polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
די פארשערס וולעכע האלטן אז די ערשטע צוויי פרקים זיינען נישט ארגינעל אין דעם חיבור ערקלערן אז דער מדרש האט באקומען זיין נאמען "פרקי דרבי אליעזר" צוליב די ערשטע דרשה אין דעם דריטן פרק וועלכע ווערט געברכאט אין ר' אליעזר'ס נאמען: "ר' אליעזר בן הורקנוס פתח מי ימלל גבורות ה'.", און אזוי ווי דער שטייגער אין די מיטל אלטער עפאכע צו א נאמען געבען א ספר נאך דער ערשטער חכם וואס ווערט אין אים דערמאנט.
דער מפרש ר' יהודה טעהאדאר אין זיין פירוש מנחת יהודה בראכט אז דער פירוש אז מ'רעדט פון די קינדער פון די שופטים און די שרים ווערט געבראכט אויך אין תרגום אונקלוס אבער אין די ספרים חיצונים ספר חנוך, ספר היובלים און צוואת ראובן איז 'בני האלהים' קומענטירט אזוי וי ביי אונדזער חיבור אז ס'מיינט אט די מלאכים וואס זיינען געפאלן פון הימעל.
אין די פארשידענע אראפגאנגען ווערט אויסגערעכנט שפעטער, יעדע איינע אין דעם פאסיגן פלאץ, אזוי: אנהייב פי"ד : אין מיטן פכ"ד : אנהייב פכ"ה : אנהייב פל"ט : אנהייב פ"מ : אנהייב פמ"א : אין מיטן פמ"ו : אנהייב פנ"ד :
אין פרק יז רעדט דער מחבר ארום פון די חשיבות אין די גרויסקייט פון גמילות חסדים און אין די ענדע פון דעם פרק ווערט דערציילט וועגן שלמה המלך'ס מעשים ביים בויען דעם בית המקדש, אזוי :
כסא של אליהו כסא של אליהו ביי א ברית ווערט דערמאנט צום ערשטן מאל אין פרקי דרבי אליעזר : אמר לו הקדוש ברוך הוא : לעולם אתה מקנא, קנאת בשיטים על גילוי עריות.
איינע פון די גאר אינטערעסאנטע טראדיציעס וולעכע געפונן זיך אין פדר"א איז זיין פירוש אויף די "בני אלוהים" וועלעכע ווערן דערמאנט אין בראשית קאפיטל ו, פסוק א.
אברהם און ישמעאל גאר אן אינטרעסאנטע מעשה ווערט דערציילט אין פרק ל וויאזוי אברהם האט באזוכט ישמעאל נאך וואס ער האט אים געמוזט פארטרייבן צוליב שרה:
אטאקע בערך אזייגער זיבענע אינדערפרי, אינמיטן איינע פון די שחרית מנינים אין קהילת בני תורה אין הר נוף, זענען די צוויי אטאקירער אריין אין בית המדרש מיט האקן, פליישהאקערס.
אומגעקומענע פיר מתפללים זענען ליידער אומגעקומען: די אמעריקאנער רבי משה טווערסקי פון תורת משה כולל, רבי קלמן לעווין און ר' אריה קופינסקי , דער ענגלענדער ר' אברהם שמואל גאלדבערג .
כ"ה מרחשון תשע"ה האט פאסירט אין ירושלים א שרעקליכע שחיטה, ווען צוויי מוסלעמענישע טעראריסטן פון דזשאבל מוכאבער זענען אריינגעקומען אין דער קהילת בני תורה שול אין הר נוף אינמיטן שחרית באוואפנט מיט מעסערס, א האק און א ביקס און האבן אטאקירט די מתפללים וועלכע האבן געהאלטן אינמיטן דאווענען שטילע שמו"ע.
ביי די מוסלעמענער די פי עף על פי האט גענומען פאראנטווארטליכקייט פאר די אטאקע, כאמאס האט געזאגט אז דאס איז א נקמה פאר א פאלעסטינער באס דריווער וועלכער האט זיך געהאנגען.
ווי נאר די נייעס איז באקאנט געווארן אין עזה פאס, האט מען דארט אנגעהויבן פייערן מיט שמחה דורך טיילן זיסווארג פאר די קינדער און טאנצן אין די גאסן און די טעראריסטן זענען דערקלערט געווארן אלס מארטירער.
אין י"ז תשרי תרצ"ז האט בעגאנן די קורצע גאלדענע עפאכע פון יידיש-שפראך פילמען מיט די פארעפענטליכונג פון "יידל מיטן פידל", איין פילם פון יוסף גרין וואס האט געקאסטט 50,000 דאלאר און איז פאטאגראפירט געווען אין ביליגע פוילן, מיט מאלי פיקאן אין די הויפטראללע.
גרין'ס פילם לויפטע אין ביידע שטאטן און דעמעלסט אין גאנץ אייראפע - אפילו אין נאצי דייטשלאנד, ווי די יידן דורפן נישט מעהר די קינאס באזוכן, האט די יידישע קולטור פארבאנד "יידל" אויסגעשטראהלט - ארץ ישראל און דרום אפריקע.
דער אינטערנאציונאלע ערפאלג פון דעם פילם מאטיווירטע רעזשיסאר עדגאר אולמער צו מאכן "גרינע פעלדער" אין ניו יארק, וואס האט געהאט א פרעמיירע אויף ז' חשון תרצ"ח.
סמאלענסקי, באגלייטעט א קורצע אויסשטראהלונג פון בעווגענדע בילדער אין מינסק מיט דעם ליד "א בריוועלע דער מאמען." לויט עקזיסטירינדע מקורות, איז דאס געווען די בעגין פון קינא אויף יידיש.
אום כ"ט אלול האט דער קינא-קונסטלער אלכסנדר הערץ פאטאגראפירט אין ווארשע א פינעף-מינוטיקן שטום-פילם, "מאיר יאזעפאביטש", וועגן א יונגער מאן וואס פארלאזט זיינע פרומע עלטערן צו קעמפן פאר פוילן.
אין תרצ"ג האט ער געפילמט "מזרח און מערב", מיט דער יונגער מאלי פיקאן, וואס שפילט א לעבעדיק אמעריקאניש מיידל וואס באזוכט אירע פרומע פארוואנדטען אין גאליציע, און נאך אנדערע.
גאלדין פראדוצירטע א רייהע פון עהנליכע, ביליגע פילמען, 3,000 דאלאר א שטוק און נאר איין טאג פאר פאטאגראפירען; זי האטן אזולכע שם רע וואס דער יידישער שוישפילער פרבאנד האט פארביטן זיינע מיטגלידער עפעס צו טון מיט דער דירעקטאר.
נאר אם תרצ"א האט גאלדין געפינדעט א נייער פינאנציר וואס האט איהם ערמאגליכט מאכן "זיין וייב'ס ליובאווניק", א 20,000-דאלאר ראמאנטישע קאמעדי און דער ערשטער יידיש-שפראכיגער פילם אין פולער לענגע.
די יידיש-שפראכיגע קינא אינדוסטריע האט באשאפן עטווא 130 פילמען אין פולער לענג און נאך 30 קורצע פילמען וועהרענד די צייט פון אירע העכסטע פראדוקטיוויטעט, פון ה'תרע"א ביז ה'ת"ש.
אין דעם סאוועטן פארבאנד זינד א סך שטרייפען וועגן יידישע טעמעס געמאכט געווארן, ווי אבער נאר איין יידיש-שפראכיגער פילם אין פולער לענגע: "נתן בעקער פארט אהיים" .
און ט"ו טבת, ער איז געקומען צו דער שטאט אלעקסאנדריע, דארט האט ער פארבריינגט א ביסל, און י"ז טבת האט הער געקומען צום דער שטאט דימאנהור, דארט איז ער איינגשטאנען ביי משה סרוסי, און דארטן, און דימאנהור איז ער קראנק געווארן און ער איז אוועק, כ' טבת תר"מ און דארטן האט מען אים באגראבן.
די באוואוסטע קינדער פון רבי מסעוד זענען: רבי ישראל, וואס איז באוואוסט מיטן נאמען באבא סאלי, הרב יצחק אבוחצירא דער רב פון דער שטאט רמלה, און הרב דוד אבוחצירא.
א גרויסער טייל פון די אייניקלעך פון דער פאמיליע, וואס זענען געווען מיט עם אונטער וועגנס קיין ארץ ישראל, זענען צוריק געפארן קיין מאראקא, און דער אנדערע טייל זענען געקומען קיין ארץ ישראל.
אין זיין יוגנט האט ער געלערנט ביי זיין פאטער, רבי מסעוד, דעם גאנצן תנ"ך מיט די טעמי המקרא און נאך דעם די גאנצע ששה סדרי משנה און דעם גאנצם ש"ס גמרא.
היסטאריע אין פארשונג צווישן די יארן 2000-2013 האט מען געפונען ארכעאלאגישע אויסגעפינען וואס ווייזן אז שוין אינעם 7טן יארהונדערט האבן מענטשן געוואוינט אינעם שטח וואו די היינטיקע שטאט געפינט זיךר.
אינעם 14טן יארהונדערט האט מען ווידער געבויט די שטאט פונדאסניי, און אינעם 15טן יארהונדערט איז בוסק געווארן איינע פון די ערשטע שטעט אין מזרח גאליציע צו באקומען מאגדעבורג רעכטן.
איין ווערסיע גייט: גָאט פוּן אַבְרָהָם אוּן פוּן יִצְחָק אוּן פוּן יַעֲקֹב: בֶּעהִיט דַיין לֵיבּ פָאלְק יִשְׂרָאֵל פוּן אַלֶעם בֵּייזֶען אִין דַיינֶעם לוֹיבּ, אַז דֶער לִיבֶּער שַׁבָּת קֹדֶשׁ גֵייט, אַז דִי װָאךְ אוּן דֶער חֹדֶשׁ אוּן דֶער יָאר, זָאל אוּנְז צוּא קוּמֶען צוּ אֱמוּנָה שְׁלֵמָה, צוּ אֱמוּנַת חֲכָמִים, צוּ אַהֲבַת חֲבֵרִים, צוּ דְּבֵקוּת הַבּוֹרֵא בָּרוּךְ הוּא, מַאֲמִין צוּ זַיין בִּשְׁלֹשׁ עֶשְׂרֵה עִקָּרִים שֶׁלָּךְ, ובִּגְאוּלָה קְרוֹבָה בִּמְהֵרָה בְיָמֵינוּ, וּבִתְחִיַּת הַמֵּתִים, וּבִנְבוּאַת מֹשֶׁה רַבֵּנוּ עָלָיו הַשָּׁלוֹם:
תרגום התפילה ללשון הקודש אֱלֹקֵי אַבְרָהָם אֱלֹקֵי יִצְחָק וְאֱלֹקֵי יַעֲקֹב, שְׁמוֹר וְהַצֵּל אֶת עַמְּךָ יִשְׂרָאֵל אֲהוּבֶיךָ מִכָּל רָע בסוכתך , כַּאֲשֶׁר הַשַּׁבָּת קֹדֶשׁ הָאֲהוּבָה עוֹבֶרֶת, שֶׁהַשָּׁבוּעַ, הַחֹדֶשׁ וְהַשָּׁנָה, יָבֹא לָנוּ לֶאֱמוּנָה שְׁלֵמָה, לֶאאֱמוּנַת חֲכָמִים, לְאַהֲבַת חֲבֵרִים, לִדְבֵקוּת הַבּוֹרֵא בָּרוּךְ הוּא, לְהַאֲמִין בִּשְׁלֹשׁ עֶשְׂרֵה עִקָּרִים שֶׁלְּךָ, וּבִגְאוּלָה קְרוֹבָה בִּמְהֵרָה בְיָמֵינוּ, וּבִתְחִיַּת הַמֵּתִים, וּבִנְבוּאַת מֹשֶׁה רַבֵּנוּ עָלָיו הַשָּׁלוֹם:
רִבּוֹנוֹ שֶׁל עוֹלָם דּוּ בִּיזְט דָאךְ הַנּוֹתֵן לַיָּעֵף כֹּחַ, גִיבּ דַיינֶע לִיבֶּע אִידִישֶׁע קִינְדֶערְלִיךְ אוֹיךְ כֹּחַ דִּיר צוּ לוֹיבֶּען אוּן נָאר דִיךְ צוּ דִינֶען אוּן קֵיין אַנְדֶערְן חָלִילָה נִישְׁט, אוּן אַז דִי װָאךְ אוּן דֶער חֹדֶשׁ אוּן דֶער יָאר זָאל אוּנְז קוּמֶען צוּ גֶעזוּנְד אוּן צוּ מַזָּל אוּן צוּ בְּרָכָה וְהַצְלָחָה אוּן צוּ חֶסֶד אוּן צוּ בָּנֵי חַיֵּי אֲרִיכֵי וּמְזוֹנֵי רְוִיחֵי וְסִיַּעְתָּא דִּשְׁמַיָּא לָנוּ וּלְכָל יִשְׂרָאֵל וְנֹאמַר אָמֵן:
פּולווער האט שטודירט פידל פון קינדהייט אן, פריער ביי זיין טאטן, דערנאך ביי זיין שוואגער – א שילער פונעם טשעכישן פידלער אָטאַקאַר שעווטשיק, און נאך שפעטער - ביים שילער פון ל.אאוער-ד.בערטיע.
יונגערהייט האט ער געשפילט אין כליזמרשע קאפעלעס, סאלירט מיט קלאסישער מוזיק, געווען אַ פידלער און קאמפּאָזיטאר אין מ.קראפיווניצקי'ס אוקראינישן טעאטער.
פּולווער האט געשאפן בינע-מוזיק, אַרייַנגערעכנט די מוזיק צו שייקספּיר'ס "קעניג ליר", שלום עליכם'ס "200.000" און "דער לופט-מענטש".באנאנד מיט לייב יאמפאלסקין און שמעון שטיינבערגן איז ער געווען פון די אמערסטן פרוכטבארע מוזיק-שעפער פאר יידישער בינע אינעם אמאליקן ראטן-פארבאנד.
א חוץ דעם האט ער פארפאסט אַפּערעטעס ,פילם-מוזיק,זינגלידער און באארבעטונגען פון יידישע פאלקס-לידער.א סך פון זיינע ניגונים האלט מען פאר מוסטערן פונעם יידישן מוזיק-פאלקלאר.
לעבן לייב פּולווער איז געבוירן געווארן דעם 18טן דעצעמבער, 1883, אין ווערכנעדנעפּראָווסק, לעבן קאַטערינאָסלאַוו, אמאליקע רוסלענדישע אימפעריע .
ביאגראפיע ער איז געבוירן צו זיין פאטער רבי בנימין אליעזר יוסטמאן וועלכע איז געווען אן איידעם ביים חידושי הרי"ם פון גער, און צו זיין מוטער, מרת צינא פעסא אלטער, א טאָכטער פונעם חידושי הרי״ם פון גער.
ווען זיין שוואגער דער "שפת אמת" איז נסתלק געווארן אין יאהר תרס"ה, האט א גרויסער עולם אנגעהויבן צו פארן צו אים קיין פילץ וואו ער איז געווארן איינער פון די באוואוסטע רבי'ס אין פוילן.
רבי מרדכי גאלדמאן פון זוועהיל רבי יחיאל מיכל פון קארעץ רבי יעקב ישראל קארף פון זוועהיל , איידעם ביי רבי יחיאל מיכל פון קארעץ; אין תרפ"ד איז ער געווארן רב און אדמו"ר אין באסטאן.
רבי שלמה גאלדמאן פון זוועהיל-צאנז רבי יעקב לייב גאלדמאן רבי אליעזר גאלדמאן פון זוועהיל-צאנז רבי יוסף גאלדמאן פון זוועהיל-ירושלים רבי יעקב לייב גאלדמאן פון זוועהיל-מאנסי רבי אברהם גאלדמאן פון זוועהיל, איידעם ביי רבי מרדכי שטערנבערג.
זיין זון הרה"ק רבי יחיאל מיכל זי"ע האט איבערגענומען דעם זוועהילער הויף, און נאך זיין פטירה י"ב תשרי תרט"ז איז די הנהגה אריבער צו זיין זון הרה"ק רבי מרדכי'לע זי"ע, דער פאטער פון הרה"ק רבי שלמה'קע זוועהילער זי"ע, וועלכער האט איבערגעפלאנצט דעם זוועהילער הויף אין ארץ ישראל.
זוועהיל, וואהלין, איז א באקאנטע שטאט אין די חסידישע קרייזן, דורך דעם וואס דארטן האט געוואוינט רבי משה זוועהילער, א זון פון רבי יחיאל מיכל, דער זלאטשאווער מגיד.
לעבנסגעשיכטע רבי חיים איז געבוירן געווארן אין ווילנע צו זיינע עלטערן, רב שמואל גריינימאן און צִביה, טאכטער פון הרב שמריהו יוסף קארעליץ, שטאסט רב פון קאסעוו , און א שוועסטער פונעם חזון איש - הרב אברהם ישעיהו קארעליץ.
די לוויה איז געפירט געווארן לויט די בקשות פון פון די זיכערהייטס אויטאריטעטן כדי עס זאל נישט נאכאמאל פאסירן אזא אומגליק וואס האט פאסירט א וואך פריער אין בני ברק ביי דער לוויה פום הרב שמואל הלוי וואזנער.
אין 1914, איז ער פארבעטן געווארן צו קומען צו א רייע קאנצערטן אין אמעריקע, אבער צוליבן אויסבראך פון דער ערשטער וועלט מלחמה האט ער געמוזט אפלייגן זיין רייזע.
נאך זיין חתונה, איז ער איינגעשטאנען ביי זיין שווער, און אויף שבת האט מען אים געגעבן מפטיר, נאכהער האט מען אים פארבעטן פארצודאווענען מוסף, ער האט צוגעטרעטן צום עמוד, און מיט דעם האט זיך זיין קאריערע אנגעפאנגען.
זבולון איז געבוירן דעם 25סטן מערץ 1874 צו זיין פאטער שלום קווארטין, א טעקסטיל סוחר און פייערדיגער חסיד פון ר' יצחק יואל ראבינאוויטש מקאנטאקוזיווע.
ערשט אין תרי"ז האט מען צענטראליזירט די תלמידים אין א גרופע געביידעס אינעם חצר פון דער חורבה שול, צוזמען מיטן ירושלימער בית דין, ווען מ'האט געגעבן צו דער תלמוד תורה דעם נאמען "ישיבת עץ חיים".
נאך דער פטירה פון הרב מעלצער האט מען באשטימט זיין איידעם הרב אהרן קאטלער ראש ישיבה, און ווען ער איז געווען אין ארץ ישראל האט ער געזאגט א שיעור אין דער ישיבה יעדע וואך.
דער ארגיענאלער באדייט, וויאזוי עס ווערט געברענגט אין שו"ע און טאקע וויאזוי עס הייסט היינט צוטאג'ס האט זיך דער נאמען אריבער געכאפט אויף צושטעלן פאר מענטשן אלע זייערע געברויכן וואס זיי קענען זיך נישט אליינס פינאנצירן אריינצוברענגען דעם יו"ט פסח אין שטוב, און אינאיינוועגס אזוי ווי דאס איז נישט קיין בושה צו נעמען מאכן שוין די עסקנים זיכער אז מען זאל דעמלאט'ס אריינווארפן אלס וואס זיי זעען פאר נויטיג וואס א דוכשנטיליכע ארימע פאמיליע דארף האבן דאס מינימום צום לעבן
קמחא דפסחא ווערט שוין געברענגט אין שו"ע אז מען פעלגט אויסטיילן מעות חיטים געלט פאר ווייץ פאר די ארימע אידן וואס אמאל איז דאס געווען היבש א טייערער ארטיקל, כדי זיי זאלן זיך קענען מאכן דערפון מעל און גיין באקן די מצות אויף פסח אן זיך דארפן שעמען צו גיין בעטן פון אנדערע מענטשן מצות מען זאל האבן וואס צו עסן פסח
אין יאר תשל"ד האט פאסירט אן אומגלוק ווען עטלעכע ליובאוויטשער חסידים, צווישן זיי הרב גארעליק, זענען געהרגעט געווארן אין אן אויטא אקצידענט צוריקקומענדיג פון א חתונה אין ירושלים.
ווען ער איז געווען אלט 20 יאר איז ער געפארן קיין ניו יארק צו לערנען אין דער הויפט תומכי תמימים ישיבה, וואו דער ליובאוויטשער רבי האט אים געהייסן עוסק זיין אין הלכה.
ביאגראפיע הרב אשכנזי איז געבוירן געווארן אין תל אביב צו זיין פאטער הרב משה אשכנזי, רב פון די ליובאוויטשער חסידים אין תל אביב און א זון פון הרב מאיר אשכנזי, רב פון שאנכיי, און צו זיין מוטער דבורה, א טאכטער פון הרב אליעזר קאראסיק.
דער בארימטער היסטאָריקער פון דער ייִדישער ליטעראטור ישראל צינבערג האָט געשריבן, אז "פרוג איז דער ערשטער לויט דער צײַט ייִדיש-שפּראכיקער דיכטער מיט א בולט אויסגעדריקטער אינדינווידועלקייט; ער האָט געגעבן דעם ייִדישן פערז שיינקייט פון מעלאָדישקייט, וועלכע זײַנען געווען אומבאקאנט פריִער".
יעקב בירענבוים, איינער פון די רעדאקטאָרן פונעם "לעקסיקאָן פון דער נײַער ייִדישער ליטעראטור" האָט געשריבן וועגן פרוגס שעפערישן אויפטו: פרוגן איז אויסגעקומען דורכצופירן אין דער ייִדישער פּאָעזיע א מעשה-בראשית, אוועק פון פארטיקן און אָנהייבן קנעטן און פורעמען דאָס ליד אויפסנײַ אין א פּאָעזיע, וואָס האָט ניט געוווּסט פון מאָדערניזם".
פרוגס דיכטונג האָט משפּיע געווען אויף די קלאסיקער פון דער הײַנטצײַטיקער העברעיִשער דיכטונג חיים נחמן ביאליק און שאָול טשערניכאָווסקי און אויף אנדערע ייִדישע און העברעיִשע דיכטער פון זייער דור.
גאָרדאָן איז נאָך זײַן לערער, און וואָס איז שייך צו ביאליקן און טשערניכאָווסקין, אין ביִאָגראפיעס סײַ פון דעם סײַ פון יענעם קען מען געפינען, אז פרוג האָט געהאט א באדײַטנדיקע השפּעה אויף אָט די צוויי באנײַער פון דער העברעיִשער דיכטונג".
במשך פון זײַן גאנצן שעפערישן וועג האָט פרוג געשריבן אויף ייִדיש און אויף רוסיש, נאָר שטארבנדיק האָט ער אָנגעשריבן עטלעכע לעצטע לידער זײַנע אויף העברעיִש.
שמעון שמואל פֿרוג (רוסיש: ; 1860, יידישע לאנדווירשטשאפטלעכע קאָלאָניע באָבראָווי קוט, כערסאָנער געגנט, רוסלענדישע אימפעריע – 1916, אָדעס) איז געווען א ייִדישער דיכטער, וועלכער האָט געשריבן איבערהויפּט אויף רוסיש און אויף יידיש, איינער פון די וויכטיקסטע דיכטער פון דער באוועגונג "חיבת ציון".
נאכן חורבן רבי שלום אליעזר'ס צווייטער זון איז געווען רבי משולם זושא, אן איידעם ביי רבי נפתלי טייטלבוים פון נירבאטור, א זון פון רבי ישראל יעקב יוקיל פון וואלאווע.
אנדערע אינסטיטוציעס בית הכנסת "אוהל נחמיה", בית מדרש "אהבת תורה", מקווה טהרה, בית דין צדק, שמחות זאל, קרנות גמילות חסדים, הילף ארגאניזאציעס, אן אינסטיטוט ארויס צו געבן ספרים און דברי תורה, חברה קדישא און א בית עולם, א ביבליאטעק, די "נשי צאנז" ארגאניזאציע, און די גלי צאנז האטעל.
פאר די תלמידי הישיבה גדולה וקטנה איז צוגעשטעלט א ריזיגן קאמפוס וואס ווערט גערופן "קרית חינוך - דברי חיים" מיט א גרויסן עסצימער, און א גרויסער שלאפשטוב.
עס זענען דא א פאר כוללים אין מרכז התורה, גמרא צוואנציג בלאט, גמרא דרייסיג בלאט, און גמרא זיבעציג בלאט, צען בלאט גמרא מיט הלכה, און עטליכע שפורן פון לערנען הלכה, די באשטימטע שפורן און פארהערן זענען דורך מפעל הש"ס, דער כולל געפונט זיך אין א געביידע נעבן דעם גרויסן היכל הישיבה גדולה די "מתיבתא".
אין תרע״ד, איז רבי כ״ץ געגאנגען לערנען צוויי יאר אין דער וואלאזשינער ישיבה וואו ער האט באקומען היתר הוראה פון רבי רפאל שפירא, דער איידעם פונעם נצי"ב.
ער איז געווען א דעלעגאט צו דער ערשטער כנסיה גדולה פון אגודת ישראל אין תרפ'ג, און ביי דער דריטער כנסיה גדולה אין תרצ"ז האט מען אים באשטימט א מיטגליד פונעם "אינטערנאציאנלן וועד הפועל".
אין אויגוסט 1935 האט העס ארויסגענומען א פּאַטענט פאר די אויסשליסליכע רעכטן פון זיין פרוכט און אונטערגעשריבן אַן אָפּמאַך צו פלאנצן כדי עס צו פארקויפן פון וועלכע ער וועט באקומען 25 פראצענט פון די פארדיענסט.
אין 1925, נאכן לייענען א מאגאזין ארטיקל ווי אזוי מ'קען מאכן געלט פון אוואקאדאו פלאנצן, האט עהר געקויפט א לאנד פון א אקער און א האלב מיט זיין גאנצע געלט און איינגעפלאנצט דערין אוואקאדאו ביימער - מעהרסטנס פון די פֿארטע סארט.
אזוי ווי עהר האט נישט געהאט גענוג געלט צו קויפן נאך ביימער, האט עהר עס צאמגעשטעלט מיט אַן אנדער סארט האלץ וואס האט זיך שפעהטער ארויסגעשטעלט צו זיין גאהר א געשמאקער סארט פרוכט פאר עסן און האנדל.
זי איז צום ערשט געווען אסיסטענט ראביי און קאַנטאָר אין די וועסטשעסטער רעפארם טעמפל ביז אין 2006 ווען זי איז אויפגענומען געווארן אלס חזן שני אין צענטראל סינאגאג און אום ג' תמוז ה'תשע"ד האט מען געשטימט איהר אויפצונעמען אויך אלס סיניאר ראביי איבערצונעמען דעם ארויסגייענדן ראביי פיטער רובינשטיין.
זייענדיג פינעף יאהר אלט, האט זי זיך געצויגן מיט די פאמיליע קיין טאקאומע, וואשינגטאן וואו זי איז אויפגעצויגן געווארן יודיש און פון קינדווייז אהן איז זי שוין אקטיוו געוועהן אלס פיהרער אין די ארטיגע יודישע אקטיוויטעהטן.
ראביי ענדזשעלע בוּקדאַל איז א חזן'טע און ראביי, מוזיקער און גיטאריסט וועלכע דינט איצט די אמטן אינעם פּרעסטידזש-פולן צענטראַלן סינאַגאָג אין מאנהעטן און איז דעריבער געווארן א באקאנטע פיגור אין די פאראייניגטע שטאטן.
ראביי ענדזשעלע איז געבוירן אום כ"ו תמוז ה'תשל"ב אין סעאל, דרום קארעא אלס צו איהר קארעאישע בודהיסטישע מוטער און אשכנזיש יודישער פאטער פון ראמענישן אפשטאם.
זי איז באקאנט אלס די ערשטע אזיאנער אפשטאמיגע פרוי צו ווערן חזן אין אמעריקע, ווי אויך אלס בכלל די ערשטע פרוי צו ווערן אויפגענומען סיי אלס חזן און סיי אלס ראביי.
זי האט א גרויסן איינפלוס בכלל אין די רעפארם באוועגונג און אין די תשע"ב ניוסוויק איז זי אויסגערעכנט געווארן צווישן די "פופציג מערסטע איינפלוסרייכע ראביי'ס".
אלס יונגערמאן האט ער שוין געטוישט שאלות און תשובות מיט די גדולי הדור, ווי רבי יעקב וויידנפעלד מחבר פון "כוכב מיעקב , רבי יצחק אלחנן ספעקטאר , רבי חיים חזקיהו מדיני, מחבר פון "שדי חמד", דער מהרש"ם פון בערזאן און הרב יצחק שמעלקיס מחבר פון "בית יצחק"
לעבנסגעשיכטע רבי יצחק אייזיק איז געבוירן געווארן אין ספינקא, מאראמאראש, עסטרייך אונגארישע אימפעריע , צו זיין פאטער הרב יוסף מאיר ווייס, זון פון הרב שמואל צבי ווייס, דער שטאטס רב, און זיין מוטער, מרת פערל, טאכטער פון ר' עזרא יעקב באש פון ספינקא.
ביים סוף פון די 1920ער יארן האט הרב זאנענפעלד באשטימט פאר א ר"מ אינעם דיסקין יתומים־הויז, לויטן פארשלאג פון דעם חברונער ראש ישיבה הרב משה מרדכי עפשטיין.
הרב זאנענפעלד האט געהאט א הקפדה נישט באשטימען זיינע קרובים פאר שטעלעס, דערפאר האט הרב עפשטיין נישט אויסגעזאגט וועמען ער האט אינזינען, נאר נאכדעם וואס ער באשריבן זיינע מעלות און אז ער איז אזוי גוט צוגעפאסט צום אמט האט ער אנטפלעקט זיין נאמען.
אין די אנהייב ת"ש יארן האט רבי אייזיק שארר אים פארגעשלאגן צו ווערן משגיח אין דער סלאבאדקער ישיבה וואס ער האט אויפגעשטעלט אין בני ברק, אבער ער האט אפגעזאגט זעענדיק אן אחריות צו זיין אמט אין דיסקין.
אום כ' אלול תרפ"ד איז ער ארויף קיין ארץ ישראל מיט א נוקלעוס פון סלאבאדקער בחורים, און איז געווען פון די זעקס ערשטע תלמידים וואס האבן געגרינדעט די חברונער ישיבה אין חברון.
טראץ וואס די משפחה האט געוואוינט אין א קליינער וואוינונג האט ער מקפיד געווען אז די זין זאלן שלאפן אינדערהיים און נישט אין דעם ישיבה אינטערנאט כדי אז ער זאל קענען גוט אויפפאסן אויף זיי.
ער האט אנגעהויבן ערשיינען ערב סוכות ה'תשע"ה און איז אנהייב געווארן פארשפרייט אין אכצן טויזנט קאפיעס, פון אנפאנג פאר אומזיסט, אין וויליאמסבורג; בארא פארק; מאנסי און קרית יואל, אין בתי מדרשים און קראמען און נאך געשעפטן אין די געגנטער וואו מ'רעדט יודיש.
דער טריביון האט זוכה געווען צו ברענגען שמועסן מיט מערערע רבנים, א שטייגער ווי הגאון רבי יהושע כהן שליט"א, רבי מרדכי יונגרייז פון ניקאלשבורג שליט"א, הגאון רבי צבי אויש פון וואלקאן שליט"א, הגאון רבי שלום נח ווייס שליט"א מח"ס בנין שלום, המשפיע ר' ברוך מרדכי פראנק שליט"א, און נאך אסאך.
פרשת בשלח תשע"ו האט זיך אנגעהויבן א פארגרעסערטע קינדער אפטיילונג אין דעם טריביון, מיט מערערע בלעטער 'קאמיקס', און די אויסגאבע איז געשטיגן פון פערציג זייטן וועכנטליך, צו אכט-און-פערציג זייטן וועכנטליך.
דער טריביון האט פארמאגט איין הויפט ארטיקל יעדע וואך, וואס נעמט אויף ארום 8-10 זייטן, און צייכנט זיך אויס מיטן באשרייבן נושאים וואס ציען און זענען אינטרעסאנט.
די אנדערע סמערפֿס זענען געהייסן בעיקר נאך זייערע פערזענלעכקייטן, ענלעך מיט דיזני'ס ווערסיע פֿון די זיבן קאַרליקעס (ווי בר-מוח, גיריק, גאווהדיק, פֿויל, לעפיש, וויצלער, פֿארחלומט, כעסיק).
צווישן די מער נייע כאראקטערן פֿון אנדערע זגאַלן זענען די סמערפֿס' שונאים - דער מכשף גאַרגאַמעל, זיין קאָטער אַזראַעל, האָגאַטאַ די העסלעכע מכשפֿה און גאַרגאַמעל'ס קוואַטער בעלשאַצאַר - און זייערע פֿריינט דאס יינגל יאָהאַן און זיין יונגער פֿריינד פּיואיט און דער גוטער מכשף האָמניבוס.
די סמערפֿס, די סמורפֿן אדער די שטרומפֿן איז א בעלגישער קאמיקס קאנצעסיע וועגן א פֿיקטיווע קאלאניע פֿון קליינע בלויע מענטש-ענלעכע באַשעפֿענישן וואס וואוינען אין שוועמל-הייזער אין א וואלד.
עס זענען דא העכער א הונדערט סמערפֿס, און זייערע נעמען שפיגלען אָפּ זייערע כאראקטעריסטיקס (אזוי ווי וויצלער-סמערף, וואס האט ליב מאכן קונצן אויף די אנדערע סמערפֿס).
שפראך די סמערפֿס האבן א באזונדערער דיאלעקט וואס נוצט דאס אומבאשרייבלעך ווארט "סמערף" און אירע דעריוואטן אין פֿארשידענע וועגן אלס באדייטן אָן א סוף.
דער קאנטעקסט געבט צו פֿארשטיין דער דאזיקער מאדנער דיאלעקט, אבער דער גאנגבארער וואקאבולאר שליסט איין זאגן אז עפעס איז "סמערפֿיש" אדער א מאל "סמערפֿטאַסטיש".
אפשטאם רבי שלמה דוד יהושע איז געבוירן צו זיין פאטער רבי אברהם וויינבערג און צו זיין מוטער עלקא ברכה, א טאכטער פון רבי צבי הירש לאמאזער, א זון פונעם צווייטן קאצקער רבי'ן.
די סלאנימער חסידים אין ארץ ישראל און אמעריקע האבן געבעטן דעם רבי ער אנטלויפן אין ווילנע, און פון דארטן ווייטער צו ארץ ישראל, אבער ער האט נישט מסכים געווען צו פארלאזן די יידן אין באראנאוויטש.
איבער די יארן האט לעגא באקומען די רעכטן צו פאבריצירן א סך טעמעס באזירט אויף טעלעוויזיע, פילם און ווידעא שפילן קאנצעסיעס ווי "באַטמאַן", "אינדיאַנע דזשאָנס", "פּיראַטן פֿון די קאַריביען", "האַרי פּאָטער", "שטערן קריג" און "מיינקראַפֿט".
כאטש א טייל די ליצענצירטע טעמעס ווי "שטערן קריג" און "אינדיאַנע דזשאָנס" זענען געווען זייער געראטן האט לעגא געזאגט אז זי וויל זיך אָנלענען מער אויף אירע אייגענע כאראקטערן און קלאסישע טעמעס און ווייניק אויף מעדיע באזירטע טעמעס.
פֿון דעמאָלט אָן זענען לעגאָ שפּילכלעך געווארן זייער פּאָפּולער און ווערן באַקאַנט און באַליבט צווישן מענטשן פֿון פֿאַרשידענע לענדער, סיי קינדער און סיי דערוואַקסענע.
לעגא פאקונגען זינט די 1950ער יארן האט דער לעגא גרופע פאבריצירט טויזנטער פּאַקונגען מיט פארשידענע טעמעס ווי קאסמאס, ראבאטן, פיראטן, באנען, וויקינגן, שלעסער, דינאזאווערס, אונטערוואסער פארשונג און דער ווילדער מערב.
די סעריע איז באַשטימט אין פיקטיווע לאָקאַציעס באזירט אויף אמעריקאנע שטעט, בשעת אַ יקספּאַנשאַן פֿאַר דער אָריגינעל איז באזירט אין לאָנדאָן.
גאַמעפּלייַ פאָוקיסיז אויף אַ עפענען וועלט ווו די שפּילער קענען קלייַבן מישאַנז צו פּראָגרעס אַ קוילעלדיק געשיכטע, ווי ווויל ווי ענגיידזשינג אין זייַט אַקטיוויטעטן, אַלע קאַנסיסטינג פון קאַמף, פּאַסירונג, דרייווינג, טיילמאָליק ראָלע-פּלייינג, סטעלט, און רייסינג עלעמענטן.
די ונטערטעניק פון די גאַמעס איז יוזשאַלי אַ קאַמידיק סאַטירע פון אמעריקאנער קולטור, אָבער דער סעריע האט פארדינט סיכסעך פֿאַר זייַן דערוואַקסן נאַטור און היציק טעמעס.
די סעריע פאָוקיסיז אַרום פילע פאַרשידענע פּראָוטאַגאַנאַסס וואס פּרווון צו העכערונג דורך די רייען פון די פאַרברעכער אַנדערווערלד, הגם זייער מאטיוון פֿאַר טאן אַזוי בייַטן אין יעדער שפּיל.
די אַנטאַגאַנאַסץ זענען קאַמאַנלי אותיות וואס האָבן ביטרייד די פּראָוטאַגאַנאַסט אָדער זיין אָרגאַניזירונג, אָדער אותיות וואס האָבן די מערסט פּראַל ימפּידינג די פּראָוטאַגאַנאַסט ס פּראָגרעס.
די דריט קראַנאַלאַדזשיקאַל טיטל, , איז וויידלי אַקליימד, ווי עס געבראכט די סעריע צו אַ 3ד באַשטעטיקן און מער יממערסיווע איבערלעבונג, און איז באטראכט אַ לאַנדמאַרק טיטל וואס האט דערנאָך ינפלואַנסט פילע אנדערע עפענען וועלט קאַמף גאַמעס און געפירט צו דער עטיקעט " " אויף ענלעך גאַמעס.
פילם וועטעראַנס אַזאַ ווי מיכאל מאַדסען, ליאָטטאַ, בורט ריינאָלדס, דעניס כאַפּער, דאַני טרעדזשאָ, גאַרי ביוזי, שמואל ל זשעקסאן, קריס פּען, יעקב וואָאָדס, דזשאָו פּאַנטאָליאַנאָ, פראַנק ווינסענט, ראבערט לאָגגיאַ, קילע מאַקלאַקלאַן, און פעטרוס פאָנדאַ האָבן אַלע ווויסט הויפּט אותיות אין פילע ינסטאָלמאַנץ, און די סעריע איז קריטיקאַלי אַקליימד און קאמערשעל מצליח.
איז אַ ווידעא שפּיל סעריע באשאפן אין דעם פאראייניגטן קעניגרייך דורך דייוו דזשאָנס, דעמאָלט שפּעטער דורך ברידער דן האָוסער און סאַם האָוסער, און שפּיל דיזיינער זאַטשאַרי קלאַרק.
פארהאן וואס זאגן אז עס קומט פון די מוסולמענער וואס זיי האבן עס פארשפרייט ווען זיי האבן איינגענומען שפאניע דאן האבן עס די קריסטן פארשפרייט אין לאטיין אמעריקע און ווען די יודן זענען פון דארט פארטריבן געווארן האבן זיי עס צושפרייט אין די באלקאנישע און צפון אפריקאנישע לענדער.
נאכן באלאגערן ירושלים, און יידישע משכונות זענען גענומען געווארן צו דמשק, ווי אויך ריזיקע פארמעגנס, זענען צוגענומען געווארן פון יהודה, יוחנן האט זיך געמוזט פארפליכטן פאר אנטיוכוס, צו שיקן סאלדאטן ווען אימער אנטיוכוס וועט זיי דארפן.
דעמאלט האט יוחנן פארשטארקט די יידישע זעלבסטשטענדיקייט, און מער נישט זיך געפארכט פון די יוונים, ווייל אנטיוכוס' נאכפאלגער, זענען נישט געווען שטארק, און האבן קיין כח נישט געהאט, צו גיין אין א מלחמה קעגן יהודה.
תלמי איז אנטלאפן און זיך באזעצט אין א פעסטונג נישט ווייט פון יריחו, יוחנן איז געקומען מיט די מיליטער באלאגערן די פעסטונג, תלמי אבער האט געהאט מיט זיך יוחננס מאמע, און א ברודער וואס זענען געבליבן לעבן, און יעדע מאל ווען יוחנן האט זיך געגרייט צו אייננעמען די פעסטונג, האט תלמי ארויס געברענגט יוחננס מאמע און ברודער, און זיי געפייניקט, אין די ענדע האט ער זיי אומגעברענגט, און באוויזן צו אנטלויפן קיין פילאדעלפיע, אמאן פון היינט.
שמעון איז געווען דער לעצטער זון פון מתתיהו וואס איז געבליבן לעבן, און די סנהדרין, און די פאלקס עלטסטע, האבן אים אויסגעקליבן אלס הערשער און כהן גדול, וואס וועט אריבערגיין בירושה צו זיינע קינדער.
אין די יארן פון שמעונס הערשאפט, האבן זיך די חשמונאים אפגעגעבן אסאך מיט מלחמות, קעגן די סעלוקן, און מיט די גויישע שכנים אין ארץ ישראל, ווי אויך איבערבויען די יידישע לאנד.