polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
אין "דער נייַער וועג", "דאָס ייִדישע פֿאָלק" האָט ער פֿארעפֿנטלעכט די פאָעמעס פֿייַער, מעשׂה בראשית, די פֿרייַהייט און די דערציילונגען נקמה, אויף ביידע זייַטן פֿון דניעסטער.
ער האָט אָפּגעשטאַמט פֿון דער באַקאַנטער ליבאַוויטשער חסידישער שניאורסאָן־משפּחה, איז אויסגעוואַקסן אין אַ טראַדיציאָנעלער סבֿיבֿה און האָט באַקומען אַ רעליגיעזע און וועלטלעכע דערציִונג.
ווערק שניאורס וויכטיקסטער ליטעראַריש־קינסטלערישער אויפֿטו איז אין דער העברעיִשער פּאָעזיע, אָבער זייַנע הויפּטווערק אין פּראָזע זענען אין ייִדיש.
זיך פארהערן בלעטער דער צאנז קלויזנבורגער רבי, דער גרינדער פון דער ישיבה, וואס האט געזען אלס ציל אויפצושטעלן א דור תלמידי חכמים, האט איינגעפירט די בחורים זאלן זיך פארהערן אויף הונדערטער בלעטער גפ"ת און זיי באטיטלען אין שטיצן, אז יעדער וואס וועט זיך פארהערן דריי הונדערט בלאט גמרא מיט תוספות וועט באַטיטלט ווערן מיטן טיטל "צורבא מרבנן".
ווען מען רופט אויף די בחורים צו דער תורה רופט מען זיי אויף מיטן טיטל, א חוץ די צורבא'ס וואס מען רופט זיי אויס אן די טיטל ווייל די טיטל צורבא איז נישט גענוג חשוב.
די סיסטעם פון באטיטלען מיט די טיטלעך, איז שוין געווען איינגעפיהרט אין אסך ישיבות אין אונגארן פון פאר די מלחמה, און דער רבי האט עס צוריק געשטעלט און זיין ישיבה.
די חלוקת התעודות, חלוקת הפרסים, פאר די ישיבה גדולה בחורים וואס האבן זיך פארהערט קומט פאר צוויי מאל א יאר, כ"ה ניסן (דעם דברי חיים'ס יארצייט, ראש פון דער צאנזער שושלת, און דער וואס די ישיבה רוהפט זיך נאך היים) מיט ט' תמוז (די יארצייט פון דעם צאנז קלויזנבורגער רבי, דער שפע חיים און דברי יציב, גרידער פון ישיבה, און אויף לעבעהר פון צאנז נאכן חורבן), כ"ה ניסן טיילט מען די תעודות און פרסים פאר די "חבר'ס" און ט' תמוז ווערן די תעודות און פרסים געטיילט פאר די "מורינו'ס".
ראשי הישיבה די ישיבה האט צוויי ראשי ישיבות, דער אלטער ראש ישיבה איז הגאון הגדול רבי שמואל אליהו שמערלער בעל דברי אליהו, דער ערשטער ראש ישיבה פון דער ישיבה.
אלס בחור האט ער געלערנט אין סקווערער ישיבה אין שיכון סקווירא, און אויפגעוואקסן אונטער דעם אויפזיכט און שוץ פון זיין משפחה מיטגליד, רבי יעקב יוסף טווערסקי, דער פריערדיגער סקווערער רבי.
זיין עלטער פעטער, דער מאכניווקער רבי, רבי אברהם יהושע העשיל, האט נישט איבערגעלאזט קיין קינדער און האט באשטימט זיין נעפע איבערצונעמען די הנהגה, און טאקע נאך זיין פטירה אין יאר ה'תשמ"ח, איז רבי יהושע באקרוינט געווארן רבי און פארזיצער פון דער מאכניווקער דינאסטיע.
נאכדעם וואס איז ער איז געווארן רבי, האבן פילצאליגע בעלזער חסידים וואס האבן פארלאזט דעם בעלזער חסידות און נישט צוגעשטימט אנצונעמען דעם היינטיגן בעלזער רב, רבי ישכר דוב רוקח אלס זייער מנהיג, אויפגענומען רבי יהושע אלס זייער רבי.
אין יאר ה'תשע"ו נאך אן אפמאכונג מיט דעם מוטער חסידות בעלזא, האט מען באשלאסן אז דאס חסידות וועט גערופן ווערן מאכניווקא בעלזא, און נישט בעלזא מאכניווקא ווי ס'איז געווען פארדעם.
לעוו לונץ האָט דעביוטירט אַלס ליטעראַטאָר אין דער עלטער פון 18 יאָר .ער איז געוואָרן אַ מיטגליד און איינער פון אידעאָלאָגן פון דער אַ-פּאָליטישער ליטעראַטור-פאַרייניקונג "סעראפּיִאָנס ברידער" .
צווישן די "סעראפּיִאָנס ברידער" זײַנען געווען וויכטיקע רוסישע שרײַבער, סײַ רוסן סײַ ייִדן: מיכאיל זאָטשענקאָ, בנימין קאַווערין, מיכאל סלאָנימסקי, וויקטאָר שקלאָווסקי, וולאדימיר פּאָזנער, קאָנסטאַנטין פעדין, ווסעוואָלאָד איוואַנאָוו און אַנדערע.
לעוו לונץ האָט פאַרענטיקט מיט אַ גאָלדענער מעדאַל אַ גימנאַזיע און זיך געלערננט אויפן היסטאָריש-פילאָלאָגישן פאַקולטעט פונעם פּעטראָגראַדער אוניווערסיטעט.
אין 1922 האָט לעוו לונץ פאַרענדיקט דעם אוניווערסיטעט און איז איבערגעלאָזט געוואָרן אויף דער קאַטעדרע פון די מערב-אייראָפּעיִשע ליטעראַטורן פאַר וויסנשאַפטלעכער אַרבעט.
נאָך זײַן טויט האָט מען לעוו לונצעס ווערק קיינמאָל ניט פאַרעפנטלעכט אינעם ראַטנפאַרבאַנד ווײַל זיי זײַנען באַטראַכט געווען אַלס אַנטי-סאָוועטישע.
זינט זיי האט צייַט צו פיר עיקר בייַ נאַכט, האט איר די קאַס פון פילע שכנים, אַזוי זי באַשלאָסן בייַ נאַכט מיט איר בייק צו נירביי שינגו פאָר צו עם אין אַ רייַז פעלד אַליין און געניטונג קענען.
יואי האט איר ערשטער ציבור אויסזען אַ קורצע צייַט שפּעטער, ווען זי אין אַ גאַס קאָנצערט פון עטליכע פון זייער סקולמייץ אויף דעם ליד גודביי צו איר - דורך מישעל בראַנטש גענומען איבער דעם ריטם גיטאַרע און הינטערגרונט וואָקאַלס.
לויט איר אייגן חשבון זי איז געווען אין דעם זייער באַשלוס דורך דער מוזיק פון אַווריל לאַוויגנע, באאיינפלוסט ווי זיי באוואונדערט זייערע געניטשאפטן און דעם איז געווען זייער פיל עלטער ווי זיך, אַ גרופּע פון מוזיקאנטן, גע'עצה'ט איר צו אַ מוזיק שולע צו באַזוכן, נאָך זי געבעטן זיי וואָס זיי מוזן טאָן צו ווערן אַ קלעזמער.
די מוזיק שולע אין פוקואָקאַ איז נאָך אַ וויכטיק טייל פון איר לעבן זינט זי געלערנט עס ניט בלויז מוזיק אָבער אויך די וויכטיק זאכן אין לעבן, ווי נאָך זייער דעבוט אין דער טאָגבוך אויף איר וועב פּלאַץ.
אויך האט בעקנשטיין פארמולירט דעם גענעראליזירטן צווייטן געזעץ פון טערמאדינאמיק , שווארצער-לאך טערמאדינאמיק , פאר סיסטעמען וואס שליסן איין שווארצע לעכער.
בעקנשטיינ׳ס דאקטאר־עצה געבער, דזשאן ארטשיבאלד ווילער האט אויך געארבעט מיט אים צו אנטוויקלען דעם קיין-האר טעארעם, א רעפערענץ צו וואס ווילער האט געזאגט אין די פרי 1970ער יארן אז "שווארצע לעכער האבן נישט קיין האר".
בעקנשטיין האט געהאלטן דעם פאלאק שטול פאר טעארעטישן פיזיק אינעם העברעאישן אוניווערסיטעט אין ירושלים און איז געווען א מיטגליד אין דער ישראלישער אקאדעמיע פון וויסנשאפטן.
ביאגראפיע בעקנשטיין איז געבוירן געווארן אין מעקסיקע אין א פרומער יידישער משפחה צו זיינע עלטערן יוסף און אסתר , פוילישע יידן וואס האבן אימיגרירט אין מעקסיקא.
באַנאַנד מיט זײַן אָריגינעלער שאַפונג האָט דער דיכטער אַ סך זיך פאַרנומען מיט איבערזעצונגען אין ווײַסרוסיש פון רוסיש, אוקראַיִניש, פּויליש, דײַטש, ענגליש און ייִדיש .
מע האָט אים געבראַכט קיין מינסק און בײַנאַכט צווישן דעם 29טן און 30טן אָקטאָבער 1937 איז ער צעשאָסן געוואָרן אינעם תפיסה-הויף פון נ.ק.וו.ד.
צוזאַמען מיט יולי טאַוובינען, וועלכער האָט, אפשר, געקאָנט ווערן דער גרעסטער ייִדישער בײַטראָג אין דער ווײַסרוסישער סאָוועטישער ליטעראַטור, זײַנען אין יענער נאַכט דערשאָסן געוואָרן צוויי גדולים פון דער ייִדישער ליטעראַטור – איזי כאַריק, וואָס זײַנע לידער האָט איבערגעזעצט אין ווײַסרוסיש יולי טאַוובין, און משה קולבאַק, ווי אַ באַקאַנטער ייִדישער ליטעראַטור-פאָרשטער אורי פינקעל.
מיט לידער האָט ער דעביוטירט אין 1926 אויף די שפּאַלטן פון דער צײַטשריפט « » , זיך געדרוקט אין פאַרשיידענע ווײַסרוסישע פּעריִאָדישע אויסגאַבעס.
שוין די ערשטע לידער-זאַמלונג פון יולי טאַובינען איז שאַרף קריטיקירט געוואָרן דורך "פּראָלעטאַרישע" ליטעראַטור-קריטיקער פאַר "קליינבירגערלעכקייט", פאַר דעם, וואָס אין זײַנע לידער איז "ניטאָ קיין דערמאָנונגען וועגן דער פּאַרטיי און דעם אַרבעטער-קלאַס", און ס'איז דאָ "אַן אַקטיווע איגנאָרירונג פון אונדזער ווירקלעכקייט, אַן אַנציקונג פון דער פאַרפוילטער און פאַרקויפטער בורזשואַזער קולטור, אַ געשלאָסנקייט אינעם קרײַז פון אייגענע פּסיכאָלאָגיש-קראַנקע באַנעמונגען, אַ ראָמאַנטישע עסטעטיקגיריקייט" און "האַס צו דער דיקטאַטור פונעם פּראַלעטאַריִאַט".
ס'איז קלאָר, אַז בײַ אַזאַ אידעאָלאָגישן "קבלת-פּנים" האָט דער בולטער פּאָעטישער טאַלאַנט פון יולי טאַוובינען ניט געקאָנט אים ראַטעווען.
אַ כּשר-טאַנץ איז א ליד וואָס דער דיכטער לייב נײַדוס האָט אָנגעשריבן וועגן אַ טראַדיציאָנעלער יידישער חתונה טאַנץ צווישן אַ כּלה און איר זיידן.
אום פרשת שמות שנת תשפ״א האט מאמענט אונטער א פראגראם גערופן ״מאמענטום״ זיך פילפאכיג פארברייטערט מיט תוכן בכמות ובאיכות, אין צוגאב צום ״נפשי״ - מענטעל העלט דזשורנאל און ״לבלר״ - תורה העפט וואס ערשיינען חודש׳ליך מיטכעלייגט אינעם מאמענט פעקל, האט אנגעהויבן ערשיינען א וועכנטליכער ״מאמענט פלאס״ ביילאגע פון אכט און פערציג זייטן מיט רייכע תוכן און צילט צו ברענגען נייעס און אקטועלע נושאים אלוועלטליך און היימיש.
נאך די ערשטע זעקס מאנאטן, אינעם נומער פון ערב ראש השנה תשע"ה איז ׳מאָמענט׳ אריבער צו נייע רעדאקטארן און די 'א בליק' בילדער ביכל איז געווארן אפגעטיילט אלס צוויי זעלבסשטענדיגע אויסגאבעס.
דער ׳מאָמענט׳ האט דאן אויסגעברייטערט איר שטאב, פארגרעסערט און פארשענערט דעם מאגאזין פון פילע אספעקטן, אריינגערעכנט עקסטערע אפטיילונגען פאר פרויען און פאר קינדער.
זיין ערשטער בוך, איז אַ צווייבענדיקער ווערק געשריבן אויף דייטש, וואָס נעמט אַרום הלכישה ענינים און פראַגן וואָס זיינען איצט צוגענגליך פאַרן עולם, ווי זיי ווערן באַהאַנדלט אין דער הלכהישער ליטעראַטור אין אלגעמיין און אין די שאלות ותשובות בפרט.
ס′איז אַ צווייבענדיגע זאַמלונג וואָס ברענגט צונויף הלכהישע אַרטיקלען, דרשות, ליטורגישע באַמערקונגען, מדרשדיגע מחשבות ווי אויך פאָלקלאָריסטישע און הומאָריסטישע מעשיות וואָס האָבן אַ שייכות צו די יום-טובים און צו שבת.
מאמענטעל אַרבעט ער איבער אַ צאָל ביכער אויף האָלענדיש וואָס פאַרנעמען זיך מיט אַזעלכע פאַרשיעדנאַרטיגע געביטן ווי קבלה, יידישע געשיכטע, די היינטצייטיגע יידישע וועלט און אירע פאַרשיעדענע גלגולים שטראָמען און פראַגמענטאַציעס, ווי אויך אַנדערע ענינים.
רבנישע פּאָזיציעס אין 1982 האָט ער אָנגעהויבן זיין רבנישע קאַריערע אין דער שווייץ אַלס שטאָטס-רב אין ביעל , אַ צוויישפּראַכיקע פראַנצויזיש-דייטשישע שטאָט.
ער איז אַוועק פון דעם פּאָסטן אין 1986 בכדי ווערן אַ דאָקטאָר⸗קאָלעגע אינעם קריסטלעך יודאַאיסטישן אינסטיטוט אין לוצערן, וואָס איז אַסאָציאירט מיטן טעאָלאָגישן פאַקולטעט פון לוצערן, שווייץ.
אין 1987 האָט ער אָנגענומען דעם פּאָסטן פון הויפּט רב פון דער יידישער קהילה פון פראַנקפורט ד′מיין, דייטשלאַנד, וואָס איז דעמאָלט געווען די גרעסטע און בכבודיקסטע יידישע קהילה אין מערב דייטשלאַנד.
אין 1993 האָט ער צוליב משפּחה סיבות זיך צוריגעצויגן פונעם פּאָסטן פון הויפּט רב און איז אַוועק אין אַנטווערפּן, בעלגיע, וואו ס′האָט שוין געלעבט דער גרעסטער טייל פון זיין משפּחה.
אין 1995 האָט ער אָנגענומען אַ שטעלע אַלס לעקטאָר איבער יידישער יוריספּרודענץ אויפן פאַקולטעט פון קאָמפּאַראַטיווער רעליגיע אין ווילרייק וואָס איז א פארשטאט פון אַנטווערפּן.
אין אָנערקענונג פון זיין פעהיגקייט אלס לערער דאָרטן און זיינע ווערק איבער הלכה טעמאס האָט אים דער פאַקולטעט אויסגעוויילט אלץ אַ פּראָפעסור האָנאָריס קאַוזאַ אין יידישער גערעכטיגקייט און געזעצליכקייט.
פון זינט 2001 האָט ער אויך אָנגעפירט אינאיינעם מיט זיין פרוי מיט אַ סעריע קירוב פּראָיעקטן פאַר בעלי תשובה, ניט-יידן פאַראינטערעסירטע אין יידישע שטודיעס און פאַראינטערעסירטע אין גיור.
ביי היינטיגן טאָג נעמט דאָס ס′רוב פון זיין צייט און מי און ווי אַ טייל פון אָט די קירוב פּראָיעקטן אָרגאַניזירט ער רעגלמעסיק, בשותפות מיטן נידערלענדיש-באַזירטן „פריעדענס צענטער“ לערן-טעג אויף פאַרשידענע טעמאס אויפן געביט פון יידישע לימודים.
אין עלטער פון פערצן יאָר איז ער אַוועק אין בריטאַניע וואו ער האָט ווייטערגעפירט זיינע לימודים אין ישיבה הרמה, לאנדאן, און נאָכדעם אין דער באוואוסטער ציוניסטישער ישיבת עץ חיים אין מאנטרע, שווייץ.
אין 1975, נאָכן באַקומען דעם באַקאַלאָראַט אין דער שווייץ, איז ער אַוועק שטודירן אין „דזשיוס′ קאָלעדזש“ אין לאָנדאָן וואו ער האָט באַקומען זיין ב.א.
פון 1978 האָט ער געלערנט אין ישיבת רבינו יצחק אלחנן אין ישיבה אוניווערסיטעט, ניו-יאָרק, וואו ער האָט אויסגעענדיקט דעם מאַגיסטער דיפּלאָם .
זיך אָפּזאָגנדיק פון אַ פאַרבעטונג צו לערנען ווייטער בכדי אָננעמען אַ דיינות, האָט ער זיך אומגעקערט אין אייראָפּע וואו ער האָט חתונה געהאַט מיט פראַנצין פרענקעל מיט וועמען ער האָט דריי טעכטער.
ביאגראפיע הרב אהרן מרדכי רוקח איז געבוירן געווארן חשון תשל"ו צו זיין פאטער, דער בעלזער רב, און זיין מוטער, די רעביצין מרת שרה רוקח, א טאכטער פונעם וויזשניצער רבי'ן און פון מרת לאה אסתר האגער.
אלול תשמ"ח לויטן באפעל פון זיין טאטע דער בעלזער רב, האט ער אויפגעהערט צו לערנען אין בעלזער מוסדות און אנשטאט דעם האט ער געלערנט מיט פריוואטע מלמדים וואס זיין טאטע האט גענומען פאר איהם (איינער פון זיי איז רבי פנחס פריעדמאן, מחבר ספר פרי הדר און משוש דודים וואס פלעגט לערנען חברותא צוזאמען אינאיינעם מיט'ן בעלזער רב אליין) ביז עס איז געקומען די צייט פון זיין חתונה.
אזוי ווי דער בעלזער רב פארט נישט כמעט ארויס פון ארץ ישראל די לעצטע צוואנציג יאר, שיקט ער זיין זון אלס שליח צו פארשידענע פלעצער וואו עס געפונען זיך בעלזער קהילות כדי זיי צו מחזק זיין און צו פראווען מיט זיי שבתים.
ביאגראפיע הרב אליהו איז געבוירן געווארן אין לאנדאן צו אשר און דבורה שטערנבוך, טאכטער פון הרב שלמה זלמן פינעס, מחבר ספר ״פנס שלמה״ און אן אייניקל פונעם ווילנער גאון.
ער איז געווען א תלמיד פון רבי משה שניידער אין זיין ישיבה תורת אמת אין לאנדאן, ענגלאנד, וואו ער האט געלערנט אינאיינעם מיט רבי טוביה ווייס, אב בית דין פון דער עדה החרדית אין ירושלים.
ער איז א ברודער פון רבי משה שטערנבוך, ראש בית דין פון דער עדה החרדית אין ירושלים, הרב דוב שטערנבוך פון גייטסהעד, רביצין שולמית, ווייב פון רבי חיים יעקב אריאלי, רביצין יהודית, ווייב פון הרב משולם דוד הלוי סאלאווייטשיק, און רביצין רחל, ווייב פון הרב הדיין חנוך ערנטרוי פון לאנדאן.
נאך זיין חתונה האט ער געגעסן קעסט ביים צאנזער רב און ער איז געווען איינער פון דער חבורה פון אויסגעצייכנטע תלמידים וואס האבן געלערנט מיט אים, און ער האט באקומען פון אים היתר הוראה.
בלאזשאוו אין מערב גאליציע איז א באקאנט שטעטל אין די חסידישע קרייזן דורך דעם וואס האבן געוואוינט דארט די רבי'ס פון דער בלאזשאווער דינאסטיע , וואס ציט פון הרב צבי אלימלך שפירא, רב אין בלאזשאוו, אן אייניקל פונעם "בני יששכר", רבי צבי אלימלך שפירא פון דינאוו.
ביישפילן דער קעניגסבערג בריקן פראבלעם איז א פראבלעם וואס האט לאנגע יארן געקימערט די איינוואוינער פון קעניגסבערג, וואס האבן געוואלט וויסן צי ס׳איז פאראן אן ארביט אין דער שטאט וואס גייט איבער אלע זיבן בריקן גענוי נאר איין מאל.
די לייזונג ווערט גערעכנט די געבורט פון גראפן-טעאריע (א גראף איז אן אבסטראקטער אביעקט וואס קען פארגלייכן פארשידענע רעאלע אביעקט, נישט נאר בריקן נאר אפילו א געזעלשאפטלעכע נעצווערן.
כאטש די מאטיוואציע פאר שטודירן א געוויסן געביט קומט פון רעאליטעט, אבער פֿאקוסירן אויף די רעאלע אביעקטן טוט אפט שטערן באקומען א באשטאנד וועגן דעם אביעקט.
דער מאטעמאטיקער פרעפֿערירט צו אבטראהירן די אביעקטן וואס ער פֿארשט – צו טרעפן די פשוט׳סטע זאמלונג פון די אלע אייגנשאפטן וואס טוט גוט באשרייבן די געפארשטע אביעקטן.
אין מאטעמאטיק, איז אבסטראקציע א צענטראלער פראצעדור פון ראפינירן די פרינציפיעלע אייגנשאפטן פון אן אביעקט און פארלאזן אנדערע קאנקרעטע אייגנשאפטן.
ווי רבי אהרן פון זיטאמיר שרייבט אין די הסכמה אין יאהר תקע"ה פאר אן אייניקל וועלכע וויל איבערדרוקן דעם זיידנס ספרים, איז עס ארגינעל ערשינען אין צוויי באזונדערע חלקים.
דער טייל פון די אגדות סבי דבי אתונא און נאך, און בעיקר די קדושות אויף חנוכה און פורים איז נאך געדרוקט געווארן בחיי המחבר, און די טייל על התורה און ליקוטים שוין נאך זיין פטירה.
דער ספר אנטהאלט חסידישע תורות און בחינות אויף די סדר הפרשיות און ימים טובים, און ביים סוף איז פארהאן ליקוטים אויף פארשידענע מאמרי און אגדות חז"ל און בעיקר איז בארימט די קדושות ווי ער באשרייבט געוואלדיגע בחינות אויף די טעג פון חנוכה און פורים און "כללות הניסים".
דער ספר פארמאגט א באזונדערע חשיבות, וויבאלד עס איז געדרוקט געווארן פון מאנוסקריפטן וועלכע ער האט אליין געשריבן - אנדערש ווי די מערהייט פון די ספרים פון חסידישע רבי'ס וועלכע זענען געשריבן געווארן דורך תלמידים.
דזשאַפֿאַר, דעם סולטאַנ'ס וואַזיר, געפינט אז אַלאַדין איז דער איינציקער פערזאן וואס קען גיין אריין אין דער הייל פֿון וואונדער און געפינען א מאַגישן לאָמפּ.
ער האט באקומען גוטע באריכטן און איז געווען דער מערסט געראטענער פֿילם פֿון 1992, מיט הכנסות העכער $217 מיליאן אין די פאראייניקטע שטאטן און העכער $504 מיליאן וועלטווייט.
די הצלחה פֿון "אַלאַדין" האט געשאפֿן אנדערע פראדוקטן באזירט אויפֿן פֿילם, ווי צוויי דירעקט-צו-ווידעא המשך-פילמען ("דער צוריקקער פֿון דזשאַפֿאַר" און "אַלאַדין און דער קעניג פֿון גנבֿים"), אן אנימירטע טעלעוויזיע סעריע, שפּילכלעך, ווידעאָ שפּילן, ספּין-אָף מעדיע און דיזני אַרטיקלען.
אַלאַדין איז אן אמעריקאנישער אנימירטער פאנטאזיע מוזיקפילם וואס איז פראדוצירט געווארן דורך וואלט דיזני אנימאציע סטודיאס און באפרייט געווארן דורך וואלט דיזני פילמען.
די שטימע אקטיארן זענען סקאָט וויינגער, דזשאָנאַטאַן פֿרימאַן, ראָבין וויליאַמס, לינדאַ לאַרקין, פֿרענק וועלקער, גילבערט גאָטפֿריד און דאַגלעס סיל.
שטימע אקטיארן סקאָט וויינגער אַלס אַלאַדין ראָבין וויליאַמס אַלס דער דזשין און דער הענדלער דזשאָנאַטאַן פֿרימאַן אַלס דזשאַפֿאַר לינדאַ לאַרקין אַלס פּרינצעסין יאַסמין פֿרענק וועלקער אַלס אַבו דער מאַלפּע, ראַדזשאַ דער טיגער און דער הייל פֿון וואונדער גילבערט גאָטפֿריד אַלס יאַגאָ דער פּאַפּוגייַ דאַגלעס סיל אַלס דער סולטאַן דזשים קאַמינגס אַלס ראַזול ברוס אַדלער אַלס דער הענדלער טשאַרלי אַדלער אַלס גאַזים
געשיכטע אין דער שטאָט אַגראַבאַ, וויל דער סולטאַן אז זיין טאָכטער, פּרינצעסין יאַסמין, זאל הייַראַטן אַ פּרינץ, אבער יאַסמין וואַרפֿט אַוועק אלע די קאַװאַלירן און פֿאַרלאָזט דעם פּאַלאַץ אויף דערווייַל.
נאָך דער פּאַלאַץ איז ווידער נאָרמאַל, דעם דזשין נעמט דעם לאָמפּ צום מדבר, און דער סולטאַן דערלויבט אַלאַדין און יאַסמין צו פּלאַנירן זייערע חתונה.
ספּאָנדזשבאָב סקווערפּענץ אדער שוואָמבאָב קוואַדראַטהויזן איז אן אמעריקאנישע אנימירטע טעלעוויזיע סעריע וואס סטיווען הילענבורג האט געשאפן פאר ניקעלאָדיאָן.
סינדערעלאַ'ס פֿאָטער הייראט מיט א קאלטע, געמיינע פרוי מיטן נאמען ליידי טרעמיין, וואס האט צוויי טעכטער מיט די נעמען דריזעלאַ און אַנאַסטאַזיע.
איר ווייטאָג ענדיקט זיך ווען איר קוואַטערין נוצט איר צויבער צו געבן זי א פֿיאַקער, א קוטשער, פֿערד, א דינער און א העלע זילבערע באַלקלייד מיט בריליאנטן.
אבער, די קוואַטערין ווארענט סינדערעלאַ אז זי דארף קומען צוריק איידער פארנאכט ווייל אלע די דאזיקע זאכן וועלן פארוואנדלען זיך צוריק אין זייערע אמתע פֿאָרעמס.
אין דער באַל, זי פארליבט זיך מיט דעם פרינץ און דער קעניג מיינט אז סינדערעלאַ איז די בעסטע כלה, אבער ביי פארנאכט לויפט זי אוועק און פארגעסט איינער פון אירע גלאַז-שיך.
ווען דער הערצאָג קומט אריין אין דער שאַטאָ, זשאַק און גוס גנבען דעם שליסל פון ליידי טרעמיינ'ס קעשענע און נעמען אים צו דער בוידעם ווען אַנאַסטאַזיע און דריזעלע דורכפאלן מעסטן דעם שוך.
ווייל ליידי טרעמיין קענט אז דער שוך וועט פאסן, זי מאכט דעם דינער פאלן ווען ער ברענגט דער שוך צום הערצאָג, און דער שוך ווערט צעטראַסקעט אויף דעם פאדלאגע.
פלאַנצן עברונה געפינט זיך אין מדברישער געביט און מחמת דעם זיינען ס׳רוב פלאַנצן רעפּרעזענטירט דורך טריקעניש־ און זאַלץ־טאָלערירנדיקע פאָרמען: צוויי זגאַלן פון אַקאַציען: און , בושן פון , , , און אַנדערע.
אין תרצ"ג , אין דער תקופה פון זיין רבנות אין דייטשלאנד, ווען ער האט געזען אז דאס ענין פונעם עירוב איז נאכגעלאזן, האט ער פארפאסט זיין ספר "תיקון יעקב" אויף הלכות עירובין.
הרב מרדכי יעקב ברייש איז געווען רב און אב"ד פון דער חסידישער קהילה אין ציריך, שווייץ, מער ווי פערציג יאר, א באוואוסטער פוסק, און מחבר פונעם שו"ת ספר "חלקת יעקב".
דער פראגראם איז אורשפרינגליך אויסגעשטראלט געווען פון ז' תמוז ה'תשנ"ז ביז כ"א אדר א' ה'תשס"ג, אין זעקס שטאפלען מיט 56 פאלגן אינסגעזאמט.
געצייגט זינד די לעבן פון די איינגעשפארטע אסירים, וואס זינד געקענצייכנעט מיט שווערע געוואלט, מיטגלידערשאפט אין טורמע-באנדען, דראג האנדל, האמאסעקסואלע פארגעוואלדיגונג – און פארדארבונג דער אויפזעער.
די ערשטע, צווייטע, און פערטע קאפיטלעך וואס הייבן זיך אן מיטן ווארט "איכה", האבן אלע צוויי און צוואנציג פסוקים, און יעדער פסוק פאנגט זיך אן מיט אן אנדערע אות, לויטן סדר פון די א"ב.
אין יאר ה'מ"ו האט מען אריינגעלייגט זיין רבי דעם מהר"ם אין תפיסה מיט א באשולדינג פון אנטלויפן פון דייטשלאנד און א קאנספיראציע צו ארגאניזירן א מאסן אנטלויף.
דער קייסער האט געמאָנט פון די יידן אן אויסערגעוויינלעכן סכום געלט פון 20,000 מארק כדי אים אויסצולייזן, און דער רא"ש האט אונטערגענומען צו ברענגען דאס געלט און האט טאקע געזאמלט דאס אויסלייז-געלט.
צום סוף האט מען נישט געקענט אויספירן ווייל דער מהר"ם האט נישט געלאזט אז מען זאל אים אויסלייזן פאר אזויפיל געלט, וואס וועט אוודאי ברענגען אז די רעגירונג וועט פרובירן דאס זעלבע נאכאמאל, לויט דער הלכה אז "אין פודים את השבויים יתר על כדי דמיהן" .
דערנאך האט ער אנגעהויבן לערנען אין דער ישיבה פונעם מהר"ם פון ראטנבערג, וואס איז געווען דער פירנדער פוסק אין אשכנז אין יענער תקופה, און ער איז גיך געווארן זיין תלמיד מובהק.
זיין סגנון און מהלך ער שרייבט שארף אז ער רעכנט זיך נישט מיט קיינעם נאר מיטן אמת: מעיד אני שמים וארץ שאיני חוקר וחופש וחוטט לבטל דבריך, אך אם הייתי יכול לקיימם, היו חביבים עליי מאוד.
ער קריגט אסאך אויפן רמב"ם און קעגן די ספרדישע רבנים וואס פסק'ענען פון די ספרים פונעם רמב"ם אן לערנען די גמרא, ווי אויך האט ער זיך אנגעשלאסן אינעם חרם וואס דער רשב"א האט געמאכט קעגן לערנען פילאזאפיע אונטער די פינעף-און-צוואנציג.
רבינו אשר בן יחיאל , גערופן דער רא"ש, איז געווען פון די גרעסטע מפרשים פון די תלמוד בבלי און פוסקים און האט געהאט אן איבערוועגנדיגע השפעה אין אויספארמירן די הלכה אין יידישקייט.
זיינע ספרים די פסקי הרא"ש איז איינע פון די פראמינענטסטע פירושים אויף תלמוד בבלי וועלכע איז פאררעכנט אלס יסוד פארן שלחן ערוך צוזאמען מיטן רי"ף און רמב"ם.
פאר דעם צוועק האט ער גענוצט דעם פאס פון איינעם יהושע פאווארסקי, און פון דעמאלסט אן האט ער געענדערט זיין נאמען צו יהושע דוד פאווארסקי, דעם נאמען וואס איז פאראייביקט אין זיין ספר ישועת דוד.
פון דארטן איז ער געגאנגען לערנען אין דער מירער ישיבה, וואס איז אויך דעמאלסט געווען אין פאלטאווע, ביים משגיח הרב ירוחם לייבאוויץ, וואס האט שטארק משפיע געווען אויף אים.
אין אלול תש"ד האט ער אויפגענומען א פארבעטונג פון הרב כהנעמאן צו ווערן ראש ישיבה אין דער פאנאוועזשער ישיבה אין בני ברק, צוזאמען מיט הרב שמואל ראזאווסקי.
הרב יהושע דוד פאוואַרסקי (גבוירן י' שבט תרס"ב, 18טן יאנואר 1902 - ו' אדר א' תשנ"ט, 21סטן פעברואר 1999) איז געווען ראש ישיבה פון דער פאנאוועזשער ישיבה מער ווי פופציק יאר.
ביי דער צווייטער וועלט מלחמה איז ער אנטלאפן מיט זיין משפחה און א גרויסן טייל פון די מירער תלמידים קיין ווילנע און פון דארטן זענען זיי געפארן אויף דער טראנס-סיבירישער באן.
אין יאר תשכ"ב האט ער געהייראט עדנה, די איינציגע טאכטער פונעם חברונער ראש ישיבה הרב אברהם פארבשטיין, און צוויי יאר נאך דער חתונה איז ער געווארן א מגיד שיעור אין ישיבת חברון כנסת ישראל.
ער האט געשריבן חשובע ווערטן אין דער ענציקלאפעדיע, למשל "חשמל" וואס מ'האט געדרוקט צום ערשטן מאל אין ה'תשמ"ו אין באנד י"ח, און שפעטער האט מען ארויסגעגעבן באזונדער עטעלעכע מאל.
ביאגראפיע רפאל שמואלעוויטש איז געבוירן געווארן אין מיר, אין ליטווישן טיל פון פוילן צו חנה מרים פֿינקל, טאכטער פונעם מירער ראש ישיבה הרב אליעזר יהודה פינקל, און צו רב חיים שמואלעוויטש, וואס איז אויך שפעטער געווארן ראש ישיבה.
רבי שלמה שפירא - באשטימט מונקאטשער רב אין תרמ"ב, איז געווען אן זון פון רבי אלעזר שפירא, און א אייניקל פון רבי צבי אלימלך שפירא וואס האט געדינט פופציק יאר פריער ווי שטאטס רב.
מונקאטש איז א חסידישער הויף געגרינדעט אין דער שטאט מונקאטש אין די אנהייב ת"ר יארן דורך הרב שלמה שפירא, אן אייניקל פון הרב צבי אלימלך שפירא פון דינאוו .
ביאגראפיע ער איז געבוירן געווארן אין ארץ ישראל צו זיין פאטער רבי חיים זאב פינקל , וואס איז שפעטער געווארן משגיח אין דער מירער ישיבה, און זיין מוטער לאה , א שטיף־טאכטער פון הרב יוסף חיים זאנענפעלד, רב פון ירושלים.
רבי אריה לייב פֿינקל איז געווען דער ראש ישיבה פון דער מירער ישיבה אין בראכפעלד, א מיטגליד אין דער מועצת גדולי התורה פון דגל התורה און א מיטגליד אינעם פרעזידיום פונעם ועד הישיבות.
ווען אַלאַדינ'ס פאטער שטארבט געפֿינט אים אַ מוראדיקער מכשף פֿון אַפֿריקע וואס מאַסקירט זיך ווי זיין אָנקל און פֿירט אים אריין אין אַ געפֿערלעכער הייל אַרויסצוגעבן אַן אוראַלטער לאָמפּ.
ער האט מאַגישע אייגנקייטן און אנטהאַלט אַ דזשין וואס קען רעאליזירן יעדער וואונטש, און אַלאַדין נעמט די פֿילע אוצרות אין דער הייל אנשטאט דער לאָמפּ.
אין דער הייל נעמט אַלאַדין דער לאָמפּ און קראַצט ער צו רייניקן אים, און דער דזשין באַווייַזט זיך מיט איין מאָל און זאָגט: "וואָס וויל איר באַפֿעלן פֿון מיר?
אבער, עס געפֿינט זיך נישט אין דער אריגינעלער אַראַבישער טעקסט, און איז צוגעלייגט געוואָרן אין דער 18טער יארהונדערט דורך דער פֿראַנצויזער אַנטואַן גאַלאַן, וואס האט גענומען די מעשה פֿון סירישע דערציילערס.
דאַרום, די דאָזיקע מעשה (צוזאמען מיט אַלי באַבאַ און די פֿערציק גנבֿים און טייל אַנדערע מעשיות) איז אפֿשר געשריבן געוואָרן דורך אַנטואַן גאַלאַן.
פון דער הערצאגשאפט פון נארמאנדי אין 933, האט ראאול, מלך פון מערב פראנקיע געשאנקען די אינזלען צו וויליאם דער ערשטער לאנגשווערד און אנעקסירט געווארן צו דער הערצאגשאפט פון נארמאנדי.
אין 1066, האט וויליאם דער צווייטער פון נארמאנדי אינוואדירט און איינגענומען ענגלאנד, און איז געווארן וויליאם דער ערשטער פון ענגלאנד, אויך באקאנט ווי וויליאם דער אייננעמער.
אין דער תקופה 1204–1214, האט קעניג דזשאן פארלוירן די אנזשעווען לענדער אין צפון פראנקרייך, כולל יאדערלאנד נארמאנדי, צו פיליפ דער צווייטער פון פראנקרייך, אבער ער האט געהאלטן קאנטראל איבער די קאנאל אינזלען.
אין 1259, האט זיין נאכפאלגער, הענרי דער דריטער, אפיציעל נאכגעגעבן זיין טענה און טיטל צו דער הערצאגשאפט פון נארמאנדי, און דער מלך פון פראנקרייך האט נאכגעגעבן זיין טענה און טיטל צו די קאנאל אינזלען, וואס איז געווען באזירט אויף זיין פאזיציע ווי פֿעאדאלער הערשער איבער דעם הערצאג פון נארמאנדי.
זייט דעמאלסט זענען די קאנאל אינזלען געווען רעגירט ווי אייגנטום פון דעם קרוין און זענען קיינמאל נישט געווארן אריינגעצויגן אין דעם קעניגרייך פון ענגלאנד און די נאכפאלגער קעניגרייכן פון גרויסבריטאניע און דעם פאראייניגטן קעניגרייך.
זיי שליסן איין צוויי קרוין אפהענגיקייטן: די וואזנעשאפט פון דזשערזי, וואס באשטייט פון דזשערזי, דער גרעסטער אינזל; און די וואזנעשאפט פון גערנזי, וואס באשטייט פון גערנזי, אלדערני, סארק און עטלעכע קלענערע אינזלען.
עדווארד דער דריטער פון ענגלאנד האט געגעבן א טשארטער אין יולי 1341 צו דזשערזי, גערנזי, סארק און אלדערני, צו באשטעטיגן זייערע געזעצן און צו פארזיכערן זייער טרייהייט צום ענגלישן קרוין.
נאכדעם האט ער געארבעט אין פארטסמוט ביים אדמיראלטי מיט א גרופע יונגע וויסנשאפטלער צו אנטוויקלען ראדאר סיסטעמען ווערנט דער צווייטער וועלט-מלחמה.
ביז דעמאלטס האט מען מיט ראדאר געקענט מעסטן ווי ווייט געפינט זיך אן אביעקט; דאמב׳ס גרופע האט אויסגעפונען ווי צו מעסטן אויך די הייך פונעם אביעקט.
זיינע עלטערן זענען ביידע געווען חרדישע יידן; זיין פאטער יואל, זון פון אברהם דאמבראווסקי, איז געווען א ווארשעווער ייד און זיין מוטער שרה, טאכטער פון חיים וואולקאן, איז געקומען פון אשפעצין אין גאליציע.
יחיאל דאמב (; כ״ח כסלו תרכ״א 9טן דעצעמבער 1920, לאנדאן - 15טן פעברואר 2012) איז געווען א יידישער פיזיקער, וואס איז געווען אנערקענט אינטערנאציאנאל פאר זיין ארבעט וועגן פאזע-איבערגאנגען.