polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Солҳои 1958—1970 корманди илмии Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, солҳои 1970—1975 мудири шуъбаи назорати илмии Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи советии тоҷик, солҳои 1975—1981 муаллими кафедраи маҳорати актёрии Донишгоҳи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода, баъдан ходими калони илмии Пажӯҳишгоҳи ховаршиносӣ будааст.
Муаллифи китобу рисолаҳои «Тарбияи ватандӯстӣ ҳангоми омӯхтани эҷодиёти Садриддин Айнӣ дар синфи даҳум» , «Умари Хайём» , «Ҳаҷви тоҷик дар матбуоти тоҷикии солҳои 20-30» , «700 ибораи фразеологии забони русӣ», «Муҳовараи русӣ-тоҷикӣ» ва ғ.
Осори ҷудогонаи А. П. Чехов, И. В. Короленко, А. Платонов, П. Мериме, Ч. Айтматов, И. Раҳим, И. Шаркади, К. Грабелшек, ҳамчунин, чанд филми ҳунариро ба тоҷикӣ гардондааст.
Дар таҳия ва нашри мероси гузаштагон, азҷумла, «Туҳафи аҳли Бухоро»-и Мирзо Сироҷи Ҳаким ва «Захираи хоразмшоҳӣ»-и Исмоили Ҷурҷонӣ ширкат варзидааст.
Ба эҷоди ҳикояҳои хурду ҳаҷвӣ ҳам рағбат дошта, соли 1978 китоби «Мусиқии баҳор», соли 1989 маҷмӯаи «Ёди чашмони ашколуд»-аш аз чоп баромадаанд.
Соли 1971 дар заминаи Қасри пионерону мактаббачагони ҷумҳурӣ бо ибтикори АИ ҶШС Тоҷикистон, Вазорати маорифи ҶТ, КМ ИЛКҶ Тоҷикистон, бо ҳамкории зичи Ҷамъияти умумииттифоқии ихтироъкорону ратсионализаторон, садорати ҷумҳуриявии Иттифоқи ҷамъияти илмиву муҳандисии ИҶШС, ҷамъияти ҷумҳуриявии «Дониш» ва ғайра таъсис ёфтааст.
Академияи хурди илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон шакли фаъоли ҳамкории пажӯҳишгоҳҳои АИ ҶТ, мактабҳои олӣ ва миёнаи махсус дар тайёр намудани кадрҳои илмӣ ва мутахассисони баландихтисос аз ҳисоби хонандагони соҳибистеъдоди синфҳои болоии мактабҳои миёна барои соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқ мебошад.
Ба ҳар узви Академияи хурди илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон нишони сарисинагӣ ва шаҳодатнома, ба беҳтаринҳо унвони «узви пайваста» ва «узви вобаста»-и Академияи хурди илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон дода мешавад.
Масалан, аъзои Академияи хурди илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бахши меъморӣ бевосита дар синфхонаҳои шуъбаи меъмории Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи М. Осимӣ таҳсил менамоянд ё дар ҳафриёте, ки Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониши АИ ҶТ мегузаронад, ҳамроҳи олимон иштирок менамоянд.
Аз миёни аъзои Академияи хурди илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон нафарони зиёде ба илму дониш дил баста, ҳоло ҳамчун олимони варзида ва мутахассисони боистеъдод дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқи ҷумҳурӣ фаъолият доранд.
Акаде́мияи ху́рди илмҳо́и Ҷумҳури́и Тоҷикисто́н — иттиҳодияи ихтиёрии эҷодии хонандагони синфҳои болоӣ, ки барои тадбирҳои интихоби касбу ҳунари мактаббачагон ва ҷалби онҳо ба эҷодиёти муташаккилонаи илмию техникӣ, инкишофи маърифат, малакаҳои илмию тадқиқотӣ, ихтироъкорӣ, фаъолияти таҷрибавии беруназдарсӣ таҳти роҳбарии олимон, устодони мактабҳои олӣ ва миёнаи махсус, мутахассисони хоҷагии халқ нигаронида шудааст.
Мавсими аввал «Каҳкашониҳо» дар Ла Лига қаҳрамон шуданд, аммо дар даври 1/8-ниҳоии Лигаи Қаҳрамонҳо аз дастаи олмонии «Бавария» дар маҷмӯъ шикаст хӯрданд.
Дар поёни фасли нахуст сарфи назар аз унвони қаҳрамони Испониё, ки аввалин бор дар тӯли чор соли охир буд, роҳбарияти «Реал Мадрид» мураббии итолиёвиро ба сабаби ҷорӣ кардани "бозии дилгиркунандаи даставӣ" аз кор озод кард.
Аз ин рӯ, дар Эл-Класико , ки дар варзишгоҳи «Сантияго Бернабеу» баргузор шуд, футболбозони «Барселона» тибқи анъанаи испонӣ “роҳрави қаҳрамонӣ” ташкил карда, мадридиҳоро бо кафкӯбӣ истиқбол намуданд.
Дар миёнаи солҳои 50-уми қарни гузашта, замоне ки тасмим ба таъсиси як созмони футболи қораӣ гирифта шуд, то мусобиқаҳои мунтазамро барои бошгоҳҳо ва тимҳои миллӣ фароҳам орад, «Реал Мадрид» дар Испониё садрнишини асосӣ набуд.
Бо вуҷуди ин, маҳз «Реал Мадрид» дар мавсими 1954/55 қаҳрамони Лигбартари Испониё шуд ва аввалин роҳхатро миёни бошгоҳҳои испонӣ барои ширкат дар Ҷоми Қаҳрамонони Урупо мушарраф гашт.
Давоми зиёда аз даҳ сол тавре шуда буд, ки агар мадридиҳо имкони қаҳрамонӣ дар чемпионати дохилиро аз даст медоданд, ҳатман соҳиби Ҷоми қаҳрамонҳо мешуданд.
Ҳамин тариқ, 15 сол пайиҳам дар бонуфузтарин мусобиқаи Урупо иштирок карданд ва бори аввал соли 1970 бинобар ишғоли ҷои 6-ум дар Ла Лига аз он бенасиб шуданд.
Дар он даврони тиллоии «Реал Мадрид», Алфредо Ди Стефанои аргентинӣ , Раймон Копаи фаронсавӣ , Ференс Пушкаши маҷорӣ , Франсиско Хенто - барандаи шашкаратаи Ҷоми қаҳрамонҳо бозигарони калидӣ буданд.
Рӯзи 9-уми июн пас аз музокироти тӯлонӣ ва сару садоҳои мухталиф миёнмайдони дастаи «Милан»-и Итолиё ва тими миллии Брозил Кака ба маблағи 68 миллион евро ба «Реал Мадрид» гузашт.
Рӯзҳои 25-уми июн ва 1-уми июл, Раул Албиол аз «Валенсия» ва Карим Бензема аз «Олимпик Лион» ба арзиши 15 миллион ва 35 миллион евро ба «Реал Мадрид» гузариш намуданд.
Миёнмайдон Эстебан Гранеро аз бошгоҳи «Хетафе», муҳофиз Алваро Арбелоа ва миёнмайдони такягоҳӣ Шаби Алонсо ҳарду аз бошгоҳи «Ливерпул» ба ҳайати тими «Реал Мадрид» ҳамроҳ шуданд.
Дар нимаи солҳои 70-ум «Реал Мадрид» дар мавсими 1973/1974 дар бозии финалӣ рақиби сарсахташ бошгоҳи «Барселона»-ро бо ҳисоби мағлуб намуда, соҳиби Ҷоми Испониё шуд.
Алфредо Ди Стефано моҳи декабри соли 1983 ба вазифаи сармураббии «Реал Мадрид» таъйин шуда, бозигарон Мартин Васкес, Мишел, «Маноло» Санчис ва Эмилио Бутрагенйоро аз ҳайати ҷавонон ба дастаи асосӣ шомил намуд.
«Реал Мадрид» 12–уми июни соли 2018 расман эълон кард, ки Хулен Лопетеги сармураббии тими миллии Испониё баъди анҷоми мусобиқаи Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018 вазифаи сармураббигарии бошгоҳро ба ӯҳда мегирад.
Пас аз як қатор бозиҳои заъиф ва мағлубиятҳои даста, Лопетеги аз кор озод карда шуда, мураббии онвақтаи «Реал Мадрид Кастийя» Сантияго Солари ҷойгузини ӯ таъйин гашт.
22-юми декабри соли 2018 «Реал Мадрид» дар финал бар дастаи «Ал-Айн»-и Аморати Муттаҳидаи Араб бо ҳисоби 4:1 ғалаба карда, пайиҳам сеюмин Ҷоми бошгоҳҳои ҷаҳонро ба даст овард.
Бошгоҳ дар маҷмӯъ ҳафт маротиба қаҳрамони ҷаҳон дониста мешавад, зеро ФИФА Ҷоми байниқораиро ҳамчун пешгузаштаи Ҷоми бошгоҳҳои ҷаҳон эътироф мекунад.
5 рӯз баъд, «Реал Мадрид» дар якумин дидори Суперҷоми Испониё дар «Камп Ноу» Барсаро 1:3 шикаст дод ва сипас дар бозии баргашт 2:0 пирӯз шуда, ба силсилаи 24 голи пайиҳами «Барселона» ба дарвозаи хомаиҳоро хотима бахшид.
Санаи 16-уми декабри соли 2017, дар бозии ниҳоӣ «Реал Мадрид» дастаи «Гремио»-и Брозилро бо ҳисоби 1:0 шикаст дода, қаҳрамони Ҷоми бошгоҳҳои ҷаҳон шуд ва аввалин бошгоҳе гардид, ки ду бор пайиҳам ҷоми ин мусобиқотро ба даст овард.
Ин бозӣ дар варзишгоҳи «Олимпӣ»-и шаҳри Киев баргузор шуда, бо ҷароҳат бардоштану ашкҳои Муҳаммад Салоҳ ва Дани Карвахал, иштибоҳҳои дарвозабони «Ливерпул» Лорис Кариус ва голҳои зебои Гарет Бейлу Карим Бензема дар хотираи ҳаводорони футбол нақш баст.
Ин дидорро «Реал Мадрид» ба нафъи хеш хотима дод ва унвони ғолиби Лигаи Қаҳрамонҳоро нигоҳ дошта, аввалин дастае гардид, ки аз рӯзи таъсис дар ин мусобиқа пайиҳам се маротиба пирӯз шуд.
Пас аз як сол, Роналдоро аз бошгоҳи «Интер», тобистони соли 2003 - Дэвид Бекҳэмро аз «Манчестер Юнайтед», ва соли 2004 ҳамлагари бошгоҳи Ливерпул Майкл Овенро ба даста овард.
Ҳамин тариқ, дар мавсими 2004/05 чаҳор бозигар, ки ҷоизаи «Тӯби тиллоӣ» доштанд: Роналдо , Зидон , Фигу , Овен якҷоя дар ҳайати тими «Шоҳона» бозӣ карданд.
Санаи 18-уми декабри соли 2016 дар бозии финалӣ, «Реал Мадрид» бар дастаи «Кашима Антлерс»-и Ҷопон бо ҳисоби 4:2 ғолиб омада, Ҷоми бошгоҳҳои ҷаҳонро ба даст овард.
Пас аз мусовӣ бо «Севийя» дар Ҷоми Испониё, 12-уми январи соли 2017, силсилаи шикастнопазирии мадридиҳо ба 40 бозӣ тӯл кашид ва рекорди испониёии бошгоҳи «Барселона» бо 39 бозӣ бидуни мағлубият дар тамоми рақобатҳои фасли қабл шикаста шуд.
Аммо, мавсими оянда нокомии бошгоҳи «Реал Мадрид» дар Ла Лига ва Лигаи Қаҳрамонҳо сабаби барканор шудани Валдано ва моҳи июли соли 1996 таъйин шудани мураббии машҳури итолиёвӣ Фабио Капелло гашт.
Моҳи майи соли 1998 «Реал Мадрид» таҳти идораи сармураббӣ Юпп Ҳайнкес дар бозии ҳалкунанда бар Ювентус ғолиб омада, бори ҳафтум Лигаи Қаҳрамонҳоро ба даст овард.
«Реал» бо мураббии дигар Гуус Ҳиддинк пас аз чанд моҳ, бошгоҳи «Васко да Гама»-ро дар бозии ниҳоӣ шикаст дода, Ҷоми байниқораиро низ ба Мадрид интиқол дод.
Тобистони соли 2013 як қатор миёнмайдонҳо харидорӣ шуданд: ситораи «Тоттенҳем» Гарет Бейл, Каземиро аз «Сан-Паулу», Асиер Иллараменди аз «Реал Сосиедад» ва Иско аз «Малага».
Бо вуҷуди ин, як қатор бозигарон дастаро тарк карданд: ҳимоятгар Раул Албиол, ҳамлагарон Гонсало Ҳигуаин ва Хосе Калехон ба «Наполи», миёнмайдонҳо Масъуд Озил ба «Арсенал», Кака ба «Милан» ва Педро Леон ба дастаи «Хетафе».
Бенитес 4-уми январи соли 2016 бо иттиҳоми надоштани маҳбубият миёни ҳаводорон, норизоятии бозигарон ва нотавонӣ дар касби натиҷаҳои арзанда зидди тимҳои қавӣ аз вазифааш барканор карда шуд.
Он солҳо футболбозони «Реал Мадрид» дар варзишгоҳи худ бо илҳоми хос майдондорӣ мекарданд: ба назар чунин менамуд, ки баъди бохт бо ҳар ҳисобе, онҳо натиҷаи лозимияшонро метавонанд бозпас гиранд.
Боре барояшон муяссар шуд, ки кори куллан боварнакарданиро анҷом диҳанд: бозии аввалро дар шаҳри Дӯсселдорф бар «Боруссия М» бо ҳисоби 1:5 бохта, дар бозии ҷавобӣ дар «Сантияго Бернабеу» чор туби беҷавоб зада, ба даври дигар баромаданд.
Ҷозе Моуринё ки бо бошгоҳи итолиёвии «Интер» «ҳет-трики тиллоӣ» анҷом дода буд, пас аз гуфтушунидҳои кӯтоҳ сармураббии «Реал Мадрид» таъйин карда шуд.
Дар тӯли фаъолият бошгоҳи «Реал Мадрид» 68 ҷоизаи миллиро соҳиб шудааст: 35 – қаҳрамони Ла Лига, 20 – Ҷоми Испониё, 12 – Суперҷоми Испониё ва 1 – Ҷоми Ла Лига.
Дар охирин ҳафтаи равзанаи интиқоли тобистонаи соли 2014 «Реал Мадрид» бозигарони калидӣ Шаби Алонсоро ба «Бавария» ва Анхел Ди Марияро ба «Манчестер Юнайтед» фурӯхт.
Криштиану Роналду изҳор дошт: «Агар ман масъул мебудам, шояд корҳоро ба таври дигар анҷом медодам» ва Карло Анчелотти иқрор шуд, ки «Мо корҳоро бояд дубора аз сифр шурӯъ кунем.»
«Реал Мадрид» мавсими 2010/11-ро хеле бомуваффақият оғоз кард ва нишон дод, ки омодаи мубориза барои унвони қаҳрамонӣ аст, вале дар ниҳоят дар ҷои дуюм қарор гирифт.
Дар Лигаи Қаҳрамонҳо «Реал Мадрид» ба даври ниманиҳоӣ роҳ ёфт, ки дар як бозии пуртаниш ва баҳсбарангези доварон дар ҷамъи ду бозӣ аз «Барселона» шикаст хӯрд.
Аммо як қатор бозикунҳо дастаро тарк карданд: Фернандо Гаго ва Серхио Каналес ба «Валенсия», Ҳамид Алтинтоп ба «Галатасарой», Эстебан Гранеро ба «Квинз Парк Рейнҷерс», Лассана Диарра ба «Анжи», Ройстон Дренте ба «Алания», Дани Карвахал ба «Байер 04» ва ба тарзи иҷоравӣ бошад Нури Шоҳин нахуст ба «Ливерпул» ва зимистони соли 2012 ба «Боруссия Дортмунд».
Аз ҳамон лаҳзаи таъсис, бошгоҳ шурӯъ ба иддаои раҳбарӣ дар футболи Испониё кард: аллакай дар соли 1903 ба финали Ҷоми Испониё роҳ ёфт ва дар он аз «Атлетик Билбао» мағлуб шуд.
3-юми июни соли 2017, бошгоҳ бо шикаст додани «Ювентус»-и туринӣ дар финал унвони Лигаи Қаҳрамонҳоро ҳифз карда дар таърихи муосир нахустин дастае гардид, ки дар ин мусобиқа пайиҳам ду маротиба пирӯз шуд.
Инчунин 8 маротиба як қадам дур аз сегона, 3 бор — панҷум, 4 маротиба — шашум, 2 бор — ҳафтум, 1 бор — ҳаштум, 2 маротиба — нӯҳум, 1 бор — даҳум ва 1 бор — ёздаҳумро ишғол кардааст.
Пас аз бебарории мавсими 1998/1999, роҳбарияти «Реал Мадрид» тасмим гирифт вазифаи сармураббигариро ба Висенте Дел Боске супорад ва хато накард: даста дар бозии финалӣ бар «Валенсия» пирӯз шуда, бори ҳаштум Лигаи Қаҳрамонҳоро ба даст овард.
Ҳаводорони мадридӣ рушди навбатии тимро қариби бист сол мунтазир шуданд, замоне ки насли ҷадид бо раҳбарии Эмилио Бутрагенйо ва наздиктарин ҳамдастаҳояш Мишел, Ҳуго Санчез, «Маноло» Санчис, Мартин Васкес ва Мигел Пардеса омаданд.
Ҳар сол ҷом барои сатҳи баланди масъулияти иҷтимоии бошгоҳ ва ӯҳдадориҳои бештар ба арзишҳои лоиҳа (дӯстӣ, баробарӣ, адолат, солимӣ, сулҳ, садоқат, ғолибият, оинҳо ва шараф) дода мешавад.
Тобистони соли 2011, бошгоҳ барои таҳкими ҳайат ҳимоятгарон Рафаел Варан, Фабио Коентрао, миёнмайдонҳо Нури Шоҳин, Ҳамид Алтинтоп ва ҳамлагар Хосе Калехонро ба даста овард.
Барои харидорӣ беш аз 70 миллион евро харҷ шуд ва дастаро ботаҷрибатарин муҳофизатгари портуғолӣ Рикарду Карвалё, миёнмайдонҳои ҷавони испонӣ - Педро Леон ва Серхио Каналес, намояндагони насли нави футболи олмонӣ - Сами Хедира ва Масъуд Озил, инчунин ҳуҷумкори аргентинӣ Анхел Ди Мария пурра карданд.
Баъди чанд мавсими нисбатан номуваффақ вазифаи сармураббии «Реал Мадрид»-ро Хорхе Валдано, ки то он лаҳза дар бошгоҳи «Тенерифе» кори пурсамаре анҷом дода буд, ба ӯҳда гирифт.
Баъд аз 12 соли интизорӣ, 24–уми майи соли 2014, «мадридиҳо» дар финал бар «Атлетико Мадрид» бо ҳисоби 4:1 зафар ёфта, даҳумин ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳоро аз худ намуданд.
Фак-ти 1 яке аз сохторҳои муҳими академия буда, дар он барои таъмини эҳтиёҷоти дастгоҳи марказии ВКД, сарраёсатҳо ва шуъбаҳои корҳои дохилии шаҳру ноҳияҳо кадрҳои роҳбарикунанда тайёр карда мешаванд.
Дар ин факултет инчунин кормандони дигар хадамот ва ҷузъу томҳои мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва сохторҳои қудратии ҷумҳурӣ, аз ҷумла кормандони Вазорати адлия, Вазорати мудофиа, Гвардияи миллӣ, Комитети ҳолатҳои фавқулода ва мудофиаи гражданӣ, Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсияи назди Президенти ҶТ, Агентии назорати маводи нашъаовари назди Президенти ҶТ ва Департаменти гумрук дар асоси шартнома таҳсил мекунанд.
Дар сохтори факултети 1 курсҳои олии академӣ амал мекунанд, ки дар онҳо роҳбарони дараҷаҳои гуногун – ҷонишинони сардори шуъбаҳои корҳои дохилии шаҳру ноҳияҳо ихтисоси худро такмил медиҳанд.
Дар факултети 3 шакли таҳсил ғоибона буда, барои мақомоти корҳои дохилӣ ва инчунин дар асоси шартнома барои дигар мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва сохторҳои қудратии ҷумҳурӣ мутахассисон тайёр карда мешаванд.
Фак-ти 4 дар шаҳри Хуҷанд воқеъ буда, барои мақомоти корҳои дохилӣ мутахассисони хурди дорои маълумоти ҳуқуқии олии нопурра ва барои қӯшунҳои дохилии ВКД ҶТ ҳайати хурди роҳбарикунанда тайёр менамояд.
Факултетити 5 аз рӯи 2 ихтисоси нав – «Бехатарии сӯхтор» ва «Дифоъ дар ҳолатҳои фавқулода» бо тахассусҳои «Муҳандис» ва «Муҳандис-наҷотдеҳ» мутахассис тайёр мекунад.
Соли 2000 дар натиҷаи азнавсозии Мактаби олии ВКД, ки соли 1991 дар асоси мактаби миёнаи махсуси душанбегии ВКД СССР ва шуъбаи душанбегии факултети таълими ғоибонаи Мактаби олии дар Тошкент будаи ВКД СССР таъсис ёфт.
Барои хадамоти мухталифи мақомоти корҳои дохилӣ ва дигар мақомоти ҳифзи ҳуқуқ дар соҳаҳои зерин мутахассис тайёр мекунад: идоракунӣ дар соҳаи тартиботи ҳуқуқӣ, фаврӣ-ҷустуҷӯӣ, маъмурӣ-ҳуқуқӣ, тафтишотӣ-криминалистӣ, муҳандисӣ-техникӣ, ҳолатҳои фавқулода, фармондеҳӣ.
Аз пораҳое, ки то замони мо имрӯз маҳфуз мондаанд, маълумоти муҳиммеро доир ба таърихи Саффориён, вақоеи охирҳои ҳукумати Сомониён, ҳаводиси аввалҳои давлатдории Ғазнавиён, муҳорибаҳои тоҷикони вил.
Байҳақӣ на танҳо дар байни таърихнигорони тоҷик, балки дар миёни тамоми муаррихони исломӣ аввалин нависандаи таърих аст, ки асари таърихии мукаммале офарид ва он қариб тамоми соҳоти ҳаёти иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва сиёсию фарҳангии ҷомеаи асримиёнагии як минтақаи муайянро дар бар мегирифт.
Тавре худаш зикр мекунад: «Дар дигар таворих чунин тӯлу арз нест, ки аҳволро осонтар гирифтаанд ва шаммае беш ёд накардаанд, аммо ман чун ин кор пеш гирифтам, мехоҳам, ки доди ин таърихро ба тамомӣ бидиҳам ва гирди завоёву хабоё баргардам, то ҳеч чиз аз аҳвол пӯшида намонад».
Китобе, ки Байҳақиро машҳур гардонд, асари таърихии ӯ — «Таърихи Байҳақӣ» (бо номҳои «Таърихи оли Сабуктегин» , «Ҷомеъ фӣ таърих банӣ Сабуктегин» ва «Ҷомеъи таърихи оли Сабуктегин» ҳам маълум аст) мебошад.
Мутобиқи маълумоти «Таърихи Байҳақ»-и Абулҳасани Байҳақӣ Абулфазл китоби дарсие барои амалдорони давлатӣ-ба унвони «Зинату-л-куттоб» навишта будааст, вале он аз байн рафта, танҳо пораҳое аз он дар «Таърихи Байҳақ» то имрӯз расидаанд.
Дар «Таърихи Масъудӣ» Байҳақӣ аз китобе ба номи «Мақомот» ё «Мақомоти Маҳмудӣ» ёд мекунад, ки дар он баъзе номаҳои салтанатӣ дарҷ шуда будаанд.
Ҳамчунин китоби дигари ӯ «Мақомоти Абунасри Мушкон» низ то рӯзгори мо нарасидааст, вале пораҳое аз он дар китоби «Осору-л-вузаро»-и Сайфуддини Уқайлӣ боқӣ мондаанд.
Бино ба навиштаҳои Алиакбари Деҳхудо «Байҳақӣ мӯҷиди фанни таърих нест. Пеш аз ӯ ба забони форсӣ таърихҳо навиштаанд, вале дар ҳамаи муваррихини қадими мо шояд ҳеч кас ба қадри Байҳақӣ таърихро дуруст нафаҳмида ва ба шароиту одоби таърихнависӣ истисъор надоштааст. Иддае, ки Байҳақӣ дар ин фан оварда, ҳатто дар назари худи ӯ бесобиқа будааст».
Аз Абдулҳайи Муҷахарфӣ мероси адабию илмии арзишманде боқӣ мондааст: «Муфиз-ул-анвор» , «Далел-ус-соликин» , «Муфид-ул-муъминин» , «Девони ашъор» (иборат аз 968 ғазал, тарҷеот, маснавиҳои хурд, рубоиёт , муноҷот, мухаммасҳо, наът, таърих, дубайтиҳо) ва «Канз-ул-мавоиз» (асари динӣ-ахлоқии мансури пораҳои манзумдошта, ки аз 35 боб иборат аст).
Дар осори Абдулҳайи Муҷахарфӣ ҳам мавзӯъҳои ирфонӣ-ахлоқӣ, ҳам матлабҳои соф динӣ-мазҳабӣ ва ҳам масоили иҷтимоӣ, тарбиявӣ ва дигар мавзӯъҳои дунявӣ матраҳ гардидаанд.
Чунончи дар "Муфид-ул-анвор меорад: «…маро аҷаб аст, ки мардум қатъи манозил ва тайи мароҳил намуда ба ҳаҷ мераванд, ки то ба Каъба бирасем, зеро осори анбиё дар он ҷост! Чаро қатъи бодияи нафсу ҳаво намекунанд, ки ба дилҳои худ бирасанд?!» Маснавиҳои Абдулҳайи Муҷахарфӣ дар пайравии маснавиҳои Саноӣ, Аттор ва Ҷалолуддини Румӣ таълиф гардида, «Канз-ул-мавоиз»-и ӯ дар сабку услуби «Гулистон»-и Саъдӣ ва «Баҳористон»-и Ҷомӣ эҷод шудааст.
Абдулҳайи Муҷахарфӣ дар баробари огоҳии комили мазҳабӣ аз илмҳои роиҷи замонааш — адаб, сарфу наҳви форсию арабӣ, тасаввуфу ирфон, фалсафа ва амсоли инҳо ҳам баҳраманд гардидааст.
Абдулҳа́йи Муҷахарфӣ (Шайх Абдулҳайи Домулло Муҳаммадсобири Абдулазим; 1867, деҳаи Муҷахарф, Рашт — қатл 1931, маҳаллаи Сариосиё, Душанбе) — адиб, донишманд ва орифи тоҷик.
Мавзӯъҳои тан қидӣ дар осори манзуми Абулфараҷи Рунӣ пур қувват аст ва ӯ беадолатии замонро фош карда, ғаму кулфати хирадмандон ва аҳли адабро маҳз аз номусоидии иҷтимоӣ ва беадолати давру замон донистааст.
Абулфараҷи Рунӣ нахустин суханварест, ки ба сабки машҳури хуросонӣ рахна зада, шеъри худро бо тарзи нав — сабки иро қӣ пайваст сохтааст ва чун поягузори сабки тозаи иро қӣ ном баровардааст.
Абулфараҷи Рунӣ ба шаҳри Ғазнин, ба дарбори Султон Иброҳим даъват шуда, чун надим ва шоири дарбор хидмат кардааст ва дар мадҳи амирон ва вазирони сулолаи Ғазнавиён қасидаҳои ғарро сурудааст.
Бозӣ — машғулияти шавқу ҳавасангез ё амали дигар барои андармонӣ, дамгирӣ ва ё мусобиқа (аз қабили шоҳмотбозӣ, билиярдбозӣ, теннисбозӣ, лухтакбозии бачагон ва ғайра); бозии рафиқона вохӯрии ғайрирасмии ду ва зиёда аз тарафҳо дар ягон навъи бозӣ
маълум кардан ва баровардани бурдҳо ба вомбарг ва лотерея : бозӣбозӣ бозикунон; ҳазлкунон, шӯхӣ ба шӯхӣ; бозӣ дорондан а) тарзи бавоситаи бозӣ доштан; б) ҷунбондан, ба ҳаракат даровардан; бозӣ доштан а) саргарм кардан, андармон кардан ; б) ба ҷунбиш овардан, ҳаракат додан; бозӣ кардан а) худро саргарм кардан, машғули бозие шудан; б) иҷро кардани нақше дар театр, филм ва сирк; в) рақсидан, усул кардан; г) оҳиста ҷунбидан, нарм-нарм ҳаракат кардан; ғ) навохтан; д) маҷ.
ҳамеша серпул будан; пули зиёд доштан бозиҳои олимпӣ мусобиқаҳои байналхалқии варзишгарон, ки аз соли 1896 дар ҳар чаҳор сол як бор гузаронида мешаванд, олимпиада; бозӣ додан фиреб додан, гӯл кардан касеро; бозӣ кардани шамшер дар сари касе таҳдид кардан касеро, дар таҳти хавфу хатар нигоҳ доштан касеро; ба доираи касе бозӣ кардан аз рӯи нишондоди касе кор кардан, ба гуфтаи касе мутеона амал кардан; бо сар бозӣ кардан кори ниҳоят хавфнок кардан, бо коре, ки хавфи марг дорад, машғул шудан; дили касе бозӣ кардан ғайримӯътадил задани дил, берун аз ҳадди эътидол сахт тапидани дил
Худи ҳамон сол вай ба Донишкадаи давлатии тиббии Озарбойҷон дохил шуда, пасон омӯзишро дар аввалин донишкадаи тиббии Маскав ба номи И. М. Сеченов давом дод, ки бо дипломи сурх соли 1988 онро хатм намуд.
Вакили Маҷлиси Миллии Озарбойҷон аз соли 2005, роҳбари гурӯҳи корӣ оид ба робитаи байнипарлумонии Озарбойҷону Фаронса, президенти Фонди Ҳайдар Алиев ва Фонди дӯстони фарҳанги Озарбойҷон, президенти Федератсияи гимнастикаи Озарбойҷон, сафири неиродаи ЮНЕСКО, СММ, ТКИ ва ИСЕСКО.
Духтури ҳарбӣ дар Ҷумҳурии Демократии Олмон , аспиранти Институти тибби кишварии АИ Тоҷикистон , акушер-гинекологи таваллудхонаи ҷумҳуриявӣ , ассистенти кафедраи муолиҷавии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино , саракушер-гинекологи Душанбе , ассистент , дотсент , профессор ва мудири кафедраи акушерӣ ва гинекологияи факултаи педиатрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино буд.
Таҳқиқоташ ба таъсири омилҳои антропогении муҳити беруна ба ташаккул ва инкишофи фаъолияти насловарӣ, мубодилаи витаминҳои 1, 2, 6, , , ҳангоми камхунии муътадил ва камхунии вазнини гипохромии оҳаннорасо дар давраи ҳамл бахшида шудааст.
Барои исботи ин амр Ҷамъияти ҷуғрофияшиносони шоҳигарии Британия афсари англисеро бо номи Ричард Фронсес Бертон барои дуздидани порае аз ҳаҷару-л-асвад ба сурати ҳоҷии афғонӣ ба Макка фиристод.
Пас аз омӯзиш ва озмоишҳои лаборатории қитъаи дуздида дар онҷо собит гардид, ки он аз сангҳои осмонӣ буда, ба шиҳобпораҳо шабоҳат дорад, вале таркиби химиявӣ ва минералии он аз онҳо фарқ мекунад.
Нишонаи дигаре, ки ба қадосати ҳарам азамати хосе мебахшад, он аст, ки рукн ва мақом ҳарду аз ёқутҳои ҷаннат ҳастанд ва Ҳаҷаруласвад аз биҳишт оварда шудааст.
Дар ҳадиси саҳеҳе дар Сунани Тирмизӣ ривоят шуда, ки Расули Худо фармуд: «Рукн ва мақом ду ёқуте аз ёқутҳои ҷаннат ҳастанд, ки Худо нури онҳоро тира сохта. Агар Худо нури онҳоро тира намесохт, аз машриқ то мағрибро рӯшан месохтанд».
Дар ҳадиси дигаре бо ривояти Тирмизӣ мефармояд: «Ҳаҷаруласвад аз биҳишт, дар ҳоле ки аз шир ҳам сафедтар буд, фуруд омад, пас аз он гуноҳони одамизодагон онро сиёҳ намуданд».
Муҳйиддин Аҳмад Имом дар китоби Фӣ риҳоби-л-Байти-л-ъатиқ овардааст, ки яке аз донишмандони маркази фазонавардии Амрико НАСО дар конфронси маводи бадил -и одамӣ дар Капитоли Амрико эълон кард, ки қитъае ба андозаи нахудро аз Ҳаҷаруласвад мавриди озмоишҳои лабораторӣ қарор додаанд ва он ба андозае қобилияти мувассилотӣ дошта, ки ҳамин қитъаи хурди он бештар аз даҳ баробари ҳаҷми хартуми мошинҳои оташнишонӣ аз унсури фиберглас дорои тавони ноқилӣ ва сабту тасҷил мебошад ва неру -и ин гуна аносири мувассилотӣ дар саросари коинот бо ҳам дар пайвастагӣ ва иртиботанд.
Ҳаҷаруласвад хусусият ва таркиби шиҳобпора -ӣ дорад ва ин илман собит месозад, ки он аз сангҳои осмонӣ мебошад, ҳамон гуна ки Расули Худо ин воқеиятро дар чандин ҳадис баён намудааст.
Вале набояд иштибоҳан чунин пиндошт, ки он низ ба мисли дигар шиҳобпораҳо дар гузаштаҳои дури таърих ба замин афтода ва одамон онро гирифта дар хонаи Каъба гузоштаанд, балки он бо амри Худованд ба замин фиристода шудааст.
Доктор Зағлул Наҷҷор дар китоби «Замин дар Қуръони карим» менависад: «Шарқшиносон ва марказҳои ховаршиносӣ дар кишварҳои аврупоӣ пас аз мутолиаи осори ривоятшуда дар бораи Ҳаҷаруласвад пиндоштанд, ки он қитъае базалт аст, ки селу боронҳои сахт онро аз кӯҳҳои пурсанги атроф шуста ба пастиҳои Макка партофтаанд.
Самтҳои фаъолияти Академияи шеъри ҷаҳон: омӯзиши шеъри ҷаҳон, ҷараёнҳои нави адабӣ, тарҷума ва нашри осори адибони машҳури дунё, таҳкими равобит ва дӯстии байни эҷодкорони кишварҳои гуногун, дастгирии ҷавонони соҳибистеъдод, ташкили сафарҳои илмӣ-адабӣ барои омӯзиш ва гирдоварии эҷодиёти шифоҳии халқ, баргузор кардани анҷуманҳо, конференсияҳои илмию адабӣ, симпозиумҳо, ҳамоишҳо, маҳфилҳо ва ғ.
Ба узвияти шахсони машҳури ҷаҳон, новобаста аз шаҳрванди кадом кишвар буданашон ва ё корхонаҳову муассисаҳо, соз-мону иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ, эҷодӣ дар асоси ариза ва қарори раёсати Академияи шеъри ҷаҳон пазируфта мешаванд.
Аз ҷониби Академияи шеъри ҷаҳон якчанд – албомҳои «китоби гӯё» – «Тӯфони ишқ» (шеърҳои Ҷалолуддини Румӣ, ровӣ Гулрухсор; сурудҳо бар матни ашъори Мавлоно дар иҷрои ҳофизони тоҷик), «Машриқи пиёла», , «Соғари хамёза» , «Ориёно» (мунтахаби ашъори Гулрухсор, ровӣ худи шоира, бо таронаҳои қадимии суғдӣ, шуғнӣ, классикӣ ва ғ. дар иҷрои сарояндагони тоҷик) сабт гардидаанд.
Академияи шеъри ҷаҳон инчунин маҷмӯаҳои ашъори Ҷалолуддини Румӣ, Симини Беҳбаҳонӣ, Қайсари Аминпур, Рустами Ваҳҳоб, Сиёвуш ва дигаронро ба табъ расондааст.
Академияи шеъри ҷаҳон дар ҷумҳуриҳои ИДМ, кишварҳои Шарқ, Европа, ШМА ҳамоишҳои адабию фарҳангӣ, базми шеъру тарона баргузор кардааст ва ин фаъолияташ идома дорад.
Олейник, И. Драч , О. Сулаймонов , В. Некляев , Зарринкӯб, Муҳаммадшафеи Кадканӣ, Қайсари Аминпур , Валиуллоҳи Ансорӣ ва дигар адибон интихоб шудаанд.