polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Мавзӯи инсон чи Юнону Рум ҳам дар назми форсу араб зимнан дар осори нобиғаҳои ҷаҳони мавзӯъи маркази маҳсуб меёбад ва Мавлоно низ дар тарбияи ватандустӣ ва ватанпарварӣ тарбияи инсон саҳми босазо гузоштааст ва ӯ яке аз мумтози панду ахлоқ ба ҳисоб меравад.
Девони Шамси Табрезӣ, ин дафтари ишқ ва суруди озодии ботинии инсон аст, ин нахмаи эъҷозҳоест, ки салтанати инсонро бар ҳастӣ, заминро бар коинот ишқро бар имон ҳаётро ба марг оштиро ба ҷанг таҳким медиҳад.
Шубҳае нест, ки бештар аз ғазалҳои дилошуб ба диқатангези Мавлоно бештар дар маҷлисҳои рақсу саноъ кафзанию пойкубӣ дар зери навҳаи тарабангези дафу чангу рубоб дар суҳбати муносибату дӯстони мувофиқ суруда шуданд.
Толибилме, ки бо сӯфия душманӣ дошт, дар сари ҷамъ бо вай гуфт: «Аз Мавлоно нақл кунанд, ки ҷое гуфтааст „ман бо ҳафтоду се мазҳаб якеам“, оё ин сухан Мавлоно гуфтааст?», гуфт: «Оре, гуфтаам».
Чуноне ки дар ҳикояи «Марди некукор ва аҳли Заврон» омадааст: Дар Заврон ном деҳа дар кишвари Яман марди накукоре зиндагь мекард, ки пайваста роҳе барои кумак ба дардмандону ниёзмандон пайдо мекард.
Яъне дар мисраи аввали ин ғазал устод мефармояд: то даме, ки дилсиёҳ, тираакл ҳасуд ва бадкирдор ҳасти дон, ки бо деву лаъин- иблис ҳамтан ҳамроҳ ва ҳамнишини.
Барномаҳои РАО/РО, ки ба 28 забон дар ҳудуди кишварҳои Аврупои Шарқӣ ва Ҷанубу Шарқӣ, Русия, Қафқоз, Осиёи Марказӣ ва Ховари Миёна пахш мешаванд, беш аз 35 миллион шунаванда доранд.
Хабару гузоришҳо ва таҳлилу мусоҳибаҳо доир ба таҳаввулоти Тоҷикистон, Осиёи Марказӣ ва ҷаҳон, дар мавзӯъҳои сиёсиву иқтисодӣ, иҷтимоиву фарҳангӣ ва варзишӣ тақдим мешаванд.
Муҳаммадраҳим дар соли 2001 ба Радиои Озодӣ пайваст ва таҷрибаи ғановатманди худро аз давраи кораш дар Радиои Тоҷикистон, шуъбаи насри маҷаллаи «Садои Шарқ» ва ҳафтаномаи «Паём»-и чопи Маскав бо худ овард.
Вай дар ҳоле ҳамчун хабарнигори Радиои Озодӣ дар Русия ба кор сар кард, ки дар ҷараёни таҳия ва нашри ҳафтаномаи тоҷикии «Паём» дар Маскав бо доираҳои васеи тоҷикони Русия ва мақомоти марбутаи Русия ошноӣ пайдо карда буд ва аз аҳволи муҳоҷирони тоҷик дар ин кишвар огоҳии дасти аввал дошт.
Вай дар таҳия ва таҳрири китоби машҳури Бӯрӣ Карим «Фарёди солҳо» саҳм гирифтааст ва ҳақиқати он ҷангро ба хубӣ медонисту ин ҳақиқатро аз миёни дилу ҷонаш гузарондааст.
Ҳарчанд достону ҳикоёти кам нашр кардааст, дар ҳар яки онҳо истеъдоди нодири ӯ дурахшидааст ва ӯ тавонистааст, бо аввалин достонҳояш мавриди баррасии танқиди адабии Тоҷикистон қарор бигирад ва ба узвияти Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон пазируфта шавад.
Як соли гузашта низ чанд бор ҳафтаҳое аз шиддати беморӣ ранҷ мебурд ва бо вуҷуди беморӣ ва дархости ҳамкорон, ки бо муолиҷа машғул бошад, талош мекард, хабарҳои муҳими Русияро дар барномаҳо ва сомонаи Радиои Озодӣ пӯшиш диҳад.
То ин беморӣ вай аз пуркортарин хабарнигорони Радиои Озодӣ буд ва дар Русия рӯйдоди муҳими марбут ба Тоҷикистон ё муҳоҷирони тоҷик набудааст, ки аз диди журналистии ӯ канор монда бошад.
Ҳамчун тоҷик ва шахси ватандӯст, вай аз бархӯрди васоити ахбори оми Русия ба тоҷикон азоби рӯҳӣ мекашид, бо манобеъи хабарии Русия вориди баҳс мешуд, ба марги муфоҷои муҳоҷирони тоҷик ашк мерехт, аммо дар гузоришҳои худ бетарафона, ростбинона аз воқеъият сухан мегуфт.
Пас аз хатми донишгоҳи омӯзгории шаҳри Душанбе дар Радиои Тоҷикистон ва маҷаллаи «Садои Шарқ» кор карда, дар Маскав сардабирии нашрияи «Паём»-ро дар уҳда дошт.
Следствие ведёт дилетант — Катя Романова 2004 — Дети Арбата — Софья Александровна, модари Панкратов 2004 — Четыре Любови — Люба 2005 — Талисман любви — Любовь Евсеевна Уварова 2005 — Там, где кончается детство
Мавзӯъи пажӯҳишаш «Эҷодиёти Сиддиқии Аҷзӣ » буда, вале азбаски ҳангоми баррасӣ дар Кумитаи Марказии Ҳизби коммунистии Тоҷикистон 29 декабри 1952 Аҷзӣ шоири иртиҷоъӣ дониста шуд, пажӯҳишномааш рад шуд ва заҳмати сесолааш бар бод рафт.
Вай ҳамчунин узви гурӯҳи таҳқиқи насри классикии форсӣ-тоҷикӣ дар Пажӯҳишгоҳи забону адабиёти Рудакӣ ба раҳбарии профессор И. С. Брагинский буд ки чандин асари насри классикӣ ва омиёнаро, аз ҷумла «Синбоднома»-и Заҳирӣ, «Ҳотами Той», «Самаки айёр», «Шоҳнома»-и мансури қиссахонҳо, «Ҷомеъулҳикоёт» ва ғайраро ба табъ расонид.
Мавзуи аслии пажӯҳиши Шакурӣ дар ин Пажӯҳишгоҳ нақши суннатҳои назму насри классикии форсӣ-тоҷикӣ дар насри нави реалистии тоҷикӣ дар садаи 20 буд ва натиҷаҳои пажӯҳишаш дар чанд мақолаву китоб, аз ҷумла дар китоби «Диди эстетикии халқ ва насри реалистӣ» баён шудааст.
Солҳои 1960—1970 Шакурӣ дар заминаи нақди адабии насри муосири тоҷикӣ ва масъалаҳои забони форсии тоҷикӣ, ба хусус масъалаҳои амалӣ ва корбасти ҳаррӯзаи он, ки бештар ҷанбаи ҷомиашиносӣ дошт, фаъол буд.
Натиҷаи ин пажӯҳишу баррасии забони матбуоти ҷорӣ, радиову телевизион, навиштаҳои илмии вай китобест ба номи «Ҳар сухан ҷоеву ҳар нукта мақоме дорад», ки соли 1964 дар маҷаллаи «Шарқи сурх» ва соли 1968 ба шакли китоб ба чоп расид.
Шакурӣ аз соли 1956 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон ҳаст ва дар солҳои 1968—1991 узви Шӯрои нақду адабиётшиносӣ дар Иттиҳодияи нависандагони Шӯравӣ буд.
Ҳамзамон бо донишҷӯӣ, соли 1943 то 1945 дар идораи рӯзномаи «Тоҷикистони Сурх», ки имрӯз «Ҷумҳурият» ном дорад, кор карда ва дар охирҳои соли 1944 чанд гоҳ дар Институти таърих, забон ва адабиёт лаборант будааст.
Шакурӣ ҳамроҳ бо Холиқ Мирзозода, Атахон Сайфуллоев, Абдураҳмон Абдуманнонов, Лариса Демидчик ва Раҷаб Амонов узви гурӯҳи пажӯҳиш ва таълифи «Таърихи адабиёти шӯравии тоҷикӣ. Инкишофи жанрҳо» буд ки чаҳор ҷилд аз шаш ҷилди он солҳои 1978—1984 чоп шуда аст.
Пажӯҳишгарон аз он шаш ҷилд мухтасаре дар ду ҷилд ба забони русӣ омода карданд ки дар Пажӯҳишгоҳи адабиёти ҷаҳон чун намунаи тозаи таърихнигорӣ хуш пазируфта шуд вале ин ду ҷилд ҳам чоп нашуд.
Шакурӣ аз соли 1951 то 1989 нахуст корманди илмӣ ва аз соли 1959 мудири шуъбаи адабиёти шӯравии тоҷикӣ дар Пажӯҳишгоҳи забону адабиёти Рӯдакӣ буд ва асосан дар риштаи нақди адабӣ ва таҳқиқи таърихи адабиёти муосири тоҷикӣ машғул буд.
Дар ин замон дар таълиф ва таҳрири «Очерки адабиёти советии тоҷикӣ» саҳм гузошт дар ду ҷилд солҳои 1956—1957 ба тоҷикӣ чоп шуда ва мухтасари он дар як ҷилд ба русӣ дар Маскав соли 1961 ба табъ расида аст.
Шакурӣ пас аз даргузашти модараш дар январи 1933 чанде дар хонаи бародари модараш Ҳабибуллоҳ-махдуми Авҳадии шоир зиндагӣ дошт ки Садриддини Айнӣ ӯро дар «Намунаи адабиёти тоҷик» ёд кардааст.
Муҳаммадҷон Шакурӣ (Муҳаммадҷони Шакурии Бухороӣ, ; 1925, Бухоро, УзССР, ИҶШС — 16 сентябри 2012, Душанбе, Тоҷикистон) — адабётшинос, забоншинос, пажӯҳишгар, адиб ва нависандаи тоҷик, аъзои Фарҳангистони улуми Тоҷикистон ва Фарҳангистони забону адаби форсии Ҷумҳурии Исломии Эрон, яке аз муаллифони Қонуни забони тоҷикӣ аст.
Вай торихи тадвини ин китоби муҳимро дар пешгуфтори нашри форсии он — «Фарҳанги форсии тоҷикӣ» ҳамчунин дар рисолааш «Сарнавишти форсии тоҷикии Фарорӯд дар садаи бист» ҳикоят кардаст.
Вай солҳои 1969—1970 дар Пажӯҳишгоҳи адабиёти ҷаҳон дар Маскав пажӯҳишномае дар «Масъалаҳои жанр ва услуб дар насри муосири тоҷикӣ» навишт ва соли 1971 онро дар Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии Маскав дифоъ карда унвони доктори илми суханшиносиро дарёфт кард.
Падараш Шарифҷон-махдум Садри Зиё нависандаи тоҷик буд ки то инқилоби Бухоро дар баъзе тумон ва вилоятҳои аморати Бухоро қозӣ буда ва пас аз инқилоб чанде дар муассисаҳои Ҷумҳурияти Халқии Шӯроии Бухоро , аз ҷумла дар идораи авқоф ва китобхонаи марказӣ кор карда, ва сипас зиндонӣ шуд ва дар зиндон аз дунё гузашт аст.
Соли 1953 пажӯҳишро дар «Хусусиятҳои ғоявиву бадеъии „Ёддоштҳо“-и Айнӣ » оғоз кард ва онро соли 1955 дар Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии Фарҳангистони улуми Иттиҳоди Шӯравӣ бо раҳнамоии профессор Иосиф Брагинский ба поён расонда ва 28 феврали 1958 рисолаашро дифоъ ва унвони номзади илми суханшиносӣ дарёфт кард.
Муҳаммадҷон Шакурии Бухороӣ (расман Муҳаммад Шарифович Шукуров, то моҳи майи соли 1992 дар навиштаҳояш Муҳаммадҷон Шукуров имзо мегузошт) бино бар шиноснома 30 октябри соли 1926, аммо дар ҳақиқат моҳи феврали соли 1925 дар Бухоро зода шудааст.
Муҳаммадҷон Шакурӣ яке муаллифони нахустин Қонуни забони тоҷикӣ аст, ки 22 июли 1989 дар иҷлосияи Шӯрои Олӣ тасвиб шуда ва забони форсии тоҷикиро забони давлатии Тоҷикиситон эълом карда буд.
Мавзуи ашъори Кавомии Рози вобаста ба баромади иҷтимоӣ ва машгулияташ васфи ҳунару ҳунармандон, ситоиши ахлоқи пок, баланд шуморидани каноату хоксори аз «тахти зару афсари гавхарнисор» ва ғайра мебошад.
Соли 1975 Кларк Р. Чапмен, Дэвид Моррисон ва Бен Селлнер таснифоти спектрии астероидҳоро оғоз карданд, ки ба ранг, албедо ва тавсифи спектри нури инъикосшуда асос ёфта буд.
Саҳми олимони тоҷик дар кашф ва таҳқиқи астероидҳо арзанда буда, онҳо ба шарафи кашшоф, расадхона ва давлати мо номгузорӣ шудаанд: «Бобоҷонов» , «Бахарев» , «Герасименко» , «ГисАО» , «Доброволев» , «Ибодинов» , «Ки­се­лёв» , «Тоҷикистон» ва «Чернов» .
Мутафаккирони арабу форс, аз ҷумла Абулқасис ва Ибни Сино дар асрҳои миёна илми атиқаи анатомияро такмил дода, даврони кашфи бузурги географӣ бо заҳмати сайёҳон Марко Поло, Х.
Дар рушди инсоншинсӣ асарҳои Ч. Дарвин «Пайдоиши одам ва интихоби ҷинсӣ» ва «Оид ба ифодаи ҳиссиёт дар одам ва ҳайвонот» нақши муҳим бозидаанд.
Ҷанбаҳои инкишофи таҳқиқи генетикӣ, тиббӣ ва экологӣ, коркарди технологӣ дар бахшҳои физиология, гистология, географияи тиббӣ, биохимия, биологияи молекулярӣ ба тақвияти қисмҳои нави инсоншинсӣ мусоидат карданд.
Дар палеоантропология ба усулҳои анъанавии андозагирӣ воситаҳо аз палеопаталогия , палеодиетология , палеодемография (илм оид ба давомнокии умр ва таносуби миқдории ҷинсҳо дар одамони қадим) изофа мешаванд.
Ҳамзамон дар сатҳи нави донишҳои илмӣ синтези маълумоти палеоантропологиявӣ ва илмҳои гуманитарӣ ба амал омад, ки барои бо усули биологӣ таҷдид намудани хусусияти иҷтимоии ҳаёти давраи қадим имконият фароҳам овард.
Дар қабати неолитии Тутқавули зериобмонда косахонаи сари одам пайдо шуд, ки ба ҳазораҳои 6-4-и м. мансуб буд ва ба мардумони европосимои баҳримиёназаминӣ алоқаманд дониста мешуд.
Ба ин хусусиятҳои антропологиявии эрониён ва пахтунҳо боз даҳҳо халқҳои хурди форсзабон, ки дар Эрон ва Афғонистон зиндагонӣ менамоянд ва аз рӯи баъзе хусусиятҳо аз ҳам фарқ мекунанд, дохиланд, аммо аз лиҳози маҷмӯи хусусиятҳо ба гурӯҳи форсҳо ва паштунҳо дохил мешаванд.
Маҷмӯи антропологиявии помириҳо ва халқҳои шимолу шарқии Афғонистон дар заминаи хусусиятҳои морфологӣ бештар фарқ мекунад, махсусан бо мӯй ва чашмон, ки чунин фарқият хоси мардуми даризабон низ мебошад».
Доир ба сохтори одам мафҳуми «антропология»-ро бори аввал дар Европа Магнус Хундт дар асари худ «Антропология дар бораи қадру қимат, табиат ва хусусияти инсон, дар бораи ҷузъиёт, қисмҳо ва узвҳои бадани инсон», ки соли 1501 дар шаҳри Лейпсиг нашр шуда буд, истифода бурдааст.
Соли 1594 асари олими немис Касман «Антропологияи равоншиносӣ, ё таълимот дар бораи рӯҳ» аз чоп баромад, ки баъдтар қисми 2-юми ин китоб бо номи «Сохтори бадани одам аз диди санҷиши методӣ» нашр гардид.
Дар садаҳои 18 ва аввали Инсоншинсӣ 19 файласуфони немис, аз он ҷумла, Кант дар асари худ «Антропология аз дидгоҳи амалия» асосан масоили равоншиносӣ ва ахлоқиро матраҳ намудааст.
Сохтори инсоншинсии муосирро зиёда аз 10 бахш ё самти илмӣ муайян менамоянд: инсоншинсии фалсафӣ, фарҳангӣ, иҷтимоӣ, сиёсӣ, таърихӣ, тиббӣ, биологӣ, этникӣ, таркибӣ, умумӣ ва ғ.
Дар ҳолати системи пӯшидаи роҳҳои пулакӣ, пешгир ё панҷараҳои дар ду охири роҳҳои пулакӣ вуҷуд доранд, ва ҳар яки он мубодилаи рампаи пулакиро дорад, ки дар воридшавӣ ё хуруҷ пардохт карда мешавад.
Гарчанде ин систем барои сохтани бунгоҳҳоро дар қисмҳои гуногуни роҳ талаб намекунад, ин систем проблемаҳои худро дорад, мошинҳо ба қатораҳо табдил меёбанд ё ронандагон аз пардохт дар ҳоли воридшавӣ ва хуруҷ саркашӣ мекунанд.
Се системи роҳҳои пулакӣ мавҷуданд: кушод , пӯшида ва системи электронии пардохти маблағ (макони ҷамъоварии маблағ нест, танҳо пардохти электронӣ дар ҳолати воридшавӣ / хуруҷ ва дар маконҳои стратегии роҳи муҳим).
Аммо ӯ меафзояд, ки баъдан дар ин тасмим тағйирот ворид гардидаву ниҳоят сари мақсаде омадаанд, ки дар маҷмӯа ҳамчунин хотироти наздикону дӯстони марҳум ҷой дода шавад: «Ҷумъаи Толиб рӯзноманигори одӣ ва тасодуфӣ набуд. Таҷрибадор ва хеле моҳир буд дар кори худ. Яъне, ҳам дар соҳаи журналистика ва ҳам ҳуқуқшиносӣ. Ӯ пешсафтарин рӯзноманигори ҳуқуқшинос дар ҷумҳурӣ буд. Бюрои маслиҳатдиҳӣ, сухансанҷӣ ва тадқиқоти журналистиро бо қувваи ҳофиза ва ҳуқуқдонии худ идора мекард ва фаъолияташро пеш мебурд. Чун ҳафтаномаи «Пайкон»-ро ташкил кард ва ҳамчун сардабири ҳушманд ба дарди дили мазлумон гӯш дод, дар муддати кӯтоҳ хеле шинохта шуд.
Ба ҳамин хотир, он вақт, баъди бозгашт аз маросими дафни устод ману Аҳлиддин Салимов нияти чопи китоберо, ки тавонад нигоштаҳои парокандаи ӯро ҷамъ орад, ба ҳамсабақаш Пӯлод Нуров ва дӯсти азизаш Фаррухшо Ҷунайдов изҳор кардем.
Кӯҳи ғурур - китобест, ки бахшида ба 100-солагии Иди матбуоти тоҷик шогирдони рӯзноманигори ҷасуру ҳақталош, марҳум Ҷумъаи Толиб дар ҳаҷми 248 саҳифа тартиб дода, дар матбааи «Шаҳпар» бо теъдоди 500 нусха ба табъ расониданд, ки оид ба фаъолияту эҷоди ин рӯзноманигори хушсалиқа нақл мекунад.
Ба гуфтаи муҳаррири «Кӯҳи ғурур» Фазлиддин Асозода — собиқ сармуҳаррири ҳафтаномаи ҷамъиятиву сиёсии «Пайкон», нақшаи чопи чунин як маҷмӯа аллакай баъди баргаштан аз ҷанозаи шодравон Ҷумъаи Толиб дар майнаҳо чарх мезад.
Пас аз чанд соли фаъолият дар радио фаъолияти хешро дар Ансамбли давлатии «Шашмақом»-и ба номи Фазлиддин Шаҳобови Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон идома медиҳад.
Ҳарчанд мавсуф ба Яғнобу мардуми он ҳеҷ иртибот надошт, дар дилаш ба эҷодиёти даҳонии ин минтақаи суғдзоди кишвар меҳру муҳаббат ҷўш зад ва навоҳои яғнобиро вирди забонҳо гардонд:
Соли 1977 Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзодаро хатм намуда, фаъолияти меҳнатиашро ба ҳайси муҳаррири Идораи барномаҳои мусиқии Радиои Тоҷикистон оғоз намудааст.
Абдулло Султон (Султонов Абдуллоҳ Қӯзихонович; 15 апрели 1955, деҳаи Меҳнатобод, ноҳияи Рӯдакӣ, ҶШС Тоҷикистон — 10 сентябри 2010, Душанбе, Тоҷикистон) — овозхони маъруфи тоҷик, асосгузори сурудҳои суғдӣ дар Тоҷикистон, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон , Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон .
Назарияи эҳтимолият — яке аз қисмҳои Математика мебошад, ки зуҳуроти эхтимолӣ, ҳодисаҳои эхтимолӣ, тағйирёбиҳои эхтимолӣ, хусусият ва амалиётҳои онҳоро меомузад.
Аз офаридаҳои ӯ: Латофат , Баҳор , Занаки гӯл , Марианна («Қиссаи модар» дар асоси ҳикояҳои М. Горкий, ба саҳнагузоранда М. Қосимов, 1968), модар , Чӯтуройим , Бӯстонбибӣ , Модаркалон , Ойша-апа , Фирӯза , Булбул («Хонашерони майдонғариб»-и Ғ. Абдулло, Шамсӣ Қиёмов, М. Рабиев, 1978), Фармонбибӣ .
Дар чандин филмҳои киностудияи «Тоҷикфилм», аз ҷумла филмҳои «Дохунда», «Дӯсти ман Наврӯзов», «Нисо», «Вохӯри дар дара», «Дарду алами Авғонистон», «Бачагии Насриддин» ва ғ.
М. Қосимова аз овони ҷавонӣ дар саҳнаи тоҷик ҳунарнамоӣ карда, бо намоишномаҳои театрӣ дар ноҳияву деҳаҳои Тоҷикистон ҳунарнамоӣ мекард ва доимо дар байни мардум буд.
Мушаррафаи ҷавон дар он айём ба Омӯзишгоҳи тиббии Тошкент дохил шуда, пас аз марги падар дар соли 1937 маҷбуран омӯзишгоҳро партофта, ба назди хоҳару додаронаш бармегардад.
Ин аст, ки чеҳраи нӯронӣ, мӯйҳои сафеди ба пешона хамида ва қомати андаке хамшудааш пеши чашм ҳамеша ҷилвагар асту лафзи ширадораш чун зангулаи зиндагӣ аз абадияту муҳаббат ёдрас менамояд.
Нақшҳои Модар аз намоиши «Беватан»-и Султон Сафаров , Бӯстонбибӣ аз намоиши «Ҷон модаракон»-и А. Қаҳҳор , Модаркалон аз асари «Номаро ман навиштаам»-и Файзулло Ансорӣ ва Фармонбибӣ аз «Исёни арӯсон»-и С. Аҳмад чун беҳтарин образҳои маишии саҳнаи тоҷик муаррифӣ мешаванд.
Мушаррафа Қосимова (19 декабри 1918, Самарқанд — 1 апрели 2019, Душанбе, Тоҷикистон) — ҳунарпешаи театр ва синамои тоҷик, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон .
Кони антрасити Назар-Айлоқ дар ҳудуди ноҳияи Рашт дар масофаи 300 км дуртар аз шаҳри Душанбе дар ҷои бо ҳам пайвастшавии қаторкӯҳҳои Зарафшону Қаротегин дар шароити мураккаби баландкӯҳи баландиаш 3600-4000 м ҷойгир шудааст.
Оиди як қатор нишондодҳои сифатӣ антрасити Назар-Айлоқ аз антрасити Украина ва оҳангарӣ беҳтар буда ва умуман ба антрасити машҳури Ветнамии кони Ха-Ту шабоҳат дорад.
Озмоишҳои лабораторӣ, нимизаводӣ ва таҷрибавию саноатии антрасити кони Назар-Айлоқ дар панҷ институти илмию-тадқиқотии Федератсияи Россия гузаронида шуда, истифодабарии онро бо чунин мақсадҳо исбот намудаанд:
Дар бозгашт дар Боку ва Тифлис таваққуф намуда, бо адиби озарбойҷонӣ Ҷалил Мамадқулизода вохӯрд ва ба воситаи ӯ бо шеърҳои шоири озодихоҳ Алиакбари Собир ошно шуд.
Баъди чанд сол достонҳои «Анҷумани арвоҳ» ва «Миръоти ибрат» бо ташаббуси муаллим Абдулқодири Шакурӣ ва ёрии Ҷалил Мамадқулизода дар матбааи «Шарқ»-и Тифлис ба забони тоҷикӣ нашр шуд.
Соли 1904 дар деҳаи Ҳалвоии наздикии Самарқанд мактаби нав кушода, забону хониши адабии русиро ба барномаи он дохил кард, ки бо эълони мактаби кофирӣ аз ҷониби рӯҳониёни иртиҷоӣ ва ҳукми қозии Самарқанд баста шуд.
Аз зикри китоби дарсии «Таърихи Русияи қадим» ва «Қиссаи моҳигир ва моҳии тило»-и А. С. Пушкин «ба забони мусулмонӣ» дар санади қабули мактаб маълум мешавад, ки дарс бо забони тоҷикӣ ҳам сурат мегирифтааст.
Аҷзӣ чун дигар маорифпарварону таҷаддудхоҳон на танҳо омӯзиши забонҳоро тарғибу ташвиқ кардааст, балки худаш забонҳои озарӣ, арабӣ ва русиро хуб омӯхтааст:
Аксарияти ашъори то солҳои 20-и садаи навиштааш ба забони тоҷикӣ ва озарбойҷонӣ буда, дар давраи шӯравӣ шеърҳои туркиашро дар услуби шеърҳои ӯзбекӣ эҷод кардааст.
Аз осори Аҷзӣ достонҳои «Миръоти ибрат», «Анҷумани арвоҳ», маҷмӯаи шеърҳои «Ганҷинаи ҳикмат» , «Айн-ул-адаб» , «Миръоти ибрат» ба табъ расидаанд.
Соли 1914 уламои иртиҷоӣ ва рӯҳониёни Бухорову Самарқанд Аҷзиро барои достони «Анҷумани арвоҳ», ки амирону рӯҳониёнро сахт танқид кардааст, кофир эълон намуданд.
Баъд аз Инқилоби февралӣ ҷадидони Самарқанд ба ду гурӯҳ ҷудо шуданд: «Шӯрои исломия» ва «Иттифоқи меҳнаткашони мусулмон», ки Аҷзӣ аъзои он буд.
Аҷзӣ ҳамчун шахси бомаърифат ба рӯзномаву маҷаллаҳои русӣ, озарбойҷонӣ, ӯзбекӣ, тоторӣ, форсӣ, туркӣ ва тоҷикӣ обуна шудан ва омӯзиши илму дониши замонавиро тарғиб менамуд.
Онҳо ба туфайли огоҳии комил аз воқеаҳои ҷаҳон ба воситаи наш­рияҳои «Тарҷумон», «Мулло Насриддин», «Вақт» дар бай­ни мардум бартарии мактаби навро тарғиб мекарданд.
Дар достони «Анҷумани арвоҳ» қаҳрамони мусбат худи шоир буда, арвоҳи амирону вазирон, махсусан, амир Музаффар ва писараш Абдулаҳад, инчунин шахсияти наберааш Олимхон, вазирон, рӯҳониён ва хушомадгӯёни ӯро мавриди ҳаҷву истеҳзо қарор додааст.
Ҳар ду достони Аҷзӣ ғояҳои маорифпарварӣ-ислоҳотхоҳӣ дошта, дар замони худ барои бедории афкори иҷтимоии адибони таҷаддудхоҳ ва халқи заҳматкаш нақши муҳим бозидаанд.
Шоири маорифпарвар ва ислоҳотхоҳ Тошхоҷа Асирӣ дар пайравӣ ба Аҷзӣ «Тамсили Асирии Хуҷандӣ» бар «Миръоти ибрат»-и Аҷзии Самарқандӣ, ё худ «Ҷӯи Бекобод»-ро эҷод кардааст.
А. ба ҷуз «Қиссаи моҳигир ва моҳии тило»-и А. С. Пушкин, «Шинел»-и Н. В. Гогол, шеър­ҳои «Маймун ва айнак», «Зоғ ва рӯбоҳ»-и А. Н. Крилов ва баъзе асарҳои адибони дигари русро ба тоҷикӣ гардондааст.
«Хотираҳои шикорчӣ»-и Тургеневро тарҷума карда, дар пайравии ӯ «Шикор» ном ҳикояе навиштааст, ки онҳоро бинобар мушкилии нашр дар замони амирӣ чоп кунонда натавонистааст.
Ӯ барои таъмини рӯзгор дар назди устоҳои соатсоз, наққош, заргар, лавҳасоз ва муҳркан шогирд истода, касбу ҳунари бисёр омӯхт, вале аз сабаби касод шудани бозори ҳунармандон кораш барор намегирифт.
Сиддиқии Аҷзӣ (, айид Аҳмадхоҷа Сиддиқи Азҷӣ; соли 1865, гузари Ёмини Самарқанд, Аморати Бухоро — 16 июни 1927, Самарқанд, ҶШС Ӯзбекистон) — шоир, тарҷумон, маорифпарвар, омӯзгор ва намояндаи адабиёти форсу тоҷик.
Исаак аз хурдӣ ба бозичасозӣ ва сураткашӣ завқ дошт, дар танҳоӣ, дуртар аз ҳамсолон бодпарак, осиёби бодӣ, соатҳои обӣ ва аробачаҳои педалдор месохт.
Рӯзе аз рӯзҳои тобистон Нютон зери дарахти себ нишаста аз ҳавои серуни боғ лаззат бурда, ғарқи хаёл буд, ки ногоҳ себи пухтае аз шох ба замин афтода, риштаи андешаҳояшро барканд.
Ҳарчанд қисми зиёди олимони замон атеист бошанд ҳам, аммо Нютон дар бораи Эзид чунин мегӯяд: «Ҷойгиршавии ҷирмҳои осмонӣ ва нозукии ҳаракати онҳо нишон медиҳад, ки кайҳон аз рӯйи нақша офарида шудааст ва онро зоте идора мекунад. Ин сухани аввалин ва охирини ман аст».
Дар коллеҷи Тринити донишгоҳи Кембриҷ зери ҳайкалчаи Нютон сатрҳои зерини шоир ва файласуфи Руми Бостон Лукретсий ҳаккокӣ шудаанд: «Бо ақлу фаросаташ вай пешакӣ банӣ башарро мафтун намуд».
Боз дар ривояте омадааст, ки Нютон пас аз сӯхтори хонааш, ки дар ин ҳодиса дастнависҳояш оид ба оптикаю механика ба коми оташ рафтанд, ба бемории рӯҳӣ гирифтор гашт.
Лайлӣ ва Маҷнун — асари фолклор ва адабиёти хаттии халқҳои Шарқ, ки дар садаи омезиши саргузаштҳои воқеӣ, ривоят ва афсонаҳои мардуми араб ба вуҷуд омада, нусхаҳои зиёде пайдо кардааст.
Ҳаракати дар баробари забони русӣ ба забони тоҷикӣ додани мақоми расмиву давлатӣ дар нимаи дувуми солҳои 80-уми асри , аниқтараш дар соли 1987 бо чопи мақолаҳо дар ин мавзӯъ дар матбуоти кишвар сар зад.
Зери таъсири чунин иқдомҳо ва шояд барои паст кардани шиддати вазъият дар моҳи майи соли 1988 қарори якҷояи Кумитаи Марказии Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон ва Шӯрои вазирони Тоҷикистон «Дар бораи чорабиниҳо дар мавриди такмили омӯзиши забони тоҷикӣ дар ҷумҳурӣ» қабул карда шуд, ки он аввалин санади расмӣ дар бораи густариши забони миллӣ дар давраи бозсозӣ дар Тоҷикистон буд.
Вале қабули ин санад дигар ба вазъи иҷтимоӣ таъсир расонида наметавонист ва таҳти таъсири боло рафтани худшиносии миллӣ ва муборизаи равшанфикрони тоҷик барои ба забони миллӣ додани мақоми давлатӣ 22 июли соли 1989 Иҷлосияи даҳуми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон Қонуни забонро қабул кард.
Баъд аз чанд рӯзи қабули қонуни «Тадбирҳо оид ба иҷрои Қонуни забони Республикаи Советии Сотсиалистии Тоҷикистон» аз тарафи Шӯрои Вазирони ҷумҳурӣ ба се забон — тоҷикӣ, русӣ, узбакӣ қабул гардид.
Қонуни мазкур барои гузаштани коргузории расмии идора ва муассисаҳои давлативу ғайридавлатӣ ба забони давлатӣ як давраи гузаришро муайян сохта буд: "Муқаррар карда шавад, ки дар органҳои ҳокимияти давлатӣ, дар корхонаҳо, муассисаҳо, ташкилотҳо дар давраи гузариш аз соли 1990 то соли 1995 коргузорӣ ба забонҳои давлатӣ ва русӣ буда, аз якуми январи соли 1996 ба забони давлатӣ сурат мегирад.
Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бо қабули як силсила қарору тадбирҳои мушаххас ҷиҳати беҳтар кардани вазъи ҳуқуқии забони тоҷикӣ ва татбиқи марҳила ба марҳилаи Қонуни забони тоҷикӣ дар Комиссияи татбиқи Қонуни забони назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои таҷдиди қонун ва таҳияи қонуни нави забон комиссияи махсус таъсис дод, ки муддати солҳои 2007—2008 матни қонуни нави забонро бо номи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» таҳия карда, ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод намуд.
Баъди ба сари кор омадани Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, моҳи декабри соли 1992 ва нисбатан ором гаштани вазъият дар Тоҷикистон ҳамоно Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз пайи ҳалли масъалаҳои забон гардид ва ҳамасола ҷашни Қонуни забон таҷлил мегардид, вобаста ба татбиқи Қонуни забон чорабиниҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар амал пиёда мегардид.
Вақте ки Қонуни забони Ҷумҳурии Тоҷикистон 22 июли соли 1989 қабул гардид ва тибқи қонун забони тоҷикӣ дар ҷумҳурӣ мақоми давлатиро гирифт, Тоҷикистон дар ҳайати як давлати абарқудрат вуҷуд дошт, ки сиёсати забонии ҳамаи ҷумҳуриҳои бародарӣ аз як марказ идора мешуд ва албатта қонуни забоне, ки дар Тоҷикистон қабул гардид, яке аз қонунҳои аввалин дар доираи Иттиҳоди Шуравӣ буд.
Мардуми Тоҷикистон бо шӯру шавқ ин қонунро ҷонибдорӣ кард, бо ташаббуси Зафар Нозим «Бунёди забон» таъсис гардид, дар тамоми муассисаҳои Тоҷикистон курсҳои забономӯзӣ ташкил карда шуд.
В июле 1999 года назначен статс-секретарем — первым заместителем председателя Государственного комитета Российской Федерации по телекоммуникациям, в августе 1999 года — председателем Государственного комитета Российской Федерации по телекоммуникациям, в ноябре 1999 года — Министром Российской Федерации по связи и информатизации .
17 май 1915, Конибодом, Хонигарии Бухоро, дертар вилояти Ленинобод, ҳозира вилояти Суғд — доктори илмҳои филологӣ, профессор, баъдани сарвари кафедра дар Донишгоҳи Давлатии Тоҷикистон, қисми зиёди зиндагии худро дар шаҳри Душанбе гузаронида аст.
Хабарҳои агентии миллии иттилоотии «Ховар» -ро на танҳо рӯзномаю маҷаллаҳо, телевизион ва радио, балки инчунин хонандагони сайтҳои интернетӣ, сафоратхонаҳои хориҷӣ, соҳибкорону тоҷирон, вазорату идораҳо, созмонҳои ҷамъиятӣ ва одамони алоҳида чи дар Тоҷикистон ва чи дар хориҷи он истифода мебаранд.