polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ער האט געשריבן ביכער או ארטיקלען וואס קאמבינירן יידישקייט מיט וויסנשאפט, און איז געווען איינער פון די גרינדער פונעם פארבאנד פון ארטאדאקסישע יידישע וויסנשאפטלער.
יורגיס באַלטרושײַטיס איז געבוירן געוואָרן אין ליטע אין אַ קריסטלעכער פּויערישער משפּחה אינעם דאָרף פּאַאַנטוואַרדיס (דעמאלט – אין דער קאָוונער גובערניע פון דער רוסלענדישער אימפּעריע, איצט – אינעם יורבורגער ראַיאָן פון דער ליטווישער רעפּובליק).
יורגיס באַלטרושײַטיסעס לידער זײַנען איבערגעזעצט געוואָרן אין ענגליש, פראַנצויזיש, דײַטש, פּויליש, האָלענדיש, אַרמעניש, בולגאַריש, אונגאַריש, לעטיש און אַנדערע שפּראַכן.
ביאגראפיע הרב שלוש איז געבוירן געווארן אין דער אלטשטאט פון ירושלים צו זיין פאטער הרב יוסף יצחק שלוש וואס איז געווען רב פון דער מערבים געמיינדע אין ירושלים און זיין מוטער רביצין סעדה.
הרב שלוש איז געווען רב פון דער "זכור לדוד" שול (אויפן נאמען פון זיין זיידן, וואס איז געווען ראש ישיבה אין מאראקעש אין מאראקא), אין דעם משכנות זבולון געגנט פון נתניה.
ער האט געלערנט ביי הרב יעקב וויידנפעלד, אב"ד אין רימאלאוו, מחבר פון שו"ת "כוכב מיעקב", הרב אברהם שטיינבערג מחבר פון "מחזה אברהם" און אב"ד בראד, און רב מאיר אריק.
בשנת תרפ"ט, איז ער אריבער צו זיין רב אין שאץ, רומעניע, און מיט א זעקס יאר שפעטער האט מען אים אויפגענומען ווי אב בית דין אין טשערנאוויץ, און אין תרצ"ו איז ער אויך געווארן ראש ישיבה דארט.
א גרויסער רוב פון דער קהילה האבן געוויילט רב ראטה, אבער די הוסיאטינער חסידים האבן נישט מסכים געווען נעמען א רב נישט פון זייערע קרייזן און האבן אויפגענומען א צווייטן רב.
נאך דער פטירה פון זיין ערשטער ווייב האט ער חתונה געהאט מיט מרת לאה, א טאכטער פון רבי פינחס מנחם מענדל רובין, וואס איז געווען דער ממלא מקום פון זיין פאטער רבי שמואל שמעלקא אלס סערעטער רבי .
פּענס איז געבוירן דעם 7טן פון יוני 1959 אין קאָלומבוס, אינדיאנע, איינער פון זעקס קינדער צו נאַנסי דזשעין און עדוואַרד פּענס דזשוניער וואס האט געפירט אַ גרופּע פון בענזין־סטאנציעס.
ער הייסט נאָך זיין זיידע, ריטשארד מייקל קאַאלי, וואס האט אימיגרירט פון אירלאַנד אין די פאַראייניקטע שטאַטן דורך דעם עליס אינזל און דערנאך געווארן אן אויטאבוס שאפֿער אין שיקאגא, אילינויס.
ער האט זיך פאררופן אלץ דער ראש לימבאו נאר אין דיקעף, מיינענדיג מיט דעם, אז ער איז א שטארקער קאנסערוועטיוו נאר נישט אזוי אויסגעשפראכן ווי לימבאו.
אין זיין יוגנט איז ער געווען א קאטויל און א דעמאקראט, אבער שפעטער ווען ער איז געגאנגען שטודירן איז ער געווארן אן איווענדזשעליקל און זיינע שיטות האבן זיך אנגעהויבן נייגן מער אויף רעכטס.
די שטימע אקטיארן זענען טאָם האָלס, דעמי מור, טאָני דזשיי, קעווין קליין, פּאָל קענדל, דזשייסאָן אַלעקסאַנדער, טשאַרלס קימברוי, דייוויד אָגדען סטירס, און מערי וויקס אין איר לעצטער פֿילם ראָלע.
דער פֿילם איז פראדוצירט געווארן אין דער "דיזני רענעסאנס" עפאכע, און ווערט געטראַכט אַלס איינער פֿון די טונקלסטע אַנימירטע פֿילמען פֿון דיזני, ווייל זיין געשיכטע רעדט וועגן ערנסטע טעמעס ווי עופֿעלע-טייטונג, גלוסט, פֿאַרשילטונג, פֿעלקער מאָרד און זינד, כאָטש די וועזנטלעכע אונטערשיידן פֿון די אָריגינעלע געשיכטע צו באַקומען אַ ראַנג.
די לידער פֿונעם פֿילם זענען געשריבן געווארן דורך אַלאַן מענקען און סטיוון שוואַרץ, וואס האבן קאָאָפּערירן אויף דעם פֿאַראַיאָריקן פֿילם "פּאָקאַהאָנטאַס".
"דער הויקער פֿון נאָטרעדאַם" איז באפרייט געווארן דעם 21סטן יוני 1996 מיט גוטע קריטיקעס און איז געווען אַ קאָמערציעלע הצלחה מיט איבער 325 מיליאָן דאָלאַרן וועלטווייט, און איז געווארן דער פֿינפֿטער פֿילם מיט די העכסטע הכנסות אין 1996.
אַ מער טונקל און מער גאָטישע אַדאַפטאַציע פֿונעם פֿילם איז ווידערגעשריבן און רעזשיסירט געווארן דורך דזשיימס לאַפּין און פראדוצירט דורך וואלט דיזני טעאַטראַל אין בערלין, דייטשלאנד מיטן נאָמען " ", און איז געשטעלט געווען צווישן 1999 און 2002.
דער הויקער פֿון נאָטרעדאַם איז אן אַמעריקאַנישער אַנימירטער דראַמאַ מוזיקפֿילם פֿון 1996 וואס איז פראדוצירט געווארן דורך וואלט דיזני אַנימאַציע סטודיאס און באפרייט געווען דורך וואלט דיזני פֿילמען.
די געשיכטע איז וועגן קוואַזימאָדאָ, דער פֿאַרקרימטער גלעקער-קלינגער פֿון נאָטרעדאַם, און זיין קעמף צו אָנגענומען ווערן אין די געזעלשאַפֿט.
שטימע אקטיארן טאם האלס אלס קוואַזימאָדאָ דעמי מור אלס עזמעראַלדאַ טאני דזשיי אלס ריכטער קלאָד פֿראָלאָ קעווין קליין אלס קאַפּיטאַן פֿיבוס פאל קענדל אלס קלאָפּין טרולעפֿו טשארלס קימברוי, דזשייסאן אלעקסאנדער און מערי וויקס אלס וויקטאָר, הוגאָ און לאַווערן דייוויד אגדען סטירס אלס דער אַרכידיאַקאָן
הרב לעווין איז נפטר געווארן ערב שבת הגדול ה'תשכ"ט אין דעם הדסה עין כרם שפיטאל, און מען האט אים באערדיקט דעם זעלבן טאג נאך חצות אין דעם סנהדריה בית החיים; אזוי איז מקויים געווארן זיין צוואה אז מ'זאל אים נישט מספיד זיין (סיי אלס ערב שבת נאכמיטאג סיי צוליב חודש ניסן ווען מען מאכט נישט קיין הספדים).
לויט זיין צוואה איז געצייכענט אויף זיין מצבה אז ער בעט פון די וואס קומען צו זיין קבר צו זאגן "אני מאמין באמונה שלמה שתהא תחיית המתים בעת שיעלה רצון מאת הבורא יתברך שמו".
ער איז געווען באוואוסט פאר א בעל חסד, אויך גערופן "רב פון די ארעסטאנטן" צוליב דעם וואס פינף און צוואנציג יאר פלעג ער גיין צופיס יעדן שבת אינדערפרי גיין באזוכן די ארעסטאנטן אין טורמע, כדי זיי אויפצולעבן, און אויך האט ער געשריבן זיי בריוו.
האַרי/הערי פּאָטער דזשיימס פּאָטער ראָן וויזלי ביל וויזלי פּערסי וויזלי פֿרעד וויזלי דזשאָרדזש וויזלי דזשיני וויזלי טשאַרלי וויזלי אַרטור וויזלי מאָלי פּרועט הערמייַאָני גריינדזשער נעוויל לאָנגבאָטאָם דין טאמעס שיימוס פֿיניגען לאַווענדער בראַון קאָרמאַק מאַקלאַגן פּאַרוואַטי פּאַטיל אַלבוס דאַמבלדאָר/דאָמבלדאָר מינערוואַ מאַקגאָנאַגל/מאַקגאָניגל רעמוס לופּין סיריוס בלאַק פּיטער פּעטיגרו רובעוס האַגריד/העגריד לילי עוואַנס קאָלין קריווי דעניס קריווי אַליסיאַ ספּינעט אַנדזשעלינאַ דזשאָנסאָן קייטי בעל פּיטער מאַקנאַלי אָליווער וואוד/האָלץ אַבי לינדען סאָפֿי-קיי בלאַק
זי איז אַ כישוף שולע פֿאַר מכשפים און מכשפות פֿון עלף יאר אלט ביז זיבעצן, וואס וואוינען אין דעם פאראייניגטן קעניגרייך אדער אין דער רעפובליק פֿון אירלאנד.
ראָנאַ רייוונקלאָ העלענע רייוונקלאָ גילדרוי לאָקהאַרט טשאָ טשענג לונאַ לאַווגוד יוריק דער מאָדנער מירטל אָליוואַנדער פּאַדמע פּאַטיל טערי בוט מייקל קאָרנער קווירינוס קווירל
די מיליטערישע רעפּאָרטערן וואַסילי גראָסמאַן און איליאַ ערענבורג האָבן נאָך אין 1944-1943 אָנגעהייבן צו זאַמלען דאָקומענטן, בריוו און פּערזענלעכע דערמאָנונגען וואָס שייך די אכזריות און רציחות איבערן יידישן פאָלק אויף די שטחים אָקופּירט דורך דייטשלאַנד.
גראָסמאַנס בוך־רעפּאָרטאַזש וועגן טרעבלינקע פאַרעפנטלעכט אין רוסיש צוזאַמען מיט אַ פראַגמענט פּובליקירט אין זשורנאַל "זנאַמיאַ" זיינען געווען די ערשטע פּובליקאַציעס, און זיי זיינען נאָכגעפאָלגט געוואָרן דורך ערענבורגס און גראָסמאַנס זאַמלונג "מערדער פון פעלקער" אין יידיש און זאַמלונג "איין הונדערט בריוו" אין פראַנצייזיש.
לויט דער איניציאַטיוו פון ערענבורגן איז געשאַפן געוואָרן די "ליטעראַרישע קאָמיסיע" ביים אַנטיפאַשיסטישן קאָמיטעט, וואָס האָט געמוזט באַטייליקן זיך אין רעדאַגירן און אַרויסגעבן דעם בוך.
אין רעדאַגירן און אָנשרייבן די מאַטעריאַלן האָבן אָנטייל גענומען טאַלאַנטירטע יידישע און אויך עטלעכע ניט־יידישע זשורנאַליסטן און שרייבער, צווישן אַנדערע אברהם סוצקעווער, לייב קוויטקאָ און אַ סך אַנדערע.
בעת די ליטעראַרישע קאָמיסיע איז שוין געווען ביים צוגרייטן דעם בוך צום דרוק, האָט דער פירער פון סאָוועטישן אינפאָרמביוראָ (און אין דער זעלבער צייט אויך דער פאָרזיצער פון דעם יידישן אַנטיפאַשיסטישן קאָמיטעט) שלמה לאָזאָווסקי באַפוילן, די אַרבעט פון דער קאָמיסיע זאָל אָפּגעשטעלט ווערן און אַלע מאַטעריאַלן זאָלן איבערגעגעבן ווערן דעם קאָמיטעט גופא.
אַ נייע רעדקאָלעגיע האָט געמאַכט אַ ריי ענדערונגען אין טעקסט און דער כתב יד איז געשיקט געוואָרן אין ארץ ישראל, רומעניע, פאַראייניקטע שטאַטן און אַנדערע לענדער.
דאָס שוואַרצע בוך איז אַ זאַמלונג פון דאָקומענטן און עדותן וועגן חורבן אייראָפּע און דער באַטייליקונג פון יידן אין קאַמף קעגן נאַצי־דייטשלאַנד בעת דער צווייטע וועלט מלחמה.
געשאַפן אין סאָוועטן פאַרבאַנד אויף רוסיש דורך יידישן אַנטיפאַשיסטישן קאָמיטעט, אונטער רעדאַקציע פון איליאַ ערענבורגן און וואַסילי גראָסמאַנען אין די 1940ער יאָרן, איז דאָס בוך געווען אַ לאַנגע צייט ניט פאַרעפנטלעכט געבליבן.
אין דעצעמבער 1918 האָט זי זיך באַקענען מיט פּרץ הירשבײַנען, אַ באַרימטער דראַמאַטורג פֿון נו יאָרק, װען ער איז געװען אויף אַ ״רעדענער-טור.״ פּלוצלינג האָבן זיי חתונה געהאַט.
איר ערשטע לידער זײַנען אָפּגעדרוקט אין אַ זשורנאַל ״אַלבאַטראָס״ אין 1922 און איר פּאָעזיע װעגן איר איבערלעבונג אין עקזאָטישע פּלעצער זײַנען אָפּגעדרוקט אין אַ בוך אין 1930.
אַ באַרימטער קריטיקער, שמואל ניגער האָט צעקריטיקירט איר בוך אין אַ זשורנאַל װאָס הייסט ״די צוקונפֿט.״ פֿונדעסטװעגן האָט זי הצלחה געהאַט מיט אירע צװייטן און דריטן בוך.
באַזירט אויף דעם מאַטעריאַל האָט ער אין 1999 פאַרטיידיקט זיין דיסערטאַציע "פּרט־נעמען פון אשכנזישע יידן: געשיכטע און מיגראַציעס אין דער פּאַריזער "פּראַקטישער שולע פון הויכע פאָרשונגען" .
דאָרטן האָט ער שפּעטער געמאַכט זיין דיסערטאַציע אין אָנגעווענדטער מאַטעמאַטיק, פאַר וועלכער ער האָט באַקומען דעם גראַד פון קאַנדידאַט פון טעכנישע וויסנשאַפטן אין 1989.
נאָך אַ ריי אַרטיקלען וועגן היסטאָרישער פאָנעטיק פון דער יידישער שפּראַך האָט ביידער אין 2015 צוזאַמענגעפאַסט זיין גרויס אַרבעט אין דעם בוך "יסודות פון די יידישע דיאַלעקטן" .
צוזאַמען מיט סטיווען מאָרזע האָט ביידער אַנטוויקלט דעם אַלגאָריטם פון אַזוי גערופענעם ביידער־מאָרזעס פאָנעטישער אַנטשפּרעכונג, וואָס דערמעגלעכט אַן אויטאָמאַטיזירטע פאַרגלייכונג פון נעמען .
זייענדיק נאָך אין רוסלאַנד האָט ער זיך פאַראינטערעסירט אין דער יידישער אָנאָמאַסטיק, און דאָס איז געוואָרן זיין עיקרדיקע וויסנשאַפטלעכע פאַך נאָך זיין אַריבערפאָרן אין 1990 קיין פראַנקרייך.
אלכסנדר ביידער איז אַ פראַנצייזישער לינגוויסט, ספּעציאַליסט אין דער יידישער אָנאָמאַסטיק און מאַטעמאַטיקער, מחבר פון אַ ריי ווערטערביכער איבער אשכנזישע נעמען.
גרינדונג פון דער מזרח לאָנדאָנער באַן די מזרח לאָנדאָנער באַן איז געווארן באשאפֿן דורך דער מזרח לאָנדאָן באַן פירמע, אַ קאָנסאָרטיום פון זעקס באַן קאָמפּאַניעס: די גרויס מזרח באן , די לאָנדאָן, ברייטאַן און דרום בארטן באַן , די לאָנדאָן, טשאַטהאַם און דאווער באַן , די דרום מזרח באַן , די מעטראָפּאָליטאַן באַן, און די דיסטריקט באַן.
געבויט אין 1869 דורך דער מזרח לאָנדאָן באַן פירמע, וואָס האט אויסגעניצט דעם טעמז טונעל וואס איז געמאכט געווארן מיט דער כוונה פֿאַר פערד-געצויגן שארבאנקעס, די ליניע איז געווארן א טייל פונעם לאנדאנער אונטערגרונט נעצווערק אין 1933.
נאָך כמעט 75 יאר ווי טייל פון דער אונטערגרונט נעץ, איז זי געווארן פארשלאסן אין דעצעמבער 2007 פֿאַר אַ ברייטער פארגרעסערונג, און האט ווידערגעעפֿנט ווי א טייל פון דער איבערגרונט נעץ אין אפריל 2010.
פֿאַזע 2, וואָס האט פֿארבינדט די ליניע מיט דער דרום לאנדאן ליניע ביז אַ סוף סטאנציע ביי קלאפהאם קנופ, האט געעפנט דעם 9טן דעצעמבער 2012, שאפנדיק אַן אָרביטיר־באַן באַן אַרום אינערן לאָנדאָן.
די קאָמפּאַניעס האבן געניצט דעם טעמז טונעל, געבויט דורך מאַרק און אייזאַמבאַרד קינגדאם ברונעל צווישן 1825 און 1843 פֿאַר פערד-געצויגענע קארעטעס.
אין די 1980ער און 1990, האט די ליניע באקומען צוויי חשובע נייע פארבינדונגען: שאדוועל איז געווארן אן איבערבייט מיט דער דאקלאנדס לייכטע באן אין 1987, און מ׳האט צוגעלייגט א סטאנציע ביי קאנאדע וואטער אין 1999 פאר אן איבערבייט מיט דער יובילי ליניע.
ספר זמירות לשבתות ולמועדים משולחנו של אבינו:‏ טוב להודות: הכולל תיאור מפורט ביותר אודות הנהגותיו של רבינו יורם מיכאל אברג'ל בכל אחת מסעודות שבת קודש/‏ערוך ומסודר ר' ישראל אברג'ל בן ר' יורם מיכאל אברג'ל, נתיבות תש"פ.
ער האט געלערנט אין דער בני-עקיבא ישיבה "בית-יהודה" אין כפר מיימון, און דערנאך אין דער חברונער ישיבה, און אין ישיבת הנגב אונטערן ראש ישיבה הרב יששכר מאיר.
הרב יורם מיכאל אַבאַרדזשעל (י"ז סיון תשי"ז, 16טן יוני 1957 - כ"ז תשרי תשע"ו, 10טן אקטאבער 2015) איז געווען דער גרינדער און פירער די "קול רינה רב פעלים" מוסדות הויפטקווארטירט אין נתיבות.
הרב אברדזשעל איז נפטר געווארן פרייטיק צונאכט פון שבת פרשת בראשית, כ"ז תשרי תשע"ו, 10טן אקטאבער 2015, נאך דעם וואס ער האט געליטן חדשים לאנג פון ראק קרענק.
צווישן די יארן 1677 און 1678, האט מען איינגעזעצט 237 שועטעס פאר דאווענען יום כיפור אין די סאדן פון פער אנאפֿרע קארטעס, נאכדם וואס רפאל קארטעס ד׳אַלפֿאנס האט זיי געמסר׳ט; צווישן די איינגעזעצטע פון דער אזוי־גערופענער "1678 פארשווערונג", זענען געווען די גאנציע טאראנגי משפחה, וועמען די אינקוויזיציע האט אריינגעשטעלט אין טורמע און געפירט צו א פראצעס.
די אויטא-דא-פעס פון 1688 זונטיק דעם 7טן מערץ, 1688, נאכמיטאג, האבן א גרופע פון שועטע משפחות פון פאלמא געפרואווט אנטלויפן פונעם אינזל אויף אן ענגלישער שיף, אבער די שיף האט נישט געקענט אפפֿארן און זיי זענען צוריק אהיים.
אנדערש ווי די "1678 פארשווערונג", האט מען אויסגערופן די אנוסים ווי יידן און זיי האבן זיך אפגעזאגט פון תשובה טון אויף זייער כוונה צו קערן צוריק צו יידישקייט אין די לענדער וואו מ׳האט געלאזט יידן וואוינען.
נאך די אויטא-דא-פעס פון 1678, האבן קאטערינא׳ס צוויי גרעסטע געשוויסטער, פראנצעסק און גווילעם געדאנדזשעט אנטלויפן פונעם אינזל, און זענען אנגעקומען אין אלעקסאנדיע , וואו זיי האבן געהיטן יידישקייט בפרהסיא, און אויך געניצט זייערע יידישע נעמען, דוד און שלמה.
די אידישע באפעלקערונג אין קייפענג האט געהאט שווערע צייטן אנצוהאלטן די אמונה אין די ערשטע 100 יאר ווייל די שטאט איז גענוצט געווארן דורך די רעגירונג אלס אן אימיגראנטן שטאט אין וועלכע עס זענען אויך אריינגעזעצט געווארן מוסולמענער און קריסטן .
זיי האבן איינגעשטעלט צענדליגער מיסיאנערן וועלכע האבן באפאלן די אידן און זיי פארטיילט ביכער פון כפירה וועלכע האט אראפגעברענגט הונדערטער אידן פון אידישן וועג.
אין די אנפאנג 1900 יארן האבן די אמעריקאנער אידן צוריקגעמאכט קאנטאקט מיט די כינעזער אידן און האבן עטליכע מאל געוואלט אראפשיקן א דעלעגאציע קיין כינע נאר יענע צייטן האבן עס אוממעגליכט.
די גרעסטע גרופע פון אימיגראנטן קיין שאנכאי איז געווען ביים אנהויב פון דער צווייטער וועלט קריג ווען 25,000 אידן וועלכע האבן זיך געוואלט ראטעווען פון נאצי-דייטשלאנד זענען אנגעקומען קיין שאנכאי.
רוב פון די פליטים זענען געקומען מיט שיפן אויפ'ן וואסער ביז אין 940' ווען איטאליע האט אריינגעטרעטן די קריג און די וואסערן זענען פארוואנדעלט געווארן אין מיליטערישע באזעס וואו עס איז אוממעגליך געווען דורכצופארן.
צווישן די געפֿינען געווען דיסקאַווערד און באשטעטיקט די עקזיסטענץ פון די ייִדיש פאַרצייַטיק כינע איז אַ געשעפט דאָקומענט פון די יאָר 718 אידישע נאָרוועגיש שפּראַך געשריבן אויף אַ שטיק פון פּאַפּיר .
אידן וועלן זיין מוסיף איבער צייַט אנדערע אידן וואס זענען געקומען צו פאַרבייַטן אַבאַס האַנדל טשאַנאַלז פון אַראַבער לענדער אָדער אַ פּריז, ווי געזונט ווי זינט דער טעג פון טאַמערלאַנע די פּרעמיע, צפֿון אייראָפּע און מצרים.
די ערשטער יידן זענען אייגנטלעך געקומען פון איראן אָדער אינדיע קיין כינע דור דער זיידן גאס שוין אין דער צייַט פון דער טאנג דינאסטיע, אין דעם 7טן אדער 8טן יאָרהונדערט.
אין די 19טן און 20סטן יארהונדערטער האבן יידישע סוחרים פון ארום דער וועלט אנגעהויבן קומען האנדלען אין די פארטן פון כינע, ספעציעל אין האנג קאנג, דעמאלסט א בריטישע קאלאניע, שאנכיי און הארבין.
קיינער פון זיינע עלטערן זענען נישט געווען קיין בירגער פון די פאראייניגטע שטאטן אין דער צייַט פון רוביאָ׳ס געבורט, אבער זיינע עלטערן האבן זיך געוואנדן פֿאַר יו.
אין דעם יאָרצענדלינג פון 1990 האט ער געדינט ווי אַ שטאָט קאַמישאַנער פֿאַר מערב מיאַמי און איז געווארן ערוועלט צו די פלארידע הויז פון רעפּרעסענטאַטיוועס אין 2000, צו רעפּרעזענטירן די 111טער הויז דיסטריקט.
איינוואוינער פון צפון אמעריקע עס ווערט אפגעשאצט אז די ערשטע איינוואוינער פון דעם קאנטינעט, די אינדיאנער און די עסקימאסן, זענען געקומען פון אזיע אריבער דעם בערינג דורכגאס צום געגנט פון אלאסקע, און פון דארטן האבן זיי אנגעהויבן צו באזעצן דעם קאנטינענט.
די אינדיאנישע שבטים האבן געוואנדערט ביז זיי זענען אנגעקומען קיין מעקסיקע און צענטראל-אמעריקע, וואו זיי האבן אויפגעשטעלט וואונדערליכע קולטורן ווי די אלמעקישע, מאיא און אזטעק, א לאנגע צייט איידער די ערשטע אייראפעער זענען דארט אנגעקומען.
די ערשטע אייראפעאישע באוואוינער אין צפון אמעריקע זענען געווען נארדישע קאלאניסטן פון איסלאנד, וואס אין דעם 11טן יארהונדערט האבן זיי אויפגעשטעלט די ווינלאנד זידלונג אין דרום-מזרח פון היינטיקער קאנאדע.
פינף הונדערט יאר נאכהער, אין דעם 16טן יארהונדערט, האבן שפאניער זיך באזעצט אויף די בארטנס פון דעם איינגאס פון מעקסיקע, וואס האט געברענגט צו א כוואליע פון קאלאניזאציע אין צפון אמעריקע.
נאך זיי זענען געקומען די פראנצויזן, וואס האבן זיך באזעצט אויף די ברעגן פון דעם טייך מיסיסיפי און דעם טייך סאנט לארענס, און די בריטישע, וואס האבן קאלאניזירט דעם מזרח בארטן.
געאגראפיע צפון אמעריקע פארנעמט דעם צפון טייל פון דער יבשה אפט גערופן די נייע וועלט, דער מערב האלבקיילעך, די אמעריקעס, אדער סתם אמעריקע, (וואס אנדערע האלטן פאר איין קאנטינענט, מיט צפון אמעריקע אן אונטער-קאנטינענט).
רוב געאגראפן צעגרענעצן דעם קאנטינענט ביים דאריען וואסערשייד לענגאויס דעם קאלאמביע-פאנאמא גרענעץ, אזוי קומט גאנץ פאנאמא אינערהאלב צפון אמעריקע.
טייל געאלאגן אבער האלטן אז דער צפון גרענעץ פונעם קאנטינענט דארף זיין ביים איסטמוס פון טעהואנטעפעק, מעקסיקע, און פון דארט ציט צענטראל אמעריקע דרום־מזרחדיק קיין דרום אמעריקע .
איר צפון גרענעץ איז ביים ארקטישן אקעאן, צו מזרח איז דער צפון אטלאנטישער אקעאן, צו דרום־מזרח דער קאראאיבישער ים, און צו מערב דער צפון פאציפישער אקעאן.
אין 2013, האט מען אפגעשאצט איר באפעלקערונג קרוב צו 579 מיליאן מענטשן אין 23 אומאפהענגיקע לענדער, ד״ה אומגעפער 7.5% פון דער וועלט׳ס באפעלקערונג, אויב מען שליסט איין די נאנטע אינזלען .
מען קען צעטיילן דעם קאנטינענט אין פיר גרויסע ראיאנען : די גרויסע פלוינען וואס שטרעקן פונעם איינגאס פון מעקסיקע ביז דעם קאנאדישן ארקטיק; דער געאלאגיש יונגע בערגיקע מערב, וואס נעמט איין די ראקי בערג, דעם גרויסן באסיין, קאליפארניע און אלאסקע; דער געהעכערטער, אבער פלאכער פלאטא פון קאנאדע אין צפון־מזרח; און דער מזרחדיקער ראיאן וואס שליסט איין די אפאלאכישע בערג, דעם בארטן פלוין לענגאויס דעם אטלאנטישן בארטן, און דעם פלארידע האלבאינזל.
מעקסיקע, מיט לאנגע פלאטאס און קארדילערעס, פאלט מערסטנס אין דעם מערבדיקן ראיאן, אויבוואויל דער מזרחדיקער בארטן פלוין ציט זיך דרום לענגאויס דעם איינגאס.
נאנט צו דעם קאנטינענט׳ס בארטנס זענען פיל אינזלען; פרינציפיעל, דער ארקטישער ארכיפעלאג, די באהאמאס, טורקס און קייקאס, די גרעסערע און קלענערע אנטילן, די אלעאושן אינזלען (טייל וואס זענען אין דעם מזרחדיקן האלבקיילעך, דער אלעקסאנדער ארכיפעלאג, די עטלעכע טויזנט אינזלען פון דעם בריטישן קאלומביע בארטן, און נייפונדלאנד, גרינלאנד (אן אויטאנאמישער דענישער אינזל, און דער גרעסטער אינזל אין דער וועלט, וואס איז געאגראפיש א טייל פון צפון אמעריקע).
טיילן פון מערב מעקסיקע, איינשליסנדיק באיא קאליפארניע, און פון קאליפארניע, כולל די שטעט סאן דיעגא, לאס אנדזשעלעס און סאנטא קרוז ליגן אויפן מערב עק פון דער פאציפישער פלאטע; די צוויי פלאטעס קומען צוזאמען לענגאויס דעם סאן אנדרעאס שפאלט.
היסטאריע פון דער ישיבה די "קול תורה" ישיבה איז געגרינדעט געווארן אין ירושלים אין יאר ה'תרצ"ט דורך רבנים פון דייטשלאנד - הרב יחיאל מיכל שלעזינגער, פון האמבורג (ער איז פריער געווען א מורה הוראה און מגיד שיעור אין פראנקפורט) און הרב ברוך קונשטאט שטאטס רב און ראש ישיבה אין פולדא, פאר בחורים וואס זענען געקומען פון מערב אייראפע.
די ישיבה האט זיך געפירט אנדערש ווי די געוויינלעכע ליטווישע ישיבות מיט דעם וואס מען האט געזאגט די שיעורים אויף העברעאיש און אויך האט מען געמאכט סדרים צו לערנען תנ"ך.די ישיבה האט באקומען איר נאמען פון רביצין מאַטל שלעזינגער, דעם ראש ישיבה׳ס רביצין, וואס האט געזאגט דער "קול פון לערנען תורה פון איר מאן איז ביי איר זיסער ווי אלע גשמיותדיקע פארגעניגן וואס זי האט איבערגעלאזט אין דייטשלאנד".
ר"מים אין דער ישיבה הרב ברוך שמואל דויטש - תלמיד פון הרב אלעזר מנחם מן שך הרב בן ציון באראדיאנסקי - זון פון הרב אפרים באראדיאנסקי, ברודער פונעם משגיח הרב יצחק ירוחם באראדיאנסקי און איידעם פון הרב יחיאל מיכל שלעזינגער הרב שלום פאווארסקי - זון הרב דוד פאווארסקי הרב רפאל צבי וואלפין - איידעם פון ראש הישיבה הרב שלעזינגער הרב אליעזר יחיאל קונשטאט, זון הרב אלחנן, ראש הישיבה לשעבר מוגדר רשמית כ"ראש ישיבה בסדר ב'".
מען האט דעמאלסט באשטימט אלס ראש ישיבה הרב שלמה זלמן אויערבאך, וואס איז געבליבן אין דעם אמט 46 שנה (צוזאמען מיט הרב ברוך קונשטאט און נאך אים זיין זון הרב אלחנן קונשטאט).
די ערשטע רבנים פון דער ישיבה האבן איינגעשלאסן: הרב יונה מערצבאך רב פון דארמשטאט, הרב יוסף יהודה ריינער, פון אונגארן, און הרב חיים יוסף יעקובאוויטש וואס איז געווען א מגיד שיעור אין דער פראנקפורטער ישיבה צוזאמען מיט הרב שלעזינגער, און איז ארויף אין ארץ ישראל אין יאר תרצ"ד.
קול תורה איז א ליטווישע ישיבה אשכנזיש וואס געפינט זיך אינעם בית וגן געגנט אין ירושלים, דער היינטיקער ראש ישיבה איז הרב משה יהודה שלעזינגער, זון של הרב יחיאל מיכל, גרינדער פון דער ישיבה.
אַ באַשטימטן סימן אָדער נאָמען, וואָס איז מבחין דעם שפּיץ פון אַנדערע, האָט תמיד אַ באַשטימטן גראַד , די צאָל קאַנטן וואָס קומען צוזאַמען אין דעם שפּיץ.
באַזירט אויפן גראַד דיפערענצירט מען אַן איזאָלירטן שפּיץ וואָס האָט ניט קיין קאַנטן, אַ "בלאַט" וואָס בינדט זיך מיט איין איינציקן קאַנט און אינעווייניקסטע שפּיצן מיט מער ווי איין קאַנט.
אַ באַשטימטע צאָליקע ווערט, ווי למשל לענג; קען זיין אָדער אַ בונד : ווען פאַרבינדנדיק צוויי פאַרשיידענע שפּיצן; אָדער אַ שלייף : ווען זיינע ביידע ענדן זיינען דער זעלביקער שפיץ.
בדרך כלל ווערט אַ גראַף אָפּגעשילדערט ווי אַ גרופּע פּונקטן, וואָס באַצייכענען די אָביעקטן/שפּיצן, און גראָדע אָדער קרומע ליניעס, וואָס גייען פון איין פּונקט צום אַנדערן אָבער מאַכן ציקלען און וואָס באַצייכענען די קאַנטן.
די נאציאנאלע באן סטאנציע געפינט זיך אויף דער טעמזלינק רוטע צווישן סט פאנקראס און סיטי טעמזלינק, און אויך די עליזאבעט ליניע באדינט די סטאנציע זייט איר עפֿענונג דעם 24סטן מיי 2022.
פֿאַרינגדאן איז א לאנדאנער אונטערגרונט און נאציאנאלע באן סטאנציע אין קלארקנוועל אין דער לאנדאנער בארא פון איזלינגטאן, הארט לעבן דער סיטי פון לאנדאן, און איז אין טראוולקארט זאנע 1.
אין די שפעטערע תש- מ' און נ' ס' יארן איז הרב ראזענבלום געווארן דער תל תלפיות וואס מ'האט זיך געוואנדן צו אים הערן זיין קלארע דעת תורה אויף פילע טעמעס הונדערעטער שלו' בית האט ער צוריק געשטעלט, ווי אויך פילע מוסדות התורה און רבנים וראשי ישיבות האבן זיך נישט גערירט אן זיין מיינונג, וויסנדיג ביי הרב ראזענבלום הערט מען קלאר אזוי ווי די אורים ותומים, ס'נישטא קיין שום חשבונות נאר איין חשבון מרבה צו זיין כבוד שמים, הרב ראזענבלום איז אנטלאפן פון מחלוקת אדער לשון הרע און פאליטיק, ס'שטייט פאר אים נאר צו טוען די רצון השם כבוד עצמו אדער אנדערע חשבונות זענען פסול, געלט אדער עולם הזה עקלט, און ס'איז מיאוס.
ווען עס האט זיך אריינגעריסן ווידעא אדער אנדערע טעכנאלגיעשע כלים, איז ער ארויס זייער שארף אקעגין יעדע מיטעל וואס רייסט אוועק די קאפ פון תורה ויראת שמים, גאר שארפע און שטרענגע רייד האט מען געהערט סיי און ישיבה און סיי אינדרויסן ביי פארזאמלונגען פון אחינו בני ישראל,
הרב ראזענבלום האט באקומען סמיכה להוראה פון הגאון רבי יונתן שטייף זצ"ל אב"ד וויען ווי אויך האט מעיד געווען הגאון לוי יצחק גרינוואלד זצ"ל אב"ד צעהלים אז מקען אים פרעגען אין ד' חלקי שו"ע, זיין רבי הרב אהרן קטלר זצ"ל האט אים ממנה געווען אלץ מורה הוראה אין לייקוואד
ביי דער צווייטער וועלט־קריג איז ער אנטלאפין אין דער שווייץ וואו ער האט געלערינט תורה אין דער שטאט מאנטרע, שווייץ, צוזאמען מיט פיל גרויסע ת"ח צווישן זיי הרב משה סאלאווייטשיק ז"ל הרב אהרן לייב שטיינמאן שליט"א און ר׳ דוד העלער ז"ל.
נאכדעם האט ער געפליכטעט קיין אמעירקע און ער איז געווען א תלמיד פון בית מדרש גבוה און געלערינט ביי הגאון רבי אהרן קאטלער זצ"ל וואס ער איז געבליבן אדוק ומקושר און אים.
זייַן פּליטקע וואסערן שלאָגן פאר גוטע זומער שווימערייַ, און אין ווינטער זייַן פאַרפרוירענע אויבערפלאַך גיבט אויסגעצייכנטע געלעגנהייטן פֿאַר ווינטער ספּאָרט.
אונגארן'ס מאָדערנע גרעניצן זענען ערשט געגרינדעט געווארן נאָך דער ערשטער וועלט־מלחמה ווען, דורך די טערמינען פון די אפמאך פון טריאנאן אין 1920, האט עס פאַרלוירן מער ווי 71% פון וואָס איז אַמאָל געווען די מלכות פון אונגארן, 58.5% פון זייַן באַפעלקערונג, און 32% פון די אונגארישע.
אין 1940 די צווייטע וויען אַוואָרד האט געגעבן צוריק צפון טראַנסילוואַניאַ און צום סוף האט אונגארן פאַרנומען די "" און "" רעגיאָנען בשעת די אינוואַזיע פון יוגאסלאוויע.
באָרדערד דורך בערג אויף אַלע זייטן, עס האט אַ פאַרשיידנקייַט פון טעריינז, אַרייַנגערעכנט געגנטן פון פרוכטבאַרע באָדן, זאַמדיגע געביטן, מיסטלאַנד, און זומפיגע געביטן.
אין די לעצטע האַלב פון די 19'טע יאָרהונדערט, האט די רעגירונג באצאלט פראגראמען צו קאָנטראָלירן די ריווערוועגן און פארברייטערט אינלענדיש אויסטרוקענישן אין די גרויס שטח.
אונגארן האט דרייַ הויפּט געאגראפישע מקומות : די גרויס , ליגנדיג מזרח פון די דוניי טייך, די , אַ בערגיגע געגנט ליגנדיג מערב פון די דוניי און אריינציענדיג צו די עסטרייכער פוט-הילס פון די אַלפּן, און די צפון אונגעריש בערג, וואָס איז אַ בערגיגע מדינה ווייַטער פון דעם צפונדיגן גרעניץ פון דעם גרויסן אונגערישן פלוין.
לעבענס געשיכטע רבי אלימלך איז געבוירן געווארן אום חודש ניסן תשכ״ב צו זיין טאטע רבי משולם פייש לאווי זצ"ל, דער פריערדיגער טאהשער און גרונדער פונעם שטעטל קרית טאהש אין קאנאדע, און צו זיין מוטער מרת חוה, א טאכטער פון רבי יהודה וויינגארטן זצ"ל.
אין יאר תשנ"ח, נאכדעם וואס זיין עלטערער ברודער רבי מרדכי איז פלוצלונג נפטר געווארן פון א הארץ אטאקע, האט איהם זיין טאטע דער רבי, באקרוינט אלס רב פון וועלטליכע טאהשער קהילות, און זייט דעמאלטס איז ער געווארן זיין רעכטע האנט.
ער האט איהם געהאלפן מיט אלע געברויכן פון דעם חסידות, און פלעגט ארומפארן איבער דער וועלט כדי צו פראווען שבתים און מחזק זיין סיי ברוחניות און סיי בגשמיות זיין טאטנ'ס קהילות.
א נייע בליענדע תקופה פון תורה-וואוקס האט זיך אנגעהויבן אין אנהויב פון דעס ניינצענטן יארהונדערט אונטער דער הנהגה פון ר׳ משה סופר, דער גרויסער און בארימטער ״חתם סופר״ פון פראנקפורט, וועלכער האט מיט זיין גאונות, צדקות און גייסטרייכער הנהגה אינספירירט זיין דור צו נייע גייסטיקע פארמעסטן אין תורה און אין אידישקייט.
א סך פון דעם ״חתם־סופר׳ס״ תלמידים, צווישן די דער בארימטער מהר"ם שיק, האבן אליין געגרינדעט אייגענע קהילות און ישיבות איבער גאנץ אונגארן און פארזעצנדיק זיין דרך, זענען זיי געווארן שטארקע פעסטונגען וועלכע האבן געשטעלט א דערפאלגרייק ווידערשטאנד אנטקעגן די כוחות פון רעפארם און אסימילאציע אין דער אידישער מחנה.