polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Рӯзномаҳои «Хуршед» (6 сентябри 1906 – 16 ноябри 1906, муассис Мунаввар Қорӣ ибни Абдуррашидхон), «Туҷҷор» , «Шуҳрат» , «Азия» , бо вуҷуди он ки маҳакки фаъолияти хешро иҷтимоию илмӣ эълон карданд, мубаллиғ ва ҳомии манфиатҳои буржуазияи навхези маҳаллӣ буданд.
Минбаъд дар ҳудуди таъйиншудаи Тоҷикистон раванди тавсиаи нашрияҳо бо амалиёти Артиши Сурх дар мубориза алайҳи ҳаракати зидди ишғолгарии босмачиён рабт мегирад.
Чун ҳаракати босмачигарӣ охирҳои соли 1922 аз водии Фарғона ба Бухорои Шарқӣ кӯчид, нашру пахши ҷаридаҳои Округи ҳарбии Туркистон дар Душанбе ва атрофи он душвор шуд ва идораи сиёсии ҷабҳаи ҳоким дар пайи нашри рӯзнома дар ин минтақа гардид.
Рӯзномаҳои «Красный Каратегин» , «По басмачу!» (13 декабри 1923 – баҳори 1926, ношири афкори идораи сиёсии корпуси 13-уми тирандози болшевикҳо), «Овози Шарқ» аз ҷумлаи рӯзномаҳое буданд, ки дар баробари тарбияи сиёсию ҳарбии аскарон, инчунин тарғиби ҳокимияти сотсиалистии шӯравиро ҳадафи асосӣ қарор дода буданд.
15 апрели 1925 дар шаҳри Душанбе шумораи аввалини рӯзнома «Иди тоҷик» , зери таҳрири Аббос Алиев дар ҳаҷми 16 саҳифаи шакли А–4, бо теъдоди 1000 нусха аз чоп баромад.
Номи «Бедории тоҷик» аз 8 октябри 1928 ба «Тоҷикистони сурх» (аз 1 январи 1955 ба «Тоҷикистони советӣ», соли 1990 ба «Тоҷикистони шӯравӣ», пас аз соҳибистиқлолии Тоҷикистон ба «Ҷумҳурият») табдил шуд.
Дар ин солҳо ташвиқ ба сафҳои Артиши Сурх, мубориза ба муқобили босмачиён, ба мардум фаҳмонидани моҳият ва мустаҳкам намудани сохторҳои Шӯравӣ, ташкил намудани мактабҳои нав, маҳви бесаводӣ, даъват ба ҷорӣ намудани тарзи ҳаёти нав мавзӯъҳои асосии рӯзномаи «Тоҷикистони сурх»-ро ташкил медоданд.
Аз ҷумла навиштаҳои роҳбарони он замони ҷумҳурӣ ба мисли Нусратуллоҳ Махсум, Чинор Имомов, Шириншо Шотемур дар ин нашрия фарогири ҳамин масъалаҳо буданд.
Ба кишварҳои форсизабон ва мусулмони Шарқ рӯзнома аз Аврупо бо истилоҳи аслиаш «газета», «газет» ворид гардид ва минбаъд ноширон ҳангоми таъсис додани нашрияҳои худӣ кӯшиш карданд онро бо истилоҳу мафҳумҳои тарҷумашуда ва ё ҳаммаъно номгузорӣ кунанд.
Рӯзномаҳои «Ҳиндустон» , «Миръоту-л-ахбор» , «Ҷоми ҷаҳоннамо» , «Сироҷу-л-ахбор» , «Ҳаблу-л-матин» ба шакли нашрияҳои ҳафтавор чоп мешуданд, ки аслан ба анъанаҳои рӯзноманигории ғарбӣ такя мекарданд.
Рӯзномаи «Садои Туркистон» ба ҳайси нашрияи адабӣ, иқтисодӣ, фаннию адабӣ аз апрели 1914 зери таҳрири Убайдуллохоҷа Асадуллохоҷаев бо фосилаи ҳафтае ду бор ба чоп шурӯъ карда, то 66 шумора ба табъ расид.
«Қутулиш» , «Учқун» , «Бухоро ахбори» (ношири афкори ҳукумати муваққатии инқилобии Бухоро, ба забонҳои ӯзбекию тоҷикӣ), «Рӯшноӣ» (декабри 1921 – июни 1922, ба тоҷикии лаҳни яҳудӣ ва хатти арабӣ) аз рӯзномаҳои шӯравӣ буданд, ки асосан дар ҳудуди шаҳрҳои Тошканд ва Бухорову Самарқанд табъу нашр мешуданд.
«Овози тоҷик» аввал органи кумитаи ҳизбӣ ва комиҷроияи вилояти Самарқанд буд, баъд ба органи Бюрои ҳизбӣ ва Кумитаи инқилобии ҶМШС Тоҷикистон табдил дода шуд.
Дар ин миён 102 рӯзнома аз буҷаи давлатӣ маблағгузорӣ мешаванд ва 253 рӯзнома тавассути манбаъҳои ғайрибуҷавӣ (созмонҳои ҷамъиятӣ, тиҷоратӣ, аҳзоби сиёсӣ ва шаҳрвандони Тоҷикистон) фаъолият мекунанд.
Аз ин зовия рӯзномаҳои Тоҷикистонро мувофиқи аломати манбаъҳои маблағгузорӣ метавон ба 2 гурӯҳи калон ҷудо кард: рӯзномаҳои ҳукуматӣ ва рӯзномаҳои ғайриҳукуматӣ.
Ба гурӯҳи аввал рӯзномаҳоеро, ки аз буҷети давлатӣ маблағгузорӣ мешаванд (мас., «Ҷумҳурият», «Садои мардум», «Ҷавонони Тоҷикистон» ва ғайра) ва ба гурӯҳи дуюм рӯзномаҳоеро, ки аз манбаъҳои ғайрибуҷетӣ малағгузорӣ мешаванд , метавон дохил кард.
Муҳаққиқон 6 вижагиеро барои ин таснифот нишон доданд: минтақаи интишори рӯзнома; муассиси рӯзнома; аудиторияи ҳамагонӣ ; фаъолияти қонунӣ доштани рӯзнома; аломатҳои табъу нашрии рӯзнома; рӯзномаҳои хушсифат ва оммавӣ.
Ин навъ рӯзномаҳо, ки нахуст бо мақсади тарғиби ғояи саноатикунонӣ дар корхонаҳои бузург пайдо шуданд, ҳамчун василаи муассири ҷомеаи коргарӣ ва минбари хубе дар баррасию натиҷагирии муассисоти илмию саноатӣ ва умури кишоварзӣ роҳ ёфтанд.
Бо пайравӣ аз таҷрибаи минтақаҳои пешсафи шӯравӣ дар корхонаву муассисаҳои калонтарини Тоҷикистон низ чопи рӯзномаҳои бисёртираж ба роҳ монда шуд ва ин нашрияҳо дар тӯли даҳсолаҳо ҳамчун дастёру ҳамрози коргоҳу аҳли заҳмати он мунтазам ба табъ мерасиданд ва бархе аз онҳо берун аз муассисаи хеш низ шуҳрат доштанд («Бофанда» – Иттиҳодияи истеҳсолии матоъҳои пахтагини шаҳри Душанбе; «Қолинбоф» – Иттиҳодияи истеҳсолии қолинбофии Қайроққум; «Минбари коргар» – Ф-каи кешбофӣ -и Ӯротеппа; «Алюминий Таджикистана» – Корхонаи алюминийи Тоҷикистон; «Ба қуллаҳои дониш» – Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ва ғайра).
Аз соли 2010 дар кишвар бархе аз рӯзномаҳои бисёртираж, ба монанди «Ба қуллаҳои дониш» , «Омӯзгори ҷавон» на танҳо бо афзоиш додани теъдоди чоп , балки инчунин фарохсозии доираи мавзӯъу масъалаҳои инъикосшаванда, дахолати боҷуръат ба баррасию таҳлили проблемаҳои соҳа, муносибати касбӣ ба газетаофарӣ аз қолиби маъмули «рӯзномаҳои бисёртиража» берун рафтаанд.
Рӯзнома дар Осиёи Миёна ба туфайли русҳо, пас аз ишғоли ин сарзамин аз ҷониби Русияи подшоҳӣ ва таъсис ёфтани давлатдории русӣ бо номи Туркистон ба вуҷуд омад.
«Туркестанские ведомости» зери унвонҳои «Ахбори дохилӣ», «Воқеа ва хабарҳо», «Аҳволи маҳал», «Дар кишвар» ба омӯзиши вазъи иқтисодӣ, қаламрави ҷуғрофӣ, анъана ва расму ойини миллӣ, адабиёту фарҳанги аҳолии минтақа таваҷҷуҳи бештар доштааст.
Дар Туркистон инчунин рӯзномаҳои «Закаспийское обозрение» , «Окраина» , «Туркестанская туземная газета» ба забони русӣ ва «Туркистон вилоятининг газети» ба забонҳои ӯзбекӣ ва қирғизӣ чоп шудаанд.
Рӯзнома ҳар рӯз, ҳафтае як ё якчанд шумора, ё моҳе ду бор чоп шуда, аз воқеаву рӯйдодҳои ҳаёти ҳамарӯза ахбори фаврӣ ва матолиби таҳлилӣ пешкаш менамояд.
Мақомоти давлатӣ, иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ, аҳзоби сиёсӣ, кооперативҳо, ширкату сохторҳои тиҷоратӣ ва ё шаҳрвандони алоҳида метавонанд муассиси рӯзнома шаванд.
Аммо ҷамъоварии маводди нашрӣ, таҳия ва ба чоп тайёр кардани матолиби фарогири рӯзнома ба дӯши шахсони эҷодкор вогузор аст, ки дар идора -и нашрия дар вазифаҳои мухбир, муҳаррир, гузоришгар, шореҳ, суратгир, рассом, ороишгар , мусаҳҳеҳ таҳти роҳбарии сармуҳаррир фаъолият мекунанд.
Бо тақозои иқтисоди бозаргонӣ ва гароиши матбуоти даврӣ ба майлони тиҷоратӣ, дар рӯзнома ҳоло вазифаи намоянда -и реклама ва мудири тиҷоратӣ ба як пешаи нави замонавӣ табдил ёфтааст.
Зеро ҳоло муштариёни охирин навгониҳои рӯз дар баробари ахбори сиёсию иқтисодию иҷтимоӣ, ба дастрасии маълумот доир ба барномаҳои телевизион, вазъи ҳаво, бозори асъору коғазҳои қиматнок, хариду фурӯши молу маҳсулот, хидматрасониҳо низ ниёзи бештар дошта, таваҷҷуҳи ҳамешагӣ зоҳир менамоянд.
Рӯзномаҳои олмонии «Аллер фурнеммен» -ро Иоҳанн Каролус дар Страсбург ва «Авизо релейшен одер цайтунг» -ро Лукас Шулте дар Волфенбютеллу соли 1609 ба чоп расонданд.
Нахустин рӯзномаи англисӣ бо номи тӯлонии «Соатҳои бурҷӣ ва ё ахбори ҳафтаина аз Итолиё, Олмон, Маҷористон, Лаҳистон, Богемия, Фаронса ва Ҳолланд» бо имзои мустаори . . 24 сентябри 1621 ба табъ расидааст.
Омилҳои такондиҳандаи пешрафти матбуот дар Эрон ва низ Туркияи усмонию Мисру Ҳинд дар садаи аз таъсири Ғарб дониста мешаванд ва ин рӯзномаҳо асосан хусусияти тақлидӣ доштанд.
Рӯзномаҳои «Шамсу-н-наҳор»-и Абдулқодирхон , «Сироҷу-л-ахбори Афғонистон»-и Абдуррауфхон чун намунаҳои аввалин нашрияҳои чопии Афғонистон эътироф шудаанд.
Рӯзнома дар воқеъ рӯйдодҳоро ҳаммонанди китоб ё радиову телевизион нашр намекунад, зеро на ҳамчун китоб фурсату фазои кофӣ барои таҳлилу арзёбии ахбор дорад ва на монанди радиову телевизион бо шитобзадагӣ ҳамроҳ аст, балки дар фосилаи ин ду омил қарор мегирад.
Дар рӯзнома метавон бо таваҷҷуҳ ба гурӯҳҳои мухталифи хонандагон ва алоқамандиҳои гуногуни онон матнҳо, саҳифаҳо ва ҳатто чопҳои ҷудогона эҷод кард ва анвои хабарҳои умумӣ, сиёсӣ, иқтисодӣ, варзишӣ, фарҳангӣ ва амсоли онро ба чоп расонд.
Дар дигар марҳалаи ҳассос – солҳои ҶБВ «Тоҷикистони сурх» низ ба мисли дигар рӯзномаҳо ба мушкилоти кадрӣ, моддию техникӣ мувоҷеҳ шуд, вале ҳайати эҷодӣ бо роҳбарии Набиҷон Почоҷонов ва сипас Самад Ғанӣ, тавонистанд фаъолияти рӯзномаро мутобиқ ба талаботи давраи ҷанг ба роҳ монанд.
Ғафуров, ки вазифаи котиби КМ ҲК Тоҷикистонро ба уҳда дошт, онҳоеро, ки дар ҷабҳа буданд ва мардуми ақибгоҳи ҷабҳаро баҳри ғалаба бар фашизм рӯҳбаланд месохтанд.
Аз ин рӯ, тибқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи матбуоти даврӣ ва дигар воситаҳои ахбори омма» ҳар нашрия расман дар мақомоти андоз ва Вазорати фарҳанги Тоҷикистон сабти ном шуда, дар чаҳорчӯби муайяни қонун, бо риояи принсипҳои роиҷи матбуот ба фаъолият шурӯъ мекунад.
Қонуни матбуот асосҳои ташкилию ҳуқуқии фаъолияти матбуоти даврӣ ва дигар ВАО, кафолати давлатии озодии онҳоро муқаррар карда, муносибатҳои вобаста ба онҳоро танзим менамояд.
Рӯзнома на баёния аст ва на иттилоъия ва барои равшан сохтани афкори мардум, балки ба нашри ахбору иттилоот дар заминаҳои гуногун ва интиқоду салоҳандешӣ дар умурӣ умумӣ мепардозад.
Соли 1964 театри мазкур аз байни театрҳои Осиёи Марказӣ ва Қазоқистон якумин шуда бо панҷ намоишномаи азим- «Рӯдакӣ»-и С.Улуғзода, «Ромео ва Ҷулиетта»-и В.Шекспир, «Гунаҳкорони бегуноҳ»-и А.Н.
Сафари ҳунарӣ бо ширкати якҷояи ҳунарварони тоҷику афғон дар намоишномаи «Гунаҳкорони бегуноҳ»-и бародарони афғон (ин асарро ҳангоми сафари хидматӣ ба Кобул Ходими шоистаи санъати ҶШС Тоҷикистон Меҳрубон Назаров ба саҳна гузошта буд).
Дар нақшҳои асосӣ: Кручинина - Ҳунарпешаи халқии Иттиҳоди Шӯравӣ Тӯҳфа Фозилова, Незнамов - Ҳунарпешаи халқии Ҷумҳурии Тоҷикистон Маҳмуд Воҳидов, ба поён расид.
Имрӯз Театри давлатии академии драмаи тоҷик ба номи А. Лоҳутӣ метавонад бо хатмкунандагони донишкада амсоли Шералӣ Абдулқайсов, Баҳодур Миралибеков, Соро Сабзалиева, Саврӣ Сабзалиева, Мавлуда Обидова, Дилбар Умарова, Ибодулло Машрабов, Аҳмадшоҳ Улфатшоев, Асалбек Назриев, Нурулло Абдуллоев, Қиёмиддин Чақалов, Саодат Азизова, Фирӯз Умаров, Қурбони Собир, Лутфулло Давлатов Муҳаммадӣ Мирзоалиев, Нурулло Абдуллоев, Ортиқ Қодиров, Нуриддин Ҷаронӣ, Ғаюр Ашӯров, Давлат Убайдуллоев, Бобоҷон Ҳасанов, Муҳаммадҷон Шодиев, Салоҳиддин Шукуров, Латофат Барзиева, Малоҳат Абдуллоева, Майрам Турсунова, Султонмурод Бобомуродов ва чандин тани дигаре фахр мекунад.
Александрин , Ҳоҷиқул Раҳматуллоев , Хушбахт Майбалиев , Н.К Детсик , Хушбахт Майбалиев , Мирзоватан Миров , Фаррух Қосимов , Д. Убайдуллоев , Баҳодур Миралибеков ва аз соли 2008 Ибодулло Машрабов сарварӣ мекарданд.
Моҳи декабри соли 1939 мардуми Тоҷикистон 10-умин солгарди таъсиси Ҷумҳурии шӯравии сотсиалистии Тоҷикистонро ҷашн гирифт, ки он ба даҳумин солгарди таъсиси театри драмавӣ рост омад.
Соли 1939 Театри аввалини тоҷик унвони академӣ- драмавии ба номи устод А.Лоҳутиро ба худ гирифт ва фаъолияти бархе аз актёрон, аз қабили Ф Исматов, М.Қосимов, М.Саидов, Г.Бақоева, С.Тӯйбоева, А.Бурҳонов, О.Зиёев ба унвони Артисти хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон тақдир гардида Е.
Тибқи қарори Ҳукумати ҶШС Тоҷикистон, Комиссарияти Халқии Маорифи ҷумҳурӣ тобистони соли 1929 ба ташкил намудани аввалин дастаи касбӣ-театрӣ шурӯъ кард.
Ҳайати театри навбунёд аз ҳафт нафар иборат буд: актёрҳо Шариф Бақоев, Гулчеҳра Бақоева, Тӯбиё Бобоева, навозандагон Пӯлод Аҳмадов, Гулмирзо Ҳусейнов, Михаил Ягудоев, коргардон Ҳомид Маҳмудов .
Ба муносибати хидматҳои навъу хелҳои қӯшун ва бинобар вазифаҳои багоят муҳимро дар роҳи ҳифзи меҳнати осоиштаи халқи Тоҷикистон ба о овардани он ҳар сол рӯзҳои зерин ид карда шаванд:
Бинобар хидматҳои бузурги мутафаккир, файласуф ва Ҳакими номӣ Абӯалӣ ибни Сино ҳар сол 18 август ҳамчун Рӯзи таваллуди Абӯалӣ ибни Сино ҷашн гирифта шавад.
Мачлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон тибқи хоҳиши сершумори коллективҳои мехнатӣ ва дархости Шӯрои Федератсияи иттифоқҳои касабаи Ҷумҳурии Тоҷикистон бо мақсади минбаъд такмил додани қонунгузории ҷорӣ қарор мекунад:
Бо назардошти он, ки оила дар тарбияи насли наврас, пойдор сохтани асосҳои ҷамъият ва муътадил гардонидани он аҳамияти зиёд дорад, ҳар сол 15 май ҳамчун Рӯзи байналхалқии оила ид карда шавад.
Дар филмҳое, ки ӯ дар «Ӯзбекфилм» ба навор гирифтааст, адибон ва актёрони тоҷик иштироки фаъолона доштанд: Сотим Улуғзода , М. Орифов , М. Қосимов, А. Бурҳонов ва Тӯҳфа Фозилова дар филми «Абу Али Ибн Сино»; С. Азаматова ва М. Тоҳирӣ дар филми «Вақте ки гулҳо мешукуфтанд»; Г. Завқибеков дар филми «Тӯфон дар Осиё»; Сайрам Исоева нақши асосӣ дар филми «Нодирабегим» .
Комил Ёрматов ҳарчанд дар даҳаи 1930 қарни гузашта кори худро дар синемо дар Тоҷикистон оғоз кард, аммо дар даҳаи 1950 ба Узбекистон нақли макон карда ва дар онҷо раёсати Узбекфилмро бар уҳда гирифт.
Лайс, ки ба мисгарӣ машғул буд , чаҳор писар дошт, ки дар айёми нобасомони миёнаи қарни ҳамагӣ ба ҷангу сипоҳ сару кор дошт ё ба таъбири дигар ба роҳзанӣ машғул буданд.
Бародараш Амр аз рӯи маълумотҳои таърихӣ инчунин чӯпон ва ё дуредгар будааст.) Халифаи Бағдод барои фурӯ нишонидани ошӯби хориҷиён дар Хуросону Сиистон Солеҳ ибни Насрро фиристод.
Имрӯзҳо Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бо назардошти ташаккули заминаи хуби техникӣ, захираи лозимии мутахассисони соҳибунвон ва имконияти дар сатҳи баланд тайёр намудани мутахассисони соҳаи илму таълим ба Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон таваҷҷуҳи хос зоҳир намуда, чун донишгоҳ дар тайёр намудани мутахассисони соҳаи молия, бонкдорӣ ва соҳаҳои гуногуни иқтисодии кишварамон ба он такя менамояд.
Инчунин саҳмгузорӣ дар амалигардонии Барномаи Бонки умумиҷаҳонӣ бобати таҷдиди идораи молияи давлатӣ ва амалигардониии Барномаи миёнамуҳлати хароҷотҳои давлатӣ аз ҷумлаи ин ҳадаф ба шумор меравад
Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон аз нигоҳи сохтор муассисаи навтаъсиси таҳсилоти олии касбӣ буда, айни ҳол дар ҳайати он 6 факултет ва 26 кафедра фаъолият менамояд.
Донишкадаи андоз ва ҳуқуқ дар назди Кумитаи андози назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таъсис дода шуда, то соли 2006 дар ҳайати ҳамин Кумита кор ва фаъолият намудааст.
Мувофиқи қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 3 октябри соли 2006 Донишкадаи андоз ва ҳуқуқи Кумитаи андози назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, ба Муассисаи таълимии давлатӣ табдил дода шуда, ба худ номи «Донишкадаи иқтисодии Тоҷикистон»-ро гирифт.
Солҳои гуногун дар донишкада олимони маъруфи ҷумҳурӣ ба мисли академикҳои АИ ҶТ Диноршоев М. Д., Раҳимов Р. К., Раҳимов Р. Р., профессорон Мамадназарбеков М. Н., Саидмуродов Л.Ҷ.
Усмонов Н., Мирзоахмедов Ф., Ќурбонова А. К., Воҳидов В. В., Одилов Н. О. кор ва фаъолият намудаанд ва баъзеи онҳо имрӯз ҳам фаъолияташонро идома дода истодаанд.
Тибқи қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 11.05.2012 дар заминаи Донишкадаи молияи Тоҷикистон ва Донишкадаи иқтисодии Тоҷикистон, Донишкадаи молия ва иқтисоди Тоҷикистон таъсис дода шуд.
Муассиси таълимгоҳ Вазорати молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, мақсад аз ташкил намудани он, пеш аз ҳама, татбиқ намудани сиёсати молиявии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва тибқи талаботи стандартҳои ҷаҳонӣ омода намудани мутахассисони соҳаи молия ва иқтисод мебошад.
Техникуми мазкур дар солҳои 1942—1956 як гӯруҳи калони мутахассисони ҷавони миллиро тайёр намудааст, ки онҳо барои инкишофи минбаъдаи мақомотҳои молия, ҳисобдорӣ ва суғуртаи ҷумҳурӣ саҳми муносиб гузоштанд.
Яке аз онҳо олими намоёни соҳаи молияи мамлакат Назаров Т. Н. буда, барои инкишофи минбаъдаи илми молия ва тайёр намудани кадрҳои баландихтисоси соҳа саҳми бениҳоят калон гузоштааст.
Мувофиқи дастури Шӯрои Вазирони ИҶШС аз 16-уми майи соли 1975 ва фармони Вазорати молияи ИҶШС таҳти аз 2 июли соли 1975 Техникуми молиявию иқтисодии шаҳри Душанбе ба тобеияти бевоситаи Вазорати молияи ИҶШС гузаштааст.
Дар асоси қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 30.08.2002, Техникуми молиявию иқтисодии шаҳри Душанбе ба Коллеҷи молиявию иқтисодии шаҳри Душанбе табдил дода шуд.
Тибқи Қарори ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 18.06.2009 Коллеҷи молиявию иқтисодии шаҳри Душанбе ба Донишкадаи молияи Тоҷикистон табдил ёфта, то соли 2012 фаъолият намуд, ки роҳбарии онро д.и.
Техникуми молиявию иқтисодии шаҳри Душанбе соли 1973 мутобиқи қарори КМ ҶК Тоҷикистон, Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон аз 22 октябри соли 1969 ва мактуби Вазорати маорифи ИҶШС аз 21-уми августи соли 1972 аз нав ташкил карда шудааст.
Донишкадаи андоз ва ҳуқуқи Тоҷикистон дар асоси қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 16 июли соли 1996 «Дар бораи таъсис додани Донишкадаи андоз ва ҳуқуқ» дар шаҳри Душанбе ба кор шурӯъ кардааст.
Чанде пас фармони Кумитаи андози назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 25 июли соли 1996 ба имзо расид, ки дар он омада буд: «Мутобиқи қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон» аз 16 июли соли 1996 бо мақсади тайёр намудани мутахассисони варзидаи соҳаи андоз ва ҳуқуқ Донишкадаи андоз ва ҳуқуқ бо шаклҳои таълими рӯзона, шабона ва ғоибона ташкил карда шавад.
ҷиҳати пешбурди раванди таълим дар сохтори донишкада факултетҳои ҳуқуқшиносӣ, умури гумрук, иқтисодӣ, менеҷмент ва ҳамчунин барои тайёр кардани кадрҳои соҳаи андоз ва ҳуқуқ аз ҳисоби хоҳишмандони маълумоти олии дуввум ба роҳ монда шавад".
Донишкалаи молия ва иктисоди Тоҷикистон соли 2012 дар шаҳри Душанбе дар натиҷаи муттаҳид намудани ду донишкадаи олӣ — Донишкадаи иқтисодии Тоҷикистон ва Донишкадаи молияи Тоҷикистон таъсис ёфтааст.
Дар марҳилаи муосири инкишофи ҷомеа, ки муносибатҳои бозорӣ бартарӣ дорад, амалӣ намудани сиёсати ягонаи таҳсилоти олии касбӣ, самаранок истифода намудани нерӯҳои мавҷуда ва баланд бардоштани қобилияти рақобатпазирии муассисаҳои таҳсилоти олии касбии давлатӣ, нисбати муассисаҳои таҳсилоти олии ғайридавлатӣ зарур аст.
Муассисаҳои нави таълимӣ бояд дар риштаҳое мутахассис тайёр кунанд, ки дар шароити имрӯза ба он аз ҷониби вазорату идораҳо ва дигар субъектҳои иқтисоди бозорӣ ва бозори кории ҷаҳонӣ талаботи воқеъи ва аниқ ҷой дорад, ки ба хоҷагии халқи кишварамон манфиатовар бошад, ки ҳадафи асосии дар заминаи ҳамроҳнамоии ду донишкада — собиқ Донишкадаи молияи Тоҷикистон ва собиқ Донишкадаи иқтисодии Тоҷикистон таъсис додани Донишкадаи молия ва иқтисоди Тоҷикистон аз ин бармеояд.
Донишкадаи молия ва иқтисоди Тоҷикистон ҳамчун муассисаи давлатии таълимӣ дар заминаи ҳамроҳнамоии ду муассисаи пешқадами таҳсилоти олии кишвар — Донишкадаи молияи Тоҷикистон ва Донишкадаи иқтисоди Тоҷикистон таъсис ёфтааст.
Бо Қарори Ҳукумати Ҷумхурии Тоҷикистон аз 27 марти соли 2018 тахти 169 дар бораи табдил додани Донишкадаи Молия ва иқтисоди Тоҷикистон ба Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон.
1 майи соли 1886 ташкилотҳои сосиалистӣ, коммунистӣ ва анархистии ИМА ва 1 май асосан намоишҳои Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС ва роҳпаймойии коллективҳои меҳнатӣ баргузор дар пойтахтҳои ҷумҳуриҳои ИҶШС баргузор мегардид.
Ба хотираи қатлшудагон Конгресси Интернасионали рӯзи 1 май-ро — Рӯзи якдилии меҳнаткашон эълон карда коргаронро даъват намудааст, ки минбаъд дар ҳамин рӯз намошҳои оммавиашонро бо талабҳои иҷтимои дар мамлакатҳояшон гузаронанд.
Дар давраи «сосиализми мутараққӣ» дар ИҶШС, намоишҳои Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС барои нишон додани иқтидори ҳарбии давлат ва намоишҳои коллективҳои меҳнатӣ бошанд бо шиорҳои «дастгирӣ намудани муборизаи миллӣ — озодихоҳӣ», «якдилӣ бо муборизаи инқилобии меҳнаткашон бар зидди капитализм» ва «муборизаи суботкорона баҳри сулҳ ва сохтани ҷамъияти коммунистӣ» баргузор мегардиданд.
Каттақурғон тақрибан дар шакли чоркунҷа сохта шуда буд, ва 4 дарвоза дошт: дар тарафи ҷануб - Самарқанд-Дарвоза , дар шарқ - Айдер-Чаван-Дарвоза, дар шимол - Бозор-Дарвоза, дар тарафи ғарб - Бухоро-Дарвоза.
Мувофиқи яке аз ривоятҳои, таърихӣ, таъсиси шаҳр ба бародарон Фарҳод-атолиқ, Алла Назарбой ва Сӯфи Аллаёр,ки шахсони мансабдори амир, ки мансуб ба қабилаи ӯзбекҳои ктай буданд нисбат дода мешавад.
Суфӣ Аллаёр баргашта, шаҳри калонеро дар қурғоне дид ва хашмгин шуд, ки ҳама кори сохтмон бе ӯ оғоз шудааст, ба бекигарии Гузар рафт ва дар он ҷо соли 1721 даргузашт.
Дарёҳои қаторкӯҳҳои Туркистон, Олой ва Тиёншонн Ғарбӣ, ки оби худро ба Сирдарё мерезанд, пуроб шуда, ба воситаи водии Фарғона ба пастии Тӯрон ҷорӣ шуда,сипас ба қисми шимоли-ғарби тоб хурда,аз доманаи каторкуҳҳои Каротоғ мегузарад.
Ҳавзаи обғундории Сирдарё асосан ба қисми ғарбии силсилакӯҳҳои Тиёншон ва нишебиҳои қаторкӯҳҳои Олой ва нишебиҳои шимолии қаторкӯҳи Туркистон мансуб аст.
20 намуди он дар Ҳимолой, Амрикои Шимолӣ ва дар Русия Дар минтақаи алъпии ноҳияҳои Помири Шарқӣ, Ҳисору Дарвоз, Зарафшону Тоҷикистони Ҷанубӣ ду намуди Афсонак вомехӯрад.
Одина Ҳошим 13 июни 1937 дар деҳаи Нимдараи Дашти Ҷуми ноҳияи Шӯрообод дар оилаи ҳунарманди шинохта, мусиқидони варзида, Ҳофизи халқии ҷумҳурӣ Ҳошим Қосимов ба дунё омадааст.
Мавзӯъҳои барномаи овозхонии Одина Ҳошимов, ки аз ашъори шоирони классикии форс-тоҷик, шоирони муосири Тоҷикистон, Эрон, Афғонистон ва дигар кишварҳо таркиб ёфта буд, мавзӯъҳои панду андарз, ишқу муҳаббат, садоқату рафоқат, поктинатию мардонагӣ, ҷавонмардӣ, одамият, васфи сулҳу амонӣ, дӯстӣ ва ғайраро ташкил медиҳад («Гулъизори ман куҷост?», ғазали Ҳилолӣ; «Рафтӣ», ғазали Сайидо; «Охир эй сарви хиромон зи кадомин чаманастӣ?», ғазали Ҷомӣ; «Соқиё, бархезу дардеҳ ҷомро», ғазали Ҳофиз; «Хиҷил аст сарви бустон бар қомати баландаш», ғазали Саъдӣ; «Ё ҳар ду», шеъри А. Лоҳутӣ; «Куҳандиёро», шеъри Н. Нодирпур ва ғайра).
Дар ин ҷода Одина Ҳошимов бо машҳуртарин фалаксароён, бо устодони маъруфи санъати сарояндагӣ Ҳоҷӣ Абдулазиз, Содирхони Ҳофиз, Домулло Ҳалим, Шоҳназар Соҳибов ва Шариф Ҷӯраев дар як поя қарор дошту шуҳраташ натанҳо дар Тоҷикистон, балки дар Эрону Афғонистон низ паҳн буд.
Соли 1972 фалаксароёни машҳури афғон Мангал, Карим, Нурмуҳаммад, Раҳимҷон, Абдурасул ва Акбар Лоло Одина Ҳошимовро ба Афғонистон даъват намуданд, то ҳунарашро ба ҳаводорони афғонаш намоиш бидиҳад.
Аниқтараш дар озмуни «Фалаксароёни мумтоз», ки дар шаҳри Қундуз барпо гардид, ба ҳайси намояндаи Тоҷикистон даъват шуда буд ва дар ин озмун ғолиби ҷои аввал дониста шуд.
Чун коргари содиқ, ҷӯянда ва навовар маҳбубият пайдо намуда, ба боварии роҳбарон сазовор шуд ва соли 1962 ба зимаи Одинаи ҷавон, ба Одинае, ки ҳамагӣ 25 сол дошт вазифаи басо пурмасъулият, сарварии театри драмаи мусиқии шаҳри Кӯлобро вогузоштанд.
Одина Ҳошим дар даҳаҳои адабиёт ва санъати тоҷик ширкат (РСФСР соли 1965, дар Маскав соли 1967, дар ҶШС Ӯзбекистон соли 1968) намуда, санъати волои тоҷикро дар арсаи ҷаҳон муаррифӣ намудааст.
Илова бар ин ин ҳунарманди нотакрор Одина Ҳошим ба ҷумҳуриҳои собиқ шӯравӣ ва кишварҳои хориҷа аз қабили Афғонистон, Покистон, Ҳиндустон, Эрон, Яман, Ироқ, Кувайт, Адан сафарӣ ҳунарӣ намуд, бо ҳунари воло дили мухлисонашро ба ваҷд овардааст.
Бо медали «Барои меҳнати шуҷоатнок. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин», Ифтихорномаҳои Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.
Одина Ҳошим худ аз мактаби ҳунари ҳунармандони мумтози кишвар таҷриба гирифта, ҷавобан ба ин шогирдони зиёдеро низ тарбия намудааст, ки миёни онҳо метавон номи Гулчеҳра Содиқова, Файзалӣ Ҳасанов, Мирзоватан Миров, Озодамоҳ Мӯҳтарамоваро боифтихор ба забон гирифт.
Одина Ҳошим дар офаридани оҳангҳои шӯхи рақсӣ ва ҳаётдӯстонаи мардумӣ маҳорати калон дошт («Ало, хамзада кокул», «Ҷингилак мӯй дорӣ», «Дилфиребам аз ғамат сабзинае», «Хирмани гул», «Моҳи ман», «Хами зулф», «Мадоро накунӣ» ва ғайра).
7 январи соли 1930 қарори Кумитаи марказии шӯроҳо ва комиссариати халқии шӯроҳои Ҷумҳурии шӯравии Тоҷикистон зери 44 «Доир ба қайд гирифтан ва муҳофизат намудани ёдгориҳои таърихӣ, нодираҳои бадеӣ ва табиат» ба имзо мерасад.
Санаи 1 июли соли 1931 Кумитаи ҳизби коммунистии Тоҷикистон дар шаҳри Хуҷанд дар маҷлиси раёсат қарори таъсиси осорхонаро дар ин маркази қадимаи тоҷикон ба тасвиб мерасонад.
Баргузории анҷумани нахустини Қаромазор оид ба фулузоти ранга ва нодир, ки бо ширкати беш аз 800 олими шӯравӣ аз 18 то 26 октябри соли 1931 баргузор мешавад, боиси такмили маводи осорхона мегардад.
Баробари ҷорӣ гардидани озодии дин дар ҷомеа рӯзе як гурӯҳи намозгузорон ба масҷиди ҷомеи Шайх Муслиҳатдин ворид гардида, ба суханҳои роҳбарияти осорхона эътибор надода, худсарона махзан ва толорҳои намоиширо кушоданд.
Вале амали нодурусти онҳо аз он иборат буд, ки хазинаи гаронбаҳои осорхонаро бе риояи эҳтиром таъҷилан ба тракторҳо бор карда, ба ӯрдаи шаҳр-бинои таълимии ҳарбиён оварданд.
Баъди Хуҷандро ишғол намудани лашкари ҳукумати подшоҳии рус дар дохили қалъаи Хуҷанд аскарони ин ҳукумати подшоҳӣ ҷойгир кунонида шуд (он ҷо бинои сардори коменданти ҳарбӣ ва казармаи аскарон, сардори музофоти Хуҷанду канселярияи он низ ҷойгир буданд).