polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Таҳаввули тозае, ки дар ақоиди ахлоқӣ, иҷтимоӣ ва фалсафию маърифатии Бедил ба амал омадааст, ба шароити хосси иҷтимоӣ-таърихии давре, ки тағйир пазируфтани асосҳои ҷаҳонфаҳмӣ ва муносибат ба инсонро тақозо мекард, вобастагии қавӣ дошт.
Бедил аз ҷумлаи мутафаккиронест, ки дар масоили фалсафию ирфонӣ аз таълимоти мактабу мазҳабҳои гуногуни роиҷ дар Ҳиндустон баҳра бурда, онро бо афкори ирфонии Мавлоною Ибни Арабӣ омезиш додааст.
Гурӯҳи аввал, ки ба он шайх Камоли Қодирӣ, Шоҳқосим ва Шоҳфозил дохил мешуданд, таълимоти ваҳдати вуҷуди Ибни Арабиро инкишоф медоданд, гурӯҳи дуюм, ки ба он Шоҳкобулӣ, Шоҳмулук ва Якка Озод мансуб буданд, ба ирфони ҳиндӣ бештар таваҷҷуҳ доштанд.
Дар қитъаҳои маъмулӣ маънию мартабаи инсон, кайфиятҳои мухталифи маънавиёти ӯ, танқиди золимон ва аҳли ҷоҳу салтанат, мазаммати шайху уламои мутаассиб, ғамхорӣ ба халқи ситамкаш, ҳодисаҳои рӯзмарраи зиндагӣ ифода гардидаанд.
Дар онҳо таърихи воқеаҳои сиёсӣ, валодати баъзе шоҳзодагон ва фарзандони дӯстону наздикони шоир, таърихи вафоти шахсони маъруф — амирон, шоирон, олимон, пирони тариқат ва ғ.
Ин таҳаввулоти эҷодӣ ба беш аз пеш қувват гирифтани ғояи зидди яккатозии табақаҳои заҳматкаши ҷамъият, тағйир ёфтани ҷаҳонфаҳмӣ ва ақидаҳои адабӣ-зебошиносии Бедил зич алоқаманд аст.
Ормони ахлоқию зебоишиносии Бедил инсони оқилу соҳибтараддуду соҳибфикр, ҳақиқатҷӯву ҳақиқатбин, порсову бомаром мебошад ва чунин инсон дар ҷаҳонбинии мутафаккир бо маҳакки асосии арзиши ҳаёти босаодат ва зиндагии мавзуну ҳамоҳанги башарият ҳамоҳанг шудааст.
Аз ин рӯ, уруҷ ё нузули маънавиёти ахлоқии ҷамъият, некӯӣ ё фасоди иҷтимоию сиёсии мамлакат натиҷаи огоҳӣ ё ғофилии худи инсон ба шумор меравад.
Назари ин ду гурӯҳ ба таълимоти ирфонии Бедил бетаъсир намонд ва ӯ ҳам таълимоти фалсафию ҷаҳоншиносии Ҳинду Эрони бостон, ҳам назари андешамандони асрҳои миёнаи Шарқро бо ҳам омезиш дода, фалсафаи синкретии худро эҳдо намуд.
Он танҳо аз омезиши сода иборат набуд, балки дар натиҷаи таҳлилу таҳқиқи амиқи афкори ирфонӣ ва ҷаҳоншиносӣ ба вуҷуд омада буд, ки дар он ҳам унсурҳои аслии таълимоти ирфонии ваҳдати вуҷуди Аттору Румӣ ва Ибни Арабӣ ҷой дошт ва ҳам абзорҳои маърифатии афкори ҷаҳоншиносии ведоию будоӣ ва ҳатто шаманизми ҳиндуён (силсилаи риёзатҳои мушкили чашм бастан, нафас накашидан, хомӯш нишастан ва ғайра) амал мекарданд.
Порае аз рубоиёти Бедил «Рубоиёти қайди воқеа» ном доранд, ки дар онҳо баъзе воқеаҳои сиёсию таърихӣ ва рӯйдодҳои фарҳангии замони шоир инъикос ёфтаанд.
Бар хилофи ҷаҳонбинии исломи рошидӣ, ӯ бо шахсияти инсон ва хусусиятҳои маърифатии ӯ, зиндагии оқилона ва бедор кардани ақлу шуури одамӣ мепардозад ва хостори он аст, ки инсонро аз хоби ғафлат бедор намуда, ба мақсади муайян равона созад ва андешаву ҳикматро барои дарки дурусти олам ягона воситаи муассир арзёбӣ кардааст:
Мероси адабии Бедил иборат аз куллиёти осори манзум ва мансур аст, ки асарҳои зеринро дар бар мегирад: девони ашъор, девони рубоиёт, маснавиҳои «Муҳити аъзам», «Ирфон», "Тӯри маърифат", "Тилисми ҳайрат"асарҳои мансури «Нукот», «Чор унсур», "Ишорот ва ҳикоёт" ва «Руқаот».
Девони ашъори Бедил аз анвои гуногуни адабӣ — ғазал, қасида, достон мухаммас, таркиббанд, қитъа, тарҷеъбанд, мураббаву муаммо, луғзу чистон ва маснавиҳои «Танбеҳу-л-муҳаввисин» , «Сифати асп» , «Сифати фил» , «Сифати шамшер» ва «Сифати забону гуфтори маъшуқ» иборат мебошад.
Мақоми инсонро ба дараҷаи баланд гузоштани Бедил аз бовари ӯ ба таълимоти ирфонӣ бархурдор аст, зеро ӯ муътақид аст, ки ҳар як фард билқувва инсони комил аст ва агар ӯ ба тасфияи қалби худ пайваста амал кунад, бо нури ишқ ва чашми дил ҳақиқати азалиро дарк карда метавонад, мақоми ишқ дар роҳи дарки ҳақиқати мутлақ дар эҷодиёти ӯ хеле баланд аст.
Эҷодиёти Бедил имрӯз ҳамчун дастуре барои омӯзиши таърихи афкори маънавӣ, махсусан ақидаҳои ирфонию ахлоқӣ ва зебошиносӣ барои ҷавонон ва ҳаводорони адабу илму ҳикмат мебошад.
Бедил мақоми инсонро дар олами кавну фасод воло медонад, тамоми падидаҳои табиату ҳодисаҳои ҷамъиятро ба инсон вобаста мекунад ва ӯро базре мепиндорад, ки тамоми шоху барги ҷаҳон аз он рустаанд ва қалби инсонро тасхиркунандаи тамоми олами кабир медонад.
«Муҳити аъзам» асари тасаввуфӣ буда, зимни ҳикоятҳо аз рӯзгори аҳли тасаввуф, оид ба тасвири маҷозии асбоби тараб ва созҳои мусиқӣ: май, хум, қадаҳ, қонун, даф, най, чанг, танбӯр ва сифати онҳо маълумот дода шуда, дар ҳикоятҳои тамсилӣ шарҳу баёни онҳо ифода гардидааст.
Бедил дар қасидаи «Саводи аъзам», ки дар ҷавоби «Дарёи аброр» ном қасидаи машҳури Хусрави Деҳлавӣ навишта шудааст, афкори тарбиявию ахлоқии Амир Хусравро, ки дар асоси ҷаҳонбинии динӣ баён гардидааст, аз назари нав мавриди муоина ва мулоҳиза қарор дода, зимнан андешаҳои тозаи худро оид ба инсон ва зиндагӣ ба назм даровардааст:
Круз балет ва рақсҳои испаниро дар Консерваторияи Миллии Испания дар Мадрид дар давоми 10 сол омӯхт ва баъд аз он ба Ню-Йорк омад, то дар мактаби санъати ҳунарпешагии Кристина Рот таҳсил кунад.
Соли 1999 Пенелопа боз бо Алмадовар ҳамкорӣ кард — ҳунарпеша яке аз нақшҳои асосиро дар филми машҳури «Дар бораи модарам» / /, бозӣ кард, ки он яке аз филмҳои беҳтарини кинофестивали Канн гардид ва соҳиби ҷоизаи Оскар низ чун « Филми беҳтарини хориҷӣ» шуд.
Соли 2000 ӯ бо ҳамроҳии Метт Деймон дар филми Билли Боб Торнтон / / ва соле пас бо ҳамроҳии Ҷоннӣ Депп дар «Кокаин» //, ва бо Николас Кейҷ дар «Интихоби капитан Кореллӣ» / ’ / нақшҳо офарид.
Мавзӯи аввалин шеъру сурудҳои ӯ («Посбони сулҳ», «Сарзамини хуррами доимбаҳор», «Сафи мубориз», «Ҳамдард даркор» ва ғайра) ҳодисаҳои солҳои бачагӣ, заҳмати содиқонаи коргарону кишоварзон, қаҳрамонии ҷанговарон ва муҳаббат ба Ватан буданд.
Баҳорӣ дар шеърҳои дар ин маҷмӯаҳо ҷойдодааш аз ҷаҳони ботинии қаҳрамонон, фаъолияту зиндагии мардум, хислатҳои ҳамида ва қимати инсон сухан кардааст.
Соли 1970 аввалин маҷмӯаи ҳикояҳои фантастикии ӯ «Ҷуръати доктор Мансур» ба табъ расид, ки ба он «Сандуқи пӯлод», «Мурофиа», «Нақли Ашани пир» ворид шуданд.
Абдумалик Баҳорӣ жанри мазкурро такмил дода, қиссаҳои сегонаи «Занбӯри айнакдор» , «Аҷоиботи Нодар» ва «Бозгашт» , инчунин повестҳои «Сунбула» , «Бачаҳои чобуксавор» , «Фирори ассистент» , «Шоҳидони шаҳид» , «Соҳили мурод» , «Умеди ягона» , «Марди мастур» , «Баҳси нотамом» , «Мулоқот» , романи фантастикии «Қудрати илоҳӣ»-ро эҷод намудааст.
Дар қиссаҳои «Қаймоқи гирди коса» , «Гирдоб» , «Ду моҳи пурмағал» , «Ҷабрдида» , «Тирукамон» , «Дили гумҷӯ» , «Дастовез» , «Панди ҳаёт» муаммоҳои ҳалталаби ҳаёт, воқеаҳои муҳимми зиндагӣ, ишқу муҳаббати ҷавонон, адои қарзи инсонӣ дар назди халқу Ватан инъикос ёфтаанд.
Вай дар тӯли фаъолияти минбаъда пйесаҳои «Роҳи сафед» , «Ишқи мансабдор» , «Фармони Кадушоҳ» , «Корвон равон аст» , «Хандаҳои ашколуд» , «Рӯзи таваллуд» , «Се нафар хушдор» , «Меҳмони серӯза» , «Сирри пурасрор» , «Фолбин» , «Баҳодур» , «Сӯиқасд» , «Фасли хазонрез» , «Рӯзҳои арафа» -ро эҷод кардааст.
Повесту ҳикояҳои барои бачагон навиштааш дар маҷмӯаҳои «Ошноҳо» , «Дар оғӯши мактаб» , «Қарзи ҷӯрагӣ» , «Ба сӯи моҳ» , «Танқиди дӯст» , «Себи тило» , «Задухӯрди аввалин» , «Ҳикояҳо» , «Мулоқот» , «Меҳмони серӯза» ва ғ.
Мазаммати танбалон, танпарварон, фиребгарону коргурезон ва булҳавасон мавзӯи асосии ҳикояҳои «Садақа», «Роҳи сеюм», «Хати беимзо», «Вақти хуфтан», «Бандаи нафс», «Одами асил», «Номҳои ғалатӣ» ва ғ.
Тарҷумаи асарҳои Н. Носов «Оилаи хушбахт», «Рӯзномаи Коля Синитсин», «Фитя Малеев дар мактаб ва дар хона», «Саргузашти Нодонхӯҷа ва дӯстони ӯ», «Нодонхӯҷа дар шаҳри офтобӣ», шеъру достонҳои С. Михалков, С. Маршак, асарҳои М. Лермонтов, А. Чехов, К. Федин, А. Сурков, В. Пшавела, масалу ҳикоя ва шеърҳои И. Крилов, Н. Некрасов, Д. Бедний, А. Қаҳҳор, П. Бровка, В. Инбер, С. Абдулло ва дигарон ба қалами Абдумалик Баҳорӣ тааллуқ доранд.
Муҳаррири рӯзномаи «Пионери Тоҷикистон» , мудири шуъбаи адабиёт ва санъат ва ҷонишини муҳаррири рӯзномаи «Тоҷикистони Советӣ» , муҳаррири маҷаллаи «Садои Шарқ» , сармуҳаррири коллегияи барномавии Вазорати маданияти ҶШС Тоҷикистон , муҳаррири калони нашриёти «Ирфон» , мушовири адабии Шӯрои адабиёти кӯдакону наврасон ва Шӯрои насри Иттифоқи нависандагон Тоҷикистон буд.
Дар таркиби он ҳамаи моддаҳои химиявӣ - равған, сафеда, карбогидрат, витаминҳо, намакҳои маъданӣ ҳастанд, бинобар ин ба таносуби масолеҳи асосӣ - биринҷ, равған, гӯшт, сабзӣ, пиёз ва муҳлати пухтани онҳо риоя кардан аҳмият дорад.
Барои пухтани палав асосан равғани дунба, равғанҳои наботот, зард ё омехта, гӯшт , биринҷ, сабзӣ, пиёз, инчунин нахӯд, сир, мавиз, мурч, қаламфур, зира ва қарақотро истифода мебаранд.
Равғанро нағз доғ карда, аввал пиёзи реза, баъд гӯштпораҳоро андохта, то сурх шуданаш бирён мекунанд, сипас сабзии резашударо андохта, баъди 8-10 дақиқа ба дег камтар об, адвиёт, намак андохта, зирбакро маҳин меҷӯшонанд.
Дар суфраи нопайдоканори адабиёти форсу тоҷик Саъдӣ — насоеҳи шакарин, Навоӣ — каломи намакин, Берунӣ — меваи ширини лутф, Мавлонои Румӣ — оби ҳаёти маънавӣ, Форобӣ — қанди ҳикмату маърифат гузоштаанд.
Аҷиб он аст, ки то ҳол дар Бадахшон оши паловро «грунч» мегӯянд ва дар замони Атъима чунин ном доштани палов аҷиб нест, ҳарду ҳаммаъно аст, оши биринҷ ё оши палов – хӯроки аз биринҷ омодашуда мебошад.
Бурда оши палови татарӣ, аз ҷумла палови душанбегӣ ва хуҷандиро шарҳ дода, навъҳои паловро зикр кардааст, ки инҳоянд: палови озарбойҷонӣ, палови туркӣ, палов бо курумеваҳо, ғелакпалов, жӯжапалов, угропалов.
Оши палов имрӯзҳо дар Тоҷикистон, Ўзбекистон, Қирғизистон, Туркманистон, Афғонистон, Эрон, Туркия, Озарбойҷон ва дигар кишварҳои олам паҳн гаштааст ва маъмулан сокинони ҳамаи ин кишварҳо даъво доранд, ки ватани оши палов сарзамини онҳост.
Дар ҳудуди Эрон бошад, Мирзоалӣ Акбархони Ошпазбошӣ асаре навишт бо номи «Суфраи атъима», ки дар он тарзи тайёр кардани таомҳо, адвия ва шарбатҳо навишта шудааст.
Дар Эрону Озарбойҷон барои тайёр кардани ош, аз ҷумла оши палов, заъфарон фаровон истифода мегардад, то Инқилоби Октябр заъфаронро тоҷикон ва дигар қавмҳои Осиёи Марказӣ низ хеле истифода мебурданд.
«Палав» аз забони форсӣ дар дигар забонҳо вом гирифта шудааст: озарбойҷонӣ – плов, арманӣ – пилаф, гурҷӣ – пилаф, қазоқӣ – палау, муғулӣ – пилаф, туркӣ – пилав, русӣ плов.
Олими олмони Л. Мейер соли 1864 элементҳоро мувофиқи вазни атомии онҳо ҷойгир намуда ҷадвалеро пешниҳод намуд, ки даврӣ будани хосиятҳои элементҳои кимиёвиро нишон дод.
Барои он ки ҳуқуқҳои муаллифӣ риоя карда шаванд, аксари толибилмони мамолики Ғарб ин системаро ҳамчун "Системаи даврии элементҳо" меомузанд ва номи аввалин кашфкунандаи онро зикр наменамоянд.
Масъалаҳои канориро барои системаҳои муодилаҳои дифференсиалии ҳосилаҳояш хусусии бисёрченаи ғайриклассики омхта, ба натиҷаҳои муҳими илми соҳиб гардид ва татбики онҳоро дар физикаи математики дарёфт.
Тарзу услуб ва роҳҳои тамоман ғайричашмдошти тадқиқи муаммоҳои печидаи илми риёзиро кор карда баромад, ки онҳоро ба роҳҳои анъанавию классикии риёзиёт кушодан имкон надорад.
С-ҳои 90-ум дар ҳамкори бо профессор Г.Бегер назарияи масъалаҳои канори барои аз нав муайян намудани шабакаи эллиптики, ки дар онҳо назарияи функсияҳои бисёр муҷтамеъҳои тағйирёбанда ба тадқиқ кашида мешаванд, ба вуҷуд оварда шуд.
С. 1997 тадқиқу эътибори Ҷӯраев А. ба кушоишпазирии шабакаҳои эллиптикии дар ҳудуди соҳа хосияти сингуляторидошта нигаронида шуда, ӯ барои дарёфти шарти кушоиши шабакаҳои эллиптикии усули якум ояи масъалаи Дирихлеро пешниҳод кард.
Ҷӯраев А. муаллифи панҷ китоб ва мақолаҳои бешумор мебошад, ки дар нашриёту маҷаллаҳои бонуфузи ҶТ, Русия, Англия, ИМА, Олмон бо забонҳои руси, англиси, олмони ва ғ.
Раиси ҷамъияти риёзишиносони Тоҷикистон, узви хориҷии ҳайати таҳририяи маҷалаи байналхалқии таҳлили комплекси , узви ҳайати таҳририяи маҷалаи байналхалқии Апликейбл буд.
Баъди хатми УДТ муаллими ҳамин донишкада, ходими калони илми, мудири шуъба ва муовини директори Институти физика ва техникаи АИ ҶШС Тоҷикистон, директори Институти математика ва Маркази ҳисоббарории АИ ҶШС Тоҷикистон , мудири шуъбаи Институти мазкур .
Ҷӯраев Абдуҳамид — , доктори илмҳои физика ва математика , профессор , узви вобастаи АИ ҶШС Тоҷикистон , академики АИ ҶШС Тоҷикистон , дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино, Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон.
Хок ва олами набототи Амрикои Шимолӣ гуногун аст; дар шарқи материк як қатор минтақаҳои арзӣ ва дар ноҳияи кӯҳсори Кордилйера якчанд минтақаҳои баландкӯҳ мавҷуданд.
Дар Ғарб минтақаи бешазор ба минтақаи бешадашт ва дашти сералафи прерияҳо , ки хоки онҳо сиёҳтоб ва сиёҳи марғзорӣ аст, табдил ёфта, тадриҷан ба минтақаи даштҳои муқаррарӣ ва хушки хокаш сиёҳтобу хурмоӣ мегузарад.
Кӯҳҳои Кордилйера ба минтақаҳои зерин тақсим мешаванд: минтақаи бешазори тайгаи кӯҳӣ ва бешазори тунук, инчунин тундраи кӯҳӣ дар Аляска ва Канадаи Шимолӣ; минтақаи бешазори дарахтони ғафстанаи кӯҳӣ, бешазори субалпӣ ва марғзори алпӣ дар сарҳади ИМА ва Канада; минтақаи даштҳои доманакӯҳ, бешазори сираки санавбари кӯҳӣ ва буттаҳои дуруштбарг, бешазори субалпӣ дар қуллаи кӯҳҳои ҷан.
Баландии сатҳи қисми ғарбии материк аз сатҳи баҳр ба ҳисоби миёна қариб 1700 м, қисми шарқиаш қариб 200—300 м. Дар қисмҳои марказӣ ва шарқии материк бинобар бештар дучор шудани сохти платформагӣ паҳнкӯҳ ва ҳамвориҳои калон ба вуҷуд омадаанд.
Дар шарқи платформаи Амрикои Шимолӣ сохти палеозойии кӯҳҳои Аппалачӣ тӯл кашидаанд, ки онҳо дар давраҳои чиндоршавии каледонӣ ва герсинӣ ба вуҷуд омадаанд.
Конҳои калонтарини ангиштсанг дар кӯҳҳои Аппалачӣ ва Кордилйера, захираҳои нефту газ бошанд, дар қисмати соҳилӣ, дар халиҷи Мексика, Аляска ва ноҳияҳои Марказ ҷойгир шудаанд.
Вобаста ба тағйирёбии иқлим Амрикои Шимолӣ дар 6 минтақаи арзии иқлимӣ ҷойгир аст: арктикӣ, субарктикӣ, мӯътадил, субтропикӣ, тропикӣ ва субэкваторӣ.
Боришоти солона дар ҷанубӣ шарқи Аляска, соҳилҳои ғарбии Канада ва шимолӣ ғарби ИМА ба 2000 — 3000 мм ; дар ҷанубӣ шарқи ИМА ба 1500 мм, дар ноҳияҳои марказӣ ва шимолӣ шарқӣ то 100 мм, дар Ҳамвориҳои Бузург то 600 мм, дар ноҳияҳои дохили кӯҳҳои Кордилйера то 100 мм ва аз ин ҳам кам мерасад.
Арктикии Канада, Вест-Индия ва дар соҳилҳои ғарбии материк ҷазираҳои Алеут, галаҷазираҳои Александр, ҷазираҳои Малика Шарлотта, Ванкувер ва ғайра Нимҷазираҳои калонтарин: дар Шимол Бутия, Мелвилл, дар Ш.
Олами ҳайвоноти Амрикои Шимолӣ ба олами ҳайвоноти Осиё ва Европа монанд аст (хирси сафед, гавазни шимолӣ, гург, рӯбоҳ, харгӯш, қоқум, рӯбоҳи шимолӣ, санҷоб).
Дар бешаҳои паҳнбарг ва субтропикӣ гавазни виргиниягӣ, хирси барибал, қашқалдоқи америкоӣ, тӯтии каролинӣ, чилмангӯштак; дар дашту прерияҳо хояндаҳо ; дар бешаҳои кӯҳҳои Кордилйера гӯсфанди ғафсшох, хирси гриэлӣ, пума, дар дашту биёбони паҳнкӯҳҳо бузи ваҳшӣ ва хазандаҳои гуногун, аз ҷумла шақшақамор ва калтакалоси заҳрнок — гелодерма бисёранд.
Дар онҳо саҳифаҳои қаҳрамонию фоҷеаомези таърихи халқу Ватан аз эҳсосу тафаккури қаҳрамони лирикӣ гузашта, манзараҳои драматикии ҳаёту муборизаи аҷдоди халқи тоҷик, фарзандони барӯманди ӯ баҳри озодию ободӣ ба ҷилва меоянд («Забони модарӣ», «Теғи Сино», «Бухоро», «Ман худамро кушта-кушта» ва ғ.).
Як силсила шеърҳои Бозор Собир ба васфи Тоҷикистон, зодгоҳ, кӯҳистони диёри офтобиамон бахшида шудааст («Тоҷикистон», «Дар оғӯши кӯҳистон», «Душанбе», «Ҳасад мебарам»).
Дар шеърҳое, ки шоир дар бораи ашхоси маъруфи гузаштаву имрӯза навиштааст, тавассути образи бадеӣ пайванди шахсро бо халқ ва Ватан таъкид намудааст («Фирдавсӣ», «Муҷассамаи Айнӣ», «Қисмати шоир», «Туро ҳамчун Бухоро дӯст медорам», «Сафаре ба дилҳо» ва ғ.).
Як қисми муҳимми эҷодиёти Бозор Собир ба васфу тараннуми заҳмати фидокорона ва корномаҳои таърихии халқи шӯравӣ , ба ситоиши деҳқони тоҷик , ба ёди айёми кӯдакию наврасӣ бахшида шуда, ҳамаи ин шеърҳо саршори оҳангҳои гражданӣ мебошанд.
Мавзӯъҳои ашъораш ба олами ҳиссиёт, махсусиятҳои идрок, доираи ҷаҳонбинӣ, паҳлуҳои дунёфаҳмӣ ва меъёрҳои инсоншиносии қаҳрамони лирикии шеър сахт вобаста мебошад.
Дар шеърҳояш ҳалли масъалаҳои иҷтимоӣ бар таърихият ва инсондӯстӣ асос ёфта, ба тавассути андешаҳо, мулоҳизаву муҳокимаҳои фалсафӣ ифода шудаанд.
Мафҳум ва тасвири Ватан дар ашъори Бозор Собир пайваста бо саҳфаҳои таърих ва такмили дарку эҳсоси қаҳрамони лирикӣ таҳаввул ёфта, мазмунан амиқ аст ва ба шахси қаҳрамони лирикӣ пайвандӣ дорад:
Дар ашъори солҳои охираш пазмонӣ ба Ватан, ёди айёми наврасию ҷавонӣ, табиату манзараҳои Тоҷикистон, ашхоси барояш қарин, гила аз беадолатиҳои иҷтимоии ҷаҳони сармоядорӣ бештар садо медиҳанд.
Мақому манзалати инсон дар ҷамъият, масъулияти шоир дар назди таърих ва башар, моҳият ва мақсаду вазифаҳои каломи бадеъ дар ҳаёти инсоният мундариҷаи як силсилаи шеърҳои Бозор Собир-ро ташкил медиҳад , муроҷиат ба воқеаҳои ҷудогонаи асри 20 боиси дар эҷодиёти Бозор Собир ба миён омадани шеърҳое гардидааст, ки дар онҳо андешаҳои иҷтимоию фалсафии шоир оид ба имрӯзу фардои башар ифода гардидаанд .
Муаллифи маҷмӯаҳои «Пайванд» , «Оташбарг» , «Гули хор» , «Мижгони шаб» , «Офтобниҳол» , «Оташбарг» , «Бо чашидан, бо чамидан» , «Чашми сафедор» , «Симхор» , «Аз Ватан вақте ки мерафтам» , «Аз гули хор то симхор» , «Шоиру шеъре агар ҳаст» , «Хуни қалам» , «Лолаи сиёҳ» .
Дар воқеоти охири солҳои 80 — ибтидои 90-уми Тоҷикистон ӯ ба муборизаи сиёсӣ гаравида, мавқеи миллӣ-демократиро пазируфт ва узви Ҳизби демократии Тоҷикистон буд.
Дар фаъолияти хеш ҳамчун вакил дар Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон ба сафи мухолифини ҳукумат гаравида камбудиҳои роҳбарияти КМ Ҳизби коммунисти Тоҷикистонро танқид мекард.
Бо миёнаравии ташкилотҳои баналмилалии ҳифзи ҳуқуқи инсон аз ҳабс озод шуда, дар соли 1994 ба Маскавва декабри соли 1995 ба шаҳри Сиэтли ИМА муҳоҷират карда, онҷо ба кори боркашонӣ машғул буд.
Ходими адабӣ ва мудири шуъбаи ҳафтаномаи «Маориф ва маданият» , мудири шуъбаи назми маҷаллаи «Садои Шарқ» , ҷонишини раиси Шӯрои назми ИН Тоҷикистон , мушовири шуъбаи назми ИН Тоҷикистон , вакили мардумӣ дар Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон .
Дар ашъори Бозор Собир тасвири манзараҳои табиат пайваста бо вазъу ҳолатҳои гуногуни қаҳрамони лирикӣ омада, воситаи ифодаи ғалаёни фикру андеша, оҳангҳои иҷтимоӣ ва ҳиссиёти ошиқона мегардад («Ширмаҳтоб», «Барф», «Абрҳо», «Тирамоҳ», «Борон», «Дар зери шаршара» ва ғ.).
Маълумоти миёнаро дар интернати давлатии шаҳраки Ҳисор ба даст овард ва соли 1962 Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро дар риштаи забон ва адабиёти форсии тоҷикӣ хатм кардааст.
яке замимаҳои шабакаи сартосарӣ буда, шабакаи манбаҳои иттилоотие мебошад, ки дар компютерҳои махсуси пуриқтидор ба ном сервисгирандаҳо ҷойгир шуданд, ки корбарони онҳо дастёбӣ ба манбаъҳои сервисдиҳандаҳоро ба даст меоварад.
Барои бисёри корбарон истилоҳҳои ва синонимҳоро ифода мекунанд, лекин бояд дар назар дошт, ки ба вазифаи шабакаи таъмини техникии кори шабакаи шомил мешавад ва бо ин имкониятҳои он ба охир намерасад.
Агар пайдоиши шабакаи -ро ба соли 1961 нисбат додан мумкин бошад, онгоҳ шабакаи соли 1992 ба вуҷуд омадааст ва тариққии он ба пайдоиши системаҳои иттилооти абарматнӣ марбут мебошад.
Лекин ҳеҷкадоме аз равишҳои нав то замоне, ки дар соли 1991 Пол Линдер ва Марк П., Мак Кохил аз донишгоҳи Миннесота системаи –ро насохтан, аз тарафи умум эътироф нашуд.
Гарчанде, ки система дорои номи хушоҳанг ҳам набуд ( –ин калламуши турбадорест, ки дар нишонаи вилояти Миннесота тасвир шудааст), равиши ироашудаи созмондиҳии системаи файлӣ тавассути менюҳои ба таври беихтиёр фаҳмо якбора дар шабака қабул шуд.
Ҳамзамон бо ин лоиҳаи муттаҳид кардани шабакаҳои компютери кишварҳои аврупоӣ тараққи мекард, ки қувваи ҳаракатдиҳандаи он Лабораторияи аврупоии физика зарраҳои элементарии дар Женева буд, ки сервисдиҳандаи тавонтарини –ро дар Аврупо дар ихтиёр дошт.
Натиҷаи ин кӯшишҳо ба амал татбиқ кардани назарияи шабакаи компютерии тавзеъшуда, ки соли 1992 номи -ро гирифт ва муалифи он Тим Бернерс- Ли маҳсуд мешавад, гардид.
То миёнаи солҳои ҳафтодум бисёре аз созмонҳои ҳукумати, лабораторияҳои тадқиқотӣ ва донишгоҳҳои кишварҳои мухталиф аллакай ба шабакаи компютерие, ки номи –ро гирифта буд, пайваст шуда буданд, аммо шабакаҳои маҳаллии созмонҳо дар платформаҳои гуногун кор мекарданд ва ба иҷрои вазифаҳои махсус равона карда шуда буданд.
Барои он ки шабакаҳои маҳалли бо якдигар якҷоя амал кунанд, лозим шуд, ки қарордодҳои байнишабакавӣ, яъне забонҳои таҳия ва ба кор гузошта мешавад, ки компютерҳо дар вақти табаддули иттилоот аз онҳо истифода мекарданд.
Соли 1974 Винт Серф ва Боб Кан мақолаеро бо номи “Қарордоди байнишабакавии интиқоли бастаҳои иттилоот ” нашр карданд, ки дар он роҳҳо барои ҳалли ин масъала тафсил дода мешуданд.
Шӯрои ҳуккоми имрӯз иҷоза ба ҷонибдории он раъй дод, ки вебсайтҳо аз ин ба баъд ҳам бо ҳуруфи арабӣ, чинӣ, сириллик ва ҳуруфи дигар номгузорӣ шаванд.
Аз соли 1980 баъди офаридани Интернет, то кунун, вебсайтҳо танҳо бо ҳуруфи лотинӣ навишта мешаванд ва истифода аз ҳуруфи ғайрилотинӣ шуморо ба ҷое намерасонад.
Баъзе барноманависон бо ҷалби сармоядорон тавонистанд ки хидматҳои ройгони ҷустуҷӯ, шабакаҳои ичтимоӣ ва ғайрахо шурӯъ карда бо фуруши паёмҳои тиҷорати даромади зиёд ба даст оварданд.
Дар назари аввал метавонад чунин намояд, ки забони дар маҷмӯаи умумии воситаҳои таъминкунандаи амалкарди -танҳо нақши ёридиҳанда ва ночизро бозӣ мекунад, лекин ин таассурот назарфиреб аст.
Сиёвуш, тибки маълумоти сарчашмаҳои таърихи ҳанӯз 4 ҳазор сол пеш мардуми эронинажод Сиёвушро ҳамчун худованди наботот эътироф карда, ба парастиши ӯ мепардохтанд.
Дар осори адабиёти ба забони паҳлавӣ- форсии миёна эҷодшуда, аз қабили «Худойнома», «Занди Воҳуман-ясн», «Ёдгори Ҷомосп», «Бундаҳишн», «Минуи хирад» ва ғ.
Ҳамин асотир, қиссаву ривоятҳо баъдан ба таърихномаҳою осори бадеӣ ба забони арабӣ ва порсии дарӣ — «Китоб -ул-ахбор-ут-тивол»-и Диноварӣ, «Муруҷ-уз-заҳаб»-и Масъудӣ, «Тарҷумаи Таърихи Табарӣ»-и Абӯалии Балъамӣ, «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ, «Ғурар мулуку-л-фурус»-и Саолибӣ ва ғ.
Умуман, Сиёвуш аз қаҳрамони асотирӣ, эзиди наботот, табиати миранда ва эҳёшаванда, ки дар оғози кор дар устураҳо буд, ба дараҷаи паҳлавони беҳамтову барҷаста, шоҳи одилу инсондӯст, ободкунандаи шаҳрҳову қалъаҳо таҳаввул кардааст.
Неруҳои бадӣ дар симои бародари Афросиёб — Гарсеваз пешрафту комёбиҳои Сиёвушро дидан натавонистанд ва боз ӯро дар назди Афросиёб сиёҳ карданд ва Сиёвуш ба қатл расонида шуд.
Дар деворнигораҳои Панҷакенти бостонӣ низ бостоншиносон лавҳаеро пайдо намуданд, ки дар он ҷавони зебои ба қатл расида ва навҳагарони дар гирди ӯ ҷамъшуда тасвир ёфтаанд.
Фирдавсӣ тавассути фоҷиаи барҷастаи манзумаш, ки дар адабиёти форс-тоҷик мавқеи баланде дорад, дар симои Сиёвуш шахсияти идеалии сулҳҷӯ, шахси хирадманду доноро офаридааст.
У хатто вакте лашкари анбухи чангчуи Афросиёбро мебинад, ба лашкариёнаш ханчаркаширо манъ намуда, роҳи мусолиха мечуяду бори дигар босуботии худро дар роҳи сулҳу сафо исбот менамояд.
Ба қавли И. Раҳимов «Овози хушу форам ва истеъдоди хуби сарояндагӣ сурудҳои ӯро басе дилангезу марғуб гардониданд. И. дар мақомхонии муосир мумтоз аст. Зиёда аз 100 суруду тарона аз силсилаи „Шашмақом“ дар барномаи ӯ мавҷуданд. Беҳтарин сурудҳои классикии иҷрокардаи И. „Насруллоҳӣ“ , „Талқини уззол“ , „Муғулчаи Дугоҳ“ , „Сарахбори ороми ҷон“ , „Ҳусайнӣ“ , „Насри Баёт“ , „Нимчӯпонӣ“ , „Чоргоҳ“ , „Ушшоқ“ ва ғ. Дар сабти тамоми силсилаи „Шашмақом“ ба навори магнитофон иштирок кардааст, ки он дар фонди тилоии мусиқии Радиои тоҷик маҳфуз аст».
Аз соли 1950 сарояндаи яккахони Раёсати радиошунавонии Тоҷикистон ва аз соли 1980 муаллими калони кафедраи мусиқии Шарқи Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода.
Устод Садриддин Айнӣ бо ҳаловат аз садои Барно Исҳоқова ӯро «Левичаи занҳо» ном гузошта буд (ба номи Леви Бобохонов ё Левича Ҳофиз, устоди бузурги Шашмақом дар Бухоро).
7 сентябри соли 2001 дар шаҳри Рамлеи Исроил аз олам даргузашт ва дар гӯшаи яҳудиёни бухории оромгоҳи «Ҳар ҲаМенухот» дар шаҳри Байтулмуқаддас ба хок супурда шуд.
Пас аз вафоти Барно Исҳова нависандаи шинохтаи яҳудии бухорӣ, шодравон Арон Шаломаев дар бораи ҳаёт ва фаъолияти ин сарояндаи маъруф бо номи «Барнои мо» дар се забон — тоҷикӣ, русӣ ва иврит китобе навишт.
Барно Исҳоқова (номи аслиаш: Бахмал Бераҳовна Исҳоқова; 12 майи 1927, Тошканд, ҶШС Узбакистон, ИҶШС — 7 сентябри 2001, Рамла, Исроил) — овозхони яҳудитабори тоҷик, устоди бузурги Шашмақом.
Солҳои таваллуду вафоти ӯ аниқ нест, аммо аз навиштаҳояш бармеояд, ки вай дар замони истилои мугул ва ё каме баъдтар аз он, замоне, ки «хуни азизон ба сони об равон буд», яъне солҳои 20-уми асри дар водии Фаргона ба дуне омадааст.
Вилоят 10 марти соли 1932 дар ҳайати Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Қазоқистон асосан аз вилоятҳои собиқ округи Сирдарё ташкил ёфта, вилояти Қазоқистони Ҷанубӣ номида шуд; 5 декабри соли 1936 вилояти Қазоқистони Ҷанубӣ ба ҳайати РСС навтаъсиси Қазоқистон дохил шуд, ки он аз ҳайати ҶФШС Русия ҷудо шуд.