polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
אין איינע פון די מלחמות, ווי אנטיוכוס סידעטס האט געשיקט זיין ארמיי קעגן די יידישע מיליטער, נאכן פארלאנגען פון שמעון אפצוגעבן די פעסטונג אין ירושלים, און אנדערע שטעט וואס שמעון האט איינגענומען, שמעון האט געשיקט זיינע קינדער יוחנן מיט יהודה, קעגן די סולעקישע ארמיי, און זיי האבן באזיגט די פיינט.
און אים צוגערעדט ער זאל אומברענגען זיין שווער, תלמי האט צוגעגרייט א סעודה פאר זיין שווער, און אינמיטן סעודה האט תלמי אומגעברענגט שמעון, און צוויי זון פון שמעון, יהודה און מתתיהו וואס זענען אויך דארט געווען.
יוחנן האט אנגעפירט א רייע מלחמות, קעגן די שכנים פון יהודה, ער האט איינגענומען אדום, די שומרון, און חרוב געמאכט זייער טעמפל אויף הר גריזים, ווי אויך אויף די אנדערע זייט ירדן טייך, האט ער איינגענומען שטחים.
אין תש"ז איז ער ארויפגעגאנגען קיין ארץ ישראל אין א שיף פון דער אומלעגאלער אימיגראציע; מען האט אים ארעסטירט אין חיפה פארט און אים איינגעזעצט אין עתלית ארעסט־לאגער.
נאך זיין באפרייאונג, ווען ער איז געווען א יונגערמאן אין חיפה האט ער זיך צוגעשטעלט צו דער רעליגיעזער קאמפאניע פון דער הגנה אין חיפה.‏ ער האט אקטיווליך אנטייל גענומען אין די באטאליען פון דער זעלבשטענדיגקייט קריג אין רמת יוחנן, וואו ער איז פארוואונדעט געווארן.
זיין קאמאנדיר האט אויסגעדריקט זיין ערשטוינונג און געזאגט אויף איהם אז ער איז געווען זייער העלדיש און אז ער איז שטענדיג גרייט געווען ארויסצוהעלפן אנדערע.‏.
ער איז כמעט נישט געזען געווארן אינעם ציבור, און פאקטיש, איז די הנהגה אריבערגעפירט געווארן צו זיין זון רבי מעקב האגער, וואס איז געשטאנען די גאנצע צייט צו זיין רעכטס מיט אן אויסטערלישער מסירות נפש, און האט גענומען אויף זיך דעם עול פון די מוסדות.
די לוויה איז פארגעקומען פארנט פון ביהמ"ד הגדול אין רמת וויזשניץ חיפה, און פון דארט איז ממשיך געווען צו בני ברק צו אוהל אדמו"רי וויזשניץ, וואו דער רבי איז באערדיגט געווארן נעבן זיין פאטער.
דערצו זענען באקרוינט געווארן אלס ממשיכי דרכו זיינע איידעמער רבי נפתלי ראובן קארנרייך, דער קאסעוו-וויזשניצער רבי און רבי אהרן טוביה שפיטץ אלס אב"ד סערעט וויזשניץ אמעריקע.
הרב קארנרייך האט אמאל געדינט אלס רב פונעם סערעט־וויזשניצער בית-המדרש אין בני ברק, און דערנאך איז ער געווען רב פונעם יישוב תל ציון און ראש ישיבה פון דער "קאסאוו־וויזשניצער ישיבה".
רבי אליעזר האגער (י"א תשרי ה'תרפ"ה, 8טן אקטאבער 1924 - כ' תמוז תשע"ה, 7טן יולי 2015), באקאנט אויך אלס ברכת אליעזר און חכמת אליעזר, איז געווען דער צווייטער רבי אין דער סערעט וויזשניצער דינאסטיע.
סיר ניקאלאַס ווינטאן איז געווען א בריטישער פון א יידישן אפשטאם, וואס האט ארגאניזירט די רעטונג פון 669 קינדער, מערסטנס יידישע, פון טשעכאסלאוואקיי וואס איז דעמאלסט געווען איינגענומען דורך נאצי דייטשלאנד, קורץ פאר דער צווייטער וועלט־מלחמה.
די קינדער האט מען אריבערגעפירט אין ספעציעלע באנען קיין בריטאניע, וואו מ'האט זיי איבערגעגעבן צו דערציאונג פאמיליעס, און אזוי זענען זיי געראטעוועט געווארן פונעם שרעק פונעם חורבן אייראפע.
ער איז אַהין גערופֿן געוואָרן דורך אַ פריינד וועלכער איז געווען פֿאַרמישט אין הילף אָרגאַניזאַציעס פֿאַר פליטים וועלכע זענען אַנטלויפן פון סודעטן לאנד נאכדעם וואס עס איז געפאלן קיין דייטשלאנד.
נאָך גראַדואַשיין פון הויך שולע, ניקאלאַס געארבעט אין באַנקס אין דייַטשלאַנד און פֿראַנקרייַך, דעמאָלט אומגעקערט צו ענגלאַנד און אנגעהויבן ארבעטן ווי אַ לאַגער מעקלער.
לעבנסגעשיכטע ווינטאָן איז געבוירן געוואָרן אין 1909 אין האַמפּסטעד, אונטערן נאָמען "ניקאָלאַס דזשאָרדזש ווערטהיים", צו דײַטשע ייִדישע עלטערן, רודאָלף ווערטהיים און באַרבאַראַ געבוירן ווערטהיימער, וועלכע האָבן אימיגרירט קיין ענגלאנד אין 1907.
נאָכן באַזוכן דעם פליטים־לאַגער או ן דערזען די שװערע באַדינגונגען דאָרט , האָט װינטאָן אָנגעהויבן אלײן , אָרגאַניזירן די אָרגאַניזירן פֿון ײדישע קינדער אין לענדער , װאָס װעלן זײ אָננעמען .
ס׳רובֿ פֿון די פּליטים זענען געווען ייִדן, טייל האָבן געהערט צו אַנדערע גרופּעס, וואָס זייערע לעבנס זענען געשטאַנען דורך דער נאַצי־רעזשים — קאָמוניסטן, אינטעליגענטן און אַנדערע.
ער האט ניטאמאל קיין פענסטער פון וואו ארויסצוקוקן און אפילו די מאלן געצייג וואס ער האט פון אנהייב געהאט וואס האט איהם געהאלטן באשעפטיגט האט מען איהם אויך צוגענומען, די לעקטער ברענט פיער-און-צוואנציג שטונדן א טאג אלעס כדי צו לערנען א לעקציע פאר אנדערע ארעסטאנטן וואס עס געשעהט אויב טשעפעט מען מיט די זיכערהייט-וועכטער.
טאמעס סילווערסטין , איז א אמעריקאנער באשולדיגטער פארברעכער וועלכער ווערט שוין געהאלטן אין איזאלאציע זינט 1983, די לענגסטע צייט אין דער היסטאריע פון דעם פעדעראלן ביורא פון ארעסט הייזער.
ער איז ארעסטירט געווארן ביי די ניינצן פאר באוואפנטע רויבעריי, און וויבאלד ווען ער איז געווען אינדרויסן אויף פאראל האט ער זיך ווידער באטייליגט אין א רויבעריי האט מען איהם פאראורטיילט צו פופצן יאהר טורמע.
דאס בוך שילדערט זיינע שוועריגקייטן אין געפענגעניש, וואו ער פארליעבט זיך אין זיין באלעבאס'ס טאכטער און אפילו דערנאך וואס ער וועהרט פלוצלינג אויסגעלייזט גייט ער צוריק נאך איהר.
ער באזעצט זיך אין א שטאהדט וואו מ'קען עהם נישט און זי מאכט זיך פאר שטומע, וויבאלד זי קען נאכנישט קיין יודיש, אבער ביים געבורט פון איהר זוהן געט זי ארויס אלע סודות.
דערנאך וואס זי שטארבט, וויל מען ארעסטירן יעקב'ן ווייל ער האט מגייר געוועהן א גויע, א זאך פאר וואס עס איז דאן געקומען טויט-שטראף אין פוילן, אבער ער רייסט זיך ארויס און כאפט דאס קינד און פאהרט קיין ארץ ישראל וואו דער זוהן, וועמען ער האט נאמען געגעהבן בנימין, וועהרט א ראש ישיבה פון מקובלים אין צפת.
באשעוויס באריהרט אין דעם בוך עטלעכע טיפע מחשבה-פונקטן, איין גאהר פראמינענטער איז ווי ער קריטיקיהרט שטארק דאס היפאקטריווסע וואס טייל יודן האלטן גאהר שטרעהנג מצוות שבין אדם למקום אבער אין בין אדם לחבירו איז מען שטארק מזלזל.
דער קנעכט איז א בוך געשריבן אין די יודישע שפראך דורך יצחק באשעוויס זינגער וואו עס וועהרט אַראָפּגעלייגט א דראמע פון א יוד א ת"ח רבי יעקב וואס מען האט געפֿאַנגען אלס קנעכט נאך די פאגראמען פון ת"ח ות"ט אין פוילין.
אפשטאם הרב ישראל אליעזר איז געבוירן געווארן צו זיין פאטער רבי נפתלי חיים אדלער, דזשיקאווער רבי אין נתניה, א זון פון רבי מרדכי יהודה אדלער פון ירושלים, אן איידעם פון רבי אליעזר ניסן הורוויץ פון צפת, א זון פון רבי נפתלי חיים הורוויץ פון ירושלים, א זון פון רבי מאיר הורוויץ, דער "אמרי נועם" פון דזשיקאוו, און צו זיין מוטער מרת הינדא, די טאכטער פונעם וויזשניצער רבין רבי חיים מאיר האגער, א זון פון דעם "אהבת ישראל" פון וויזשניץ רבי ישראל האגער, דער איידעם פונעם "אמרי נועם" פון דזשיקאוו.
אייר תשע"ב, נישט לאנג נאך דער פטירה פונעם ישועות משה, האט דער וויזשניצער רבי, רבי ישראל האגער מכתיר געווען אים "דזשיקאווער רבי"; א טייל פון זיינע וויזשניצער חסידים האבן אים מקבל געווען ווי זייער רבי.
במשך די יארן האט ער עס גענוצט אין זיינע אויפטריטן, ער האט עס אריינגערעכנט אין זיין 1995 אלבאם "וואט דע העל העפנד טו מי?" און איז דאדורך געווארן א גאר פאפולער חנוכה ניגון.
קאָנסאָנאַנטן די סעריע קאָנסאָנאַנט פאָנעמען איז כמעט אידענטיש צו דער פון אַנדערע מזרח־יידישע דיאַלעקטן, הגם די קאָנקרעטע רעאַליזאַציעס פון עטלעכע קלאַנגן אונטערשיידן זיך סיי פּאָזיציאָנעל, סיי אָפּגעזען פון פּאָזיציע אין וואָרט אָדער פראַזע.
דער בולטסטער אונטערשייד צו אַנדערע דיאַלעקטן איז דער אַזוי גערופענער "סאַבעסדיקער לאָסן", דאָס הייסט דער צונויפגאָס פון סיבילאַנט פאָנעמען: // און // , // און // , /͡/ און /͡/ , /͡/ און /͡/ .
אין מויל פון ליטווישע יידן האָבן די דאָזיקע פּאָרלעך פאָנעמען געהאַט קיין שום דיפערענצירונג ניט און, למשל, ביידע ס און ש קענען אויסגערעדט ווערן ווי , אָבער אַ קלאַנג אינצווישן.
במשך פון 20טן יאָרהונדערט האָט די דיפערענצירונג פון סיבילאַנטן זיך טיילווייז צוריק אויפגעריכט: נאָך פריער אין קורלאַנד אונטער דער השפּעה פון אָרטיקן דייטש און אַנדערשוואו אונטער דער ווירקונג פון כלל יידיש.
די פּלאָנטערניש איז לענגער געבליבן אין ווערטער פון לשון־קודשדיקן און סלאַווישן אָפּשטאַם, און אַ סך היפּערקאָרעקציעס קען מען טרעפן ביז היינטיקן טאָג אויפן שטח פון ליטע, למשל: בית מדרש , אַ סך .
אויפן סמך פון קלאַנגיקע און גראַמאַטישע דיפערענצירונגען און לעקסישע באַזונדערקייטן קען מען דעם שטח פון ליטווישן יידיש ווייטער צעטיילן אויף דיאַלעקטן: זאַמעטער יידיש אויף צפון, סתם ליטוויש אויף צענטער־מזרח, סואוואַלקער יידיש אויף מערב און רייסישן יידיש אויף דרום.
חוץ דעם, עס זיינען דאָ אויפן גרענעץ מיטן דרום־מזרחדיקן יידיש אין צפון אוקראַאינע באַשטימטע ריידענישן, וואָס טראָגן סימנים פון ביידע דיאַלעקט־גרופּעס.
דאָס זיינען: א) טשערנאָבילער יידיש, וואָס איז אַ וואַריאַציע פון ליטווישן יידיש מיט אַ "דרומדיקע" -רעאַליזאַציע פון דיאַפאָנעמען 51 און 52 ; ב) די וואַריאַציע פון וואָלינער יידיש אין געגנט פון קיעוו, וואָס האָט איינאיינציקן "צפונדיקן" וואָקאַל: פאַר דער דיאַפאָנעם 42/44 .
ס׳זיינען דאָ עכטע לשון נקבה און לשון זכר, אָבער אויך צוויי אַנדערע גרופּעס סובסטאַנטיוון: אַ געמישטער מין ענלעך צו נקבה אין נאָמינאַטיוו , וואָס נעמט אָן פּרעפּאָזיציעס אין זייערע זכר־פאָרמען אין דאַטיוו , און נאָך אַ קאַטעגאָריע פון מאַסן־סובסטאַנטיוון, וואָס ווייזן אויס סימנים פון פּלוראַל (מיינע געלט, אָבער וואו איז די געלט?
די פּראָנאָמען האָבן בלויז צוויי פאָרמען: נאָמינאַטיוו און דעם אומדירעקטן בייגפאַל באַזירט אין מערסטע ערטער אויף היסטאָרישן דאַטיוו , אונדז), וואָס ווערט באַנוצט נאָך פּרעפּאָזיציעס און פאַר דירעקטע אָביעקטן .
ביי סובסטאַנטיוון איז די סיסטעם בייגפאַלן ווייניקער אויסגעהאַלטן און האָט באַשטימטע געאָגראַפישע וואַריאַציעס מיט מער סטאַבילקייט און ווייניקער פאַרשיידנקייט אויף צפון איידער אַנדערשוואו.
פּונקט אַזוי ווי וואָלינער יידיש באַווייזט אויך דער צפונדיקער דיאַלעקט אַ באַזונדערע אַנטוויקלונג פון קאָנסאָנאַנטן סוף־וואָרט, דהיינו: די שטימיקע קאָנסאָנאַנטן בלייבן שטימיק.
די דאָזיקע אויפריכטונג פון שטימיקייט איז היסטאָריש דורכגעפירט געוואָרן אויפן סמך פון געבויגענע פאָרמען, למשל: ווייבער — ווייב , בגדים — בגד , און דערפון זיינען אַ ריי ווערטער געבליבן מיט שטימלאָזע קאָנסאָנאַנטן, בשעת זייערע אבות אין דייטש זיינען געווען שטימיק: צוואַנציק, אָפּ־, האַנט.
ווי אין אַלע אַנדערע יידישע דיאַלעקטן איז אויך אין ליטווישן יידיש חל דער פּרינציפּ פון דער רעגרעסיווער אַסימילאַציע פון שטימיקייט ביי אָבסטרוענטן, דאָס הייסט: אַ קאָנסאָנאַנט ווערט שטימלאָז אָדער שטימיק אָפּהענגיק פון דעם, וואָס פאַראַ קאָנסאָנאַנט קומט דערנאָך.
להיפּוך צו דרומדיקע דיאַלעקטן אָטאָ די אַסימילאַציע ווירקט אויך איבער די מאָרפעם גבולן: צווישן פּרעפיקס און שורש און צווישן צוויי פאַרבונדענע ווערטער .
די נעמען וואָס באַצייכענען ווייבערשע פּאַרשוינען זיינען תמיד נקבה: די ווייב, די מיידל; די, וואָס באַצייכענען מענער, זיינען תמיד זכר: דער טאַטע, דער יינגל קינד אין נאָמינאַטיוו); די מאַסן־ און שטאָף־נעמען געהערן צו אייגענעם מין: די וואַסער, די מעל; די באַגריפן פאַר שטאָף־נעמען, וואָס באַצייכענען איינסן אָדער איינציקע טיפּן פון אַ סעריע זיינען כסדר לשון זכר: אַ גרויסער אייזן; די ווערטער וואָס שטאַמען פון ווערבן זיינען אויסגעהאַלטענערהייט לשון זכר: דער עסן, דער לעבן, דער שפּרונג;
פאַרשפּרייטונג און סובדיאַלעקטן דער ליטווישער דיאַלעקט איז געווען פאַרשפּרייט אינעם שטח פון ליטע, דעם קלאַסישן גבול פון ליטווישע יידן, די ליטוואַקעס, וואָס איז כולל די היינטיקע ליטע גופא, לעטלאַנד, ווייסרוסלאַנד און אויך קליינע קאַנטן פון פּוילן און אוקראַינע.
די לינגוויסטישע גרענעצן שליסן אָבער איין אויך נאָך אַן ענגן טייל פון היינטיקער מזרח אוקראַאינע אויף דרום ביז די ברעגן פון שוואַרצן ים און אַחוץ דעם — עסטלאַנד אויף צפון.
אַ ריי ווערטער האָבן ענלעכע אָבער ניט גלייכע פאָרמען אין צפון־מזרח יידיש און די דרומדיקע דיאַלעקטן, וואָס גייען אַנטקעגן די אַלגעמיינע כללים פון אינטערדיאַלעקטישן קלאַנגיקן הסכם: זיינען כנגד זענען, ניט כנגד נישט, געבאָרן כנגד געבוירן א.א.וו.
אַ צאָל פון די דאָזיקע ווערטער מאַכן כללים פאַר זיך: למשל, אַלע באַטאָנטע היסטאָרישע // קלאַנגען פאַר ־נק־ און ־נג־ ווערן כסדר אַרויסגערעדט ווי דיפטאָנג : ביינקען, שיינק, איינג.
וואָרט אוצר ס׳זיינען דאָ אַ סך ווערטער, וואָס האָבן אונטערשיידלעכע פאָרמען אין פאַרשידענע דיאַלעקטן פון יידיש אָדער זיינען גאָר יחיד־במינודיקייטן.
אין דעם ענין זיינען משפּיע צוויי פאַקטאָרן: אינעווייניקסטע פּראָצעסן און השפּעה פון די לשונות פון אַרומיקע פעלקער: אין פאַל פון ליטווישן יידיש — ליטוויש און ווייסרוסיש.
ליטווישער, אָדער צפון־מזרחדיקער, יידיש איז איינער פון די מאָדערנע דיאַלעקטן פון יידיש, היסטאָריש אַנטוויקלט אין צפון־מזרח אייראָפּע, אין דער יידישער ליטע.
זיינען אַמערסטנס לשון נקבה: די געשעעניש, די מלחמה, די קעגנערשאַפט; די ווערטער, וואָס האָבן ־ער, ־ניק סוף־וואָרט זיינען בדרך כלל לשון זכר: דער מויער, דער ספר, דער נודניק.
וואָקאַלן פאַרן גרעסטן טייל פון ליטווישן יידיש איז כאַראַקטעריסטיש די פעליקייט פון אָפּאָזיציעס פון קורצע און לאַנגע וואָקאַלן: די לאַנגע וואָקאַלן זיינען געוואָרן קורץ.
להיפּוך צו דרומדיקע דיאַלעקטן איז אין ליטווישן יידיש אָנגענומען צו נוצן דעם אינפיניטיוו און ניט דעם פּאַרטיציפּ פאַר תנאי מאָדוס: איך וואָלט עסן אָנשטאָט איך וואָלט געגעסן, וואָס אין אַנדערע דיאַלעקטן און אין כלל שפּראַך.
זי איז נישט א פשוט'ע מיידל: אין יעדעם דור איז איין מויד אויסדערוויילט צו דינען אלס די "יעגערין"; זי באקומט איבער-מענטשליכע כוחות און זאל שוצן די וועלט פון וואמפירן, שדים, מזיקים און אנדערע באשעפנישע פון די פינסטערניש.
צוזאמען מיט אירע "וועכטער", דזשאיילס, און א קליינע באנד פון חברים וואס ווייסט וואס זי איסט - הויפטליך ווילאָ און זאַנדער; ס'דו אויך ענדזשעל, א וואמפיר וואס האט באקומן זיין נשמה צוריק דורך כישוף - קעמפפט זי קעגן פארשידענע פיינדע.
שפעטער ס'דו די וואמפירן ספּאַייק און דרוּסילאַ; דער בירגער-מייסטער ווילקינס, וואס וויל פארוואנדלען זיך אין א שד און פארניכטן די שטאט סאנידייל; די גאטין גלארי.
ווערענד דאס אלעס מוזן באפי און אירע חברים אויך האנדלען מיט די זעלבע צרות ווי אנדערע יונגעלייט אין זייערע עלטער: אומגליקליכע ליבע, נאַרקאָמאַניע, פארגעוואלדיגונג, געשלעכטיקע אידענטיטעט ספקות און וייטער.
אקטיארן שרה מישעל געלער אלס באפי אן סאַמערז עליסאָן האָניגאַן אלס ווילאָ ראָזענבערג ניקאָלאַס ברענדאָן אלס אלעקסאנדער "זאַנדער" האַריס אנטאָני סטיוערט העד אלס רוּפּערט דזשאַיילס קאַריזמאַ קאַרפּענטער אלס קאָרדיליאַ טשעייס דעיוויד בּאָריאַנאַז אלס ענדזשל עלאַייזאַ דוּשקוּ אלס פעייט ליהאַן דזשיימס מאַרסטערס אלס ספּאַייק עמאַ קאָלפילד אלס אַניאַ סעט גרין אלס אָז מאַרק בּלוּקאַס אלס ראַיילי מישעל טראכטענבערג אלס דאָן סאמערז רוּבּיאַ לאַמאָרט אלס דזשעני קאַלענדאַר ראָבּין זאקס אלס איתן רעיין אַמבּער בענסאָן אלס טאַראַ קריסטין סאַטערלאַנד אלס דזשויס סאמערז דזשולייעט לאנדאו אלס דרוסילא מאַט מעטקאַלף אלס דער מייסטער דזשולי בענץ אלס דאַרלאַ האַרי גראָנער אלס ריטשארד ווילקינס ק.
באַפֿי די וואַמפּיר יעגערין איז אן אמעריקאנישע טעלעוויזיע סעריע, געשאפן פון דזשָאס וועדָאן, וואס האט אויך די סצענאר געשריבן, און פראדוצירט דורך 'פאקס דער צוואנציגסטן יארהונדערט'.
"באפי" האט באקומען הויכע איינשאלטקוואטעס , און דורכשניטלעך האט יעדע פאלגע ארום פינף מיליאן צושויער אין די פאראייניקטע שטאטן; די גרויסטע אוידיענץ האט די פאלגע "אומשולד" מיט 8.2 מיליאן.
פראפעסארן דעיוויד ווילקאקס און ראנדא לאווערי שרייבן אז אין 'באפי', "די פראבלעמען פון די צענערלינגע ווערן, ווארטליך, צום מאנסטער." די סעריע האט אויך א שטארקע פעמיניסטישע אנזאג: וועדאן זאגטע וואס ער האט באקעמן די געדאנק צו די מעשה וייל ער איז געווען מיד און געלאנגווייליקט פון "אלע שוידער-פילמן ווי מ'זעט א שוואכע, ווימפערליכע בלאנדע מיידל.
עלזאַ, וואס איז איצט די קעניגין פֿון אַרענדעל, פֿאַרמאגט די טאַלאַנט צו שאַפֿן שניי און אייז און אַרבעטן מיט זיי, אבער זי פֿאַרלירט די קאנטראל איבער אירע כוחות און שטעלט די מענטשן פֿון אַרענדעל אין געפֿאַר.
אויף איר וועג טרעפֿט אַנאַ מיט קריסטאָף - אַ פֿרייַנדלעכער אייז-פֿאַרקויפֿער - און אָלאַף, אַ קאָמישער שניימענטש געשאַפֿן דורך עלזאַ, וואס וויל זען דער זומער.
אַ פּרינץ מיטן נאמען האַנס וויל הייראַטן מיט אַנאַ, אבער שפּעטער זאָגט אַז ער וויל הייראַטן מיט זי נאר צו מאָרדן עלזאַ און באַקומען איר קעניגלעכער סטאַטוס.
מיטן כוח פֿון ליבע, עלימינירט עלזאַ דער אייז-כישוף איבער אַרענדעל, און אָט קען אָלאַף זען דער זומער, מיט אַ שניי-כמאַרעלע וואס פֿאַרמיידט אים פֿון צעגיין זיך אינעם היץ.
לידער "פֿאַרפֿרוירענעם האַרץ" "צי ווילסטו בויען אַ שניימענטש?" "צום ערשטן מאָל אין שטענדיק" "ליבע איז אַן אָפֿענע טיר" "לאָז אַרויס" "רעניפֿערן זענען בעסער ווי מענטשן" "אין זומער" "צום ערשטן מאָל אין שטענדיק" "פֿיקסער אַפּער" "לאָז אַרויס"
שטימע אקטיארן קריסטען בעל אַלס פּרינצעסין אַנאַ אידינאַ מענזל אַלס קעניגין עלזאַ עוואַ בעלאַ אַלס יונגן עלזאַ דזשאָש גד אַלס אָלאַף דער שניימענטש דזשאָנאַטאַן גראָף אַלס קריסטאָף אַלאַן טודיק אַלס הערצאָג פֿון וועסלטאָן סאַנטינאָ פֿאָנטאַנאַ אַלס פּרינץ האַנס
לעבנסגעשיכטע הרב מנחם איז געבוירן געווארן אין ארץ ישראל אין יאר ה'תש"י, צו זיין פאטער, הרב משה ערנסטער, נשיא פון די מאור חיים פערטלן אין צפת און ירושלים, און צו מרת שבע ברכה, טאכטער פון רבי חיים מאיר האגער, דער פערטער וויזשניצער רבי.
נאך דער פטירה פון זיין זיידן דער אמרי חיים, האט זיין שווער, וואס איז ביז דעמאלטס געווען ראש ישיבה אין וויזשניץ, אים באקרוינט איבערצונעמען זיין ארט אלס ראש ישיבה.
קייסי דזשאָנס - א וויגילאַנטער וואס טראגט א האָקי מאסקע צו באשיצן זיין אידענטיטעט און איז געווארן איינער פון די נענסטע פריינט פון די טשערעפאכעס, און אויך אפריל'ס ליבלינג.
זיי ווערן טרענירט אין נינדזשוצו דורך א מוטאנטישע שטשור אין די קאלוזשעס פון ניו יארק סיטי צו קעמפן קעגן פארברעכערס, שלעכטע איבערלארדן, אנדערע מוטאנטן און עליען אינוואזירערס, אבער זיי פרובירן באהאלטן זיך פון די מענטשן.
די נינדזשא טשערעפאכעס האבן אנגעהויבן אין קאמיקס ביכער פובליצירט דורך מיראַזש סטודיא און זענען שפעטער געווען אין אנימירטע טעלעוויזיע סעריעס, פילמען, ווידעא שפילן, שפילכלעך און אנדערע פראדוקטן.
היסטאריע דאס דארף אין געגרינדעט געווארן אין יאר 1833 און איז געווען דער ערשטער פלאץ פאר די קאונטי'ס הויפטקווארטיר, וואו עס דאן געווען א טייל פון די ארגינעלע מאמאקעיטינג.
עס איז אויך אמאהל געווען א פאפולערער ביזנעס און רעזארט פלאץ, ביז דער גרויסער פייער אין פעברואר 1922 וועלכער האט פארברענט פילע גאסט-הייזער וואס מען האט נישט רענאווירט זינט דאן.
אידישע היסטאריע פון שטעטל אין יאר תשע״א זענען די ערשטע קערנדלעך געפלאנצט געווארן פאר דער אנטוויקלונג פון דעם נייעם היימישן יישוב אין ווילעדזש אוו בלומינגבורג.
דער "מעמד היסוד" ווערט אפגעהאלטן אין תשע״ו צו דער עפענונג פון די תלמוד תורה תורה ויראה און בית רחל דרבינו יואל מסאטמאר אין קרית יטב לב, בהשתתפות אלפי חסידי סאטמאר אין שפיץ פון דעם סאטמאר רבי׳ן.
נאך א געהויבענעם שב"ק בצל כ"ק אדמו"ר מסאטמאר שליט"א אין ישוב אנהייב זומער, קומט פאָר צווישן פילע אנדערע טעטיגע עסקנות פון הרחבת הגבולין, אן אסיפה מיט ראשי קהלה איבער פרישע דירות.
בלי פונעם ישוב פארלאנגט פרישע פארברייטערונגען ביים צענטראלן ביהמ"ד בית יהושע, בוי-ארבייט צו פולקאם פארגרעסערן בית המדרש גייט אפיציעל אריין אין קראפט.
פּונקט אַזוי ווי אין דער טבריה׳ער מסורה, האָבן די אַנדערע קאָנסאָנאַנטן פון דער סעריע צוויי רעאַליזאַציעס: אַ פּלאָסיווע און אַ פריקאַטיווע .
די פּאָרלעך בּ/בֿ, כּ/כֿ, פּ/פֿ און תּ/תֿ זיינען אין געוויינלעכן רעגיסטער פון אשכנזישן אַרויסרייד פולשטענדיקע פאָנעמען, ד.ה.
צוזאַמען מיט באַשטימטע באַזונדערקייטן אין סינטאַקס און וואָרטשאַץ שטעלט זי מיט זיך פאָר אַ שפּראַך, אַ יורש פון לשון קודש, וואָס אשכנזים פלעגן פאַרווענדן פאַר תפילה טאָן און חזנות, לייענען און שרייבן ביכער, פאַר לערנען.
ווייט פאַרשפּרייט ביז די יאָרן פון חורבן איז דער אשכנזישער אַרויסרייד היינטצוטאָג זייער באַגרענעצט אין זיין באַנוץ, נאָכגעבנדיק זיין ראָלע דער הברה פון מאָדערנעם עברית אין מדינת ישראל און אַפילו אין אַנדערע לענדער.
דאס לייענען פון אַ בעל קורא איז מער בהסכם מיט דער אשכנזישער פאַרשטענדיקונג פון ניקוד און טעמים, וואָס דעפינירט דעם פאָרמעלן סטיל פון דער אשכנזישער הברה, בשעת ביים לערנען און לייענען די גמרא און אַנדערע רבנישע טעקסטן איז דער אַרויסרייד נעענטער צו דעם פון סעמיטישן חלק וואָס אין יידיש.
פאָנאָלאָגיע אין פאַרגלייך צום אַרויסרייד, וואָס ווערט דערקלערט אין די ווערק פון די טבריה׳ער בעלי מסורה, ווי אויך צו אַנדערע פריערע טראַדיציעס, באַווייזט די אשכנזישע הברה אַ ריי שינויים, וואָס אַ סך פון זיי שרייבט מען צו צו דער השפּעה פון אָרטיקע גלות שפּראַכן, וואָס די יידן האָבן אָנגענומען אין זייער לאַנגער וואַנדערונג פון מיטלן מזרח.
קאָנסאָנאַנטיזם פון די תחילתדיקע סעמיטישע קאָנסאָנאַנט קלאַנגען האָבן די אל״ף און עי״ן ניט געלאָזן קיין שפּורן און ביידע ווערן היינט ניט אַרויסגערעדט.
די צוויי אַנדער אותיות גרוניות, ה״א און חי״ת, זיינען אויפגעהיט געוואָרן, אָבער דער חי״ת האָט פאַרלאָרן זיין געגאָרגלטנקייט און איז צונויפגעפאַלן מיטן כ״ף רפה אַלץ וועלאַרער .
פאדינגטאן אדער פעדינגטאן , אויך באקאנט מיטן נאמען לאנדאן פאדינגטאן , איז א צענטראל לאנדאן באן סוף־סטאנציע און א לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציע וואס געפינט זיך אויף פרעד סטריט.
אין 1863 האט מען געעפנט דא די אונטערגרונט סטאנציע וואס איז דעמאלסט געווען די מערב סוף־סטאנציע פון דער מעטראפאליטאן באן, דער וועלט'ס ערשטע אונטערגרונט באן.
צוויי באדינונגען פארן קיין היטרוי פליפארט: דער היטרוי עקספרעס פארט אן אפשטלען פאר א העכער רייזעגעלט, און די עליזאבעט ליניע פארט די זעלבע רוטע און שטעלט זיך אפ כמעט אלע סטאנציעס.
לאנדאנער אונטערגרונט סטאנציעס פאדינגטאן האט אין אמת'ן צוויי אונטערגרונט סטאנציעס, איינע אין פרעד סטריט פאר די בעקערלו, דיסטריקט און קרייז ליניעס, און א באזונדערע סטאנציע פאר די האמערסמיט און סיטי און די קרייז ליניע באדינונגען.
דאָס ים-מיידעלע אדער דאָס ים-טעכטערל איז אן אמעריקאנישער אנימירטער פאנטאזיע מוזיקפילם פון 1989 וואס איז פראדוצירט געווארן דורך וואלט דיזני אנימאציע סטודיאס.
ניסן'ס רוח דערציילט דעם בית דין אז ער און סענדער זענען אמאל געווען חברים, און האבן געמאכט א נדר אז ווען איינער וועט האבן א זון און דער אנדערער א טאכטער, וועלן זיי זיך משדך זיין.
אנ-סקי שריב די שטוק נאך איינע עטנאגרפישע רייזע אין וואהלין און פאדאליע: ער האט געהירט מעשה'ס איבער דעם צדיק ר' שמואל פון קמינקא-מיראפאל, וואס איז געווען מגרש דיבוקים.
פיל לענדער, איינשליסנדיק די פאראייניגטע שטאטן, בריטאניע, אויסטראליע און קאנאדע אנערקענען נישט דעם נייעם נאמען, ווייל זיי אנערקענען נישט די מיליטערישע רעגירונג, וואס האט אויסעפירט די ענדערונג אן א רעפערענדום.
די חיות ערשטנס דאַכטן זיך אַז זיי האָבן דערגרייכן דער סאַן דיעגאָ זאָאָ, און זיי טרעפֿן מיט אַ גרופּע לעמורן געפֿירט דורך קעניג דזשוליען דער דרייצנטער.
קעניג דזשוליען מאַכט די לעמורן באַפֿריינדן די זאָאָ חיות מיטן האָפֿענונג אַז אַלעקס וועט דערווייטערן די פֿאָסאַס, כאָטש די וואַרנונגען פֿון זיין ראַטגעבער מאָריס אַז אַלעקס איז אַ פֿאַרציקער.
ווען אַלעקס פֿאַרלירט קאָנטראָל און באַפֿאַלט מאַרטי פֿאַרשטייט דזשוליען אַז אַלעקס איז אַ באַדראָונג און דעפּאָרטירט אים צו דער זייט פֿונעם אינזל וואו די פֿאָסאַס וואוינען מיט די אַנדערע פֿאַרציקערס.
נאָך וואָס ער זעט וואָס איז געשען צו אַלעקס און אַז דאָס בושפֿעלד קען ווערן זייער געפֿערלעך אָנהייבט מאַרטי חרטה האָבן אויף זיין באַשטימונג צו פֿאַרלאָזן דעם זאָאָ.
געשיכטע ביי דער סענטראַל פּאַרק זאָאָ פֿייערט מאַרטי דער זעברע זיין 10טן געבורטסטאָג, אָבער ער האָט זיך געלאַנגװיילט מיט זיין טעגלעכע רוטין און פֿאַרלאַנגט איבערצולעבן דאָס בושפֿעלד.
מאַרטי'ס בעסטער פֿריינד איז אַלעקס דער לייב, וואָס האָט ליב באַרימען זיך צו די מאַסן און זיין סעלעבריטעט סטאַטוס אַלס "דער קעניג פֿון ניו יאָרק".
אַלעקס פּרובירט טרייסטן מאַרטי, אָבער מאַרטי לערנט אַז די פּינגווינען אינעם זאָאָ - סקיפּער, קאָוואַלסקי, ריקאָ און פּרייוועט - פּרובירן אָנטצולויפֿן, און פֿאָלגט נאָך זיי אַרויס.
צווישן מיט די פּינגווינען און צוויי שימפּאַנזעס מיט די נעמען מייסאָן און פֿיל, די פֿיר זאַמלען זיך ביי גראַנד סענטראַל סטאַנציע וואו די אויטאָריטעטן פֿאַרוויגן זיי מיט אַנעסטאַזיע ביקסן.
צוליב זייערע קונצן אין די קאַבינע, די קאַסטנס וואָס אַנטהאַלטן אַלעקס, מאַרטי, מעלמאַן און גלאָריע פֿאַלן אַריין אינעם ים און פֿלײצן אַוועק צו מאַדאַגאַסקאַר.
מאַרטי, וואָס זעט דער שאַנס צו ברענגען אַלעקס צוריק אין ניו יאָרק, קומט אַדורך דער פֿאַרציקערס זייט און פּרובירט צורעדן דער צעקלעמטער און געהונגערטער אַלעקס צו קומען צוריק, אָבער אַלעקס קעגנשטעלט זיך מיט דעם מורא אַז ער וועט באַפֿאַלן מאַרטי ווידער אַ מאָל.
אַלעקס איבערגובֿרט זיינע פֿאַרציקערישע אינסטינקטן, ראַטעוועט זיינע פֿריינט און שרעקט די פֿאָסאַס אַוועק פֿון די לעמורנ'ס טעריטאָריע אויף שטענדיק.
ווען די לעמורן פֿירן אַ געזעגענונג פֿייערונג פֿאַר דער קוואַרטעט באַשטימען די פּינגווינען נישט צו מעלדן אַז די שיף איז געשטעקט געוואָרן אָן ברענשטאָף.
מאַדאַגאַסקאַר איז אן אמעריקאנישער קאמפיוטער-אנימירטער קאמעדיע פילם פון 2005 וואס איז פראדוצירט געווארן דורך דרימווארקס אנימאציע און באפרייט געווארן דורך דרימווארקס פילמען.
ער איז רעזשיסירט געווארן דורך עריק דאַרנעל און טאָם מאַקגאַרט, געשריבן דורך מאַרק בערטאָן, בילי פֿראָליק, דאַרנעל און מאַקגאַרט, און האט אן ענזעמבל מיט די שטימעס פון בען סטילער, קריס ראָק, דייוויד שווימער, דזשיידאַ פּינקעט סמיט, סאַשאַ באַראָן כהן, סעדריק דער פֿאַרוויילער, ענדי ריכטער, טאָם מאַקגאַרט, קריס מילער, דזשעפֿרי קאַצנבערג, קריסטאָפֿער נייטס, קאָנראַד ווערנאָן, עריק דאַרנעל, דייוויד פּ.
"מאַדאַגאַסקאַר" איז באפרייט געווארן דעם 27סטן מיי 2005 און האט באקומען געמישטע קריטיקעס, נאר איז געווען א באקס אפיס הצלחה און איז געווארן איינער פון די מערסט פארקויפטע פילמען פון 2005.
"מאַדאַגאַסקאַר 3: מערסט געוואַלט אין אייראָפּע" איז באפרייט געווארן אין 2012, און א ספין-אף פילם מיטן נאמען "די פּינגווינען פֿון מאַדאַגאַסקאַר" איז באפרייט געווארן דעם 26סטן נאוועמבער 2014.
ער איז געוואָרן אַ שטענדיקער מיטאַרבעטער פֿון "פֿאָרווערטס" און דאָרטן האָט ער פּוביליקירט קלענערע פּראָזע־ווערק און גרויספֿאַרנעמיקע ראָמאַנען, וואָס זענען אָפּגעדרוקט געוואָרן אין אַנדערע ייִדישע צײַטונגען .
מאָריץ שוואַרצעס באַאַרבעטונג פֿונעם ראָמאַן נח פּאַנדרע איז אויפֿגעפֿירט אונטער דעם נאָמען דאָס געזאַנג פֿון דניעפּער אין ייִדישן קונסט־טעאַטער.
שניאור האָט נאָך אין זינען געהאַט צו דראַמאַטיזירן עטלעכע ווערק און געהאַט דרייַ פֿאַרענדיקטע דראַמעס אָבער עס איז אים מער נישט געלונגען דורכצופֿירן זייַנע פּלענער.
אין 1902 איז ער אַוועק קיין וואַרשע וווּ ער האָט געאַרבעט אין דאָרטיקן "תּושיה־פֿאַרלאַג" און וווּ דוד פֿרישמאַן האָט אים מקרבֿ געווען.
אין 1903 זיך אומגעקערט קיין שקלאָװ און אין 1904 האָט ער זיך באַזעצט אין ווילנע, וווּ ער האָט געשריבן פֿאַר אַ לאָקאַלער העברעישער צייַטשריפֿט.
אַ יאָר נאָך דעם איז שניאור אַוועק קיין שווייץ, שפּעטער קיין פּאַריז וווּ ער האָט שטודירט אין דער סאָרבאָנע ליטעראַטור, פֿילאָסאָפֿיע און נאַטור־וויסנשאַפֿט.