polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ביאגראפיע קושנער איז דער עלטסטער זון פונעם ביזנעסמאן אמעריקאנער אנטוויקלער, דער ארטאדאקסישער טשארלס קושנער וואס טוט שטיצן מיט זיין רייכטום פיל ישיבות אין ארץ ישראל, און אן אייניקל פון חורבן איבערלעבער וועלכע האבן אימיגרירט אין די פאראײניגטע שטאטן פון נאווארדאק אין בעלארוס אין 1949.
אין 2004, האָט זיין פֿאָטער טשאַרלעס אָנגעהויבן דינען צוויי יאָר טורמע אורטייל, נאכדעם וואס ער איז געווען קאָנוויקטעד פון שטייער אַרויסדריי, אומלעגאלע נדבֿות און גערעכטיקייט.
עלטער ראטגעבער צו דער טראַמפּ אַדמיניסטראַציע קושנער האָט זיך אייַנגעשלאָסן אין דאנאלד טראמפ'ס קאמפיין גלייך נאכדעם וואָס עס האָט אָנגעזאָגט דעם 16טן יוני 2015 אז ער וועט לויפן אין 2016 פרעזידענט וואלן פארן רעפובליקאנער פארטיי.
אין 2014 האָבן קושנער און זיין יינגערער ברודער יושע אויפגעשטעלט קאדרע , אַן אָנליין גרונטייגנס אינוועסטירונג פּלאַטפאָרמע, אין וועלכער דזשארזש סאָראָס האָט אינוועסטירט 250 מיליאָן דאלאר.
צוויי יאר שפעטער האט אים דער קעניג מאקסימילאן דער ערשטער אפיציעל געגעבן דעם טיטל פון "דער באשיצער פון די אידן אינעם דייטשן אומגעגנט אונטערן רוימישן קייסטערום" - א טיטל וואס ער האט באקומען דורך א וואונדערליכער געשיכטע וואו ער האט באקעמפט דעם משומד יאהנוס פעפערקארן וואס האט געוואלט פארבאטן און פארברענען דעם הייליגן ש"ס, געשילדערט באריכות אינעם ביכל "רבי יאסלמאן פון ראסהיים" אריגינעל געשריבן דורך רבי מאיר לעהמאן.
ביאגראפיע נאך זייענדיג א יונגערמאן האט מען אים געקרוינט אלס דער רב פון דער עלזאס געגנט פון דער הייליגער רוימישער אימפעריע , און ער האט געצויגן זיין פרנסה פון בארגן פאר רייכע מלכים ושרים גרויסע געלטער אויף בארג און באקומען פראצענטן, ווייל די קריסטן טארן נישט בארגן פאר א צווייטן קריסט מיט פראצענט.
אזוי אויך האט ער מבטל געווען צענדליגע גזירות גירוש אין דייטשלאנד און די אומגעגנט, ער האט צוריקגעברענגט די אידן פון באהעמיע טשעכיי, נאכדעם וואס מ'האט זיי פון דארט פארטריבן, ער האט דורכגעפירט א גרויסער ויכוח אין פראנקפורט דמיין וואו ער האט באוויזן צו משפיע זיין אויפן פרינץ פון רעדענבורג נישט צו פארטרייבן די אידן פון דארט, ביי יענעם וויכוח האט ער ריינגעוואשן די נאמען פון 38 אידן וואס זענען געזאלט פארברענט געווארן אויפן שייטערהויפן.
רוב פון זיינע פעולות האט מען בחייו נישט מיטגעהאלטן צופיל, אויסער די גאר גרויסע, אבער שפעטער האט מען געפינען אסאך דאקומענטן אין די ארכיוון פון פארשידענע הערשער, אזוי אויך האט מען געטראפן זיין טאגבוך וואס האט געשילדערט פיל זאכן וואס ער האט אויפגעטון פאר כלל ישראל אין זיינערצייט.
ער האט געשטאמט פון דער לואנץ משפחה וואס האט געהאט א רייכן יחוס ארויף ביז צו רש"י הקדוש, און איז געווען א גרויסער תלמיד חכם און בעל מקובל, ער האט געשריבן א ספר "דרך הקודש" איבער די יראת און עבודת השם און בלויז א חלק דערפון איז געבליבן.
זיין סאמע גרעסטע אויפטו פארן כלל איז געווען בלי ספק אין יאר רפ"ה ווען ער האט זיך אריינגעלייגט אין א לייבן גרוב ביים גיין צו די אנפירער פון די 'פארמער רעוואלטירער' אין עלזאס וועלכע האבן פלאנירט א גרויסע שחיטה אויף אלע אידן פון דער געגנט, זייענדיג בלוטדארשטיגע שונאי ישראל.
הונדערטער אידן אין פארשידענע געגנטער זענען געראטעוועט געווארן א דאנק זיין שתדלנות פון אומשולדיגע טויט אורטיילן, למשל אין שלעזיע האט ער באוויזן צו באפרייען צוויי הונדערט אידן וואס מ'האט געוואלט פארברענען, און אזוי ווייטער.
שפעטער איז ער געווארן נאך א גרעסערער מקורב למלכות דורכן אייניקל פון מאקסימילאן, דער קעניג קארל דער פינפטער, וואס האט אים גרויס געמאכט ביי דער גרויסער קעניגליכער זיצונג אין ווירמייזע אין יאר רפ"א.
לעבנסגעשיכטע און אייגנשאפטן רבי יצחק יוחנן איז געבוירן געווארן אין וויליאמסבורג, ברוקלין, צו רבי מרדכי האגער, דער פריערדיגער וויזשניצער און מרת סימא מירל, טאכטער פון רבי יעקב יוסף טווערסקי, דער פריערדיגער סקווערער רבי.
זינט די 80ער יאָרן פונעם יאָרהונדערט זײַנען אין קאָסעוו געווען איינצײַטיק צוויי שטאָט-רבנים – הרב מנחם מענדל שערעשעווסקי און הרב שמריה יוסף קאַרעליץ, דער פאָטער פונעם חזון איש.
אין 1922 איז הרב מנחם מענדל שערעשעווסקי עולה געווען קיין ארץ-ישראל און דער שטאָט-רב איז אָנשטאָט אים געוואָרן הרב יצחק קאַרעליץ , אַ ברודער פונעם חזון איש.
אין 1939 איז דאָס שטעטל פאַרכאַפּט געוואָרן דורך דער רויטער אַרמיי און אײַנגעשלאָסן געוואָרן אינעם באַשטאַנד פון דער ווײַסרוסישער סאָוועטישער סאָציִאַליסטישער רעפּובליק.
אין 1942, בעת דער נאַציסטישער אָקופּאַציע איז די ייִדישע קהילה פון קאָסעוו (חוץ יענע ייִדן, וואָס זײַנען אַנטלאָפן אין וועלדער צו פּאַרטיזאַנער) פאַרניכטעט געוואָרן.
די אינקוויזיציע פארשער זענען ארומגעפאהרן אַליין אָדער אין גרופווייז אין די שטעט און דערפער, ערקלערט די קאַטהאָליקע אמונה פארן המון עם, געהערט וידויים און אויסגעטיילט שטראָף אויף זינדיקע וואָס אפגעזאגט צו צוריקקומען צו זייער אמונה אפילו נאָך עס איז געווען קלאָר צו זיי אַז דאָס איז פאַרקערט צו קירכעס.
די קירכע האָט נישט געהאַט קיין אויטאָריטעט אויסצופירן מענטשן צום טויט, און אויב א פערזאן פון דער קאטוילישער קירכע האָט אפגעזאגט צו אָננעמען דאָס געזעץ פון דער קירכע, האָט די קירכע איבערגעגעבן דעם מענטש צום ציווילע אָרעם, וואָס האָט אין מערסטע פאלן געטויט די מענטשן.
די נוצן פון פּייַניגונג איז דעריבער אַ וויכטיגער מיטל אין די אויגן פון די אינקוויזיציע דען די קאַטוילישע קירכע ערלויבט זיי שוין אין די 13'טע יאָרהונדערט זיך צו באנוצען מיט פייניגונג און פאלטער מיטלען.
רובֿ פון די אינקוויזיציע געריכטן זענען געווען וועגן נישטיגע ענינים און געענדיקט מיט אַ סימבאָליש שטראָף אַזאַ ווי תפילה, פאַסטינג ביז דעם 16 טן יאָרהונדערט זענען קוים עטוואס מענטשן געבראכט צו די פאָרפראַנט פון די אינקוויזיציע און די אידן זענען בכלל נישט אין זייערע אויטוריטעט- די ריכטער פון די אינקוויזיציע נאָר געמשפט קריסטן (כאָטש די אנוסים זענען געהאלטן גווארן קריסטלעך פֿאַר דעם צוועק).
כּדי צו מאַכן דעם רושם פון אַ יושרדיק, אָרדערליך און גערעכט גוף, זענען די פייניגונג שטאפלען אָפט איבערגעהיפּערט פֿון די פּראָטאָקאָלס.אָבער פֿון די פעללער וואָס די פּייַניגונג איז געווען דאַקומענטירט ,קען געלערנט ווערען אַז די געדויער פון די פּייַניקגנג איז געווען לימיטעד אין צייט.
די קירך האט פארבאטן בלוט פארגיסונג ביי פײַניקן, און די אינקוויזיטאָרן האבן ערפינדן א פארשידענע פײַניגונג מעטאדן, וואָס האָבן נישט איבערגעריסן דעם פארבאט כאטש גענוג אכזריות'דיג
זי איז אויך באקאנט אלס די ״שפאנישע אינקוויזיציע״ אבער אין ווארהייט איז די אינקוויזיציע געווען אקטיוו אין פארשידענע אייראפעאישע לענדער זייט די מיטל אלטער יארן.
די אינקוויזיציע איז א מוסד פון דער קאטוילישער קירכע אנגעפירט דורך פאנאטישע פריסטערס ארויפצוצווינגען און אפצוהיטן אז די המון עם היט ערליך קריסטליכע געזעצן.
ווען ער איז געווארן בר מצוה האט ער חתונה געהאט מיט זיין שוועסטער-קינד רחמה ; זי איז אבער נפטר געווארן צוויי יאר שפעטער ווען זי האט געבוירן א טאכטער, וואס אויך זי איז נישט געבליבן לעבן.
רבי ישראל אבוחצירא, גערופן באבא סאלי אדער יש"א ברכה (א' תשרי תר״ן, 26סטן סעפטעמבער 1889 – ד' שבט תשמ"ה, 8טן יאנואר 1984) איז געווען א מאראקאניש-ישראלישער רב און באוואוסט מיטן נאמען באבא סאלי .
צום סוף פון זײַן מיליטערישער דינסט האָט ער זיך באַטייליקט אין עטלעכע אויפֿפֿירונגען פֿון דער מיליטערישער רבנות־באַנדע, נאָך אַ בקשה פֿון שי אַבֿרמסאָן, דער הויפּט־מיליטערישער חזן .
אין ניסן 2014 איז ארויס זיין ערשטער אלבאם, "אין דער אהבה תמידית", נאכדעם האט ער געפארן אויף א טור, ביי די לאגער-שאפעס האט ער פארהאלטן דניאל זמיר און יונתן רזאל.
אין זעלבן יאר האט ער געזונגען דאס ליד "חדש ששוני" אויפן אלבאם "שמחת עולם" וואס פארבינדט לידער פון רבי יצחק גינזבורג, און זינגט צוויי לידער אויפן אלבאם "איך וועל ווארטן אויף אים", לידער וועלכע זענען געקומען פון אש השואה ארויסגעגעבן געווארן דורך די גרופע "הלב ומעיין"
אין 2012 איז ריבא געווען דער ערשטער רעליגיעזער זינגער וואס האט זיך באטייליגט אינעם פראיעקט פון עידן רייכל, מיט זיין ליד "אזא ליכט" אויפן אלבאם "א פערטל צו זעקס".
אינעם ערשטן "דאָרשט" פּראָיעקט האָט ער געזונגען "דיין וועג צו גאָט"; אין דער צווייטער האסטו "וריקתי אליך א ברכה"; דינסטיק די "זכות ה' נעלה"; און פערטן, די “שבנה”.
פון דער אנדערער זייט איז דער של"ה הק' וועלכער איז אויך געווען גאר גרויס בתורת הנסתר פארענטפערט די קשיות פונעם אר"י, שטארק משבח דעם שיר און בלייבט אז מען זאל עס יא זאגן און האט אפילו געמאכט א פירוש אויף דעם.
נאָך זײן מיליטערישער דינסט האָט ער שטודירט אין בן-גוריון אוניווערסיטעט פונעם נגב און האָט באַקומען אן ערשטן דיפּלאָם אין עקאָנאָמיק און צערטיפֿיקאַציע ווי אַן אַקאַנטאַנט .
דערנאָך האָט ער געלערנט אין דעם תל אביבער אוניווערסיטעט, וואו ער האָט באַקומען אן ערשטן דיפּלאָם אין געזעצן און האט זיך קוואליפיזירט אלס אדוואקאט; אויך האָט ער א מייסטער-דיפלאם אין פובליקער פּאָליטיק.
כנסת דעפוטאט און מיניסטער אין די 1990ער יארן אין 1992, איז שלום געווארן געוויילט צום 13טן כנסת פאר דער ליכוד, און אין 1997 ער איז געווארן באשטימט וויצע פארטיידיקונגס־מיניסטער.
סטאלין ימ"ש האט בעצם געקוקט אויף אינדיע מיט א קרום אויג אין איר חושד געווען אין זיין צו קאפיטאליסטיש, למעשה נאך סטאלינס טויט אין די 50'ער יארן האבן די באציאונגען צווישן רוסלאנד און אינדיע געווארן וואס אמאל מער אנגעווארימט און ביי די יעצטיגע פוינט איז רוסלאנד געווען דער וואס האט אויסגעשטאטעט אינדיע מיט איר קריטיש וויכטיגע געברויך פאר דעפענס וואפנס.
דער דאלעי לאמא איז דאן געווען געצווינגען צו אנטלויפן קיין אינדיע צוזאמען מיט נאך 150 טויזנט טיבעטער וועלכע האבן זיך באזעצט אין אינדיע און ביזן היינטיגן טאג האלט זיך אויף א גלות רעגירונג אין אינדיע אין א געגנט הימאקאל פארדעש מיט א ריזן פאפולאציע פון טיבעטער פליטים.
די אינדיאנער גאווערנמענט האלט אויכעט אויף ריזן סקולס און פרייע עדזשוקעישאן צענטערן פאר די טיבעטער פליטים וואס דאס אלעס רעגט געפערליך אויף טשיינע און ווערט מצד שני אויסגעלויבט דורך די וועלט.
די סיבה דערצו איז דוכט זיך מיר ווארשיינליך א רעליגיעזע, בודהיזם קומט פון הינדואיזם און זיי זעהען זיך אויג צו אויג, הגם די טיבעטער זענען ענדערש טשייניזע ווי אינדיאנער.
נאך א סיבה וואס מקען אנגעבן פאר אינדיעס שטיצע צו טיבעט איז פון איר אייגענע עקספיריענס וואס זי האט מיט קאלאניאליזם, אינדיע האלט אז סאיז פאנדעמענטאל ראנג צו דיקטירן א פרעמדע לאנד און קולטור מיט געצוואנג און הגם אינדיע האט בעצם געוואלט אנהאלטן פריינטליכע באציאונגען מיט טשיינע איז דאס אבער געווען א עפעס וואס זי האט נישט געקענט אזוי אדורכלאזן, די אקופאציע פון טיבעט איז נאך איין זאך אבער די רציחה'דיגע אינטערדריקונגען איז שוין געווען צופיל.
מיט אן ארמיי ארום 40 טויזנט סאלדאטן האט טשיינע פלוצלינג אינוואדירט די דאזיגע טערעטאריעס און איבערגענומען א שיינע חלק דערפון כאפנדיג אינדיע אין טאטאלע סורפרייז, אינדיע האט האט נישט געהאט דארטן ביים גרעניץ מער ווי אפאר טויזנט טרופן גרייט.
טשיינע ווידעראום איז נישט געווען זיכער אין אינדיעס קעיפעבילטיס און האט נישט געוואלט ווערן פארכאפט אין א לאנג טערמיניגע מלחמה זייענדיג אומזיכער אויב זיי קענען ארויסקומען א זיגער, טשיינע האט גאנץ שנעל געסיינט מיט אינדיע א וואפן שטילשטאנד נישט וועלנדיג ציען איר מזל עד הסוף.
די דאזיגע מלחמה האט געדויערט א קארגע צוויי חדשים און האט זיך געענדיגט מיט א וואפן שטילשטאנד וואו טשיינע האט פארכאפט א שיינע פראצענט פון די דיספיוטעט טערעטאריעס ביי די טשייניזע אינדיאנער גרעניץ.
די ענגלישע אקופאציעס איז נישט געווען בלויז ווייסע קאלער גניבה'ס, די ענגלענדער האבן געמארדעוועט און מיט געוואלד אינטערדריקט יעדע מינדעסטע קעגנערשאפט, היסטאריקער האבן א חשבון פון 35 מיליאן מענטשן וועמען די ענגלענדער האבן געהארגעט במשך די עפאכע ווען זיי האבן מיט געוואלד רעגירט איבער אינדיע, עקסטער איז דא א חשבון פון 45 טריליאן דאללער וואס ענגלאנד האט בא'גזל'ט פון אינדיע במשך די יארן וואס זי האט איר אקופירט.
אין די פריע 1600 יארן האט זיך פארמירט די ענגלישע איסט אינדיע קאמפאני וועלכע איז די מאכטפולסטע קאמפעני וואס איז נאר געווען אין היסטאריע, זי האט ציביסלעך אויסגעקויפט שטחים אויף שטחים פון אינדיע ביז אין יאר 1858 ווען ענגלאנד האט מיט געוואלד אפיציעל איבערגענומען אינדיע פאר א צירקע פון כמעט 100 יאר ביז 1947 ווען ענגלאנד האט "געגעבן" זעלבסטשטענדיגקייט פאר אינדיע.
דער דאלאי לאמא דער פערצנטע איז געווען דער טיבעטער גייסטליכע פירער, טיבעט פראקטיצירט די טיבעט-בודהיזם רעליגיע וועלכע איז אפיציעל אן אפצווייג פון די הינדו רעליגיע, די טיבעטער זייענדיג רעליגיעז האבן אים פארשמייליגט, די 1960'ער אויפשטאנד אין טיבעט איז געקומען נאך יארן אינטערדריקונג פון טשיינע קעגן די בודהיסטן, טשיינע האט דאן אפיציעל אינוואדירט טיבעט און מיט געוואלד אינטערדריקט די אויפשטאנד.
סווערט געגלויבט אז טשיינע האט שוין זינט דאן אויסגעהארגעט אין טיבעט 1.2 מיליאן איינוואוינער וועלכע איז כמעט א פיפטל פון דאס לאנדס באפעלקערונג און אזוי אויכעט האבן די טשייניזער חרוב געמאכט איבער 6 טויזנט בודהיסטישע טעמפלס אין א ציל אויסציראטן דער טיבעטער אימאפהענגיקע קולטור און רעליגיע.
דאס האט אנגעהאלטן ביז 1960 למספרם וואס דאן האט אויסגעבראכן אן אויפשטאנד אין טיבעט אין וועלכע די אויפשטענדלער האבן פארלאנגט זעלבסטשטענדיגקייט פון טשיינע, די אינדיאנער פרעימיער מיניסטער דזשאוואהארלאל נעהרו וועלכע איז אגב געווען דער ערשטער אינדיאנער פריים מיניסטער נאך פון 47' האט פאליטיש געשטיצט די אויפשטענדלער דורכן זיי ארייננעמען אין לאנד.
ווי געשריבן אינדיע האט באקומען איר זעלבסטשטענדיגקייט פון ענגלאנד אין 1947 למספרם, צוזאמען מיט איר זעלבסטשטענדיגקייט האט אינדיע געירשנט די טערעטאריע געפעכט מיט טשיינע, די אנגעצויגנקייט איז פילפאכיג פארערגערט געווארן ווען טשיינע האט אפיציעל אנעקסירט טיבעט אין 1951 למספרם און דערמיט זיך געטראפן גרעניצן מיט אינדיע און גאווערנערן ממש די גאנצע טערעטאריעס וועלכע זענען שוין געווען שנוי במחלוקת דורך טשיינע פון פריערט.
די ארגינעלע גרעניץ צווישן כינע און אינדיע איז געשריבן געווארן אין די פריע 1900 יארן דורך ענגלאנד און אן עגרימענט צווישן טיבעט וועלכע איז בעצם געווען דאן א טשייניזע פאפעט סטעיט און טשיינע, די טשייניזע האבן עס אבער קיינמאל נישט אקצעפטירט, פשוט זיי זענען ניטאמאל גערופן געווארן צום קאנפערענץ ווען די גרעניצן זענען "באשלאסן" געווארן, די אגרימענט איז געווען פשוט און פראסט דיקטירט ביי ענגלאנד און אין די אויגן פון אונזער אלעמען באקאנטן סעלפיש ענגלאנד איז עס געווען א דאן-דיעל.
בריטישע הערשאפט אין אינדיע אין 1858 למספרם האט די בריטישע אימפעריע איבערגענומען די פירערשאפט אין אינדיע מיט געוואלד אלץ נאך א רינגל אין די מאדערענע פיודעליזם באקאנט אלץ קאלאניאליזם, ענגלאנד האט זיך אריינגעריקט אין שוואכע לענדער און זיי באראבעוועט די נאטורליכע אוצרות און פארשקלאפט די לאקאלע באפעלקערונג און געלייגט אויף זיי ביטערע שטייערן, אפגערעדט פון דעם אז די לאקאלס האבן נישט געהאט דאס מינדעסטע רעכט זיך אליינס צו גאווערנערן.
אין 1869 למספרם איז געבוירן דער אינדיאנער העלד מאהאטמא גאנדהי, ער האט שטודירט געזעצן אין לאנדאן, ענגלאנד און איז שפעטער געווארן דער פרייהייטס אקטיוויסט וועלכע האט געפירט צו די זעלבסטשטענדיגקייט פון אינדיע.
זי האט באקומען אן ערשטן און צווייטן דיפלאם פון דעם אוניווערסיטעט פון חיפה אין דעם פעלד פון פאַרוואַלטן און אַנטוויקלען בילדונג־סיסטעמען און לערער־אינסטרוקציע.
אין 2002 האָט זי באַקומען אַ דאָקטאָראַט אין בילדונג פונעם אוניווערסיטעט פון חיפה, פאר א פראיעקט מיטן נאָמען "פארגלייכן דעם באַגריף פון שלום אין יידיש-ישראלדיקער און פאלעסטינער יוגנט: אלס א פונקציע פון א קאלעקטיוון נאראטיוו און אנטייל אין א שלום-דערציאונג פראגראם".
ד"ר יפֿעַת שאַשאַ-ביטאן איז די פֿארזיצערין פון דער כולנו פארטיי אין דער ליכוד פֿראקציע, פֿארזיצערין פון דער קאראנע קאמיטעט און א כנסת דעפוטאט.
אין דער נאציאנאלער ארענע אין 2015, צו די וואלן פארן 20סטן כנסת, האָט זי זיך איינגעשלאָסן אין דער "כולנו" פארטיי אָנגעפירט פון משה כחלון און זי איז געשטעלט געוואָרן אויף זיבעטן אָרט.
די פארטיי האט באקומען צען מאנדאטן און שאשא-ביטאן איז דערוויילט געווארן צו דינען אין כנסת; אויף איר ארט אין דער קרית שמונה שטאטראט איז אריין אביחי שטערן, וואס איז שפעטער געווארן בירגערמייסטער.
זי איז די טאָכטער פון רחל, א שוועסטער, געבוירן אין מאָראָקאָ, און משה דוד, אַן אויטאָבוס שאָפער און שפּעטער באַזיצער פון אַ פּריוואַטער טראַנספּארט פירמע, געבוירן אין איראַק.
ווידערעפענונג דער היינטיגער רב, רבי מרדכי יונגרייז, וועלכער רופט זיך דער ניקאלשבורגער רבי פון בארא פארק, פלעגט זיין א מלמד אין א דערנעבענדיגער קאנטרי, און עס פלעגט אים אלץ וויי-טון אז אזא גרויסער בית המדרש זיצט ליידיג און זאמלט שטויב, אין דער זעלבער צייט וואס אידן קענען הנאה האבן.
ביז פאר עטליכע יאר איז זי געווען פארלאזט; ביז מיט עטליכע יאר צוריק ווען דער יעצטיגער רב, רבי מרדכי יונגרייז, האט זי צוריק געעפנט, איבערגעפרישט און צוריק אויפגעלעבט דעם פלאץ, און זי פארוואנדלט אלס א פארנומענער אידישער צענטער אין דער קעטסקילס.
די שול איז געווען אפן ביז בערך תש"ס, היות וואס די עלטערע אידישע איינוואוינער זענען נפטר געווארן און זייערע קינדער האבן זיך אוועקגעצויגן, אדער ליידער אוועקגעגליטשט פונעם אידישן וועג.
ביים היינטיקן טאג אן אקטיווער טוער פון מפא"י, מיטגליד פונעם פארטיי-ראט, אקטיווער טוער פון דער הסתדרות און סעקרעטער פון הסתדרות הפקידים אין חיפה, לעקטאר פון מרכז הסברה ביים קאבינעט פון פרעמיער-מיניסטער און פון דער אפטיילונג פאר קולטור און דערציאונג ביי דער הסתדרות.
אין יאר 1936 אריבער וואוינען אין ווארשע און געווארן אקטיוו אין דער פראפנעסיאנעלער באוועגונג, באזונדערס אין דער דריטער אפטיילונג פונעם פאראיין פון ביורא-און האנדל-אנגעשטעלטע.
פאָרזיצער פון דער חיפהער אָפטיילונג פון יידישן ליטעראטן-און זשורנאליסטן-פאראיין אין ישראל און פארשטייער אין דער פארוואלטונג פון שרייבער-פאראיין אין תל-אביב.
מעדיע קאריערע היינט איז יונית לוי די הויפט נייעס פרעזענטארשע פון די צענטראלע אויפלאגע פון דער קשת 12 קאנאל וואס ווערט פראדוצירט דורך דער ישראלישער נייעס פירמע .
אין 2002 האבן די פריערדיקע פרעזענטארן יעקב אילון און מיקי חיימאוויטש איבערגעקליבן זיך צו קאנאל 10, און ביים עלטער פון 25 איז לוי דערוויילט געווארן אלס די פרעזענטארשע פון דער פריים טיים נייעס פראגראם אויף קאנאל 2.
ווען איר צווייטיקער פרעזענטאר האט רעזיגנירט א טייל יאר שפעטער איז זי געווארן די ערשטע פרוי אין ישראל וואס איז נאמינירט געווארן אלס די איינצלנע פרעזענטארשע פון א פריים טיים נייעס פראגראם אויף א קאמערציעלער קאנאל.
אויך האט זי געדינט אלס די ארענע רעפארטערין פאר אינטערנאציאנאלע געשעענישן ווי די יאפאנישע צונאמי קאטאסטראפע, די פרעזידענט וואלן פון די פאראייניקטע שטאטן און קריגן אין עזה.
היסטאריע נאך דער אינדוסטריעלער רעוואלוציע, וואס האט פאסירט אין ליטע אינעם סוף פונעם 19טן יארהונדערט, זענען די ערשטע אונטערנעמונגען אויפגעשטעלט געווארן אין דער שטאט, די באנק סיסטעם איז געווארן פארברייטערט און דער האנדל האט געוואקסן.
זיין צענטראלע געאגראפישע לאקאציע מאכט גרינג דער פארקער דורך גיכע שאסייען און אייזנבאנען צו און פון אנדערע שטעט אין ליטע, ווי אויך צו קעניגסבערג, די הויפטשטאט פון קאלינינגראד גובערניע, א רוסישע ענקלאווע אין ליטע.
הרב כהנעמאן האט לכתחילה אויפגעשטעלט די ישיבה ״אהל יצחק״ אין פאנעוועזש, און די ישיבה איז גערעכנט געווארן איינע פון די חשוב׳סטע ישיבות אין ליטא אין דער תקופה צווישן די צוויי וועלט-מלחמות.
יידנטום אין דער יידישער היסטאריע איז די שטאט באוואוסט צוליב דער פאנעוועזשער ישיבה וואס דער לעצטער רב , הרב יוסף שלמה כהנעמאן, האט אויפגעשטעלט אין בני ברק אויפן נאמען פון דער פאנעוועזשער קהילה.
נאך דעם חורבן, אין וועלכע רוב אלעקסאנדער חסידים זענען אויסגע'הרג'עט געווארן אין פוילן, און בראשם דער בעל "עקידת יצחק", האבן די שארית הפליטה פון די חסידים, געקרוינט זיין פאטער רבי יהודה משה צו איבערנעמען די הנהגה, (ווערט גערופן אויפן נאמען פון זיין ספר 'אמונת משה' וואס איז געדרוקט געווארן נאך זיין פטירה).
רבי אברהם מנחם דאנציגער איז געווען דער פריערדיגער אלעקסאנדער רבי, און דער זעקסטער אין דער דינאסטיע, ער האט געדינט אלס רבי צווישן די יארן "תשל"ג - תשס"ה" , און איז געווען א מיטגליד אין מועצת גדולי התורה פון אגודת ישראל.
ווען עס איז געקומען די צייט האט ער חתונה געהאט מיט מרת אסתר לאה, טאכטער ​​פון רבי חנניה יוסף היילפרין, גרינדער און רב פון בית הכנסת ליובאוויטש - חב"ד אין דער בית ישראל געגענט אין ירושלים, זעקסטער דור צו רבי שניאור זלמן מליאדי, דער בעל התניא, גרינדער פון חסידות חב"ד.
לעבענסגעשיכטע ער איז געבוירן אין דער שטאט לאדזש צו זיין פאטער רבי יהודה משה דאנציגער, שפעטער דער פינפטער אלעקסאנדער רבי, דער איידעם פון רבי בצלאל יאיר דאנציגער פון אלעקסאנדער, דער דריטער ברודער פונעם בעל "ישמח ישראל" און דער בעל "תפארת שמואל".
די ישיבֿה האָט זיך צעוואַקסן און ווען רבי שולעוויץ האָט אָנגענומען דעם פֿיר הונדערטן תלמיד, האָט די אָרטיקע ייִדישע קהילה, וואָס האָט געשטיצט די ישיבה, געפֿילט, אַז די פינאַנציעלע לאַסט איז געוואָרן צו גרויס.
ווען עס האָבן זיך אָנגעהויבן אַרומגיין קלאַנגען, אַז רבי שולעוויץ באַטראַכט צו פאַרמאַכן די ישיבה, איז דער סטאַוויסקער געקומען קיין לאָמזע און האָט זיך מיט אים געמאַכט אַ שפּאַציר, אין וועלכער ער האָט אים שטאַרק דערמוטיקט צו האַלטן די ישיבה אָפן.
רײַכע אידן, ספעציעל פון קעניגסבערג, מזרח פרייסן און דייטשלאנד, האבן בייגעשטייערט, און הגם דאס געלט האט געהאלפן, איז עס נישט געווען גענוג, און דערפאר האט הרב שולעוויטש געמוזט פארלאזן לאמזע אויף א געלטזאמלונג רייזע.
מיט דער שטיצע פון רבי חיים לייב מישקאָווסקי און רבי ישראל מאיר כגן , האט רבי לייזער שולעוויטש, א תלמיד פון רבי ישראל סאַלאַנטער, געגרינדעט אין 1883 די ישיבה אין לאמזא, פוילן.
די ארטיגע אידישע געמיינדע האט פינאנציעל געהאלפן ביי דער גרינדונג פון דער ישיבה; איין רייכע אלמנה האט געשאנקען איר גאנצע פארמעגן פאר דער ישיבה און זיך אריבערגעצויגן אין אן עלטער-היים, בשעת אן אנדער יידיש פּאָרל האט יעדן איינגעגעבן 35,000 ציגל.
ווען רבי שולעוויץ האט געפרעגט רבי נתן צבי פינקל, דער אלטער פון סלאבאָדקע, וועמען ער זאָל נעמען אלס איידעמער פאר זיינע צוויי טעכטער, האט דער אלטער האט פארגעשלאגן רבי יחיאל מרדכי גארדאן, דער "טראקער עילוי", פאר איינער פון זיינע טעכטער; און רבי יהושע זעליג רוח, וועלכער איז געווען באקאנט אלס דער גרעסטער מתמיד אין די ישיבות פון טעלזש און סלאבאדקע, פאר דער צווייטער.
הרב אהרן כהן , ראש ישיבה פון די חברון ישיבה הרב יעקב ניימאן , ראש ישיבה פון ישיבת אור ישראל אין לידא און פתח תקווה הרב יעקב קאמענעצקי, ראש ישיבה פון ישיבה תורה ודעת הרב אליהו באָטשקאָ, ראש ישיבה פון דער מאנטרע ישיבה
דער קערן פון דעם ייִשובֿ איז איז שוין אויפֿגעשטעלט געווארן פֿריער אין 1788 ווען מען האט אפערירט אויווענעס צו פֿאבריצירן האלצקוילן אין די וועלדער לעבן דעם טייך פילץ.
טאָמאַשאָוו-מאַזאָוויעצק האָט באקומען דעם סטאַטוס פון אַ דאָרף באשעפֿטיקט אין אינדוסטריע און האַנדל אין 1824 און באקומען דעם אפֿיצעלן סטאַטוס ווי אַ שטאָט אום 6טן יולי 1830.
די שטאט האט געהאט 12,000 ארבייטער אין 126 קליינע און גרויסע פֿאבריקן, דריי טעפעך פאבריקן וואס האבן צוגעשטעלט 70% פון פוילן'ס נאציאנאלע פראדוקציע, א גוט אנטוויקלטע טעקסטיל אינדוסטריע, ווי אויך כעמישע, האלץ און מעטאל אינדוסטריעס.
עס איז אויך געווען א גרויסע באפעלקערונג פון דייטשישער אפשטאם אין דער שטאט, און אין 1924 איז געגרינדעט געווארן א רעכטע דייטשע פאַרטיי אין דער שטאָט מיטן נאָמען "פֿאַרבאַנד פון דייטשן אין פוילן" , מיט ראשי תיבות .
דאס לעבן פאר א חסידישן איד איז דארט אין דעטרויט גארנישט געווען פון די לייכטע זאכן, קיין געשעפטן מיט אלע כשר׳ע פראדוקטן איז נישט געווען, און בתכלית הכשרות זיכער זיכער נישט!
ברויט: איז געווען נאר פת עכו״ם דער רב פלעגט אליינס אראפגיין אין בעקעריי מיט זיינע כלים באקן יעדע שטיק צייט פילע קוואנטומען ברויט פאר זיך די משפחה אין פאר די פילע הונדערטער אורחים.
אלזא יעדע צוויי וואכן האט דער רב געדארפט זיך לאזן אין וועג אריין אראפגעפארן א מרחק רב צו א פארעם וואס האט מסכים געווען צו דעם טירחא פון מעלקן ספעציעל פאר עפעס א רב אייגן געמאלקענע מילעך.
מקוה: שבת אינדערפרי פלעגט דער דעטרויטער רב גיין א מרחק רב פון פילע מיילן צו קענען כאפן א טבילה במקוה, און בכלל פלעגט ער גיין אין מקוה גאר אסאך לקדש את גופו, אלץ האט ער געהאט א טילטול הדרך כבידה.
אין דעטרויט דארט אין דעטרויט איז זיין הויז און זיין בית מדרש געווארן א לייכט טורעם פארן גאנצן אומגעגענט, יעדער וואס האט נאר געדארשט לדבר ה׳ איז געקומען צו גיין יונק זיין פון דעם באר מים חיים תורה ועבודה וחסידות, זיין הויז איז געווען ברייט אפען אלס א הכנסת אורחים פאר הונדערטער אויסלענדישע געסט טעגליך, ווער רעדט נאך פון א שבת טיש ווי עס זענען געזיצן און געשלאפן געסט פון אלע ווינקלען פון די וועלט, משולחים, ראשי ישיבה, רבנים, אדמורים, סתם ארחי פרחי, און דער רב אליינס מיט די רעבעצין זענען געשטאנען איבער זיי און סערווירט די היימישע מעדני מלך.
אזוי איז ער געווען פארוואגעלט אן א שום ידיעה איבער סיי וואס אין טיפן רוסלאנד, ג׳ סליחות שנת תש״ז האט ער הערשט באקומען א בריוו פון זיין עלטערן ברודער הגה״צ רבי חנניה יו"ט ליפא דייטש בעל ״טהרת יו״ט״ פון העלמעץ זצ״ל אז ער מיט נאך צוויי געשוויסטער (רחל מלכה די ווייב פון הרב החסיד רבי סענדער דייטש ז״ל ראש הקהל אין סאטמאר, און די ווייב פון הגה״צ רבי דוד בנציון קליין ז״ל אב״ד יסודות) זענען לעבן געבליבן און וואוינען צוריק אין אונגארן, איז ער צוריק געגאנגען קיין אונגארן, דאן איז ער אויפגענומען געווארן אלס רב אין שטאט סענדרא,
נאכן קריג ווי ער האט פארלוירן זיין אשת נעורים מיט א קינד, האט ער נאכאמאל חתונה געהאט מיט א אייניקעל פון זיין פריערדיגע שווער, הרבנית הצדיקת סימא פערל א טאכטער פון רבי מאיר הלוי בוקסבוים ז״ל (זוהן פון רבי אברהם פון די שוחטים ביים בליט בילבול אין טיסא עסלאר א איידעם ביי הגה״ק רבי יעקב שפירא מטערצאל זצ״ל) איידעם פון רבי איטשע מאיר לאנדוי וואס ווערט דערמאנט אויבן, און אויפגעשטעלט זיין שטוב מיט איר לשם ולתפארת.
ביי דער מלחמה אין די שרעקליכע יארן וואס האט באטראפן דעם כלל ישראל איז ער פארוואלגערט געווארן אין דעם פרעסטיגן טויטליכן סיביר ווי ער האט דארט אונטער די שווערסטע אומשטענדן געדינט דעם אויבערשטען במסירת נפש, און מיט געוואלדיגע ניסים ונפלאות זיך געהאלטן ביים לעבן, מיט כשרות, שמירת שבת, א געוואלדיגע יד ה׳ האט אים דארט באגלייט, ווי ער פלעגט עס פארציילן אריינצובאקן אמונת צדיקים.
אויסער זיין התנהגות בקדושה עילאה, און זיין עבודת הק׳ איז ער געווען א געוואלדיגער בעל כשרון און גאר א גערוטענער מהות א איש חכם ופּיקח, ער האט געהאט א געוואלדיגע כח השפעה וכח המושך ווי יעדער ארום אים איז צוגעצויגן געווארן מיט זיין מאגנאטישן כח פון אהבת הבריות, א שמחה וחן איז אייביג געווען שורה על פניו מיט א ווארימע ליבליכען ענוות חן שמייכל צו יעדן איד.
משפחה זיין ערשטע ווייב פארן קריג איז ער געווען חתונה געהאט מיט הרבנית הצ׳ מרת מיריש א טאכטער פון רבי יצחק מאיר לאנדוי רב דביהמ״ד חברת שומרי שבת אין חוסט, פון די פיר באקאנטע ברודער קינדער פון רבי משה בער לאנדוי פון ווערעצקי.