polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
נאָך דעם סוף פון דער מלחמה, האָבן די ראשי ישיבה און זייערע תלמידים זיך באוויזן צו פארלאזן רוסלאנד און זיך אומקערן קיין סלאַבאדקע, וואָס האָט דאַן געהערט צו ליטע.
הרב יחזקאל "חאַצקל" סאַרנא (כ"ח שבט תר״ן, 18טן פעברואר 1890 – ו' אלול תשכ״ט, 20סטן אויגוסט 1969) איז געווען ראש ישיבה פון דער חברונער ישיבה און א מיטגליד אין דער מועצת גדולי התורה.
היסטאריע אורשפרינגליך דאס לופטפעלד איז אויפגעשטעלט געווארן אלס א מיליטערישער לופטפעלד, און דורך דער צווייטער וועלט קריג פלעגט באדינען אלס א אפלאגער פון פליגערס און פראדוצירונג קאמפלעקס פון דער היינקל פירמע.
אין יאר 1954, איז די לופטגעזעלשאפט "בעטריב-געזעלשאפט געגרינדעט געווארן, און דאס לופטפעלד איז עמטליך געווארן דאס הויפט בירגערליכער לופטפעלד פון וויען אנשטאט "אספערן".
וויבאלד דער אויסוואקס פונעם פאסאזשירן צאל און די אסטראטעגישע צילן זענען געווען היפש העכער פון וואס מען האט אורשפרינגליך פארגעזען און געטראכט, די פלאנירטע פארברייטונגען זענען פארמירט געווארן פונדאסניי פון 9,000 קוואדראטן קילאמעטער צו 25,000 קוואדראטן קילאמעטער.
די ערשטע טייל פון דער פארלענגערונג וואס איז גערופן געווארן "פארלענגערונג פונעם דרומ'דיגן זאל מיט דער פלאזא", איז געווען דער ציל וואס מען האט באשטימט פאר יאר 1993.
וויען - שוועכאט אינטערנאציאנאלער לופטפעלד , איז דאס גרעסטע אינטערנאציאנאלע לופטפעלד אין עסטרייך, וועלכע באדינט אלס איר הויפט לופטיגער אריינגאנג טויער.
דאס לופטפעלד געפינט זיך נעבן דעם שטעטל שוועכאט, 18 קילאמעטער דרום פון דער הויפטשטאט וויען, און 50 קילאמעטער פון בראטיסלאווא, די הויפטשטאט פון סלאוואקיע.
אין תשי"ח האט ער געהייראט מרת מלכה מינדל חנה, די טאכטער פון רבי אלטער יעקב יצחק וואגשאל, דער לאנצהוטער רבי, און האט געוואוינט אין וויליאמסבורג, וואו ער פלעג גיין צום קלויזענבורגער רבי, רבי יקותיאל יהודה האלבערשטאם, און צום סקווערער רבי'ן, רבי יעקב יוסף טווערסקי.
ביאגראפיע רבי לייבוש איז געבוירן געווארן אין פשעווארסק, גאליציע אין תרצ"ח צו זיין פאטער רבי יעקב, שפעטער דער צווייטער פשעווארסקער רבי אין אנטווערפן, און זיין מוטער אלטע בינא, א טאכטער פון רבי איציקל געווירצמאן, דער ערשטער פשעווארסקער רבי אין אנטווערפן.
רבי לייבוש האלט שטארק די דיעות פון זיין רבי'ן, רבי יואל טייטלבוים, און איז א שארפער קעגנער פון ציונות; ער גייט נישט צום כותל המערבי און איז מקפיד צו רעדן יידיש.
היינטיגע טעג איז זייער פארשפרייט דאס באניץ פון פאמיליע־נעמען אינערהאלב פיל קולטורן און געזעלשאפטן אין דער וועלט, אויבוואויל האט יעדע קולטור אירע אייגענע כללים וויאזוי מען באשטימט און וויאזוי מען ניצט דעם פאמיליע־נאמען.
געוויינטלעך טוט דער פאמיליע־נאמען נישט באדייטן אויסדריקלעך א געוויסע משפחה־שאפט אדער פאך (איינער וואס הייסט בעקער איז נישט קיין בעקער נאר אן אדוואקאט, און דער בעקער הייסט אפשר קאצעוו אא״וו), נאר יעדער איינער קען אויסקלויבן ווען ער וויל וואס פארא פאמיליע־נאמען.
דער פאמיליע־נאמען פון א מענטש גייט אריבער פונעם פאטער צו די קינדער; טאמער מען דערקענט נישט דעם פאטער, אדער אין א פאל וואו די עלטערן זענען נישט פארהייראט, נעמט דאס קינד זיין מוטער׳ס פאמיליע־נאמען.
אין גאליציע האבן רוב יידן געהאט חתונה מיט חופה און קידושין, אבער די חתונה איז נישט געווען איינגעשריבן ביי דער רעגירונג, האבן די קינדער גענומען דער מוטער׳ס פאמיליע־נאמען.)
ביאגראפיע הרב צדקה איז געבוירן געווארן אין ירושלים צו רב שאול צדקה און זיין ווייב שמחה, א טאכטער פון פרחה, שוועסטער פון הרב יוסף חיים, דער ״בן איש חי״.
זיין נעפע, הרב מרדכי אליהו, דער ראשון לציון הרב בן ציון אבא שאול - וואס איז געווען ראש ישיבה מיט אים הרב עובדיה יוסף, ראשון לציון און מנהיג דער ש"ס פארטיי הרב יהודה מועלם הרב ראובן שהרבני, א ראש ישיבה יקירי ירושלים הרב אברהם עטייה ב"ר ישועה עטייה השקדן, ראב"ד אשדוד הרב אברהם שאלתיאל דומ"צ בד"צ עדה החרדית הספרדית
הרב יהודה יהושע חיים צַדְקָה (געבוירן ג' שבט תר"ע - י"ב חשוון תשנ"ב; 13טן יאנואר 1910 - 20סטן אקטאבער 1991) איז געווען דער ראש ישיבה פון פורת יוסף, א פראמינענטער ספרדישער רב, און איינער פון די גרינדער פון דער מעיין החינוך התורני נעצווערק.
ער האט מייעץ געווען טראַמפּ אויף ישראל און אידישע אישוס דורכאויס זייַן פּרעזעדענטליכע קאַמפּיין, קאָ-טשעירינג טראַמפּ'ס ישראל'ס יועץ קאַמיטע צוזאמען מיט דזשייסן גרינבלאט.
זיין פאָטער איז געווען אַ רב אין טעמפל הלל, אַ קאָנסערוואַטיווע שול אין צפֿון וואָדמער, ניו יארק, אַ שטעטל אין לאנג איילענד, און געדינט ווי דער הויפט פון דעם ניו יארק באָרד פון רבנים.
דיפלאם אין אנטראפאלאגיע פון קאָלומביע אוניווערסיטעט, גראַדואירנדיג אין 1978, און א דיפלאם געזעץ פון ניו יארק אוניווערסיטעט שולע פון ​​געזעץ, גראַדואירנדיג אין 1981.
איידער די נאציסטישע אינוואזיע פֿון די סאָוויעטן פֿאַרבונד, פֿון יוני 1941 ביז אפריל 1943, רודאַשעווסקי געשריבן אַ טאָגבוך אויף ייִדיש אין וועלכן ער האָט דערציילט וועגן זײַן לעבן און זײַן געראַנגל פֿאַר איבערלעבונג און רוחניותדיקן עקזיסטענץ בעת דער אָקופּאַציע און אין דער געטאָ.
דער זשורנאַל און זייַן אויסשטעלן רודאַשעווסקיס טאָגבוך איז אַנטדעקט געוואָרן דורך רודאַשעווסקיס קוזינע, שרה וואָלאָשין , אין 1944, נאָך איר צוריקקער צו ווילנע נאָך די באַפֿרייַונג פֿון ווילנע אין יולי 1944 דורך די רויטע אַרמיי.
וואָלאָשין איז אַנטלאָפֿן פֿון ווילנע מיטן אויסמאָרדונג פֿון דעם געטאָ אין סעפּטעמבער 1943 און האָט געקעמפֿט אין די פּאַרטיזאַנער רייען ביז יולי 1944.
רודאַשעווסקי האָט געהאָלפֿן זאַמלען אינפֿאָרמאַציע וועגן דעם געטאָ פֿאַר די נאָכגייער דורות, און איז געווען אַקטיוו אין אַ סאָוועטיש יוגנט באַוועגונג וואָס אַפּערעצירט געהיימישלעך.
נאָכן טױט פֿון עלי איז שמואל געװאָרן דער פֿירער און שופֿט בײ ײדן, און פֿון זײן שטאָט רמה פֿלעגט ער באַזוכן די שטעט אין ארץ־ישראל פֿון דן ביז באר שבע און משפּטן די ײדן.
זײנע צװײ זין, יואל און אביה, זענען ניט געגאַנגען אין זײנע װעגן, און דאָס פֿאָלק װאָס איז געװען אונטערדריקט דורך די פּלישתים, האָט פֿאַרלאַנגט פֿון שמואל, אַז ער זאָל זײ באַשטימען אַ מלך.
שמואל האָט געשטראָפֿט דאָס פֿאָלק און איז געװען קעגן אײנפֿירן די מלוכה, אָנװײזנדיק אַז דער מלך װעט זײ פֿאַרקנעכטן , אָבער ער האָט נאָכגעגעבן זײער פֿאַרלאַנג און געמאַכט אַלס ערשטן ײדישן מלך שאול.
צום סוף ספֿר שמואל א' װערט דערצײלט װי שאול האָט פֿאַר דער טראגישער שלאכט בײם באַרג גלבוע אַרױפֿגעבראַכט דעם גײסט פֿון שמואל דורך אַ בעלת אוב און דער גײסט פֿון שמואל האָט אים פֿאָרױסגעזאָגט זײן טראַגישן טױט.
שמואל א' האָט 31 קאַפּיטלעך און דערצײלט די ספּורים װעגן שמואלס װאונדערלעכער געבורט; די שירה פֿון זײן מוטער חנה; די הערשאַפֿט טון עלי הכהן; די פֿאַרלױרענע מלחמה פֿון ײדן קעגן די פּלשתים און דעם טױט פֿון עלי און דאָס געפֿאַנגען נעמען פֿון גאָטס ארון; די הערשאַפֿט פֿון שמואל; דאָס זאַלבן פֿון שאול אַלס מלך; די מלחמות פֿון שאול; דער ערשטער אױפֿשטײג פֿון דוד און זײן באַזיגן גלית; דאָס רודפֿן דוד דורך שאול; דאָס אַנטלױפֿן פֿון דוד; די טראגישע מלחמה בײ גלבוע פֿון שאול קעגן די פּלשתים און דאָס פֿאַלן פֿון שאול און זײן זון יונתן אױפֿן שלאַכטפֿעלד.
שמואל ב, האָט 24 קאַפּיטלעך און הױבט זיך אָן מיט דער קינה פֿון דוד אױפֿן טױט פֿון שאול און יונתן און דאָס באַשטימען פֿון שאול אַלס מלך איבער יהודה אין חברון; די הערשאַפֿט פֿון שאולס זון איש בושת איבער ישראל; די שטרײטיקײטן צװישן יהודה און ישראל; דער טראגישער טױט פֿון אבנר און איש בושת און דאָס פֿאַרשפּרײטן פֿון דודס קעניגריך איבער גאַנץ ישראל; די מלחמות פֿון דוד און זײנע נצחונות; די אינערלעכע טראגישע פּאַסירונגען פֿון דודס לעבן , פֿאַרשידענע אױפֿשטאַנדן קעגן דוד; דאָס אײננעמען דורך דוד ציון.
אין ספֿר שמואל װערט דערצײלט, אַז זײן פֿאָטער האָט געהײסן אלקנה (אין דברי הימים א' ו' װערט צוגעגעבן, אַז ער איז געװען אַ לױ, און לױט דער טראדיציע האָט ער געשטאַמט פֿון קורח), און זײן מוטער חנה, װעלכע האָט אים געבױרן נאָך יאָרן ניט האָבן קײן קינדער, און זי האָט אים מקדיש געװען צו זײן אַ נזיר און צו דינען אין גאָטס משכן אין שילה בײ עלי הכהן.
זיין פֿאָטער, משה דוד גאון , אַ באַקאַנטער היסטאָריקער, איז געבוירן געווארן אין סאַראַיעוואָ אין 1889 און האט עמיגרירט צו פּאַלעסטינע פֿונעם בריטישער מאַנדאַט, ווו זיינע קרובֿים האבן געוואוינט פֿאַר 5 דורות.
ער האט צוריקגעקומען אין ישראל צו שפּילן אַלס דער הויפּט כאַראַקטער אין די 1966 בינע פּראָדוקציע פֿונעם ישראלישע מוזיק-קאָמעדיע "קאַזאַבלאַן" וואס איז שנעל געווארן אַ שלאַגער און איז געשטעלט געווען העכער 600 מאָל.
די גרויסע הצלחה פֿון די פֿאָרשטעלונג האט געמאַכט גאון "נישט נאָר אַן איבערנאַכט געזאַנג שטערן, אָבער אויך אַ פֿיגור פֿון סאָלידאַריטעט און פֿרייד פֿאַר ספרדישע מענטשן, אַ סך וועלכע האבן ערשטנס געגאָנגען צו אַ טעאַטער." שפּעטער האט גאון געשפּילט זיין ראָלע אין די 1974 פֿילם אַדאַפּטאַציע.
גאון האט אױפֿגעטראָטן מיט דער ישראלישער קאַמערי טעאַטער אין פּראָדוקציעס ווי "צ'יפּס עם כל דבֿר", "וויצק" און "כנרת כנרת", פֿון נתן אַלטערמאַן.
ער האט אָפּגעלאָזט ישראל אין די פֿריסטע 1960ער יאָרן צו לערנען זיך שפּילן ביים באַקאַנטער הערבערט בערגהאָף סטודיאָ אין ניו יאָרק, געקנעלט דורך דער באַרימטע לערערין אוטאַ האַגען, און האט שפּעטער גראַדואירט מיט האָנאָרס פֿונעם אינסטיטוט פֿאַר טעלעוויזיע פּראָדוקציעס.
דער זון פֿון ספרדישע עלטערן — עמיגראַנטן פֿון באָסניע און טערקיי — ער איז געווארן אַן ערשטיקע אינספּיראַציע פֿון "שטאָלץ און סאָלידאַריטעט" פֿאר די ספרדישע קהילה.
אורשפרינגליכע געשיכטע רבי ישראל איז געבוירן געווארן אין דעם שטעטל באהוש אין רומעניע צו זיין פאטער רבי יצחק, זון פון רבי משה יהודה לייב פרידמאן פון פאשקאן, און צו זיין מוטער מרת שרה דבורה, טאכטער פון רבי מנחם מענדל פרידמאן פון באהוש, וועלכער איז געווען אויך זיין פאטער'ס שוועסטער-קינד.
רבי ישראל האט געצויגן מיט זיך א רייכן יחוס און איז געווען אן אפשטאמלינג פון די פאלגנדע הויפן: רוזשין, קאסאוו-וויזשניץ, טשערנאביל, אפטא, סאסאוו, ראשקאוו און זלאטשאוו.
זיינע עלטערן זענען געווען אייניקלעך פון רבי יצחק פרידמאן, וועלכער איז געווען באקאנט אלס דער "אדמו"ר הזקן" פון באהוש, דער עלטסטער אייניקל פון רבי ישראל פרידמאן, וועלכער איז באקאנט אלס דער הייליגער רוזשינער.
ווען זיין שווער דער וויזשניצער רבי איז קראנק געווארן, איז זיין ווייב מרת ציפורה אריבערגעצויגן צו וואוינען אין בני ברק, אום צו קומערן אויף איר פאטער דער רבי, און האט מיטגענומען מיט זיך אירע צוויי קליינע קינדער הושע און שמואל.
נאך וואוינענדיג א האלב יאר אין בני ברק, האט זי נישט געוואלט צוריקצוקערן צום פרייען קיבוץ, און האט ענטשיידעט בייצוטרעטן דעם רעליגיעזן קיבוץ "סעד".
רבי ישראל שלום יוסף איז געבליבן אין זיין פעדאגאגישן בארוף פאר דעם קומענדיגן אנדערהאלב יאר צוזאמען אינאיינעם מיט די צוויי עלטערן זון מנחם מענדל משה לייב און ירמיהו.
אין לויף פון דער אומאפהענגיקייט קריג האט ער זיך אקטיווליך באטייליגט אין דער שלאכט וואס האט געקעמפט קעגן די איראקישע מאכטן וועלכע זענען אנגעקומען פון יארדאניע .
אין מארסיי האט ער אונטערגעריכטעט אידישקייט, און האט ערלעדיגט א אונטערשטיצנדיגע דעמאנסטראציע אין מדינת ישראל איידער די זעקסטאגיגע קריג האט אויסגעברויכן.
ציונות און עליה אין עלטער פון 18 יאר איז ער געווען טעטיג אלס א לייטער אין דעם נעסט פון דער ציוניסטישער באוועגונג "השומר הצעיר" וואס פלעגט ווירקן צווישן די אנדערע אויך אין דעם שטעטל באהוש, זיין וואוינארט.
אין לויף פון זיין וויילונג אין בוקארעסט איז אהינגעקומען די משפחה פונעם וויזשניצער רבי, חיים מאיר האגער, דער "אמרי חיים", וועלכע איז ארויסגעשמוגלט פון אונגארן אין יאר ה'תש"ד.
זי האט באשלאסן בייצוטרעטן זיין פלאן, זיך באזעצן אין ארץ ישראל, און ממשיך זיין צו באיינפלוסן און מקרב זיין די יוגנד וועלכע פלעגט ער מקרב זיין אין באהוש.
ווערענד דער צווייטער וועלט קריג האט ער זיך צוזאמען אינאיינעם מיט זיין זיידנ'ס משפחה, אריבערגעצויגן אין דער הויפטשטאט בוקארעסט, דארט וואו האט פארוויילט זיין פעטער, רבי יצחק פרידמאן, וועלכער איז שפעטער געווארן דער פערטער באהושער רבי, נאך זיין זיידנ'ס פטירה.
רבי ישראל שלום יוסף פרידמאן בן שלום , איז געווען דער פאשקאנער רבי, א דאקטאר פון היסטארישער וויסנשאפט און א דאצענט אין דעם תל אביבער אוניווערסיטעט און אויך אין דעם בן גוריון אוניווערסיטעט אין באר שבע.
ווען איז ער געווען דריי יאר אלט האט ער אנגעהויבן צו לערנען תורה, און שפעטער האט ער אנגעפאנגען צו לערנען ש"ס און פוסקים צוזאמען מיט א פריוואטן זיבעציג יעריגן מלמד, וועמענס ערשטער תלמיד איז געווען רבי יעקב פרידמאן פון הוסיאטין.
ווען איז ער געווען 16, האט ער אנגעהויבן צו לערנען דויערהאפטיג מיט זיין זיידן רבי מנחם מענדל פון באהוש, וועלכן האט ער זייער שטארק באווונדערט, און וועלכער האט געהאט א שטארקע אויסווירקונג אויף זיין ערציאונג און אויף דער פארמירונג פון זיין פערזענליכקייט.
דער רבי האט אמאל געזאגט בנוגע זיין שווער, דער פריערדיגער רבי, אז די אלע וועלכע האבן זוכה געווען צו זעהן דעם רבי'ן זאלן זיך מצייר זיין צורת קדשו און טראכטן "אז ער איז דא".
דער געצעלט איז געבויט פון מירמלשטיין, אויף אן אייגנארטיגן אופן: אן אויסערליכע טיר פירט צו א ליכט-צימער און פון דארט צוויי אריינגאנג צום געצעלט גופא, איינס פאר מענער און איינס פאר פרויען.
דער איינגאַנג האָט אַ דאַך, בשעת דער אוהל אַליין איז נישט פאַרדעקט, כּדי כּהנים זאָלן אויך קענען דאַוונען אויפן אָרט (ווייל אַז אויב דער אוהל וואלט געווען פאַרדעקט, וואָלט יעדער וואָס איז אַריינגעבראַכט געוואָרן אין דעם אָרט טמא געווען מיט דער טומאה פון אוהל).
רבי מנחם מענדל איז געווענליך געגאַנגען אין זיין שווער'ס געצעלט ערב ראש חודש און פופצטן פון חודש, אָבער אין זײַנע לעצטע יאָרן איז די אָפטקייט פון זיינע באזוכן געוואקסן.
זײַנע ענטפער־בריוו אויף הילף־בעטן האט אָפֿט מאָל אנטהאלטן דער פֿראַזע "אזכיר על הציון", דאָס הייסט, איך וועל דערמאנען פאַר תפילה ביים קבר פונעם ריי"צ.
רבי מנחם מענדל האט געזאגט פאר שלמה גורן אז ער קען נישט עולה זיין קיין ארץ ישראל ווייל עס איז דער דרך פון חב"ד רביס צו דאווענען כסדר אויף די קברים פון די וואס זענען פארגעקומען פאר זיי.
אַחוץ דעם רעגולערן אַרײַנגאַנג צום בית־עולם, קען מען אַרײַן דורך דעם באַזוכער הויז "אוהל חב"ד ליובאַוויטש" אויף דער פראַנסיס לואיס עוועניו נומ' 20-226, פֿון וואַנען עס איז אַ וועג גלייך צום קבר.
דינסט פאר עולים צום קבר נאך דער פטירה פון רבי מנחם מענדל, זענען אויפגעשטעלט געווארן סערוויס געביידעס ארום דעם פלאץ אין עטליכע דערנעבנדיגע געביידעס וואס זענען איינגעקויפט געווארן פאר דעם צוועק.
דער באדייטנדיקסטער דאטום פון שטראמען אין איין טאג איז ג' תמוז - די יארצייט פון רבי מנחם מענדל שניאורסון, אן אנדערער דאטום איז י' בשבט - די יארצייט פון רבי יוסף יצחק שניאורסון.
דאס ארט ווערט באזוכט 24 שעה א טאג דורכאויס די יארן דורך טויזנטער אידן פון אלע שיכטן און פובליק פיגורן זיך צו משתטח זיין, בעטן רחמים און ברכה פון הימל און דאווענען.
עס איז אויך דא א הויז וואס ווערט גענוצט פאר געשעענישן ווי חאלאקע און ברית מילה, ווי אויך א ישיבה וואס איז געגרינדעט געווארן גלייך נאך דער פטירה פון רבי מנחם מענדל.
"קארל פראנצענס אוניווערסיטעט" , וועלכער איז מער באקאנט מיטן נאמען "גראץ אוניווערסיטעט", איז דער עלטסטער אוניווערסיטעט אין דער שטאט, און איינער פון די עלטסטע אין גאנץ עסטרייך.
אין יאר 1782 האט יאזעף דער צווייטער, וועלכער איז געווען דער קייזער פון דער הייליגער רוימישער אימפעריע, צוגעמאכט דעם פלאץ, מיט א ציל צו באגריפן קאנטראל איבער די חינוך מוסדות אומעטום אין דעם לאנד.
אין יאר 1827 האט דער קייזער פראנץ יאזעף דער ערשטער ווידער געעפנט דעם אוניווערסיטעט וועלכער עקזיסטירט ביז היינטיגן טאג, און וועלכער פארמאגט איבער 30,000 סטודענטן.
די שטאט ווערט אויכעט גערערכנט אלס א שטאט פון סטודענטן, צוליב דעם פאקט, אז עס געפינען זיך דארט נישט ווייניגער ווי פיר אוניווערסיטעטן, און נאך צוויי אנדערע וואס זענען געאייניגט פארן לערנונג פון וויסנשאפטן, און וואו עס לערנען איבער 50,000 סטודענטן.
שפעטער איז אויפגעבויט געווארן דארט א שלאס דורך סלאוועניע, וועלכער דורך דער פארלויפענער צייט געווארן א מעכטיגן פעסטונג וואס האט באשיצט דעם גאנצן ראיאן מיט א גרויסער ערפאלג.
סלאוועניש איז געווען דעמאלטס די הויפט שפראך, צוליב דעם פאקט אז כמעט אלע איינוואוינערס וואס האבן זיך באזירט דארט אין יענער עפאכע, זענען אנגעקומען פון סלאוועניע
די שטאט געפינט זיך אין א ראיאן פון אייביגע וועלדער און איז ארומגענומען מיט קליינע בערגלעך, א זאך צוליב וואס זי ליידט גאר אפט פון נעפל, אפילו אין די הייסע זומער טעג.
אין דעם 14סטן יארהונדערט, גראץ איז געווארן די הויפטקווארטיר פון דער אריסטאקראטישער פאמיליע פון דער האפסבורגער דינאסטיע, וועלכע האבן זיך באזעצט אין דעם "שלאסבורג" שלאס, און פון דעם ארט האבן זיי קאנטראלירט און געהאט אונטער זייער הערשאפט פילצאליגע לענדער און פראווינצן, אזוי ווי: קארינטיע, שטיריע, קארינטיע און עטליכע חלקים וואס געהערן היינט צו טאגס צו סלאוועניע און איטאליע.
אין דעם 16סטן יארהונדערט, די פלאנירוג און די פארמירונג פון דער שטאט, זענען אויסגעפירט געווארן הויפטזעכלעך דורך איטאליאנישע מייסטערן און ארכיטעקטן אונטער דעם איינפלוס פון דעם רענעסאנס.
אין דעצעמבער 2015, אין איינער פון זיינע לעקטשערס, האט ער געקלעימט אַז עס איז מעגלעך אַז בלויז איין מיליאָן אידן זענען געשטארבן אין די חורבן, קעגן די אנגענומענע מיינונג פון 6 מיליאָן, זינט פילע פון זיי זענען געווען נישט יודיש לויט דער יודישער הלכה וואָס פארלאנגט אַ מענטש'ס מוטער צו זיין יודיש.
מזרחי איז געווארן קריטיקירט דורך אַקאַדעמיקס און אידישע פירער אַרייַנגערעכנט אפרים זוראָפף, דירעקטאר פון די שמעון וויזענטאַל צענטער, וואס האט געזאגט אַז ער "אויפ-געמאכט געשיכטע צו פּאַסן זיינע אַגענדעס." ער איז געווען אויך קריטיקירט דורך בערל וויין.
לויט צו די טיימס, האט ענגלאנד'ס טשיף ראביי אפרים מירוויס ארויסגערעדט קעגן די טרעוול-פּלענער פון דעם "יודיש האַס פּרעדיגער"; און די היים אָפיס האט קאמענטירט אַז דער היים סעקרעטאַרי, עמבער ראַד, האט קאנסידערט צו פארבאטן מזרחי צו באַזוכן בריטאַניע.
קאנטראווערסיעס אין אנפאנג 2014, איידער אַ לעקציע רייַזע אין לאָנדאָן, איז געווארן אויסגעדריקט זארג וועגן סטעיטמענטס דורך מזרחי אין זיינע פריערדיגע לעקטשורס איבער די נאַטור פון וועלטליכע און רעליגיעזע אידן בשעת דער חורבן זאגנדיג אַז דאון-סינדראָום און אויטיזם זענען "שטראפן פֿאַר זינד באגאנגען אין אַ פריערדיקן גלגול".
מזרחי אָפערט אַן אוידיאָ און ווידעא לעקציע סעריע, גערופן "די פעט אף די דזשאסט", באזירט אויף ״מסילת ישרים״ מוסר ספר פארפאסט דורך רבי משה חיים לוצאַטאָ.
אין 1994, האט ער אנגעהויבן זיך אוועקגעבן פאר קירוב, און אין 1997, האט ער פארלאזט זיין פאַכמאַן קאַריערע און אנגעהויבן לערנען און אויסלערנען תורה אין ישיבת אור ישראל אין מאנסי.
דאס חסידות אונטער זיין פירערשאפט ציילט אפ אומגעפער א פאר הונדערט משפחות, א טייל פון זיי וואוינען אין 'קרית נאדווארנא' געגנט אין בני ברק, וועלכע ווערט באטראכט אלס די הויפטקווארטיר פונעם נאדווארנער חסידות.
די אנשטאלטן פונעם חסידות רעכענען אריין אין זיך: נעץ פון כוללים פאר יונגעלייט איבער, ישיבה גדולה 'מאמר מרדכי', ישיבה קטנה 'תכלת מרדכי' און התאחדות הבחורים וואס ציילן אפ איבער 300 בחורים.
דאס נאדווארנער חסידות פארמאגט אויך חסד ארגאניזאציעס אזוי ווי צום ביישפיל: 'שקל הקודש' וואס טיילט אויס געלט פאר נויטבאדערפטיגע, א פאבריק וואס טייטלט ארום נארונג פאר נויטבאדערפטיגע, גמ"ח 'עזר נישואין' וואס העלפט ארויס משפחות פון די חסידות מיט אויסבארגן געלט כדי אויסצודעקן די גרויסע הוצאות פון חתונה מאכן זייערע קינדער, באקליידונג-פאבריק מיטן נאמען 'לבוש מרדכי' וועלכע טיילט ארויס מלבושים פאר חתנים און נאך.
לעבנסגעשיכטע רבי אליעזר זאב איז געבוירן געווארן אין דער שטאט בני ברק צו רבי יעקב ישכר בער ראזנבוים, דער פריערדיגער נאדווארנער רבי, און צו רבקה, טאכטער פון רבי משה הערש.
נאכטרעגליך האט אים זיין פאטער דער רבי באשטימט אלס רב פון נאדווארנער חסידים אין ארץ ישראל און אויסלאנד, און מיט דער צייט האבן מענטשן אנגעהויבן אנצוקומען צו אים פאר בעראטונג.
אום ז' אדר ה'תשע"ב, איז זיין פאטער נפטר געווארן און ווערענד דער לוויה האט מען אים באקרוינט ממלא מקום פון זיין פאטער, און לויט דער צוואה די אנדערע דריי ברידער פון ירושלים, ביתר עילית און אלעד זענען אויך באקרוינט געווארן רביס אין זייערע וואוינערטער.
ער האט אין זיין יוגנט געלערנט ביי זיין פעטער רבי דוד קרוזער, וועלכער איז געווען רב פון מערטש, דעמאלט איז ער געווען דער העלפער פון רבי שמחה הלוי הורוויץ, רב פון קרוז.
צו 25 יאר איז ער געגאנגען קיין ביאליסטאק און האט זיך געלערנט ביי רבי יום טוב ליפמאן האלפערין, ביי וועם ער האט גענומען שימוש און ביי וועמען ער האט באקומען היתר הוראה.
ער איז באַשטימט געוואָרן אלס מורה הוראה אין מאַרטש אויף אַ יאָר, און דערנאָך איז ער באַשטימט געוואָרן אַלס רב פון סלאַבאָדקע אינעם סואוואַלקי דיסטריקט , א שטעלע וואָס ער האָט פאַרנומען בערך צוועלף יאָר.
פון 1889 ביז 1906 האט ער געדינט אלס אלגעמיינער רב פון באסטאן, און אין 1906 האט ער איבערגעגעבן זיין שטעלע צו הרב גבריאל זאב מרגליות און איז אריבער צו דינען אלס רב פון דער ישורון קהילה אויף 85סטער גאס אין מזרח ניו יארק, דעמאלט באטראכט ווי א רייכע און געגרינדעטע געמיינדע פון בערך טויזנט משפחות.
ער איז געווען רב פון באסטאן און אנדערע קהילות אין די פאראײניגטע שטאטן, א מיטגליד פון דער עזרת תורה הנהלה און עהרע פרעזידענט פון דער אגודת הרבנים פון די פאראייניגטע שטאטן און קאנאדע.
אין דער זעלבער צײַט האָט ער געדינט אַלס פּרעזידענט פונעם ניו־יאָרקער ביוראָ פון אַ סך ארץ־ישׂראל'דיגע אינסטיטוציעס: די פֿאַראייניקטע צדקה־פֿאַבריקן פֿון ירושלים, תלמוד־תורה און ישיבת עץ חיים, ביקור חולים שפּיטאָל, און שפּיטאָל פאַר אומגעזונטן.
אין די שפּעטער סטאַגעס פון דער קאַלטער מלחמה, זיין אומאָרטאָדאָקס שריפטן וועגן די פּראַל פון מאַטעריאַליזם אין די מאָדערן געזעלשאַפט זענען ברייטלעך געזען ווי קאָנסערוואַטיווע אלא ווי ראַדיקאַל נאציאָנאַליסט, און זיין פילאָסאָפישע ווערק איז געקומען צו זיין העכסט באטיילט אין הויפּטשטראַם דייַטש קרייזן.
יונגער האָט פֿאַרענדיקט לעבן ווי אַ כּבֿודדיקער ליטעראַטורישער פֿיגור, כאָטש קריטיקער האָבן אים אָנגעהויבן באַשולדיקן מיט די גלאָריפֿיזאַציע פון מלחמה ווי אַ טראַנסצענדענטאַל דערפאַרונג אין עטלעכע פון זײַנע ערשטע ווערק.
ער איז געווען אַ חמוצדיקער מיליטעראַליסט און איינער פֿון די קאָמפּלעקססטע און קאָנטראַדאַקטיאָרישסטע פֿיגורן אין דער 20סטן יאָרהונדערט דייַטשער ליטעראַטור.
אין יוני 2023 האָט דער צײַטונג "ניו־יאָרקער" אַרויסגעגעבן אַ בוך־ריוויזיע אונטערן טיטל "ערנעסט זונגער'ס דערציילונגען פֿון קאָמפּליצירטקייט".
ער האָט געשריבן קעגן די ליבעראַלע ווערטן, די דעמאָקראַטיע און די וועימער רעפּובליק, אָבער האָט אָפּגעזאָגט די אַדוואַנסעס פֿון די נאַציסטן, וואָס זענען אויפֿגעשטויגן צו מאַכט.
בשעת דער צווייטער וועלט־מלחמה האָט יונגער געדינט ווי אַ אַרמיי־קאַפּטאַן אין דער אָקופּירטער פּאַריז, אָבער אין 1943 האָט ער זיך באַטאַרטיק אָפּגעקערט קעגן דער נאַציטישער טאָוטאַליטאַראַניזם און זײַן ציל פֿון דער וועלט־שותפות, אַ פֿאַרשניטונג וואָס איז זיך באַווײַזן אין זײַן ווערק "דער פֿרײַדע‟ .
יונגער איז אין 1944 אַוועקגענומען געוואָרן פֿון דער אַרמיי, נאָך זײַן אומאַרייַלעכיק פֿאַרמיליק מיט מיטגעפֿעלקער, וואָס האָבן פֿאַרשפּילט צו טייטן היטלער.
עטלעכע חדשים שפּעטער, זיין זון איז געשטאָרבן אין קאַמף אין איטאליע נאָך זיין געווען געשאַפט אין אַ פּענאַל באַטאַלייאָן פֿאַר פּאָליטיש סיבות.
דער זון פֿון אַ מצליח ביזנעסמאַן און כימיקער, האָט זיך יונגער אויפֿגעשטראָבן קעגן אַ רײַך אויפֿוואקסן און געזוכט אַ פּאַסירונג אין די וואַנדערוואָגעל דײַטשע יוגנט־ראָבער, איידער ער איז אַנטלויפן צו באַלד דינען אין דער פֿראַנצויזישער פֿרעמדער־ליגיאָן, אַ אומלעגאַלער אַקט.
ווייַל ער איז אַנטלויפן פּראָקורירונג אין דייַטשלאַנד רעכט צו זיין טאַטעס השתדלות, יונגער איז געווען ביכולת צו ענרוטירן אין דער דייַטשער אַרמיי אויף די אויסברוך פון דער ערשטער וועלט מלחמה אין 1914.
בשעת אַ אומלללדיק אָפענסיוו אין 1918 האָט יונגער געליטן די לעצטע און ערנסט פֿון זיין פֿילע וואודינגס, און ער איז געווען אַוואָרדירט מיט די פור לערייט, אַ זעלטן באַפּוצונג פֿאַר איינער פון זיין ראַנק.
ערנסט יונגער איז געווען אַ דייַטשער פֿאַרפֿאַסער, זעלנער, פילאָסאָף, און ענטאָמאָלאָג וואָס איז געוואָרן עפֿנטלעך באַקאַנט פֿאַר זיין ערשטער וועלט-מלחמה בוך שטורעם פון שטאָל.
דאָס הײסט, אין די דאָזיקע דרײַ יאָרצענדליקער איז דער פּראָצענט ייִדן אין פשייטש אַ סך געשטיגן , צוליב דעם וואס די ייִדן פֿון די ארומיגע דערפֿער האָבן זיך אַהין אַריבערגעצויגן.
פשייטש איז געווארן א דורכפֿאָר סטאַנציע פאר סוחרים וואס זענען אריבערגעפארן פון דרום קיין צפון און פון מזרח קיין מערב, און א האנדל צענטער פאר די פארמס אין דער געגנט.
פשייטש האט איבערגעלעבט אן עקאנאמישן וואוקס אין אנהייב 18טן יארהונדערט ווען דער קעניג האט דערלויבט אפהאלטן צוויי מארק טעג א וואך, און א יריד זעקס מאל א יאר.
טייל געאָגראַפֿן האלטן אַז אייראַזיע איז איין קאָנטינענט, ווייַל אייראָפּע און אזיע זענען מערסטנס אויף דער זעלבער ערד־פלאַטע און האָבן נישט קיין ים צווישן זיי.
זי איז ארומגענומען מיטן אַטלאַנטישן אקעאן צו מערב, מיטן פאַציפֿישן אקעאן צו מזרח, מיטן אַרקטישן אקעאן צו צפון, און מיטן מיטלענדישן ים און דעם אינדישן אקעאן צו דרום.
באַטמאַנ'ס אָנהייב געשיכטע איז אז ביי א יונגן עלטער האט ברוס וויין געזען זיינע עלטערן דערמארדעט דורך א גנב מיטן נאמען דזשאָ טשיל נאך וואס די פאמיליע האט אויסגעגאַנגען פֿון א טעאטער.
באַטמאַן נוצט פילע פֿאַרשידענע געצייג צו קעמפן פֿאַרברעכנס, וואס שליסן איין זיין אויטאָ וואס הייסט דער באַטמאָביל, א ספעציעלע גארטל וואס הייסט א "געווינס גארטל", און בומעראַנגען מיט א פֿלעדערמויז פֿארעם וואס הייסן באַטאַראַנגען.
ביאגראפיע רבי ישעיה׳לע איז געבוירן געווארן צו צו זיין פאטער ר' משה שטיינער און זיין מוטער מרת הענטשע מרים שטיינער אינעם דארף זבאראוו לעבן בארדיאוו .
ביי די צוועלף יאר האט זיין מוטער אים געשיקט צום ליסקער רבי׳ן, רבי צבי הירש פרידמאן, מחבר פונעם ספר "אך פרי תבואה" און פון די פירער פון חסידות אין אונגארן אין די ת״ר יארן, ביי וועמען ער געווארן גבאי.
רבי מאטעלע נאדווערנער האט אים מסמיך געווען צו זיין דער ממלא מקום פון זיין רבי‘ן רבי הערשל‘ע ליסקער און אנהויבן פירן אן אייגענע עדה, זאגנדיג “אין הימל האט מען אויסגערופן אז ישעי‘ זאל ערפוהלן דאס פלאץ פון זיין רבי‘ן פון ליסקא“.
מרת רבקה פייגא קליין די ווייב פון הרב ראובן חיים קליין אב״ד סנינא מרת רחל לאנדא די ווייב פון הרב ר׳ ישראל אברהם אלטער לאנדא אב״ד עדעלין מרת קריינטשא גראס די ווייב פון הרב שמואל גראס אב״ד קראלי
זיין פטירה ר' ישעי'לע איז נפטר געווארן (פון א פארגיפטיגונג וואס ער האט באקימען דורכן אריינטרעטען אין א ראסטיגע נאגל זייענדיג אין צאנז אויפן יומא דהילולא פון די בודקעס וואס מ'האט דארט אויפגעשטעלט) אום יום ג‘ אייר שנת תרפ“ה אין קערעסטיר.
די וואַריאַבלען קענען זײַן משמעותדיק דערפֿאַר: אויב מען וואָלט געמאָסטן אייעם פֿון די וואַריאַבלען אַ פּאָר מאָל וואָלט מען געקענט מעסטן פֿאַרשיידענע גרייסן.
לויט דער קאָפּנהאַגן אינטערפּרעטאַטציע, האָבן טיילעכלעך נישט דווקא קיין באַשטימטע ענערגיע, פּלאַצירן אָדער מאָמענטום בשעת עס ווערט געמאָסטן.