polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Аз давраи тоисломии фарҳангнигории тоҷик ба ғайр аз чанд намуна, аз қабили «Фарҳанги оим-евак» , «Фарҳанги паҳлавик» дигар осоре ба дасти мо нарасидааст, ки дар асоси онҳо оид ба сатҳи фарҳангнигорӣ дар як давраи тақрибан якунимҳазорсолаи таърихи забон ба таври муфассал қазоват
Дар «Фарҳанги оим-евак», ки бо ҳуруфоти авестоӣ ва паҳлавӣ таҳия шудааст, калимаву вожаҳои авестоӣ ба забони паҳлавӣ шарҳ ёфта ва дар «Фарҳанги паҳлавик» бошад, идеограммаҳои забони форсии миёна тафсир шудаанд.
Бояд гуфт, ки фарҳангнависӣ барои матнҳои бостонӣ, махсусан матнҳои динии зардуштӣ баъдан ҳам идома ёфта, нусхаҳои ин гуна фарҳангҳо дар марказҳои эроншиносии дунё маҳфузанд.
Ошноии эрониён бо фарҳангу дастовардҳои илмӣ ва фарҳангу тамаддуни аврупоиён ва нуфузи сиёсию иҷтимоии ҷаҳони Ғарб дар фарҳангнигории анъанавии эрониёни садаи ХХ низ дигаргуниҳои ҷиддӣ ба вуҷуд овард.
Вуруди ҳазорон мафҳум ва луғоту истилоҳоти нав аз забонҳои пешрафтаи дунё дар ҳаёти иҷтимоию сиёсӣ ва зиндагии рӯзмарраи мардуми Эрон аз соҳибони забони форсии муосир тақозо мекард, ки барои онҳо муодиле пайдо кунанд ва ё дар луғатномаҳое онҳоро ҷамъ оварда ба мардум тақдим намоянд.
Фарҳангҳои тоҷикӣ-форсӣ ё Фарҳангнигорӣ — як риштаи басо муҳими забоншиносии тоҷик буда, таҳлил ва баррасии он яке аз василаҳои асосии пажӯҳиш ва таҳқиқи бахши вожагони забон маҳсуб мешавад.
тоҷикӣ-форсӣ, тартиб додани маҷмӯи умумии баргаҳои хаттӣ ва компютерии вожагон ва таркибҳои дар ин фарҳангҳо сабтшуда, баррасии илмии усулҳои фарҳангнависӣ, таҳия ва нашри матни интиқодии фарҳангҳои пешин, бунёди як маркази умумии таҳқиқи муқоисавии фарҳангҳо ва дар ниҳоят, дар асоси ин фарҳангҳо таҳия намудани як фарҳанги мукаммали вожагони тамоми минтақаҳои интишори забон мебошад.
Тавре ки маълум аст, аз асри сар карда ба забони тоҷикиву форсиву дарӣ фарҳангҳои сершуморе, аз қабили «Луғати фурс»-и Асадии Тӯсӣ, «Фарҳанги Ҷаҳонгирӣ»-и Ҳусайни Инҷу, «Баҳори Аҷам»-и Рой Текчанди Баҳор, «Фарҳангнома»-и Ҳусайни Вафоӣ, «Фарҳанги Рашидӣ»-и Абдуррашиди Таттавӣ, «Бурҳони қотеъ»-и Муҳамадҳусайни Халафи Табрезӣ, «Ғиёсуллуғот»-и Муҳаммади Ғиёсуддин, «Чароғи ҳидоят»-и Алихони Орзу ва даҳҳо луғатномаҳои дигар
Ба ин даврабандӣ бояд як марҳилаи дигар — марҳилаи фарҳангнигории замони муосир низ илова шавад, зеро ин марҳилаест, ки дар фарҳангнигории тоҷикӣ-форсӣ таҳаввулоти амиқе рух дод ва он имрӯз бояд аз ҷониби муҳаққиқон ба таври алоҳида мавриди баррасии амиқи илмӣ қарор гирад.
Устод Саид Нафисӣ дар мақолаи «Фарҳангҳои форсӣ» феҳристи фарҳангҳои форсиро овардааст, ки он 202 луғат -ро дар бар мегирад ва қисме аз онҳо то замони мо нарасидааст.
Масалан, дар моддаи 72 КМҶ Ҷумҳурии Тоҷикистон таъкид шудааст, ки муфаттиш дар мавридҳои зарурӣ барои муқаррар кардани сабаби марг, аҳволи рӯҳии айбдоршаванда ё гумонбаршуда, аҳволи рӯҳӣ ё ҷисмонии шоҳид ё ҷабрдида ҳатман экспертиза таъйин кунад.
Аз назар гузарондани ҳуҷҷатҳо, ашё, далелҳои шайъие, ки дар раванди гузарондани амалиёти тафтишотӣ ба даст омадаанд, дар ҳуҷраи кории муфаттиш сурат гирифта, протокол тартиб дода мешавад.
Қонуни мурофиавӣ муқаррар кардааст, ки мавриди гузарондани баъзе амалиёти тафтишоти пешакӣ қарор тартиб дода тасдиқ карда шавад ва натиҷаи чунин амалиёти тафтишотӣ дар протоколҳо дарҷ гардад.
Мақсади ниҳоии амалиёти тафтишотӣ дар он зоҳир мегардад, ки муфаттиш ба воситаи ин омил далелҳои ба парвандаи ҷиноятӣ аҳамиятдоштаро ошкор мекунад, ба қайд мегирад ва санҷида баҳо медиҳад.
Далелҳои бо риоя намудани талаботи қонуни мурофиавии ҷиноятӣ бадастомада, ба муфаттиш ва шахси таҳқиқбаранда имкон медиҳанд, ки дар асоси онҳо шахсро ба ҷавобгарии ҷиноятӣ кашад.
Аз январ то марти соли 2005 қисматҳои фаронсавӣ, испанӣ, шведӣ, булғорӣ, полякӣ, португалӣ, руминӣ ва украинӣ (фаронсавӣ, испонӣ, шведӣ, булғорӣ, лаҳӣ, португалӣ, руминӣ ва укроинӣ) интишор шуданд.
Технология ва принсипҳои вироиши мақолаҳои иттилоотӣ дар Викиахбор ба монанди дигар нашрияҳои ташкилоти ғайритиҷоратии фонди «Викимедиа», мебошад, ки Викиахборро дастгирӣ карда истодааст.
Оид ба истеҳсоли маҳсулот дар минтақаҳои озоди иқтисодӣ, ки соли 2015 аз ҷониби ҳамаи субъектҳо ба маблағи 57,6 миллион сомонӣ маҳсулот истеҳсол шудааст, ки ба Минтақаи озоди иқтисодии «Суғд» 55 миллион сомонӣ, Минтақаи озоди иқтисодии «Данғара» 2,5 миллион сомонӣ ва Минтақаи озоди иқтисодии «Панҷ» беш аз 103 ҳазор сомонӣ рост меояд.
Дар робита ин, солҳои 2014 — 2015 аз Буҷети давлатӣ барои нигоҳдорӣ ва инфрасохтори аввалиндараҷаи минтақаҳои озоди иқтисодӣ 10,8 миллион сомонӣ ҷудо гардидааст.
Минтақаи озоди иқтисодии «Данғара» дар ҳудуди ноҳияи Данғара масоҳати умумии 521 гектар ва Минтақаи озоди иқтисодии «Ишкошим» дар ҳудуди ноҳияи Ишкошим 200 гектарро фаро мегирад.
Аз ҷониби субъектҳои минтақаҳои озоди иқтисодӣ дар солҳои зикршуда ба Буҷети давлатӣ дар ҳаҷми 19,7 миллион сомонӣ пардохтҳои гумрукӣ ва андозҳо ворид шудааст.
Соли 1979-1989 ба ҳайси ходими илмӣ ва муҳаррири Маркази илмӣ-методии эҷодиёти халқ ва корҳои маданӣ-аърифатии Вазорати фарҳанги Тоҷикистон адои вазифа намудааст.
Соли 1989 ба аспирантураи назди кафедраи адабиёти тоҷики Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ дохил шуда, 24 феврали соли 1994 таҳти роҳбарии профессор Н.Сайфиев дар мавзӯи «Ташаккул ва таҳаввули рубоӣ дар адабиёти а. 10-15 форсу тоҷик» рисолаи номзадӣ дифоъ кардааст.
19 декабри соли 2002 дар Шӯрои диссертатсионии Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии АИ Тоҷикистон дар мавзӯи «Таъсири адабиёти араб ба шеъри садаи -и форсу тоҷик » рисолаи докторӣ дифоъ кард.
Нилу таърихи беш аз 1500-сола дорад, ки аз гузарҳои Эшонҳо, Ёнаи Худоӣ, Сангчин, Сангтӯда, Теғаи Намози Дигар, Кулӯлатеппа, Марказӣ ва ғайра иборат аст.
Бештари сокинон бобоҳои худро аз фирориёни Даҳбеди Самарқанд медонанд, ки дар а. 13 ё 14 омадаанд, чанд авлод бобоҳои худро аз косибону домуллоҳои Сарихосор мегӯянд, инчунин як авлоди бузурги эшонҳо аз Истаравшан омадаанд.
Мардуми Нилу дорои эҳсосоти баланд буда, ба муқобили ҳар гуна ноадолатиҳо зуд қиём мебардоранд, с. 1911 ба муқобили беки Ҳисор шӯриш бардошта буданд, дар замони Шӯравӣ 3 маротиба дар назди бинои КМ ПК Тоҷикистон намоиш ташкил карданд.
Нилуро садҳо чашма шодоб мекунанд, ки машҳуртаринашон Себак, Сангчин, чашмаи Ғафур, Чинорак, чашмаи Мир, чашмаи Исматулло, Яхак, Гармчашма ва силсилачашмаҳои Дараи Бедак мебошанд, ки обашон аз масофаи даҳҳо км тавассути лӯлаҳои пластикӣ ба ҳавлиҳо оварда шудаанд.
Нилу аз се тараф бо кӯҳу теппаҳо иҳота шудааст: аз самти шимол Кампирпар, Зоғхона, Даҳана, Кавраи Кӯшкак, аз тарафи шарқ Бинии Кафтархона, Сиёҳкӯҳ, Гач, Себак, Кӯҳи Бобо, Зардолуҳако, Чақмоқ, Кӯҳи Зард, Юрти Гулбибӣ, Қалъаи Куҳна ва аз ғарб Хайрам, Нонхӯр, Юрти Чангобиҳо, Дараи Чормағзакон, Хусангибод, Равотак, дар ҷануб Шутурпар, Қалъанак ва Тахт.
Ходимони дарбори мири Ҳисор Зоҳид-мингбошӣ, Раҳматбой-элчии Ҳисор, Саидалӣ-мирохур, Қилич-босмачӣ, Ғанӣ-босмачӣ дар Нилу зистаанд.
Мутобиқи моддаи 73-и боби панҷуми Конститутсия -и Ҷумҳурии Тоҷикистон Ҳукумати Ҷумҳурӣ аз Сарвазир, муовини якум ва муовинони ӯ, вазирон, раисони кумитаҳои давлатӣ иборат аст.
Ҳукумат роҳбарии босамари соҳаҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва иҷрои қонунҳо, қарорҳои якҷояи Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, фармону амрҳои Президенти Тоҷикистонро таъмин мекунад.
Тибқи моддаи 69, банди 4 Конститутсия -и Ҷумҳурии Тоҷикистон Президент «Сарвазир ва дигар аъзои Ҳукуматро таъйин ва озод мекунад: фармон дар бораи таъйин ва озод кардани Сарвазир ва дигар аъзои Ҳукуматро ба тасдиқи ҷаласаи якҷояи Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагон пешниҳод менамояд».
Ҳар вазир вобаста ба мавҷудияту аҳаммияти соҳааш муовинҳои худро дорад, ки онҳо якҷо барои пешрафту тараққиёти мамлакат ва беҳсозии сатҳи зиндагии мардум дар доираи ҳуқуқу ваколатҳояшон заҳмат мекашанд.
Дар замони Темуриён вазирон зери назорати девонбегӣ қарор доштанд: Ҳафт нафар вазир, аз ҷумла вазири мамлакат ва раият, вазири сипоҳ, вазири абноу-с-сабил ва дигарон бо масъулиятҳои мушаххас адои вазифа мекарданд.
Баъди бо укази Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон ба Вазоратҳои Тоҷикистон табдил дода шудани Комиссариатҳои халқии Тоҷикистон вазир чун вазифаи махсуси мушаххас дар низоми давлатдорӣ роиҷ гашт.
Ҳоло вазир ходими касбии дастгоҳи давлатӣ, узви ҳукумат мебошад, ки ҳукумат масъулияти якчанд соҳаи фаъолияти идоракунии ҳукуматро бар дӯш дорад: вазири адлия, вазири фарҳанг, вазири молия ва ғайра вазир дар доираи ҳуқуқу ваколатҳояш тибқи қонун қарор ва амрҳо, фармону дастур дода, иҷрои онҳоро тафтиш ва назорат мекунад.
Вазир (аз авестоии вайчира – фатводиҳанда, паҳлавии вайчирон – дастур ва тасмимгиранда ва форсии гизир – мӯйсафеди пандгузори деҳ; он ки дар бардоштани бори касе шарик бошад) — муҳимтарин мансаби ҳукуматӣ, ки барои иҷрои қонунҳо ва муқаррароти давлатӣ вазифадору мукаллаф аст.
Амир дар замони гузашта унвон ё рутбаи олӣ маҳсуб мешуд: амиру-л-умаро , амиру-л-баҳр , амиру-л-ҷайш , амир-уш-шуаро , амиру-л-ҳуҷҷоб ва ғ.
Ҳамин тариқ, амирони давлати Сомониён шахсони мансабдори олимартаба дар давлат ба ҳисоб рафта, санадҳои ҳуқуқие мебароварданд, ки онҳо дорои қувваи олии ҳукуқӣ буданд, дар навбати худ мақоми олии судӣ ба шумор мерафтанд, ҳамаи амалдорони олимақомро ба мансабҳои давлатӣ таъйин менамуданд, бо дигар давлатҳо шартномаҳо мебастанд.
Амир — унвони сардори қавм ё қабила, ҳоким (дар хилофати араб, ки аз тарафи халифа дода мешуд, чун амиралмуъминин), княз ва дигар мансабдори намояндагони аъёну ашроф дар мамолики исломии Шарқ ва Африка.
Вазифаи агротехника асосан аз киштгардон, шудгори замин, нуриандозӣ, барои кишт омода намудани тухмӣ, кишт, нигоҳубини рустаниҳо, нест кардани алафҳои бегона, ҳашароти зараррасон ва касалиҳо, ҳосилғундорӣ, яхобмонӣ, обёрӣ ва ғайра иборат мебошад.
Таҷдиди кишоварзӣ, ташкил кардани хоҷагиҳо, пешрафти саноатҳои вазнин ва химия барои дар соҳаҳои кишоварзӣ истифода намудани мошину таҷҳизоти ҳозиразамон, барқ, нуриҳои минералӣ, моддаҳои химиявӣ (барои аз бемориҳо ва ҳашароти зараррасон ҳифз намудани рустанӣ) ва усулҳои нисбатан мукаммали агротехника мусоидат намуданд.
Иҷрои ин вазифа ба омӯзиши амиқи биологияи дарахтони мева, шароити табиӣ ва техникию иқтисодии парвариши онҳо, истифодаи комёбиҳои навтарини илм, механизатсияи амалиёти технологӣ, истифодаи таҷрибаи пешқадами истеҳсолот ва ғайра вобаста аст.
Агротехника корҳои ниҳолшинонӣ ва нигоҳубини онҳоро дар бар мегирад, масалан, интихоб ва тайёр кардани замин; ниҳолшинонӣ; коркарди замин, нуриандозӣ, обёрӣ ва нигоҳубини ниҳолҳо; омӯхтани таъсироти шароити номусоиди муҳит, касалӣ ва ҳашароти зараррасон ба ниҳолҳо; парвариш ва тайёр кардани ниҳолу қаламча.
Асоси назариявии агротехникаро қонуни баробарқиматӣ ва бебадалии омилҳои асосии ҳаёти рустанӣ (рӯшноӣ, гармӣ, намӣ, ғизо, шароити хок, релефи замин, ҳаво ва ғайра) ва зарурати таъсироти баробар ва муштараки онҳо бо роҳи истифодаи усулҳои ҷудогонаи агротехникӣ ташкил медиҳад.
Барои тайёр кардани замини боғот чунин тадбирҳо гузаронда мешаванд: решакан кардани дарахту буттаҳои бегона, тахту ҳамвор намудани майдон, андохтани нуриҳои органикӣ ва минералӣ, шудгори чуқур, маҳви ҳашароти зараррасони ҳудуди боғу токзор, андешидани тадбирҳои зидди эрозия, бунёд кардани дарахтзори муҳофиз, ба қисмҳо ҷудо кардани замин, нишона кардани ҷойи ниҳол, сохтани роҳ, шабакаи обёрӣ, заҳбурҳо ва ғайра Бо роҳи интихоби тарзи ниҳолшинонӣ, намудҳои хавоза, буридани навдаҳо, нӯгток, хомток, андохтани нуриҳои минералию органикӣ, обёрӣ ва ғайра нашъунамою ҳосилнокии дарахтони боғу токзорро танзим намудан мумкин аст.
Боғу токзор ба туфайли истифодаи усулҳои агротехникӣ, ки нумӯи рустаниро беҳтар менамоянд, инчунин андешидани тадбирҳои махсус (хокпӯш кардани буттаҳо, нарм кардани бехи ниҳол, дуддиҳӣ, яхобмонӣ ва ғайра), ҷорӣ намудани усулҳои химиявӣ ва биологии мубориза бар зидди касалию зараррасонҳо аз таъсироти номусоиди омилҳои муҳит, беморӣ ва зараррасонҳо ҳифз карда мешавад.
Сафармуҳаммад Айюбӣ 20 декабри 1945 дар шаҳри Кӯлоб таввалуд ёфта, дар ҳамон ҷой, соли 1976, Донишкадаи давлатии омӯзгории ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакиро ба итмом расондааст.
ТАСС ва ИтарТАСС , Сармуҳаррири шуъбаи фарҳангу адабиёти ТВТ , сардори раёсати Фарҳанги Вазорати фарҳанги ҷумҳурӣ ва мудири шуъбаи фарҳанги мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе , аз соли 2008 бознишаста ва машғули фаъолияти эҷодӣ будааст.
Бештар аз 200 драммаи манзум офаридааст, ки аз он ҷумла Фишор -у Заволи Чамбули Мастон дар Фестивали театрҳои касбии Тоҷикистон беҳтарин шумурда соҳиби ҷоизаи олии фестивал - Гран-при гардонида шудаанд, ҳамчунин асарҳои манзуми драмавии ӯ Хатои охирини Афлотун .
Сафармуҳаммад Аюбӣ адибе буд маъниёб ва нуқтасанҷ, қариб байте дар офаридаҳояш сатҳӣ нест, баҳри эҳсосоти гузаро, баҳри миллат ва дардҳои иҷтимоӣ хома меронд ва мекӯшид ҳамеша нуқтаи наве баён созад.
Ӯ қариб 200 асари драмавӣ эҷод кард, ки беш аз 40- тоаш дар саҳнаи театрҳои ҷумҳурӣ ва берун аз он намоиш дода шудаанд ва чандин маротиба драмаҳояш ғолиби озмунҳои драманависон гардидаанд.
Драмааш «Алии сонӣ» ба шакли филми чаҳорқисмаи телевизонӣ пешкаши бинандагон шуд ва аз рӯи сенарияҳои эҷодкардааш зиёда аз даҳ филми телевизионӣ таҳия гардидаанд.
Дар кислотаҳои нитрат ва сулфати консентратсияаш баланди гарм ҳал шуда, оксиди 2, бо ишқорҳо зери таъсири пероксиди ҳидроген пайвасти маҷмӯӣ 6]), бо ҳидроген герман 4, дигерман 26 ва тригерман 38 ҳосил мекунад.
Дар аввали солҳои 40 аз гуфтори Бобоюнус Худойдодзода муҳаққиқон Лутфулло Бузургзода ва Суҳайли Ҷавҳаризода 2 достонро сабт карда, онро соли 1941 ба нашр расонданд.
Дар солҳои 50-60 садаи аз гӯяндагон Қурбоналӣ Раҷаб, Ҳақназар Кабуд, Таблӣ Замир чанд достони «Гӯрғулӣ» сабт шуд, ки чанде аз он пасонтар нашр гардиданд.
Дар охири солҳои 50 садаи ҳашт достони «Гӯрғулӣ» аз Шарифов Маҷид сабт ва бо виросторӣ дар маҷмӯаи «Фолклори сокинони саргаҳи Зарафшон» чоп гардидааст, ки достонҳо дар қолаби афсона баён шудаанд.
Соли 1963 Раҷаб Амонов дар китоби худ «Очерки эҷодиёти даҳанакии Кӯлоб» ба таври муфассал дар бораи гӯяндагони достонҳои «Гӯрғулӣ», ки дар ноҳияи Сари Хосор буданд, иттилоъ медиҳад.
Ба гуфтаи эшон, дар солҳои 50 садаи дар ин ноҳия гӯяндагони бисёре будаанд, ки мактаби хосси худро дош­таанд ва устодон ба шогирдон тарзи гӯрғулисароиро ёд медодаанд, Дар ин асар ҳамчунин дар бораи он, ки мардум ба ҷашни арӯсии худ гӯрғулисароро даъват мекарданд, изҳори назар гардида, роҷеъ ба мазмун ва мундариҷаи достонҳои «Гӯрғулӣ» ишоратҳо шудааст.
Соли 1987 бо ташаббуси И. С. Брагинский ҳамосаи «Гӯрғулӣ»-и тоҷикон дар силсилаи «Эпоси халқҳои ИҶШС» чоп шуд, ки интихоб ва тарҷумаи он ба қалами эшон тааллуқ дорад.
Дар бахши сеюми пешгуфтор — «Хусусияти бадоҳатан сароидани гӯрғулихонҳо» гуфтааст, ки воқеан гӯрғулихонҳо ҳангоми сароидани «Гӯрғулӣ» ҳамеша бадоҳатан чизе илова мекунанд.
Дар бахши чоруми пешгуфтори мазкур муаллиф оид ба мавқеи ҳамосаи мардумии тоҷик дар силисилаи осори ҳамосии «Кёроглу», «Гӯрӯғлӣ», «Гороғли», ки дар байни миллатҳои дигар ҳастанд, баҳс намуда, хусусиятҳои фарқкунандаи онҳоро ёдовар мешавад.
Тибқи пажӯҳиши И. Брагинский сабти матни достони «Гӯрғулӣ» дар ҳудуди Тоҷикистони кунунӣ аз садаи шурӯъ шудааст, вале номи Гӯрӯғлӣ аз замонҳои пештар маълум будааст.
Шарқшинос А. Л. Кун низ дар рӯзномаи сафари худ дар қатори баъзе санадҳои забоншиносию намунаҳои фолклорӣ инчунин намунаи матни эпоси «Гӯрғулӣ»-ро сабт кардааст.
Соли 1968 С. Аминова дар мақолаи худ «Бозёфт» ҳамосаи «Гӯрғулӣ»-ро бо ҳикояти «Ғайбзод» муқоиса мекунад, ки дар манобеи адабии асрҳои 15-16 мавҷуд будааст.
С. Фатҳуллоев дар асоси нусхаи Одина Шакар изҳори назар менамояд, ки Гӯрғулӣ писари арӯси яке аз шахсиятҳои маъруфи миллати тоҷик Хоҷа Аҳрори Валӣ будааст.
Муҳаққиқон аз гӯяндагони машҳур Мулло Азим, Шукурмаст, Холи Мусофир, Шарифи Шек, Сангин Мурод, Бобоюнус Худойдодзода, Одина Шакар, Қурбон Ҷалил, Ҳикмат Ризо, Қурбоналӣ Раҷаб, Ҳақназар Кабуд, Талбӣ Замир, Саидалӣ Вализода, Саидалӣ Саққо, Наврӯз, Саттор, Идӣ, Иброҳим Ғафур, Камол, Бобосаид, Акобир, Санги Сурх, Мир Худойдод, Ҳодис, Даврон ва дигарон матнҳои «Гӯрғулӣ»-ро дар навори магнитофон сабт намудаанд.
Теъдоди достонҳое, ки аз гӯрғулисароён сабт шудааст, чунин аст: Ҳикмат Ризо — 35 достон, Талбӣ Замир — 28 достон, Ҳақназар Кабуд — 30 достон, Одина Шакар — 10 достон, Қурбоналӣ Раҷаб — 18 достон, Мирзошоҳи Санг — пораи 1 достон, Саидалӣ Саққо — 3 достон, Сафар — пораи 1 достон, Қурбон Ҷалил — 9 достон, Бобоюнус Худойдодзода — 2 достон, Рауф — пораи 1 достон ва ғайра.
Дар Ганҷинаи фолклори Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ аз 20 гӯянда беш аз 140 достони «Гӯрғулӣ»-и тоҷикӣ сабт шуда, дар шаклҳои хаттӣ, сабти овозӣ ва видеогӣ нигоҳ дошта мешавад.
Дар достонҳои «Гӯрғулӣ» душманон ба Чамбул ҳуҷум меоранд, паҳлавони онро ба асорат мегиранд ва боз дар натиҷаи мубориза ва талошҳои қаҳрамони асосии достон ва паҳлавонони Чамбулкишвар аз асорати душманон озод мешавад.
Дар раванди сароидани достон гӯянда бо шодӣ ишорат бар он менамояд, ки дар базми озодии Чанбул Соқӣ, ин овозхони хушовоз ба даст дутор гирифта, ин кишвари афсонавиро ситоиш мекунад.
Дар канори паҳлавонони мардони майдони Чамбул духтарону занон низ барои озодии Чамбул кӯшиш менамоянд, ки чунин рафтори онҳо достонҳои айёрон ва ё ҷавонмардон, аз ҷумла қаҳрамонони «Самаки айёр»-ро ба ёд меорад.
Онҳо роҷеъ ба «Гӯрғулӣ» китобу мақолаҳое дар дохил ва хори­ҷи кишвар ба нашр расонданд, ки ҳар кадоми онҳо дар фарҳанги маънавии тоҷикон чӣ нақше доштани ин ҳамосаро мавриди баррасӣ қарор додаанд.
Бахусус дар китоби Ҷонибеки Асрориён бо номи «Гӯрӯғлӣ» ба таври муфассал дар бораи ин асар бо диди хосса изҳори назар шудааст ва мазмуни достонҳои «Гӯрғулӣ» ба наср баён гардидааст, ки ин барои хонандагон аҳаммияти бузург дорад.
То ба имрӯз дар ҷануби Тоҷикистон — дар минтақаҳои вилояти Хатлон, ноҳияҳои Варзоб, Файзобод, Обигарм, Рашт, Ҳисор ва ҷойҳои дигар силсилаи достонҳои «Гӯрғулӣ»-ро дар ёд доранд.
Соли 1987 нашри илмии ин достон бо номи «Гӯрғулӣ» чоп шуд, ки тибқи иттилои ин китоб то он замон беш аз 360950 мисраъ матни «Гӯрғулӣ» аз гӯрғулисароён сабт шуда буд.
Ба неруи некӣ Гӯрғулӣ, Аваз, писарони ӯ Нуралию Шералӣ, ҳамчунин писари Нуралӣ — Шерафган, Ширмоҳ, Соқӣ, Ҳасан, Қаракӯз дохил ҳастанд.
Ба неруи бадӣ душманони кишвари афсонавии Чамбул — Аҳмадхон, Юсуфхон, Шодмон, Қарахон ва хешовандони онҳо аз хориҷ Райҳонараб, Боғлоншоҳ, Қатлоншоҳ, Ландаҳур дохил мебошанд, ки онҳо ба таври мунтазам ба Чамбули Мастон таҳдид менамоянд.
Дар силсилаи достонҳои «Гӯрғулӣ» лавҳаҳои ғайритоҷикӣ низ мушоҳида мешаванд, ки ин табиист, чунки тоҷикон дар тӯли асрҳо бо мардумони турктабор дар канори ҳам зиндагӣ мекунанд.
Масалан, номҳои шахсӣ, духтардуздӣ, ақидаҳои бутпарастӣ, қасам бо номи бутҳо, ки хосси қабилаҳои кӯчӣ мебошанд; мусобиқаи бузкашӣ ва амсоли ин. Яке аз шахсиятҳои достон Аҳмадхон аст.
Қаҳрамони асосии достон Гӯрғулӣ дар ҳамосаи тоҷикӣ подшоҳи адолатпарвар аст, ки ин гуна тасвирро мо дар тамоми достонҳои мансуру манзуми адабиёти классикии форс-тоҷик, аз ҷумла «Шоҳнома»-и Фирдав­сӣ мебинем.
Нуктаи дигар ин аст, ки дар достонҳои мардуми турктабор қаҳрамони асосӣ худи Гӯрғулӣ аст, вале дар ҳамосаи тоҷикӣ қаҳрамони асосӣ Аваз аст, ки писархонди ӯст.
Маъмулан бадоҳатан ҳамон муҳити маҳфилро тасвир намудан, ба достон порчаҳои нав илова кардан аз ҷониби гӯяндагони касбӣ сурат мегирад, ки ин шунидани достонро боз ҳам шавқовар менамояд ва ҳозиринро ба ваҷд меорад.
Дар шаклгирии достонҳои қаҳрамонии «Гӯрғулӣ»-и тоҷикӣ, бешубҳа, таъсир ва нақши ҳамосаҳои адабиёти хаттии форсӣ-тоҷикӣ, дар навбати аввал «Шоҳнома»-и Абулқосими Фирдавсӣ, романи халқии «Самаки айёр», қиссаҳо аз «Ҷомеъ-ул-ҳикоёт», «Ҳазору якшаб», «Абӯмуслимнома», афсонаҳои маъмули халқӣ ва дигар асарҳои адабиёти оммиёна мушоҳида мешаванд.
Силсилаи достонҳои «Гӯрғулӣ»-и тоҷикӣ бидуни ҳеч шакку шубҳа дар асоси афсона, қиссаҳои ҳамосии мардуми тоҷик шакл гирифтааст ва зимнан дар он таъсири адабиёти навиштории форс-тоҷик низ ба мушоҳида мерасад, ки инро метавон ҳатто аз нашри русии он бо суҳулат дарёфт.
Дар уҳдадории акредитивӣ чор тараф иштирок мекунанд: а) маблағдиҳанда ; б) бонке, ки маблғгро мегузаронад ; в) бонке, ки маблағро қабул мекунад; г) тарафе, ки маблағро мегирад ё тарафе, ки хидмати муайянро, кори муайянро иҷро кардааст .
Барои кушодани аккредитив тарафи маблағсупоранда бо талаби тарафи маблағгиранда ё мувофиқи шартнома бояд ба бонки хизматрасонанда дар шакли муайянкардашуда ариза пешниҳод намояд, ки дар он маълумотҳои муайяни ҳатмӣ пешбинӣ карда шавад: рақами шартнома, ки доир ба он аккредитив кушода мешавад, мӯхлати амали аккредитив, таърихи қатъ гардидани аккредитив, номи маблағгиранда, номи бонке, ки гузаронидани маблағро таъмин менамояд, ҷойи иҷрои аккредитнв, номи пурраи ҳуҷҷатҳое, ки мувофиқи онҳо маблаг гузаронида мешавад, тарзи ба расмнят даровардани онҳо, муҳдати пешниҳод намудани онҳо, намуди аккредитив, барои фиристодани кадом молҳо ва хидматҳо аккредитив кушода шудааст, миқдори умумии маблағи аккредитив ва ғайра.
Аккредитив - , супориши бонк ба як ё якчанд бонкҳо дар хусуси аз ҳисоби мизоҷ дар доираи маблағ ва шартҳои дар супоришнома муайяншуда ҷудо намудани пул ба шахсони воқеӣ ва ҳукуқӣ.
Мувофиқи талаби моддаи 892 КГ ҶТ дар мавриди ҳисоббаробаркунӣ дар шакли аккредитив, бонк бо супориши пардозандаи маблағ доир ба кушодани аккредитив супориш медиҳад ва бонк мувофиқи супориши он амал мекунад.
Фарқи ҳисоббаробаркунии акредитивӣ аз дигар шаклҳои ҳисоббаробаркунӣ дар он аст, ки бояд дар навбати аввал бо супориши бонки маблағдиҳанда ҳисоби акредитивӣ қушода шавад.
Дар ин давра ҳокимони вилоятҳои Нурато, Кармина, Хузор ва Ӯротеппа ба шӯриш бархоста, дар водии Зарафшон қабилаҳои «ҳафт қавм» исён карданд ва дар аморат ҷангҳои дохилӣ авҷ гирифтанд.
Дар қисми 1-и моддаи 455 КГ чунин омадааст: «шартномае, ки мувофиқи он як тараф музд­ро гирад, барои иҷрои уҳдадорӣ ба тарафи дигар талаботи мувофиқро қонеъ гардонад, шартнома музднок дониста мешавад».
2 моддаи 455 КГ аҳде, ки муво­фиқи он як тараф ба тарафи дигар бемузд амволи муайянеро супорад ва ба ивази он чизе ё музде ва ё талабе пеш­ниҳод накунад, Аҳди бемузд эътироф карда мешавад.
Аҳдҳои форвардӣ дар хусуси таҳвили ҳуқуқу уҳда­дориҳои мутақобилаи ташкилоти фурӯшанда ва ташкилоти харидор нисбат ба моли воқеии муҳлати супурданаш ба таъхир андохташуда, вале як қисми арзишаш пешакӣ пардохташуда баста мешаванд.
Аҳдҳои беэътибор, аҳдҳое мебошанд, ки амали содиршуда мазмуни ҳуқуқӣ пайдо намекунад ва оқибатҳои ҳуқуқие, ки тарафайн дар интизораш буданд, ба вуҷуд намеоянд.
Аҳди биржавӣ дорои чунин хусусиятҳо мебошад: дар биржа ҳатман ба қайд гирифта мешавад; танҳо дар рафти савдои биржавӣ дар маҷлиси биржа баста мешаванд; ҷонибҳои Аҳди биржавӣ иштирокчиёни савдои биржавӣ буда, танҳо нисбат ба моли ба биржа роҳдодашуда баста хоҳанд шуд.
Дар он масалан, якчанд шахси ҳуқуқӣ муттаҳид шуда, якҷо барои ба даст овардани фоида ё ноил шудан ба мақсадҳои дигар, ки хилофи қонун набошад, тасмим мегиранд, ки як комплекси сайёҳӣ созанд.
Тибқи навиштаи Муҳаммад ибн Ҷарир ал-Табарӣ дар Таърихи Табарӣ, шоҳи Шумон, ки бисёр неруманд буд, дар аввали садаи ба Аҳорун ҳуҷум оварда, онро пурра ба тасарруфи худ даровард ва шоҳи Шумон лақаби шоҳи Шумону Аҳорунро гирифт.
Сабаби ба ҳу­ҷуми шоҳи Шумон тоб наовардани шоҳи Аҳорун боз дар он буд, ки Аҳорун пеш аз ин ду бор аз ҷониби арабҳо тасарруф ва ғорат гардида буд: чунонки дар солт 700 сарлашкари араб Муҳаллаб ба Ахарун ҳуҷум кард ва чанд муддат дар Аҳорун лаш­каргоҳ сохт.
Ахбори таърихии Табарӣ ва маълумоти ҷуғрофиёии арабинависи эронӣ Ибни Хурдодбеҳ ба он далолат мекунанд, ки Аҳорун тақрибан дар ноҳияи Шаҳринави имрӯза дар ҷойи харобаҳои Чимқӯрғон воқеъ буд.
Мутобиқи аҳдномаи никоҳ ҳамсарон имкон пайдо мекунанд, ки ҳуқуқҳои амволии худро дар давраи зиндагии якҷо ва мавриди бекор шудани никоҳ ба таври амалӣ анҷом диҳанд.
Мард ва зане, ки ба таври воқеӣ бе қайди давлатии никоҳ зиндагӣ доранд ва дар оянда нияти ба расмият даровардани ни­коҳашонро, ҳамон тавр ки Кодекси оилаи ҶТ пешбинӣ намудааст, надошта бошанд, аҳдномаи никоҳ баста наметавонанд.
Аҳдномаи никоҳ яке аз навъҳои аҳд ва қонунгузорӣ барои ҳам­са­рони оянда мебошад, ки ҳамсарон дар давраи никоҳ ҳу­қуқи мустақилонаи худро муайян месозанд, лекин дар ай­ни замон онҳоро барои бастани ин навъи аҳд уҳдадор намекунад.
Мувофиқи талаботи Қонуни ҶТ «Дар бораи нотариати давлатӣ» сарнотариусҳои давлатӣ, нота­ри­усҳои калони давлатӣ дар идораҳои нотариалии дав­ла­тӣ, ки дар шаҳру ноҳияҳо фаъолият доранд, аҳдномаи никоҳро яке аз онҳо бо иштироки ҳатмии тарафҳо тасдиқ менамоянд.
Аҳдноми никҳ — созишномаи шахсоне, ки из­дивоҷ мекунанд ё созишномаи зану шавҳар, ки ҳуқуқ ба ам­вол ва уҳдадориҳои онҳоро дар давраи заношӯӣ ва дар ҳолатҳои бекор кардани он муайян менамояд.