polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
פאר דעם האבן מאטעמאטיקער ווי א מאל געניצט בוכשטאבן ווי אדער אנשטאט דעם.) דאס ערשטע מאל וואס איז באריכטעט איז ווען אוטרעד האט געניצט "", ארויסצודרוקן די פראפארציע פון פעריפֿעריע און דיאמעטער אין די 1647 און שפעטערע אויסגאבעס פון .
פשטות נעמט מען אָן אז דער פסוק איז נישט צופיל מדייק דעם נומער, און דאס הייסט נישט אז מ׳האט נישט געוואוסט א מער מדוייק׳ן ווערט פאר אין יענע צייטן, אדער אפשר איז גערעכענט דער דרויסענדיגער ארומנעם און דער אינעוועניגסטער ראדיוס.
דער ווילנער גאון זאגט אז ס׳איז מרומז אין פסוק די פראפארציע צווישן און 3, וואס דארף אויסקומען בערך 1.04719, ווייל ס׳איז דא א קרי וכתיב פונעם ווארט וואס איז געשריבן קוה און מען לייענט עס קו; די פראפארציע צווישן דער גימטריא פונעם ווארט קוה און דעם ווארט קו איז אומגעפער .1.04716.
פון דעם באווייז קומט אויס אז מען קען נישט ווייזן מיט אן ענדלעכע צאל פון גאנצע צאלן, ברוכצאלן, אדער זייערע ווארצלען, צוזאמען מיט די פיר הויפט־פעולות פון חשבון.
איין רעזולטאט פון דעם טעארעם איז אז מען קען נישט, ניצנדיק א ווירע און א צירקל, שאפן א קוואדראט מיט דעם גלייכן שטח ווי א געוויסער קרייז, איינער פון די קלאסישע פראבלעמען פון מאטעמאטיק.
נאך אן אויסקום איז אז מען קען נישט, דורך קאנסטרוקציע מיט א ווירע און א צירקל, שאפן א קוואדראט וואס זיין שטח איז גלייך צום שטח פון א געגעבענעם קרייז – איינער פון די קלאסישע פראבלעמען פון געאמעטריע.
פארשטייט זיך אז פארמלען וואס מעסטן קרייזן און ספערן ניצן , אבער אויך אין גאר אנדערע געביטן וואס האבן אייגנטלעך נישט קיין שייכות מיט געאמעטריע אדער קרייזן.
אין דעם אנהייב פונעם 15טן יארהונדערט האט דער פערסישער מאטעמאטיקער און אסטראנאם אל-קאשי גערעכנט צו 9 ציפערן אין דעם סעקסיגעסימאל-באזע, א גענויקייט וואס איז גלייך צו 16 ציפערן אין דעצימאל.
מאמלוקן נעמען צוריק איין טריפאלי ווען די מוסלעמענער האן צוריק באקומען די שטאט, האבן זיי חרוב געמאכט די געגנטער אויפן ים, מורא האבנדיק אז די קריסטן, וועלן צוריק קומען, די נייע שטאט איז אויפגעבויט געווארן ווייט פון די ברעגעס.
טריפאלי איז די צווייט גרעסטע שטאט אין לבנון, איר באפעלקערונג איז איבער 500,000 איינוווינער, די שטאט איז אויף די ברעגעס פון די מיטלענדישער ים, און א פארט שטאט, רוב מענטשן אין די שטאט, זענען סוני מוסלמענער .
אונטער די קרייצצוג ווען די קרייצצוג, איז אנגעקומען אין מיטל מזרח, האבן זיי באלאגערט טריפאלי פאר צען יאר, ביז עס איז געלונגען איינצונעמען די שטאט, נאכן איבערנעמען טריפאלי, איז די שטאט געווארן א צונויף געמישטע שטאט, פון אסאך פעלקער, ווי פון איטאליע, און פון גריכנלאנד, סירישע קריסטן, מאראנען, און יידן.
ער האט דאס אנגעהויבן אלץ א האבי, און דאס געלאזט פארשפרייטן פארן צוועק משמח צוזיין חולים ונצרכים, די קליפס האט ער אליין צוזאמגעשטעלט, פארגעשריבן און געצייגט וויאזוי צו פילמען, און ער איז טאקע געווען פון די ערשטע חרדישע הומאריסטישע קליפס אויף אינטערנעט, און איז פאררעכענט פון די 10 בעסטע חרדישע קאָמעדיאנטן, אין דער היימישער יודנטום־געמיינדע.
מנשה ווערט היינט גערעכענט, פון די באנייער פון דער אמאליגער קאמעדיע, און באזונדער צייגט זיך ארויס זיין אויטענטישקייט, זייענדיג זייער נאטורליך געאייגענט, וואס באנעמט אלע מיט לאכעדיגע פארגעניגן.
אינעם היימישן זשורנאל דער בליץ אום אדר ב' תשע"א, איז מנשה ערשינען, מיט א פולער פיקטיווער ערציילונג, ווי כאילו ער האט אויסגעפירט עפעס א היסטאריש עסקנות, טרעפנדיג זיך מיט די וועלטס גרעסטע שושקעס.
זינט תש"ע, האט ער אנגעהויבן מיט אודיו און ווידעא הומאר, אויף סידי'ס, ווי צום ביישפיל, 'שמייכלסוויל', 'בונדאש', - וואו איז די קאווער פון די גרעיפדזשוס - אוידיא, און 'מיין קינד טרעף מיך' מיכאל שניצלער, ווידעא.
קאריערע ער איז אַ פאָלקס פיגור צווישן דעם חסידישן ציבור וואס קוקט היימישע קליפס אויף דער אינטערנעט, ער איז אן אקטיאר און מען נוצט אים אויף רעקלאמעס פאר פירמעס און נאך.
זיינע נאכפאלגענדע צענדליגע לאַכערייַקעס, צום ביישפיל: סובסעטוט אין חדר, און שלום עליכם, ווערן געקוקט דורך צענדליגע טויזענטע, מיט אומ'איינגעהאלטענע געלעכטער, וואס קוועלן פארגעניגן פון זיין נאטורליכן שטייגער פון אויסשפילן לאַכערייַקעס און סצענעס.
ער האט חתונה געהאט ט"ז סיון ה'תשס"א אין סטעמפארד היל, לאנדאן, און עטליכע יאר שפעטער ו' אדר ראשון ה'תשס"ח איז זיין ווייב אוועק ל"ע, דאן האט ער זיך אלץ אלמן צוריקגעקערט מיט איין פאר'יתומ'ט פיר יעריג יונגל קיין אמעריקע זיין היימלאנד.
אום ווינטער תשע"ז איז אנגענומען געווארן אין די אינטערנאציאנאלע וועלטס פעסטיוואלן א פילם מיטן נאמען מנשה וואס שילדערט א תקופה אין זיין לעבן, און צוליב דעם איז ער אפיציעל באקאנט געווארן אין די אלוועלטליכע קונסט דזשאנער.
ער שרייבט שוין פאר צענדליגע יארן ארטיקלען וואס ערשיינען באשיידן פארן לאקאלן ציבור, אבער דאס שפילען אויף פילמען האט ער הערשט אנגעהויבן אום יאר תשס"ו אין לאנדאן און איז היינט ממשיך אין ניו יארק.
מנשה לוסטיג (ענגליש: ; איז דער בינע-נאמען פון משה מרדכי לאפֿפֿלער , א יידישער פַּאראָדיסט, פילם אַקטיאָר, דענקער, פּראָזאַיִקער און סצענאר שרייבער.
בעפאר מען טוט סי-פי-אר ברויך מען לייגן דעם מענטש אויפ'ן רוקן און בייגן זיין קאפ אויף צוריק און דערנאך זיין גאמבע ביז די ציינער רירן זיך כעמט אן איינע די אנדערע און די מויל בלייבט אביסל אפען.
די מוסקלן אין דעם ברוסטקאסטן עפענען דעם ברוסטקאסטן צו ערלויבן די לונגן זיך אויפצובלאזן און ארייננעמן לופט און דערנאך ציט זיך עס צוריק איין און די לופט קומט צוריק ארויס.
ווען מען הייבט אן צו בלאזן אריין אין יענעמס מויל דארף מען שטארק בלאזן פאר עטליכע סעקונדן ווייל די לופט וועלכע קומט אריין דארף קומען מיט גענוג א שטארקע קראפט צו קענען פארשפרייטן די ברוסטקאסטן און לאזן די לונגן זיך אויפבלאזן.
ווען מען נעמט אוועק די מויל פון יענעמ'ס מויל וועט די לופט צוריק ארויסקומען ווייל די ברוסטקאסטן וועט צוריק איינפאלן און אראפקוועטשן די לונגן וועלכע וועט צוריק ארויסבלאזן וואס עס האט אריינבאקומען.
אויב דער מענטש אטעמט נאך אלץ נישט, וואס מיינט אז זיין הארץ פאמפט נישט, איז די לופט גארנישט ווערט ווייל עס בלייבט אויף איין פלאץ אין צירקולירט נישט דעם קערפער.
מען דארף גיין אויף די קניען און לייגן די עק פון די הענט איינע אויף די אנדערע און ארויף אויף דעם מענטשנ'ס ברוסטקאסטן א צענטימעטער אוועק פון דעם עק פון דעם ביין און מיט די וואג פון די אייגענע קערפער דארף מען אריינדרוקן צוויי אינטשעס און דאס האלטן פאר א האלבע סעקונדע און צוריק ארויף.
ווען מען איז פארטיג בלאזט מען נאכאמאל אריין לופט אין דעם מענטש און מען מאכט איבער דעם שפיל נאכאמאל און נאכאמאל ביז הילף קומט אן אדער ביז דער מענטש הייבט אן אטעמען.
מיט יעדע קוועטש וואס מען גיט דרוקט מען אויף די הארץ וועלכע ווערט צונויפגעדרוקט צווישן די ברוסטקאסטן און די רוקן ביין און דאס בלוט פון הארץ רינט ארויס צו די אנדערע טיילן פון דעם קערפער און גרייכט ביז'ן מוח.
צו מאכן סי-פי-אר דארף מען טאן צוויי זאכן: אריינבלאזן לופט אין דעם באוואוסטלאזן מענטש פון מויל צו מויל און דרוקן אינדערמיטן פון זיין ברוסט קאסטן.
דאס אריינבלאזן לופט טראגט בעל כרחך אריין אקסיגן אין יענעמ'ס קערפער וואס מיינט אז עס גייט גלייך אריין אין די לונגן און מיטן דרוקן אויפ'ן ברוסטקאסטן מאכט מען די אקסיגן און דאס בלוט צירקולירן.
ווען מען טוט סי-פי-אר דארף מען דאס טאן זייער אויסגערעכנט וויבאלד מען דארף מיט דעם נאכטאן דאס זעלבע וואס די הארץ וואלט געטאן סעקונדע ביי סעקונדע.
עס זענען פאראן עטליכע זאכן וואס קענען פירן צו א קארדיאפולמאנערי ארעסט זיי זענען: א סטראק, צופיל דראגס, א הארץ אטאקע, דערטרונקען, דערשטיקונג, בלוט פארגיסונג, עלעקטריק שאק, און קארבאן מאנאקסיד פארגיפטונג.
אויב די הארץ קלאפט נישט נארמאל איז טיישט אז דער קערפער באקומט נישט גענוג בלוט און אקסיגן און די ארגאנען קענען מער נישט ארבעטן ווייל עס באקומט נישט קיין ענערגיע.
איינמאל א מענטש איז אין א קארדיאפולמאנערי ארעסט וועט נעמען צווישן 4 און 6 מינוט ביז דאס וועט אנהייבן בארירן דעם מוח וואס מיינט אז צעלן אין די מוח וועלן אנהייבן אויסשטארבן איינע נאך די אנדערע און מיט יעדע מינוט וועט דאס ווערן ערגער און ערגער און רוב מענטשן קענען נישט איבערלעבן אזא סיטואציע מער ווי עטליכע מינוט.
נאכדעם איז דא רבי איטשע מאיר שטערנבוך, אן אנהענגער פון דער באבוב 45 קהילה, א זון פונעם רב פון באבוב 45 בית מדרש אין ירושלים, ער האט א חבורה פאר זיך אין דער ווייבער שול פון בית שלום, פונקט אינמיטן, דארט איז געווען ארום 200 זיצן רוב איז געווען ליטווישע, לעבן ר' איטשע מאיר'ס ווינקל איז געזעצן א חבורה'לע פון בעלי תשובה, ס'גייט געווענטליך אז מ'בעט דעם מגיד שיעור איך קען קומען אין דיין חבורה און ער זאגט געווענליך יא, אבער ר' איטשע מאיר קען אפזאגן.
רוב ראשי חבורות פלעגן ארבעטן בבחינת בית הילל מ'פלעגט זיך איינשרייבן זיי פלעגן גרינג אנעמען און אויב מ'האט געזען אז משטעלט זיך צו האבן זיי געגעבן א פלאץ, אבער ר' איטשע מאיר איז געווען מער אזא בית שמאי סטיל ער האט נישט געוואלט אנעמען יעדן, האט ער גענומען אזא צוגאנג אז נאר די וואס האבן עס געמיינט ערנסט זענען געקומען צו אים אנדערע זענען נישט געקומען און אפילו טאמער יא זענען זיי אוועקגעגאנגען קורצליך נאכדעם, ער האט געקענט פיין אריינפליקן בחורים.
ביי דער צווייטער וועלט מלחמה שפעטער בשעת דעם ביטערן חורבן אייראפע וואס האט באטראפן דאס אידנטום מיטן אויסברוך פון דעם צווייטן וועלט קריג האבן זיך אנגעשלאסן דערין נאך עטליכע ליטווישע ישיבות און געווארן איינגעשמאלצן אלס איין גרויסע ישיבה און אזוי ארום צוזאמען מיט זיי זיך ארויסגעראטעוועט מיט אויסטערלישע נסים דורך'ן אריבערפארן קיין רוסלאנד אלס טוריסטן.
דערנאך פון דארטן קיין יאפאן און דערנאך אריבער צו שאנכיי און זיך דארטן אויפגעהאלטן ביז צום סוף פונעם קריג, אזוי איז אויסגעקומען אז תיכף נאך דעם קריג איז דאס אויטאמטיש געווען די גרעסטע ישיבה פון די ליטווישע קרייזן, דעם טיטול וואס זי האלט נאך אן היינט א קנאפע 70 יאר שפעטער.
חסידישע חבורות עס ארבעט מיט חבורות, ס'איז דא עטליכע חסידישע חבורות ווי רב דרוק וואס איז געווען אין בית מדרש בית ישעיה, רבי חיים פינקל א ברודער פונעם ראש ישיבה פירט א חסידישע חבורה אין בית ישעיה אויבן, רב ישעיה פערקאוויטש וואס איז געווען באשריבן אין מאמענט אויפן דעקל אלץ ראש ישיבה פון די חסידישע בחורים, איז א ראש חבורה פאר א קליינער קבוצה בעיקר ישראלדיקע בחורים אינעם קעלער פון בית שלום.
אויך האט זיך געעפנט מיט עטליכע יאר צוריק א גרויסע חסידישע חבורה אונטער רבי מאיר ווערזיגער, א ליטווישע אינגערמאן, צוזאמען מיט א שואל ומשיב א בעלזער אינגערמאן אליקים שטארק.
ווי אויך לערנען אסאך בחורים צאמגעמישט מיט די ליטאים ביי רבי אשר אריאלי'ס חבורה, על פי רוב די וואס האלטן זיך פאר למדנים אדער די וואס משום איזה סיבה שהוא זיך איינגערעדט אז ס'העלפט פאר שידוכים.
אין די שטיבל וואלט אריינגעגאנגען אין נארמאלע אומשטענדן פערציג מענטשן צאמגעשטופט, איז אנפאנג זמן אריין ארום זיבעציג חברה, ס'איז געווען עטליכע בענק און אסאך פלאסטיק בענקליך אויסגעשפרייעט ווי ס'איז געווען אן אינטש פלאץ אריינגעשטופט ציווישן די פוס, ממש ווי סארדינס, דער לעצטער איז די מגיד שיעור איינגעקומען און זיך געשטעלט ביי זיין שטענדער לעבן די טיר און מ'האט געגעבן אזא האק צו די טיר זיכער צו מאכן אז קיינער פאלט נישט ארויס פון גרויס דרוק.
אגב חנוכה האט ער געטיילט חנוכה געלט פאר ווער ס'איז געקומען צום שיעור, ליגט מיר אין קאפ אז ער האט געגעבן 50 שקל וואס איז א סכום נכבד פאר א בחור און פאר א מגיד שיעור צו טיילן פאר א האלבע עולם, די אנדערע האלב איז נישט אנגעקומען חנוכה כמובן.
מירער ישיבה אין ברוקלין נאכן קריג זענען טייל תלמידים געפארן קיין אמעריקע ווי די ישיבה האט זיך פונדאסניי אוועקגעשטעלט אונטער דעם משגיח נאך פון דערהיים רבי אברהם קאלמאנאוויטש ז"ל (וואס האט שוין אינמיטן דעם קריג אזוי אסאך אנדערע צ.ב.ש.
רבי אהרן קאטלער ז"ל געפליכטעט קיין אמעריקע, און ער איז געווען דער ראש פון דעם וועד הפועל וואס די ישיבה האט אויפגעשטעלט אין דער וועלט וואס האט זיי געשאפן פינאנצן אז זיי זאלן האבן פון ווי צו לעבן אי די פינסטערע צייטן) און עס איז פון דעמאלטס אן ביזן היינטיגן טאג באזירט און פלעטבוש אויף אוישן פארקוועי.
אבער דער גרעסערער טייל איז ארויף געפארן קיין ארץ ישראל ווי זיי האבן זיך פריש אוועקגעשטעלט אין ירושלים אונטער דער השפעה פון ר' חיים שמואלעוויטש (ר' יחזקאל לעווינשטיין דער משגיח איז נאכן קריג אויפגענומען געווארן אלס משגיח אין דער בארימטער פאנאוועזשער ישיבה וואס געפונט זיך אין בני ברק), און נאך ביזן היינטיגן טאג איז זי בארימט אלס דער גרעסטער מקום תורה וואס די וועלט פארמאגט מיט נאנט צו זיבן טויזנט תלמידים.
די ישיבה צווישן די וועלט מלחמות ביי דער ערשטער וועלט מלחמה האט די דייטשע ארמיי איינגענומען דאס שטעטל מיר און די רוסן האבן עוואקואירט די איינוואוינער טיפער אין רוסלאנד.
אלע מוזן האלטן פעסטע סדרים; די פלעצער אין דעם בית מדרש ווערן אויסגעטיילט אין אנהייב יעדן זמן צו די וואס האבן געהאלטן גוט די אלע סדרים אין דער פריערדיקן זמן.
נאך אים איז זיין ממלא מקום געווען הרב יוסף דוד אייזנשטאט , און נאך אים האט געדינט דער צווייטער זון פון דעם גרינדער פון דער, הרב חיים לייב טיקטינסקי, ביז תרנ"ט .
אין די חבורה איז אויך געווען א שואל ומשיב ר' בנציון סטעמפל א שמייכלדיגע אינגערמאן פון באבוב 45 וואס האט זיך אביסל פארגעקוקט, ר' איטשע מאיר פלעגט געבן א שיעור צוויי מאל א וואך פאר א שעה, די שיעור איז געווען א מחזה הוד, ר' איטשע מאיר האט זיך געהאלטן פאר א קאלעגע ממש פאר ר' אשר אריאלי, און ער האט פרובירט אים אביסל נאכצומאכן, אזוי ווי ר' אשר פלעגט פארלערנען אין א שטארק צושטופטע בית מדרש, האט ער געטון די זעלבע פארגעלערנט אין א פיצעלע שטיבל אונטער בית מנחם.
אין תרס"ז האט מען באשטימט זיין איידעם הרב אליעזר יהודה פינקל פאר א ר"מ אין ישיבה, און נאך זיין שווערס פטירה איז ער געווארן ראש ישיבה צוזאמען מיט זיין שוואגער הרב אברהם צבי קאמאי.
דער מגיד שיעור פלעגט געבן א שיעור וואס ס'איז געגאנגען פייער, ס'איז געווען אויף די ליטווישע סטייל לומדות אבער מיט א ברען אז ס'האט געפלאקערט, די מגיד שיעור איז אזא ברייטער געשטעל גרויסע פלאמעדיגע באקן און א פולע בארד מיט א פיינעם שטימע, ווען ער האט געפרעגט א קשיא האט עס אפגעדונערט, ווען ער האט געהאט א שטארקע חידוש האט זיך זיינע באקן אויפגעבלאזן מיט א פייער ס'האט ערפילט די גאנצע חלל פונעם צימער
אין מיר איז דא מער בחורים ווי זיצן און שטענדערס, ס'איז ספעציעל אזוי אויסגעשטעלט אז מ'זאל דארפן קומען און כאפן א פלאץ, ס'האט פונקטלעכע הלכות וויאזוי ס'ארבעט, חזקה, כל דאלים גבר.
איינע פון די געזעצן איז אז אויב קומט מען אן נאך ניין דרייסיג האט מען נישט קיין שום רעכט אויף קיין פלעצער, איז כאפט מען א פלאץ 9:29 און ווען דער בעל החזקה קומט אן א מינוט שפעטער שלאגט מען זיך ארום אויב ס'איז שוין 9:31 אדער נאך 9:30.
ער פלעגט פירן א סעודת שבת איין אדער צוויי מאל א זמן ווי אויך איז מען געפארן אויף א שבת התוועדות אין טבריה וואס די ישיבה האט באצאלט, אבער ער האט געהאט א ספעציעלע געשמאק צו ברענגען קדם גרעיפ זשוס און גאלדען פלאו זשוסעס, ביי די סעודות פלעגט ער אויפטרעטן מיט זיינע השקפות און מוסר און פארשטייט זיך פיינע ווערטלעך, איין גוטע מעשה וואס ער האט אזוי אראפגעלייגט מיט זאפט ביי די שבת אין טבריה:
ער פלעגט ליב האבן ארייציווארפן בקיאות אין ענגליש, ווי צו ווייזן פאר די אמעריקאנע ווי גוט ער קען, ס'איז געזעצן א עלטערע ליטווישע אידל וואס פלעגט לערנען מיט א בחור, יענער פלעגט אריינפרעגן מיט א שטארקע ליטווישע אקצענט, און ר' איטשע מאיר פלעגט אים ענטפערן מיטן זעלבן אקצענט.
אין דעם "בית ישעיה" בית מדרש לערנען אייראפעישע בחורים, פון ענגלאנד, פראנקרייך און בעלגיע, ווי אויך דער חסידישער ראם אונטער דער פירערשאפט פון רבי אליעזר יהודה פינקל, וואס איז היינט געווארן דער ראש ישיבה.
ווען די חבורה פון רבי מענדעלע וויטעבסקער בראש פון זיין געליבטן תלמיד ר' אברהם מקאליסק האבן געהערט אין טבריה אז רבי נחמן איז געקומען האבן זיי געשיקט שלוחים און אים זייער פארבעטן ער זאל קומען צו זיי, אויף חוהמ"ס איז דער רבי געגאנגען באזוכן די מערה פון אליהו הנביא אין חיפה, דער רבי האט געהאט התעוררות אין דעם הייליגן פלאץ, יאהרן שפעטער האט ער פארציילט "ווען איך בין געווען ביי די מערה האב איך זיך אויסגעמאלט אט דא איז געשטאנען אליהו און געהאט התבודדות".
נאך סוכות איז דער רבי נחמן געפארן קיין טבריה, אלע חסידים און אויך די ספרדישע חכמים פון שטאט זענען אים ארויס מקבל פנים זיין, אסאך פון זיי האבן זיך אנגעהטוהן בגדי שבת לכבדו דעם גרויסן גאסט, ער איז איינגעשטענען ביי דעם באקאנטען חסיד פון דעם צדיק ר' מענדל'ע וויטעפסקר, הרב ר' צבי הארקער זצ"ל, אסאך מקובלים און עובדי ה' זענען אים געקומען דארט מקבל פנים זיין און האבן געהערט פון אים אסאך סודות התורה.
אין טבריה האט רבי נחמן געהאט צוטעהן מיט א מסור, איינער וואס האט אויסגעטיילט גרויסע צרות פאר די חסידים, ער האט זיי פאר'מסר'ט פאר די פאשא און די ארבישע הויפטן, רבי נחמן האט געשפילט מיט אים ווי ער האלט ער איז א חשובע איד, ביז צום סוף איז דער מסור דארט געשטראבן.
פון דארט זענען זיי געפארן קיין מירון און געווען ביים דעם קבר פון ר' שמעון בן יוחאי, רבי נחמן איז דארט געווען זייער פרייליך, ער האט געזונגען און געטאנצט א גענצע נאכט פון דארט איז ער געגארנגען צום מערת ר' כרוספדאי, פון דארט צום א מערה פון דעם ינוקא פון זוהר.
דער וועג איז געווען זייער א שווערער, קודם האט די שיף געשאסן מיט באמבעס און הורמאטיס, די מענטשן די אראבער אויפן שיף זענען געווען פרימיטיווע און האבן זיך נישט אומגעקקוט אויף ר' נחמן, זיי האבן דארט גארנישט געהאט צו עסן, און ביידע זענען זייער נישט געזונט געווארן, דער קעכער פונעם שיף האט רחמנות געהאט אויף זיי און האט זיי געגעבן יעדן צופרי און ביינאכט שווארצע קאווע.
אין יענער צייט האט נאפאלעאן מלחמה געהאלטן מיט די ענגלענדער און מיט די אראבער אין מיטללענדישן ים, כ"ח סיון האט נאפאלעאן איינגענומען די מדינה פון מאלטא, שבעה עשר בתמוז איז נאפאלעאן אנגקומען קיין מצרים, א טאג דערויף האט אנגעגרועפן אלכסנדריא און איהר אוועק גענומען פון די ענגלענדער, אבער י"ט אב האבן די ענגלענדער אנגעהויבן א קאנטער מלחמה און האבן פארטריבן די פראנצויזען אין ים פונעם נילוס, כמעט די גאנצע פראנצוזישע פלאטע איז דערטרונקען געווארן דאן.
אינמיטן אלול האט זיך דער שיף געגרייט צו פארן, אבער די קהילה לייט אין איסטאמבול האבן נישט געלאזט קיין איין איד פארן אויף א שיף צוליב די סכנה פון מלחמה, ר' נחמן האט דאן גערופען זיין בייגלייטער און אים געזאט וויסן זאלסטו איך וויל זיך מוסר נפש זיין מיט גרויסע סכנות צו פארן קיין א"י, אבער דיך קען איך נישט מפקיר זיין, אויב די ווילסט געב איך דיר וויפיל געלד די ווילסט, פאר צוריק קיין אוקריינא, דאן וועל איך אליין פאהרן אהן די וויסן פון די קהילה פון סטאמבול ווייל מיך בין איך גרייט מפקיר צו זיין, אבער זיין בייגלייטער וואס איז געווען פון זיינע חסידים האט אים געזאגט רבי וויהין איר גייט וועל איך מיט גיין, סיי צו לעבן סיי צום שטארבן אייער פלאץ איז מיין פלאץ.
עס האט פאסירט דאן א אינטערעסאנטע זאך, עס איז אויפגעשטאנען א חכם פון די ספרדים פון ארץ ישראל וואס איז דאן געווען אין איסטאמבול און האט איינטאג זיך אנגערופען צו די קהילה, וויסן זאלט איהר עס איז מיר באקאנט געווארן פון הימל אז איך מיז שוין פארן קיין א"י, ווייל עס איז געקומען מיין צייט נסתלק ווערן, און איך מיז שטארבן אין ארץ ישראל, איך זאג אייך צו עס וועט גארנישט פאסירן פאר קיינעם וואס קומט מיט מיר מיר, השי"ת וועט יעדן היטן, און וויבאלד די קהילה האט דאס געהערט האבן זיי מחליט געווען יא צו לאזן מענטשן פארן, און דאן זענען אסאך אשכנז'ישע און ספרד'ישע אידן געפארן מיט א גרויסע שיף פון איסטאמבול, אויך דער רבי מיט זיין בייגלייטער האבן זיך איינגעשריבן און זענען געפארן אויף דעם שיף.
עס איז דא וואס צייגן אן אז דער חכם הספרדי איז געווען דער באקאנטער גאון המהרי"ט אלגאזי, ווייל עס איז באוואוסט פאר זיינע לעבענס באשרייבער אז אין יענער צייט אין ער געווען א שד"ר, און אין סוף יאר ה'תקנ"ח איז ער צוריק געפארן קיין א"י.
ר' נחמן איז געווארן זייער פרייליך, כאטש ער האט פארשטאנען אז די אראבער ווילן אים פארקויפן פאר א קנעכט, דאך האט זיך געפרייעט אז ער וועט קענען דא האבן מצות און וויין אויף פסח.
ערב פסח יענע יאהר ווען ר' נחמן איז ארויס געקומען פון דער מקוה האט ער געזאגט פאר זיין באגלייטער היי איהר וועל איך זיכער זיין אין ארץ ישראל, פסח האט ער געזאגט תורה אויפן פסוק ושבילך במים רבים ועקבותיך לא נודעו, פון יענע תורה האט די חסידים פארשטאנען אז ער גייט זיכער פאהרן קיין א"י.
אין די צייט נאך פסח איז ר' נחמן זייער פארקאכט, ער האט זיך געדרייט אין שטוב ארויף און אראפ פארטראכטערהייט און זיך פאר'דביקות'ט שטארק, מען האט געזאגט אז ער מאכט גרויסע הכנות צו פארן קיין ארץ ישראל.
זיינע קינדער האבן דאס געהערט האבן זיי זיך געזארגט פאר אים און אויך פון ווי וועלן זיי זיך דענעהרן אין די צייט וואס ער איז נישט אין דער היים, ר' נחמן האט אבער געענטעפרט מיט מסירות נפש איך מוז פאהרן קיין ארץ ישראל ווארן די גרעסטע העלפט פון מיר איז שוין דארט, און האט געזאגט פאר זיין טאכטער שרה אויך דיך וועט דיין צוקונפטיגער שווער ר' לייב דאבראוונער רחמנות האבן, די גרעסערע שוועסטער אדל ווען זיך פארדינגען פאר א משרתת, איך מוז אבער פאהרן איך וועל מוזען פארקויפען אלעס וואס איך האב ווייל איך מוז זיין אין ארץ ישראל.
ר' נחמן האט דאן געזאגט איך ווייס ווי שווער עס וועט מיר אנקומען צו פאהרן קיין ארץ ישראל, דער ס"מ וועט איבערדרייען די גאנצען וועלט, ער וועט אנשטעלן א גרויסע מלחמה, עס וועט אויסברעגן מלחמות צווישן גרויסע קעניגרייכן כדי איך זאל נישט אנוקמען קיין א"י, אבער ביז ווי לאנג איך האב איך מיר א לעבדיגער גייסט, וועל איך זיך מוסר נפש זיין און אוועק געבען אלע מיינע כוחות צו פאהרן קיין א"י, אויף יעדער טריט פון דער נסיעה וועל איך האבן מסירות נפש, ווען זייע תלמידים און חסידים האבן דאס געהערט האבן זיי פארשטאנען אז מען קען אים נישט אפהאלטן, עס האט זיך געמאכט א משלחת און תיכף זענען געפארן ארום צו פארמעגליכע לייט און גרויסע עשירות און מען האט צוזאמענגעשטעלט גרויסע סומעס געלד פאר זיין נסיעה.
די מענטשן זענען געגאנגען רעדן צו ר' נחמן אליין זיי האבן פרויבירט געווארן ווערן ווער ער איז, אבער ער האט זיי מיט גרויס חכמה פארדרייט, זיי האבן בשום אופן נישט געקענט וויסן, זיי האבן אים געזאגט: די רעדסט און פירסט זיך אויף ווי די גרויסע צדיקים פונעם דור ווי רבי ר' ברוך פון מעזעבוז, ווי ר שלום פון פראביטש, אדער ווי ר' נחמן פון מעדווידעוובקא אבער די מאכסט די שטיק די ביסט זיכער נישט איינער פון זיי.
ווייל במשך די גאנצע נסיעה האט ר' נחמן געמאכט וואונדעליכע הנהגות און פארשידענע פעולות מען זאל אים פארשעמען און אנקומען ווי א נישט נארמאלער, אלעס ווייל ער האט זיך געוואלט פארשטעלן.
ער האט אים געזאגט נעם דיך וויין און מצות און אסאך צועסן, גיי צוריק אויפן שיף, האב נישט קיין מורא איך זאג דיר צו אז גלייך נאך די ערשטע טעג פסח וועל איך אייך באפרייען, ווען דער בייגלייטער איז צוריק געקומען צום שיף פון ר' נחמן האט זיך ר' נחמן זייער געפרייטע ער האט געזאגט, ברוך השם איך זעה דיך ביים לעבן, איך האב א גאנצע צייט געטראכט זיי האבן דיך גע'הרג'ט, זיי האבן דיך אפשר אריין געווארפען אין ים, ברוך השם די לעבסט, דער בייגלייטער האט אים אלעס פארציילט, דער רבי האט זיך שטארק געפרייעט.
די רבנים פון שטאט האבן אויפגענומען ר' נחמן זייער פרייליך, ר' נחמן האט זיי געוואלט צוריק געבן די געלד וואס זיי האבן געגעבן פארן שיפס קאפיטאן אבער זיי האבן דאס נישט געוואלט נעמען, זיי האבן געוואלט האבן די מצוה פון פדיון שבוים.
ר' נחמן האט גענומען איינע פון זיינע חסידים אלס א מיט פאהרער, ער זאל אים באייגלייטן קיין ארץ ישראל, עס איז דא וואס זאגען אז דאס איז געווען ר' חייקיל חזן (אזוי האט מברר געווען דער היסטאריקער י.
פעסטמאן), אנדערע זאגן אז דאס איז געווען דער ברודער פון ר' חייקל וואס האט געהייסן ר' יצחק (אזוי שטייט אין שיח שרפי קודש, און אזוי שרייבט רב שיק אין זיין ווערק "פעולת הצדיק אות קצ"ב).
ער איז ארויסגעפארן עש"ק פרשת אמור וואס איז דאן געווען ל"ג בעומר, און איז אין דעם טאג אליין געפארן הונדערט אכט און אכציג קילומטער וואס מיט פערד און וואגען איז דאס אומענגליך צו פאהרן אונטער נאמאלער אומשטענעדן.
זיי זענען געקומען ביז דעם שטעטל סאקילע, דארט האט זיך אנפטלעגט צו אים דער גרויסער צדיק ר' מנחם מענדל פון וויטעפסק וואס איז שוין נפטער געווען אין ארץ ישראל אין יאהר ה'תקמ"ח, און האט אים מגלה געווען וויאזוי מען קען שוואך מאכן די וואלן פונעם ים ווען עס בוזשעוועט א שטורעם ווינט אויפן ים .
נאך שבת זענען זיי געפארן קיין ניקולייב, פון דארט האבן זיי זיך געזעצט אויף א שיף קיין חרסון, כאטש די שיף איז נישט געווען פאר רייזענעדע מענטשן עס איז געווען א שיף וואס טראגט ווייץ, דאך צוליב די ליבשאפט פון ארץ ישראל איז ער דערמיט געוופארן קיין חרסון, ווי ער איז אנגעקומען עטליכעט טעג פאר שבועות, אויף שבועות האט ער געזאגט תורה אויפן פסוק: יקם סערה לדממה, שבועות פארטאגס איז ער געגגאנעגען אין מקוה און האט דארט משיג געווען הויכע השגות, ער האט מרמז געווען אז ער איז זוכה צו הערן די קולות וברקים פון מתן תורה, און גרויסע השגות פון יראה עילאה .
דער שיף איז ארויס געפארן צוויי און צוואנציג טאג אין חודש אלול, תיכף נאכן ארויס פארן האט אויסגעבראכן א שטורעם ווינט וואס האט געוואקלט און געשאקלט די שיף, די אידן אויפן שיף האבן געזעהן ממש דעם טויט פאר זייערע אויגן, עס איז געווען א נאכט ווי יום כיפור, מען האט געשריגן געוויינט, אבער ר' נחמן האט געזאגט הלוואי זאלט איהר שווייגן און גארנישט טועהן, אזוי איז טאקע געווען ווען זיי האבן אויפגעהערט איז מקוים געווארן דער פסוק יקם סערה לדממה וכו'.
נאך צוויי טאג פארן רואיג איז ווייטער געקומען א ווינט, עס איז נישט געבליבן קיין וואסער, אלע אידן האבן ווידער תשובה געטוהן, אבער דער שטורעם ווינט האט אזויפיל געהאלפן אז ביז צוויי טאג איז דער שיף אנגעקומען קיין יפו, ר' נחמן האט געוואלט גיין מיט דעם אויבענדערמאנטן חכם אבער די אראבער האבן אים נישט געלאזט אראפ פון שיף, ווייל אלא אידן דארט האבן אויסגעהן ווי ספרדדים אבער ר' נחמן איז געקומען פון יוראפ, מען האט דערקענט אויף זיינע לאנגע פאות און אויף זיינע בגדים אז ער איז נישט פון איסטאמבול, און די אראבער האבן אים חושד געווען פאר א שפיאן פון די פראנצוזן.
די ספרדים האבן געזאגט פארן קאפיטאן אז ער וועט ממילא נישט קענען שטיין אויף דעם פלאץ ווייל זיי האבן א קבלה אז אויף דעם פלאץ האט מען דערטרוקנען יונה הנביא און דעריבער קען זיך קיין שיף נישט אפשטעלן דא, זיי זענען ווייטער געפארן ביז זענען געקומען קיין חיפה, נעבן הר הכרמל, וואס איז פונקט קעגן מערת אליהו, געווען איז דאס די נאכט פון זכור ברית ערב ראש השנה, דער עולם איז געווען זייער פרייליך מען האט געזאגט סליחות און געדאווענט שחרית.
ר' נחמן מברסלב איז געפארן קיין ארץ ישראל אין יאהר ה'תקנ"ח, ער איז דאן געווען א יונגערמאן פון זעקס און צוואנציג יאהר, זיין נסיעה קיין ארץ ישראל איז א באזונדערע פרשה, עס איז געווען גאר אינטערעסאנט.
אין יענער צייט האבן זייער ווייניג מענטשן געאמכט א נסיעה קיין ארץ ישראל, אויב איז געווען עטליכע וואס האבן מיט גרויסע שוועריקייטן זיך אונטערגענומען פאהרן קיין ארץ ישראל, איז עס געווען מיט די מיינונג אז זיי גייען שוין דארט בלייבן, אבער פאהרן און דערנאך גלייך צוריק קומען האט זיך געמאכט זייער זעלטן.