polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Ҳуқуқи инсон дар санадҳои зерини байналмилалӣ баён гардидааст: ; Паймони байналмилалӣ оид ба ҳуқуқҳои гражданӣ ва сиёсӣ, соли 1966; Паймони байналмилалӣ оид ба ҳуқуқҳои иқтисоди, иҷтимоӣ ва маданӣ, соли 1966; Конститутсияи ҶТ ва дигар санадҳои ҳуқуқӣ.
Ҳуқуқҳои инсон — 1) маҷмӯи ҳуқуқ ва уҳдадориҳои инсон мебошад, ки вазъи ҳуқуқии инсонро нисбат ба давлат, имконият ва талаботҳояшро дар соҳаҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ, сиёсӣ, маданӣ муайян мекунад.
Дар китоби «Гулистон», баракси «Бӯстон», ки шомили дунёи ормонист, зиштиҳову палидиҳоро дар канори зебоиҳо мебинем, ки далеле бар шеваи зиндагию тарзи тафаккуру маниши мардуми он давра аст ва ахлоқ дар «Гулистон» фақат дар маънои мусбати он наёмадааст.
Дар ин китоб ҳам аз ишқи рӯҳонӣ сухан меравад, ҳам аз назарбозию ишқи маҷозӣ, ҳам аз ашхосе, ки саховату фидокорию ҷавонмардию бузургманишии онон ҳимматангез асту хостанӣ ва ҳам аз касоне, ки дар гирдоби худҳоҳиву ҳақорат дасту по мезананд.
Маконҳо низ ҳамчунин мутанаввеъ аст: воқеаҳо гоҳ дар боғҳову чаманзорҳои дилкаше рӯй медиҳад, гоҳ дар биёбонҳои хушку сӯзону хатарнок, замоне дар равоқи масҷиду мадраса ва вақте дар маросими ҳаҷҷу мавқее дигар дар базме дилкушо.
Саъдӣ аз шаҳре ба шаҳре рафта, биёбонҳо дарнавардида ва дар ҳар ҷо чизҳое тоза дидаву афзун бар китобҳои бисёр, ки хонда, ҷаҳонро аз роҳи таҷрибаи мустақим озмудаву шинохтааст.
Донишманди эронӣ, доктор Заринкӯб дар мавриди «Гулистон» менависад, ки «Саъдӣ дар ин китоб инсонро бо дунёи ӯ ва бо маъойибу маҳосини ӯ бо тамоми тазодҳову таноқузҳое, ки дар вуҷуди ӯ ҳаст, тасвир мекунад… Дар дунёи «Гулистон» зебоӣ дар канори зиштӣ ва андӯҳ дар паҳлуи шодӣ асту таноқузҳое ҳам, ки айбҷӯён дар он ёфтаанд, таноқузҳоест, ки дар кори дунёст.
Саъдӣ чунин дунёеро, ки пур аз таноқузу тазод ва саршор аз шигифтию зиштист, дар «Гулистон»-и хеш тавсиф мекунад ва гуноҳи ин таноқузҳову зиштиҳо ҳам бар ӯ нест, бар худи дунёст.
На танҳо ду боби «Гулистон» ба «Сирати подшоҳон» ва «Ахлоқи дарвешон», балки дар гирдогирди ҳикоёту ривоёте, ки пароканда аст, тасвире аз зиндагонии мардуми гуногунро ба равшанӣ метавон дид.
Шояд яке аз ҷиҳатҳои маҳбубияти томи «Гулистон» ҳамин ҷомеият ва шумули он бошад, ки ба умуми ашхос – аз порсоён гирифта то подшоҳони ҷаҳонгиру пиёдагони сарупобараҳна – пардохтаву аз онон сухан рондааст.
Аз ин рӯ, дар «Гулистон» бо вазире рӯбарӯ мешавем некмаҳзар, ки дар фикри раҳонидани ҷони асире аз хашми подшоҳ асту дар баробар вазири дигареро мебинем гирифтори бадтинатӣ.
Як ҷо тоифаи дуздон роҳро бар корвониён бастаанд ва вақте ғуломе аҷамӣ дар киштӣ менишинад ва чун дарё надида, ларза бар андомаш меафтад ва ҳакиме табоеъшинос, ки дар киштист, ӯро оромиш мебахшад.
Саргузашти марде дарвеш, ки фарзанд надошту аз Худо орзуи писар мекард ва писарбачае, ки нишонҳои булуғро ҷӯё буд ё дарвеши солиҳ, ки лашкарии мардумозоре бар сараш санг заду ӯ фурсат нигоҳ дошт, то чун малик бар он лашкарӣ хашм гирифту дар чоҳаш афканд, ҳамон сангро бар сари ӯ кӯфт, ҷилваҳои дигар аст аз афкору таманниёте, ки мумкин аст, гурӯҳе аз мардумро дерзамон ба худ машғул бидорад.
Ё қиссаи ҳамқафас шудани зоғу тӯтӣ ва дилозурдагии онҳо аз мусоҳабати якдигар мисолест равшан аз эҳсосоти мардум нисбат ба ҳам ва ба ин натиҷа расидан, ки «сад чандон ки доноро аз нодон нафрат аст, нодонро аз доно ваҳшат аст».
Дар таъйиди ин гуфтори хеш саргузашти яке аз мулуки аҷамро овардааст, ки даст ба моли раият дароз кард ва ҷавреро оғоз кард, ки халқ аз ин ҳилаву найрангаш роҳи ғурбат пеш гирифта, ба гӯшаву канори ҷаҳон паноҳ оварданд.
Боре дар маҷлиси ӯ китоби «Шоҳнома» мехонданд ва сухан аз муқаррар шудани мамлакат бар Фаридун, ки ганҷу мулку ҳашмат надошт, мерафт, аз вазираш сабаби онро мепурсад.
Вазир дар ҷавоб мегӯяд, ки: «Ай малик, чу гирд омадани халқе муҷиби подшоҳист, ту мар халқро парешон барои чӣ мекунӣ? Магар сари подшоҳӣ кардан надорӣ?» Малик, пас аз ин, аз вазираш мепурсад, ки: «Муҷиби гирд омадани сипоҳу раият чӣ бошад?» Гуфт: «Подшаҳро карам бояд, то бар ӯ гирд оянду раҳмат, то дар паноҳи давлаташ эмин нишинанд ва туро ин ҳар ду нест!» Ҳикоятро Саъдӣ бо он пай мегирад, ки ба табъи малик панди вазири насиҳатгар мухолиф омад, «рӯй аз ин сухан дар ҳам кашиду ба зиндон фиристод».
Аммо дере нагузашту писарони амаки малик ба низоъ бархостанд ва ба муқобилаш лашкар оростанд ва қавме, ки аз дасти ӯ ба ҷон омада буданду ба ғурбат рафта буданд, ба онҳо пайвастанду мулкро аз дасташ гирифтанд:
Мавзӯи асосии «Гулистон» баёни ахлоқи тоифаҳои гуногун – подшоҳон, дарвешон, ҷавонон, пирон ва ғайра ва тарбияти ахлоқи ҳамидаи инсонӣ дар онҳо мебошад.
Саъдӣ аз одамон, сарфи назар аз он, ки аз кадом табақаи ҷомеаанд, тақозо дорад, ки одил, раиятпарвар, хирадманд, доно, маърифатдӯст, маслиҳатгир, ботадбир, одамшинос, солор, порсо, қаноатманд, ҳоҷатбарор, некуравиш, сабур, соҳибиродат, фидоӣ, фурӯтан, ботавозуъ, содиқ, ҷавонмард, сахӣ, заҳматкаш, ҳалолхӯру ҳалолкор, боадаб, ботамкин, меҳрубон, мавридшинос ва ростқавлу ростгӯй бошанд.
Саъдӣ дар «Гулистон» аз подшоҳон, дарвешон, ҷавонон, пирон ва тоифаҳои дигари ҷомеа (вазирон, маликзодагон, амалдорон, муаллимон, шогирдон, равандагон, зоҳидон, обидон, муридон, фақеҳон, хатибон, соҳибдилон, саворон, диловарон, сарҳангзодагон, ғуломон, ҳакимон, аъробӣ, ҳиндӣ, тавонгарону бозаргонону нодорон ва ғайра) сухан меронад ва аз саргузашти онон, рафтору гуфторашон ҳикояҳову масалҳо меорад.
Ба илова, он чи нависанда аз онон гуфта, дур аз ҳақиқат нест, ва маълум месозад, ки чӣ гуна ин марди соҳиброй дар аҳволи ҳар гурӯҳ тааммулу диққат кардааст ва гӯшаҳое аз зиндагонии ононро дархури таваҷҷуҳ дида буд ва дар пирояи ҳикоёти кӯтоҳ ба қалам овардааст.
Аз ин рӯ, дарвешон яке аз қаҳрамонони асосии «Гулистон» буда, на танҳо дар боби дуввум , балки дар ҳама бобҳои дигар низ фаъолият мекунанд ва бозтобкунандаи андешаву ормонҳои иҷтимоии Саъдианд.
Масалан: мебинем, фармонравоён дар кишвардорӣ шеваҳои мутафовит доштаанд: яке аз эшон, бо он ки ба маразе ҳоил гирифтор аст, бар хилофи дастури табибон, ки заҳраи одамиро танҳо доруи вай медонанд ва алорағми фатвои қозию ризояти падару модари писаре деҳқон ба нобудии фарзанд, розӣ намешавад, ки ҷавонеро барои муолаҷаи ӯ бикушанд ва мегӯяд: «Ҳалоки ман авлотар, ки хуни бегуноҳе рехтан» ва дар ҳамон ҳафта шифо меёбад.
Дигаре, яъне Анӯшервон, ба мулозимони худ суфориш мекунад, ҳатто андаке намак ба ройгон наситонанд ва баҳои онро бипардозанд, «то расме нагардад ва деҳа хароб нашавад»; ва дар ҷавоби суоли эшон, ки: «Ин қадар чӣ халал кунад?» мегӯяд: «Бунёди зулм дар ҷаҳон аввал андаке будаасту ба мазиди ҳар кас бад-ин дараҷа расидааст».
Яке «дасти татовул ба моли раият дароз карда буд»-у насиҳат намепазируфт, дигаре дар риояти мамлакат ва осуда доштани лашкар сустӣ мекард ва ҳар яке аз эшон ба кайфари аъмолу рафтори худ гирифтор шуд.
Вазирону соҳибмансабони ҳукумат низ шахсияту шеваҳои мухталиф доштаанд: яке султонеро бим медод, ки: «ту мар халқро парешон барои чӣ мекунӣ? Магар сари подшоҳӣ кардан надорӣ?».
Вазире соҳибғараз Амри Лайсро бармеангехт, ки бандаи аз хидмат гурехтаро бикушад, аммо яке аз вазирон ҳам буд, ки ба зердастон раҳм мекарду салоҳи эшонро ба хайр менамуд.
Он чи «Гулистон»-ро то ба ин ҳад машҳуру пуровоза сохтааст, на муҳтавоест, ки овардааст, балки қудрати гӯянда дар пардохти беназири он ва бозёфти вожаҳову ҷумлаҳои ноб аст.
Таъсири сабки баёни нависандагоне ҳамчун Абулмаолӣ Насруллоҳи Муншӣ, Хоҷа Абдуллоҳи Ансорӣ ва соҳиби «Мақомоти Ҳамидӣ» дар он маҳсус аст.
Саъдӣ дар нигориши «Гулистон» агарчи ба шеваи Хоҷа Абдуллоҳи Ансорию Қозӣ Ҳамидуддини Балхӣ таваҷҷуҳ дошта, вале корро ба тақлид накашонидааст, балки ҳамеша аз ибтидо то интиҳои «Гулистон» ҳама чиз далолат бар тозагии сухан ва навофаринию забардастии нависанда дорад.
Дар пайравию тақлиди «Гулистон» дар адабиёти форсӣ асарҳои зиёде ба вуҷуд омадаанд, ки машҳуртарини онҳо «Хористон»-и Маҷди Хофӣ, «Нигористон»-и Муинии Ҷувайнӣ, «Баҳористон»-и Абдурраҳмони Ҷомӣ, «Равзату-л-ахбор»-и Соилӣ, «Нигористон»-и Шамсуддин Камолпошозода, «Парешон»-и Ҳабибуллоҳи Қоонӣ, «Мулистон»-и Абдурраҳмони Тамкин ва ғайра.
Саъдӣ тавонистааст, ба лутфу маҳорати тамом парда аз чеҳраи дунёи воқеии рӯзгори хеш баргираду бо садоқату якрангии дилпазире бо мо сухан гӯяд, бе мулоҳизаву пардапӯшӣ.
Ин қудрати дарёфти ӯ ва тавсифи комилу равшанаш, бо ин ҳама танаввуъ, ки дунёи «Гулистон» дорад, ҳунарест ошкор ва шояд камтар касе аз нависандагони форсигӯ пеш аз ӯ тавониста бошад фарозу нишеби олам ва нуқсонҳову фазилатҳои одамиёнро ин гуна ба мо бишиносонад.
Аз равзанаи ин хотироту ҳикоёт, ки Саъдӣ ба қалам оварда, хуб метавон ба масоиле муҳимму борик пай бурд – дар бораи авзои ҳукумат, рафтори маъмурони девон, аҳволу афкору рӯҳиёту муътақидоти мардум, русуми ҷомеа ва тарзи тафаккури табақоти мухталиф дар он аҳд; чунонки яке аз соҳибназарони эронӣ Алии Даштӣ низ бо ҳама нуктагириҳои худ бар «Гулистон» ба ҳамин натиҷа расидааст.
Як ҷо дарвеше мустаҷобуддаъва дар Бағдод дар ҳаққи Ҳаҷҷоҷ ибни Юсуф, ҳокими бедодгари Банӣ Умайя, ки аз ӯ дуои хайр мехоҳад, мегӯяд: «Худоё, ҷонаш биситон!».
Севвумӣ, ки дар оташи фақр месӯзад, розӣ намешавад ба назди марде карим ҳоҷат барад ва муътақид аст, ки «ба гуруснагӣ мурдан беҳ, ки ҳоҷат ба касе бурдан»; ҳатто аз дузде сухан меравад, ки гадоиро шармангез мешуморад ва дуздиро беҳтар аз он.
Аммо афзалияти дарвешон аз дигарон, аз ҷумла подшоҳону раият дар ин аст, ки ҳатто дили душманонашонро танг намекунанд, дӯстияшон бо ҳама ба таври ҳамешагист ва дар ҳама мавридҳо яксон; дар сахтиҳову маҳрумиятҳо тобоваранд ва ҳар коре, аз ҷумла, тоату ибодатро баръакси зоҳидону обидону шайхону фақеҳону дигарон, бидуни намоишкорӣ, бо сафои сидқ анҷом медиҳанду назарашон раҳмату марҳамат аст.
Ҳамчунин, дар бобҳои «Гулистон» бисёр масъалаҳои ахлоқӣ, иҷтимоӣ ва тарбиявӣ зикр шудаанд, ки аз унвони бобҳо ба назар намерасанд, ба монанди адолат, инсоф, меъёри диёнат, амонатдорӣ, ростӣ, шуҷоат, тадбир, хоксорию ҳақшиносию қадрдонӣ ва ғайра.
Насри «Гулистон» аз ҷумлаи навъи насри мусаҷҷаъ буда, муаллиф ҳунари истифодаи санъати саҷъ ва навъҳои он – саҷъи мутавозӣ, саҷъи мутарраф ва саҷъи мутавозинро ба ҳадди камол расонидааст, чунончи: «Мушк он аст, ки худ бибӯяд, на он, ки аттор бигӯяд»; «Дарвешон. абри озоранду намеборанд ва чашмаи офтобанду бар кас наметобанд; бар маркаби иститоат саворанду намеронанд»; «Ҳар кӣ дар зиндагонӣ нонаш нахӯранд, чун бимирад, номаш набаранд».
«Гулистон» барҳақ аз беҳтарин намунаи асарҳои пандуахлоқӣ на танҳо дар эҷодиёти худи муаллифи он, балки дар тамоми адабиёти форс-тоҷик ва ҳатто дар адабиёти ҷаҳонӣ ба шумор меравад.
Ин асар дар радифи «Шоҳнома»-и Абулқосими Фирдасӣ, «Хамса»-и Низомии Ганҷавӣ, «Девони кабир» ва «Маснавии маънавӣ»-и Мавлоно Ҷалолуддини Балхӣ ва «Девон»-и Ҳофиз қарор дошта, дар тӯли асрҳо дар мактабу мадрасаҳои Мовароуннаҳру Хуросон, Ироқу Ҳинду Мисру Туркия ва кишварҳои дигар ба унвони китоби дарсию саводу хониш таълим дода мешуд.
Дар «Гулистон» занон низ каму беш дар ҳикоятҳо ба чашм мехӯранд, аз ҷумла, духтари яке аз бузургони Ҳалаб, ки ба никоҳи Саъдӣ дармеояд ва бадхӯй асту ситезарӯй ё духтари зишт, ки бо вуҷуди ҷиҳозу сарват ногузир зани марди нобиное шуд; падари духтар аз мудовои чашми домод нигарон буду мегуфт: «Тарсам, ки бино шавад ва духтарамро талоқ диҳад».
Пирмарде ҳам дар Бағдод духтарашро ба кафшдӯзе дода буд ва рафтори марду сухани падари духтар мавзӯи ҳикоятест мазоҳомез, ки Саъдӣ дар баёни бақои хӯи бад дар табиати одамӣ овардааст.
«Гулистон» ба таври куллӣ ҳосили мутолиоти сиючандсолаи Саъдист дар аҳволи мардуми рӯзгори худ, ки онҳоро тайи ин солҳо ҳангоми сафарҳояш ба хотир супурда, дар замони фароғати баъд аз сафарҳо ба риштаи таҳрир даровардааст.
Саъдӣ дар саросари ин китоб монанди як омӯзгори корозмуда одамонро ба шинохти неку бад роҳнамоӣ мекунад ва ин корро бо овардани достону амсолу афсонаҳои таърихӣ бо далелу бурҳон ба анҷом мебарад.
Ҷои дигар таҷрибаву мардумшиносии Саъдӣ аз нӯки қаламаш метаровад, ки: «Қаҳбаи пир аз нобакорӣ чӣ кунад, ки тавба накунад ва шаҳнаи маъзул аз мардумозорӣ?»; ё «Ҳар кӣ даст аз ҷон бишӯяд, ҳар чӣ дар дил дорад, бигӯяд».
Ин ҳама мавзӯъҳои дақиқу зарифро Саъдӣ ба либоси ҳикояту тамсил чунон содаву матбӯъ арза карда, ки хонанда ба умқи маънии онҳо дертар таваҷҷуҳ пайдо мекунад.
Аммо дар табақабандии иҷтимоие, ки Саъдӣ дар «Гулистон» тарроҳӣ кардааст, ҷойгоҳи нахуст аз подшоҳон аст, дарвешон дар мақоми дуввум, дигар боқии тоифаҳои ҷомеа пас аз инҳостанд.
Автомобилҳои махсус бо таҷҳизоти зарурӣ таъмин буда, барои иҷрои корҳои муайян (масалан, мошинҳои оташнишон, мошинҳои коммуналӣ, автолавка, автокран ва ғайра) хидмат мекунанд.
Трансмиссия аз муфтаи илҳоқ (барои ба муддате аз муҳаррик ҷудо кардани трансмиссия ва боз ҳамвор пайваст кардани онҳо), қуттии таҳвил, таҳвили карданӣ, механизми таҳ­вили асосӣ ва дифференсиал иборат аст.
Таҷҳизоти электрикии Автомобил аз манбаи ҷараён (батареяи аккумуляторҳо ва генератори электрикӣ, ки дар муҳаррик шинонда шудааст) ва истеъмолкунандаҳои он (системаҳои афрӯзишу корандоз, чароғҳои дохиливу берунӣ ва сигнализатсия) иборат аст.
Ҳангоми тартиб додани лоиҳаи Автомобилҳо лоиҳасозон гунҷоиш, мустаҳкамӣ, муҳлати хидмат, гузароӣ, шакли зоҳирӣ, осонии идора барин сифатҳои онҳоро ба ҳисоб мегиранд.
Дар бисиёри аз таърифҳои Автомобил, барои рондан дар ҷода сохта шудааст ва бештари вақтҳо чиҳор чарх дошта ва барои нишастани чиҳор то ҳашт нафар ҷо дорад ва барои интиқоли мусофир ва на аҷнос ва асосия ба кор меравад.
Ихтироъкори рус И. П. Кулибин солҳои фойтуни худгарди се ва чаҳорчархаро сохт, ки дар он як қатор механизмҳо, аз ҷумла қуттии таҳвил, механизми рул, тормоз, подшипникҳои роликиро истифода бурд.
Чунончи, баробарҳои вожаи дар забонҳои эронии шарқӣ бо ҳамин шева — аз вожаи , яъне «худ» + решаи феълии «*-», яъне «орд кардан», сохта шудаанд: «*ᵛ--» ва ё «*ᵛ- --», яъне «худордкун ».
Аз гунаи «*ᵛ--» дар забонҳои язгуломӣ «̊» , рӯшониву хӯфӣ «», бартангӣ «а», рошорвӣ «а », шуғнӣ «, », сарикӯлӣ «», ишкошимӣ «ь», санглечӣ «, ̌», зебокӣ «», вахонӣ «ыо́, ыо́, о́, о́» падид омадаанд.
Хурмо дар солҳои 1980-ум яке аз маҳбубтарин сарояндагони сурудҳои эстрадӣ буд ва таронаҳои марғубаш аз қабили «Ман омадаам», «Маҳбубаи ҷон», «Ширин-ширин», «Фаромӯш макун», «Даври ҷавонӣ», «Масӯзон», «Ману дарё», «Дунё манам», «Ҷаҳони ман», «Кабки дарӣ», «Ишқи синасӯз», «Дидор набинам», «Кафтараки ман», «Боди насим», «Қиссаи вафо», «Дунёи дил» аз беҳтарин таронаҳояш маҳсуб ёфта дар ганҷинаи заррини радиои Тоҷикистон сабт шудаанд.
Пас аз хатми мактаби миёна ба собиқ Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода дохил шуда онро соли 1978 бо муваффақият ба итмом расонда, худи ҳамон сол фаъолияти кории худро дар ансамбли эстрадии «Гулшан» оғоз кардааст.
Мутассифона соли 1998 сарояндаи хушсадо Хурмо Ширинова дар айёми гулшукуфти ҳунар, дар айёме, ки ҳанӯз орзуи тавлиди сурудҳои нав ба нав зиёд буданду пораоҳангҳои нотамом дар интизори такмил шудан, аз беморрии саратон ин дунёро падруд гуфт.
Дар ин ҷо бузи кӯҳӣ, гург, хирс, хуки ёбоӣ, ҷайра, рӯбоҳ, заргӯш, морҳои обӣ, калтакалос, аз паррандагон кабк, гунҷишк, кабутар, турна, қарроғ, зарғов, булбул ва ғайра дидан мумкин аст.
Дар шимол бо ноҳияи Ховалинг, дар ғарб — бо ноҳияи Кӯлоб, дар ҷануб — бо ноҳияи Шамсиддин Шоҳин аз ноҳияҳои вилояти Хатлон, дар шарқ — бо ноҳияи Дарвоз аз ноҳияҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ҳаммарз аст.
Пас аз инқилоби Бухоро дар соли 1920 ва таъсиси Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон Муъминобод бахше аз вилояти Кӯлоб гардид ки то соли 1929 вуҷуд дошт.
Бар зидди Ҳитлер ва иттифоқи давлатҳои фашистӣ кишварҳои зерин ба ҷанг дохил буданд: Лаҳистон, Британияи Кабир, Фаронса , ИҶШС , ИМА , Чин, Австралия, Канада, Югославия, Нидерланд, Норвегия, Зеландияи Нав, Иттиҳодияи Ҷануби Африқо, Чехословакия, Белжик, Юнон, Эфиопия, Дания, Бразилия, Мексика, Муғулистон, Люксембург, Непал, Панама, Аргентина, Чили, Куба, Перу, Гватемала, Колумбия, Коста-Рика, Ҷумҳурии Доминик, Албания, Ҳондурас, Салвадор, Ҳаити, Парагвай, Эквадор, Сан-Марино, Туркия, Уругвай, Венесуэла, Лубнон, Арабистони Саудӣ, Никарагуа, Либерия, Боливия.
Дар давоми ҷанг ба ин рӯйхат баъзе аз кишварҳое ворид шуданд, ки дар блоки миллатгароёни фашистӣ буданд: Эрон , Ироқ , Италия , Руминия , Булғористон , Маҷористон , Финляндия .
Аз ҷониби дигар дар ҷанг кишварҳои итттифоқи миллатгароёни фашистӣ иштирок доштанд: Германия, Италия , Империяи Ҷопон, Финляндия , Булғористон , Руминия , Маҷористон , Словакия, Таиланд , Ироқ , Эрон , Манчжоу-Го, Хорватия.
Бо мурури замон на танҳо захираи китобии китобхона афзуд, балки раванди фаъолияти кории он ташакул ёфта, ҷабаҳаҳои корҳои илмию-методӣ ва маълумотдиҳию-библиографӣ бавуҷуд омаданд.
Дар ин муддат китобдорон зиёда аз 50 номгӯи дастурҳои гуногуни биб­ли­ог­рафию методиро тахия ва интишор намуданд, ки «Пулод Толис адиби дустдоштаи кӯдакон» , «Корнамои ҷовидона» , «Табиат ва кӯдакон» , «Соли 2003-Соли байнал­ми­лалии оби тоза» , «Шӯҳрати ҷаҳонии Шоҳнома» , «Нашри китоб дар ҷумҳурии Тоҷикистон» , «Ҳафтаи китоби кӯдакон ва наврасон» , «Тарғиби осори Алӣ Бобоҷон дар китобхонаҳо» , «Чор фасли соли кишвари соҳибистиқлоли манн — Тоҷикистон» , «Ҷашнҳои фархундаи ҷумҳурии Тоҷикистон» , "Фестивали ҷумҳуриявии «Ҳафтаи китоби кӯдакону наврасони Тоҷикистон» аз ҷумлаи ин гуна нашрҳоянд.
Ҳоло китобхона яке аз калонтарин китобхонаҳои бачагонаи ҷумҳурӣ ба шумор меравад ва ба ҳамаи китобхонаҳои бачагонаю мактаби ёрии амалии методӣ мерасонад дар он кӯдакони кули ҷумҳурӣ ва роҳбарони хониш аъзо ҳастанд.
итобхона дар ду толори ошёнаи сеюми китобхонаи марказии шаҳри Душанбе бо фармони Вазири Фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон 23 январи соли 1974 таъсис дода шуда буд, баъдан 27 сентябри соли 1974 лентаи рамзии кушодашавии китобхонаро шоири маҳбуби бачагон Мирсаид Миршакар бурид ва хонандагонро ба китобхона даъват намуд.
1 феврали соли 2003 ҷаласаи ҳайати мушовараи Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон барои поси хотир, қадрдонии хидматҳои шоёни устод Мирсаид Миршакар ва ба муносибати таҷлили 90-солагиаш ба китобхонаи давлатии бачагонаи Ҷумҳурии Тоҷикистон додани номи Шоири халқии Тоҷикистон Мирсаид Миршакарро муносиб дид.
Дар ин муддати тулони бисёр корҳои тарғиботию таблиғоти гузаронида, ҳазорон хонандагонро бо хидмати судман ноил гардондааст, теъдоди чорабиниҳое гузаронида шуда ба адабиёти бачагона марбутанд.
Одамони ҳамзамону ҳаммаслакони Абдулло Раҳимбоев: Абдуқодир Муҳиддинов, Чинор Имомов, Шириншо Шотемур, Нусратулло Махсум , Файзулло Хочаев, Ашӯров Урунбой, Абдуллоев Сайфулло, Исмоилов Иброхим, Анваров Саидаҳмад, Мавлонбеков Аҳмадбек, Абдураҳим Ҳоҷибоев буданд.
Вай дар солҳои 1928-1933 раиси Раёсати Нашриёти марказии халқҳои ИҶШС, аъзои коллегия ва раиси комитети ақаллиятҳои миллии Комиссариати халқии маорифи ҶШФСР ва солҳои 1933-1937 раиси Шӯрои комиссариони халқи ҶШС Тоҷикистон ва ҳамзамон яке аз раисони КИМ ИҶШС буд.
Дар анҷумани ва ҳизби коммунист номзади узвият дар КМ ҲКР дар анҷумани ин ҳизб узви Дафтари КМ ҲКР дар Осиёи Миёна, узви Бюрои КМ ҲК Тоҷикистон буд.
Соли 1923 ӯ узви ҳайъати нави КМ ҲКРусия интихоб нашуд ва ӯро котиби КМ Ҳизби коммунистии Бухоро таъйин карданд ва сипас котиби дувуми КМ ҲК Туркистон шуд.
Аз майи 1924 то декабри 1925 дубора номзадияшро барои узвият дар КМ ҲКИШ пешниҳод карданд, аммо сипас аз ҳама симатҳо барканораш карда барои таҳсил дар курсҳои марксизм-ленинизм дар Академияи коммунистӣ ба Маскав фиристоданд .
Аввал дар мадрасаи динӣ, сипас солҳои 1908-1917 дар мактаби русии Хуҷанд, омӯзишгоҳи олии Самарқанд, семинарияи омӯзгории Тошканд таҳсил карда, муддате чанд дар зодгоҳаш омӯзгорӣ карда, сипас ба ҳаракати инқилобӣ ҳамроҳ мешавад.
Абдулло Раҳимбоев — инқилобчии ӯзбек, сиёсатмадор, ходими ҳизбии ҲК Итттиҳоди Шӯравӣ, ҳамчун миллатчии буржуазӣ дар ИҶШС қатл карда шудааст.
Ӯ муаллифи бобҳо ва фаслҳои ҷудогонаи як қисм асарҳои АИ ИҶШС, аз ҷумла «Проблемаҳои фалсафа ва методологияи табиатшиносии муосир» , «Проблемаҳои таърих ва методологияи маърифати илмӣ» , «Ҷиҳатҳои методологии тадқиқи биосфера» , «Бунёди фалсафаи фанҳои табиатшиносӣ» , «Проблемаҳои фалсафии астрономия» , «Принсипи симметрия» , «Астономия, методология, ҷаҳонбинӣ» , «Назарияи физикӣ» , «Ҷиҳатҳои иҷтимоӣ, гносеологӣ ва аксиологии илм» , «Фалсафа, табиатшиносӣ ва замони ҳозира» , «Диалектика дар илмҳои табиат ва инсон» мебошад.
Маърӯза ва гузоришҳояш дар осори конгрессҳои 4, 5 ва 7-уми байналмилалӣ оид ба мантиқ, методология ва фалсафаи илм , Лондон-Онтарио , Залсбург , Конгресси 13-уми байналхалқӣ оид ба таърихи илм , Конгресси 16-уми умумиҷаҳонии файласуфҳо , Маҷлисҳои 2-юм ва 3-юми умумииттифоқӣ оид ба масъалаҳои фалсафии табиатшиносӣ дарҷ шудаанд.
Директор ва мудири шуъбаи таърихи тамаддуни Осиёи Марказии Институти шарқшиносии АИ Тоҷикистон , муовини директори Институти иқтисодии ҷаҳонӣ ва муносибатҳои байналмилалии Фарҳангистони улуми Тоҷикистон .
Рисолаҳои ахири Акбари Турсон дар бораи нақши Аҳмади Дониш дар таъриху фарҳанги тоҷик ва муносибати дини ислом ба Наврӯз низ аз ҷониби аҳли илм хуб пазируфта шуд ва дар даҳҳо маҷаллаҳои дохилу хориҷ ба табъ расиданд.
Дар таълифотҳои худ масъалаҳои фалсафии улуми табиатшиносӣ, ҷиҳатҳои иҷтимоӣ, гносеологӣ ва аксиологии илм, проблемаи инсон ва кайҳонро мавриди баррасӣ ва омӯзиш қарор додааст.
Дар мадрасаи Мансурияи Тус, ки асосгузори он Низомулмулк буд, илмҳои гуногуни замон — нуҷум, риёзиёт, мантиқ, ҳандаса, тиб, мусиқӣ, ҳикмат ва фалсафаро омӯхт ва чун олим машҳур гардид.
Дар ин ҷо ҳам Анварӣ осудаҳол зиста натавонист, зеро соли 1153 қабилаи ғузҳо ба қаламрави Салчуқиён ҳуҷум карда, Султон Санҷарро ба асирӣ гирифтанд, мардумро қатлу ғорат намуданд.
Дар охирҳои умраш Анварӣ аз таърифу тавсифҳои нисбат ба амирону ҳокимон кардааш пушаймон шуда, сӣ соли хидмати дарборро давраи гумроҳӣ, давраи «ҷафо ба нафсу ситам ба ақли хеш» шумурд.
Корхонаҳои бузурги нассоҷӣ, дӯзандагӣ, хӯрокворӣ, кимиё, нӯшобаҳо, чарму пойафзор, коркарди нафт, кулолӣ, истеҳсоли матоъҳои пахтагӣ, ва мӯина дорад.
Афина дорои академияи илмҳо, донишгоҳ , донишкадаи политехникӣ, Ҷамъияти бостоншиносии Юнон , марказҳои илмию бостоншиносӣ ва таърихии давлатҳои хориҷа, расадхонаи миллии ахтаршиносӣ, китобхонаи миллӣ, театри миллӣ, Маркази мадании ба номи Мелин Меркури, театри опера ва ғайра; 3 консерватория, 26 осорхона, аз он ҷумла Осорхонаи миллии бостоншиносӣ, Осорхонаи Византия, Осорхонаи Акропол, Нигористони миллии рассомӣ, Осорхонаи таърихии Афина ва Нигористони бадеии Бенакӣ мебошад.
Маҳз бо рохбарӣ ва ташаббуси ӯ стансияи насоси обкашии «60-солагии СССР» сохта шуд, ки он боиси аз худ намудани қариб 1000 гектар замини болои Канали калони Фарғона ва бунёди боғҳои нави мева гардид.
Дар давраи роҳбарии ӯ 4 таълимгоҳи замонавӣ, боғчаи кӯдакон, беморхона, бинои идораи колхоз, 40 хонаи истиқоматӣ сохта шуда, роҳҳо асфалтпӯш гардиданд.
Композисияи наққошии бисёррангаи Шаҳристон бо маҳорати баланд акс ёфта, мавзӯи фоҷиавии дос­тони модагургу экизакҳоро хуб тасвир мекунад ва аз ҳамин сабаб дар санъати тасвирии ҷаҳон мақоми махсусе дорад.
Тадқиқоти васеи ривоятҳои қабилаҳою халқҳои қадими Осиё ва Аврупо ба хулосае овард, ки мувофиқи он ривояти модагург ва кӯдакони афгона дар сарзамини қабилаҳои эронинажоди Осиёи Миёна ва Шарқи Миёна ҳанӯз дар замонҳои чамоаи ибтидоӣ пайдо шуда, Дертар дар байни қабилаҳои бодиянишину муҳимии мамлакатҳои Осиё ва Аврупо паҳн гардид.
Мувофиқи ривоятҳои эрониёни бостон, ки дар сарчашмаҳои Юнони атиқа акс ёфтааст, модагург ҳатто асосгузори давлати Ҳахоманишиён — Куруши Кабирро дар вақти кӯдакӣ афгона буданаш парвариш кардааст.
Мувофиқи ривоят, муҳофизони шаҳри Трояи Осиёи Хурд бо сардории Эней — писари Афродита ва Анхис баъди мағлубият аз душманон ба киштиҳо савор шуда ба музофоти Ласиуми Итолиё меоянд.
Дар ин ҷо пасавлоди Эней ва писари ҳокими шаҳри Альбалонг Амулий бо умеди нест кардани ворисони тахт — Ромул ва Рем, ки аз насли Эней ва кӯдакони Марс ва Рея Силвия буданд, экизакҳоро ба дарёи Тибр мепартояд.
Достони корнамоиҳои саравлоди афсонавии румиҳо Эней, экизакҳо — Ромул ва Рем ва Модагурги капитолӣ дар асри 3 то м. чун ривояти расмии шаҳриён қабул шуда, мавзӯи бисьёр асарҳои шоирон, муаррихон, рассомон ва ҳайкалтарошон гардид.
Нақши акизакҳоро маконида истодани Модагурги Копитул дар нишони Рум, тангаҳои имперотуриҳои Рум ва Руми Шарқӣ брактеатҳо ва медалонҳои Итолиё ва Византия, ки ҳангоми ҳафриёти Панҷакент, Шаҳристон ва Одангарон ба даст омаданд, инчунин геммаҳои эронии давраи Сосониён сикка зада шудаанд.
Тадқиқоти илмӣ нишон дод, ки ин сюжет аз сарзамини Эрон аввалҳо дар байни этруекҳои Осиёи Хурд, дертар баъди ҳиҷрати онҳо ба Итолиё дар ин сарзамин низ паҳн шуда, яке аз ривоятҳои дӯстдоштаи этрускҳо гар­дид.