polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
fanlari (geomorfologiya, glyatsiologiya, iqlimshunoslik, gidrologiya, okeanshunoslik va boshqalar) yutuqlaridan foydalanadi; chuqurlikdagi jarayonlar, radiologik yoshni aniqlashda, geologik kddiruv va razvedkada geokimyo va geofizika metodlari qoʻllaniladi .
Oʻzbekistan geol.sini oʻrganish, turli masshtabdagi maxsus geologik haritalar tuzilganliga, mineral xom ashyo konlarining ochilishi, ularni razvedka qilib va ishlab chiqarishga topshirilganligi Oʻzbekiston Geologiya va mineral resurslari davlat qoʻmitasi geolog mutaxassislari olib borgan ishlarining mahsulidir.
Yoshi kashtan organizm kasalliklarining xususiyatlari haqidagi taʼlimot —geriatriya, keksaygan va katta yoshdagi kishilar gigiyenasi haqidagi taʼlimot —gerogigiyena, keksalar psixikasi va feʼl-atvorini oʻrganadigan taʼlimot — gerontopsixologiya G.ning asosiy tarkibiy qismidir.
Oʻzbekistonda G. va geriatriya muammolari I va II ToshTI, vrachlar malakasini oshirish instituti ichki va asab kasalliklari hamda jarrohlik kafedralarida prof.lar R. M. Nurmuhamedov, A. R. Rahimjonov, E. Y. Qosimov, N. N. Nasriddinova, M. G. Rustamovalar, dotsentlar L. E. Otaxonova, M. H. Hojiboyev va b.
lar orasida Dunyoning katta sovet atlasi , Dunyo atlasi , Dengiz atlasi, Dunyo xalqlari atlasi , Geografik kashfiyotlar tarixi va tadqiqotlari atlasi , Antarktida atlasi , Oksford iqtisodiy atlasi , Yevropada Chexoslovakiya , Italiya , Belgiya , Daniya va
1963-yil Oʻzbekiston atlasi, 1980—81 yillarda Oʻrta Osiyo respublikalari ichida birinchi boʻlib, oʻzbek va rus tillarida Oʻzbekiston uquv atlasi, 1982—85 yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Geografiya bulimi tomonidan 2 jildli Oʻzbekiston Respublikasi ilmiy maʼlumotnomali atlasi nashr qilindi.
Qancha hududni qamrashi , mazmuni (umumiy geografik haritalar, mavzuli haritalarning soha atlaslari, mas, geologik, iqlim, qishloq xoʻjaligi atlaslari), vazifasi (ilmiy maʼlumotnomali, Oʻlkashunoslik, oʻquv, turistik, yoʻl atlaslari va h. k.) bilan farq qiladi.
Gidrotexnika — texnikaning suv resurslari dan xalq xoʻjaligi ehtiyojlari uchun foydalanish va suv keltiradigan zararlarga qarshi kurashish hamda shu maqsadlar uchun ishlatiladigan gidrotexnika inshootlarini loyihalash va qurish masalalari bilan shugʻullanadigan sohasi.
suv oqimlarining gidrotexnika inshootlari va oʻzanlarga taʼsirini, suvning oʻpiruvchi, yemiruvchi taʼsirlaridan himoyalash usullarini oʻrganadi; daryolar oqimini rostlash usullarini ishlab chiqadi; gidrotexnika inshootlari va asoslarining chidamlilik nazariyasini ishlab chiqadi va b.
obʼyektlarni suv bilan taʼminlash, aholi yashaydigan punktlar va korxonalarning hududlaridan ortiqcha, oqova va ifloslangan suvlarni chiqarib yuborish , aholi yashaydigan punktlar, korxonalar, inshootlar va qishloq xoʻjaligi yerlarini toshqinlardan saklash bilan shugʻullanadi.
Oʻzbekiston Respublikasining 1997-yil 29-avgustda qabul qilingan „Taʼlim toʻgʻrisida“gi qonuni va Kadrlar tayyorlash milliy dasturi taʼlim tizimining barcha yoʻnalishlarini takomillashtirish va rivojlantirish uchun keng imkoniyatlar ochib berdi.
1996-yildan boshlab lotin imlosiga asoslangan yangi oʻzbek alifbosi joriy etildi va shu yildan boshlab yangi yozuv asosida dasturlar, qoʻllanmalar va darsliklar yaratishga kirishildi, oʻqituvchilar lotin imlosi asosidagi yangi oʻzbek alifbosi boʻyicha qayta tayyorlash kurslaridan oʻtkazildi.
Oʻquvchilarning bilim va koʻnikmalarini reyting asosida nazorat qilish, maktab bitiruvchilarini yakuniy attestatsiyasini kompyuter yordamida test orqali amalga oshirish, Taʼlim amaliyotini diagnostik taxdil etish, Taʼlim muassasalarida marketing tizimidan foydalanish kabi qator pedagogik yangiliklar joriy etildi .
Ijtimoiy munosabatlar, umumiy maʼlumotga boʻlgan ehtiyoj, kishilarning kasbiy tayyorgarligiga, taʼlim haqidagi pedagogik gʻoyalarga qarab kishilik jamiyati taraqqiyotining turli bosqichlarida Taʼlimning mohiyati, metodi, tashkiliy shakllari oʻzgarib borgan .
Baʼzi nazariyalar taʼlimni jamiyatning ijtimoiyiqtisodiy tuzilishiga bogʻliq boʻlmagan hodisa sifatida baholasalar , baʼzisi taʼlimning sinfiy xarakterga ega ekanligini, u jamiyatning har bir aʼzosida muayyan siyosiy, falsafiy, axloqiy, huquqiy qarashlarni shakllantirish maqsadi sari karatilganligini taʼkidlaydi.
boshqa hind-yevropa tillaridan quyidagicha farqlanadi: kuchli dinamik urgʻu birinchi boʻgʻinda boʻladi; urgʻusiz boʻgʻinlar reduksiyaga uchraydi; unlilar assimilyativ oʻzgaradi; abluat hodisasi morfologik xususiyat kasb etadi; sifatlar kuchli va kuchsiz turlanadi va h.
Gazlarning barcha turlari moddiy dunyoning ham energetik boshqaruvchisidir, chunki kislorod-azot gazlar aralashmasi yoqilgʻilarni turli sohalarda yoki umuman tabiatda yonishi (vulkanlar harakati, katta oʻrmon hududlarining oʻt olishi va boshqalar) maʼlum darajada planetamizning hozirgi energetik holatini ham boshqarib turadi.
Gazlar chiroklari, lampalari, alangalatkichlari, oʻchoqlari, kavsharlagichlari, yoritkichlari, turbinalari, isitkichlari, dvigatellari, kondensatorlar, sovitgichlar, ochgichlar, turbinali elektr stansiyalar, turbinali avtomobillar, lokomativ turbovozlari, lazerlari va boshqa taraqqiyotning asosiy mohiyatini belgilaydi.
Bunda yuqorida keltirilgan aynan gazlardan tashqari neftni qayta ishlash, yoʻlakay, tabiiy yonuvchan gazlardan amalda keng foydalaniladi Neftni qayta ishlash gazlari neftning termokrekingi yoki haydash mahsulotlarining katalitik krekingi, pirolizi hamda katalitik gidrogenlashdan hosil boʻladi.
Neftning tezlik krekingidan hosil boʻladigan gazlar tarkibi aynan olingan neft turiga, chuqur kimyoviy qayta ishlanganda esa jarayonlar olib borish usullari va sharoitlariga bogʻliq boʻladi Neftni chuqur kimyoviy qayta ishlash jarayonida gazlar tarkibida toʻyinmagan gazlar ham hosil boʻladi.
Ayniqsa, Oʻzbekistonda koʻproq gʻoʻza, kamroq kunjut, dagʻal kanop, jut, zigʻir, baqalajon, qalampir, pomidor, kartoshka, noʻxat, qovun, tarvuz, mosh, loviya, yer yongʻoq, kungaboqar; meva daraxtlaridan shaftoli, oʻrik, olma va b.
da potensial V gacha ortadi, hisoblagichga tushgan zaryadlangan zarra gazni ionlashtiradi va tok razryad hosil qiladi, natijada hisoblagichda 10’ — 10"6 s da bir juft ion paydo boʻladi. Bu tok impulsi kuchaytirgichga beriladi, soʻngra elektromagnit hisoblagich uni qayd qiladi. G.—M. h. ga tushgan har bir zarra tok impulsini hosil qiladi va har safar qayd qilinadi .
Suyuqliklarning nazariy modelini tuzish asosida yotuvchi fizik xossalari katoriga ularning uzluksizligi yoki tutashligi, yaʼni suyuqlikni tavsiflovchi fizik koʻrsatkichlarning fazoda uzluksiz taqsimlanishi, yengil harakatlanishi yoki oquvchanligi kiradi.
Milodiy 900-1000 yillar atrofida Sibir va Uraldan koʻchib kelgan koʻchmanchi protovenger qabilalari Oʻrta Dunay tekisligida, shuningdek, vengerlarga yaqin boʻlgan sekey va changoshi etnoslari joylashgan Karpat mintaqasi da oʻtroqlasha boshladilar.
Uch-toʻrt asr ilgari tekislik boʻylab koʻchib oʻtgan slavyan qabilalaridan farqli oʻlaroq, venger bosqini nisbatan kech roʻy berdi hamda slavyanlarga , ancha jangari xaragketrga ega boʻlgan nemislar bilan va sharqda valaxlar bilan resurslar uchun kuchli raqobat sharoitida amalga oshdi.
Avstriya imperiyasi tarkibiga qoʻshilgandan va protestantlarga qarshi zudlik bilan repressiyadan soʻng, venger tili kuchli nemis taʼsirini boshdan kechirdi, ammo venger tili asta-sekin Transleytaniya ning yagona rasmiy tili sifatida oʻz hukmron mavqeini tiklab oldi.
Vengriyadagi koʻplab yahudiylar, nemislar va loʻlilar venger tiliga oʻtdilar, shu jumladan Transilvaniya sakslari ham; ozroq darajada — boshqa xalqlar: ruminlar, slovaklar, serblar va xorvatlar, ruslar va slovenlar ham venger tilida soʻzlasha boshladilar.
Shuningdek, tarqalish tezligi yil mavsumiga ham bogʻliq , qishda yozdagidan uzoqroqqa tarqaladi, chunki yozda suvning yuqori va pastki qatlamlari orasida temperaturalar farqi boʻlgani uchun nurlar pastga tomon egilib, ancha energiyasini yoʻqotadi.
20-asrga kelib G. oʻziga xos tarzda taraqqiy etdi, G. markazlarida gilam toʻqish rivojlandi, artellar tuzilib, ularga xalq ustalari jalb qilindi (mas, Andijon viloyati Oyim qishlogʻidagi gilam toʻqish arteli), ularda bir xil naqshli, yuqori sifatli gilamlar, shuningdek, mayda roʻzgʻor buyumlari toʻqildi.
Mujassamotining berkligi, markaziy maydonning naqshli hoshiya bilan oʻralganligi Oʻrta Osiyo gilamlari uchun xos boʻlgan, naqshining aniqligi, goʻzal boʻlishi va ranglarining uygʻunligi ularning badiiy qimmatini oshirgan.
Qoʻlda toʻqilgan gilam pati, naqsh mujassamoti asos ipiga rangli iplardan tugib bandlar hosil qilib yaratiladi, tugun uchi matoning yuza tomoniga chiqarib tekis qirqiladi, har bir qatordan soʻng arqoq ipi oʻtkazib maxsus temir taroqqa urib avvalgisiga mahkamlanadi.
Olimlarning taxminiga koʻra, u Axomaniylar davri forslari yoki Oʻrta Osiyo qabilalari orasida tayyorlangan (hajmi 1,8x2 m; naqsh mujassamoti: handasiy shakllar nilufar gullar bilan bezatilgan, keng hoshiyalarida otliq chavandozlar, xoldor bugʻular, grifonlar tasviri bor).
Asosiy markazlari Kazax, Ganja, Shirvon, Boku, Naxichevan boʻlgan Zakavkazye gilamlari rang-barang mujassamoti, ijro usuli va badiiy jihati b-n, Turkmaniston gilamlari qizil rangining teranligi, handasiy gullari va oʻta pishiqligi bilan ajralib turadi.
geografik xaritalarda tasvirlanayotgan voqea va hodisalarning faqat tashqi koʻrinishigina emas, ularning ichki tuzilishi va mazmuni ham tasvirlanadi (masalan, dengiz xaritalarida chuqurligi, suvining kimyoviy tarkibi, oqim tezligi, dengiz tubining relyefi, flora va faunasi va hokazo);
Olib borilgan ilmiy tadqiqot ishlari natijasida G.ning yangi tarmoklari — kosmogeo-kimyo, radiogeokimyo, biogeokimyo, analitik G., fizik G., gidrogeokimyo, litosfera G.si, organik G., litogenez G., izotoplar G.si, tabiiy jarayonlar G.si, nodir elementlar G.si va b.
ketma-ket boradigan 3 xil reaksiyalar: glyukoza-uglerod skeletining buzilib sut kislotasi hosil boʻlishi; anorganik fosfat ning ATF ning oxirgi guruhiga aylanishi; oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari, yaʼni elektronlar oʻtkazish yoʻlidan iborat.
Tarkibi nomaʼlum gaz aralashmasi analiz qilinishi uchun maʼlum hajmli maxsus idishlardan avtomatik gaz analizi yurituvchi biron bir sof inert gaz da suyultirilib tarkib va koʻrsatgichlari oldindan maʼlum boʻlgan sorbentlardan oʻtkaziladi.
Tabiiyki turli yutilish hajm va sifat koʻrsatkichlarga ega boʻlgan har bir gaz boshqalari bilan aralashmalarda vaqg va hajm birligi miqdorida ushbu sorbentdan ajralib toʻxtalib oʻtadi va sezgir qurilmalardan oʻtganda bajaruvchi mexanizmlar oʻta aniqpik bilan uni yozib oladi.
Uning tarkibiga kirgan Albaniya, Avstraliya, Belgiya, Braziliya, Hindiston, Kanada, Polsha, Chexoslovakiya, Yugoslaviya, Yangi Zelandiya kabi mamlakatlar buyuk davlatlar bilan birga umumiy dushmanga qarshi kurashda oʻz qurolli kuchlarini ishga solgan, baʼzi bir davlatlar moddiy koʻmak bergan.
ning Ikkinchi jahon urushida qozongan tarixiy gʻalabasida frontga askar kuchlarini joʻnatgan, armiyani qurol-yarogʻ, kiyim-kechak va oziq-ovqat bilan taʼminlab turgan, minglab koʻchirib keltirilganlarga boshpana bergan, yetim-yesirlarni bagʻriga bosgan Oʻzbekistonning ham ulushi bor.
Davolash va oldini olish: kuzda, boʻkalar uchishi toʻxtaganidan keyin mollar 25—30 kun oraliq bilan ikki marta neotsidol, ektomin, ektofor, dikosafos kabi insektoakaritsidlar bilan choʻmiltiriladi yoki artiladi, bahorda xuddi shu preparatlar eritmalari bilan yoki xlorofosning 4% suvli eritmasi bilan ishlov beriladi.
GES inshootlari majmuiga daryo oʻzanini toʻsib bosim hosil qiladigan bosh inshoot , GES binosiga suv yetkazib beradigan kanal, stansiya bosim uzeli yoki bosim suv quvuri, suv sathini va sarfini tartibga solib turadigan, ortiqcha suvni chiqarib tashlaydigan va b.
Atrofik glossit, shuningdek, silliq til, Hunter glossiti, Moeller glossiti yoki Möller-Hunter glossiti — tilning silliq yaltiroqligi bilan tavsiflangan holat boʻlib tilning to'liq atrofiyasi natijasida yuzaga keladigan ko'pincha yumshoq/og'riqli silliq porloq til bilan tavsiflangan holat.
Atrofik glossit o'ziga xos bo'lmagan topilma bo'lib va odatda temir tanqisligi anemiyasi, zararli anemiya, B vitaminlari kompleksi yetishmovchiligi, tan olinmagan va davolanmagan gluten kasalligi yoki kserostomiya kabi boshqa omillar bilan bog'liq juda ko'p sabablarga ega.
Homilada, chakaloqlarda, har hil yoshdagi bolalarda hamda katta yoshdagi odamlarning ichki aʼzolarini anatomo-topografik va gistologik hususiyatlarini yoshga qarab oʻzgarishlarini oʻrganish, maktabgacha va maktab yoshidagi bolalarni jismoniy taraqqiy etish hususiyatlarini oʻrganish.
Mustaqillik yillarida institut olimlari tomonidan 93 ta monografiya, 1080 ta Oʻzbekiston ilmiy jurnallarda, 842 ta xorijiy ilmiy jurnallarda maqolalar chop ettirilgan, 305 ta patent olingan, 1920 ta ratsionalizatorlik takliflari, 2075 ta amaliyotga tadbiq etilgan ishlar tayyorlandi, 317 ta ilmiy-amaliy anjumanlar oʻtkazildi.
Janubiy Koreyaning Tegu universiteti, Andijon mashinasozlik instituti bilan hamkorlikda „Tibbiyot injeneringi“ yoʻnalishi boʻyicha magistraturaning 1-bosqichi yakunlandi, 2019-2020 oʻquv yilida 8 nafar talabalar 2-kursni Tegu universitetida davom ettiradilar.
2019/2020 oʻquv yiliga institutda mavjud 7 ta taʼlim yoʻnalishlari (davolash, pediatriya, stomatologiya, kasb taʼlimi, oliy hamshiralik ishi, tibbiy profilaktika ishi, farmatsiya) boʻyicha namunaviy oʻquv reja asosida oʻquv jadvali hamda ishchi oʻquv rejalar ishlab chiqilgan va institut markaziy uslubiy xay’atida koʻrib chiqilib tasdiqlangan.
Oʻsha davr uchun juda zarur va tibbiyot yoʻnalishi boʻyicha Fargʻona vodiysida yagona oliy taʼlim muassasasi boʻlganligi uchun institutni tez tiklash va faoliyatini yoʻlga qoʻyish borasida juda katta ishlar amalga oshrilgan.
Oʻzbekiston Respublikasining tibbiyotchilari uchun oliy dargoh boʻlgan Andijon davlat tibbiyot instituti qad rostlashida Yusuf Otabekovich Otabekov, Rahim Muhammedovich Nurmuhammedov, Satqul Usmanovich Djumabayev kabi fidoiy insonlar, mahoratli shifokorlarning alohida xizmatlari bor.
Bugungi kunda institutda davolash, pediatriya, stomatologiya fakultetlari haamda kasbiy taʼlim, oliy hamshiralik ishi, farmatsiya, tibbiy profilaktika yoʻnalishlarida bakalavriyat hamda 29 ta mutahassislik yoʻnalishi boʻyicha magistrlar tayyorlanmoqda.
2019-2020 oʻquv yiliga ADTI klinikasida joylashgan jarrohlik yoʻnalishidagi Umumiy jarrohlik, jarrohlik kasalliklari, fakultet jarrohlik, urologiya, oftalmologiya, otorinolaringologiya, neyrojarrohlik kafedralarida telemeditsina yoʻlga qoʻyilgan.
ATM tomonidan oʻqitishni yangi bosqichga oʻtkazish maqsadida yaratilgan MOODLE tizimi tashkil etilgan boʻlib, MOODLE tizimidan barcha professor oʻqituvchilar va talabalar roʻyxatdan oʻtkazilgan va muntazam foydalanib kelinmoqda.
Suyuq kislorod shifoxonalarga nafas olish muammosi boʻlgan bemorlarni gazga aylantirish uchun beriladi va suyuq azot tibbiyot sohasida kriojarrohlik uchun, urugʻlantiruvchilar urugʻni muzlatish uchun, dala va laboratoriya olimlari tomonidan namunalarni saqlash uchun ishlatiladi.
Suyultirilgan xlor suvda yakuniy eritma uchun tashiladi, shundan soʻng u suvni tozalash, sanoat chiqindilarini, kanalizatsiya va suzish havzalarini tozalash, pulpa va toʻqimachilik mahsulotlarini oqartirish va uglerod tetraklorid, glikol va boshqa koʻplab organik birikmalar, shuningdek fosgen ishlab chiqarish uchun ishlatiladi.
Mazkur mushtaraklik sanʼatda „mushohada“ qilinadi, dinda esa „tasavvur“ etiladi, faqat mutlaq ilm — falsafada u bilinadi, yaʼni ayni shu yerda pirovard maqsadga — inson cheklangan mohiyatining cheksizlikka daxldor boʻlishligiga erishiladi.
Fargʻona vodiysi va Surxondaryo viloyatida gaz konlari yura, boʻr, paleogen yotqiziqlarida, Qashqadaryo, Buxoro viloyatlarida yura va boʻr, Qoraqalpogʻiston Respublikasida esa faqat yura yotqiziqlarida aniklangan.
Mixail Gerasimov haykaltarosh antropolog sifatida tarixiy shaxslarning 200 dan ortiq portretlarini yaratgan, shu jumladan: Amir Temur, Ivan IV Dahliz, Ulugʻbek, F. F. Ushakov, Yaroslav Vladimirovich Mudriy, Andrey Yuryevich Bogolyubskiy va boshqalar.
Parazit chuvalchanglarni oʻrganish tufayli G., bir tomondan, zoologiyaning bir tarmogʻi boʻlsa, ikkinchi tomondan, gelmintlarning patogenlik xususiyati va ularga qarshi kurash choralarini oʻrganish orqali klinik fanlar — patfiziologiya, patanatomiya, biokimyo, immunologiya va b.
Yovvoyi va uy hayvonlari gelmintlarining turlar tarkibi, biologik va ekologik xususiyatlari hamda ularga qarshi kurash usullari M. A. Sultonov, I. X. Ergashev, J. A.Azimov, N. M. Matjonov, A. N. Brudastov, B. S. Salimov.
Gʻoʻza, kanop, sabzavot va yem-xashak ekinlari, subtropik oʻsimliklarning nematodalari oʻrganilgan; boʻrtma nematodalariga qarshi kurashning profilaktik va kimyoviy usullari ishlab chiqilgan (A. T. Toʻlaganov, O. 3. Usmonova, O. Mavlonov, 3. Norboyev, Sh. Xurramov, A. I. Zemlyanskaya va b.).
Issiqlik ishlab chiqarish uchun maxsus jigarrang yog 'to'qimasi, ayniqsa qishlash uyqusining yelka va bo'yin qismida joylashgan. Uyg'onishning kech bosqichida mushaklarning titrashi tufayli tana normal haroratga qaytariladi. Tana harorati qanchalik baland bo'lsa, hayvonlar tezroq nafas oladi.
Mutaxassislarning fikriga ko'ra, signal uzatuvchi sifatida kunning qisqarishiga qo'shimcha ravishda, birinchi navbatda, gormonal muvozanatning o'zgarishi kabi ichki omillar - zaif quyoshdan ultrabinafsha nurlar ta'sirining kamayishi D vitamini kamroq ishlab chiqarishga olib keladi.
Biroq, hayvonlarning qishda tez-tez uyg'onishiga ruxsat berilmaydi, chunki har bir uyg'onish fazasi energiya zahiralarini tugatadi, shuning uchun yog 'birikmalari juda erta sarflanadi va haqiqiy uyg'onish jarayoni uchun mavjud bo'lmaydi.
Ayrim sutemizuvchilar, masalan, uy sichqonchasi, uy sichqonchasi, jigarrang ko'krakli tipratikan, marmot yoki ba'zi ko'rshapalaklar bir necha qisqa tanaffuslar bilan uzoq davom etadigan qish uyqusini ushlab turadilar; Agar dam olish bosqichida normal tana harorati o'zgarmasa, uxlash o'rniga gapiradi.
Shoʻrlangan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash uchun gidrogeologik meliorativ toifalashtirish va bashoratlash metodi ishlab chiqilib, shu asosda Oʻrta Osiyo regionining bashoratli haritasi tuzildi, yer osti suvlari zaxiralarini saklash, isrof boʻlishiga chek qoʻyish va ifloslanishining oldini olish muammolari hal qilindi.
Oʻr a b oluvchi yoki belbogʻsimon herpes HH filtrlanuvchi neyrotrop virus qoʻzgʻatadi ; u oʻzining juda koʻp xususiyatlari bilan suvchechak virusiga oʻxshab ketadi, shu bois adabiyotlarda herpesning bu xilini suvchechak virusi qoʻzgʻatadi deyiladi.
Yerning temperatura maʼlumotlari parmalangan quduqlar, togʻ jinslari, zamindan chiqayotgan lavalariing temperaturasini bevosita oʻlchash, chuqurdagi moddalarning elektr oʻtkazuvchanligini baholash va har xil nazariy hisoblash bilan (issiqlik manbalarining joylashishi, issiqlik tarixining tahdili asosida) yigʻiladi.
Olingan maʼlumot va xulosalardan geodinamika, geotektonika, magmatizm, uran, neft-gaz, issiq maʼdanli suv manbalarini, tabiiy bugʻ konlarini izlash va qidirish, togʻ-texnik sharoitni baholash, boʻlajak zilzila oʻchoqlarini aniqlash, geofizik muammolarni yechishda foydalaniladi.
Koʻpincha organizmning zaharlanish belgilari ham qoʻshiladi: bosh ogʻrib harorat koʻtariladi, labga uchuq toshadi, kasallik ogʻir kechsa, yurak-tomir faoliyati buziladi (bemorning rangi oʻchib, tomiri sezilarsiz va tez-tez uradi, hushdan ketadi).
Oʻzan jarayonlari va oʻzan oqimi dinamikasi suv massalarining harakati, toʻlqinlar, ular taʼsiri natijasida kuzatiladigan oʻzan yemirilishi, oqiziqlar rejimi, shu jarayonlar bilan bogʻliq holda oʻzan shakli va qiyofasining oʻzgarib turishini, ularning turlarini oʻrganadi.
Gidrologiya — tabiatdagi barcha suv, yaʼni okean va dengizlar, daryo va koʻllar, qor va muzliklar, suv omborlari, botqoqliklar va yer osti suvlarini, ularning joylashishi, xususiyatlari, oʻzaro va atrof tabiiy muhit bilan taʼsiri natijasida roʻy beradigan hodisalar hamda jarayonlar qonuniyatlarini oʻrganadigan fan.
Saz rejimidagi Gidromorf tuproqlar soy va konuslararo pastqamlik yoyilmalarining periferik hamda oʻrta qismlarida, shuningdek togʻ yon bagʻri tekisliklarida togʻ grunt oqimining nurashidan vujudga kelgan kichik yopiq depressiya larda shakllanadi.
Bunda 1 mushtum 4 barmoqqa tengligidan, shuningdek bosh barmoqning koʻtarilgan holatdagi uzunligi 3 barmoqqa tengligidan yangi uzunlik oʻlchov birligi — "mushtum koʻtarilgan bosh barmoq b-n" paydo boʻladi va u miqdor jihatidan 7 barmoq qiymatiga teng hisoblanadi.
ga qarab qishloq va suv xoʻjaligi, energetika tashkilotlari suvdan foydalanish, energiya ishlab chiqish, suv omborlaridan foydalanish, suv kam yillari undan oqilona foydalanish, suv koʻp yillari aksincha inshootlarni, dalalarni, aholini seldan himoya etish rejalari tuzadilar.
Suvga doir taxminga mavsumiy oqim hajmi, toshqin yuz bergandagi oqim hajmi, suv toʻlib oqqan va suv toshqini paytlaridagi eng yuqori suv hajmi, turli davr uchun oʻrtacha suv sarfi, toʻlib oqadigan payt qachon yuz berishi va b.ni oldindan aytish kiradi.
"G.-o."da Fransiya va Yevropaning yetakchi xonandalari (M. Malibran, P. Viardogarsia, J. Grizi, A. Patti, E. Karuzo, F. Shalyapin, M. Kallas, T. Gobbi va b.), raqqos va raqqosalari , baletmeysterlari , dirijyorlari faoliyat kursatgan.
ni hosil qilish uchun DNK restriktaza fermenti taʼsirida parchalanadi, keyin vujudga kelgan barcha qismlarni aralashmada vektor molekula (xoʻjayin hujayrada mustaqil qayta tiklana olish xususiyatiga ega DNK molekulasi)ga ligaza fermenti yordamida qoʻshiladi.
Andronovo madaniyati aholisi yarim yertoʻla shaklidagi kulbalarda yashagan; mozorlari yorma goʻr boʻlib, murdalar oyoq-qoʻllari bukilgan, chapga yonboshlatilgan, boshi janubiy-gʻarbga qaratilgan holda, koʻpincha kiyim-kechagi, jezdan yasalgan bezak buyumlari bilan dafn etilgan.
Tez yordam: issiq elitgan kishini salqin joyga yotqizib, kiyimini yechish, badaniga sovuq suv sepib, orom berish, fiziologik eritma quyish, sunʼiy nafas oldirish, kislorodga yolchitish, yurak faoliyatini yaxshilaydigan dorilar berish va darhol vrachga murojaat qilish zarur .
Funksiyasi — oqsillarni modifikatsiyalash (glyukozalash, sulfatlash, fosforlash, qisman polipeptid zanjirni parchalash va b.), ajratiladigan mahsulotlarni granulalar holida taxlash, ayrim polisaharidlarni sintezlash, hujayra membranasini hosil qilish, lizosomalarni sintezlash.
Glyukokortikoidlar moddalar almashinuvini oʻzgartirib, jigarda glikogen hosil boʻlishini, ayniqsa biriktiruvchi va limfoid toʻqimada oqsillarning parchalanishini, Estrogenlar bachadonda fosfolipidlar bilan oqsil sintez boʻlishini kuchaytiradi,
Aksariyat G. bir yoʻla bir qancha suv xujaligi vazifalarini hal qilishni moʻljallab quriladi (Vaxsh daryosidagi Toʻxtagʻul —sugʻorish, energetika, oqimni tartibga solish; Amudaryodagi Tuyamoʻyin —sugʻorish, oqimni tartibga solish).
Oʻrta Osiyodagi G.ning koʻpchiligi at-rofidagi tabiat bilan uzviy bogʻlangan meʼmoriy majmuani tashkil etadi (mas, Zarafshon daryosidagi Oqdaryo-Qoradaryo, Isfayramsoydagi Polmon, Norin daryosidagi Uchqoʻrgʻon, Qoradaryodagi Kuyganyor va b. G.lar).
Tabiatda moddalarning aylanib yurishi turlicha: ulardan baʼzilari mexanik harakatlardir , boshqalarida moddaning agregat holati oʻzgaradi, uchinchilarida uning kimyoviy tarkibi ham oʻzgaradi ; 3)ritmiklik, yaʼni jarayon va hodisalarning vaqt oʻtishi bilan takrorlanishi.
Sutkalik , yillik , asr ichida iqdim, muzlik, koʻl sathi, daryolardagi suv miqdori va b.ning takroriy oʻzgarib turishi, asrdan koʻp (mas, har 1800—1900-yillarda va salqinsernam iqlimli davrning quruq va issiq iqlimli davr bilan almashib turishi), geologik ritmlar (kaledon, gersin, alp togʻ hosil boʻlish bosqichlaridan har birining 200—240 mln. yil davom etishi) va h.
Yerdagi va kosmosdagi jarayonlar taʼsirida shakllanadi; litosfera, atmosfera tutashib, oʻzaro taʼsir etib turadi — turli xil erkin energiyalarga nihoyatda boy, unda moddalarning barcha agregat holati uchraydi; Quyoshdan keladigan issiqlik toʻplanadi; insoniyat jamiyati mavjud.
Jumladan, Yer magnit maydonida kuzatilgan oʻzgarishlar orqali 1978 yil 2 noyabrdagi Olay, 1982 yil 6 maydagi Chimyon, elektromagnit impuls larining oʻzgarishi boʻyicha esa 1976 yil 17 maydagi Gazli, seysmik usul yordamida 1984 yil 18 fevraldagi Pop zilzilalarining vaqti, joyi va kuchi bashorat qilindi.