polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
דער ווייַטסטער פונקט אין דער וועלט פֿון ארץ ישראל וואס איז אויף א יבשה פון איז דער אינזל פון ראפא איטי ( אין די באַס אינזלען - וואס געהערן צו פֿראנצויזישער פּאָלינעזיע); דער אַנטיפּאָד פון דעם אינזל איז פלאצירט אנדערט האַלב גראַד דרום־מזרח פון אילת .
ער האט גוטע פארבינדונגען מיט די עשירים פונעם חסידות, און מיט זייער הילף צווישן די אנדערע, האט ער אויפגעבויעט דעם "ווילחאוויץ" זאל אין מאנסי, וואס ווערט געניצט פאר שמחות אין ספעציעלע נידעריגע קאסטן.
רבי ישראל איז באקאנט אלס א פראפעסיאנעלער מוהל, און לויט די תקנות פונעם הויף, איז ער געווען דער איינציגסטער מוהל וואס האט געמעגט דורכפירן די בריתן, ווען זיין טאטע דער רבי פלעגט משמש זיין בסנדקאות.
לעבענסגעשיכטע רבי ישראל איז געבוירן געווארן אין יאר ה'תשי"א צו זיין פאטער, רבי מרדכי האגער, וויזשניצער רבי אין מאנסי, און מרת סימא מירל, טאכטער פון רבי יעקב יוסף טווערסקי.
דאָס איז געווען ווען הרב שלום שכנא טשערניאַק איז אנגעקומען אין ווארשע אין אדר תר״ץ און עטלעכע בחורים אין יונגעלייט תלמידי חכמים, אריינגערעכנט צווישן זיי הרב פרענקל, האבן אים געבעטן געבן היתר הוראה.
רבי יצחק ידידיה פרענקל האָט פארציילט אז כדי צו באקומען היתר הוראה פון הרב טשערניאק האט מען געדארפט באווײַזן ברייטע און טיפע ידיעות אין א בחינה וואס האט געדויערט טעג.
אין עלטער פון 9 יאָר האָט ער אָנגעהויבן לערנען אין לינטשיץ אין דער ישיבה פון רבי עקיבא אשר גוטפֿריד, א תּלמיד פונעם אבני נזר פון סאכאטשאוו.
אין ווארשע האט ער באקומען היתר הוראה ביי ד 18 יאר פון זיין רבי׳ן הרב מנחם זעמבא פון פראגא, ווי אויך פון הרב שלמה דוד כהנא, ראש פון דער ווארשעווער וועד הרבנים.
אין יאר תרצ"ב ווען ער איז געווען אַלט 18 יאָר האט ער חתונה געהאט מיט רביצין חנה לאה, טאכטער פון רבי חיים אלעזר בראַנד, א סקערנעוויצער חסיד, אין דעם דארף קערנעזשע, פוילן, (ער און זיין פרוי זעלדא רחל פיטעל פון גאמבין מיט זייער גאנצע משפּחה זענען אומגעקומען ביי דער דייטשע באמבארדירונג אויף קערנעזשע אין ג׳ תשרי ת״ש.
נאכדעם ווען ער האט באקומען היתר הוראה, האָט דער אמרי-אמת געהייסן געבן אים אן עליה שבת אין זיין בית מדרש אין גער, הגם ער איז נאך געווען א בחור, און עס איז נישט געווען אָנגענומען געבן עליות צו בחורים.
לעבנסגעשיכטע ער איז געבוירן געווארן אין לונטשיץ, פוילן, צו זיין פאָטער, הרב אהרן פֿרענקל, א רב אין דער שטאָט, און שפּעטער רב פון דער "אור תורה" שול און הויפּט פון דער כשרות אפטיילונג פון דער הויפט ראבינאט פון תל אביב-יפו, און צו זיין מוטער רביצין לאה, טאכטער פון הרב געצל קעניג, מוהל פון דער יידישער קהילה אין לונטשיץ.
הרב יצחק ידידיה פֿרענקל ( כ״ו תשרי תרע״ד, אקטאבער 1913 - ד׳ אלול תשמ״ו, 8טן סעפטעמבער 1986) איז געווען דער הויפט רב און אב בית די פון תל אביב-יפו.
אין יאר 1921 פאלגנדיג די אונטערשרייבונג פון די קאנטראקטן סאן-זשערמאן און טריאנאן, די שטאט איז איינגעשלאסן געווארן צו עסטרייך צוזאמען מיט גאנץ בורגנלאנד.
אין 1451 איז די שטאט אריבערגעפירט געווארן צו די הענט פון פרידריך דעם דריטן, קייזער פון דער הייליגער רוימישער אימפעריע דורך מאטיאס קארבינאס, אין אפבייט פארן אונגארישן קרוין.
מטיאס האט נאכאמאל איינגענומען די שטאט אין 1482, אבער אין 1499 איז זי איינגענומען געווארן דורך מקסימיליאן דעם ערשטן, דער קייזער פון דער הייליגער רוימישער אימפעריע וועלכער איז געווען פון דער האפסבורגער דינאסטיע, און געבליבן אונטער דער הערשאפט פון דער האפסבורגערס ביז יאר 1622.
די שטאט וועלכע פלעגט זיין דעמאלטס א ציטאדעל, איז פארניכטעט געווארן דורך די סאלדאטן פונעם עסטרייכן מארקיז לעאפאלד דער דריטער, און אין יאר 1241 איז ווידערמאל צעשמעטערט געווארן דורך די מאנגאלישע אינוואזירערס.
אייזנשטאט , איז די הויפטשטאט פון דעם פעדעראלן לאנד בורגנלאנד וועלכער געפינט זיך אין דער מזרח'דיגער זייט פון עסטרייך, די שטאט ליגט אויף א פלאכן שטח נאענט צום גרענעץ מיט אונגארן.
געאגראפיע אייזנשטאט ליגט העכער דעם "וולקע" טייך אויפן עק פוס פון דער "לייטע בערגן" קייט , אין א הייך פון 182 מעטער העכער דעם ים פלאך, אין א אונטערשייד פון 12 קילאמעטער פון דעם אונגארישן גרענעץ.
לעבנסגעשיכטע רבי משה איז געבוירן געווארן אין יאר ה'תש"ז אין אונגארן, צו זיינע עלטערן רבי יוחנן סופר, דער פריערדיגער ערלויער רב, און צו זיין מוטער מרת מרים, טאכטער פון רבי יעקב פאלל.
ווען האט ער דעגרייכט דעם פרק "האיש מקדש", האט ער געהייראט מרת חיה שרה יענטא, טאכטער פון רבי משולם יששכר אשכנזי, דער פריערדיגער סטאניסלאווער רבי פון לאנדאן.
פאר לאנגע יארן האט ער געדינט אלס רב פון זיינע פאטער'ס חסידים אין דער שטאט בני ברק, און שפעטער האט ער זיך אריבערגעצויגן אין לאנדאן צו וואוינען נאענט צו זיין שווער.
אין יאר ה'תש"ע, נאכדעם וואס זיין פאטער האט געוויילט אויף א אפרו אין שווייץ און האט געכאפט אן געהירן-אנפאל, און צוליב דעם האט ער זיך שטארק פארשוואכט, רבי משה האט זיך צוריקגעקערט אין ירושלים צו וואוינען לעבן זיין טאטע און איז בארופן געווארן אלס רב פון דער ערלויער געמיינדע אין ירושלים.
נוסח מציבת רבי יעקב עטלינגר ונשותיו פה נטמן אדונינו מורינו ורבינו הרב מוהר"ר יעקב יוקל בהרב המופלא והמופלג מוהר"ר אהרן זכרו לברכה עטטלינגער אב"ד ור"מ פה ק"ק אלטונה והמדינה בעל המחבר ספרי בכורי יעקב ותוספת בכורים על הלכות סוכה ולולב, עטור בכורים הוא ערוך לנר על סוכה, ערוך לנר על יבמות מכות כריתות ונדה, בנין ציון שאלות ותשובות, מנחת עני על התורה, ועוד השאיר אחריו ברכה בכתב יד, והיו כל ימי שבתו על כס ההוראה פה בקהלתנו ששה ושלושים שנה עד אשר עלתה רוחו לשמים אור ליום ערב שבת קודש א' דחנוכה תרל"ב תנצב"ה.
רעלכע, ווייב פון הרב ד"ר משולם זלמן הכהן שרה, ווייב פון הרב ד"ר משה לייב הלוי באמבערגער, רב פון באד-קיסינגען, זון פון רבי יצחק דוב באמבערגער, ווירצבורגער רב העלנא, ווייב פון הרב ד"ר ישראל מאיר פריימאן רב פון פילענע מלכה, ווייב פון הרב הדרשן ד"ר יוסף איזאקסאן, רב פון ראטערדאם רעכל, ווייב פון איר שוועסטער־קינד הרב מאיר עטלינגער גיטל גוטא, ווייב פון הרב ד"ר מרדכי מארקוס הלוי הורוויץ, רב פון פראנקפורט, מחבר שו"ת מטה לוי, אבני זיכרון ורבני פרנקפורט.
הרב רבי יעקב יאקבֿ עטלינגער (כ"ט אדר תקנ"ח, 17טן מערץ 1798 – כ"ה כסלו תרל"ב, 7טן דעצעמבער 1871) איז געווען א רב און א פוסק, און איינער פון די פֿירער פון ארטאדאקסישן יידנטום אין דייטשלאנד.
נוסח מצבת אשתו הראשונה געננדל חנה גנ פרחים נדמה חייה/ עני ודל תמכו ידיה/ דלו מעלה פרי מעשיה/ עט ברזל יחוק שבחיה/ ליוצרה עבדה בכל שעותיה/ נגע בה בחצי ימיה/ נקראה דרכה לאור בצדקותיה; הרבנית מרת גנענדל בת פו"מ כ"ה קויפמאן טורלאך אשת הרב אב"ד, נפטרה ליל ונקברה ביום ט"ז טבת תר"ג לפ"ק.
אין ה'תש"ו האט ער חתונה געהאט מיט חיה הדסה ווידיסלאווסקי, א טאכטער פון הרב מאיר ווידיסלאווסקי, אן אייניקל פונעם חידושי הרי"מ, און גרינדער און מנהל פון די בית יעקב מוסדות אין חיפה.
ווען די צווייטע וועלט-מלחמה האט אויסגעבראכן איז ער אנטלאפן אין ווילנע, וואו ער איז געבליבן עטלעכע חדשים צוזאמען מיט דעם בריסקער רב, הרב יצחק זאב סאלאווייטשיק.
רבי אברהם אביגדור נחום לאנדא (י"א שבט ה'תרע"ז, 3טן פעברואר 1917 - ט"ז אלול ה'תשס"א, 4טן סעפטעמבער 2001) איז געווען דער סטריקאווער רבי.
נאך דער פטירה פון רבי מנחם מענדל האבן זיך רוב פון זיינע חסידים געוואנדן צו זיין תלמיד רבי בעריש ביאלער, און א קלענערער טייל צו זיין עלטסטן זון רבי שמחה בונים פון אטוואצק.
זיין זון רבי חיים, א תלמיד פון רבי בעריש און פון זיין פאטער, איז געפארן נאך זיין פטירה צו זיין פעטער רבי שמעון; נאך זיין פעטער׳ס פטירה האט ער געפירט אן אייגענעם הויף.
רבי שמעון האט געשיקט פיל פון זיינע חסידים אין ארץ ישראל, און א גרופע פון זיינע חסידים האבן אויפגעבויט די שטאט בני ברק, צווישן זיי דער ערשטער בירגערמייסטער, יצחק גערשטנקארן.
יעדע בוך אין די אָריגינעלע "מ"ר מענער" און "קליינע פּאַניעס" סעריעס האָט באַוויזן אַ פֿאַרשידענע קעפּל-כאַראַקטער מיט זיין/איר הויפּט פּערזענלעכקייט שטריך איבערצוגעבן אַ פּשוטן מוסר השכל.
די פּשוטע געשיכטעס פֿון די ביכער מיט העלע, אַקצענטירטע אילוסטראַציעס האָבן זיי געמאַכט גאָר פּאָפּולער, און עס האָבן זיך פֿאַרקויפֿט העכער אַ הונדערט מיליאָן קאָפּיעס אין 28 מדינות.
פאסירונג ארט די ביכער פּאַסירן אין אַ פֿיקטיוון אוניווערס מיטן נאָמען "מיסטערלאַנד", אין וועלכער די מ"ר מענער און קליינע פּאַניעס לעבן צוזאַמען מיט אַ טייל נאָרמאַלע מענטשן כאַראַקטערן ווי געשעפֿט-היטערס, דאָקטוירים און פּאָסט-טרעגערס.
עס זענען דאָ אַ סאַך איבערזעצונגען אויף שפּראַכן ווי פֿראַנצויזיש, שפּאַניש, דייטש, פּאָרטוגעזיש, האָלענדיש, גריכיש, איסלאַנדיש, העברעאיש, מאַנדאַרין כינעזיש, קאָרעיש, איריש און נאָך.
די באפעל האט אפגעשפיגעלט די פאנאטיש אידעלאגישע פאליטיק פון די שפאנישע קעניגרייך וואס האט געוואלט ערצייגן א פאראייניגט קריסטליכע קעניגרייך, אן קיין רעליגיעזע מינאריטעט.
נאך א סעריע פון מוסלעמענע גירושים פון גרענאדע האט דאס קאסטילע קעניגרייך אין יאר ה'רס"ב ארויסגעגעבן א קעניגליכע באפעל אויף די מוסלעמענער וואס וואוינען אונטער די קעניגרייך זיך צו טוישן צו קריסטענטום אדער צו פארלאזן די לאנד.
אין יאר ה'רס"ז איז די גירוש באפעל פארשפרייט געווארן אויך צו אנדערע לענדער אונטער דער הערשאפט פון דעם שפאנישן קעניגרייך, דרום איטאליע, סיציליע און סארדיניע.
גירוש שפאניע איז דער געצוואונגענער גירוש פון דער אידישער געמיינדע וואס האבן געוואוינט אין שפאניע בשנת ה'רנ"ב , און איז אויך אריבער בשנת ה' רנ"ז צו די אידן פון פארטוגאל, און אום ה' רנ"ח אויף די אידן וואס האבן זיך געפונען אונטער דעם קעניגרייך פון נאווארע וואס איז צפון פונעם אייבערישן האלבאינזל.
דער גירוש האט נאכגעפאלגט א באפעל וואס איז פארשפרייט געווארן דורך פֿערדינאנד דער צווייטער קעניג פון אַראַגאן און זיין ווייב, די קעניגן איזעבעלא די ערשטע פון קאסטילע אין דעם באפעל ווערט געזעצליך פארבאטן פאר אידיש גלויבענדע צו וואוינען אונטער די פאראייניגטע קעניגרייך פון קאסטילע און ארעגאן.
די אידן וועלכע זענען פארטריבן געווארן זענען אנטלאפן צו דערנעבענדיגע לענדער ביי די בארטענעס פונעם מיטלענדישער ים צו צפון אפריקע און צו דער אטאמאנישער אימפעריע, און אין אייראפע: קיין פראנקרייך, איטאליע, בולגאריע, די נידריגע לענדער און דייטשלאנד.
סימבאַ - דער זון פֿון מופֿאַסאַ און סאַראַבי, סקאַר'ס ברודער-זון, דערוויילט צו ווערן נאַלאַ'ס לייב און קומענדיקער קעניג פֿון די לייב-לענדער.
דער לייבן-קעניג אדער דער קעניג פֿון די לייבן איז אן אמעריקאנישער אנימירטער מוזיקפילם פֿון 1994 וואס איז פראדוצירט געווארן דורך וואלט דיזני אנימאציע סטודיאס און באפרייט געווען דורך וואלט דיזני פילמען.
שטימע אקטיארן מעטיו בראָדעריק אַלס סימבאַ דזשאָנאַטאַן טיילאָר טאָמעס אַלס יונגן סימבאַ מויראַ קעלי אַלס נאַלאַ ניקעטאַ קאַלאַמע אַלס יונגן נאַלאַ נייטען ליין אַלס טימאָן ערני סאַבעלאַ אַלס פּומבאַ דזשיימס ערל דזשאָנס אַלס מופֿאַסאַ דזשערעמי אייראָנס אַלס סקאַר וואופּי גאָלדבערג אַלס שענזי טשיטש מאַרין אַלס באנזאַי דזשים קאַמינגס אַלס עד ראָבערט גיום אַלס ראַפֿיקי ראָוען עטקינסאָן אַלס זאַזו מעדזש סינקלער אַלס סאַראַבי זאָע לידער אַלס סאַראַפֿינאַ
ערגעץ ארום יאר 215 דורך דער הערשאפט פונעם רוימישן קייזער "קאראקאלא האט מען ווידער געטוישט דעם נאמען פון דער שטאט צו "קאלאניע אאורעליא אנטאניאנא אווילאביס" , און זי האט באקומען א סטאטוס פון א קאלאניע.
דער רוימישער קעניג און אימפעראטאר מאקסימיליאן דער ערשטער, איז געשטארבן אין וועלס אין דעם 1טן יאנואר 1519, נאכדעם וואס איז ער אנטזאגט געווארן א צוגאנג צו אינסברוק דורך אירע בירגער.
די אויסגעפינסן זענען באזירט אויף אנטדעקונג פון איינפאכע ווערקצייג, הויפטזעכלעך פון ארום די ברעגן פונעם טראון טייך, דארט וואו געפינט זיך יעצט דער שטאט'ס צענטער.
סדרת תמונות על אברך צעיר מזוקן וצמוד אליו ולצידו יונגער ישיבה בחור מיט לאנגע פאות, חבוש בכובע "תלמידים" חסידי: האברך עטור בטלית התפוסה בגרטל ותפילין, עיניו עצומות, ובחור הישיבה עם משקפיים מביט בתמהון חלק מהחיילים העומדים סביבם נראים ברקע.
ארום אַ חודש שפּעטער, כ"ה תמוז ה'ת"ש זענען געווארן פארזאמלט די אידישע מענער פון דער עלטער פון 17 און העכער אויפן הויפּט מאַרק פון דער שטאָט, וואו זיי האבן נעבעך מיטגעמאכט שווערע אינזדיקיעווזעס.
צווישן אנדערע זענען זיי געווארן באפוילן צו פאָרלייגן זייערע אידענטיטעט קאַרטעס און זיך צו רעגיסטרירן, שלאָפן אַ גאנצן טאָג מיטן פנים צו דער ערד, בשעת די רשעים טרעטן אויף זיי און שלאגן זיי און פארלאנגען פון זיי צו אויפהייבן די הענט און פיס אויף זייער רוקן.
עס איז נישט באקאנט איבער קיין פאטאליטעטן ביי דער אקציע, אָבער צווישן אנדערע זענען געווען וואס האבן פאַרלאָרן זייערע ציין ווען זיי זענען געווארן געצוואונגען צו קייען זשוויר אין זייערע מיילער.
אין די בילדער איז דאקומענטירט אידן וואס שטייען אין דעם וואַסער אונטער אַ בריק, בעטנדיג פאַר זייער לעבן, עס ווערט געזען א איד וואס שניידט אפ די באָרד פון אן אנדער איד.
בילדער פון דער דערנידערונג פון עלקוש אויפן יד ושם וועבזייטל: זאמלונג פון בילדער וועגן עלקוש לינקען צו בילדער פון וועבזייטל פון ווילנער געטא - גזיזת זקנו של יהודי המרים את ידיו בכניעה, בידי יהודי אחר שגבו למצלמה על זרועותיהם סרט לבן, כנראה עם מגן דוד.
די עלקושער דערנידערונג, אדער דער בלוטיגער מיטוואָך, איז דער נאמען פאר א פסיכאלאגישע דערנידערונג און אקציע פון נאצישער אינדזיקיעוועס וואס איז פארגעקומען אויף די אומגליקליכע אידישע אונטערטאנען כ"ה תמוז ה'ת"ש אין עלקוש, פוילן.
עס איז נישט באקאנט איבער געהרגעטע פון דער אקציע, אבער ממש אלע אידן פון דער שטאט זענען ליידער געהרגעט געווארן ביז צוויי יאר שפעטער נאכן גרייכן קיין אוישוויץ.
לעבנס געשיכטע פראנץ פערדינאנד איז געבוירן געווארן 18 דעצעמבער 1863 אין דער שטאט גראץ, וועלכע איז דעמאלטס געווען א טייל פון דער עסטרייך אונגארישער אימפעריע, צום ערצהערצאג קארל לודוויג, דער יונגסטער ברודער פון קייזער פראנץ יאזעף, און צו מאריא אנונציאטא, פרינצעסין פון די צוויי סיציליען, די טאכטער פון פערנאנדא דער צווייטער, דער קעניג פון די צוויי סיציליען, און מאריא טערעזא, די ערצהערצאגין פון עסטרייך.
פראנץ פערדינאנד איז געווען דער פערטער קאנדידאט אין צאל פון דער ירושה דינאסטיע, אבער דער פריצייטיגער טויט פון זיין שוועסטער-קינד קרוין-פרינץ רודאלף אין יאר 1889, דער טויט פון זיין פאטער אין 1896 און די רעכטן-קינדיגונג פון זיין פעטער לודוויג וויקטאר, האבן געפירט צו דעם אז ער זאל ווערן באשטימט אלס דער עמטליכער יורש פון זיין פעטער דער קייזער פראנץ יאזעף.
און וויבאלד ס'איז געווען א מארגאנאטישע חתונה (הייראט צווישן מענטשן וואס זענען נישט פון דער זעלבער סאציעלער קלאס, און פון דעם זעלבן הינטערגרונט), די רעכט צו איבערנעמען דעם קייזער'ס טראן אין דער צוקונפט איז אויסגעקינדיגט געווארן פון זייערע קינדער.
דער איינציקער באַווייַז וואָס איז געבראַכט אויף דער אידענטיפיקאַציע איז אין אַ צעטל צוגעגעבן צו דעם כתב‏־יד פון דעם בריוו וואו עס ווערט באַמערקט אַז „דער מחבר איז שפּעטער געוואָרן אַ קריסט”.
די באַמערקונג, וואָס פעלט אין אַ צווייטן מאַנוסקריפּט, איז מסתמא צוגעגעבן געוואָרן דורך אַ שפּעטערדיקן שרײַבער, וועלכער איז געוואָרן פאַרפירט פון דער ענלעכקײַט אין די נעמען .
כדי צו באַווײַזן זײַן איבערגעגעבנקײַט צו זײַן נײַעם גלויבן, האָט ער געפּרואווט ווערבירן צום קריסטנטום זײַנע געוועזענע ברידער, און ארויפוואַרפן חשדות אויף זיי און אויף זייער גלויבן.
צו דעם צוועק האָט ער באַאײַנפלוסט דעם אַנטי־פּויפּסט בענעדיקט דעם אַכטן, וועמענס דאָקטער ער איז געווען, אײַנצואָרדענען דעם וויכוח טאָרטאָסע מיט געלערנטע אידן.
לויט דער בקשה פונעם פּויפּסט, האָט ער - פאַר עם וויכוח צי נאָך דעם וויכוח - געהאַט אָנגעשריבן צוויי אַרטיקלען אָנגעפילטע מיט באשולדיקונגען קעגן די אידן, איבערחזרנדיק אלטע, שקריותדיקע טענות.
איינער פון די אַרטיקלען איז געווען ; דער אַנדערער, ; זיי זײַנען פאַרעפנטליך געוואָרן אינאיינעם אַלס ; מען האָט זיי אויך איבערגעזעצט אין שפּאַניש מיטן טיטל .
אַ צווייטער איז געווען אַן אָפּשאַצער פאַרן גובערנאַטאָר פון אַראַגאָן, און האָט געלעבט אין סאַראַגאָסע; ער האָט אָנטייל גענומען אין דעם מאָרד פון פּעדראָ דע אַרבוע, און איז אַרעסטירט געוואָרן צוזאַמען מיט אַנדערע מאַראַנען, און, כדי אויסצומײַדן דעם שאַנד פון ווערן פאַרברענט בציבור, איז באַגאַנגען זעלבסטמאָרד אין תפיסה.
זשעראָנימאָ דע סאַנטאַ פֿע (שפּאַניש: ; געבוירן מיטן נאמען יהושע בן יוסף הלורקי; אַקטיוו 1400–1430) איז געווען אַ שפּאַנישער דאָקטער און רעליגיעזער שרייבער, וואָס נאָכן שמדן זיך צום קאַטויליציזם האָט געשריבן אין לאַטיין אונטערן נאָמען .
ער איז געבוירן געוואָרן מיטן נאמען יהושע בן יוסף, און זײַן כינוי "אַל-לאָרקווי" איז אַ מעגלעכער אָנווײַז אויף זײַן געבורט אָרט אָדער שפּעטערדיקן וואוינאָרט.
לעבנסגעשיכטע הרב גרינבערגער איז געבוירן געווארן סיוון ה'תשי"ט אין קרית וויזשניץ, בני ברק צו זיין פאטער רבי חיים מנחם גרינבערגער , וועלכער איז געווען אן אויפפאלענדער וויזשניצער חסיד און וועלעכער דורך זיין מיליטערישער דינסט אין דער זעקסטאגיגער מלחמה איז געווען א מלחמה געפאנגענער אין סיריע, און צו זיין מוטער מרת פעסיא.
ער האט באקומען א היתר הוראה פון דעם געוועזענעם גאב"ד העדה החרדית רבי יצחק יעקב ווייס, בעל "מנחת יצחק", פונעם פריערדיגן פוסק הדור רבי שמואל הלוי וואזנער, בעל "שבט הלוי" און פון רבי משה האלבערשטאם, א מיטגליד פון בד"צ העדה החרדית אין ירושלים.
שפעטער איז ער בארופן געווארן דורך זיין רבי, רבי משה יהושע האגער, דער פריערדיגער וויזשניצער רבי צו וועמען איז ער געווען אנגעקניפט בלב ובנפש, אלס א רב און א דיין פונעם וויזשניצער בית מדרש וועלכער געפינט זיך אויף דער פראנקפורטער גאס אין דער שטאט פתח תקווה.
ער האט אויך א שטארקן איינפלוס אויסערהאלב פון דער וויזשניצער געמיינדע, און ער ווערט רעספעקטירט און אנגענומען אפילו ביי דער פארטרעטערס פון דער ציוניסטישער "מזרחי" באוועגונג.
שטענדיג באטאנט ער די וויכטיגקייט פון אחדות, און טאקע האט ער פאראייניגט צוזאמען פארשידענע קרייזן אין פתח תקווה, און אויך א דאנק אים אלע חרדישע געמיינדעס אין דער שטאט צוזאמען אינאיינעם מיט מזרוחניקעס, לעבן אין פרידן און גוטברודערשאפט.
אנפאנג פון די ה'תש"ס יארן, לויטן באפעל פון מורו ורבו, דער פריערדיגער וויזשניצער רבי, איז ער באשטימט געווארן רב פון דער וויזשניצער קהילה אין אלעד און אריבערגעגאנגען דארט וואוינען.
אין יאר ה'תשע"ג לויט אן אנווייזונג פונעם רבי, האט ער זיך פארטיפט און פארוויקלט אין א שווערער קאנטראווערסיעלער פרשה פון חתונה מאכן א פרוי וועמענ'ס גט איז געווען פסול לויט דעת פון פילצאליגע און הויכגעשעצטע רבנים, אבער נאכדעם וואס ער האט באקומען בעראטונגען און אונטערשטיצונג פון עטליכע רבנים, האט ער געהאלטן אז דער גט איז גילטיג לכולי עלמא און איז געווען דער מסדר קידושין ביי יענער חתונה.
אום שבת הגדול ה'תשע"ח האט ער געהאלטן א דרשה אינעם "אבי עזרי" בית מדרש אין פתח תקווה און איז ארויסגעקומען מיט א נייעם פסק הלכה אז ס'איז נישט גענוג צו פוצן די ציינער פון דעם חמץ, און אז מען מוז דערצו אויך אויסשווענקן דאס מויל מיט הייס וואסער.
אין די 1980ער יארן איז ער בארופן געווארן אלס רב פון דער "אור החיים" געגנט , און צוזעצליך איז ער באשטימט געווארן רב פון דער צענטראלער חסידישער שוהל "משכן שמואל", וועלכע געפינט זיך אויך אין דער זעלבער געגנט.
אויסער זיין רייכהאלטיגער טעטיגקייט און די אויבערדערמאנטע צאלרייכע אויפגאבעס וואס ער טראגט שוין אויף זיינע פלייצעס, דינט ער אויך אלס דער הויפט רב פון "וועד הרבנים ד'משמרת סת"ם", ווי אויך אלס דער הויפט רב און פארוואלטער פונעם "טהרת ישראל" אנשטאלט.
רבי משה שאול איז אויך א מיטגליד אין דער לייטונג פון "קופת העיר", די גרעסטע "צדקה קאסע" איבער דער יידישער וועלט, און דינט אלס הויפט רב און פוסק פונעם "בוני עולם" ארגאניזאציע אין ארץ ישראל.
אין זיין קינדהייט האט ער געלערנט אינעם "חוג חת"ם סופר" חדר, און נאכהער האט ער פארגעזעצט צו באקומען זיין אויסבילדונג אין דער בארומטער "חכמי לובלין" ישיבה.
רבי משה שאול קליין , איז א חסידישער דיין און א פוסק הלכה, ראש בית דין ד'קהל "אהבת ישראל" וויזניץ, רב פון דער "אור החיים" געגנט אין בני ברק, און ווי אויך פונעם חרדי'שן שפיטאל "מעייני הישועה".
רבי משה שאול ווערט פארעכנט אלס איינער פון די פראמינענטסטע תלמידים פונעם גרויסארטיגן פוסק בעל "שבט הלוי" זצ"ל, און א רייכע צאל מענטשן ווענדן זיך צו אים אום צו ערלאנגען א היתר הוראה .
טיילווייזע צוריקטרעט פון סטעיט טבת תשע”ט האט די ניו יארק סטעיט ערציאונגס דערפארטמענט טיילווייז צוריקגעצויגן פון דער פארלאנג אז מען זאל לערנען כאטש 7 שעה א טאג לימודי חול, אבער האבן נאך אלס פארלאנגט אז עס זאל זיין א מינימום פון 17 און א האלב שעה א וואך פאר אפער עלעמענטרי קלאסן .
אדמיניסטראטארן סיי פון מוסדות התורה און סיי פון נישט אידישע פריוואטע שולעס האבן זיך אויסגעדרוקט אז די זארג איז נישט איבער די רעגולאציס נאר איבער דער נייער פרעצעדענט אז די סטעיט רעגירונג זאל האבן א ווארט איבער לימודים פון פריוואטע שולעס א זאך וואס קען האבן ווייטגרייכנדע פאלגן, און דער האפענונג איז אז די רעגירונג זאל גענצליך איבערלאזן סיי וועלכע באשלוסן אנבאלאנג לימודים אין ישיבות אין די הענט פון די מנהלים וראשי ישיבה.
די נייע רעגולאציעס האבן פארלאנגט פיל מער שעות פון סעקולארע שטודיעס און פארלאנגט א מינימום פון 6 שעה א טאג ביז די 8טע קלאס, א זאך וואס לאזט נישט איבער קיין צייט פאר לימודי קודש, און געזאגט אז די עדיוקעישן דעפארטמענט וועט שיקן אינספעקטארס צו אונטערזוכן אויב די מוסדות קומען נאך די פארשריפטן.
די פארשריפטן האבן פארלאנגט אז קינדער ביז די 4טע קלאס דארפן לערנען זיבן נושאים אין לימודי חול (ענגליש, מאטעמאטיקס, פיזיקס, טעכנאלאגיע, היסטאריע און ציווילע שטודיעס) און קינדער העכער די 5טע קלאס דארפן לערנען און אויסער דעם דארף מען אויך איינפירן ״ארט פראגראמען״ צו אויסלערנען די קינדער מאלן, זינגען, טאנצן א.ד.ג.
מיטוואך ויגש, ד’ טבת תשע”ט איז געהערט געווארן א שארפע ארויסטריט פון א קאטוילישע ארגענעזאציע וועלכע פארטרעט בערך 500 הונדערט קאטוילישע שולעס לענגאויס ניו יארק סטעיט, אין וועלכע זיי האבן געזאגט אז זיי וועלן אין קיין פאל נישט אריינלאזן קיין אינספעקטארס פון דער סטעיט’ס ערציאונג דעפארטמענט אין זייערע שולעס.
עסקנים פון ״פוירלס״ האבן געארבייט צו פארשטעלן פאר די עדויקעישן דעפארטמענט א פולע פראגראם פון די לימודים וואס תלמידי המוסדות באקומען אין ניו יארק, און צייגן אז די קינדער באקומען א גוטע און פולקאמע חינוך, און דארפן נישט אנקומען צו די ״טובות״ פון דרויסנדיגע פארזארגער.
דער בריוו האט ארויסגעברענגט אז די נייע פארשריפטן גייען פיל ווייטער ווי בלויז לערנען די מינימאלע לימודי חול וואס פעלט זיך אויס, און האט אויסגעדרוקט זארג אז דער סטעיט טוט דערמיט צופיל אריינרעדן אין פריוואטע שולעס וואס זיי זאלן יא אדער נישט לערנען.
היסטאריע אין כסלו תשע"ט האט דער ניו יארקער עדיוקעישן דעפארטמענט ארויסגעשטעלט פרישע פארשריפטן וועלכע שטעלט אוועק רעגולאציעס איבער לימודי חול פאר אלע פריוואטע שולעס אין ניו יארק, און דאס האט געשטעלט א פראבלעם פאר מוסדות התורה צו נאכקומען.
קאונסילליייט דרוקן אויס זארג איבער נייע פארשרפטן א גרופע פון 28 ניו יארק סיטי קאונסיל מיטגלידער האבן דאן געשיקט א בריוו צו די ניו יארק סטעיט עדזשוקעשאן דעפארטמענט אויסצדרוקן קעגנערשאפט פאר די נייע פארשריפטן פאר פריוואטע שולעס.
ניו יארקער ישיבות קלאגן אן קאמישאנער איבער דיסקרימינאציע סוף שבט האט דער פאראיין פון פריוואטע שולעס אין ניו יארק האט אריינגעגעבן א קלאגע קעגן די נייע רעגולאציעס אין נאמען פון אירע 196 שולעס אין ניו יארק.
דער פילם איז רעזשיסירט געווארן דורך וואלפֿגאַנג רייטערמאַן און האט די שטימעס פון עוואַ גאַבאר, הערמייאני באַדלי, פֿיל האַריס, דין קלאַרק, סטערלינג האָלאָוויי, סקאַטמאַן קראָטערס און ראָדי מאָד-ראָקסבי.
אין 1962 האט "די אַריסטאָקעץ" אנגעהויבן אלס אן אריגינעלער שריפט פאר א צוויי-טייליקער לייוו אַקציע עפיזאד פון "וואלט דיזני'ס וואונדערלעכע וועלט פון קאליר".
די צוואה פון מאַדאַם אַדלייד ווערט רעדאקטירט צו פֿאַרבייטן עדגאַר מיט אָמאַלי, און אַדלייד גרינדעט א צדקה פֿונדאַציע וואס געבט א דאַך צו אלע די קעץ אין פאריז.
לעצטע שטודיעס באווייזן אז עס זענען דא א סך קליינע געשעפטן אייגנטימער וואס ליידן פון דיסלעקסיע; צווישן 35 און 50% אמעריקאנער און בריטישע ענטרעפרענוערן זענען באווירקט.
לויט די איינגעבוירן איז עס נישטאָ געווען קיין רוים אינעם בית קברות ביי דעם קאַודען קירכע, נאָר ער האָט שוין געקויפֿט דעם נאָענטן פֿעלד צו ווערן נקבר דאָ צוזאַמען מיט די משפּחה.
אין אַפּריל 2004 האָט זיין אלמנה קריסטין פֿאַרקרויפֿט די רעכטן צו די "מ"ר מענער" כאַראַקטערן צו די בריטישע פֿאַרוויילונג גרופּע קאָריאָן פֿאַר £28 מיליאָן.
אין דעצעמבער 2011 האָט קאָריאָן פֿאַרקרויפֿט די "מ"ר מענער" מאַרקע און פֿאַרבונדענע פּראָדוקטן צום יאַפּאַנישע פֿירמע סאַנריאָ.
ער האָט אָריגינעל געוואָלט זיין אַ קאַרטוניסט, און אין זיין צייט אַלס דער קרעאַטיוו דירעקטאָר פֿון אַ לאָנדאָנער פֿירמע אין 1971 האָט ער געשריבן "מ"ר קיצל", דאָס ערשטע בוך אין דער "מ"ר מענער" סעריע.
ער האָט ערשטנס געשטרענגט זיך געפֿינען אַ פֿאַרלאַג, נאָר די ביכער זענען געוואָרן אַ באַלדיקע הצלחה מיט מער ווי אַ מיליאָן קאָפּיעס פֿאַרקויפֿט איבער דריי יאָר.
טשאַרלס ראָדזשער האַרגריווס איז געווען אַן ענגלישער קינדער ביכער שרייבער און אילוסטראַטאָר וואָס ווערט בעסטנס געדענקט פֿאַר זיינע "מ"ר מענער" און "קליינע פּאַניעס" סעריעס פֿאַר יונגע קינדער.
די פּשוטע און הומאָריסטישע געשיכטעס מיט העלע קאָלירטע און אַקצענטירטע אילוסטראַציעס זענען געוואָרן אַ טייל פֿון פּאָפּ קולטור זינט 1971, מיט העכער 85 מיליאָן קאָפּיעס פֿאַרקויפֿט איבער די וועלט אויף 20 שפּראַכן.
אין 1981 האָט דער "קליינע פּאַניעס" סעריע אָנגעהויבן, און אין 1983 איז זי אויך אַדאַפּטירט געוואָרן אַלס אַ טעלעוויזיע סעריע דערציילט פֿון פּאָלין קאָלינס, מיט איר מאַן דזשאָן אָלדערטאָן.
געבורט טשאַרלס ראָדזשער האַרגריווס איז געבוירן געוואָרן אין אַ פּריוואַטן שפּיטאַל ביי 201 באַט רויד, קלעקהיטאָן, מערב יאָרקשיר דעם 9טן מיי 1935 צו אַלפֿרעד רעדזשינאַלד און עטעל מערי האַרגריווס.
מע האט זי, איר שוועסטער און איר מאמע נישט אויסגעקליבן פארן טויט, נאר געשיקט קיין דייטשלאנד כדי צו פארריכטן הייזער וואס זיינען קאליע געווראן צוליב באמבאדירונגען.
אירע ווערק די באלאדע פון נעכטיקן וואלד דאס ליד פון דעם יידישן קעלנער אברהם געטא און אנדערע לידער ארויס פון גן-עדן דער פויגל פון געטא דער בוים פון לעבן בריוו צו אבראשן :
דער מערדער, ראבערט באָווערס, אַן אמעריקאנער ראסיסט און נאציאנאליסט, באַוואַפֿנט מיט א סעמי-אויטאמאטישער ביקס, האט אריינגעשטורעמט אין דער שול אינמיטן די שבת צופרי תפילות, וואו עס איז אויך פארגעקומען א ברית, שרייענדיג מיט ווילדע קולות "אלע אידן מוזן שטארבן", און ער האט געעפנט הייס-פייער, שיסנדיג ווילדערהייט אויף אלע אנוועזנדע אינעם צענטער.
בערך צוויי שעה פאר דער אטאקע, האט ער ארויסגעשטעלט א מעסעדזש אויף דעם סאציאל־מעדיע עפ ״גאב״ (א פאפולערע סאציאלע מידיע נעץ צווישן ווייסע נאציאנאליסטן און נעא-נאציס) וואו ער האט אטאקירט די אידיש-אמעריקאנישע ארגאניזאציע הייאס פאר איר הילף פאר אימיגראנטן.
די פיטסבורג שול שיסעריי איז געווען א אנטיסעמיטישע מאסן-שיסעריי אין דער קאנסערוואטיווער עץ חיים סינאגאגע, אין פיטסבורג, פענסילוועניע, פאראייניגטע שטאטן, וואס ווערט באצייכנט אלס די טויטליכסטע אטאקע אויף אידן אין אמעריקע.
די מאסן-שיסעריי איז דורכגעפירט געווארן דורך א וויסטער ראסיסט, א אידן-פיינט, וועלכער האט דערשאסן און אומגעברענגט עלף אידן, און פארוואונדעט זעקס אנדערע, וועלכע זענען געווען אין דער סינאגאגע.