polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
מיט דעם וואס דאס וועט אויפגעוויזן ווערן, וועט אראפגיין פון דעם יודישן פאלק די סכנה פון אלע שרעקליכע אומגליקן וואס די שונאי ישראל ווילן מיט דעם פאלטשן חשד ארויפברענגען.
"איך זעה איז דו ביסט א גוטע מענטש, איך דאנק דיר אז דו זארגסט דיך פאר מיין געזונט, אבער דו ביסט דאך אריין געקומען אינ'ם צימער לאכעדיג, ווען נישט פאר דעם וואלט איך דאך נישט געוויסט אז עפעס איז פארגעקומען, דערפאר, וויבאלד דו ביסט מיין חבר, מוזט דו מיר אלס דערציילן, בעסער איך זאל וויסן דעם אמת אפילו עס איז נישט געשמאק".
דער ידיעה אז עס זענען דא מענטשן וועלכע לייגן אריין דעם הארץ אינ'ם ענין און אז ער איז נישט פארגעסן געווארן, האט עם געטרייסט, און דאס וויסן אז די בעסטער מוחות אין רוסלאנד זענען גרייט עם צו באשיצן, האט עם זייער מחזק געווען.
אין קורצן פון פריער: די שלטונות זענען נישט צופרידן פון די באשולדינגס-פאפירן קעגן ר' מענדל, ווייל עס ווערט דארט נישט דערמאנט אז ער האט גע'הרג'ט אנדרושה פאר 'רעליגיעזע' סיבות.
מר בארסקי באזוכט ר' מענדל אין תפיסה און זאגט עם אז עס איז זייער מעגליך אז עס וועט בכלל נישט זיין קיין משפט, ווייל עס זענען דא בפירוש'ע ראיות קעגן די אמת'ע רוצחים.
ער האט נישט געקענט מחליט זיין אויב עס זענען זיינע דמיונות אדער נישט, אבער ער הערט קולות פונ'ם חצר בית הסוהר און עס דאכט זיך עם אז ער הערט די קולות פון זיינע קינדער.
אין קורצן פון פריער: נאך אכט לאנגע חדשים אין תפיסה, אן צו וויסן וואס וועט זיין מיט עם און אן קיין שום משפט, טרעפט זיך ר' מענדל מיט די ערשטע פון זיינע אדוואקאטן, מר גרוזענבערג.
מ'האט געשמועסט אז איינער מיט'ן נאמען "בראזול-בראשקאפסקי" האט געשריבן צום הויפט אנקלאגער אז ער האט ביי זיך ראיות וועלכע ווייזן קלאר אז דער רציחה האט געהאט צוטון מיט'ן פרוי טשעביריאק און בכלל נישט מיט ביילוס.
דער טאג וואס איז באשטימט אלס אבל פאר די צוויי חורבנות פון די הייליגע בתי מקדש, דער טאג וואס האט זיך אנגעהויבן דעם גלות פון כלל ישראל, אט אין דעם זעלבן טאג האט זיך אנגעהויבן דעם פרטית'דיגן גלות פון ר' מענדל בייליס, וועמען די רשעים האבן אויסגעקליבן אלס שעיר לעזאזל פון כלל ישראל.
1874 - נפטר כ"ד תמוז ה'תרצ"ד, ניו יארק) איז געווען א ייד פון אוקראינע וואס מען האט אים באשולדיגט מיט אן עלילת דם, מיט כלומרשט דער רציחה פון א רוסיש קינד.
אין קורצן פון פריער: עס דרייען זיך ארום שמועות, וועלכע קומען אויך אן אינ'ם תפיסה, אז איינער מיט'ן נאמען "בראזול בראשקאפסקי" האט געשריבן צום הויפט אנקלאגער אז ער האט שטארקע ראיות וועגן דעם רציחה אז עס האט גארנישט מיט ר' מענדל ביילוס.
וויבאלד זיין נאמען איז נאכנישט געווען אויפ'ן רשימה, האט ר' מענדל נישט באקומען עסן פונ'ם תפיסה די ערשטע צוויי טעג, ערשט אויפ'ן דריטן טאג האט מען אנגעהויבן געבן עסן.
ווען עזרא איז אנגעקומען איז ער געוואויר געווארן אז די יידן אין ארץ ישראל זענען געווארן אסימילירט צווישן די גויים, און אסאך פון זיי האבן חתונה געהאט מיט גוי'אישע ווייבער.
ווען ר' נחמן איז אריבער וואוינען קיין ברסלב, האט ער געזאגט פאר די עשירים פון שטאט וואס האבן אים גערופן, איך בין מסכים צו קומען צו אייך נאר מיטן תנאי אז איר נעמט אויף מיין אהר'לע אלס רב אין שטאט, אזוי איז טאקע געווען, ר' אהרן איז מיטגעקומען קיין ברסלב, און איז דארט פון דאן אן געווארן רב.
ביידע האָבן געוואוינט אין שטאט בראַסלעװ, זיי האבן געפירט באזונדערע חבורות, ר' אהרן איז געווען דער צענטראלער רב אין שטאט, און ר' נתן האט געפירט א חבורה אין בית המדרש פון ברסלב, וואס איז געווען געבויט אויפן פלאץ וואו ר' נחמן זיי רבי האט דארט געפירט ווען ער האט געוואוינט אין ברסלב.
אין יענער צייט ווען ער איז געווען אין מעדווידעווקא, איז ער איינמאל געגאנגען זיך טובל'ן אין א וואסער צוזאמען מיט ר' נחמן מברסלב, ר' אהרן איז געווען א דערהויבענער איד, און האט זיך גע'טובל'ט מיט גרויסע כוונות, מיט יחודים און שמות, ר' נחמן האט דאס גלייך פארשטאנען, זאגט אים ר' נחמן, האסט זיך שיין גע'טובל'ט, וועסטו זיין נאנט צו מיר וועסטו זיך שענער קענען טובל'ן.
זיינע יוגנט יארן ר' אהרן איז געווען א תלמיד אין זיין יוגנט פון דעם צדיק ר' אהרן פון טיטיוב, אן אייניקל פון בעל שם טוב, ער איז געווען זייער א חשובער יונגערמאן, און געשטאמט פון גרויסע גאונים און צדיקים, ווי עס איז צו זען אינעם ספר היחוס וואס זיין אייניקל דער טשעהרינער רב רעכנט אויס אכצן דורות ארויף וואס אלע זענען געווען רבנים און דיינים אין אידישע שטעט.
איינמאל האט אים ר' נחמן געזאגט: איך האב דיך זייער ליב, דעריבער וואונטש איך דיר אז אויף יענער וועלט זאלסטו פארשטיין מיינע שיחות חולין, אפילו מיינע פשוטע רייד.
די ענגליש און פראנצויזישע קאנפליקטן אין יאר 680' האט אויסגעבראכן פרישע קאנפליקטן צווישן די ענגלישע און די פראנצויזן איבער די פוטער אינדוסטרי וועלכע האט שפעטער געברענגט צו א קריג אין וועלכע די פראנצויזן האבן נישט געהאט קיין שוועריגקייטן צו געווינען, ווייל נאר זיי האבן געהאט א גוטע ארמיי אין יענע צייטן.
עס איז טאקע נישט געקומען צו קיין קריג אבער עס איז געווען א גוטע לעקציע פאר בריטען אז זי ברויך אריינשיקן מער מיליטערישע כוחות קיין נארט אמעריקע אויב זי וויל אנהאלטן איר ארטיגע אימפעריע.
אין די קומענדיגע יארן האט זיך טאקע אנגעהויבן א שטארקע פלוס, סיי פון ציווילע מענטשן און סיי פון מיליטערלייט, וועלכע האבן פארלאזט בריטען אויפצובויען איר מוטערלאנד'ס גרעסטע טערעטאריע - נארט אמעריקע.
די בריטישע האבן זיך שטארק פארלייגט אויף מזרח קאנאדע און זיך באזעצט נעבן נייפונדלאנד און געגרינדעט א קאלאניע וועלכע זיי האבן א נאמען געגעבן נאווע סקאשע.
אין קאנטראסט צו די ענגלישע נייע קאלאניע האבן די פראנצויזן נאכגעטאן די זעלבע, און זיך באזעצט אין די דערנעבנדיגע ראיאנען וועלכע זיי האבן גערופן איל סעינט דזשאן .
אין 755' האסן זיך די גוטע צייטן געענדיגט, ווען די בריטישע האבן אנגעהויבן מאכן פארשריט אין די פאראייניגטע שטאטן און איינגענומען אלע דעמאלטדיגע דרייצן שטעט און פארטריבן אלע פראנצויזן צו די נייע פראנקרייך.
די פראנצויזן האבן באלד מאבאליזירט א ריזיגע מיליטער, און עס האט אויסגעבראכן די היסטארישע נארט אמעריקען קריג וועלכע האט געדויערט באלד 10 יאר ביז די בריטישע האבן באקומען די אויבערהאנט און צוקלאפט די פראנצויזישע ארמיי אויף אזוי ווייט אז אפילו טיילן פון קוויבעק, אריינגעגרעכנט מאנטרעאל, זענען אריין אונטער בריטישע קאנטראל.
די צווייטע וועלט קריג די עקאנאמישע מצב אין קאנאדע האט זיך קוים ערהוילט ווען די צווייטע וועלט קריג האט אויסגעבראכן אין 39' צווישן די אליאירטע און די אקסיס לענדער, אנגעפירט דורך דייטשלאנד.
אבער אלע זיינע פלענער זענען געווען לטמיון ווייל די רעגירונג האט באלד איינגעזען אז נאצי-דייטשלאנד איז א געפאר פאר די גאנצע וועלט און אלע לענדער מוזן אנטייל נעמען אין די שלאכטן.
די קאנאדישע ארמיי וועלכע איז שפעטער געשיקט געווארן קיין אייראפע איז נאר באשטאנען פון וואלונטירן און האבן געהאלפן באשיצן די בריטישע ארמייען און סובמארינען וועלכע זענען אטאקירט געווארן אן אויפהער דורך די דייטשן.
קינג האט אבער געהאט אסאך דרוק פון די קאנסערוואטיוון באלד איינצושטעלן דעם מיליטערישן פליכט סיסטעם אבער מיט גאר שטארקע קעגנערשאפט פון קוויבעק האט ער אפגעזאגט זיין דעפענס מיניסטער דזשעי על רעלסטאן וועלכער איז געווען דער הויפט שטיצער פון דעם סיסטעם.
עס האט נאר געהאלפן אויף דערווייל אבער ווי נאר די קריג איז אריין אין איר צווייטע פאזע אין 44', ווען די ערנסטע שלאכטן האבן זיך אנגעהויבן אין פראנקרייך און נאך אזויפיל קאנאדישע פארלוסטן אין די געוועזענע יארן, איז דער סיסטעם בלית ברירה צוריק איינגעפירט געווארן.
ווי נאר די פאראייניגטע שטאטן האט דעקלערט קריג קעגן יאפאן האט קאנאדע צוזאמענגענומען אלע אירע יאפאזענער איינוואוינער און זיי קאנצענטרירט אין צענטער פון לאנד און צוגענומען אלע זייערע פארמעגנס און זיי פארקויפט פאר געלט.
פופצן יאר שפעטער האט זיך אנגעהויבן די אמעריקאנער רעוואלוציע וועלכע האבן ארויסגעטראגן די בריטישע פירער פון די דרייצן אמעריקאנער קאלאניעס און האבן מארשירט אריין קיין קאנאדע און ארומגערינגלט קוויבעק.
איבערבלייבנדיג נאר מיט קאנאדע האבן טויזנטער לאיאליסטן צו בריטען געוואלט מחזק זיין די נארט אמעריקע בריטישע אימפעריע, און האבן זיך אריבערגעצויגן קיין קאנאדע אנהייבנדיג צו באזעצן אלע געגנטער אין קאנאדע.
די בריטישע האבן דעמאלט באשלאסן איינצושטעלן צוויי באזונדערע קאנסטיטוציעס אין וועלכע די פראנצויזישע האבן געקענט איינפירן זייערע ציווילע געזעצן לויט זייער געשמאק.
אין 812' האט די פאראייניגטע שטאטן דעקלערט קריג קעגן בריטען און האט אין ערשטן אקט אריינמארשירט קיין קאנאדע מיט'ן חשבון צו אינוואדירן די העכערע טייל פון קאנאדע גרינגערהייט, ווייל רוב איינוואוינער זענען נאך געווען ניי דארט ווייל זיי זענען נישט לאנג בעפאר געקומען פון די 13 קאלאניעס.
די אמעריקאנער פירער האבן אבער געהאט א גרויסן טעות ווייל די בריטישע האבן דעמאלט געהאט די בעסטע ארמייען אין די וועלט און זיי האבן זיך שנעל מאביליזירט און צוריקגעשטויסן די אמעריקאנער אריבער די גרעניץ און אלס נקמה איינגענומען די שטאט דעטרויט.
דורכאויס די קריג האט אטלאנטיק קאנאדע נישט געהאט קיין געפאר פון קריג ווייל די אמעריקאנער פאלק איז געווען צוטיילט איבער די קריג און די מזרח שטעט זענען געווען שטארק דערקעגן.
ממש ביי די ענדע פון די קריג האבן די אמעריקאנער כוחות דעגרייכט די שטאט יארק און פארברענט איר הויפטשטאט, אבער אויך פון דארט זענען זיי שנעל פארטריבן געווארן ווייל די איינוואוינער האבן געשטעלט א העפטיגן ווידערשטאנד.
צווישן די אימיגראנטן זענען געווען בריטישע פון צוויי רעליגיע'ס: קאטויליקן און פראטעסטאנטן אבער ווי עס האט זיך מיט די יארן ארויסגעשטעלט זענען די קאטויליקן געבליבן א מינאריטעט אין קאנאדע.
אנשטאט איז געהילץ געווארן די הויפט אינדוסטרי אין די עקאנאמיע, ווייל דורכאויס בריטענ'ס מלחמות מיט פראנקרייך האט בריטען פארלוירן איר געהילץ אינדוסטרי אין אייראפע און באלד אויפגעארבעט די אינדוסטרי אין קאנאדע.
די בריטישע האבן געהאט א גוטע לעקציע מיט די פאראייניגטע שטאטן און האבן געוואלט פארזיכערן אז קאנאדע בלייבט אונטער די בריטישע אימפעריע און האבן דערפאר איינגעשטעלט די פארליאמענטרי סיסטעם מיט די פירערשאפט פון די מאנארך.
די בריטישע רעגירונג האט נישט געוואלט נאכגעבן און עס האבן זיך באלד אנגעהויבן מאסן פראטעסטן קעגן דעם, וועלכע איז פארוואנדלט געווארן אין א באוואפנטע קעגנערשאפט וועלכע איז דורכגעפאלן נאכדעם וואס די בריטישע מיליטער האט אויסגעקוילעט אסאך רעבעלן פירער אין סעינט אוסטאדזש, קוויבעק.
עטליכע יאר שפעטער האט זיך ווידער איבערגעשפילט דאס זעלבע ווען אנטלאפענע ענגלישע קיין אמעריקע האבן פרובירט מאכן א רעוואלוציע, עס איז אבער געווען א דורכפאל.
אין יענע יארן האבן די פראווינצן געגרינדעט א פאראייניגטע פאליציי כח וועלכע איז א נאמען געגעבן געווארן די נארט-וועסט מאונטעד פאליציי, היינט די ראיעל קענעדיען מאונטעד פאליציי , צו העלפן אדמיניסטרירן די פראווינצן און האלטן ארדענונג אין לאנד.
אבער עס איז זייער שווער געגאנגען ערשטענס ווייל די איינוואוינער וועלכע זענען געווען רוב בריטישע האבן געוואלט בלייבן געקניפט מיט בריטען, און בעיקר ווייל די בריטישע זענען געווען פאר'עקשנ'ט איבער איר אימפעריע און האבן נישט געוואלט פארלירן איר נארט אמעריקאנער באזע.
די אקטיוויטעטן האבן זיך אנגעהויבן אין די ענדע 800' יארן ווען די אטלאנטיק פראווינצן האבן זיך צוזאמענגעזעצט אויף א זיצונג אין טשארלעטיטאון, פרינץ עדוואורד איילענד, וואו זיי האבן דיסקוסירט ווי אזוי צו פאראייניגן די עטליכע פראווינצן אונטער איין יוניאן.
די אנדערע פראווינצן האבן אויך געשיקט רעפרעזענטיוון צו די זיצונג וועלכע האט זיך ארויסגעשטעלט צו זיין א סוקסעס ווען מערערע פראווינצן האבן מסכים געווען זיך צו טרעפן ביי א גרעסערע מיטינג אין קוויבעק סיטי וואו פיר פראווינצן האבן אויפגעצויגן א דרעפט קאנפעדעראציע וואס האט געצווינגען די בריטישע רעגירונג אונטערצושרייבן די היסטארישע בריטיש נארט אמעריקען אקט אין וועלכע די דאמיניען אוו קאנאדע איז געבוירן געווארן פון קוויבעק, אנטעריא, ניו בראנסוויק און נאווע סקאשע.
די ניי געגרינדעטע קאנאדע האט באוויזן זיך אויפצובויען זייער שנעל וועלכע איז געווען די סוקסעס פון די שפעטערדיגע פארגרעסערונג פון קאנאדע, ווייל די מערב פראווינצן פירער האבן געזעהן אז אלעס קלאפט און אויך זיי האבן די מעגליכקייט צו ווערן א טייל פון די רעגירונג.
א יאר נאך א יאר זענען אלע מערב פראווינצן אריין אין די קאנפעדעראציע מיט'ן אויסנאם פון נייפונדלאנד און לאבראדאר וועלכע זענען געבליבן אפגעטיילט ביז'ן יאר 949'.
קאנאדע נאך דער צווייטער וועלט מלחמה קינג איז געבליבן פרעמיער מיניסטער אויך נאך דער קריג ביז זיין פענסיאנירונג אין 1948, זייענדיג דער לענגסטער פרעמיער מיניסטער אין קאנאדע'ס געשיכטע.
די יארן נאך די קריג זענען געווען וויכטיגע יארן פאר קאנאדע'ס צוקונפט ווען אלע לענדער אין די וועלט האבן זיך צוריק אויפגעבויעט און אנגעהויבן פרישע האנדל אינטערנאציאנאל.
אין א גרויסן טייל קומט צו פארדאנקען די דעמאלטסדיגע סי-סי-עף סאציאלע פארטיי וועלכע האט פארגעשטעלט און פארלאנגט א טייל פון די פראגראמען און נאר א דאנק איר שטארקייט איז די ליבעראלע רעגירונג געווען געצווינגען זיי איינצושטעלן.
דער גרעסטער ביישפיל איז געווען די מעדיקעיר פראגראם (א סיסטעם אין וועלכע די פעדעראלע רעגירונג באצאלט אלע מעדיקעיט קאסטן פאר אלע בירגער) וועלכע איז פארגעשטעלט געווארן דורך פרעמיער טאמעס טאמי פון סעסקעטשווען און איז איינגעשטעלט געווארן אין גאנצן לאנד אין 966'.
דאס קאנאדער פאלק האט שטארק מורא געהאט פאר א פרישע דעפרעסיע, אבער זענען איבערראשט געווארן זעענדיג ווי זייער לאנד צוזאמען מיט איר גרויסן שכן בויען זיך אויסערגעווענליך ווען די גאנצע איבעריגע וועלט איז געווען חרוב ונחרב און ארויסגעקוקט אויף הילף פון די פאראייניגטע שטאטן.
די עקאנאמיסטן האבן זיך פארלייגט צוריק אויפצובויען איר האנדל מיט די לענדער וועלכע זי האט געהאנדעלט בעפאר ווי בריטען און אייראפע אבער די ריכטיגע וואוקס איז געווען צווישן די צוויי שכינים: קאנאדע און די פאראייניגטע שטאטן.
ווען די דעפרעסיע יארן זענען אנגעקומען האבן טויזנטער פארלוירן זייערע דזשאבס און זיך אנגעוואנדן צו וועלפעיר וועלכע איז שוין דעמאלט געפירט געווארן דורך די פראווינציאלע רעגירונגען.
אבער פון אזויפיל אפליקאנטן און ווייניג ארבייטערס האט די וועלפעיר ממש געהאלטן ביים קראכן, דראענדיג טויזנעטער ארימע איינוואוינער צו בלייבן אן א שטיקל ברויט צו עסן.
קינג האט דעמאלט געטאן א קלוגע שריט און צוגעמאכט די גרעניצן פאר אימיגראנטן צום ערשטן מאל אין דורות און האט אפילו אויסגעליפערט אימיגראנטן וועלכע זענען נישט לאנג בעפאר אנגעקומען און אזוי געראטעוועט די וועלפעיר פון אונטערגאנג וואס וואלט געמיינט א נאציאנאלע קאטאסטראפע.
ווען די יארן זענען פארלאפן און די עקאנאמיע איז נאך אלס נישט בעסער געווארן האט דאס פאלק אנגעהויבן צו קריטיקירן קינג'ס ליבעראלע רעגירונג און ערוועלט א נייעם פרעמיער מיניסטער אין 930'.
דער נייער פרעמיער מיניסטער ריטשארד בינעעט, א קאנסערוואטיוו, האט באקומען שטיצע אויף עטליכע צוזאגס צו העלפן די עקאנאמיע דורך שאפן נייע דזשאבס אבער ווען עס איס געקומען דערצו האט ער גארנישט געקענט טאן און דער מצב איז גאר פארערגערט געווארן אויף אזוי ווייט אז מען האט געקענט זעהן פערדן וואס שלעפן אויטאמאבילן ווייל זייערע בעלי בתים האבן נישט געהאט קיין געלט צו קויפן געזאלין.
עס האט אויסגעבראכן שטארקע פּראטעסטן און טויזנטער האבן אנגעהויבן מארשן קיין אטאווע און ארומגערינגעלט דעם פארלאמענט געביידע גרייטנדיג אנצוגרייפן בינעעט און זיינע געהילפן.
עטליכע יאר שפעטער האט דער קעניג לואיס קאמפיינט צווישן נישט פארהייראטע פרויען זיי זאלן אימיגרירן קיין קאנאדע און הייראטן די ביסעלע נייע פראנקרייך איינוואוינער וועלכע זענען געווען כמעט נאר מענער.
לואיס האט באוויזן צוזאמענצושטעלן א גרופע פון 700 אומפארהייראטע פרויען וועלכע האבן צוזאמען אימיגרירט קיין קוויבעק און געהייראט די ארטיגע אייוואוינער, א שריט וואס האט אנגעהויבן בויען קוויבעק מיט א שנעלקייט.
די קליינע גרופע פאמיליעס זענען די זיידעס פון כמעט אלע 6.3 מיליאן פראנצויזיש רעדנדיגע וואס וואוינען היינט אין קוויבעק (רוב אימיגראנטן זענען שטענדיג געווען פון אייראפע אדער אזיע.
די מלחמה נאכווייען ווי עס איז באקאנט האט נארט אמעריקע געהאט גאר שוואכע צייטן אין די 920' יארן וועלכע איז נאכגעפאלגט געווארן מיט א שטארקע דעפרעסיע אין די 930' יארן.
אין קאנאדע האט די דעפרעסיע נישט אזוי שטארק געכאפט ווי אין די פאראייניגטע שטאטן אבער עס האט געהערשט א שטארקע צומישעניש אינערהאלב דאס לאנד און מענטשן האבן אפען שפעקולירט אויב קאמוניזם זאל באטראכט ווערן, ספעציעל איז די געדאנק געווען אנגענומען ביי אימיגראנטן.
ער איז געווען דער ערשטער פרעמיער מיניסטער אין קאנאדע וואס איז אויסגעקליבן געווארן נאך אן אמעריקאנער סטיל קאנווענשן וואו אלע פארטייען קומען זיך צוזאם אונטער איין דאך צו דיסקוסירן אפען זייערע פאליסיס.
אין די קומענדיגע הונדערט יאר האבן מענטשן אנגעהויבן אימיגרירן קיין קאנאדע פון גאנץ אייראפע, מיט די האפענונג צו לעבן א רייכערע לעבן מיט קאנאדע'ס אוצרות.
פארשטייט זיך אז די וואס האבן דורכגעלעבט די רייזע קיין נארט אמעריקע האבן זיך קיינמאל נישט צוריקגעקערט און די רעגירונג'ס פירער האבן נישט געהאט קיין השגה וואס עס גייט פאר אין נארד אמעריקע.
ערשט אין 583' האט די בריטישע רעגירונג אראפגעשיקט א רעגירונג'ס דעלעגאציע קיין קאנאדע וועלכע איז אנגעקומען קיין נייפונדלאנד און צו זייער ערשטוינונג געפינען א ריזיגע פישינג אינדוסטריע, וועלכע איז געווען אנגעפירט דורך די שפאנישע און פארטוגעזישע אימיגרירער.
די ענגלישע האבן באלד דערקלערט נייפונדלאנד אלס זייער אייגנטום און אריינגעברענגט פרישע מענטשן און געווער, און א קליינע ארמיי איז געגרינדעט געווארן וועלכע האבן ארויסגעשטויסן די שפאנישע און פארטוגעזישע פון די ראיאנען.
די פישינג אינדוסטרי איז דעמאלט געווען די איינציגסטע חיונה פון אלע נייע קאנאדער, אבער עס האט זיך שנעל געטוישט ווען די פראנצויזישע האבן אנגעהויבן האנדלען מיט פוטער וועלכע איז געווארן די רוקן-ביין פון קאנאדע'ס עקענאמיע אין די ערשטע צוויי הונדערט יאר.
קאנאדע'ס היסטאריע הויבט זיך אן נאך מיט הונדערטער יארן צוריק, ווען די אייראפעאישע האבן אנגעהויבן באזעצן די קאנאדער טעריטאריע וועלכע האט נאכגעפאלגט מיט א פינעף הונדערט יעריגער געפעכט צווישן די פריער באזעצטע אלט-געזעסענע איינוואוינער און די ניי געקומענע אייראפעאישע.
דער ריכטיגער שטראם קיין קאנאדע האט זיך ערשט אנגעהויבן אין 876' ווען סיי די בריטישע און סיי די פראנצויזן האבן געשיקט טויזנטער מענטשן צו באזעצן און איבערנעמען די נארד אמעריקאנער טעריטאריע וועלכע געפינט זיך צפון צו די פאראייניגטע שטאטן.
און ביז אין דעם צוואנציגסטן יאר-הונדערט האט זיך קאנאדע אויפגעבויט צו ווערן איינע פון די וועלט'ס קליינע גרופע פון רייכע, שטארק אינדוסטריאליזירטע, טעכנאלאגיש פארגעשריטענע, און געזונטע ארגאניזירטע דעמאקראטיעס.
אין גרויסן טייל האט קאנאדע זיך אזוי שנעל געבויעט א דאנק איר מאכטפולן שכן די פאראייניגטע שטאטן, מיט וועלכע זי פירט דורך ביליאנען דאלארן האנדל טאג טעגליך.
די אנוועזנהייט פון די פאראייניגטע שטאטן איז אויך די סיבה פארוואס קאנאדע איז פון די באוואוסטסע דעמאקראטיעס אין דער וועלט, וועמענס פאליטישע פאראייניגונג און קולטוראלע אינדענטיטעט איז שטארק באוואוסט.
די ערשטע יארן פרעמיער מיניסטער מעקדאנעלד איז געבליבן אין אמט פאר 24 יאר, אויסער פיר יאר ווען מאקעניזיע האט אים באזיגט אבער באלד דערנאך צוריק פארלוירן.
שפעטער איז עס אריבער קיין טאראנטא נאכדעם וואס די ענגלישע באפעלקערונג האט זיך אפגעטראגן פון קוויבעק ווען די פראנצויזן האבן אנגעהויבן שטורעמען קוויבעק און אויסגעטיילט צרות דורך זייערע טעראריסטישע גרופעס.
עטליכע פון די נייע פארטייען האבן זיך צוזאמענגעשמאלצן און געגרינדעט די סי-סי-עף פארטיי וועלכע איז געווארן די דריט גרעסטע פארטיי אין קאנאדע נאך די ליבעראלן און קאנסערוואטיוון.
די פוטער-האנדל איז גוט אויפגענומען געווארן ביי די אלט-געזעסענע פעלקער וועלכע האבן אזוי ארום געקענט געניסן פון אנדערע אייראפעאישע פראדוקטן וועלכע זיי האבן אין זייער לעבן נאך נישט געהאט געזען.
די פאראייניגטע האנדל האט אריינגעברענגט די אלט-געזעסענע אונטער די אייראפעאישע דאמינאציעס, אבער נאך ביז היינט זענען די פארשידענע פעלקער אפגעטיילט אין קולטור און אין רעליגיע טראץ וואס זיי וואוינען און געניסן פון אלע פראגראמען פון די קאנאדישע רעגירונג.
זיי האבן געוואוינט צוטיילט צו צוויי ראיאנען: דרום אנטאריא און די ווייט פאציפישע שטעט, אבער טראץ די ווייטקייט - פון א מהלך פון עטליכע וואכן אין יענע צייטן - וואס האט אפגעטיילט צווישן די צוויי ראיאנען האבן זיי אנגעהאלטן א שטארקע נאנטשאפט און האנדל.
די אייראפעאישע וואס זענען אנגעקומען קיין קאנאדע האבן מיט זיך מיטגעברענגט די קרענק וועלכע האט באלד אפעקטירט אויך די אלט-געזעסענע אייוואוינער איבערלאזנדיג שווערע טויזנטער טויטע און קראנקע.
די צוויי שטערקסטע קרענק זענען געווען מיקמעק וועלכע האט אפגעווישט באלד ניינציג פראצענט פון די נייע קאנאדישע באפעלקערונג און אויך א שטארקע עפעדימיק אין דעם 17'טן יאר-הונדערט וועלכע איז שטארק צושפרייט געווארן אין מזרח קאנאדע און אומגעברענגט טויזנטער.
די ערשטע וועלט מלחמה כאטש קאנאדע האט זיך געהאט איינגעשטעלט איר אייגענע רעגירונג סיסטעם און איר קאנטראלירט כמעט אויף הונדערט פראצענט, האט זי אבער נאך נישט געהאט קיין שום זעלבשטענדיגע אויסערן פאליסי ווען די ערשטע וועלט קריג האט אויסגעבראכן אין 914'.
בריטאניע'ס דעקלעראציע פון קריג אויף דייטשלאנד האט אין יענע יארן געמיינט אז די גאנצע אימפעריע אריינגערעכנט קאנאדע איז אויטאמאטיש אריינגעצויגן אין דער מלחמה.
די רעגירונג האט צו ערשט געשיקט א מיליטער פון 35 טויזנט מענער אבער האט עס שפעטער געטריפעלט פילפאכיג ביז 150,000 טרופן נאכדעם וואס קאנאדע האט געליטן אסאך קרבנות.
ווי דערמאנט איז קאנאדע אריינגעשלעפט געווארן אין קריג אלס א טייל פון בריטן, אבער נאך די קריג זעענדיג וויפיל טרופן זי האט פארלוירן האט דאס אנגעהויבן ברענגן מער סאוורענטי צווישן די רעגירונג'ס לייט און אויך ביים פאלק.
בריטען האט נישט געלייגט קיין גרויסע ווידערשטאנד און די קאנאדער האבן עס אנגענומען אלס א באשטעטיגונג און זיך איינגעשריבן אלס א מיטגלידער אין די נארוואס געגרינדעטע ליג אוו נעישאנס.
מיט דעם שריט איז קאנאדע געווארן כמעט 100 פראצענט זעלבסטשטענדיג מיט'ן אויסנאם אז די סופרים קארט האט נאך נישט געקענט טוישן אדער אויפברענגן נייע געזעצן אין די קאנסטיטוציע.
קאנאדע האט זיך גאר שנעל אויפגעבויעט צו זיין איינע פון די וועלט'ס מערסט מאדערניזירטע לענדער, שאפנדיג א וועלט פון נייע מיליאנערן וועלכע האבן אנגעפירט מיט אלע ערליי ביזנעסער.
נאטורליך וואלט קאנאדע זיך נישט געקענט פארמערן ווען נישט זי האט אויפגעשטעלט איר אימיגראציע סיסטעם וועלכע האט מיט דער צייט געצויגן מיליאנען מענטשן צו קומען וואוינען.
ווען די קריג האט זיך געענדיגט איז מאנופעקטשערינג געשטאנען אסאך העכער ווי בעפאר די קריג און האט געגעבן דעם שטופ אויף ווייטער ביז די עקאנאמיע איז געווארן סטאביל, ווערנדיג איינע פון די וועלט'ס שטערקסטע עקאנאמיעס.
די ערשטע דערפאלגרייכע מיסיע איז דורכגעפירט געווארן דורך פראנקרייך אין יאר 1534 ווען דער פראנצויזישער קעניג פרענציס דער ערשטער האט ארויסגעשיקט א גרופע אין שפיץ פון דעם וויסנשאפטלער דזשעק קארטיער צו געפינען רייכע ערטער אין נארט אמעריקע נאכדעם וואס שפאניע האט שוין געהאט געטראפן מעקסיקא.
פרעמיער מיניסטער מעקדאנעלד איז געשטארבן אין אפיס אין 891' אבער זיין קאנסערוואטיווע פארטיי האט נישט געקענט ווייטער אנהאלטן די מאיאריטעט און זי האט פארלוירן צו ווילפריד לוריער, א קוויבעקער אדוואקאט וועלכער האט נישט געגליכן די קאנסערוואטיווע קאנפליקטן נאר ליבערשט די גרינגע וועג ארויס.
ער האט אן א ברירה געמוזט אנהאלטן טייל פון מעקדאנעלד'ס איינגעשטעלטע קאנסערוואטיווע פאליסיס אבער האט געגעבן א נייעם אויסזעהן פאר קאנאדע ווען ער האט איר כסדר בארימט אלס די לאנד פונעם צוואנציג'סטן יאר-הונדערט.
דאס לאנד האט אין די מלחמה יארן באקומען אן אנדער געשטעל ווען אלע ביזנעסער האבן געארבעט פאר די מיליטער, און די פרויען האבן איבערגענומען א גרויסן טייל פון זייערע מענער'ס ביזנעסער.
צו פארמיידן פראבלעמען האט ער געגרינדעט א קאאליציע רעגירונג מיט דער ליבעראלער אפאזיציע, אבער עס האט זיך ארויסגעשטעלט צו זיין א פאטאלער טעות נאכדעם וואס די ליבעראלן זעלבסט האבן זיך צוטיילט מיט זייערע מיינונגען.
דאס נייע פראנקרייך איינמאל די פראנצויזישע רעגירונג האט געזען אז קאנאדע האט א מעגליכע ווערד פאר פוטער, פישינג, און נאך אוצרות; האט זי באקומען מער אינטערעסע פאר די ראיאנען וועלכע איז דעמאלט באקאנט געווארן אלס דאס נייע פראנקרייך.
די פּראָקלאַמירטע נייע פראנקרייך האט געזאלט ארייננעמען דעם גאנצן סאנט לארענט טייך אין קוועבעק, האלב פון נופונדלאנד, און דער מיסיסיפי טייך מיט איר בארטן שטאט לואיזיאנא.
די אלע געגענטער זענען געווען פיל מיט אלט-געזעסענע איינוואוינער וועלכע האט נישט אינטערעסירט די גאנצע פאליטיק און די פראנצויזישע געזעצן, אזוי לאנג ווי זיי האבן געהאט האנדל און פריינדשאפט מיט די פראנצויזן.
מיט די יארן נאך די קריג האט קאנאדע אפגעלאזט כמעט אלע ערנסטע פארבינדונגן מיט בריטאניע און האט אנגעפאנגן טאן ערנסטע האנדל מיט די פאראייניגטע שטאטן וועלכע איז גרייט געווען צו אינוועסטירן אין איר דערנעבנדיגן דעמאקראטישן שכן.
אויס מורא אז די אמעריקאנער וועלן איבערנעמען די קאנאדער מעדיע, האט די קאנאדער רעגירונג אויפגעשטעלט די פובליק סי-בי-סי בראדקעסטינג וועלכע האט סערווירט ראדיא און טעלעוויזיע פאר אלע קאנאדער איינוואוינער אויף ענגליש און אויף פראנצויזיש.
די קאנאדער פראנצויזן האבן פארלאנגט פון דער פראנצויזישער רעגירונג צו גרינדן קאלאניעס, אזוי ארום וועלן זיי קענען האבן די מאנאפאל אויף דער פוטער אינדוסטריע.
דער ערשטער איז געווען אן איטאליענער פארשער וועלכער איז אנגעקומען קיין נייפונדלאנד און ער איז באלד נאכגעפאלגט געווארן דורך פארטוגעזישע וויסנשאפטלער, און עטליכע יאר שפעטער דורך א גרעסערע גרופע ענגלישע פארשער וועלכע זענען אנגעקומען צו פארשידענע אנדערע ערטער אין קאנאדע וועלכע האט געגעבן א שטיקל מאפע פאר די נייגעריגע פארשער פון קאנאדע'ס נאטורליכע אוצרות און ראיאנען.
רוב פון די וואס זענען דעמאלט געפארן זענען מער קיינמאל נישט צוריקגעקומען, אבער פון אזויפיל פּראבעס האט מען געקענט ארויסברענגן א שטיקל מאפע וואס עס טוט זיך אפ אויפ'ן אנדערן זייט פונעם כדור הארץ.
די גרופעס האבן פארלאזט אייראפע נאך מיט איבער 2,000 יאר צוריק אבער קיינער פון זיי האט זיך נישט צוריקגעקערט צו פארציילן די אייראפעאישע אז עס געפינט זיך נאך א קאנטינענט אויף דעם אנדערן זייט פון ים.
באווייזן וואס מען האט געטראפן ארום 45 יאר צוריק אין נייפונדלאנד צייגן אז די וויקינג גרופעס האבן געהאט זייער שווערע שלאכטן מיט די אלט-געזעסענע אין מזרח קאנאדע.
געלט האט זיי נישט געפעלט און מען האט געלעבט גאנץ רואיג ווען אין פראנקרייך איז אין יענע צייטן געווען אסאך מלחמות און די עקאנאמיע איז פארשטייט זיך נישט געווען אין בעסטן ארדענונג.
לוריער האט שוין נישט געקענט אנהאלטן זיין בענקל אזוי לאנג צוליב פראבלעמען מיט וואס ער האט זיך אנגעשטויסן מיט די ענגלישע ווען ער האט געהאט אנדערע מיינונגן אין יעדע עקאנאמישע אישו.
אין 91' האט ער פארלוירן די פעדעראלע וואלן, און די קאנסערוואטיוון זענען צוריק אריינגעקומען און געשטעלט איר דעמאלטדיגער פירער ראבערט בארדען אלס פרעמיער מיניסטער פון קאנאדע.
קאנאדע איז א לאנד פון 32 מיליאן איינוואוינער אין דער צפונ'דיגן טייל פון דער צפון אמעריקע קאנטינענט, זייענדיג דער וועלט'ס צווייטע גרעסטע לאנד לויט פלאך מאס.
קאנאדע האט אנטוויקלט פון א גרופע אייראפעישע קאלאניעס אלס א צוויישפראכיגע פעדעראציע, געווינען איר אייגנשאפט פרידליך פון איר לעצטן קאלאניסטישן הערשער, דאס פאראייניגטע קעניגרייך.