polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Ин китобҳо дар ҷои худ бисёр муҳим ва боарзишанд ва аҳли илм дар ҷаҳони ислом онро бо диди қабул ва тақдиру ситоиш пазируфтаанд; ба ҳамин хотир борҳо ба забони арабӣ чоп шудаанд ва бештарашон низ ба забонҳои кишварҳои исломӣ ва байналмилалӣ тарҷума шудааст ва камтар кишвари исломӣ вуҷуд дорад, ки осоре аз Қарзовӣ бо забони дохилии он кишвар мавҷуд набошад.
Ба таври хулоса, шеваи устод бар осонгирӣ, эътимод бар далел ва бурҳон ва озодӣ аз қайду бандаи таъассуб ва тақлид дар канори барҳрамандӣ аз сармояи фиқҳии мазоҳиби муътабар устувор аст.
Ин воқеъият дар китоби «иҷтиҳод дар шариати исломӣ бо орои таҳлилӣ дар иҷтиҳоди муосир» ба хубӣ ошкор аст ва дар онҷо парда аз мушкилоти иҷтиҳоди муосир бар медорад ва вижагиҳо ва завобити иҷтиҳоди коромади муосирро шарҳ медиҳад.
Устод талош мекунад, ки пойбандӣ ба ин завобитро бо навиштани китобҳое дар заминаи фиқҳӣ монанди «ҳалол ва ҳаром дар Ислом», «фиқҳи закот», «ғайри мусалмонон дар ҷомеаи исломӣ», фуруши иштирокӣ ва фиқҳи рӯза" татбиқ диҳад.
Пас таъаҷҷубе надорад, ки ба унвони узви маҷмаи фиқҳии анҷумани ҷаҳони Ислом ва коршиносони маҷмаъи фиқҳи исломии вобаста ба Созмони Конфронси исломӣ, интихоб шавад.
Илова бар ин мақолоту китобҳои Шайх ва хутбаҳову суханроние, ки аз ӯ бар ҷой монда ва мунташир шудааст, ҳама пиромӯни ҳимоят аз даъват ва тақвияти он аст ва раҳнамоии ҳақиқии уммати исломӣ ва роҳёбии он ба зиндагии комили исломӣ аст.
Дар ҳамин замина устод дар моҳномаи қатарии «Ал-уммаҳ», мақолотеро бо унвони «бедории ҷавонони мусалмонон падидаи солимест, ки бояд тавҷеҳ шавад, на саркӯб», ба ришати таҳрир даровард ва даҳҳо ҳазор нусха аз он дар бисёре аз кишварҳои арабӣ ва исломӣ, интишор ёфтааст.
Моҳномаи «Ал-уммаҳ» китоби машҳури "бедории исломӣ дар миёни инкору ифрот"ро мунташир кард, ки садҳо ҳазор ҷилд азон ба арабӣ чоп ва ба забонҳои зиёде аз ҷумла; ангилисӣ, урдӯ, туркӣ, молейзӣ, индунейзӣ ва ғайра тарҷума шудааст.
Дар ин замина ҳамчунин китобҳои «бедории исломӣ ва мушкилоти майҳани арабӣ ва исломӣ» ва «бедории бузурги исломӣ авомили таҷдиди динӣ ва пешрафтӣ дунявӣ» ва «бедории исломӣ дар миёни ихтилофи машрӯъ ва ихтилофи накӯҳида» аз устод ба чоп расидааст.
Минбари масҷид, хитоба ва тадрис, абзори табиъи ва таърихии даъват: замоне, ки Шайх донишҷӯи факулатаи усули дин буд, дар масҷиди Оли Тоҳо, дар шаҳри Маҳалатул-кубро, машҳур ба шаҳри коргарон, ки баъдҳо ба «масҷиди Шайх Қарзовӣ» маъруф шуд, фаъолият дошт.
Ҷамъияти зиёде дар ин масҷид ба ӯ иқтидо мекарданд ва то замони Абдулносир, ки аз минбар манъ шуд, масҷидро абзоре барои интишори даъвар қарор дод ва ба хитоба ва тардису ваъз ва ифто машғул шуд ва то имрӯз низ ба суханронӣ дар масҷиди Умар бин Хаттоб машғул аст.
Бар хотири бархурдорӣ аз дидгоҳи илмӣ ва гароиш миёнаравона ва қудрати иқнои боло, посӯхҳои устод ғолибан мавриди писанд ва пазириши тӯдаи таҳсилкардаҳои мусалмон қарор мегирад.
Вай тавонистааст, марҷеъе аз мароҷеи мавриди эътимод барои бисёре аз мусалмонон дар ҷаҳони Ислом ва хориҷ аз он бошад ва касоне, ки Шайхро наздик мешиносанд, аз вай шунидаанд, ки аз зиёдии номаҳо ва истифтоҳое, ки ба ӯ фиристода мешавад, гиламанд аст ва фурсати посӯхгӯӣ бар тамоми онҳоро надорад.
Вай дар бисёре аз урдуҳо, ҳамоишҳо ва дидорҳое, ки тавассути ҷавонони бедории исломӣ дар дохил ва хориҷ аз сарзаминҳои исломӣ, баргузор шуд, ҳузур ёфт ва дар тамоми ин дидорҳо дар Амрико, Канада ва Аврупо ба пурсишҳои матраҳ ва шубуҳоти ворида пиромӯни Ислом, ақида, шариат ва таърихи Ислом, посӯх медод.
Онон бо шавқ ба созандагӣ ба ҷои вайронӣ, ҷамъ ба ҷои тафриқ ва пайгирии роҳи миёна ва эътидол, ки ба осонгирӣ ва рифқ ба ҷои хушунат ва сахтгирӣ, раҳнамун мешавад, воқиф буданд.
Онон масоилеро, ки аз дигарон намепазируфтанд, ва гоҳо ба диёнат, ҷиҳатгирӣ ё иртиботи онон бо бархе ҷиҳатҳо таъна мезаданд, аз Устод ба дидаи мақбул менигаристанд.
Китоби «Фиқҳи закот», ки дар ду ҷилди бузург таълиф шудааст ва як таҳқиқи ҷомеъ ва муқоисае аз аҳкоми закот ва асрору осори он дар ислоҳи ҷомеа дар сояи Қуръону Суннатро дарбар дорад ва аз барҷастатарин осори илмии даврони муосир ба шумор меравад.
Коршиносон бар ин боваранд, ки дар мероси исломӣ то кунун ҳеч китобе монанди ин китоб бо мавзӯъи махсус таълиф нашудааст ва устод Халил ба нақл аз Аллома Абӯаъло Мавдӯдӣ, дар ин бора мефармояд: «ин китоб китоби қарн дар фиқҳи исломӣ аст».
Устод Муҳаммад Муборак дар муқаддимаи китоби "иқтисод"и худ аз маҷмуаи китоҳои «низоми исломӣ» мегӯяд: «ин кор дар маҷомеи фиқҳӣ бисёр гаронсанг аст ва дар таълифоти фиқҳӣ як шоҳкор маҳсуб мешавад».
Китоби «Ҳалол ва ҳаром дар Ислом», ки онро ба хоҳиши теъдоде аз устодони Алазҳар дар даврони Шайх Муҳаммад Шалтут ва бо назорати идораи кулли фарҳанги исломӣ дар даврони дуктур Муҳаммад Баҳӣ, таълиф кардааст ва ба таъйиди кумитаи марбута расида ва мавриди тақдир қарор қарор гирифт.
Ин китоб ба таври беназире дар ҷаҳони араб ва Ислом ба чоп расид ва бисёре аз уламои тарози аввал ин кори устодро сутудаанд, то ҷое, ки устоди бузургвор, Мустафо Зарқо дар бораи он мегӯяд: «лозим аст, ки китоб дар ҳар хонаводаи мусалмон вуҷуд дошта бошад».
Ва устод Алӣ Тантовӣ ин китобро дар донишкадаи тарбиятии Маккаи Мукаррама тадрис мекард ва муҳаддиси маъруф Носириддини Албонӣ ба тахриҷи аҳодиси он иқдом кардаааст.
Дуктур Қарзовӣ дар даврони ҷавонӣ ба даъвати исломӣ ба унвони ақида ва низоми ҳаёт, машғул буд ва бо хутбаҳо ва пардохти суханрониҳо ва илқои дурус ба ин амр, ҳиммат гуморида буд.
Устод бо Имом Ҳасанул-Банно ошноӣ дошт ва ба ҳамин сабаб тавонист ба аксари вилоятҳои Миср, аз Искандария то Сӯдон ва Сайно сафар кунад ва замоне, ки ҳанӯз донишҷӯи факултаи Усули дин буд, ба амри устод Ҳасан Ҳузайбӣ, муршиди дуввуми Ихвонулмуслимин ба бархе аз кишварҳои арабӣ, монанди; Сурия, Лубнон ва Урдун низ сафар кард.
Дар соли 1949 дар замоин Малик Форӯқ, яъне замоне, ки донишҷӯи соли дуввум буд, борҳо боздошт шуд ва пас аз он дар даврони инқилоб январи соли 1952 ва сипас дар ноябри ҳамон сол, ба муддати бист моҳро дар боздошт ба сар бурд ва дар соли 1963 як бори дигар боздошт шуд.
Ин амр эҳсосоти Шайхро таҳрик дод ва бо сафар ба бисёре аз кишварҳо ва ироди суханрониҳои мухталиф, хатари ин иқдом ва зарурати ҷилавгирӣ аз ин падидаро ба ҳамагон ёдовар ва хостори иқдоми мушобеҳ аз сӯи мусалмонон шуд.
Пешниҳоди вай ихтисоси маблағи 100 миллион доллар тавассути мусалмонон барои дифоъ аз ақида ва шахсияти онон буд, ва ёдовар шуд, ки дар сурати ҷамоварии ин маблағ, бояд сӯди онро ба аъмоли хайрия ва фаъолиятҳои даъавӣ ихтисос диҳанд ва асли сармояд ба унвони садақаи ҷория барои соҳибони он боқӣ бимонад.
Вай шарҳ дод, ки агар таъдоди мусалмонони ҷаҳон ба беш аз як миллиард нафар мерасад, ва агар ҳар мусалмон ба таври миёна як долллар пардохт кунад, ин маблағ ҷамъ хоҳад шуд.
Дар авоили даҳаи шаст, муҳаққиқ Ҷамила Шавкат таҳқиқе аз китоби мазкурро ба донишгоҳи Панҷоб пешкаш кард ва онро улгӯи навине дар тадвини фиқҳи исломӣ баршумурд ва бо ин таҳқиқ ба мадраки фавқуллисонс даст ёфт ва Аллома Алоудддин Сиддиқӣ, раиси донишгоҳ, устоди роҳнамои ӯ буд.
Ин китоб беш аз чиҳил бор ба забони арабӣ чоп шудааст ва беш аз ҳама дар чопхонаҳои Қоҳира, Байрут, Кувайт, Алҷазоир, Марокеш ва Амрико, ба чоп расидааст.
Устод бар асоси тасаввури худ аз аҳдоф ва абзори ин ҳайат, пешнависи асоснома, узвияти маҷлиси муассисон, шурои идорӣ ва кумитаи иҷроии онро танзим кард ва худ дар чанд кумитаи он узв шуд.
Шайх мақолаҳо ва баҳсҳоер дар маҷалаҳои мухталифи исломӣ мунташир кардааст, аз ҷумлаи онҳо метавон ба маҷалаҳои зер ишора кард: маҷалаи «Нури Ислом», «Минбари Ислом», маҷалаи «Даъват дар Миср», «Ҳазорати исломӣ» дар Димишқ, «Ал-ваъй ал-исломӣ», «Алмуҷтама» ва «Ал-арабӣ» дар Кувайт, «Ал-шиҳоб» дар Байрут ва «Ал-баъс ал-исломӣ» дар Ҳинд, «Ал-даъваҳ» дар Риёз ва Давҳа, «Ал-уммаҳ» дар Қатар, «Манорул-ислом» дар Абӯзабӣ ва «Алмуслимул-муосир» дар Лубнон.
Дар канори он рӯзномаҳо ва ҳафтаномаҳои мухталиф, мақолаҳо ва фатвоҳои Шайх мунташир мекунанд ва пурсишу посӯхҳое, ки дар заминаи ақида ва шариат ва тамаддуну уммати исломӣ дар ҷараёни дидори Шайх бо мардум мешавад, низ дар матбуот ба чоп мерасад.
Дуктур Қарзовӣ, дар заминаи гуногӯн ҳамонанди фаъолиятҳои имлӣ, иҷроӣ ва фарҳангӣ фаъолият доштааст ва ба фиқҳу фатво, шеъру адаб ва ғайра низ пардохтааст.
Ишон дар даврои ҷавонӣ, яъне дар даврони донишомӯзӣ ва давраи мактабхонӣ, ки 16 сол бештар надошт, вориди арсаи даъват шуд ва корашро дар рӯстои маҳали сукунат ва гирду атрофи он оғоз кард, то ин, ки тавонист шарқу ғарби ҷаҳони Исломро дарбар бигирад.
Сипас ба гувоҳиномаи байналмилалӣ даст ёфт ва ҳамзамон дар соли 1954 дар донишкадаи забони арабӣ иҷозати тадрис ёфт ва боз дар миёни панҷсад нафар ан ҳамсинфонаш, ки фориғутаҳсили факултаҳои сегонаи Алазҳар буданд, рутбаи нахустро ба даст овард.
Дар соли 1958 дар риштаи забон ва адабиёт, дар муассисаи олии мутолиоти арабӣ, мадраки диплом гирифт ва дар соли 1960, ба мадраки мутолиоти олии муодили фавқулисонс дар шуъбаи улуми Қуръон ва Суннати факулаи усули дин ноил гашт.
Дар соли таҳсилии 1990—1991, аз Қатар ба Алҷазоир рафт ва раёсати Шуроҳои Имлии донишгоҳ ва муассисоти олии исломиро бар уҳда гирифт, сипас ба Қатар бозгашт ва ба кори худ дар мудирияти маркази мутолиоти Суннат ва Сират идома дод.
Дар ин замина ҳамчунин метавон ба мавзеи устод дар муқобила бо мавҷи такфир ишора кард, ки замоне дар кишварҳои арабӣ ва исломӣ фарогир буд, ва бар асоси он ба куфри тамоми мардум ҳукм мекарданд.
Устод дар ин замина рисолае зери унвони "падидаи ифрот дар такфир"ро ба риштаи таҳрир даровард, ки даҳҳо ҳазор нусха аз он ба чоп расида ва ба бисёре аз забонҳо тарҷума шудааст.
Вай дар тамосу дидори мустақим бо бисёре аз ҷавонони бедории исломӣ ба онон ёдовар мешуд, ки ба ҷои баҳсу ҷадал ба кору базл ва бахшиш рӯй оваранд ва ба ҷои тамаркуз бар фуруъот ва ҷузиёт, пиромӯни усул ва куллиёт бичарханд.
Фаъолиятҳои Юсуф Қарзовӣ дар заминаи хидмат ба Ислом дар як тараф, ё заминаи хосе хулоса намешавад, балки ҳамвора дар заминаҳои гуногӯн ва дар ҷонибҳои мутанаввеъ фаъолият кардааст ва осори мухталифе аз худ барҷой гузоштааст, ки ба сароҳат аз шахсияти илмии ӯ ҳикоят дорад.
Муҳимтарин заминаҳои илмӣ ва фаъолиятҳои Юсуф Қарзовӣ аз таълифоти илмӣ, даъват ва иршод, фиқҳу фатво, конфронсҳо ва семинарҳо, мусофиратҳо ва суханрониҳо, узвият дар шуроҳо ва муассисаҳо, иқтисоди исломӣ, фаъолиятҳои иҷтимоӣ, тавҷеҳи бедории исломӣ, фаъолиятҳои ҳаракӣ ва ҷиҳодӣ иборатанд.
Ба боварҳои вай, ҷавонон бояд ба ҷойи пардохтан ба масоили ихтилофӣ, бар масоили мавриди иттифоқ тамаркуз кунанд ва аз сайр дар осмонпиндорӣ ва хаёл, ба заминии воқеъ фуруд оянд ва ба ҷойи тасаллут бар ҷомеа, ба ҳамзистӣ бо ҷомеа ва ҳалли мушкилоти он, ҳиммат гуморанд ва ба ҷойи бетаваҷҷуҳӣ нисбат ба суннатҳои илоҳӣ дар зиндагӣ, ба парастиши Худованд ҳамроҳ бо муроъоти суннатҳо дар сояи усули шариат гароиш дошта бошанд.
Даъвати устод дар байни ҷавонон бо истиқболи чашмгире мувоҷеҳ шуд ва ҳамроҳ бо даъвати уламои растин дар раҳнамоии масири бедори исломӣ, таъсири шоёне бар ҷой гузошт.
Вазорати таълим ва омӯзиш ин китобҳоро дар зимни кутуби дарсии мадорис гунҷонидааст, ки шомили тафсир, ҳадис, тавҳид, фиқҳ, ҷомеаи исломӣ, буҳуси исломӣ, фалсафаи ахлоқ ва дигар мавзуот мешавад.
Инҳо илова бар таҳқиқот ва мутолиоту мақолотест, ки дар солномаҳо, маҷалаҳои имлӣ, аъам аз фаслнома, моҳнома ва ҳафтаномаҳо мунташир мешвад ва дар идома ба бархе аз он ишора хоҳем кард.
Дар соли 1961 вориди Қатар шуд ва ба унвони раиси Муассисаи Динии Мутавассита машғули фаъолият шуд ва ба тавсеа ва тасбити он камар баст, ба тавре, ки тавонист қадими нофеъ ва ҷадиди муфидро дар он ҷамъ кунад.
Лозим ба зикр аст, ки Шайх Қарзовӣ бо вуҷуди иртибот бо ҷунбиши Ихвонулмуслимин ва узвияти зудҳангоми дар он, бо вуҷуди ранҷҳое, ки дар роҳи он мутаҳаммил шуд ва талошҳои илмӣ ва давъавию тарбиятӣ, ки барои он анҷом дод, ва бо вуҷуди иҷмои тарафдорони ӯ бар ҷойгоҳои волои ҳаракати Ихвон, аз ҳеч кӯшише дар роҳи интиқоди созанда аз ин ҳаракат барои ақлонӣ сохтани ин ҳаракат ва беҳбуди амалкард ва иртиқои шеваҳои кории он дареғ накард.
Ҳамчунин дар рисолаи «фатво дар миёни назму беназмӣ», шеваи фатвои ӯ шарҳ дода шудааст, ки дар он ба мушкилоти аҳли фатво пардохта ва онро бо далел ва бурҳон ташреҳ кардааст.
Дар соли 1977, донишкадаи Шариат ва Мутолиоти исломии донишгоҳи Қатар таъсис шуд ва Шайх Қарзовӣ раёсати онро ба уҳда гирифт ва то поёни соли таҳсилии соли 1989—1990 дар ин симат боқӣ монд.
Устод ҳамчунин бо талошҳи пайгир ва буҷаҳои молӣ, теъдоде аз муассисаҳои динӣ ва хайрӣ, монанди марказ, масҷид ва бемористони Ал-саҳваро дар зодгоҳи худ, Сифати Туроб, дар Миср таъсис дод ва Масҷидур-раҳмаро низ дар шаҳри Наср бунёнгузорӣ кардааст.
Дар набарди ахир дар хусуси таҳлилу баррасии фоидаҳои банкҳо ва шаҳодатҳое, ки ба он мулҳақ буд, боз садои Қарзовӣ болотарин ва нерумандтарин садоҳо дар муқовимат дар баробари он буд ва аз натоиҷи он китоби «рибои ҳароми фоидаҳои бонкҳо» аст.
Анҷумани тавсеаи исломӣ ба поси қадрдонӣ аз заҳамоти эшон ҷоизаи соли 1411-и ин бонк дар иқтисоди исломиро ба вай ато кард ва аз нақши барҷаста ва асарбахши ӯ дар ин замина ситоиш кард.
Дар ҳаждаҳсолагӣ ба факултаи усули дини Донишгоҳи Ал-Азҳар дохил гардид, ва соли 1953 аз миёни яксаду ҳаштод ҳамсинфаш дар таҳсилоти олӣ, рутбаи аввалро ба даст дошт.
Аббаняно ҳамчун асосгузори экзистенсионализми позитивӣ (равияи идеалистии фалсафа, ки донишро маҳсули илмҳои махсус шуморида, фалсафаро ҳамчун илм инкор мекунад), майл мекард, ки ғояҳои экзистенсионализми позитивиро бо неопозитивизм созиш диҳад.
Лоиҳаи ҷараёни инкишофи ояндаро арзёбӣ карда Аббаняно муқобили капитализм бо волоияти фардияташ ва ҳам зидди сотсиализм бо коллективизмаш баромада, дар чанд андешӣ замонати озодии инсонро мебинад.
Тибқи иттилои муҳаққиқи Эронӣ Абдулҳусайни Зарринкӯб, бузургони суфия, ки иборат аз 356 нафар мебошанд, аз рӯи мақому манзалати ишғолкардаашон дар маърифати тасаввуфӣ силсилаи маротиберо ташкил медиҳанд, ки дар он қутб дар раъси ин силсила қарор дорад, сипас нақиб , баъд абдол ва баъд мартабаҳои дигар хоҳанд омад.
Рӯзбаҳони Бақлӣ дар «Абҳар-ул-ошиқин» оварда, ки дар канори ситораи қутбӣ дар осмони бекарон ба сурати фалаки «хирс» ҳафт ҷисми мунири осмонӣ вуҷуд доранд, ки ин намодест аз ҳафт машоихи бузурги суфия.
Ба ибораи дигар, ҳафт равзанае аз олами гетӣ ба сӯи олами малакут вуҷуд дорад, ки соликони тариқат ба воситаи абзорҳои маърифати ирфонӣ ба кунгураи арши илоҳӣ мерасанд ва офаридгори худро дарк менамоянд.
Агар ин матлабро боз ҳам содатар карда гӯем, абдол ё худ ҳафттанон дар мартабае аз силсилаи маротиби машоих қарор доранд, ки ба туфайли маърифати ирфонӣ ва инояти илоҳӣ асрори ҳақиқатро бевосита дарк намуда, ҳар яке аз онҳо, дар навбати худ, мақоми қутби манотиқи як иқлими олами гетиро ба уҳда доранд ва дар ҳафт гӯшаи олам ҳукмфармоӣ хоҳанд кард.
Дар адабиёти тасаввуфӣ соҳиби иқлими аввали олам Халилуллоҳ, соҳиби иқлими дуюм Мусо, соҳиби иқлими сеюм Ҳорун, соҳиби иқлими чаҳорум Идрис, соҳиби иқлими панҷум Яъқуб, соҳиби иқлими шашум Исо ва соҳиби иқлими ҳафтум Абулбашар қаламдод шудааст.
Ба дараҷаи мутлақ бардоштани баҳсҳои диалектикӣ, ки дар ҷараёни онҳо ҳаққонияти баробари ҳукмҳои зид исбот мегардид, ба принсипи ҷаҳонбинӣ табдил ёфтани онҳо, , боиси ба вуҷуд омадани шаккокияи академӣ гардид ва мавқеи Академияи Афлотуни Миёнаро муайян кард.
Дар пештоқи дарвозаи Академияи Афлотун чунин шиор навишта шуда буд: «Касе, ки риёзиётро намедонад, ба Академия дохил нашавад!» То замони Ситсерон Академияи Афлотунро ба Қадим ва Нав, баъдтар ба Қадим, Миёна ва Нав ҷудо мекарданд; дар давраи эллинизм тақсимоти дигари таърихи Академияи Афлотун низ вуҷуд дошт.
Навафлотуния заминаи асосии масъалаҳои фалсафии Академияи Афлотунии Флоренсия: аз тарғиби ғояҳои ишқи афлотунӣ то кӯшиши ба ҳам омехтани таълимоти афлотуния бо арастуия, қаббола, герметизм, зардуштия ва дигар навъҳои афкори динию фалсафӣ буд.
Дар водиҳои ҷумҳурӣ 300 намуди алафҳои бегонаро ба қайд гирифтаанд, ки 74 намуди онҳо ба рушду инкишофи зироат халал мерасонад, масалан, аҷириқ, ангури сагак, банги девона, курмак, хоралаф, матинҷ, най, печак, саломалайкум, хори морак, хурфа, қӯноқ, ғумой ва ғайра алафҳои бегона ба шароити сабзишу нумӯи рустаниҳои мазрӯъ мутобиқ гардида, ҳамроҳи онҳо месабзанд, ҳосилро паст намуда, ба иҷрои корҳо халал мерасонанд; намии хок, моддаҳои ғизоӣ ва гази карбонатро ҷаббида, ҷараёни фотосинтезро суст, хокро аз нури офтоб паноҳ месозанд, ғизогирии микроорганизмҳоро номураттаб мегардонанд.
Ҳамзамон, дар боғот алафҳои бегона миқдори энергияи гармиеро, ки хок инъикос мекунад, коҳиш медиҳанд, ба ҳавогирии ниҳолҳо монеъ мешаванд, барои авҷи касалиҳои гуногун шароити мусоид фароҳам меоваранд.
Тадбирҳои мубориза бо алафҳои бегона: нест кардани онҳо; пеш аз шинондани ниҳолҳо нағз нарм кардани замин, риоя намудани тадбирҳои карантин; роҳ надодан барои ба тавассути об, пору ё шамол паҳн гаштани тухми алафҳои бегона; истифодаи гербисидҳо.
Алафҳои бегона дар полиз, бешазор, марғзору чарогоҳ, чорбоғу гулбоғ, гулзору сабзамайдон, канори роҳҳо, соҳили рӯду дарёҳо, ҳавзу наҳрҳо ҳам месабзанд.
Микробҳо ба зоидҳои бачадон дар вақти исқот, хусусан исқоте, ки берун аз бемористон гузаронида мешавад, таваллуд, алоқаи ҷинсӣ, инчунин бо хуну лимфа аз дигар узву бофтаҳо (ҳангоми бемориҳои гуногуни сироятӣ, масалан, сил, гулӯдард ва газаки узвҳои дарунӣ) ворид мегарданд.
Ҳодисаи Ғадири Хум дар баробари ҳаводиси дигаре, ки дар садри ислом ба вуқуъ пайваста, ҳам аз назари ровиёни он, ки ба беш аз сад саҳоба мерасад ва ҳам аз назари нақди илмӣ аҳаммияти таърихии чандоне надошта ва касе ҳам онро ба ҳайси рӯйдоди бузурге дар таърихи ислом зикр накарда, то он ки дар замони хилофати Алӣ ошубҳои дохилӣ ба авҷи худ расиданд ва дар амвоҷи пурталотуми он доругирҳо гурӯҳҳо ва ҷамоаҳои наве, ба мисли ҳавориҷ, шиа ва ғайра бо сибғаи динӣ зуҳур карданд.
Дар ибтидо тоифаи шиа ба сурати андешаи сиёсӣ-динӣ барои расидан ба хилофат зуҳур кард ва пас аз муддате шакли ҳаракатҳои шӯришона ва қиёмҳои мусаллаҳонаро ба худ гирифт ва то садаи -уми ҳиҷрӣ ҳанӯз ба мактаби фиқҳии муназзам ва равиши ақидатии низомёфтае надаромада буд.
Пас аз ташаккули сареъ ва нуфузи андешаҳои низомёфтаи сиёсӣ-динии муътазилиён ба дарбори хилофат ва саранҷом уфули онҳо дар садаи -уми ҳиҷрӣ шиаён аксари андешаҳои динии онҳоро, ба монанди асли тавҳид, адл ва дигар таҳлилҳои ақлии асосҳои дин, барои худ ба орият гирифтанд ва мактаби худро аз ҷанбаи ақидатӣ то ҷое сомон бахшиданд.
Дар ин муддат уламои шиа ба талфиқ ва баҳамомехтани ояҳое аз Қуръон ва ривояти аҳодисе аз номи аиммаи худ суханони паёмбар -ро дар Ғадири Хум дар мавриди Алӣ ҳамчун нассе бар вилоят, имомат ва ҷонишинии ӯ пас аз расули Худо таъвил карданд ва он рӯзро бо номи иди Ғадири Хум хонданд.
Дар рӯзгори садри ислом тамоми мусулмонон, аз ҷумла худи Алӣ суханони паёмбар -ро дар Ғадири Хум ба ҳодисае, ки каме пеш аз мавсими ҳаҷ барои ӯ ва ҳамсафарони яманиаш рӯй дода буд, муртабит медонистанд.
Паёмбар қабл аз муддате Алиро барои ҷамъоварии молиёти закот ба Яман фиристода буд, вай пас аз дарёфти молиёти закоти мардум ҳамроҳ бо корвони ҳуҷҷоҷи яманӣ раҳсипори ҳаҷ гашт, то паёмбар -ро дар он мавсим дарёбад.
Дар роҳ мардуме аз аҳли корвон аз Алӣ хостанд, ки онҳоро бар уштурони байтулмол савор намояд, то ҳам хастагии роҳро аз худ бартараф созанд ва ҳам ба гунае аз савориҳои байтулмол истифода бурда бошанд.
Пас аз анҷоми фаризаи ҳаҷ вақте ба минтақаи Робиғ ва обгири Ғадири Хум расиданд, барои зудудани ғубори он ҳодиса аздили Алӣ паёмбар ба сухан истод ва аз вай тавсиф намуд ва ӯро дӯст ва мавлои муъминон хонд.
Паёмбари акрам дар бозгашт аз ҳаҷ ба рӯзи 18 зулҳиҷҷа наздики намози пешин ба он ҷо расид ва барои истироҳат ва сероб сохтани аҳли қофила дарон фуруд омад, он гоҳ мунодии вай нидо кард, ки «ассалоту ҷомеатун» ва мунтазир монданд то ҳоҷиёни бозмонда ва пайгарди корвон ба онҳо бирасанд ва дар зери дарахте хайма заданд ва паёмбар дарон каме ором гирифт.
Дар он пас аз иншои чанд ибораи истифҳомӣ ва матраҳ сохтани суолҳое ва тасдиқи оммаи мардум аз ҷумла фармуд: "Оё ман мавлои шумо нестам!? "Гуфтанд: Оре, мавлоямон ҳастӣ.
Он гоҳ дасти Алиро бардошт ва фармуд: «Пас касе, ки ман мавлояш ҳастам, ин Алӣ низ мавлои ӯст, Худоё, касе ӯро дӯст дорад, ёри ӯ бош ва касе ӯро душман дорад, душмани вай бош!» Пас аз он амр кард, то мардум бор барбастанд ва ба сӯи Мадина ба роҳ афтоданд.
Барои инсиҷом ва низоммандии бештари низоми эътиқодии шиа ва эҷоди ҳамосае дар дили пайравони он вақте Оли Буя бар маркази хилофат шаҳри Бағдод мусаллат гаштанд ва халифаи аббосӣ Муктафиро зери нуфузи хеш қарор доданд, Муиззуддавлаи Дайламӣ — нахустин салотин аз шиаёни Оли Буя он идро ба соли 352 ҳ.
Ғадири Хум бо ихтисор Ғадир ва ал-Ғадир — маконе аз чапи Ҷуҳфа ва Робиғ ба се ё чаҳор милиион, ки дар он обгир ва ҳавзи хурде вуҷуд дошта ва чашмаобе ба он мерехта, номи яке аз идҳои бузурги шиаён.
Беш аз 400 асар — аз барномаи таълим, дастурҳои таълим, китобҳои дарсӣ сар карда то ба мақолаҳову рисолаҳо ва монографияҳои илмӣ ба қалами Ҷонон Бобокалонова тааллуқ доранд.
Ҷонон Бобокалонова чун муҳаққиқи адабиёти тоҷик ба се масъалаи муҳим — адабиёти бачагон, зан ва инъикоси образи ӯ дар адабиёт, танқиди адабӣ ва адабиётшиносӣ таваҷҷуҳ дошт.
Дар маҷмӯаҳои илмӣ ва маҷаллаҳо аз соли 1956 сар карда мақолаҳояш дар бораи адабиёти бачагон ва адибони барои бачагон эҷодкунанда ба табъ расидаанд, ки дар маҷмӯаҳои «Мақолаҳо оид ба адабиёти бачагона» , «Мирсаид Миршакар — шоири бачагон» (1976; ин китоб соли 1982 дар Маскав ба забони русӣ ба табъ расид) ва ғ.
Ба таҳқиқи масъалаи образи зан ва мавқеи ӯ дар адабиёт Ҷонон Бобокалонова солҳои 70 садаи рӯй овард (мақолаҳои «Мулоҳизаҳо оид ба мавзӯи озодии занон дар назми солҳои бистуми тоҷик», «Образи занон дар „Духтари оташ“-и Ҷалол Икромӣ», «Мулоҳизаҳои Аҳмади Дониш дар бораи занон», «Замони нав ва занон», «Симои занон дар адабиёти форсу тоҷик» ва ғайра).
Солҳои 1980 Ҷонон Бобокалонова дар қатори таҳқиқи масъалаҳои адабиёти тоҷик ба таҳқиқи масъалаҳои танқиду адабиётшиносӣ даст зад ва дар ин боб мақолаҳову рисолаҳо ба табъ расонд («Ташаккули характер», «Назаре ба таърихи танқиди адабии тоҷику форс» ва ғайра).
Ҷонон Бобокалонова узви Кумитаи Ҷоизаи давлатии Тоқикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, Шӯрои ҳимояи рисолаҳои доктории ДМТ ва АИ ҶТ буд.
Пйесаҳои «Саодат» , «Зафар ва Заррина» аз ҳаёти деҳқонон ва фотеҳони заминҳои навкорам, «Гаҳвораи заррин» «Ситорадуздон» , «Тиру камон» ва «Оилаи пурмоҷаро» аз рӯзгори ангиштканони Шӯроб ҳикоят мекунанд.
Драмаи «Қиссаи Зайнаббибӣ» , ки аз қаҳрамонӣ ва диловарии зани тоҷик ҳикоят мекунад, ба репертуари Театри давлатии драмаи русии ба номи Владимир Маяковский дохил гардидааст.
Мудири шуъбаи маорифи халқи ноҳияи Исфара , инструктори шуъбаи ташкилии КИМ-и ҶШС Тоҷикистон , яке аз барпокунандагони Театри драмавии тоҷик, аз ҷумлаи нахустин актёрон ва режисёрони кишвар будааст.
Дар тадқиқоти худ масъалаҳои пурсамаргардонии таълими забони англисӣ дар донишгоҳ, омӯхтани омодагии донишҷӯёни шуъбаи забони англисӣ ба касби омӯзгорӣ, тадқиқи асосҳои илмию педагогии инкишофи салоҳияти касбии донишҷӯён дар заминаи муносибати системӣ, инкишофи салоҳияти касбию омӯзгории донишҷӯён дар ҷараёни омӯзиши фанҳои тахассусӣ, методикаи таълими забони англисӣ, психологию педагогӣ ва дар рафти таҷрибаомӯзӣ дар мактаби таҳсилоти умумӣ, амалӣ гардонидани муносибати коммуникативӣ нисбати мундариҷа ва методикаи таълими забони англисӣ дар шароити ислоҳоти мактаби таҳсилоти умумӣ ва олӣ мавриди омӯзиш ва баррасӣ қарор додааст.
Муаллифи зиёда аз 130 номгӯи асарҳои илмӣ ва методӣ, аз ҷумла 2 монография, 4 воситаи таълимӣ, 6 дастури таълимӣ-методӣ, 4 маҷмӯаи илмӣ ва 10 барномаи таълимӣ мебошад.
Дар таҳияи барномаҳо оид ба такмили сифати тайёр намудани мутахассисони соҳаи омӯзгорӣ фаъолона ширкат варзида, солҳои тӯлонӣ мураттиби стандартҳои давлатии таҳсилоти олӣ ва нақшаҳои таълимӣ аз ихтисоси забони хориҷӣ мебошад.
Ҳамчун омӯзгор, олим ва роҳбар дар ташаккули шахсияти донишҷӯёни факултет, тарбияи мутахассисони ҷавони кафедра ва фаъолияти илмӣ- тадқиқотии унвонҷӯёну аспирантон саҳми шоиста дорад.
Дар анҷуманҳои равоншиносони Иттиҳоди Шӯравӣ, чандин конфренсияю семинарҳои ҷумҳуриявӣ, минтақавӣ, умумииттифоқӣ, байналмилалӣ (шаҳрҳои Москва, Владимир, Тула, Чебоксарӣ, Тбилисӣ, Алмато, Бишкек, Тошкент, Горловка ва хориҷи кишвар ширкат варзида, бо маърӯзаҳо баромад кардааст.
Солҳои 1968–1970 аспиранти кафедраи равоншиносии донишкадаи омӯзгории пойтахт буд, ки дар лабораторияи омӯзиш ва инкишофи фикрии Институти психологияи умумӣ ва омӯзгории АИО ИҶШС рисолаи номзадиро ба анҷом расонид.