polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
דעמאלט האט ער זיך אריינגעלייגט אינגאנצן אין ציוניזם, זענדיג אין דעם בונד א פיינט, פארן האלטן אז א סאציאל דעמאקראטישע רוסלאנד, וועט געבן גלייכבארעכטונג צו די יידן, ער איז געווען א דעלעגאט, ביים זעקסטן ציוניסטישן קאנגרעס, ווי ער האט זיך געטראפן מיט הערצל, נאכן קאנגרעס האט ער זיך פארנומען, מיט אויפשטעלן ציוניסטישע שולעס אין רוסלאנד, און אין פוילן, ער האט זיך פארמאסטן אין די וואלן אויף א ציוניסטישע ליסטע, אבער ער איז דורכגעפאלן, ער האט פרובירט זיין הצלחה אין פארשידענע ארבעט, בעיקר אין איבערטייטשן ביכער אויף העברעיש.
ערשטע וועלט מלחמה ביים אויסבראך פונעם קריג, האט ער פאראויס געזען דאס צאמפאלן פון דער אטאמאנישע אימפעריע, און ער האט אנגעפאנגען א קאמפיין, אויפצושטעלן א יידישע בריגאדע, ער האט פרובירט מיט פראנקרייך, דערנאך מיט בריטאניע, ווי זיי האבן איינגעשטימט, נאך אסאך מיטשענען, נאכצוקומען זיין פארלאנג, דער בריגאדע האט צום ענדע, מיט יוסף טרומפעלדאר, געהאלפן באפרייען פאלעסטינע פון די טערקן.
זיין נאציאנאלע ערוועקונג אין 1903 איז פארגעקומען א פאגראם אין דובוסארי, א שטעטל אין אדעס גובערניע, ער האט געשיקט בריוון צו די ראשי קהילה, אז זיי זאלן אויפשטעלן א יידישע זעלבסטשוץ ארגאניזאציע.
און נאכן גרינדונג, האט ער מיט מאיר דיזנגאף, צוזאמגעשטעלט געלט פאר געווער, נאכן קישינעוו פאגראם, איז ער געקומען צום פולן איבערצייגונג, אז יידן מוזן ארויס פון גלות.
דא האט זיך דער פיינטשאפט פון די לינקע סאציאליסטן זיך אויפגעוועקט, און מיט זייער טענה אז ער מאכט בלויז שאדן פאר די ציונים, ער האט רעזיגנירט פון דעם ציוניסטישן יוניאן, און ער האט געגרינדעט זיין אייגענע ציוניסטישע פארטיי, וואס האט זיך גערופן צה"ר, בונד פון ציוניסטישע רעוויזיאניסטן, אויך האט ער אויפגעשטעלט די יוגענט באוועגונג בית"ר.
זשאבאטינסקי האט מיט זיינע יונגען, נקמה גענומען אין די אראבער, די פאליציי האט אים ארעסטירט, און אים פאראורטיילט אויף פופצן יאר טורמע, מיט שווערער ארבעט, ווען דער בריטישער מאנדאטארישע רעגירונג איז אויפגעשטעלט געווארן, איז ער ארויסגעלאזט געווארן פון טורמע.
וולאדימיר זאב וואלף יעווגעניעוויטש זשאבאטינסקי (17טן אקטאבער 1880, י"ב חשוון ה'תרמ"א - 3טן אויגוסט 1940, כ"ט תמוז ה'ת"ש) איז געווען א ציוניסטישער פאליטיקער און פערזענליכקייט.
ווען מען האט אויפגעשטעלט דעם העברעאישן אוניווערסיטעט אין ירושלים, איז זשאבאטינסקי געווען פון די פלאנירער, זיינע פלענער זענען אבער נישט אויסגעפירט געווארן, און בכלל דאס בויען איז אפגעשטיפט געווארן, צוליב די ערשטע וועלט מלחמה.
אפשטאם רבי אברהם'ניו איז געבוירן אין הוסיאטין ד' אייר ה'תרמ"ח, צו זיין פאטער הרב יצחק מאיר העשל פון קאפיטשניץ, א זון פון הרב אברהם יהושע העשל פון מעזשביזש, א זון פון הרב משולם זוסיא העשל פון זשינקאוו, א זון פון הרב יצחק מאיר העשל, פון זשינקאוו, א זון פון הרב אברהם יהושע העשיל, רב אין אפטא, "דער אוהב ישראל".
רבנות נאך זיין חתונה ווען רבי אברהם'ניו האט געוואינט אין פוילן ביי זיין שווער, האט ער זיך באקאנט געמאכט מיט די גרויסע תורה פערזענליכקייטן פון פוילן, שפעטער איז ער צוריק געפארן קיין קאפיטשניץ.
אין יאר תרצ"ו נאך זיין פאטער'ס פטירה איז רבי אברהם'ניו געווארן קאפיטשניצער רבי אין וויען, ווען די נאציס זענען אריין געקומען האבן זיי אים ארעסטירט און געפייניגט, דורך א נס איז ער באפרייט געווארן און אנטלאפן קיין אמעריקא.
הסתלקות רבי אברהם'ניו איז נפטר געווארן ט"ז תמוז ה'תשכ"ז, און מען האט אים ארויפגעפירט קיין ארץ ישראל און ער ליגט אין דעם אלטן בית עולם פון טבריה.
ער האט פרובירט מתאר זיין ביי זיך וויאזוי דאס וועט זיין, וויאזוי וועט מען אויסליינען די באשולדיגונג, וועלכע שאלות מ'וועט עם פרעגן און וואס ער וועט ענטפערן.
צוויי וואכן פאר'ן צייט האט ר' מענדל איינגעגעבן א בקשה ער זאל קענען גיין אנגעטון מיט זיינע אייגענע בגדים ביים משפט, ער האט זיך זייער געשעמט צו קומען פאר אזויפיל מענטשן מיט די תפיסה קליידער.
קאסאוו אין אסט־גאליציע, איז א באקאנטע שטאט אין די חסידישע קרייזן, וואס דארט האט געוואוינט רבי מנחם מענדיל האגער זצ"ל באקאנט אלץ "דער אהבת שלום", דער גרינדער פון דער קאסאווער דינאסטיע.
אנדערע האבען געמיינט אז ר' אברהם דוב איז דער רבי, און ר' דוד דער שמש, זייענדיג אזא פשטן און אזא עניו, קוויטלעך האט מען גענומען צוזאמען מיט ברודערשאפט און ליבשאפט.
רחמיסטריווקא איז א שטעטל אינעם טשערקאסער געגנט פון היינטיקער אוקראינע, וואו הר"ר יוחנן טווערסקי, דער יונגסטער זון פונעם טשערנאבלער מגיד און אן איידעם פון הר"ר פינחס פון קאלק, האט אויפגעשטעלט זיין הויף.
וואס איז געווען צו באוואונדערען צוויי ברידער מיט אזא ענווה, דאן איז ראחמיסטריווקא געווארן פון א שטיבל אויף רחוב שפת אמת א וועלט'ס חסידות מיט טויזנטער אנהענגער און גרויסע שולן מוסדות און שטיבלעך ארום דער וועלט.
זיינע זון האבען ממשיך געווען ביז עס איז גווארען שווער צו וואינען וועגען די פילע פאגראמען זענען זיי ארויף קיין ארץ ישראל און איבערגעפלאנצט די הויף אין ירושלים עיר הקודש
איין אינדערפרי גייענדיג צום דאווענען שטעלט אים אָן א גוי מיט א שטיק גאלד אין דער האנט וואס ער האט געטראפן, און וויל עס ענדערשט פארקויפן פאר רבי אברהם זייער ביליג, ווי איידער צוגיין אויפן מארק וואו מ'וועט אים אפנארן, רבי אברהם האט זיך געפירט נישט אויסצורעדן פאר דעם דאווענען, האט אים געווינקען אז ער מוז ווארטן ביז נאך זיין דאווענען, דעווייל האט דער גוי פארקויפט דאס שטיקל גאלד פאר אן אנדערן.
יענע נאכט האט זיין פאטער זיך באוויזן צו אים אין חלום, און אים פארציילט, אז אין הימל איז געווארן א גרויס טומעל איבערדעם וואס ער האט נישט געענדערט זיין פירעכטס איבער דעם גלוסט פון געלט, דערפאר וועט ער באלוינט ווערען מיט א זון וואס וועט באלייכטן די וועלט ווי גאלד.
רבי פנחס שפירא פון שקלאוו איז געווען אין איינע פון די ביטערסטע צייטן וואס יידישע קינדער האבן איבערגעלעבט, באלד נאך די גזירות ת"ח ות"ט, די פרשה פון כת ש"ץ, די טעגלעכע פאגראמען פון דער קירכע.
רבי פנחס'ל איז געבוירן אין יאר ה'תפ"ה צו זיין פאטער רבי אברהם אבא שפירא, א זון פון רבי פנחס שפירא, מגיד אין שקלאוו, אייניקלעך פון רבי נתן נטע שפירא, דער מגלה עמוקות.
רבי פנחס'ל איז געווען א אויסנאמער מתמיד, מען האט אויף אים געזאגט, ער איז דער אפוטרופוס פון דער תורה, ער האט מיט קיינעם נישט גערעדט, ס'זאל אים נישט שטערן פון לערנען, מ'האט אים גערופן דער שטומער בחור.
מרת גיטל די ווייב פון רבי יעקב שיינבערגער פון קווינס רבי חנה צבי הירש רובין , סאטמארער רבי אין צאנז, אן איידים פון רבי יחיאל נתן האלבערשטאם, רב אין בארדיאוו.
די ווייב פון רבי ישכר בעריש אייכנשטיין - כ"א ניסן ה'תרפ"ד), רב אין ווערעצקי, א זון פון רבי אלכסנדר סנדר יו"ט ליפא אייכנשטיין, רב אין זידיטשוב.
ראפשיץ אין מערב גאליציע, איז א באקאנטע שטאט אין די חסידישע קרייזן, וואס דארטן האבן געוואוינט די רבנים און רבי'ס פון דער ראפשיצער דינאסטיע וואס ציעט זיך פון רבי נפתלי צבי הורוויץ, באקאנט אלס דער ראפשיצער רב.
די נאציס זענען אריין אין אונגארן מערץ 1944, און האבן אנגעהויבן אויפצושטעלן די געטא, 17,000 יידן זענען אפגעשיקט געווארן, קיין אוישוויץ אין מיי, די נאציס האבן אויסגעליידיקט 1,500 הייזער, פון אירע יידישע איינוווינער, און נאך צוויי מאנאטן, זענען אלע יידן פון דער שטאט, געצווינגען געווען אריבערצוגיין, צו 2,640 וווינונגען, וואס זענען באצייכנט געווארן מיט א מגן דוד.
פערצן טויזנט יידן האבן זיך געביטן זייער רעליגיע, צו קריסטנטום, מיינענדיג אז זיי וועלן אזוי ארום, אויסמיידן די גזירות אויף יידן, און וועלן געראטעוועט ווערן, צווישן די יארן 1943-1938.
2,600 פאמיליעס האבן געהאט בירגערשאפט פון נייטראלע לענדער, און נאך 2,700 זענען געווען אויסבאהאלטן, אין קירכעס, און אין מאנאסטירן, די אנדערע יידן זענען אויף צייטווייליג, געראטעוועט געווארן, ווען מיקלאש הארטי, דער הערשער פון אונגארן, האט באפוילן אפצושטעלן די פארשיקונגען.
רבי חיים איז געבוירן ל"ח בעומר, כ"ג אייר ה'תרכ"ג, צו זיין פאטער הרב ברוך האגער, פון וויזשניץ, א זון פון הרב מנחם מענדיל האגער פון וויזשניץ, באקאנט אלס "דער צמח צדיק", א זון פון הרב חיים האגער פון קאסאוו, "דער תורת חיים", א זון פון הרב מנחם מענדיל האגער, פון קאסאוו, "דער אהבת שלום".
און צו זיין מוטער מרת צפורה א טאכטער פון הרב אריה ליב שפירא פון זשיטאמיר, א זון פון הרב שמואל אברהם אבא שפירא פון סלאוויטא, אן אייניקל פון הרב פנחס שפירא פון קאריץ.
רבי חיים האט זיך באזעצט אין אנטאניא, נאך זיין פאטער'ס פטירה, כ' כסלו ה'תרנ"ג, האבן די חסידים געקרוינט רבי חיים אלס רבי, אלס איינער פון די ממלא מקום׳ס פון פאטער.
רבי לייביש'ל איז געבוירן אין צאנז אין יאר ה'תרמ"א, צו זיין פאטער פון הרב יצחק טוביה רובין, פון צאנז, א זון פון הרב מאיר רובין, פון גלאגאוו, א זון פון הרב מנחם מענדל רובין פון גלאגאוו, , א זון פון הרב אשר ישעיה רובין פון ראפשיץ.
אין יאר ה'תרפ"ג ווען זיין שוואגער רבי יחזקאל שרגא איז עלטער געווארן און איז שוין געווען פעהיג איבער צונעמן דאס רבנות, האט רבי לייביש'ל אים אנגעטרויטן דאס רבנות, און איז אריבער קיין טאמאשאוו וואו ער איז שפעטער אויפגענומען געווארן אלס רב.
רבי לייביש'ל האט ארויס געהאלפן זיין שווער מיט דעם ציעשינאווער רבנות, נאך זיין שווער'ס פטירה אין יאר ה'תרע"ד איז רבי לייביש'ל געווארן רב אין ציעשינאוו.
און דארטן איז ער געווען פון די נאנטסטע שטוב מענטשן ווי דער רבי האט פארטרויעט אלע סודות וואס קיינער האט נישט געוואוסט, און האט אים געגעבן דעם פולען אוטאריטעט אנצוגיין מיט גרויסע פראיעקטן בשליחותו וואס קיינער האט נישט געוואוסט.
ער איז אנגעקומען אין דער ליטע וואו ער האט חתונה געהאט מיט מרת שרה, די טאכטער פון רבי אברהם גראדזינסקי, דער משגיח פון דער סלאבאדקער ישיבה און מחבר פון "תורת אברהם" .
ער האט געדאוונט צום אייבערשטן, "ראטעווע מיך בזכות מיין לערנען תורה, און טאמער דאס איז נישט גענוג, ראטעווע מיר פון טויט בזכות וואס איך האב געטון פאר ר' ישעיה'לע משנה".
אין תש"ח איז ער געווארן באשטימט ראש ישיבה אין שיקאגא, און ער איז געבליבן אין דעם אמט ביז תשי"ד, ווען מען האט אים באשטימט אב"ד פון דער מחזיקי הדת קהילה אין אנטווערפן.
ער איז געווען א תלמיד פון ר' ברוך בער לייבאוויץ ז"ל, און פון דער מירער ישיבה וואו ער איז געווען א תלמיד בשעת דער צווייטער וועלט-מלחמה און ער איז מיט זיי אינאיינעם אנטלאפן פון די נאציס ימ"ש קיין שאנכיי.
צענדליגע אידן זאגן אז זיי זענען געהאלפן געווארן ממש שלא כדרך הטבע דורך טון די זאכן וואס ער האט געבעטן, זיין ציון איז געווארן א צוציאונגס ארט וואו מען האלט אין איין שטראמען, און וואונדער ווערט דערציילט ווי מען האלט אין איין געהאלפן ווערן, זיווגים, זש"ק, פרנסה, וכו' וכו'.
ביאגראפיע געבוירן געווארן כ"ט כסלו שנת תרע"ו לפ"ק, דעם פיפטן טאג חנוכה, אינעם דארף ניסינע אין לובלינער געגנט, צו זיין פאטער הרה"ח ר' שמואל ז"ל און זיין מוטער מרת צפורה ע"ה, נאך יארן לאנג וואס זיינע עלטערן האבן חתונה געהאט און זענען נאכנישט געהאלפן געווארן מיט קינדער.
זיין גאנץ געזונט לעבן האט ער געטון עסקנות אן אויפהער, געשריבן ארטיקלען, געהאלטן דרשות, מחי' געווען מענטשן, מעורר געווען צו לימוד התורה, געהאלפן אין שלום בית, און געלעבט פאר זיך ארים ווי די נאכט אין א אפארטמענט בילדינג.
רעפידשער איז א טעקע גאסטגעבן סערוויס וועבזייטל וואו מען קען ארויפלאדן אויף איר טעקעס פון א פריוואטן קאמפיוטער אויפן אינטערנעט, דער קאמפאני אפערירט פון דער שווייץ און פינאנצירט זיך דורך די איינגעשריבענע באצאלטע מיטגלידער.
א פריש וועבזייטל . האט זיך אויפגעשטעלט און פרובירט אריבערצוברענגען צו איר דאס באנוץ פון ., ווען די . האט זיך געעפנט, האבן מיטגלידער פון די אלטע סייט געקענט נוצן זייער קאנטע אויך אויף די נייע ביז זייער ארגינעלע קאנטע איז אויסגעגאנגען.
אפעראציע דאס זייטל ערלויבט באניצער ארויפצולאדן טעקעס ביז 100מעגאבייט אויף . און ביז 300 מ"ב אויף ., דער באניצער באקומט דאן אן אויסשליסליכער לינק וועלכע ערלויבט יעדעם איינעם, מיט וועם דער באנוצער טיילט מיט דער לינק, אראפצונעמען דעם טעקע צו זיין קאמפיוטער.
רעפידשער שטעלט נישט צו קיין זוך סיסטעם אויפצוזוכן טעקעס אויף זייער סערווער, אבער עס איז פארהאן סורטש ענדזשען ספעציעל געאייגנט אויפצוזוכן אזאלכע טעקעס וועלכע ווערן פאבליצירט אויפן גאנצן אינטערנעט.
איעדעס מאל וואס רבי לייביש מרדכי פלעגט קומען קיין צאנז האט ער אויפגעפאסט נישט צו נעכטיגן דארט, ער האט געזאגט אז דער פאטער ריפט אים, איינמאל ווען ער האט זיך נישט געפילט גוט, איז ער געבליבן איבערנעכטיגן, און ער איז פלוצלינג נפטר געווארן כ"ז חשוון ה'תרצ"א, און ליגט אין צאנז נעבען זיין פאטער.
רבי לייביש מרדכי האט געהייראט מרת דבורה א טאכטער פון הרב ישראל יעקב יוקיל טייטלבוים, רב אין וואלאווע, א זון פון הרב שמואל טייטלבוים, רב אין גארליץ, א זון פון הרב אלעזר ניסן טייטלבוים, רב אין דראהאביטש, א זון פון דעם ישמח משה.
רבי לייביש מרדכי האט געוואוינט אין שינאווא, און אין יאר ה'תרפ"ב האט ער זיך באזעצט אין קראקא, ער איז געווען באקאנט פאר זיין גלייכקייט און ערליכקייט, טויזענטער חסידים פון נאנט און ווייט פלעגען קומען זיך פראווען ביי אים.
רבי לייביש מרדכי איז געבוירן געווארן אין יאר ה'תרל"ב , צו זיין פאטער הרב משה האלבערשטאם רב אין שינאווא, א זון פון הרב יחזקאל שרגא האלבערשטאם, דער שינאווער רב, א זון פון הרב חיים האלבערשטאם, דער צאנזער רב.
פאר רבי מרדכי שלום יוסף איז געגאנגען צו דער חופה האט מען געברענגט דעם הייליגן רוזשינער'ס קיטל אנצוטוהן פאר דעם חתן, זיינע עלטער-פעטערס דער טשארטקאווער און דער הוסיאטינער האבן עס איבערגעגעבן פאר דעם באיאנער וועלכער איז געווען דער זקן שבחבורה .
נאך דער קריג האט רבי מרדכי שלום יוסף זיך שטארק אריין געטוהן אין דער באוועגונג פון אגודת ישראל, ביי דער ערשטער כנסיה הגדולה - אין עלטער פון זעקס און צוואנציג יאר - האט מען אים אויסגעוועלט אלס מיטגליד פון וועד הפועל העולמי און אלס נשיא פון קרן התורה העולמית, און ביי דער צווייטער כנסיה הגדולה איז ער אויסגעוועלט געווארן אלס מיטגליד פון מועצת גדולי התורה.
רבי מרדכי שלום יוסף איז געבוירן י"ז כסלו ה'תרנ"ז, צו זיין פאטער הרב אהרן פרידמאן פון סאדיגורא, א זון פון הרב ישראל פרידמאן, פון סאדיגורא, א זון פון הרב אברהם יעקב פרידמאן פון סאדיגורא, א זון פון הרב ישראל פרידמאן פון רוזשין.
זיין חתונה ווען שרגא פייוול פראנק - דער גביר פון דעם שטעטל אַלעקסאט אריבער דעם נעמאן טייך פון קאוונע - איז נפטר געווארן, האט זיין אלמנה גאלדא געוואלט מקיים זיין זיין צוואה חתונה מאכן זייער טעכטער צו אויסגעצייכנטע תלמידי חכמים.
צום סוף האט ער געפרעגט צי זי האט אין שטוב נאך א טאכטער חתונה צו מאכן, און טאקע אום תרנ"ב האט איר טאכטער חיה מנוחה חתונה געהאט מיט הרב משה מרדכי עפשטיין, און איר טאכטער ביילא הינדא האט חתונה געהאט מיט הרב איסר זלמן מעלצער.
בשעת זיינע יארן אין דער ישיבה איז ער געווען טעטיג אין דער ארגאניזאציע "נס ציונה" מיט דער ציל פון גיין וואוינען אין ארץ ישראל (דאס איז געווען א געהיימע ארגאניזאציע-ווען די רוסישע רעגירונג האט זי אנפלעקט, האט זי פארמאכט די ארגאניזאציע).
אין שפעטער יארן האט רבי איסר זלמן מיט זיין שוואגער רבי משה מרדכי עפשטיין אנטייל גענומען אין דער גרינדונג פו דער שטאט חדרה, וואו ער האט געקויפט א פארצעל, און האט געפֿלאנצט דארטן א סאָד פון אתרוגים.
נאכדעם וואס דער רידב"ז האט זיך געצויגן אין אמעריקע , האט מען באשטימט רבי איסר זלמן דער סלוצקער רב אין תרס"ג; ער האט געדינט אין דעם רבנות צוואנציג יאר, ביז תרפ"ג.
לערנען אין ישיבה נאך דער בר מצוה, אום ה'תרמ"ד, האט ער אנגעהויבן לערנען אין דער וואלאזשינער ישיבה, אונטער דעם ראש ישיבה דעם נצי"ב און זיין איידעם הרב חיים סאלאווייטשיק, וואו ער איז געבליבן זיבן יאר.
אין ארץ ישראל ווען הרב מעלצער איז אנגעקומען אין ארץ ישראל סוף חודש טבת תרפ"ה 1925 האט מען אים באשטימט ראש ישיבה פון דער עץ חיים ישיבה אין ירושלים, אן אמט וואס ער האט געהאלטן ביז זיין לעצטן טאג.
די סאוועטן רעגירונג האט אים גערודפט צוליב זיין ארבעט פאר תורה און יידישקייט, ביז אין תרפ"א איז די ישיבה אנטלאפן פון סלוצק אינמיטן דער נאכט אונטער זיין איידעם רבי אהרן קאטלער ביז זיי זענען געקומען קיין קלעצק, וואס איז דעמאלסט געווען אין פוילן.
האבן די יידן געיובלט אין די שטעט, ווען דער אנפירערשאפט האט געוויסט, אז די אראבער שארפן זיך די מעסערס, און צו מארגנס האט אויסגעבראכן די מלחמה, אויפן פלמ"ח זייענדיג דער שטערקסטער מיליטערישע כח אין לאנד, איז ארויפגעלייגט געווארן צו באשיצן די נגב, זיי האבן טיילגענומען אין מערערע קאמפן אין ירושלים, אין חיפה, און אין גליל, יגאל אלון איז געווען דער קאמאנדיר פונעם פלמ"ח ביים קריג.
זיין ערשטע קאמאנדיר איז געווען יצחק שדה, די ערשטע אקציע וואס דער פלמ"ח האט געזאלט דורכפירן, איז דורכגעפאלן מיט א שרעקליכער פאסירונג, דריי און צוואנציג קעמפער, האבן זיך ארויסגעלאזט מיט א שיפל, קיין טריפאלי , צו אטאקירן די ווישי רעגירונג, די קעמפער זענען פארלוירן געווארן, און מען האט זיי קיינמאל נישט געטראפן.
פלמ"ח, די ראשי תיבות איז פלוגות מחץ, אדער שטורעם איינהייטן, איז א פארא-מיליטערישע אפטיילונג, פון דער השומר הצעיר ארגאניזאציע, געגרינדעט ביי דער צווייטער וועלט מלחמה, מיטן ציל צו באשיצן פאלעסטינע, אין פאל דייטשלאנד אטאקירט.
עס איז באוואוסט אויף ר' שמשון אסטראפאלער, א גרויסער מקובל, וואס האט פארשפרייט דער אורזאך צום אומגליק, טויזנטער יידן זענען געווארן היימלאז, יידן האבן געוואנדערט ביז אזש קיין קאנסטאנטינאפאל, אין טערקיי, אדער קיין אמסטערדאם.
פּאָגראָמען באָגדאַן כמעלניצקי, אַן קאזאקן-פירער, האָט אויפגעשטעלט אַן אַרמײ װאָס איז באַשטאַנען פֿון קאזאַקן, טאָטארן און רוטענישע קנעכט.
זייענדיג איבערצייגט אז ייִדן זענען קעגן זיי, האָבן זיי אַטאַקירט ייִדן, געמאָרדעט, געפּלינדערט, פארגוואלדיקט, און אַנדערע שוידערליכע טאטן קעגן ייִדן.
עס איז באוואוסט די געשיכטע פון דעם ש"ך מיט זיין טאכטער, ווי זי איז פארלוירן געווארן, און נאך יארן האבן זיי זיך באגעגנט, דער ט"ז ווי ער האט געראטעוועט זיין שטאט, וואו ער איז געווען רב.
די פוילישע אפֿענסיווע א צוזאמגעשטעלטע ארמיי פון די פוילישע גראפן, האבן אנגעפאנגען צו אטאקירן די רעוואלטירער, און צום ענדע, האבן זיי פולשטענדיק באזיגט די אוקראינער אויפשטענדלער, צוריק איינעמענדיק די געגנטער און שטעט, וואס די קאזאקן האבן איינגענומען.
זיינע רבי'ס רבי פנחס פארציילט אין זיין הקדמה אויף זיין ספר שבת אחים איבער זיינע רבי'ס: פון אנפאנג האט ער געלערנט ביי זיין פאטער, וועלכער האט אים געעפענט זיינע אויערן צו הערן לערנען, ביז ווען ער האט חתונה געהאט.
נאכהער האט ער זיך אנגעקניפט אין זיין ברודער רבי שמעלקא מיט א וואנדערליכן ליבשאפט, וואו דער ליבשאפט פון דוד מיט יהונתן, און צוזאמען געלערנט ש"ס און פוסקים עטליכע יאר מיט א גרויס פלייסיקייט, שפעטער איבער פארשידענע אומשטענדן האבן זיי זיך צוטיילט.
רבנות רבי פנחס איז ערשטנס געווען רב אין וויטקאוו נאכהער איז ער געווארן רב אין לעחוויץ, רבי פנחס פארציילט אין זיין הקדמה אויף זיין ספר הפלאה: “דארט האט ער פארגעלערנט יעדען טאג שיעורים אין ש"ס און פוסקים מיט א געוואלדיגן טיפקייט, אין זיינע תלמידים זענען שטארק געשטיגן”.
אפשטאם רבי פנחס איז געבוירן אין יאר ה'תפ"ו, צו זיין פאטער הרב צבי הירש הלוי הורוויץ, פון טשארטקאוו א זון פון הרב מאיר הלוי הורוויץ, פון טיקטין, א זון פון הרב יהושע הארוך , א זון פון הרב פנחס הלוי הורוויץ, א שוואגער פונעם רמ"א.
זיין פאטער רבי צבי הירש איז געווען פון די גדולי הדור אין זיין צייט, דער נודע ביהודא שרייבט אין א תשובה, מען זאל זיך נישט פארלאזן אויף זיין תשובה, נאר אויב די דריי עמודי עולם וועלען צושטימן מיט אים, און רעכענט אויס רבי צבי הירש פון די דריי.
נאכדעם וואס רבי פנחס איז אוועק פון לעכאוויץ, איז ער אויפגענומען געווארן אין יאר ה'תקל"ב אלס רב אין פראנקפורט, דארט האט ער ווייטער געפירט זיין ישיבה און ארויס געשטעלט תלמידים גדולי הדור זעקס און דרייסיג יאר.
רבי יהושע'לי איז געווען רב אין ריבאטוטש און אין יאר ה'תרמ"ה האט מעו אים אויפגענומען אלס יונגער רב אין בלאזשאוו, נאך דעם ערשטן וועלט קריג האט רבי יהושע'לי זיך באזעצט אין ריישא, און מיט דעם איינשטימונג פון זיין פאטער האט ער אנגעהויבן פראוון דארט רעביסטעווע.
רבי יהושע'לי איז געבוירן י' סיון ה'תרכ"ב, צו זיין פאטער הרב צבי אלימלך שפירא, רב אין בלאזשאוו, א זון פון הרב דויד שפירא, רב אין דינאוו, א זון פון הרב צבי אלימלך שפירא, דער בני יששכר.
הרב אליעזר שפירא , ממלא מקום פון פאטער, רב אין ריבאטוטש, ער האט געהייראט מרת רבקה א טאכטער פון הרב אפרים הורוויץ רב אין ראזוואדאוו, א זון פון הרב צבי הירש הורוויץ, רב אין ראזוואדאוו.
בזיווג שני האט רבי יהושע געהייראט מרת צפורה א טאכטער פון הרב יעקב דאכנער, פון דעלאטין, אן איינקל פון בעש"ט, דער זלאטשאווער מגיד און רבי פנחס קאריצער.
די נפטרת האט איבערגעלאזט א דור ישרים פון רבנים גדולים, דעם איינציגען זאהן הרב הצדיק ר' נחמי' שפירא שליט"א, וועלכער איז אין סטריזשעוו ממלא מקום פון פאטער אלס רב.
רבי משה לייב איז געבוירן אין יאר ה'תרי"ג צו זיין פאטער הרב שלמה שפירא רב אין מונקאטש, דער שם שלמה, א זון פון הרב אלעזר שפירא רב אין לאנצהוט, א זון פון הרב צבי אלימלך שפירא רב אין דינאוו, דער בני יששכר.
און צו זיין מוטער מרת חיה פרימא רבקה א טאכטער פון הרב יקותיאל שמעלקא ערבליך א זון פון הרב משה יהודה לייב ערבליך, רב אין סאסוב באקאנט אלס רבי משה לייב סאסאווער .
וואך פרייטאג איז אין עלטער פון 79 יאהר נפטרת געווארען די רביצין פון הה"ק מוה"ר משה לייב שפירא זצ"ל אבדק"ק סטריזעוו הרבנית הצדיקת המפורסמת מרת חנה ע"ה די טאכטער פון גארליצער רבי'ן און שניר פון מונקאטשער רבי'ן הגה"ק מוהר"ר שלמה'לע זי"ע.
די סטריזשעווער רביצין איז אויסער איהר צדקת און ירא"ש אויך געוועזען א מפורסמת פאר א חכמת און האט געשמ'ט פאר א צדיקת , דערארט, אז נאך איהר מאן'ס פטירה האבען די חסידים נישט אויפגעהערט צו גיין נאך איהרע ברכות.
ביי די ערשטע וועלט קריג איז רבי משה לייב אנטלאפען קיין וויען און ער איז דארט נפטר געווארן ב' חשוון ה'תרע"ז, און מען האט אים געברענגט קיין מונקאטש צו קברי אבות.
14טן יאנואר - די נאציס הייבן אן קאנצענטרירן די האלענדישע יידן אין אמסטערדאם 8טן פעברואר - דער ערשטער אפשיק פון יידן פון סאלאניקי קיין אוישוויץ 15טן פעברואר - צווייטע וועלט מלחמה: די יאפאנישע אימפעריע נעמט איין סינגאפור פונעם פאראייניגטן קעניגרייך 19טן פעברואר - צווייטע וועלט מלחמה: דער יאפאנישער מיליטער אטאקירט דארווין אין אויסטראליע 1טן מערץ - אנהייב פון אויפשטעלן דעם סאביבאר טויטלאגער 10טן מיי - חורבן אייראפע: רוב יידן פון וואלאזשין דערמארדעט דורך די נאציס.
23סטן אקטאבער - אויסגעבראכן דער על-אלאמיין קאמף אין עגיפטן 8טן נאוועמבער - חורבן אייראפע: טביחה פון די יידן אין סטאשאוו 11טן נאוועמבער - נאצי דייטשלאנד ענדיגט אייננעמען פראנקרייך.
געשטארבן 26סטן יאנואר - פעליקס הויסדארף, יידישער-דייטשער מאטעמאטיקער, א גרינדער פון טאפאלאגיע 8טן מערץ - האסע ראול קאפאבלאנקא, וועלט שאכשפיל גרויסמייסטער 10טן מערץ - וויליאם הענרי ברעג, ענגלישער פיזיקער 5טן אויגוסט - יאנוש קורטשאק, פירער פון דעם יתומים אנשטאלט אין ווארשע, דערמארדעט אין טרעבלינקע מיט זיינע שילערן 11טן סעפטעמבער - הלל צייטלין, יידישער שרייבער, דיכטער און זשורנאליסט אין ווארשע
געבוירן 12טן פעברואר - אהוד ברק, שעף פון גענעראל שטאב, פארטיידיקונגס מיניסטער און פרעמיער מיניסטער פון ישראל 5טן מערץ - פעליפע גאנזאלעס, פרעמיער מיניסטער פון שפאניע 18טן יוני - טהאבא מבעקי, 11טער פרעזידענט פון דרום אפריקע 18טן יוני - פאל מאקארטני, זינגער און מיטגליד פון די ביטלס 15טן נאוועמבער - דניאל בארנבוים, פיאניסט און דיריגענט 20סטן נאוועמבער - דזשאו ביידען, אמעריקאנער סענאטאר און וויצע-פרעזידענט פון די פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע
זי גרענעצט זיך מיט די אטלאנטישן און אינדיאנער אקעאנען אויף א בארטן־ליניע לאנג 2,798 קילאמעטער, און מיט די לענדער נאמיביע, באצוואנע, זימבאבװע, מאזאמביק, סוואזילאנד און לעסאטא .
קלימאט צוליב דעם וואס דרום אפריקע איז ארומגענומען מיט די אטלאנטישע און אינדישע אקעאנען אויף דריי זייטן, און דאס לאנד געפינט זיך אינעם דרום האלב-קיילעך, און די בערג אין צפון נענטער צום עקוואטאר, איז איר קלימאט אין אלגעמיין טעמפעראט.
פארלאמענט זיצט אין קאפשטאט, דער פרעזידענט און קאבינעט פירן פון פרעטאריע, די אדמיניסטראטיווע הויפטשטאט, דער הויפט אפעל־געריכט זיצט אין בלומפאנטיין, און דער קאנסטיטוצאנעלער געריכט פון דרום אפריקע זיצט אין יאהאנעסבורג.
דאס אינלאנד פון דרום אפריקע באשטייט פון א ריזיקן פלאכן פלאטא הויך פון 1,000 מעטער ביז 2,100 מעטער, וואס ווערט העכער אין מזרח און גייט ביסלעכווייז אראפ קיין דרום און דרום־מערב.
אין די לעצטע וואלן וואס זענען פארגעקומען דעם 7טן מיי 2014 האט די אפריקאנישע נאציאנאלע קאנגרעס באקומען 62.2% פון די שטימען און 249 זיצן, און די הויפט אפאזיציע, דער דעמאקראטישער אליאנץ, האט באקומען 22.2% פון די שטימען און 89 זיצן.
פלאנצן דרום אפריקע האט א רייכע פארשיידנקייט פון פלאנצן, מיט מער ווי 20,000 פארשיידענע פלאנצן, ד״ה אומגעפער 10% פון אלע באוואוסטע זגאלן פון פלאנצן אויף דער ערד.
דאס בושפעלד האט פארשידענע זויגערס איינשליסנדיק טראנסוואל לייבן, אפריקאנישע לעמפערטן, דרום אפריקע פאנטערן, ווייסע נאזהארנס, בלויע ווילדעביסט, קודוס, אימפאלעס, היענעס, היפאפאטאמען און דרום אפריקע זשיראפן.
די געשיכטע פון דרום אפריקע איז גאנץ אנדערש פון די אנדערע אפריקאנישע לענדער וויבאלד די אימיגראציע פון אייראפע האט אנגעהויבן גאר פרי, ווי אויך די סטראטעגישע וויכטיקייט פון דעם ים וועג ארום דעם קאַפ.
דעם 24סטן אויגוסט 2010 האבן דרום אפריקע פרעזידענט יעקב זומא און כינעזישער פרעזידענט הו דזשינטאא געחתמ׳עט דעם ביידזשינג אפמאך פאר א ״סטראטעגישער שותפות״ אין פאליטישע און עקאנאמישע ענינים.
דער רבי ר' זושא האט געלעבט לאנגע יארן, אומגעפעהר פינף און ניינציג יאר, אויפן ספר שו"ת מאיר נתיבים איז דא אן הסכמה פונעם רבי ר' זושא, ווערט ער שוין דארט באטיטלט "הישיש".
די לעצטע זיבן יאר פאר דער רבי ר' זושא איז נפטר געווארן, איז ער געלעגן אין בעט מיט שטארקע יסורים, ער האט אויף זיך אונטערגענומען צו ליידן יסורים לכפרת ישראל.
רבי מאט'עלע טשערנאבילער פלעגט זאגן, אז דער רבי ר' זושא איז געווען, דער אמת'ער צדיק הדור, ער האט אויף זיך געטראגן דעם יאך פונעם גאנצן כלל ישראל.
ארגינעל א פֿישעריי און טעקסטיל שטאט, איז שאנכיי געוואקסן צו חשיבות אין דעם 19טן יארהונדערט צוליב איר גינסטיקער פארט פלאץ און ווי איינע פון די שטעט געעפנט צו פֿרעמדן האַנדל דורך דעם 1842 אפמאך פון נאנקין.
די עקאנאמישע רעפארמען אין 1990 האבן גורם געווען אינטענסיווע אנטוויקלונג און פינאנצירונג אין שאנכיי, איז די שטאט געווארן אין 2005 דער וועלט'ס מערסטער באשעפטיגסטער פֿראכט פארט.
ביי חרדי'שע אידן איז דאס אממערסטנס באקאנט צוליב דעם וואס דער וועלט בארימטער מירער ישיבה האט זיך דארטן אויפגעהאלטן אין פארלויף פון דער צווייטער וועלט מלחמה יארן ווען די וועלט האט געפלאקערט און אזוי ארום זענען זיי געראטעוועט געווארן פון א זיכערן טויט.
היינט איז שאנכיי דער גרעסטער צענטער פון האנדל און פינאנץ אין דער כינעזישער יבשה, , און איז געשילדערט געווארן אלס "פארשטעלונג" פון דער וועלט'ס גיכסטערע וואקסנדיגע עקאנאמיע.
די הויפט חילוק צווישן א סיטי און א ווילעדזש איז אז די סיטיס פירן זיך לויט זייערע טשארטערס, וועלכע קען זיין אנדערש איין סיטי פונעם צווייטן, אבער ווילעדזשעס זענען אונטערגעבויגן אונטער איין קלארע פארמירטע אלגעמיינע ווילעדזש געזעצן.
א ווילעדזש איז א קלארע באגרעניצטע מוניציפאליטעט וועלכע שטעלט צו סערוויסעס צו אירע איינוואוינער, ווי צוזאמענעמען די גארבעדזש, גאסן און שאסייען צוגעהערן, גאסן באלייכטונגען און בילדינג קאודס.