polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
מיט דער דעפיניציע, קומט אויס אז דער סינוס אדער קאסינוס פון א געוויסן ווינקל קענען זיין נעגאטיוו (וואס איז גאנץ אוממעגלעך פאר א ווינקל צווישן 0 און 90, וואו די פונקציעס זענען א פראפארציע צווישן צוויי לענג), אבער דער סכום פון זייערע קוואדראטן וועט אלעמאל זיין 1.
דער סינוס זאץ און דער קאסינוס זאץ מיט די אלע פונקציעס קען מען ענטפערן כמעט אלע פראגעס וועגן דרייעקן ווען מען ניצט דעם סינוס זאץ און דעם קאסינוס זאץ.
למשל, אז מ'ווייס צוויי עקן און דעם איינגענומענעם ווינקל פון א דרייעק, אדער מ'ווייס אלע דריי עקן, אדער מ'ווייס צוויי ווינקלען און אן עק, קען מען ניצן די צוויי זאצן צו טרעפן די אנדערע עקן און ווינקלען.
אן אייפאן קען כאפן ווידעא , מאכן בילדער, שפילן מוזיק, שיקן און באקומען בליצפאסט, נאכגיין אנווייזונגען, שרייבן נאטיצן, מאכן מאטעמאטישע חשבונות, און באקומען וויזועלע וואויסמעיל.
נאמען דער נאמען אייפאן שטאמט פון עפל'ס לעגאנדערער "איי" וואס זי נוצט פאר אירע פראדוקטן זינט זי האט ארויסגעגעבן די פירמע'ס מערסט פאפולערן קאמפיוטער דעם איי-מעק .
האבנדיג א 3.5 אינטש מולטי-טאָטש עקראן, האט עס געהאט אפציעס פון פיר, אכט און זעכצן גיגאבייט שפייכלערונג, א צוויי מעגאפיקסל בעק קאמערע מיט א סאמסונג פראַסעסאָר, און א פערצן הונדערט מא״ה באטעריע, און האט געקאסט $499.
די דריטע אייפאן איז געקומען איז יאר 2009 מיט א נייער אפציע פון 32 גיגאבייט סטארעדזש, א דריי מעגאפיקסל קאמערע וועלכע האט יעצט צובאקומען ווידעא רעקארדירונג, א קאמפּאַס, און שטימע־קאָנטראָל.
דאן, אין 2010, איז געקומען די אייפאן 4, מיט א נייער דינערער באקסעדיגע אייזענע דעזיין, א נייע ״רעטינע דיספלעי״ עקראן, א 5 מעגאפיקסל בעק קאמערע מיט 720 ווידיא, די ערשטע
די ערשטע גענעראציע אייפאן איז ארויסגעקומען אום 29סטן יוני 2007, עס איז געווען א דורכברוך אין דער אינדוסטריע, זייענדיג די ערשטע טעלעפאן אָן א פיזישע קלאוויאטור.
נאכדעם וואס דער פארקויף און דער אנוואקס פון וויינשטאקן האט זיך היפש רעדוצירט זענען אייזן-האנדל און פארארבעטונג שטארק ארויפגעשטיגן און געווארן די וויכטיגסטע ווירטשאפט צווייגן פון דער שטאט.
אין דעם 11טן יאהונדערט דער שטח פון וואלפסבערג פלעגט געהערן צו לענדערייען אין דעם הערצאגטום פון קארינטיע פון די מיטל אלטער טעג, וועלכע זענען איבערגעגעבן געווארן צום בישאפ-פרינץ פון באמבערג, ווארשיינליך דורך דעם קייזער הענרי דער צווייטער, שוין אין יאר 1007.
דער דערנעבנדיגער זידלונג ארט איז געווארן דער פארוואלטונג צענטער פון די קארינעטישע געביטן פון באמבערג, און אין יאר 1331 האט די שטאט באקומען רעכטן פון א געהעריגער שטאט.
אין דער ענדע פונעם 14טן יארהונדערט, איז די ביישטאט וועלכע פלעגט זיך געפינען אויף דער אנדערער זייט פון דער בריק, איינגעגלידערט געווארן צו וואלפסבערג אלס א אונטערשטאט.
אין ביידע זייטן פון דער שטאט האט מען געבויט מויערן וואס שפעטער זענען באפעסטיגט געווארן נאך שטערקער און האבן באשיצט די שטאט פון די איבערפאלן פון די אונגארישע און די טורקס.
וואלפסבערג , איז א שטאט אין דעם פעדעראלן לאנד קארינטיע אין עסטרייך, וואס ווערט פארעכנט אויכעט אלס איינע פון קארינטיע'ס פראווינצן די שטאט ציילט אפ ארום 25,000 איינוואוינערס לויט דעם עסטרייכישן צענזוס ביורא.
היסטארישע איינצלהייטן אויסגעפינסן פון דער בראנדז עפאכע, און פון דער האלשטאט קולטור צייט, באווייזן אז מענטשן האבן זיך באזעצט אין דעם געביט פון וואלפסבערג שוין אין דער רוימישער עפאכע.
טיטראַציע אָדער טיטרירונג איז אַ שיטה אין אנאליטישער כעמיע מיט וואָס מען קען מעסטן דעם כמות פֿון אַ פּרעפּאַראַט אָדער אַן עלעמענט אין א כעמישער מישונג.
ער האט אימיגרירט אין די פאראייניגטע שטאטן, וואו ער איז געווארן באשטימט ראש ישיבה אין חפץ חיים; דערנאך איז ער געווארן ראש ישיבה פון דער קארלין-סטאלינער ישיבה.
הרב נפתלי צבי טראפ (פארקירצט: גרנ"ט; י"ג ניסן תרל"א, 1871-ג' תשרי תרפ"ט, 24סטן סעפטעמבער 1928) איז געווען פון די חשבסטע ראשי ישיבות אין אייראפע פאר דער צווייטער וועלט-מלחמה.
הרב טראפ איז געווען איינער פון די אנטוויקלער פון דער ״בריסקער שיטה״ אין לערנען גמרא רשי״י תוספות, און מען לערנט זיינע שיעורים און חידושים נאך היינט אין אלע ישיבות.
לעבנסגעשיכטע ער איז געבוירן געווארן צו רבי יצחק אייזיק אלימלך זילבערמאן, א זון פון רבי שאול זילבערמאן, א קאצקער חסיד, און זיין ווייב מרים, טאכטער פון רבי שר שלום, אב בית דין פון פיאנטקע און אן אייניקל פונעם מהרש"ל.
דאס נעקסטע מאל ווען ער איז געפארן צום חידושי הרי"ם, האט ער אים געפרעגט צי ער לערנט דארט, און ווען ער האט אים געענטפערט אז נישט האט ער אים געשיקט נאכאמאל זאגנדיק אז ער זאל איבערגעבן אז דער רבי האט אים געשיקט.
אין אנהייב יאר תרכ"ו בערך, איז ער געפארן לערנען אין קראשנעוויץ ביים ראש ישיבה און שטאטס רב הרב אברהם בארנשטיין, וואס איז שפעטער געווארן רב פון סאכאטשאוו און געפירט א רביסטעווע דארט.
זי ווערט געהאָלפֿן דורך אן אַטלעטישער סופּערהעלד מיטן נאמען ספּאָרטאַקוס, וואס קנעלט די קינדער אין דער שטאט צו עסן געזונדע עסנווארג און מאַכן איבונגען יעדן טאג.
אבער, זייער ווערק איז אָפֿט צושטערט דורך דעם מערסטן פוילער מענטש אין דער שטאט, ראָבי ראָטען, וואס פֿאַרבראַכט רוב זיין צייט פרובירן מאכן די קינדער פֿויל ווידערמאָל און אוועקצוטרייבן ספּאָרטאַקוס און סטעפֿאַני פון דער שטאט.
זיין הויפטזעכליכע מוזיקאלישע טעטיגקייט פירט ער אויס אין וויזשניץ ביים רבי'ן רבי ישראל האגער, אין פארשידענע געלעגנהייטן אזוי ווי ימים טובים, שמחות און אנדערע פאראנשטאלטונגען פונעם וויזשניצער הויף, ווי אויך שבתים ביים טיש און ביים דאווענען זינגט ער די רירנדע און הארץ-ערגרייפנדע ניגונים און יצירות וועלכע זענען שוין לאנג באוואוסט אויך אויסערהאלב פונעם וויזשניצער חסידות.
אין דעם גרויסארטיגן מעמד פון סיום הש"ס, וואס איז פארגעקומען אין דעם "יד אליהו" סטאדיאן אין יאר 2005, האט דאסקאל אויפגעטראטן אלס א הויפט סאליסט פארנט פון א פובליקום פון צענדליגע טויזנטער אנטיילנעמער, א פאראנשטאלטונג צוליב וועלכער איז ער מוזיקאליש און געזעלשאפטליך אויפגעדעקט געווארן אויף א ברייטן פארנעם.
דאסקאל האט אנגעפאנגען זיין מוזיקאלישע קאריערע, ווען ער האט אנגעהויבן צו זינגען די תפילות, און ניגונים אין די טישן וועלכע זענען אפגעראכטן געווארן אינעם וויזשניצער הויף ביים פריערדיגן רבי'ן הרה"ק רבי משה יהושע האגער, אויף שבתים און ימים טובים, מיט דער באטייליגונג פון טויזנטער חסידים.
לעבענסגעשיכטע און בארופליכע קאריערע ר' יענקי דאסקאל איז געבוירן געווארן אין קרית וויזשניץ בני ברק צו זיין פאטער הרב יחיאל מיכל, פון דער בארומטער, דאסקאל פאמיליע, וואס ווערט באטראכט אלס אן אויפפאלנדע און אלס איינע פון די חשוב'סטע משפחות פונעם וויזשניצער חסידות אין בני ברק.
זייענדיג א טיכטיגער און א באגאבטער זינגער און בעל תפילה, וואס האט זיך ערווארבן א שיינעם נאמען אין פארלויף פון די יארן, ווערט ער איינגעלאדנט צו זינגען אין פארשידענע פאראנשטאלטונגען פון דער חרדישער געמיינדע אין ארץ ישראל און אויסלאנד.
זי האט באשלאסן צו ווידמען איר לעבן צו העלפן אנדערע און מקבל געווען אויף זיך צו זיין אזוי ווי א אייגענע מאמע פאר זיי און מאכן זיכער אז עס פעלט זיי גארנישט.
זייער אפט פלעגט זי זיי באגלייטן צו דאקטוירים, און טאמער עס האט פאסירט אז א בחור האט געדארפט האבן א ספעציעלן שפייז צוליב זיין געזונט צושטאנד, איז זי געשטאנען אין קיך און האט געקאכט פאר אים וואס די דאקטוירים האבן רעקאמענדירט, און אפילו טאשן געלט פלעגט זי ארומטיילן פאר עטליכע יתומים אין ישיבה.
אויכעט פלעגט זי צוזאמען מיט איר מאן זייער אפט פירן אונטער דער חופה בחורים יתומים פון דער ישיבה וואס האבן ליידער פארלוירן זייערע עלטערן ביי דער שרעקליכער מלחמה, און א סאך מאל אפילו צוגעדעקט די קאסטן פון דער חתונה.
מען דערציילט אז אין יענע יארן דער מצב איז געווען אזוי שווער און די ארימקייט האט דעגרייכט צו א מצב, אז אפילו ליכט-האלטערס האט זי נישט געהאט און אנשטאט דעם פלעגט זי נוצן שטיינער כדי אנצוצינדן שבת ליכט אוף זיי.
די צווייטע וועלט קריג און דער נס פון דער רעטונג אין ה'תש"ד זענען די עלטערן פון דער רעביצין ביידע צוזאמען אינאיינעם מיט איר איינציגן ברודער הבחור יחזקאל שרגא געשיקט געווארן קיין אוישוויץ און אומגעקומען על קידוש ה'.
דער וויזשניצער רבי האט דערציילט אז ווען דער גוי וואס האט זיי געשמוגלט דורך דעם גרענעץ פון אונגארן האט פלוצלונג געהערט וויאזוי דאס פיצל קינד חנה'לה האט אויסגעבראכן אין א געוויין, האט ער זיך אויפגערעגט ווייל ער האט מורא געהאט אז די דייטשע רשעים וועלן זיי כאפן, און לא עלינו ער האט געוואלט איר דערשטיקן, אבער בחסדי שמים האט איינער פון די אנוועזענדע צופעליג געטראפן א צוקערל, און נאכדעם וואס זי האט געגעסן דעם צוקערל האט זי זיך בארואיגט און איינגעשלאפן, און אויכעט דער גוי האט זיך איבערגעצייגט אז דאס פיצל עופעלע איז נישט קיין געפאר און מען קען רואיג און מיט זיכערהייט אדורכגיין דעם גרענעץ אהן קיין פארהאק און שטערונג אדער חלילה ווערן געכאפט דורך די נאציס.
געשיכטע די רעביצין איז געבוירן געווארן אין יאר ה'תרפ"א אין אונגארן צו איר פאטער הרה"ק רבי חיים מנחם מענדל פאנעט פון דעעש און צו איר מוטער מרת סאשא, א טאכטער פון רבי יעקב שמשון הלוי קאנער פון טשכויוו וואס איז געווען אן איידעם ביי רבי משה האלבערשטאם פון שינאווא, א זון פון הרה"ק דער דברי יחזקאל און אן אייניקל פון הרה"ק דער דברי חיים פון צאנז.
"לאה" האט זי געהייסן נאך רעביצין לאה קאנער, די ווייב פון רבי משה קאנער, וואס איז געווען אן איידעם ביי דעם תורת חיים פון קאסאוו, און דעם נאמען "אסתר" האט זי געטראגן נאך דער רעביצין פון רבי משה פון שינאווא, מרת אסתר מינדל.
זי איז נפטר געווארן פרייטיג צונאכט כ"ט שבט ה'תשנ"ג נאך א קורצער קראנקייט אין דער עלטער פון צוויי און זיבעציג יאר איבערלאזנדיג נאך זיך איר מאן דער וויזשניצער רבי זצ"ל, און צענדליגער אייניקלאך און אור-אייניקלאך.
ב' ניסן ה'תש"ב ערב שב"ק איז געפראוועט געווארן אין שטאט דעעש איר חתונה מיט רבי משה יהושע האגער פון וויזשניץ, וואס היינט איז באקאנט אויכעט אלס דער "ישועות משה".
לעבנסגעשיכטע רבי נפתלי ראובן איז געבוירן אין יאר ה'תשי"ד אין ברוקלין צו זיינע עלטערן רבי צבי אלימלך קארנרייך און מרת שרה, טאכטער פון רבי ראובן הורוויץ.
פאר א סאך יארן האט ער געדינט אלס רב פון דער סערעטער געמיינדע אין דער שטאט בני ברק, וואו איז ער געווען בארומט און באוואונדערט ביי זיינע צוהערער און אנהענגערס זייער שטארק.
און נאך יארן איידער איז ער געווארן רבי, צוליב זיין ווייזהייט און קלוגשאפט פלעגן פילע מענטשן שטראמן צו אים מיט פערזענליכע פראגן אום זיך צו קאנסולטירן מיט אים און באקומען עצות און ברכות.
שפעטער איז רבי נפתלי ראובן אריבערגעצויגן וואוינען אין דער זידלונג תל ציון נעבן ירושלים, וואו איז ער נתמנה געווארן אלס ארטיגער רב, אין דער צייט, נאך און נאך מענטשן וואס זענען געווען באצויבערט פון זיין גוטער פערזענליכקייט זענען געווארן זיינע אנהענגערס און האבן אים אנגענומען אלס זייער פירער אין אלע הינזיכטן.
ביאגראפיע ער איז געבוירן געווארן צו הרב יחיאל מיכל הלוי עפשטיין מחבר ספר "ערוך השולחן", און מיכלה די שוועסטער פון דעם נצי"ב, ראש ישיבה פון דער וואלאזשינער ישיבה, וואס איז שפעטער אויך געווארן זיין שוואגער (ווייל נאך דער פטירה פון זיין ערשטער ווייב האט דער נצי״ב חתונה געהאט בזיווג שני מיט רבי ברוך׳ס שוועסטער).
ער איז געווארן מוסמך פאר רבנות דורך: זיין פעטער דער נצי"ב, רבי יאשע בער הלוי סאלאווייטשיק רבי חיים יהודה סאסניצער דער רב פון סמארגאן, און רבי רפאל שפירא וואס האט געדינט אלס מגיד שיעור אין דער וואלאזשינער ישיבה.
ער איז געווארן א חתן מיט דער טאכטער פון רבי אלעזר משה הלוי הורוויץ, פינסקער רב, און דערנאך, אין זיין שווער'ס שטוב, האט ער געלערנט תורה ומדעי היהדות אויך אלגעמיינע וויסנשאפט.
זיין ציוניסטישע טעטיגקייט אין די תר"ע יארן, ווען עס איז נתפרסם געווארן די אָפּציע צו אפקויפן אַרץ ישראל פונעם טערקישן סולטאַן, האט עפּשטיין זיך שטארק קעגנגעשטעלט צו דעם געדאַנק, טענה'דיג אַז עס איז נאך ניט אנגעקומען די צייַט פון גאולה.
אבער אין די שפּעטערע יאָרן האט ער זיך דערנענטערט צו דער געדאַנק פון אוועקשטעלן די לאַנד פון מדינת ישראל, ער האט באשטייערט צו די קרנות וואס זענען געווארן אויפגעשטעלט פאר דעם צוועק, און מיט דער גרינדונג פון דער "מזרחי" פארטיי האט ער זיך באטייליגט דערין.
ספּעציעלע אויפמערקזאַמקייַט האט ער געגעבן פאר דער באַוועגונג פון "הפועל המזרחי", וואָס ער האט אין איר געזען די רעליגיעזע באַוועגונג אין דעם לאַנד פון ישראל.
ער האט זיך אינטערעסירט אויך אין דער אָרגאַניזירונג פון "החלוץ המזרחי" אין זיין שטאָט, געליינט די צייטונג "נתיבה" און אנדערע בראשורן איבער דעם לאַנד פון ישראל.
מקור ברוך - אוטוביוגרפיה; תולדות משפחתו ; זיינע זכרונות אויף וואלאזשינער ישיבה און אויף דער ראש ישיבה, זיין פעטער דער נצי"ב, און נאך א צאל פערזאנען פון יענער צייט; חידושים און קלערונגען אין גמרא.
נאָך דער רוסישער רעוואלוציע איז ער געפארן צו די פאַראייניגטע שטאַטן, צו דרוקן און פאַרשפּרייטן זיינע ביכער און שריפטן, דארט האט ער זיך געזוימט צווישן די יאָרן פון 1923–1926.
עס איז שטארק באקאנט דער בריוו-אויסטויש וואס ער האט געהאט מיט פראפעסאר פאוול קאקאווצאוו פון פעטערבורג, צו באשיצן דעם כבוד פון די אידן ביי מענדל בייליסנ׳ס משפט.
צווישן די יארן תש"ו - תש"ח האבן די שליחים פון דעם אמרי חיים דורכגעפירט פארהאנדלונגען מיט פארשידענע אייגענטימערס פון פעלדער און קרקעות, און צולעצט איז איינגעקויפט געווארן א ריזיגן שטח לעבן בני ברק וואס דעמאלטס אין יענע יארן איז נאך געווען גאר א קליינע שטאט.
היסטאריע נאך דער צווייטער וועלט מלחמה, האט דער פערטער וויזשניצער רבי, רבי חיים מאיר האגער, דער "אמרי חיים", וועלכער האט זיך אין יענער צייט באזעצט אין גרויסווארדיין, ארויסגעשיקט א קליינע צאל פון זיינע נענטסטע און געטרייסטע חסידים קיין ארץ ישראל כדי צוצוגרייטן די ערד פאר א געבוי און גרינדונג פון א צענטער פאר די וויזשניצער חסידים אין א"י.
אין 6טן יוני 1271 האט דער הערצאג לודוויג דער צווייטער פון בייערן דערלאנגט קיצביהעל רעכטן און סטאטוס פון א געהעריגער שטאט, און די שטאט איז באפעסטיגט געווארן מיט מויערן.
דורך די נאכפאלגנדיגע יארהונדערטן איז די שטאט באקאנט געווארן אלס א בארימטער מארק און האנדל פלאץ, וואס איז נישט באיינפלוסט געווארן פון די שלאכטן און מלחמות וואס האבן פאסירט אין די ארומיגע געגנטער.
שפעטער אין יאר 1504, ווען מאקסימיליאן דער ערשטער, וועלכער איז געווען דער קייזער פון דער הייליגער רוימישער אימפעריע האט איינגענומען קיצביהעל, איז זי ווידער געווארן א חלק פון טיראל.
זייענדיג א בארימטער ווינטער ספארט צענטער, און אויכעט צוליב איר פלאצירונג און הערליכן בילדערישן לאנדשאפט, אזערעס, און וואסערפאלן וואס רינגלען איר ארום, די שטאט ציעט צו זיך יאר יערליך צענדליגע טויזנטער טוריסטן א גאנצן יאר.
געאגראפיע קיצביהעל ליגט ארום 95 קילאמעטער מזרח פון דער טיראלער הויפטשטאט אינסברוק אין דעם "לויקנטאל" טאל , אויפן ברעג פון דעם "קיצביהעלער אכע טייך , הארט אינמיטן די קיצבוהעלער אלפן בערג.
ווען ענדליך האט דער קייזער פראנץ יאזעף האט באשטעטיגט דעם אנגעטומלטן לעגאלן סטאטוס פון דער שטאט, און נאכדעם וואס די בוי פון דער זאלצבורג - טיראל באן איז פארענדיגט געווארן, דער האנדל און די אינדוסטריע פון דער שטאט האבן אנגעהויבן זיך צו בליען.
די מלחמות וואס האבן פאסירט אין דעם 18טן יארהונדערט און אין דעם 19טן יארהונדערט האבן אויסגעמידן די שטאט, טראצדעם וואס אירע איינוואוינערס האבן אקטיוולעך אנטייל גענומען אין דעם טיראלישן אויפשטאנד קעגן נאפאלעאן באנאפארטע.
לעבנס געשיכטע רבי פנחס שלום, איז געבוירן כ' אלול ה'תש"ח אין וויליאמסבורג, צו זיין פאטער רבי מרדכי האגער, דער וויזשניצער רבי פון מאנסי, און צו זיין מוטער מרת סימא מירל, טאכטער פון הרה"ק רבי יעקב יוסף טווערסקי, דער פריערדיגער סקווערער רבי.
ער איז גערופן געווארן "פנחס" נאך רבי פנחס טווערסקי פון אוסטילע, וועלכער איז געווען דער שווער פון זיין זיידן דער סקווערער רבי, און "שלום" נאך דעם שר שלום פון בעלזא, פון וועמען איז ער געווען אויכעט אן אייניקל און וועמענס יארצייט איז אויסגעפאלן אין דעם זעלבן טאג פון זיין ברית.
אלס קינד, איז ער געהאדעוועט געווארן ביים טאטן און אויכעט אויפגעוואקסן אין שאטן פון זיין זיידן דער סקווערער רבי, וועלכער האט אים אייביג ארומגענומען מיט ליבשאפט.
ווען עס איז געקומען די צייט, האט ער געהייראט זיין רעביצין מרת זיסל רייזל טאכטער פון הרה"ק רבי הערשעלע ספינקער און צוזאמען האבן זיי אויפגעשטעלט א שיינעם שטוב.
טראץ זיין אמט און מעמד, פלעגט ער אוועקלויפן פון כבוד אזוי ווי מען לויפט פון פייער, און מענטשן וואס האבן אים געקנענט דערמאנען זיך און דערציילען אז ער האט קיינמאל נישט געהאלטן אז צוליב דעם אז ער איז געווען פון רבי'שע משפחה דארף ער האבן א ספעציעלן יחס און באקומען אלעס גרייט אויף א "גאלדענעם טאץ", אדער האבן אן אייגענעם פראכטפולן אויטאמאביל, און דערציילען וויאזוי פלעגט ער פארן פון איין פלאץ צו א צווייטן מיט בוסן, אזוי ווי א "פשוט'ער מענטש", און אויב עס האט פאסירט אז איינער האט אים געוואלט געבן א "היטש" , פלעגט ער קודם נאכפרעגן צו וועלכער ריכטונג פארט ער, כדי חלילה נישט צו מטריח זיין יענעם, און בלויז נאכדעם וואס דער דרייווער האט אים געזאגט אז ער פארט "סיי ווי" יענער וועג, איז ער אריינגעגאנגען אין אויטא.
הסתלקות אין יאר ה'תשע"ה נאכדעם וואס ער האט שטארק געליטן פון געפערלעכע ווייטאגן א שטיקל צייט, איז ער אדורכגעגאנגען אן אפעראציע, וועלכע האט זיך ליידער קאמפליצירט, און געציילטע וואכן דערנאך, אין י"ז סיון, איז ער ליידער נפטר געווארן.
די שוידערליכע בשורה איבער זיין פטירה, איז אראפגעפאלן אזוי ווי א דונער אין העלן טאג, און האט זיך בליץ שנעל ארומגעשפרייט און איבעראל האט מען באוויינט די גרויסע אבידה און נישט געקענט גלייבן אז דער באליבטער צדיק רבי פנחס שלום איז אוועק פון דער וועלט.
זיין ריזיגע לוויה איז ארויסגעקומען פון בית המדרש קהל "תורת חיים" וויזשניץ מאנסי אין בארא פארק און נאכהער האט זיך פארגעזעצט אין וויזשניצער בית מדרש אין מאנסי, און פון דארט צום וויזשניצער בית החיים וואו ער איז באערדיגט געווארן.
די געמיינדע דעמאלטס אין יענע יארן איז געווען נאך קליין, אבער מיט די יארן און אונטער דער פירערשאפט פון רבי פנחס שלום, האט אנגעהויבן צו בליען, און היינט צו טאגס זי ציילט אפ הונדערטער משפחות און א רייע פון מוסדות אין וועלכע לערנען טויזנטער תלמידים.
רבי פנחס שלום האגער , אויך באקאנט אלס בעל אור שלום איז געווען דער רב פון דער מאנסי-וויזשניצער געמיינדע אין בארא פארק, און דער עלטסטער זון פון רבי מרדכי האגער, דער וויזשניצער רבי פון מאנסי.
אנקומענדיג קיין ענגלאנד איז זיין פאטער נאר אריינגעלאזט געווארן אין לאנד מיט'ן תנאי אז ער וועט זיך זיך באזעצן אין די גייטסהעד געגנט און צוגעבן צו דער דארטיגער עקאנאמיע דורך עפענען דארט א טעקסטיל פאבריק, נוצנדיג דערצו זיין עקספערטיז אינעם טעקסטיל פעלד.
פון אנפאנג איז ער געווען שטארק באזארגט איבער וויאזוי ער וועט קענען ערציען זיינע קינדער אין אזא וויסט פלאץ וואו עס עקזיסטירט נישט קיין אידישקייט, אבער זיין זארג האט זיך שנעל ארויסגעשטעלט צו זיין איבריג ווען ביים אנקומען אהין האט ער געפונען א שיינע, כאטש קליינע, אידישע קהילה, מיט א מוסד וואס איז ספעציעל געווארן געגרינדעט דורך הרב באמבערגער וואס איז געווען פריער רב אין מיינץ, מיטן ציל צוצושטעלן אן ערליכן חינוך פאר קינדער פון פליטים וואס האבן אהין דערגרייכט.
ווען זיין פאטער איז געווארן ערנסט קראנק האט חיים אויפגעגעבן זיינע טעגליכע סדרים אין לערנען, טאג און נאכט איז ער געווען פארנומען מיט'ן זיך אפגעבן מיט זיין פאטער.
זיינס א פאמיליע נאנטער, ר' אלעזר שענדארף, איז געווען נאנט מיט'ן סאטמארער רבי׳ן פון די נאך-מלחמה יארן ווען דער סאטמארער רבי האט געוויילט אין שווייץ, און ער האט אראנדזשירט אז חיים זאל האבן די מעגליכקייט אנטיילצונעמען אין ביידע סדרים פונעם רבי'ן פסח אויפדערנאכט, א זעלטענע עהרע.
ווען חיים האט דערגרייכט די יארגאנג פון ישיבה גדולה, איז ער אריין לערנען אין דער ארטיגער ישיבה גדולה ביי הגאון רבי לייב גורוויץ און ביי הגאון רבי לייב לאפיאן, ער פלעגט ביים שיעור אפשרייבן אלע שיעורים מיט א גראדקייט, און נישט פארגעסן אראפצושרייבן אפילו די קושיות וואס די בחורים האבן אריינגעפרעגט ביים שיעור, א זאך וואס ער האט יארן שפעטער אויך געטון פארלאנגען פון זיינע אייגענע תלמידים.
יעדן שבת האבן זיך די בחורים געטון פארזאמלען אין שטוב פון איינעם פון די כולל אינגעלייט וואו זיי האבן פארברענגט מיטן זינגען ווארימע ניגונים און פארציילן סיפורי צדיקים און דברי תורה אויף דער סדרה.
ביאגראפֿיע ער איז געבוירן ז' טבת ה'תרצ"ח אין בערלין צו זיין פאטער ר׳ משה קויפמאן, א צאנזער חסיד, און זיין מוטער, א טאכטער פון ר׳ חיים שאול שענדארף, א חסיד פון רבי ברוך גארליצער.
זיין באבע'ס עלטערע שוועסטער האט חתונה געהאט צום הייליגן צאנזער רב אין זיין דריטער זיווג, און זיין באבע – די רביצינ'ס אינגערע שוועסטער – האט פארברענגט גאר אסאך צייט אין דעם הייליגן שטוב.
איינער פון זיינע שטארקע פונקטן איז געווען זיינע גאר גוטע מעגליכקייטן זיך צו אויסקומען מיט אנדערע, ער האט אנגעהאלטן מיט איינעם פון זיינע חברותות, הגאון רבי מתתיהו סאלאמאן משגיח בית מדרש גבוה לייקוואוד, פאר זעכצן יאר אין-א-צי, אין ישיבה און דערנאך אין כולל.
אזוי אויך האט ער זיך מיטגעכאפט מיט'ן סאטמארער רבי אויף זיין שיף אויפ'ן וועג רייזנדיג אפצושטאטן א באזוך אין ארץ ישראל, ווי חיים האט אלעס באטראכט מיט נייגער און דערנאך נישט אויפגעהערט צו איבער-דערציילן.
חיים האט צוגעהערט צו יעדעס ווארט, ער האט באטראכט יעדע טאהט, און יעדע דעטאל איז געווארן אריינגענומען אין זיין מח, וואס ער פלעגט שפעטער האלטן אינ-איין איבער פארציילן מיט התרגשות.
אין 1759, האט די ערצהערצאגין מאריא טערעזא, פון דער האפסבורגער דינאסטיע, עמטליך אפגעקויפט די די טעריטאריעס פון די דינאסטיע אין קארינטיע, פאר א סומע פון מיליאן עסטרייך-אונגארישע גולדען, און פון דעמאלטס פילאך האט זיך פארוואנדלט אין א פארמעג וואס איז געווען אונטער דער הערשאפט פון דער האפסבורגער מאנארכיע.
דורך די נאפאלעאנישע מלחמות, די שטאט האט זיך פארעכנט פאר א חלק פון די פראנצויזישע איליריאן פראווינצן, ביז די מאכטן פון דער עסטרייכישער אימפעריע, האבן עס צוריק איינגענומען אין יאר 1813.
פילצאליגע רוימישע אויסגעפינסן, זענען אנטדעקט געווארן אין יאר 15 פאר דער קריסטלעכער ציילונג, וויבאלד ס'איז האט זיך געפינען דערנעבן א וויכטיגן רוימישן וועג , וואס האט געפירט פון איטאליע ביזן "נאריקום" פראווינץ, וואס איז געווען א טייל פון א אור-אלטער קעלטישער קעניגרייך.
פילאך אדער ווילאך , איז די צווייטע גרעסטע שטאט אין דעם פעדעראלן לאנד קארינטיע, וואס געפינט זיך אינעם דרום פון עסטרייך, און די זיבעטע גרעסטע שטאט אין גאנץ עסטרייך.
די סעריע איז געווען הויכגעלויבט פון קריטיקער וועגן די דארשטעלונג פון א זייער קאמפליצירטע, פילשיכטיגע און ריאליסטישע האנדלונג און כאראקטער: די מעשה איז פאל מיט מוראלישע קאמפפע און צוואנגסלאגע, קיינער פון די העלדען/רשעים איז וועדער גאנץ גוט אדער שלעכט, און ס'דא איממער די ווידערשפריכליכע דיאלעקטיק צווישען גערעכטיגקייט אדער עהרע פון יענזייטס, און צוועקדינליכע, פראקטישע זארגען.
"שפיל פון טראנען" איז אויך קריטיזירט געווען וועגן די שווערע און גראפישע דארשטעלונג פון געוואלט, זימה, עריות און מיתות משונות: שרעקליכע ייסורים זינד געווען געצייגט, און די פראדוצענטען האבן פארנאגראפי-שוישפילערינען איינגעשטעלט.
אין דער ווייטער צפון, הינטער די גרויסע אייסוואנד וואס פארטיידיקט די זיבען קעניגרייכע - אנגעבליך קעגן די שבטים פון בארבארן דארט - וואכן אויף די "ווייסע הולכים" , קאלט-בלוטיגע, ווינטער-ברינגענדע שדים פון איינען אלטען צייט, וואס מ'האט שוין לאנג פארגעסן און זינד דערמאנט נאר אלס באבע מעשה'ס.
זי איז אויך עיטש.בי.או'ס ערפאלגרייכסטע זענדונג יע, אפילו מער פון "די סופראנא'ס", מיט 18.6 מיליאן צושויער פאר איינע פאלגע אין די פונפטע שטאפל, דורכשניטליך: אין די פיר פרידריקע שטאפלען איז דאס געווען 9.3, 11.6, 14.2 און 18.4 מיליאן צושויער, בעציהונגסווייזע.
אין 1988 האט סאנדערס חתונה מיט זיין איציטיגע ווייב דזשעין אָ'מעאַראַ דריסקאָל ’ ) ,65) וואס איז אויפגעוואקסן אין ברוקלין, זי קומט פון א קאטוילישער שטוב פון פינף קינדער ווי זי איז געגאנגען אין א קאטוילישער שולע און שפעטער געלערנט אין אפאר קאלעדזשעס, ווי זי האט צום סוף באקומען איר קאלעדזש דיפלאם אין סאציאלער ארבעט פון גאדארד קאלעדזש און אין 1966 האט זי באקומען א דאקטראט פון & .
בערני האט זיך צום ערשט באקענט געמאכט מיט זיין ווייב אין די נאכט פון זיין ערשטער קאמפיין זיג אלס בירגערמייסטער פון בורלינגטאן אין 1988 און פון דארט און ווייטער זענען זיי געווארן גאר נאנט און זיך זייער גוט פארשטאנען און אויסגעקומען איינער מיטן צווייטען און ביזן היינטיגן טאג איז זי זיין רעכטע האנט און זיין עצה געבערן און באגלייט אים ווי ער גייט נאר און פארט ארום קאמפיינען מיט אים.
זי רימט שטארק בערני און זאגט אז ער איז א אויסערגעווענטליכע געטרייע מאן און א גוטע טאטע/זיידע פאר די קינדער/אייניקלעך ווי אויך א גוטע הארץ וואס פירט זיך בפשטות ווי א פשוטע מענטש מיט ענוה און האט נישט ליב ווען מ'רימט אים.
בערני העלפט ארויס אסאך אין שטוב און ביז היינטיגן טאג אפילו זייענדיג א סענעטאר פון ווערמאנט מאכט ער אליינס זיין לאנדרי און גראסערי שאפינג פאר זיין שטוב.
זיין שול־בילדונג האָט סאַנדערס ממשיך געווען אין דער דזשיימס מעדיסאָן שולע אין ברוקלין און איז שפּעטער געגאַנגען אין ברוקלין קאָלעדזש פאַר איין יאָר.
זייענדיק אין קאָלעדזש האָט סאַנדערס אָנגעפירט און אָרגאַניזירט פּראָטעסטן און איז געוואָרן אַ מיטגליד פון די ' , ווי אויך איז ער געווען שטאַרק אַריינגעטאָן אין אָרגאַניזירן פּראָטעסטן פאַר דער וואָס האָט געקעמפט פאַר ציווילע רעכט פון דער שוואַרצער באַפעלקערונג.
זיין טאַטע איז געווען אַ אידישער אימיגראַנט פון אַ קליין שטעטל סלאָפּניצע אין דרום פּוילן וואָס האָט צוזאַמען מיט זיין ברודער אימיגרירט קיין אַמעריקע אין 1921.
ער זאגט אז די סיבה פארוואס ער האט זיך לכתחילה אוועקגעצויגן פון די שטאט און געקומען וואוינען קיין ווערמאנט איז ווייל ער האט שטארק ליב צו וואוינען אינדרויסן פון שטאט.
און פון אלץ קליין קינד ווען ער איז געגאנגען אין זומער קעמפ אין אפסטעיט ניו יארק האט ער זיך שטארק פארליבט אין די מאונטעינס און אין די דארפיש לייף סטייל און אירע הערליכע נאטור.
ווי ער האָט אַמאָל געזאָגט אין אַן אינטערוויו מיט דער גאַרדיאַן צייטונג, "איך האָב געזען און געפילט די אומרעכט און אומ׳יושר אין דער אַמעריקאַנישער סיסטעם, וואָס דאָס איז טאַקע געווען די הויפּט־אינספּיראַציע אין מיין פּאָליטישער קאַריערע".
סאַנדערס טענהט, אַז איינע פון די וויכטיגסטע השפּעות אויף זיין אייגענער פּאָליטישער שיטה האָט געהאַט דער אַמעריקאַנישער סאָציאַליסטישער פירער יודזשין דעבס.
לויט זיינע ווערטער, האָט ער פאַרשטאַנען די וויכטיקייט פון פּאָליטיק אין גאָר אַ יונגן עלטער, צוגעבנדיק, אַז "אַן אומבאַקאַנטער מאַן וואָס האָט געהייסן אַדאָלף היטלער ימ״ש האָט געוואונען וואַלן אין 1932.
ער האָט געוואונען און 50 מיליאָן נפשות, אַריינגערעכנט 6 מיליאָן אידן, זיינען אומגעקומען אין דער צווייטער וועלט מלחמה אַלס אַ פּועל יוצא פון די דאָזיקע וואַלן.
סאנדערס אידענטיפיצירט זיך אלס דעמאקראט, כאטש וואס טייל פון זיינע אידיאלאגיעס זענען פיל מער לינק געשטימט ווי די אנגענומענע מיינונגען אין די דעמאקראטישע פארטיי, זייענדיג א זעלבסט דערקלערטער סאציאליסט.
זיינע שטארק ליבעראלע מיינונגען זענען בעיקר אין עקאנאמישע אין סאציאלע אנגעלעגנהייטן, ווי אז די רעגירונג זאל צושטעלן פרייע העלט אינשורענס פאר אלע אמעריקאנער בירגער, א פרייע קאלעדזש סיסטעם פאר יעדן, הייבן די שטייער אויף די רייכע אויף א פרעצידענטלאזע שטאפל און פארמערן מיט א ברייטקייט אלע סאציאל סעקיוריטי צדקה בענעפיטן.