polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
די שטאָט פֿון ירושלים געפֿונט זיך אויף די "יהודה-בערג" צווישן דעם מיטלענדישן ים און דעם ים המלח אין אַ הויך פֿון אַ 650-840 מעטער איבערן מיטלענדישן ים.
די עפנטלעכע טראנספארט אין ירושלים איז געגרינדעט בעיקר אויף צענדליקע שטעטלעכע אויטאבוס רוטעס, עטלעכע 45% פון די איינוואוינער אין ירושלים ניצן די שטעטלעכע אויטאבוסן צו פארן אין דער ארבעט און ארויס פון דער שטאט.
וועלט אנערקענונג כאטש וואס אין מדינת ישראל איז ירושלים אנערקענט אלס די הויפטשטאט איז אבער ירושלים נישט אנערקענט אלס הויפטשטאט פון מדינת ישראל פון קיין שום אנדערע לאנד אין דער וועלט.
ישראל באנען בויט דעריבער א נייע באן סטאנציע, קעגן איבער דער אויטאבוס סטאנציע אויף יפו גאס, וואס וועט פארקורצן דעם וועג פון ירושלים קיין תל אביב, צו א האלבע שעה.
למשל, אין א באזע צען סיסטעם וועט די ערשטע קאלום ווייזען פאר די איינצעלער קאלום, די צווייטע פאר די צענער קאלום, די דריטע פאר די הונדערטער קאלום, און אזוי ווייטער אין מאלס פון צען.
דאס איז דערפאר ווייל גארנישט מאל צען איז גארנישט, קומט אויס אז גארנישט מאל צען מיט איינס איז איינס דערפאר איז 01 איינס, און גארנישט מאל צען מיט דריי איז דריי, און דערפאר איז 03 דריי.
פאר א יעדע נומערן סיסטעם נוצט מען די באזע אויף צו וויסען וויפיל סימבאלן מען נוצט, דעריבער קומט אויס אז א נומערן סיסטעם געבויט אויף צען וועט מען נוצען צען סימבאלן, די ערשטע איז 0 און די צווייטע פאר נומער איינס איז 1, די דריטע פאר נומער צוויי איז 2, און אזוי ווייטער ביז מען קומט אן צו די צענטע סימבאל וואס איז א 9 און מען נוצט דאס פאר נומער ניין.
אין דער רעכטער פאזיציע איז יעדער ציפער ווערט גענוי זיין צאל, אין דער צווייטער פאזיציע צען מאל זיין צאל, אין דער דריטער פאזיציע, הונדערט מאל זיין צאל, אא"וו.
די וועג ווי אזוי מען נוצט די סימבאלן איז אז ערשטענס נוצט מען איין סימבאל פאר נול וואס באדייט "גארנישט", און דערנאך נוצט מען די קומענדיגע סימבאל פאר די קומענדיגע נומער.
כדי צו קענען ציילן ווייטער האבן מיר א פראבלעם, וויבאלד מיר האבן מער נישט קיין סימבאלן, איז דאך נישט דא קיין וועג צו ווייזן נומער צען אין א באזע צען נומערן סיסטעם, דערפאר נוצט מען וואס רופט זיך קאלומס.
אין די ערשטע יארן איז דאס געווען אין יעדער שטוב אבער בלויז אין דער ציוויליזירטן וועלט, אבער אין דער ארעמער וועלט זענען געווען אסאך מענשטן וואס האבן נישט דאס געהאט אבער היינט צו טאג ווען מען נישט געפינט אין דער גאנצער וועלט א שטוב וואס געפינט זיך נישט א טעלעוויזיע, דאס גאנצע לעבן פון א מענטש אויף דער וועלט איז וואס ער זעט אין דער טעלעוויזיע, צופרי און ביינאכט פארן לייגן וועט ער געבן א בליק אויף דער טעלעוויזיע צו וויסן דעם וועטער מארגן, אדער די לעצטע נייעס, אויך אויב האט ער איבעריג צייט וועט ער כאפן א בליק מיט צו האלטן א פילם אדער א ספארט, א שוי פון א זינגער, און אזוי פארשידענע סארט פראגראמען.
קודם פלעגן זייט טעלעוויזיע וואָס זענען געווען בלויז שוואַרץ און ווײַס, נישט קאלירטע, מיט דער צייט איז עס געווארן מער און מער פארוויקלט, און הײַנט צו טאָג איז דער טעלעוויזיע אויפגעארבעט אויף זייער אַ מאדערנעם שטאפל, די בילדער זענען שארף און קלאר וואס האט נישט איר גלייכן, מען זעט אלעס שיין און גוט, נאך אסאך שענער ווי וואס עס איז בראשית געווען.
די טעלעוויזיע האָט אריינגעברענגט אַ רעוואָלוציע אין דער וועלט, עס האָט באַוויזן אַז ביז איין מינוט קען אַ מענטש וויסן וואָס עס טוט זיך אָפ אין די אַנדערע עק וועלט.
עס האָט אויך באַוויזען אַז דער מענטש קען מיטהאַלטן לעבעדיג די נייעס, דאָס הייסט נישט בלויז ער הערט די נייעס, נאָר ער זעט עס באַשיינפערליך מיט זײַנע אויגן.
ער האט גראדואירט פון יעיל און 1941 {אינמיטן יעיל צומאל געווען א מאדעל} זיין פלאנען צו עפענען אן אדוואקאטן פירמע איז טאקע געשעהן אבער נישט פאר לאנג א קליין צעטעלע האט אלעס געטוישט, קריג האט אויסגעבראכען ווען יאפאן אטאקירט אמעריקא אין פארד באקומט אן איינלאדענונג צום מיליטער ער איז געווארן איינגעשריבען אין די נעווי.
ביי די 29 האט פארד זיך אנגעשלאסן אין די נעיווי אין ברען פון דעם צווייטן וועלט קריג און נאך זיין טרענירונג האט ער געדינט אויף די יו-עס-עס מאנטערי אינעם פאציפיק.
פארד האט זיך באטראכט אלס מזל'דיג ווען ער האט פונקט יענעם אינדערפרי בעפאר די אטאקע פארלאזט די קאנטראל צימער און ארויס שעפן פרישע לופט, א באשלוס וועלכע האט אים געראטעוועט פון טויט נאכדעם וואס די קאנטראל צימער איז געטראפן געווארן.
אום דעם ערשטן אויגוסט 1974 האט פארד באקומען א טעלעפאן רוף פון טשיף אוו סטעף אלעקסאנדער העיג וועלכער האט אים געמאלדן אז פרישע באווייזן זענען ארויפגעשווימען אין דעם סקאנדאל און דער פרעזידענט וועט זיך נישט קענען ארויסדרייען דערפון.
ווי פארד האט שפעטער פארציילט האט העג אים אריבערגערופן צו זיך אהיים און איבערגעגעבן די דעטאלן פון די נייע באווייזן, צולייגנדיג אז עס איז כמעט זיכער אז דאס וועט פירן צו אן אימפיטשמענט אדער רעזיגנאציע און ער דארף זיין גרייט אז זאכן וועלן זיך טוישן דראמאטיש און ער וועט ווערן פרעזידענט.
אום אקטאבער דעם 10'טן 973' האט ניקסאנ'ס וויצע פרעזידענט, ספירא עגניו, רעזיגנירט פון אמט נאכדעם וואס ער איז באשולדיגט געווארן אין נעמען כאבאר אין זיינע יארן אלס גאווערנער פון מערילענד.
עגנו האט רעזיגנירט ווען די סקאנדאל איז געווארן גרעסער און האט געמאכט א פלי בארגעין אין וועלכע ער האט באצאלט בלויז די שטייערן און אינטערעסט פון די סומעס געלטער וועלכע ער האט נישט איינגעגעבן אלס לעגאלע פארדינסטן און איז געשטעלט געווארן אויף פראבעישן פאר צוויי יאר.
קריטיק האבן דעמאלט געזאגט אז עגנו איז גרינג אפגעקומען וויבאלד ער האט אין פאקט אנגעהאלטן מיט זיינע קרימינאלע אקטיוויטעטן אויך אלס וויצע פרעזידענט.
פארד האט ערקלערט צום פאלק אז איינער מוז מאכן אן ענדע צו די פרשה ווייל אנדערש וועט זיך עס קיינמאל נישט ענדיגן און וויבאלד ער איז דער איינציגסטער וואס קען עס יעצט דורכפירן איז ער געצווינגן דאס צו טאן פאר די אינטערעסן פון דאס לאנד.
אין די זעלבער רעדע האט פארד אויך פארגעשלאגן אן עמנעסטי פראגראם פאר די וואס האבן פארלאזט אמעריקע כדי צו קענען זיך ארויסדרייען פון גיין אין מלחמה אין וויעטנאם.
עטליכע יאר נאך די מלחמה האט פארד געעפענט זיין ערשטע קאמפיין פאר קאנגרעסמאן און דורכאויס זיין קאמפיין האט ער געהייראט זיין פרוי מיט וועלכע ער האט געלעבט ביז'ן לעצטן טאג און געהאט 4 קינדער מיט איר.
קריטיק האבן אנגעוויזן אז דאס איז געווען א שטילע אפמאך צווישן ניקסאן און פארד אין וועלכע ניקסאן האט דאס געבעטן פון פארד אלס א באלוינונג פאר'ן אים דערלאנגן די פרעזידענטשאפט.
מיט זיין איינשווערונג האט פארד באקומען ניקסאנ'ס קאבינעט אבער דורכאויס זיין קורצע צייט אין ווייסן הויז זענען רוב אויפגעטוישט געווארן מיט די אויסנאם פון סעקרעטאר אוו סטעיט הענרי קיסינגער און סעקרעטאר אוו טרעזשורי וויליאם סיימאן.
פארד האט אריינגעשטעלט א שווארצן אלס סעקרעטאר אוו טראנספארטאציע וועלכער איז געווארן דער צווייטער שווארצער אין א פרעזידענט קאבינעט און דער ערשטער אין א רעפובליקאנער אדמיניסטראציע.
ניקסאנ'ס רעזיגנאציע איז געווען א באלדיגע און וויצע פרעזידענט פארד איז קורץ דערנאך איינגעשוואוירן געווארן אלס דער 38'סטער פרעזידענט אין א צימער אינעם ווייסן הויז.
עטליכע טעג דערויף האט פארד אויסגעקליבן נעלסאן ראקעפעלער, א געוועזענער ניו יארק גאווערנער וועלכער איז עטליכע מאל געלאפן פאר פרעזידענט, אלס וויצע פרעזידענט.
ער איז געוואקסן העכער אין ראנג דורך זיך אנשליסן אין פארשידענע קאמיטעס און אין 63' איז ער ערוועלט געווארן אלס דער מינאריטעט פירער פון קאנגרעס און איז באשטימט געווארן דורך דעם דעמאלטדיגן פרעזידענט, לינדאן דזשאנסאן, אלס א מיטגלידער אין די ווארען קאמיסיע וועלכע האט זיך אפגעגעבן מיט די אויספארשונג איבער פרעזידענט קענעדי'ס אנטענטאט.
פארד איז געווען מינאריטעט פירער אכט יאר און האט אינדערצייט זיך באפריינטעט מיט אסאך קאנגרעסלייט אויף ביידע זייטן פון הויז צוליב זיין אפענקייט און פערזענליכקייט.
דזשאנסאן האט געלאזט פאלן שפאט ווערטער אויף פארד איבער זיינע פעאיגקייטן אבער האט נישט דערלעבט צו זען די אונטערשאצונג ווען פארד איז געווארן וויצע פרעזידענט און שפעטער פרעזידענט.
צום מערסטן ווערט ער געלויבט פאר'ן העלפן היילן אמעריקאנער פאליטיק פון טיפסטן קאנפליקט אין די תקופה וועלכע האט זיך געצויגן עטליכע יאר ארום די דורכגעפאלענע מלחמה אין וויעטנאם און דערנאך די וואטערגעיט סקאנדאל.
ווען פארד האט אדרעסירט דאס פאלק אין זיין ערשטע פרעזידענטליכע רעדע האט ער זעלבס זיכער אויסגערופן אז די נאציאנאלע קאשמאר איז פאראיבער און דערמיט אפיציעל גערופן דאס פאלק צו גיין פארביי די פאליטישע ריס און זיך פאראייניגן פאר א באנייטן צוקונפט.
דריי מאנאטן נאכדעם וואס פארד איז איינגעשוואוירן געווארן איז פארגעקומען די מידטורם וואלן אין וועלכע די דעמאקראטן האבן פארמערט זייער מיאריטעט אין ביידע הייזער און האבן געהאט גענוג מיטגלידער צו קענען שטערן אפילו א פרעזידענטליכע וועטא.
דעם מאכט האבן זיי טאקע שפעטער אויסגענוצט מערערע מאל און זענען אריין אין רעקארד אלס די קאנגרעס וועלכע האט דאס מערסטע געשטערט וועטאס זינט די קאנגרעס אין די צייטן פון פרענקלין פיערס אין די 850' יארן.
דורך זיין פרעזידענטאציע פלעגט ער דערמאנען פון ווי ער נעמט די שטארקייט זיך צו שלאגן פאר פאליסי אפילו אין די שווערסטע צייטן, ער איז געווען דער וועם אלע האבן ארויפגעקוקט דורך אויס די פוטבאל קאריער ער האט געווינען ביי זיין טים צו זיין די בעסטע שפילער און אפילו אין די שווערסטע שפיל אין 1934 האט ער אלעמאל געוויסט ווי זיך אן עצה צו געבן.
אין 1977 דאס יאר איידער זיין טערמין איז פאריבער, איז ער געלאפן פאר א פולער טערמין פאר פרעזידענט, ער האט גענומען באב דאול, א סענאטאר פון קענסעס, אלס זיין וויצע-פרעזידענט קאנדידאט.
ביי יענע וואלן האט פארד געהאט א ביטערע פריימערי פארמעסט קעגן ראנעלד רעיגן צו געווינען די רעפובליקאנע נאמיניעשן, רעיגן האט געהאט אנגעצויגן 45% דעלעגאטן ביי די קאנווענשן.
ניקסאן האט זיך דאן געוואנדן צו קאנגרעס מען זאל אים אוסקלויבן א נייעם וויצע פרעזידענט און ביז ווייניגער ווי א מעת לעת איז דזשעראלד פארד באשטימט געווארן אלס דער קאנדידאט צו וועלכע ניקסאן האט צוגעשטימט.
אבער וואו וואודווארד שרייבט האט פארד זיך נישט געוואלט פארפליכטן צו קיין איינע פון די דריי פארשלאגן כאטש עס זענען שוין געלעגן אויפ'ן טיש די לעגאלע פאפירן דאס צו ברענגן אין עפעקט.
אונטער פארד האט זיך די מלחמה אין וויעטנאם אפיציעל געענדיגט ווען די מיליטער האט דורכגעפירט אן עמוירדזשענסי עוואקואציע אין די שטאט סעיגאן וועלכע איז געגאנגן אונטער צפון וויעטנאם הערשאפט.
די סצענע פון די עוואקואציע איז געווען כאאס ווען מארינען האבן ארויסגענומען פון דארט טויזענטער מענטשן, צווישן זיי אמעריקאנער דיפלאמאטן, און וויעטנאמער און אינטערנאציאנאלע פליטים זוכער.
צוויי יאר אין זיין פרעזידענטשאפט האט אים געווארט א קאמפיין אין וועלכע ער איז געפאלן א קרבן צו די רעפובליקאנער פארטיי און האט שמאל פארלוירן צו דעם דעמאקראטישן קאנדידאט דזשימי קארטער.
עס איז געווען די ערשטע מאל אין אמעריקע'ס היסטאריע וואס די 25'סטע אמענדמענט איז אריין אין קראפט פאר א וויצע פרעזידענט (עגנו איז אבער נישט געווען דער ערשטער וויצע פרעזידענט צו רעזיגנירן.
פארד איז געווען א וויצע פרעזידענט פון וועלכע ווייניג האבן געהערט וויבאלד די מידיא איז געווען זייער פארנומען מיט די וואטערגעיט סקאנדאל און זיין נאמען איז פשוט נישט ארויפגעשווימען.
אין יאר 1916 האט זיין מאמע נאכאמאל חתונה געהאט מיט זשעראלד רודאלף פארד, אין גרענד רעפידס מישיגען, זיין שטוף-טאטע האט דעמאלטס געטוישט זיין נאמען צו "זשעראלד רודאלף פארד זשוניער", די נאמען וואס ער איז פארבליבן מיט, אויף די די אפציעלע דאקומענטן האט ער נאך געהאט זיין אלטע נאמען ביז 19 יאר אלט, און יאר 1935.
פארד האט זיך געדארפט ספראוון מיט שווערע עקאנאמישע צייטן אין אמעריקע ווען אינפלאציע איז געוואקסן צו 7 פראצענט און האט אריינגעפירט די עקאנאמיע אין א מילדע רעסעסיע.
זיין יוגנט זשעראלד פארד איז געבוירן דעם 14טן יולי, 1913 אין אמאהא נעבראסקא, מיטן נאמען "לעסלי לינטש קינג זשוניער" נאך זיין ביאלאגישן טאטן, וואס האט זיך גע'גט 16 טעג נאך זיין געבורטסטאג, פאר סטראשן צו הארגענען זיין מאמע, אים און איר העלפער.
פארד וועט אלס געדענקט ווערן אלס דער פרעזידענט וואס האט געהיילט די וואונדן פון לאנד וואס האט זיך געפלאגט פון די ניקסאן עפאכע, נאכן איינגעשוואירן ווערן האט ער אדרעסירט די לאנד, ווי ער האט געזאגט דעם באוואוסטן ארויסזאג:
אפילו נאכן אויסגעפונען ווער זיין ביאלאגישער טאטע איז, ביי די 14 יאר, און זיין ארגינעלער נאמען, איז ער פארט געבליבן מיט זיין נאמען "דשעראלד פארד" און ער איז ווייטער געבליבן וואוינען אין מישיגען.
אויפשטעלנדיג די ש"ס פארטיי די ספרדים האבן זיך אפגעבריט פון דער באהאנדלונג פון די חרדישע אשכנזים צו זיי, האט מען זיך עקסטער גרופירט אין אויפגעשטעלט ש"ס "התאחדות הספרדים שומרי התורה" נאכן געווינען בענקלעך אין אסאך שטימען פאר די בירגערמייסטער ווי ירושלים און ניצחונות איבער אנדערע שטעט, האט דאס ערשטע מאל ש"ס צוגעלייגט זייער רשימה צום 11טן כנסת אין 1984, ווען דאס איז אונטער געשטיצט פון די תורה'דיגער פירער פון ש"ס און די ספרדים הרב עובדיה יוסף, און פון דעם ליטווישן גדול הרב שך,
שוין אין זיינע פריערע יארן האט זיך שוין אנגעזען זיינע טאלאנטן ביים ווערן מנהל אין ישיבת לב בנים און זיין א ראטסמאן אין גוש עציון, און באקומען סמיכה אין ישיבה וואו ער האט געלערענט.
ביים אריינגאנג צו דער תפיסה, איז אפגעהאלטן געווארן א מאסן ראלי מיט דער באטייליגונג פון צענדליגער טויזנטער, וואו אריה דרעי האָט אנטשולדיגט און אנטשולדיגט פאר הרב שך, ווייל ער האָט געוואלט פארגלייכן דעם קאָנפליקט און דעם רב'ס פלייסיקייט נאָך זיין אריינפיר אין דער יצחק ראַבין רעגירונג אין 1992, אין קעגנזאַץ צו הרב שך.
ווען ער איז געווען דער אויפגייענדער שטערן פון ש"ס, די ספרדישע פארטיי, אין כנסת, זייענדיג אן ענגערישער כנסת דעפוטאט ביז מ'האט אויף אים ארויפגעלייגט צוויי באשולדיגן, וועגן נעמען שוחד און וועגן כשר'ן געלט פאר מוסדות.
אזעלכע טענה'ן אז מדינת ישראל האט אים געוואלט זען אינדרויסן פון פובליק לעבן צוליב זיין ענגערישקייט, אנדערע טענה'ן אז ער האט אויסגעניצט זיינע רעכטן צו שטארק - וואס דאס האט צוגעברענגט ביז אים אריינשליידערן אין תפיסה.
אין א איבערראשנדן זיג האט ש"ס געווינען 4 בענקלעך אין כנסת ווען דער ערשטער אין דער רשימה איז הרב יצחק חיים פרץ אין איז געווארן אינערן מיניסטער, און דאס אלעס איז אדאנק די פלייסיקייט פון אריה דרעי ארומצוגיין אויפקלערן און איבעררעדן די ספרדים פאר ש"ס, און זייענדיג דער מזכ"ל פון ש"ס פארטיי.
אויך די משנה און מסכת אבות כאראקטיזירט אן אומפארגינער אלס "מדות סדום", ווי די משנה זאגט: שֶלִי שֶלִי וְשֶלָך שֶלָך זוּ מֶדַת סְדוֹם, טייטש: מיינס איז מיינס און דיינס איז דיינס דאס איז א מדה פון סדום.
גאט האט געשיקט צו אים די צוויי מלאכים וואס זענען געווען באזוכן ביי אברהם, זאלן אים ראטעווען און אים נעמען, זיך צו אויסבאהאלטן צו א דערביי נעבענדיגער שטאט מיטן נאמען צוער, וואס די שטאט איז אפגעשוינט געווארן נאר כדי צו ראטעווען לוט.
דער שטאט סדום איז לויט די היסטאריע פון די תורה געווען א שטאט ווי די איינוואוינער זענען געווען שלעכט, אומפארגינעריש און אומרעכטפארטיג איינעם צום אנדערן, לויט חז"ל האט מען דארט באשטראפט איינער וואס האט געטאן א געפעליקייט פאר א צווייטן.
ווי נאר לוט קומט אן קיין צוער האט גאט געלאזט אראפרעגענען שוועבל מיט פייער אויף סדום מיט נאך דריי דערנעבענדיגע שטעט, עמורה, אדמה און צבויים, וואס האט פארברענט און פארניכטעט די מענטשן.
וְהוּא אֶחָד וְאֵין שֵׁנִי לְהַמְשִׁילוֹ וּלְהַחְבִּירָה בְּלִי רֵאשִׁית בְּלִי תַכְלִית וְלוֹ הָעֹז וְהַמִּשְׂרָה בְּלִי עֵרֶךְ בְּלִי דִמְיוֹן בְּלִי שִׁנּוּי וּתְמוּרָה בְּלִי חִבּוּר בְּלִי פֵרוּד גְּדָל כֹּחַ וּגְבוּרָה.וְהוּא אֵלִי וְחַי גּוֹאֲלִי וְצוּר חֶבְלִי בְּיוֹם צָרָה וְהוּא נִסִּי וּמָנוּסִי מְנָת כּוֹסִי בְּיוֹם אֶקְרָא וְהוּא רוֹפֵא וְהוּא מַרְפֵּא וְהוּא צוֹפֶה וְהוּא עֶזְרָה בְּיָדוֹ אַפְקִיד רוּחִי בְּעֵת אִישַׁן וְאָעִירָה וְעִם רוּחִי גְּוִיָּתִי אֲדֹנָי לִי וְלֹא אִירָא בְּמִקְדָשׁוֹ תָּגֵל נַפְשִׁי מְשִׁיחֵנוּ יִשְׁלַח מְהֵרָה וְאָז נָשִׁיר בְּבֵית קָדְשִׁי אָמֵן אָמֵן שֵׁם הַנּוֹרָא.
עס זענען דא וואס פירן זיך צו זאגן דעם פיוט אויך נאכן דאווענען, און דער טעם דערפון זאגט דער מטה משה, אז אזוי ווי ביי יעדן סיום הייבט מען תיכף אן נאכאמאל די ערשטער משנה, אדער ביי תהילים איז איינגעפירט אז ווען מען ענדיגט זאגט מען נאכאמאל אשרי האיש, כדי נישט צו לאזן א מקום פארן שטן לקטרג, אזוי אויך ווען מען ענדיגט דאווענען הייבט מען תיכף צוריק אן אדון עולם.
דער טעם פארוואס מען זאגט דאס פארן דאווענען שטייט אין ספר מטה משה בשם ר' האי גאון, און ר' שרירא גאון, און פון ר' יהודה החסיד, אז ווער עס איז מכוון אין די ווערטער פון אדון עולם, וועט אפילו דער שטן זיין מיט אים בשלום און פארדעם זאגט מען דאס פארן דאווענען.
און ספר אמרי פנחס, זאגט ער דער טעם משמיה דגמרא ר' אליעזר האט געזאגט, ברכות כ"ח: וכשאתם מתפללים דעו לפני מי אתם עומדים, און אזוי ווי דער פיוט איז געשטעלט אויף ארויסצוברענגען גדלות הבורא, דערפאר איז געווארן איינגעפירט דאס צו זאגן פארן דאווענען.
אין סדורי פראג, איז די נוסח ביי אדון עולם ׳לבדו ״הוא״ ימלך נורא׳, שטומט טאקע נישט מיט׳ן יתד ושתי תנועות, אבער אזוי געפונט מען אויך אין נאך סידורים, און אויך צוגעברענגעט אין ערבי נחל, וכן נהוג בבאבוב.
א בקאנטער קאצקער ווארט איז דא אויף דעם, אז ווען א איד ענדיגט דאווענען זאל ער וויסען אז מיט זיין גאנצער עבודה וואס ער האט אראפגעלייגט ביים דאווענען, דאך האלט ער נאך ביי אדון עולם.
נאך דער געבורט פון די צווילינג הערט מען נישט פון שייקספיר ביז אין 1592 ווערט ער דערמאנט ביי דער לאנדאנער טעאטער סצענע, אחוץ איין מאל אין א פראצעסט אין וועסטמינסטער דעם 9טן אקטאבער 1589.
ניקאלאס רוי, שייקספיר׳ס ערשטער ביאגראף, דערציילט א סטראפארד לעגענדע אז שייקספיר האט געמאכט א ויברח פון דער שטאט קיין לאנדאן כדי מען זאל נישט קענען פראקורירן אים פאר גנב׳ענען הירשן פונעם לאקאלן פריץ טאמאס לוסי.
טייל 20סטער יארהונדערט אקאדעמיקער האבן פארגעשלאגן אז שייקספיר איז געווען אנגעשטעלט ווי א שולע־לערער דורך אלעקסאנדער האגטאן פון לאנקאשיר, א קאטוילישער פריץ וואס האט דערמאנט א געוויסן "וויליאם שייקשאפט" אין זיין צוואה.
אבער ס׳איז נישט קיין ראיות צו די מעשה׳ס נאר וואס מ׳האט איבערגעזאגט וועגן אים נאך זיין טויט , און שייקשאפט איז געווען א פארשפרייטער נאמען אין דעם לאנקאשיר געגנט.
שפילן די ערשטע ווערק פון שייקספיר זענען ריטשארד דער דריטער און די דריי טיילן פון הענרי דער זעקסטער, געשריבן אין די אנהייב 1590ער יארן ווען ס׳איז געווען פאפולער היסטראשיע דראמע.
ס׳איז אבער שווער צו דערגיין גענוי ווען שייקספיר האט געשריבן זיינע שפילן, און פון שטודיעס פון די טעקסטן איז משמע אז טיטוס אנדראניקואס, די קאמעדיע פון טעות׳ן, די דרעסירונג פון דער ארורה, און די צוויי מענער פון וועראנע געהערן אויך צו שייקספיר׳ס פריערסטער תקופה.
זיינע ערשטע היסטאריעס, וואס ציען שטארק אויף דער 1587 אויסגאבע פון ראפאעל האלינסהעד׳ס דברי הימים פון ענגלאנד, סקאטלאנד און אירלאנד, טון דראמאטיזירן די חורבנישע אויסקומען פון שוואכער אדער מושחתדיקער רעגירונג, און טייל טייטשן אפ אז פון דעם האט געשטאמט דער אנהייב פון דער טיודאר דינאסטיע.
די פריערע שפילן זענען געווען באאיינפלוסט פון די ווערק פון אנדערע עליזאבעטאנער דראמאטורגן, ספעציעל טאמאס קיד און קריסטאפער מארלוי, דורך די טראדיציעס פון מיטל־אלטער דראמע און דורך די שפילן פון סענעקע.
די קאמעדיע פון טעות׳ן איז אויך געווען באזירט אויף קלאסישע מאדעלן, אבער מ׳האט נישט געטראפן קיין מקור פאר ״די דרעסירונג פון דער ארורה״, אויבוואויל זי האט א שייכות מיט אן אנדער שפיל מיטן זעלבן נאמען וואס שטאמט אפשר פון א פאלקס־מעשה.
צווישן 1585 און 1592, האט ער אנגעהויבן א דערפאלגרייכע קאריערע אין לאנדאן ווי אן אקטיאר, שרייבער און טייל־אייגנטומער פון א שפיל־געזעלשאפט וואס האט געהייסן די ' , שפעטער באוואוסט ווי די ' .
אין 1596, א יאר פריער איידער ער האט געקויפט ״נייער פלאץ״ ווי זיין פאמיליע־הויז אין סטראטפארד, האט שייקספיר געוואוינט אין דער פאראפיע סט העלענס, בישאפסגייט, צפון פונעם טייך טעמז.
ביז אומגעפער 1608, האט ער געשריבן בעיקר טראגעדיעס, צווישן זיי האמלעט, אטעלא, קינג ליר, און מאקבעט, אלע גערעכנט צו זיי צווישן די שענסטע ווערק אין דער ענגלישער שפראך.
פריער פלעג מען ניצן א מאנאלאג איבערצגעבן אינפארמאציע וועגן א כאראקטער אדער א געשעעניש, אבער שייקספיר האט געניצט מאנאלאגן אויסצופארשן וואס ליגט אין קאפ פון א כאראקטער.
צווישן ה'שנ"ד ; 1594 - ה'שנ"ז ; 1597 האט שייקספיר אנגעשריבן א קאמעדיע מיטן נאמען "דער סוחר פון ווענעדיג", וואס איינער פון אירע פערסאנאזשן איז א ייד א מלווה בריבית.
אבער פון דער אנדערער זייט, זאגט מען, אז שייקספיר האט זיך קיין מאל נישט באגעגנט מיט קיין יידן, און פארקערט, זיין קאמעדיע קומט אפשלאגן קריסטאפער מארלוי׳ס שרעקלעכע אנטיסעמיטישע פיעסע - "דער ייד פון מאלטא".
די מאנאלאגן וואס אמעריקאנער ראמאניסט הערמאן מעלוויל האט געשריבן זענען נאכגעמאכט פון שייקספיר; זיין קאפיטאן אחאב אין מאבי-דיק איז א קלאסישער טראגישער העלד, אינספירירט פון קינג ליר.
ער איז געטויפט געווארן דעם 26טן אפריל און אזוי ווי דער שטייגער איז געווען דעמאלסט צו טויפן קינדער נאך זייער געבורט, איז אנגענומען צו זאגן אז ער איז געבוירן געווארן דעם 23סטן אפריל.
זיינע טראגעדיעס, קאמעדיעס און היסטארישע כראניקעס זייוען איבערגעזעצט געווארן כמעט אין אלע שפראכן, ביז היינט ווערן זיי געשטעלט אין טעאטערס איבער דער גארער וועלט.
די ארץ ישראל'דיגע חסידים וואס שטאמען אפ אריגינעל פון דער מוטער חסידות פירן זיך לויט די תקנות און גייען אנגעטוהן מיט דעם גאנצן ירושלימער לבוש, סיי מענער און סיי פרויען.
די מענער גייען מיט געשטרייפענע קאפטאנעס, האלבע הויזן מיט לאנגע זאקן (אינמיטן דער וואך שווארצע און שבת און יום טוב גייען זיי מיט ווייסע), ווייסע יארמולקע, און טראגען א שטריימל פון דער בר מצווה.
די פרויען שערן זיך אפ אינגאנצן די האר פונעם קאפ נאך דער חתונה (אזוי ווי ס'איז אנגענומען ביי חסידישע הויפן אפשטאמיג פון אונגארן, גאליציע און ראמעניע) טראגען א שווארץ טיכל, מיט ברייטע און נישט רעש'נדיגע קאלירטע קליידער און דיקע שווארצע שטרימף, אזוי ווי עס שטייט אין ספר התקנות וואס איז געשריבן געווארן דורך רבי אהרן ראטה.
געשיכטע און כאראקטערן פונעם הויף דער הויף איז געגרינדעט געווארן אין תשנ"ז דורך די וואס האבן זיך אפגעטיילט פון תולדות אהרן נאך דער פטירה פון זייער רבין רבי אברהם יצחק קאהן און געקרוינט זיין עלטערן זון רבי שמואל יעקב קאהן פאר זייער רבי.
די תריג מצוות זענען איינגעטיילט אין צוויי סארטן, די רמ"ח מצוות עשה קעגן די 248 גלידער פון א מענטש און די שס"ה מצוות לא תעשה קעגן די 365 אדערן פון דעם מענטש.
אין די ערשטע יאָרן פון זיין לעבן איז ער נישט געווען אזוי קאנסערוואטיוו, ער פלעגט טרינקען אסאך וויין ער איז אפילו אמאל געווארן ארעסטירט פאר דרייוון אלס שיכור, מען זאגט אז זיין פרוי האט אים דערפון אפגעוואוינט.
זיין פרוי לארע בוש איז גיט באקאנט אין די אמעריקאנער גאס, אפילו ווען בוש איז נישט פאפולער איז אבער זיין פרוי זייער פאפולער ביי יעדן, זי ווערט געזעהן ווי א ערנסטע צוריקגעצויגענע פרוי, זי איז געווען א לערערין אין א שולע און האלט זיך פאר אן עקספערט ווען עס קומט צו בילדונג.
בוש האט נאך 11טן סעפטעמבער 2001 אדאפירט א נייעם צוגאנג אין אמעריקא, וואס טייל רופן אן די בוש דאקטרין אז יעדע מדינה מוז זיך ארויסשעטלן אדער פרא אדער קעגן די אינטערעסן פון אמעריקא, דאס הייסט יעדער דארף זאגן צו איז ער א שונא אדער א גוטער פריינד, בוש האט אריינגעפירט אמעריקא אין א קריג קעגן די עקסטרעמע אראבער, אונטער אים איז אמעריקא אריין אין קריג אין אפגאניסטאן און אין איראק, אט די צוגאנג האט אים געשאפן אסאך שונאים, אבער ער לאזט נישט נאך פון זיינע פאזיציעס.
ער האט א נאמען אלס איינער וואס איז וויליג צו נעמען א שטעלונג אפענערהייט און זיך נישט דערשרעקן, אפילו ער ווייסט זיכער אז דאס וועט אים שאפן אסאך שונאים, און עס וועט אים זיין שווער, זיין טבע איז נישט צו אנטלויפן פון א פראבלעם, נאר זיך צו אדרעסירן דערצו און זעהן וואס ער קען טועהן דאס צו פארעכטען.
בוש איז געלאפן קעגן על גאר אין 2001 און איז דערקלערט געווארן דער געווינער נאך א לענגערן געריכט פראצעדור צו מען זאל איבערציילן די וואלן אין פלארידא, וואס בוש האט געווינען נאך דעם צווייטען מאל איבערציילן, מיט 537 שטימען, דער סופרים קאורט האט צו סוף געפסק'ענט אז מען דארף עס נישט איבערציילן.
ער איז פון די איינצעלע פרעזידענטן אין דער אמעריקאנער געשיכטע וועלכע זענען געווארן פרעזידענט אפילו זיי האבען באקומען ווינציגער שטימען פון דער אלגעמיינער באפעלקערונג ווי זייער קעגנער.
ער איז דער איינציגסטער וואס האט דערנאך מצליח געווען צו געווינען א צווייטן טערמין אפילו ער האט פארלארן די אלעמיינער באפעלקערונג שטימען און ער האט נאר געווינען מיט די עלעקטארעל וואלן די ערשטע מאל.
מיט די יארן איז די געגנט שטארק אנטוויקלט געווארן, און ס'געבויט געווארן דארט א שפיאטל פאר די עולי רגל, פארשטייט זיך אז די פלאץ איז פיל געווארן מיט פעדלער'ס וואס האבן אויסגעלייגט זייערע סחורות פאר די באזוכער.
אין 1858 איז די גאנצע געגנט פארקויפט געווארן פאר די רוסן און דעמאלט'ס איז די געגנט געווארן א פראכט מיט דער שענסטער קירכע, און א נייע שפיטאל, מיט נאך אסאך פלעצער ווי איינצושטיין, און א בנין פאר דעם קאנסול פון רוסלאנד, אויך א הערליכע געביידע וואס הייסט "בית סרגיי", וואס איז געבויט געווארן דורכן רוסישן פרינץ סערגיי, פאר די ארויפגעקוקטע פערזענליכקייטען פון רוסלאנד וואס קומען באזוכן.
היסטאריע צו קענען אקאמאדירען די קאטוילישע עולי רגל און לייזן די פראבלעם פון די געברויכן וואס קומען מיט מיט די עולים ווי שיצונג, שלאפן, קירכעס, עסן, א.ד.ג.
האבן די קאטוילישע ארגאניזאציעס צוגעשטעלט קרעטשמעס ווי מ'רופט עס, ווי ס'האט שטארק געכאפט איז די געגנט ווי מ'האט צוגעשטעלט פאר די פערד און וועגענער ווי צו איינשטיין, און א קירכע אויפ'ן פלאץ, מערסטנ'ס פאר רוסישע, און די נאמען "מגרש" הרוסים איז וויבאלד דארט האבן צוויי מיליטערן זיך געגרייט צו אטאקירן ירושלים, און די טערקישע האבן דארט געהאט א מיליטערישע באזע,
איינער פון די אנטשאלטן איז געווארן א תפיסה אין די צייטן פון בריטישן מאנדאט, אסאך אונטערגרונט מעמבער'ס זענען דארט געזיצן, און אין 1947, ווען די בריטישע האבן שטארק פארסירט די אונטערגרונט באוועגונג, זענען 6 פון די תפיסה פארמשפ'עט געווארן צום טויט.
4 האט מען טאקע געהרגעט נאכן אריבערפירן קיין עכו תפיסה, ווען 2 האבן זיך גענומען דאס לעבן דורך א גראנאט וואס איז געשווערצט געווארן דורך דעם רב וואס איז זיי געקומען באזוכן, היינט איז די פלאץ א מוזיי פאר יענע צייטן מיט אונטערגרונט באוועגונגען.
און הורדוס'ס צייטען זענען 162 אזעלכע ריזיגע שטאנגען אריינגעפלאנצט געווארען און ירושלים און ליכט פון די גראנדיעזע בויעונגען דעמאלט'ס, היינט ליגט עס נעבען די פאליציי סטאנציע מיטן ירושלמי'דיגע נאמען עוג'ס פינגער .
רוב געגנט איז פארקויפט געווארן אין די 1950ער יארן פאר מדינת ישראל, וואס האט אלעס איבערגעגעבן פאר פשטאטישע און פעדעראלע ביוראען, געריכטן, די פאליציי סטאנציע.
ביי די אויסברוך פון דער ערשטער וועלט מלחמה אין 1914, און צוליב די איבערקערעניש אין רוסלאנד ווערענדיג קאמוניסטיש, האט זיך די געגנט ווי כמעט ליידיג געווארען.
ווערסיעס פון עס זענען היינט דא צוויי ווערסיעס פון אין באניץ, ווערסיע 4 און ווערסיע 6, עס איז דא אסאך חילוקים אין די צוויי, און צוליב דעם וואס ווערסיע פיר ווערט מער באנוצט איז ווען מען זאגט סתם מיינט דאס ווערסיע פיר.