polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
אטמאספער און קלימאט ווענוס האט א גאר געדעכטן אטמאספער וואס באשטייט פון 96.5% קוילן זייערס, 3.5% אזאט, און שפורן פון אנדערע גאזן, ספעציעל שוועבל דיאקסיד.
די מאסע פון זיין אטמאספער איז 93 מאל אזוי פיל ווי די מאסע פון דער ערד, און די דרוק ביי זיין אייבערפלאך איז אומגעפער 92 מאל אזוי פיל ווי אויף דער ערד—א דרוק וואס איז די גלייך פון א טיף פון נאנט צו 1 קילאמעטער אונטער דער ערד׳ס אקעאנען.
ווענוס האט די לענגסטע ראטאציע־תקופה פון אלע פלאנעטן אין דער זון-סיסטעם און דרייט זיך אין דער פארקערטער ריכטונג צו אנדערע פלאנעטן (ד״ה אז די זון וואלט אויפגעגאנגען אין מערב און פארגאנגען אין מזרח).
ווענוסנ׳ס דיקע וואלקענעס מאכן אבזערוואציע פון זיין אייבערפלאך אוממעגלעך אין זעבארער ליכט, און די ערשטע פרטימדיקע מאפעס זענען נישט ארויסגעקומען ביז איז אנגעקומען אין 1991.
באדינגונגען אויפן ווענוס־אייבערפלאך זען גאר אנדערש ווי אויף ערד ווייל דער געדעכטער אטמאספער איז 96.5% קוילן זייערס, און רוב פון די איבעריגע 3.5% איז אזאט.
דער מחבר שרייבט אין דעם איינפיר פון דעם בריעף, אז פון ווען ער איז געקומען קיין אונגארן האט ער באמערקט ווי ס'הערשט א געוואלדיגע פארגרעבטקייט ביים אלגעמיינעם יידישן פאלק, ספעציעל, אין די ארומיגע שטעטלעך און דערפלעך וואו ס'איז נישט פארהאנען קיין רבנים.
צוקוקנדיג דאס אלעס האט ער פארשטאנען אז דער אייבערשטער וואס פירט און דרייט אלעס האט אים געשיקט קיין אונגארן אויפקלערן די יידן וואס מען מעג און וואס נישט, וואס פון ווען יידישע קינדער האבן געזאגט "נעשה ונשמע" איז ביי זיי איינעווארצלט געווארן א נאטור אויס צוהערן וואס מען לערנט און זאגט זיי.
דערפאר האט ער אפגעשריבען דעם בריעף און ער איז גוזר אויף אלע ערטער וואס זענען אונטער זיין פירערשאפט אויף צוהענגן דעם בריעף אין בית המדרש ווי מען דאווענט, און ווי מען וועט אים נישט פאלגען פארביעט ער דעם בעל תפלה צו דאווענען פארן עמוד.
רבי הערש מיילך איז געווען רב אין צען פארשידענע שטעט: דינאוו, ריבאטוטש, סטריזשעוו, לאנצהוט, קאלאמיי, האלאשיץ, בערטש, דזשילבערץ, דובעצק, מונקאטש, נאכהער צוריק אין דינאוו.
רבי הערש מיילך האט געשריבן אסאך ספרים, אויסער דעם ספר אגרא דכלה איז נאך באקאנט: אגרא דכלה, אגרא דפרקא, בני יששכר, ברכה משולשת, דברים נחמדים, דרך עדותיך, דרך פקודיך, הגהות והוספות מהרצ"א, הגהות מהרצ"א, הלכות ותקנות, והיה ברכה, חדושי בני יששכר, חדושי מהרצ"א, טעמי המצות, כלי הרואים, לקוטי מהרצ"א, מגיד תעלומה, מעין גנים, נחל אמונים, סדר הקרבנות, רגל ישרה, ריח דודאים, תקנות תמכין דאורייתא
ריכטיג אנהוטן שבת - נישט פארקויפן קיין משקה אין די שענק שבת אויך נישט דורך גוים, נישט לאזען טוהן קיין ארבעט דורך גויאשע באדינערס, די ווייבער זאלען נישט ארויסגיין שבת מיט א קאם אריין געשטעקט אין די האר, וואס אין דער וואכן איז עס אויך א פארדארבען געפירעכטס.
רבי ברוך איז געבוירן אין יאר ה'תרנ"ה, צו זיין פאטער הרב ישראל האגער, פון וויזשניץ, "דער אהבת ישראל", א זון פון הרב ברוך האגער, פון וויזשניץ, "דער אמרי ברוך", א זון פון הרב מנחם מענדיל האגער פון וויזשניץ, באקאנט אלס "דער צמח צדיק", א זון פון הרב חיים האגער פון קאסאוו, "דער תורת חיים", א זון פון הרב מנחם מענדיל האגער, פון קאסאוו, "דער אהבת שלום".
רבי ברוך איז נפטר געווארן זונטאג ב' חשוון ה'תשכ"ד, און ער ליגט אין בית החיים פון זכרון מאיר בני ברק, נעבן זיין פאטער אין "אוהל אדמו"רי וויזשניץ".
ער איז געווען א איידעם פון רבי מנחם מענדל האגער פון זאבלאטאוו, א זון פון דעם רבין פון זאבלאטאוו, רבי יעקב האגער פון זאבלאטאוו אין גאליציע, וואס ער האט פון אים אסאך מקבל געווען, אן זון פון רבי דוד האגער א זון פון רבי מנחם מענדיל פון קאסאוו, דער אהבת שלום.
זיין זיידע רבי יעקב מזאבליטוב האט זיך אסאך פארלאזט, ער האט געשריבן זיינע תורות, ער האט איהם איבערגעגעבן דאס ספר אהבת שלום אויף מועדים ער זאל עס דריקן, און שפעטער האט רבי ישראל געדריקט די תורות פון זיין זיידער רבי יעקב אין א עקסטער ספר עטרת יעקב וישרא"ל, צוזאמען מיט זיינע אייגענע חידושים.
ביי עלף יאר איז ער שוין געווען א תלמיד פון רבי יקותיאל יודא ט"ב דער ייטב לב, ער האט געלערנט ביי אים דריי יאר, ווען ער איז אלט געווען פערצן יאר האט אים שוין דער ייטב לב געשריבן א כתר תורה, ער הייבט אן זיין בריוו "ישראל אשר בך אתפאר"
צום ערשט האט מען איהם אויפגענומען ער זאל זיין רב אין שטאט פרוביזנא אין גאליציע, און כאטש ער האט נישט געוואלט זיין רב, האט איהם אבער זיין רבי דער ייטב לב געשריבן א ווארימער בריוו ער זאל יא ווערן רב , אויך זיין רבי הרה"ק רבי יושע מבעלזא האט איהם געשטופט דערצו ער זאל יא מקבל זיין אויף זיך דעם לאסט פון זיין א רב.
און וועט ער האט עס גענומען אויף זיך האט איהם דער יטב לב געשריבן א בריוו צו שטארקן, ווי ער שרבייט אויף איהם "וברוך אתה בבואך למקום הזה, יהא לגדא טבא ומזלא טוב לך ולכל אנשי מקומך והנלוים אליך"
געבוירן איז ער דורך א ברכה פון בעלזער רב שלום מבעלזא, נאכדעם וואס ביי זיין פאטער זענען אוועק עטליכע קינדער האט אים אמאל דער בעלזער רב געזאגט: יא יא איר וועט האבן הצלחה און וועט האבן א קינד וואס וועט יא לעבן נאר איך האב זייער מורא פאר קנאה.
אפשטאם ישראל בערגער איז געבוירן כ"ח שבט שנת תרט"ו אין דער שטאט מאדיאר-לאפאש, אונגארן, צו זיין פאטער רבי יצחק שמחה, א זון פון הרב רבי יחיאל מיכל וואס איז געווען א שוועסטער קינד פונעם רבי קלונימוס קלמן שפירא, דער "מאור ושמש".
אין יאר ה'תרנ"ח האט מען אים אויף גענומען ער זאל פירן די קהילות החרדים אין דער הויפט שטאט פון רומעניא בוקארעסט, און איז דארט פארבליבן צו זיין הויפט רב 21 יאר.
עס איז געווען א גרויסער בעל יחסן אין א משפחה פון רוב חסידישע רביים ווי עס איז באשריבן דורך זיין זון אין קונטרס מגלת היוחסין וסדר ההתקשרות, געדרוקט סוף פון ספר "זכות ישראל".
דריוש און כורש זענען געווען די צוויי טויער וועכטערס פון בלשאצר, און נאך די מעשה מיט די האנט וואס האט געשריבען אויפ'ן וואנט, האט כורש און דריוש געהארגעט בלשאצר, און קודם איז דריוש פון מדי געווארן קעניג, און נאכדעם האט כורש פון פרס איבערגענומען די מלוכה)
דאס מיינט "ואתא מלאך המות ושחט לשוחט" די גמרא זאגט אז ווען משיח וועט קומען וועט דער אויבערשטער שחט'ן דעם יצר הרע, און נאכדעם וועט דער מלאך המות מער נישט קענען הארגענען:
דער טעם פארוואס די "רוימים" הייסען "מיא" איז, ווייל אזוי ווי די גרויסע וואסערן גייען פון איין עק וועלט ביז'ן צווייטן, אזוי אויך די רומיים זענען געווען אזוי שטארק, אז זייער באפעל איז געגאנגען פון איין עק וועלט ביז'ן צווייטען.
"חוטרא הכה לכלבא" דאס קעניגרייך פון יון, האט אומגעווארפן דאס קעניגרייך פון פרס, (ווייל נאכדעם וואס כורש פון מדי האט האט געקעניגט, האט דאך דריוש פון פרס איבערגענומען זיין מלוכה, און פון אים האט עס שפעטער יון צוגענומען).
דאס ציגעלע איז א רמז אויפ'ן בית המקדש וואס ווערט אנגערופן "גדי" אזוי ווי עס שטייט אין פסוק "בכרמי עין גדי", "אבא" מיינט מען דוד המלך, וואס ער הייסט דער פאטער פון חסידים, :
"כלבא" מיינט מען, כורש דער קעניג פון פרס, דער טעם פארוואס ער ווערט אנגערופן "כלבא" איז ווייל ווען ער איז געווען א קינד, האט ער געטרונקען מילך פון א הונט, און א הונט הייסט א "כלב".
אין דעם ספר מעשה ניסים, פונ'ם הייליגען "חוות דעת, שטייט א פירוש אויף דעם שיר פון "חד גדיא" אז דאס גייט ארויף אויף די צייטען פונ'ם חורבן בית המקדש ביז ווען משיח וועט קומען.
"שונרא" מיינט מען נבוכדנצר דער קעניג פון בבל, וואס ער האט חרוב געמאכט דער ערשטען בית המקדש, ער ווערט אנגערופן "שונרא" ווייל ער איז געווען א "שונא רע" פאר די יודען:
דער ספר אגרא דכלה איז געשריבן געווארן לויט דעם סדר פון די פרשיות, נאר די ערשטע דריי פרשיות זענען שיין צוזאמען געשטעלט מסודר לויט דעם ארדער פון די פסוקים, רש"י, תרגום, מדרש רבה, תנחומא, שאילתות, אין אויך א פירוש אויף דעם מגלה עמוקות מיט דעם נאמען בארות עמוקים, די דריי פרשיות פארנעמען באלד א העלפט פון גאנצן ספר.
דער מחבר שרייבט אין דער הקדמה מערסטענס פון די ווערטער האט ער געזאגט שבת ביי זיינע טישן, זיין אייניקל דער בלאזשאווער רב שרייבט אין א תשובה אין זיין ספר צבי לצדיק סי' י"ג, אז די ווערטער וואס זענען געשריבן אין אגרא דכלה האט דער מחבר געזאגט שבת ביים טיש צו דערוועקן יידישע הערצער.
נאך דער פטירה פון מחבר, האט רבי ישעיה דוד שפירא, א זון פון רבי משולם זושא שפירא, דער עלצטער זון פון מחבר, געפאדערט אז דער רעכט צו דרוקן דעם זיידנ'ס כתבים געהערט אים, נאכדעם וואס מען האט געזעצט א בי"ד פון דריי רבנים איז ארויס דער פסק אז מען זאל אים איבערבעטן מיט געלט און אז דער כתב יד פון דעם ספר אגרא דכלה, וואס איז געווען ביי רבי שמואל שפירא, א זון פון מחבר, געהערט צו רבי ישעיה דוד.
אין יאר ה'תרכ"ו האט רבי ישעיה דוד איבערגעגעבן דעם כתב יד צו רבי מאיר משולם שפירא פון לאנצהוט, און ער האט דאס נאכהער פארקויפט צו רבי אברהם ניסן זיס, וועלכער האט זוכה געווען ענדליך ארויס צוגעבן דאס ספר.
דער מחבר שרייבט אין אנהייב פון דעם ספר אגרא דכלה "און איך האב אנגעהויבן צו פארשרייבן די רייד אויף א ספר דאנערשטאג אין יאר ה'תקע"ט" , , ווי ס'ווייזט אויס האט ער געשריבן דעם ספר אסאך יארן, אין פרשת כי תשא דערמאנט ער "איך האב געהערט פון מיין מחותן רבי צבי הירש זצוק"ל", וואס דאס איז געווען דער עטרת צבי פון זידיטשוב וועלכער איז נפטר געווארן אין יאר ה'תקצ"א.
רבי הערש מיילך האט געשריבן אסאך ספרים, אויסער דעם ספר אגרא דכלה איז נאך באקאנט: אגרא דפרקא, אזהרות מהרצ"א, בני יששכר, ברכה משולשת, דברים נחמדים, דרך עדותיך, דרך פקודיך, הגהות והוספות מהרצ"א, הגהות מהרצ"א, הלכות ותקנות, והיה ברכה, חדושי בני יששכר, חדושי מהרצ"א, טעמי המצות, כלי הרואים, לקוטי מהרצ"א, מגיד תעלומה, מעין גנים, נחל אמונים, סדר הקרבנות, רגל ישרה, ריח דודאים, תקנות תמכין דאורייתא
אין א געלעגענהייט ווען זיין פעטער דער דזשיקאווער רב דער אמרי נועם האט חתונה געמאכט, האט רבי נפתלי'טשע געוואלט פארן זינגען ביי דער חתונה, אבער זיין עלטערער ברודער רבי אלטער'ל האט אים פארבאטן צו פארן, וויבאלד די באציאונגען צווישן דעמביצער הויף און דזשיקאווער הויף איז נישט געווען אמבעסטן.
רבי נפתלי'טשע איז געווען א גרויסער קעמפֿער קעגן דער ציוניסטשער באוועגונג, ווען זייער אנפירער הערצל איז געשטארבן האט רבי נפתלי'טשע געמאכט א סעודת הודאה.
ווען רבי נפתלי'טשע איז צוריק געקומען קיין דעמביץ האט רבי נפתלי'טשע געוואלט ווערן ראש בית דין, אבער זיין ברודער'ס זון הרב צבי אלימלך הורוויץ דער דאמאלסדיגער רב אין דעמביץ - וועלכער איז געווען א געוואלדעגער קעמפֿער קעגען דער ציוניסטשער באוועגונג - האט אים נישט צוגעלאזט, האלטנדיג, אז רבי נפתלי'טשע איז נישט גענוג קעמפֿער.
נאך דער פטירה פון זיין שווער האט רבי נפתלי'טשע אנגעפירט מיט זיין שווער'ס געשעפטן אין דוקלא, אבער ליידער האט ער נישט געהאט קיין ערפאלג, און איז צוריק געקומען קיין דעמביץ.
די יארן פון ה'תרפ"ד ביז ה'תרצ"ד האט רבי נפתלי'טשע פארברענגט אין אמעריקא, ער האט דארט שטארק מצליח געווען, אבער ליידער האט אים זיין זון אלעס פארלוירן.
רבי נפתלי'טשע איז געבוירן אין יאר ה'תרל"ג , דער יונגסטער זון צו זיין פאטער הרב ראובן הורוויץ, רב אין דעמביץ, א זון פון הרב אליעזר הורוויץ, רב אין דזשיקאוו, באקאנט אלס רבי אליעזר'ל דזשעקאווער, א זון פון הרב נפתלי צבי הורוויץ דער ראפשיצער רב.
האט זיך געצויגן אין די פאראייניגטע שטאטן אין תרצ"א, נפטר געווארן אין תש"ב רבי משה פון קאזלאוו , איידעם ביי רבי אהרן היילפרין פון ברעזשאן רבי מאיר פון קאזלאוו רבי שמואל שלום פון קארעוו אין ניו יארק די ווייב פון רבי יחיאל מיכל פון קאסאן־בארא פארק די ווייב פון רבי בעריש פון נאראל די ווייב פון רבי אהרן בן רבי אברהם לאנדמאן אב"ד סטרעליסק די ווייב פון רבי שלום פון פשעמישל
אינעם יאָר ה'תר"א איז ער געװאָרן דער סטראָפּקאָװער רב מיט דער סמיכה פֿון רבי חיים האלבערשטאם, נאָך װאָס דער פֿריערדיקער רב פֿון סטראָפּקאָװ ר' יקותיאל יהודה טייטלבוים איז אױפֿגענומען געװאָרן אַלס רב אין איהעל אינעם יאָר ה'תר"א.
נאָך זײַן פּטירה האָבן זײַנע זין, מנשה און אפֿרים גאָטליב, צװײ צװילינג־ברידער, פּובליקירט זײער טאַטנס ספֿר "טיב גיטין וקידושין", אינעם יאָר ה'תרכ"ח אין אונגוואר.
ר' חיים יוסף איז געשטאָרבן ד' אדר ב' ה'תרכ"ז און איז באַגראָבן געװאָרן אין דעם בית־עולם פֿון טיסינעץ װעלכע ליגט הײַנט אין סלאָװאַקיע.
זיין פאטער איז געווען א קאמאנדיר, ער האט געוווינט אין פארשידענע לענדער, אינדרויסן פון דייטשלאנד, און דערפאר האט ער גוט באהערשט ענגליש און פראנצויזיש, ער איז געווען א זעלנער אין דער ערשטער וועלט מלחמה, און איז געהעכערט געווארן אין ראנג צו אן אפיציר, און האט באקומען דעם אייזן מעדאל.
אין 1933, ווען היטלער איז געקומען צו דער מאכט, איז ער געווארן מיניסטער פאר ספעציעלע אנגעלעגנהייטן, ער האט אנגעפירט די פארהאנדלונגען מיט ענגלאנד, אויפן ים קרעפטן פארשטענדעניש.
דער דייטשלאנד-יאפאן פאקט, אפילו עס האט קיין אפעקטיווע מיינונג ניט געהאט, אבער ווען איטאליע האט זיך צוגעשלאסן, איז עס געווארן דער פאקט פון די אקסיס.
אין יאר 1936, איז ער געשיקט געווארן אויף ענגלאנד אלס אמבאסאדאר, וואס ער האט אנגעהאלטן ביז 1938, ווען ער איז צוריקגערופן געווארן קיין בערלין, ווי ער איז געווארן אויסערן מיניסטער, אויפן פלאץ פון קאנסטאנטין פאן נויראט, און זייענדיק א פייערליכער אנהענגער פון היטלער, האט היטלער געקענט אנגיין מיט זיינע פינסטערע פלענער.
רבי שלמה האט שוין יונגערהייט ארויסגעוויזן זיין שארפקייט און זיין ברייטן פארנעם אין לערנען, אין עלטער פון זעקס יאר האט ער שוין אנגעהויבן צוזאגן חידושים, וויבאלד מען האט נישט געקענט טרעפן פאר אים א פאסנדן מלמד האט דער פאטער מיט אים אליין געלערנט.
אין יאר ה'תקס"ז נאך דער פטירה פון זיינע שוויגער עלטערן איז רבי שלמה געבליבן אָן פרנסה האט ער איינגעקויפט סחורה און זיך געעפנט א געוועלב אין ראווא, אבער וויבאלד ער איז געווען אינגאנצן פארטון אין לערנען האט ער געליטן גרויסע פארלוסטן, מיט דער פארמיטלונג פון ישועות יעקב האט מען אין יאר ה'תק"ע אויפגענומען רבי שלמה אלס רב אין קאליקאוו.
אין יאר ה'תקע"ה איז רבי שלמה אויפגענומען געווארן רב אין יאזעפאף אבער דארט האט ער נישט געהאט קיין מנוחה, וויבאלד ער האט געאסר'ט דעם דארטיגן שוחט, און אין יאר ה'תק"ף איז רבי שלמה אויפגענומען געווארן אלס רב אין בראד.
ווען ס'זענען געקומען יידן פון דעם שטעטל האצעליס, כערסאנער גובערניע, און דערציילט אז זיי זענען ארומגענומען מיט גויים און לעבן שטענדיג אין א שרעק, און זיי בעטן אז ס'זאל קומען א צדיק וואוינען אין זייער שטעטל וואס זיין זכות זאל אויף זיי שיצן.
רבי מרדכי זוסיא'לי איז געבוירן אין טריסק, צו זיין פאטער הרב מנחם נחום טווערסקי פון טריסק-בריסק, א זון פון הרב אברהם טווערסקי "דער טריסקער מגיד", א זון פון הרב מרדכי טווערסקי, פון טשערנאבל, א זון פון הרב מנחם נחום טווערסקי, "דער מאור עינים".
דער גריך גאלען , דער גרעסטער געלערנטער פון מעדיצין אין דער רוימישער אימפעריע, איז געווען דער ערשטער אויסצופירן פיזיאלאגישע אויספרואוון, האט פעסטגעשטעלט אז בלוט פליסט אין די אדערן אבער אן צו פארשטיין די בלוט צירקולאציע און האט געפארשט די צענטראלע נערוון סיסטעם .
מעדיצין איז די וויסנשאַפֿט וואָס פֿאַרנעמט זיך מיטן פֿאָרשן, דיִאַגנאָזירן, און באַהאַנדלען קראַנקייטן, כּדי אויסצובעסערן דעם געזונט.
אין דער העלעניסטישער תקופה איז געגרינדעט געווארן אין אלעקסנדריע, עגיפטן, א שולע פאר מעדיצין, וואו מען האט געפארשט אנאטאמיע און פיזיאלאגיע דורך פאלמעסן די קערפער פון טויטע פארברעכער.
חז"ל האבן עדות געזאגט אויף די שינויים וואס זענען פארגעקומען אין בית המקדש נאכן פטירה פון שמעון הצדיק, וואס לערנען צוריק אויף זיין גדלות: "די פערציג יאָר וואס שמעון הצדיק האט געדינט – איז די גורל (פון גא-ט'ס נאמען, אין די לאטעריע פאר די צוויי שעירים אין יום כיפור) ארויף אויף רעכטס.
מכאן ואילך - נשתלחה מארה בעומר ובשתי הלחם ובלחם הפנים, וכל כהן מגיעו כפוֹל." אין ירושלמי איז צוגעלייגט: "כל ימים שהיה שמעון הצדיק קיים לא היה מגיע למחצית ההר עד שנעשה איברין איברין.
שמעון הצדיק איז געווען דער לעצטער פון די אנשי כנסת הגדולה, און דער ערשטער תנא וואס זיין נאמען ווערט דערמאנט אין דער משנה, ער איז געווען א כהן גדול אין די צייטן פון צווייטן בית המקדש, זיין נאמען ווערט דערמאנט דריי מאל אין משניות.
איבער אים און זיין תורה אין דער צייט פון שמעון הצדיק איז אלעקסאנדער מוקדון געקומען קיין ארץ ישראל ווען ער האט געזעהן שמעון הצדיק איז ער אראפ פון זיין ראטוואגן און זיך געבוקט פאר אים, און ער האט געזאגט דער דאזיגער געשטאלט טוט פאר אים זיגן זיינע קאמפן.
רבי שמואל שמעלקא עזריאל איז געבוירן אין יאר ה'תרכ"ז , צו זיין פאטער הרב פנחס תאומים-פרענקל רב אין ציעשינאוו, א זון פון הרב דוב בעריש תאומים-פרענקל, רב קניעניטש און ציעשינאוו, א זון פון הרב יהושע העשיל תאומים-פרענקל פון קאמארנא, א זון הרב ברוך תאומים-פרענקל דער ברוך טעם.
זיין זיידע דער שינאווער רב איז געפארן מיט אים צו זיין באקרוינונג, ער האט געזאגט 'רבי שמואל שמעלקא עזריאל איז שוין דער אכט-און-צוואנציגסטער דור פון רבנים פון זיין פאמיליע.
רבי מנחם מענדל איז געבוירן ג' תמוז ה'תרל"ו, צו זיין פאטער הרב דוד פרידמאן, פון באהוש, א זון פון הרב יצחק פרידמאן פון באהוש, א זון פון הרב שלום יוסף פרידמאן פון סאדיגורא, א זון פון הרב ישראל פרידמאן פון רוזשין, א זון פון הרב שלום שכנא, פון פראהבישטש, א זון פון הרב אברהם המלאך, דער חסד לאברהם, א זון פון הרב דוב בער, דער מעזריטשער מגיד.
ווען דער אנטיסעמיטשע פארטייען האבן אנגעהויבן צו געוועלטיגן, און מען האט גענומען פייניגן די יידן דורך די אייזירנע געווארדיע, האט רבי מנחם מענדל זיך קאמפלעט אוועק געגעבן צו העלפען זיינע ברודער.
רבי חיים אלכסנדר ראזענפעלד הי"ד, , רב אין זאסאלע רבי נפתלי צבי הירש ראזענפעלד, רבי אין ניימארקט, אן איידעם פון רבי חיים יעקב ראזענפעלד א זון פון רבי שלום ראזענפעלד .
קאמינקא אין מזרח גאליציע, איז א באקאנטע שטאט אין די חסידישע קרייזן, וואס דארטן האבן געוואוינט די רבנים און רבי'ס פון דער קאמינקער דינאסטיע מיט דעם פאמיליע-נאמען ראזענפעלד, וואס ציעט זיך פון הרב שלום ראזענפעלד.
עס איז באקאנט אז איידער דער ישמח משה האט גענצליך מחליט געווען אנצונעמען דעם דרך החסידות האט ביי אים געעגבערט א הארבע קשיא אויף די חסידים: היתכן חסידים זענען שטענדיג פרייליך, דער מחבר פסקנ'ט דאך "ראוי לכל ירא שמים להיות מיצר ודואג על חורבן בית המקדש".
אריינקומענדיג צום חוזה, זאגט אים דער הייליגער חוזה "חסידים זענען אבלם בלבם וצהלתם בפניהם" ער האט תיכף תופס געווען זיין מחשבה און בטוב טעם פארשטיין געגעבן פאר'ן ישמח משה וואס אים האט געארט.
דער ישמח משה איז געווען פון די ערשטע חסידישע רבי'ס אויפן אונגארישן באדן איינפלאצנדיג די ערשטע קערנדליך פון חסידות פאר די קומענדיגע הונדערט יאר אין אונגארן ווען ער איז אויפגענומען פאר רב אין איהעל, אונגארן אין יאר תקע"ח.
צו דער זעלבער צייט איז דער ישמח משה געווען א תל תלפיות שכל פיות אליו פונים צו וועם מ'האט זיך געוואנדן פון נאנט און ווייט מיט שאלות בהלכה ווי מען זעהט אין זיין חיבור "שו"ת השיב משה", ווי אויך מיט פארשידענע פראבלעמען זייענדיג באקאנט אלס א גרויסער פועל ישועות מיט זיינע הייליגע קמיעות.
פון צווישן די וואס האבן זיך מזכיר געווען ביים ישמח משה איז באקאנט דאס אז דער גרויסער חתם סופר, ווען זיין זון שמואל בנימין, דער שפעטערדיגער כתב סופר, איז אלס יונג קינד שטערבליך קראנק געווען, האט ער געשיקט מזכיר זיין צום ישמח משה ז"ל און נאכ'ן מוסיף זיין א נעמען אברהם על שמו איז ער וואונדערליך אויסגעהיילט געווארן, א זאך וואס האט בשעתו געהאט גאר א שטארקן אפקלאנג.
הרב נחום יוסף טווערסקי ער האט געהייראט מרת יוכבד, א טאכטער פון הרב ישעיה משולם זושא טווערסקי , מגיד פון טשערנאביל, א זון פון הרב אהרן טווערסקי פון טשערנאביל.
הרב משה טווערסקי, ער האט געהייראט א טאכטער פון הרב אפרים מרגליות פון טוריסק, אן איידעם פון הרב אברהם טווערסקי פון טוריסק הרב יצחק טווערסקי, אן איידעם פון הרב משה שפירא פון סלאוויטא.
רבי משה איז געבוירן אין יאר ה'תקמ"ט, צו זיין פאטער הרב מרדכי טווערסקי דער טשערנאבילער מגיד, א זון פון הרב מנחם נחום טווערסקי פון טשערנאביל, דער מאור עינים, א זון פון הרב צבי, א זון פון רבי נחום גאון, באקאנט אלס רבי אדם בעל שם.
נאך זיין פאטער'ס פטירה אין יאר ה'תקצ"ז האט רבי משה נישט געוואלט פירן קיין רעביסטעווע, האלטענדיג אז ער איז נישט פאסענט דערצו, הערשט עטליכע יאר שפעטער האט ער זיך געצויגן קיין קאריסטשאוו אנגעהויבן פראווען.
רבי משה האט געהייראט בזיווג ראשון מרת חנה א טאכטער פון הרב יעקב יוסף פון אוסטראה , א זון פון הרב פנחס פון אוסטראה, א זון פון הרב יעקב יוסף פון אוסטראה , דער רב ייבי.
רבי יחיאל נתן איז געבוירן אין יאר ה'תרכ"ה, צו זיין פאטער הרב משה האלבערשטאם, רב אין בארדיאוו, א זון פון הרב ברוך האלבערשטאם, דער גארליצער רב, א זון פון הרב חיים האלבערשטאם, דער דברי חיים'.
רבי יחיאל נתן האט געהייראט מרת ברכה רעכל בריינדל א טאכטער פון הרב אריה לייביש האלבערשטאם, רב אין דוקלא, א זון פון זיין עלטער-פעטער הרב דוד האלבערשטאם, דער קשאנאווער רב.
הרב אפרים דוד האלבערשטאם הי"ד - ה'תש"ב ), רב אין יאשליסק, ער האט געהייראט מרת חנה מרים א טאכטער פון הרב מנחם מענדל האלבערשטאם, רב אין פריסטיק.
רבי מנחם מענדל איז געבוירן אין ליאזנא כ"ט אלול ה'תקמ"ט, צו זיין פאטער הרב שלום שכנא שניאורסאהן, א חסיד פון רבי מענדל האראדאקער, און צו זיין מוטער מרת דבורה לאה א טאכטער פון הרב שניאור זלמן דער בעל התניא.
רבי ישראל איז געבוירן געווארן אין וויזשניץ ב' אלול ה'תר"ך, צו זיין פאטער הרב ברוך האגער, באקאנט אלס דער "אמרי ברוך" פון וויזשניץ, א זון פון הרב מנחם מענדיל האגער פון וויזשניץ, באקאנט אלס "דער צמח צדיק", א זון פון הרב חיים האגער פון קאסאוו, "דער תורת חיים", א זון פון הרב מנחם מענדיל האגער, פון קאסאוו, "דער אהבת שלום".
און צו זיין מוטער מרת ציפורה א טאכטער פון הרב אריה לייב שפירא פון זשיטאמיר, א זון פון הרב שמואל אברהם אבא שפירא פון סלאוויטא, אן אייניקל פון הרב פנחס שפירא פון קאריץ.
ביי דעם ערשטן וועלט קריג איז רבי ישראל אריבער קיין קיטוב, און אין יאר ה'תרע"ה ווען די רוסן האבן געהאלטן ביי אייננעמען בוקאווינא איז רבי ישראל אריבערגעצויגן פון גאליציע קיין אונגארן און האט זיך באזעצט אין גראסווארדיין.
אין יאר ה'תרל"ה, ביי פופצן יאר, האט רבי ישראל געהייראט אין זשאבנא בזיווג ראשון מרת הינדא א טאכטער פון הרב מאיר הורוויץ, פון דזשיקאוו, "דער אמרי נועם".
רבי יהודה האט אלע זיינע יארן עוסק געווען בתורה; און טראץ דעם וואס ער איז נישט געווען א רב און האט נישט געוואלט קיין שום שטעלע, איז ער געווען באקאנט פאר א גרויסן גאון, און פון די גרעסטע חריפים און מתמידים אין זיין דור.
אסאך רבנים פון דור האבן זיך געווענדעט צו אים פאר זיין מיינונג אין הלכה, צווישן זיי רבי מנחם מענדל פאנעטה דער רבי פון דעש, רבי נפתלי שווארטץ רב פון מאד, רבי נפתלי סופר רב פין פשעטניי-דארף, און רבי שלמן זלמן עהרענרייך רב אין שאמלוי.
איינער פין זיינע באקאנטע תלמידים איז רבי שלמה לייב טאבאק, פארפאסער פון ספר ערך ש"י, וואס איז שפעטער געווארען ראב"ד אין סיגעט; רבי חזקיהו פייבול ווייס הי"ד רב אין איפלאשאג; אויך רבי נפתלי שווארטץ, רב פון מאד אין פארפאסער ספר "בית נפתלי", שרייבט "והרבה למדתי ממנו".
זיין פאמיליע זענען אפשטאמיגע פין רבי נפתלי הכהן כ"ץ פארפאסער פין ספר "סמיכות חכמים", וואס איז געווען אן אייניקל פון רבי יהודה ליוואי דער מהר"ל פון פראג.
ער איז אויך געפארן צו רבי ישראל פרידמאן דער רבי פין רוזשין, רבי שלום רוקח דער רבי פון בעלזא, רבי מנחם מענדיל האגער דער רבי פון וויזשניץ, און איז געווען א חסיד פין רבי חיים האלבערשטאם דער רבי פון צאנז.
מענטשן טענהן אז מען האט אים אריינגערעדט, אז דער מיליטער מאכט גרויס פארשריט, בעת פון דער אנהייב האבן זיי טאקע געמאכט, אבער שפעטער האבן זיי געהאט ביטערע דורכפעלער, מאנכע זאגן אז ער האט געארבעט צוזאמען מיטן מיליטער, און ער האט געוויסט גענוי וואס דער סיטואציע איז.
ביים ברודער קריג אין 1975, ביים לבנון ברודער קריג איז ער אויס מיט זיין גאנצע שטארקייט, זייענדיק כאריזמאטיש, און א שיינע רעדנער, האט ער זייער שטארק אויסגענומען צווישן די קריסטן, ער האט אנגעפירט די פארטיי וואס זיין טאטע האט געגרינדעט, שפעטער צוזאמגענומען אלע קריסטליכע מיליציעס, אונטער איין דאך, מיטן נאמען לבנון קרעפטן, אזוי ארום האט ער געווינען די קריסטליכע באפעלקערונג צו זיין זייט, ער איז זיך באגאנגען מיט זיינע פיינט, זייער ברוטאל, ווי עס איז באוויסט ביי די טאג פון די לאנגע מעסערס.
פרעזידענט ווילנדיק ווערן פרעזידענט, און ישראל זעענדיק א געלעגנהייט אונטערשרייבן א שלום אפמאך מיט א לאנד, וואס וועט אויפטון אסאך, איז ישראל געגאנגען, און צוזאם גענומען אלע פארלאמענט מיטגלידער, וואס האבן נאך געלעבט 1982, פונעם אלטן פארלאמענט.
ישראל אלס אליאירטע אריינשלעפנדיק ישראל, אינעם לעבאנעזע בלאטע, אנהייב דורך צוזאמען ארבעט, און שפעטער מיט קראקאדיל טרערן, מיטן באשולדיקן די פאלעסטינער, און די סירישע ארמיי, מיטן סיסטעמאטיש אומברענגן קריסטן, מנחם בעגין הערנדיק פון די זיינע באשולדיקונגען, איז איבערגענומען געווארן פון זיין בעטן, און צה"ל האט געווארט אויפן באפעל אריינצוטרעטן אין אן אפענסיווע, גערופן געווארן פרידן פארן גליל.
אין 1934 אַרײַנגעטראָטן אין דער גרופּע פּאָעטן „יונג ווילנע“ (שמערקע קאַטשערגינסקי, לייזער וואָלף, סיאָמקע קאַהאַן, חיים גראַדע א“אַ), און אָנגעהויבן זיך דרוקן אָפֿטער אין פֿאַרשיידענע ליטעראַרישע צײַטשריפֿטן.
נאָכן דײַטשן אָנפֿאַל אויף ליטע אין יוני 1941, אין גאַנג פֿון דער צװײטער װעלט מלחמה, געבליבן פֿאַרשפּאַרט צוזאַמען מיט זײַן פֿרוי פֿריידקע אין ווילנער געטאָ.
דעם 12טן סעפּטעמבער 1943 אַנטלאָפֿן פֿון געטאָ מיט אַ גרופּע קעמפֿער און זיך אָנגעשלאָסן אין אַ פּאַרטיזאַנער־אָפּטייל וואָס האָט באַקעמפֿט די דײַטשן אונטער סאָוועטישער קאָמאַנדע אין די נאַראָטשער וועלדער.
אַבֿרהם סוצקעווער איז געבױרן געװאָרן דעם 15טן יולי 1913 אין סמאָרגאָן, דאן ליטע הײַנט בעלאַרוס, אַ שטעטל אַרום זיבעציג ק“מ פֿון װילנע.
אַזעלכע שרײַבער ווי טשעסלאַוו מילאָש און ערי דע לוקאַ האָבן אים באַגריסט ווי איינעם פֿון די וויכטיקסטע פּאָעטן פֿון 20סטן יאָרהונדערט.
נאָך דער ערשטער וועלט מלחמה האָט זיך זײַן משפּחה איבערגעקליבן קיין װילנע, דעמאָלט אונטער פּוילישער הערשאַפֿט, װוּ ער האָט זיך געלערנט אין אַ תּלמוד־תּורה און שפּעטער אין אַ פּויליש־שפּראַכיקער ייִדישער גימנאַזיע.
זײַנע אַ פּאָעמע איז דערגאַנגען ביז מאָסקווע און געמאַכט אַ שטאַרקן רושם אויף ייִדיש־רוסישע שרײַבער ווי באָריס פּאַסטערנאַק, איליאַ ערענבורג און וואַסילי גראָסמאַן.
רעכענענדיק אַז ער קען צוניץ קומען אין מאָסקווע פֿאַר דער אַרבעט פֿון ייִדישן אַנטיפֿאַשיסטישן קאָמיטעט, האָט די סאָוועטישע מאַכט געשיקט אַ ספּעציעלן עראָפּלאַן אים אַהינצוברענגען.
דאָרטן געוואָרן דער גרינדער און רעדאַקטאָר פֿונעם זשורנאַל די גאָלדענע קייט — די העכסטע טריבונע פֿון דער נאָכמלחמהדיקער ליטעראַטור אויף ייִדיש.
רבי אריה לייב איז געבוירן אין פינטשאוו, אין יאר ה'תקכ"ח צו זיין פאטער הרב משה אייבעשיץ, רב אין פינטשאוו, א זון פון הרב ר' יהודה לייב, וואס איז געווען א ברודער פון הרב יהונתן אייבעשיץ, און צו זיין מוטער יהודית.
ער ברענגט אים שטענדיג אראפ, און רורט זיך נישט אן אים, אין זיין ספר מגן האלף האט ער געדרוקט צוזאמען מיט די חידושין פון רבי יהונתן, אויך זיין ספר אויף הל' רבית האט ער געדרוקט די חידושים פון רבי יהונתן כרתי ופלתי.
ווען דער נודע ביהודא האט דורך געקוקט דעם ספר האט ער געזען אז רבי אריה לייב האט זייער פיל צוגעטראפן צו דעם ספר הפלאה פון רבי פנחס הורוויץ, וואס איז ארויס נישט לאנג פריער אין פראנקפורט.
ער איז אמאל זייער נישט געזונט געווען, און דורך תפלות פון אסאך אידן און דורך דעם וואס מען האט איהם צוגעלייגט א נאמען א שינוי השם איז ער געזונט געווארן, מען האט איהם דאן צוגעלייגט דעם נאמען "יעקב" .