polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
יוסף איז נפטר געווארן אין מצרים, אבער פאר זיין טויט האט ער באפוילן ארויפברענגען זיינער ביינער אין ארץ ישראל: "וַיֹּאמֶר יוֹסֵף אֶל אֶחָיו: אָנֹכִי מֵת, וֵאלֹהִים פָּקֹד יִפְקֹד אֶתְכֶם, וְהֶעֱלָה אֶתְכֶם מִן הָאָרֶץ הַזֹּאת, אֶל הָאָרֶץ אֲשֶׁר נִשְׁבַּע לְאַבְרָהָם, לְיִצְחָק וּלְיַעֲקֹב.
וַיַּשְׁבַּע יוֹסֵף אֶת בְּנֵי-יִשְׂרָאֵל לֵאמֹר: פָּקֹד יִפְקֹד אֱלֹהִים אֶתְכֶם, וְהַעֲלִתֶם אֶת עַצְמֹתַי מִזֶּה ".
און טאקע ווען די יידן זענען ארויס פון מצרים, האבן זיי מיטגענומען די ביינער פון יוסף: "וַיִּקַּח מֹשֶׁה אֶת עַצְמוֹת יוֹסֵף, עִמּוֹ: כִּי הַשְׁבֵּעַ הִשְׁבִּיעַ אֶת בְּנֵי-יִשְׂרָאֵל לֵאמֹר: פָּקֹד יִפְקֹד אֱלֹהִים אֶתְכֶם, וְהַעֲלִיתֶם אֶת עַצְמֹתַי מִזֶּה אִתְּכֶם".
נאכדעם וואס די בני ישראל האבן איינגענומען ארץ כנען אונטער יהושע בן נון האבן זיין באערדיגט יוסף'ס ביינער אינעם חלקה וואס יעקב האט געקויפט: "וְאֶת עַצְמוֹת יוֹסֵף אֲשֶׁר הֶעֱלוּ בְנֵי-יִשְׂרָאֵל מִמִּצְרַיִם, קָבְרוּ בִשְׁכֶם, בְּחֶלְקַת הַשָּׂדֶה אֲשֶׁר קָנָה יַעֲקֹב מֵאֵת בְּנֵי-חֲמוֹר, אֲבִי-שְׁכֶם, בְּמֵאָה קְשִׂיטָה".
די שפראך אמאל ביז דער צווייטער וועלט מלחמה, איז עס געווען א ברייטע שפראך, מיט קולטור און דיכטער, וואס פלעגן שרייבן די שפראך, דער גרעסטער תורה ווערק וואס איז געשריבן געווארן אין לאדינא, איז מעם לועז וואס איז איבערגעשריבן געווארן אויף לשון קודש, די גרעסטע יידישע שטאט, וואס איז געווען א צענטער פאר דער שפראך, איז געווען סאלאניקי, גריכנלאנד, וואו איבער 60,000 יידן האבן זיך באנוצט מיט דער שפראך, אויפן טאג טעגליכן לעבן, אריינרעכנדיק צייטונגען און ביכער, וואס זענען פובליצירט געווארן אויף לאדינא.
אין מדינת ישראל אין 1948, זענען רוב יידן פון אייראפע, וואס האבן באהערשט די שפראך, אנגעקומען קיין ישראל, אריינגערעכנט יידן פון בולגאריע, און טערקיי, זענען אריבער דעם שמעלץ טאפ, און האבן געטוישט זייער לשון אויף העברעיש, באקומענדיק א קלאפ ווי רוב יידישע שפראכן אזוי ווי יידיש, ווי די רעגירונג האט נישט געלאזט רעדן קיין שפראכן פונעם גלות, און דערפאר ווערן טאקע די מענטשן וואס רעדן לאדינא, ווייניגער און ווייניגער.
לאדינא איז א יידישע שפראך, גערעדט בעיקר דורך יידן וואס שטאמען אפ פון שפאניע, גערעדט געווארן ביז דער צווייטער וועלט מלחמה, דורך מערערע יידן אין די באלקאן לענדער, עס ווערט אויך גערופן ספאניאליש, דזשודעזמא, אדער דזשודעא-עספאניאל, די שפראך שטאמט בעיקר פון דעם שפאנישן אקצענט פון קאסטיליע, אריינגעמישט העברעישע און אראמישע ווערטער.
ביי גירוש שפאניע, זענען אסאך יידן אנגעקומען צו די באלקאן לענדער, טערקיי, בולגאריע, דרום רומעניע, און צפון אפריקע, ווי זיי האבן מיטעברעגט די שפראך מיט זיך.
דאס אלעס האט זיך געענדיקט מיטן אנקום פונעם נאצי, 96 פראצענט פון דער יידישער קהילה, זענען אנגעקומען צו די טויט לאגערן, און זענען אומגעקומען דורך דער נאצי מארד מאשין.
אט דער 10-טאָגיגע פילם פֿעסטיוואַל פארקויפט יערליך איבער 300,000 בילעטן, פאר די וואס קומען אנטיילנעמען אינעם פעסטיוואל, אין הויפט שטאט בערלין דייטשלאנד, אלעס צוזאמען ווערט געשאצט דאס צאל פון אומגעפער 500,000 צושויער, דערפון זענען אַרום 20,000 פראפעסיאנאלע פאכלייט, סעלעברעטיס, דערפון זענען פארהאנען 4,500 דזשארנאליסטן און מידיע לייט, פֿון איבער 130 לענדער איבערן וועלט, וואס באלאגערן דעם רויטן טעפיך אוואו עס ווערן אריבערגעפירט און פארגעשטעלט די פֿילם שטערנס און סאַלעבריטיז, וואס האבן ערצייגט די הויך-פּראָפיל פילמען און פּרעמיערעס.
דער אייראפעישע פֿילם מאַרקעט , פירט אן מיטן פילם האַנדל דורכאויס די פולע וואך פונעם בערלינאַלע, און איז דער הויפּט אינדאסטעריע באַגעגעניש פֿאַר די אינטערנאציאנאלע פילם פאמיליע, וואו פילם האנדלער, פּראָדוצירער, פינאַנצירער און קאָ-פּראָדוקציע אגענטן.
אזוי אויך פילט איבער די בערלינאַלע טאַלאַנט קאַמפּאַס, אַ וואָך-לאַנג סעריע פון ​​לעקציעס און וואַרשטאַטן, וואס איז נאטורליך א זאמל-ארט פאר יונגע פילמ'מאַכער פון אַרום דעם גלאָבוס, וואס פייערן אינאיינעם דעם ריזן פעסטיוואל.
דער בערלינער אינטערנאַציאָנאַלער פֿילם־פֿעסטיוואַל ווערט גערעכענט אלץ די גרעסטע פילם־פעסטיוואלן אין דער וועלט, און ספעציעל אין אייראפע, און קומט פאָהר אין בערלין, דייטשלאנד, יעדעס יאָר אין פעברואר.
לעבנס געשיכטע רבי יעקב איז געבוירן געווארן יום כיפור ה'תשט"ז צו זיין פאטער רבי אליעזר האגער, דער פריערדיגער רבי פון סערעט-וויזשניץ, און צו זיין מוטער מרת חיה צירל, טאכטער פון רבי שלום עוזר ברוין פון קרית אתא.
אין יאר תשס"א, לויטן באפעל פון זיין טאטע דער רבי, איז ער נתמנה געווארן צו דינען אלס וועלטליכער רב פון סערעטער חסידים און פון דער געגנט רמת וויזשניץ אין שטאט חיפה.
ווי דעהר מחבר שראהבט אין זאן הקדמה, האט די יודישע ליטעראטור נישט געגעהבן אן עכטער אָפּשפּיגלונג פון די דיינים און מורי-הוראות, אדער איז עס צי נעגאטיהוו אדער זענען זיי סימבאלישע לעגענדארישע העלדן.
אלס איינער וואט האט זאהנע יונגע יאהרן פארבראכט אין בימ"ד און אין די ישיבות, און איז גיט באקאנט מיט די ת"ח און זייער געדאנקען-גאנג, וויל ער אינעם דאזיגן ראמאן אהערשטעלן זייער מענטשלעכן-רעאלן נסיונות אינעם טאג-טעגלעכן לעבן.
ביאגראפיע ער איז געבוירן געווארן אין ווין צו הרב נפתלי צבי ״הערשעלע״ שמערלער פון גאליציע און זיין ווייב פייגא ראניא, טאכטער פון הרב יעקב מאיר בלייך.
רבי נפתלי צבי האט געלערנט צוזאמען מיט הרב מאיר שפירא, און האט באקומען היתר הוראה פון הרב דוד מנחם מאניש באב״ד, טארנאפאלער רב, און הרב שלמה מרדכי שוואדראן, ברעזשאנער רב.
זיינע דברי תורה ווערן געשריבן וועכענטליך דורך א ספעציעלער מאנשאפט פון רעדאקטארן, אונטערן נאמען "מאמרי אורייתא" און ווערן ארויסגעגעבן און פארעפענטליכט צווישן די חסידים.
אויך ווערט ער געזען און באשעפטיגט ער זיך מיט קירוב לבבות אין ישיבות הסדר פונעם ציוניסטישן-מזרחי קרייז, און אפילו אין אזעלכע קיבוצים וואס ווערן באטראכט אלס א סימבאל פון פרייהייט און זענען ליידער ווייט פון אידישקייט ווי פון מזרח צו מערב.
זייט איז ער געקרוינט געווארן רבי, האט ער אנגעהויבן צו קאמפאזירן ניגונים, און הויפטזעכליך פאר די ימים נוראים, און היינט צו טאגס קאמפאזירט ער יאר יערליך מער ווי 10 ניגונים, לויטן מאדזשיצער מנהג.
אין 1988 האָט ער אָנרגאַניזירט די לעמבערגער געזעלשאַפֿט פון דער ייִדישער קולטור אויף שלום-עליכֿמס נאָמען און איז געוואָרן זײַן ערשטער פֿאָרזיצער.
אלעקסאנדער ליזען (אוקראַיניש - ; דער אמתער פֿאַמיליע-נאָמען – ליזענבערג; 1911, הײַדאַקי, וואָלינער גובערניע – 2000, לעמבערג) איז געווען אַ ייִדישער פּראָזאַיקער, וואָס האָט געשריבן אויף אוקראַיִניש און אויף ייִדיש.
לעבנסגעשיכטע רבי יוסף דוד איז געבוירן געווארן צו זיין פאטער רבי חנני' יו"ט ליפא און צו זיין מוטער מרת בלומא, טאכטער פון רבי יוסף שטראם, פון די אפשטאמלינגען פון רבי מענדעלע רימאנאווער.
נאך דער פטירה פון זיין פאטער אין י"א אדר ה'תשכ"ו איז ער באשטימט געווארן מיטן טיטל "ינוקא" (א רעבישער-קינד וואס איז א יתום און וועלכער איז באשטימט צו פארערבן זיין פאטער וועט ער וועט אויפוואקסן נאך דער חתונה).
אין יאר 1974 ווען ער האט דעגרייכט דעם פרק "האיש מקדש", האט ער געהייראט זיין רעביצין מרת חנה, טאכטער פון רבי דוד משה ראזנבוים, דער קרעטשענעווער רבי פון רחובות.
ווען איז ער געווארן 20 יאר אלט האט ער באקומען א היתר הוראה אויכעט פון די עדה החרדית רבנים און צווישן זיי פון דער געוועזענעם גאב"ד רבי יצחק יעקב ווייס, דער "מנחת יצחק".
אין יאר ה'תשס"ג, האט ער געהאט א הארץ אטאקע, און ווען איז ער געלעגן אין שפיטאל, האט ער פארפליכטעט צו ווידמען זיין לעבן צו חסד אקטיוויטעטן, און הויפטזעכלעך צו בחורים.
דערצו לערנט ער פאר שיעורים אין חסידות און קבלה, צוליב זיינע אויבערדערמאנטע טעטיגקייטן, זיין איינפלוס האט זיך צימליך פארגרעסערט אויכעט אויסערהאלב זיין חסידות, און היינט צו טאגס האט ער א סאך אנהענגערס און חסידים פון פארשידענע קרייזן און שיכטן.
אין זיין יונגערהייט פלעגט ער זיין פארבינדן צו רבי ישראל אלטער, דער "בית ישראל" פון גער, רבי חיים מאיר האגער פון וויזשניץ און צו זיין פאטער'ס פעטער , מרן הרה"ק רבי יואל טייטלבוים דער סאטמארער רבי.
ער האט געלערנט אין אונסדארף ביי רבי שמואל ראזנבערג און האט באקומען היתר הוראה פון הרב משה גרינוואלד, דער ״ערוגת הבושם״, ר' אברהם בנימין קלוגער פון בראד און נאך.
ער איז געווען פערזענליך נאנט מיט שלמה לייב פריעדלענדער וואס האט ארויסגעגעבן די ירושלמי המזוייף אויף קדשים, ווי ער האט עס פערזענליך באשריבען אין ספר היובל 'הפרדס' ווי ער רייסט אים ארונטער, און דעקט אויף אלע לגיונות, איבערהויפט איבער זיין אנגעבליכע פאלשע תלמיד אברהם ראזענבערג.
לתולדות הסנהדרין בישראל – די נשיאי הסנהדרין די קטגוריא צווישען די בני לוי און די נשיאים די הופטן אין די צייטן פון די מלחמה מיט די רוימער תולדות יוסף בן מתתיהו, ניו יארק תש"י
מקורות לקורות ישראל – פון די שטעדט אונצדארף אפען ישן עיר חדש קארלסבורג סעליש צעהלים קראהלי פין מדינת סלבקיה אונגארין טראנסילבאניה און יאגעסלאביה, תרצ"ד
ארום 200,000 פון די בירגער וואס זענען 14% פון דער אלגעמיינער באפעלקערונג אין אויבער עסטרייך ווואוינען אין לינץ וועלכע איז די דריטע גרעסטע שטאט אין עסטרייך נאך וויען און גראץ.
אין באצוג פון באפעלקערונג פון אלע ניין פעדעראלע לענדער פון עסטרייך, אויבער עסטרייך נעמט דעם דריטן פלאץ נאך נידער עסטרייך וועלכע פארמאגט 1,653,000 באוואוינער, און וויען וועלכע בלייבט אימער אויפן ערשטן פלאץ און רעכנט אויס א צאל פון ארום 1,841,000 איינוואוינערס.
די צאל פון זיבן הונדערט טויזנט באשטייט פון: 61% וועלכע ווערן באשעפטיגט אינעם געביט פון האנדל און טוריזם, 33% אנגעשטעלטערס ארבעטן אין אינדוסטרילע פאכן און 6% זענען באשעפטיגט אין לאנדווירטשאפטליכער ארבעט.
עס איז פאראן אין אויבער עסטרייך אויך א נישט קיין מבוטל'דיגע צאל פון איינוואנדערער וועלכע קומען פון דייטשלאנד, באסניע און הערצעגאווינע, סערביע, פלוכטלינגען פון סיריע, ווי אויך אימיגראנטן פון א טערקישער הערקונפט.
די גרויסע מערהייט פון דער באפעלקערונג אין אויבער עסטרייך געהערט צו דער קאטוילישער קירכע, און די מינערהייט געהערט צו אנדערע שיכטן פון קריסטנטום און אויכעט צו אנדערע רעליגיעס.
דער דרומ'דיגער חלק ליגט אין דער זאנע פון אן אויסגעשפראכענעם צפונ'דיגן פארקער-שטאו , און פונדעסטוועגן, דער חלק פארמאגט דעם העכסטן רעגנפאל אין גאנץ עסטרייך.
די דורכשניטליכע טעמפעראטור איז אומגעפער 7-9 צעלזיוס, און אויף דער הייך, אין די בערג וואס זענען העכער ווי 2,000 מעטער, די דורכשניטליכע יערליכע טעמפעראטור איז אומגעפער 1- צעלזיוס.
די יערליכע נארמע פון נידערשלאגן באוועגט זיך צווישן 750 ביז 800 מילימעטער, צופיסנס פון די אלפן בערג דעגרייכען די נידערשלאגן ביז 1,000 מילימעטער, און אין פלעצער וואס זענען העכער ווי 1,500 מעטער קומען אן די נידערשלאגן צו אומגעפער 2,000 מילימעטער יערליך.
15 פאליטישע באצירקן ווי פאלגנד: ברוינוי אם אין עפערדינג פריישטאט גמונדן גריזקירכן קירכדארף אן דער קרעמס לינץ-לאנד פערג ריד אים אינקרייז ראהרבאך שערדינג שטייער-לאנד אורפאר-אומגעבונג פאקלאברוק וועלס-לאנד
היסטאריע צום ערשטן מאל, דער נאמען "אויבער עסטרייך", איז ערשינען אין 1624, אין באצוג צו א געגנט וואס האט זיך געפינען העכער דעם ענס טייך, און וועלכע איז באשטימט געווארן דורכן קעניג אטאקאר דער צווייטער פון בעהמען.
פון דעם צפון ביזן דרום טרעפט מען אין אויבער עסטרייך א געאלאגיש-לאנדשאפטליכע איינטיילונג וואס ציעט זיך ווייטער צו דער מערב'דיגער ריכטונג ביז בייערן פון איין זייט, און צו דער מזרח'דיגער ריכטונג ביז נידער עסטרייך פונעם אנדערן זייט.
דאס "מילפירטל" באצירק, וועלכע געפינט זיך צפון פונעם דוניי טייך מיט נאך פיר סעקציעס וועלכע ליגן דרום פונעם טייך געהערן צו "גראניט און גנייסהוכלאנד" - איינער פון די פינף גרעסטע לאנדשאפטן פון עסטרייך וואס איז רייך מיט אן מיט אטעם-כאפנדיגן אויסזיכט.
אדמיניסטראטיווע-איינטיילונג פון באצירקן , געמיינדעס און סטאטוטאר-שטעט לויט דער היינטיגער פארוואלטונג'ס-איינטיילונג איז דאס פעדעראלע לאנד אויבער עסטרייך געטיילט ווי פאלגנד: 3 סטאטוטאר-שטעט : לינץ, שטייער און וועלס.
אומגעפער זעקס יאר דערנאך האט ער זיך איבערגעקערט און באזירט אין בית שמש, און לויט דעם באפעל פון זיין ברודער, דער תולדות אהרן רבי, רבי דוד קאהן, איז ער נתמנה געווארן אלס רב פון דער תולדות אהרן געמיינדע אין "רמת בית שמש ב'".
ער האט געעפנט א חסידות מיטן נאמען "נחלת אהרן", אויפן נאמען פונעם ערשטן רבי'ן און גרינדער פון דער תולדות אהרן - שומרי אמונים דינאסטיע, רבי אהרן ראטה.
לעבענסגעשיכטע ער איז געבוירן געווארן אין ירושלים אין יאר ה'תש"ה דאס עלטסטע קינד צו זיין פאטער רבי אברהם מנחם דאנציגער, בעל "אמרי מנחם" ,און צו זיין מוטער מרת אסתר לאה היילפערין, אן אפשטאמלינג פונעם בעל התניא.
אין זיינע ערשטע בחור'ישע יארן האט ער געלערנט אין דער וויזשניצער תלמוד תורה, און שפעטער איז ער אריבערגעגאנגען לערנען אין "בית מאיר" ישיבה און דערנאך אין דער סלאבאדקער ישיבה אין בני ברק.
לעבנסגעשיכטע רבי משה מרדכי איז געבוירן געווארן אין יאר תרס"ג אין דער אלטשטאט ירושלים צו זיין פאטער רבי שמעון נתן נטע פון לעלאוו און זיין מוטער מרת חנה רייצא, טאכטער פון הרב יוסף ציינווירט.
אלס יתום איז ער געבליבן מיט זיין ברודער ביי זיין זיידן דעם לעלאווער רבי, רבי דוד, וואס איז געווען באוואוסט ווי א מנהיג פון א הויף פון חסידים אין ירושלים, זיין זיידע האט אים שטארק ליב געהאט און האט אריינגעלעגט אין זיין חינוך.
ער האט מקפיד געווען צו באהאלטן זיין לערנען און זיינע מדרגות; נאר נאך זיין פטירה איז מען געוואויר געווארן אז ער פלעג מסיים זיין גאנץ ש"ס בבלי יעדע יאר.
רבי משה מרדכי איז נפטר געווארן כ"ד טבת ה'תשמ"ז און מען האט אים באערדיגט אין דעם בית עולם אויף הר הזיתים, לעבן די לעלאווער רבי׳ס, זיין פאטער, זיידע און עלטער־זיידע.
טיילונג פון זיין ישיבה רבי שלום האט געצייגט אז ער זיכט בחורים נאר פאר קלענערע תקופות, און ער גלייכט נישט בחורים זאלן זיך באקוועם מאכן דארט, ער גלייכט התחדשות'ער, אלזא יעדע שטיק צייט טוישט מען דארט די בחורים, אמאל איז עס א חבורה פון "מיר" וואס איז שטעקן געבליבן אין אמעריקע צוליב קאוויד, און נאך אזעלכע, אלזא האט זיך געמאכט א קאנפליקט מיט די איינגעשטעלטע איבער דעם פאליסי פון נישט לאזן די בחורים זיך באקוועם מאכן דארט, און נאך א געראנגל מיט רבי שלום האט די ישיבה זיך צוטיילט, און טייל איינגעשטעלטע האבן געעפנט א פרישע ישיבה, ישיבה ים התלמיד.
ער איז באקאנט מיט זיין קענטעניס אין תורת הנפש, אזוי אויך אינעם פעלד פון שלום בית און מען זאגט אז ער האט שוין ארויס געהאלפן צענדליגע אינגעלייט בעת צר, אזוי אויך זאגן זיינע נאנטע אז ער איז בקי אין חכמת הפרצוף, אויך קוקט ער הענט, און פאר יעדע שידוך אין ישיבה בעהט ער א בילד פון די מיידל, און אזוי זאגט ער צו מען זאל טוהן די שידוך אדער נישט.
ער האט באלאנגט ביי סאטמאר מהר"א אנפאנג פון דעם מחלוקת און ער האט געפירט די ""ערכאות"", און ער ווערט אפט קרעדיטירט מיטן אויפבויען די הופער ביהמ"ד אין בלויז צוויי וואכן מיטן הילף פון יצחק ראזנבערג אבער שפעטער האט ער זיך ארויסגעצויגן פון דארט און פירט אן א אייגענע ישיבה פאר עלטערע בחורים.
תלמידים כדי זיך צו האלט נאנט מיט זיינע תלמידים שיקט ער כסדר מתנות, פסח תשפ"ג לפ"ק האט ער געשיקט פאר אלע זיינע יוצאים א הגדה של פסח אידיש טייטש געמאכט דורך די מכון פון זיין ברידער יואל לאנדא.
ער איז א זון פון רבי יוסף דוב לאנדא, רב פון ביהמ"ד משכנות אברהם אין קרית יואל, און א ברודער פון רבי משה לאנדא, רב פון ביהמ"ד יאמפאלע אין וויליאמסבורג, און א ברודער פון הנגיד יואל לאנדא.
ישיבה זייענדיג א תלמיד פון הגאון רבי משה מנחם טירנויער וואס מען פלעגט רופן אין ישיבה דיין, האט ער אדאפטירט דעם נאמען "דיין" אין ישיבה, אנשטאט "ראש ישיבה",
ווען די רבנות שטעלע פון מארגארעטין איז געווארן ליידיג נאכדעם ווען הרב שלמה זלמן מינצענט האט פארלאזט די שטאט, האבן די פירער פון דער קהילה געוואלט באשטימען הרב יהושע אהרן צבי וויינבערגער רב.
הרב וויינבערגער, אויך א חתם סופר׳ס א תלמיד, האט אפגעזאגט ווייל זיין שווער האט געבעטן זיינע איידעמעס נישט נעמען קיין רבנות שטעלע בחייו; דערפאר האט ער געפועלט אז זיין חבר, הרב ליכטנשטיין, זאל באקומען די שטעלע, און אין תר"י האט מען אים באשטימט "ראב"ד מארגארעטין והגליל" .
רבי הילל ליכטנשטיין (באקאנט ווי "רבי הילל קאלאמייער"; י"א כסלו תקע"ה, 1815 – י' אייר תרנ"א, 1891) איז געווען שטאטס־רב אין מארגארעטין און קאלאמייא.
אין זיינע קינדעריאָרן איז ער געווען תלמיד פון דעם ייטב לב און רבי שלמה גאנצפריד, אבער שפעטער איז ער געווען א תלמיד מובהק פון הגאון רבי חיים הערש מאנהיימער זצ"ל.
די שטאט פארמאגט א טאטאלע אויסדענונג פון 72 קוואדראט קילאמעטער און ברייטערט זיך אויס אין ריכטונג פון ביידע זייטן פונעם דוניי טייך, וועלכע פליסט דורך דער שטאט אין לענג פון ארום פינף קילאמעטער.
די אומגעבונג פון דער שטאט, איז פולשטענדיג אויסגעפלאכט אזוי ווי דער גאנצער טולן באצירק אייגנטליך, און נאר א קליינער טייל איז א ביסל וועללענדיג (דער וועללענדיגער חלק איז געשאפן געווארן אלס א רעזולטאט פון א העפטיגער פארפלייצונג וואס האט פאסירט איינמאל און פאראורזכט אז דער דוניי האט אריינגעפליסט אין טולן און פארפלייצט די שטאט'ס אומגעבונג).
אין די לעצטע יארן פון דער רוימישער הערשאפט האט מען באריכטעט איבער דעם באזוך פון דעם גלח און מיסיאנער סעווערין פון נאריקום, וועמען די רוימן האבן געהאלטן פאר א "הייליגער מענטש", און אויך איז אויספירלעך באריכטעט געווארן איבער דער וואונדערבארער רעטונג פון דער שטאט פון אונטער די נעגל פון די בארבארן.
דורך דער הערשאפט צייט פונעם קעניג קארל דער גרויסער, האט די שטאט געהאט א שטארקע אויסווירקונג אויף די האנדל מערק פונעם באבענבערגער הויז, צוליב איר לאקאציע אויף דעם דוניי טייך.
שפעטער האט טולן פארלוירן דעם טיטל און די וויכטיגקייט וואס זי האט געהאט פריער, צוליב דער גיכקייט אין דער אנטוויקלונג פון וויען, און צוליב נאך א גאנצער רייע פון צוזעצליכע געששענישן אזוי ווי צום ביישפיל פילמאליגע העפטיגע בראנדן, די אינוואזיע פון די פראנצויזן, און נאך.
טולן אן דער דונאו אדער איינפאך טולן, איז א שטאט אין דעם פעדעראלען לאנד אויבער עסטרייך, וועלכע ווערט באטראכט אלס דער פאליטישער און ווירטשאפטליכער צענטער פונעם טולנפעלד געגנט .
פרייוויליקע שול-עסקנים פלעגן באזוכן יידישע משפחות און "מאכן קינדער", דאס הייסט, פארשרייבן יידישע קינדער אין דער שול, כדי צו באקומען יידישע דערציונג, און אזוי אויסמיידן אסימילאציע.
אין די פופציקער יארן האט די צווישא געגרונדעט די זומער קאלאניע "קינדערלאנד", און אין די זעכציקער יארן איז דערעפנט געווארן די אינטעגראלע שול "רמת שלום" אין דער געגנט פון ראמאס מעכיא (אלגעמיינע לימודים לויטן מלוכה שול פראגראם, און יידישע העברעישע קעגנשטאנדן טעמאטיק).
די צווישא האט געהאט א פארלאג "שול ביבליאטעק", וואס האט געדינט די פארשידענע לימודים אין קינדערגארטן, אין אנהאנגס שול און אין מיטלשול אויף יידיש און אויף עברית (יידישע און העברעישע שפראך, יידישע און העברעישע ליטעראטור, יידישע געשיכטע, מוזיק, יידישקייט, א.א.וו.)
דער קעגנשטעליגער לידער אנדריס הופער האט געפירט דעם טיראלישן מיליטער צו א זיג אין דער "בערגאיסל" שלאכט קעגן די פאראייניגטע מאכטן פון בייערן און פראנקרייך, און האט געשטיצט די ווידער צוריקקערונג פון אינסברוק אלס הויפטשטאט פון טיראל.
די שטאט וועלכע שאצט אפ באפעלקערונג פון 130,000 איינוואוינערס געפינט זיך אויפן ברעג פון דעם אין טייך, אין דעם זעלבן פלאץ וואו דער טייך הארמאניזירט זיך מיטן "זיל טייך" טאל.
די שטאט געפינט זיך אין א אונטערשייד פון 30 קילאמעטער פונעם ברענער פארבייגאנג הארט אין די אלפן בערג, און א דאנק דעם די שטאט האט זיך ערווארבן א נאמען פון א פאפולערער ציל פאר טוריסטן און אלס א בארימטן צענטער פון ווינטער ספארט.
דורך דער צווייטער וועלט קריג צווישן די יארן 1942 און 1945, זענען געשליידערט געווארן אויף דער שטאט 21 באמבעס, און צוליב דעם האט זי געליטן פון א שטארקן חורבן וואס האט איבערגעלאזט א גרויסן חלק פון דער שטאט פארניכטעט כמעט אינגאנצן.
לעבנס געשיכטע רבי מאיר איז געבוירן געווארן אין דער שטאט רחובות צו זיין פאטער רבי דוד משה ראזנבוים, דער פריערדיגער קרעטשענעווער רבי פון רחובות, און צו זיין מוטער מרת אסתר רחל, טאכטער פון רבי חיים מרדכי ראזנבוים, דער נאדווארנער רבי.
ער איז אויפגעוואקסן אין שטוב פון זיין עלטערן ברודער רבי מנחם אליעזר זאב, דער היינטיגער קרעטשענעווער רבי פון רחובות און דער עמטליכער ממלא מקום פון זיין פאטער, צוזאמען מיט זיינע אנדערע געשוויסטער.
ער האט געהייראט זיין רעביצין מרת חיה, טאכטער פון רבי חיים אליעזר האראנטשיק פון וויען, עסטרייך, וועלכער איז געווען א איידעם ביים לעלאווער רבי, רבי משה מרדכי בידערמאן, צו וועמען ער האט זיך געבונדן און האט געשאצט זייער שטארק.
אין יענער עפאכע האט ער אנגעהויבן צו דינען אלס רב פון קרעטשענעווער חסידים אין בני ברק, און גלייכצייטיג אויכעט אלס א מגיד שיעור אין דער קרעטשענעווער ישיבה אין רחובות.
אין יאר ה'תשמ"ז, נאך דער פטירה פונעם לעלאווער רבי, איז ער באקרוינט געווארן רבי, און האט אנגעהויבן אויפצושטעלן און באזירן זיין הויף אין קרית הערצאג געגנט אין בני ברק.
צוליב דעם כבוד המשפחה און אלס רעספעקט פאר זיין ברודער האט ער באשלאסן נישט צו ניצן דעם נאמען "קרעטשענעוו", און אנשטאט דעם האט ער גערופן זיין הויף "פרעמישלאן", נאך רבי מאיר פון פרעמישלאן פון וועמען ער איז אן אייניקל בן אחר בן.
היינט צו טאגס זענען פאראן דארט בית מדרש, ישיבה קטנה, ישיבה גדולה, כולל אברכים, תלמוד תורה, קינדערגארטן, מיידל שולע און א חסד ארגאניזאציע מיטן נאמען "קרן אור למשפחה", וועלכע שטעלט צו עסנווארג פאר נויטבאדערפטיגע משפחות.
צווישן זיינע נאענטע מענטשן און אנהענגערס, זענען אריינגערכנט אויכעט נישט-חרדישע אידן אזוי ווי אביגדור ליבערמאן, דער היינטיגער פארטיידיקונגס מיניסטער פון ישראל, און פילצאליגע מענטשן קומען צו אים כדי זיך דורכצורעדן מיט אים וועגן פארשידענע ענינים אזוי ווי רפואה, געשעפטן און נאך.
טראצדעם וואס עס רעדט זיך פון א פארצייטישן הייליגן מנהג וואס איז געווען אנגענומען נאך ביי צדיקים פון די פריערדיגע דורות, עס זענען געווען און אויך עס זענען פאראן ביז היינטיגן טאג הויפן וואו מען איז שטארק קעגן דעם שטייגער, און איבערהויפט קעגן דעם אז דער חתן זעט זיך מיט דער כלה נאך איידער זיי שטייען אונטער דער חופה און טאנצט מיט איר מצווה טאנץ.
צום ביישפיל אין סקווירא איינער פון די תנאים פאר מען שליסט א שידוך איז אז מען מוז מאכן א חתן מאהל פאר דער חתונה, קעגנזאץ צו סאטמאר וואו מען איז נישט מסכים אונטער סיי וועלכע אומשטענדן צו מאכן א חתן מאהל.
איבער דעם מנהג ביי א סאך רעבישע משפחות און הויפטזעכלעך אין הויפן וואס שטאמען אפ אורשפרינגליך פונעם טשערנאבלער בוים-שטאם, אזוי ווי סקווירא, רחמיסטריווקא, טשערנאבל, און אויך אין בעלזא, וויזשניץ און נאך, פירט מען זיך אז אין דער נאכט פאר דער חתונה, ווערט דער חתן ארומגעפירט אין הקפות און מיט געזאנג באגלייט דורך די מחותנים ארום דער שטאט אדער ארום דעם בית מדרש פונעם הויף.
די פאראנשטאלטונג ווערט געזיגלט מיט א מצווה טאנץ פונעם חתן מיט דער כלה דורך א גארטל, אין פארנט פונעם רבי׳ן, די מחותנים און די חסידים, אויסער בחורים וואס זענען נישט ערלויבט צו זיין אנוועזנד ביי דעם מעמד צוליב צניעות אנגעלעגנהייטן.
זייט דער חורבן אייראפע זעט מען נישט דער דאזיגער מנהג ביים המון עם אבער עס ווערט נאך ווערט געפירט אין עטליכע חסידישע הויפן, און רעכנט אריין ביי דער סעודה טאנצן ענליך צו א מצוה טאנץ.
רייזע בעשרייבונג פון דער גרויסען גאון רבינו עובדיה מברטנורה פון זיינער נסיעה קיין ארץ ישראל ., דיק, איזיק מאיר, 1814-1893; תרס"ה, 1904, וילנא: קאפעלאוויץ.
פרקים בתולדות ירושלים בימי הביניים, עורך: בנימין זאב קדר, עורך-משנה: צבי ברס, הביא לדפוס: רפאל יוליוס, פרק 13: המשמעות ההיסטורית של ה'זקנים' בירושלים בדברי רבינו.
עובדיה מברטנורא, חיבר: אברהם דוד, (נוסח מורחב של הרצאה שנישאה בקונגרס העולמי השביעי למדעי היהדות, ירושלים, תשל"ז), עמודים 221–243, הוצאת יד יצחק בן-צבי, ירושלים, תשל"ט, 1978.
אין זיין יוגנט הא ער געלערנט אין דער ישיבה פונעם מהרי״ק, רבי יוסף קאלאן, וואס איז דעמאלסט געווען אין באלאניע, די הויפטשטאט פון עמיליא-ראמאניא, נאנט צו זיין געבורטס שטאט בארטנורע.
דערנאך האט ער געוואוינט עטלעכע יאר אין סאן גינעסיא, א קליין שטעטל אין מאטשעראטא פראווינץ אין מארקע רעגיאן, זעכציק ק"מ דרום־מערב פון דער הויפטשטאט פונעם רעגיאן, אנקאנע.
אין אנהייב פון די ה׳ר״ם יארן איז ער געווען שטאטס רב אין טשיטא די קאסטעלא, וואס געפינט זיך אין דעם אויבערשטן טייל פון דעם טייך טיבער אראפ די אפענינען בערג, אין צפון פון אומבריע רעגיאן אין איטאליע.
זיינע חיבורים פירוש המשנה - זיין הויפט חיבור איז זיין פירוש אויף גאנץ ששה סדרי משנה, וואס מ׳האט געדרוקט צום ערשטן מאל אין ווענעציע אין די יארן ה'ש"ח - ה'ש"ט דורך זיין נעפע, רבי עובדיה המון, מיט דער הילף פונעם דרוקער רבי מאיר בן יעקב פון פירענצע.
רבי עובדיה ירא פון בַּרטֶנוּרָא, באוואוסט אויך מיט די ראשי תיבות דער רַע"ב (געבוירן בערך אין יאר ה'ר'–ה'ר"י, 1440–1450 און נפטר אומגעפער ה׳רע״ה 1515), איז געווען א פוסק, א מפרש, א שטאטס רב און דער מנהיג פון דער יידישער קהילה אין ירושלים אין דער סוף פון דער מאמעלוכער תקופה.
לעבנסגעשיכטע רבי עובדיה איז געבוירן געווארן אין איטאליע צו רבי אברהם ירא פון דער שטאט בערטינארא , אדער בארטנורע אין דעם ראמאנישן דיאלעקט אנגענומען אין דעם געגנט, וואס ליגט אין היינטיגן פארלי-טשעזענע פראווינץ אין עמיליא-ראמאניא רעגיאן.
די "סיטי און דרום לאנדאן באן'" איז די ערשטע טיפער ניווא אונטערגרונט ליניע, געבויט אונטער דער אויפזיכט פון דזשיימס הענרי גרעטהעד, וואס איז אויך געווען פאראנטווארטלעך, מיט פיטער וו.
באדינונגען אין די נישט־שפיץ שעה׳ן פארן: 10 באנען א שעה פון עדזשווער קיין קענינגטאן אדורך טשארינג קראס 10 באנען א שעה פון עדזשווער קיין מארדן אדורך באנק 4 באנען א שעה פון היי בארנעט קיין קענינגטאן אדורך טשארינג קראס 4 באנען א שעה פון היי בארנעט קיין באטערסי קראפטסטאנציע אדורך טשארינג קראס 8 באנען א שעה פון היי בארנעט קיין מארדן אדורך באנק 1 באן א שעה פון מיל היל איסט קיין קענינגטאן אדורך טשארינג קראס 1 באן א שעה פון מיל היל איסט קיין באטערסי קראפטסטאנציע אדורך טשארינג קראס 2 באנען א שעה פון מיל היל איסט קיין מארדן אדורך באנק
די נארדערן ליניע האט זיך אנטוויקלט פון צוויי באן פירמעס: סיטי און דרום לאנדאן באן און די טשארינג קראס, יוסטאן און האמפסטעד באן , באקאנט מיטן נאמען "האמפסטעד טיוב".
אינגאנצן פארן 4 באנען א שעה צווישן מיל היל איסט און פינטשלי צענטראל, 16 באנען א שעה צווישן היי בארנעט און פינטשלי צענטראל, 5 באנען א שעה צווישן קענינגטאן און באטערסי קראפטסטאנציע, און 20 באנען א שעה אויף אלע אנדערע טיילן פון דער נארדערן ליניע.
ביאגראפיע ער איז געבוירן געווארן אין לייפניק, מעהרן , צו זיין פאטער מאיר יחיאל קאמינער, אן איידעם פון הרב ברוך פרענקל-תאומים, מחבר פונעם "ברוך טעם".
רבי יהודה הלוי קאַמינער (אויך באקאנט ווי ר' יודל כענטשינער; תקפ"ז, 1827 – כ"ד תשרי תרנ"ב, 1891) איז געווען א חסידישער תלמיד חכם און סוחר אין פוילן, און דער שווער פונעם גערער רבי׳ן דעם שפת אמת.
טריגאנאמעטרישע פונקציעס אויפן איינס קרייז מען קען פארברייטערן די דעפיניציע פון די טריגאנאמעטרישע פונקציעס פאר אלע רעאלע צאל, נישט נאר פאר ווינקלען אין א גלייכווינקל דרייעק, נאר אויך פאר און , אז מען דעפינירט זיי מיט קאארדינאטן דורך אן איינס קרייז, דאס איז א קרייז מיט צענטער ביים אקסן אנהייב און ראדיוס 1.
מען דעפינירט דעם סינוס פונעם ווינקל ווי דער - קאארדינאט פונעם פונקט אויפן ארומקרייז פונעם איינס קרייז ווען דער ראדיוס דרייט זיך קעגן דעם זייגער פון דעם פאזיטיוון -אקס אדורכן ווינקל , און דער קאסינוס פונעם ווינקל איז דער - קאארדינאט פון יענעם פונקט.