polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Чунончи, аз шартҳои сиҳҳати ҳаҷ ба қасди ҳаҷ эҳром бастани ҳаҷгузор рӯзи 8-уми зулҳиҷҷа аз Макка ва яке аз фарзҳои ҳаҷ вуқуфи ҳаҷгузор дар Арафот рӯзи 9-уми зулҳиҷҷа аст.
Рӯзҳои адои маносики ҳаҷ дар моҳи зулҳиҷҷа номҳои хос доранд, аз ҷумла, рӯзи тарвия — 8-уми зулҳиҷҷа, рӯзи Арафа — 9-уми зулҳиҷҷа, иди Қурбон — 10-уми зулҳиҷҷа, айёми ташриқ — 11, 12 ва 13-уми зулҳиҷҷа, рӯзи қарр — рӯзи истиқрори ҳоҷиён дар Мино ва даранг карданашон дар он ҷо барои рамйи ҷимор — рӯзи 11-ум, рӯзи нафр ва нафри аввал — рӯзи 12-ум, рӯзи нафри ахир — рӯзи 13-уми зулҳиҷҷа
Баъзе муфассирон таъбири «айёмун маъдудот» — «рӯзҳои башумор» -ро даҳаи аввали зулҳиҷҷа донистаанд, вале ба назари қисми дигар ин даҳа дар таъбири «айёмун маълумот» — «рӯзҳои донисташуда» манзур аст.
Тибқи маълумоти Берунӣ, «даҳаи аввали ин моҳро айёмун маълумот ва ҳурум гӯянд. Ва мегӯянд, он даҳ рӯзе, ки Худованд ваъдаи Худро бо Мусо итмом намуд, ҳамин даҳ рӯз аст» .
Зулҳиҷҷа, Зулҳаҷҷа , Зилҳиҷҷа, Залҳиҷҷа, Зиҳиҷҷа — моҳи дувоздаҳуми солшумории ҳиҷрии қамарӣ, ки миёни зулқаъда ва муҳаррам аст; охирин моҳ аз «моҳҳои маълум» — «ашҳурун маълумот» , ки рӯзи аввали шаввол оғоз ва 10-уми зулҳиҷҷа анҷом меёбанд.
Фақеҳони ҳамаи мазҳабҳои исломӣ рӯза гирифтан дар 8 рӯзи нахустини моҳи зулҳиҷҷа , нуҳуми зулҳиҷҷа , ҳама ё бахше аз рӯзҳои «моҳҳои ҳаром»-ро мустаҳаб ва дар рӯзи даҳуми зулҳиҷҷа ва ду рӯзи баъди онро ҳаром шумурдаанд.
Мод дар замони Ҳеродот яке аз марказҳои маъмурии империяи бузурги ориёиҳо ва Нисо яке аз марказҳои тамаддунии онон буд, ки дар он замон қавмҳои турктабор дар он макон зиндагӣ намекарданд.
Дар давраҳои баъдӣ ин аспҳо бо номҳои дигар ёд мешаванд, вале як чиз мусаллам аст, ки онҳо ҳамон зоти аспони қадим буда, аз як тамаддун ба тамаддуни дигар ба мерос мондаанд.
Пӯлод Бобоҷонов , Алӣ Бобоев , Георгий Вадимович Кошлаков , Комил Мирзоев , Запрягаева Вера Ивановна , Минҳоҷ Ғуломов , Александр Юрьевич Якубовский , Беленитский Александр .
Сой Пётр , Яҳё Раҳимов , Муқим Каримов , Этинген Лев , Анвар Ваҳҳобов , Козаренко В. , Педюрин В. , Обидов Ф, , Валеев А, , Шарифова З, , Ваҳҳобова Р, .
Ғулом Алиев , Абдулҳамид Ҷӯраев , Изатулло Ғаниев , Ҳайдар Сафиев , Бозоралӣ Азизов , Носирҷон Маъсумӣ , Додоҷон Тоҷиев , Шарофиддин Рустамов , Абдусаттор Мирзоев , Фарҳод Зикриёев , Салом Абдураҳимов .
Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ Ибни Сино барои комёбиҳои намоёни илмӣ, барои асарҳое, ки ба ихтироъу истифодаи фоидабахштарини материалҳо, мошинҳо ва механизмҳо бахшида шудаанд, технологияи наву самарабахш, ҷорӣ намудани таҷрибаи пешкадами истеҳсолӣ-техникӣ, ки дар хоҷагии халқ аҳамият дорад, барои иншооти техникии оригиналӣ, муваффакиятҳои барҷаста дар истеҳсолот дода мешавад.
Аҳмадова Бозорой, Дустмуҳам-мадова Раъно, Назаренко Нина, Саидалиев Саидқул, Менглиқулов Хаиталӣ, Нурматов Шермат, Сатторова Зиннатмоҳ, Сафаров Нарзулло, Файзуллоев Лутфулло.
Рӯзи 12 апрели соли 1961 соати 9 пагоҳирӯзии вақти Москва кайҳоннаварди шӯравӣ Юрий Алексеевич Гагарин бо киштии кайҳонии «Восток» аз космодроми «Байконур» гирди сайёраи замин парвози мадориро ба амал овард.
Аввалин маротиба азхудкунии кайҳон 4 октябри соли 1957 аз тарафи олимони Иттиҳоди Шӯравӣ ба роҳ монда шуда буд, дар ин рӯз ба кайҳон сафинаи фазоиро фиристоданд.
Масалан: дарвозаи Чорсу дар девори шимолии шаҳр воқеъ буд, зеро худи шаҳраки Чорсу— шаҳраки Мӯминободи имрӯза маҳз дар шимоли шаҳри Кӯлоб ва дар масофаи 30 км дуртар аз он воқеъ буд.
Дар байни онҳо касабаи Анҷиракон, ки тақрибан дар сӣ километрии ҷануби Кӯлоб наздик ба дарёи Панҷ гашта, имрӯз низ бо ҳамин ном вуҷуд дорад, аз ҳамаи деҳоти минтақа бузургтару ободтар буд.
Дарвозаи Имом дар девори ғарбии шаҳри Кӯлоб воқеъ гашта, аз он мардуми Хатлон қарияҳои Дили ва Имом , ки дар ғарби Кӯлоб воқеъанд, ба шаҳр ворид мегаштанд.
Дар мақолаи фавқу зикри банда маҳз ҳамон деҳаи Имомали, ки тақрибан дар бист километри Кӯлоб дар ғарби он воқеъ аст, мадфани аввали ҳазрати имом Алии Сонӣ, яъне Сайид Алии Ҳамадони дониста шудааст.
Ҳофизи Таниш барои он чунин нигошта: «Ва бар тарнове, ки об аз онҷо ба даруни шаҳр мебурданд, пиёдаи бисёр тиру камонҳо ба банду тир ҳамоил сохта, хандагоҳи ситез бар миён хаста ва сипарҳои лаъли бар китф андохта, ҳуҷум дохтанд».
Бо вуҷуди яке аз қонунҳои мантиқии баҳсталаб будани асоси кофӣ баъзе муаллифон даъво доранд, ки қонуни мазкур ҳатто хусусияти мантиқӣ надорад, бинобар ин онро қонун номидан амри муҳол аст.
Сайфиддин Назарзода соли 2004 дар мавзӯъи «Истилоҳоти иҷтимоӣ ва сиёсии забон тоҷикӣ: таърих, гароиш ва дурнамо» рисолаи докторӣ навишта онро бо муваффақият ҳимоя намуд.
Натиҷаи ин гуна фаъолиятҳо таҳияи асарҳои илмии «Аҷоиб-ул-махлуқот» ва вожашиносии таърихии форсӣ-тоҷикӣ", 1999, , маҷмуаи «Афғонистони имрӯз» , 1988.
Дар Институти забон ва адабиёт ба ғайр аз роҳбари умумӣ ва фаъолияти созмондиҳии илмӣ ӯ роҳбари мавзӯъи илмии «Фарҳанги русӣ-тоҷикӣ» ва роҳбари таҳия «Фарҳанги тафсири забони тоҷик» буда, аз соли 2009 роҳбари таҳияи "Фарҳанги мукаммали забони тоҷикӣ ва «Фарҳанги имлои забони тоҷикӣ» буд.
Таҳияи «Фарҳанги тафсири забони тоҷикӣ» соли 2008 ба анҷом расид ва ду ҷилд дар остонаи ҷашни Истиқлол, Соли бузургдошти забони тоҷикӣ ва 1150- солагии устод Рӯдакӣ чоп гардид.
Сайфиддин Назарзода дар тарбияи кадрҳои илмӣ низ саҳми арзанда дошта, 13 нафар аспиранту унвонҷуй таҳти роҳбарии ӯ рисолаҳои илмии худро анҷом дода, ҳимоя кардаанд, ки ду нафари онҳо рисолаи докторӣ дифоъ кардаанд.
Сайфиддин Назарзода (Эрназаров Сайфиддин Бойназарович; зод. 3 ноябри 1956, деҳаи Танобчӣ, ноҳияи Совет) — забоншинос, доктори илмҳои филология , профессор, узви вобастаи Академияи илмҳои ҶТ
Имрӯзҳо, коллексияи Осорхона тақрибан 11 ҳазор экспонатро дарбар мегирад, ки ҳаёти анъанавӣ, рушди санъати халқии амалӣ, истеҳсоли ҳунарҳои мардумиро тавсиф мекунанд, ки фарҳанги моддӣ ва маънавии тоҷикон ва дигар халқҳои хурди Тоҷикистонро тавсиф мекунанд.
Коллексияи Осорхона аз коллексияҳои сафолӣ, маснуоти мисӣ, либос, гулдӯзӣ, ҷавоҳирот, асбобҳои гуногуни истеҳсолӣ ва дигар ашёи ҳунармандӣ, ашёи хоси хонагӣ иборат аст, ки имкон медиҳанд нишон додани шахсияти мардум, таҳияи портрети этникии он ба назар расанд.
Маҷмӯа либосҳои мардона ва занонаи бурида ва навъҳои мухталифро дар бар мегирад - инҳо либосҳои идона, ҳамарӯза, маросимӣ, ҷомаҳо, кулоҳҳо, рӯймолҳои камар ва пойафзол мебошанд.
Дар асоси маводи ин маҷмӯа, метавон маҷмӯаҳои мушаххаси либос ва ҷузъҳои дигари либоси анъанавии минтақаҳои шимолӣ ва ҷанубии Тоҷикистонро фарқ кард, инчунин либоси этнографиро дар динамикаи он дид.
Панелҳои калони ороишӣ, рӯйпӯшҳои маросимӣ барои кати арӯсӣ, гилемчаҳои намозӣ, болопӯшҳои болишт, рӯйпӯшҳо барои кӯрпаҳои дар тӯда печондашуда, дастмолҳои ороишӣ, намудҳои гуногуни гулдӯзиҳои хурд дар тамоми минтақаҳои Тоҷикистон ҷамъ оварда шудаанд.
Маҷмӯаи гулдӯзӣ дар фонди музей маҷмӯаи беназиреро дар бар мегирад, ки дар тӯли сад соли охир фаро гирифта шудааст, баъзе намунаҳо аз замонҳои қаблӣ бармегарданд.
Ходими илмӣ, ходими калони илмӣ, сардори шуъба, ҷонишини директор оид ба корҳои илмӣи Пажуҳишгоҳи иқтисодии АУ ҶШС Тоҷикистон , мушовири шуъбаи иқтисодии КМ ХК Тоҷикистон , директори бахши Хуҷандии Пажӯхишгохи иқтисодиёти чахони ва алокаҳои байналхалқи , ҷонишини директори Донишкадаи менечмент ва технологияи компутарии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
А. рохбар ва мураттиби барномаи дигаргунсозии иқтисодиёти шаҳри Хуҷанд ва вилояти Сугд, раиси Шӯрои иқтисодии назди раиси хукумати шаҳри Хуҷанд, узви Шӯрои иқтисодии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон , рохбари лоихаи корпоратсия Прагма дар Тоҷикистон мебошад.
Муаллими Омӯзишгоҳи мусиқии Душанбе , муҳаррири калон ва сармуҳаррири Сарредаксияи барномаҳои мусиқии студияи телевизиони тоҷик , роҳбари бадеии Филармонияи давлатии Тоҷикистон .
Хайрулло Абдулло́ев (1 феврали 1930, Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон — 19 ноябри 2008, Душанбе, Тоҷикистон) — оҳангсози тоҷик, Ходими хизматнишондодаи санъати ҶШС Тоҷикистон .
Чунончи, сусткамарӣ имкон дорад ҳангоми бемориҳои эндокринӣ, ки бар асари ихтилоли фаъолияти сохторҳои амиқи майна ва баъзе ғадудҳои усораи дохилӣ пайдо мешаванд, ба вуқӯъ пайвандад.
Ноҷӯриҳои эҳтилом ба тарзҳои гуногун зуҳур меёбанд, масалан, дар оғози мубошарат ё ҳангоми ба маҳбал ворид кардани олоти таносул хориҷ шудани нутфа ва аз ин кайфият набурдани зан, ба таъхир мондани ихроҷи нутфа, ки мубошаратро тӯлонӣ ва дилбазан мекунад ва ғайра.
Дар баъзе ҳолатҳо эҳтилом мумкин аст аз дидани ягон ангезаи берунӣ , бардорузани нақлиёт ва эҳсосоти рӯҳӣ, хусусан тарси мубошарат карда натавонистан низ падид ояд.
Бо ақидаи бисёр мутахассисони шаҳватшинос сусткамарӣ дар бештарини мавридҳо ба ихтилоли фаъолияти олии асаб, аз ҷумла невроз, вазъи неврозӣ, афсурдарӯҳӣ ва ғайра вобастагӣ дорад.
Бинобар ин, таъсири омилҳои дар назари аввал барои неруи шаҳвонӣ бетафовут (мас., хастагӣ, камхобӣ, кори вазнин, озурдагӣ, хотирпарешонӣ ва ғайра) аксар вақт боиси сусткамарӣ мегарданд.
Акбар Махсумов доир ба проблемаҳои истифода бурдан ва ба кор андохтани заминҳои лалмӣ, дам додану тамоми сол истифода бурдани замин ва ғайра бештар аз 80 асар ва ҷамъ то 200 асрҳои илмӣ оид ба зироаткорӣ, рустанипарварӣ, биология, кишоварзӣ навиштааст.
Соли 1975 ба вазифаи ҷонишини Совети вазирон даъват гардид ва аз соли 1986 то 1988 бошад, вазифаи ҷонишини якуми Совети вазирони ҶШС Тоҷикистон ва дар баробари ин раиси Комитети давлатии агросаноатии кишварро ифо намуд.
Ба муносибати шаҳри Адрия ва баҳри Адриатикӣ сайёрак Адрия, ки 23 феврали 1875 ситорашиноси австрияги Пализа Иоганн дар Пула кашф карда буд ном гузоштандва ва ин шаҳр дар соҳили баҳри Адриатикӣ воқеъ дорад.
Дар давоми ду ҳазор соли вуҷуди дарёҳои По ва Адиҷе бо дуруштиҳои овардаи худ чуқурии баҳрро чунон паст карданд, ки имрӯз бандаргоҳи Адрия аз баҳр 25 км дур шудааст.
Баъд аз истифода газҳои инертӣ-и собит боз ба атмосфера бармегарданд, бинобар ин захираи онҳо (ғайр аз , ки сабук буда, аз ҳаво дар фазои кайҳон паҳн мешавад) коҳиш намеёбад.
Газҳои наҷиб , газҳои инертӣ, газҳои нодир, газҳои асил, аргоноидҳо — унсурҳои кимиёии гурӯҳчаи асосии гурӯҳи -и Ҷадвали даврии Менделеев: ҳелий , неон , аргон , криптон , ксенон ва радон .
А – намуд аз пҳлӯ: 1 – танаи муҳра; 2 – ҷойгоҳи болоии қабурға; 3 – комаи болоии муҳра; 4 – шохачаи болоии банд; 5 – шохаи кӯндаланг; 6 – шохаи шавкӣ; 7 – шохаи поёнии банд; 8 – комаи поёнии муҳра; 9 – ҷойгоҳи поёнии қабурға.
Б – намуд аз боло: 1 – камони муҳра; 2 – шохаи кӯндаланг; 3 – сӯрохи муҳра; 4 – шохаи болоии банд; 5 – ҷойгоҳи қабурғавии шохаи кӯндаланг; 6 – шохаи шавкӣ .
1 – камони пеш; 2 – ғафсии канорӣ; 3 – шохаи қабурға; 4 – сӯрохи шохаи кӯндаланг ; 5 – шохаи кӯндаланг; 6 – ҷӯяки артерияи муҳра; 7 – камони ақиб; 8 – дӯнгичаи ақиб; 9 – сатҳи болои банд; 10 – дӯнгичаи пеш.
Дар рӯзномаҳои «Овози тоҷик» ва «Овози Самарқанд» соли 1994 паи ҳам ҳикояҳои «Домоди якрӯза», «Кӣ чӣ мехонад?», «Иқтисоди бозор дар оила», «Рӯзи охирин» , «Санги сарнавишт» чоп шуданд ки аз ҷониби аҳли адабу фарҳанг баҳои баланде гирифт.
Ин ҳикояро баъд рӯзномаи «Овози тоҷик» ва рӯзномаи вилоятии Самарқанд «Зарафшон» (10 сентябри соли 1995 ба забони ӯзбекӣ дар тарҷумаи Ҷамол Сироҷиддин) ба табъ расониданд.
Соли 1995 А. Истад дар рӯзномаҳои «Овози тоҷик» ва «Овози Самарқанд» ҳикояҳои «Нардбони Ҳоҷа», «Даҳшатқул», «Мазори деҳаи Муғон» ва «Пир дар осмон»-ро ба табъ расонид, ки як тарзи инъикоси бадеии қишри рӯҳонии ҳаёти маънавии Самарқанд аст.
Моҳи марти соли 1999 афсонаҳои нави ӯ «Зарчашма», «Мӯр ва Пуффак» дар рӯзномаҳои ӯзбекистон ва як сол пас дар маҷаллаҳои Тоҷикистон ба табъ расиданд.
Дар авохири соли 2003 А. Истад ба назм рӯ овард ва қасидаи ба академик Муҳаммадҷон Шакурӣ бахшидаи ӯ «Самарқанду Бухоро» дар ҳар ду ҷумҳурӣ ба табъ расид.
Сардабири рӯзномаи «Овози Самарқанд» адабиётшинос Ғафурҷон Маҳмудов дар сарсухани ин силсила иброз доштааст: «Шеъри озод имкон додааст, ки Адаш Истад ба мавзӯи Самарқанд мушаххасан муроҷиат кунад ва образҳои тоза биофарад.»
Дар мақолаҳои доктори улуми филологӣ Ҷӯрахон Бақозода «Сухан аз дарди ҷовидона», Ҷонон Бобокалонова «Чанд ҷиҳати як асар» , Азим Амин «Афсона ва воқеият» , Болта Ортиқзода «Умри судбахш», Д. Баҳриева «Китоби дилкаш», Аслиддин Қамарзода «Дар хаёлаш замину кайҳон ва маънои ҳаёти инсон» ва ғайра эҷоди А. Истад баррасӣ ва таҳлил гардидаанд.
Академик Муҳаммадҷон Шакурӣ дар мақолаи «Нигоҳе ба адабиёти тоҷики садаи бист» асари Адаш Истад «Ҳикояҳо аз рӯзгори Борбад»-ро дар қатори асарҳое ном бурдааст, ки барои ташаккули ёди таърихии мардуми тоҷик, барои нав шудан ва амиқ рафтани мундариҷаи он, барои ғаноафзоии поэтикии адабиёт нақши муҳим доштанд.
24 августи соли 2006 ҳафтаномаи «Адабиёт ва санъат» мақолаи устоди Донишгоҳи Самарқанд Ҷумъақул Ҳамроевро таҳти унвони «Адиби ватанпараст» чоп кард, ки баҳои баландест ба бозёфтҳои эҷодии ӯ.
Агар дар мақолаи «Анъанаи нек куҷост?» ӯ дар бораи эҳёи маданияти либоси тоҷикӣ ҳарф занад, «Номҳо — нишони маърифат» дар бораи суннати номгузории миллӣ баҳс мекунад.
Вале мақолаҳои дигари ӯ чун «Забони миллат — пояи миллат» , «Хоҷа Аҳрор кӣ буд?» , „Расмулхати бобоӣ — нури басари моӣ!“ , «Миллати тоҷикро тақсим накунед!» , «Рамзҳои миллӣ кадомҳоянд?» ва ғайра дар байни зиёиён гарм пазироӣ шуда буданд.
А. Истад муаллифи бисёр ҳикояҳои ҳаҷвӣ низ мебошад, ки онҳо дар маҷаллаи ҳаҷвии «Хорпуштак», маҷаллаи адабии «Садои Шарқ», рӯзномаи «Адабиёт ва санъат» ва дигар нашрияҳо рӯи чопро дидаанд.
Асосан рӯ овардани адиб ба масъалаҳои тунду тези эҳёи фарҳанги миллӣ аз чопи мақолаи ӯ «Интернационализм аз чӣ сар мешавад?» оғоз ёфт, ки барои он муалиф ба танқиди доимии котиби дуюми КМ ПК Тоҷикистон П.Лучинский дучор шуда буд.
Аммо бозсозӣ ва ошкорбаёнии горбачевӣ, ки аллакай оғоз ёфта буд, ба адиб имкон медод, ки масъалаҳои доғи ҷомеаро чун солҳои собиқ дар ҳикояҳои фантастикӣ нею ба воситаи мақолаҳ ои рӯшодгӯёнаи публисистӣ ифода кунад.
Маҷмӯаҳои ӯ «Мавҷи хаёлот» , «Суруди офтоб» , «Замир» , «Дарахти пахтачормағз» , «Баъди ҳазор сол» ҳикояҳои дар жанри илмӣ — фантастикӣ навиштаи ӯро дар бар гирифтаанд.
Ӯ соли 1993 ба Самарқанд баргашта дар идораи «Овози Самарқанд» дар вазифаи мудири шуъбаи маънавиёт ва баъд дар рӯзномаи «Овози тоҷик» паёмнигори вилоятӣ гардид.
Силсилаи ҳикояҳои таърихии «Борбад» ва «Ҳикояҳо аз рӯзгори Борбад» -и ӯ аз рӯзгори мусиқори бузурги Осиёи Марказӣ Борбади Марвазӣ нақл мекунад ва дар шакли китоб ба забонҳ ои тоҷикӣ ва русӣ ба табъ расидаанд.
Адаш Истад солҳои охир оид ба таърихи шаҳри Самарқанд зиёда аз 50 мақолаҳои илмию — оммавӣ навишт, ки онҳо дар рӯзномаҳои «Овози тоҷик», «Овози Самарқанд» ва сайти интернети . ба таб расиданд.
Ҳафт ҳикояи хаёлӣ ва фалсафии А.Истад ба забони русӣ дар маҷмӯаи «Вселенское время» дар тарҷумаи Л. Синицина, М. Табачников ва В. Чередниченко ба табъ расидаанд.
Агар қосидоварандаи барфӣ дастгир мешуд, ӯро «ҷазо» медоданд, дар хар чаппа савор мекарданд, ба рӯяш сиёҳии дег мемолиданд, ба гарданаш бӯриёи куҳнаро меовехтанд ва ғайра.
Аз маводди фолклории дар шуъбаи фолклори Инистути забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва мероси хаттӣ ҷамъ овардашуда бармеояд, ки маросими барфӣ дар шаҳрҳои калони Осиёи Марказӣ — Самарқанду Бухоро, дар вилояти Кашқадарё, водиҳои Ҳисору Хатлонзамин, кӯҳистони Рашту Дарвозу Помир ва дигар мавзеъҳо бо оростани хони пурнозу неъмат, сурудхонӣ, гӯрӯғлисароӣ, масхарабозӣ ва ғайра сурат мегирифт.
«Дар солҳои бачагии мо барфӣ хеле маъмул буд. Ҳато аз як деҳа ба деҳаи дигар бо асп барфӣ мебурданд. Одамони ҳар деҳа вақти боридани барфи аввал бо ҳушёрӣ интизор мешуданд, шояд аз деҳаи ҳамсоя барфӣ ояд. Агар барфӣ омад, чанд ҷавонмард аз қафои ӯ бо асп давида, ҳаракат мекарданд, ки ӯро биқапанд. Агар шахси номаи барфӣ оварда, ба сарҳади деҳаи худ расад, дигар намегурехт. Бозиро мебурд. Баъд маслиҳат мекарданд, ки кадом рӯз дар хонаи кӣ зиёфат мешавад. Дар зиёфат ҳам шӯхӣ, ханда, сурудхонӣ, латифагӯӣ мекарданд».
Дар поварақи ин матн ойид ба ин бозӣ шарҳи зерин омадааст: «Барфӣ бозиест, ки ҳар сол дар вақти аввалин дафъа боридани барф ба ин тариқ месозанд: барфӣ, ки борид ҳамин ашъорро навишта ба касе, ки хоҳанд бурда медиҳанд. Агар ӯ пай бурда каси барфи бурдаро дорад, бозиро мебарад, вагарна маҷубр мешавад, ки таклифҳои мазмуни шеърро баҷо оварад» .
Мактуб, номаи барфии овардаашро ноаён дар зери кӯрпача, болишт ва ё ҷойи дигаре мегузошт ва пас аз он ки аз хона ва ё ҳавлӣ берун мешуд, соҳибхонаро огоҳ мекард, ки ӯ қосиди оварандаи барфӣ мебошад ва худ роҳи гурезро пеш мегирифт.
Агар қосид то хонаи худаш давида меомад ва аз ҷониби соҳибхона дастгир намешуд, ғолиб ба шумор мерафт ва соҳибхона маҷбур буд шартҳо, талаботу тақозои дар барфӣ навишташударо ба ҷо биёрад.
Дар солҳои 20-30 садаи ХХ дар шаҳрҳо яке аз матнҳои барфӣ хеле машҳур будааст, ки онро соли 1934 Обид Исматӣ дар маҷмӯъаи худ «Адабиёти даҳанакии халқ» овардааст.
Бахтиёриҳо — мардуме аз гурӯҳҳои кӯчии лурзабони ҷануби ғарбии Эрон, ки акнун қисми бештарини онҳо дар нуқтаҳои айлоқӣ ва қишлоқӣ муқимӣ шудаанд.
Аввалҳо номи ниёии гурӯҳҳои Бахтиёриҳо ба унвони авлод маъруф буд, вале баъдҳо аз нигоҳи сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоӣ авлод ба чандин хонавор тақсим шуд, ки онро баъдтар пас аз ҷорӣ шудани шиноснома «фомил» мегуфтанд.
Хонҳои бахтёрӣ ҳама аз як насланд ва дорои қудрату сарвати фаровон буданд ва муҳимтар аз ҳама дастгоҳи муқтадири идорие доштанд, ки гурӯҳи муҳофизон, саворони мусаллаҳ, муншиён, муставфиён ва диг.
Мардуме, ки дар навоҳии гармсер зиндагӣ доранд, хонаҳои собит сохтаанд; инҳо «капр»-ҳо – заминканҳо бо сақфи чӯбӣ ё найӣ, «лир»-ҳо – хонаҳои сангини хушкадевор ва «ту»-ҳо – хонаҳои киштиву гилӣ мебошанд.
Майи соли 1995 сардорони давлатҳои ИДМ Шартнома дар бораи Ассамблеяи байнипарламентии давлатҳо — иштирокдорони ИДМ-ро имзо карданд, ки аз 16 январи 1996 эътибор пайдо намуд.
Самти асосии қонунэҷодкунии намунавӣ дар бахши иқтисодӣ ташаккули асосҳои ҳуқуқии фазои умумии иқтисодии Иттиҳод, аз ҷумла таъмини ҳуқуқии бунёди манотиқи озоди тиҷо­ратии давлатҳои Иттиҳод мебошад.
Мавқеи Ассамбелия дар коркарди муносиботи муттафиқона ҷиҳати ҳалли масъалаҳои сиёсати иҷтимоӣ, таъмини риояи ҳуқуқ ва озодии асосии инсон, ҳамкории гуманитарӣ сол то сол меафзояд.
Марҳалаи муҳим дар ин ҷараён қабули Хартияи ҳуқуқи иҷтимоӣ ва кафолати шаҳрвандони давлатҳои мустақил, инчунин як қатор санаду тавсияномаҳои амсилавии қонунгузорӣ гардиданд, ки ба ҳифзи кӯдак, ҳимояи иҷтимоии аҳолӣ дар шароити бозор равона шудаанд.
Зиёда аз ин ассамблея ба ташкили шароит ҷиҳати рушди ҳамкории муштарак дар бахши ҳифзи муҳити зист, мубориза бо ҷинояткорӣ ва коррупсия дар доираи ИДМ мусоидат менамояд, корҳои бисёр дар бахши таъмини мубориза алайҳи терроризми байналмилалӣ анҷом медиҳад.
2004 бо ибтикори ассамблея бар пояи он Комиссияи муттаҳида оид ба ҳамоҳангсозии қонунгузориҳо дар бахши мубориза бо терроризм, ҷинояткорӣ ва нашъаҷаллобӣ дар ИДМ ташкил ёфт.
Ассамблея ҳамаҷониба ба рушди ҷараёнҳои интегратсионӣ дар ҳудуди Иттиҳод мусоидат намуда, ба Шӯрои роҳбарони давлатҳо ва Шӯрои роҳбарони ҳукуматҳои Иттиҳод тавсияномаву пешниҳод ирсол медорад.
Дар он роҳбарони парламентҳои миллӣ бо ҳайати вакилон, намояндагони мақомоти оинномавӣ ва соҳавии ИДМ, нозирон аз созмонҳои байналмилалию ҷамъиятӣ иштирок менамоянд.
Шӯро соле чанд маротиба дар ҷаласа барои баррасии масъа­лаҳои муҳимми Иттиҳод, масоили вобаста ба омодасозӣ ва баргузор кардани ҷаласаҳои умумии он, конференсия ва семинарҳои илмӣ-амалии байналмилалӣ ҷамъ меояд, фаъолияти сулҳоварии парламентарийҳоро ҳамоҳанг месозад.
Он ба масъалаҳои таъмини фаъолияти таҳлилӣ ва ташкилӣ-техникӣ машғул аст, Шӯро ва комиссияҳои доимӣ бо мақомоти ойинномавӣ ва соҳавии интегратсионӣ, инчунин Комитети иҷроияи ИДМ ҳамкории доимӣ барқарор кардааст.
Комиссияи доимӣ дар таҳия ва омода намудани санадҳои амсилавии қонунгузорӣ ва дигар ҳуҷҷатҳо — оид ба масъалаҳои ҳуқуқӣ; оид ба иқтисод ва молия; оид ба сиёсати аграрӣ, оид ба масъалаҳои мудофиа ва амният; оид ба илм ва маориф; оид ба фарҳанг, иттилоот, сайёҳӣ ва варзиш; оид ба омӯзиши таҷрибаи сохтмони давлатӣ, худидоракунии маҳаллӣ; назоратӣбуҷавӣ ва ғайра нақши муҳим дорад.
Ассамблеяи байнипорлумоонии ИДМ — дар шакли пурра Ассамблеяи байнипарламентии давлатҳо — ширкатдорони ИДМ, ки ба қабули санадҳои қонунгузорӣ, инчунин мувофиқ гардондани қонунгузориҳои ИДМ бо стандартҳои байналмилалӣ машғул аст, 27 марти 1992 дар шаҳри Алмаато таъсис ёфт.
Мутобиқи созишномае, ки роҳбарони парламентҳои ҷумҳуриҳои Арманистон, Белорус, Тоҷикистон, Ӯзбекистон, Қирғизистон ва Федератсияи Россия ба имзо расондаанд, ассамблея чун мақоми машваратӣ ба­рои тайёр намудани лоиҳаи санадҳои қонунгузории қобили таваҷҷуҳи тарафҳо ташкил шудааст.
Комаруст дар ҳуҷайраҳои муқаррарии нашвии таллом ё дар узвҳои махсуси афзоиши ҷинсӣ — ғаметангияҳо, оогонияҳо ва антеридияҳо , архегонияҳо ва антеридияҳо ғамета ҳосил мекунад.
дар плауна, чилбуғум ва сарахсҳо комаруст шакли рустаниҳои талломӣ-проталлий -ро дошта, ба узвҳо тақсим намешавад, рангаш сабз ё сафедтоб буда, дарозиаш то 3 см аст ва ҳамагӣ чанд ҳафта умр мебинад.
Дар натиҷа луобпардаи нойи тухмгузар ғафс мешавад, обварам ва хадшаи бофтаҳо ба амал меояд; минбаъд нойи бачадон баста шуда, ҳуҷайратухм аз тухмдон ба бачадон гузашта наметавонад .
Баҳоия баъзе унсурҳои таълимоти бобия, махсусан баромади мусаллаҳона бар зидди ҳокимиятро рад намуда, манфиатҳои буржуазияи тозабунёдро ифода мекард ва роҳи тарғиби ғояҳои динию баробарии ҳамаи мардумро пеш гирифт.
Баҳоия таълимоти худро, ки аз ақидаҳои Аҳмади Ақсоӣ ғизои маънавӣ гирифтааст, воситае мешумурд, ки дар сурати интишор ёфтанаш на фақат ҷойи дигар динҳоро бояд мегирифт, балки ҳудуди миллию давлатию иҷтимоиро низ аз байн мебурд.
Ҳамаи аъзои маҷлис дар «Байтуладл», ки дар деҳкадаҳо ва шаҳрҳо таъсис дода мешуданд, зиндагӣ мекарданд, масъалаҳои ҳуқуқиро тибқи анъанаҳои бобия дар амал ҷорӣ менамуданд, ҷавру зулм ва умуман зӯровариро дар таълимоташ рад мекарданд.
Солҳои 1989 — 91 ассистенти кафедраи «Ҳуқуқи ҷиноятӣ ва криминалистика»-и факултети ҳуқуқшиносӣ, 1991 — 93 аспиранти Университети давлатии Тоҷикистон, 1993 — 94 прокурори шуъбаи назорати иҷрои қонунҳо оид ба амнияти дохилию берунӣ ва муносибатҳои байналмилалии Прокуратураи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 1994 — 97 прокурори ҳарбии Раёсати назорати иҷрои қонунҳо дар Қувваҳои Мусаллаҳи Сарпрокуратураи ҳарбӣ ва аз моҳи март то майи 1997 покурори ҳарбии шуъбаи назорати судии Сарпрокуратураи ҳарбии Ҷумҳурии Тоҷикистон, 1997—2003 муовини сардор ва 2003 — 10 сардори Раёсати назорати умумии Прокуратураи генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон буд.
Узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба илм, маориф, фарҳанг ва сиёсати ҷавонон, муовини раиси Комиссия оид ба назорати Дастур ва ташкили кори Маҷлиси намояндагон, узви гурӯҳи дӯстӣ ва ҳамкории Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Бундестаги Германия ва гурӯҳи Парлумонии САҲА мебошад.
Мироҷиддин Ҳакимов (Ҳакимов Мироҷиддин Дӯстмуродович; 31 октябри 1967, деҳаи Муллотуғма, ноҳияи Файзобод, ҶШС Тоҷикистон) — ҳуқуқшинос, Мушовири давлатии адлияи дараҷаи сеюм.
Бо медали «Ҷасорат» ва унвони «Корманди фахрии мақомоти Прокуратураи Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва рутбаи дараҷавии «Мушовири давлатии адлияи дараҷаи 3» сарфароз гардидааст.
Таҳқиқгари барҷастаи олами ҳашароти Тоҷикистон ва умуман Осиёи Миёна эътироф шудааст, дар дарёфти роҳҳу воситаҳои муҳофизати биологии ниҳоли пахта аз ҳашароти зараррасон саҳми босазо гузоштааст.
Дар ин самт бори аввал ба ҳисоб гирифтани омилҳои экологиро ба миён гузошт, ҳашароти фоидабахши биосенози пахтазорро таҳқиқ карда, ба афзоиши ҳашароти зараррасон монеъ гардидани онро собит сохт.
Ҳамчун энтомолог ба масъалаи тартиб, сохт ва муносибати мутақобилаи ҳашарот дар агробиосенози пахтазор диққати хос дода, усулҳои ҷадиди мубориза бо зараррасонҳои хоҷагии халқ муайян намуд, ки дар хоҷагиҳои пахтакори Тоҷикистон ва дигар ҷумҳуриҳои Осиёи Марказӣ аз санҷиш гузашта, фоидаи иқтисодӣ овардаанд.
муаллими калони Институти педагогии Самарқанд ва Университети давлатии Самарқанд , ходими калони илмии шуъбаи биологияи филиали тоҷикистонии АИ СССР, директори Пажӯҳишгоҳи зоология ва паразитологияи Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон , саркотиби илмии Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон кор кардааст.
Самти «Физикаи ҳолати конденсӣ» доираи васеи таҳқиқотро дар бар мегирад, ки ба ҳалли масъалаҳои бунёдии омӯзиши ҳолат ва таркиби модда, хосият ва параметрҳои он, вобаста аз таъсири омилҳои гуногун вобастаанд.