polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
גנבים באמערקן שנעל די זאכן און וועלן אויפנעמען דעם רעסיט און נוצן די קרעדיט קארד נומער צו באשטעלן פראדוקטן און סערוויסעס און פאר א נויט וועלן זיי גרינג קענען פארשאפן דעם אייגנטומער'ס אדרעס ווייל זיין נאמען איז אויך ארויפגעשריבן אויף די רעסיט און ער קען דאס גרינג אויפזוכן אין א טעלעפאן בוך.
א צווייטע פשוט'ע ביישפיל פון א אידענטיטעט גניבה איז ווען עס קומט אן א פון פריער באשטעטיגטע קרעדיט קארד פארשלאג אין אייער נאמען און איינער גנב'ט דאס ארויס פון די פאסט אדער פון א מיסט קאסטן נאכדעם וואס דער אייגנטומער האט עס אוועקגעווארפן.
דער אייגנטומער וועט ערשט געוואויר ווערן דערפון ווען די קרעדיט קארד פירמע וועט נאכפאלגן ווער עס דארף באצאלן דערפאר און וועט דאס פארלאנגן פון דעם אייגנטומער.
די גנבים נעמען אויף נעמען, אדרעסן, און טעלעפאן נומערן פון מענטשן דורך קלאסיפיידס אדער אדווערטייזמענטס און לאקערן אויף זיי ביז ווילאנג זיי טרעפן עפעס א דאקומענט און מאכן אן אידענטיטעט גניבה.
איינמאל יענער האט שוין אייער אינפארמאציע וועט ער דאס אוועקלייגן און ער וועט יארן שפעטער קענען באשטעלן א נייע קרעדיט קארד אויף אייער נאמען און דאס זעלבע שפיל וועט זיך איבער'חזר'ן.
אגב, איז כדאי צו וויסן אז מען קען זיך אפזאגן פון די הויפט קרעדיט פירמעס זיי זאלן מער נישט שיקן די פארשלאגן און מער נישט פארקויפן די אינפארמאציע פאר אנדערע פירמעס.
כאטש מען קען זיך נישט אינגאנצן ראטעווען פון אן אינדענטיטעט גניבה אפילו מיט די בעסטע פארזיכטיקייט איז אבער נאך אלץ ווערט צו טאן וואס מען קען יא און פארמינערן די שאנסן דאס זאל געשען.
דער אייגנטומער וועט זיך אפילו נישט כאפן ביז ער וועט באקומען די קרעדיט קארד ביל און טייל מענטשן באמערקן דאס דעמאלט אויך נישט ווייל זיי קוקן נישט איבער געהעריג די ביל.
די פראפעסיאנאלע אידענטיטעט גנבים בארויבן אידענטיטעט פון מענטשן אדער צו טאן פינאנציעלע שווינדלן אדער פארקויפן דאס פאר ערנסטע פארברעכער וועלכע נוצן די נעמען צו טאן אלע סארט פארברעכנס אויף א צווייטענס נאמען.
די פעדעראלע טרעיד קאמיסיע זאגט אז ארום 10 מיליאן מענטשן דערזעען זיך אלס א קרבן פון אידענטיטעט גניבות יעדעס יאר און נאך ווייסן אפילו נישט אז זייער אידענטיטעט איז גענוצט געווארן.
פעלער וואו מען האט גענוצט אידענטיטעט גניבות זענען געווען פאר באנק שווינדל, קרעדיט קארד שווינדל, קאמפיוטער און טעלעקאמיוניקאציע שווינדל, סאציאלע פראגראמען שווינדל, טעקס ריטורן, פאסט, און נאך אסאך.
די לאו ענפארסמענט אגענטורן האבן ארעסטירט דעם פארגאנגענעם יאר ארום 10,000 מענטשן פאר פינאנציעלע שווינדל און פון דעם האט 94 פראצענט אריינגעמישט אידענטיטעט שווינדל.
עס איז וויכטיג צו באשטעלן א קרעדיט באריכט פון די הויפט קרעדיט פירמעס צו זען וואו די קרעדיט האלט און אויב עס זענען צוגעקומען נייע קרעדיט קארטלעך אדער הלוואות פון וועלכע איר ווייסט נישט.
אויפ'ן טעלעפאן דארף מען זייער אכט געבן וואס מען רעדט און געדענקן נישט ארויסצוגעבן א קרעדיט קארד נומער אדער אנדערע אינפארמאציע נאר אויב איר ווייסט צו וועמען איר רעדט.
טייל מענטשן לייגן ארויף די נאמען, אדרעס, טעלעפאן נומער און נאך וועלכע איז שוין גענוג פאר א גנב צו מאכן עפעס דערמיט ווען ער האט דארט דעם אייגנטומער'ס אינטערשריפט און באנק אקאונט נומער.
דער גנב קען זיך גרינג אויסלערנען וויאזוי נאכצומאכן אייער אונטערשריפט און אויב ווייסט ער אביסל מער וועגן אייער פינאנציעלע לעבן וועט ער מאכן א לעבן אויף אייער חשבון.
איינמאל דער גנב האט די אינפארמאציע קען ער האבן צוטריט צו אייער באנק אקאונטס, עפענען נייע באנק אקאונטס אין אייער נאמען, באקומען אן הלוואה, ליעסן א קאר, באשטעלן אינשורענס, א.א.וו.
אידענטיטעט גניבות ווערן אויך גענוצט צו שמוגלן מענטשן פון איין לאנד צו א צווייטע און צווישן זיי קרימינאלן וועלכע מעגן נישט פארלאזן דאס לאנד אדער ווערן געזוכט פאר פארברעכנס.
באואינג איז געווען א געלערנטער מענטש און איז רייך געווארן פון האלץ מסחר וואו ער האט זיך אויך אויסגעלערנט צו בויען קונצליכע סטרוקטורן וועלכע איז אים צוניץ געקומען ווען ער האט אנגעהויבן בויען פליגער.
די פירמע איז געוואקסן ווען זי האט אפגעקויפט עטליכע קליינע לופטמאשין פירמעס אבער עס האט זיך נישט גוט איינגעגעבן און די פירמע איז שפעטער צעטיילט געווארן צו 3 טיילן און באואינג איז געבליבן איינע פון זיי.
באואינג האט דעמאלט פרובירט אליינס אריינגיין אין די לופטליניע ביזנעס אבער עס האט נישט געארבעט און זי האט זיך ארויסגעצויגן דערפון ווען זי האט באקומען גוטע קאנטראקטן פון פען אמעריקן לופטליניעס צו בויען א רייע פליגער.
די פירמע איז געווארן באקאנט אין 934' ווען זי האט פראדוצירט די 314 קליפער וועלכע איז דעמאלט געווען די גרעסטע קאמערציאלע פליגער וועלכע האט אריינגענומען 90 פאסאזשירן בייטאג און 40 ביינאכט.
פען אמעריקן האט שטארק מצליח געווען א דאנק דעם קליפער און האט אנגעהויבן מאכן טעגליכע פלייטס פון אמעריקע קיין לאנדאן און שפעטער צו אנדערע פאפולערע דעסטינאציעס.
ווען די צווייטע וועלט קריג האט אויסגעבראכן האט די רעגירונג געצווינגן אלע אינדוסטריאלע פירמעס צו ארבעטן פאר די מיליטער און באואינג האט אנגעהויבן בויען מיליטערישע פליגערס.
די פירמע האט געזוכט צו מאכן וואס מער פליגער און האט זיך פארברייטערט פיל-פאכיג אבער זינט עס זענען נישט געווען קיין ארבייטער ווייל רוב מענער זענען געגאנגן קעמפן קיין אייראפע, האט די פירמע אויפגענומען זייערע פרויען און האט באוויזן צו פראדוצירן 350 פליגער פער מאנאט.
נאך די קריג האט דאס מיליטער מער נישט געברויכט אזויפיל פליגער און די פירמע האט בלית ברירה אויפגעזאגט 70,000 ארבייטער און זיך געפלאגט איבערצוארבעטן די פארבליבענע מיליטערישע פליגער צו קאמערציאלע פליגער און דאס פארקויפט פאר לופטליניעס.
אבער נישט פאר לאנג איז מען געשלאפן און די קאלטע קריג האט אנגעהויבן ווערן א רעאליטעט און דאס מיליטער איז געווען אין א פארמעסט מיט די סאוויעטן איבער מיליטערישע געצייג און פליגער.
אין דער זעלבער צייט זענען די ערשטע דזשעט פליגער ערשינען דורך עטליכע אייראפעאישע פירמעס און באואינג האט באשלאסן אויך צו פראדוצירן א דזשעט פליגער וועלכע איז שפעטער געבוירן געווארן אלס די בי-707 און איז נאכגעפאלגט געווארן מיט די בי-720, און בי-727 וועלכע האבן איבערגעשטיגן די אייראפעאישע מאדעלן מיט פארשידענע טעכנאלאגיעס.
די בי-727 איז פארבליבן א שטארקע מאדעל ביז אין 84' ווען די פירמע האט אפגעשטעלט איר פראדוקציע אבער נאך היינט זענען פאראן נאנט צו טויזענט בי-727'ס אין דער לופטן.
אין די 60'גער יארן איז באואינג אפגעקויפט געווארן פון א ריזיגע העליקאפטער פירמע וועלכע האט אינאיינעם מיט באואינג פראדוצירט די טשינוק און סי-נייט מיליטערישע העליקאפטערס מיט וועלכע אמעריקע האט שטאלצירט.
קאמערציאלע פראדוקציע איז ווייטער געגאנגן און אין די ענדע 60'גער יארן איז באואינג ערשינען מיט צוויי לעגענדערע מאדעלן די בי-737 און די 747-100 פליגער וועלכע זענען געווארן די סטאנדארט פון קאמערציעלע לופטמאשין.
די 737 איז ביז'ן היינטיגן טאג פארבליבן די בעסט פארקויפטע פליגער אין אוויאציע היסטאריע און פארקויפט זיך נאך היינט אין די הונדערטער ווען דער מאדעל ווערט כסדר פארבעסערט.
אין יענע צייטן איז געווען א רעסעסיע פאר די לופטליניע אינדוסטרי און קאנגרעס האט אפגעזאגט באואינג'ס סופערסאניק פראגראם וועלכע האט געזאלט קאנקורירן מיט די היסטארישע בריטיש-פראנצויזישע קאנקארד.
די פירמע'ס אויפלעבונג איז געווען די 747 דזשאמבא וועלכע איז געווען א געוואגטע אונטערנעמונג אבער האט אויפגעשאקעלט די אוויאציע וועלט און איז געווארן באואינג'ס צווייטע גרעסטע סוקסעס און ביז ערבוס האט פראדוצירט איר עי-380 מאדעל איז באואינג געווען די איינציגסטע דזשאמבא פליגער.
די 80'גער יארן איז געווען די בעסטע פאר באואינג ווען די פירמע האט באקומען טויזענטער ארדערס און האט באקומען א גרויסע קאנטראקט פון נאס"א פאר די נייע ספעיס שאטעל פראגראם.
אבער אויך אין די 80'גער יארן איז געבוירן געווארן וואס איז שפעטער געווארן באואינג'ס גרעסטע קאנקורענט, די פראנצויזישע ערבוס פירמע וועלכע איז געוואקסן צו אייראפע'ס גרעסטע לופטמאשין פראדוצירער און איז גאנץ לעצטענס געווארן נומער איינס אין די קאמערציאלע לופטמאשין מיט מער ארדערס און דעליוועריס ווי באואינג אין די לעצטע צוויי יאר.
די פירמע איז צעטיילט צו צוויי אפטיילונגן, די ערשטע די קאמערציאלע אפטיילונג וועלכע פראדוצירט קאמערציאלע לופטמאשין פאר לופטליניעס און די צווייטע איז איר דעפענס לופטמאשין פראדוקציע.
באואינג איז אמעריקע'ס צווייטע גרעסטע דעפענס לופטמאשין קאנטראקטאר נאך לאקהיד מארטין וואס מיינט אויך די וועלט'ס צווייטע גרעסטע דעפענס לופטמאשין קאנטראקטאר.
באואינג איז א ריכטיגע אמעריקאנער פירמע וועלכע פראדוצירט אלע אירע מאדעלן אין אמעריקע און גיט ארבעט פאר 152,000 אמעריקאנער צעטיילט אין 10 סטעיטס רוב פון זיי אין עווערעט, וואשינגטאן, נישט ווייט פון סיעטל און דאס איבעריגע אין קאליפארניע, מיזורי, טעקסאס, אריזאנע, קענזעס, און פענסעלוועניע.
אפווארפן לייקענונגען בטבע וועט דער פארדעכטיגטער פרובירן לייקענען די באשולדיגונגען אבער די אויספארשער וועלן אים צוריק האלטן פון דאס טאן דורך איינמעלדן אז זיי וועלן ערשט רעדן און דערנאך וועט ער קענען ענטפערן.
צום ביישפיל אויב דער פארדעכטיגטער האט בארויבט א באנק וועט מען אים זאגן אז מען האט געטראפן זיינע פינגער אפדרוקן אויף די הענטלעך פון די טירן אפילו אויב דאס איז נישט אמת.
ער וועט פרובירן אויפווייזן אז עס קען נישט זיין און איינמאל ער וועט אנהייבן רעדן וועגן די פארברעכן וועט געעפענט ווערן א קאמיוניקאציע צווישן אים און דער אויספארשער און פון דארט און ווייטער וועט די ארבעט גיין גרינגער.
דער כלל איז אויך אז מיט'ן זאגן ליגענט וועט א פארדעכטיגטער נאך נישט מודה זיין ווען ער איז אומשולדיג ווייל דאס איז נעגאטיוו צו א גוטע קאמיוניקאציע.
צוויי אפיצירן און דער פארדעכטיגטער פארנעמען די זיצן און דער פארדעכטיגטער טרעפט זיך פנים אל פנים מיט צוויי אויספארשער אין א קליינע ליידיגע צימער וועלכע האט נישט קיין שום בילד אויף די ווענט אדער דאך און גארנישט ליגט נישט אויפ'ן טיש מער ווי א פאפיר און א פעדער.
דאס מאכט דעם פארדעכטיגטן זיך שפירן אומבאקוועם און אויסגעשלאסן און זיין מוח הייבט אן שפילן דעם "לאמיך ארויס פון דא" וועלכע האלט אן דורכאויס די גאנצע אויספארשונג און האט א שטארקע עפעקט.
איינמאל מען הייבט אן רעדן דעם אמת איז שווער נאכדעם צו זאגן ליגנט ווייל אמת איז די ריכטיגע קאמיוניקאציע און איינמאל מען האט דעם קאמיוניקאציע וויל מען דאס אנהאלטן.
איינמאל ער הייבט אן ארויסגעבן וועט ער שוין ארויסגעבן אלעס ווייל מיט זיין ערשטע אמת'דיגע ווערטער האט ער אנגעבינדן קאמיוניקאציע מיט א נייע מענטש און דעמאלט איז שוין שווער דאס איבערצוהאקן.
דער אפיציר וועט דאן אנהייבן פארציילן די כראנאלאגיע פון די געשעענישן ווי ווייט ער ווייסט אדער שטעלט זיך פאר און וועט פרובירן אויפכאפן ווען דער פארדעכטיגטער שטימט איין מיט די געשיכטע און ווען נישט.
דער אפיצירן וועט דאן פרובירן ערקלערן סיבות פארוואס דער פארדעכטיגטער איז באגאנגן דעם פארברעכן און וועט פרובירן אויפכאפן אויב ער שטימט איין מיט איינע פון די סברות.
צום ביישפיל אויב האט יענער ערמארדעט א צווייטן וועט דער אפיציר פרובירן אראפמאלן דעם קרבן אלס א שולדיגער און באטראכטן דעם פארדעכטיגן אויב ער שטימט אין מיט דעם אדער נישט.
אין דעם שפיל וועט איין אפיציר שפילן ווי דער שלעכטער מענטש וועלכער וויל דעם פארדעכטיגן אריינשליידערן אין טורמע און דער צווייטער אפיציר וועט שפילן ווי דער גוטער וואס איז מער צוגעלאזן און פרובירט אים באשיצן פון דעם שלעכטן אפיציר.
די פאליציי מעגן נישט סטראשן מיט שטראפן וועלכע יענער קען נישט באקומען אבער מעגן סטראשן מיט די ערגסטע וואס קען אים ווארטן כאטש עס מאכט זיך זעלטן אז איינער אין אזא צושטאנד זאל באקומען די מאקסימום שטראף.
יעצט אויב דער אפיציר וועט אים פרעגן וואו ער איז געווען אין דער צייט וואס דער פארברעכן איז פארגעקומען וועט מען שנעל קענען באמערקן אויב ער ענטפערט דעם אמת אדער נישט.
אויב וועט ער דרייען זיינע אויגן צו רעכטס איז א צייכן אז ער פרובירט זיך דערמאנען וואו ער איז טאקע געווען אין יענע צייט און מען וועט וויסן אז ער איז ווארשיינליך טאקע נישט דארט געווען.
עס זענען פאראן צוויי אמענדמענדס אין די אמעריקאנער קאנסטיטוציע וועלכע גיט די רעכט פאר יעדן צו בלייבן שטיל אדער פארלאנגן אן אדוואקאט וועלכע זאל אים אנווייזן וואס יא אדער נישט צו זאגן.
די סופרים קארט האט דעמאלט אויפגעשפילט עטליכע פעלער אין וועלכע די אנגעקלאגטע האבן נישט געוואוסט פון זייערע רעכטן און האבן מודה געווען אויף אומשולדיגע זאכן נאר ווייל זיי האבן געמיינט אז אזוי וועלן זיי אפקומען גרינגער.
ווען א מענטש פרובירט זיך עפעס דערמאנען וועט ער געווענליך דרייען זיינע אויגן צו רעכטס ווייל דער טייל פון דעם מוח וואס האלט אינפארמאציע ליגט אויף די רעכטע זייט.
דער אפיציר וועט דאס איבערגעבן מיט א שטייפע שטימע ווי ער וואלט געווען זיכער אז דער פארדעכטיגטער איז פארמישט אין דעם פארברעכן און דאס וועט אנצינדן א נערוועזיקייט אינעם פארדעכטיגטן.
דער אויספארשער גיט דאס איבער שטייענדיג און וועט צומאל שפאצירן ארום דעם צימער און גיין נאנט צו דעם פארדעכטיגטן וואס וועט אים מאכן שפירן ווי מען אינוואדירט זיין פערזענליכע לעבן.
אין די 50ער יארן האבן לאו ענפארסמענט אגענטורן אנגעהויבן נוצן די ליי דעטעקטאר מאשינען וועלכע האט זיי געהאלפן באשליסן אויב דער פארדעכטיגטער זאגט ליגנט.
די ארבעט פון אויספארשונג מוז געטאן ווערן אין ווייניגער ווי דריי טאג ווייל עס איז פאראן א באזונדערע געזעץ וועלכע גיט די רעכט פאר יעדן פארדעכטיגטן צו באקומען א שנעלע אנקלאגע.
אויספארשער זענען געלערנט וויאזוי צו נוצן פסכילאגישע טאקטיקן און סאציאלע באאיינפלוסן וועלכע ברעכט א מענטש'נס עקשנות און ער עפענט זיך, אמאל אפילו אומוויסנדיג.
די אויספארשער דארפן באנעמען דעם פארברעכער'ס פערזענליכקייטן און אויסגעפינען א וועג וואו מען קען אריינדרינגן און אים אפשוואכן ער זאל פארלירן קאנטראל פון זיין מוח און ארויסגעבן וואס מען וויל פון אים האבן.
די סופרים קארט האט דעמאלט אויפגעוויזן אז אין אסאך פעלער האבן אומשולדיגע מענטשן מודה געווען אין פארברעכן וועלכע זיי זענען קיינמאל נישט באגאנגען נאר ווייל זיי האבן געוואלט מען זאל זיי אפלאזן.
אינטערעגאציע אדער אויספֿרעגונג איז א ספעציעלע סיסטעם פון טאקטיקן און מעטאדן וועלכע ווערט גענוצט דורך די פאליציי צו מאכן רעדן ארעסטאנטן פון וועלכע מען דארף האבן אינפארמאציע וועלכע קען פירן צו ווייטערדיגע ארעסטן.
אבער עס טוט נישט אפהאלטן די רעכטן פון די לאו ענפארסמענט צו נוצן זייערע טאקטיקן יענעם צו מאכן רעדן אזוי לאנג ווי זיי פייניגן נישט יענעם פיזיש.
א קליין ווינטל פאסירט דורך דעם וואס די זון באקט אויף איין פלאץ, און מאכט אז די ווארעמע לופט זאל זיך הייבן, און די זייטיגע קאלטער לופט קומט אויטאמאטיש אהין צו ערזעצן דעם חלל וואס האט זיך געשאפט דורך די לופט וואס איז ארויפגעגאנגען.
בענעפיטן דער ווינט קען דינען ווי א פריינט, דורך זומער ווען עס איז ביטער הייס, קומט ער און מאכט קיל און לעבט אויף די קינדער ווען עס מאכט פליען דעם קייט, אדער ביי א קליין בעיבי וואס די ווינט בלאזט די טשאשטקלעך אין דעם בעטל עס זאל זינגן און זיך דרייען.
עס איז באקאנט, אז די דריי צדיקים האבן געוואלט בריינגען משיח מיט זייערע הייליגע כוונות, אבער זייער תלמיד רבי נפתלי מראפשיץ, האט געהאלטן אז אויב מ'וועט גיין אויף דעם וועג, קען זיין גרויסע הריגות, וועגן דעם האט ער נישט מסכים געווען, און דערפאר איז ער געפארן אויף ימים נוראים קיין רימאנאוו, דארט האט מען אים מכבד געווען צו דאווענען פארן עמוד, ווען ער האט געדאוונט פארן עמוד האט ער אויסגעדרייט, אז איבעראל ווו דער מנהג איז צו וויינען, האט ער געזינגען פרייליכע ניגונים, און איבעראל ווו מ'זיגנט פריילכע ניגונים, האט ער געוויינט מיט טרויעריגע ניגונים, ביז ער האט ממש צומישט זיין רבי'ן ר' מענדעלי, ער זאל נישט קענען מכוון זיין.
ער האט יונגערהייט געלערנט אין דער ישיבה פון רבי'ן ר' שמעלקא פון ניקאלשבורג זי"ע און דערנאך איז ער אריבער צום הייליגן רבי'ן ר' אלימלך פון ליזשענסק זי"ע, וואו ער איז געווארן פון זיינע גרעסטע תלמידים.
ער האט דערנאך אליין געפראוועט חסידים אין פֿריסטיק, און בערך אנהויב יאר תקנ"ו זיך געצויגן קיין רימאנאוו, וואו ער האט געפירט די עדה חסידים, און רימאנאוו איז געווארן א תל תלפיות פאר טויזנטער וואס זענען געקומען אהין פון גאנץ גאליציע שעפן תורה וקדושה פון הייליגן רבי'ן ר' מענדעלע זי"ע, ביז צו זיין הסתלקות י"ט אייר ה'תקע"ה, ל"ד בעומר, ומנ"כ אין רימאנאוו.
דער רבי ר' מענדעלע האט געפראוועט אין פריסטיק מורא'דיגע סיגופים, זיך געקוילערט יעדע נאכט אין שניי, און ביז צו דער צווייטער וועלט מלחמה פלעגן פריסטיקער אידן אנווייזן אויף דעם בארג, פון וואו דער רבי ר' מענדעלע האט יונגערהייט געפראוועט גלגול שלג.
הגה"ק רבי אלחנן קאלאשיצער זי"ע הי"ד האט דערציילט, אז דער הייליגער אפטער רב זי"ע בעל "אוהב ישראל" פלעגט זיך אויסדריקן: "די ערד אין פריסטיק איז הייליג דריי טפחים טיף מיט קדושת ארץ ישראל פונעם גלגול שלג פון רבי'ן ר' מענדעלע!" .
אינדעפרי ווען דער מגיד איז צוריק געקומען פון מקוה, זייער אפגעשוואכט, און זיך געוואלט אריין לייגן אין בעט פון גרויס שוואכקייט, האט ער געטראפן אין בעט ליגט רבי ר' נפתלי.
ר' נפתלי האט געזאגט: איך גיי נישט ארויס פון בעט, נאר אויב דער רבי וועט מסכים זיין מיט מיר, און אראפ נעמען די הקפדה פון רבי ר' מענדעלי, און דער קאזשניצער מגיד האט מסכים געווען מיט אים.
ר' מנחם מענדיל פון רימאנאוו איז געווען ביי די חסידים איינער פון די דריי גרויסע צדיקים, וואס זענען די רבי'ס פון חסידישן פוילישן, אונגארישן אידנטום, זיי זענען געווען תלמידים פון ר' אלימלך פון ליזשענסק זצ"ל, וואס האט איבער געלאזט זיין קדושת המוח פאר זיין תלמיד רבי ר' מענדעלי.
דעמאלט ווען רבי ר' מענדעלי האט געזען אז דער קאזשניצער מגיד איז אויך מסכים מיט ר' נפתלי, האט ער געזאגט: איך האב געוואלט אז די גאולה זאל שוין זיין זייער נאנט, אבער וויבאלד מ'האט זי אפגשטופט, וועלן נאך אונטערוואקסן גרינע ווערעם, מיט קופערנע פיסקעס.
די פירמע איז געגאנגן אזוי ווייט אז זי האט אפגעקויפט די אזויגערופענע סטריטקאר פירמעס און אלעס פארניכטעט און אנשטאט דאס אויפגעטוישט מיט באסעס כדי צו באזייטיגן די באן ביזנעס און אריינברענגן די אויטאמאביל ביזנעס.
דער גרינדער פון דזשי-עם, וויליאם דוראנט, איז אויפגעוואקסן אין מישיגן אין די ענדע פונעם 19'טן יאר-הונדערט ווען פערד איז נאך געווען דער הויפט טראנספארטאציע מיטל איבער'ן לאנד אבער אויטאס האבן זיך שוין אנגעהויבן פארקויפן.
דוראנט האט אינאיינעם מיט א געלט שותף געעפענט א פירמע וועלכע האט פראדוצירט וועגנער פאר פערד וועלכע האט געארבעט מיט ספרינגס און האט פארמאגט עטליכע אינאוואציעס וועלכע איז גוט אויפגעכאפט געווארן אין די מארקעט און דוראנט איז געווארן א מיליאנער .
אין 904' האט דוראנט אריינגעטרעטן אין די אויטא ביזנעס ווען ער האט אפגעקויפט די ביואיק פירמע וועלכע איז געגרינדעט געווארן דורך א סקאטישער-אמעריקאנער און האט געהאט אסאך פינאנציעלע פראבלעמען.
דוראנט איז אבער נישט פארבליבן לאנג ביי דזשי-עם ווייל זיינע פארצווייגטע ביזנעס אקטיוויטעטן האבן געברענגט פינאנציעלע פראבלעמען און די בענק וועלכע האבן געבארגט געלט פאר די פירמע האבן אים ארויסגעשטויסן פון דארט.
דוראנט האט נישט אפגעלאזט די אויטא אינדוסטרי און האט גענוצט זיין געלט צו גרינדן די שעווראלעט פירמע אינאיינעם מיט א באקאנטע ספארטלער פארמעסט דרייווער לואיס שעווראלעט פון שווייץ.
שעווראלעט האט פראדוצירט ביליגע מאדעלן אין קאנקורענט צו פארד וועלכע האט אין יענע יארן שטארק מצליח געווען מיט איר טי מאדעל וועלכע איז געווען ביליג און געאייגענט פאר מיטל פארדינער.
פון דאס געלט וואס זיי האבן פארדינט האט דוראנט געקויפט דזשי-עם'ס סטאק און מיט דער צייט האט ער געהאט די אייגנשאפט פון די גרעסטע פראצענט סטאקס און האט צוריק איבערגענומען די פירמע און אריינגעשמאלצן שעווראלעט אין איר.
די פאלגענדע יארן זענען געווען שווערע פאר דזשי-עם מיט די פארשפרייטונג פון די אייראפעאישע אויטאס און שפעטער די אויל עמבארגא פון די אראבישע לענדער וועלכע האט רעדוצירט די אויטא סעילס בכלל און דזשי-עם בפרט ווייל אירע אויטאס זענען געווען גרויס און האבן געגעסן אסאך גאזאלין קעגן די קליינע אייראפעאישע מאדעלן.
דזשי-עם האט דאס ווייטער איגנארירט ביז די רעגירונג האט געגרינדעט די ריינע לופט אקט אין 970' און דזשי-עם איז געווען געצווינגן צו אנהייבן שטודירן וויאזוי צו פארמינערן דעם פראבלעם.
ווען אמעריקע האט אריינגעטרעטן אין די צווייטע וועלט מלחמה האט דזשי-עם אפגעשטעלט די פראדוקציע פאר ציווילע טראנספארטאציע און האט געארבעט נאר פאר די רעגירונג און די אליאירטע כוחות.
דורכאויס די קריג האט דזשי-עם אויסגעארבעט פארשידענע נייע מעכאנישע און עלעקטראנישע אינאוואציעס פאר אויטאס וועלכע זי האט אריינגעשטעלט אין אירע נייע אויטאס באלד נאך די קריג וועלכע האט נאכמער פארשטערקערט אירע סעילס.
אזעלכע זאכן ווי אן אויטאמאטישע גיר-באקס, סיט-בעלטס, פאוער סטירינג און ברעיקס, עיר קאנדישן, און נאך זיכערהייט מעטאדן וועלכע זענען נישט געווען בעפאר די קריג, זענען געווארן סטאנדארט ביי אלע אויטאס.
אינאיינעם באלאנגען די פאלגענדע פירמעס אונטער איר נאמען: ביואיק, קעדילעק, שעווראלעט, דזשי-עם-סי, האלדן, האָממער, אפעל, פּאָנטיאַק, סעטרון, סאאב, און וואקסהאל.
אויסער די פירמעס פארמאגט זי א גרויסע שותפות אין די יאפאזענער אויטא פירמעס איסוזו און סוזוקי און אין די רוסישע פירמע אויטא-וואז און גאנץ לעצטענס האט זי געקויפט א שותפות אין אפריקע'ס גרעסטע אויטא פירמע דעלטא און האט געעפנט אן אפיציעלע דזשי-עם אפטיילונג אין דרום אפריקע.
דוראנט האט געהאלטן אז אן אויטא פירמע מיט איין מאדעל סארט קען גרינג באנקראטירן ווייל אפילו אויב די מאדעל גייט שוואך נאר איין יאר קען דאס ברענגן ערנסטע פינאנציעלע פראבלעמען.
אין 908' האט ער געעפענט די דזשענעראל מאטארס פירמע אין זיין היים שטאט פלינט, מישיגן, און האט אנגעהויבן צורעדן אנדערע אויטא פירמעס וועגן זיין געדאנק אז זיי זאלן זיך פאראייניגן אונטער איין גרויסע פירמע.
צווישן די פירמעס וועלכע דזשי-עם האט דעמאלט אפגעקויפט איז געווען אלד מאטאר וועלכע איז געווען די ערשטע אויטא פירמע אין אמעריקע וועלכע האט זיך געגרינדעט אין 897' און איז שפעטער באקאנט געווארן אלס די אלדסמאביל נאמען.
צוויי אנדערע גרויסע פירמעס זענען צוגעקומען עטליכע יאר דערויף, ערשט אקלענד מאטאר וועלכע איז שפעטער געטוישט געווארן צו פאנטיאק און קעדילעק אויטאמאביל וועלכע איז געגרינדעט געווארן אין דעטרויט אין 902' און איז נאמינירט געווארן נאך דעם פראנצויזישן עקספלארער אנטוואן די לא מאטע קעדילעק וועלכער האט געטראפן די שטאט דעטרויט.
אבער מיט דוראנט אין קאנטראל האט די פירמע ווידער גענומען ווילדע שריט און נאכאמאל איז זי אריינגעפאלן אין פינאנציעלע פראבלעמען און דוראנט איז נאכאמאל ארויסגעשטויסן געווארן אין 923' און די פרעזידענטשאפט איז אריבער צו די קאאפעראציע וועלכע האט אין 10 יאר איבערגעשטיגן פארד און איז געווארן א גלאבאלע אינדוסטריאלע אימפעריע מיט צענדליגער טויזענטער ארבייטער, אזוינס וואס איז נישט געזען געווארן אין יענע יארן נאר אין סאוויעט רוסלאנד וואו די קאמוניסטישע רעגירונג האט געפירט אלע פירמעס.
די פירמע האט אן אייגענע פינאנצירונג פירמע אונטער'ן נאמען דזשי-עם-עי-סי וועלכע איז איינע פון די וועלט'ס גרעסטע אויטא פינאנצירונג, אינשורענס, און מארטגעדזש געבער.
דזשי-עם'ס וואוקס האט אזוי אנגעהאלטן ביז אין די 950' יארן ווען די אייראפעאישע אויטא פירמעס זענען אריינגעקומען אין די מארקעט און האבן געשטעלט אן ערנסטע קאנקורענט פאר דזשי-עם איבער די וועלט און אויך אין אמעריקע.
ביי יענע יארן האט דזשי-עם געבראכן די רעקארד פון איבער א ביליאן דאלאר סעילס אין איין יאר, א זאך וועלכע קיין איין פירמע האט נישט באוויזן ביז א לאנגע צייט נאכדעם.
דזשי-עם פארקויפט היינט צווישן 8 און 9 מיליאן אויטאס און טראקס פער יאר וואס קומט אויס צו בערך 15 פראצענט פון אלע אויטאס וואס ווערט פארקויפט איבער די וועלט און 30 פראצענט פון די מארקעט אין די פאראייניגטע שטאטן.
דזשענעראל מאטארס איז די פאראייניקטע שטאטנ'ס גרעסטע אויטאמאביל פראדוצירער און לאנגע יארן געווען אויך די וועלט'ס גרעסטע אויטא פראדוצירער ביז גאנץ לעצטענס ווען די יאפאנעזע פירמע טאיאטע האט איר איבערגעשטיגן אין סעילס.
אבער עס האט שוין נישט קיין סאך געהאלפן ווען די מארקעט איז פארפלייצט געווארן פון גוטע אייראפעאישע אויטאס וועלכע האבן אראפגעברענגט דזשי-עם'ס מארקעט טייל פון 45 פראצענט ביז 31 פראצענט אין א משך פון 10 יאר.
פארשטייט זיך אז דאס געלט דארף נישט זיין אין קעש ווייל קיין איין באנק פארמאגט נישט צופיל קעש און רוב געלט איז נאר עלעקטראנישע געלטער וועלכע זי האלט אין אן קאנטע מיט די פעדעראלע רעזערוו.
פונקט ווי א נארמאלע פירמע וועט הייבן די פרייזן ווען זי האט ווייניג סופליי אזוי אויך וועלן זיך די אינטערעסט ראטע הייבן אויב עס איז פאראן ווייניג געלט צו בארגן.
אויך די עקאנאמיע קען טוישן די אינטערעסט ראטעס וויבאלד אמאל פעלט זיך אויס צו הייבן די אינטערעסט ראטעס כדי מער מענטשן זאלן אינוועטסירן און אמאל פעלט זיך אויס צו נידערן די אינטערעסט ראטעס ווען די עקאנאמיע שטייט נישט גוט און מענטשן בארגן נישט קיין געלט פון די בענק.
אבער אויב א מענטש בארגט געלט צום ערטשן מאל אדער אויב ער האט א שוואכע קרעדיט היסטאריע וועט די באנק מוזן בעטן מער אינטערעסט וויבאלד דער איינשטעל איז גרעסער און דאס קומט מיט א טייערערע פרייז.
קרעדיט יוניאנס זענען געגרינדעט געווארן צו געבן הלוואות פאר מענטשן אין פאל פון אן עמוירדזשענסי ווי א מעדיקל עמוירדזשענסי אדער ענליכע זאכן ווען מען מוז זאפארט האבן געלט.
בענק זענען קריטיש צו דער עקאנאמיע וויבאלד זיי זענען הויפט אינסטיטוציעס פון געלט האנדלונג, און אָן זיי וואלט מען נישט געקענט טאן קיין ביזנעס וויבאלד מען וואלט נישט געהאט פון וואנעט צו בארגן קיין געלט.
מענטשן וואלטן נישט געקענט קויפן קיין הייזער און קינדער וואלטן נישט געקענט גיין אין קאלעדזש וויבאלד צו די אלע זאכן פעלט זיך געווענליך אויס אן הלוואה וועלכע מען צאלט אפ צעביסלעך מיט פראצענט.
רוב בענק זענען קאמערציאלע בענק וועלכע זענען געמאכט צו סערווירן די ביזנעס קלאס אבער די אלע בענק גיבן אויך קאנטעס פאר יעדן איינעם וויבאלד זיי ווילן שטארק האבן וואס מער געלט.
עס זענען פאראן סעווינגס בענק, סעווינגס ענד לאונס, קאאפעראטיוו בענק, און קרעדיט יוניאנס וועלכע זענען אלע אין פאקט בענק נאר ווערן אנגערופן מיט דעם נאמען טריפט אינסטיטוציעס.
אויב א באנק גייט באנקראט, אדער עס האלט בעפאר'ן גיין באנקראט און מענטשן קענען נישט באקומען זייער געלט וויבאלד עס איז נישט פאראן, איז מען פארזיכערט דורך די פעדעראלע רעגירונג ביז 100 טויזענט דאלאר.
ווען א מענטש נעמט ארויס א מארטגעדזש פון 250 טויזענט דאלאר פאר 25 יאר אין די אינטערעסט ראטע איז 4 פראצענט וועט ער צאלן איבער 100 טויזענט דאלאר אין אינטערעסט וויבאלד די אינטערעסט ווערט גערעכנט איינע אויף די אנדערע יאר נאך יאר.
א באנק איז א אינסטיטוציע וועלכע שטעלט צו אלע סארט פינאנציעלע סערוויסעס ווי בארגן געלט, אוועקלייגן געלט, אינוועסטמענטס, קרעדיט קארד, דעביט קארד, באנקנאטן, און מטבעות.
די דורכשניטליכע אינטערעסט ראטעס ווערן קאנטראלירט דורך די פעדעראלע רעזערוו אבער יעדע באנק באזונדער קען גיין ביליגער אדער טייערער לויט איר באגער כדי צוצוציען מער קונדן.
די ניגונים פון ר' יום טוב עהרליך זענען מיט א געוואלד'דיגן געשמאק, ער האט געהאט א גרויסן אויסטערלישן כח און אראפלייגן א מעשה מיט א ניגון און מיט גראמען, וואס אזעלכע כוחות זעהט מען נישט כמעט אין די יידישע גאס, יעדעס ניגון וואס ער זינגט אויף זיינע טייפס איז א אוצר, פיל מיט אינהאלט, און מיט דער ריכטיגער כח פון ניגון ברענגט ער ארויס דער אינעווייניגסטען כח הנפש אויף דער אויבערפלאך.