polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
אין פאל די מאטארן מאכן פראבלעמען אדער לעשן זיך אויס וועלן זיך די רעקארדירער אויך פארלעשן און מען וועט נישט קענען הערן פון דארט און ווייטער אפילו אויב עס וואלט נאך געדויערט עטליכע מינוטן ביז ווילאנג דער פליגער קראכט.
יעדע פליגער איז עקוויפטעט מיט טויזענטער סענסארס וועלכע רעקארדירן אלע סארט אינפארמאציע וועלכע דער פילאט נויטיגט זיך צו וויסן ווי ספיד, די פליגלן פאזיציעס, ספיד ארויפציען, טעמפרעאטורן פון אינעווייניג און פון אינדרויסן, לופט דרוק, די מאטארן פארשטעלונג, און נאך צענדליגער וויכטיגע זאכן.
די אלע סארט אינפארמאציע ווערט כסדר רעקארדירט אויפ'ן פלייט דאטא רעקארדירער און ווען עס ווערט איבערגעפילט מעקט זיך אויס די אלטע און די פרישע ווערט רעקארדירט אזוי אז שטענדיג זאל דער פליגער האבן אלע אינפארמאציע אויף טעיפ פון די לעצטע צאל שטונדן.
די ארגינעלע רעקארדירער האבן נאר געקענט רעקארדירן 100 פאראמיטערס פון אינפארמאציע ווען די נייע סאליד סטעיט רעקארדירער קענען רעקארדירן מער ווי 700 פאראמיטערס.
די אלע אינפארמאציע פון איבער דעם גאנצ'ן פליגער ווערן געשיקט צו א ספעציעלע דיווייס וואס ליגט אונטער'ן פילאט'ס קאבינע און ווערט אנגערופן די פלייט דאטא עקוואזישן.
די עקוואזישן שיקט ווייטער אלע אינפארמאציע וואו עס דארף גיין און שיקט זיי אויך צו די דאטא רעקארדירער וועלכע ליגט אינעם אונטערשט'ן טייל פונעם פליגער אונטער'ן וויידל.
אגב, ביידע רעקארדירער ליגן אונטער'ן וויידל ווייל יענער טייל פון דעם פליגער האט בעסערע שאנסן ארויסצוקומען ווייניגער געשעדיגט ווי דער פילאט'ס קאבינע).
דער הויפט מעלה דערפון איז אז קיינע פון די קאמפאנענטן זענען נישט רירנדיג וואס גיט בעסערע שאנסן אז עס זאל איבערלעבן א עקסידענט און פארלאנגט אויך כמעט נישט קיין באהאנדלונג וועלכע איז געווען א וויכטיגע זאך ביי די ארגינעלע רעקארדירער.
אבער אין די אנפאנג 1990ער יארן איז ערשינען די "סאליד סטעיט מעמארי באורדס" וועלכע נוצן א פארגעשריטענע טעכנאלאגיע וועלכע מיר וועלן באטראכטן אינעם נעקסטן פאראגראף.
היינט צו טאג פארמאגן שוין רוב פליגער די נייע סארט שטימע און דאטא רעקארדירער אבער פונדעסטוועגן זענען נאך פאראן אסאך אלטע פליגער, ספעציעל אין נאכגעלאזענע לענדער, וועלכע האבן נאך אינסטאלירט די אלטע ארגינעלע רעקארדירער.
היסטאריקערס זאגן אז די רייט ברידער האבן שוין פיאנירט פלייט דאטן רעקארדער אין זייערע ערשטע פליגער מאדעלן וועלכע האט רעקארדירט די פארשטעלונג פון די צוויי פראפעלערס אויף וועלכע יענע פליגער האבן אפערירט.
וויאזוי אימער, האט מען ערשט אנגעהויבן נוצן שטימע רעקארדירער נאך דעם צווייטן וועלט קריג און אין 1960 איז ערשינען די אזויגערופענע "שווארצע שאכטלעך" וועלכע האבן אנגעהויבן אינסטאלירט ווערן אין אלע פליגער פון די וועלט און עטליכע פירמעס האבן דאס פראדוצירט און פארקויפט.
שווארצע שאכטל אדער בלעק-באקס איז א צווילינג פון סאפיסטיקירטע שטימע און דאטא רעקארדירער וועלכע זענען א טייל פון יעדע קאמערציאלע פליגער פילאט קאבינע וועלכע איז געבויט דורך שטארקע מאטריאל עס זאל קענען איבערלעבן אן עקסידענט כדי פארשער זאלן קענען אנאליזירן.
ביים ערשטן וואפן שטילשטאנד, איז ער געווען קאמאנדיר אין תל אביב, און ער איז געווען פאראנטווארטליך אויפן זינקען פון דער אלטאלענא שיף, וואס די אצ"ל האט געברענגט.
ער האט געגעבן די פארארדענונג צום ענטעבע אפעראציע, אבער זיין רעגירונג האט געהאט אסאך פראבלעמען, ווייל ער האט זיך א גאנצע צייט, ארומגעריסן מיט שמעון פערעס.
און נאכדעם האט ער געמוזט רעזיגנירן ווען א חשבון פון דאלארן פון זיין ווייב, (דעמאלט איז געווען אומלעגאל צו האבן באנק קאנטעס, אין פרעמדע וואלוטעס, און אין אנדערע לענדער).
אין 1940 האט ער געענדיקט לערנען, און ער האט באקומען אן אויסצייכענונג, אויך האט ער געקריגן א סובסידיע צו לערנען וואסער־אינזשעניריע אין בערקלי אוניווערסיטעט, אין קאליפארניע.
אין 1937, האט ער אנגעהויבן לערנען אין דער כדורי אגריקולטורער שולע, אבער די שולע האט זיך פארמאכט צייטווייליג, וועגן מאורעות תרצ"ו - תרצ"ט, און ער איז איינגעשטאנען אין גינוסר ביי זיין פריינט יגאל אלון, דעמאלט האט ער געהאט א 10 טעג קורס אינעם הגנה.
ער האט געשטיצט די קריסטן ביים לבנון ברודער קריג, מיט א פאליסי "אונז וועלן העלפן די קריסטן אז זיי זאלן זיך אליין העלפן", א פאליסי וואס איז געטוישט געווארן דורך זיין נאכפאלגער, מנחם בעגין, וואס האט אפן ארויסגעהאלפן די קריסטן,
יצחק ראַבין (א' אדר תרפ"ב - י"ב חשוון תשנ"ו, 1טן מערץ 1922 - 4טן נאוועמבער 1995) איז געווען דער פינפטער פּרעמיער מיניסטער פון מדינת ישראל.
זיינע יונגע יארן געבוירן אין אלטשטאט ירושלים, צו זיין פאטער נחמיה און מוטער רויזא, שפעטער האט זיין פאמיליע זיך אריבערגעצויגן קיין חיפה, און נאכדעם קיין תל אביב.
טייל מענטשן עסן אויך די שאלעכץ, עס איז דא צוויי חלקים די אויסעווייניגסטער וואס איז טונקל אראנזש אין אנגעפילט מיט גלענדס וואס מאכן איר שיין שיינענדיג און אויליג.
ער האט זיך פארמאסן אנטקעגן זעכצן אנדערע מאכטפולע קאנדידאטן, אריינגערעכנט בען קארסאן און גאווערנארס ווי זשעב בוש דער גאווערנאר פון פלארידע, קריס קריסטי דער גאווערנאר פון ניו זשערסי און דזשאן קעסיג דער גאווערנאר פון אהייא, און סענאטארן ווי טעד קרוז פון טעקסאס און מארקא רוביא פון פלארידע.
אבער רוב פון זיי האבן זיך ארויסגעצויגן שוין אין די ערשטע פאזעס פונעם פארמעסט איינזעענדיג אז זיי האבן נישט קיין אויסזיכטן, מיטן אויסנאם פון געציילטע קאנדיטאטן ווי טעד קרוז, וועלכער האט געוואונען די וואלן אין א רייע שטאטן און איז געבליבן אינעם פארמעסט ביז כמעט צום סוף ווען עס איז קלאר געווארן אז טראַמפּ האט געוואונען די מערהייט פון די דעלעגאטן.
אלגעמיינע וואלן דורכאויס די טעג איידער די 2016 אלעגמיינע וואלן זענען פארגעקומען, האבן אלע מעדיע נעצן, אנקעטע נעמער און סטאטיסטיקער פארגעשאצט א קלארע געווינס פאר זיין דעמאקראטישע קעגנער הילערי קלינטאן.
ווען עס אבער געקומען די נאכט פון די וואלן האט זיך ארויסגעשטעלט אז טראַמפּ האט געווינען אלע סווינג שטאטן, אריינגערעכנט אזעלכע שטאטן ווי פענסילוועניע, מישיגן און וויסקאנסין וואס א רעפובליקאנער האט זיי נישט געוואונען זינט די 1980 יארן, און דערמיט געווינען דאס פרעזידענט בענקל אלס טאטאלע סורפרייז.
קלינטאן האט טאקע באקומען א צוויי מיליאן מער שטימען דורכאויס גאנץ אמעריקע צוליב די פילע שטימען וואס זי באקומען אין די געציילטע שטארק באוואוינטע שטאטן, אבער טראַמפּ האט למעשה געוואונען די וואלן וויבאלד ער איז אריינגעקומען דער געוואונער אין רוב שטאטן, באקומענדיג 306 עלאקטארעלע שטימען, אנטקעגן קלינטאנס 232 עלאקטארעלס.
טראַמפּ האט גענאסן פון גאר אסאך קעגנערשאפט פון פאליטיקאנטן אינערהאלב די רעפובליקאנע פארטיי, זייענדיג א דרויסנדיגער מיט א לויזע און טשעפעדיגע צונג און א אפענע קריטיקירער פון פאליטישע פערזענליכקייטן.
אבער נאכן אפהאלטן די פריימערי וואלן אין רוב שטאטן, אין א שווערע און היסטאריש שטורמישע פארמעסט, איז דער ביליאנער דאָנאַלד טראַמפּ דערקלערט געווארן דער פאקטישער געוואונער און איז באשטימט געווארן אלס דער רעפובליקאנער קאנדידאט פאר די פרעזידענטליכע וואלן אין 2016.
אויך האט ער א יאר פאר דער סעפטעמבער 11 אטאקע אויף די צווילונג וואלקן קראצערס אין מאנהעטן ארויסגעגעבן די בוך 'די אמעריקע וואס מיר פארדינען זיך' , אין וועלכע ער זאגט פאר אז טעראריסטן זענען נישט ווייט פון צו נוצן עראפלאנען אויסצופירן א שרעקליכע טעראריסטישע אטאקע אויפן אמעריקאנעם באדן.
דאָנאַלד דזשאָן טראַמפּ איז אן אמעריקאנער ביזנעסמאן, מעדיע פערזענליכקייט, פאליטיקאנט, דער 45 טער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן, ער איז געווען דער פארזיצער פון דער טראַמפּ ארגאניזאציע און דער אייגנטומער פון פילע 'טראַמפּ' ביזנעסער און דעוועלאפמענטס.
ביאגראפיע טראַמפ איז געבוירן געווארן דעם 14טן יוני 1946 אין דזשאמייקע, קווינס, א געגנט אין ניו יארק סיטי, דער פערטער פון פינעף קינדער געבוירן צו פרעדעריק טראמפ און מערי ען טראמפ .
ביי זיין קאמפיין האט טראַמפּ אויסגעגעבן דאס ווייניגסטע געלט פון אלע קאנדיטאטן, און דאך האט ער געבראכן די רעקארד באקומענדיג די מערסטע צאל שטימען פון סיי וועלכע רעפובליקאנער פריימערי פארמעסט אין היסטאריע.
אבער רוב פירמעס זענען געגאנגן באנקראט אין 973' ווען די אויל קריזיס האט אויסגעבראכן און 4 גרויסע פירמעס זענען עווענטועל פארבליבן די פראדוצירער פון שניי-מאבילן.
אין אלע שנייאיגע שטעט זענען פאראן ספעציעלע פלעצער וואו מענטשן קומען מיט די שניי-מאבילן און פארן ארום אין גרופעס אדער דינגן דאס פון רעזארט פירמעס און נעמען א רייד דערמיט.
טיילמאל פאלן זיי אראפ פון הויכע בערג אדער גלישטן זיך אריין אין טאלן פון וואו זיי קענען מער נישט ארויסקומען און א העליקאפטער דארף אריינגערופן ווערן זיי ארויסצונעמען.
די מאנטלן מיט וועלכע זיי קליידן זיך איז געמאכט פון וואסער-פרופ ניילאן וועלכע איז ווארים און לאזט נישט אדורך די קעלט ווען אין דער זעלבער צייט וועט די סחורה בטבע ארויס טראגן אינערליכע נאסקייט וועלכע דער מענטש אנטוויקעלט.
די העלמעט דארף אויך האבן ווארימע מאטריאל און א ספעציעלע פילטער וועלכע מאכט די אריינקומענדיגע לופט אביסל ווארימער און טראגט ארויס די ווארימע אטעם עס זאל נישט דעגרייכן די גלאז און שטערן דאס זען.
אליאסאן האט געמאכט א פאטענט אויף זיין ארבעט און ער האט אנגעהויבן צושטעלן מאדיפיצירטע אויטאס וועלכע'ס רעדער זענען אויפגעטוישט געווארן מיט אייזערנע טרעקס וועלכע האט געלאזט דעם אויטא פארן אויף שניי.
דאס איז אבער א פראבלעם פאר די ענווייראמענט ווייל עס זענען פאראן צענדליגער מיליאנען אקער לאנד וועלכע די רעגירונגן באשיצן אנגעהויבן פון פרוכט פעלדער ביז טעריטאריעס פון פארשידענע באשעפענישן פון וועלכע עס מאנגעלט.
די שניי-מאבילער פארן ארום איבעראל און שעדיגן די שטחים דורך צוטרעטן די געוואוקסן אדער דורך ארויסלאזן שעדליכע אפאלן וועלכע זענען א סכנה פאר באשעפענישן וואס דרייען זיך דארט.
אין אלע שטעט און פראווינצן וואו שניי-מאבילן זענען פאפולער זענען פאראן שניי-מאביל וועגן וועלכע זענען ספעציעל געמאכט פאר זיי און די ספיד און אנדערע פאקטארן ווערן קאנטראלירט.
אבער אין דער זעלבער צייט איז די זיכערהייט נאר געווארן ערגער ווייל שניי-מאבילער ווערן נישט געהעריג קאנטראלירט און זיי פארן אויף גאר שנעלע ספידס וועלכע טרייבט ארויף די נומער פון פאטאליטעטן יעדעס יאר.
זינט אויטאס ווערן גענוצט אין אלע שטעט האט מען איינגעשטעלט א הייעוועי סיסטעם און ראודס אין אלע טעריטאריעס וועלכע זענען דעזיינט צו באהאנדלן די טראפיק פון אויטאס.
שניי-מאבילן גייען אבער נישט אריין אין די קאטעגאריע פון אויטאס און איינער וואס האט א שניי-מאביל קען נעמען א רייד וואו אימער ער וויל אזוי לאנג ווי ער פארט נישט אויף א צווייטענ'ס טעריטאריע אדער שטערט אנדער מענטשן.
אין פארווייטערטע געגענטער וואו עס פאלט גאר אסאך שניי, איז א שניי-מאביל די איינציגסטע וועג פון לאקאלע טראנספארטאציע און איז טאקע אויסגעטראפן געווארן דורך אן אינווענטאר וואס האט געוואוינט אין אזא ארט.
געווען איז עס א מענטש מיט'ן נאמען דזשאסעף באמבארדיער וועלכער האט געוואוינט אין די קליין שטעטל וואלקאורט אין קוויבעק, קאנאדע, וועלכער איז אויפגעקומען מיט דעם געדאנק צו מאכן א שניי-מאביל פאר מענטשן צו פארן אין די שניי.
אין זיין שטעטל האט מען נישט געקענט נוצן אן אויטא אין די ווינטער און זינט ער איז געווען אן אינדזשעניר האט ער זיך גענומען צו די מלאכה און פראדוצירט א שניי-מאביל מיט די אייגענע הענט אין 937'.
די שניי-מאבילן זעלבסט האבן נישט געהעריג קיין סיגנאלן און אפילו אויב יא איז דאס נישט קיין סאך ווערט ווייל עס קען נישט געזען ווערן ווען מען פארט שנעל ווייל עס שפריצט שניי פון אונטער דעם.
די עגיפטן זענען געווען צוטיילט אין דריי ארמייען, די ערשטע ארמיי איז געבליבן אויפן מערב זייט פונעם סועץ, די צווייטע ארמיי אין צפון טייל פון סיני, און די דריטע ארמיי אין דרום טייל פונעם סיני, און די צוויי גענערעלער אריק שרון, און אברהם יפה, האבן זיך גענומען שניידן אין דערמיט צווישן די צוויי ארמייען, און נאך בלוטיקע קאמפן פון פנים קעגן פנים, האבן זיי באוויזן זיך דורכצורייסן.
די אינזשעניר אפטיילונג איז אנגעקומען, זיי האבן אויפגעשטעלט בריקן אויפן סועץ און זיי זענען אריבער צו עגיפטן, דארט האבן זיי אויפגעריסן די מיסילס קעגן אעראפלאנען, אזוי האבן די עראפלאנען צוריק געקענט אטאקירן, אן מורא פון ווערן אראפגעשאסן, לויטן פלאן האט שרון געצויגן קיין דרום, אזוי ארום באלאגערן די דריטע עגיפטישע ארמיי, וואס אין די ענדע האט עס געהאט הצלחה, און די עגיפטישע האבן אנגעפאנגען הונגערן, און זיך אונטערגעבן, האבן געמוזט איינשטימען צום פייער אפשטעל,
דער וואס האט צוריק געהאלטן די סירישע צו מאכן פארשריט, איז באוויסט געווארן נאכן קריג, צביקה גרינגאלד, אדער מיטן צונאמען צביקהס כח, ער איז געווען א קאמאנדיר אויף דריי טאנקען, ביים אויסבראך פונעם מלחמה, און פאר 36 שעה איז ער מיט זיינע טאנקען, ארומגעפארן אינעם גולן, צוריקהאלטנדיק דעם פראגרעס פון דער סירישער ארמיי, און צו מאכן א רושם, פלעגט ער ארויף און אראפ פארן פון פאזיציעס, כדי די סירישע זאלן מיינען אז עס רעדט זיך פון מערערע טאנקען, ער האט צוריק געהאלטן צוויי געפאנצערטע דיוויזיעס, ער איז עטליכע מאל פארווונדעט געווארן, און נאכן פארווונדעט ווערן, איז ער צוריק קעמפן.
ווען יארדאנישע און איראקישע קרעפטן האבן אטאקירט ישראל קרעפטן, האט ישראלס קאנטער-אטאקע, אריבער געטראגן די קאמף אין סיריע זעלבסט, און ישראל האט זיך גענומען מארשירן קיין דמשק.
די מלחמה אויפן דרום פראנט די עגיפטישע זעלנער זענען אריבער דעם סועץ קאנאל, און געקעמפט קעגן די סאלדאטן פון צה"ל, וואס האבן זיך געפונען אין פעסטונגען, וואס מען האט גערופן חיים בארלעוו ליניע, אויפן נאמען פונעם שעף פון גענעראל שטאב, חיים בארלעוו.
רוב פון די ישראל זעלנער האבן זיך אונטערגעגעבן יו"כ, איין באפעסטיגטע בונקער איז געבליבן, כמעט ביזן ענדע פונעם מלחמה, און זיי האבן זיך נישט אונטערגעגעבן, דער קאמאנדיר האט גערעדט מיט די גענעראל אויף יידיש, ווייל די עגיפטער האבן זיך צוגעהערט.
ישראלער און עגיפטישע רעפרעזענטאטן האבן אונטער געשריבן אויף א פייער אפשטעל, דעם 11טן נאוועמבער, אויפן פלאץ וואס איז גערופן געווארן קילאמעטער 101, דארט האט מען איינגעשטימט אויף א געפאנגענע זעלנער אויסטויש, און צושטעלן שפייז, און מעדיצינען פאר דער פארכאפטער דריטער עגיפטישער ארמיי, פיר טעג נאכדעם האט ישראל צוריק באקומען 233 געפאנגענע, און עגיפטן האט צוריקבאקומען בערך 8,300 געפאנגענע.
די פינעף דיוויזיעס פונעם עגיפטישע ארמיי, זענען אריין צען קילאמעטער טיף, אינעם סיני האלבאינזל, ישראל האט פרובירט מאכן א קאנטער-אטאקע, און צוריק שטויסן די עגיפטישע קרעפטן, עס איז שרעקליך דורכגעפאלן, די עגיפטישע זעלנער זענען געווען אויסמושטירט מיט ראקעטן קעגן טאנקען, און מיסלען קעגן עראפלאנען, דאס האט צוגעברענגט צו אסאך אומגעקומענע, אדער געפאנגענע.
אויפן 17טן יאנואר 1974, האבן די דריי לענדער אונטערגעשריבן א צווישנשייד צווישן די קרעפטן, און ישראל האט אפגעגעבן די איינגענומענע טעריטאריעס פון דעם קריג, אין צוגאב צו דעם קונייטערע געגנט אינעם גולן וואס איז זעכציג קילאמעטער, האט ישראל געגעבן די פאראייניגטע פעלקער, ווי שלום טרופן זענען געשיקט געווארן, אפצוטיילן צווישן די קרעפטן.
ווען די סירישע קרעפטן, האבן אינוואדירט די גולן הויכן, איז דער גולן געווען אפן פאר זיי, די כמעט ליידיקע פאזיציעס, האבן געגעבן די סירישע ארמיי, א טעריטאריע, ווי א רייף עפל אין האנט אריין, די סירישע האבן שנעל פראגרעסירט אינעם גולן, אן א ווידערשטאנד, די אויגן פונעם לאנד, ווי הר חרמון איז גערופן, האבן די סירישע אויך איינגענומען.
די אורזאכן פון דער מלחמה נאך וואס ישראל האט ביי דעם זעקסטאגיקער מלחמה איינגענומען ריזיקע שטחים פון מצרים און סיריע און נאך וואס ישראל האבן זיך באזעצט ביי דעם סועץ קאנאל, האבן די אראבער געוואלט צוריק קאנטראלירן אויף זייערע שטחים, און צובריינגען ישראל צו פארהאנדלען מיט זיי וועגן דעם.
ער האט איבערגענומען רוסלאנד ווען די רוסן זענען געווען אין זייער א נידריגן מצב, צוליב די קאנטראווערסיאלע פראגראמען וואס יעלצין מיט זיין קליקע האבן איינגעפירט אין רוסלאנד מציל צו זיין די רוסישע עקאנאמיע.
נאציאנאל אזוי ווי ער איז געווען א קא גע בע מאן, איז ער זייער נאציאנאליסטיש געשטימט, די מיליטער גלייכט אים און ער נעמט זיך שטארק אהן פאר די אינטערעסין פון די רוסן ווי אימער ער איז אין אויסלאנד.
פאקטיש האט ער געהאט הצלחה אין אויפלעבן דאס רוסישע געלד, רוסלאנד האט אונטער זיין אדמיניסטראציע געהאט געלד, די עקאנאמיע איז געוון גוט, און געמאכט אסאך ביזנעס אינטערעסין מיט די אראבישע וועלט.
די כינעזער שפראך פארמאגט זייער א קליינע וואקאבולארי ווייל פאר יעדע גרופע ווערטער איז נאר פאראן איין ווארט וועלכע קען אויסגעטיישט ווערן אויף פארשידענע וועגן (צום ביישפיל: אין די גרופע פון "גיין" איז פאראן אין אלע שפראכן א באזונדערע ווארט פאר גיין, געגאנגען, און גייט .
אין כינעזיש איז נאר פאראן איין ווארט וועלכע קען אויסגעטייטשט ווערן אלע וועגן דורך זאגן די ווארט שטילער אדער העכער אדער דורך דרייען די געזאנג מיט אן אנדערן קוועטש און אמאל ביידע צוזאמען).
זייענדיג די דאמינירנדיגע שפראך פון מזרח אזיע, האט די שפראך געהאט אן השפעה אויך אויף אנדערע לענדער ארום כינע וועלכע האבן אינגאנצן אן אנדערע אפשטאם ווי כינע.
די לענדער רעדן אינגאנצן אנדערש ווי די כינעזער אבער ווען צוויי מענטשן פון די לענדער וועלן זיך טרעפן וועלן זיי זיך שנעל אויסקומען דורך די שרייבן סיסטעם וועלכע זענען זייער ענליך.
די אַמיש האָבן זיך באַלד באַשעפטיגט מיט לאַנדווירטשאַפט ווײַל זייערע פירער האָבן פאַרשטאַנען אַז אויב די באַפעלקערונג וועט אַרויסגיין טאָן מסחר אין דער וועלט וועלן זיי ווערן אומגלויביק.
ווי באַקאַנט וועלן זיי נישט רעדן אָדער האַנדלען מיט נישט-אַמיש מענטשן ווײַל זייער רעליגיע ערלויבט דאָס נישט, אויס מורא אַז זיי וועלן זיך באַרעכענען.
צווישן די אַמיש ווערן אַלע אַנדערע גוים אָנגערופן די ענגלישע און ווערן באַטראַכט אַלס פרײַע מענטשן וועלכע זענען שלעכט פאַר דער וועלט און זינדיגן פאַרן באַשעפער.
וויבאלד זייערע צודעקן איז א האנט-געמאכטע זאך איז שווער אז עס זאל זיי 100 פראצענט פונקטליך און מען וועט געווענליך קענען טרעפן עפעס א קלייניקייט וועלכע איז נישט ווי עס דארף צו זיין.
טייל מענטשן האבן זיך מיט די יארן איינגערעדט אז די אמיש מאכן דאס ספעציעל אזוי ווייל זיי מעגן נישט מאכן א 100 פראצענטיגע זאך אלס א כבוד פאר'ן באשעפער ווייל נאר ער קען מאכן עפעס 100 פראצענט.
וויאזוי אימער, האט מען דאס קיינמאל נישט געקענט באשטעטיגן ווייל, ווי געזאגט, איז עס געמאכמט מיט די האנט און ביי יעדע האנט ארבעט איז געווענליך פאראן עפעס א טעות.
לייענענדיג די שורות אלס א איד קוקן די זאכן נישט אויס אזוי פרעמד און מאדנע, אבער א גוי וועלכער הערט פון דעם מאדנעם פאלק טראכט ער צו זיך אז זיי זענען פשוט א פאלק וועלכע איז געבליבן שטעקן מיט דער צייט!
די גייסטליכע פירער ווייסן גענוי וואס עס טוט זיך אפ אויף דער וועלט און יעדע נייע טעכנאלאגיע ווערט באטראכט אויב עס מעג אויפגעצויגן ווערן צווישן דער באפעלקערונג.
פילע נייע טעכנאלאגיעס זענען מיט די יארן ערלויבט געווארן צווישן דער באפעלקערונג אבער נאר אזעלכע זאכן וואס איז וויכטיג פאר ביזנעס אדער טאג טעגליכן לעבן.
אָפּשטאַם די אַמיש שטאַמען אָרגינעל פון פּראָטעסטאַנטישע קריסטן וועלכע האָבן אויפגעהאָדעוועט אַן אַנדערע רעליגיעזע גלויבונג און האָבן זיך אָפּגעטיילט פון די פּראָטעסטאַנטן.
די רעליגיע ווערט גערופן אַנאַבאַפּטיסט אין וועלכע די עלטערן ברענגען אַרײַן זייערע קינדער אין דער רעליגיע נאָר ווען זיי זענען שוין גענוג אַנטוויקלט צו פאַרשטיין און זיי גלייבן אַז מיט דעם טויש ווערט פאַרגעבן אַלע עבירות און דער מענטש ווערט ווי אַ נײַ־געבוירן קינד וועלכע איז ריין פון יעדער זינד.
די רעליגיעזע גרופּע איז אָפיציעל געגרינדעט געוואָרן אין 1693 נאָכדעם וואָס עטליכע גלחים האָבן באַשלאָסן זיך אָפּצוטיילן פון זייער פאָטער רעליגיע צוליב עטליכע קלייניקײַטן וועלכע זענען זיי נישט געפעלן.
אין זייערע ערשטע יארן און אויך שפעטער האבן זיך די אמיש שטארק געפלאגט אין די ביזנעס ווייל עס איז געווען אן אויפגעכאפטע באשעפטיגונג צווישן אלע עלטערע פרויען אין נארט אמעריקע און די פרייזן זענען געווען זייער נידעריג.
זיי פארמאגן אויך גאר אלטע צודעקן וועלכע פארקויפן זיך פאר אסטראנאמישע פרייזן צוליב די חשיבות דערפון און אזוי אויך פארקויפן זיי אלטע ביליגע פון שוואכע קוואליטעט אדער וואס איז מער נישט אין סטיל.
די נײַ געגרינדעטע גרופּע וועלכע איז געבוירן געוואָרן אין דער שווייץ האָט זיך נישט געוואָלט קריגן מיט זייער פאָטער־רעליגיע און זייער פירער האָט באַשלאָסן צו אימיגרירן קיין אַמעריקע וועלכע איז אַ לאַנד פון רעליגיעזע פרײַהײַט.
אין יענע צײַטן האָבן זיך רוב אימיגראַנטן באַזעצט אין פּענסילוועניע וועלכע איז דאַן געווען איינע פון גרויסבריטאַניעס קאָלאָניעס און די לענקעסטער קאַונטי איז געוואָרן די פאַרנומענסטע אימיגראַנטן יישוב מיט צענדליגער טויזנטער אימיגראַנטן וועלכע זענען געקומען פון איבער גאַנץ אייראָפּע.
ענליך און להבדיל צו דער דרך התורה איז דער מאן באטראכט אלס דער וואס גיט די גט, אזוי אז דער מאן איז דער וואס וועט ווערן ארויסגעווארפן און די פרוי מעג דארט בלייבן אבער זי קען שוין קיינמאל נישט חתונה האבן, איר דין בלייבט ווי אן אשת איש כל ימי חייה.
א זשורנאליסט וועלכן עס איז געלונגען אויסצופרעגן אן אמיש האט געשטעלט די פראגע אויב יענער וואלט געוואלט קויפן אן אויוון צו באקן צי דאס וואלט אקצעפטירט געווארן?
דער זשורנאליסט וועלכע האט זיך גערישט אויף אן ענטפער אז אפשר אן אנטיק אדער גענוצטער אויוון איז ערלויבט, איז ערשטוינט געווארן צו הערן אז אדרבא, א נייער אויוון (פארשטייט זיך א האלץ אויוון ווייל קיין עלעקטריק אדער גאז איז דארט נישט פאראן) וואס קען בעסער באקן איז גאר א גוטע זאך אריינצוברענגען אויב מען קען זיך דאס ערלויבן.
רוב אמיש האנדלען מיט אומבאוועגלעכע גיטער און פארמינג אבער קיינער נעמט נישט ארויס צופיל געלט ווייל קיינער וויל נישט פארברייטערן זיין ביזנעס צופיל ווייל דאס וועט אים אוועקנעמען דעם קאפ פון אנדערע זאכן און די רעליגיע וועט זיין די ערשטע צו ליידן דערפון.
ווען א נייע יונגע קאפל ווערט פארהייראט דארפן זיי זיך נישט קענען ערלויבן צו קויפן א פארעם נאר וועלן באקומען דאס געלט פון די קאמיוניטי קאסע וועלכע ווערט צוזאמענגעשטעלט דורך אלע איינוואוינער וועלכע גיבן א געוויסע סומע יעדן מאנאט.
די איינציגסטע מאדערנע פאבריק ביי דער אמיש באפעלקערונג איז די מילך פאבריק וועלכע פארמאגט מעכאנישע געצייג צו מעלקן די קי און זיי האבן אויך א פרידזשידער צו קענען האלטן דאס מילך פריש.
אויפן פעלד מעג מען נאר נוצן עכטע פערד פאר דער ארבעט און אויב איינער וויל זיך גרינגער מאכן די ארבעט קען ער צושטעלן א גאז געטריבענע מאשין אבער דאס פערד וועט אלס מוזן דינען אלס דער לאקאמאטיוו און די מאשין העלפט צו.
די אמיש וועלן נאר פרובירן קויפן זייערע פראדוקטן אין קליינע געשעפטן וועלכע האבן באגרעניצטע פארגעשריטנקייטן און וועלן פרובירן אויסצוקרויזן די גרויסע טשעין געשעפטן וועלכע זיי באטראכטן ווי די דרויסנדיגע וועלט.
ווען עס פאסירט א שידוך ווערט דאס געהאלטן אין געהיים צווישן די נאנטע פאמיליע און די גאס מעג נישט געוואויר ווערן דערפון ביז אין די זומער ווען די נעמען פון אלע שידוכים ווערן פארעפענטליכט און מען הייבט אן צוגרייטן א חתונה מאלצייט.
קיין שום דזשולערי מעג נישט געקויפט ווערן פאר די כלה ביז די חתונה און די איינציגסטע מתנה וועלכע די כלה באקומט ווען די שידוך ווערט געשלאסן מעג אויך נישט זיין קיין דזשולערי.
עלעקטריציטעט, אויטאמאבילן, טעלעוויזיע, מאדישע קליידונג און אלע תאוות עולם הזה זענען פארבאטן ביי זיי ווייל זיי האלטן אז דאס נעמט אוועק די געדאנקען פון דער רעליגיע.
איינע פון די באקאנטע פראדוקטן וועלכע זיי פראדוצירן איז שעדס וועלכע זיי פארקויפן פאר א מיטלמאן וועלכער נעמט עס אפ נאכ'ן באצאלן קעש און ער טראגט עס אויפ'ן מארקעט.
אויב איינער וויל טאן ביזנעס מיט די אמיש דייקא דעמאלט וועט ער מוזן עפענען זיין געשעפט אין א פארשטופטן ווינקל וואו ער וועט ציען ווייניג אויפמערקזאמקייט.
די אַמיש זענען פּראָטעסטאַנטישע קריסטן וועלכע שטאַמען פון דער שווייץ און דײַטשלאַנד און היטן אָפּ זייער גלויבן זיך נישט צו לאָזן פון קיין שום מאָדערענע לוקסוס און טעכניק.
זיי וואוינען בעיקר אין די פאַראייניגטע שטאַטן פון אַמעריקע און אין קאַנאַדע און געבן זיך אָפּ מיט לאַנדווירטשאַפט און באַנוצן זיך מיט פערד און וואָגן.
די חתונה מאלצייט קומט פאר אין די כלה'ס עלטערן'ס הויז און געדויערט ביז אין די שפעטע נאכט שטונדן און די נייע קאפל בלייבן וואוינען אין די כלה'ס עלטער'ן וואוינונג ביז די זומער ווען די עלטערן קויפן זיי א הויז.
די עלטערע ערפארענע איינוואוינער קאנטראלירן די קאנסטראקשן און די יונגע פרישע מענער און די קינדער טוען די ארבעט ווען די פרויען און מיידלעך ברענגן זיי צו עסן און טרינקען און אנדערע געברויכן.
די איינציגסטע פובליק ענערגיע סיסטעמס וועלכע די אמיש נוצן איז ווינט מיל, וואסער, און זון־טעכנאלאגיע ווייל די אלע דריי זענען זעלבסשטענדיגע סיסטעמען וועלכע האבן גארנישט צוטאן מיט דער דרויסנדיגער וועלט.
די באפעלקערונג די אמיש באפעלקערונג ציילט זיך היינט 227,000 זעלן זי האט זיך געטאפלט אין די לעצטע 16 יאר און זי איז היינט צושפרייט אין 27 שטאטן פון די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע.
אינדערפרי אונטערן בוים געפינען זיך די געשאנקען וועלכע לויט דעם קריסטליכן מיטאָס ברענגט סאַנטאַ קלויז ), וועלכער פארט ארום מיט א שליטן געפירט דורך פליענדיקע רעניפערן, און וועלכער פארמאגט א גרויסע זאק מיט א סאך געשאנקען אום זיי ארומטיילן.
די מערהייט קריסטן פייערן ניטל אום 25סטן דעצעמבער , מיטגלידער פון דער ארמענישער קירכע אום 6טן יאנואר, און די קריסטליכע בירגער פון דעם געוועזענעם ראטנפארבאנד וואס געהערען כמעט אלע צו דער רוסישער קירכע צייכענען ניטל אום 7טן יאנואר .
די קריסטן גלייבן אז די געבורט פון ישו איז למעשה א פארווירקליכונג פון דער פּראָפֿעצייהונג וועלכע מעלדט איבער זיין אנקום וועלכער וועט אויסלייזן די וועלט פון אלע זינד.
עטימאלאגיע עס איז פאראן עטלעכע טעאריעס פון וואנעט נעמט זיך דער נאמען "ניטל" אין יידיש: עס קומט פונעם העברעאיש ווארט נתלה, וואס באדייט "געהאנגענער", מרמז צו זיין אויף "אותו האיש" וואס מען האט געהאנגען.
ווייל די גוים זענען דאן ארויס פון קירכעס נאך זייערע צערעמאניעס אום קראצמעך און זיי זענען אפט געווען אנגערייצט אויף די יודן פארן הארגענען זייער אפגאט, ממילא האט מען איינגעפיהרט אז מען זיצט נישט אין ביהמ"ד נאר יעדער זאל זיין פארשפארט ביי זיך אינדערהייים.
טעמים עטליכע טעמים ווערן אנגעגעבן פארוואס מען לערנט נישט אין ניטל, איין טעם איז אז עס הערשט דעמאלטס א גרויסע טומאה אויף דער וועלט און די תורה גייט פארן השפעה פונעם סטרא אחרא.
איינמאל דער ריכטער און ביידע צדדים זענען צופרידן פון די זשורי אויסוואל שווערט מען זיי אלע איין אז זיי זענען נישט קיין פאמיליע מיטגלידער אדער גוטע פריינט און וועלן נישט נעמען קיין פארטייאישע שטעלע אדער נעמען שוחד פון איינע פון די צדדים.
אין גענעראל איז דער פראצעדור פון געריכט איינגעטיילט צו דאס געריכט און די זשורי אז דאס געריכט באטראכט אלע אינפארמאציע לויט'ן געזעץ און די זשורי באטראכט אלעס לוט די פאקטן.
דאס טייטש אז דער ריכטער באשליסט אויב אן עדות איז ווערט צו זיין אן עדות און די זשורי באשליסט אויב די אינפארמאציע פון די עדות שטימט מיט'ן פאקט פון זייער אינפארמאציע און איז ווערט צו נוצן צו איינע פון די צוויי צדדים.
ווי פריער דערמאנט איז דאס נאר אזוי איינגעשטעלט אין גענעראל אבער דער ריכטער האט שטענדיג די אויבערהאנט אויף די זשורי און ער קען איבערדרייען זייערע ווערטער אויב ער פארמאגט גענוג סיבות דערצו.
אין די דעליבערעישאנס קומען זיך אלע זשוריסטן צוזאם אין א ספעציעלע צימער אין געריכט און גייען איבער אלע זייערע אינפארמאציע וואס זיי האבן און נעמען זיך א פירער איבער זיי, געווענליך וועמען יעדער באשטעטיגט אז ער איז דער קלוגסטער אדער עלטסטער זשוריסט אין די זשורי.