polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Давлати нахустин дар ҳудуди Банглодеш дар асрҳои 7-6 пеш аз м. бо номи Ванга вуҷуд дошта, асрҳои 4-2 то м. тобеи давлати Маври, асрҳои 4-5 м мансуби давлати гуптиҳо будааст.
Худи ҳамон сол англисҳо дар ҳудуди мустамликаи собиқ аз рӯйи равияҳои динӣ давлатҳои Ҳиндустон ва Покистонро таъсис доданд ва Банголаи Шарқӣ, ки бештари аҳолиашро мусулмонон ташкил медоданд, ба ҳайати Покистон дохил карда шуд.
Ҳукумати нав дар асоси конститутсияи муваққатӣ ҷумҳурии парламентӣ эълон намуда, муносибатҳои иқтисодию сиёсии худро бо Ҳиндустон ва Иттиҳоди Шӯравӣ вусъат бахшид.
1977 Зиёурраҳмон Президенти Банглодеш эълон гардида, дар сиёсати иқтисодии худ ба моликияти хусусӣ имтиёзи зиёде дода, барои ҷалби сармояи хориҷӣ имконияти васеъ фароҳам овард.
Донишгоҳҳои калонтарин – Донишгоҳи Дакка , Донишгоҳи Раҷшоҳӣ , Донишгоҳи Читтагонг , Донишгоҳи муҳандисӣ-технологии Дакка , Донишгоҳи исломии Дакка , Донишгоҳи Ҷаҳонгир дар Савар , Донишгоҳи аграрии Маймансинх ; донишгоҳҳои хусусӣ: Донишгоҳи Осиё , Донишгоҳи «Дору-л-эҳсон» , Донишгоҳи илму техникаи Читтагонг , Донишгоҳи Озод ва ғ.
Аз тарафи дигар, дараҷаи пасти ҳосилнокии меҳнат, обхезиҳои доимӣ ва дигар офатҳои табиӣ боиси таъмин нашудани талаботи дохилии мамлакат бо маҳсулоти озуқа мегардад.
Аз соҳаҳои саноати бофандагӣ истеҳсоли маснуоти ҷутӣ мавқеъи махсус дорад ва дар ин бобат Банглодеш, дар қатори Ҳиндустон дар ҷаҳон ҷойи аввалро соҳиб аст.
Аз солҳои 80-и садаи 20 дар Банглодеш корхонаҳои муштараке, ки ба истеҳсоли таҷҳизоти электрикӣ, радиотехникӣ, мошинсозӣ, васлкунии автомобил машғуланд, фаъолият мебаранд.
Зимни таснифи СММ Банглодеш ба қатори давлатҳои рӯ ба инкишоф ворид гардида, ҳаҷми ММД соли 2009 336,1 млрд долларро ташкил медод, ки аз ин 52,3 % ба соҳаи хидматрасонӣ, 27,1 % ба саноат ва 22,3 % ба соҳаи кишоварзӣ рост меомад.
Ба ин, пеш аз ҳама, мавҷудияти обҳои дохилӣ ва баҳрҳо мусоидат карда, 60 дарсади боркашонӣ ва 50 дарсади мусофиркашонии солона аз тариқи роҳҳои обӣ сурат мегиранд.
Айни замон дар Банглодеш 40 муассисаи таҳқиқотии илмӣ, монанди Академияи кишоварзӣ , Институти таҳқиқоти илмии чорводорӣ , Институти таҳқиқоти илмии парвариши ҷут , Маркази байналмилалии таҳқиқоти бемориҳои диарея , Комиссияи энергияи атомӣ, Муассисаи таҳқиқоти коинот мавҷуданд.
Таҳқиқоти илмҳои гуманитарӣ дар Академияи Бангола, Ҷамъияти инкишофи адабиёту санъат, Ассотсиатсияи сотсиологҳо, Институти байналмилалии таҳқиқоти стратегӣ ва ғ.
Аҳолии Банглодеш ниҳоят зиёд, обҳои ифлос ва ҳолатҳои ғайрисанитарӣ, махсусан дар деҳот, омили асосии паҳншавии бемориҳои сироятӣ мисли вараҷа, гардидаанд.
Бозёфтҳои бостоншиносӣ гувоҳӣ медиҳанд, ки ҳанӯз дар аҳди Кӯшониён Самарқанд шаҳри обод ва инкишофёфта будааст: осори биноҳои бошукӯҳ, устохонаҳои ҳунармандӣ, ҳайкалчаҳои гилин, зарфҳои сафол, порчаи зарф бо навиштаи суғдӣ инкишофи ҳунармандӣ ва мадании ин шаҳрро дар он замон тасдиқ мекунанд.
Аз ин лиҳоз дар бозорҳои кишварҳои Шарқу Ғарб савдогарон матоъи симгун, парча, газворҳои сурх , газворҳои синизӣ, шоҳӣ, хайма, шиша, деги мис, чормағз, мавиз мебурданд.
Ҳамин тариқа, дар натиҷаи ҳуҷуми хоқони турк ва араб шаҳри Самарқанд ба харобазор табдил ёфта бошад ҳам, дар замони Сомониён яке аз шаҳрҳои ободу бузурги Осиёи Марказӣ маҳсуб мешуд.
Зиёда аз он, ба таъкиди муаллифи тазкираи «Оташкада» Лутфалибеки Озар, нахустин гӯяндаи «Шоҳнома» Абӯмансур Муҳаммад ибни Аҳмади Дақиқӣ зода ва тарбиятдидаи Самарқанд аст.
Бо вуҷуди он намояндагони аҳли илму адаб, аз қабили Рашидии Самарқандӣ, Сӯзании Самарқандӣ, Шатранҷии Самарқандӣ, Низомии Арӯзии Самарқандӣ, Заҳирии Самарқандӣ ва дигарон анъанаҳои илму фарҳангу адаби замони Сомониёнро идома дода, аз худ дар соҳаҳои мухталиф мероси пурарзише боқӣ гузоштанд.
Ба ин бозёфтҳои бостоншиносӣ, аз қабили зарфҳои сирдор ва косаву табақҳои бесири пурнақшунигор гувоҳ аст ва аз ривоҷи ҳунармандӣ дар Самарқанд дарак медиҳанд.
Аллома Бобоҷон Ғафуров дар асари машҳури «Тоҷикон» оид ба ҷангҳои шадиди мардуми шаҳр, қаҳрамонию ҷонфидоии онҳо сухан ронда, аз ҷумла навиштааст: «Пас аз афтодани истеҳкомоти қалъаи Самарқанд ҳазорон диловарон ба масҷиди ҷомеъ паноҳ бурда, душманро ба наздик шудан намонданд. Муғулҳо бо роҳе масҷидро оташ заданд. Вале мудофиакунандагон аз ин наҳаросида, дар ҷои худ нишастанд ва сӯхта мурданро аз таслим шудан ба душман авлотар донистанд».
Табиист, ки дар натиҷаи забткориҳои аҷнабиён ва бадбахтиҳои ба сари мардуми тоҷик овардаи муғулҳо оид ба равнақи илму адаби форсии тоҷикӣ дар садаи сухан гуфтан ҷои гп ҳам нест.
Бо ташаббуси роҳбари мамлакат, баъди таҷдиду тармим ба ҷойи баргузории Ҷашнвораи байналхалқии мусиқии «Таронаҳои Шарқ» ва дигар чорабиниҳо табдил дода шудани Регистон, обрӯю эътибори майдон, шаҳри Самарқанд, мусиқии миллӣ ва Ӯзбекистонро дар сартосари олам густариш дод.
Дар нимаи дуюми қарни милодӣ поягузори адабиёти форс-тоҷик Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ аз Самарқанд ба Бухоро рафт ва ба шарофати ӯ дар Бухоро доираи адабии муқтадире ташаккул ёфт.
Адабиёти ҳавза имрӯз, бе эҷодиёти пурбори шоиру нависандагони самарқандӣ: Болта Ортиқзода, Салим Кенҷа, Адаш Истад, Нор Остонзода, Ҳаёт Неъмат, Акбар Пирӯзӣ, Бахтиёр Ҷумъаев, Солеҳ Саидмурод, Нормурод Каримзода, Ӯктами Иброҳим, Зоҳир Ҳасанзода, Ҳазрат Сабоҳӣ, Тошқул Азимов, Маҳбуба Турсунова, Маҳбуба Неъматзода, Асадулло Шукуров, Хоҷа, Шаҳзода Назарзода, Парисо, Дилшоди Фарҳодзод ва дигарон тасаввурнопазир аст.
Олимони Самарқанд Холиқ Мирзозода, Раззоқ Ғаффоров, Воҳид Абдулло, Ботур Валихоҷаев, Шавкат Шукуров, Садрӣ Саъдиев, Ҳоҷиқурбон Ҳамидзода, Аслиддин Қамарзода, Ҷумъа Ҳамроҳ, Абдусалом Самадов ва дигарон тӯли даҳсолаҳои зиёд ба равшан намудани паҳлӯҳои ноаёни адабиёт, ташкили кори матбуот ва мактабу маорифи тоҷик бори заҳмат кашидаанд.
Хоссатан, мақолаҳои доир ба адабиёти давраи истиқлол ва намояндагони он таълифнамудаи олимони адабиётшинос Садрӣ Саъдиев, Аслиддин Қамарзода, Ҷумъа Ҳамроҳ ва Абдусалом Самадов ба рушди адабиёти тоҷики ҳавза такони нав бахшиданд.
Маҷмӯаҳои дастҷамъии тӯли солҳои гуногун, ба сифати мураттиб, ба хонандагон пешниҳоднамудаи Турақул Зеҳнӣ, Садрӣ Саъдиев — «Суханварони сайқали рӯйи замин» , Аслиддин Қамарзода- «Гулдастаи Самарқанд» , «Гулшани адаб» ва «Мадҳи Самарқанд» далели онанд, ки дар ин ҳавза адабиёти тоҷик бо қадамҳои ба худ хос пеш меравад.
Дар муҳити адабӣ Сипандӣ, Ҳодӣ, Фикрӣ, Писандӣ, Туғрал, Ҷуръат, Саидаҳмади Васлӣ, Муҳаммад Абдураҳим' ва дигарон фаъолият доштанд.
Вале исёну ошӯбҳо махсусан дар солҳои инқилоби якуми рус ва мардикоргирӣ барои корҳои ақибгоҳи Ҷанги якуми ҷаҳон авҷ гирифт: коргарон, косибон, ҳунармандони шаҳр ва ноҳияҳои гирду атрофи он корпартоӣ мекарданд, ба намоишҳои оммавӣ мебаромаданд.
Дар айни авҷи шӯришу ошӯбҳо гумоштаи сиёсии Русияи шоҳӣ ба губернатори ҳарбии вилояти Сирдарё 27 июли соли 1906 навишта буд: «Мувофиқи баъзе овозаҳое, ки то ба мо расид, сартҳои Самарқанду Фарғонаву Тошкент аз Бухоро таппончаву милтиқ харида гирифта мерафтаанд. Дар Самарқанд ҳавлие набудааст, ки милтиқу таппонча надошта бошад»".
Ғафуров оид ба аҳволи вазнин ва тоқатфарсои мардикорон ва коргарони мавсимии заводу фабрикаҳои Самарқанду Фарғона ва сохтмони роҳи оҳан, ки корҳои вазнин бар дӯшашон буд, сухан ронда, як рубоии машҳури халқиро аз силсилаи шеърҳои ғарибӣ меоварад, ки ҳолати рӯҳонии тоҷиконро хеле муассир ва ба дарду алам баён месозад:
Дар шаҳр корхонаҳои ҳунармандӣ, дӯконҳои савдо, тимҳо, чойхонаву ошхонаҳо, корвонсаройҳо, устохонаҳои яроқсозӣ, зарробхона ва маҳбас бунёд гардиданд.
Саноеи нафиса, минётура, меъморӣ, кошинкорӣ, наққошӣ, кандакорӣ, маснуоти филиззӣ, саҳҳофӣ, лаввоҳӣ, истеҳсоли коғаз дар зинаи нави сифатӣ тараққӣ кард.
Ғайр аз ин асари таърихии Муҳаммад Абдураззоқи Самарқандӣ «Матлаъ-ус-саъдайн ва маҷмаъ-ул — баҳрайн» дар ҳамин давра ба забони форсии тоҷикӣ иншо шуд, ки воқеаҳои таърихии солҳои 1304 — 1469-ро фаро мегирад.
Муҳаққиқони барҷастаи форсу тоҷик Қозизодаи Румӣ, Хоҷаи Хурд, Содиқ, Мавлонои Хофӣ, Алоудавлаи Самарқандӣ, Ғиёсуддини Ҷамшид, Муини Кошонӣ, Салоҳуддини Мӯсавӣ, Алоуддини Қӯшчӣ ва чанде дигар дар Самарқанд зиндагӣ ва эҷод кардаанд.
Дар бораи расадхонаи Улуғбек, манзараву фарҳангу ҳунармандони Самарқанд ва таърихи забти шаҳр аз ҷониби лашкари Шайбонихон дар соли 1501 Заҳируддини Муҳаммад Бобур дар асараш Бобурнома маълумоти нодир овардааст.
Бобоҷон Ғафуров дар «Тоҷикон» аз «Бадоеъ-ул-вақоеъ»-и Зайниддин Восифӣ, ки дар Самарқанд сукунат дошт ва шоҳиди бевоситаи бедодгарӣ ва гуруснагӣ буд, дар ин хусус пораеро иқтибос меоварад: «Дар ин сол дар Самарқанд қаҳтӣ ва гаронӣ ба дараҷае расид, ки халоиқ, ба ҷуз қурси моҳу офтоб, ки дар дастархони фалак буд, дар дигар ҷой сурати нонро намедиданд ва гуруснагони фақир шабҳо ба ҷои хӯшаи гандум дар хаёли худ аз хирмани Парвин хӯша мечиданд».
Восифӣ дар як шеъраш низ ин қаҳтӣ ва гуруснагиро тасвир карда, ба мардуми одӣ ҳамдардӣ баён намуда, нисбат ба сарватмандони ҳарису хабис бо нафрату кароҳат сухан рондааст:
Устод М. Шакурӣ оид ба вазъи фоҷеабори он замон андеша ронда, аз ҷумла навиштааст: '"Ба замми ҳамаи инҳо биёбонгардҳо дар садаи ҳар тирамоҳ дар айни ҷамъоварии ҳосил чун мӯру малах омада, ҳама ҳосилро ба ғорат мебурданд ва нобуд мекарданд.
"'«Ба соли ҳазору саду чиҳлу ҳашт Самарқанд гардид монанди дашт»Устод Айнӣ низ дар «Таърихи амирони Манғитияи Бухоро» дар бораи воқеаҳои соли 1800 ишорае дорад: «Самарқанд дер боз хароб шуда, ба ҷуз се-чор хонавори шаҳрдарун ҷунбандае ва иморате дар он ҷо намонда буд».
Фоҷеаи мардуми Самарқанд дар тазкираи Малеҳои Самарқандӣ ин тавр тасвир шудааст: «Аз таърихи 1082 усрат ва тороҷ ва яғмое, ки дар Самарқанд воқеъ шуд, хусусан баъд аз мутасарриф шудани Анушахони Урганҷӣ Самарқандро ободияш ба вайронӣ, маъмурияш ба харобӣ мубаддал ва муқимонаш ҷилои ватан гардиданд, мусофират ихтиёр карданд ва асари бемурруватӣ ва беилтифотии Хоқони мансур Субҳонқулихон ба иттиҳоми он ки мурдуми Самарқанд Анушахонро бе ҷангу ҷидол ба Самарқанд дохил кардаанд, ҳукм ба қатли мардуми ӯ фармудаанд ва тоифае аз мардуми юзро гузошта аз паи ҷурме ҷурмонаҳо аз мардуми Самарқанд гирифтанд».
Бо ин ҳама тороҷгарӣ, ҷангу ҷидолҳо, ки боиси гуруснагиву қиматӣ ва қаҳтӣ мегардид, раванди иқтисодӣ ва маданию фарҳангии мардуми Самарқанд ба тамом қатъ нагашт.
Дар ин асрҳо мунаҷҷимон Маҳмуд ибни Муҳаммад, Наҷмуддини Бирҷандӣ, Мирим Ҷалабӣ, табиб ва шоир Боқии Ҷарроҳ, Малеҳои шоир ва тазкиранавис, Муҳаммад Дарвеш, Дӯстӣ, Кафшӣ, Мавлоно Саъдуллоҳ Шоҳӣ, шоирон Афгор, Имтиҳон, Мулло Бақои Тамошо, Мулло Самеӣ, Мулҳам, Фитрати Зардӯзии Самарқандӣ, Мумтоз, Махмур, таърихнигор Саид Роқим ва дигарон дар Самарқанд зиндагӣ ва эҷод кардаанд.
Ба таъкиди муаллифи «Хизонаи омира» Ғуломалии Озод, бештар дар садаи адибон, аз қабили Завқӣ, Турдӣ, Обидхон Мавлоно Дӯстӣ ва даҳҳо дигарон ба Ҳиндустон ҳиҷрат кардаанд.
Ҳамин тариқа, аз даврони қадим дар тӯли таърих мардуми Самарқанд чандин бор ҷилои ватан карда, дар аксои олам паҳну парешон шудаанд, ки имрӯз ҳам аҷдоди онҳоро дар тамоми мамолики дунё вохоҳем хӯрд.
Шаҳрҳои бузург ва ободи ин ноҳия, ки аз қадимтарин шаҳрҳои Эрон шумурда мешаванд, мисли Самарқанд ва Бухоро ва Балх ва ғайра то замоне, ки авлоди Тимур салтанат кардааст, ҳамеша дорулмуаллими Эрон буданд.
Солҳои 1667—1687, яъне дар тӯли 20 сол зулму тааддии хон дар Самарқанд харобӣ ва қаҳтии даҳшатангезе рух дод ва ин қиматӣ, қаҳтӣ ба музофоту шаҳрҳои гирду атроф низ сироят намуд.
Ба Душанбе аз қаламрави ҷамоати Россия 9 нуқтаи аҳолинишин, аз Чимтеппа 12, Сарикиштӣ 8 деҳа ба пуррагӣ ва 5-то қисман, Чоряккорон 2 деҳа пурра ва 6 деҳа қисман, Гулистон 5 деҳа пурра ва 1 деҳа қисман, Чортеппа 2 деҳа пурра ва 2 деҳа қисман, аз шаҳраки Навобод 2 гектар замин пайваст карда шуданд.
Дар шимол ва шимолу шарқ бо шаҳру ноҳияҳои Варзоб, Ҳисор, Шаҳринав ва Ваҳдат аз ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ, дар шарқ ва ҷануб — бо ноҳияҳои Қубодиён, Дӯстӣ, Хуросон ва Ёвон аз ноҳияҳои вилояти Хатлон ва дар ғарб — бо вилояти Сурхондарёи Ӯзбекистон ҳаммарз аст.
Ин ноҳия 17 сентябри 1927 бо номи ноҳияи Лоқай-Тоҷик дар ҳайати вилояти Ҳисор таъсис шуда, 21 январи соли 1935 номи ноҳияи Кӯктош дар вилояти Сталинободро гирифт, то ин ки соли 1970 ба ёдбуди 100-умин солгарди зодрӯзи Владимир Ленин ноҳияи Ленин номида шуд.
Бар асоси Қарори 462 Маҷлиси Миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 21 ноябри соли 2003 ба поси хотири устод Абу Абдуллоҳ Рӯдакӣ ноҳияи Рӯдакӣ номида шуд.
Мексика , расмӣ — Иёлоти Муттаҳидаи Мексика — давлат дар Амрикои Шимолӣ қарор гирифта, бо ШМА аз тарафи ҷануби шарқӣ — бо Белиз ва Гватемала ҳамсарҳадӣ мекунад.
«Бузургзода ба Рӯдак рафта он ҷоро ҳам ба чашми худ дид ва тафтиш намуда маълумотро тасдиқ ва таъкид карда омад. Бо ҳамин ихтилофи чандинасра бартараф шуда, қабри Рӯдакӣ, ки устод Рӯдакӣ аз он ҷост, муайян гардид» .
Ҳамроҳи Холиқ Мирзозода ва Ҷалол Икромӣ тазкираи «Намунаҳои адабиёти тоҷик»-ро низ тартиб дод, ки он соли 1940, зери таҳрири Садриддин Айнӣ, Сотим Улуғзода дар ҳаҷми 40 ҷузъи чопӣ ба табъ расид.
Узви ҳайати таҳририяи маҷаллаи «Шарқи Сурх», раиси бахши нақду адабиётшиносии ИН Тоҷикистон, раиси куматаи ҷумҳуриявии иттифоқҳои касабаи ходимони илм ва мактабҳои олии Тоҷикистон буд.
Лутфулло Бузургзода (1909, деҳаи Навгилем, шаҳри Исфара — 12 ноябри соли 1943, деҳаи Прудка, вилояти Витебск, Белоруссия) — забоншинос ва адабиётшиноси муосири тоҷик.
Алифбои лотинӣ ҳоло камтар маъмул аст, аммо солҳои 1926—1940 дар СССР алифбои лотинӣ барои забони тоҷикӣ истифода мешуд, ки барои ҳамаи забонҳои собиқ ИҶШС дар доираи «лотиникунонӣ» ҷорӣ карда шуд.
Имрӯз, як қисми ҷавонони тоҷик мукотиба дар Интернетро бо алифбои лотинӣ афзал медонанд ва ҷавонони диаспораи тоҷикони Ӯзбекистон қариб пурра дар зери таъсири забони ӯзбекӣ, ки ҳоло ба лотинӣ алоқаманд аст, дар Интернет танҳо алифбои лотиниро истифода мебаранд.
Ин алифбо то охири солҳои 80, вақте ки пошхӯрии СССР боиси болоравии ҳаракати миллӣ дар Тоҷикистон гардид, истифода мешуд; Забони тоҷикӣ забони давлатӣ эълон карда шуд, ҳамон тавре ки забони форсӣ .
Яҳудиёни бухорӣ нусхаи каме дигари ин номаро истифода мебурданд, ки дар онҳо барои фонемаҳо ҳарфҳои беназир мавҷуд буданд, ки дар дигар нусхаҳои алифбо тоҷикӣ набуданд: , ̧, .
Дар замони ҷанги садсола аз декабр соли 1420 дар давоми 16 сол Порис забт гашт аз ҷониби аскарони подшоҳи инглис Генрих , ва пас герсог (унвони дворянҳои олимартаба ё князьҳои мулкдори европаи Ғарби) Бедфорд .
Римиён шаҳрро аз нав бунёд карданд ва аз санг роҳҳои румӣ, хонаҳои бо ҳашамат, қубури об, ки дарозиаш 16 километрро ташкил мекард, се чашмаи гарм, амфитеатр (дар Юнон ва Руми Бостон — тамошогоҳи болокушодаи нишастгоҳаш гирда ё нимдоираи зина-зина) ва форуми Рим бо базилика .
Дар асри шаҳр ба тохтутози яке аз қабилаҳои олмонӣ алеманҳо дучор гашт, ки ин воқеъ ба мигратсияи аҳоли аз соҳили чапи дарёи Сена ба ҷазираи Сите ки бехатар буд таъсир расонд.
Таълифи Юлий Сезар «Навиштаҷот дар боби ҷанги Галл» ба ҳамин вақт рост меояд, ки дар он Лютесия ҳамчун — «шаҳри паризиён ва мавқеъи он дар яке аз ҷазираҳои дарёи Сена» сабт шудааст.
Дар шимоли бурҷи Эйфел дар доираи уфуқ Сакре-Кёр сарбаланд аст, ки дар пуштаи Монмартр қарор дорад, ва дар ҷануб — бурҷи тоқ Тур Монпарнас, ки дар ноҳияи ҳамвор ҷой гирифтааст.
Тиҷорат дар ҳудуди дарёи Сена қисми аслии вуҷудиёти зиндагии мардумро ташкил мекард ва ин чунин сабабгори пайдоиши тоҷирони суриёӣ ва яҳудӣ аз ҷониби Шарқ шуд.
Соли 1720 ашрофи фулбе, ки ислом оварда буданд, ба муқобили диолонке ва фулбеҳои ғайримусулмон муборизаро оғоз намуданд, ки дар охири солҳои 70-ум бо ташкили давлати феодалии Фута-Ҷаллон ба охир расид.
Аз соли 1965 Фаронса бо мақсади ҳимояи манфиатҳои тоҷирони худ дар қисми ҷанубии Гвинея истеҳкомҳо ва урдугоҳҳои низомӣ барпо намуда, бо сарони қабила дар бораи бо ҳамдигар ҳуҷум накардан қарордод баста буданд.
Дар соҳаи сиёсати хориҷӣ Аҳмад Секу Туре пайрави Иттиҳоди Шӯравӣ буда, дар сиёсати дохилӣ тарафдори таълимоти сотсиализми миллии дорои хусусияти африқоӣ буд.
Дар натиҷаи таъқиби неруҳои мухолиф ва дар чаҳорчӯби муносибатҳои сотсиалистӣ, танзим намудани иқтисодиёти кишвар бештар аз 1 млн нафар аҳолии кишвар ба хориҷа муҳоҷират намуданд.
Баъд аз марги Аҳмад Секу Туре дар соли 1984 ҳокимият ба дасти гурӯҳи низомиён бо сарварии полковник Лапсан Конте гузашт, ки Кумитаи низомии эҳёи миллиро ташкил дода буданд.
Конте солҳои ҳукмрониаш дар сиёсати хориҷии худ рӯ ба Фаронса, ИМА, Британияи Кабир овард ва кишвар аз тарафи созмонҳои молиявии ҷаҳонӣ дастгирӣ ёфт.
Дар интихоботи президентӣ Конте ғалаба ба даст оварда, ҳизби ташкилкардаи ӯ — Ҳизби ваҳдат ва тараққӣ дар интихоботҳои парламентӣ аксарияти овозҳоро соҳиб шуд.
Баъд аз ташкили сӯиқасд ба Мусса Дади Камаре ҳукумат ба дасти генерал Секуба Конате гузашт, ки бо пешниҳоди ӯ ҳукумати ваҳдати миллӣ ташкил гардида, интихоботи президентӣ баргузор шуд.
Гвинея табиати гуногун дошта, аз 4 минтақаи иқлимӣ иборат аст: Гвинеяи баҳрӣ , рутубатнок, мавсими бориш — 6 моҳ; Гвинеяи миёна — минтақаи баландкӯҳи Фута-Ҷаллон, иқлими хушк ва сард; Гвинеяи ҷангалӣ , иқлими тропикӣ ва гарм; Гвинеяи боло , иклими хушк ва гарм.
Гвинея аз сабаби сатҳи пасти маҳсули кор, иқтидори пасти моддӣ-техникӣ, соҳаи кишоварзӣ талаботи аҳолиро бо маҳсулоти хӯрокворӣ қонеъ кардан наметавонад.
Мақоми олии қонунгузор — Маҷлиси миллии якпалатагии иборат аз 114 вакил (38 вакил аз тариқи интихоботи мустақим ва 86 вакил аз рӯйи меъёри намояндагии баробар таъйин карда мешаванд).
Гвинея истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷикистонро ба расмият шинохт, муносибатҳои дипломатӣ байни ин ду давлат барқарор шудаанд, аммо равобити сиёсию иқтисодӣ вуҷуд надорад.
Дар ҷанубу шарқ бо Кот-д' Ивуар, дар шимолу ғарб бо ГвинеяБисау, дар ҷануб бо Либерия ва Серра-Леоне, дар шимол ва шарқ бо Мали ва дар шимол бо Сенегал ҳамсарҳад мебошад.
Дар натиҷаи ҷангҳои дохилии хонигариҳои Бухорою Хуҷанд иқтисодиёти шаҳр ба пастравӣ ниҳод ва баъзе иншоотҳои таърихӣ, аз ҷумла Қалъаи Боло хароб шуда, аз байн рафтанд.
Бо қарори КИМ ва ШКХ ҶШС Тоҷикистон аз 29 августи соли 1930 маҳалҳои аҳолинишини назди кони нефти САНТО ва кони ангишти Шӯроб деҳаи коргарнишини мухоҷирон ҳисоб карда шуданд.
1 январи соли 1931 аз рӯи ҳисоботи кумиҷроияи дар ҳайати ноҳияи Исфара 10 Шӯроҳои деҳот маҷуд буд, ки онҳо 21 деҳаи аҳолинишин дохил гардиданд.
Аз рӯи маълумотҳо ба 1 июни соли 1932 дар ноҳияи Исфара 10 Шӯрои деҳот: Ворух, Қалачамазор, Клкант, Лаккон, Навгилем, Сурх, Хонобод, Чилгазӣ, Чоркӯҳ, Шаҳрак ва 26 маҳалҳои аҳолинишин: Арабқишлоқ , Ворух, Зархок, Зумратшоҳ, Сурх, Пирдевак, Хонобод, Шаҳрак, Клкант , Лаккон, Матпарӣ, Найман, Навгилем, Норгузӣ, Офтобрӯй, Октябр , Полвон, Шртанг, Қаробоғ, Қалачамазор , Қизилпилол , Қшдевор, Чилгазӣ, Чоркӯҳ мавҷуд буданд.
Маркази Исфара алъа ном дошта, дар қисмати чанубии он Урда, дар шимол мадрасаи Қалъа бо 16 хонақоҳу ҳуҷра, дар канори шаҳр мадрасаи Хоҷиён бо 13 хонақоҳу ҳуҷра ва дар марказ растаи дуконҳои савдогарону устохонаҳои косибон чой гирифта буданд.
Бо Указ аз 4 январи соли 1963 дар ҳудуди управленияҳои истеҳсолию колхозию совхозии муттаҳид кардашудаи Тоҷикистон 25 ноҳияи деҳотӣ ташкил карда шуданд: Мувофиқи он Деҳшӯроҳои Ворух, Навгилем, Хонобод, Чилгази, Чоркуҳ ва Шаҳраки тобеи шаҳри Исфара ба ҳайати ноҳияи хоҷагии қишлоқи Конибодом дохил гардиданд.
Аз ҷумла ноҳияи Исфара аз нав ташкил ёфт, ки ба ҳайати он Деҳшӯроҳои: Ворух, Кулканд, Навгилем, Сурх, Хонобод, Чилгазӣ, Чоркӯҳ ва Шаҳрак ҳамроҳ карда, онҳо аз тобеияти ноҳияи Конибодом бароварда шуданд.
Шӯрои депутатҳои меҳнаткашони қишлоқҳои номбурда ба тобеияти маъмурии Шӯрои депутатҳои меҳнаткашони шаҳри Исфара дода шуд, ноҳияи Исфара ҳамчун воҳиди ҳудудӣ нигоҳ дошта буд.
Баъди барқарор шудани ҳокимияти Шӯравӣ дар Исфара моҳои июл-август соли 1919 интихоботи Шӯроҳои маҳаллӣ баргузор гардида, ба ҷойи амини маҳалла раис ва аъзои ичроумҳо интихоб карда шуданд.
Баъди тақсимоти маъмурию худуди баҳори соли 1925 ду ҷамоат: ҷамоатҳои Чоркӯҳ ва Ворух аз вулуси Исфара ҷудо шуда, вулуси нав – Чоркӯҳро ташкил доданд.
Бо Укази Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон аз 28 ноябри соли 1938 Шӯрои посёлкавии Нефтободи ноҳияи Исфара ташкил дода шуда, КИМ ва Нефтобод ба посёлкаҳои типи шаҳрӣ табдил дода шуданд.
22 октябри соли 1937 Президиуми КИМ ҶШС Тоҷикистон қарори худро аз 11 августи соли 1937 тағйир дода, ноҳияи Исфараро ба тобеияти КИМ-и ҶШС Тоҷикистон дохил кард.
Кумитаи Иҷроияи Марказии ҶШС Тоҷикистон 27 декабри соли 1937 қарори худро аз 11 июли соли 1933 «Дар бораи ба қатори шаҳрҳо дохил намудани Исфара» бекор карда, маркази ноҳияи Исфараро шаҳрак ҳисоб кард.
Саридораи геодезия ва харитасозии назди Шӯрои Вазирони СССР ҳатто дар харитаи вилояти Ленинобод, ки онро соли 1948 нашр карда буд, дар масштаби 1.500000 дар нақшаи сарҳадҳои ҶШС Қирғизистон истифодабарии заминро аз тарафи колхозҳои Тоҷикистон ва Қирғизистон пурра ба ҳисоб гирифта натавонист, дар натиҷаи он 14 колхозҳои ҶШС Қирғизистон дар сарҳади ҶШС Тоҷикистон нишон дода буд.
« Искандари Мақдунӣ ҳангоми забти Осиёи Миёна, аз даште гузашта ба мулке расид, ки он ҷо монанди биҳишт буд — дарёи шӯхобу шириноб, ҳамаҷо сабзу хуррам. Ҳамин дам Искандар нидо баровард: "Ас бара" — Чи зебо!»
Тақсимоти маъмурию-ҳудудии ноҳияи Исфара бо қарори Комитети Иҷроияи Марказии Ҷумҳурии Ӯзбекистон гарчанде солҳои 1925-1926 ба амал омада бошад ҳам, вале баҳси сарҳади ноҳияи Бодканди Ҷумҳурии Қирғизистон ва Исфараи ҶТ борҳо байни роҳбарони ин ду ҷумҳурият муҳокима гардид.
10 январи соли 1927 кумиҷроияи округи Хуҷанд дар маҷлиси худ ахбороти КИМ-и Ӯзбекистонро дар бораи ташкили ноҳияи Исфара ва муайян кардани сарҳади он шунида муҳокима намуд.
Дар рафти ташкили ноҳияҳо дар вулуси Исфара ҷамоа – -и Шаҳрак, Лаккон барҳам хӯрда, ҷамоаҳои нав: — Исфара, Самарқандак, Қалачамазор ба ҳайати волости Исфара ва ҷамоаи Сур ба ҳайати волости Чоркӯҳ дохил гардиданд.
қалъаи духтар ва қалъаи Ардашер аз осори даврони сосонӣ дар шарқи шаҳри кунӯнии Кирмон , ки ҳануз харобаҳои онҳо бараст , гувоҳ бар ӣн аст ки лоақал дар замони Ардашери Бобакон дар ҳамин маҳал , шаҳрии обод ё қалъаеи муҳим вуҷӯд доштааст.
муаллифи ҷуғрофиёии Кирмон муътақид аст ки ҳудӯди 220 пас аз милод , ба ҳангоми фатҳи Кирмон ба дасти Ардашери ӣн маҳали гувошир номи дошта ва маркази вилоят Кирмон бӯдааст банно ба гуфтаи ҳерудут кирмониё аз қабои давоздаҳгона Эрон мебошад ва сотроп чаҳордаҳуми муштамил бар иёлат Кирмон бӯдааст.
банно ба навиштаҳои муаррихи калдонӣ ва коҳен маъбади мардӯк дар солҳои 539-538 -ки кутуб ӯ аз манобеи муҳими торихи замон Кӯруш аст – Кирмон аз вилоёти тобеъа Кӯруш бӯда ва маҳаллии мутмаин барои ӯ бишумори мирафтааст.
дар асри дориуши кабӣри номи Кирмони ҷузъи вилоёти тобеъа ҳахоманишӣ омадааст ва дар катӣбаи банноии шӯши калимае мушоҳида мешавад ки номи чӯб дарахтӣ бӯдааст ки барои истеҳкоми банноии сохтимонҳо ба кори мирафта ва маҳали таҳияи ӣн чӯби Кирмон зикр шудааст.
дар ривоёт асотӣрӣ омадааст ки Кайхусрави Кирмон ва макрон ро ба рустам бахшед ҳамчунин нишонӣҳоӣ аз фармонравойии баҳман бар ӣн хитта медиҳанд онгоҳи ривояти торихии ӣн сарзамин оғоз мешавад ва ӣнки дар замони ҳахоманишиёни Кӯруши онро табъиди гоҳи набунид қарор дод сипаси сухан аз ҳукӯмати ашкониёнро шикаст дод ва фарзанди худро ки ӯ ҳами Ардашер ном дошт ба ҳукӯмати Кирмони гомошт.
Шаҳри нав ва шаҳри қадимаи Исломобод, ки номи шаҳри қадимааш Гоҷор аст (ин шаҳр қисми пештараи Равалпинди, ки ҳоло "шаҳри кӯҳнаи Исломобод" номида мешавад) паҳлӯ ба паҳлӯ ҷойгир шудааанд ва даричаи кишвар аз гузашта ба ҳозира мебошад.
Чуноне, ки кофтуковҳои ҳафриётӣ собит сохтаанд, дар Истаравшани имрӯза нишонаҳои рӯзгори давраи палеолит, ки ба миёнаҳои хазорсолаи якум то милод тааллук дорад, боқӣ мондаанд.
Нахустин сарчашмаҳои хаттӣ оид ба Истаравшан ҳамчун яке аз марказҳои Суғди бузург ба асри то милод, яъне ба он давраҳо тааллуқ дорад, ки Истаравшан яке аз вилоятҳои империяи Ҳахоманишиён маҳсуб мешуд.
Мақбараҳои бобои Абубакри Шибли , Хоҷа Абдураҳмони Авф , ансамбли меъмории Ҳазрати Шоҳ , Сари Мазор ва ғайра номгӯи хурди офаридаҳои бузургу нотакрори ҳунармандон, наҷҷорон, наққошон, кандакорон ва соири дигари Махдуми ин куҳандиёранд, ки ҳар яки он боиси ифтихори миллии мардуми тоҷиканд.
Ва бино бо ақидаи муаррих Аҳрор Мухторов соли вафоти ин шахсияти бузург 773-и милодист ва азбаски дар Истаравшан дини ислом соли 822 ҷорӣ гардидааст, Бобои Абубакри Шибли бояд пайрави мазҳаби зардуштӣ бошад.
Маъмурияти давлатии подшоҳи рус ва табақаҳои он ба эъмори калисо, иморатҳои ҷамъиятию истиқомати гарнизони ҳарбию почта, мактаби русию таҳҷои даст задаанд, ки он соли 1888 кушода шудааст.
Сарфи назар аз он, ки ин кишвари дар гузашта мустақил вилояти маъмул ва шаӽри азим дар дарозии даврони таърихи борҳо хароб гардидаю аз нав эҳё гардидааст, тавассути заҳмати дастони тиллоии ҳунармандони мунтозаш ва мардуми бонангу ору номуси Истаравшан, суннатҳои фарҳангию ҳунари хифзшуда ганитар мегардан.