polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
שוין אין די טעג פון הארון אל-ראשיד'ס מלוכה האט אנגעהויבן די תקופה פון באגדאד'ס שיין, און אין די טעג פונעם כאליף מאמון, דער יורש פון הארון אל-ראשיד'ס טראו, איז באגדאד געווען באוואוסט אין אלע אראבישע לענדער ווי די פראכטפולסטע שטאט אין געביידעס, ווי א רייכער האנדל צענטער, און דער וואוינארט פון די גרויסע אראבישע חכמים.
זי איז איצט אונטער שווערע אטאקעס מצד טעראריסטן פון על קעאידא און סתם דערביטערטע קעגןארטיקע פראקציעס וואס פירן צווישן זיך א ברודער קריג אין די ראמען פון דער איראק מלחמה.
מען האט אויפגעשטעלט א גרינע זאנע אין דערמיט ארומגענומען מו א חומה בצורה נישט אריינלאזן די באוואפאנטע זעלבסט מערדער זיך אויפרייסן אין די וויכטיגע רעגירונג געביידעס, אבער די ראקעטן רעגענען טעגליך אויף די פאזיציעס פון די דרויסענדע ווענט.
די יידישע קהילה אין באגדאד בפרט און אין בבל אין אלגעמיין איז געווען פון די חשובסטע צענטערס פון תורה אין דעם מזרח יידנטום און אין דער ספרדישער געמיינדע, און האט ארויסגעברענגט גדולי תורה און גדולי פוסקים, צווישן זיי הרב יוסף חיים פון באגדאד (מחבר פון די ספרים בן איש חי, "שו"ת תורה לשמה", "רב פעלים" און נאך) און הרב יעקב חיים סופר פון באגדאד (מחבר פון "כף החיים אויפן טור אורח חיים און יורה דעה, און יגל יעקב על התורה, ועוד).
באגדאד האט שטענדיג געשפילט א ראלע אין דער ברייטערער אראבישער קולטור-ספערע, און האט בייגעשטייערט עטלעכע אנגעזעענע שרייבער, מוזיקער און וויזועל־ארטיסטן.
די סיסטעם, וואָס האָט פאָרמעל אַן "אָפיציעלן" מעמד אין דער אַקאַדעמישער סביבה און וואָס האָט אויך ברייטן באַנוץ אין אַ סך וועלטלעכע אויסגאַבן, איז די ייוואָ־אָרטאָגראַפיע, ד.ה.
דער ייוואָ נוסח האָט זיך עטלעכע מאָל געענדערט, און דעם אויסקריסטאַליזירטן סוף־רעזולטאַט באַטראַכטן אַ סך, אויב ניט ס׳רוב, יידישע לייענער אויסן אַקאַדעמישע קרייזן און אויך אַ געוויסע צאָל פאָרשער, אַז ער איז צו ווייט פון טראַדיציאָנעלע אָרטאָגראַפישע סיסטעמען.
פאַר די בגדכפ״ת קאָנסאָנאַנט אותיות, וואָס האָבן געהאַט צוויי מינים פון דער אַרויסרייד , האָבן די טבריהר מדקדקים אַנטוויקלט אַן אופן אונטערצושיידן די צוויי אויסשפּראַכן: רפֿה און דגש קל.
אָט די צוויי סימנים פאַר די אותיות, וואָס זיינען ממשיך צו קלינגען צווייערליי, האָט יידיש געירשנט און ביידע – דגש און רפה – קען מען טרעפן אין היינטיקע אויסלייגן: עטלעכע שיטות ניצן כמעט די פולע סיסטעם, בשעת אַנדערע קומען אויס אָן זיי אָדער פלעגן באַצייכענען בלויז איין דגש פאַרן פּא.
אַן אַנדער שיטה, וואָס איז אויך קאָדיפיצירט געוואָרן, איז רעפּרעזענטירט געוואָרן אין "כלל תקנות פון יידישן אויסלייג", פּובליקירט ווי אַ בשותפותדיק ווערק פון אַ ריי אוניווערסיטעטן.
די כוונה פון דער אויסגאַבע איז געווען צו פאָרמולירן דעם כוללדיקן "סטאַנדאַרט" און זיין נאַטירלעכע פאַרשיידנקייט, וואָס מען טרעפט אין פאַרשידענע ביכער און זשורנאַלן, וואָס זיינען ניט פאַרבונדן מיט דער טעטיקייט פון ייוואָ.
שרייבנדיק יידיש ניצט מען בדרך כלל בלויז פּתח און קמץ אונטער אלף, אָבער לויט איינע תקנות זיינען זיי ניט אָבליגאַטאָריש און לויט אַנדערע מוז מען באַצייכענען ניט נאָר די ביידע, נאָר אויך ײַ פאַרן פּתח־צוויי־יודן.
אַנאַלאָגיש, אין געוויסע אויסלייגן איז עס אָנגענומען צו שרייבן ווערטער פון גערמאַנישן אָפּשטאַם אימיטירנדיק די דייטשישע אָרטאָגראַפיע, לויטן אַזוי גערופענעם דייטשמערישן סטיל פון אָרטאָגראַפיע.
קיין גרויסע איינאַרטיקייט כאַראַקטעריזירט זי אויך ניט, אָבער באַשטימטע סימנים זיינען אין דעם אויסלייג פאַרשפּרייט, ווי למשל, כתב אָן ניקוד, מער אָדער ווייניקער אָפטער נוסח צו שרייבן מיט שטומע ע און ה אין עטלעכע ווערטער און אַנדערע צייכנס פונעם דייטשמערישן סטיל, קאָנסעקווענט שרייבן אי־ פאַר יי־ אָנהייב וואָרט און אַנדערע.
אַ וויכטיקע מאָדיפיקאַציע דערצו איז דער מאָרפאָלאָגישער פּרינציפּ, וואָס טענהט אַז צו דערמעגלעכן דעם באַנעם פונעם כתב איז דאָס בעסער ניט צו ברעכן די טיילן פון ווערטער, אַפילו ווען זיי ווערן אַרויסגערעדט ניט אַזוי ווי מען זיי שרייבט.
אָרטאָגראַפישע פיל־מיניקייט איז זייער כאַראַקטעריסטיש פאַר יידיש, אַזוי ווי אויך פאַר אַנדערע יידישע לשונות, אַריינגערעכנט העברעאיש, וואָס איז כנגד שטאַרקער נטיה צו סטאַבילקייט אין אייראָפּעאישע שפּראַכן.
זייער א סך ווערטער זענען מאדערן אייגן געמאכט דורך רעוויזיאניסטן און געלערענטע לייט, אבער וויבאלד זיי האבן דאס דורכגעטאן אלס כלל-שפראך,איז דאס מער פראפעסיאנעל, ווי דאס היימיש-געמאכטע יידיש.
פון אירע הויפט-אויספארעמער איז געווען מרדכי שעכטער, אוריאל וויינרייך און זיין פאטער מאקס וויינרייך, אבער זייער א סך יידישיסטן זענען געווען דערקעגן פון אנפאנג אן און האבן זיך קיינמאל נישט צוגעשטעטלט דערצו, די סאמע באקאנטע זענען חיים גראדע, יודל מארק און הירשע דוד כ"ץ אבער נאך.
פאַרשיידענע פּרינציפּן פון יידישן אויסלייג די פאַרשיידנקייט פון יידישע אויסלייגן איז בכלל פאַרבונדן מיטן איבערוואָג פון דעם אָדער יענעם פּרינציפּ, וואָס מען שטעלט אַרויס אויבנאָן.
בלויז ווען די אלטע יידישיסטן זענען געשטארבן,האט מען דאס געמאכט א כלל,אז די שרייבערס,וואס ריידן נישט יידיש דארטן אין טאג-טעגלעכן באנוץ,זאלן זיך האלטן צו דער געשריבענער כלל-שפראך.
ייוו"א יידיש וואס מ'רופט ייווא אידיש איז דער יידישער דיאלעקט, וואס איז פארמולירט געווארן דורך די ייוו"א אינסטעטוט און ווערט גענוצט בעיקר דורך די יידישיסטן, ס'רוב ערשטע מוטער שפראך יידיש ריידערס ווייסן נישט, וויאזוי מען באניצט דאס.
עס איז בעיקר דער וועג פון שרייבן, וואס איז אנדערש פון סתם היימיש יידיש ווייל עס לייגט א דגוש אויף די נקודות און די וואקאלן, אזוי ווי די פראנצויזישע שפראך מיט נקודות קעגן ענגליש, וואס האט נישט קיין נקודות.
דאס הייסט,אז עס האט נישט קיין אייזערנע כללים דערווייל אנטוויקלט, וואס יעדער קרייז האלט זיך ביי דעם, און עס איז דעריבער זייער נישט פראפעסיאנעל אן קיינע אמתדיקע אראויפגעשטעלטע יסודות.
די קאנסאנאנטן זענען׃ א, ב, ג, ד, ה, וו, ז, ח, ט, י, כ , ל, מ , נ , ס, פּ, פֿ , צ , ק, ר, ש; אויך פאר ווערטער פון העברעיש אדער אראמיש: בֿ, כּ, שׂ, תּ
זיייענדיג אין ירושלים אין שול אין ברסלב האט ער אנגעהויבן צו באקומען אסאך מתנגדים זעענדיג אים אלס איינער וואס פארשפרייט ר' נחמנס ספרים לכל בעי, וואס פאר די מתנגדים איז דאס געווען א זלזול אין דעם רעבנס ספרים, אויך האט אויפגעעפנט א חבורה פון זיינע מענטשן וואס פאר די מתנגדים האט עס אויסגעזען ווי א רעביסטעווע.
ביאגראפיע אליעזר שלמה שיק איז געבוירן געווארן כ"א אייר ת"ש אין ירושלים צו זיין פאטער רבי מנחם זאב שיק, טאקייער רב, וואס איז געקומען אין ארץ ישראל פון אונגארן ביים אויסבראך פון דער צווייטער וועלט-מלחמה.
ער איז געווארן אויפגעצויגן ביי די היימישע קרייזן, אבער זיינע ידיעות און בריוון און זיינע צוגעלאזענע שמועסן האט געצויגן אפילו פרייע איבערהויפט ספרדים וואס טוען זיך אן זיינע קמיעות מיט א בילד פון אים.
ר' אליעזר שלמה שיק ( 29סטן מיי 1940; כ"א אייר ה'ת"ש - 6טן פעברואר 2015; י"ז שבט תשע"ה) איז געווען א פירער פון א ברסלבער אפטיילונג וואס רופט זיך "היכל הקודש" און א משפיע פון דעם ישוב יבנאל וואס ווערט גערופן ביי אים עיר ברסלב.
ער איז געווען א בקי אין יעדן ספר וואס האט נאר שייכות צו ברסלב און איינזעהנדיג אז ס'פעהלט ספרים האט ער אנגעהויבן ארויסגעבן ספרים אנהויבענדיג איבערצודרוקן אלטע און נאכדעם דרוקן נייע ספרים פון זיינע שיעורים בריוון אין סתם התחזקות.
א שטעטל יבנאל מיט 400 משפחות בעיקר בעלי תשובות אדער ספרדישע, הונדערטער טויזנטער קונטרסים און הונדערטער ספרים אלץ איז געווארן אפגעשריבן און אפגעטעיפט, און אזוי ווייטער.
ווינטער תשי"ז, ביי די 16 יאר איז ער געווארן נאנט צום ברסלבער וועג דורך זיך אנקלאפן אין דעם ספר "השתפכות הנפש" און דאס האט אים געברענגט צו פרייליכקייט, תיקון חצות, און התבודדות, און אזוי איז ער געווארן א ברסלבער.
ער האט געוואוינט אין בארא פארק אבער ער האט געהאט אנהענגער אין די צענדליגע טויזנטער איבער דער גארער וועלט וואס האבן זיך געשוואורן ביי אים אז ער איז געווען אן ערליכער איד מיט העכערע כוחות.
אין 2002 האט פאלם אויפגעשטעלט אן עקסטערע אפטיילונג פאר די "פאלם " מיטן נאמען "פאלם סאורס" כדאי ציציען מער קאמפעניס זיך צובאנוצען מיט די "פאלם " פאר זייערע אייגענע פראדוקטען, שפעטער האט זיך פאלם אינגאנצן אפטגעטיילט פון פאלם סאורס, דאם האט זיך ארויםגעשטעלט אלס גרויסער מיסטעיק וויבאלד פאלם האט פארלוירן קאנטראל אויף די אפערעיטינג סיסטעם וואס זייער ביזנעם איז געבויעט, אין שפעטער אין 2006 האבן זיך פאלם געבראכן און צום ערשטע מאל ארויס געבען א טריאו וואס ארבייט אויף מייקראסאפט ווינדאוס מאביל, זייער געוועזענער גרעסטער שונא.
ווייל רוב פון זייערע פראדוקטען ארבייטען מיט די פאלם , האבן זיי ארויסגעבן צוויי טריאו'ס וואס ארבייטען מיט ווינדאוס מאביל, און א נייער פראדוקט די פאלם פאליאו וואס ארבייט מיט לינוקס, אויכט האבן זיי אנאנסירט אז זיי וועלן ארויסגעבן בקרוב נייע פי.
אין סוף 2006 האט פאלם באצאלט 44 מיליאן פאר די רעכטן פון די פאלם גארנעט סאורס קאוד, אזוי קען פאלם פאררעכטן די אפערעיטינג סיסטעם וואס רוב פון אירע פראדוקטען ארבייטען אויף דעם.
אינטער 3 האט פאלם געהאט אירע בעסטע צייטן זי דאן ארויסגעבען די פאלם וואס איז געווען זייער א שטארקער סוסקעס צוליב איר פיזישער לייכטקייט און גרינגער אפערעיטינג סיסטעם.
אין 1998 האבן די גרינדער נישט זיינדיג צופרידען וויאזוי 3 פירט די קאמפעני, ארויס און געגרינדעט הענדספרינג, וואס האט שפעטער ארויס געגעבן די שטארקע אויפגעכאפטע טריאו.
אין 1995 זענען זיי אויפגעקויפט געווארן דורך ראבאטיקעס די פאפולערע מאדעם פאבריצירער, שפעטער אין 1997 האט 3 אויפגעקויפט ראבאטיקעס האבן זיי איבערגענומען פאלם.
די פארמער וועלכע וואקסן ארגאניש נוצן נישט די אלע זאכן אבער וויבאלד אויף דעם וועג קען מען נישט פראדוצירן אזויפיל אויף איינמאל איז עס טייערער צו פראדוצירן און עס פארקויפט זיך פיל טייערער אין די געשעפטן (א היכי תמצה: די אויסגעארבעטע עסן קאסט ביליגער און די נישט אויסגעארבעטע עסן קאסט טייערער.).
זינט דער פארלאנג פאר ארגאניש עסן איז געווארן גרעסער האבן פארמער אנגעהויבן אינוועסטירן געלט פאר טייערע עקוויפמענט וועלכע זאל זיי העלפן פארשנעלערן די פארמינג כדי צו קענען אראפברענגן די פרייזן.
די פראצענט פון ארגאנישע פארמער וואקסט מיט 12 פראצענט פער יאר אבער ווערט נאך אלץ פאררעכנט אלס א קליינע אינדוסטרי מיט עפעס ווייניגער פון 15,000 פארמער איבער גאנץ אמעריקע וועלכע פלאנצן אויף א סך הכל שטח פון 1.35 מיליאן אקער לאנד פון די 828 מיליאן אקער לאנד פארמינג וועלכע איז פאראן אין די פאראייניגטע שטאטן.
אין אמעריקע געפינען זיך רוב גרויסע ארגאנישע פעלדער אינעם מערב טייל פון לאנד וואו זיי פלאנצן טאמעטאס, ארגאנישע טרויבן און אנדערע מערסט גענוצטע תבואה.
אין צפון-מזרח טייל פון לאנד זענען פאראן די קלענערע ארגאנישע פעלדער וועלכע פלאנצן אלע ערליי פרוכט און גרינצייג און פארקויפן דאס דירעקט צו די העלט פוד געשעפטן, רעסטוראנטן, און טיילמאל דירעקט צו די קונדן.
די דעפארטמענט אוו ארגיקולטור פארמאגט א נאציאנאלן ארגאנישן סטאנדארט באורד וועלכע שטעלט די סטאנדארטן פאר ארגאניש עסן און אלע פירמעס וואס ווילן פארקויפן ארגאניש עסן מוזן זיך האלטן צו די סטאנדארטן.
עס זענען פאראן קליינע פארמער וועלכע פארקויפן פריוואט פאר מענטשן וועלכע פאלגן נישט די סטאנדארטן אבער לעגאל אויב פארקויפט מען אין די ווערט פון איבער $5,000 דארף מען איינהאלטן די סטאנדארטן.
טייל פון די כעמיקאלן זענען ערשט גענוצט געווארן צו מאכן מוניציע און נערוו גאזן און שפעטער האט מען אויסגעטראפן אז די כעמיקאלן קענען העלפן אוועקנעמען אינסעקטן און ריינער מאכן די פעלדער וועלכע פארשנעלערט דאס וואקסן.
ארגאניש מילך, אייער, און פלייש קומען פון בהמות וועלכע מעגן נאר געפיטערט ווערן ארגאנישע תבואה און בכלל האבן די בהמות שטרענגערע רעגולאציעס צו וואס זיי מעגן האבן צוטריט אדער נישט.
ווען די ארגאניש עסן איז געענדיגט פראדוצירן ברויך דאס געהאלטן ווערן זייער פריש וועלכע איז ווידער א רייע רעגולאציעס וועלכע די ארגינעלע פראדוצירער האבן נישט וויבאלד דאס עסן האט נישט קיין פרעזערוואטיווס וועלכע העלפט דאס האלטן פריש.
עסן וואס גייט אריין אין כלל פון ארגאניש מעג נישט זיין פראדוצירט מיט פערטילייזערס,אנטיביאטיקס, אדער גענעטישע ענדזשינירונג וועלכע איז באקאנט אלס ביאטעכנאלאגיע.
ארגאניש עסן זענען א רייע עסנווארג (נאטורלעכע געוואוקסן און פלייש, מילך, און אייער פון בהמות, חיות, און עופות) וועלכע זענען פראדוצירט לויט א געוויסע סטאנדארט און פארמאגט נישט קיין פעסטיסיידס אדער כעמישע מיסט.
ארגאניש עסן איז ארגינעל געוועזן פראדוקטן פון לאקאלע פארמער וועלכע האבן נישט נאכגעפאלגט די מאדערנע מעטאדן פון פלאנצן און האדעווען וועלכע העלפן פראדוצירן מער אין די זעלבע צייט.
די מענטשן וועלכע עסן ארגאנישע פראדוקטן זענען איינגערעדט אז אלע אנדערע פרוכט, גרינצייג, פלייש, און אייער זענען נישט געזונט פאר דעם קערפער און מאכט שאדן די קישקעס.
מאי 15 1849 האט עליזעבעט קרעסאן אריינגעגעבן א קלאגע אנטקעגן ווארדער קרעסאן וואס איז געווען : צווישען עליזעבעט טי קרעסאן, פון איין זייט אלס אנקלאגער, און ווארדען קרעסאן פון די אנדערע זייט אלס אנגעקלאגטער, די אויבערדערמאנטע עליזעבעט טי קרעסאן האט אנגעפאנגן די קלאגע אלס טובה פון אים וועם מען רופט גאט דער זון, ווייל זי האט געדארפט אוועקנעמען אדער איר רעטער אדער איר מאן: איך ווארדען קרעסאן האב וועגן דעם געדארפט אוועקנעמן אדער דעם איינציגען גאט אדער מיין ווייב
די אפעל פאר די קומענדיגע דריי יאר האט מען שווער געארבעט צו ברענגען דאס צו א העכערע געריכט, ענדליך איז דאס נאכאמאל געברענגט געווארן פאר די געריכט אין פילידעלפיע, די ניו יארק טייםס האט דאן געשריבן: די פריינד און פאמיליע פון ווארדער קרעסאן, געוועזענע קאנסול צו ירושלים, בעטן פאר א געשריבענע , אים אויסצושליסן פון זיינע פארמעגן און טיילן פון זיין אייגנטום, צוליב דעם וואס ער איז משוגע ווייל ער האט זיך מגייר געווען.
אין זיין בוך וואס איז ארויסגעגעבן געווארן אין 1852 שרייבט ער : זיי האבן דאס געטאן אונטער דער גרעסטע פארבלענדער פון אלע בלינדשאפטן, און דער גרעסטער פארטונקעלער פון אלע טונקעלשאפט, און דאס איז, די בלינדשאפט וואס קען אליין שפראצן פון רעליגיעזע איינגערעדטישקייטן און איינזייטיגע טענות.
די געריכט צי ער איז משוגע ווען ער איז צוריקגעקומען קיין אמעריקע האט ער געפלאנט איבערצוצייגן זיין ווייב און קינדער זיך אויך מגייר צו זיין, און האט פארשטאנען אז זיי גייען דאס טאן.
ווען זי האט געזעהן אז עס איז נישט דא מיט וועם צו רעדן, און ער האט געזען אז זי וועט זיך קיינמאל נישט מגייר זיין, אויף אזוי ווייט אז זיינע קינדער פלעגן אים טשעפען וועגן דעם, האט מען זיך אנגעפאנגן שלאגן אויף די געלט, און צוליב דעם האט זי אים אנגעקלאגט אין געריכט.
א זשורי פון זעקס מענער זענען אויסגעוועלט געווארן, פון זיין בוך: איך בין נאכאנאנד געווארן באשמיצט אנע דעם וואס מען זאל מיך ערלויבן ברענגן אפילו זייער אייגענע בריווען און בריווען פון מיניסטארן, אלס פולע און גאנצע עדותשאפט אז זיי האבן מיר געהאלטן פאר גאר נארמאל.
נוצנדיג זיין באקאנטשאפט מיט עדווארד זשאוי מאריס דער דעמאלטסדיגער קאנגרעסמאן פאר פענסילוועניע, האט סעקרעטאר פון שטאט זשאן סי קאלהון אים געשטעלט אלס דער ערשטער אמעריקאנער קאנסול פאר דאן פאלעסטינע.
ער איז געבליבן אין ירושלים פאר פיר יאר, דורך די פיר יאר האט ער געזוכט זיך דערנענטערן צו גאט, ער האט געטראפן זיין וועג צו גאט אין מארץ 1848 ווען ער האט זיך מגייר געווען צו אידישקייט און זיך א נאמען געגעבן מיכאל בועז ישראל בן אברהם.
זיין אדוואקאט האט דאס געזאגט פארן ריכטער: אויב מר קרעסאן וואלט ווען געווארן אנגעקלאגט אלס משוגע פארן זיך אנשליסן אין סיי וועלכע אנדערע רעליגיעזע געזעלשאפט וואלט מען אויסגעלאכט און ארויסגעשריגן די געריכט פון די גריכט הויז.
ווארדער קרעסאן אדער ווי ער האט יעצט געהייסן אין אידיש מיכאל בועז ישראל בן אברהם איז צוריקגעקומען קיין אמעריקע צו פארהאנדלען זיין פארמעגן און כדי זיך צוריק צו קערן צו זיין ווייב.
אין מאי 1844 איז ער געווארן באשטימט אלס די ערשטע אמעריקאנער קאנסול צו ישראל דורך די דעמאלטסדיגע סעקרעטאר פון שטאַט און דאס איז באשטעטיגט געווארן דורך די דעמאלטסדיגע פרעזידענט.
ממש גלייך נאכדעם ווי ער איז אנגעקומען קיין ארץ ישראל 22טן יוני 1844 האט סעקרעטאר קאלהון צוריק געצויגן פון דער באשטימונג אלס אמעריקאנער קאנסול און האט דאס מבטל געווען.
אין 1849 האט זיין גויאישע ווייב אים געקלאגט אין געריכט אז ער איז משוגע צוליב דעם וואס ער האט אנגענומען די יידישע רעליגיע, און דערפאר נישט בארעכטיגט צו זיין אייגנטום.
9 עדות האבן אויפגעטרעטן קעגן קרעסאן אז ער איז משוגע, 73 באוואוסטע און אנגעזעהנע עדות האבן אויפגעטרעטן אז ער איז נארמאל, האט א מאראלישע כאראקטער און ערליכקייט.
עס ווערט פארציילט אז איינמאהל איז דער מגיד געפארן מיט זיין חבר ר' נחום מטשערנאביל אויפן וועג זענען זיי דורך געפארן דעם שטאט מעדוועדיווקע האט איהם דער מגיד געזאגט קום אריין אין שטאט איך וועל דיר ווייזן מיין רבי, ווען ר' נחום האט געזעהן ר' נחמן מברסלב איז ער שטארק נתפעל געווען און האט געזאגט ער האט א הייליגן חן אויף איהם גייט ארויף דער פסוק הנה הוא יפה עינים וטוב רואי , אויך איז ער נתפעל געווען פון זיין יראת שמים און געזאגט אויף ר' נחמן גייט דער פסוק בעבור תהיה יראתו על פניכם לבלתי תחטאו דאס גייט ארויף אויף דעם יונגערמאן .
דער טירהאוויצער מגיד האט געהאט א מנהג אז יעדעס יאהר אינעם יום טוב שבועות פלעגט ער זיך טרעפן מיט זיין נאנטער חבר ר' נחום מטשערנאביל, זיי פלעגן זיך טרעפן שבועות ביינאכט און מיט גרויס שמחה האבן זיי געטאנצען א גאנצע נאכט צוליב די שמחה אז השי"ת האט געגעבן אזא תורה פארן אידישען פאלק, איין יאהר איז ר' נחום געפארן צום מגיד און דער צווייטער יאהר איז דער מגיד געפארן צו ר' נחום, אויף די שפעטערע יאהרן האט שוין ר' נחום נישט געהאט קיין כח האט ער עס איבערגעגעבן פאר זיין זון ר' מאטעלע טשארנאבילער, אנשטאט ער זאל טאנצן האט זיין זון געטאנצען.
ער פלעגט ארום פאהרן אין די אלע שטעט, ווען ער איז געקועמן אהין האבן אלע אידן זיך אנגעטועהן שבת'דיגע בגדים און צוגעמאכט די געשפעטן און געגאנן הערן זיינע מוסר רייד, די שוחטים האבן איהם געוויזן די מעסער, די רבנים האבן פארגעלייגט זייערע שאלות, און פשוטע אידן זענען זיך געקומען דורך רעדן.
דער מגיד איז געווארן זיין פייערדיגער חסיד, דער טירהאוויצער מגיד איז געווען עלטער פון ר' נחמן מיט פערציג יאר, דאס הייסט ווען ער האט זיך באקענט מיט ר' נחמן איז ער אלט געווען זעכציג יאהר, און ר' נחמן איז געווען קוים צוואנציג יאר.
און כאטש ער איז געווען אסאך עלטער פון איהם, און ר' נחמן איז געווען גאר א יונגערמאן, דאך האט ער זיך געבויגן פאר ר' נחמן, און איז געווארן נכנע פאר איהם אינגאנצען.
ווען דער טירהאוויצער מגיד איז אמאל געקומען צו פארן צו איינע פון זיינע שטעט הוסיאטין האט ער געהערט פון דעם יונגן מאן רבי נחמן מברסלב, ער האט אפגעמאכט ער וויל איהם גיין זען, ער איז געקומען צו איהם און איז זייער נתפעל געווארן, ביז ער האט אפגעמאכט ער איז ווערד צו זיין זיין רבי.
ווען ר' שניאור זלמן מליאדי דער בעל התניא האט געדרוקט זיין סידור דער סידור הרב האט ער גענומען א הסכמה פון אים און פון רבי זושא פון האניפאלי, אין די לעצטע דרוקן פונעם סידור איז דער הסכמה נישט געדרוקט אבער אינעם ערשטן דרוק איז עס דא.
רבי יקותיאל לאנדא איז געווען דער טירהאוויצער מגיד, ער איז געווען א תלמיד פון דעם גרויסן מגיד דער מגיד פון מעזריטש ר' דוב בער ממעזריטש, און א נאנטער חבר פון ר' נחום טשערנאבילער.
עס איז א באל אין א סאקעט סארט געלענק, וואס ערלויבט די ארעם זיך צו דרייען און א רינדעכיגע אופן אדער זיך צו הינזשען צו ארויס אדער אויף ארויף אוועק פונעם קערפער.
די "באל" פון דעם געלענק איז די רינדעכיגע דערויסענדע אויבערפלאך פון די הומערוס און די "סאקעט" איז פארמירט דורך די גלענויד קאוועטי, די כלי-פארעם פארציע פון די לעצטער סקאפולע.
די הוילקייט פון די פאסע און רעלאטיווער לויזע פארבינדונגען צווישן די אקסל און די איבעריגע קערפער ערלויבט די ארעם צו האבן ריזיגע באוועגונגען, אויף אזוי ווייט אז עס האט די גרינגסטע סכנה צו ווערן ארויסגענומען פון פלאץ מער פון אלע געלענקען פון די קערפער.
די קאפסול פונעם געלענק איז א ווייכער געוועבענוועלאפ וואס רינגעלט ארום און אריין דעם גלענאהומעראל געלענק און פארטשעפעט עס צו די סקאפולע, הומערוס און די שפיץ פון די בייסעפס.
לויט ווי עס איז געווען איינגעפירט בימים ההם אין רוסלאנד, ווען מ'האט געברענגט א חשוד צום געריכט צום "סליעדאוואטיעל" , האבן די פאליציי וועלכע האבן עם געברענגט געדארפט שטיין א גאנצע צייט לעבן דעם מענטש און זיי טארן אים נישט לאזן גיין וואו זיי קענען עם נישט זען.
"מ'זאגט אז צווישן די יודן זענען פארהאן אזעלכע מענשטן וואס מ'רופט 'צדיקים' און ווען איינער וויל שעדיגן פאר א צווייטן גייט ער צום 'צדיק' און געבט עם א 'פדיון', און דאן טוט דער צדיק מיט זיינע כוחות ברענגן אן אומגליק אויף יענעם מאן".
כאטש ר' מענדל האט לכחחילה געהאפט אז זיי וועלן באלד זען אז דאס איז א טעות און זיי וועלן עם באלד באפרייען, האט ער שוין יעצט געכאפט אז די מעשה איז נישט אזוי פשוט [ער האט אבער נישט געקענט בשום אופן וויסן די טיפקייט פון דעם רשעות פונ'ם צאר, און זיין ציל צוצוקומען צו א עלילת דם יהי' איך שיהי', דאס האט נאך כמעט קיינער נישט געוואוסט אין יענער צייט].
איינמאהל זאגט דער מגיד פאר דעם יונגערמען אז פון הימל וויל מען ער זאל זיך פארליבן צו זיין ווייב ווען זי איז א נדה, אין אומריינע טעג, דער מגיד האט אויפגעוויזן פארן יונגערמאן אז אויב ער וועט עס טוהן וועט ער זוכה זיין אז דאס קינד וואס וועט געבוירן ווערן וועט זיין די נשמה פון משיח.
אזוי איז טאקע געווען ביינאכט ווען דער מגיד איז געקומען האט דער יונגערמאן געזהן אז די אותיות פון שם הוי"ה לייכטן נישט, און האט פארשטאנען ער טויג נישט, האט ער מכוון געווען וואס זיין שווער האט איהם געזאגט און איז ניצול געווארן, דאס האט אלעס דערציילט דער תלמיד צו ר' נחמן.
דער סדר פון דער העתקה פונעם כתב יד ר' נחמן האט געשריבן דעם ספר ווען ער איז נאך געווען זייער יונג, עס איז דא וואס זאגן אז ווען ער האט עס געשריבן איז ער געווען אינגאנצען זעקס אדער זיבן יאהר, די מאמרים איז נישט וואס ר' נחמן האט געטראעפן אביסל דא און אביסל דארט, ווייל אויב יא דארף מען פארשטייטן פארוואס האט ער אויסגעוויילט פונקט די מאמרים און נישט אנדערע, למשל אין אות אמונה ברענגט ער פארשידענע מאמרים פון ש"ס און פון חידושי אגדות למהרש"א, שטעלט זיך א קשיא פארוואס ברענגט ער פונקט די, אין דער צייט וואס מען טרעפט אסאך אנדערע מאמרים וואס ר' נחמן זעלבסט ברענגט עס אין זיינע אנדערע ספרים.
נאר עס איז ליבערשט א זאמלונג פון פארשידענע וויכטיגע זאכן וואס ר' נחמן האט געהאלטן לויט זיין חשבון און אויסרעכענונג אז דורך ספעציעל די זאכן וועט מען זוכה זיין צו אמונה גלייבן אין השי"ת.
ר' נחמן האט געהאט א תלמיד וואס האט געהייסן ר' דוב חיה'לעס, ער האט זיך געמאכט א סדר, יעדעס מאל ווען ער איז געקומען צו זיין רבי ר' נחמן האט ער איהם פארציילט אינטערעסאנטע זאכן און תורות וואס ער האט געזעהן אין פארשידענע ספרים, מאכט זיך אמאל ער קומט צו זיין רבי און פארציילט איהם א מעשה אזוי: געווען אמאל א חשובער איד א ראש ישיבה וואס האט זיך גענומען פאר זיין טאכטער א חתן, א למדן אן פיינער בחור, ער האט געלערענט פלייסיג בייטאג און ביינאכט, מאכט זיך אמאל ער איז נכשל געווען אין א שלעכטע זאך, און דערפון איז באשאפען געווארן א שלעכטער מלאך, דער מלאך האט זיך פארשטעלט פאר א מגיד און איז געקומען לערנען מיט דעם יונגערמאן תורה, דער יונגערמאן האט זיך געוואוסט עס עפעס איז שלעכט און האט אסאך געהערט פון דעם מגיד, אבער אין אמת'ן איז דער מגיד געווען פון דער סטרא אחרא.
אויך אנדערע ספרי קודש ברעגנען דאס ספר, ווי דאס ספר משמרת איתמר פון רבי איתמר פון קאנסקיוואליע א תלמיד פון רבי'ן פון לובלין, און רבי צדוק הכהן פון לובלין, דער ״צבי לצדיק״ , אויך דער אלף המגן אויפן מטה אפרים ברענגט אין {סי' תרט"ו), דער מסגרת השלחן רבי חיים ישעיה הכהן ברענגט אים אויך אין זיינע אנדערע ספרים ווי אין חוסן ישועות סי' ל"ג, ישועות חכמה פל"ג, סידור ישועות ישראל סי' י"ג, כתב תורה.
אויך די ספרדישע גדולים ברענגען אסאך דאס ספר ווי רבי חיים פלאג'י אין זיינע ספרים מועד לכל חי סימן ה', עמודי חיים דף ק"ל, עתרת החיים סימן כ"ד, דער כף החיים פון רבי יעקב חיים סופר ברענגט אים אין חלק ב' סימן צ"ח, און חלק ג' סימן קנ"ז.
דער צווייטער חלק האט ר' נחמן געגעבן פאר עטליכע פון זיינע תלמידים, עס איז געווען געשריבן נישט אין קיין סדר פון א - ב, נאר מאמרים נישט אין א סדר, ר' נחמן האט עס פארצייכנט פאר זיך יעדעס מאל ווען ער האט עפעס משיג געווען האט ער געשריבן נאך א מאמר און נאך א השגה, דאס אלעס האט ער צוביסלעך געגעבן פאר אסאך פון זיינע חסידים, ווען ר' נתן איז געקומען האט ער עס צוזאמענגענומען פון אלע תלמידים און האט עס עקסטער מסדר געווען לויטן סדר פון דעם א - ב און האט עס צוזאמענגעשעטלט מיטן ערשטען חלק, ער האט אלעס געוועיזן פאר זיין רבי, און זיי רבי האט מסכים געווען אויף זיין סדר .
דער ערשטער חלק האט ר' נחמן געשריבן צוזאמען מיט זיין תלמיד רבי נתן, ווייל ביי ר' נחמן איז עס שוין געווען לאנג אפגעשריבן, אבער ער האט נישט געגעבן זיין אייגענע כתב יד צו דרוקן, ער האט אסאך נישט געוואלט געבן צו דרוקן, דעריבער האט ער גערופען צו זיין זיין חשובער תלמיד ר' נתן און האט אסאך צייט געשריבן דעם ספר, ר' נחמן האט פארגעזאגט אלע זאכן לויטן סדר פון דעם א - ב, און ר' נתן האט עס געשריבן, לויטן סדר פון דעם א - ב, ער האט גענומען צו שרייבן עטליכע וואכן יעדען טאג דריי פיר שעה ביז עס איז געווארן פארטיק חיי מוהר"ן סי' תל"ד.
עס איז בכלל א כלל אין ר' נחמן'ס ספרים, ער האט זיך באנוצט ענדערש מיטן עין יעקב ווי מיט ש"ס זעלבסט, רוב פון מאמרי חז"ל פון ש"ס וואס ער ברענגט איז לויטן נוסח פון עין יעקב, ווי עס זעהט אויס האט ער זייער אסאך עוסק געווען אין עין יעקב, און אזוי שטייט אין שבחי הר"ן אז ער האט אין זיין יונגעט אסאך געלענרט אין עין יעקב.
די מעשה שטייט אין הקדמה פון ספר המדות, עס איז דא א נוסח צווישן ברסעלעבר חסידים וואס זאגן אז די גאנצע מעשה האט ר' נחמן פארציילט פאר זיינע צוויי חשובע תלמידים ר' נתן מברסלב און זיי חבר ר' נפתלי פון נעמיראוו, און דאן האט זיי ר' נחמן געגעבן דעם ספר .
דער ספר אנטהאלט צוויי חלקים, דאס הייסט יעדעס אות איז איינגעטיילט אין חלק א' און אין חלק ב', דאס הייסט למשל אות אמונה האט א חלק א' און גלייך נאך ח"א איז דא א ח"ב.
דער צווייטער חילוק איז מער טיפערע זאכן, זייער אסאך אין צווייטן חלק איז ענינים בקיצור וואס אין דעם גרויסן ספר פון ר' נחמן ליקוטי מוהר"ן ווערט עס ארום געשמועסט ברייט.
אויך די אונגארישע צדיקים ברענגען אסאך דעם ספר ווי עס איז באקאנט דער גאלאנטער רב פלעגט אסאך קוקן דערין, פאפע רב אין צדה לדרך, אמונה אות ר"ג, סוגה או"ג, דער סגולות ישראל ברענגט איהם גאר אסאך.
אויך דער סאטמאר רב רבי יואל טייטלבוים האט אסאך געלערנט ווי עס דערציילט דער ספר מושיען של ישראל א אינטערעסאנטע מעשה אין דעם טאג וואס ער האט זיך געצויגן פון קראלי קיין סטאמאר.
נישט אלעס וואס ר' נחמן האט געהאט געשריבן דערפון האט ער געגעבן צו דרוקן אסאך האט ער נישט געוואלט לאזן דרוקן, אין הקדמה שטייט אז אויף אות "רפואה" האט ר' נחמן געהאט אפגעשריבן אלע סארט רפואות אויף אלע סארט קראנקייט איבער צוויי הונדערט בויגן, און האט עס נישט געוואלט לאזן דרוקן.
ביי ר' נחמן אין זיין כתב יד איז געווען געשריבן אויף יעדער זאך פון ווי ער נעמט עס ארויס פון וועלכע פסוק און חז"ל ער לערנט ארויס די זאכן, אבער ווען ער האט עס געזאגט פאר ר' נתן און געגעבן פאר די תלמידים האט ער עס געגעבן אהן די מראה מקום פון ווי ער נעמט עס.
אויך איז דא אסאך רביים וואס האבן געשריבן ווארימע הסכמות אויפן ספר ווי דער ראדזינער רבי ר' מרדכי יוסף ליינער, דער ביאלע לובלין ר' אברהם יהושע העשיל ראבינאוויטש, און נאך .