polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Мунтазам ва худсарона истифода бурдани доруҳои кислотаи салитсилат луобпардаи меъдаро ба ангезиш оварда, боиси хунравии он мегардад, мӯҷиби ғуввоси гӯш, заъфи сомеа, вазнин ҷараён гирифтани баъзе бемориҳо мешавад.
Аз ҷумла дарди аз зиқи дил пайдошударо бо доруҳое, ки гардиши хунро дар дил беҳтар мегардонанд паст карда, дарди сарро, ки ба ғалаёни хун вобаста аст, бо доруҳои фишоршикан рафъ месозанд.
Илова бар ин, Пуанкаре аввалин шуда ба физика фаҳмиши ҳудудро дохил намуда, нисбат ба шаклдигаркуниҳои Лоренс инвариантнок будани ҳудуди фазоӣ - вақтиро нишон дод.
Дар манзараи механикии олам мафҳумҳои фазо ва вақт берун аз таҷриба вуҷуд дошта, новобаста аз ҳеч чиз ва бидуни алоқа бо хосиятҳои материяи ҳаракатнок муоина карда мешуданд, чун ки дар механика танҳо протсесҳои баргарданда омӯхта мешаванд.
Лоренс соли 1904 ифодаҳое - ро пешниҳод намуд, ки онҳо табдилёбии координатаҳо ва инвариантнокии муодилаҳои Максвеллро ҳангоми гузариш аз як системаи сарҳисоби инерсиалӣ ба системаи сарҳисоби дигар ифода мекарданд:
Дар асоси таҷрибаҳои худ Нютон ба фазо ва вақт чунин баҳо додааст: «Фазо мутлақ, беохир, холӣ аз ҳама чизҳо, новобаста аз мавҷудияти ҷисмҳои физикӣ ва фарогири ҳодисоти умумиолам буда, тамоми рӯйдодҳои физикӣ дар он сурат мегиранд. Вақт низ мутлақ, ба таври математикӣ аз худ новобаста ва берун аз ашёҳо буда, ҳамеша ҷорист».
Бо таркиби фазо ва замон ва эҷоди як муҳит хамидаи воҳид, физикдонҳо тавонистаанд теорияҳои физикаро ҳам дар сатҳи кайҳонӣ ва ҳам дар баъди атомӣ соддасози кунанд.
Беҳтар аст, ки дар механикаи классикӣ, ҳангоме, ки замон ба унвони як меъёри собит ва ҷаҳонӣ, мустақил аз ҳолати ҳаракати мушоҳидагар дар назар гирифта мешавад; Аз дастгоҳ Уқлидусӣ ба ҷойи фазо-замон истифода кунем.
Зиёда аз 50 сол дар Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба ҳайси лаборант, ассистент, котиби кумитаи комсомолӣ, муаллими калон, дотсент, муовини декан, мудири кафедра ва декани факултети география кор кардааст.
Дар шароити ҳозира Стратегияи рушди иқтисодии ҷумҳурӣ дар асоси ҳуҷҷатҳои зерин амалӣ мегардад: Стратегияи миллии рушди ҶТ барои давраи то соли 2015 ва Стратегияи паст кардани сатҳи камбизоатӣ барои солҳои 2010 – 12 .
Пайи ҳам ва аз рӯи нақша амалӣ гардидани мақсадҳои барномавӣ, ки аз ҳуҷҷатҳои мазкур бармеоянд, ба рушди босуботи иқтисодиёти кишвар дар давоми 10 соли охир мусоидат намуданд.
Дастовардҳои мусбӣ дар сатҳи макроиқтисодӣ ба паст гардидани сатҳи камбизоатӣ дар кишвар мусоидат намуданд, ки он аз 81 фоизи соли 1999 то ҳади 49,3 фоиз дар с. 2009 пойин рафт.
Бахусус, се самти стратегии фаъолияти иқтисодии кишвар барои ояндаи наздик муайян карда шудаанд, ки дар мавриди ҳалли мусбии онҳо метавон дар ин ҷода ба амнияти иқтисодӣ-и комил муваффақ гашт: таъмини истиқлоли энергетикӣ, бехатарии хӯрокворӣ, аз бунбасти коммуникатсионӣ раҳо бахшидани ҷумҳурӣ.
Амнияти иқтисодӣ бунёди амнияти миллист, ки бойгариҳои табиӣ, захираҳои истеҳсолӣ ва ғайриистеҳсолӣ, амволи ғайриманқул, захираҳои моддӣ , инсонӣ, сохторҳои хоҷагӣ, оила, шахсӣ ва амсоли инҳоро фарогир аст.
Стратегияи амнияти иқтисодӣ бошад, шароитҳои мусоиди рушди иқтисодӣ, баланд бардоштани сатҳи рақобатпазирӣ, инчунин ҳимояи манфиатҳои барои ҳаёт муҳимро аз хатарҳои дохилӣ ва берунӣ дар бахши иқтисодиёт таъмин менамояд.
Фароҳам овардани чунин шарту шароитҳо барои ғанӣ гардидани буҷаи давлат, аз ҷумла барои таъмини захираҳои молиявӣ-иқтисодӣ, ки дараҷаи таъминоти зарурии амнияти миллиро дар бар мегирад, дар навбати аввал қобилияти мудофиавиро боътимод ва барои ҳалли масъалаҳои иҷтимоӣ вобаста ба баланд бардоштани сатҳи зиндагии мардум мусоидат менамояд.
Аз дидгоҳи фарохтар, зери мафҳуми амнияти иқтисодӣ кифоятии таъминот мутобиқи сатҳи талаботи амнияти миллӣ бо захираҳои молиявӣ ва бештар захираҳои зурурии худӣ, фароҳам овардани шароити мусоид барои рушди иқтисодиёт ва болобурди сатҳи рақобатпазирии мамлакат, ҳифозати манфиатҳои иқтисодии шахсӣ, ҷамъиятӣ, давлатӣ, аз таҳдидҳои дохилию хориҷӣ дар амон будан фаҳмида мешавад.
Дисбактериоз баҳри аз худ кардани витаминҳо таъсири ногувор мерасонад; дар рӯда пӯсиш ва туршӣ ба вуҷуд оварда, ҷараёни колитро метезонад, муҷиби пайдоиши аллергия мегардад.
Истеъмоли ғизое, ки ангезиш ва реаксияи аллергии рӯдаи ғафсро ба вуҷуд меоварад (очор, консерва, мурчу қаланфур, буттамева, меваҳои ситрусӣ, карам, бодиринг ва ғайра), хастагӣ, дар офтоб бисёр гаштан, аз ҳад зиёд гарм шудани бадан, истеъмоли доруҳои исҳоловар ва зиддибактериявӣ, хуруҷи бемориҳои диг.
Тадқиқотҳояш ба масъалаҳои таърихи ҳаёти иқтисодию иҷтимоӣ ва сиёсии халқҳои Осиёи Миёна, аз ҷумла тоҷикон, ӯзбекҳо ва қарақалпоқҳо бахшида шудаанд.
Ӯ дар муддати ин солҳо дар вазоифи ходими калони илмии ЛПФМП , мудири сектори илмию тадқиқотии ДМТ , дотсенти кафедраи физикаи умумию назариявии ДДОТ ба номи С. Айнӣ , роҳбари шуъбаи илмӣ-тадқиқотии физикаи муҳитҳои конденсӣ ва ҳамзамон мудири кафедраи физикаи ҷисмҳои сахти ДМТ сарбаландона адои вазифа намудааст.
Шарофиддин Тӯйчиев соли 1965 ДДТ ба номи В. И. Ленинро бо баҳои аъло хатм намуда, барои идомаи таҳсил дар риштаи аспирантура дар Институти пайвастаҳои калонмолекулии АИ ИҶШС ба шаҳри Санкт-Петербург раҳсипор гардид.
Дар заминаи ҷамъбасти корҳои илмӣ-тадқиқотии давоми солҳои 1972—1990 анҷомдодааш, соли 1991 дар ИПК АИ ИҶШС таҳти унвони «Рафтори деформатсионӣ ва гамрии ҷузъҳои сохтори системаҳои полимерии тамоюлӣ» рисолаи докториро дифоъ намуд ва соли 1993 ба гирифтани унвони илмӣ-академии профессор шарафёб гардид.
яке аз муаллифони консепсияи ҷадиди мураттабияи калонмолекулии полимерҳо буда, усулҳои компютерии таҳлил ва корбасти рентгенограммаҳои кунљҳои хурдро барои ба даст овардани маълумотҳои саҳеҳ оид ба табдилоти сохторӣ дар полимерҳоро пешниҳод кард.
Ӯ консепсияи дигари ташаккулёбии равандҳои рақобатӣ-деформатсияи ғайриякҷинсаи ҷузъҳои фибрилҳо ва кӯчиши банйниҳамии онҳоро пешниҳод кард ва меъёрҳои баҳодиҳии инкишофи якҷинсагии раванди микродеформатсиониро дар таљриба асоснок намуд.
Илова бар ин, дар заминаи тадқиқотҳои хосиятҳои гармии моддаҳо ҳодисаи тағйири доимиҳои гармичандирӣ ва гармоифизикии панҷараҳои кристалии полимерҳои нурборишшударо ошкор сохт.
Т. дар заминаи тадқиқоту пажӯҳишҳои чандинсола беш аз 350 мақолаи илмию тадқиқотӣ, 3 мононграфия, 6 васоити таълмӣ ва 6 воситаҳои илмӣ-методӣ навишта, 19 шаҳодатномаи муаллифӣ ва гувоҳномаҳои ихтирокориро ба даст овардааст.
Қисми зиёди корҳову мақолаҳои илмии ӯ дар маҷаллаҳои бонуфузи илмии мамолики хориҷӣ, ба монанди Русия, Украина, Белорус, Қазоқистон, Ӯзбекистон, ИМА, Британия, Ҷопон, Исроил, Чехия ва ғайра ба нашр расидаанд.
Тӯйчиев дар асоси ҳамин тадқиқотҳо дар конфронсҳои байналхақие, ки дар кишварҳои Чехия , ИМА , Англия , Ӯзбекистон , Эрон , Қазоқистон , Сингапур , Ҷопон , Чехия , Украина ва ғайра баргузор гардиданд, иштирок ва маърӯза намуда, илми тољикро дар арсаи ҷаҳонӣ муаррафӣ кардааст.
Шарофиддин Тӯйчиевич Тӯйчиев — доктори илмҳои физикаю математика , профессор , дорандаи Ҷоизаи байналмилалии патентии Авруосиё ва барандаи «Ҷоизаи АИ ҶТ ба номи Султон Умаров» .
Дар Тоҷикистон дар ҳайвонҳои ширхӯр қариб 60 , аз ҷумла дар одам қариб 10 , дар паррандаҳо қариб 200 ва дар рустаниҳо қариб 100 намуди нематодаҳои пара­зит ба қайд гирифта шудаанд.
Солҳои 1947—1950 дар мактаби 7-солаи ба номи Молотов ва мактаби 7-солаи ба номи А. С. Пушкини ноҳияи Сарихосор кор карда, ҳамзамон вазифаи методист ва мудири шуъбаи маорифи ноҳияро ба уҳда дошт.
Оид ба масъалаҳои беҳдошти кори таълиму тарбия дар мактабҳои олии педагогӣ, афкори педагогии мутафаккирони форсу тоҷик , педагогикаи ниёгон, педагогҳои барҷастаи хориҷӣ ва собиқ шӯравӣ, тарбияи бачагони синни хурди мактабӣ дар оилаву мактаб, ҳамкории мактабу оила ва тарбияи ҷавонон кори илмӣ бурдааст.
Дар конференсияҳо ва симпозиумҳои ҷумҳуриявӣ, умумииттифоқӣ ва байналхалқӣ дар шаҳрҳои Москва, Иваново, Владимир, Суздал, Уффа, Будапешт ва Душанбе бо маърӯзаҳо баромад кардааст.
Хидматҳояш бо унвони фахрии «Корманди шоистаи маорифи Тоҷикистон» , медали «Барои меҳнати шоён» , нишони «Барои комёбиҳои барҷаста дар кор» ва чандин ифтихорномаҳои Вазорати маорифи Тоҷикистон қадр карда шудааст.
Дар вазифаҳои муаллими фанни таъриху ҷамъиятшиносӣ ва асосҳои давлат ва ҳуқуқи мактаби миёнаи 19 ноҳияи Айнӣ, муҳаррири шуъбаи илмӣ-тадқиқотии Китобхонаи давлатии миллии ба номи А.Фирдавсӣ, инструктор, муовини мудир, мудири шуъбаи таблиғотии КМ ИЛКҶ Тоҷикистон, мудири шуъбаи сиёсат ва фарҳанги Шӯрои Марказии Иттифоқии Ҷавонони Тоҷикистон, мушовир — сармутахассиси Кумитаи Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба илм, маориф ва сиёсати ҷавонон, ёрдамчӣ ва мудири котиботи Раиси Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ӯстоди Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон ва Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ кор кардааст.
Солҳои 2000-2003-ум вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, узви Кумита оид ба илм, маориф, фарҳанг ва сиёсати байни ҷавонон, муовини раиси Комиссияи доимии Ассамблеяи байнипарламентии кишварҳои аъзои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил оид ба илм ва маориф дар шаҳри Санкт-Петербург, Раиси Комиссияи Маҷлиси намояндагон оид ба одоби вакилон ва Раиси Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба илм, маориф, фарҳанг ва сиёсати байни ҷавонон интихоб гардидааст.
Абдуфаттоҳ Шарифзода 26 майи соли 1959 дар деҳаи Сангистони ноҳияи Айнии Ҷумҳурии Тоҷикистон таваллуд шудааст, миллаташ тоҷик, таҳсилоташ олӣ, Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро бо ихтисоси таърихдон хатм кардааст.
Муаллифи 12 асари илмӣ, беш аз 50 асари илмӣ-оммавӣ, 150 мақолаи илмӣ ва илмӣ-оммавӣ доир ба проблемаҳои маориф, мактаби олӣ, парламентаризм, таърихи давлатдории навини Тоҷикистон, фаъолияти сиёсии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва сиёсати дохиливу хориҷии Тоҷикистон мебошад.
Солҳои 1932—1937 корманди адабии рӯзномаҳои «Барои коллективӣ», «Газетаи муаллимон», муаллими фанни забон ва адабиёти техникуми маданӣ- равшаннамоӣ ва омӯзишгоҳи духтаронаи ш.
Оид ба инкишофи нутқи шифоҳӣ ва хаттии хонандагони синфҳои 5-7, таълими савод ва шаклҳои таълими адабиёт дар мактабҳои тоҷикӣ аз нимаи дуввуми асри ХХ то солҳои 30- юми асри ХХ тадқиқоти илмӣ анҷом додааст.
Муаллифи 6 китоби дарсӣ, аз ҷумла «Ботаника барои синфҳои 5-6» , «Ботаника барои синфи 5» , «Ботаника барои синфи 6» , «Биологияи умумӣ барои синфи 11» , «Машғулиятҳои лабораторӣ аз фанни ботаника барои донишҷӯёни бахши аввали факултетҳои биологӣ» , «Ботаника - дастури таълимӣ-методӣ доир ба машғулиятҳои лабораторӣ аз анатомия ва морфологияи рустаниҳо» ва 7 барномаи таълимӣ аз фанҳои биологӣ мебошад.
Бо нишони сарисинагии «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» , ифтихорномаҳои КМ комсомоли Тоҷикистон ва ифтихорномаи Вазорати маорифи ҶШС Тоҷикистон сарфароз карда шудааст.
Пайванд яке аз муҳимтарин усулҳои афзояши нашвии рустанӣ буда, дар ҷангалзорӣ, току боғдорӣ, рустанипарварӣ ва парвариши ниҳолу рустаниҳои орошӣ васеъ истифода мешавад.
Пайванд барои нигоҳ доштани хусусиятҳои навъии рустаниҳои бисёрсола; иваз кардани пайвандтак, ки ба шароити обу ҳавои маҳал мувофиқ нест ё иваз кардани он бо пайванддӯсти хушҳосил, ба сармокасалӣ ва ҳашарот тобовар аҳамия­ти калон дорад; барои қувват додани сабзиш ё суст кардани он; тезонидани гулу меваи ниҳол ва ғайра низ ба кор мебаранд.
Навдаҳоро барои қаламчапайванд тирамоҳ пеш аз оғози хунукӣ тайёр мекунанд ва то вақти Пайванд он­ҳоро дар зеркандҳои салқин дар г ё аррамайдаи нам нигоҳ медоранд.
5—7 рӯз пеш аз муғҷапайванд навдаҳои паҳлуии қисми поёни танаи пайвандтакро то гарданаи реша аз шохаҳои паҳлуӣ тоза карда, ба атрофаш хок мекашанд ва барои ковок шудани пӯсти танааш об мемонанд.
Барои бо ин усул пайванд кардан танаи пайвандтакро ба як тараф моил карда мебуранд, сипас пӯстлохи тарафи баланди кундаи пайванд­такро аз поён ба боло бо андаке чӯ­бат бурида мегиранд, баъд ба он қа­ламчаи қисми поёнаш ба ҳаҷми ҷои тарошидашудаи кунда баробарро бурида мегузоранд ё пайвандтаку пайванддӯстро ба шакли забонча бурида бо ҳам пайваст мекунанд.
Пӯстлохи танаи пайвандтак ва пайванддӯсти ғафсиаш якхеларо гирд мебуранду оҳиста тоб медиҳанд ва аз миёнааш чок карда мегиранд, сипас, ба ҷои он пӯстлохи бо ҳамин усул ҷудокардаи пайванддӯстро мегузоранд.
Дар дунё зиёда аз 200 усули пайванд маълум буда, дар амал фақат 10—15 навъи онро ба кор мебаранд; ин навъҳо ба ду гурӯҳи асосӣ — муғҷапайванд ва қаламчапайванд тақсим мешаванд.
Муғҷапайванд, пӯстпайванд ё баргпайванд, яке аз усулҳои маъмули пайванд буда, дар ниҳолхонаҳо н барои зиёд кардани кӯчати дарахтони мевадор ва баъзе рустаниҳои ороишӣ истифода мешавад.
Байтулҷавзо — ситораи тағйирёбандаи фавқулазими сурх дар бурҷи Ҷаббор , ки ҷилояш аз 0,2 то 1,2 бузургии ситоравӣ тағйир ёфта, 0,7-ро ташкил медиҳад.
Дар Аврупои асримиёнагӣ тарҷумонҳо ҳарфи «йо»-ро аз «бо» фарқ накарда, номи ситораро Байтулҷавзо навиштаанд, ки номи нодуруст аз ҳамон ҷой паҳн мешавад.
Дертар маълум гардид, ки қутри намоёни Байтулҷавзо тағйирёбанда буда, онро дақиқ муайян кардан ғайриимкон аст, чунки шиддати тобиш ва ранги он ҳангоми аз марказаш дур шудан мунтазам кам мешавад.
Солҳои 1949– 1951 муаллими таърих ва мудири қисми таълими мактаби миёнаи шаҳри Хоруғ ва мактаби миёнаи ноҳияи Роштқалъа, 1953–1954 шунавандаи курсҳои махсуси яксолаи тайёрии муаллимони илмҳои ҷамъиятшиносӣ барои мактабҳои олӣ дар назди Донишгоҳи давлатии Осиёи Миёна , 1954–1958 муаллими калони кафедраи иқтисодиёти сиёсии Донишкадаи давлатии тиббии ба номи Абӯалӣ ибни Сино, 1958–1959 муаллими калони кафедраи иқтисоди сиёсии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.
Бо нишони «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» , «Аълочии мактаби олии ИҶШС» , медали «Барои меҳнати шоён», бахшида ба 100 солагии зодрӯзи В. И. Ленин , медали «Собиқадори меҳнат» , медали «10 соли инқилоби Савр» ва дигар ифтихорномаҳои давлативу ҷамъиятӣ сарфароз карда шудааст.
Ин меъёр, ки мувофиқи талаботи Конвенсия дар бораи аломатҳо ва нишонаҳои роҳ ва Созишномаи Европоӣ тартиб дода шуда буд, шакл, андоза, ранг, тасвир, вазифа ва ҷои гузоштани аломатҳои роҳро муқаррар мекард.
Аломатҳои роҳ воситаи муҳими техникии тартиби ҳаракат буда, ронандаву пиёдагардонро аз қитъаҳои хатарноки роҳ, самти ҳаракат огоҳ менамоянд, оид ба нуқтаҳои хидматрасонӣ иттило медиҳанд, ҳаракати нақлиёту пиёдагардонро ба танзим меоваранд.
Кулли бораҳоро, мисли бораи Бухоро, девори аз ҳама бузург иҳота мекардааст, ки тамоми минтақаро ҳифозат ва ба шакли нимдоирае соҳили рӯди Парак ё Таракро аз ҷониби Ховар ва Сайҳунро аз самти Бохтар, бо саросари Чоч иттисол медодааст.
Шаҳристони Байкас се дарвоза, ба қавли Ҷайҳонӣ, «Дари Абулаббос», «Дари Кеш», «Дари Нав» ва ба гуфтаи Истахрӣ, «Дари Абулаббос», «Дари Кеш» ва «Дари Ҳадид» ном доштанд.
Рабази аввал дорои 10 дарвоза буд: «Дари работи Муҳаммадӣ» , «Дари нави Андарунӣ», «Дари Амир» ё «Дарвозаи Андарун», «Дари Фаррухон», «Дари Сурка» , «Дари Карёнах» , «Дари Кӯйи Саҳл» , «Дари Рошид» », «Дари Кӯйи Хоқон» , «Дари Кӯшки Деҳқон» .
Рабази берунӣ иборат аз 7 дарвоза буд: «Дари Мадеҳкат» , «Дари Ҳомкат» , «Дари Сакарков» , «Дари Нав», «Дари Токарди Бахлсоф» , «Дари Сакрак», «Дари Лаърамод» .
Дар соли 2007 барои дастовардҳо дар соҳаи илмҳои гуманитарӣ бо «Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илм ва техника», соли 2010 барои хидматҳои бисёрсолаи бенуқсон дар соҳаи маориф, саҳми арзанда дар таълиму тарбияи насли наврас бо нишони «Аълочии маорифи Тоҷикистон» ва соли 2016 барои тарғибу ташвиқи сиёсати давлатӣ дар соҳаи фарҳангу маориф бо нишони «Аълочии матбуоти Тоҷикистон» ва соли 2020 барои фаъолияти самарабахши меҳнатӣ бо «Ифтихорнома»-и Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон қадрдонӣ шудааст.
Сироҷиддини Эмомалӣ соли 1996 шуъбаи рӯзонаи факултети филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, соли 2001 шуъбаи рӯзонаи аспирантураи Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистонро хатм карда, рисолаи номзадиро дар мавзӯи «Аз таърихи эҷоди романи „Восеъ“ — и Сотим Улуғзода» соли 2002 ва рисолаи докториро дар мавзӯи «Таҷассуми бадеии таърих дар насри сотим Улуғзода » соли 2019 дифоъ намудааст.
Маводи Конференсияи илмӣ - назариявии «Академик Бобоҷон Ғафуров – мутафаккири бузурги Шарқ» бахшида ба 110 солагии зодрӯзи Қаҳрамони Тоҷикистон аллома Бобоҷон Ғафуров.
Аз соли 2019 ба тариқи ҳамкор дар вазифаи дотсенти кафедраи дипломатия ва муносибатҳои байналмилалии Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва аз январи соли 2020 дар вазифаи ходими пешбари шуъбаи таърихи қадим, асри миёна ва нави Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониши АМИТ Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон низ фаъолият менамояд.
Ҳангоми дастӣ ғундоштани ҳосил тақсими меҳнат натиҷаи дилхоҳ медиҳад, яъне як шахс хӯшаҳои ангурро чида ба зарф мерезад ва шахси дигар зарфи пурро бурда ба қуттиҳо холӣ мекунад.
Вобаста ба миқдори ҳосили ҷамъоваришаванда ва муҳлати тахминии ғунучини он нақшаи кори хоҷагӣ, ҷадвали ҷамъоварӣ ва ба ҷойи истифода ё фурӯш бурда расондани ҳосил тартиб дода мешавад.
Оид ба ҳалшавандагии муодилаҳои интегралии сингулярии бисёрченакаи ғайрихаттӣ бо усули наздиккуниҳои пай дар пай ва назарияи системаҳои сингулярии барзиёд муайяншуда кори илмӣ ба анҷом расонидааст.
Муаллифи зиёда аз 80 корҳои илмӣ ва илмию методӣ, аз он ҷумла як монография, 2 китоби дарсӣ, зиёда аз 8 дастуру васоити таълимӣ ва мақолаву фишурдаҳо мебошад.
Хизматҳои шоёнаш бо медали «Барои меҳнати шоён» ба муносибати 100-солагии В. И. Ленин, унвони фахрии «Корманди шоистаи Тоҷикистон» , нишонҳои «Барои муваффақиятҳои олӣ дар кори маорифи ИҶШС» ва «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» қадр карда шудааст.
Анализи математикӣ (Китоби дарсӣ барои донишҷӯёни мактабҳои олӣ. Қисми 1, бо ҳаммуаллифӣ), Д., 1989; Анализи математикӣ (Китоби дарсӣ барои донишҷӯёни мактабҳои олӣ. Қисми 2, бо ҳаммуаллифӣ), Д., 1991; Муодилаҳои дифференсиалии параметрдор ва татбиқи он дар татқиқи баъзе системаҳои барзиёд муайяншудаи муодилаҳо бо ҳосилаҳои хусусӣ, Д., 1994.
Эргаш Рӯзметов (тав. 31. 05. 1939, ноҳияи Бостони вилояти Тошкенти ҶШС Ӯзбекистон — ваф. 1998, шаҳри Душанбе) — и тоҷик, номзади илмҳои физика-математика , профессор .
Бунёди шаҳрро ба асрҳои 5—8 мансуб медонанд, вале пеш аз ин ҳам мувофиқи гуфтаи муаллфи «Садди Хатлон» шаҳр ҳамчун истеҳкоми ҳарбии шӯришгарони тоҷик бар зидди истилогарони юнону мақдунӣ будааст.
Ба зумраи фарзандони фарзона ва номвари деҳа метавон ном бурд: шайх ва пири тариқат Амир Сайид Шафеъ Мункӣ, шоир Саидалӣ Вализода, шоири халқӣ Қодир Достӣ, генерал-лейтенант Саиданвар Камолов ва дигарон.
Номзади илмҳои ҳуқуқ Наврӯз Табаров, номзади илмҳои педагогӣ Аҳлиддин Саидмуминов ва номзади илмҳои ҳуқуқ Далер Қодиров дар ҳамин деҳа ба дунё омадаанд.
Дар фасли якум, ки «Дар таърифи шеър» ном дорад, Кошифӣ ҳам ақидаи суханшиносонро, ки шеърро «каломест мураттаби маънавӣ, мавзуни мутакаррар» гуфтаанд ва ҳам фикри мутафаккиронро, ки онро «мухайяли мавзуни муқаффои маъалқасд» донистаанд, зикр карда, ҳар яке аз талабҳои фавқро муфассал тавзеҳ додааст.
Фасли сеюм – «Дар баёни ақсоми шеър» тафсири мураддаф, маҳҷуб, зотулматолеъ, маҳдуд, матбӯъ, мулойим, салис, саҳли мумтанеъ, ҷазл, муртаҷал, фикрӣ, маснӯъ, зуннавъайн ва мутанавъайнро дар бар мегирад.
Дар фасли охирини муқаддима аз баёни баъзе истилоҳот – эҷоз, баст, мусовот, матлаъ, мақтаъ, мусарраъ, байт, назм, наср, насри мураҷҷаз, насри мусаҷҷаъ, насри орӣ, насиб, ташбиб, байтулқасида, муворада ва дуои таъбид сухан меравад.
Дар «Фоида» алфозе, ки дар анвои шеър мустаъмал мебошанд – тавҳид, наът, манқабат, маслабат, мавъиза, асрор, мадҳ, ҳаҷв, ҷид, ҳазл, мутоиба, марсия, мунозира, хамриёт ва қасамиёт мухтасаран тавзеҳ ёфтаанд.
Дар ин боб айбҳои шеърии мусолита, салх, масх, илмом, муноқаза, удул, зиёдат, ҳазф, тағйирот, илғо, таҷаммуъ, самоҳатулибтидо, инҳироф, самоҳатулинтиҳо, мухолифати насибу ташбиб, ракокатуттахлис, ибромуссуол, такаллуф, мутакаллифи мазмум, мутакаллифи маҳмуд, тахлеъ ва-ннузул фил-мадҳи мавриди шарҳ қарор гирифтаанд.
Дар хотимаи «Бадоеъу-л-афкор фӣ саноеъи-л-ашъор», ки дар илми қофия буда, аз ҳафт фасл фароҳам омадааст, аз масъалаҳои зерин сухан меравад: маънии қофия ва ҳуруфи ҳаракоти он, навъҳои қофия, ки ба ҳам ҷамъ шуда метавонанд, авсофи қофияҳо, баёни қофияи аслию маъмул, қофияи шойгон, уюби қофия ва зикри нуқсонҳое, ки ба радиф тааллуқ доранд.
Солҳои 1992—1995 лаборанти калони гурӯҳи яғнобшиносии назди Институти забон ва адабиёти ба номи А. Рӯдакии АИ ҶТ, ҳамзамон 1992—1996 коршиноси калон ва мудири китобхонаи форсии Бунёди фарҳангии Тоҷикистон, 1995—1996 муҳаррири адабии барномаи «Гулзори сухан»-и идораи адабиёт ва ҳунари радиои Тоҷикистон, 1996—1998 ходими адабӣ ва узви ҳайати таҳририяи маҷаллаи «Тоҷикистон», 1996—1999 унвонҷӯи бахши диншиносӣ ва назарияи озодандешии Институти фалсафа ва ҳуқуқи Академияи илмҳои Тоҷикистон, 2000—2004 муҳаррири тоҷикии маҷаллаи илмии «Паёми Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон», 2004—2006 ассистенти кафедраи таърихи забон ва типологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон буд.
Инчунин дар риштаи илмҳои таърих, мардумшиносӣ, фарҳанг ва тамаддун, фолклоршиносӣ , забоншиносӣ, номшиносӣ , диншиносӣ ва адабиётшиносӣ зиёда аз 100 номгӯи асару мақолаҳо чоп кардааст.
Дар филмномаҳои «Бинои дӯстӣ», «Бобои Миралӣ», «Ҳамовоз», «Ҷалоли шаҳри ишқ» бахшида ба 800-солагии Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ (дар ин филм ба ҳайси мушовир ва ҳунарпеша дар нақши шогирди Шамси Табрезӣ — шайх Бурҳониддин нақш бозидааст), филми портретии «Фарзанди кӯҳистон» , «Мансур Носиров» ба 80 солагии Арбоби шоистаи соҳаи ҳуқуқ ба ҳайси муҳаррир, мушовир ва ёвари коргардон фаъолият кардааст.
Дар филми 50-қисмаи «Илм аз сурайё» бахшида ба 1310-солагии Имоми Аъзам Абӯҳанифа ба ҳайси муҳаррир ва мушовири илмӣ фаъолият карда, инчунин дар нақши яке аз шогирдони Имоми Аъзам ҳунарнамоӣ кардааст.
Бурҳониддин Бузургович Тӯраев (тахаллусаш Сайид Бурҳониддини Бузургмеҳр, тав. 18.04.1966, деҳаи Каҷровути ноҳияи Ғончӣ) — забоншинос, номзади илмҳои филологӣ , узви Конфедератсияи байналмилалии Иттиҳодияи журналистони Тоҷикистон .
Ришқаро дар минтақаҳои Вахшу Кӯлоб миёнаи феврал—аввали март, дар заминҳои лалмии водии Ҳисору минтақаи Кӯлоб нимаи дуюми март— аввали апрел, дар гурӯҳи ноҳияҳои Рашт нимаи дуюми апрел— аввали май кишт мекунанд.
Муҳлати хуби кишти тирамоҳии ришқа дар гурӯҳи ноҳияҳои ҷанубӣ даҳаи дуюми сентябр—аввали октябр, дар вилояти Суғд ва водии Ҳисор аввали сентябр охири даҳаи дуюми сентябр мебошад.
Тақрибан 2—2,5 ҳазол сол то мелод онро ба Юнони Қадим, Рум ва Африқои Шимолӣ оварданд, минбаъд дар Аврупо, Амрикои Шимолию Ҷанубӣ, Австралия маъмул шуд.
Дар замони шӯравӣ колхозҳои «50-солагия СССР» , «Маданият», "Роҳи Ленин" , ба номи В. И. Леннн ва ба номи Домулло Азизов аз ҳар га ришқазорҳои обӣ 110—150 сентнер хасбеда мегирифтанд.
Аз соли 1992 ҳамчун ассистент, муаллими калон ва иҷрокунандаи вазифаи дотсенти кафедраи тарбияи томактабии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ кор мекунад.
Оид ба ташаккулёбӣ ва инкишофи маорифи халқ дар ноҳияҳои шимоли Тоҷикистон , маълумотгирии бонувони тоҷик ва дигар масъалаҳои муҳими соҳаи педагогика ва психология кори илмӣ мебарад.
Байрамхон дар дарбори худ маҳфилҳои адабӣ меорост, андешаҳои худро оид ба навиштаҳои шоирон баён менамуд, намояндагони илму фарҳанг, адибонеро, ки аз Хуросону Мовароуннаҳр ба Ҳиндустон омада буданд, аз ҷиҳати моддӣ ва маънавӣ дастгирӣ мекард.
Дар натиҷаи фитнаву макри дарбориён Байрамхон аз ҳокимият маҳрум гашта , соли 1561 ҳангоми сафари ҳаҷ дар шаҳри Гуҷарот ваҳшиёна кушта шуд ва ҷасадашро хешовандонаш ба Хуросон оварда, дар Машҳад ба хок супурданд.
Байрамхон (, Муҳаммад Байрамхон ибни Сайфалибек; 1501, Қалъаи Зафари Бадахшон — 31 январи 1561, Гуҷарот) — яке аз амирон ва вазирони силсилаи Темуриёни Ҳинд.
Боғдориву токпарварӣ яке аз соҳоти асосии комплекси агросаноатии Ҷумҳурии Тоҷикистон маҳсуб ёфта, дар бобати таъмини аҳолӣ бо маводди хӯрока, афзун гардондани имкониятҳои содиротии мамлакат ва бо ҷойҳои кории доимӣ таъмин намудани аҳолӣ мавқеи муҳим дорад.
Бо мақсади рушди соҳаи боғу токпарварӣ, тадриҷан зиёд намудани истеҳсоли меваю ангур Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи барномаи мақсадноки давлатии рушди соҳаи боғу токпарварӣ, тадриҷан зиёд намудани истеҳсоли меваю ангур ва парвариши дарахтони мева ва ҳамешасабз дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2007—2010» ва баъдан Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи тадбирҳои иловагӣ доир ба рушди соҳаи токпарварӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2010-14» ба тасвиб расид, ки дар пайи он дар ҷумҳурӣ дар майдони 12604 га боғу токзорҳои нав бунёд шуданд.