polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Ле Стренҷ низ тафовути ин топоним-пароними номбурдаро ёдрас карда, афзудааст, ки хонандагон набояд Бунҷикас, маркази Усрушанаро бо Банҷикас, ки дар ховари Самарқанд аст, махлут кунанд.
Берклийро физикдонҳои амрикоӣ Г. Сиборг, С. Томпсон ва А. Гиорсо дар Лабараторияи радиатсионии Донишгоҳи Калифорния дар асари бо алфазарраҳо бомбаборон кардани изотопи америтсий 241 ҳосил кардаанд.
Агарчи нахустин хабару мақола ва ҳикояю тарҷумаҳои адиб аз соли 1967 инҷониб ба табъ расидаанд, нахустин бор намунаҳои эҷодии ӯ дар китобҳои “Саргузашти Амонбой ва Давлатбой”, “Чакомаи пирӯзӣ” ва “Хумчойнак” гирд омадаанд.
Нахустин китоби мукаммали адиб бо номи “Бори дил” дар соли 1999 аз тариқи нашриёти давлатии “Ӯзбекистон” ба ҳайси армуғон дар остонаи панҷоҳумин солгарди зодрӯзаш ба табъ мерасад.
Баъдан, дар соли 2013 китоби дигари мукаммалтари нависанда таҳти унвони “Дар кӯчаҳои шаҳр” аз тариқи нашриёти “Тафаккур қаноти” чоп мешавад, ки ҳовии ҳикояҳои кӯҳнаву нав, ҳаҷвияҳо, силсилаи резасуханҳо, мақолаю очеркҳо дар бораи ҳамкасбу ҳамкорон ва эссею андешаҳои адиб мебошад.
Дӯстдоштатарин мавзӯъҳои достонҳояш аз зиндагии ҳаррӯзаи одамон, бархӯрду муносиботи афроди гуногунхислат, рӯҳияти инсонҳои ранҷу азиятдида, ишқу отифаи одамони ба ҳам наздик маншаъ мегиранд.
Ӯ нависандаест, ки тавонистааст образҳои дилписандеро ба монанди “мани шаҳрӣ”, “марди ланг”, “ҳамсоя-сагбон”, “мӯйсафеди газетхон”, “Абдумалики шӯх” дар адабиёт ҷой диҳад ва ибораҳои рехтаи ӯ, ба мисли “Эҳсон медонад”, “ман зиқ не”, “маҳсии занҷирдор”, “нӯшбоди Мавлоно”, “мурғи мода”, “ҳафтоду афтод” ва ғайра дар байни аҳли завқ шоеъ шудаанд.
Ӯ дар оғӯши меҳру муҳаббати ҳамсари вафодори худ – Сатираапа ва фарзандонаш Фарруху Фозилу Зебо ва наберагони хурсанду шод дар Чилонзори Тошканд даврони пирӣ меронад.
Бо вуҷуди он ки Фирдавсӣ аз воқеаҳои таърихӣ сухан кардааст, дар нигоштаҳои ӯ оид Баҳроми Чӯбин лаҳзаҳои афсонавӣ, ривоятҳо ва ғ.
Пас аз ҷангҳо бо Хусрави Парвиз — писари Ҳурмузд, муддате дар як бахши Эрон подшоҳӣ низ кард, аммо Хусрав аз қайсари Рум ёрӣ хоста, Баҳроми Чӯбинро шикаст дод.
Аз тасвири Фирдавсӣ дар «Шоҳнома» бармеояд, ки Баҳроми Чӯбин марди қаддарози хушкандом буд ва метавон гуфт лақаби Чӯбина гирифтанаш аз ҳамин ҷо сар задааст.
Баробари такмил ёфтани техникаи киногирӣ (ба миён омадани овоз, ранг, такмили аппарати киногирӣ ва ғайра) шаклу мундариҷа ва вазифаю мақсади кинои ҳуҷҷатӣ низ тағйир ёфта, ба жанру услуби нав рӯ овард.
Ҳангоми сабти кино шуъбаҳои истеҳсоли декоратсияи техникӣ, сехҳои ба наворгирии техники, сабти садо, монтаж ва тоза кардани кинонаворҳо кори зиёдеро ба анҷом мерасонанд.
Дуруст аст, ки Кендӣ ба унвони нахустин файласуфи исломие шинохта мешавад, ки роҳро барои дигарон пас аз худ гушуд, аммо ӯ натавонист як мактаби фалсафӣ таъсис карда ва миёни масоиле, ки мавриди баҳс қарор додааст, ваҳдате эҷод кунад.
Масоиле, ки ба унвони ихтилофи мабонии Афлотун ва Арасту матраҳ буд ва Форобӣ дар садади ҳамоҳанг сохтан байни онҳо баромад, иборат буданд аз: равиши зиндагии Афлотун ва Арасту, равиши фалсафии Афлотун ва Арасту, назарияи мусул, назарияи маърифат ё тазаккур, ҳудус ва қидам, назарияи одат.
Албатта тардиде нест, ки Форобӣ дар ин амр ранҷи бисёре мутаҳаммил шудааст, аммо нуктаи муҳим дар ин робита он аст, ки яке аз манобеи ӯ барои анҷоми ин мақсуд, китоби «Усулуҷиё» ё «Рубуият» буд, ки яке аз бахшҳои китоби «Тосуъот»-и Флутин мебошад.
Ӯ дар ин роҳ то он ҷо пеш рафт, ки гуфт: «Фалсафа яке бештар нест ва ҳақиқати фалсафӣ мутаъаддид нест.» Форобӣ ба ваҳдати фалсафа сахт муътақид буд ва барои исботи он бурҳон ва далелҳои бисёре зикр кард ва расоили мутаъаддид навишт, ки аз он ҷумла китоби «Алҷамъ байна раъйяи-л-ҳакимайн Афлотуни-л-илоҳӣ ва Арастутолис» ба дасти мо расидааст.
Ва ҳамчунин Форобӣ тавонист миёни орои фалсафии Арасту ва ақоиди исломӣ як навъ ҳамоҳангӣ эҷод кунад ва фалсафаи Арастуро ҷузъи сарчашмаҳо ва усули фалсафаи исломӣ қарор бидиҳад.
Форобӣ мусиқиро дорои ду бӯъди назарӣ ва амалӣ медонад ва муътақид аст, ки шогирдон аввал бояд мусиқии назариро биёмӯзанд ва сипас дар олоти мусиқӣ маҳорати лозимро пайдо кунанд.
Форобӣ муътақид аст, ки барои тарвиҷи арзишҳо ва фазоили ахлоқӣ ва динӣ дар ҷомеа бояд аз тариқи ҳунар, қувваи хаёли тудаи мардумро парвариш дод, зеро бештари онҳо аз тариқи «иқноъ» ва «тахайюл» матолибро мепазиранд на бар асоси андеша ва ҷиҳатдиҳӣ ба тахайюлоти умумии ҷомеаро, ки аз тариқи ҳунар анҷом мепазирад дар марҳалаи аввал вазифаи зимомдорони он ҷомеа медонад.
Абӯнаср Муҳаммад ибни Муҳаммади Форобӣ , маъруф ба — Ал-Форобӣ (, дар шакли лотинишуда — ; 870 ё 872, Форёб воқеъ дар Афғонистони кунунӣ — мобайни 14 декабри 950 ва 12 январи 951, Димишқ, Сурияи кунунӣ) — файласуф, риёзидон, мусиқишинос ва донишманди эронӣ .
Аз китобҳои вай маълум мешавад, ки дар улуми забон, риёзиёт, кимиё, ҳайъат, улуми низомӣ, мусиқӣ, табииёт, илоҳиёт, улуми маданӣ, фиқҳ, мантиқ ва фалсафа дорои маҳорати бисёр будааст.
Рӯйгардонии ӯ аз умури дунявӣ ба ҳадде буд, ки бо он ки Сайфуддавла барояш аз байтулмол ҳуқуқи бисёр таъйин карда буд, ба чаҳор дирҳам дар рӯз қаноат меварзид.
Форобӣ аз рӯи маълумоти Ибни Халлиқон дар соли 950—951 дар Димишқ дар синни 80-солагӣ дунёро падруд ва дар қабристони «Бобу-с-сағир» дар даврони салтанати Сайфуддавла бо шукӯҳу қадрдонӣ ба хок супорида шудааст.
Муноқишаи Вазиристон ба ҷанги байни Покистону ИМА аз як тараф ва аз ҷониби дигар артиши давлатии ба расмият шинохтанашудаи Вазиристон, толибон, ал-Қоида, Ҳаракати исломии Ӯзбекистон, Ҳаракати исломии Туркистони Шарқӣ ба ҷанги доманадор табдил ёфта, ин ҷанг се давра: солҳои 2004–06, 2007–09 ва аз соли 2009 ба баъдро дар бар мегирад.
Аҳолиаш тибқи шумори охир ҳудуди 792 ҳазор нафар буд ва аз ин миқдор беш аз 360 ҳазор нафар дар Вазиристони Шимолӣ ва беш аз 430 ҳазор нафар дар Вазиристони Ҷанубӣ умр ба сар мебаранд.
масъалаи меъёри ҳақиқатро таҳқиқ намекунад, ӯ танҳо ба тасвиру баёни тирагию равшании ҷараёни идрок, дурахшонӣ ва ҳамоҳангии эҳсосот ва аз назар гузаронидану мувофиқати онҳо барои муқоиса маҳдуд мешавад.
Вале ӯ имконияти назарияи маърифатро баланд бардошта, кӯшиш мекард, ки бар мабнои он ҳастӣ ва ҳатто илоҳиётро созмон диҳад ва зимни он ба саҳву хатоҳое роҳ медод, ки онҳоро худаш танқид намуда буд.
аҳаммияти забонро барои таҳлили ҷараёни дониш қабул надошт, аз ин рӯ, ин таҳлил бо омӯзиши маҷмӯи эҳсосҳо ва маълумоти ба он марбутаи ҳисҳо — мазмуни эҳсосҳо маҳдуд шуд.
Ғояҳои муҷаррадро ӯ бо тасаввуроти репрезентативӣ ё худ ашёи ҷудогона иваз намудааст, ки вазифаи намояндагии ин ё он синфро иҷро мекунад ва ба воситаи муқоиса муайян карда мешавад.
Вазифаи таҳқиқии фалсафаи дониш барои таҳлили урёну бидуни пардаи ғояҳо, ба фикри ӯ, аз тоза намудани он аз ҳар гуна сӯиистифода аз забон, тобишҳои забонӣ ва суханпардозиҳо иборат мебошад.
Иштибоҳи бунёдӣ, дар ин масъала, дар он зоҳир мешавад, ки номи умумӣ ҳамчун ифодаи ашёи ҷудогона қаламдод ва мавзӯи ном бо ном ва мазмуни ғояҳо айният дода мешавад.
Асарҳои асосии ӯ: «Таҷрибаи назарияи нави қувваи босира» , «Рисола дар бораи усулҳои биниши -и инсон» , «Се муколамаи байни Гилас ва Финолус» , «Алсифрон» ва «Сейрис» .
Соли 1898 бори аввал ба экспедитсияи илмӣ ҷониби Самарқанд, кӯҳҳои Заравшон, Қаротегин, Дарвоз то водии дарёи Панҷ сафар намуда асари «Этнографические очерки Зарафшанских гор, Каратегина и Дарваза» иншо намудааст.
Инчунин асрҳои — «Мукимханская история» Мухаммад Юсуфи Мунши, «Убайдулла наме» Мир Мухаммед Амин-и Бухари, ва «Дневник похода Тимура в Индию» Гийасаддини Али ба забони русӣ нашр шудааст.
Алекса́ндр Алекса́ндрович Семёнов — шарқшиноси рус ва шӯравӣ, доктори илмҳои таърих, профессор, яке аз асосгузорони Донишгоҳи Тошканд, академики Академияи илмҳои Тоҷикистон .
Бехудӣ ва безорӣ, бехудӣ — вазъи ошуфтаи равонӣ, ки дар натиҷаи рӯиҳамоии падидаҳо, амалияҳо ва ҳолатҳои хосси рӯҳӣ ба вуҷуд омада, дар шахс боиси бетафовутӣ ва аз даст додани қобилияти танзим ва идораи аъмолу рафтор мегардад.
Соли 1989 Донишкадаи давлатии санъати ба номи Мирзо Турсунзодаро хатм карда, фаъолияташро дар Театри мусиқӣ-мазҳакаи шаҳри Қурғонтеппа шурӯъ намуд, ҳамчун ҳунарпеша ва коргардон бомуваффақият кор кард, чандин сол роҳбарии ин театрро ба дӯш дошт.
Аловуддин Абдуллозода (Аловуддин Абдуллоев; 15 майи 1965, Қурғонтеппа, вилояти Қурғонтеппа, ҶШС Тоҷикистон — 17 феврали 2022, Бохтар, вилояти Хатлон, Тоҷикистон) — ҳунарпешаи театр ва синамо, ҳаҷвнигори шинохтаи тоҷик.
«Моҷарои имтиҳон», «Антигона», «Табиби зӯракӣ», «Бозиҳои манфиатҷӯёна», «Ҳиллаҳои Аҷузкампир», «Аршин мол-олон», «Лаку Пак», «Шаби гирифтани моҳ», «Давлати Сомониён», «Найрангҳои Скапен», «Масал бигӯ, Эзоп» аз зумраи намоишномаҳоанд, ки номбурда нақши марказӣ бозидааст.
Дар филмҳои «Братан», «Падари моҳтобӣ», «Туҳмат», «Чоҳ», «Қиёми рӯз», «Шоҳид» ва «Интихоби ман», филмҳои телевизионии «Дар орзуи падар», «Боғоч», «Фарзандони бегона», «Қарзи виҷдон», силсилафилми «Хуррамдиёр» ва ғайра низ нақшҳои хотирмон офаридааст.
Барномаи махсуси телевизионии «Шӯхиҳои Аловуддин», ки қаҳрамонҳои шӯҳиҳояш аз рӯзгори атрофиён гирифта мешаванд ва аксар муаллиф худаш ҳасту якбора чанд нақшро меофарад, писанди умум гардидааст.
«Разморо» низ дар фарҳангҳо «размороянда; баҳодуре, ки дар набард кардан моҳир бошад; паҳлавоне, ки дар разм ҳунарманд бошад; фармондеҳе, ки муқадаммоти ҷангро омода созад; ороишдиҳанда ва танзимкунандаи майдони ҷанг; касе, ки дар саффороӣ ва кори ҷанг варзидаву моҳир бошад; диловаре, ки дар ҷангу набард ҳунарнамоӣ кунад»; «ҷангҷӯе, ки дар ҷанг ҳунарнамоӣ мекунад; ҷангҷӯи забараст» таъбир шудааст.
«Разморо» ба маънои «касе, ки дар саффороӣ ва кори ҷанг варзида аст ва амалиёти размиро хуб тарҳреҳӣ мекунад» аст ва дар қиёс бо «сипоҳоро» ва «лашкароро» сохта шудааст, ки аз вожаҳои куҳани форсӣ ҳастанд.
Разморо — дараҷае размоварӣ дар нерӯҳои заминӣ ва ҳавоӣ, ниҳодҳои низомӣ ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз размдор ва поинтар аз размозмо дорад ва баробар бо новразморо дар нерӯи дарёӣ аст; сержанти калон.
Разморо дар нерӯҳои мусаллаҳ маъмулан мақоми ҷонишини фармондеҳи таҳмро дорад, ки ягоне размӣ дар нерӯҳои мусаллаҳ аст, ки аз ду ё чанд рада ташкил шуда ва бахше аз вашт аст; даста, взвод.
Дар Белоруссия бо ҷӯшоби он иллати ҷигар, меъда, буғумдард ва бавосирро муолиҷа мекунанд, баргу пояи раҳдавакро дар шир ҷӯшонда обашро аз рагкашӣ менӯшанд.
Дар садаи баъд аз ба ҳавзаи илмҳои расмӣ даромадани тасоввуф на низоҳои фирқаҳои мухталифи шиа­ву суннӣ осори манзуму мансури сӯфиёна, ки рӯҳи сулҳталабӣ дошт, аҳамияти махсус пайдо кард ва тарғиби осори сӯфиёни намоёни ин давра васеъ ривоҷ ёфт.
Бино ба маълумоти муҳаққиқони асрҳои миёна баъд аз ғалабаи мазҳаби шиа дар Эрон, баробари нуфузи зиёд пайдо кардани осори тасаввуфӣ аз фирқаҳои он бештар силсилаи Неъматуллоҳия ҳайдария ҳамчун ифодакунандаи манфиатҳои табақаи миёнаи аҳолӣ, хусусан тоҷирон ва косибон дар Эрон ва Ҳиндустон интишор меёбад.
Бисёр муҳаққиқони муосири тасаввуф 6а мисли Қосим Ғанӣ, Абулҳусайни Заринкӯб ва ғайра дар асоси таҳлили ташаккул ва ннкишофи тасаввуф мӯътақиданд, ки дар Эрон пас аз садаи силсилаи Неъматуллоҳия ва заҳабия на фақат ривоҷ ёфтааст, балки аз ин силсилаҳо бисёр фирқаҳои дигари тасаввуфӣ низ ба вуҷуд омадаанд.
Ба Шоҳ Неъматуллои Валӣ рисолаҳои бисёри тасаввуфиро нисбат медиҳанд, вале асари асосии ӯ «Девони ашъор» аст, ки дар байни аҳли мутасаввифа маълуму машҳур аст.
Ҳамчунин дар баъзе маъхазҳо омадааст, ки шатҳиёт дар ашъори сӯфиён, аз қабили Ҷалолуддин Румӣ ва девони Шоҳ Неъматуллоҳи Валӣ хеле ривоҷ ёфтааст.
Дар давраи ҷавонӣ дар Самарқанд, Ҳирот ва Язд зиндагӣ карда, 25 соли охири ҳаёти дарвешонаи худро дар деҳаи Моҳо­ни Кирмон гузаронида, дар ҳамон ҷо мадфун аст.
геоботаникҳо дар бобати беҳтар кардани базаи хӯроки чорво ва боз ҳам хубтар истифода намудани чарогоҳҳо корҳои илмӣ анҷом медоданд, дар пойгоҳи биологии Помир масъалаҳои ба иқлими баландкӯҳ мутобиқ кардани зироат ва физиологияи рустаниҳои баландкӯҳ таҳқиқ карда мешуд.
Ноябри 1940 шумораи муассисаҳои илмии он ба 13 расид, аз ҷумла институтҳои ботаника, геология, зоология ва паразитология, таърих, забон ва адабиёт, озмоишгоҳи хокшиносию мелиоративии Вахш, озмоишгоҳи биологии Помир, Пойгоҳи озмоишии зилзиласанҷӣ, расадхона, озмоишгоҳи кимиёвии Суғд , шуъбаҳои хокшиносию гелиотехникӣ, ду боғи ботаникӣ дар Сталинобод ва Ленинобод .
Адабиётшиносону забоншиносон дар тартиб додани алифбои нави тоҷикӣ, луғатҳои русӣ-тоҷикӣ ва тоҷикию русӣ, дар таҳқиқи грамматика, адабиёт ва фолклори тоҷик кори бисёреро ба анҷом расонданд.
Аз соли 2007 ҳамчун сардори Идораи хадамоти методии муассисаҳои таҳсилоти миёна ва олии касбии Маркази ҷумҳуриявии таълимию методии назди Вазорати маорифи Тоҷикистон фаъолият дорад.
Муаллифи зиёда аз 80 номгӯи корҳои илмию методӣ, аз ҷумла 35 дастурҳои таълимиву методӣ, беш аз 50 мақолаву фишурдаҳои илмӣ, илмию методӣ ва илмию оммавӣ мебошад.
Дар такмил, таҳия, ташхису татбиқи нақшаҳои таълимии донишгоҳҳо ва коллеҷҳои ҷумҳурӣ, стандартҳои давлатии таҳсилот ва гузаштан ба таълими бисёрзинагӣ саҳми арзанда дорад.
Аз оҳангҳои эҷодкардаи ӯ ба мисли: «Ин кист?», «Хумореву хуморе» , «Мо донему дӯст» , «Эй шоҳиди қудсӣ», «Эй хусрави хубон» , «Мезанад борон ба шиша», «Санаме» , «Дилбараки шӯх» ва чанд тани дигар барномаи таронаҳои Муродбекро рангину дилнишин ва шуниданӣ сохтаанд.
Яке аз паҳлуҳои муҳими эҷодиёти Муродбек Насриддинов ҳам дар он аст, ки ӯ сурудҳои фолклорӣ яъне, намудҳои гуногуни рубоиҳои мардуми Мастчоҳро зинда гардонид, эҳё кард, ташаккул дод ва на танҳо дар Тоҷикистон, балки ба ҷаҳониён муаррифӣ намуд.
Сурудҳои лирикии «Эй шоҳиди қудсӣ» , «Сайри гулшан» , «Шӯхи қаламқош» ва «Дӯстонро гум макун» , «Мезанад борон ба шиша» , рубоиёти халқии саргаҳи Зарафшон ва ғ.
Ҳунарманди мардумии Тоҷикистон Муродбек Насриддинов бо кулбори пур аз суруду таронаҳояш, ба бисёр давлатҳои дунё амсоли Эрон, Афғонистон, Ҳиндустон, Яман, Ироқ, Голландия, Франсия, Япония ва ғ.
Ӯ мегуяд агар дар дили инсон меҳри санъат мавҷуд бошад, ӯ ҳатман ба дараҷаи ниҳоии ин касб мерасад, аммо роҳи санъат заҳмату меҳнати зиёдро талаб мекунад.
Дар ин боргоҳи ҳунар аз устодони санъат Зафар Нозимов ва Ҷӯрабек Муродов бисёр нозукиҳои мусиқии касбиро омӯхт ва бо мурури замон худ соҳиби сабки хос ва мактаби хеш гардид.
Такбайтиҳо бештар байти аввали рубоиро мемонанд ва мардум аз он дар базму мотам, сари хирманҳо, сари куҳҳо, сари чашмаҳо, роҳҳои печопечи гарданаҳо, дар танҳоӣ ва миёни маъракаҳо фаровон мегӯянду медонанду мехонанд ва Муродбек ҳам аз ин маҳфилҳои мардумӣ сабақ омӯхтаву ганҷи ҳунар андӯхтааст.
Муродбек Насриддинов соли 1988 ба унвони Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон ва соли 1998 бо унвони Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон қадрдонӣ гардидааст.
Сипаҳсолор дар нерӯҳои мусаллаҳ маъмулан мақоми созмонии вазорати дифоъ, умури дохилӣ, амният, сардори ситод дорад ва ё фармондеҳи сипоҳ аст, ки он ягоне амалиётӣ ва тактикӣ аст, ки аз ду – се лашкар ташкил мешавад ва ё ороише аз ягонҳо барои иҷрои амалиёти размӣ аст.
Сипаҳсолор, ки ба суратҳои «сипоҳсолор» дар «Таърихи Байҳақӣ», «сипаҳсолор, исфаҳсалор, исфаҳсолор» дар «Қобуснома» омадааст, аз мақомоти муҳими лашкарӣ дар давраи Ғазнавиён ҳам будааст.
Сипаҳсолор — дараҷае солорӣ дар нерӯҳои заминӣ ва ҳавоӣ, ниҳодҳои низомӣ, интизомӣ ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз лашкарсолор ва поинтар аз артишсолор дорад ва баробар бо дарёсолор дар нерӯи дарёӣ аст; генерал-полковник.
Ашкониён созмони радабандии даҳдаҳии сипоҳи Ҳахоманишиёнро ба кор гирифта буданд, аз ин рӯ нерӯҳои мусаллаҳашонро куллан сипоҳ меномиданд ва фармондеҳи кулли сипоҳ унвони сипоҳбад дошт.
Сипаҳсолор ҳамчун мақоми низомӣ нахустин бор дар сипоҳи Ҳахоманишиён падид омадаву сипаҳбад номида мешуда ва фармондеҳи кулли нерӯҳои мусаллаҳ буд, ки сипоҳ номида мешуданд.
Аз соли 2005 мудири кафедраи технология ва экологияи химиявӣ, ҳамзамон аз соли 2009 иҷрокунандаи вазифаи декани факултети химияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ мебошад.
Оид ба моддаҳои фаъоли физиологии рустаниҳои ёбоии Тоҷикистон тадқиқоти илмӣ бурда, муаллифи якчанд дастурҳои таълимӣ ва зиёда аз 65 мақолаҳои илмӣ ва илмию методӣ аст.
Бо нишони сарисинагии «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» , ифтихорномаҳои Федератсияи Иттифоқҳои касаба ва Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон сарфароз карда шудааст.
Дар нусхаи тоҷикони Афғонистон, модари Гӯрғулӣ дар боғе сайругашт мекард, ки ногоҳ аз болои девор нури поки ҳазрати Сайидулшуҳадо Алии Муртазоро мебинад ва он як сония давом меёбад, сипас ба ҳамин ин духтари бокира бордор мешавад.
Таваллуди Гӯрғулӣ дар вариантҳои гуногуни эпос ба рамзу розҳои асотирӣ омехта аст ва ба он далолат мекунад, ки мотиви мазкур аз гузаштаҳои дур ба мазмуну мундариҷаи устураву қиссаву афсонаҳои тоҷикӣ ворид шуда, тағйиру такмил ёфта то ба имрӯз омада расидааст.
Ба ҷуз аз таваллуди асроромези Гӯрғулӣ инчунин нишонаву хусусиятҳои дигари асотирӣ дар тавсири образи ӯ ба назар мерасанд, ки дар маҷмӯъ як тимсоли комилро ташкил медиҳанд.
Прототипи ин Хоҷа Аҳрор яке аз шахсони маъруфи таърихӣ, намояндаи бузурги силсилаи нақшбандияи тасаввуф Хоҷа Насируддин Абдуллоҳ маъруф ба Хоҷа Аҳрорӣ Валӣ мебошад.
Чун дар дигар вариантҳои тоҷикӣ Гӯрғулӣ хоҳарзодаи Аҳмади туркман аст, бо рабт додани қаҳрамони асар ба як шахси маъруфи таърихӣ, Одина Шакар ва баъзе гӯяндагони дигар кӯшиши милликунонӣ ва воқеинамоии эпоси «Гӯрғулӣ»-ро кардаанд.
Қиссаи таваллуди розомези Гӯрғулӣ чунин аст: Аҳмадхони сардори қабила Бибӣ-Ҳилол хоҳарашро маҷбурӣ ба Райҳонараб доданӣ мешавад, аммо ӯ ба Райҳонараб расидан нахоста, рӯй ба чулу биёбон меорад.
Мақоми созмонии саргурд дар нерӯҳои мусаллаҳ маъмулан фармондеҳи гурдон аст, ки он ягони тактикиест, ки аз як ситоди фармондеҳӣ ва ду ё чанд вашт ва ягонҳои хурдтар ташкил мешавад ва бахше аз ҳанг ё гунд ва ё ягоне мустақил аст.
Истилоҳоти «саргурд» ва «гурдон»-ро соли 1935 Фарҳангистони забони Эрон бо пешниҳоди Анҷумани вожагузинии артиш ҷойгузини дараҷаи низомии «майор» ва вомвожаи «баталион» кард.
Истилоҳоти «саргурд» ва «гурдон» барои ҷойгузин кардани дараҷаи низомии «майор» ва вомвожаи «баталион» ба Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон низ пешниҳод шудаанд.
Саргурд — дараҷае сардорӣ дар нерӯҳои заминӣ ва ҳавоӣ, ниҳодҳои низомӣ ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз сарвон ва поинтар аз сарҳангёр дорад ва баробар бо новхудо севум дар нерӯи дарёӣ аст.
Ва гӯянд мисоли ин чунон аст, ки малике бузург ишорат кунад ба халифате аз хулафои хеш, ки ӯро бузург доранду ҳаққи ҳунари вай бидонанд, ки ҳар кӣ вайро бузург доштааст, маликро бузург дошта бошад.
Ва гӯянд чун Эзиди табораку Таоло бад-он ҳангом ки фармон фиристод, ки субот баргирад, то тобишу манфиати ӯ ба ҳама чизҳо бирасад, Офтоб аз сари Ҳамал бирафту осмон ӯро бигардонид ва торикӣ аз рӯшноӣ ҷудо гашту шабу рӯз падидор шуд ва он оғозе шуд мар таърихи ин ҷаҳонро.
Ва пас аз он ба ҳазору чаҳорсаду шасту як сол ба ҳамон дақиқа ва ҳамон рӯз бозрасид ва он муддати ҳафтоду се бори қирони Кайвону Урмузд бошад, ки онро қирони асғар хонанд.
Ва ин қирон ҳар бист сол бошад ва ҳар гоҳ ки Офтоб даври хештан сипарӣ кунаду бад-ин ҷой бирасад ва Зуҳалу Муштариро ба ҳамин бурҷ, ки ҳубути Зуҳал андар ӯст, қирон бувад ба муқобалаи ин бурҷи Мизон, ки Зуҳал андар ӯст, як давр ин ҷо ва як давр он ҷо, бар ин тартиб, ки ёд карда омаду ҷойгоҳи кавокиб намуда шуд, чунонки Офтоб аз сари Ҳамал равон шуд ва Зуҳалу Муштарӣ бо дигар кавокиб он ҷо буданд, ба фармони Эзиди Таоло ҳолҳои олам дигаргун гашт, чизҳои нав падид омад, монанди он ки дархурди олам ва гардиш буд.
Чун он вақтро дарёфтанд, мулукони Аҷам аз баҳри бузургдошт Офтобро ва аз баҳри он ки ҳар кас ин рӯзро дарнатавонистандӣ ёфт, нишон карданд ва ин рӯзро ҷашн сохтанд ва оламиёнро хабар доданд то ҳамагон онро бидонанду он таърихро нигоҳ доранд.
Мубадон ҷамъ омаданду таърих ниҳоданд ва чунин гуфтанд мубадони Аҷам, ки доноёни он рӯзгор будаанд, ки Эзиди табораку Таоло дувоздаҳ фаришта офаридааст, аз он чаҳор фаришта бар осмонҳо гумоштааст, то осмонро ба ҳар чӣ андар ӯст аз аҳриманон нигоҳ доранд ва чаҳор фариштаро бар чаҳор гӯшаи ҷаҳон гумоштааст, то аҳриманонро гузар надиҳанд, ки аз кӯҳи Қоф баргузаранд ва чунин гӯянд, ки чаҳор фаришта дар осмонҳову заминҳо мегарданд ва аҳриманонро дур медоранд аз халоиқ ва чунин мегӯянд, ки ин ҷаҳон андар миёни он ҷаҳон чун хонаест нав андар сарои куҳан бароварда.
Ва чунин гӯянд, ки чун Каюмарс ин рӯзро оғози таърих кард, ҳар сол Офтобро (ва чун як даври Офтоб бигашт дар муддати сесаду шасту панҷ рӯз) ба дувоздаҳ қисмат кард, ҳар бахше сӣ рӯз ва ҳар якеро аз он номе ниҳод ва ба фариштае бозбаст аз он дувоздаҳ фариштае, ки Эзиди табораку Таоло эшонро бар олам гумоштааст.
Таъсисёбӣ: аз соли 1973 ҳамчун факултаи корҳои маданӣ-маърифатӣ ва аз соли 1993 бо унвони фарҳангшиносӣ фаъолият дорад, ки ҳоло бузургтарин факулта дар Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода ба ҳисоб меравад.
Кафедраҳо: фарҳангшиносӣ ва педагогика, режиссура, ансамбли мусиқии мардумӣ, эҷодиёти сарояндагони мардумӣ, санъати рақс, технологияҳои иҷтимоӣ-фарҳангӣ ва туризм.
Мусиқии мардумӣ; - режиссураи намоишҳои театронидашуда ва идҳо; - хорегра­фия ; - туризм ва меҳмондорӣ; - менеҷменти фаъолияти иҷтимоӣ-фарҳангӣ; - кори осорхона ва ҳифзи ёдгориҳои таърихии фарҳанӣ; - фарҳангшиносӣ; - сарояндагӣ .
Аз соли 1979 факул­та ба тайёр намудани кадрҳои илмӣ-педагогӣ шурўъ намуд, ки барои неруи пурқаввати илмӣ дар соҳаи корҳои маданию маърифатӣ заминаи мусоид ба вуҷуд овард.
Крупская якумин олими соҳа аз Тоҷикистон рисолаи номзадиро аз рўи тахассуси «Кори маданию маърифатӣ» дифоъ намуд, ки муаллифи он собиқ вазири фарҳанги ҷумҳурӣ ва ректори Консерваторияи миллии Тоҷикистон Раҷабмад Амиров мебошад.
Сафаралиев, Н.Ҳалимов, Р.Изатуллоев, А.Қаландаров, Р.Ниёзов, Ф.Мирахмедов, Ф.Қодиров, М.Турсунова ва дигарон идома ёфта рисолаҳои номзадӣ дифоъ карда шуданд.
Сафаралиевва Д.Латипов аз рўи тахассуси «Назария, ташкил ва методикаи фаъолияти иҷтимоӣ-фарҳангӣ» рисолаҳои докториро дар докторантураи донишгоҳҳои фарҳанги шаҳри Москва ва Санкт–Петербург дифоъ намуданд.
Имрўзҳо хатмкунандагони факулта дар вазифаҳои ректорони донишгоҳҳои соҳавӣ, сардори раёсати фарҳангӣ шаҳру ноҳияҳо ва директорони марказҳои фарҳангию фароғатӣ, режиссёрони театрҳои халқӣ ва касбӣ, сар балетмейстерҳои театру муаллимони омўзишгоҳҳои фарҳанг ва мусиқӣ, сарварони таълимгоҳҳо, навозандагони ансамблҳо, кормандони радиову теле­визион адои хидмат доранд.
Инҳо – Ҳунарпешагони мардуми Ҷумҳурӣ Ҷамшед Исмоилов, Баҳодур Неъматов, Муҳаммадӣ Абдурасулов, Қурбоналӣ Раҳмонов, Амон Мусоев, Э.
Раҳмониён коргардони маъруфи телевизион Ҳалим Сангинов, Ҳофизони халқии Тоҷикистон Файзалӣ Ҳасанов, шодравон Дўстмурод Алиев, режиссёрони боистеъдод Барзу Абдураззоқов, Р. Одинаев, З. Сафаров, Ҷ.
Имрўз ба донишҷўёни факулта ҳайати бонуфузи профессорону омўзгорон ва устодони варзидаи ҳунари ҷумҳурӣ, аз қабилӣ: Д. Латипов, К. Ҳалимов, Н. Ҳалимов, М. Турсунова, Ф. Мирахмед, Ғ.
Дар сипоҳи Ҳахоманишиён, ки бар пояи радабандии даҳ-даҳӣ созмон дода шуд буд, аз даҳ сарбоз як даҳа ташкил мешуд, ки ба номида ва сардораш «*-» хонда мешудааст.
Радаҳо бахше аз таҳмҳои пиёдагон , тирандоз , ҳавобурди чатрбоз, туфангдорони дарёӣ, парведорӣ, муҳандисии размӣ, иртиботу мухобирот ва дигар таҳмҳо ҳастанд ва 6 — 12 сарбозро дар бар мегиранд.
Бо ширкати омӯзгорони факулта як силсила санадҳои меъёрию ҳуқуқии соҳавӣ, таҳқиқи мавзӯъҳои илмӣ-таҳқиқотӣ, барномаҳои давлатии соҳаи китобдорӣ, аз ҷумла: Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи фаъолияти китобдорӣ», «Барномаи рушди фаъолияти китобдорӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2006-2015», «Барномаи давлатии компютеркунонии китобхонаҳои давлатию-оммавӣ дар Тоҷикистон барои солҳои 2011-2013» таҳия гардидааст.
9 оилаашон маълум аст: опоссумҳо, халтадорҳои дарранда, мӯрчахӯрҳои халтадор, қашқалдоқҳои халтадор, кӯрмушҳои халтадор, оппоссумҳои калламушшакл, поссумҳо, вомбатҳо ва кенгуруиҳо ё халтадорҳои ҷаҳанда.
Дар филмҳои "Лётна " , «Самсон» , "Манзара баъди муҳориба " , «Муҳаббат дар Олмон» , «Корчак» , «Ангуштарини уқобдор дар тоҷ» , «Ҳафтаи пурҷӯшухурӯш» , «Ҳукмномаи Франческу Колос» ва спектакли «Суҳбатҳо бо ҷаллод» мусибати фоҷиабори халқро дар солҳои Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ инъикос намудааст.
Филмҳои аз рӯйи асарҳои эпикии адабиёти миллӣ ва ҷаҳонӣ банаворгирифтаи В., аз ҷумла «Хокистар» , «Тӯй» , «Макони орзу» , «Пан Тадеуш» , «Қасос» ва ғ.
Боздории электронҳо дар ин ҳадаф дар майдони кулонии ҳастаҳо ва электронҳо боиси пайдоиши афканишоти электромагнитии боздорӣ мегардад, ки энергияи калонтарини он ба энергияи кинетикии электронҳо Ее дар охири сураътфизоӣ баробар аст.