ט דריסות הרגל האבן זיי נישט געהאט קיין ברירה און זיך געמוזט מאכן א אייגענע קהילה.
די חברה בני יואל האבן היינט צו טאג אין קרית יואל א פולשטענדיגע קהילה וואס עקזיסטירט אויסער די ראמען פון ר' אהרן'ס קהילה, דאס הייסט זיי האבן אלע סארט צוגעהערן וואס א קהילה דארף האבן.
זיי האבן א בית החיים, בתי מדרשים אין אלע ווינקלעך פון שטאט, א יאטקע, א מצה בעקעריי, א יינגל חדר, א מיידעל שולע, א ישיבה קטנה, א ישיבה גדולה, א מקוה טהרה, התאחדות אברכים.
ווען קהל בני יואל האט מקדש געווען דעם בית החיים, האט דער ווייצנער רב אים געזאגט אז מיט דעם האט זיך געשלאסן דער קריג, אז זיי האבן א בית החיים מיינט דאס אז זיי האבן א פולשטענדיגע קהלה באגרינדעט אויף יסודות פון א קהלה.
דער חילוק צווישן קרית יואל אין סקווירא-טאהש-קאשוי, און אזוי אנדערע שטעטליך, איז ווייל אין קרית יואל קויפט יעדער אפ זיין שטיקל ערד און זיין הויז, עס געהער אויסדריקליך פארן קויפער, ליגאל און תורה'דיג איז עס זיינס, דעריבער האט ער רעכטן לויטן שולחן ערוך און לויט די דינא דמלכותא פון די לאקאלע גאווערמענט, בשעת ער קויפט אפ זיין הויז איז ער זיך גארנישט מחייב פאר די קהילה, קיינער פארלאנגט נישט ער זאל ווערן א חסיד פון ר' אהרן צו פון ברך משה, וועגן דעם אויך דער דינא דמלכותא און דער דין אין שו"ע זאגט אז ער מעג אויפמאכן א ישיבה, מעג ער דערנאך מאכן א ישיבה, ווייל ער איז זיך מחייב נאר פארן שולחן ערוך, אנדערש ווי אין די אנדערע פלעצער בשעת מען קויפט א הויז, איז מען זיך מחייב פאר די קהילה זאכן וואס די קהילה פארלאנגט.
זייער כוונה איז נישט געווען צו זיין קיין מחוצפים און פורק עול זיין פונעם מרא דאתרא, פארקערט גאר זיי זענען גרייט געווען אלעס צו פאלגן, נאר מען זאל זיין לאזן דאווענען ווי זיי ווילן, און מען זאל זיי לאזן שיקרן די קינדער אין זייער חדר, זיין האבן געשריבן קלאהרע בריוו פאר יעדן, מיט וועלן פאלגן אלעס, נאר מיר ווילן נישט זיין קיין "חסידים" פון ר' אהרן ט"ב, וואס דאס איז מותר עפ"י תורה און עס איז א נארמאלע זאך אז אז מענטש איז זיך נישט מחויב צו לאזן צווינגען א חסיד זיין פון א רבי וואס ער גלייכט נישט, אבער וויבאלד דער ברך משה אט נישט מסכים געווען נאר געפייניגט די חברי בני יואל, איז ארויס געקומען אז דאס גאנצע שטעטל האט זיך צוטיילט אויף צוויי אדער אויף דריי.
א גרויסער טייל פון די בתי מדרשים, זענען בעצם אלע בני יואל שולן ווייל היות בני יואל האט נישט קיין אייגענע בתי מדרשים מיטן נאמען "בית המדרש קהל בני יואל", האבן זיי ענדערש קליינע בתי מדרשים ציזייט אין קרית יואל אונטער פארשידענע נעמען, צום ביישפיל, בית אלטא פייגא, חרדים, בית קויפמאן, שארמאש, טשאטה, באדאישל, דאס זענען אלע סיי די מתפללים און סיי די רבנים מיטגלידער און מנהיגים פון בני יואל.
אין די צייטונגען וואס געהערן פאר רבי אהרן ווי "דער בלאט", "דער בולעטין" און "דער זשורנאל", ווערט נישט דערמאנט קיין איינע פון די אויבענדערמאנטע קהילות, כאילו זיי עקזיסטירען נישט, און אויך נישט די נייעס וואס דארט קומט פאר, עס קען זיך דוכטן אז עס עקזיסטירט נישט אין קרית יואל נאר די קהילה פונעם ברך משה און פון רבי אהרן, ווען אין אמת'ן איז דארט דא טויזענטער משפחות, ביי די וואלן וואס עס קומט פאר אין קרית יואל זענען די שטימען צוטיילט אויף צוויי.
תלמוד תורה "בני יואל" האט זיך אויפגעמאכט מיט א חדר פון זעקס קינדער, פילע האבן שפעקולירט אז דאס גייט נישט האבן קיין קיום און עס וועט זיך שפארן, ווארשיינליך צוליב די שטארק געוואגטע אימביציע זיך צו ארויסשטעלן קעגן די גאנצע מאשין פון די עטעבילירטע סאטמארער קהילה, אבער למעשה איז דאך נישט יד ישראל תקופה, און די פירער האט מיט עקשנות, און לעגאלע מאנעווערס דורכגעשוויצט אלע שטרויכלונגען מצד די צענטראלע קהילה, און די מוסדות בני יואל האט היינט איבער צוויי טויזנט פינעף הונדערט קינדער, א שטאב פון 150 איינגעשטעלטע מחנכים און מחכנות.
היסטאריע כאטש זיי זענען פון דעם ערשטן מינוט פון דער פטירה פון רבי יואל טייטלבוים נישט געווען קיין חסידים פון דעם נייעם ממלא מקום, האבן זיי זיך אייגענטליך נישט זיך געטיילט פון סאטמאר, אסאך פון די בני יואל זענען יא נאכגעגאנגען נאך דעם נייעם ממלא מקום, אבער זיי האבן נישט געהאלטן אז ער איז ראוי צו זיין ממלא מקום, נאר ווען זיי האבן געשפירט אז מען צווינגט זיי צו זיין חסידים פונעם ברך משה און פון זיין זון רבי אהרן טייטלבוים, דאן האבן זיי זיך געטיילט.
אייגענע מוסדות למעשה אום ט"ו בשבט ה'תשמ"ט האבן זיי געעפנט אייגענע מוסדות אין קרית יואל מיטן נאמען "בני יואל" וואס האט ארויסגרופן א גרויס שטורעם אין דער סאטמארער וועלט, און א קייט פון נאכאנאנדיגע שלעגערייען און דראמאטישע קאנפליקטן, וואס איז באריכטעט געווארן איבער דער סאטמארער וועלט, און אין די לאקאלע פרעסע נאכאנאנד איבער די געשלעגן וואס זענען געווען אין געריכטס און אויף נאציאנאלער טעלעוויזיע.