polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
די ערשטע דריי ברכות האבן זיך שטענדיג געטון פארענדערן לויטן מצב פון די אידן, צום ביישפיל די ברכה פון נודה לך, וואס דאנקט גאט פאר געבן ארץ ישראל, איידער די אידן זיינען אריין קיין ארץ ישראל אין די צייטן פון משה רבינו איז די ברכה נישט געווען א לויב, ווייל מ'איז דאך נאך נישט געווען אין ארץ ישראל, נאר די נוסח איז געווען א געבעט.
די מצוה פון בענטשן שטייט אין די תורה, ספר דברים ח', - איבערזעצונג: און איר וועט עסן און זיך אנזעטיגן און נאכער זאלט איר בענטשן דעם אייבירשטן אייער גאט אויף די גוטע לאנד וואס ער האט אייך געגיבן.
די ערשטער נוסח פון ברכת המזון איז געווען פון אברהם אבינו ווען ער האט אנגעפיטערט זיינע געסט, האט ער נאכן עסן זיי געהייסן זאגן די ווערטער "בָּרוּך אֵל עוֹלָם שֶאָכַלנוּ מִשֶלוֹ".
די איי-פאדס ווערן קאנטראלירט דורך דעם קליקוויל וועלכע כאפט אויף די פינגער לויט וויאזוי עס דרייט זיך און מיט דעם נעוויגירט מען ארום פון איין פונקציע צו די צווייטע.
די איי-פאד מיני איז ערשינען אין 5 אויפגעכאפטע קאלירן און האט זיך פארקויפט אין די מיליאנען אויף אזוי ווייט אז מען האט געברויכט ווארטן 6 וואכן צו באקומען דעם איי-פאד צוליב דער גרויסער פארלאנג דערנאך.
קורץ דערנאך איז ארויסגעקומען די איי-פאד פאטא וועלכע איז אן ארגינעלער איי-פאד מיט א קאלירטע סקרין וועלכע קען דינען אלס א הארד-דרייוו פאר א קאמפיוטער און קען ארויפנעמען בילדער וועלכע מען קען זען אויף דעם עקראן.
די איי-פאד שאַפֿל קומט אין א האלבע און א גאנצע גיגאַבייט מאדעלן און שפילט מוזיק אין א צעמישטע סדר און יעדעס מאל מען באהעפט דאס צו א קאמפיוטער נעמט עס ארויס אנדערע ניגונים פון די מוזיק לייברערי וועלכע מען מאכט זיך אליינס מיט די פאפולערע וויכוואַרג איי-טונס.
אפגערעדט פון איר דעזיין און נאמען איז דאס פיל מער פארגעשריטן ווי סיי וועלכע עם-פי-3 שפילער אין די וועלט וואס גיט עפל ווייטער די אויבערהאנט אין די מארקעט.
זינט די איי-פאד איז געווארן אזא סוקסעס פון די ערטשע מינוט אן האבן אן א שיעור דריטע פארטיי פירמעס אנגעהויבן פראדוצירן אלע סארט צוגעהערן וועלכע ארבעט מיט די איי-פאד.
אלעס דרייט זיך ארום די איי-פאד און יעע פירמע וואס פראדוצירט עפעס וואס האט צעטאן מיט די מוזיק וועלט האט שוין עפעס פראדוצירט פאר די איי-פאד אדער עפעס וואס ארבעט מיט די איי-פאד.
עס איז אפילו פאראן טייל אויטא פירמעס וועלכע האבן צוגעשטעלט זייערע אויטאס אז עס זאל קענען ארבעטן מיט די איי-פאד און הונדערטער ערליי אויטא מוזיק שפילער מאדעלן זענען געמאכט צו קענען ארבעטן מיט די איי-פאד.
די איי-פאד איז א דיגיטאלישער מוזיק שפילער וועלכע נעמט ארויף דיגיטאלישן מוזיק טעקעס און שפילט דאס אין א סדר וועלכע מען שטעלט זיך אליינס אויס מיט די וויכוואַרג וועלכע קומט דערמיט.
כדי צו קענען ארויפלייגן די טעקעס דארף מען האבן א קאמפיוטער און די פאפולערע איי-טונס וויכוואַרג וואו מען שטעלט אריין די טעקעס און די אי-פאד נעמט דאס אויף פון דארט.
אין ניו יארק סיטי האט די לאקאלע פאליציי גע'עצה'ט די וואס האבן איי-פאדס זיי זאלן דאס אויפטוישן מיט שווארצע עירפאונס כדי די גנבים זאל נישט וויסן אז זיי טראגן א איי-פאד.
אין דער היסטאריע איז קיינמאל נישט געווען אן איינצעלענער עלעקטראנישער פראדוקט וועלכע האט זיך אזוי גוט פארקויפט ווי די פאפולערע איי-פאד און עס איז אין די היסטאריע קיינמאל נישט געווען אן עלעקטראנישע פראדוקט וועלכע האט געהאט אזויפיל דריטע פארטיי צוגעהערן.
דער נאמען איי-פאד איז שטאמט פון עפל'ס "איי" וועלכע זי נוצט פאר אירע פראדוקטן זינט זי האט ארויסגעגעבן די פירמע'ס מערסט פאפולערע קאמפיוטער די איי-מעק.
דאס ערשטע מאל וואס אזא מולטי-מיליאן דאלערדיגער פראיעקט צו טוישן די תורה איז אויפן וועג מיט דער הסכמה און גוטהייסונג פון רוב ערליכע תורה אויטאריטעטן.
די איידיע פון אנפאנג איז נישט זייערס מענדלסאן און ר' עדין שטיינזאלץ און נאך צענדליגע און הונדערטער אידן האבן דאס שוין פרובירט אין עבר אבער עס איז אייביג דורכגעפאלן ווייל זיי האבן נישט געקענט פאליטיש מאנובערן אז די רבנים זאלן דאס נישט פארשרייען.
די ארטסקרול חברה זענען אבער זייער רעפענירט און פאליטיש געשטימט נאנט צו די גרעסטע ליטווישע גדולים אז קיינער קען זיי נישט באשמוצן און אנהייבן א לעגעטימער מערכה קעגן זיי - ממילא גייען זיי דערווייל אן מיט זייער מיסיע איבערצוטייטשן די תורה פון לשון קודש צו ענגליש אויף א מאסן-שטאבליכער אופן וואס שטעלט מיט זיך פאר א עתיד וואס ענגליש וועט ווערן, לויט טייל קריטיקירער, א לשון הקודש.
זיי ענטפערן אבער אז די קריטיק איז נישט אויסגעהאלטן ווייל זייער פראיעקט איז נישט חלילה צו טוישן די מהות פון תורה נאר צו ראטעווען רוב אידן פון היינטיגן דור פון עמי הארצות און ביטול תורה דורך דאס גרינג מאכן פאר זיי אויך צו פארשטיין און לערנען.
און זיי זען איין די סענסעטיווקייט פון אזא פריעקט דעריבער מוז יעדע שטיקל ווארט און ארבעט ווערן רעדאקטירט פון אנגענומענע רבנים גדולי הדור, ווי למשל יעדע מסכתא ווערט דורכגעארבעט דורך א דיין אדער רב פון א קהילה אין בארא פארק אדער לייקוואד וואס איז אנגענומען אויף יעדן איינעם פון די פרומסטע קרייזן צו דינען אלס רעדאקטער פון אנדערע תלמידי חכמים וואס שרייבן דאס אויף די שפראך.
א גרויס חלק פון די ארטסקראל פראיעקט אויף ש"ס דאס איז פאר זיי אפאר נישטיגע מיליאן פון זייערע ביליאנען אז דער גמרא וואס אלע נוצן זאל ווערן אנגערופן על שמו ועל זכרו פון זייער פאטער.
ביז ארט סקראל האט א גמרא דרוק וואס רוב בנין ומנין פון כלל ישראל האט זיך באנוצט געווען אנגערופן אויף ש"ס ווילנא אדער אנדערע נעמען פון היינט מאל אן איז דאס ש"ס שוטענשטיין.
זיי האבן ריזיגע קליידונג געשעפטן אין די גאנצע וועלט, און זיי זענען די בעלי בתים פון אמעריקן איגעל, און זענען געליסטעט אויף דער אמעריקאנער בערזע אין וואל סטריט.
הרב יוסף זלמן בלאך שי' רב לייקוואד מנין אין מאנסי איז זייער שארף ארויס אקעגין די ארטסקרול ספרים ווייל איינער פון די הויפט עדיטרס הרב יחזקאל דאנציגער גלייבט נישט אז די ספר הזוהר איז א חלק פון די תורה און חז"ל דערפאר האלט ער אז דאס האט א דין ווי אספר שכתב מין און מטאר דאס נישט האלטען און שטוב אדער און בית המדרש
אַרטסקראל אדער מסורה איז א פרומע אידישע פובליקירן קאמפאני װאָס געפֿינט זיך אין ברוקלין און וואס איר ציל איז פארטייטשן די תורה אויף דער שפראך וואס רוב אידן רעדן היינט, סיי ענגליש און סיי אנדערע שפראכן.
ער איז געווארן זייער רייך, און לזכותו איז ער דעם לעצטן מינוט פון זיין לעבן באפוילן זיינע קינדער זיי זאלן שטיצן דעם ארט סקראל פראיעקט פון איבערטייטשן כל התורה כולה.
די קאמפאני איז געגרינדט געווארן דורך ר' מאיר זלאטאוויטש, און ווערט אנגעפירט מיט זיין שותף ר' נתן שערמאן - א ר' אהרן קאטלערס א תלמיד פון בית המדרש גבוה אין לעקוואד.
מען האט געזאגט אז די הויפט אורזאך איז ווייל ער האט אנגעהויבן צו בארגן גרויסע געלטער פון עשירים און דער טאטע האט זיך זייער באנג געטאן אז זיין זון בארגט אן קיין חשבון האט ער אים אוועקגעטריבן פון שטוב און פון זיין אויסגאבע אלס א רב פון דער קרי', אבער רוב עולם האט געטראכט אנדערעש (בפרט אז יעדער ווייסט אז דאס געלט וואס ער האט געבארגט איז אלץ געגאנגען פאר די צוועקן פון צדקה וחסד), די ריכטיגע סיבה ווייסט קיינער נישט.
לויט די מיינונג און שפעקולאציעס פון א סאך מענטשן האט רבי ישראל זיך פשוט נישט געקנענט אויסקומען מיט זיין מאמע צוליב פארשידענע סיבות (טייל זאגן אז ר' ישראל'ס רעבעצין האט אויך נישט געקנענט טרעפן א שפראך מיט איר שוויגער און וועגן דעם האט מען איהם געצווינגט זיך אוועקצוציעהן פון דעם שיכון.
במשך זיין גלות-יארן האט ער קיינמאל נישט געלאזט פאלן א ווארט קעגען זיין טאטן אדער מאמען, נאר להיפך, ער האט שטענדיק נאר גערעדט מיט גרויס יראה אין כבוד פון זיין טאטן, און געזאגט בענוותנותו אז ער איז אנגעקומען צו דעם מצב וועגן זיינע אייגענע זינד, במשך די אלע יארן האט ער ארויסגעוויזן א גאר אומגעווענליכע אמונה און בטחון אין גאט, אז ער וועט זיכער זוכה זיין צוריק צוקומען צו זיין טאטן.
ביאגראפיע רבי ישראל איז געבוירן געווארן ו' אייר תש"ה אין תל אביב צו זיין פאטער רבי משה יהושע האגער, וואס איז שפעטער געווארן וויזשניצער רבי, דער "ישועות משה", און צו זיין מוטער, מרת לאה אסתר די טאכטער פון רבי חיים מנחם מענדל פאנעט פון דעעש.
מוצ"ש אור לז' אדר ה'תש"ס צוריקקומענדיק קיין בני ברק פונעם פארשפיל פאר די קינדער פון די תולדות אהרן און טאהשער רביס, איז א יונגער שאפער הינטער אים אריינגעפארן אין זיין אויטא.
אפטמאל, איז דער רבי מעורר דעם עולם וועגן פרצות הזמן און דערמונטערט זיינע חסידים זיך נישט נאכלאזן פון אלע תאוות וואס די דרויסנדיגע וועלט האט, און געלעגנטליך ערווענט ער אין זיינע דברי תורה אז מ'זאל נישט דורכברעכן די מויערן פון קדושה און חליחה מ'זאל נישט ענדערן אפילו א טראפ פון די מנהגים וואס זענען געווען איינגעפירט נאך אין דעם אלטן היים.
נאך דער פטירה פונעם זיידן אין יאר תשל"ב איז ער געווארן רב אין קרית וויזשניץ, בני ברק, ממלא מקום פון זיין פאטער וואס האט איבערגענומען די וויזשניצער רביסטעווע.
ער האט באקומען היתר הוראה פון הרב אברהם משה באב"ד, הרב יהושע מענדל עהרנבערג אב"ד תל אביב, הרב משה אריה פריינד, גאב"ד פון דער עדה החרדית אין ירושלים און הרב אברהם צבי ווייס, דער ערשטער רב פון נווה אחיעזר.
אזעלכע האבן אויסגעקליבן זיך אינגאנצן אריינמישן אין די גוישע וועלט, און אזעלכע האבן אויסגעקליבן צו בלייבן אין דערמיט, וואס פון זיי האט זיך אנטוויקלט דער רעפארם שטרעמונג.
היסטאריע רעפארם האט זיך אנטוויקלט אין דייטשלאנד אין סוף דעם 18טע י"ה, פון דארט איז דאס אריבער צו מערב אייראפע און נאך דער ערשטער וועלט קריג ווען א סך אידן האבן עמיגרירט צו די פאראייניגטע שטאטן איז דאס אויך דארט שטארק אריין.
דער וועלט'ס אטמאספערע ווערט געשאפן דורך די געוואוקסן וועלכע געפינען זיך אין איר און וויבאלד דער מאדים האט נישט קיין געוואוקסן איז נישט פאראן קיין שטארקע אטמאספערע.
אבער אזא טויש געדויערט הונדערטער יארן און אויב מען באטראכט די דורכשניטליכע וועטערס ווינטער און זומער פון צענדליגער יארן קען מען באמערקן אז די דורכשניטליכע וועטער איז געטוישט געווארן צו אביסל מער ווארים אדער קאלט.
אבער אויב מען קוקט יאר נאך יאר קען מען גארנישט באשטעטיגן ווייל אין 980' איז געווען די קעלטסטע ווינטער אין די הונדערט יאר און דאך זענען די ווינטערס ווארימער געווארן אין סך הכל.
די קליינע פונקטן קוקן נישט אויס צו זיין א גרויסע נפקא מינה אין די וועטערס אבער די עקספערטן זאגן אז אפילו קליינע ענדערונגען אין די גלאבאלע וועטער קען האבן א גרויסע עפעקט אויף דער וועלט ווי מיר וועלן באלד מער ערקלערן.
די עלעמענט מאכט אויס בערך 0.04 פראצענט פון די ערד'ס אטמאספערע וועלכע ווערט ארויפגעשיקט אהין דורך וואולקעאנען וועלכע ברעכן אויס און שפייען אויס די אונטערערדישע כעמיקאלן צו די אטמאספערע.
היינט צו טאג ווערט ארויפגעשיקט פיל מער קארבאן דיאקסייד צו די אטמאספערע דורך די פארגעשריטענע מענטשליכע אקטיוויטעטן צו ברענגן ענערגיע און די אטמאספערע באקומט פיל מער פון די עלעמענט ווי זי האט אמאל באקומען.
לויט אפיציעלע באריכטן פון די וואורלדוואטש אינסטיטוט ווערט נאטורליך ארויפגעשיקט צו די אטמאספערע ארום א ביליאן טאנען פון קארבאן דיאקסייד און היינט האלט עס ביי איבער 7 ביליאן טאנען צוליב די אקטיוויטעטן וועלכע מיר טוען אפ אויף די ערד.
מען קען דאס פארשטיין געבן מיט א גרינגע ביישפיל: איר האט שוין זיכער באמערקט אז ווען מען לאזט אן אויטא געפארקט אין די זומער פאר א שטיק צייט ווערט זייער הייס און שטיקיג אינעם אויטא פיל מער ווי עס איז אויף די גאס.
היץ האט אבער א טבע אז עס וועפט צוריק אויס און אויך דארט קומט די היץ צוריק ארויס פון די אינערליכע טיילן אין בלייבט שטיין אין די אטמאספערע וועלכע ברענגט א שטארקע היץ.
גלאבאלע אנווארעמען עפעקטן אויב גארנישט ווערט געטאן צו אויפהערן גלאבאלע אנווארעמען וועט די וועלט, לויט די וויסנשאפטלער, ערנסט עפעקטירט ווערן און די רעזולטאטן קענען זיין ביטער.
די ערשטע זאך וואס קען פאסירן איז אז די אלע טויזענטער מיילן פון אייז אינעם ארקטיק און אינעם אנטארקטיק וועלן זיך צעביסלעך אויפלאזן פון די ווארימערע טעמפרעאטור און די וואסער שטאפלען וועלן זיך הייבן.
אין פאקט פאסירט דאס שוין יעצט אויף קליינע שטאפלען און יעדעס יאר טיילן זיך אפ מער און מער שטיקער פון די פארפרוירענע אנטארקטיק און קומען אריין אין די אקעאנען אין פארעם פון אייזבערג און ווערן צעלאזט איבער'ן זומער.
אבער נישט אלע אייזבערג שווימען אוועק אזוי ווייט און בלייבן שטעקן צווישן אנדערע שטיקער אייז און ווען די טעמפרעאטור פאלט צוריק אראפ ווערט דאס צוריק פארפרוירן.
אבער די עטליכע אינטשעס האבן נישט פאסירט שטאפל ביי שטאפל צעטיילט צו יעדע יאר נאר די לעצטע 50 יאר איז געווען פיל ערגער ווי די ערשטע 50 יאר און די לעצטע 25 יאר איז געווען ערגער ווי די ערשטע 25 יאר אין דעם צווייטן העלפט.
יעצט אויב דאס וועט ווייטער אזוי אנהאלטן וועט אין די קומענדיגע יארן די וואסער שטאפל זיך הייבן מער און מער ביז די גאנצע אייז אינעם מערב טייל פונעם ארקטיק, וועלכע איז די לייכסטע טייל פון די פארפרוירענע טייל, וועט פלאצן און אריינשווימען אין די אקעאנען.
מען מוז דא פארשטיין געבן אז דער ביישפיל וואס ווערט געמאכט איז נאר אויף איין קליינע טייל פון די וועלט'ס פארפרוירענע וואסער וועלכע קען זיך שטעלן אויפ'ן שכל אז עס וועט אמאל פאסירן.
דאס קען אבער נישט פאסירן ווייל רוב פון די פלעצער זענען גענוג קאלט אז אפילו מיט אן ערנסטע גלאבאלע אנווארעמען וועט עס געדויערן טויזענטער יארן עס זאל דארט ווערן ווארים.)
מיט די יארן איז געווארן א וועלט פון אלע ערליי מאשינערי וועלכע פארלאנגן אן אבנארמאלן מאס פון ענערגיע וועלכע ווערט פראדוצירט אין די אינדוסטריאלע שטעט און שפייט אויס פארשידענע עלעמענטן צו דער אטמאספערע וועלכע פארשטערקערט די אטמאספערע פיל מער און ווייניגער היץ קען אויסוועפן צום קאסמאס, איבערלאזנדיג א גרעסערע מאס היץ אין אונזער וועלט.
די עלעמענט האט די זעלבע עפעקטן ווי קארבאן דיאקסייד און אין צוגאב קען זיך דאס האלטן לאנג אן אויסוועפן און ווען אסאך זאמעלט זיך אן ווערט עס אויסגעשפיגן צו די אטמאספערע דורך פארשידענע וועגן.
וויסנשאפֿטלער שפעקולירן אז די סארט עלעמענט זאמעלט זיך אן אונטער די ערד דורך אלע לענדפילס און אפפאלן און קומט זיך צוזאמען אין די אקעאנען וואו עס האלט זיך פריש פון די קעלט פון די וואסער אין גרויסע אייזבערג.
א טעאריע פון פארשער וואס זאגן אז די וועלט האלט צוליב דעם אין איין ווערן ווארימער פון יאר צו יאר, ווייל געוויסע לענדער, ובפרט אמעריקא פארנוצן צופיל גאזן און פאראורזאכן אסאך פארפעסטיקונג וואס שעדיגט די אזאן שיכט וואס נעמט ארום די וועלט, און דאס פאראורזאכט אז עס קומען אריין אין דער וועלט מער זון שטראלן וואס די אזאן שיכט האלט געווענליך צוריק, און די וועלט ווערט ווארימער און ווארימער, און אין איין שיינעם טאג וועלן זיך די ריזיגע אייזבערג אויף דעם צפון פאלוס זיך אויפלאזן און פארשוועמען די וועלט ח"ו.
דער חילוק איז אבער אז ניטראוס אקסייד ווערט געשאפן אין פיל קלענערע קוואנטומען אבער זאפט איין 270 מאל אזויפיל ענערגיע ווי קארבאן דיאקסייד וואס מיינט אז טראץ וואס עס איז ווייניג בממשות האט עס אבער די זעלבע עפעקט ווי די גרויסע קוואנטומען פון קארבאן דיאקסייד.
דער ענטפער איז אז די מאדים פלאנעט האט נישט קיין אטמאספערע ארום איר און אלע היץ וועלכע קומט אריין פון די זון וועפט באלד צוריק אויס און דער מאדים פלאנעט בלייבט קאלט.
לויט ווי וויסנשאפטלער זאגן איז די גלאבאלע טעמפרעאטור געשטיגן נאכאנאנד זינט די וועלט איז אריין אין די אינדוסטריאלע רעוואלוציע און מען האט אנגעהויבן אויסשפייען שעדליכע שיגעון גאזן וועלכע בלייבן שטיין אין די אטמאספערע און לאזן נישט די היץ פון די זון צוריק ארויסגיין אין קאסמאס.
ווי יעדער ווייסט קומען אלע שטורעם ווינטן און אנדערע עקסטרעמע וועטערס דורך די הייסע לופט וועלכע וועפט אויס פון די אקעאנען ענדע זומער און פארט אויפ'ן וואסער ביז די יבשה.
פארט אבער זעט מען פיל מאל וואו עס שטעלט זיך ארויס אז עס ווערט גאר קעלטער פון סיי ווען און עס ברעכט רעקארדס אויך פארקערט, דאן זאגן זיי אז אפילו מיטן טעריא פון גלאבאלע אנווארעמען מעג זיין קאלט אויך און אפילו ברעכן רעקארד קעלט, אבער דאס באדייט אז פראצענטואל וועט זיין ווייניגער קאלטע טעג דורכ'ן גאנצען ווינטער ווי א יאר בעפאר.
די נאטורליכע טויש אין קלימאט קען פאסירן דורך פארשידענע וועגן און די גרינגסטע פון זיי פאר אונז צו פארשטיין קען זיין וואולקאנען אקטיוויטעטן, א מענטשליכע טויש אין די פלאנצונגן וועלכע דעקט צו א גרויס חלק פון די וועלט, און די ראדיאציע פון די זון וועלכע האט אויך א קליינע עפעקט אויף די קלימאט.
נאך א פראבלעם וואס קען צושטאנד קומען איז די פאקט אז עס וועט זיין ווייניגער אייז אויף די וועלט וואס דאס אליינס וועט מאכן א גרויסע טויש אין די היץ פון די אטמאספערע ווייל מער היץ וועט קענען איינגעזאפט ווערן און דאן צוריק אויסגעשפיגן ווערן פון די ערד און וואסער לויט די פריערדיגע ערקלערונגן.
אין פאקט איז פאראן אזויפיל וואסער אין יענעם טייל אייז אז אויב אלעס וועט אנקומען אין די אקעאנען וועט דאס העכערן די וואסער שטאפלן מיט ארום 10 פיס, וואס מיינט אז אלע יבשה וועלכע ליגן נידעריג וועלן אינגאנצן פארפלייצט ווערן און ווערן א טייל פון די אקעאנען.
דער פראבלעם קען אפילו זיין נאך ערגער ווייל אויב די אייז צעלאזט זיך איז טייטש אז די וואסער ווערט ווארימער, און דאס אליינס קען אסאך הייבן די וואסער שטאפלן ווייל די טבע פון וואסער איז אז ווי ווארימער די וואסער איז אלס מער פלאץ נעמט עס אויף ווייל קעלט האלט זיך בטבע אינאיינעם.
די רוסלענדישע בירגערקריג האט אנגעהויבן, און די רויטע ארמיי פון דער רוסישער סאוועטישער רעגירונג האט געקעמפט קעגן דער ווייסער ארמיי, די גרופע פון אלע רוסן וואס האבן דערקעגנט די קאמוניסטן.
די אליאירטע קראפטן פון דער ערשטער וועלט-מלחמה, ווי די פאראייניגטע שטאטן, דאס פאראיינגטע קעניגרייך און פראנקרייך האבן, האבן אינוואדירט רוסלאנד כדי צו שטיצן די ווייסע ארמיי.
ענדלעך האבן די סאוועטן געזיגט די מלחמה אין 1922 און האבן געגרינדעט דעם פֿאַרבאַנד פֿון סאָוועטישע סאָציאַליסטישע רעפּובליקן צוזאמען מיט די ניי־געשאפענע סאציאליסטישע רעפובליקן פון אוקראינע, בעלארוס, ארמעניע, אזערביידזשאן און גרוזיע.
די פֿאראייניגטע שטאטן האבן געשאפֿן דעם נאט"א מיליטערישן אַליאַנץ אין 1949 קלערן אז דער ראטן-פארבאנד וועט אטאקירן, און זיי האבן גערופן זייער גלאבאל־פאליטיק קעגן סאוועטישער איינפֿלוס איינהאַלטן.
דער ראטן-פארבאנד און די פאראייניגטע שטאטן האבן קאנקורירט פאר השפעה אין לאטיין-אמעריקע, דעם מיטל מזרח, און די אפקאלאניזירנדע שטאטן פון אפריקע און אזיע.
הינטערגרונט פעברואר 1917 האט מען איבערגעקערט די רעגירונג פון צאר ניקאליי דער צווייטער פון דער רוסלענדישער אימפעריע, ווייל די בירגער זענעו געווען שטארק אנטוישט פון זייער לעבענסשטייגער, בפרט אין דער תקופה פון דער ערשטער וועלט-מלחמה.
אום נאוועמבער 1917 האבן די באלשעוויקן, א גרופע פון קאמוניסטן אונטער וולאדימיר לענין, איבערגעקערט די נייע דעמאקראטישע רעגירונג, געשטיצט דורך גרופעס גערופן סאוועטן.
די לענדער געפֿירט דורך די פֿאראייניגטע שטאטן רופֿט דעם "מערבדיקן בלאק" די נארד־אטלאנטישע אפמאך ארגאַניזאַציע איז אן אַליאַנץ געשאַפֿן אין 1949 וואס שפאַרט איין די פֿאראייניגטע שטאטן, דאס פֿאראייניגטע קעניגרייך, פֿראַנקרייך, מערב דייטשלאנד, קאנאדע, האלאנד, בעלגיע, לוקסעמבורג, שפאניע, פארטוגאל, איטאליע, נארוועגיע, איסלאנד, דענמארק, גריכנלאנד און טערקיי.
אנדערע לענדער אליאירט מיטן מערבדיקן בלאק שליסן איין ישראל, יאפאן, דרום קארעע, טיילאנד, איראן , פאקיסטאן, מאלייזיע, פיליפינען, דרום אפריקע, אויסטראליע און ניו זילאנד.
די צענטראלע אינטעליגענץ אגענטור האט געפירט די פֿ"ש אָנשטרענגונגען אין אויסלאנד, און דאס פֿעדעראלע ביורא האט זיך באשעפטיגט מיט קעגן־שפיאנאזש.
דער ווארשע־פאקט איז געווען אן אליאנץ געשאפן אין 1955 וואס האט אריינגעשלאסן דעם ראטנפארבאנד, אלבאניע, בולגאריע, טשעכאסלאוואקיי, מזרח דייטשלאנד, אונגארן, פוילן און רומעניע.
די מערבדיקע אליאירטע האבן מורא געהאט אז דער ראטנפארבאנד וועט פארברייטערן זיין איינפלוס אין אייראפע מיט געוואלד, און אויך האבן געזארגט אז סאוועטישע אגענטן האבן באקומען אינפארמאציע וועגן מאכן די אטאם באמבע נאך דער מלחמה.
מערסט פון די לענדער אין איין זייט פונעם קאנפליקט זענען געווען מיטגלידער אין דעם נאט"א אליאנץ, וואס זיין שטערקסטער מיטגליד איז געווען די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע; מערסט פון די לענדער אין דער צווייטער זייט זענען געווען מיטגלידער אין דעם ווארשע־פאקט, וואס זיין מעכטיגסטער מיטגליד איז געווען דער סאוועטן פארבאנד.
דער קאלטער קריג איז דער ביינאמען פון דער מלחמה צווישן דער מערב וועלט און די מזרח לענדער במשך 45 יאר פון 1947 ביז 1991, ווען דער ראטנפארבאנד איז איינגעפֿאלן.
דער ראטנפארבאנד האט פון צייט צו צייט געארבעט צוזאמען מיט דייטשלאנד, און האבן געטיילט פוילן צווישן זיך אין 1939; אין יוני 1941 אבער האט דייטשלאנד געקערט קעגן דעם ראטנפארבאנד מיט אפעראציע בארבאראסא.
די מלחמה איז נישט געווען אזוי ווי אנדערע מלחמות, צוליב דעם וואס די צוויי הויפט קעמפער האבן זיך קיינמאל נישט ווירקליך מיט געווער ארומגעקריגט, נאר בלויז פאליטיש און אידיאלאגיש.
די ערשטע מאדעל איז געווען די 300 וועלכע איז געווען א דירעקטע קאנקורענט צו באואינג'ס 737 אבער עס האט זיך נישט אויסגעארבעט צוליב טעכנישע און פאליטישע סיבות און בריטן האט צוריק געצויגן פון דעם פראיעקט.
ערבוס האט נאכגעפאלגט מיט איר עי-320 אין 981' וועלכע איז געווען א פיל פארבעסערטער ווערסיע פון די 300 און האט געהאט א געוואלדיגע סוקסעס ווען בעפאר עס האט זיך ערשט געהויבן האט די פירמע שוין געהאט איבער 400 באשטעלונגן אין קאנטראסט צו 15 באשטעלונגן פאר די 300.
ערבוס איז געבוירן אין די ענדע 60'ער יארן אלס א קאלאבאראציע צווישן בריטן, דייטשלאנד, און פראנקרייך וועלכע האבן געזוכט צו קאנקורירן מיט אמעריקע'ס גרעסטע פליווארג פירמעס באואינג און דאגלעס.
א קליינע כוואליע קען נישט אנהאלטן צו לאנג אבער א צונאמי וועלכע איז כמעט אזוי טיף ווי ברייט פארלירט נישט איר שטארקייט ביז זייער א לאנגע צייט ווייל די לענג פון די כוואליע איז זייער גרויס.
אינעם פאציפיק אקעאן איז איינגעשטעלט געווארן א צונאמי ווארענונג סיסטעם נאכדעם וואס עטליכע צונאמיס האבן באטראפן דעם אקעאן און עטליכע לענדער, אריינגערעכנט האוואי.
אין א פאל עס פאסירט אן ערדציטערניש איז געווענליך פאראן כאטש א שטונדע ביז א צונאמי הייבט אן געשאפן ווערן און דאס איז נאר גענוג צייט צו פארטרייבן צענדליגער טויזענטער מענטשן פון די ים ברעגעס.
איינמאל דאס גאנצע וואסער איז שוין אויף די יבשה פאלט עס באלד צוריק אריין אין ים אבער דאסמאל פיל שוואכער ווי עס איז געקומען ווייל עס פארלירט איר כוח מיט'ן פאלן.
די גאנצע זאך געדויערט ווייניגער ווי א מינוט און עס איז אוממעגליך צו אנטלויפן דערפון און ווער עס איז גליקליך טרעפט עפעס א שטארקע זאך אויף וואס זיך אנצוהאלטן ער זאל נישט פארשוועמט ווערן מיט די וואסער.
ווי דערמאנט ווערט א צונאמי געשאפן דורך אן ערדציטערניש אונטערן וואסער וועלכע הייבט אויף איין טייל פון דאס וואסער און שאפט א מאכטפולע כוואליע וועלכע פארט ביז אזוי שנעל ווי 500 מייל פער שטונדע.
אינעם אקעאן איז א צונאמי נישט אזוי שעדליך און וועט נישט זינקען קיין שיפן ווייל די קראפט דערפון איז אין די טיפענישן פון ים און אויפ'ן אויבערפלאך וועלן די כוואליעס נאר זיין צווישן 1 און 5 פיס הויך.
א צונאמי כוואליע קען אויך פארשנעלערן איר ספיד אינמיטן ים ווען די ערד אונטער די וואסער ווערן העכער אסאך אויפאיינמאל אין די קראפט פון די וואסער וואס קראכט אריין דערין שטופט די וואסער העכער איר נאך שנעלער.
די עקספערטן זאגן אבער אז צו רופן א צונאמי א פלייצכוואליע איז נישט ריכטיג ווייל כאטש עס ברענגט הויכע וואלן ווערט עס אבער נישט געשאפן די זעלבע וועג ווי פלייצכוואליעס וועלכע האט צעטאן מיט די וועטער און היץ פון די זון און לבנה.
ווען די צונאמי הייבט אן דעגרייכן די ברעגעס ווערט עס אויטאמאטיש פארלאנגזאמט אבער די וואסער פון אונטן קומען ארויף אין שיכטן איינע אויף די אנדערע און ווערט הויך און קראפטיג.
צונאַמי איז א קייט פון מאכטפולע כוואליעס אין דעם אקעאן, וועלכע פארמירט זיך נאך א שטארקן אונטערוואסער ערדציטערניש, אדער נאך אן אויפרייס פון א וואולקאן.
א צונאמי איז ווי א וואנט פון וואסער וועלכע קען גיין צענדליגער פיס הויך און פאלט ארויף אויף די ים ברעגעס מיט גאר א שטארקע קראפט וועלכע קען אוועקוואשן הייזער און געביידעס.
וויבאלד עס קומט צו פארן אזוי שנעל קראכט עס אריין אויפ'ן ים ברעגע מיט א שנעלן טעמפא און דאס שיסט ארויס אסאך וואסער פון טיף אריין אים ים ארויף אויף די יבשה און דערנאך פליסט עס צוריק אריין אין ים מיט כמעט די זעלבע מאס קראפט.
סייענטיסטן זאגן אז א צונאמי קען יא פארמירן גאר הויכע וואלן פון איבער 50 שטאק אבער זיי ווייזן אן אז נישט די הויכקייט איז דער טויטליכער טייל פון א צונאמי נאר ליבערשט די קראפט דערפון וועלכע איז זייער שטארק נאך א מעכטיגע ערדציטערניש.
וואלקעאנען און אנדערע אונטערערדישע פארדרייאונגן קענען אויך שאפן צונאמיס אבער אין די פארגאנגענהייט זענען רוב גרויסע צונאמיס געקומען פון שטארקע ערדציטערנישן.
היינט נאכט: סאטמאר, בני יואל, קאשוי און נטורי קרתא, נעמען צו די גאסן אין בארא פארק אין א מאסן פראטעסט קעגן ר' אורי לופליאנסקי שליט"א, ליטווישער בירגערמייסטער פון ירושלים וואס באזוכט סאטמארע זאל ביי אויפטריט לטובת שובו דינער.
א דורכשניטליכע הויז אין אמעריקע איז בערך 2,000 סקווער פיס וואס מיינט אז מען דארף האבן א סך הכל פון 60,000 בי-טי-יו אז די גאנצע הויז זאל ווערן אפגעקילט .
וויבאלד א הויז איז איינגעטיילט אין צימערן דארף מען אויסרעכענען יעדע צימער באזונדער ווי גרויס דאס איז כדי צו וויסן וואספארא סייז לופטקילער מען זאל דארט אריינשטעלן.
אין פאקט לוינט זיך געווענליך נישטצו שפענדן מער געלט פאר א העכערע אי-אי-אר לופטקילער ווייל די ביסל ענערגיע וואס מען שפארט זיך קען געדויערן יארן עס זאל זיך לוינען און רוב לופטקילערס זענען שוין גארנישט ווערט דעמאלט.
רוב הייזער און קלענערע געביידעס וועלכע פארמאגן צענטראלער ער קאנדישן (ער קאנדישן וועלכע קומט אריין אין דאקטס וועלכע זענען צעשפרייט איבער די הויז ווערט אנגערופן צענטראלע עיר קאנדישן) זענען א ספליט סיסטעם.
די ערשטע און הויפט מעלה איז אז וויבאלד דער קאמפרעסאר ליגט אינדרויסן מיינט עס אז 90 פראצענט פון דער גערודער איז אינדרויסן פון די הויז און אינעווייניג קען מען געניסן פון קאלטע לופט אן ווערן געשטערט פון די טראקטאר סארט גערודער וועלכע לופטקילערס גיבן ארויס.
די צווייטע מעלה איז אז וויבאלד די לופט ווערט אריבערגעפירט פון איין פלאץ צום צווייטן אזוי ווייט ווערט עס בעסער אפגעקילט בטבע און דאס פארלאנגט ווייניגער ענערגיע ווען עס קומט אריין אינעם צווייטן טייל וואו עס געפינען זיך די קאלטע קוילס.
פונעם אינעווייניגסטן טייל גייט ארויף א גרויסע דאקט וועלכע ווערט צעטיילט צו עטליכע קליינע דאקטס וועלכע צעשפרייטן זיך איבער די גאנצע הויז און די לופט דעגרייכט איבעראל.
ווען איר וועט עפענען דעם שאכטל וועט איר באלד זען אלע טיילן וועלכע זענען: א קאמפרעסאר, אן עקספענשן וואלוו, צוויי רייעס פון קוילס, די הייסע צו דער דרויסענדיגע זייט און די קאלטע צו די אינעווייניגסטע זייט, צוויי פענס, און א קאנטראל יוניט פון וואו דער מאשין ווערט קאנטראלירט.
איר קענט זען אינדערמיט וואו עס ליגט די קאמפרעסאר, פון די קאמפרעסאר גייט די גאז צו די ערשטע גרופע קוילס וועלכע געפינט זיך צו די דרויסענדיגע טייל פון די לופטקילער, פון דארט פארט עס דורך א רער צו אן עקספענשן וואלוו וועלכע טראגט עס אריבער צו די צווייטע גרופע קוילס אין וועלכע די גאז איז שוין קאלט.
אין דער צענטער פון די לופטקילער איז פאראן א מאטאר וועלכע דרייט צוויי פענס, איין פען בלאזט די היץ פון די הייסע קוילס ארויס צו די גאס און העלפט אפקילן די גאז און די צווייטע פען בלאזט צוריק אריין די קאלטע לופט אינעם צימער.