polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Арно́лд Ало́ис Швартсене́ггер ( , ; тав. 30 июли соли 1947, Тал наздикии шаҳри Гратс, Штирия, Австрия) — бадансоз, соҳибкор ва ҳунарпешаи австритабори амрикоӣ, сиёсатмадор-ҷумҳурихоҳ, 38-ум губернатори Калифорния.
Ба сифати роҳбари шуъбаи умумӣ ва котиби масъули рӯзномаи «Комсомоли Тоҷикистон» кор карда, баъдтар бахши адабии Театри мусиқӣ-драмавии ба номи А. С. Пушкини вилояти Ленинободро роҳбарӣ намудааст.
Вай намояндаи Шӯрои Олии ИҶШС, аъзои Комитети Марказии Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон, раиси Комитаи советии ҳамраъии мамлакатҳои Осиё ва Африко, аъзои ҳақиқии Академияи илмҳои Тоҷикистон ва Котиби раёсати Иттифоқи нависандагони ИҶШС буд.
Мирзо Турсунзода ҳамчун мубориз ва тарғибгари сулҳу амонӣ ва ғояҳои интернационалӣ борҳо сафарҳои хориҷӣ намуда, дар роҳи мустаҳкам гардонидани сулҳу дӯстии мамлакатҳои Ғарбу Шарқ хидматҳои беназир кардааст.
Сипас, шеъру достонҳои «Ба эҷодкорам» , «Манзараҳои Хӯҷанд» , «Офтоби мамлакат» , «Хазон ва баҳор» , «Суруди ҷавонӣ» , «Мамлакати тилоӣ» , «Оҳанрабо» , «Халқи далер» , «Чаманистон» , «Водии Ҳисор» , «Мо аз Хоруғ омадем» ва ғайра дастраси хонандагон мегарданд.
Эҷодиёти Мирзо Турсунзода дар солҳои минбаъда дар маҷмӯъаҳои «Пайғом» , «Асарҳои мунтахаб» , «Чароғи абадӣ» ва «Ман аз Шарқи Озод» ба табъ мерасанд.
Дар шеърҳои «Ҳамшираҳо» , «Ба ҷанг» , «Хотираи капитан» , «Ҳаргиз» , «Баҳодури тоҷик» , «Паҳлавони интиқомгир , «Рафиқи азиз» корномаҳои ҷангӣ бо шӯру ҳаяҷон тасвир ёфта, ғояҳои ватанхоҳию душманбадбинӣ талқин мешаванд.
Ҳаракатҳои озодихоҳи халқҳои Осиё ва Африко дар силсилаи асарҳои Мирзо Турсунзода «Ман аз Шарқи озод» , «Қиссаи Ҳиндустон» , «Садои Осиё» , «Чароғи абадӣ» , «Ҷони ширин» , «Роҳи нури офтоб» ва достони «Аз Ганг то Кремл» ва ғайра хеле хуб тасвир ёфтаанд.
Соли 1960 Ҳукумати шӯравӣ хидматҳои барҷастаи шоирро ба назар гирифта, барои достони «Ҳасани аробакаш» ва силсилаи шеърҳои «Садои Осиё» ӯро бо Ҷоизаи Ленинӣ ва соли 1964 барои достони «Ҷони ширин» ба Ҷоизаи давлатии ба номи Рӯдакӣ сарфароз мегардонад.
Хизматҳои Мирзо Турсунзода ҳамчун шоири пешқадами замон ва арбоби ҷамъиятиву сиёсии Тоҷикистон бо ҷоизаҳои давлатии ИҶШС, ҶШС Тоҷикистон, давлатии ба номи Ленин ва байналмилалии ба номи Неҳру қадр карда шудаанд.
Барои достонҳои «Қиссаи Ҳиндустон» , «Ҳасани аробакаш» , «Чароғи абадӣ» , «Садои Осиё» , «Ҷони ширин» соҳиби ҷоизаҳои давлатии ИҶШС, ҶШС Тоҷикистон гардид.
Мирзо Турсунзода (2 майи 1911, Қаратоғ, Бекигарии Ҳисор, Аморати Бухоро — 24 сентябри 1977, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС) — шоир, арбоби ҷамъиятиву сиёсӣ, раиси Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, Шоири халқии Тоҷикистон , академики АИ ҶШС Тоҷикистон , Қаҳрамони меҳнати сотсиалистӣ .
Маҷмӯаҳои шеър ва достонҳои "Писари Ватан" , "Арус аз Москва" , «Қиссаи Ҳиндустон» , «Ман аз Шарқи озод» , «Ҳасани аробакаш» , «Садои Осиё» , «Чароғи абадӣ» , «Ҷони ширин» , "Аз Ганг то Кремл" ва дигар маҷмӯаҳо маҳсули эҷоди ӯст.
Ба шарофати некдошти фарзанди баруманди миллат, шоири халқӣ, арбоби ҷамъиятиву сиёсии Тоҷикистон, устод Мирзо Турсунзода дар Ҷумҳурии Тоҷикистон шаҳри Турсунзода ва Ноҳияи Турсунзода , Донишкадаи санъати Тоҷикистон номгузорӣ шудааст.
Истихроҷ ва коркарди маъдан, тараққии мошинасозӣ, саноати бофандагӣ ва шишасозӣ, миёнаравӣ дар тиҷорат, ғорати захираҳои мулкҳои мустамликавӣ ин давлати хурдро хеле муқтадир ва ҳатто содиркунандаи сармоя кард .
Ташкили маорифи ҷудо аз дин, таъсиси мактабҳои давлатии дунявӣ, ҷорӣ кардани таълим ба забони фламандӣ ва фаронсавӣ, аз як тараф омили пешравӣ ва аз тарафи дигар боиси тундрав шудани католикҳо гардид.
То аз даст додани мулкҳои мустамликавӣ дар натиҷаи деколонизатсияи с-ҳои 50–аввали 60 садаи 20 иқтисоди Белгияро алмос, мис, кобалт, руҳ, тило, хӯлаи уран, каучук, какао, пахта ва диг.
Маълумоти олӣ дар Белгия бо он фарқ мекунад, ки донишҷӯ дар рафти таҳсил аз тамоми дастовардҳои илмии соҳаи интихобкардааш бархурдор мешавад ва худ малакаи муҳаққиқӣ пайдо мекунад.
Донишгоҳҳои бузургтарини Белгия: донишгоҳҳои Лйеж , Монс, Гент , Антверпен ; Донишгоҳи католикӣ (соли 1425; соли 1970 ба ду қисм – нидерландӣ ва фаронсавӣ ҷудо карда шудааст), Донишгоҳи озод Академияи шоҳии илм, адабиёт ва саноеи нафисаи Белгия .
Дар Белгия истеҳсол ва коркарди филиззоти сиёҳ ва ранга дар ҷойи аввал аст, махсусан истеҳсоли мошин ва таҷҳизот барои саноати филиззкорӣ, кимиё, нассоҷӣ, воситаҳои нақлиёт, электротехника, радиоэлектроника ривоҷ ёфтааст.
Белгия истеҳсол ва содиркунандаи маводди кимиёии ғайриорганикӣ–кислотаҳои гуногун, содаи калсийдор, нуриҳои минералӣ, маводди шустушӯӣ, инчунин пластмасса, каучук, фото ва кинонаворҳо мебошад.
Шабакаи роҳҳои обӣ дар Баҳри Шимолӣ, дастрас будани рӯди Рейн аз Антверпен то Гент, соҳаи инкишофёфтаи хидматрасонӣ низ дар иқтисоди Белгия нақши муҳим дорад.
Барои ривоҷи тиҷорат ба Олмон, Лотарингия ва Швейсария роҳҳои савдо кушоданд, байни Брюгге ва Гент, Гент ва резишгоҳи дарёи Шелда наҳрҳо канданд, зироаткорӣ ва парвариши ҳайвонот, нассоҷӣ ва шишасозиро тараққӣ доданд.
Ҳизбҳои сиёсии Белгия дар асоси миллию забонӣ ташаккул ёфта, Ҳизби либералҳо ва демократҳои фламандӣ, Ҳизби сотсиалистӣ, Ҳизби христианӣ-демократии фламандӣ, Ҳизби «Манфиати фламандӣ»; ҳизбҳои фаронсавизабонон: Ҳизби сотсиалистӣ, Ҳаракати ислоҳотхоҳӣ, Ҳизби маркази гуманистии демократӣ ва ғ.
Дар Белгия ғайр аз олмониҳои этникӣ кӯчиён аз Конго , Туркия, Марокаш, муҳоҷирон аз собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ , инчунин испаниҳо, юнониҳо, курдҳо ва ғ.
Асри 5 м. ин музофот гирифтори тохтутозҳои қабилаҳои олмонии франкҳо, фризҳо ва саксҳо гардида, дар натиҷаи омезиши онҳо бо қабилаҳои келтҳои шимолӣ халқияти фламандҳо ташаккул ёфт.
Дар аҳди Карли Бузург маркази империяи Каролингҳо буда, баъди инқирози он дар ҳудуди Белгия графигарии Фландрия, герсогигарии Брабант, дертар графигариҳои Лимбург, Люксембург, Намюр, Эно ва епископигарии Камбре, Лйеж, Турне ба вуҷуд омаданд.
Минтақаи пасти наздисоҳилиро полдерҳо – заминҳои ҳосилхези аз таҳдиди баҳр бо дюнаҳо – теппаҳои регӣ ва дарғотҳои ҳифзшаванда ташкил медиҳанд, ки дар самти Фландрия ва Кампин торафт ҳамвору мусаттаҳ шудаанд.
Дарозии роҳҳои обии дохилӣ зиёда аз 2 ҳазор км, бандарҳои асосии дарёӣ – Антверпен, Брюгге, Гент, Лйеж, Намюр, Остенде ғайр аз дарёҳо бо наҳрҳои киштигард пайваст мешаванд.
Мошинҳо ва таҷҳизоти соҳаҳои гуногуни истеҳсолот, филиззоти сиёҳ ва ранга, маҳсулоти саноати кимиё, маҳсулоти нассоҷӣ содир; хӯрокӣ, маҳсулоти хоми энергетикӣ, таҷҳизот ворид мекунад.
Обзеркунӣ, махсусан дар минтақаҳои наздибаҳрӣ, хатари табиии асосӣ буда, мудохилаи торафт бештари инсон ба табиат, минтақаҳои сабзро пахш кардани шаҳрҳо, афзудани шабакаҳои сершумори роҳҳо, инкишофи босуръати саноат боиси олудашавии ҳаво ва об гардида, масоили экологӣ эҷод мекунад.
Белгия дар шимол бо Нидерланд, дар шарқ бо Олмон, дар ҷанубу шарқ бо Люксембург, дар ҷануб ва ҷанубу ғарб бо Фаронса ҳамсарҳад буда, қисми ғарбиаш соҳили Баҳри Шимолӣ аст.
Дар Белград ва атрофи он корхонаҳои мошинасозӣ (автомобил ва самолётсозӣ, мошинаҳои хоҷагии қишлоқ, электротехникӣ), саноати кимиё, бофандагӣ , чарму пойафзор, хӯрокворӣ , табъу нашр, чӯбгарӣ ва ғайра мавҷуданд.
Пас аз забт кардани Итолиё Рум нақши асосиро дар сиёсати байн давлатҳои дарёи Миёназамин иҷро мекардад ва ин гуна рафтор ба ҷанги дигар, бо Карфаген ки давлати калон буд дучор гардонид.
Рум ба як чанд ҷангҳои ғайринзомӣ дучор гашт, ки дар он Октавиан Август ғолиб баромад ва асосгузори сулолаи Юлий-Клавдий шуд, аммо сари давлат кам аз як аср ин сулола ҳукмронӣ кардааст.
Пас аз куштори Юлий Сезар Рум ба ҷангҳои ғайринизомӣ дучор гашт ва ин ба нобуд шудани Ҷумҳурии Рум ва пайдоиши Имперотурии Рум мунҷар шуд ва а ввалин имперотур Октавиан Август шуд, ки писархонда ва яке аз ҷоҳилони Сезар буд.
Исҳоқӣ зиёда аз 300 асарҳои илмӣ, мақолаҳо, ихтироъҳо, монографияҳо нашр кардааст, ки аз доираи васеъи ҷараёни тадқиқот ва корҳои илмиву таълимии эшон паём мерасанд.
Исҳоқӣ дар тӯли қариб 40 сол ба донишҷӯёни Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино аз соҳаҳои мухталифи илми оториноларингология дарс додаст, машғулиятҳои лексионию амалӣ ва лабароторияви-амалӣ гузаронидааст.
Ҳаминро бояд қайд кунем, ки баробари ин дастовардҳои барҷастаи илмӣ симои Юсуф Исҳоқиро фаъолияти созмондиҳии эшон ба сифати сарвари яке аз донишгоҳҳои олии бонуфузи ҷумҳурӣ — Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба таври шоиста муаррифӣ менамояд.
Ба ҳамагон маълум аст, ки номи Абӯалӣ ибни Сино барин ашхос ифтихори халқ, ифтихори мо, ифтихори мардуми ҷаҳон буда, насли имрӯзаро бо корҳои бузург ҳидоят мекунад.
Исҳоқӣ ниҳоят фарох буда, ба масоили гуногуни соҳаи тиб бахшида шудааст: истифодаи заҳри мори гурза барои нигоҳ доштани хунравӣ ҳини бемориҳои гӯшу гулӯю бинӣ; этиология, патогенез, ташхис ва муолиҷаи кистаи роҳҳои болои нафас; ихтилои қобилияти гузаронандагии рагҳои хунгузар ва дар ҷавфи назди бинӣ пайдо шудани киста ва ғайра.
Исҳоқӣ хоса масъалаҳои робитаи тарафайни амрози бодомакҳои гулӯ ва гурдаҳо дар кӯдакон, мутобиқшавӣ ба шароити баландкӯҳ, таъсири ҳипоксия ба ҳолат ва фаъолияти гӯшу гулӯю бинӣ, омӯзиши бемориҳои аллергиявии узвҳои ЛОР кишвар, мансубияти беморони гирифтори амрози узвҳои ЛОР ва ғайра ҷои муҳимро ишғол менамоянд.
Тавассути маҳорати ташкилотчигӣ, меҳнат, обрӯю эътибор, қобилияти исрори нуқтаи назари худ ӯ ҳатман дар ҳалли дурусти масъалаҳои мазкур воқеъан саҳмгузорӣ мекард.
Узви шӯрои ректорони мактабҳои олии тиббӣ дар назди Вазорати тандурустии СССР ва муҳаррири маҷаллаи «Тандурустии Тоҷикистон», узви Коллегия ва Президиуми Шӯрои илмии Вазорати тандурустии ҷумҳурӣ буд.
Дар солҳои 1975—1986 Раиси шӯрои махсусгардонидашудаи ҳимояи рисолаҳои номзадӣ дар назди Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино буд.
Олими варзидаи соҳаи тиб соли 1977 ҳамчун вакили табибони ЛОР-и СССР дар Иёлотҳои Муттаҳидаи Амрико шаҳри Небраскаи иёлоти Кентуки дар конфронси илмии байналхалқӣ иштирок намудааст дар он ҷо ҷарроҳии намунавӣ гузаронидааст ва ба унвони шаҳрванди фахрии и. Небраска сазовор гардидааст.
Соли 1982 раиси комитети ташкилии конфронси илмии оториноларингологони Тоҷикистон буда, онро ба дараҷаи баланди илмӣ гузаронид ва раиси Ҷамъияти илмии аллергологҳо ва иммунологҳои Тоҷикистон интихоб шуд.
Вакили Анҷумани умумииттифоқии оториноларингологҳои ИҶШС дар шаҳри Суздал буда, маърӯза карда буд, муҳарририи шуъбаи «Аллергия ва оториноларингология»-и Энсиклопедияи калони тиббиро иҷро мекард.
Солҳои 1987—1989 ҳамчун узви комитети ташкилии Ҷумҳурии Тоҷикистон доир ба «Қонун дар бораи забони давлатӣ» корҳои бисъёри ташвиқотиро бурд ва дар қабули қонуни мазкур саҳми арзанда гузошта буд.
Дар ин солҳо вазифаи пурмасъулияти раиси Комиссияи доимии Ҷамъияти умумииттифоқии оториноларингологҳои ИҶШС бахшида ба проблемаи «Патологияи узвҳои болоии нафас»-ро иҷро мекард ва дар як вақт раиси Комиссияи доимии проблемавии «Патологияи узвҳои болоии нафас»-и Академияи фанҳои тиббии СССР буд.
Барои давом додани кори илмии худ солҳои 1964—1968 докторант, ходими калони илмӣ дар шаҳри Маскав, дар Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии гӯшу гулӯ ва бинӣ фаъолият бурдааст.
Ӯ солҳои 1968—1969 вазифаи дотсенти кафедраи оториноларингология, солҳои 1969—1973 вазифаи ноибректори оид ба қисми таълимии Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино бомуваффақият иҷро намудааст.
Соли 1948 ҳамчун донишҷӯ ба Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино дохил шуд ва соли 1954 бомуваффақият онро хатм намуда, то мартабаи ректори ДДТТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино расид.
Соли 1958 рисолаи номзадиро, дар мавзӯъи «Таҷрибаи истифода бурдани заҳри гурза барон қать кардани хунравӣ ҳангоми ҷарроҳии баъзе бемориҳои гӯшу гулӯю бинӣ» ҳимоя кард.
Ҳукумати ҶШС Тоҷикистон хидматҳои шоистаи олими номварро дар соҳаҳои таълим, тарбия ва илм ба инобат гирифта соли 1989 бо унвони давлатии Арбоби хизматнишондодаи илми ҶШС Тоҷикистон мукофотонид.
Юсуф Баширхонович Исҳоқӣ — пизишк, доктори илмҳои тиб , узви вобастаи Академияи илмҳои тиббии ИҶШС , узви вобастаи Академияи илмҳои тиббии Русия , Арбоби хизматнишондодаи илми Ҷумҳурии Тоҷикистон , Барандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Ибни Сино .
6 майи соли 1996 Юсуф Исҳоқӣ ҳамроҳи ноибректори ДДТТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино Минҳоҷ Ғуломов аз ҷониби қотилони ҷоҳил бераҳмона кушта шудааст.
Яке аз ин шӯришҳо аз тарафи фирқаи Зеалот ташкил карда шуд, ки онҳо даст ба аслиҳа бурда, бо шиори «Ҳеч худое ғайр аз Яҳво нест ва ҳеч боҷе ба ҷуз ба маъбад набояд пардохт!» қиём намуданд.
Дар натиҷаи ин ҳодисаҳо яҳудиёнро яъсу ноумедӣ фаро мегирад, онҳо ба ҳодисаҳои сиёсӣ тобиши динӣ дода, аз даст рафтани давлату истиқлоли худро аз Худо аз қазою қадар медонанд ва онро чун сазои гуноҳҳои худ, чун ҷазо барои иҷро накардани васияту андарзи ниёгон, ҳисоб мекунанд.
Форисиён низ чун ҳасидиён тарафдори нигаҳдории дину оини яҳудия буданд, онҳо зидди муносибат бо халқҳои дигар буда, нигоҳ доштани тозагии ирсии яҳудиёнро чун халқи назаркардаи Худо, тарғиб менамуданд.
Дар чунин як вазъияти вазнини рӯҳию, азияти ҷисмонӣ, дар байни яҳудиён мубаллиғони зиёде пайдо шуданд, ки хабарҳои ба зудӣ омадани масеҳоро, (аз иврӣ - машиах; аз арабӣ - масеҳ, аз юнонӣ - христос – наҷотбахш), фиристодаи Худоро ба мардум мерасонданд.
Дар асоси муқаддасоти ҳамаи ҷараёнҳо ва мазҳабҳои насрония симои одамхудо Исои Масеҳ меистад, ки мувофиқи оини румиён ӯ дар салиб чормех карда шуда, бо марги пуразияте оламро тарк намудааст ва бо ҳамин рафтораш гӯё, гуноҳи ҳамаи одамонро харида, рӯи онҳоро сӯи Худои ягона мегардонад ва инсониятро бо Худо оштӣ медиҳад.
Бисёр аз ғояҳои ояндаи насрониён аз қабили: аз рӯзи таваллуд гунаҳкор будани одамон, муносибати баробар ба моликият, эътирофи баробарии ҳамаи одамон дар назди Худо, эътиқод ба омадани масеҳ ва ғайра, дар мазҳаби эссенҳо вуҷуд дошт.
Дар қатори ин фирқа боз гурӯҳҳои дигари яҳудия аз қабили садуқиён, форисиён ва эссенҳо низ ба вуҷуд омаданд, ки онҳо гоҳ ошкору гоҳ махфӣ, бар зидди зулму истибдоди румиён мубориза мебурданд.
Дар навбати худ бошад, ин ҷараёнҳо ба равияҳои зиёде ҷудо мешаванд, ки ҳар яки онҳо фаҳмиши ба худ хоси дини насрониро дошта, бо расму оинҳои худ аз ҳам фарқ мекунанд.
Шаҳри Бохтари қадим қабл аз давраи Кушониён бунёд ёфта, баъдан дар ин давра хеле обод шуда, гузару маҳаллаҳои нав пайдо мешаванд ва атрофи он бо девори нави мудофиавӣ иҳота мегарданд Берун аз девори шаҳр гузару маҳаллаҳо мавҷуд буданд, ки аз васеъ шудани масоҳати шаҳр гувоҳӣ медиҳанд.
Дар авохири садаи – оғози садаи ин шаҳрро мусулмонон гирифтанд ва аз он пас дар таърихномаҳо ва осори ҷуғрофидонони исломӣ ин шаҳр ба номи Ловаканд ва Леваканд ёд шудааст.
Чунончӣ, Абӯисҳоқ Иброҳим ибни Муҳаммад Форсии Истахрӣ дар «Масолик вал-мамолик» менависад ки «аз Ловаканд то Ҳаловард як манзил ва то Пули Сангин ду манзил роҳ будааст».
Қадимитарин асари ҷуғрофиёӣ ба забони порсӣ - «Ҳудуд ул-олам» ки дар соли 982 м. таълиф шудааст – оварда ки «Леваканд аз Вахш аст, ҷоест ки аз вай гӯспанди вахшӣ хезад».
Яке дигар аз ҷуғрофидонони машҳури садаи Х – Абуабдуллоҳ ибни Аҳмади Муқаддасӣ дар китоби маъруфаш «Аҳсан ат-тақосим фӣ марифат ал-ақолим» ин шаҳрро «Ловаканд» навиштааст.
Дар пайи кофтуковҳои бостоншиносӣ ва баррасиҳои ҷуғрофӣ ошкор шуд, ки Леваканд ҳамон харобаҳои Қӯрғонтеппа буда, ки калонтарин харобаест, ки аз садаҳои миёна дар бахши шимолии водии Вахш бозмондааст.
Ин шаҳр дар канораи канали қадимаи Ҷӯйбор ҷой дошта ва қалъае будааст, ки аз рӯзи бунёд то оғози садаи ХХ дар таъмини амнияти Вахшонзамин нақши калидӣ доштааст.
Апрели соли 1977 вилояти Қӯрғонтеппа ташкил ёфта, ноябри 1992 бошад, пас аз муттаҳид шудани ду вилоят Қӯрғонтеппаю Кӯлоб таъсис ёфтани вилояти Хатлон маркази маъмурии он шаҳри Қӯрғонтеппа эълон гардид.
Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 20 январи соли 2018 оид ба иваз намудани номи шаҳри Қӯрғонтеппа ва якчанд шаҳру маҳалҳои маъмурии вилояти Хатлон, номи шаҳри Қӯрғонтеппа ба шаҳри Бохтар иваз карда шуд.
Аз нигоҳи таърихӣ Бохтар номи қадимии Балх низ ба ҳисоб рафта, қаламрави он ҳамчун вилояти таърихӣ қисмҳои марказӣ, ҷанубӣ ва шарқии Тоҷикистони ҳозираро фаро гирифта, тайи асрҳои миёна ва минбаъд тобеи Хатлон ва ҳокимони Қубодиён буда, таърихан дар ҳудуди шаҳрҳои қадимии Вахш, Леваканд ва Ҳаловард қарор доштааст.
Баъди 18-солагй Гук дарк мекард ки кореки ӯ холо карда истодааст танҳо ба ӯ монанди истироҳат буд чунки ӯ танҳо фермерӣ секард, хост ки ба дигар кор машгул шавад то ки орзуи худро амалӣ созад.
Укёнуси оромро гузашта, заминҳои нав ва манзараҳои нотакрори Шимоли ИМА-ро тадқиқ кардааст / Укёнуси Ором, медид ки гуфтаҳои олимони Европой доири он ҳама дуруганд, чунки тамоми саёхати ӯ дар ин укёнуси ором мегузаштанд.
Гамбускҳои алафхӯр аз 2 гурӯҳ иборатанд: филлофагҳо, ки қисми сабзи рустаниро мехӯранд (мас., аксари гамбускҳои баргхӯр, баъзе гамбускҳои нӯлдароз ва ғайраҳо.) ва гамбускҳое, ки кирминаи онҳо дар дохили бофтаи алаф ва дарахт умр мегузаронанд (ма., кирминаи аксари гамбускҳои нӯлдароз, ғаллахур ва ғайраҳо.).
Сапрофагҳо аз 4 гурӯҳ иборатанд; гамбускҳое, ки боқимондаи рустаниро мехӯранд (аксари гамбускҳои сиёҳак, кирминаи гамбускҳои мӯйлаббелча ва г.); копрофагҳо, ки наҷосат мехӯранд ; некрофагҳо, ки лоша ва боқимондаи ҳайвонро мехӯранд ; гамбускҳое, ки ҳашарот, кирм ва ғ.
Баъзе гамбускҳо дар даври имаго дар ҳайвонҳои муҳрадор ҳаёти нимпаразитӣ мегузаронанд ; кирминаи баъзе гамбускҳо дар суворак, занбӯр, кирминаи баъзе визвизакҳо дар зочаи гамбускҳои дигар ва ғ.
Дар асоси укази Шурои Олии ЧТ аз 6 феврали соли 1945 аз ҳисоби хурд кардани ноҳияи Исфара н. Шуроб ташкил карда, ба хайати он посёлкаҳои коргарнишини Шуроб, Шуроҳои рустои Ворух, Чоркух ва рустои Наймани Шурои рустои Сурх дохил карда шуд.
Асосан тоҷикон, қисман русҳо, кирғизҳо, тоторҳо, кореягиҳо ва дигар миллатхо буда, дар кони ангишт ва корхонаю муассиса ва ташкилотҳои Шӯроб ва дар шаҳри Исфара кор мекунанд.
Заводи механики, омузишгоҳи касбҳои техникӣ, мактабҳои таҳсилоти хамагонии 3,8,11, мактаби мусики, касри ангиштканон, китобхона, шуъбаи алока, беморхона ва маркази мавчпахнкунандаи телевизиони дорад.
Аз давраҳои қадим дар сарзамини Ҳондурас кишоварзӣ ривоҷ ёфта, қабилаҳои майя дар ҳудудҳои ғарбии мамлакат сокин шуданд ва дар ҳазорсолаи 1 то м. нахустин шаҳрҳоро бунёд намуданд.
Баъди ба сари ҳокимият омадани М. А. Сото зимни ислоҳоти иқтисодӣ ва такмил додани усули идоракунӣ Ҳондурас рӯ ба тараққиёт оварда, пойтахти мамлакат аз Комаягуа ба Тегусигалпа кӯчонда шуд.
Зимни сиёсати идоракунии ӯ дар мамлакат давраи нисбатан оромӣ фаро расида, дар соҳаҳои молия, маориф, роҳсозӣ, содироти хориҷӣ ва таҷдиди неруҳои ҳарбӣ беҳбудиҳои назаррас падид омад.
Ҳукумати нав, сарфи назар аз изҳороти чандинкаратаи худ дар бораи татбиқи барномаи миллии тараққиёт ва идомаи ислоҳоти аграрӣ, сиёсатеро пеш гирифт, ки ба манфиатҳои латифундистҳо ва сарватмандони иртиҷоии бо монополияҳои хориҷӣ алоқаманд мувофиқат мекард.
Дар ин давра муборизаи иттиҳоди неруҳои демократии мамлакат афзуд, то ки дар Ҳондурас дигаргуниҳои куллӣ ба амал омада, тобеият ва қафомонии кишвар барҳам дода шавад ва муносибат бо ҳамсояҳои хориҷӣ, бахусус Салвадор беҳтар гардад.
Соли 1993 либерал К. Р. Рейна Идякес президенти Ҳондурас интихоб гардида, барои коҳиш додани нақши артиш дар мамлакат ва кам кардани хароҷоти соҳаи мудофиа як қатор чораҷӯиҳо намуд ва нафарони ғайринизомиро ба вазифаҳои роҳбарикунанда таъйин кард.
Солҳои 1997—2002 либерал К. Р. Флорес Факуссе президентии Ҳондурас-ро бар дӯш дошта, вазифаи раиси неруҳои мусаллаҳро барҳам дод ва Шӯрои олии ҳарбиро пароканда кард.
Солҳои 2002-05 намояндаи ҳизби миллии мамлакат Р. Р. Мадуро Хоэст президент интихоб гардида, бо Куба муносибатҳои дипломатии 41 сол қабл қатъгардидаи мамлакатро барқарор намуд.
Маҷмӯи маҳсулоти дохилиаш 35,2 млрд доллари амрикоӣ буда, аз он 13,5 % ба соҳаи кишоварзӣ, 30,7 % ба саноат, 56 % ба соҳаи хидматрасонӣ рост меояд.
Дар Ҳондурас кишоварзӣ рушд ёфта, асосан барои содирот банан, қаҳва, равғани нахл, маҳсулоти баҳрӣ, сигор, тило ва барои истеъмоли дохилӣ ҷуворимакка, шолӣ, арзан, пахта, тамоку мекоранд.
Дар Ҳондурас 3 боғи миллӣ, аз ҷумла парваришгоҳи биосферии соҳилҳои дарёи Платано ба рӯйхати Мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО дохил карда шудааст, ки дар он 7 дарсади ҷинсҳои нодири ҳайвонот ва набототи рӯи олам ҳифз карда мешаванд.
Қариб 86 дарсади аҳолии Ҳондурас-ро гондурасиҳои испанизабон ташкил дода, дар кишвар дурагаҳо , аврупоиҳо, африқоиҳои Амрико, ҳиндуҳои қабилаи майя ва дигар миллатҳо ҳам зиндагӣ мекунанд.
Дар шимол бо баҳри Кариб, дар ҷанубу шарқ бо Никарагуа, дар ҷанубу ғарб бо Салвадор, дар ғарб ва шимол бо Гватемала ҳамҳудуд буда, аз ҷануб онро халиҷи Фонсеки уқёнуси Ором иҳота кардааст.
Маълумоти олӣ асосан дар Донишгоҳи миллии Тегусигалпа , Донишгоҳи омӯзгории миллии ба номи Франсиско Моранса, Донишгоҳи ба номи Хосе Сесилио дел Вале, Донишгоҳи католикии Гондурас ва донишгоҳи технологӣ дода мешавад.
Дар ин конститутсия таъкид шуда буд, ки ҷумҳурии соҳибихтиёр, демократӣ, зиддимустамликадорӣ ва зиддиимпериалистии Гвинея-Бисау барои озодии комил, ягонагии Гвинея-Бисау ва ҷазираҳои Димоғаи Сабз, барои пешрафти иҷтимоии халқи худ мубориза мебарад.
Барномаи нави васеи ҳукумат оид ба ислоҳоти иқтисодӣ, ки соли 1986 пешниҳод гардид, ба либерализатсияи бахши давлатии иқтисодиёт дар асоси вусъат бахшидан ба муносибатҳои бозорӣ равона шуда буд.
Гвинея-Бисау ба хориҷа чормағзи заминӣ, креветка, чормағзи кешю, пӯсти ҳайвонот ва чӯбу тахта бароварда , аз Португалия, Сенегал, Ҳиндустон, Кот-д' Ивуар хӯрокворӣ, молҳои саноатӣ ва маҳсулоти нафтӣ мехарад.
Дараи "Водии Ҳанифат» тавассути маркази шаҳр мегузарад , ин канал аз шимол оғоз ёфта дар дар самти ғарб мерасад, ба самти ба шарқ мерасад. Тӯли дарозии канали Ҳанифа 130 км буда, умқи он аз 10 то 100 метр аст ва паҳнии он аз 100 то 1000 метр аст. Дар кӯҳҳои азими гирду атрофи водӣ, дараҳои хурд ва оби наҳр ҷараёни об, бештар зоҳир ба Водии Либан ном дорад. Пойгоҳи қадимтарини шаҳри Риёз дар болои ин водӣ ҷойгир аст. - дарозии 2 км буда, шимол аз шаҳр ба ҷануб, ба водиҳои Вади Лубнон ва Вади Эл-Эйзен ҷорӣ мешавад. Азбаски шаҳри Рияд дар миёни ин водиҳо қарор дорад ва дар рӯзҳои борон ва баҳор сари сабз рангоранг ва солим мегардад, таърихшиноси маъруф дар китоби худ бо номи " Ал-Араб", шаҳри Рияд маъруф аст.
Шаҳр дар харобаҳои шаҳри таърихии Ҳаҷари Имома сохта шудааст, таърих ба давраи ду қабилаи машҳури ҷодугарӣ ва рашк , ки дар давраи то давраи Исломӣ зиндагӣ мекарданд, бармегардад ва ин ду қабила дар ниҳоят несту нобуд карда шуданд, бинобар инро таърихнигорон инро тавсиф кардаанд.
Ҷасадҳо ва боқимондаҳои қасрҳои онҳо аз рӯзҳои аввали Ислом дар ҷойгоҳи худ боқӣ мондаанд ва қабилаи Бани Ҳанифа онҳоро дар асри Ҷоҳилия ва инчунин яке аз бозорҳои машҳури Ҷаҳилия ҷойгир кардааст.
Дар ин бора Якут Ҳавмавӣ дар ал-Баладан чунин мегӯяд: Номи "Санги Алимама" аз номи Абид ал-Ҳанафӣ ҳангоме ки пас аз ду қаср ва ду байт ном дошт, гирифта шудааст.
Зиёда аз чаҳоряк аср пеш, шаҳр аз сабаби муттаҳидшавии Муҳаммад бин Сауд ва Муҳаммад бин Абдул Ваҳҳоб шаҳри Риёз эътибори сиёсӣ ва стратегӣ пайдо кард ва Эр-Риёз пас аз он ки шоҳ Абдулазиз падари подшоҳи кунунии Саудӣ дар он шаҳр ҳукумати кунунии Саудиро бино ниҳод Риёз аҳамияти пешрараро пайдо кард.
Ҷазираҳои Антил, қисми шимолии соҳилҳои Америкаи Ҷанубӣ ва қисми ҷанубии Баҳри Кариби соҳилҳои Америкаи Шимолиро солҳои 1492—1503 Христофор Колумб кашф кардааст.
Номи ин қитъаро харитасози лотарингӣ Валдземюллер соли 1507 дар асари худ «Муқаддимаи космография» ба шарафи баҳрнаварди италиявӣ Америго Веспуччӣ додааст, ки ӯ бори аввал сарзамини дар Нимкураи Ғарбӣ кашфшударо қитъаи нави олам тахмин карда буд.
Мувофиқи тахмини дигар Америка аз номи тоҷири бристолӣ Ричард Америк, ки экспедитсияи трансатлантикии Ҷон Каботро (соли 1497, ду сол пеш аз Веспуччи ба соҳилҳои Лабрадор расидааст) маблағгузорӣ карда буд, бармеояд.
Кишварҳои байни Америкаи Шимолӣ ва Америкаи Ҷанубиро Америкаи Марказӣ, ҷазираҳои воқеъ дар Уқёнуси Атлантик ва Баҳри Карибро Вест-Индия ва мамлакатҳои байни сарҳади ҷанубии ИМА ва Антарктида воқеъгаштаро Америкаи Лотинӣ меноманд.
Н. Ханков мегӯяд, ки ин ном аз тариқи тоҷикӣ — дарӣ гирифта шудааст ва изофа мекунад, ки Зардушт тоҷро монанди салиби насоро ҳамчун аломат истифода мекард ва лафзи тоҷик аз калимаи "тоҷ", ки зиннати сар аст, гирифта шудааст.
Хенри Фейлд баҳси тоҷик -ро чунин фушурда месозад:«Тоҷикон асри ҳозир мардуме ҳастанд, ки бо хушсимоӣ маъруфанд қиёфаи ҷиддӣ абрувони мушаххоси мушкӣ ва чашмони ғизолӣ доранд. Тоҷикон дар воқеъ мардуми машҳуранд, ки на танҳо дар сар то сари Машриқзамин, балки дар тамоми олам сукунат доранд ва то кӯҳҳои Тибет пахш шудаанд.»Бояд ёдовар шуд, ки калимаи тоҷикро чун афроди "асилзода", "асилзодагон" гӯянд.