polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
אין יאר ה'תרמ"ב ווען דער דאמאלסדיגער סטריזשעווער רב - הרב שלמה שפירא - איז געווארן רב אין מונקאטש, נאכהער וואס די סטריזשעווער געמיינדע האט נישט באקומען קיין פאזיטיוון אנטווארט פון מונקאשער רב, ער זאל צוריק קומען אדער שיקן זיין זון הרב משה יהודה ליב שפירא אלס רב, האבען זיי אויפגענומען רבי אלטער'ל רב אין סטריזשעוו.
א לאנגע אויסגעצויגענע דין תורה איז פארגעקומען, דער דיין פון רבי אלטער'לס זייט, הרב משה אפטער פון טארנא, און דער בורר הרב דוד כהן ראפאפארט פון ראווא האבן ארויסגעגעבן א פסק אז דאס רבנות איז פון רבי אלטער'ל, צו דעם האט צוגעשטימט דער מהרש"ם און דער בית יצחק, דאגעגען האט דער דיין פון פון רבי משה לייב, דער דיין פון בערעגסאז ארויסגעגעבן א פסק אז דאס רבנות איז פון רבי משה לייב, מיט אים האט מיטגעשטימט דער מנחת אלעזר און נאך פארשידענע רבנים פון אונגארן.
רבי אלטער'ל איז געבוירן אין יאר ה'תר"י , צו זיין פאטער הרב אברהם הורוויץ רב אין שענדישאוו, א זון פון הרב יעקב הורוויץ רב אין מעליץ, הרב נפתלי צבי הורוויץ דער ראפשיצער רב.
1917 אין פעברואר 1917 האט אויסגעבראכן אין פעטערבורג—וואס דעמאלסט האט געהייסן פעטראגראַד זייט דעם אנהייב פון דער ערשטער וועלט-מלחמה—די פעברואר-רעוואלוציע ווען אינדוסטריעלע ארבעטער האבן געשטרייקט צוליב א מאנגל אין עסן און שלעכטע באדינגונגען אין די פאבריקן.
דער שטאַט דומאַ האט איבערגענומען די הערשאפט פונעם לאנד און האט אויפגעשטעלט א פראוויזארישע רעגירונג וואס האט פארוואנדלט די אימפעריע אין א נייער רוסישער רעפובליק .
ער האט ארגאניזירט מיט אנדערע דיסידענטן א פלאן צו פארהאנדלען וועגן א דורכפאר אדורך דייטשלאנד, מיט וועמען רוסלאנד האט דעמאלסט געהאלטן מלחמה.
די דייטשן האבן געכאפט אז די דאזיקע דיסידענטן וועלן שאפן פראבלעמען פאר זייערע רוסישע שונאים, און דערפאר האט די דייטשע רעגירונג איינגשטימט צו לאזן 32 רוסישע בירגער פארן אין א ״געזיגלטן״ באן וואגן אדורך זייער טעריטאריע, צויישן זיי לענין מיט זיין ווייב.
די גרופע איז געפארן אויף דער באן פון ציריך קיין זאסניץ, און פון דארט מיט א פראם קיין טרעלעבארג, שוועדן, און פון דארט ווייטער קיין העלסינקי פון וואנעט זיי האבן גענומען א באן קיין פעטראגראד.
פאר דער רעוואלוציע בשעת ווען לענין האט שטודירט געזעצן אין פעטערבורג האט ער געלערנט וועגן די שריפטן פון קארל מארקס און פרידריך ענגלס, ביידע פילאסאפן פון דייטשלאנד.
אין רוסלאנד איז געוואן פארבאטן צו רעדן אדער שרייבן וועגן מארקסיזם, די שיטה פון קארל מארקס, און לענין איז געווארן ארעסטירט פאר שטודירן און פארשפרייטן מארקסיזם.
אין 1917, האבן די קאדעטס, א פארטיי פון די רעכטע, און אויך עלעמענטן פון די אכראנע פארשפרייט שמועות אז לענין האט באקומען געלט פון די דייטשן, זעענדיק אז ער איז אדורכגעפארן דייטשלאנד אנצוקומען אין רוסלאנד.
נאך די ״יולי טעג״, א פאפולערע אויפשטאנד אין פעטראגראד וואס די פראוויזיאנעלע רעגירונג האט צעבראכן, האט לענין פארלאזט רוסלאנד און ער איז געגאנגען אין פינלאנד, וואו ער האט זיך געקענט באהאלטן און ווייטער ממשיך זיין מיט זיין ארבעט פאר קאמוניזם.
אין 1887 איז ער געווען א סטודענט אין קאזאן שטאטס אוניווערסיטעט, און מען האט אים ארויסגעווארפן ווייל ער האט פראטעסטירט קעגן דעם צאר פון דער רוסלענדישער אימפעריע.
אין יענעם יאר האט די רעגירונג געהאנגען זיין ברודער אלעקסאנדער פאר זיין טייל אין אן אינטריגע צו דערהרג׳ענען דעם צאר אלעקסאנדער דער דריטער, און מען האט דעפארטירט זיין שוועסטער אנא קיין טאטארסטאן.
זיין מוטער מאריא אלעקסאנדראוונא בלאנק, א טאכטער פון א דייטש־שוועדישער מוטער און א רוסיש־יידישן פאטער וואס האט זיך געשמד׳ט, איז געווען א לערערקע אין א שולע, און זיין פאטער איז געווען א בילדונגס באאמטער.
ביאגראפיע אין זיינער יונגערע יארן האט ר' יעקב יצחק געלערנט ביים מעזריטשער מגיד און ביים רבי'ן ר' שמעלקא ווען ער איז געווען רב אין שינאווא, און ער איז געווען א תלמיד פון דעם רבי ר' מיילעך.
רבי יעקב יצחק איז געווען א תלמיד פון דעם מעזריטשער מגיד און פון נועם אלימלך, אומגעפער אין יאר ה'תק"ם האט רבי יעקב יצחק זיך באזעצט אין לאנצהוט אין לויט דעם באפעל פון זיין רבי'ן דער נועם אלימלך האט ער אנגעהויבן פראווען רביסטעווע.
רבי יעקב יצחק איז געבוירן אין שעברעשין אין יאר ה'תק"ה, צו זיין פאטער הרב אברהם אליעזר הלוי הורוויץ, פון שעברעשין, און זיין מוטער, א טאכטער פון רבי יעקב קאפל פון ליקאווע.
שמחת תורה ה'תקע"ה איז רבי יעקב יצחק ארויס געפאלן פון פענסטער, און ער איז נפטר געווארן אין דעם זעלבן יאר תשעה באב ה'תקע"ה, אין ער ליגט אין לובלין.
אין סעפטעמבער 2008 איז איינגערייכט געווארן קעגן רובאשקין אן אנקלאגע צוליב דער באשעפטיגונג פון אומלעגאלע ארבעטער, אבער די באשולדיגונגען זענען פארנאכלעסיגט און ענדגילטיג געשליידערט געווארן, נאכדעם וואס דאס געריכט-הויז אין הויפט פון דער פרוי-ריכטער וואס איז באוואוסט מיט איר שנאה צו אידן, האט אים געאורטיילט צו 27 יאר אין געפענגעניש און צוזעצליך דערויף איז ער געצווינגען געווארן אויסצוצאלן געלטשטראף אין סומע פון 31 מיליאן דאלאר וועגן באטרוג און שווינדל.
צוזעצליכער געריכט-פראצעס, וועלכע האט זיך באשעפטיגט אנגעבליך מיט באשעפטיגונג פון מינדעריעריגן קעגן דעם אמעריקאנישן געזעץ, האט זיך געענדיגט שליסליך מיט דעם וואס רובאשקין איז פרייגעשפראכן, אבער די באשולדיגונגען קעגן דער פאבריק, וועלכע האט אויפגעהערט צו ווירקן אין אקטאבער 2008, און עטליכע טעג דערנאך האט רובאשקין אפגעגעבן און דערקלערט באנקראטירונג, האבן זיך געענדיגט מיט פאראורטיילונג אין ראמען פון "פארשטענדיגונג פון שטראף-פראצעס" .
די אויפשטעלונג און גרינדונג פון דער פאבריק די ריזיגע פלייש פאבריק, אגריפראסעסארס, איז געגרינדעט געווארן דורך זיין פאטער וועלכער איז פארדעם געווען אן אייגנטימער פון א פלייש געשעפט אין ברוקלין, ניו יארק.
אין יאר 1989 האט זיין פאטער אפגעקויפט א פלייש געשעפט וועלכער איז געווען באשטימט פארדעם זיך צומאכן, און אריינגעלייגט אלע זיינע געלט פאר דער באזירונג פון דעם באטריב, און קורץ נאכהער האט זיך די פאבריק פארוואנדלט אין א בארומטע און פירנדע מארקן-נאמען פאר פלייש פראדוצירונג אין אמעריקע.
די אדוואקאטן פון רובאשקין האבן איינגערייכט אן אנטראג פאר א ווידערליכן געריכט פארהאנדלונג און האבן געטענ'ט אז די פרוי-ריכטער האט לכאורה געדארפט זיך דיסקוואליפיצירן פונעם פראצעס וויבאלד זי איז געווען אריינגעמישט אין דער אויספורשונג פון דער געשיכטע, אבער זי האט באשלאסן אפזאגן און נישט אננעמען די טענות פון דער רעכטליכע פארטיידיגונג.
אין יאנואר 2011, האבן רובאשקינ'ס אדוואקאטן אפגעגעבן אפעלעציע צום ספעציעלן געריכט פאר אפעלאציעס אין די פאראייניגטן שטאטן, אבער טראצדעם האט מען אפגעלייגט די אפעלאציע.
אין יענעם יאר האבן פינף און פערציג קאנגרעס מיטגלידער געשיקט א בריוו צום אלגעמיינעם-שטאט'ס-אנוואלט , עריק האלדער, און געבעטן פון אים דורכפורשן דעם וועג פון די באהאנדלונג אין רובאשקינ'ס געשיכטע.
שלום מרדכי הלוי רובאַשקין איז אן אמריקאנער בירגער און א ליובאוויטשער חסיד און דער געוועזענער וויצע-פרעזידענט פון אגריפראצעסארס אין פאסטוויל, אייאווע, די גרעסטע כשרע פלייש פירמע אין די פאראייניגטע שטאטן.
אין יאר 2009 איז ער פאראורטיילט געווארן צו 27 יאר אין א פעדעראלער תפיסה, אבער אום 20סטן דעצעמבער 2017, איז ער באפרייט געווארן נאכדעם וואס דער 45סטער פרעזידענט פון די פארייניגטע שטאטן דאנאלד טראמפ איז איינגעוויליגט געווארן אים צו דערלאנגען א "באגנאדיגונג" און פארקורצן זיין שטראף צוליב די אומצאליגע ווידערקערנדע בקשות פון רובאשקינ'ס משפחה מיטגלידער, עסקנים, רבנים פון פארשידענע שיכטן און קרייזן, ווי אויך מיטגלידער פונעם אמעריקאנישן סענאט
די דורכזוכונג איז אויסגעפירט געווארן נאך אן אנגעשטרענגטער אויספארשונג, וואס האט געדויערט ערגעץ ארום אכט מאנאטן, אבער נאך דער דורכזוכונג, האבן זיך איינגעזאמלט נאך אנקלאגעס אויסער דער שטייער-פארווייגערונג אין הינזיכט פון געלט-וואשן און באטרוג פון באנקן.
שליסליך האט דער באצירק-שטאט'ס-אנוואלט , באשלאסן זיך צו קאנצענטרירן אין די שטייער אנקלאגעס, און אום נישט צו קאמפליצירן דאס געריכט פראצעס נאך מער, האט מען פשוט דורכאויס אוועקגעשליידערט די באשולדיגונגען און קלאגעס וואס האבן געהאט צו טון מיט דער באשעעפטיגונג פון אומלעגאלע און מינדעריעריגע ארבעטערס.
אין יאר ה'תשמ"א האט ער געהייראט מרת לאה גאלדמאן, און דערנאך האט ער אנגעהויבן צו לערנען אין דעם ליובאוויטשער כולל אין דער קראון הייטס געגענט, די וועלטליכע הויפטקווארטיר פון ליובאוויטשער חסידים.
אומגעפער א יאר שפעטער האט ער אנגעפאנגען צו ארבעטן צוזאמען מיט זיין פאטער אין א כשר'ן פלייש געשעפט אין בארא פארק, און אנשליסנד האט ער זיך אריבערגעצויגן אין אטלאנטא, דזשארדזשיע אין אויפטראג פון חב"ד אלס א שליח מצווה
די פארהאפטונג אום 12טן מיי 2008, האבן גרויסע מאכטן פון דער שטראף-פערפאלגונג , , באגלייט מיט העליקאפטערן דורכגעפירט דורכזוכונג, מיט א ציל צו כאפן אומלעגאלע אנגעשטעלטע.
דער פארלויף פונעם געריכט רובאשקין איז פאראורטיילט געווארן אין א פעדעראלן געריכט אום נאוועמבער 2009 אין זעקס און אכציג באשולדיגונג-אבזאצן וועגן געלטליכע באטרוגן, און דערנאך איז אפגעהאלטן געווארן צוזעצליכע געריכטס-פארהאנדלונג וועגן דער באשעפטיגונג פון אומלעגאלע אנגעשטעלטע, וואו די פרוי-ריכטער האט באשלאסן אראפצונעמען די דאזיגע באשולדיגונג-אבזאץ לויט דער בקשה פון דער שטראף-פערפאלגונג אום צו באיילן דעם געריכט'ס פראצעס.
די פרוי-ריכטער האט אבזיכטליך פארעפענטליכט איר ענטשיידונג א טאג פארן אויסליינען דעם אורטייל, אום צו פארמיידן די שווערע רעאקציעס דורך דער אויסליינונג פונעם אורטייל.
אין יאר ה'תר"ס איז רבי שלום אליעזר אריבער קיין אונגארן, ערשטנס האט ער פארברענגט אין טעגלאש א האלב יאר, שפעטער האט ער זיך באזעצט אין ראצפערטווי ער איז געווען די זקן צדיקי הדור וואס יעדער האט זיך געפארכטן מיט וואס ער האט געזאגט אין ער איז אויך געווען א גרויסע בעל מופת
פאמיליערבי שלום אליעזר האט געהייראט אין עלטער פון פערצן יאר, אין חודש אלול ה'תרל"ו, מרת מרים שרה א טאכטער פון זיין שוואגער הרב מרדכי דוב טווערסקי, דער הארנאסטייפלער רב.
דער פריערדיגער סקולענער רבי, רבי אליעזר זוסיא פארטוגאל האט פארציילט: ווען זיין זון דער היינטיגער סקולענער רבי איז אלט געווען ניין יאר, איז ער פלוצלינג קראנק געווארן, און זיין מויל איז פארקרימט געווארן, ס'האט זיך שטארק אנגעזען אויף זיין געשטאלט, און ווען ער האט גערעדט האט עס אויסגעזען ווי זיין מויל איז אויף איין זייט.
אין מיטן טיש האט רבי משה יהודה לייב זיך אויסגעדרייט צום יונגל אין אים געזאגט שארפעהייט איך הייס דיר רעדן גלייך, דער סקולענער רבי האט אויסגעפירט, ער האט אים אוועקגענומען די קראנקייט פונקט ווי איינער נעמט אראפ א שטאפער פון א פלאש.
רבי משה יהודה לייב איז געבוירן חמשה עשר בשבט ה'תרכ"ה, צו זיין פאטער הרב יצחק פרידמאן פון באהוש, א זון פון הרב שלום יוסף פרידמאן פון סאדיגורא, א זון פון הרב ישראל פרידמאן פון רוזשין, א זון פון הרב שלום שכנא, פון פראהבישטש, א זון פון הרב אברהם המלאך, דער חסד לאברהם, א זון פון הרב דוב בער, דער מעזריטשער מגיד.
נאך זיין פאטער'ס פטירה - י' אלול ה'תרנ"ו - האט רבי משה יהודה לייב זיך באזעצט אין פאשקאן און ער האט דארט אויפגעשטעלט זיין הויף, נאך די צווייטע וועלט קריג איז ער געווען אין בוקארעסט.
אין לבנון זענען אלע רעגירונג פאזיציעס, אייניג צעטיילט צווישן די מינאריטעטן, אין איראק שלאגן זיך די שיאטן מיט די סוניס, און זיי ביידע שלאגן זיך מיט די קורדן.
שפראך אין אלע לענדער, איז די ליטערארישע אראביש, אנגענומען און פארשטאנען, בעיקר אין צייטונגען, רעדעס, און עלעקטראנישע מעדיע, רוב מענטשן פארשטייען די שפראך, וויבאלד די אונטערשיד צווישן די דיאלעקטן איז א קליינער.
רעליגיע אין כמעט אלע לענדער איז די רעליגיע, סוני איסלאם, מיטן אויסנאם פון איראק, און באכריין, ווי א מאיאריטעט זענען שיאטן, אין לבנון זענען די שיאטן א גרויסע מינאריטעט גרופע, אינערהאלב די מוסלמענער באפעלקערונג, אין לבנון זענען די מאראנען קריסטן, און די דרוזן, א גרויסע פראצענט פון די באפעלקערונג.
לענדער און געגאגראפיע די לענדער פון דרום מערב אזיע, און צפון אפריקע העכערן סאהארא, זענען די לענדער וואס רעכענען זיך אין די גרופע, ווערט אויך פארעכנט אלס מיטל מזרח.
ווען ער איז געשטארבן האט ינאי געהייראט ארוסטובולסנס ווייב, שלומציון המלכה די שוועסטער פון שמעון בן שטח, וויבאלד זיי האבן נישט געהאט קיין קינדער, אלס ייבום.
נאך זיין טויט איז די מלוכה אריבער צו אלכסנדר ינאי און ער האט געפירט א קעניגרייך באזירט אויף זיך, און איגנארירט די סנהדרין, און האט גענויגט און אנגעפירט די צדוקים, וואס האט געברענגט אנטוישונג, און שפעטער צו אן אויפשטאנד פון די פרושים קעגן דעם קעניג.
דעמאלט האט ער געהאט א ריזיקן דערפאָלג געהאט אין זיינע געשעפֿטן, און האט באקומען די רשות צו לייגן באן ליניעס, איבער די לענג און די ברייט פון אייראפע, אין עסטרייך, אין טערקיי, און אין די באלקאן לענדער, ער האט אויפגעשטעלט די טראנס באלקאן באן ליניע, פון טערקיי קיין מערב אייראפע, וואס איז געווען זייער דערפֿאָלגרייך, ער האט צוליב דעם, זיך אריבערגעצויגן קיין פאריז, און באקומען פראנצויזישע בירגערשאפט.
הבאַראָן משה "מאָריס" הירש (דייטשיש: ‏ מאָריץ פֿרייהער פֿאן הירש אויף גערויט; 9טן דעצעמבער 1831 - 21סטן אפריל 1896) איז געווען א יידישער אָליגארך, און א מולטי מיליאָנער פון דייטשלאנד, אָבער האָט געוווינט אין פארשידענע לענדער פון מערב אייראָפּע, ווי פראנקרייך, גרויסבריטאניע, און אין די עסטרייך אונגארישע אימפעריע.
ער האָט זייער געשטיצט און ארויס געהאָלפן די פארפאָלגטע יידן, וואָס זענען אנטלאָפן פון די פּאָגראָמען, וואָס זענען פאָרגעקומען אין די רוסלענדישער אימפעריע, ער האָט געגרינדעט די יק"א, וואָס האָט ארויסגעהאָלפן די מאסן אימיגראציע פון יידן, צו די פאראייניקטע שטאטן, און בעיקר דאָס אויפשטעלן פון קאָלאָניעס אין ארגענטינע, דורכאויס די 19טער י"ה.
די פארמעגן וואס זיי האבן פארטיילט, אין זייערע ברייטהארציקע צדקות, איז געשאצט אויף 18 מיליאָן פונט שטערלינג, לויט דעם ווערט פון 19טן יאָר הונדערט, אן אסטראָנאָמישע סומע אפילו פאר היינטיקע צייטן.
און אין 1989, האט ער איינגעשטימט אונטערצושרייבן דעם טייף אפמאך, וואס האט פארענדיקט דעם קריג, און א פייער שטילשטאנד, איז אנגענומען געווארן דורך די צוויי קעמפערישע פארטייען, אנהייב איז ער געשטאנען צוזאמען מיט מישעל אאון, קעגן אפמאך.
ער האט געלערנט מעדיצין אין אמעריקאנער אוניווערסיטעט אין ביירוט, וואו ער איז געווארן א רעכטער אקטיוויסט, און ער האט זיך אנגעשלאסן צו דער פאלאנגען פארטיי.
ער איז פאראורטיילט געווארן צו עטליכע לעבנסלענגליכע טערמינען אין טורמע צוליב פארברעכנס, וואס ער איז באשולדיקט געווארן אין באגיין, דורכאויס דעם בירגער קריג, דער איינציקער אין לבנון, וואס איז סיי ווען, געברענגט געווארן צום געריכט, פאר קריגס פארברעכנס.
און אין 1983, ביי די שלאכטן אויף דער שאף געגנט פון לבנון בארג, קעגן די דרוזן, און קעמפער פון וואליד זשומבלאט, האט ער קאמאנדירט, אבער די קריסטן האבן פארלוירן אין דעם קריג.
נאכן ערשטע וועלט מלחמה, האט גרויסבריטאניע, געגרינדעט צוויי אראבישע לענדער, וואס האבן זיך געפונען אונטער בריטישע אויפזיכט, איראק, און טראנס-יארדאניע, וואס איבער ביידע פון זיי, איז דער הערשאפט געגעבן געווארן צו די האשעמיטן, אבדאללא און זיין ברודער פייסל דער ערשטער, דאס איז געווען אלס דאנקבארקייט פאר די אראבישע הילף, אויף זייער רעוואלט קעגן אטאמאנישע אימפעריע.
און נאכן קריג, האבן זיך ווינסטאן טשערטשיל, הערבערט סמועל, לארענס פון אראביע, זיך געטראפן מיט אים, און אים פארגעשלאגן צו ווערן עמיר איבער טראנס-יארדאניע.
האבן יידישע דיפלאמאטן געפירט געהיימע געשפרעכן מיט אבדאללא, אין שפיץ פון גאלדע מאיר, ביי איין אזעלכע געשפרעכן, זענען זיי געקומען צו א פארשטענדעניש, אז יידן וועלן נישט אטאקירן יארדאניע, און דאס זעלבע פארקערט, צוויי טעג איידער דער קריג איז אויסגעבראכן, האט ער פארגעשלאגן, אז די יידן זאלן ווערן טייל פון יארדאניע, אבער מיט אטאנאמיע, גאלדע מאיר האט אפגעווארפן אזא פלאן, נאך זיין פראגע ווי די יידן יאגן זיך, האט גאלדע מאיר גענטפערט, אז נאך 2,000 יאר האבן די ווי זיך צו יאגן.
נאכן קריג, איז ער געווען דער איינציקסטע מדינה פון אראבער, וואס האבן טיילגענומען אין קאמף קעגן ישראל, וואס האט געווינען עפעס, ער האט איינגענומען דעם מערב ברעג, און מזרח ירושלים, אריינרעכנדיק הר הבית, און אלטשטאט.
צוזאמען מיט ישראל האט ער זיך קעגן געשטעלט, דאס אינטערנאציאנאליזירן ירושלים, אויפן באפעל פון די פאראייניגטע פעלקער, וואס האט כמעט געברענגט די צוויי לענדער, זיך צאמזעצן ביים טיש, אויף שלום געשפרעכן.
א קראי איז איינער וואס גלייבט אז מען דארף די תורה אויסטייטשן לויטן פשוט'ן פשט - די פשט וואס, לויט זיי, וואלטן פארשטאנען די אידן וואס האבן געלעבט ווען די תורה איז געגעבן געווארן.
ספירת העומר אין די תורה שטייט: "וּסְפַרְתֶּם לָכֶם מִמָּחֳרַת הַשַּׁבָּת מִיּוֹם הֲבִיאֲכֶם אֶת-עֹמֶר הַתְּנוּפָה שֶׁבַע שַׁבָּתוֹת, תְּמִימֹת תִּהְיֶינָה עַד מִמָּחֳרַת הַשַּׁבָּת הַשְּׁבִיעִת תִּסְפְּרוּ חֲמִשִּׁים יוֹם" וואס טייטש: "און ענק זאלן ציילן צומארגענס פון די שבת פון די טאג וואס ענק ברענגען די עמר התנופה, זיבן שבתות גאנצע זאלן זיי זיין ביז דעם מארגן נאך דעם זיבעטען שבת, זאלן ענק ציילן פיפציג טעג".
תפילין און מזוזות קראים האלטן אז די פסוקים פון "וקשרתם לאות על ידיך", "וכתבתם על מזוזות ביתך", וכדו' זענען פיגוריש גערעדט, אזוי ווי די פסוק "כתבם על לוח לבך" וואס מיינט נישט אז מען זאל טאקע שרייבן אויפן הארץ, נאר עס איז אן אויסדריק וואס מיינט: געדענק עס אייביג - אזוי ווי עס וואלט געווען אויף דיין הארץ, אנגעקנופט אויף דיין האנט, ציווישן דיינע אויגן, אוין אויף די מזוזת פון דיין טיר.
שבת זיי פלעהגן נישט לאזן ברענען א פייער אום שבת, טייטשנדיג לא תבערו אש אז ס'זאל בכלל נישט זיין קיין פייער אום שבת אפילו וואס מען האט אנגעצינדן פון ערב שבת.
זיי פלעהגן אויך שטארק מחמיר זיין ביי ספק פקוח נפש, וואס זיי האבן געהאלטן איז נישט דוחה שבת, וויבאלד זיי האבן נישט אנגענומען די ענינים פון עירובין האבן זיי נישט געהאלטן פון ארויסגיין פון שטוב אדער ארויסטראגן זאכן אום שבת.
רבי טוביה'לע איז געבוירן אין מיידאן אין יאר ה'תרנ"ג, צו זיין פאטער הרב בן-ציון הורוויץ, רב אין מיידאן, א זון פון הרב טוביה הורוויץ, רב אין מיידאן, א זון פון הרב מאיר הורוויץ רב אין דזשיקאוו, דער אמרי נועם, א זון פון הרב אליעזר הורוויץ רב אין דזשיקאוו, באקאנט אלס רבי אליעזר'ל דזשיקאווער, א זון הרב נפתלי צבי הורוויץ דער ראפשיצער רב.
און צו זיין מוטער מרת גאלדא לאה די טאכטער פון הרב פנחס ראבינאוויץ פון קינצק, א זון פון הרב צמח ראבינאוויץ פון שידלאווצא, א אייניקל פון יוד הקדוש פון פשיסחא.
רבי טוביה'לע האט גענומען אן אנטייל אין דעם גרינדונג פון די בית יעקב סעמינאר, אין יאר ה'תרפ"ד איז ער ארויס געפארן קיין וועסט-אירופע צו שאפן געלט פאר בית יעקב, ער האט דאן פארברענגט אין ענגלאנד און אומגעפעהר צוויי יאר אין אמעריקא, אין יאר ה'תרפ"ז איז ער נאך אמאל ארומגעפארן דאמאלס האט ער אויך באזוכט און פראנקרייך, זיינע רייזעס זענען געווען מיט גרויס ערפאלג, און צוברענגען צום ענדיגען דעם בוי פון דעם סעמינאר.
גלייך פון די ערשטע צוזאמענקומפט אין קאטאוויץ, איז רבי טוביה'לע געווען זייער אן אקטיווער מיטגליד פון אגודת ישראל, ער האט געהאט א גרויסען אַנטייל אין אריינברענגען דעם באוועגונג פון אגודת ישראל ביי די גאליציאנער רבי'ס.
נאך וואס הרב מאיר יהודה שפירא איז אוועק פון סאנוק, איז פאר געקומען א שווערער קאמף צווישן די פרומע יידן קעגן די ציוניסטן איבער דעם רבנות, די פרומע יידן האבן געזיגט און האבן אויפגענומען אין יאר ה'תרצ"ג רבי טוביה'לע רב אין סאנוק.
ווען הרב חיים עוזר גראדזענסקי איז אויסגעוועלט געווארן אלס פרעזידענט פון מועצת גדולי התורה האט ער געשטעלט א באדינגונג אז רבי טוביה'לע זאל זיין, זיין פערזענליכער סעקרעטאר.
אין יאר ה'תר"ף איז רבי טוביה'לע צוריק געקומעו קיין גאליציע, רבי טוביה'לע איז געווארן זייער טעטיג אין צוריק צוברענגען דעם יוגנט צו יידישקייט, (פון זיינע באקאנטע אויפטוהן איז וואס ער האט צוריק געברענגט דעם באוויסטען ד"ר נתן בירנבוים צו יידישקייט).
געשיכטע די שטאָט איז געגרינדעט אין דעם בית הכרם טאל אין 1964 אויף שטחים קאנפיסקירט פון אַראַבישע דערפער אַרום-דעיר על אַסאַד, מאַדזשד על-קרום, באַנאַ און נאַהף, און זייַן ציל איז געווען צו "באיידישן דעם גליל".
פּאָליטיקאַל פּלאַן איז געווען כאַטשט דורך לוי אשכול, יוסף וויץ און וויץ אונדז פריש, און בייַ די שפּיץ פון די קאַנסטראַקשאַן קאָלעקטיוו איז אךם טאַל, אַסיסטאַנט צו א באדינערין פינחס סאַפּיר.
די פּלאַץ פון פּיקט צו קאָנטאַקט רינג פון ייִדיש יישובים בייַ די וועג עכו - צפת, וועג הויפּט קאַנעקטינג דער צענטער פון דער מדינה מיט די סעטאַלמאַנץ פון אַפּער גליל און דעם גליל פּאַנכאַנדאַל.
אין 1969 פארענדיקט אין פּריפּערינג אַ בעל פּלאַן פון די שטאָט ספּעסאַפייינג די פאַרשפּרייטונג פון ינפראַסטראַקטשער (וועג נעץ, וואַסער, עלעקטרע גריד, לאַנדשאַפט פּלאַנירונג און מער ) צוקונפֿט פון די שטאָט.
כרמיאל איז אויפגעשטעלט געווארן אין יאר 1964, מיטן פלאן אויפצושטעלן א יידישע שטאט, וואס וועט אפהאקן די פארשפרייטונג פון אראבישע שטעט אין צפון, ישראל האט דעריבער אנעקסירט גרויסע שטרעקעס פון לאנד פון די ארומיקע אראבישע שטעט, דיר על אסאד, מאדזשדאל קורום, נאכעף, און באאנע.
אין יאר 2006 ביי דער צווייטער לבנונישער מלחמה, האבן קאטיושא ראקעטן געטראפן דעם שטאט, און פאראורזאכט שאדענס, און שאקירטע ציווילע וואס האבן געדארפט אריבערגיין מעדיצינישע הילף.
דאס איז געקומען נאכן איינרעדעניש, אז די הויכע גליל בערג וואס געפונען זיך צפון פון שטאט, וועלן באשיצן די שטאט פון ראקעטעס, וואס האט זיך ארויסגעשטעלט אלס אומריכטיק.
אין משך פֿון צוויי צענדליק יאָר פֿירט אָן מיט פֿילצאָליקע הינטער-אויגיקע קורסן אין רוסלאַנד, וועלכע האָבן פֿאַרענדיקט אַרום 900 מענטשן.
אַ דאַנק גרויסער פּאָפּולערקײט פֿונעם בוך "אַ נסיעה אין עספּעראַנטאָ-לאַנד" איז ער געוואָרן באַרימט ווי ציצעראָן אין עספּעראַנטאָ-וועלט.
זײַנע עלטערן שטאַמען פֿון אַ ייִדיש שטעטל באַלטע, אַדעסער געגנט, אוקראַיִנע, און די אורעלטערן - פֿונעם שטעטל קאָלקי אין צפֿון-מערבֿ- אוקראַיִנע.
באריס קאלקער , איז א לערער פֿון פֿרעמדע שפּראַכן און א איבערזעצער, עספּעראנטאלאג, מחבר פֿןו דרײַ לערנביכער פֿון עספּעראַנטא פֿאַר פֿאַרשידענע ניוואען.
היסטאריע די שטאָט איז געגרינדעט געווארן אין יאָר 969, דורך די אראבער, וואס האבן איינגענומען עגיפטן צו יענע צייט, די שטאט האט געדינט אלס וווינארט, פארן כאליף, אבער נישט אלס הויפטשטאט, ערשט אין יאר 1168 בערך איז קיירא געווארן הויפטשטאט פון עגיפטן.
ווען גאמאל אבדול נאסער, איז געווארן פרעזידענט פון עגיפטן, האט קיירא זיך גענומען בליען, מיט א געוואלדיקן אימפעט, די געדרענג איז געווען שרעקליך, און היינט איז קיירא די צווייט מערסט געדרענגטע שטאט פון די וועלט, מיט די יארן האט די רעגירונג פרובירט אויסשפרייטן די באפעלקערונג, צו די געגנט אויסערן שטאט.
קייראָ איז די גרעסטע און הויפטשטאט, פון עגיפטן מיט א געשאצטע באפעלקערונג, פון אַריבער 17 מיליאָן איינוווינער, צוזאמען מיט די מעטראפאליטען שטח, אזוי ארום איז קייראָ, די גרעססטע שטאָט אין אפריקע, און אין מיטל מזרח, און איינע פון די גרעסטע שטעט איבער די וועלט.
די שטאט האט אלטע מעטשעטן און פעסטונגען פון איין זייט, און א מאדערנע שטאט מיט אלע צוגעהערן, ווי אן אונטערערדישע באן סיסטעם, נייע געביידעס מיט געשעפטן און איינוווינער, עטליכע קאמערץ צענטערן, שאסייען.
קייראָ עטלעכע וויכטיק זייטלעך, עטלעכע פון זיי בייַ אינטערנאַציאָנאַלע הייך: דער עגיפטישע מוזיי, דעם פּאַרליאַמענט, קייראָ קייראָ סיטאַדעל , קאַן מאַרקעט צו-כאַלילי, אלט קייראָ און בן עזרא סינאַגאָג, און די גיזאַ פּיראַמידס וועלכע זענען אַרויס די שטאָט.
אין שטאט געפונען ערטער, וואס זענען אנערקענט אינטערנאציאנאל, די עגיפטישע מוזיי, די פארלאמענט, די קיירא פעסטונג, אלטשטאט, בן עזרא שול וואס לויט טראדיציע האט די רמב"ם געדאווענט דארט, ווי אויך פיראמידן.
זינט נאַסער ס העכערונג צו מאַכט אין קייראָ אנגעהויבן צו וואַקסן גיך, וואָס האט סאַווירלי אַפעקטאַד די ינפראַסטראַקטשער אין די שטאָט אַז געשטאנען דעם שפּאַנונג.
אויף רבי הערשעלע האט זיך שוין קליינערהייט אָנגעזען זיין שארפער מח און זיין געוואלדיגער בקיאות, ער איז געווען באקאנט אלס עילוי, און פלעגט לערנען יעדען טאג זיבען בלאט גמרא, און זיי איבער חזר'ן נאך זיבן מאל.
אפע"ק איז א קארטעל פון צוועלף לענדער וואס האלט אן א מאנאפאל איבער דער וועלט'ס גרעסטן חלק אויל גראבונגען אז די פרייזן זאלן נישט צופיל פאלן, נאר די אראבישע ליגע מיט זייערע אייראפעער פריינד זאלן זיך קענען אנפילן די טאשן אויף די אמעריקאנער ענערגיע הונגעריגע מענטשן, וואס פאר אן אמת געזאגט היינט איז זייער מאכט שוין היבש געפאלן ווען מען טרעפט אויל אין אנדערע לענדער, ווי אויך הייבט מען אן צו נוצן מער עטאנאל.
אין דעם דריטן אגודת ישראל קאנגרעס אין שטאט מארינבאד, טשעכיי, יאר תרצ"ז, ער איז געשטאנען אין דעם שפיץ פון געציילטע מיינונגען וואס האבן געהאט א קעגנערשאפט צום טיילונג פלאן.
זיין צוגאנג איז אפגעשטופט געווארן צוליב די פילע לאדענישן, וואס איז קלאר געווארן אז רוב רבנים שטיצן אונטער אין אן אויפשטעלונג פון א יידישן שטאט, אויך אויף א קליינעם טייל פון ארץ ישראל.
אויף דער ארויפגאנג פון דעם נאציאנאל־סאציאליזם שרייבט ער אזוי: "די הויפט עבודה זרהס וועמען יידן דינען און זיינען מקריב קרבנות, אין דער היינטיקער צייט זיינען צוויי: סאציאליזם און נאציאנאליזם.
האט פאסירט א וואונדער: אין הימל האט מען די ביידע עבודה־זרהס צוזאמענגענומען אין איינעם, און פון דער הרכבה – נאציאנאל-סאציאליזם – געשאפן א שרעקליכן מטה זעם צו שלאגן יידן מערדערלעך בכל קצווי ארץ.
ישראל אף על פי שחטא - ישראל הוא", נישט געזאגט געווארן ביי כופרים: "איז דאך אנגענומען געווארן ביי אונז אז "פושעי ישראל מלאים מצוות כרימון", "וישראל אעפ"י שחטא ישראל הוא".
פאר איז ער מיט זיינע תלמידים גענומען געווארן צום טויט דורך די נאצישע, ער האט אויסגערופן: "עלינו לזכור שבאמת נהיה מקדשי השם ולא תעלה על דעתנו חלילה מחשבה פסולה, שהיא בבחינת פיגול הפוסל את הקורבן.
אין יאר תרס"ז ער איז צוגעקומען קיין ראדין, און ער האט זיך געלערנט אין "כולל קדשים" ביי דעם חפץ חיים, און ער איז געווארן זיין אויסגעצייכנטער תלמיד מובהק.
אין יאר תר"ע ער האט אונטערגענומען דעם אמט פון ראש ישיבה אין שטאט בריסק, אבער נאכן אויסברוך פון דער ערשטער וועלט מלחמה אין 1914, ווען די באוואוינער פון בריסק האבן זיך אנגעהויבן פארלאזן די שטאט, האט ער צוריקגעקערט קיין ראדין.
זונטיק פארנאכט ווען רבי אלחנן וואסערמאן האט געהאלטן אינמיטן לערנען מיט רבי יוסף חיים זאקס און אנדערע ראשי ישיבות זענען אריינגעקומען פיר שאוליסטן און זיי ארויסגעשלעפט און געהרגעט.
די לידער אינעם טייפ: זייט "דער מלאך" עס לייגט אראפ מיט זיין אייגענעארטיגן סטיל וויאזוי דער מלאך פליעט ארום מיט דער תורה און טראגט איהר אהן פאר אלע פעלקער זיי זאלן עס נעמען, יעדער פון די פעלקער דרייט זיך ארויס מיט א תירוץ, דער רוס זאגט זי קען נישט נעמען די תורה צוליב "אנכי ה' אלהיך".
דער דייטש קען נישט צוליב "לא תרצח", דער פראנזויז צוליב "לא תנאף", דער ענגלעדנער צוליב לא תחמוד, דער אראבער צוליב לא תגנוב, דער אמריקאנער צוליב "כבד את אביך".
קבלת התורה מיט געזאנג און לויב וויאזוי עס האט אויסגעזהן מתן תורה: א באקאנטער פרעז פון דעם ניגון וויאזוי כלל ישראל האט געווארט די ספירה טעג צו קבלת התורה.
אין יאר תש"ע האט דער באקאנטער זינגער ירמיהו דמן ארויס געגעבן א אלבוים פון די עטליכע ניגונים פון יום טוב עהרליך דערינטער אויך דער ניגון, אבער ער מאכט עטליכע שינוים אין זאגט נישט נאך יעדעס ווארט פון יום טוב עהרליך, ווי למשל ביי די ווערטער "און גאט דערהערט זיין געוויין, און ער געפינט ביים מיידל חן" איז ער משנה, און זאגט: