polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
«Йәншишмә», «Яшьлек», «Башкортстан» газеталары, Башкортстан радиосы һәм телевидениесе, «Ватандаш», «Башкортстан кызы» журналлары аша халыкка җиткергән сүзе һәр чак саллы, төпле, акыллы, җылы, эчкерсез булуы белән игътибарны җәлеп итә.
Югары Акхуҗа авыл җирлеге чиге Кайбыч муниципаль районы белән чиктәш җирдә Югары Акхуҗа, Сатмыш авыл җирлекләре һәм Кайбыч муниципаль районы чикләре тоташкан урында Сатмыш авылыннан 650 м төньяк-көнбатышта урнашкан 1 нче тоташу ноктасыннан алып Апас муниципаль районы чиге буйлап Югары Акхуҗа авыл җирлеге, Кайбыч һәм Югары Ослан муниципаль районнары чикләре тоташкан урында Акхуҗа авылыннан 2,0 км төньяк-көнчыгышта урнашкан 2 нче тоташу ноктасына кадәр уза.
Авыл җирлегенең статусы һәм чикләре «Апас муниципаль районы "муниципаль берәмлегенең һәм аның составындагы муниципаль берәмлекләрнең территорияләре чикләрен билгеләү һәм аларның статусы турында" 2005 елның 31 гыйнварындагы 8-ТРЗ номерлы Татарстан Республикасы Законы» белән билгеләнгән.
Унтугызынчы йөз ахыры-егерменче гасыр башында Балтачта уңышлы эшләгән эшмәкәрләр һәм сәнәгатьчеләр арасында Мөлековлар—Мортаза Мостафа улы, Шәйхетдин Мостафа улы, Нәҗип Мостафа улы, Әлтәф Мостафа улы, Латыйф Мостафа улы аеруча күренекле урын алып торалар.
Рәмзәнә Әсхәт кызы БР Хөкүмәте янындагы «Башкортстанның Дәүләт телләре буенча советы әгъзасы», Стәрлетамак шәһәре башкарма комитетының «БР телләре турында» законын тормышка ашыру комиссиясе әгъзасы, башкорт телен пропагандалау өлкәсендә киң эшчәнлек алып бара, регуляр рәвештә матбугатта, радиода һәм телевидениедә чыгыш ясый.
2007 елдан соң, Алдын-оола Севек Тува Республикасының Хөөмәйчесе, Казахстандагы "Азия авазы" халыкара фестивалендә "Азия көмеш авазы" номинациясендә лауреат, "Россия халыкларының дуслыгы" ордены, Монголия республиксының "Мәдәният отличнигы" кебек мактаулы исемнәргә лаек була.
1972–1998 елларда Чаллы Төзелешне механикалаштыру идарәсендә өлкән инженер, прораб, бүлек башлыгы, 1998 елдан «Кран-серви» ҖЧҖ җаваплылыгы чикләнгән җәмгыять директор урынбасары
Шагыйрь Илдар Юзеевның исемен мәңгеләштерү, иҗатын пропагандалау максатыннан, «Мәйдан» журналының баш редакторы Факил Сафин тәкъдиме белән 2005 елдан Илдар Юзеев премиясе булдырыла.
Әдипнең исемен мәңгеләштәрү, иҗатын пропагандалау, туган телне һәм милли матбугатны саклау һәм үстерү, язучылар иҗатын активлаштыру, укучыларда хәзерге чор татар әдәбиятына кызыксыну уяту максатыннан оештырылган бүләк Татарстан Язучылар берлегенең һәм «Татмедиа» АҖ филиалы — «Мәйдан» журналының уртак премиясе булып тора.
Илдар Юзеев исемендәге премия бер ел эчендә «Мәйдан» журналында басылып чыккан иң яхшы әсәрләрнең авторларына һәм шулай ук, «Мәйдан» журналын яшәтүгә, аның абруен күтәрүгә зур көч куйган журнал редакциясе хезмәткәренә һәм озак еллар дәвамында «Мәйдан» журналына яздыру буенча булышлык күрсәткән һәм милли матбугатка ярдәм иткән эшмәкәрләргә тапшырыла.
Илдар Юзеев исемендәге премия ― туган телне, әдәбиятны саклау һәм үстерү, язучыларны активлаштыру максатыннан Татарстан Язучылар берлеге, Чаллы язучылар оешмасы һәм «Татмедиа» акционерлык җәмгыяте филиалы – «Мәйдан» журналы гамәлгә куйган әдәби-иҗтимагый премия .
2021 елда премиягә ике номинант өстәлә — озак еллар «Мәйдан» журналында хезмәт куйган, басманы яшәтүгә зур өлеш керткән бер хезмәткәргә акчалата премия, һәм, шулай ук, журналга күп еллар дәвамында ярдәм иткән бер эшмәкәргә диплом һәм Илдар Юзеев медале тапшырыла .
Илдар Юзеев әдәби-иҗтимагый премиясе шуның белән үзенчәлекле: әлеге премиянең дипломы һәм медале озак еллар дәвамында «Мәйдан» журналына яздыруга булышлык күрсәтүче милли җанлы эшмәкәрләргә, бизнесменнарга бирелә.
Әдәби иҗат эше белән яшьтән үк кызыксына һәм, каләм тибрәтә башлавына карамастан, Флера Гыйззәтуллина матбугат мәйданында чагыштырмача соң – узган гасырның алтмышынчы елларында гына күренә башлый.
Карабашта яшәгән елларында ул, еш кына Әлмәткә килеп, андагы танылган язучылар – Әдип Маликов, Саҗидә Сөләйманова, Гариф Ахунов, Гамил Афзал, Шамил Бикчурин, Мәхмүт Хәсәневләр белән таныша һәм якыннан аралаша, әдәби-иҗат берләшмәләренә йөреп, шигърият серләрен тирәнрәк үзләштерә.
Тора-бара аның шигырьләре республика газета-журналларында даими басыла, зур-зур шигырь бәйләмнәре «Беренче карлыгачлар» , «Кешеләр һәм чәчәкләр» , «Юл башы» кебек күмәк җыентыкларга урнаштырыла, ә 1974 елда Татарстан китап нәшриятында Шәйхи Маннур кереш сүзе белән беренче мөстәкыйль җыентыгы дөнья күрә.
Аның төрле темаларга язылган хәбәрләре һәм сурәтләмәләре республиканың балалар гәзите "Башкортстан пионеры"нда, яшьләр басмасы «Ленинец»—"Ленинчы" һәм Благовар районы газетасында даими басылып килә.
Гилманов Фәнүр Мөгәмбәр улы — татар журналисты, 1989 елдан ССРБ Журналистлар берлеге әгъзасы, Башкортстан Республикасының атказанган матбугат һәм мәгълүмат хезмәткәре , Башкортстан хөкүмәтенең Шәһит Ходайбирдин исемендәге премиясе лауреаты , 1986 елдан республиканың төп татар иҗтимагый-сәяси һәм мәдәни басмасы «Кызыл таң» гәзитенең үз хәбәрчесе.
Якташ яугирләр турында атналык битләрендә даими сөйләү белән бергә 2010 елда Бөек Җиңүнең 65 еллыгы уңаеннан, туган районының сугышта катнашкан барлык асыл егетләренә багышланган «Благовар яугирлар сафта кала» дигән буклет әзерләп бастыра.
Матбугат өлкәсендә күп еллык уңышлы эшчәнлеге өчен 2006 елда Фәнүр Гилмановка «Башкортстан Республикасының атказанган матбугать һәм мәгълүмат хезмәткәре» дигән мактаулы исем бирелә.
1993 -1994 елларда «Кызыл таң» гәзитенең Аскын, Караидел һәм Мишкә районнары буенча үз хәбәрчесе булып эшләп алганнан соң, яңадан башлангыч вазифасына кире кайта һәм әле дә шунда хезмәт эшмәкәрлеген дәвам итә.
1964 елда Татарстан АССРның көчле үсә торган нефть һәм төзелеш индустриясен белгечләр белән тәэмин итү максатыннан, «Татнефтестрой» комбинаты һәм шәһәр җитәкчелеге башлангычы белән Казан төзелеш техникумының филиалы буларак нигез салынган.
Укыту 4 белгечлек буенча алып барылган: «Сәнәгать-гражданлык төзелеше», «Төзелеш детальләре һәм тимер-бетон эшләнмәләр җитештерү», «Төзелештә планлаштыру», «Автомобиль транспортына техник хезмәт күрсәтү һәм ремонтлау».
Әлмәт политехник техникумы — 1964 елдан Татарстанның Әлмәт шәһәрендә эшләп килүче, Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы карамагындагы урта махсус һөнәри белем бирүче дәүләт автоном белем бирү оешмасы.
Нефть-газ чыгару төбәгенең югары квалификацияле эшчеләр һәм белгечләргә булган ихтыяҗын канәгатьләндерү, инновацион типтагы, күппрофильле, Россия фәнни-мәгариф киңлегенә интеграцияләнгән уку йортын формалаштыру.
1972 елда Нефть һәм газ сәнәгате предприятиеләре төзелеше министрлыгының 1972 елның 8 декабре боерыгы белән газ сәнәгате техникумы, уку йортының күппрофильлегә әйләнүенә бәйле рәвештә, Әлмәт төзелеш техникумы итеп үзгәртелә.
1944 елның 5 августыннан 1 октябренә кадәр – Украина, Украина фронтында Белгород, Ахтырка, Киев, Житомир, Львов, Яссы, Белград янында барган аяусыз сугышларда катнаша, берничә тапкыр дошман снарядлары тишкәләп бетергән, идарә приборлары сафтан чыккан Ил-2 очкычында үз аэродромына кайта.
1945 елның 17 гыйнварында Гавриленко, штурмовиклар төркеме җитәкчесе буларак, начар һава шартларында җирдәге гаскәрләргә Югославиядәге Сотин-Шид тирәсендә алга ыргылган дошманны тар-мар итәргә актив булышлык күрсәтә.
1945 елның гыйнвар урталары җиткәндә лейтенант Гавриленко разведкалау һәм каршылык күрсәтүче дошман көчләре, техникасы тупланган пунктларны бомбага тоту, штурмлау өчен 157 сугышчан очыш ясый.
Лейтенант Гавриленко шәхсән үзе дошманның 12 танкын, гаскәриләр һәм сугыш кирәк-яраклары төялгән 30 автомашинасын, 3 зенит батареясен, 10 кыр артиллериясе орудиесен юкка чыгара, 3 ягулык складын яндыра, 9 тапкыр зур шартлау китереп чыгара, гаскәриләр һәм төрле йөк төялгән 25 вагонны, ягулык салынган 6 цистернаны, сугыш эше өчен төрле кирәк-ярак төялгән 30 олауны җир белән тигезли, бер күпер шартлата, 200 гә якын немец солдатын һәм офицерын үтерә.
Леонтий Гавриленко - Гвардия өлкән лейтенанты, Украина фронтының 17 нче һава армиясе 10 нчы гвардия штурмлау авиациясе дивизиясе 167 нче гвардия Староконстантиново штурмлау авиациясе полкында звено командиры.
Газинур Фарухшин Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе сәхнә ветераннары «Илһамият» клубы үткәргән концертларда еш катнаша, шулай ук дәүләт күләмендә узучы мәдәни чараларда, юбилей кичәләрендә дә еш чыгыш ясый.
Идел буе регионы (Самара, Саратов, Түбән Новгород, Чабоксар, Тольятти, Ульяновск, Пенза, Саранск, Ижевск, Йошкар-Ола, Димитровград шәһәрләре) буйлап, Уралда (Екатеринбург, Чиләбе, Пермь, Ижевск, Магнитогорск, Оренбург, Орск, Миасс, Златоуст, Красноуфимск шәһәрләре), Себердә (Төмән, Омск, Нижневартовск, Сургут, Надым, Ноябрьск, Нефтеюганск, Когалым, Уренгой, Тобольск, Урай, Нягань, Лянтор), Коми Республикасы һәм Татарстан, Башкортстан шәһәрләрендә, районнарында уңышлы чыгыш ясый.
Гыйләҗев укытучыларның традицияләрен дәвам итә һәм үстерә, гражданлык пафосы белән билгеләп үтелгән реалистик әсәрләр, шул ук вакытта чынбарлыкны үзгәртә, образларын тере тормыш хисе белән тулыландыра.
Шыгырдан урта мәктәбен, Казанда Ислам кабул итүнең мең еллыгы мәчете каршындагы Россия һәм БДБ илләре мөселманнары Диния нәзарәте мәдрәсәсен, Россия Үзәк диния нәзарәте каршындагы Р. Фәхретдин исемендәге ислам институты, И. Н. Ульянов исемендәге Чуаш дәүләт университетының чуаш филологиясе һәм мәдәнияте факультетын тәмамлый.
2015 елның 24 декабреннән башлап Иҗтимагый палата каршындагы терроризмга каршы тору буенча координация советы рәисенең беренче урынбасары һәм терроризмга каршы көрәш буенча координация советы составында ялган дини экстремизмга каршы көрәш буенча эшче төркем җитәкчесе.
2015 елның 27 апрелендә РФ Президенты каршындагы милләтара мөнәсәбәтләр советының Милләтара мөнәсәбәтләр өлкәсендә конфликтлы хәлләрне мониторинглау һәм аларны хәл итү комиссиясе әгъзасы.
Тирән хәзерлекле белгеч, киң фикерле шәхес, туган җирен, аның кешеләрен якыннан белүче һәм яратучы авыл баласы буларак Ф.Галиев әлеге хуҗалыкның тотрыклы матди-финанс базасын булдыруга, районыбызның югары нәтиҗәле эшли торган хуҗалыгы дәрәҗәсенә күтәрүгә бәя биреп бетергесез өлеш кертте, авылдашларының тирән ихтирамын казанды.
Ул РСФСР Мәгариф министрлыгының, Бөтенроссия табигатьне саклау җәмгыятенең, Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгының, район җитәкчелегенең күпсанлы Мактау Грамоталары, медальләр белән бүләкләнде.
Күпер 1967—1972 елларда «Допростать Братислава» һәм «Гулне монтаж Острава» оешмалары тарафыннан архитекторлар Йозеф Дацко, Ладислав Кушнир, Иван Сламеня, Йозеф Звара һәм Арпад Тесар проекты буенча төзелә Файдалануга 1972 елның 26 августында тапшырыла.
Авыл хуҗалыгы зур үзгәреш-яңарыш кичергән бу гаять җаваплы чорда ул бөтен энергиясен, бөтен көчен, оештыру сәләтен районыбыз хуҗалыкларын чор таләпләре югарылыгына күтәрүгә багышлый.
1927 елның 14 февралендә «Татарстан Автономияле Совет Социалистик Республикасы административ бүленешендә үзгәреш турында» Бөтенроссия Үзәк Башкарма комитеты Президиумы карары белән Яңа Арыш вулысының торак пунктлары Балык Бистәсе районына тапшырыла.
Уларда әдибәнең тәүге повесы "Таң алдынан кайтырмын" һәм "Кеше-күчермә" романында ук күтәрелгән темалар киңәйтелә төшә, һәм автордың уй-фикерләре тулы бер фәлсәфәүи концепцияга диклем үстерелә.
Трилогияны башлап җибәргән “Ак һәм Кара” романы 2015 елда китап булып басылып чыкты, “Югалтылған ожмах” һәм “Язмышлардан узмыш бар, диләр.” роман-хикмәттәре 2017, 2018 һәм 2019 елдарда “Агыйдел” журналы биттәрендә дөнья күрде.
2020 йылда "Агыйдел" журналында басылып чыккан "Асманга ашу" романы язучы иҗадында яңа баскыч буларак санала ала, чөнки әдибә аны бер үк вакытта ике телдә - башкорт һәм рус телдәрендә иҗад итте.
Аның үсмерләр өчен язылган дистәнән ашу мавыктыргыс повестьлары "Йәншишмә" гәзитендә һәм "Аманат" журналында басылып чыккан, һәм был әсәрләр ел йомгаҡлары буенча бер ничә тапкыр лауреат исемен яулаган.
«Кеше-күчермә» романы, «Ак тәңкәләр яуган төн иде.» , «Көмеш каләм», «Кем син, көзгедәге мин?» һәм «Югалган вакыт» исемле һәм башка дистәләгән фантастик повестьлар, «Мәңгелекнең бер мизгеле» чәчмә әсәрләр җыентыклары авторы.
Композиторлар Хөсәен Әхмәтов, Нур Даутов, Заһир Исмәгыйлев, Салават Низаметдинов, Рим Хәсәнов җырлары; башкорт халык җырларын , татар халык җырларын башкара, «Урал моңы» , «Язгы моңнар» , «Туган тел» , «Дуслык җыры» конкурсларында катнаша.
2003 елдан хәзерге Хөсәен Әхмәтов исемендәге Башкорт дәүләт филармониясенең «Ядкарь» фольклор ансамбле солисты, 2005 елдан — «Ихлас» эстрада группасы җитәкчесе, 2007 елдан «Эстрада легендалары» ретро-группасы вокалчысы.
Сугыш чоры авыл комсомоллары өчен дә җиңел булмады — фронт өчен җылы киемнәр җыю, заем кампаниеләрен үткәрү, самолет эскадрильялары һәм танк колонналары төзү өчен акча туплау кебек чараларда яшьләр башлап йөрде.
Чыгышлары белән телеутларга барып тоташалар, бу хәзерге Кемерово өлкәсенең үзәк районнарыннан телеутларның бер өлеше төньякка күчкәч һәм акрынлап көньяк күршеләре белән элемтәне югалткач гасырга карый.
гасыр ахырында исламны кабул итү Идел буе татарлары һәм Урта Азиядән күчеп килүчеләр йогынтысында калмаклар һәм әйләнә-тирә рус халкы арасында эндогам киртә тудыра, шуның нәтиҗәсендә калмак халкы руслашудан сакланып кала.
Зөһрә Котлыгилдина үзенең гәзиттә эшләү дәверендә тәүге тапкыр "Башкортстан пионеры"нда каләмен сынап караган кыз һәм малайларның берничә дистәсен әдәби иҗат һәм журналистика юлына алып чыгучы.
Бишенче курста укып йөргәндә , «Башкортстан пионеры» балалар һәм үсмерләр гәзитенә эшкә чакырыла, һәм бүгенге көнгәчә шул басмада хезмәт итә, гәзитнең әдәбият бүлеге мөдире.
Хәзерге вакытта Красноярск краеның «Яр» татар милли‑мәдәни автономияләре эшли ; Красноярск шәһәре – «Яңарыш» ; Лесосибирск шәһәре – «Дуслар» (2002 елдан башлап, 1991 елдан – «Ватан» татар мәдәни – агарту үзәге); Норильск шәһәрендә «Берлек – Союз» , Шарыпово шәһәрендә «Яңа Гасыр» ; шулай ук «Кызыл Гасыр» төбәк татар яшьләр оешмасы эшли.
Татарлар нигездә Красноярск , Лесосибирск , Норильск , Ачинск , Назарово , Канск , Шарыпово , Минусинск , Железногорск , Енисейск шәһәрләрендә, шулай ук Пиров , Казачинский , Зур Бортин , Ужурск , Бирилюсск , Енисейск , Назаров , Богучанск , Емельянов , Таймыр Долган‑Ненец , Березовск , Минусинск һәм Курагинск районнарында яшиләр.
Үзенә хас талант, табигатьтән туры бай диапозонлы тавыш аша ул халыкка халык иҗат иткән җырларны кайтара: «Әре», «Ашказар», «Биеш», «Буранбай», «Гыйльмияза», «Зөлхиҗә», «Таштугай», «Сандугач» һәм башка җырларны.
Концерт репертуарында башкорт, татар, рус һәм чит ил композиторлары әсәрләре бар, шулай ук классик озын көй өлгеләрен («Ашказар», «Биеш», «Буранбай», «Гилмияза», «Зөлхизә», «Таштугай», «Сандугач», «Әрме» һәм башкалар) аеруча тәэсирле башкарганнар.
Мәсәлим Вәлиев, Халик Заимов, Хәбибулла Ибраһимов, Заһир Исмәгыйлев, Рәүф Мортазин, Нариман Сабитов, Хөсәен Әхмәтовның кайбер вокаль әсәрләрен дә тәүгеләрдән булып сәхнәгә чыгара.
1964 елда, кичке мәктәптә укып унберенче сыйныфны тәмамлагач, Р.Низамова, заман яшьләренең төзелешләргә китү шаукымына ияреп, бер төркем дус кызлары белән бергә Башкортстанның Салават шәһәре төзелешенә китеп бара, анда кыска мөддәтле курсларда укып, ташчы һөнәрен үзләштерә.
Университетны тәмамлаганнан соң, 1973 елдан бирле Р.Низамова туган авылы Яңа Дума урта мәктәбендә татар теле һәм әдәбияты укытучысы булып эшли, мәктәпнең әдәби иҗат түгәрәген җитәкли.
Укытуда һәм балалар тәрбиясендә ирешкән уңышлары өчен 1980 елда «Халык мәгарифе отличнигы» билгесе белән бүләкләнә, ә 1987 елда аңа «Россиянең атказанган укытучысы» дигән мактаулы исем бирелә.
Рушания Низамова — республика балалар матбугатында, «Татарстан яшьләре», «Мәдәни җомга», «Мәгърифәт» газеталарында, «Сөембикә», «Чаян» журналларында, күмәк җыентыкларда дөнья күргән күп кенә шигырьләр, хикәяләр, юморескалар һәм «Мин авылда укыйм» , «Әниемне таптым» дигән повестьлар авторы.
Рушания Минабетдин кызы Низамова (1944 елның 1 гыйнвары, СССР, РСФСР, Татарстан АССР, Аксубай районы, Яңа Дума) ― татар теле һәм әдәбияты укытучысы, РСФСР атказанган укытучысы ; балалар язучысы, 1992 елдан Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы.
М.Мөхәммәтҗанов бөтен эшчәнлеге дәвамында укыту-тәрбия методларын камилләштерү, алдынгы эш алымнарын барлау һәм тарату, крайны өйрәнү буенча район һәм республика күләмендә зур эш алып барды.
1947 елдан — А. В. Луначарский исемендәге Пенза өлкә драма театрында, анда ул эшли башлагач америка журналистлары Джеймс Гоу һәм Арно д'Тюссо пьесасы буенча куелган "Глубокие корни" спектаклендә төп рольләрнең берсен ала.
Шул исәптән: Башкортстан Республикасының атказанган артисты О. Мельников, Россия Федерациясенең атказанган мәдәният эшлеклесе В. Ларин, С. Ширыбыров, Ф. Зәйнуллин, Д. Коновалов һәм башкалар.
Зур Күккүз авыл җирлеге чиге Югары Ослан муниципаль районы белән чиктәш җирдә Зур Күккүз, Югары Ындырчы авыл җирлекләре һәм Югары Ослан муниципаль районы чикләре тоташкан урында Кече Күккүз авылыннан 2,0 км төньяк-көнбатышта Зөя елгасы акваториясендә урнашкан 46 нчы тоташу ноктасыннан алып Апас муниципаль районы чиге буйлап Зур Күккүз авыл җирлеге, Югары Ослан һәм Кама Тамагы муниципаль районнары чикләре тоташкан урында Ясаклы Барыш авылыннан 1,3 км көнчыгышта урнашкан 6 нчы тоташу ноктасына кадәр уза.
Зур Күккүз авыл җирлеге чиге Кама Тамагы муниципаль районы белән чиктәш җирдә 6 нчы тоташу ноктасыннан алып Апас муниципаль районы чиге буйлап Зур Күккүз, Әлмәндәр авыл җирлекләре һәм Кама Тамагы муниципаль районы чикләре тоташкан урында Әҗем авылыннан 1,3 км төньякта урнашкан 7 нче тоташу ноктасына кадәр уза.
Авыл җирлегенең статусы һәм чикләре «Апас муниципаль районы "муниципаль берәмлегенең һәм аның составындагы муниципаль берәмлекләрнең территорияләре чикләрен билгеләү һәм аларның статусы турында" 2005 елның 31 гыйнварындагы 8-ТРЗ номерлы Татарстан Республикасы Законы белән билгеләнгән»
1952 елда район үзәге Стәрлебаш авылындагы 1-нче санлы урта мәктәпне тәмамлагач, иске Матрай районының Сабыр җидееллык мәктәбендә, 1956 елдан Стәрлебаш районының Яшергән урта мәктәбендә балалар укыта.
Шаммасов Равил Сәхиулла улы — башкорт шагыйре һәм татар журналисты, прозаик, тәрҗемәче, 1965нче елдан ССРБ-ның Журналистар, 1973 елдан — ССРБ Язучылар берлеге әгъзасы.
1970 елда Г.Хантимерова Казан дәүләт университетының гыйльми советы каршында татарчадан русчага тәрҗемә ителгән проза әсәрләре мисалында «Тәрҗемәдә оригиналның милли үзенчәлекләрен саклау» дигән теоретик темага кандидатлык диссертациясе яклый.
Тәрҗемәләре арасында Ф.Әмирханның күпчелек әсәрләре, А.Шамов, Р.Төхфәтуллин, Ф.Хөсниләрнең хикәяләре, кыргыз язучылары К.Җанташевның «Каныбәк», М.Абдукәримовның «Яшисе килә» романнары, үзбәкчәдән Мирмухсин, А.Каххар һәм башка прозаикларның повесть, хикәя китаплары бар.
Г.Хантимерова аеруча Ф.Әмирхан әсәрләрен яратып тәрҗемә итә, аның иҗат стилен тирәнтен үзләштереп, матбугатта үзе һәм әсәрләре турында тирән эчтәлекле аналитик мәкаләләрен бастыра.
1951 елдан бирле зенит‑ракета комплекслары полигонының инженер-сынаучысы, 1956 елдан — ССРБ Оборона министрлыгы сайты гыйльми тикшеренү институты, ССРБ Кораллы Көчләре Генераль Штабы, 1973-1986 елларда Радио төзү гыйльми тикшеренү институты хезмәткәре.
Киров урта мәктәбендә укыганда кулына каләмен алган, 1967 елдан "Игенче даны" газетасында шигырьләре дөнья күрә башлаган Алма-Ата авылы кызы Альбина Авзалова , урта мәктәп тәмамлагач, яшьлек дулкыны белән 1975 елны Чаллыга китеп, КамАЗның двигательләр заводында эшләп, Алабуга пединститутында читтән торып укып йөргәндә шигърият чытырына чын-чынлап кереп адашканын сизми да кала.
Чаллы Язучылар оешмасының беренче жаваплы сәркатибе, "Ләйсән" әдәби берләшмәсенең шеф-консультанты, фольклорчы галим, танылган язучы, инде мәрхүм Эдуард Касыймов, хат язып, берләшмәгә чакырып алгач, 1977 елдан анда йөреп, осталык мәктәбен нәтижәле уза.
1982 елда туган якка әйләнеп кайта, лаеклы ялына киткәнче янгын сакчылыгы бүлегендә инструктор булып эшләде, укытучы егет Гаяз Авзаловка кияүгә чыга, Алмаз һәм Газинур атлы ике ул, бер кыз үстерделәр, аларны югары йортларында укыттылар, башлы күзле иттеләр, инде оныкларын сөяләр.
Бер бәйләм шигырьләре "Агыйдел дулкыннары", "Дулкыннар", "Ләйсән - моңлы бишегебез", "Нурлар суга төшә сынып-сынып…", "Тибрәтә күңелләрне" җыентыкларына кертелә.
Актаныш районы басмаханәсендә чыккан "һәрбер җырым - йөрәк хисем минем" , "Гамьле гомер" , Чаллыда басылган "Актанышым - ак калам" , Казанда дөнья күргән "Җылы эзлим" , "Үткәннәрдән эз кала" дигән китаплары белән шагыйрә шигърият сөючеләрнең олы мәхәббәтен казанды.
Аның 500дән артык иҗат җимеше "Аргамак" журналында, билгеле, "Актаныш таңнары", шулай ук "Ватаным Татарстан", "Татарстан яшьләре", "Мәдәни жомга", "Шәһри Казан", Чаллы газеталарында, "Азат хатын", "Мәйдан", "Казан утлары" журналларында һам башка басмаларда дөнья күрде, күреп тора.
Соңрак рәссам үзенең иҗади омтылышларын милли тарих үзәгенә, узган һәм хәзерге заманга юнәлтә, ул төрле темаларда чагылган: ташландык авылларның фаҗигаләре һәм ялгызлыгы, кешенең эчке дөньясының йолалары һәм каршылыклары, гаилә, әхлакый кыйммәтләр, бәйрәмнәр һәм тормыш-көнкүрешләрдә чагылдырыла торган гади кеше бәхете турында; рәссам көтү темасына, бетмәс-төкәнмәс югалтулар фаҗигасенә кагылган канкойгыч сугыш һәм халыкның җиңүе турында яза .
Шамил Габдрахман улы Нигъмәтуллин (Шамил Нигъмәт, 1951 елның 4 гыйнвары, СССР, ТАССР, Буа районы, Черки-Килдураз ― 2004 елның 1 феврале, Казан) ― рәссам, рәссамнар берлеге әгъзасы, Татарстан Республикасы Рәссамнар берлеге идарәсе рәисе урынбасары , Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе.
Рәссам 1978 елдан Заполярьега , Себергә , Байкал күленә, Татарстанның нефть районнарына – Әлмәт һәм Лениногорскига, игенчелек һәм балыкчылык өлкәләренә – Лаеш һәм Буа шәһәрләренә күпсанлы иҗади сәфәрләр кыла.
Альберт Шаһиев репертуарында татар һәм башкорт җырлары, шул исәптән халык җырлары: «Абдрахман кантон», "Буранбай ", "Каһым түрә ", "Колой кантон ", "Сибай ", "Сәлимәкәй ", "Уел ", «Уралым» һ.
М. Җәлил исемендәге Ленин Комсомолы премияләре буенча республика комиссиясе әгъзасы була, ТВ һәм радио буенча Дәүләт комитеты коллегиясе әгъзасы, ТВ студиясенең сәнгать советының алыштыргысыз әгъзасы, 15 елдан артык партбюро секретаре урынбасары була, студиянең җирле комитеты рәисе итеп сайлана.
Сафиуллина Әминә Кәрим кызы (22 июнь 1925 ел, ТАССР, Биектау районы, Ямаширмә авылы — 16 гыйнвар 2015, Казан) — Татарстан телевидениесенең беренче дикторы, РСФСР атказанган мәдәният хезмәткәре, Татарстан АССРның атказанган мәдәният хезмәткәре.
РСФСР-ның атказанган төзүчесе, Ленин, Октябрь Революциясе, Хезмәт Кызыл Байрак, «Мактау Билгесе», ике Кызыл Йолдыз, 3-нче дәрәҗә Дан һәм 1-нче дәрәҗә Ватан сугышы орденнары кавалеры.
1942 елда танк гаскәрләренә чакырыла, сугышта катнашучы, ике Кызыл Йолдыз ордены, дәрәҗә Дан һәм дәрәҗәдәге Ватан сугышы орденнары, «Батырлык өчен», «Варшаваны азат иткән өчен», «Берлинны алган өчен», «Германияне җиңү өчен» миналлары белән бүләкләнгән.
Сугыштан соңгы елларда техникум тәмамлый, Куйбышев өлкәсенең Ставрополь шәһәрендә «Электромонтаж-56» тресының 426 нчы санлы эшләр начальнигы идаралыгында мастердан идарә начальнигы вазифасына кадәр үрли.
Театрдагы беренче рольләреннән үк ул үзен кабатланмас, талантлы артистка итеп таныта һәм Рева , Миләүшә , Резидә , Мөнирә , Розина , Гөлбану , Хәлимә , Алинә һәм башка образлары белән тамашачы йөрәгенә юл сала.
Лилия Мәхмүтова, Лилия Хәлил кызы Мәхмүтова ― драма актрисасы, 1991 елдан Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры артисты, Татарстанның атказанган артисты.
Лилия Хәлил кызы Мәхмүтова 1967 елның 12 сентябрендә Казан шәһәрендә Россиянең атказанган, Татарстанның халык артисты Исламия Мәхмүтова һәм Татарстанның халык артисты Хәлил Мәхмүтовлар гаиләсендә туа.
Китап чыккач, тәнкыйтьчеләр Яхинаның беренче ике романы белән чагыштырганда, роман теле яхшы якка үзгәрүне ассызыклый, китапның кинематографик булуына игътибар итә, 1920-еллар Совет прозасы әсәрләренә сылтамалар булуны билгеләп үтә.
Автор тарихи чынбарлыкны белмәүдә һәм плагиатта гаепләнә: Самар тарихчысы―туган якны өйрәнүче социология фәннәре кандидаты Григорий Циденков «Эшелон»ның аның блогындагы материаллардан алынган тупланма булуын белдергән .
Роман документаль чыганакларга: тарихчыларның хезмәтләренә, крестьян хатларына, ЧК ведомство эчендәге хат алышуга, балалар йортларыннан һәм кабул итү нокталарыннан калган документларга, газеталарга, мемуар китапларга, сукбайлар, ачлыкны бетерү, эвакуация белән шөгыльләнгәннәрнең истәлекләренә нигезләнә.
Гарәп: Әлфия, Асыя , Әмир, Габдулла, Галим, Гомәр, Дамир, Илнур, Зия, Камил, Ләйсән, Мәликә, Мөхәммәт, Наил, Рамил, Раил, Рәүф, Фәрит һ.