polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ИМА ба хориҷа инчунин воситаҳои нақлиёт, маснуоти кимиёӣ, таҷҳизоти саноатӣ , компютеру техникаи электронӣ, маҳсулоти нафту ангишт, маҳсулоти кишоварзӣ ва хӯрокворӣ, маснуоти тайёр аз филиззот, таҷҳизоти электротехникӣ ва қисмҳои эҳтиётии онҳо, масолеҳи полимерӣ содир мекунад.
Дигар шарикони муҳимми савдои хориҷии ИМА мамлакатҳои аз ҷиҳати иқтисодӣ тараққикардаи Аврупо, мамлакатҳои нави саноатии Осиёи Шарқӣ ва Ҷанубу Шарқӣ ва мамлакатҳои содиркунандаи нафт мебошанд.
Дар ҳайати киштиҳои қувваҳои доимии флот 10 авиакаши атомии бисёрҳадафаи навъи «Нимитс», қариб 60 киштии зериобии атомии гуногун, ки барои қабули мушакҳои болдори баҳрӣ ва мушакҳои киштизан қодиранд, то 10 киштии зериобии атомӣ, ки барои таъмин кардани амалиёти қувваҳои амалиёти махсус таҷҳизот доранд, амал мекунанд.
Дар ҳайати флоти киштиҳои қувваҳои доимӣ 22 крейсер бо мушакҳои идорашаванда, 62 минакаши эскадронии бо мушакҳои идорашаванда, 15 киштии ҳозиразамони ҳарбӣ барои дафъи ҳамлаи заврақҳои зериобӣ ва тайёраҳои ҷангӣ, 32 киштии десанткаш, 13 киштии ҳарбӣ, ки минаҳои зериорбиро медоранд, 4 киштии ҳарбии сесутуна мавҷуд аст.
Барои баланд бардоштани зудҳаракатии стратегии қувваҳои пиёданизоми баҳрӣ дар ҷаз-ҳои Диего-Гарсия, Гуам, Сайпан дастаҳои калони киштӣ-амборҳо бо аслиҳа ва воситаҳои моддию техникӣ ташкил карда шудаанд.
Курортҳои машҳури баҳрӣ дар соҳилҳои шарқӣ ва ғарбии иёлати Флорида, ҷаз-ҳои Гавай, дар соҳилҳои уқёнуси Ором, дар қисми ҷанубии иёлати Калифорния , дар соҳилҳои атлантикии иёлати Каролинаи Ҷанубӣ , Каролинаи Шимолӣ , Вирҷиния ва Ню-Ҷерси ҷойгиранд.
қисми зиёди ёдгориҳои таърихӣ ва ҷойҳои тамошобоб дар Вашингтон, Уилямсберг , Филаделфия, Бостон, Саван ва Чарлстон , Ричмонд, Орлеани Нав воқеъ гардидаанд.
Бузургтарин боғҳои фароғатӣ ва мавзӯӣ дар Апаҳайм ва Орландо , казино дар Лас-Вегас ва Рино , Атлантик-Сити ва як қатор марказҳои дигар, бузуртарин музейҳои баҳрӣ дар Балтимор, Лонг-Бич ва Сан-Диего фаъолият доранд.
Бузургтарин иёлоте, ки сайёҳон меоянд: Калифорния, Флорида, Ню-Йорк, Техас, Иллинойс, Невада, Пенсилвания, Ҷорҷия, Вирҷиния ва Ню-Ҷерси; ш-ҳои Ню-Йорк, Лос-Анҷелес, Майами, Сан-Франсиско, Лас-Вегас, Орландо.
ҚҲБ ва посбонии соҳил дар замони осоишта ба ҳайати Вазорати амнияти дохилӣ ворид буда, дар амалиёти ҳарбӣ ба ҚҲБ тобеъ аст; ҳангоми эълон кардани вазъияти ҳарбӣ посбонии соҳил ба ихтиёри ҚҲБ дода мешавад.
Ба сохтори ВМ дохил мешаванд: дастгоҳи ВМ, вазоратҳои артиш, ҚҲҲ ва ҚҲБ, Кумитаи сардорони ситодҳо , 18 идораи тобеи марказ, муассисаҳо ва хадамот, 9 фармондеҳии муттаҳид.
Барои минтақаҳои наздисоҳилии уқёнуси Ором иқлими муътадили уқёнусӣ бо зимистони муътадил ва тобистони гарм хос аст; ҳарорати миёнаи январ 3С, июл 18С, миқдори бориши солона 2000 мм .
Иқлими ҳудуди ҳамвориҳои дохилӣ хушк, ҳарорати миёнаи январ аз шимол ба ҷануб 10С, июл аз 23 то 30С, миқдори бориши солона аз шарқ ба ғарб то 250 мм кам мешавад.
Дар иқтисодиёти ИМА нақши хидматрасонии касбӣ ва хидматӣ (ширкатҳои муҳосиботӣ ва ҳуқуқӣ, бюроҳои меъморӣ ва дизайн, агентиҳои таблиғотӣ, ширкатҳо оид ба идоракунии маъмурӣ ва ғ.) бузург аст.
Дар соҳаҳои технологияи нави саноатӣ, ҳарбӣ, телекоммуникатсионӣ, тиббӣ, биологӣ, инчунин таҳияи барномаҳо нақши фаъолияти илмӣ-таҳқиқотӣ муҳим аст.
Дарёҳои калонтарини ИМА дар ҳавзаи уқёнуси Атлантик – Миссисипи бо шохобҳояш Миссури, Арканзас, Ред-Ривер , Иллинойс, Оҳайо , инчунин Рио-Гранде, Лаврентияи Муқаддас; дар ҳавзаи уқёнуси Ором – Юкон, Колумбия, Колорадо.
Дар Флорида кӯлҳои карстӣ , дар Пастии назди Мексика кӯлҳои халиҷдор , дар Аляска кӯлҳои пиряхиву тектоникӣ ва термокарстӣ, дар Кордилера кӯлҳои пиряхии кӯҳӣ ва вулканӣ мавҷуданд.
Дар давраи мустамликадорӣ ба Амрикои Шимолӣ то 360 ҳазор коргарони қарордодӣ оварда шуданд, ки онҳо баъди ба итмом расидани қарордод ба муҳоҷирони сафедпӯсти комилҳуқуқ табдил ёфта, табақаи поинии озоди фермерҳоро ташкил доданд.
2015 дар саммити Амрико дар Панама бо пешвои Куба Р. Кастро Рус мулоқоти таърихӣ (нахустин муносибати дипломатӣ баъди 50 сол, ки соли 1961 қатъ гардида буд) анҷом дод ва раванди аз рӯйхатти давлатҳои сарпарасти терроризм баровардани Кубаро иброз намуд.
Силсилаи чиндори мезозой-кайнозойи Кордилераи Амрикои Шимолӣ аз шарқ ба ғарб ба се минтақаи хеле калон ҷудо карда мешавад: минтақаи кӯҳҳои чиндори шарқӣ; минтақаи берунӣ – кӯҳҳои чиндор; минтақаи дохилии назди уқёнуси Ором.
Ба самти шарқ аз пуштакӯҳи Колорадо ба самти меридиан рифти кайнозойи Рио-Гранде, шимолтар Ҳавзаи Бузург, қад-қади д. Снейк минтақаи ҷавони вулканӣ тӯл кашидаанд.
ИМА бузургтарин дар ҷаҳон истеҳсолкунандаи мошинҳои ҳарбӣ мебошад, ки талаботи қувваҳои мусаллаҳи мамлакатро пурра ва қариб 30 дарсади содироти ҷаҳонии силоҳро таъмин мекунад.
Корхонаҳои истеҳсоли техникаи ҳарбӣ дар ҷануб ва ғарби мамлакат ҷойгиранд: тайёраҳои ҳарбӣ дар з-дҳои ширкатҳои « » дар Форт-Уэрте ва Мариетте , « » дар Эверетте, Ренте, Беркли , « » дар Сент-Огастина , чархболҳо дар з-дҳои ширкатҳои « » дар Меса , « » дар Форт-Уэрт, « » дар Уэст-Палм-Бич , « » дар Колумбия истеҳсол карда мешаванд.
ИМА аз ҷиҳати истеҳсоли киштиҳои ҳарбӣ дар ҷаҳон пешсаф мебошад; марказҳои киштисозӣ: Нюпорт-Нюс , Сан-Диего, Паскагула , Мобил ва Гротон .
Аз се бахш иборат аст: асосӣ [массиви ягона дар қисмати мобайнии материки Амрикои Шимолӣ, ки 48 иёлат ва Округи федералии Колумбияро дар бар мегирад; 83,5 дарсади масоҳат ва 99,4 дарсади аҳолии мамлакат] ва 2 эксклав: иёлати Аляска (16,3 дарсади масоҳат ва 0,2 дарсади аҳолӣ, дар канори шимолу ғарбии материки Амрикои Шимолӣ) ва иёлати Гавайи (0,2 дарсади масоҳат ва 0,4 дарсади аҳолӣ; дар қисми марказии уқёнуси Ором).
Иёлоти ҳамҳудуди ИМА-ро дар шарқ, ҷанубу шарқ ва ҷануб уқёнуси Атлантик (аз ҷумла дар ҷануб – хал. Мексика; гул. Флорида аз Куба ва ҷаз-ҳои Багам), дар ғарб уқёнуси Ором ҷудо мекунад.
Дар шимолу ғарби нишебиҳои қаторкӯҳҳои Соҳилӣ ва силсилакӯҳҳо бештар бешаҳои дарахтони сӯзанбарг, дар минтақаи миёнакӯҳҳо бешаҳои калони дарахтони санавбар ба назар мерасанд.
Қисми ҷанубии кӯҳҳои Сершухро бешаҳои коҷ ва пихтаи алпӣ , поинтар аз онро бешаҳои сираки арча ва санавбари қадпаст, қисми ҷанубу ғарбиро буттазорҳои ҳамешасабз фаро гирифтаанд.
Дар канори шимолу шарқи мамлакат бешаҳои коҷи канадагӣ ва сурх, бешаҳои омехтаи дарахтони сӯзанбарг ва паҳнбарг (санавбари веймутӣ, пихта, навъҳои гуногуни булут ва дигар дарахтони паҳнбарг) вомехӯранд.
Дар ҳудуди пуштакӯҳҳо ва паҳнкӯҳҳои Кордилераи ИМА рустаниҳои биёбонӣ ва нимбиёбонӣ [шибоғ, буттаҳои гуногун, галофитҳо бартарӣ доранд.
Президент ба муҳлати 4 сол бо роҳи интихоботи ғайримустақим, дузинагӣ (интихобкунандагон интихобшавандагонро интихоб мекунанд, интихобшудагон – Президентро) якҷо бо ноиби Президент интихоб карда мешавад.
Агар ҳеч кадом аз номзадҳо шумораи зарурии овозҳоро ба даст оварда натавонанд, Палатаи намояндагон Президентро аз ҷумлаи 3 номзаде, ки бисёртар овоз гирифтаанд, интихоб мекунад.
Аз онҳо 79,0 % дар соҳаи хидматрасонӣ, 20,3 % дар саноати истихроҷ ва коркард, нақлиёт ва ҳунармандӣ, 0,7 % дар соҳаи кишоварзӣ, хоҷагии ҷангал ва моҳидорӣ кор мекунанд.
70 дарсади аҳолии ИМА — насронӣ, аз ҷумла 48 % — муътақидони равияҳои гуногуни дини протестантҳо, беш аз 20 % — пайравони мазҳаби католикӣ, қариб 0,5 % — мормонҳо, қариб 2 % — яҳудиён, 1 % — мусулмонҳо, қариб 0,7 % — пайравони динӣ буддоӣ, қариб 0,7 % — пайравони ҳиндуизм; пайравони дигар ҳаракатҳои нави динӣ низ ҳастанд.
Система -и миллии ҳудудҳои ҳифзшавандаи ИМА 59 боғи миллӣ, боғҳои сершумори иёлот, ёдгориҳои табиӣ, парваришгоҳҳои ҳайвонот, ҳудудҳои тафреҳӣ -ро дар бар мегирад.
Ба рӯйхатти Мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО аз рӯи меъёрҳои табиӣ 12 ва аз рӯи меъёрҳои табиию фарҳангӣ 1 минтақаи ҳифзшаванда, аз ҷумла Боғи миллии Йеллоустон, Боғи миллии Йосемит.
боғҳои миллии Гранд-Канён, Грейт-Смоки-Маунтинс, ғорҳои Мамонтҳо, Эверглейдс, Олимпик, Редвуд, Карлсбад, Боғи байналмилалии ҷаҳон – Уотертон-Глейшер ва боғҳои миллии кӯҳҳои Врангел ва Иляи Муқаддас , инчунин яке аз калонтарин дар ҷаҳон боғи баҳрӣ – Папаҳанаумокуакеа дохил карда шудаанд.
ИМА аз ҷиҳати шумораи парваришгоҳҳои биосферии ЮНЕСКО дар ҷаҳон ҷойи 1-умро ишғол мекунад; ба ботлоқҳои дорои аҳаммияти умумиҷаҳонӣ, ки дар чаҳорчӯби конвенсияи Рамсар муҳофизат карда мешаванд, 37 минтақаи табиӣ ва акваторияи ИМА дохил карда шудаанд.
67,5 дарсади нерӯи барқ дар нерӯгоҳҳои барқии аловӣ, 19,4% дар нерӯгоҳҳои барқии атомӣ, 6,6% дар нерӯгоҳҳои барқи обӣ ва 6,5% дар дигар намуди нерӯгоҳҳо истеҳсол карда мешавад.
Силсилаи нерӯгоҳҳои барқи обии пуриқтидор дар д-ҳои Колумбия (яке аз калонтаринҳо дар ҷаҳон ва бузургтарин НБО дар мамлакат – « », иқтидораш 6809 МВТ), Колорадо ва Теннесси сохта шудаанд.
ИМА дар байни мамлакатҳои аз ҷиҳати иқтисодӣ рушдкарда аз рӯи ҳаҷми истеҳсолоти саноатӣ ва дараҷаи илмию техникии соҳаҳои асосии саноат ҷои 1-умро ишғол мекунад.
Истеҳсоли воситаҳои алоқа ва нимноқилҳо, компютерҳо ва таҷҳизоти дафтарҳои корӣ, асбобҳои дақиқ, саноати дорусозӣ ва мушакҳои кайҳонӣ бо суръати баланд тараққӣ мекунанд.
Марказҳои асосии истеҳсоли алюминий: Ферндейл , Ню-Мадрид , Эвансвилл , Хосвилл ва Себри , Маунт-Ҳолли ; дар ҳамаи ин марказҳо з-дҳои иқтидорашон дар як сол 200–289 ҳазор т алюминийи аввалия мавҷуданд.
Марказҳои асосии гудозиши маъдани мис, руҳ ва сурб дар иёлоти кӯҳистон ҷойгиранд; руҳ ва сурб дар наздикии Сен-Луиса, дар иёлати Миссури низ истеҳсол карда мешаванд.
Ҳиссаи ИМА дар истеҳсоли ҷаҳонии воситаҳои алоқа ва қисмҳои нимноқилӣ 32%, техникаи компютерӣ ва таҷҳизот барои дафтарҳои корӣ 22% ва асбобҳои дақиқ 43%-ро ташкил медиҳад.
Олами ҳайвоноти Аляска ғанӣ мебошад; қад-қади соҳилҳои арктикӣ хирси сафед, рӯбоҳи шимолӣ вомехӯранд; барои тундра говмеш, карибу, қазаркаи сиёҳ , барои бешаҳои тайга хирси малла , силовсин, шоҳгавазн хоссанд.
Доллари ИМА асъори асосии ҷаҳонӣ ва аввалин асъори захиравӣ мебошад (беш аз 80 дарсади ҳаҷми савдои байналмилалӣ ва беш аз 60 дарсади захираи молиявии байналмилалӣ).
Омилҳои рақобатпазирӣ: низоми устувори ниҳодӣ, бахши иттиҳодиявӣ ва низоми молиявии пурқувват, низоми маблағгузории миллӣ -и рушдкарда, дараҷаи баланди инкишофи технология ва таҷҳизонии техникӣ, нақши фаъоли танзимкунандаи давлат.
ИМА – яке аз таъсисдиҳандагон ва узви асосии созмонҳои муҳимми иқтисодӣ ва молиявии байналмилалӣ: Фонди байналмилалии асъор, Бонки умумиҷаҳонӣ, СУС, Минтақаи савдои озоди Амрикои Шимолӣ, Шарикии нақлиётии уқёнуси Ором ва ғ.
Дар шимолу шарқи ҳудуди асосии мамлакат, дар доманакӯҳҳои Аппалачи ва ноҳияи Кӯлҳои Бузург дар ҳудуди минтақаи бешаҳои сӯзанбарг ва омехта хокҳои хокистарранги чимзамин ва бӯртоби бешагӣ ва дар ҷанубу шарқ дар шароити иқлими субтропикӣ хокҳои сурху зард ташаккул ёфтаанд.
Сентябри 2009 дар бораи аз нав баррасӣ кардани нақшаҳои маъмурияти Буш дар бораи ҷойгиркунии унсурҳои зиддимушакӣ дар Аврупо изҳори ақида намуда, нақшаи нави ҷойгиркунии унсурҳои мудофиаи зиддимушакӣ -ро дар Аврупо пешниҳод кард.
Маъмурияти ИМА ба муқобили теъдоде аз шахсони расмӣ, депутатҳои Маҷлиси федералӣ ва соҳибкорон, инчунин ширкатҳо ва бонкҳои Руссия муҷозоти рухсатномавӣ, молиявӣ ва молӣ ҷорӣ кард.
Р. Форд барои беҳтар намудани вазъи молиявӣ ба сиёсати кам кардани хароҷоти давлатӣ ба эҳтиёҷоти ғайриҳарбӣ рӯ овард, вале он натиҷаҳои дилхоҳ надод.
Дигар афзалиятҳои сиёсати иқтисодӣ мустаҳкам кардани сармояи инсонӣ, рушди тези ҳосилнокии меҳнат, ташкил кардани ҷойҳои нави кор ва кам кардани сатҳи бекорӣ, интизоми ҷиддии молиявӣ ва барҳам додани дефитсит -ро дар бар мегирифт.
Аммиак ва нуриҳои нитрогендор дар Ғарби Миёна, иёлоти Техас ва Луизиана, нуриҳои фосфордор дар Флорида, зифти синтетикӣ, пластмасса ва каучуки синтетикӣ дар иёлоти Техас ва Луизиана, нахи кимиёӣ дар иёлоти Каролинаи Ҷанубӣ, Каролинаи Шимолӣ, Вирҷиния ва Ҷорҷия истеҳсол карда мешаванд.
Яке аз самтҳои муҳимми бозсозии саноати кимиёи ИМА афзоиши ҳиссаи синтези органикии нозук , биотехнологӣ, атриёт, васоити кимиёии иҷтимоӣ, васоити беҳдошт ва ғ.)] мебошад.
Дар миёнаи асри 18 дар байни мусталикаҳои Англия дар Амрикои Шимолӣ аксариятро мустамликаҳои шоҳӣ ва мустақил ташкил медоданд, вале дар қисми зиёди мустамликаҳо уклад -и буржуазӣ пойдор гардид.
Давлати мустамликадор кӯшиш кард, ки рушди иқтисодии мустамликаҳоро ба манфиатҳои худ тобеъ кунад, вале то Ҷанги ҳафтсола , вақте ки Британияи Кабир дар Амрикои Шимолӣ Фаронсаро фишор дод, тадбирҳои маҳдудкунандаи ӯ барои муҳоҷирон гарон набуданд.
ҚМ ИМА аз рӯи таъйинот ва хусусияти вазифаҳои ҳалшаванда ба қувваҳои стратегӣ ва қувваҳои стратегии муҳофизатӣ] ва қувваҳои таъйиноти умумӣ ҷудо карда мешаванд.
Дар қисмҳои ҳарбии ҚСҲ 2112 ҳомили силоҳи ҳастаӣ, аз ҷумла 1053 мушаки байниқитъавии баллистикии зиддизарбавӣ, 411 тайёраи бомбаандоз, 648 мушаки баллистикии зиддизарбавӣ дар 40 киштии зериобии атомӣ бо мушакҳои баллистикӣ мавҷуд аст.
Қувваҳои стратегии муҳофизатӣ қувваю воситаҳои огоҳсозандаи зарбаи мушакӣ-ҳастаӣ, назораткунандаи фазои кайҳон ва мудофиаи зиддимушакиро дар бар мегиранд.
Дар иёлоти Миннесота, Висконсин ва Мичиган дӯнгии бузурги сипари Канада мавҷуд аст, ки аз гранитогнейсҳои давраи архей, ҷинсҳои минтақаҳои сангҳои сабз ва гранитҳои музофоти Сюпириор, таҳнишастҳои палеопротозойи минтақаи Пенокий – кварситҳо, аз ҷумла оҳан, варақсанг, доломит, тиллит, инчунин таҳнишастҳои давраи мезозой ва протерозойи нав, рухом ва габброи манзумаи палерифтии Кивино ташаккул ёфтааст.
Дар ғарби онҳо пуштакӯҳҳо ва паҳнкӯҳҳои дохилӣ: пуштакӯҳи вулкании Колумбия, суфакӯҳи Ҳавзаи Калон бо Водии Марг ва пуштакӯҳи Колорадо бо Канони Калон ҷойгиранд.
Дар ғарб ба минтақаи дохилии пуштакӯҳҳо ва паҳнкӯҳҳо силсилакӯҳҳои яхини чиндор ва вулкании баландиашон то 4392 м ва яхпоракӯҳҳои аз ҳам ҷудои Серра-Невада пайваст мешаванд.
Ню-Йорк яке аз чор маркази ҷаҳонии мӯд мебошад; дар ин ҷо хонаҳои мӯди « », « е» ва ғайра ҷойгиранд; ҳар сол моҳҳои феврал ва сентябр ҳафтаи мӯди олии Ню-Йорк баргузор мегардад.
ҚХ -и ИМА аз ҷиҳати маъмурӣ дар 3 фармондеҳии асосӣ, 6 фармондеҳии минтақавӣ, 3 фармондеҳии вазифавӣ ва 12 фармондеҳи -и тобеи марказ муттаҳид карда шудаанд.
Лашкариёни доимӣ аз 6 ситоди артиш, 3 ситоди корпусҳои артиш, дивизияҳо, 47 бригадаи ҷангӣ, қисмҳо ва ҷузъу томҳои амалиётҳои махсус, таъминоти ҳарбӣ ва ақибгоҳ иборатанд.
Аслиҳаи ҚХ: қариб 200 мушак -и ҷангию тактикӣ, қариб 6 ҳазор танк, беш аз 25 ҳазор МЗ, 6 ҳазор тӯпу миномёт, 16 ҳазор мушаки зиддитанкии идорашаванда, беш аз 5 ҳазор дастгоҳи зенитӣ, қариб 250 тайёра, беш аз 4,3 ҳазор чархбол, қариб 130 ҳазор воситаҳои обу хушкигард.
Ибтидои он авҷи инқилобҳои миллии озодихоҳӣ дар мамлакатҳои ба ном ҷаҳони севвум, шикасти низоми мустамликадорӣ дар Африқо, аз тобеияти Ғарб баромадани аксари мамалакатҳои озодшуда арзёбӣ мешавад.
Буш зарурати танзими иқтисодиёт, ҳавасманд кардани ташаббусҳои хусусӣ, кам кардани андозҳо , барномаҳои ёриҳои иҷтимоиро исрор менамуд, вале маъмурияти Буш ваъдаҳоро оид ба мустаҳкам кардани буҷети мувозӣ ва кам кардани қарзи давлатӣ иҷро карда натавонист.
Ба ҳиссаи он 70 дарсади сармояи венчурии ҷаҳонӣ, 30 дарсади патентҳои байналмилалӣ, 30 дарсади хароҷот барои маориф ва 44 дарсади хароҷот барои соҳаи нигоҳдории тандурустӣ рост меояд.
Ҳиссаи тиҷорати хусусӣ дар маблағгузории корҳои илмию таҳқиқотӣ ва таҷрибавию конструкторӣ – 63,9%, давлат – 29,6%, донишгоҳҳо ва созмонҳои ғайритиҷорӣ – 6,5%.
Бюрои барӯйхатгирии ИМА дар ҳудуди мамлакат 4 минтақаи ҷуғрофиёиро ҷудо мекунад, ки ба ҳайати онҳо 9 гурӯҳи иёлот дохил мешаванд: шимолу шарқӣ (9 иёлат, 4,7 дарсади масоҳат ва 17,6 дарсади аҳолии мамлакат; Англияи Нав ва иёлати Атлантикаи Миёна), Ғарби Миёна (12 иёлат; 21,2 дарсади масоҳат ва 21,2 дарсади аҳолӣ; иёлоти шимолу шарқӣ ва шимолу ғарбии Ғарби Миёна), Ҷануб (16 иёлат ва Округи федералии Колумбия; 24,8 дарсади масоҳат ва 37,6 дарсади аҳолӣ; иёлати Атлантикаи Ҷанубӣ, иёлати марказии ҷанубу шарқӣ ва ҷанубу ғарбӣ) ва Ғарб (13 иёлат; 49,3 дарсади масоҳат ва 23,6 дарсади аҳолӣ; иёлати Монтана ва уқёнуси Ором, иёлати Аляска ва Гавайи ҳам ба онҳо дохил мешаванд).
Ҳамзамон бо ташкилёбии Вирҷиния ва дигар мустамликаҳои ғуломдорӣ дар ҷануби ИМА-и имрӯза, дар ҳудудҳои шимолу шарқӣ қасабаҳои протестантии буржуазӣ ташаккул ёфтанд.
Иқтисодиёти ИМА баъди буҳрони солҳои 1970–80, бахусус дар солҳои 1991–2000, дар натиҷаи инкишофи босуръати иқтисодиёти «нав» (саноати электронӣ, технологияи компютерӣ, интернет-индустрия ва ғ.) хеле рушд кард.
Бузургтарин ширкатҳои тайёрасозӣ ва истеҳсоли мушакҳои кайҳонии ИМА: « », « » (бузургтарин дар ҷаҳон истеҳсолкунандаи тайёраҳои бизнес-класс ва хурд), « », « », « » ва ғайра.
Саноати орду ярма, гӯшт, қанд ва пивопазӣ бештар дар қисми марказӣ ва ғарбии Ғарби Миёна ва иёлоти наздик ба Кӯлҳои Бузург , саноати шир ва равғану панир дар иёлоти Висконсин ва Миннесота, саноати консерва ва майкашӣ дар иёлати Калифорния рушд кардааст.
Палатаи поинӣ – Палатаи намояндагон (435 ҷой, ки мувофиқи шумораи аҳолӣ тақсим карда шудаанд, ҳамчунин 6 намоянда бе ҳуқуқи овоздиҳӣ аз ҳудудҳое, ки мақоми иёлатро надоранд); депутатҳое, ки манфиатҳои ҳамаи мамлакатро намояндагӣ мекунанд, барои 2 сол интихоб карда мешаванд.
ИМА аз ҷиҳати захираи ангишт, маъдани молибден, сурб, тило дар ҷаҳон ҷойи 2-юм ва аз ҷиҳати захираи маъдани руҳ, нуқра, гафния, фосфориҳо, йод ҷои 3-юмро ишғол мекунад.
Дар ИМА захираи нафт, гази табиӣ, маъдани уран, оҳан, титан, филиззоти гурӯҳи тилои сафед, платина, бериллий, волфрам, литий, бор, флюорит, барит, сулфур, ашёи хоми семент, гач, гилҳои гуногун фаровон буда, захираи бокситҳо, маъдани ванадий, сурма, симоб, намакҳои калий, асбест ва магнезит кам аст.
ИМА бузургтарин дар ҷаҳон воридкунанда ва севвумин дар ҷаҳон содиркунандаи автомобилҳои сабукрав мебошад; аз ҷиҳати истеҳсоли мошинҳои боркаш ва автобусҳо дар ҷаҳон ҷойи 1-умро ишғол мекунад.
Силсилакӯҳҳои Кордилераи Аляска қабатҳои арзии майда доранд: дар қисми шимолӣ қаторкӯҳи Брукс , дар қисми марказӣ паҳнкӯҳи денудатсионии Юкон бо кӯҳҳои Кускокуим, дар қисми ҷанубӣ қаторкӯҳҳои Алеут ва қаторкӯҳи баланди Аляска , қаторкӯҳҳои Кенай, Чугач, кӯҳҳои Врангел ва Иляи Муқаддас ҷойгиранд.
ИМА ҳамроҳ бо Иттиҳоди Аврупо дар танзими муноқишаҳои мусаллаҳонаи Босния ва Ҳерсеговина, суст кардани зиддиятҳои Исроилу Фаластин нақши миёнаравро бозид.
Декабри соли 1998 ИМА ҳамроҳ бо Британияи Кабир Ироқро мушакборону бомбаборон карданд; март — июни соли 1999 бо роҳбарии эътилофи мамлакатҳои узви НАТО амалиёти ҳарбиро бар зидди Югославия шурӯъ намуд.
Дар ИМА дарозтарин дар ҷаҳон роҳҳои киштигарди сунъии дохилӣ истифода мешаванд: наҳри Соҳилӣ (дарозии умумиаш 5580 км, аз ҷумла қитъаи сунъӣ – 1,8 ҳазор км) ва шабакаи роҳҳои обии Лаврентияи Шимолӣ .
Қариб 1/2 ҳиссаи муҳоҷирон аз Мексика, қариб 1/5 ҳисса аз дигар мамлакатҳои Амрикои Лотинӣ, қариб 1/3 ҳисса аз мамлакатҳои Осиё мебошанд.
Давлат рушди соҳаро тавассути ёрии пулӣ, қарз, тасҳеҳи нарх, хариди маҳсулоти зиёдатӣ, маслиҳатҳои экологӣ, қоидаҳои савдои берунӣ ва таҳқиқоти илмӣ танзим мекунад.
Қариб нисфи ҳудуди мамлакатро қаторкӯҳҳои баланд, паҳнкӯҳҳо ва пуштакӯҳҳои Кордилера ишғол кардаанд; канори шарқии минтақаи Кордилераро қаторкӯҳҳои Сершух ташкил додаанд.
Рейган ва Горбачёв дар бобати паст кардани шиддати вазъияти байналмилалӣ, муътадил гардонидани муносибатҳо якчанд бор вохӯрданд; шартномаҳо дар бораи барҳам додани мушакҳои парвозашон миёна ва кӯтоҳ, барномаҳои ҳамкорӣ, мубодилаҳо байни ИҶШС ва ИМА ва ғайра ба имзо расиданд.
Мулкҳои ИМА: Пуэрто Рико, Иттиҳоди Ҷазираҳои Марианаи Шимолӣ , ҷаз-ҳои Вирҷин, Гуам, Самоаи Амрикоӣ, Уэйк, Мидуэй, Бейкер, Ҳовланд, Ҷарвис , атолл -и Ҷонстон, рифи беодами Кингмен дар уқёнуси Ором, пойгоҳи ҳарбии баҳрии Гуантанама дар ҷаз.
Ноҳияҳои асосии яхбандии кӯҳӣ – силсилакӯҳҳо (бештар дар қисми шимолӣ, вулкани Рейнир бо бузургтарин пиряхи Эммонс, масоҳаташ 11,2 км²), кӯҳҳои сершух , Серра-Невада.
Биржаҳои асосӣ дар Ню-Йорк (Биржаи фондии Ню-Йорк, Биржаи моли Ню-Йорк, Ассотсиатсияи миллии даллолони коғазҳои қиматдор ва Биржаи байналмилалии коғазҳои қиматдор) ва Чикаго (Биржаи фондии Чикаго, Биржаи моли Чикаго, Биржаи кӯтарафурӯшии Чикаго, Биржаи фючерии электронии Чикаго) фаъолият доранд.
Бузургтарин истгоҳҳои боркашониироҳи оҳан: Чикаго, Питтсбург, Сент-Луис, Филаделфия, Ню-Йорк, Бирмингем, Атланта, Орлеани Нав, Даллас, Хюстон ва ғайра.
Дар мусофиркашонӣ ва боркашонии дохилӣ нақши нақлиёти худрав вароҳи оҳан, дар боркашонии берунӣ нақши лӯлаҳои интиқоли маҳсулот ва нақлиёти ҳавоӣ бештар аст.
Соли 1643 мустамликаҳои Массачусетс, Плимут, Ню-Ҳейвин ва Коннектикут Конфедератсияи Англияи Навро ташкил намуданд, ки ба он мустамликаҳои Ню-Йорк ва Ню-Ҷерси низ дохил шуданд.
Барои эҳтиёҷоти хоҷагӣ 17 дарсади захираҳои об сарф мешавад, ки 46 дарсади онро корхонаҳои саноатӣ истифода мебаранд, 40 дарсади он барои эҳтиёҷоти кишоварзӣ, 14% барои таъминоти коммуналию маишӣ истифода мешавад.
Нахустин мустамликаи мустақил — Мэрилендро соли 1632 лорд Балтимор, ки ба ӯ Карли ҳуқуқи мулкдори феодалиро дода буд, ташкил кард, вале ӯ барои ҷорӣ кардани тартиботи феодалӣ дар мустамлика муваффақ нашуд.
ИМА – узви СММ , НАТО , Фонди байналмилалии асъор , Бонки байналмилалии Таҷдид ва Рушд , Ҳамкории иқтисодии Осиё ва уқёнуси Ором , Аҳдномаи Амрикои Шимолӣ оид ба савдои озод , СУС , Ҳамшарикии фаромиллии уқёнуси Ором .
Иёлоти Муттаҳидаи Амрико ), ба шакли кӯтаҳ ИМА , ё Иёлоти Муттаҳида , ё Амрико) — кишварест мустақил дар Амрикои Шимолӣ миёни кишварҳои Конодо, Мексика ва уқёнуси Атлантику Ором.
Дарозии умумии шабакаи роҳҳои автомобилгард – 6541 ҳазор км, аз ҷумла бо пӯшиши сахт беш аз 4259 ҳазор км, шоҳроҳҳои автомобилии тезсуръат – 75,2 ҳазор км.
Дар асри 14 халқияти аймора, ки дар байнашон коляҳо буданд, аз ҷониби инкҳо тасарруф ва ба яке аз чаҳор музофот — Колясуйуи давлати Тавантинсуйу ҳамроҳ карда шуданд.
Дар давраи Ҷанги якуми ҷаҳонӣ Боливия, агарчи сиёсати бетарафиро пеш мебурд, Антантаро бо маҳсулоти саноати кӯҳкорӣ таъмин мекард; соли 1917 муносибатҳои дипломатиашро бо Олмон қатъ кард.
Нобасомониҳои иқтисодии солҳои 1952-56 ва 1960-64 ҳукумати миллатгароёни Боливия-ро водор кард, ки ба хусусигардонии объектҳои бахши давлатӣ ва ёрии созмонҳои мададгори Амрикои Ҷанубӣ ва давлатҳои дигар рӯй оварад.
Солҳои 1964-82 дар Боливия чандин ҳукумату низом ҳамдигарро иваз карданд (аз давраи соҳибистиқлол эълон шудан Боливия 190 табаддулоти давлатиро аз сар гузаронд), аз ҷумла отряди партизании Боливия Э.
Паса Самора , намояндаи ҳаракати Г. Санчес де Лосада ва дигар шахсони сари қудратомада наметавонистанд масоили иқтисодию сиёсӣ, бекорӣ, мухолифати байни қавмҳо ва ғ-ро ҳал намоянд.
Минбаъд диққати асосӣ боз ба хусусигардонии иқтисодиёт, либерализатсияи савдои хориҷӣ, паст кардани беқадршавии пули миллӣ ва чораҳои дигар равона шуд, аммо суръати сусти рушди иқтисод болоравии воқеиро таъмин карда натавонист.
Ғояи бо таъйиноти махсус — ҳамчун муноҷӣ ва маҳдӣ ба замин нозил шудани ҳиндувон дар асарҳои Т. Мароф «Светонио Пимйента», «Волл-стрит ва гуруснагӣ» ва ғ.
Солҳои 1950 ва минбаъд асарҳои фалсафию равонӣ фарогири мавзӯъҳои шикасти рӯҳӣ, зиддиятҳои иҷтимоӣ, модернистӣ ва сюрреалистӣ эҷод шудандоктори илмҳои Бадрегал, А. Кардона Торрико, Р. Эчасу, Э.
Асоси аҳолии Боливия-ро дурагаҳо -и испанию ҳиндуии ба ном чоло ташкил медиҳад, ки шумораашон аз ҳисоби омезиш бо намояндагони дигар қабилаҳои ҳинду афзун мегардад.
Забонҳои расмӣ испанӣ, кечва, аймора буда, «ҳиндуҳои ҷангалӣ» ба забонҳои гуногуни мансуби оилаи забонҳои тупӣ-гуаронӣ ва аравакӣ ҳарф мезананд.
63 дарсади аҳолӣ шаҳрнишин, дар департаментҳои Кочабамба ва Ла-Пас беш аз 8 дарсади аҳолии қобили меҳнат бекор буда, 93 дарсади мардҳо ва 80 дарсади занҳо босаводанд.
Азбаски шабакаҳои нақлиётии комил надорад, минтақаҳои канории мамлакат аз марказҳои иқтисодӣ дур афтодаанд ва додугирифтро дар сарҳадоти давлатҳои ҳамсоя анҷом медиҳанд.
Ширкатҳои бузурги "Корпорасйон минера Боливяна , «Ясимйентос петролиферос фискалес Боливянос» , қисми сайрхатҳои авиатсионӣ, шабакаҳои телефонӣ, р. о., электроэнергия ва ғ.
Обхезиҳо, сармои шадид, дар баландкӯҳҳо — хатарҳои табиӣ; косташавии ҳудуди бешазорон, бодлеси -и хок, биёбоншавӣ, камшавии намудҳои мавҷудоти биологӣ, аз байн рафтани навъҳои эндемикӣ, ифлосшавии об масоили экологии Боливия мебошанд.
Роҳбари шӯрои миллии илму технологияҳо — ноиби президенти кишвар аст, ки ба ҳайати он вазирони маориф, фарҳанг, варзиш, роҳбарони Кумитаи иҷроияи донишгоҳҳои Боливия, Ассотсиатсияи миллии донишгоҳҳои хусусӣ, Академияи миллии илмҳо, намояндагони департаментҳо шомиланд.
Марказҳои таҳқиқоти илмии донишгоҳҳо мавқеи махсус доранд (пажӯҳишгоҳҳои тиббӣ, генетикӣ, биологияи молекулавӣ, агрономӣ, кишоварзии тропикӣ, кӯҳкорӣ, нафту кимиё, илмҳои ҷамъиятӣ).