polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
פראבלעמען וואס שטאמען פון אנדערע וויסנשאפט צווייגן זענען א קאטאליזאטאר פאר נייע מאטעמאטיקע אויסגעפינען, און טיילמאל אפילו נייע מאטעמאטישע געביטן.
אנגעווענדעטע מאטעמאטיק, די צווייג פון מאטעמאטיק וואס באהאנדלט די אנווענדונג פון מאטעמאטישן וויסן צו אנדערע פעלדער, אינספירירט און ניצט נייע מאטעמאטישע אויספינדונגען, ברענגנדיק די אנטוויקלונג פון נייע מאטעמאטישע דיסציפלינען, ווי למשל סטאטיסטיק און שפיל טעאריע.
אין געאמעטרישער אלגעברע ווערן געאמעטרישע אביעקטן באשריבן ווי געזעמלען פון לייזונגען פון פאלינאמישע גלייכונגען, און אזוי ווערן איינגעפלאכטן די באגריפן פון כמות און פארעם; אויך פארשט מען טאפאלאגישע גרופעס וואס פלעכטן איין סטרוקטור און פארעם.
טאפאלאגיע, מיט אירע אונטערצווייגן, איז געווען דער געביט מיט דער גרעסטער אנטוויקלונג אינעם 20סטן יארהונדערט, און שליסט איין די פואנקארע השערה און דעם פיר-פארבן טעארעם, וואס איז געווארן אויפגעוויזן מיטן הילף פון א קאמפיוטער און קיין שום מענטש האט נאך נישט באשטעטיקט זיין ריכטיקייט.
אריגינעל האבן די פראבלעמען געשטאמט פון האנדל, פון מעסטן ערטער און פון אסטראנאמיע; היינט אבער שטאמען מאטעמאטישע פראבלעמען פון אלע וויסנשאפטן און אויך פון מאטעמאטיק אליין.
כמות די שטודיע פון כמות הייבט אן מיט נומערן, ערשט די באקאנטע נאטירלעכע צאל און גאנצע צאל, מיט די אריטמעטישע אפעראציעס אויף זיי, וואס צוזאמען ווערן שטודירט אין אריטמעטיק.
היסטאריע די בבליים און די מצריים האבן געניצט אריטמעטיק, אלגעברע און געאמעטריע פאר באשטייערונג און אנדערע פינאנציעלע חשבונות, פאר בויען און קאנסטרוקציע, און פאר אסטראנאמיע.
מיט דער אנטוויקלונג פון דער נומערן־סיסטעם, אנערקענט מען די נאטירלעכע צאל ווי אן אונטער־געזעמל פון די ראציאנאלע צאל , וואס זיי זענען א טייל פון די רעאלע צאל, מיט וואס מען קען דעפינירן נאכאנאנדיקע פֿונקציעס.
די שטודיע פון אויקלידישע געאמעטריע שליסט איין דעם בארימטן פיטאגאראס פרינציפ און טריגאנאמעטריע, וואס באהאנדלט די פֿארהעלטענישן צווישן די זייטן און ווינקלען פון דרייעקן און מיט די טריגאנאמעטרישע פונקציעס.
עטימאלאגיע דאס ווארט „מאטעמאטיק" שטאמט פון גריכיש [ [ וואס מיינט לערנען, שטודירן, און אויך די מער באגרעניצט און טעכנישערע באדײַטונג „שטודירן מאטעמאטיק".
אין זיין איבערזעצונג פונעם רמב״מ׳ס מורה נבוכים, אנהייב פונעם 13טן יארהונדערט, ניצט הרב שמואל איבן תיבון דאס ווארט ״לימודיים״ פאר מאטעמאטיק, וואס איז א גלייכע אפטייטש פון גריכיש.
כדי צו פארמיידן אויסרעדן טעראמען וואס זענען נישט גוט אויסגעהאלטן פירן זיך מאטעמאטיקער אוועקלייגן א פונדאציע פון אקסיאמען פון וואס מען קען ארויספירן נייע אייגנשאפטן.
ביישפילן פון געביטן אין מאטעמאטיק וואס באהאנדלען סטרוקטור זענען: קאמבינאטאריק נומערן טעאריע לינעארע אלגעברע אבסטראקטע אלגעברע סדר-טעאריע גראפן-טעאריע
זייט 2005, פירט טערקיי א משא-מתן אריינצוטרעטן דעם אייראפעישן פארבאנד, וואס ווערט נישט ערלויבט דורך די אייראפעישע לענדער, וויבאלד טערקייס מענטשן רעכט איז געפלאגט מיט פראבלעמען, וואס איז נישט צופרידנשטעלענד פארן אייראפעישע געמיינדע.
אטאטורק איז געווען א פראגמאטישער פירער וואס האט איינגעפירט ברייטע רעפארמען אין טערקיי, וואס האבן צוגעברענגט צו מאדערניזאציע, און האבן איבערגעקערט דאס איסלאמישע לאנד צו סעקולערער רעפובליק מיט א מערבדיקע אריענטאציע.
צווישן די רעפארמען, האט מען געטוישט די אראבישע שריפט מיט א שריפט באזירט אויפן לאטיינישן אלפאבעט, פרויען האבן אנגעהויבן גיין מיט אויפגעדעקטע פנימער און מענער האבן אויפגעהערט טראגן אויפן קאפ דעם טארבוש.
טערקיי האט לאנד גרענעצן וואס זענען לאנג 2,627 ק"מ מיט 8 לענדער: בולגאריע , גרוזיע , ארמעניע , אזערביידזשאן , איראן , איראק , סיריע און גריכנלאנד .
אין דער גאנג פון דער מלחמה האט מען דעפארטירט די ארמענער פון מזרח אנאטאליע קיין סיריע, וואס האט אויסגעלאזט מיט דער שחיטה פון 1,500,000 ארמענער אין דעם ארמענער פאלקסמארד, וואס טערקיי טענה'ט איז נישט געווען קיין פאלקסמארד.
עס גרענעצט דעם מיטלענדישן ים, סיריע און איראק פון דרום, דעם אגאישן ים פון מערב, גריכנלאנד און בולגאריע פון צפון-מערב, דעם שווארצן ים פון צפון, גרוזיע פון צפון-מזרח און ארמעניע און איראן פון מזרח.
היסטאריע אינעם 13טן יארהונדערט האבן די אטאמאנען פאראייניגט אנאטאליע, און זיי האבן געשאפן אן אימפעריע וואס האט אריינגענומען א גרויסן טייל פון דרום-מזרח אייראפע, מערב אזיע און צפון אפריקע, און איז געווארן א גרויסע מאכט.
מען האט געפירט די טערקישע אומאפהענגיקייט מלחמה אונטער דער פירערשאפט פון מוסטאפא קעמאל פאשא, א מיליטער קאמאנדירער וואס האט געקעמפט אין דער גאליפאלי קאמף.
קלימאט די בארטן געגנטן פון טערקיי אויף די אגאישן און מיטלענדישן ימען האבן א טעמפעראטן מיטלענדישן קלימאט, מיט הייסע טרוקענע זומערס און צארטע אדער קילע און נאסע ווינטערס.
אויף אנדערע שפראכן ענגליש: , , , , קאַרן, קאָהן, קאַן, קאָנווייַ, קאָהאַן, קאָהאַנער, קאַהאַנמאַן, טשאַפּלאַן, קעאָהאַן קאַפּלאַן (קאָהאַן איז אויך אַן איריש לעצטע נאמען און קאָנווייַ איז אויך אַ לעצטע נאמען פון וועלש אָנהייב; קאָווען איז אָפֿט אַ וואַריאַנט פון דער סקאַטיש לעצטע נאמען קאָוואַן.)
משפחה נאמען "כהן" א סך כהנים האבן משפחה נאמען כהן, אדער אן אנדער נאמען וואס באווייזט אויף א כהן ווי למשל כ"ץ אדער כהנא, אזוי אויך איז דא קאהן וואס איז אויך א משפחה נאמען וואס קומט אויך פון כהן.
דייַטש: קאָהן, קאָהן, קאָגען, קארן, קון, קאַהן, קאָנעל, קאַן / קאָוין, קאַץ ), דזשאַטשקאָנע, קאָגענמאַנן, קאָגענמאַן , קאָגנער, קאָגענער, קאַגען, קאָהנער, קאָהנער, קאַהנמאַנן, קאַהאַנעמאַן, קאַהנמאַנן
משה רבינו האט אויך געדארפט זיין כהן, אבער וויבאלד ער האט נישט גלייך געוואלט פאלגן וואס גאט האט אים געבאטן אז ער זאל גיין צו פרעה האט עס אהרן הכהן באקומען.
עשו האט פארקויפט די בכורה פאר יעקב אבינו האט ער דערמיט אויך פארקויפט די כהונה, אזוי זאגט רש"י ווייל פאר מתן תורה פלעגט עס גיין צוזאמען מיט דער בכורה.
זיין פירער פון דער קאמוניסטישער תקופה, נוסורלטאן נאזארבאיעוו, איז געבליבן צו ווערען דער ערשטער פרעזידענט, א מעמד וואס ער האלט נאך פאר מער פון צוואנציק יאר.
פון זעלבשטענדיקייט אן, קאזאכסאטן לויפט נאך נאך א באלאנסירטע אויסלאנד-פאלאציע און ארבעט צו בעסערן זיין עקאנאמיע, בפרט בנוגע צו זיין אינדוסטריע פון "היידרא-קארבאן".
אין דער זעלבער צייט, דאס הייסט נאך דעם סאוועטן בונד, האט קאזאכסטאן מוסיף געווארן צו אנטיילנעמען מיט א סאך אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציעס ווי די פאראייניגטע פעלקער, די איירא-אטלאנטיק שוטפות'ער ראט און די שאנכיי קאאפעראציע ארגאניזאציע.
קאזאכסטאן איז היים צו א קיבוץ פון א סאך פארשידענע פעלקער און קאלטורין, און איינער פון די עיקרים איז ווארום יאזעף סטאלין האט געשיקט גאר פעלקער אין גלות צום יענעם לאנד.
קאזאכסטאן יעצט האט א באפעלקערונג פון 16.6 מיליאן מענטשען מיט 131 נאציאנאליטעטן, בתוכם: קאזאכן, רוסן, אוקריינען, דייטשן, אוזבעקן, טאטארען, און אוּיִגארן, אבער בערך 63% פון דער באפעלקערונג זענען קאזאכן.
וויבאלד אז דער קאזאכישער שפראך איז דער מלוכישער שפראך, מכל מקום רוסיש איז גענוצט אין אן אפיציעלע אופן גלייך אויף גלייך מיט קאזאכיש אין קאזאכסטאן'ס פאלקסאינסטיטוציעס.
דער קאזאכישער קעניגרייך די ערשטע באוווינערס אין צענטראל-אזיע זענען געווען אינדא-איראנען, און די טערקישע פעלקער האבן זיך אנגעהייבט צו מסיג גבול זיין צו זיי לפחות אין דעם 5טן יארהונדערט, אבער עס איז מעגליך אז עס איז געווען פריער.
אפילו אז יענערע טערקישע פעלקער האבן געהאט דעם צוויי שטאטן פון טארא"ז און האזראט-ע-טערקיסטא"ן, וואס זענען געווען וויכטיגע אפשטעלן אויף דעם זיידן גאס פון מזרח ביז מערב, מכל מקום אן אמת'ע פאליטישע סיסטעם איז נישט ארויסגעקומען ביז דער מאנגאלישער אינוואזיע אין דעם 13טן יארהונדערט.
אונטער דער מאנגאלישער אימפעריע אדמיניסטראטישע דיסטריקטן זענען מקוים געווען, און יענע דיסטריקטן זענען שפעטער אונטערגעגאנגען דעם נייען קאזאכישן קעניגרייך.
די רוסלענדישע אימפעריע האט אנגעהויבן אן אדמיניסטראציע-סיסטעם און האט געבויט מיליטארישע באראקן אין קאזאכסאן על מנת צו מייסד זיין זיין בייזיין אין צענטראלע אזיע.
צוליב דעם, אז רוסלאנד האט פראבירט צו דורכפירן זיינע סיסטעם, די קאזאכערס האבן אנגעהויבן צו גיין קעגן דעם רוסישער אימפעריע און ביי 1870 די מערהייט פון דעם קאזאכערס זענען געווען קעגן זיינדיג א חלק פון רוסלאנד.
דאס איז געווען אויך בגלל די שלעכטס וואס די רוסישע השפעה האט געטאן צו די טראדיציאנעלע נאמאדישע לעבן און פיר-עקאנאמיע, און די הונגער וואס איז שנעל מחריב געווען דערביי א פאר קאזאכישע שבטים.
פון 1890 אן, גרעסערער נומערס פון באזעצערס פון די רוסלענדיישע אימפעריע זענען אנגעהויבן צו באזעצן דעם תחום פון היינטיגער קאזאכסטאן, בפרט די פראווענציע פון סעמירעטשיע.
בסך-הכל, עס איז געווען בערך 400,000 רוסישע באזעצערס וואס זענען געוואנדערט צו קאזאכסטאן אינעם 19טן יארהונדערט, און בערך איין מיליאן סלאוון, דייטשערס, אידן, און אנדערען וואס זענען געוואנדערט צום תחום אין די ערשטע טייל פונעם 20טן יארהונדערט.
רוסלאנד האט זיך אנגעהויבן צו מקריב ווערן צום קאזאכישער סטעפ אין דעם אכצנטן יארהונדערט און ביי דעם מיטן פון ניינצענטן יארהונדערט איז גאר קאזאכסטאן געווען א חלק פון דער רוסלענדישער אימפעריע.
נאך דער רוסישער רעוואלוציע דער תחום פון קאזאכסטאן איז סוף-כל-סוף געווארן די קאזאכישע סאוועטע סאציאליסטישע ראטנרעפובליק אין 1936, א חלק פון סאוועטן פארבאנד.
די קאנקורענץ וואס איז דעמאלט געשיין פאר לאנד און וואסער צווישן די קאזאכערס און די נייע באזעצערס האט געגעבן א גרויסע שינאה צו די קאזאכערס קעגן די השלטה פון די רוסישע אימפעריע, אין איהרע לעצטע יארען.
די ערנצטעסטער אויפשטאנד, דער צענטראלע אזיע רעוואלט, אז געשיין אין 1916, ווען די קאזאכערס האבן אטאקירט די רוסישע און קאזאקישע באזעצערס און מיליטארישע באראקן.
פונדעסטוועגן, די קאזאכן האבן געהאט מחלוקת'ן מיט די פערסיש-רעדנדיקע פעלקער צו דרום-זייט און ביים 17טן יארהונדערט איז דאס קאזאכישע קעניגרייך שוואך געווארן פון א טיילונג פוו די קאזאכידע שבטים אין דריי מחנות.
לויט דער טיילונג, פאליטישע מחלוקת און די פארקלענערענט חשיבות פון זיידן גאס האט דאס אוזבעקישע קענעגרייך אריינגעכאפט צו אייננעמען דעם תחום פון מאנגעשלאק האלבאינדזל, וואס איז אויפן קאספישן ים, פון קאזאכישן קענעגרייך.
די "גרויסער שפיל" תקופה, וואס איז געווען א געיעג צווישן רוסלאנד און דער בריטישער אימפעריע צו מלקט זיין דעם לאנד אין צענטראל-אזיע, איז געווען בערך פון 1813 צום 1907.
אף-על-פי אז עס איז געווען דא א קורצע תקופה פון זעלבשטענדיגקייט אין די יארן נאך דעם סוף פון די רוסישע אימפעריע, די סאוויעטן האבן ברוטאל געקריגט קעגן די קאזאכערס, און סוף-כל-סוף די קאזאכערס האבן זיך אונטערגעווארפט דער סאוויעטער השלטה.
אין דעם 15טן יארהונדארט, האט אנגעהויבן דער קאזאכישער אידענטיטעט צו קומען ארויס צווישן די טערקישע שבטים, עד כדי כך אז ביי דעם 16טן יארהונדערט געפינט מען אן איינציקע קאזאכישע שפראך, קולטור און עקאנאמיע.
דער מערסט באקאנטער אקט איז געווען דאס אויפרייסן א באמבע אינ'ם מלון דוד המלך אין ירושלים, וועלכע האט אנטהאלטן א באזע פאר די בריטישע סעקרעטאריעט און דער מילטערישער קאמאנדיר.
אום 6טן סעפטעמבער, 1970-תש"ל, אין דער טאג וואס איז פיל יארן באקאנט געווען אלץ "דער שווארצטער טאג אין אוויאציע", האבן מיטגלידער אין דער פי.עף.על.פי.
א פערטער, אן אל על פליגער פון אמסטערדאם איז דורכגעפאלן ווען באוואפנטע וועכטער אויפ'ן פליגער האבן געהרג'עט איינס פון די היידזעקערס און איבערגעשטארקט איבער דעם צווייטן.
אויף דער נאכט פון יוני 3-4 האט אן עליטע אפטייל פונ'ם ישראל'ישן סיירת מטכ"ל זיך ארויסגעלאזט אויף א גאר דרייסטע רעטונגס מיסיע צום לופט פעלד אין אוגאנדא, ווי די משכונות זענען געהאלטן געווארן.
דריי פון די 103 משכונות, און יונתן נתניהו, דער מיסיע'ס קאמאנדיר, זענען אומגעקומען, אבער די איבעריגע האסטעדזעס אין דעם לופט פעלד זענען געראטעוועט געווארן, און דער מיסיע איז פארופן געווארן א געלונגענע, און דער ענטעבע אפעראציע, האט באקומען א שם אויף דער וועלט, אין ישראל איז די אקציע פאררופן געווארן, אויפן נאמען פון יונתן נתניהו.
פילנדיג אז דאס איז א דירעקטע סכנה אויף זיין הערשאפט האט כוסיין קעניג פון יארדאניע אנגעהויבן אן אויספירליכן קאמפיין אנטקעגן פאלעסטינער מיליטאנטישע גרופעס אין ירדן, וועלכע האט כמעט געפירט צו א ברייטערן קריג אין דעם ראיאן מיט ירדן, מדינת ישראל, סיריע, און איראק.
דאך ווערט אנגענומען אין אלגעמיין אז טעראריזם איז דאס באנוץ פון געוואלדטאטן נישט אין א דירעקטע קריגס צושטאנד אנטקעגן ציווילע מענטשן פאר פאליטישע צוועקן.
טעראריסטן וועלן אפט ניצן לעגאלע און אומלעגאלע מיטלען קעגן זיין קעגנער, פון אונטערשטעלן באמבעס דעם שונא, ביז זיך אליין אויפרייסן אין א זעלבסטמארד אקציע.
ווי יוסיפון געבט אן אין זיינע ביכער פון דעם תקופה, זענען די סיקריקין געווען פאנאטישע רעליגיעזע אידן וואס האבן גע'הרג'עט מענטשן אין מארק מיט באהאלטענע מעסערס אויף זייער קערפער אויף צו טעראריזירן די נישט-גלויביגע און די וואס האבן געשטיצט די רוימישע געצנדינערישע הערשער.
די ערשטע צוכאפעניש, לויט פיל היסטאריקער, איז געווען ווען ישראל'ישע קריגס עראפלאנען האבן געצווינגען א סירישע ציווילע עראפלאן צו לאַנדן אין לוד לופטפעלד, בכדי צו נעמען די פאסאזשירן אלס "ערבניקעס".
אין מאדערנע צייטן די ערשטע ביישפילן פון טעראריזם אין דעם צוואנציגסטען יאר-הונדערט זענען געווען די יונגע באסניער, פון וועלכן א מיטגליד זייערס האט געהארגעט דעם סערבישן ארכיהערצאג פראנץ פערדינאנד, אן אקט וואס האט זיך דירעקט פארקייקלט אינעם אויסבראך פון דעם ערשטן וועלט קריג.
פאר נאך א ביישפיל פון אמאליגע טעראריזם ווייזן היסטאריקער אויף די השישין גרופע, א כת פון פאנאטישע רעליגיעזע מוסלמענער וועלכע האבן פיל גע'הרג'עט און טעראריזירט פאר פאליטישע צוועקן.
אויך האבן זיי גע'הרג'עט יונתן כהן גדול, וועלכע זיי האבן באשולדיגט אין האבן נאנטע באציאונגען מיט די רומיים , און אויך אונטירגעצינדען די מאגאזינען פון שפייז בכדי צו ווארפן א שרעק און צווינגען דעם המון עם צו קעמפפן אנטקעגן די רומיים.
זעלבסמארד טעראריזם איז צום ערשטן מאל דורכגעפירט געווארן מיט ערפאלג אויף א גרויסן פארנעם דורך חיזבאלא מיטגלידער אין די באמבאדירונגען פון דער אמעריקאנער עמבאסי און די באראקן פון די אמעריקאנער מארינעס און פראנצויזישע מיליטער לייט אין ביירוט אין 1983.
זינט 1993 האבן אראבישע גרופעס ווי חאמאס, איסלאמישע דזיהאד, און דער אל אקצה מארטירערס בריגאדע זיך באנוצט מיט א ריזיגע צאל זעלבסטמארד אטאקעס אנטקעגן ציווילע מענטשן אין מדינת ישראל, אויפרייסנדיג באסעס, פיצא געשעפטן, נאכט-קלאבס, שאפינג-ערטער, און נאך.
ענטעבע עראפלאן צוכאפעניש אום 27סטן יוני 1976-תשל"ו איז פארכאפט געווארן אן ער פראנס פליגער אויפ'ן וועג פון אטען, גריכנלאנד קיין פאריז דורך פיר היידזעקערס, צווי פאלעסטינער פון פי.עף.על.פי.
דער עראפלאן איז פארפירט געווארן קיין אוגאנדא, וועלכער איז געווען אונטער'ן הערשאפט פון אידי אמין, א מערדערליכע און וואנזיניגע דיקטאטור, וועלכע איז געווען סימפאטיש צו די היידזעקערס.
ווי דער תלמוד דערציילט, האט אפילו דער תנא רבי יוחנן בן זכאי זיך פון זיי געשראקן, און האט זיך געדארפט מאכן ווי א טויטער בכדי זיך ארויס צו שמוגלען צו רעדן מיט די רומיים.
ס'איז אן אלטער מנהג אײַנצולײַדן געסט אויפֿ'ן סדר,איבערהויפט ווען מען קען האבן אן ארעמאן אדער אן עלענדען מענטש בײַם טיש וואס האט נישט די מעגליכקייט צו פֿירן א געהעריקן סדר פֿאר זיך.
מצוות און מנהגים פון דער נאכט ביים סדר זענען דא פינף מצוות: עסן מצה—מדאורייתא דערציילן די מעשה פון יציאת מצרים—מדאורייתא טרינקען די פיר כוסות—מדרבנן עסן מרור—מדרבנן זאגן הלל—מדרבנן
כּרפַּס כרפס - מען נעמט א שטיקל גרינצייג ווייניגער ווי א כזית מען טינקט דאס איין און זאלץ וואסער מען מאכט א ברכה בורא פרי האדמה און מען האט אינזין צו פטרן די מרור.
יַחַץ יחץ - מען צעטיילט די מיטעלסטע מצה וואס הייסט לוי, די גרעסערע העלפט לייגט מען אוועק פאר אפיקומן און די קלענערע העלפט לייגט מען צוריק צווישן די מצות.
אלס חלק פון די עס זאל סינקס וואס האבן נישט קיין הענטלעך וואס מען דרייט צו עפענען די וואסער, נאר מען שטופט אזא הענטל מיט טעפל ווייל ווען מען וואשט זיך פאר ברויט איז נישט אויסגעהאלטן אנצירורען די הענטלעך.
באקומען א בעט נאכדעם וואס מען איז שוין אלעס אריבער פאנגט זיך אן דאס מסדר זיין דאס עצם זיין אין ישיבה, ווען מען קומט אן איז גלייך די ערשטע טאג טומעל טאג, דאן איז מען זיך מסדר א חברותא, אויך זיצן אין די אפיס 2 אינגעלייט וואס זענען געשטעלט אויף מסדר צי זיין די בעטן אין די שלאף צימערן.
די ליסטע ווערט איבערגעארבייט יעדע ענדע זמן, די איינגעשטעלטע גייען ארום צו אלע צימערן מיט א ליסטע פון אנפאנג זמן, און א ליסטע פון אלע חתנים, זיי פרעגן אדער ווערן זיי געוואיר יעדען חתן ווען ער האט חתונה, און דורך דעם ענטפער ווייסען זיי אויב זיין בעט איז פארנומען דעם קומענדיגען זמן אדער נישט.
דער ראש חבורה גיבט דאס נאכדעם אריין פאר דער וואס איז איינגעשטעלט אויף דעם און זיי מאכן זיכער אז לויט וויפיל נעמען דער ראש חבורה האט געגעבן אזויפיל זיצן באקומט די חבורה.
מען דארף אויספילן דעם נאמען פון דער חברותא וואס מען לערנט וועלכן סדר סאציאל-פארזיכערונג נומער בערך צוויי וואכן נאכדעם ווערט אויפגעהאנגען א ליסטע אין יעדן בית מדרש וואס גייט אין סדר פון אלף בית פון די נעמען וואס נאך דעם נאמען איז דא א 6 ציפער קאד וואס ווייזט וואו מען זיצט—די ערשטע צווי ציפערן ווייזן די געביידע, די צווייטע צוויי די רייע, און די לעצטע צוויי דעם זיץ.
אויך איז דא אין דער דאזיקער געביידע: די אוצר הספרים וואס מען האלט אינמיטן איבערבויען די עזרת נשים; א גאנצע וואך ניצט מען דאס פאר א בית מדרש צו לערנען דער בולעטין־טאוול: די געלע צעטלעך מיינען השבת אבידה, די בלויע אז מען זוכט א נסיעה, און די רויזע אז מען האט אן אויטא און איז גרייט מיטצונעמען אנדערע.
די פארהער עס זענען דא א פאר טיילן צו די פארהער ר' יעקב פאללאק מיט איינע פון די אנדערע צוויי קליינע משגיחים זיצן אין אפיס און רעדן מיטן אפליקאנט סתם צו זען וואס פארא בחור מען האט צו טאן מיט.
די פארהערערס זענען ר' ישראל טעפלין עס זענען מעגליך דא נאך איך ווייס נאר נישט ווער איינע פון די ראשי ישיבה רעדן מיט דעם אפליקאנט אין לערנען, געווענליך גרייט מען זיך אן א שיין שטיקל תורה פאר דעם חלק.
די פיר ראשי ישיבה טיילן זיך איין אין די פאלגענדע וועגן די סעודה שבת פרייטאג צונאכטס ווערט געפירט יעדע וואך דורך אן אנדער ראש ישיבה, אזוי אז יעדע פערטע וואך איז עס דער זעלבער ראש ישיבה.
אין יעדן בית המדרש זיצט אן אנדער ראש ישיבה, אזוי אז עס זיצט קיינמאל נישט דער זעלבער ראש ישיבה אין דעם זעלבן בית המדרש, דאס איז איינגעטיילט יעדן זמן אן אנדער ראש ישיבה אין אן אנדער בית המדרש.
אבי פאלאק איז געשטעלט אויף די טעגליכע ציגעהערן פון אלע געביידעס פון די ישיבה, ווי די ריינקייט, אויפהאלטן, פאררעכטן און נאך, ער האט אונטער זיך א שטאב פון צענדליגע פוילישע גוים, אזוי אז מען זאגט אז אבי איז דער ראש ישיבה פון די פאלאקן.
השגחה עס איז נישט דא קיין ספעציעלע השגחה אויף די בחורים אין ישיבה, אבער אזוי ווי אין אלע ליטווישע ישיבות איז דא איינער א געלונגענע בעל מוסר מיט געוואלדיגע טעלאנט וואס ער איז דער משגיח, זיין עיקר אויפגאבע איז צו געבן ווארימע דרשות, ערלעדיגן פראבלעמען ווי שלום בית, און העלפן די בחורים און אינגעלייט שטייגען אין תורה.
ווערן אנגענומען אין בית מדרש גבוה כדי צו ווערן אנגענומען אין בית מדרש גבוה, דארף מען אויספילן אן אפליקאציע וואס קאסט $100 די אפליקאציע קען מען אריינשיקן ביז ז' אלול פאר דעם ווינטער זמן, און ז' אדר פאר דעם זומער זמן .
די רעגיסטראציע דערנאך דארף מען א דורך גיין די רעגיסטראציע פרעצעדור, וואס דאס מיינט איז אויסארבייטן א פרייז פאר שכר לימוד, אונטער שרייבן די תקנות, און נאך אזעלכע מינדערוויכטיגע פאפיר ארבייט.
די זיצן בערך דעם דריטן טאג אין אנהייב פון א נייעם זמן, הענגט א צעטל אין יעדן בית מדרש מיט א מאפע פון אלע זיצן אין בית מדרש מיט קאלירטע זיצן, יעדע קאליר פאר אן אנדער חבורה.
דער פרעזידענט ווערט געוויילט דורך דער גאנצער באפעלקערונג, און ער האט וועטא מאכטן איבער געוויסע עקזעקוטיווע באשלוסן, ווי די באניץ פון נאציאנאלע רעזערוון און די באשטימונג פון ריכטערס, אבער אין אלגעמיין איז דאס א צערעמאנישער אמט.
געוויילטע ווערן געוויילט צו פארלאמענט אויף א ״מערהייטס־וואל״ באסיס און רעפרעזענטירן אדער איינצעלער־מיטגליד אדער גרופע רעפרעזענטאציע וויילערשאפטן.
סינגאַפּור, אפיציעל די רעפובליק פון סינגאפור , איז אַ שטאטס שטאַט אינזל־לאַנד אין דרום־מזרח אַזיע וואס געפינט זיך ביים דרום עק פונעם מאליי האלבאינזל, 137 ק"מ דרום פונעם עקוואטאר.
סינגאפור איז פלאצירט אומגעפער א הונדערט קילאמעטער פונעם עקוואטאר, און דערפאר איז גוט ווארעם דארט—א גאנץ יאר איז די טעמפעראטור נישט ווייט פון 30 גראד, און די נעץ איז 100%.
ביאגראפיע רבי מרדכי דוד איז געבוירן געווארן אין אמעריקע, א זון פון רבי יעקב יצחק פון דאמבראוו, א זון פון רבי בן ציון אונגער פון צאנז און אן אייניקל פון רבי חיים האלבערשטאם, דער ״דברי חיים״ פון צאנז.
פון דער אנדערע זייט האבן רוב באבאווער חסידים אויפגענומען אלס באבוואער רב זיין פעטער רבי בן ציון אריה לייבוש האלבערשטאם, א ברודער פונעם פריערדיגן רב רבי נפתלי צבי הלברשטאם.
צען יאר שפעטער האט רבי מרדכי דוד אפיציעל אנאנסירט אז ער וועט אננעמען דעם נאמען "באבוב-45", באזירט אויפן פסק דין וואס איז דעמאלט געווארן ארויסגעגעבן.
רבי מרדכי דוד איז נתמנה געווארן אלס רבי דורך א גרויסע טייל באבאווער חסידים נאך דער פטירה פון זיין שווער, דער באבאווער רבי ר' נפתלי צבי האלבערשטאם, וואס האט קיין זון נישט איבערגעלאזט נאר צוויי איידעמער.
דער צענטער טייל פון טשילע האט צוויי גרויסע שטעט, סאנטיאגא און וואלפארייסא, און האט א מיטלענדישן קלימאט, מיט דורכשניט טעמפעראטורן פון 28 אין יאנואר און 11 אין יולי.
יופיטער׳ס מאסע איז 2.5 אזוי גרויס ווי די מאסע פון אלע אנדערע פלאנעט אין דער זון סיסטעם צוזאמען—דאס איז אזוי מאסיוו אז זיין באריצענטער מיט דער זון ליגט העכער פון דעם זון אויבערפלאך, 1.068 זון ראדיוסן פון דער זון׳ס צענטער.
יופיטער׳ס ראדיוס איז אומגעפער 1/10 פון דעם ראדיוס פון דער זון, און זיין מאסע איז 0.001 מאל די מאסע פון דער זון, במילא האבן ביידע כמעט די זעלבע געדעכטקייט.
איין תוצאה פון דעם איז דער גרויסער רויטער פלעק, א ריזיגער שטורעם וואס גייט אן זייט 1830 אוודאי, און איז אפשר דער זעלבער שטורעם וואס מען האט געזען דורך א טעלעסקאפ אין דעם 17טן יארהונדערט.
כאטש יופיטער וואלט געדארפט זיין 75 מאל אזוי מאסיוו כדי צונויפשמעלצן וואסערשטאף און ווערן א שטערן, דער קלענסטער רויטער ליליפוט איז נאר אומגעפער 30 פראצענט גרעסער אין ראדיוס פון יופיטער.
פון ספעקטראסקאפיע ווייזט אויס אז סאטורן האט אן ענלעכן צונויפשטעל ווי יופיטער, אבער די אנדערע ריז פלאנעטן אוראנוס און נעפטון האבן רעלאטיוו ווייניגער וואסערשטאף און העליום און מער ״געפרוירנס״ און דערפאר רופט מען זיי היינט אייז ריזן.
נישט-ארטאדאקסן ביי די נישט-ארטאדאקסן איז אפט דער דגוש מער אויף פירערשאפט טרענירונג און פראקטיק אין קהלה אנגעלעגנהייטן ווי איידער בקיאות אין הלכה.
אין די צייטן פון חת"ם סופר ווען די ווינטן פון השכלה און מאדערניזאציע האט געבושעוועט לענגאויס אייראפע איז ארטאדאקסיע אנגענומען געווארן אלץ די אפיציעלער שטרעמונג אפטיילנדיג גענצליך פון די אנדערע מער אסימלירטע שטרעמונגען װאס האבן געזוכט אװעקצוגיין פון די אויסגעטרויטענע תּורה און הלכה׳דיגע װעגען (לויט געוויסע איז דעמאלטס געשאפן געווארן דער נאמען ארטאדאקסישע אידן) און די באקאנטע סלאגאן איז געווארן אדאפטירט "חדש אסור מן התורה", און אזוי זענען אלע מנהגים, ענינים, געווארן הייליג אויף זיך מוסר נפש זיין אויף דעם פונקט ווי מצוות עשה'ס דאורייתא'ס,
ביי אידן באטיטלט מען אזוי די מאדערן ארטאדאקס אדער מזרחי אדער חרדים - דער מער פרומער חלק פון כלל ישראל - איז א שטרעמונג וואס נעמט אריין אין זיך חסידים, ליטוואקעס, און אויך די מזרחי ביי וועם ישראל ציוניזום איז ביי זיי די וועגווייזער, אלע וואס זאגן אז זיי גייען לויט דער מסורה און הלכה פון אידן, קעגן די וואס האלטן נישט די מסורה.
פרומע זענען די ארגינאלע טראדיציענאלע תורה אפהיטנדיגע אידען נאך פון די צייטן פון װען ג–ט האט אויסגעװעלט כלל ישראל פֿאר זיין פֿאלק זיי האבן דורך די יאהרען באפעסטיגט די תורה אין געמאכט תקנות א.ד.ג.
אפילו פרייע און טראדיציענאלער אידן וועלן זיך ענדערש אהנקערן צו הלכה ווי אלע זייערע אידישע פירונגען ווי יום כיפור דאווענען אדער בר מצווה'ס, לוויות, חתונות ווערן געטון אויף א ארטאדאקסישן וועג.
די פרומע זענען אויך צוטיילט די מער פרומע ווי פֿון די גאר שטארקע קנאישע לאגערען קנאים ביז צו די גאר מאדערן ארטאדאקס וואס װילען ענדערש אריינברענגען דעם סעקיולארער קולטור,
דרגות פון שטארקייט פון א שיכור ווען די קאנצענטראציע פון אלקאהאל אין דעם בלוט דערגרייכט איין טויזנטל מתחילים להופיע שינויים בפעילות המרכזים העליונים של המוח - מצב הרוח ועימו הבטחון העצמי משתפרים, יכולת הריכוז יורדת, זמן התגובה מתארך, ורגישות הרפלקסים נחלשת.
ווען די קאנצענטראציע פון אלקאהאל אין דעם בלוט דערגרייכט 0.2% המעצורים הנפשיים ממשיכים להתרופף, מה שגורם לשיחה חופשית יותר ולפעמים אף לנטייה לאלימות.
יש לציין כי כמויות אלה אינן מדוייקות - כאמור, השפעת האלכוהול פחותה בקרב בני אדם שרגילים בצריכת אלכוהול, והם יכולים להגיע למצבים בהם אחוזי האלכוהול בדמם גבוהים הרבה יותר.
פאקטארן אין אלקאהאל איינפלוס מין - דער ענזים וואס איז פאראנטווארטליך אויף דער צעטיילונג פון אלקאהאל געפינט זיך ביי די קערפער פון פרויען אין א קלענערן אויסוואל ווי ביי די קערפער פון מענער.
זיך אנטרונקען די שטארקייט פון שיכורקייט ווענדט זיך ווי סאך מען טרונקט די אלקאהאל, און ווי מער דאס גייט ארויף - גייט די מעגליכקייט פון דעם שיכור'ס זעלבסט געוועלטיגונג אויף זיך אראפ און אראפ.
בדרך כלל ווערט פארעכענט דעם מצב פון עכט שיכור ווען דער שיכור קען זיך שוין גארנישט קאנטראלירן, אבער אפילו א קליינע מאס אלקאהאל האט אויך אן השפעה אויפן קערפער, טייל מאל אין א פארעם וואס מען קען נישט באמערקן און פילן.
וואס דער אלקאהאל מאכט דעם מענטש אומבאלאנצירט, די געווענליכע סימנים איז, די אויגן ווערן רויט, די רעדן ווערט פארשווערט, און מען ווארפט זיך און מען קען נישט שטיין אדער גיין גראד.
דערנאך הענגאווער: אויף לאנגע שעות אין מארגענדיגן טאג, שפירט זיך א הענגאווער, וואס פון אירע סימפאטמען, זענען מידקייט, שווערע קאנצעטראציע, סענסעטיווקייט צו ליכטיגקייט און צו גערודער און שלאפלאזיגקייט.
אין תשכ"ה האט ער געגרינדעט די "ישראל אינסטיטוט פֿאַר תלמודישע אויסגאבעס", צו מפרש זיין די גמרא מיטן ציהל צו געבן צוטריט צו אַ מאָדערער ישראל לייענער.
אין דערצו צו קאַנווענשאַנאַל ינטערפּריטיישאַנז , וואָס כולל איבערזעצונג פון די גמרא פון אראמיש צו העברעאיש, פּלוס ינטראָודאַקשאַנז, דערקלערונגען זענען גרינג, סאַמעריז, ביאָגראַפֿיעס פון די חכמי התלמוד, טשאַרץ, שלי און מער.
נאָך אַ יאָר פון געבן די לעקציע, האָט הרב זעווין ניט געקענט פאָרזעצן און ער האָט זיך אויסגעדרייט צו רבי אבן ישראל-שטיינזאלץ צו פּלאָמבירן זיין אָרט.
דאָזענס פון פאַרשידענע לערנען לעקציע דעלט עקזיסטענץ פון חב"ד טעאָריע, די רובֿ פונדאַמענטאַל ביכער פון דעם דאָקטערין, ספרים פון ר ' שנעור זלמן פֿון לאַדי ; תניא, תורה אור, ליקוטי תורה , עריינדזשינג דער אלטער רבי אין אַ וועג דיין טימז בייַ די פאַבריק יושר .
אין זיינע בחורישע יארן איז ער געווארן א בעל תשובה, מיט דער הילף פון רבי שמואל אלעזר היילפּרין, און שפּעטער געלערנט אין דער ישיבה תומכי תמימים פון ליובאַוויטש אין לוד.