polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
נייער אידישער ישוב, מיט כשרס און ארטאדאקסישער שול אין א שטעטל אין ארקענסאו, צוליב די ביזנעס הויפטקווארטיר פון וואל מארט, באקענט זיך מיט די וואל מארט אידן.
פונקט אין צייט פאר זומער קאנטרי געפאָראַכץ: נייער וועב סייט וואס וועט אייך שיקן טעקסט מעסעזשעס פון אלע טראפיק און פאליציי אקטיוויטעטען אויף די וועגן.
אמעריקאנער ציונים וועקן זיך אויף צו ראטעווען דעם איינציגסטן פרומען אידישען סענעטאר זשאו ליבערמאן וואס איז אין סכנה צו פארלירן פריימעריס צו לינקע דעמאקראטן.
אבער רוב זענען מסכים אז צווישן די סיבות פאר דער רעוואלוציע זענען: לואי דער פופצעטער האט געפירט אסאך מלחמות, למשל קעגן פרייסן און דער בריטישער אימפעריע אין דער זיבן יעריגער קריג, ביז פראנקרייך איז געווען קרוב צו מחולה.
די קאטוילישע קירכע, וואס איז געווען דער גרעסטער ערד פארמאגער אינעם לאנד, האט גענומען א הארבן שטייער פון דער תבואה, וואס איז געליגן אויף די ארעמסטע און הונגריגסטע מענטשן.
די אדעלן האבן ווייטער געהאלטן א גרויסן פארניץ, בפרט דער הויף פון לואי דער זעכצנטער מיט מארי אנטוואנעט אין ווערסיי, טראץ דער ארימקייט פון דער באפעלקערונג.
הויכע ארבעטסלאזיקײט און פרייז פון ברויט, ווי אויך נידעריגע שכירות פון די ארבעטער־קלאס, דעריבער האט מען געדארפט ארויסגעבן רוב פון דער הכנסה אויף עסן; אויך דער מאנגל פון ברויט האט געברענגט צו נישט-דערנערונג.
די אויפקלערונג: מענטשן האבן באמערקט אז אין אנדערע לענדער, ספעציעל די נייע פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע, האבן פשוטע מענטשן געהאט א דעה, נישט נאר די רעגירונג.
דאס האט אלץ צוגעברענגט אפשוואכן די אבסאלוטע רעגירונג און האט געעפנט דעם וועג איינצופירן נייע מאדעלן, אונטער דעם איינפלוס פון אידעען פון דער אויפקלערונג וואס זענען געווען פארשפרייט ביי די אינטעליגעציע.
ווען די גענעראל-שטענדע האט געעפנט האבן די פשוטע מענטשן, די "דריטע שטענדע" אויסגערופן אז זיי פאדערן ציווילע גלייכרעכטן, און זיי האבן אויפגעשטעלט די נאציאנאלע פארזאמלונג.
די רעגירונג האט פראבירט זיי אונטערדריקן, אבער אום 14טן יולי 1789 זענען די מאסן ארויס אויף די גאסן און זיי האבן איינגענומען די באסטיל, און גלייכצייטיג האט דיסציפלין אין דער מיליטער זיך אפגעשוואכט.
אום 6טן אויגוסט האט מען באשטעטיגט די מעלדונג פון גלייכרעכטן פון דעם מענטש און דעם בירגער, און די פארזאמלונג האט אנגעהויבן איינארדענען ברייטע רעפארעמס מיט א האפענונג אויפצושטעלן א קאנסטיטוציאנעלע רעגירונג.
די פראנצויזישע רעוואלוציע באצייכנט די היסטארישע צייט אפשניט צווישן ה'תקמ"ט און ה'תרנ"ט אין פראנקרייך, וואס איז דאן געווען די איבערקערעניש ווען די מאנארכיע רעגירונג איז אונטער געגאנגען, און די קאטוילישע קירכע איז פארמיידן געווארן.
דאס האט אויסגעהאלטן ביז סעפטעמבער 1792 ווען מען האט איינגעפירט די ערשטע פראנצויזישע רעפובליק, וואס האט געברענגט צו דער הינריכטונג פון לואי דער זעכצנטער אום יאנואר 1793 און א תקופה פון פאליטישן איבערקערניש.
אין 1789 האט די קרוין נישט געהאט די מעגלעכקייט צו באצאלן אירע חובות און אויך נישט צו מאביליזירן גענוג פאליטישע קראפט איינצופירן די נייטיקע רעפארמעס, און זי האט געדארפט פארזאמלען גענעראל-שטענדע כדי צו דערגגרייכן די הסכמה פון אלע אירע בירגער צו העכערן די שטייערן, צום ערשטן מאל זייט 1614.
אין יוני 1789 זענען די שטענדע געווארן פארוואנדלט אין א נאציאנאלער פארזאמלונג, וואס האט אוועקגעמאכט די פריערדיקע אינסטיטוציעס פון רעגירונג אין א סעריע ראדיקאלישע ענדערונגען, וואס האבן איינגעשלאסן אבאליציע פון פיודאליזם, האלטן די קאטוילישע קירכע אונטער דער פירערשאפט פון דעם שטאַט און פארברייטערן די רעכט צו וויילן.
ווערנט די 80ער יארן פונעם 18טן יארהונדערט, אונטער דער הערשאפט פון לואי דער זעכצנטער, איז די רעגירונג איינגעפאלן א דאנק דעם יאך פון אן אלגעמיינעם קריזיס וואס מען האט נישט געקענט פאררעכטן צוליב דער שטענטע-ארדנונג און דעם רעזשים פון פריווילעגיע.
די רעוואלוציע האט געמאכט א טיפן איינדרוק אויף דעם מהלך פון מאדערנער היסטאריע, און פון דעמאלסט אן האט אנגעהויבן אראפגיין די אבסאלוטע מאנארכיעס און אנשטאט זיי זענען אונטערגעוואקסן רעפובליקן און ליבעראלע דעמאקראטיעס.
דער פרואוו צו שאפן א ברייטן אפמאך, וואס איז געפירט געווארן דורך אזעלכע פֿיגורן ווי דער מאַרקיז דע לאַ פֿאַיעט און אנארע מיראבוי, איז דורכגעפאלן.
דער געדאנק פון דער רעוואלוציע איז געווען צו בריינגען אויף דער וועלט דעמאקראטיע, ליבעראליזם, גלייכרעכטיגייט, פלארעליזם, אויטאריטעט צעטיילונג, סאציאלאגיע, אא"וו.
צווישן 1700 און 1789, האט זיך די פראנצויזישע באפעלקערונג געמערט פון 18 מיליאן צו 26 מיליאן, וואס האט געברענגט צו א גרויסע צאל פון די ארבעטסלאז, און אין דער זעלבער צייט איז עסן געווארן וואס טייערער צוליב יארן פון שוואכע גערעטענישן.
רוסלאנד איז אין יאר 1856 געווען זייער געדריקט אין געלט און זיי האבן גערעכנט אז זיי וועלן סיי ווי נישט קענען אנהאלטן די טעריטאריע צוליב וואס די ענגלענדער וועלן עס עווענטועל איינעמען, האבן זיי אנגעטראגן דעם שטח פאר געלט סיי פאר אמעריקע און סיי פאר ענגלאנד, אזוי זאל זיך אנהויבן א ליציטאציע קאנקורענץ.
נאך דעם קריג זענען די פארהאנדלונגען ווידער באנייט געווארן, און עווענטועל האט זי אמעריקע אפגעקויפט פאר דער סומע פון 7.2 מיליאן דאלאר, בערך 2.3 סענט פער אקער לאנד.
די טעריטאריע האט די פאראייניגטע שטאטן אפגעקויפט פון רוסלאנד צוליב חובות וואס רוסלאנד איז שולדיג געווען פאר די פאראייניגטע שטאטן, אום 16סטן אפריל, 1867 ה'תרכ"ז, פאר א נישטיגער סומע פון 7.2 מיליאן דאלארן.
זי געפונט זיך צווישן רוסלאנד אין קאנאדע, דאס הייסט אז אלאסקע איז איינע פון צוויי אמעריקאנער שטאטן וואס גרעניצט זיך נישט מיט זיין מוטער לאנד אמעריקע נאר מיט קאנאדע.
אין יאר ה'תרנ"ז דרייסיג יאר נאך דעם וואס די פאראייניגטע שטאטן האט זי אפגעקויפט פון רוסלאנד, האט זיך צושפרייט א גרויסע גאלד פיבעריי, אין די קאנאנדע געגנט יוקאן איז אנטדעקט געווארן גרויסע שיכטן גאלד, און די גאלד זוכער האט אפגעמאכט אז אויך אין דער דערנעבענדיגער אלאסקע וועט מען טרעפן, דעריבער האט זיך אנגעהויבן א מאסן שטראם אין דער אלאסקע.
ווען מען האט זי פארקויפט האט רוסלאנד באטראכט פאר א געווינס אז עס איז פטור געווארן פון זיין חוב און געגעבן גארנישט, אבער באלד דערנאך האט עס זיך געכאפט אז עס איז באגאנגען א נארישקייט, דערמיט, אבער עס איז שוין געווען צו שפעט.
זייט אמעריקע האט איהר אפּגעקויפט האבן די איינוואוינער שטענדיג געוואלט מאכן אלאסקע א לאנד פאר זיך וואס זאל געהערן צו די פאראייניגטע שטאטן, אבער קאנגרעס האט קיינמאל דאס נישט געלאזט, זיי האט מורא געהאט אז צוליב איהר ערד אוצרות וועט זי אריינפאלן אין פּריוואטע הענט.
געאגראפיע אלאסקע איז א לאנד פון וואסער פאלן, אייזבערג און שנייאיגע בערג שפיצן, עס געפינט זיך אין איהר אסאך וואסער צונגען דאס הייסט א ים צונג וואס דרינגט אריין אין א בערגיקער געגנט.
אין די צייטן פֿון קאָמוניזם האָט רוסלאַנד בא'גנב'ט דאָס גאַנצע האב און גוט'ס פֿון אוקראינע, זי האָט איר אריינגעוואָרפן אין אַ שרעקליכער אָרעמקייט, אויך האָט דער קאָמונינזם צוגעפֿירט אז די פשוט'ע פויערן אין אוקרײַנע זאלן נישט ארבעטן און זיך נישט זיך אנשטרענגען צו מאכן געלט, דאָס האָט געהאָלפן מאַכן אַ טעל פֿון גאַנץ אוקרײַנע.
דארט איז פארגעקומען דער ריזיגער אויפרייס אין יאר תשמ"ה, דער אויפרייס האט געשדעיגט און פארפעסטעט די לופט ארום מיט שעדליכע ראדיא־אקטיווע שטראלן, עס האט געשאדט נישט בלויז פאר דעם געגנט נאר פאר גאנץ אייראפע, ביז היינט צו טאג ליידן אלע מדינות ארום פון די פארפעסטונגען, עס איז אויך נישט ערלויבט פון דער רעגירונג צו צו גיין אין דעם געגנט ארום.
כאטש אוקרײַנע איז נישט קיין גרויסע מאכט דאך האט זי אין זיך נוקלעארע וואפן, דאס איז ווייל אין די יארן אונטער קאמוניזם האט רוסלאנד דארט געבויט נוקלעארע רעאקטערן ווייל זיי האבן געהאלטן עס וועט זיי העלפן פאר פארטיידיגונג, שפעטער ווען קאמוניזם איז צעפֿאַלן האט עס אוקרײַנע נישט געוואלט צוריקגעבן צו רוסלאנד, אנפאנג האט רוסלאנד פראטעסטירט, אבער מען האט זיך פארגליכן מיט דער הילף פון די אמעריקאנער.
ליטע האט גענומען קיעוו, טשערניהאוו און וואהלין), פוילן האט גענומען האליטש און פאדאליע; דרום אוקראינע איז געקומען אונטער דער קרימער כאנאט און דער מזרח טייל אונטער מוסקאווי.
פרעזידענטן פון אוקראינע לעאניד מאקאראוויטש קראַווטשוק לעאניד דאנילאוויטש קוטשמא וויקטאר יושטשענקא וויקטאר יאנוקאוויטש אלעקסאנדער טורטשינאוו פעטרא פאראשענקא וואלאדימיר זעלענסקי
איר גרעניץ איז צװישן פױלן און סלאוואקיי און אונגארן פֿון אײן זײט, בעלארוס און רוסלאַנד פֿון דער צװײטער זײט, װאָס גײט ביז צו רומעניע, מאלדאווע און שװאַרצן ים.
אוקרײַנע איז אַ פֿרוכטבאַר לאַנד, באַדעקט מיט ריזיגע פעלדער און שוואַרצע סטעפּעס וואָס זענען באַוואַקסן מיט פייכטע גוטע פירות און פֿרוכט.
היסטאריע אינעם מיטל אלטער האבן די מזרח סלאוון אויפגעשטעלט דאס לאנד רוס, וואס האט געזיגט די כאזארן און די אלטע גרויסע בולגאריע, און אויך קעגן דער ביזאנטישער אימפעריע.
אייניגע פון אירע באקאנטע שטעט: קיעװ אַדעס לעמבערג דראָביטש בראָד סטאַניסלאװ העליטש וויזשניץ נעמיראוו אומאן קאַלוש אונגוואר חוסט באַרדיטשעוו סעליש טשערנאָװיִץ קאַמעניץ מונקאטש
אין די לעצטע יארן זינט זי איז ארויס פונעם רוסישן שטיוול, פרובירט זי זיך צוריק צוכאפן, די עקאנאמיע ווערט בעסער, אומבאוועגלעכע גיטער גייען ארויף, און זיי פרובירן צו ווערן א מדינה פון געזעץ.
די צען גרעסטע שטעט אין אוקראינע זענען קיעוו , כארקעוו, אדעס, דניפראפעטראווסק, דאנעצק, זאפאריזשיע, לעמבערג, קריווי ריה, מיקאלייעווע און מאריופאל.
ר׳ אהרן משה ישעי׳ אב״ד אפטא אין וויליאמסבורג, איידעם ביי רבי יצחק ארי׳ ווייס, הארעדענקער רבי אין מאנטשעסטער מרת שפרה מלכה, ווייב פון הרב יצחק, זון פון רבי אליעזר זאב, זון פון רבי מרדכי האגער, דער וויזשניצער רבי פון מאנסי.
רבי ישראל אברהם אלטער, קערעסטירער רב פון מאנסי און דומ"ץ התאחדות הרבנים ער האט געהייראט מרת רבקה, טאכטער פון רבי שמואל יעקב קאהן, דער תולדות אברהם יצחק רבי.
מרת בריינדל, ווייב פון רבי יואל לוי יצחק גרינוואלד , זון פון טעטשער רב רבי יודא יחיאל שליט"א מרת חנה, ווייב פון רבי ישראל, זון פון רבי אהרן טוביה שפיטץ, זון פון רבי משה פון ביסטריץ, און איידעם פון רבי אליעזר האגער, דער פריערדיגער סערעט-וויזשניצער רבי.
רבי מאיר בער, האט געהייראט מרת חנה רייזל, טאכטער פון רבי נפתלי ראובן קארנרייך, דער קאסאוו וויזשניצער רבי, און איידעם פון הרה"ק רבי אליעזר האגער, דער פריערדיגער סערעט-וויזשניצער רבי.
מרת דבורה נחמה , ווייב פון רבי משה מנשה זון פון הרב אלתר זון פון רבי לייבוש לייזער אדמו"ר מפשעווארסק אנטווערפן וחתן הרב גמזו חתן אדמו"ר מקאלוב מרת שרה רחל , ווייב פון רבי חיים אלעזר הורוויץ זון רבי יוסף הורוויץ ראש הכולל חיים ושלום חתן כ"ק אדמו"ר משה יודא לייב ממונקאטש.
די קינדער אוו די אייניקלעך זענען ווי פאלגנד: מרת איידל, בזיווג ראשון ווייב פון רבי נפתלי אריה לייבוש טויב , זון פון רבי מנחם שלמה פון קאלעוו, און שפעטער, ווען איר מאן איז נפטר געווארן האט זי חתונה געהאט מיט רבי נחום מאיר גערמאן, א מגיד שיעור אין דער באבאווער ישיבה.
מרת הענטשא מרים ווייב פון רבי מאיר נתן פריעדמאן רב דקהל מנוחת אשר מאנסי זון פון הרב מטענקא מרת רחמה מירל, ווייב פון רבי לייבוש רוקח, בערטשער רב פון מאנסי, זון פון רבי מאיר, דער קאזלאווער רבי פון מאנסי.
די הכשרים פון אודווארי ווערן געגעבן דורך זיין זון ומ"מ הגה"צ רבי שמואל דוד קרויז אודוואריער רב וואס האט שוין באקומען די הוראה מגדולי הרבנים מדור העבר בשנת תשכ"ז.
וויא אויך ביי ראביי בערנאד ליווי דער טאטע פון ראביי דן יואל ליווי דער בעה"ב פון די אוי קעי.און שימוש לענייני הוראה חוץ פון זיין טאטן אויך פון הגה"צ ר"י שטיינער ראש בי"ד ווין.
פון מנוחת אשר טשענגער און רבי שמואל קאמאדער פון דאראג.) די וואלען און די אויפנאמע איז פארגעקומען אין אנוועזנהייט פון הגה"ק רבי שלום אליעזר האלבערשטאם זון פון דעם דברי חיים פון צאנז, וואס האט געזאגט פארן עולם אז ער הייסט ענדיגן תיכף און אויפנעמען דעם זון אלס רב.
ער איז געווען אויפן זעלבן באן וואס איז ארויסגעפארן פון אונגארן צו דער שווייץ (עיין ספר מנוחת שלום חלק ראשון, וואו ער דערציילט אויספירליך און באריכות איבער די געשענישן און זיין רעטונג, ווי אויך אין דעם אריינפיר פון שו"ת "דברי שלום, און אויכעט אין דעם בול "מאפילה לאורה" פונעם בארימטן סופר רבי הערשל פריעדמאן) און איז באפרייט געווארן ביום כ"א כסליו, צוזאמען מיטן סאטמארער רבין.
משפחה אין דעם ערשטן מאל, האט רבי שלום געהייראט מרת הענטשא מרים , טאכטער פון רבי ישראל אברהם אלטער לאנדא אבד"ק עדעלין, אן אייניקל פון רבי ישעיה'לע פון קערעסטיר, צוזאמען האבן זיי געהאט איין זון און צוויי טעכטער.
לעבנסגעשיכטע רבי שלום קרויז איז געבוירן אין אונגארן צו זיין פאטער הרב שמואל דוד קרויז אב"ד אודווארי, א זון פון הרב שלום קרויז פון לעגענעמיהאלי, א זון פון הרב איתמר אפרים קרויז פון ק"ק ווארשאני.
בשנת תשל"ז איז ער אויפגענומען געווארן דורך רבינו מסאטמאר בעל דברי יואל אלס רב און יושב ראש פון די בית הוראה פון התאחדות הרבנים, וואס איז דעמאלס נתייסד געווארן אין וויליאמסבורג.
אודוואריער רב איז געווען א איידעם ביי רבי ישראל אברהם אלטער לאנדא אב"ד עדעלין אונגארן וראש מתיבתא שם, בעל המחבר שו"ת "בית ישראל" ועל מסכתות הש"ס, און איידעם פון רבי ישעיה'לע קערעסטירער.
ער האָט געשריבן עטלעכע לאַנגע ביכער, װאָס זענען דערשינען אין דער צײַטונג פֿאָרװערטס, ווי אויך דערציילונגען פאר קינדער וועלכע זענען תיכף איבערגעזעצט געווארן אויף ענגליש און ניטאמאל געדרוקט געווארן אין זייער ארגינעלער פארעם.
זיינע ביכער אינעם ארגינעל זענען אביסל שווער צו באקומען, זינט מ'קען עס נישט לייענען אויפן געוועב צוליעב קאַַפּי-רעכטן און זיינע יורשים האבן נישט קיין אינטערעס זיי איבערצודרוקן.
אייגענטליך איז התבודדות צוטיילט אין צוויי חלקים, איינס איז דער התבודדות וואס דער שפיץ איז "התבוננות", דאס הייסט מען זאל צוקומען צו טיעפע ענינים פון מחשבה, וואס מען קען דערצו נישט צוקומען נאר אויב מען אנטלויפט פון מענשטן און מען טיילט זיך אפ פון זיי.
דער צווייטער חלק איז התבודדות וואס דער שפיץ איז תפלה ותחנונים, מען זאל מתפלל זיין צו גאט, וואס מען קען נישט מתפלל זיין צו גאט מיט די ריכטיגע דביקות נאר אויב מען אנטלויפט פון מענטשן און מען טיילט זיך פון זיי אפ.
ר' נחמן האט געמאכט התבודדות זיין גאנץ לעבן, ער האט אייביג געטועהן תפלה צו השי"ת, אפילו אויף דער עלטער ווען ער איז שוין געווען א גרויסער רבי פון הונדערטער חסידים האט מען אים געזעהן אסאך וויינען און מאכן התבודדות, די ערד ארום אים פלעגט זיין נאס פון טרערן, אמאל סוכות ווען ער האט ארום גענומען די בלעמער מיט די לולב האט זיך געגאסן א טייך וואסער ארום די בימה צוליב זיינע טרעטרן.
אמאל האט ער געגעבן א טלית פאר זיין גרויסען תלמיד ר' יודל ממעדווידעווקא האט ער אים געזאגט זאלסט מכבד זיין די טלית ווייל אזופיל האר עס איז דא אין דעם טלית אזויפיל טרערן האב איך פארגאסן צו וויסען וואס איז דאס א טלית.
ווען א יונגער מאן האט אמאל געפרעדט ר' נחמן וויאזוי ווערט מען א עהרליכער איד, האט אים ר' נחמן געזאגט יעדע נאכט פארן לייגן טראכט אריין וויאזוי איז אריבער דעם טאג, אויב איז עס געווען מיט הצלחה דאן לויב און דאנק השי"ת רעדט צו אים און זאג אים געלויבט ביזטו פאר דעם גוטען טאג, העלף מיר אויף ווייטער מארגען זאל ווייטער זיין גוט, אויב איז געווען א נישט גוטער טאג דאן מאן דיר א חשבון היתכן מיינע טעג גייען אריבער מיט גארנישט וואס וועט אויסוואקסן פון מיר ביזה השי"ת וועט דיר העלפן.
התבודדות ווערט דערמאנט אין אסאך ספרים פון אמאל, די ערשטע ספרים דערמאנען אז אסאך פירושים, אסיום (דאס איז איינע פון די כתות פון כלל ישראל וואס התבודדות און אפגעזונדערקייט איז געווען זיין הויפט ציל, ווערט דערמאנט אין ספר יוסיפון און אין אנדערע ערשטע ספרים, זיין האבן געגריקט סיי מיט די פירושים און סיי מיט די צדוקים), און אויך פילוזאפים פלעגן אסאך גיין אליין, אין מדבריות, וועלדער פעלדער, זיין אפגעזונדער פון דער וועלט און זיך קאנצעטרירען אויף מחשבה און הויכע ענינים.
ווען ר' נחמן מברסלב איז אלט געווען זעקס יאהר איז אים אריין קין קאפ זיך אפשיידן פון דער גלוסטיקייטן פון דער וולעט, און ווערן דערנענטערט צו השי"ת, ער האט אנגעהויבן צו רעדן צו השי"ת אזוי ווי א קינד טענה'ט זיך אויס מיט זיין טאטע, ער האט געבעטן, געוויינט, געמאנט, ער וויל זיין א עהרליכער איד, ער האט גע'טענה'ט מיט השי"ת ווי מען טענה'ט זיך מיט א גוטן חבר פארוואס בין איך נישט קיין עהרליכער איד ?
ר' נחמן האט אמאל געזאגט ווען א מענטש פאלט אריין אין בלאטע, דער יצר הרע האט זיך געשטארקט אויף אים ער איז דורך געפאלן א עבירה, דארף ער שרייען און שרייען, ביז השי"ת וועט אים העלפן.
ער האט זיך אמאל אויסגעדרקיט דער עיקר איז מבטן שאול שוועתי, דאס הייסט אזוי ווי יונה האט געזאגט ווען ער איז געווען אין די פיש און האט געשפירט ער איז ביים שאול תחתיות האט ער געשריגן צו השי"ת פון די אפגערונט פונעם שאול שריי איך צו דיר.
ר' נחמן האט פארציילט אז אין זיין יוגענט איז ער געווען אזוי שטארק אריינגעטוהן אין דעם ענין פון רעדן צו השי"ת, אז אפילו ווען ער האט געבענטש האט ער נאכן בענטשן אויך גערעדט צו השי"ת אויף אידיש, ער האט אים געלויבט און געדאקנט אויף די גוטע עסן וואס ער האט געגריגן, ער האט ארויסגעזאגט: איך לויב דיך פאר די גוטע ברוינפען פאר די גוטע קוכען, פאר פארשפייז, און פאר די גאנצע סעודה.
עס האט זיך אים אסאך געדוכט אז מען הערט אים נישט צו, מען וויל פון הימל ער זאל נישט זיין קיין עהרליכער איד, פארקערט גאר ער האט געהאט ראיות אז פון הימל דערווייטערט מען אים מיט אלע סארט וועגן, מען דארף אים נישט, ער האט געזעהן ווי עס גייט אריבער אסאך צייט און ער האט נאך נישט זוכה געווען צו דערנענטערט ווערן צו השי"ת, דאך האט ער זיך געשטארקט און געבעטן פון השי"ת.
איינער האט אמאל געפרעגט ר' נחמן וויאזוי ווערט מען א פיינער איד זאגט אים ר' נחמן זאלסט לערנען תורה, זאגט ער אים אין קען נישט לערנען, זאגט אים ר' נחמן טא זיי מתפלל און מאך התבודדות בעט זיך אויס פון השי"ת זאלסט קענען און פארשטיין תורה, געדענקט דורך תפלה קומט מען אהן צו אלעס גוט'ס צו קדושה, צו תורה צו אלעס גוטס פון אלע וועלטן .
ער פלעגט פארברענגט דערמיט אסאך שעה'ן, זיין סדר איז געווען ער האט זיך אויפגעזיכט א פלאץ ווי מענטשטן דרייען זיך נישט, דהיינו אין זיין טאטע'נס הויז איז געוען א בוידם וואס מען האט דארט געהאלטן שטרוי, האט ער זיך דארט באהאלטן מיט א תהלים'ל און האט האט דערמיט געשריגן צו השי"ת ער זאל זוכה זיין מקורב ווערן צו השי"ת.
אייגענטליך ווערט תפלה און התבודדות דערמאנט אין אלע ספרים, אבער ר' נחמן מברסלב האט געמאכט דערפון א גרויסער עיקר, ער האט געזאגט מען זאל זיך געוויינען רעדן צו השי"ת מיט דעם מאמע לשון דווקא, ווייל דער מאמע לשון איז נענטער צום נפש ווי א מענטש, דאס איז זיין מאמע לשון, און ער ווערט נתעורר און דערנענטער צו השי"ת דערמיט.
ר' נחמן האט געזאגט אז אלעס השגות און חכמות וואס ער האט זוכה געווען איז געקומען בלויז ווייל ער האט געמאכט התבודדות, ער האט אסאך געוויינט, בתמימות ובפשיטות, אויך האט ער געזאגט אז ווער עס וועט אים נאכמאכן און מאכן התבודדות אלע טאג און וועט זיין א עקשן אין תפלה וועט זוכה זיין צו אלעס וואס ער דארף צוקומען.
עס איז באקאנט די ווערט פון ר' נחמן התבודדות הוא מעלה גדולה ועליונה מן הכל התבודדות איז דער גרעסטער מעלה העכער אלעס, ר' נחמן האט געזאגט מקטן ועד גדול אי אפשר להיות איש ישראלי באמת כי אם על ידי התבודוות פון קליין ביז גרויס מען קען נישט זיין א אמת'ער יוד נאר דורך התבודדות.
התבודדות איז אזא ריטואל אז מען גייט אין א ליידיגן עלנדן פלאץ ווי א וואלד אדער א מדבר, ווייט אוועק פון אנדערע מענטשן און מען מאכט א חשבון הנפש צו גאט, מען רעדט צו גאט, און מען טראכט צו זיך אליינס איבער די עבירות און תשובה פארנעמעונגען מיט וידוי לויט די פערזענהליכער וואונטש.
ער פלעגט אסאך רעדן אז מען זאל מאכן התבודדות און טועהן תפלה צו גאט, ער האט געזאגט ווי מער תמימות און פשטות דער מענטש האט אלץ מער קען ער רעדן צו השי"ת, ער האט עס גערופען "פראסטיק" און פלעגט בענקן און זאגט איי פראטסיק ווי איז מען זוכה צו פראסטיק.
אזוי ווערט עס דערמאנט אין מורה נבוכים און אין חובת הלבבות, אויך שפעטער ביי די חסידים ווערט התבודדות דערמאנט אלס א מיטל ווי אזוי דערנענטער ווערן צו השי"ת, ווי דער נועם אלימלך אין זיין צעטיל קטן, רבי צבי מזידוטושב אין זיין ספר סור מרע ועשה טוב.
משי זהב איז געווען באקאנט אלס גענעראל און אונטערנעמער פון אלע מערכות און קאמפן פון דער עדה החרדית און קנאים קעגן דעם ציונות אידיאל און אלעס וואס האט צו טוהן מיט איר רעגירונג און אירע מוסדות.
לעבנסגעשיכטע משי זהב איז געבוירן געווארן אין ירושלים אין א ירושלימער משפחה צו זיין פאטער, דער שריפטשטעלער מנחם מענדל משי זהב, און צו זיין מוטער מרת שרה זיסל, טאכטער פון הרב יוסף שיינבערגער, דער לעגענדארישן סעקרעטאר פון דער עדה החרדית.
ער פלעגט אויך אנטייל נעמען אין די אקטיוויטעטן מיט נטורי קרתא ווען ירחמיאל ישראל יצחק דאמב, א חרדישער איד פון לאנדאן, וועלכער פלעגט געהערן צו דעם מער עקסטרעמיסטן שיכט פון נטורי קרתא , פלעגט אנקומען קיין א"י איינמאל א יאר און אויפטרעטן קעגן פארשידענע רבנים, וואס זענען געווען לויט זיין שיטה "נישט גענוג" קנאים .
ער האט אנגעפירט אלע קאמפן קעגן בחירות און אלע קבלת פנים פאראנשטאלטונגען פאר די סאטמארער אדמורי"ם ווען זיי זענען געקומען טיילן געלט פאר די מוסדות החינוך וואס זענען זיך מתנזר פון אננעמען געלט פון דער ציוניסטישער רעגירונג.
לעצטנס האט ער געמוזט אויפגעבן די פירערשאפט פון זק"א וואס איז זייער א בכבודיגע ארגענעזאציע, און דאס איבערגעבן פאר זיין מחותן ר' דודי זילבערשלאג דאס צו פירן.
ענדליך א ריכטיגער עונג שבת: וויסנשאפטלער ערפינדען באקטעריע צו ערצייגן א טשאלנט מיטן זעלבן טעם און שפייזונג, אבער טוט עליעמינירן נאכווייען פון פארצן.
ווען עדיפוס איז דערוואקסן געווארן האט ער באזוכט דעם זעלבער צוקונפט-אנזאגער "אראקעל פון דעלפי" און איז דערוווסט געווארן פון די שרעקלעכע נבואה אז ער וועט אין צוקונפט הרגענען זיין טאטן און ליגן מיט זיין מאמען, דערפאר האט ער אנטלאפן געשווינד צו דער שטאט טעביי .
אויפן וועג צו טעביי האט ער זיך באגעגנט מיט א דראשקע וואס צוליב-וואס האט זיך אנטוויקלט א קריג צווישן אים מיט די דראשקע איינזיצערס, וואס ביים ענדע האט ער געהרגעט זיין אומווויסנדיגער טאטע "לאיאס" וואס איז דארטן געווען.
נאך דעם האבן זיינע קינדער "פאלינעקעס" מיט "עטעאקלעס" זיך צוקריגט, פאלינאקעס איז אנטלאפן קיין ארגאס און חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון דעם קעניג פון ארגאס.
ווען עדיפוס איז אנגעקומען ביים מויער פון טעביי האט ער באזיגט א שרעקלעכער ספינקס מאנסטער וואס האט זיך אימער פערזוימט ביים טויער פון טעביי און פארמיידט אלע איינוווינערס פון איר א דורך צו גיין.
אין א צייט ארום האט זיך צעשפרייט א שרעקלעכע עפידעמיע אין טעביי וואס דורך דעם איז געווויר געוארן פאר עדיפוס זיינע זינד אז ער האט געהרגעט זיין טאטן און געלעגן מיט זיין מאמען, גלייך דערנאך האט ער זיך אויסגעהאקט זיינע אויגן, און גוזר געווען אויף זיך גלות.
לעבענס געשיכטע הרב שמחה בונם איז געבוירן אין שטעטל גער, פוילן, כ"ג ניסן תרנ"ח , צו זײַן פֿאטער דעם „אמרי אמת" און זיין מוטער ראדא יהודית טשארנא פון ביאלע, ווען זײַן זיידע דער „שפת אמת" האט נאך געלעבט.
כ"ט אייר תשצ"ט, קורץ פֿאר דער צווייטער וועלט מלחמה ,איז געבוירן דער איינציגער זון פֿונעם „לב שמחה", דער הײַנטיגער גערער רבי שליט"א, הר"ר יעקב אריה אלטער.
נאך זײַן פֿאטער'ס פטירה אין תש"ח איז זײַן עלטערער ברודער דער „בית ישראל" געווארן גערער רבי, און ער מיט זײַן משפחה האט געוואנדערט פֿון ארץ ישראל קיין סאן זשערמען לעבן פאריז אין פֿראנקרייך.
זיין חכמה זיין גרויסקייט אין תורה איז איבארשרייבלעך, ער איז געווען אזוי גרויס אין לערנען אז די גמרא זאגט עס איז נישט געווען אין זיין דור אזא גרויסער מענטש ווי ער, ער האט געקענט אויפצייגן אויף יעדע זאך פונקט דאס פארקערטע, אויף א טמא'נע זאך האט ער געקענט ברענגן ראיות אז עס איז טהור, אויף א טהור'ע זאך האט ער געקענט ברענגען ראיות עס איז טמא, נאר מען האט נישט באשטימטע די הלכה זאל בלייבן ווי ער, וויבאלד מען האט נישט געקענט געהעריג פארשטיין זיין טיעפן פארשטאנד.
סוף מסכת הוריות זאגט די גמרא אז צוליב א מחלוקה האט מען גערופן ר' מאיר מיטן נאמען אחרים, דעריבער ווי עס שטייט אין תלמוד אחרים אומרים, איז די כוונה צו רבי מאיר.
תוספות אין מסכת סוטה און עבו"ז זאגט אז די אלע מאמרים וואס ר' מאיר האט מקבל געווען פון זיין רבי אלישע בן אבויה האט מען עס געשריבן בשם אחר, וויבאלד אלישע האט אויך געהייסן אחר, און זיין אייגענע מאמרים האט מען קובע געווען בשם אחר.
דער מדרש פארציילט ער האט פארדינט דריי סלעים יעדע וואך, איין סלע האט גענוצט צו קויפן עסן, איין סלע צו קליידער און דער דריטער סלע האט ער געגעבן צדקה פאר א צווייטן.
א מערקווירדיגע מעשה ווערט דערציילט אויף אים וויאזוי ער האט זיך אויספרויבירט צו ער איז איז מזומן לחיי עולם הבא, ער האט זיך געווארפן פאר לייבן און קיינער האט אים נישט גע'הרג'ט זעה אין ספר אוצר המדרשים אין ספר המעשיות.
ער האט געשטאמט פון נירון קיסר וואס דער רומישער קיסר האט אים געשיקט ער זאל חרוב מאכן דעם בית המקדש, נירון קיסר איז אנטלאפן און זיך מגייר געווען און ר' מאיר איז ארויס געקומען פון אים
רבי האט געזאגט דעריבער בין איך שארפער און קלוגער ווי מיינע חברים ווייל איך האב געזען רבי מאיר פוו הינטן אויב וואלט איך אים געזען פון פארענט וואלט איך נאך שארפער געווען.
אין דער צייט וואס איר מאן האט געלעבט האט זי געשאפן גאר אסאך געלטער פאר צדקה, זי האט דאן אויפגעשטעלט א הכנסת כלה פאנד, וואס האט פארטיילט א יאר שווערע צענדליגער טויזנטער פאר הכנסת כלה, עס איז נישט דא קיין משפחה אין סאטמאר וואס האט נישט הנאה געהאט פון איר הכנסת כלה פאנד, אויך נאך דעם וואס איהר מאן איז נפטר געווארן האט זי געטיילט פאר יעדן ארץ ישראל איד וואס איז געקומען פאר הכנסת כלה עטליכע הונדערט דאלער, און צומאל עטליכע טויזנט דאלער.
איר צדקה וחסד איז א וואונדער און א חידוש, אפילו אין די לעצטע יארן אירע פלעגט זי יעדן ערב שבועות ארום פארן און פארטיילן טויזנטער טויזנטער דאלארן פאר נויטבאדערפטיגע.
נאכן הסתלקות פון רבי'ן האט זי זיך אפגעטיילט פון דער נייער הנהגה פונעם ברך משה, און זיך געפירט א זעלבסטשטענדיגע ווירטשאפט, ווי עס זענען געווען שארפע שטרייטן צווישן איר אונעם ברך משה.
זייט איר מאן איז אוועק איז איר הויז געווען אפען פאר יעדן, מען האט דארט געקענט אייביג געקענט אריין איבערבייסן אויף גוטע געקאכן און הייסע געטראנקען, אירע שונאים פלעגן זיך טשעפן און אנרופן איר הויז "די טשענסטעכאווער קיך" צוליב דעם וואס מען האט דארט אייביג געהאט צועסן אזוי ווי א קיך.
זי איז געבוירן אין יאר ה'תרע"ב מיטן נאמען אלטע פייגא שפירא, אין דער שטאט טשענסטעכאוו פוילן, צו איר פאטער הר"ר אביגדור שפירא, טשענסטכאווער רבי, פון דער קאזשניצער גזע.
זי האט אויך אנגעפירט די לעידיס אקזילערי פון סאטמאר און געהאלפן אריינברענגן צענליגער טויזנטער דאלארן פאר די מוסדות סאטמאר, אסאך בנינים פון סאטמאר האט זי אויפגעשטעלט, אין קרית יואל איז דא א בנין וואס זי האט זעלבסט אויפגעשטלעט אהנע הילף פון קיינעם, היינט לערנט דארט די נוירסערי קינדער.
זי איז געווען א פראמינענטע און איינפלוסרייכע פרוי אין סאטמאר אמעריקע, בחייו פון רבינו יואל, ווי זי האט אנגעפירט מיט פילע טעטיקייטן, און געווען פארמישט און אלעם אין סאטמאר.
אין יאר 1948 האט יארדאניע מלחמה געהאלטן קעגן ישראל, און איינגענומען די מערב ברעג פונעם ירדן טייך, און ירושלים אלטשטאט, לאטראן, און אנדערע ערטער ווי שכם, חברון, יריחו, און ראמאללא, די מלחמה איז אנגעפירט געווארן דורך בריטישע גענערעלער, און די הויפט גענעראל איז געווען גלאב פאשא, דערנאך האט יארדאניען אנעקסירט די מערב ברעג, אבער בלויז גרויס בריטאניען, און פאקיסטאן האבן אנערקענט אינדעם.