polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Andijon boʻlimi negizida 1992-yilda barpo qilingan Andijon iqtisodiyot va boshqaruv instituti hamda Andijon muhandislar tayyorlash eksperimental oʻquv-ishlab chiqarish markazi negizida 1995-yil 5-iyunda tashkil topdi.
ijodida erkparvarlik, ozodlik, ma’rifatparvarlik gʻoyalari, turmush illatlariga qarshi qaratilgan hajvlar paydo boʻla boshlaydi, bu davrda shoir yuksak insoniy fazilatlarni, chinakam insoniy muhabbatni tarannum etuvchi lirik she’rlar, qit'alar, ruboiylar yozdi.
2018-yil holatiga koʻra 31,800,000 ona tilida soʻzlashuvchilar va yana 25,100,000 ikkinchi tilda soʻzlashuvchilar bilan amhara tili Efiopiyaning ikkinchi eng koʻp soʻzlashiladigan ona tilidir, lekin jami soʻzlashuvchilar soni boʻyicha eng keng tarqalgan.
Tuzilgan ingliz-rus chegara komissiyasi asosan Rossiya tala-blarini nazarga olib, Afgʻonistonning shimoli-gʻarbiy chegaralarini aniqladi va bu haqda 1887-yil 10 iyulda Peter-burgda bitim imzolandi.1907-yilbitimi Oʻrta Sharqdagi taʼsir doiralar chegaralarini belgilash toʻgʻrisida 18 avgustda Peterburgda imzolangan.
Benzol yadrosidagi qoʻshbogʻlarning oddiy bogʻlar orqali bogʻlanishidan hosil boʻlgan benzol halqalari tizimi tufayli Aromatik birikmalar aromatik xususiyat kasb etgan va shuning uchun ular alifatik birikmalar hamda alitsiklik birikmalardan katta farq qiladi.
Bunda faqat Temur shaxsning xos ismi, Amir — hukmdorlik darajasini an-glatadi, Sohibqiron — Temurga zamon-doshlari tomonidan berilgan sifat , Taragʻay — otasining ismi , Bahodir — otasining laqabi, Koʻragon — xonga kuyovlik nisbasi.
Masalan, litium — litiy, barium — bariy va hokazo Qadim zamonlardan beri ishlatib kelingan elementlarning nomlari shundayligicha saqlanib qoladi: oltingugurt, temir, mis, rux, qalay, qoʻrgʻoshin, simob, oltin, kumush va boshqa Elementlarning kislorod bilan hosil qilgan birikmalari oksidlar va peroksidlar degan umumiy termin bilan ataladi.
Masalan, HNO2 — nitrit kislota, HNO,- nitrat kislota, H2SO4- sulfat kislo-ta; ularning tuzlari tegishlicha nitritlar, nitratlar, sulfatlar deyiladi va hokazo Agar kislota tarkibidagi vodorod atomlarining hammasi metall atomiga almashgan boʻlsa, normal tuz, aks holda nordon tuz deb ataladi.
Kemiruvchilardan qoʻshoyoq, yumronqoziq, quyon; sudralib yuruvchilardan kaltake-sak, ilonlar; yirtqichlardan boʻri, tulki, boʻrsiq; hasharotlardan chayon, falanga; qushlardan toʻrgʻay, soʻfitoʻrgʻay, boyoʻgʻli yashaydi.
19-asr — 20-asr boshlarida arab grammatikasi, leksikografiya va adabiyotshunoslik boʻyicha Silvestr de Sasi, J. Belo , K. Kaspari , U. Rayt, R. Nikolson , G. Fleysher, T. Nyoldeke, K. Brokkel-man, G. Freytag, X. Ver , Ya.
Arab 591mamlakatlarining ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti muammolari bilan J. Sovaje, E. Levi-Provansal, K. Kazn , K. Bekker , D. Dennet, B. Lyu-is, G. A. R. Gibb , K. A. Nallino, E. Rossi , G. Kampfmeyer , Ch.
Oʻzbek arabshunoslari (U. I. Karimov, H. Hikmatullayev, Sh. Shoislomov, N. Ibrohimov, A. Irisov, A. Talabov va boshqalar) arab tilida ijod etgan olimlar asarlarini tadqiq etish va ularni oʻzbek tiliga tarjima qilishda katta ishlar olib bor-dilar.
Ar-Roziyning „Sirr al-asror“ nomli arabcha asarining yagona qoʻlyozmasi , Ibn Sinoning arabcha „Al-Qonun fittibb“ 592 asari (rus va oʻzbek tillarida, 1-nashri 1954-61 va 2-nashri 1979-83) tarjima qilinib, nashr etildi.
Hozirgi A. Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Sharqshunoslik ilmiy tadqiqot insti-tuti faoliyatida ustuvor yunalishlardan biri hisoblanadi, bundan tashqari za-monaviy A. ishiga Toshkent Islom universiteti ham salmoqli hissa qoʻshmoqda, A. sohasi uchun yetuk mutaxassislar tayyorlash bilan Toshkent davlat sharqshunoslik institu-ti shugʻullanadi.
"Kitob ul-Muhamadiya" asarida A. Q. sonlardan ixtiyoriy natural darajali ildiz chiqarish usullarini va Nyuton binomi formulasini koʻrsatadi, uning bu usullari hozirgi vaqtda Ruffini — Gorner sxemasi deb nom olgan usulga oʻxshashdir.
Ali Qushchi boshlangʻich ma’lumotni Samarqandda oladi , oʻz ma’lumotini oshirish uchun 1414-yilda Eronning Kirmon shahriga boradi va u yerdagi madrasada 3 yil ta’lim oladi, ayniqsa tabiiy fanlarni, xususan falakiyot, riyoziyotni puxta oʻrganadi, 1417-yili Samarqandga qaytadi.
Shuningdek, asar muallifning muayyan tarixiy voqea haqida hamda oʻzaro dushmanlik qilgan temuriylar — Umarshayx, Sulton Ahmad, Sulton Mahmud, Boysungʻur Mirzo, Sulton Husayn va boshqalarning xulqatvori, tabiati xususida bildirgan fikrmulohazalari bilan ham ahamiyatlidir.
Asarda, ijtimoiytabiiy fanlar, tarix, falsafa, fiqh, din taʼlimoti, tilshunoslik, jugʻrofiya, tabiatshunoslik, maʼdanshunoslik, dehqonchilik, bogʻdorchilik va boshqalarga oid aniq va hanuzgacha oʻz tarixiy va ilmiy ahamiyatini yoʻqotmagan maʼlumotlar, ilmiy asoslangan xulosalar keltirilgan.
Bundan tashqari, Movarounnahr, Afgʻoniston, Xuroson va Hindiston oʻtmishi va zamonaviy holati, xalqlari, qabilalari, ularning tili, madaniyati, kasbhunari, urfodatlari, rasmrusumlari, anʼanaviy tadbirmarosimlari, shuningdek oʻsha davr jamiyatiga xos ijtimoiy tabaqalarga tegishli maʼlumotlar bayon etiladi.
Ayniqsa Fargʻona, Andijon, Samarqand, Kobul, Hirot, Agra kabi yirik shaharviloyatlarning jugʻrofiymaʼmuriy tuzilishi, madaniy hayoti, tumanlari, aholisi, qishloq xoʻjaligi, daryo va suv havzalari, choʻladirlari, togʻsahrolari, bogʻu rogʻlari, tabiati, iqlimi, hayvonot va oʻsimliklar dunyosi, tabiiy boyliklari haqida mufassal maʼlumotlar beriladi.
“ da Fargʻona, Samarqand shaharlari va shu nomdagi viloyatlar, Ohangaron vodiysi, Oʻratepa va uning atrofi, Mascho, Hisor, Chagʻoniyon, Badaxshon, Kobul viloyati va boshqa joylar geografik jihatdan gʻoyatda qiziqarli tavsif qilingan boʻlib, muallif oʻzi yurgan yoʻllar, oʻzi boʻlgan shahar va qishloqlarni gʻoyat darajada aniq tasvirlagan.
Ikkinchi qismda Boburning Kobulni zabt etgani, soʻng u yerda mustaqil davlat tuzgani , Eron shohi Ismoil Safaviyning harbiy yordami bilan Samarqandni yana ishgʻol qilgani , lekin shayboniylar dan yengilib , Kobulga qaytgani, keyin esa Hindistonni zabt etishga hozirlik koʻra boshlagani xususidagi voqealar bayon etilgan.
Boburnomada 1494—1529-yillarda Markaziy Osiyo, Afgʻoniston va Hindistonda sodir boʻlgan tarixiysiyosiy voqealar yilmayil oʻta aniqlik bilan bayon qilingan boʻlib, ular muallif hayoti va siyosiy faoliyati bilan bevosita bogʻlikdir.
Institut tarkibida agrotexnika va bogʻdorchilikni jadallashtirish; seleksiya; iqtisodiyot; mexanizatsiya; subtropik va sitrus oʻsimliklari; mevani qayta ishlash va saqlash boʻlimlari, oʻsimliklarni himoya qilish; agrokimyo; fiziologiya va biokimyo laboratoriyalari bor.
Institutning bogʻdorchilik va uzumchilik muammolari bilan shugʻullanadigan Samarqand filiali, Fargʻona , Samarqand, Togʻli bogʻdorchilik va uzumchilik , Vinochilik (Toshkent viloyati Qibray tumanida; vinochilik zavodi bilan birga), Janubiy Oʻzbekiston tajriba stansiyasi bor .
Institut Andijon, Fargʻona, Buxoro, Jizzax, Izboskan, Namangan, Qarshi, Samarqand, Toshkent, Xorazm , Bandixon, Sirdaryo, Oyqor , Charxin , Tavois , Oqtosh tajriba xoʻjaliklariga ilmiy rahbarlikni amalga oshiradi .
Mas, bir antibiotik maʼlum bir mikrobga kuchli taʼsir etgani holda, boshqa mikrobga kuchsiz taʼsir qiladi yoki butunlay taʼsir qilmaydi; Antibiotiklarning koʻpchiligi faqat mikroblarni emas, balki odam, hayvon va oʻsimlik organizmini ham yemiradi.
1941-yilda ingliz olimi X. Flori bilan Antibiotiklar Fleming mogʻor zamburugʻi ning bulon filtratidan penitsillin, G. F. Gauze va M. G. Brajnikova 1942-yilda tuproq bakteriyalaridan gramitsidin, Z. A. Vaksman 1944-yilda Streptomyces griseus nomli zamburugʻdan streptomitsin olishga muyassar boʻldi.
Antibiotiklar hujayraga tanlab tormozlovchi taʼsir koʻrsatganidan biokimyoviy jarayonlarning ayrim bosqichlarini, hujayra oʻsishini taʼminlaydigan DNK, RNK, oqsillar va hujayra devori sintezi hamda funksiyasi orasidagi munosabatlarni aniqlashda muhim ahamiyatga ega.
Trixodermin gʻoʻzaning vertitsillyoz vilti va qishloq xoʻjaligi ekinlarining kasalliklari: himoyalangan tuproqsa bodring, pomidor ildiz chirishi, kartoshka rizoktoniozi, bugʻdoy gelmintosporiozi, makkajoʻxori qorakuyasi va boshqa qarshi kurashda ishlatiladi.
Bu muko-fotga respublikada hamda chet ellarda eʼlon kilingan, alohida kitob shaklida nashr qilingan, ommaviy ravishda ijro etilgan, koʻrsatilgan va namoyish qilingan hamda keng jamoatchilik to-monidan yuqori baholangan badiiy asarlar, sanʼat namunalari taqdim etiladi.
Taqdim etilgan ishlar vazirliklar, davlat qoʻmitalari, ijodiy uyushmalarning respublika miqyosidagi idoralari va xalqaro jamoat tashkilotlarining qarorlari asosida Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat mukofotlari qoʻmitasi tomonidan qabul qilinadi.
Koʻrsatkichlari: yoʻnalganlik diagrammasi, kuchaytirish koeffitsiyenti, tarqatilgan toʻlqinlarning qutb tekisligi, f.i.k., taʼsir balandligi va hokazo Tuzilishiga koʻra, antennalar gorizontal, vertikal, magnitli, qiya, rombsimon, parabolik, dielektrikli va hokazo xillarga boʻlinadi.
152-kmda uch yoʻnalishda suv taqsimlagich qurildi: chapda — Amu-Buxoro mashina kanali k.ning 1-navbati uchun , oʻngda — Amu-Buxoro mashina kanali k.ning 2-navbati uchun va oʻrtada rostlagich -Toʻdakoʻl shoʻrini yuvish hamda kelajakda uni toʻldirish uchun suv beradi.
Oʻrta asrlarda Movarounnahr, Fargʻona vodiysi, Xorazm vohasida hajv va hazil vositalaridan foydalangan masharalar, muqallidlar, jiddiy yoʻsinda hikoya qiluvchi maddohlar, qissaxonlar, voizlar, goʻyandalar faoliyat koʻrsatganlar.
Aralash iqtisodiyot koʻp ukladlilikni talab etadi va bozor talabi atroflicha oʻrganilib, bozorbop, yaʼni yaxshi sotiladigan tovarlar ishlab chiqariladi; barcha ishlab chiqarish omillari unumdorlikni taʼminlash yoʻlida mukammallashtirib boriladi.
Firmalarda marketing xizmatining kuchli rivojlanishi bozorni chuqur oʻrganib, uning talabiga mosla-shish imkonini bergani holda davlat ham iqtisodiyotni tartibga solib turganidan kuchli iqtisodiy boʻhronlar va larzalar yuz bermaydi, iqtisodiy tanglik chuqur boʻlmaydi, undan tezda va kam talofat bilan chiqiladi.
Irqiy guruhlarni ajratib joylashtirish toʻgʻrisida“gi qonunga muvofiq, aholi 74% ini tash-kil etuvchi qora tanlilar uchun soxta „davlatlar“ — bantustanlar tuzildi, afrikaliklarning oq tanlilar yashovchi shaharlarda istiqomat qilishi man etil-di, aparteid qoidalarini buzganlarga nisbatan qattiq jazo choralari qoʻllanildi.
Gʻarbda Ustyurt platosining chinki, shimolida Orol dengizining 1961-yil gacha boʻlgan qirgʻoq chiziqlari, sharqda shimoli-gʻarbiy Qizilqum, Beltov balandligining gʻarbiy va janubi-gʻarbiy etaklari, Oqchadaryo deltasining shimoli-gʻarbiy chek-kalari, janubi-sharqda Qizilqum, janubida Sariqamish boʻyi deltasiga tutash.
Orol sathining tezlik bilan pasayishi, daryo suvi shoʻrligining ortishi va unda tur-li kimyoviy moddalar va boshqalarning mavjud-ligi, suv tanqisligi, Orolning qurigan qismi dan tuzli changlarning havoga koʻtarilishi choʻllashishni tezlashtirmoqda.
Amudaryo oqimining deltada tartibga solinishi tufayli koʻplab oʻzanlar (Katta Jonsiz va Kichik Jonsiz, Er-kindaryo, Koʻhnadaryo, Madalioʻzak, Priyemoʻzak, Oqboshli, Injeneroʻzak va boshqalar) quridi.
100 ga yaqin koʻl quridi, hozirda faqat Sudoche koʻli, Moshankoʻl, Xoʻjakoʻl, Qorateren koʻli, Keusir koʻlida suv mavjud, minerallashuv darajasi 3 — 5 g/ldan 30 — 45 g/l gacha .
Deltada grunt suvlarining bugʻlanishga sarf boʻlishi oqibatida tuproqning shoʻrlanishi ortib avval-gi qayirli allyuvial, oʻtloqi, botqoq, botqoq-oʻtloqi tuproqlar oʻrnida oʻtloqi, oʻtloqi-taqir, shoʻrxok , taqir choʻl qum tuproqlari tar-kib topdi.
Amudaryo suvining shoʻrligi, tuproq shoʻrligini kamaytirish samara-dorligining nihoyatda pastligi, barcha yerlar zovurlar bilan toʻliq taʼminlan-maganligi va boshqa sababli sugʻoriladigan yerlarning meliorativ ahvoli juda ogʻir, tuproqlarning turli darajada shoʻrlanganligi tufayli ekinzorlarning hosildorligi ancha past.
Koʻpchilik asalarisimonlar yopiq urugʻlilar gulidan nektar va gulchangi yigadi; ta-nasi gulchangini yigʻishga moslashgan qalin tuklar bilan qoplangan; orqa oyogʻi panjasining birinchi boʻgʻimi kengayib gul changini toʻplovchi chuqurcha-savatchani hosil qiladi.
Ogʻiz apparati pastki jagʻlar va pastki labning oʻzgarishidan hosil boʻlgan hartumdan iborat, lekin kemiruvchi ogʻiz apparati tuzilishiga xos belgilar — yuqori lab va yuqori jagʻlarning saqlanib qolganligi tufayli kemiruvchi-soʻruvchi ogʻiz apparati deb ataladi.
Bsj — sil kasalligiga qarshi vaksinatsiya uchun qoʻllaniladigan sil mikobakteriyasining kucheizlantirilgan shtammi ; uni Kalmet bilan Geren qoramol oʻtidan tayyorlangan muhitda sil mikroblarini 13 yil davomida qaytaqayta undirish usuli bilan 1906-yilda yetishtirgan.
Kurash choralari: kasallikka chi-damli navlarni ekish, daraxt va buta oʻsimliklarning zararlangan shoxlarini kesish va yoqish; sogʻlom va dorilangan urugʻlikni ekish; oʻsimliklarga kasallik avjiga qarab bordo suyukligi yoki ruxsat etilgan fungitsidlarni sepish.
Bundan tashqari, „artilleriya“ nomi qoʻshinlarning turini, shuningdek, artilleriya qurollarining qurilmasi, konstruktsiyasi, ishlab chiqarilishi va ekspluatatsiyasi, ularning jangovar xususiyatlari, otishma va jangovar foydalanish usullari haqidagi fanni bildirish uchun ishlatiladi
Agrometeorologik xizmat koʻrsatish mutaxassislari va rahbarlari bu maʼlumotlardan mavjud va kutilayotgan agrometeorologik sharoitni hisobga olgan holda ekish, sugʻorish, oziqlantirish, qator oralariga ishlov berish, yigʻim-terim ishlari va boshqa tadbirlarning muddatlarini rejalash-tirishda foydalanadilar.
In-tining asosiy vazifasi qishloq xoʻjaligini ekinlarning holati va rivoj-lanishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bilan taʼminlash, hududning mavjud ob-havo sharoitlari va iqlim resurslaridan ratsional foydalanish, ob-havoning xa-tarli hodisalaridan qishloq xoʻjaligi ob’ektlarini muhofaza qilish tadbirlari va boshqa boʻldi.
Taniqli ulamolar Ziyovuddinxon ibn Eshon Boboxon va Shamsiddinxon Boboxonovlar, Abdugʻani Abdullayev, Yusufxon Shokirov, qoraqalpogʻistonlik diniy arbob Rahmatulla Idrisov, arabshunos olim Shoikrom Shoislomov va b.
Oʻsha davrda Xorazmni idora qilish ham shu mansab vazifalari doirasiga kirgan boʻlib, Xuroson amiri Dodbek Habashiy, Anushtegin vafot etgach, uning oʻgʻli Qutbiddin Muhammadni Xorazm voliysi etib tayinlagan va unga xorazmshoh unvonini bergan.
Kislorod taʼsirida oksidlanib ameritsiy oksidini AtO, suyultirilgan kislota bilan oʻzaro taʼsirlanib At3Q tuzlarini, gaz holidagi vodorod bilan 50 dayoq reak-siyaga kirishib, digidrid AtN2, trigi-dridni AtN3 hosil qiladi.
Turkistonda Rossiya imperiyasining 19-asr ikkinchi yarmida oʻrnatgan mustam-lakachilik tuzumi mahalliy aholini siyosiy huquqlardan mahrum etdi, mil-liy, diniy qadriyatlarini tahqirladi, iqtisodini esa imperiya maqsadlariga boʻysundirib, xalqning turmushi, moddiy ahvolini yomonlashtirib, qashshoqlanishiga olib keldi.
Ogʻir mehnat sharoitida yetishtiriladigan paxta xom ashyosi arzimas narxda sotib olinib, Rossiyaga olib ketilar, dehqon esa bundan durust moddiy manfaat koʻrmay, aksincha, turli xil ogʻir soliq, toʻlov va qarzlar iskanjasida yil say-in qash-shoqlashib borardi.
Bu illatlarning barchasi bir boʻlib mahalliy xalqning mustamlakachilarga nisbatan nafratini oshirib, milliy, insoniy gʻururi, nafso-niyatini tahqirlab, bularga chek qoʻyish istagi kun sayin avj olib borgan, mil-liy ozodlik tuygʻulari junbushga kelgan.
Shundan soʻng qishloqlarda ikki hokimiyatchilikni eslatadigan bir holat yuzaga keladi — xalqqa bir tomondan mu-stabid chorizm hukumati vakili boʻlgan volost boshligʻi, ikkinchi tomondan oddiy xalq xohish-irodasini ifoda-lagan rais rahbarlik qila boshlaydi.
Kengashda Muhammadali Eshon maʼlum qilgan rejaga binoan mu-stabid hukumatning vodiydagi 3 shahar — Andijon, Margʻilon va Oʻshda joylash-gan harbiy lagerlariga bir kunda hujum qilishga, bu hujum muvaffaqiyatli tu-gasa, Qoʻqonda ham qoʻzgʻolon koʻtarishga kelishiladi.
Yarim soat davom etgan qattiq jangdan soʻng jangovar tayyorgarligi durust boʻlmagan va qurol-yarogʻi nochor qoʻzgʻolonchilar guruhi toʻqnashuv joyida oʻlgan 11 nafar va yarador boʻlgan 8 nafar odamlarini qoldirib chekinishadi.
Oʻsh uyezdida mustabid hukumatga sotilgan xoin — uyezd ming-boshisi Qorabek Hasanov oʻz xalqiga xiyo-nat qilib, mustamlakachilarning harbiy kuchlariga qarshi tayyorlanayotgan hujum haqida podpolkovnik Zaysevga xabar yet-kazadi.
Birinchi navbatda qoʻzgʻolon rahbari Muhammadali eshon va uning yaqin maslaqdoshlaridan 5 na-fari 1898-yil 12-iyunda Andijon shahri mar-kazida butun vodiy jamoatchiligining 8 mingga yaqin vakili koʻz oʻngida osib oʻldirildi.
Jazoga tortilgan qoʻzgʻolonchilarning ijtimoiy tarkibi tahlilidan maʼlum boʻlishicha, ularning koʻpchiligi dehqon va hunarmandlardan iborat boʻlib, sardorlari orasida 2 nafar dodxoh , 7 nafar ponsod , 2 nafar sobiq bek, 40 nafar mulla, 2 nafar mudarris boʻlgan.
Bahrlar guruhlanadi:1) asl ruknlarning takroridan hosil boʻluvchi bahrlar : hazaj mafailunning, rajaz mu-staf’ilunning, ramal failatunning, vofir mufailatunning, komil mutafa-ilunning, mutaqorib faulunning, mu-tadorik Failunning takrorlanishidan hosil boʻladi;2) ikki xil asl ruknning al mashinib kelishidan tuziluvchi bahrlar :
Bunda ochiq boʻgʻin qisqa va choʻziq boʻgʻin vazifasini, yopiq boʻgʻin choʻziq boʻgʻin va-zifasini, o, i, e, u tovushlaridan yasalgan yopiq boʻgʻinlar oʻta choʻziq boʻgʻin vazifasini oʻtaydi.
Baʼzi yopiq boʻgʻinlardagi unlilar boshqa yopiq boʻgʻinlardagi unlilarga nisbatan choʻziqroq boʻlgani uchun yopiq boʻgʻin doimo choʻziq yoki oʻta choʻziq boʻgʻin oʻrniga oʻtishi mumkin.
Yonma-yon kelgan ikki undosh tovush ora-sida qisqa „i“ bordek aytiladi:Zor meni qilur ishq, Gʻ -VV- V-coXor meni qilur ishq VV- V-so I II Bu baytdagi „zor“, „xor“ boʻgʻinlarining har biri choʻziq va bir kisqa boʻgʻin hisobiga oʻtgan, yuqorida „-V“ belgisi bilan tay-inlangan.
Abu Nuvos , Abu Tammom , al-Maarriy va boshqa arab tilida; Saʼdiy, Hofiz, Dehdaviy, Jo-miy va boshqa fors tilida; Lutfiy, Navoiy, Bobur, Mashrab, Nodira, Munis, Ogahiy, Muqimiy, Furqat va boshqa turkiyda A.dagi sheʼriyatning eng mukammal namunalarini yaratdilar.
Oʻrta Osiyo politexnika institutida (hozirgi Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti) ishlagan , Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Fizika-texnika instituti laboratoriya Mudiri , direktor oʻrinbosari , direktori , Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Yadro 217 fizikasi instituti direktori , „Fizika — Quyosh“ IICHB bosh direktori .
Azimov rahbarligida Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi fizika-texnika institutida quyosh nuri energiyasidan foydalanish usuli asosida oʻta sof yarimoʻtkazgich materiallar olishning yangi texnologiyasi ishlab chiqildi hamda 1987-yilda Parkent tumanida 1 megavatt quvvatga ega konsentratori bor noyob quyosh pechi barpo etildi.
20-asr boshigacha Ak.ning asosiy vazifasi koʻproq bi-rikmalar hosil qilish deb hisoblangan boʻlsa, hozir bu fan, asosan, birikmalarning hosil boʻlishi va parchalanishi sha-roitini, ularning fizik va kimyoviy xos-salari va tuzilishini urganadi.
1844-yilgi Banklar nizomi toʻgʻrisidagi qonun bilan pullarni emissiya qilishni cheklash jarayoni boshlandi, yangi banklarga oʻz pul belgilarini chiqarish taqiqlandi, mavjud pul emissiya qilish huquqiga ega banklarga esa oʻz pullarining muomalasini oshirishga ruxsat etilmadi.
Hududiy bank kompaniyalari yirik banklarni tashkil qilish uchun birlashganda, ularning oʻz pullarini chiqarish huquqi bekor qilindi va oxir-oqibat ingliz xususiy banknotlari yoʻqoldi va Angliya banki Angliya va Uels hududida pul emissiya qilish boʻyicha monopolga aylandi.
Biroq 1844-yilgi qonunning cheklovlari faqat Angliya va Uels banklariga taʼsir qildi va bugungi kunda Shotlandiyada uchta, Shimoliy Irlandiyada esa toʻrtta tijorat banki Angliya banki nazorati ostida pul emissiya qilishda davom etmoqda .
Birinchi jahon urushi boshlanishida, 1914-yili „Valyuta va banknotlar toʻgʻrisidagi qonun“ qabul qilindi, unga koʻra, Buyuk Britaniya Iqtisodiyot va moliya vazirligiga £1 va 10/- qiymatidagi pullarni vaqtinchalik emissiya qilish huquqi berildi.
Dastlabki reja Britaniya iqtisodiyotini izdan chiqarish maqsadida pullarni Buyuk Britaniyaga parashutda tushirish edi, ammo keyinroq Yevropa boʻylab faoliyat yuritayotgan nemis agentlari toʻlovlarni amalga oshirishda ushbu banknotlardan foydalanishi foydaliroq deb topildi.
Garchi urush oxirida soxta kupyuralarning aksariyati ittifoqchilar tasarrufiga oʻtgan boʻlsa-da, soxta kupyuralar yillar oʻtib paydo boʻldi, bu esa 5 funt sterlingdan yuqori nominaldagi banknotlarning muomaladan chiqarilishiga olib keldi.
Ichki ixtiloflar taʼsiri ostida Arab xalifaligi VIII asrning oxirlaridan boshlab mayda-mayda qismlarga parchalanib keta boshladi: 788-yilda Magʻribning gʻarbiy qismida idrisiylar , uning sharqiy qismida agʻlabiylar sulolasi hukmronligi oʻrnatildi.
Oʻrta Osiyo togʻ suv havzalarining suvoʻtlar florasi“, „Suvoʻtlarning geografik tarqalishi“, „Oʻrta Osiyo koʻk-yashil soʻvoʻtlari aniqlagichi“, „Xlorella va uni qoʻllash“, „Oʻrta Osiyo suv havzalari va algoflorasining rivojlanishi va tarqalish qonuniyatlari“, „Oʻrta Osiyo protokokk suv oʻtlari aniqlagichi“ kabi qator asarlar shular jumlasidandir.
Janubiy qismi dengiz sathidan 205 metr, shimoliy qismida yashil ko‘prik atrofida, ovchilik jamiyati idorasining filyali joylashgan bo‘lib, dengiz sathidan 204 metr, sharqiy qismi quruqlik bilan chegaradosh bo‘lib, u yerda Aydar-Arnasoy ko‘llar akvatoriyasining „Tuzkon“ 3-davlat nazorat punkti joydlashgan.
Asosiy vazifasi: tugʻruqqa yordam berish, homiladorlik kasalliklari da tugʻruq, tugʻruqdan keyin yuzaga kelishi mumkin boʻlgan asoratlarning oldini olish, aso-ratlar paydo boʻlganda esa ayolga, homila va yangi tugʻilgan chaqaloqqa tibbiy yordam koʻrsatishning eng maqbul usullarini ishlab chiqishdan iborat.
20-asrda kimyo, fiziologiya, bakteriologiya va boshqa nazariy fanlar yutuqlarining A.da joriy etilishi A.ning bir qancha masalalarini, mas, homiladorlik fi-ziologiyasi va diyetetikasi, tugʻruqni ogʻriqsizlantirish, homiladorlarda ke-chadigan ayrim kasalliklar, toksikozlar, anemiya va boshqalarni chuqurroq anglash imkonini berdi.
Temir yetishmasligiga aloqador anemiyaning oldini olish va davolashda qon yoʻqotish ehtimoli boʻlgan manbalarni oʻz vaqtida aniqlash va ularni bartaraf etish, homilador boʻlish va tugʻishni maʼlum darajada rejalashtirishga erishish, bekamu koʻst ovqatlanishga rioya qilish lozim.
Antropologiyaning muhim sohasi — odam organizmining tuzilishi va rivojlanishiga taʼsir qiladigan fiziologik, biokimyoviy va genetik omillarni oʻrganadigan boʻlimi — „Odam biologiyasi“ degan umumiy nom bilan 20-asr oʻrtalaridan boshlab rivojlandi.
Fargʻona vodiysidagi Selungʻur va Surxondaryodagi Teshiktosh gʻorlaridan topilgan qadimgi ajdodlarimiz qoldiqlari tufayli Oʻzbekiston Afrika va Old Osiyo hududlari bilan bir qatorda, hozirgi zamon odamlarining paydo boʻlishi jarayoni yuz bergan hududlar tarkibiga kiritildi va bu xulosa fanda uzil-kesil isbotlangan.
Aviatsiya dvigateli havo vintining aylanishidan tortish kuchi hosil kiluvchi vintli, tortish kuchi reaktiv soplodan katta tezlik bilan chiqayotgan ish gazlaridan hosil boʻladigan reaktiv, asosiy tortish kuchi havo vinti bilan va qoʻshimcha yonish mahsulotlari oqimi hisobiga hosil qilinadigan turbovintli xillarga boʻlinadi.
Porshenli Aviatsiya dvigateli tezligi katta boʻlmagan, ya’ni 200–500 km/soat tezlikda uchadigan samolyotlarga, turbo-vintli Aviatsiya dvigateli esa 500–800 km/soat tezlikda uchadigan samolyot va vertolyotlarga oʻrnatiladi.
Yonilgʻi yonganda kamerada bosim ortadi, qizigan gaz oqimlari soplo orqali oʻtib, gaz tur-binasi parraklariga intiladi va turbi-nani aylanishga majbur qiladi.60-yillarning ikkinchi yarmidan tik uchadigan va qoʻnadigan samoletlar uchun ancha yengil turboreaktiv Aviatsiya dvigateli yaratiddi.
Uchish balandligidan qat’i nazar yonilgʻi bosimi, gazlarning kirish oldidagi temperaturasi va boshqa parametrlar riso-ladagidek tutib turiladi.90-yillarda Aviatsiya dvigateli ning tubdan yangi xillari yaratilgani yoʻq, ba’zi tuzilmaviy oʻzgarishlar qilindi.
Sharq adabiyoti eng yaxshi namunalarini arab, fors tilidan tarjima qilish Bolalar adabiyoti tarjimachiligidagi bir yoʻnalish boʻlsa, Gʻarb adabiyoti, xususan rus adabiyoti namunalarini oʻzbekchalashtirish ikkinchi yoʻnalishni tashkil etdi.