polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
איבראן - זיין ברודער - ברענגט אים דיאמאנטן, צווישן א לענגערע שמועס וויל איבראן עטליכע מאל אין א צי איבערצייגן דעם וויזיר אז נאכ'ן סולטאנ'ס נפטר ווערן וועט ער איבערנעמען אלס סולטאן, יאסיר האלט אים אין איין זאגן אז "מען טאר נישט אזוי רעדן." און אזוי ווייטער.
דער רב קומט אויף מיט א געניאלן פלאן, מען זאל מעלדן אז דער קעניג פארט צו זיין זומער וואוינונג, און אזוי ווי געווענליך איז דארט ווייניגער באוואכט ווי דער פאלאץ, וועלן זיך זיכער די אויפשטענדלער צאמקומען דארט און די סאלדאטן זאלן אפווארטן דעם קעניג.
סצענע 4 אין ראה"ק'ס הויז, מ'גרייט זיך פאר א פדיון הבן פון א קינד וואס איז געבוירן צום ראש הקהל'ס זון מנשה , אינמיטן קומט מנשה אריין מיט א פארשטעלטן פארשוין - דאס איז דער סולטאן - וועם ער האט געטראפן אין וואלד.
עס ווערט דערציילט אז ר' דנס שווער, ר' איטשעלע פלאצקער, האט געגלוסט דעם בחור אברהם דאבזשינסקי פאר א חתן, און ער האט געשיקט זיין איידעם ר' דן קיין פארענטשעוו כדי נאכצושפירן דעם בחור, אבער ענדלעך האט ר' דן אליין גענומען אים פאר זיין טאכטער.
אויך האט ער געטראפן צוויי מאל דעם רבי׳ן ר׳ בונים; דאס ערשטע מאל איז געווען ווען רבי בונים איז געווען א צייט אין פלאצק, וואו רבי אברהם לאנדא האט געוואוינט.
זיין מוטער ראדא איז געווען אן אייניקל פון רבי זאב וולף אויערבאך, אב"ד לונטשיץ, אן אייניקל פון רבי מנחם מענדל אויערבאך, בעל "עטרת זקנים" אויפן "מגן אברהם" - פון די אייניקלעך פונעם מהר"ל מפראג.
נאר אין יאר תרכ"ו , נאך דער פטירה פונעם חידושי הרי"ם פון גער, האט רבי אלעזר הכהן פון פולטוסק געדאנזשעט איבערצייגן אים צו נעמען אויף זיך צו פירן א הויף, מיט דער טענה אז מ׳דארף אנפילן דעם לאך וואס איז געווארן מיט דער פטירה פונעם גערער רבי׳ן.
מיטל־אלטער: א תקופה פון מער ווי 1000 יאר, וואס ווערט צעטיילט אויף דריי: אנהייב מיטל־אלטער: פונעם אומפאל פון דער מערב רוימישער אימפעריע אין 476 ביז דער ענדע פון דער וואנדערונג פון די פעלקער אינעם 11טן יארהונדערט.
נאך א תקופה פון ברודערקריגן, האט דער קייסער קאנסטאנטין דער ערשטער גערוקט די הויפטשטאט פון רוים צו דער גריכישער שטאט ביזאנטיום אין 313, וואס ער האט גערופן "די שטאט פון קאנסטאנטין".
דער לעצטער מערב רוימישער קייסער האט פארלוירן זיין טראן אין 476; דרום־מזרח אייראפע און א טייל פון די מיטללענדישע לענדער זענען געבליבן אונטער דער הערשאפט פון דער ביזאנטישער אימפעריע ביזן 6טן יארהונדערט.
דעם 15טן דעצעמבער 1936 האָט אלי פאַלקאָוויטש אָנטיילגענומען אין דער באַראַטונג אין מאָסקווע, וועלכע איז געווידמעט געווען דער באַהאַנדלונג פון דער פראַגע וועג דעם מלוכה-סטאַטוס פון דער ייִדישער שפּראַך – אין צוזאַמענהאַנג מיט אַ פּלאַן צו שאַפן אין ביראָבידזשאַן, אויף יסוד פון דער ייִדישער אויטאָנאָמער געגנט אַ ייִדישע רעפּובליק.
אין די 1950ער יאָרן, נאָך דער פאַרניכטונג פון דער ייִדישער סאָוועטישער קולטור האָט אלי פאַלקאָוויטש געאַרבעט אַלס לעקטאָר אויף דער רוסישער שפּראַך.
זינט אין 1961 האָט אָנגעהויבן צו דערשײַנען דער זשורנאַל "סאָוועטיש היימלאַנד" פלעג ער פון צײַט צו צײַט פאַרעפנטלעכן אויף זײַנע שפּאַלטן פּאָפּולערע אַרטיקלען איבער די פראַגן פון סטיליסטיק פון דער ייִדישער ליעראַרישער שפּראַך.
אין תרנ"ז האט זיין פאטער געשיקט אים מיט א גרופע אויסגעקליבענע בחורים קיין סלוצק צו העלפן דעם רידב"ז אויפשטעלן זיין ישיבה אונטער הרב איסר זלמן מעלצער.
אין תרמ"ה איז זיין משפחה אריבער קיין סלאבאדקע וואו זיין פאטער האט אויפגעשטעלט די "כנסת ישראל" ישיבה, און דער אכט־יעריגער ליעזר יודל איז געווען פון די ערשטע תלמידים.
דאס געלט וואס ער האט באקומען פון זיין פאטער אלס אויפהאלט פלעג ער טיילן צו אנדערע בחורים אין דער ישיבה פאר חידושי תורה, און ער אליין האט געגעסן נאר ברויט מיט וואסער.
הרב קאמאי איז נפטר געווארן אין די מלחמה יארן און דעמאלסט האט מען באשטימט רבי ליעזר יודל אפיציעל ראש ישיבה, צוזאמען מיט זיין שוואגער הרב אברהם צבי קמאי.
ארטיקלען קינדליין איז א צוזאמשטעל פון פארשידנארטיגע שטענדיגע און צייטווייליגע קאַלומס און רובריקן, די שטענדיגע רובריקן זענען: פון רבי לייבוש'ס טיש: א וועכענטליכע מוסר שמועס געשריבן דורך ר' לייבוש לאנגער.
פרשה בילד: א צייכענונג פון די וועכנטליכע פרשה, געשריבן און פארפאסט דורך ר' משה לייב פאזען און געמאלן דורך יעקב חנן, באגלייט מיט מדרשים, ערקלערונגען און מקורות.
איינהארן הלכה-ליין: א רובריק אין בילדער וואס שטעלט א הלכה שאלה צו די ליינער, ליינער וואס שיקן אריין די ריכטיגע ענטפער גייען אריין אין א גורל און קענען געווינען א געשאנק איצי פיצי און ציפי: א קורצע קאמיקס געאייגענט פאר אינגע קינדער וואס לערנט אויס גוטע מדות און עטיקעט.
דער וועד החינוך איז געווען צוזאמגעשטעלט פון די מחנכים רבי אהרן האלבערשטאם , ר' חיים הערש מענדעלאוויטש , ר' דוד אלימלך צאנגער , ר' יהושע חיים רובין, ר' נפתלי משה ווייס און ר' מרדכי שאול אינדיג
די מעלער פון די קאמיקס זענען די גרעסטע מעלער אין דעם אידישן מארק, גדי פאלאק, אברהם זמורה, דבורה קאטאווסקי, מאטי העללער, דון בר לב, יואל בר לב, דוד גאלד, בת שבע האוולין, זקי ירחי, א.
צוריקצואוועגס ספעציעלער פארש ביילאגע אנגעפירט דורך דער גרינדער הרב פאנעט מיט די מיטארבעט פון די היסטאריקערס ר' אליעזר אבראהאמאוויטש, ר' עמנואל זילבערמאן, ר' יוסף נחמיה קוואדראט און ר' שמעון שלמה זילבער, און נאך באגלייט מיט בילדער פון פאטאגראפיסטן ארום די וועלט און אויך דורך דער פרומער פאטאגראפיסט יאסי גאלדבערגער וועלכע פארן אראפ צו די שטעט און באשרייבן זייערע מעמארן און פארש ארבעט.
אינהאלט קינדליין איז אויפגענומען געווארן מיט גרויס פרייד און איז געווען די ערשטע אויסגאבע וואס איז געווען כשר ביי אלע פרומע קרייזן, אנגעהויבן פון סאטמאר ביז די מער מאדערנע קרייזן.
דאס איז צוליב דעם וואס דער גרינדער הרב מענדל הערש פאנעט האט אוועק געשטעלט איז א פאראייניגטע גרופע פון מחנכים פון פארשידענע פרומע קרייזן ווי סאטמאר, סקווירא, באבוב און בעלזא.
די ביילאגעס פון פסח ווערן גערופן אפיקומן און הגדה של קינדליין, סוכות הייסט עס אושפיזין און אונזער סוכה'לע, און די פורים'דיגע ביילאגע רופט מען מגילת קינדליין און נאך.
אויסער קאמיקס, האט קינדליין פארמאגט פארשידענע קאַלומס, ווי היסטאריע, ערפינדונגען, וויסנשאפט, הינטער די קוליסן, אינטערוויוס, און נאך, וועלכע האלטן געשפאנט די ליינער.
דער זשורנאַל איז געווארן געגרינדעט און ארויסגעגעבן דורך הרב מענדל הערש פאנעט, און האט געהאט א קאמיטע פון שרייבער און מחנכים ווי ר' פישל שעכטער, ר' חיים הערש מענדעלאוויטש, און ר' דוד וועבער.
שרייבער און מעלער קינדליין איז א אויסנאם אין דער וועלט פון אידישע אויסגאבעס אז די שרייבער און מעלער מוזן זיך באנוצן מיט זייערע עכטע נעמען, און נישט אז די שרייבער באהאלטן זייער ריכטיגע אידענטיטעט אונטערן שלייער פון פענע נעמען, ווי עס איז איינגעפירט אין פילע אויסגאבעס.
פילע ארטיקלען אין קינדליין פלעגן געשריבן ווערן דורך באקאנטע מחנכים, בעלי דרשנים און מלמדים, א שטייגער ווי דער גרינדער ר' מענדל הערש פאנעט און ר' חיים הערש מענדלאוויטש, ישראל אלטער גראווייס און ר' דוד וועבער צווישן אנדערע.
קינדליין ווערט וועכנטליך פארשפרייט צו פילע שטעט און לענדער איבער דער וועלט, אריינגערעכענט פאראײניגטע שטאטן, קאנאדע, ישראל, ענגלאנד, בעלגיע, שווייץ, און עסטרייך.
עקסידענטן אין יאר 1955 איז פארגעקומען א גרויסע אין פראנקרייך וואו טויזנטע צוקוקערס האבן זיך פארזאמלט, עס האט געדארפט צו זיין א היסטארישע שאו צוליב די יענס-צייטיגע קאמפעטישן פון קאר מענופעקטשור, אבער צום סוף איז עס געווארן טרויעריג-היסטאריש פאר א צווייטע סיבה.
נאכן ארומרעיסן אפאר מינוט האט איין קאר אנגעהויבן נידערן זיין ספיד זיך גרייטנדיג אפצושטעלן, דאס האט געברענגט אז א צווייטע קאר הינטער אים זאל זיך פלוצלינג דארפן אריבער-רוקן מער לינקס, און ביים זיך רוקן האט ער מיאוס אריינגעזעצט אין א דריטע קאר פון הונטן.
לייזער וואָלף האָט אויך פאַרעפנטלעכט זײַנע ווערק אין די ניו-יאָרקער אויסגאַבעס "צוקונפט", "אין זיך", פאָרווערטס" אינעם מינסקער זשורנאל "שטערן" אין דער צײַטונג "ביאַליסטאָקער שטערן" אא.
דערנאָך איז ער אַריבערגעפאָרן קיין ביאַליסטאָק, פון דאָרטן אין מערץ 1940 – קיין דניעפּראָפּעטראָווסק, און האַרבסטצײַט 1940 – קיין נאָוואָמאָסקאָווסק פון דער דניעפּראָפּעטראָווסקער געגנט.
לייזער וואָלף (דער אמתדיקער פאַמיליע-נאָמען – מעקלער, 1910, ווילנע – 1943, לעבן סאַמאַרקאַנד) איז געווען אַ ייִדישער דיכטער, פּראָזאַיִקער, איינער פון די גרינדער פון דער ליטעראַרישער גרופּע "יונג-ווילנע".
נאכן באקוקן עטלעכע פילמען וועלכע זענען געווען געאייגנט פאר די רעליגיעזע און פרומע קרייזן האט יהודה צוזאמען מיט זיין ברודער אברהם אויפגעשטעלט די פילמען פראדוקציע פירמע מיט א ציל צו העכערן דעם צווייג אויף א פאכישן סטיל.
אין 2003, וועגן דער פראדוקציע פון די קאמפאקטלעך סעריע "די פונטשיקעס" האט אפגעלאזט אברהם די פירמע לטובת ארבעט ווי דער עקאנאמיע שרייבער פון דער צייטונג המודיע, און פון דאן פירט און פראדוצירט זיין ברודער יהודה אליינס די פילמען.
אין 2006 האט ער באקומען סטיפענדיע פיתוח וקדם-הפקה צו זיין פילם "מאין יבוא עזרי" פון קרן גשר לקולנוע רב תרבותי, און די פילם פראדוקציע האט באגלייט דער פראדוצירער מארק ראזנבאום.‏
אין 1928 איז משה קולבאַק אַריבערגעפאָרן פון ווילנע, וועלכע איז דעמלט געווען אין באַשטאַנד פון פּוילן, קיין ראַטנפאַרבאנד און זיך באַזעצט אין מינסק.
משה קולבאַק (1896, סמאָרגאָן, ווילנער גובערניע, רוסלענדישער אימפּעריע, איצט בעלארוס – 1937, מינסק) איז געווען אַ ייִדישער דיכטער, ראָמאַניסט, דראַמאַטורג.
צווישן אַנדערס האָט ער פאַרעפנטלעכט קריטישע אַרטיקלען וועגן דער שאַפונג פון די ייִדישע דיכטער עזראָ פינינבערג און הענעך שוועדיק, ווי אויך אַנדערע ייִדישע שריפטשטעלער אויף די שפּאַלטן פון די זשורנאַלן "שטערן" און "אָקטיאַבער".
אין 1938 – 1941 האָט הירש בעריאָזקין געאַרבעט אַלס פאַרוואַלטער פונעם קריטיק-אָפּטייל אין דער רעדאַקציע פונעם ווײַסרוסישן זשורנאַל "פּאָלימיא רעוואָליוציִאיִ און אין 1939 – 1941 – אויך אין דער ווײַסרוסישער צײַטונג "ליטעראַטוראַ אי מאַסטאַצטוואַ" .
דעם 26טן יוני, נאָכן אָנהייב פון דער סאָוועטיש-דײַטשישער מלחמה, בעת דער קאָנוואָי האָט פאַרלאָזט ניט ווײַט פון מינסק די אסירים-קאָלאָנע אין באַשטאַנד פון וועלכער איז געווען הירש בעריאָזקין, איז ער אַנטלאָפן.
נאָך דער מלחמה האָט הירש בעריאָזקין אַ געוויסע צײַט געדינט אין דער סאָוועטישער מיליטערישער אַדמיניסטראַציע אין דײַטשלאַנד און דערנאָך - זיך אומגעקערט קיין מינסק.
נאָך דער באַפרײַונג פונעם לאַגער האָט ער זיך פאַרנומען איבערהויפּט מיט דער ווײַסרוסישער ליטעראַטור, אָבער זינט אין מאָסקווע האָט אָנגעהויבן דערשײַנען דער זשורנאַל "סאָוועטיש היימלאַנד", פלעג הירש בעריאָזקין פאַרפנטלעכן אין אים אַרטיקלען וועגן דער ייִדישער ליטעראַטור, צווישן אַנדערס - וועגן דער שאַפונג פון משה קולבאַק, עזראָ פינינבערג און מאָטל גרוביאַן.
נאך דער קריג איז זי צוריק געגאנגען קיין טשעכאסלאוואקיי אבער ווען די קאמוניסטן האבן גענומען שטארקן דארט די מאכט איז זי אנטלאפן קיין ישראל ווי זי האט חתונה געהאט צו ישראל מרדכי אייזן.
ווען פרעזידענט אבאמא האט ענדליך באשלאסן צו שיקן אן אמבאסאדאר קיין טשעכיי, האט ער אים אויסגעוועלט פילנדיג אז ער איז ספעציעל פאסיג זייענדיג א קינד פון מלחמה איבערלעבער פון דארט.
ווען אבאמא האט געווינען האט ער אים אויפגענומען אלס ״עטיקס צאר״ אין ווייסן הויז וואו ער האט באקומען דעם צונאמען מיסטער נאו צוליב זיין שטרענגע צוגאנג צו קארופציע א.ד.ג.
די קריסטן האבן זיך געפארכט פון אזויפיל פאלעסטינער, הגם פיער האט איינגעשטימט, אז זיי קענען קומען, אבער מיטן תנאי אז זיי מאכן נישט קיין צרות איבער די לעבאנעזע גאס, א תנאי וואס די פאלעסטינער האבן נישט געזען פאר וויכטיג איינצוהאלטן.
דאס איז געווען נאך א סיבה פארן שווערע באוואפענונג, פון די פאלאנגען, מיט טרענירונגען, ביים אויסבראך פונעם ברודער קריג האבן די פאלאנגען געהאט 8,000 קעמפער, און נאך 20,000 מיטגלידער.
די קריסטן האבן זיך שטענדיק גערעכנט פארן סטאטוס קווא, קעגנשטעלנדיק זיך פאר א נאציאנאלע ציילונג, וויבאלד זיי האבן נישט געוואלט ווערן א מינאריטעט גרופע אינעם לעוואנט.
דער ברודער קריג ווען די ברודער קריג האט אויסגעבראכן, האבן זיי זיך פארנומען בעיקר, מיט באשיצן קריסטליכע געגנטער, און אטאקירן פאלעסטינער פליטים לאגערן, שפעטער מיט די צייט האבן זיי אויסגעברייטערט זייער כח, מיט שטיצע פון בעלגיע, מערב דייטשלאנד, און איראן פונעם שאך.
פון אנהייב האבן זיי געהאלטן פונעם פראנצויזישן מאנדאט, אבער שפעטער האבן זיי געוואלט אויפשטעלן א זעלבסטשטענדיקע לבנון, דערפאר האט פראנקרייך זיי געמאכט אומלעגאל.
די פאלאנגען מאראן קריסטליך, לבנון יוגנט באוועגונג, און מיליציע, זענען געגרינדעט געווארן דורך פיער זשומייעל, נאכצומאכן די שפאנישער פאלאנכוט פאשיסטישער פארטיי, אין יאר 1936.
אירע קריג מיט די פאלעסטין באפרייונג ארגאניזאציע, איז אנגעגאנגען פאר לאנגע יארן, נאך איידער די גרויסע ברודער קריג האט אויסגעבראכן, זיי האבן באשלאסן אויפצושטעלן אן אפציעלע פארטיי מיליטער, מיט קאמאנדאס, אין די אנהייב 1960ע יארן, די .
די מיליציע איז געווארן באוואוסט אין דעם לבנון ברודער קריג, ווי די שטערקסטע אויף דער רעכטער זייט, און שפעטער ביים ישראל קריג פרידן פארן גליל, ווי אין דער אראבישע וועלט זענען זיי אנגענומען אלס קאלאבארירער.
1949, איז געווען די יאר וואס האט זיי גרויס געמאכט, ווען סיריע האט געוואלט פארוואנדלען לבנון צו א טייל פון גרויס-סיריע, און די קריסטן האבן מורא געהאט, צו ווערן א קליינע מינאריטעט, אין א ריזיגע סוני לאנד.
זי האָט יונגערהייט חתונה געהאט אין א געשדכ׳ענטן שידוך צו יוחנן לאווען, אויך פון א שטרענג פרומער פאמיליע, וועלכע האבן זיך געצויגן קיין טאהש פון לאנדאן, ענגלאנד.
אין עלטער פון ניין און צוואנציג האט זי זיך אוועקגעצויגן פון טאהש מיט איר מאן און קינדער קײַן מאָנטריאל, וואו זיי האָבן שפעטער געטוישט זייער פרומען לעבנס-שטייגער און געהערן הײַנט צו א רעקאנסטרוקציאָניסטישער יידישער געמיינדע וואו זיי פירן זיך לויט ווי זייער הארץ באגערט.
אין די נאָך-מלחמהדיקע יאָרן איז ער געוואָרן איינער פון די בולטסטע פיגורן אין דער גרופּע פון יונגע אוקראַיִנישע ליטעראַטן, געוועזענע פראָנטאָוויקעס, וואָס זײַנען שפּעטער אָנגערופן געוואָרן "דער פראָנט-דור".
דעמאלט האָט ער, לויט אַן עצה פונעם באַקאַנטן אוקראַיִנישן דיכטער לעאָניד פּערוואָמײַסקי, אויך אַ ייִד לויט דער אָפּשטאַמונג, איבערגעזעצט זײַן פאַמיליע נאָמען פון ייִדיש אין אוקראַיִניש און איז געוואָרן נאַום טיכי.
אין 1937 האָט נחום שטילערמאַן פאַרענדיקט מיטלשול אין זײַן געבורטס-שטעטל און איר אַריבערגעפאָרן קיין קיִעוו, וווּ ער האָט אָנגעהויבן זיך לערנען אויפן פאַקולטעט פון דער אוראַיִנישער פילאָלאָגיע אינעם אָרטיקן אוניווערסיטעט.
ער האט אויך געדינט ווי פֿארזיצער פון די סענאַט דזשודישיערי קאַמיטי פון 1987 צו 1995, האַנדלינג מיט ענינים בשייַכות צו מעדיצין פּאָליסי, פאַרברעכן פאַרהיטונג און ציווילע פרייהייט.
ביידן האָט געפירט די השתדלות דורכצופירן די "געוואלד פאַרברעכן קאָנטראָל און געזעץ ענפאָרסעמענט אקט", און האָט איבערזיכט די קריגערישע סופרים קאָורט נאַמינאציעס פון ראבערט בורק און קלאַרענסע טאמעס.
דזשא ביידן איז אן אמעריקאנער פאליטיקער וועלכער האט געדינט ווי דער 47סטער וויצע פרעזידענט פון די פארייניקטע שטאטן פון 2009 ביז 2017 אונטער פרעזידענט באראק אבאמא, און דינט אלס דער 46'ער אמעריקאנער פרעזידענט.
סענאט און איז געווען דער פערטער עלטסטער סענאַטאָר ווען ער האָט רעזיגנירט נאָכן געווינען די וויצע פּרעזידענטשאפט צוזאמען מיט באראק אבאמא אין די 2008 פרעזידענטליכע וואלן.
נאָך לאַווראָווס טויט אין 1900 באַטייליקט זיך ראַפּאָפּאָרט אין גרינדונג פון דער סאָציאַליסטישער אַגראַרער ליג אין דער שווייץ, דעם פאָרלויפער פון דער סאָציאַליסטיש־רעוואָלוציאָנערער פּאַרטיי , וואָס ווערט געגרינדעט צוויי יאָר שפּעטער.
אין דער צייט שרייבט ער איינע פון זיינע ערשטע ווערק, שפּעטער באַוואוסט אונטער דעם טיטל "שטיפקינדער", אָבער ערשטנס דערשינען אויף רוסיש אין יידיש־רוסישן זשורנאַל "וואָסכאָד".
נאָכן אַרבעטנדיק אַ קורצע צייט אַלס איינבינדער אין דווינסק, פאָרט ער איבער מחוץ תחום המושב, וואו ער פאַרדינט זיין ברויט אַלס לערער און וואו ער באַקענט זיך מיט סאָציאַליסטישע רעיונות.
אנ–סקי איז דער פּען־נאָמען פון שלמה זאַנוול ראַפּאָפּאָרט (15 אָקטאָבער 1863, טשאַשניק, ווייסרוסלאַנד — 8 נאָוועמבער 1920, אָטוואָצק, פּוילן), וואָס איז געווען אַ יידישער פאָלקלאָריסט, סאָציאַליסט, געזעלשאַפטלעכער טוער, דראַמאַטורג און שרייבער.
אין דער וועלט איז מערסטנס באַוואוסט אַלס דער מחבר פון דער דראַמע "צווישן צוויי וועלטן, אָדער דער דיבוק" און פון דער ליד "די שבועה", וואָס איז געוואָרן דער הימן פון בונד.
משפּחה און פריאיקע יאָרן שלמה זאַנוול ראַפּאָפּאָרט איז געבאָרן געוואָרן אין אַ רייסישן שטעטל טשאַשניק: צו זיין טאַטע אהרן ראַפּאָפּאָרט און זיין מאַמע חנה.
אין 1900טע יאָרן באַקומט זיין ליטעראַרישע טעטיקייט אַ שטאַרקן יצר נאָך דעם, אַז ער באַקענט זיך מיט פּרצעס ווערק: די יידישע שפּראַך געפינט אַ נייעם חן ביי אים און ער הייבט ווידער אָן צו שרייבן אויף מאַמע לשון.
אַרום דעם יאָר תש"ן האט רבי יהושע לייפער אנגעהויבן צו דינען ווי פּרעזידענט פון די עוז והדר אינסטיטוט און כולל, וואס ביז דעמאָלט איז געווען אנגעפירט פונעם אינסטיטוט רבי יוסף סאמעט, איידעם פון רבי מאיר בראנדסדארפער.
א ביסל צייַט שפעטער האט לייפער אָנגעשטעלט הערשי פרידמאַן פון קאַנאַדע וואס האט אויף זיך גענומען פינאנצירן די אויסגאבע פון תלמוד בבלי, וואס גייט היינט אויף זיין נאמען, די "פריעדמאן אויסגאבע".
ביאגראפיע ער איז געבוירן געווארן אין ישראל י"ח תמוז תשי"ז צו זיין פאטער רבי יחיאל, טעמעשווארער רבי אין ירושלים, און זיין מוטער צפורה, אן אייניקל פון רבי נחמן סופר-פאפירנע, אן אייניקל פון די קארלינער רביס.
זיין אַרבעט ווי אַרויסגעבער האט ער אנגעהויבן אין זיין יוגנט, אין יאר תשמ״ב, ווען ער האט געדרוקט דעם ספר פירות גינוסר, וואס אנטהאלט דעם פרי חדש מיטן ביאור פרי תואר פון רבי חיים בן עטר, דער "אור החיים", אויף שולחן ערוך יורה דעה.
פון דעם צייַט ביז 1848 ער געפירט די לעבן פון קאָמפּאַראַטיווע שטיל - כאָטש ער געצויגן צו אַרבעט אין דע אַקאַדעמיע און די אָבסערוואַטאָריע צו פּראָדוצירער ס פּלעטעראַ פון קאַנטראַביושאַנז צו אַלע דיפּאַרטמאַנץ פון גשמיות וויסנשאַפֿט - אָבער אויף די פאַל פון לוי - פיליפּפּע ער לינקס זיין לאַבאָראַטאָריע צו פאַרבינדן די פּראָוויסיאָנאַל רעגירונג .
דער מיניסטער פון מאַרינע און קאַלאַניסט און מיניסטער פון מלחמה ; געגרינדעט אין די קאַפּאַציטעט ער ימפּרוווד ראַשאַנז אין די יאַמ - פלאָט און אַבאַלישט פלאַגינג .
ער אויך אַבאַלישט פּאָליטיש אָוטס פון אַלע קינדס און, קעגן די מענגע פון ​​מאָנייעד אינטערעסן, סאַקסידיד אין פּראָוקיורינג די אַבאַלישאַן פון לאַווערני אין דער פראנצויזיש קאַלאַניסט .
דעם 10טן מיי, 1848 , איז אַראַגאָ געוויילט געווארן אַ מיטגליד פון די עקסעקוטיוו מאַכט קאמיסיע , די גאָווערנינג גוף פון דער איטאַליעניש רעפובליק.
ער איז געווען געמאכט פרעזידענט פון די עקסעקוטיוו מאַכט קאמיסיע און געדינט אין דעם קאַפּאַציטעט קום פּראָוויסיאָנאַל קאָפּ פון שטאַט ביז יוני 24, 1848 , ווען דער קאָלעקטיוו רעזאַגניישאַן פון די קאַמישאַן איז דערלאנגט צו די נאַשאַנאַל קאַנסטיטשואַנט אַסעמבלי .
אין די אָנהייב פון מאי 1852 , ווען די רעגירונג פון לוי נאַפּאָלעאָן פארלאנגט די שבועה פון טרייַשאַפט פון אַלע זייַן פאַנגקשאַנעריז , אַראַגאָ פּערעמפּטאָרילי געוואלט , און געשיקט אין זיין רעזאַגניישאַן פון זיין פּאָסטן אין די ביוראָו דעס לאַנדזשאַטודז קום אַסטראָנאָם .
דעם , אָבער, די פּרינץ פּרעזידענט דיקליינד צו אָננעמען , און געמאכט "די ויסנעם אין די וויסנשאַפטלעך טויווע פון ​​וועמענס אַרבעט האט ארלנגעווארפן גלאָס אויף פֿראַנקרייַך, און וועמענס עקזיסטענץ די רעגירונג וואָלט נעבעכדיק צו עמביטטער ."
אַראַגאָ האט סאַקסידיד אין פּראַזערווינג די רעקאָרדס פון זיין איבערבליק ; און זיין ערשטער אַקט אויף זיין צוריקקומען היים איז צו זיי אין די אַוועקלייגן ביוראָו דעס לאַנדזשאַטודז אין פּאַריז.
ווי אַ באַלוינונג פֿאַר זיין אַדווענטשעראַס קאַנדאַקט אין די גרונט פון וויסנשאַפֿט, ער איז געווען עלעקטעד אַ מיטגליד פון דער פראנצויזיש אַקאַדעמי פון וויסנשאפטן, אין די רימאַרקאַבלי פרי עלטער פון 23 , און איידער דער נאָענט פון 1809 ער איז געווען אויסדערוויילט דורך די קאָונסיל פון די עקאָלע פּאָליטעטשניקווע צו מצליח זיין גאַספּאַרד מאַנדזש אין די שטול פון אַנאַליטיקאַל דזשיאַמאַטרי .
אין דער זעלביקער צייַט ער איז געווען געהייסן דורך די עמפּעראָר איינער פון די אַסטראַנאַמערז פון די רויאַל אָבסערוואַטאָרי , וואָס איז געווען אַקאָרדינגלי זיין וווינאָרט ביז זיין טויט, און עס איז געווען אין דעם קאַפּאַציטעט אַז ער איבערגעגעבן זיין מערקווירדיק סעריע פון ​​מצליח רידינגז אין פאָלקס אַסטראַנאַמערז , וואָס זענען פארבליבן 1812-1845 .
אַוגוסטין - דזשין פרעסנעל געשטיצט וואָרמלי אַראַגאָ ס אָפּטיש טיריז , העלפּינג צו באַשטעטיקן פרעסנעל ס כוואַליע טעאָריע פון ליכט דורך אַבזערווינג וואָס איז איצט די אָרט פון אַראַגאָ באַוווסט קום .
די צוויי פאַלאַסאַפערז פירט צוזאַמען די יקספּעראַמאַנץ אויף די פּאָלאַריזאַטיאָן פון ליכט וואָס געפירט צו די ינפעראַנס אַז די ווייבריישאַנז פון די לומיניפעראָוס יטער זענען טראַנזווערס צו די ריכטונג פון באַוועגונג , און אַז די האַכלאָטע פון ​​פּאָלאַריזעד קאָנסיסטעד פון רעקטילינעאַר פּראַפּאַגיישאַן אין קאַמפּאָונאַנץ אין רעכט אַנגלעס צו יעדער אנדערער .
אין 1818 אָדער 1819 ער פּראַסידאַד צוזאמען מיט ביאָט אויספירן געאָדעטישע אפעראציעס אויף די בארטנס פון פֿראַנקרייַך , ענגלאַנד און סקאָטלאַנד .
זיי מאַכן זיכער די לענג פון די סעקונדעס - פּענדולום אין ליט , סקאָטלאַנד , און אין די , די רעזולטאטן פון די אבזערוואציעס זייַענדיק ארויס אין 1821 , צוזאמען מיט די געמאכט אין שפאניע.
אַראַגאָ איז עלעקטעד אַ מיטגליד פון דער ביוראָו דעס לאַנדזשאַטודז מיד דערנאָכדעם , און קאַנטריביוטיד צו יעדער פון זייַן אַננואַלס , פֿאַר וועגן 22 יאר, באַטייַטיק וויסנשאפטלעכע נאָוטיסיז אויף אַסטראַנאַמערז און מיטיעראַלאַדזשי און טייל מאָל אויף יידל ינזשעניעריע , נו קום קום טשיקאַווע זכרונות פון מיטגלידער פון די אַקאַדעמי .
דזשאַק עטיען וויקטאָר גענומען אָנטייל אין לוי דע פרייסינעט ס נסיעה אין די עקספּלאָרינג וראַניע 1817-1821 , און אויף זיין צוריקקומען צו פֿראַנקרייַך געטרייַ זיך צו זיין זשורנאליסטיק און די דראַמע .
דער פערטער ברודער, עטיען דע ווינסענט , איז געזאגט צו האָבן קאַלאַבערייטאַד מיט אַנער דע באַלזאַק אין די עראַס פון ביראַגוע , און 1822-1847 געשריבן אַ גרויס נומער פון ליכט דראַמאַטיק ברעקלעך , מערסטנס אין מיטאַרבעט .
מען האט געשיקט פראַנסואַ אַראַגאָ איז געשיקט צו דער שטאָט קאלעגיע פון פּערפּיגנאַן , ווו ער אנגעהויבן צו לערנען מאטעמאטיק אין צוגרייטונג פֿאַר די אַרייַנגאַנג דורכקוק פון די עקאָלע פּאָליטעטשניקווע .
ין צוויי יאר און די העלפט ער האט מאַסטערד אַלע די סאַבדזשעקס פּריסקרייבד פֿאַר דורכקוק , און אַ גרויס האַנדלען מער, און, אויף גיי אַרויף פֿאַר דורכקוק אין טולוז , ער אַסטאָונדעד זיין עקסאַמינער דורך זיין וויסן פון דזשל לאַגראַנגע .
ער דיסקאַווערד ראָטאַטאָרי מאַגנאַטיזאַם , וואָס האט שוין גערופן אַראַגאָ ס ראָוטיישאַנז , און די פאַקט אַז רובֿ גופים קען זיין מאַגניטייזד ; די דיסקאַוועריז זענען געענדיקט און דערקלערט דורך מיכאל פאַראַדייַ .
דער גענעראַל געדאַנק פון די עקספערימענטישער פעסטקייַט פון די גיכקייַט פון ליכט אין דעם שטייגער דערנאָך יפעקטיד דורך היפּפּאָליטע פיזעאַו און לעאן פאָוקאַולט איז סאַגדזשעסטיד דורך אַראַגאָ אין 1838.
אַראַגאָ איז געבוירן געווארן אין עסטאַגעל, א קליין דאָרף פון 3000 לעבן פּערפּיניאַן, פֿראַנקרייַך, ווו זיין פאטער האט געהאלטן די פּאָזיציע פון קאנצלער פון די מינט .
דאס איז שנעל פארשפרייט געווארן אין די אלוועלטליכע נעטווארק, ווי גאר אסאך נעמען אן די פראבע, פון זיך אנגיסן מיט אן עמער אייז קאלט וואסער, אדער ביישטייערן א סומע פאר דער פארש ארבעט צו אנטדעקן א לייזונג פארן אמיאטראף לאטעראל־סקלעראז קרענק.
מיליאנען מענטשן, צווישן זיי, די גרעסטע סעלעברעטיס אין דער וועלט, האבן ארויפגעלייגט ווידעא קליפס, ווי זיי גיסן זיך אן מיט אייז קאלט וואסער, אנטיילנעמענדיג אין דער פראבע, און לויט די איינגעפירטע רולס פון דער פראבע, וואס מען טוט אויסוועלן און מכבד זיין מיט דער פראבע אנדערע חברים צי באקאנטע, עס נאכצוטון, ביז 24 שטונדן, אדער ביישטייערן א סומע לטובת די פארש ארבעט.
מאַננעקווין טשאַלאַנדזש אין מאנאט אָקטאָבער 2016, האט זיך אנגעהויבן א פרישע פראבע, מיטן נאמען מאַננעקווין טשאַלאַנדזש, וואס מען פראבירט צו שטיין פארשטייפט פאר א וויילע - אן זיך רירן פון ארט, און מען קוקט אויס ווי א סטאטוע אין א שאו-פענסטער, אדער ווי אינעם וואקס מוזעאום.
אזוי ווייט, אז אין געציילטע וואכן האט זיך געציילט אריבער צוויי מיליאן קליפס אויף פייסבוק, און פיר מיליאן טוויטס אויף טוויטער, פון אלע סארטן לייט, וואס האבן גענוצט די פראבע, און מ'האט געלייזט דערפון איבער פערציג מיליאן דאלער, פאר דעם פארשט צוועק.
אויך די געוועזענע קאנדידאט פאר פרעזידענט - הילארי קלינטאן האט דאס אריבערגעפירט מיט אירע געהילפן, געציילטע טעג פארן די וואלן אויסגאנג, און עס איז בליץ שנעל פארשפרייט געווארן.
ביאגראפיע ר' ביינוש איז געבוירן געווארן אין מיר, רייסין צו רב אליעזר יהודה פינקל, און צו מלכה, טאכטער פון הרב אליהו ברוך קמאי, וואס האט דעמאלסט געדינט ווי ראש ישיבה און שטאטס רב פונעם שטעטל מיר.
ביים סוף פון דער מלחמה איז נפטר געוווארן זיין זיידע, רב קמאי, דער ראש ישיבה, און מ'האט באשטימט זיין פאטער רבי אליעזר יודל דעם ממלא מקום ווי ראש ישיבה.
נאך דער פטירה פון זיין פאטער הרב אליעזר יהודה פינקל י"ט תמוז תשכ"ה, האט מען באשטימט רבי ביינוש דער נעקסטער ראש ישיבה און מנהל, צוזאמען מיט זיין שוואגער, הרב חיים שמואלעוויטש.
אין תש"ב האט ער געהייראט אסתר יענטא, די טאכטער פון הרב שמואל גריינימאן, וואס אין די 1920ער האט געדינט ווי מנהל פון דער מירער ישיבה און האט געהאלפן זיין פאטער אויסהאלטן די ישיבה.
אין דער מירער ישיבה נאכדעם וואס זיי זענען געקומען קיין ירושלים, האט רבי ביינוש געהאלפן זיין פאטער אויפשטעלן די מירער ישיבה אין ירושלים, און צענדליקע יארן האט ער געהאלפן מיט אויסהאלטן די ישיבה.
רד"ל איז געגאנגן און גפארשט און געזוכט נאך די פארלוירענע פרקים, און האט געפונן אז ס'דא פארשידענע ציטאטן פון פרקי דרבי אליעזר אין ספרים פון די ראשונים אבער ביי אונזערע ספרים איז נישט דא קיין זכר פון דעם.
רד"ל האט געפארשט דעם ענין און צו געקומן צו א מסקנה אז זיבן פרקים און סוף תנא דבי אליהו געהערן נישט באמת צו דעם ספר נאר זיי זענען באמת פון פרקי דרבי אליעזר!
צוליב דעם און צוליב אנדערע ראיות האלט טרייטל אז עס איז מעגלעך אז די פרקים זענען העכט ארגינעל און דער מחבר פון פרקי דר' אליעזר ער אליין האט געבראכט די פרקים פון אבות דרבי נתן צום אנפאנג פון זיין ספר.
אלגעמיין ס'איז נישט לייכט צו געפונן די מקורות חז"ל וועלכע פרקי דרבי אליעזר האט מיט זיי זיך גענוצט ווייל דער מחבר ציטירט זיי נישט ווארט ביי ווארט נאר ער שרייבט איבער די אלטע טראדיציעס מיט זיין אייגענעם ספציעלן שפראך און סטיל.
כאטש אונדזער חיבור איז אן ארץ ישראלדיקער, ווי ס'ווייזט זיך אויס פון די ארץ ישראלדיקע מנהגים, האבן פארשער באוויזן אז דער מחבר נוצט זיך אויך מיט דעם תלמוד בבלי.