polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Қисми махсуси аэродинамикаи амалӣ – аэродинамикаи тайёра масъалаҳои парвози тайёра, усули ҳисобкунии аэродинамикии тайёра, қисмҳои он , винти ҳавоӣ, динамикаи парвоз (муайян кардани қув­ва ва гаштовари қувваҳои ба тайёра ва қисмҳои он таъ­сиркунанда, ҳисоб кардани устуворӣ ва мувозинати тай­ёра) ва ғ-ро меомӯзад.
Ҳангоми бо суръати зиёд дар ҳаво ҳаракат кардани ҷисм (масалан, тайёраҳои фавқуссадо, ракета ва дастгоҳҳои кайҳонӣ ва ғайра) бар сатҳи он мавҷҳои зарбатӣ таъсир мекунанд, дар натиҷа муқовимати аэродинамикӣ меафзояд, ҷисм метафсад.
Аэродинамикаи газҳои зичиашон ниҳоят тунук, ки дави озоди моле­кулаҳои он ба андозаи ҷисми дар онҳо ҳаракат­ку­нанда наздик аст, аэродинамикаи баландиҳои бузург ё супераэро­динамика номида мешавад.
Соҳаи васеи аэродинамикаи ғайриавиатсионӣ, ки назария ва амалияи муҳар­рикҳои бодӣ, бодбезакҳо, эжекторҳо, техникаи вентилятсионӣ ва ғ-ро дар бар мегирад, аэродинамикаи саноатӣ ном дорад.
Беҳтарин сифат ва тавсифоти аэродинамикии дастгоҳҳои парандаи ҳавонавардӣ, кайҳонӣ ва ғ-ҳо ба ривоҷу равнақи илми аэродинамика дар давраи ҶБВ ва минбаъд зич вобаста аст.
Аз 2190 вакилони интихобкунанда дар овоздиҳӣ 2099 нафар ё ин ки 95,7 % иштирок намуда, 24 нафар аъзои Маҷлиси миллӣ, ки дар асоси намояндагии манфиатҳои ҳудудҳо ба таври ғайримустақим бо овоздиҳии пинҳонӣ интихоб шуда, 6 нафар аъзои Маҷлиси миллӣ бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти 426 аз 30 марти соли 2015 таъйин гардиданд.
Аз 30 нафар аъзои Маҷлиси миллӣ 3 нафар раисони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ва Суғду Хатлон буда, 1 нафар Роҳбари Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 11 нафар аъзои Маҷлиси миллӣ ба сифати раисони шаҳру ноҳияҳо, 7 нафар дар соҳаи илму маориф, 1 нафар дар соҳаи тиб, 1 нафар нафақахӯр ва 5 нафар дар ташкилоту муассисаҳои давлатӣ ба ҳайси роҳбар ифои вазифа менамоянд.
Аз шумораи умумии аъзои Маҷлиси миллӣ 2 нафар академики Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, 1 нафар доктори илмҳои физика ва математика, 1 нафар доктори илмҳои филологӣ, 1 нафар доктори илмҳои педагогӣ, 1 нафар доктори илмҳои таърих, 1 нафар номзади илмҳои ҳуқуқшиносӣ, 1 нафар номзади илмҳои филологӣ, 1 нафар номзади илмҳои тиб, 1 нафар номзади илмҳои иқтисодӣ, 2 нафар номзади илмҳои техникӣ, 1 нафар дорандаи унвони фахрии Корманди шоистаи Тоҷикистон, 5 нафар «Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон», 1 нафар «Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон», 1 нафар «Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон», 1 нафар «Аълочии Барқи Тоҷик» ва 1 нафар «Аълочии Қӯшунҳои сарҳадӣ» дараҷаи 1 мебошанд.
17 апрели соли 2020 Иҷлосияи якуми Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, даъвати шашум баргузор гардид, ки дар кори он Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иштирок ва суханронӣ намуданд.
Дар он 25 нафар аъзои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардида, 15 апрели соли 2020 дар асоси Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон шаш нафар аъзои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин шуданд, ки ҳамагӣ 31 нафар аъзои интихоб ва таъйингардидаи Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар кори иҷлосияи Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон иштирок варзиданд.
21 нафар аъзои Маҷлиси миллӣ бо мукофотҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон сарфароз гардонида шуда, аз ҷиҳати мансубияти миллӣ 28 нафари онҳо тоҷик, 1 нафар ӯзбек ва 1 нафар қирғиз мебошанд.
17 апрели соли 2015 иҷлосияи якуми Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати панҷум баргузор гардид, ки дар он Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Ҷаноби Олӣ, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иштирок ва суханронӣ намуданд.
Дар иҷлосияи мазкур, Маҳмадсаид Убайдуллоев Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Абдураҳмон Қодирӣ муовини якум ва Шодихон Ҷамшед муовини Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардиданд.
Аз чор се ҳиссаи аъзоёни Маҷлиси миллӣ ба таври ғайримустақим аз Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ва вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳои онҳо, шаҳри Душанбе ва ноҳияҳои он, ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ бо овоздиҳии пинҳони интихоб мешаванд .
Аз шумораи умумии аъзои Маҷлиси миллӣ 8 нафарашон дар даъватҳои гузаштаи мақомоти олии намояндагӣ ва қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон вакил ва аъзо буда, 22 нафарашон бори аввал интихоб шудаанд.
Маҷлиси Олӣ аз ду маҷлис - Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагон иборат аст (Маҷлиси ду палатагӣ баъд аз ворид гардидани тағйироту иловаҳои раъйпурсии умумихалқии соли 1999 ба Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ворид карда шудааст).
Интихоботи аъзои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҷаласаҳои якҷояи Маҷлисҳои маҳаллии вакилони халқ дар ҳавзаҳои интихоботии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон - 1, вилояти Суғд - 2, вилояти Хатлон - 3, шаҳри Душанбе - 4 ва шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ - 5 гузаронида шуданд.
Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон - мақоми олии намояндагӣ ва қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад ва яке аз маҷлисҳои Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аст.
Пушкини Ленинобод , аз ҷумла «Лӯлӣ», «Фаввораи Боғчасарой», «Рамаяна», «Маугли», ба водевили Н. Исломов «Неожиданная невеста», ки Театри давлатии драмавии русии ба номи В.Маяковский ба саҳна гузошта буд, ба намоишномаҳои Театри драмавии Қӯрғонтеппа «Шоҳи лучак» ва диг.
Вай сурудҳое менависад, ки туфайли шакли муосири хеш, оҳангҳои барҷаста, ҳиссиёти самимӣ, муҳимияти мавзӯъ ба зудӣ иҷрокунандагону мухлисони худро дар байни дӯстдорони эстрада пайдо мекунанд.
Аз сурудҳои ӯ метавон, «Хуш бош» ва «Гуворо бод айшат» ба шеъри Д.Каримзода, «Забони модарӣ» ва «Тоҷикистон» ба шеъри Н.Саидӣ ва бисёр дигаронро номбар намуд.
Ҳангоми фаъолият ба сифати директори мактаби мусиқии 3-и ба номи А.Ленскийи шаҳри Душанбе вай пайваста дар фаъолияти эҷоди Иттифоқ ширкати фаъолона варзида, барои намоишномаҳои театрӣ ва кинофилмҳо мусиқӣ эҷод мекунад.
Ба ҳайси навозандаи оркестри эстрадии «Гулшан»-и Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон кор карда, дар Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода таҳсил намуда соли 1976 хатм намудаст, сониян ба ансамбли «Орзу»-и Тоҷикгосконсерт роҳбарӣ кардааст.
Ҳангоми таҳсил дар шуъбаи мусиқишиносии Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода З. Нишонов бо шавқи зиёд композитсияро аз омӯзгор Г. Александров меомӯзад.
Ҳамин тавр асари барҷаставу пурҳарорати Достони симфонӣ, Сюита барои оркестри симфонӣ, Консерт барои флейта бо оркестр, Увертюра ва Сюитаи рақсӣ барои оркестри созҳои халқӣ, Соната барои виолончел ва фортепиано, якчанд пйесаҳо барои созҳои гуногун ва бисёр асарҳои дигар офарида шуданд.
Базми карнаю сурнай имрӯз ҳам дар ҷашнҳои бузурги миллӣ, арӯсӣ ва хатнасур роиҷ аст, ки баробари баланд шудани садои карнаю сурнай ҳозирин чанд лаҳза хушҳолӣ, кафзанӣ ва рақсу шодмонӣ мекунанд.
Базми меҳмонхонагӣ, дар гузашта, баъди гузаштани тӯю рафтани мардум, хешовандону наздикони соҳиби маърака дар меҳмонхона базм ороста, аз сарояндагон сурудҳо мешуниданд, рақсу бозию шӯхиҳо мекарданд.
Яке аз базмҳое, ки дар замони бостон роиҷ будааст, аз рӯзгори Ҷамшед то ба имрӯз дар байни мардум бо номи «Базми Ҷам»-у «Базми Ҷамшедӣ» машҳур аст ва ҳоло низ мардум ба ҳамин ном ёдаш мекунанд.
Ҳайати чунин гурӯҳи ҳунарӣ аз дойрадастон, дуторнавоз, рубобнавоз, ғижакнавоз, найнавоз, танбӯрнавоз, сатонавоз, нақоразан ва қобузнавоз иборат буд .
Дар замони гузашта, одатан, макони баргузории базмҳои бошукӯҳро базмгоҳ, як гӯшаи базмгоҳро базма, яъне маҷлиси айшу шодмонӣ, ороишдиҳандаи базмро базморо, омодакунандаи базмро базмсозу базмкунанда мегуфтанд.
Дар аҳди ҳукмронии падараш Изуддин Ҳусайн байни Ғуриён ва Ғазнавиён мухолифатҳо вуҷуд надоштанд, аммо Баҳодуршоҳи Ғазнавӣ писари ӯ — Қутбуддин Муҳаммадро, ки ҳокими Фирӯзкӯҳ буд, заҳр дода ҳалок кард ва мухолифати миёни ду хонадон оғоз ёфт.
Султон Сайфуддини Сурӣ барои гирифтани интиқоми бародараш Қутбуддин Муҳаммад ба Ғазнӣ ҳамла оварда, баъди шикасти Ғазнавиён зимоми роҳбарии он ҷоро ба дасти Баҳоуддин супурд.
Амакзодаи Баҳоуддин Алоуддини Отсиз — писари Алоуддини Ҷаҳонсӯз, ки дар хидмати султон Муҳаммади Хоразмшоҳ буд, бо иҷозати султон ба Фирӯзкӯҳ лашкар кашид ва пас аз ду рӯзи набард Баҳоуддинро шикаст дод.
Онҳоро то ҳамлаи Чингизхон дар дарбори Муҳаммади Хоразмшоҳ нигоҳ доштанд ва с. 1221 Баҳоуддин ва бародараш бо фармони модари Султон Муҳаммади Хоразмшоҳ — Турконхотун дар дарёи Ҷайҳун ғарқ карда шуданд.
Тадриҷан ҳудуди давлатдории Баҳоуддин аз Шарқ то Кашмир, аз Ғарб то Тирмизу Балх, аз Шимол то Қошғар, аз Ҷануб то Ғуру Ғарҷистон доман паҳн кард.
10 июни 1932 КМ ПК Тоҷикистон дар бораи ба ҳаёт татбиқ намудани қарори КМ ВКП «Дар бораи азнавсозии ташкилотҳои адабии эҷодӣ» чораҳо андешид: аз ҷумла таъсиси Бюрои Ташкилии Иттифоқи нависандагони шӯравии Тоҷикистон пешбинӣ шуд.
Солҳои ҶБВ бисёр нависандагони тоҷик дар сафҳои Армияи Шӯравӣ буданд; 40 нафар бо ордени Ситораи Сурх, 8 нафар бо ордени Ҷанги Ватанӣ қадрдонӣ шудаанд, 4 нафар қаҳрамонона ҳалок гардиданд.
Шуъбаҳои иттиҳодия ва марказҳои тарғиби адабиёти он дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, вилоятҳои Суғду Хатлон ва навоҳии гуногуни кишварамон босамар заҳмат мекашанд.
Анҷуманҳо, пленумҳо, маҷлисҳои эҷодӣ, даҳаву ҳафта ва рӯзҳои адабиёт, семинарҳо ва курс-конфронсҳои адибони ҷавон, ки дар давоми 80 соли гузашта мунтазам баргузор шудаанд, пеш аз ҳама, барои ба майдон овардани адабиёти асиле хидмат кардаанд, ки ҳамнафаси халқу ҳамқадами замон, мураббию мубаллиғи ахлоқи ҳамида, роғиби эҳсоси баланди ватанпарварию миллатдӯстӣ ва хидматгору раҳнамойи бебадали мардум бошад.
Дар назди раёсати Иттифоқи нависандагон бахшҳои назм, наср, драматургия, адабиёти кӯдакону наврасон, танқиди адабӣ, тарҷума ва робитаҳои адабӣ, адабиёти русизабону ӯзбекзабон босамар фаъолият мебаранд.
Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, ҳамчунин, эҷодкорони миллатҳои гуногунеро, ки дар Тоҷикистон зиндагӣ ва эҷод мекунанд, пайваста сарҷамъу муттаҳид медорад.
Иттифоқи нависандагони Тоҷикистонро дар солҳои гуногун Саид Носиров , Аҳмадбек Мавлонбеков , Сотим Улуғзода , Мирзо Турсунзода , Муъмин Қаноат , Аскар Ҳаким ва Меҳмон Бахтӣ раисӣ кардаанд.
Асарҳои илмии ӯ «Фаррухии Систонӣ» , «Нишот ва Миҷмар» , «Лирикаи Адибулмамолик Амирӣ» , «Фурӯғии Бастомӣ ва ғазалиёти ӯ» , «Қоонии Шерозӣ» , «Суннатҳои пойдори даврони пурбори адабиёт» дар нашриёти «Дониш», «Инсон. Адабиёт. Фарҳанг» , «Рӯдакӣ ва рӯдакишиносон» дар нашриёти «Адиб», «Паёми ахлоқии Фирдавсӣ» , «Дар олами эроншиносӣ» , «Биё, то ҷаҳонро ба бад наспарем…» дар нашриёти «Деваштич», «Бузургдошти инсони нек» дар нашриёти «Маориф ва фарҳанг» ба табъ расидаанд.
Матни мунтахаби оммавии «Қобуснома»-и Унсурмаъолӣ Кайковус , «Рубоиёти Умари Хайём» , «Баргузидаи ашъори Шаҳриёр» , «Ҳикояҳои нависандагони муосири Эрон» , «Рӯзномаи сафари Искандаркӯл»-и Абдураҳмони Мустаҷир , «Гулбонги навҷавонӣ»-и Лоҳутӣ , «Андарзномаи Рӯдакӣ» , «Ғазалиёти Фурӯғии Бастомӣ» , «Донишнома»-и Майсарӣ , «Андарзномаи Ҳаким Носири Хусрав» , «Дахунома» , «Гулчини девони Ҳофиз» , «Андарзҳои Ҷалолиддини Румӣ» , «Ашъори мунтахаб»-и Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ , «Дар партави Хуршед» , «Ҳикматномаи Носири Хусрав» ва ғ.
Дар нашрияҳои муътабари Эрон асарҳои илмии ӯ "Ҷанг ва сулҳ дар «Шоҳнома» , «Рӯдакӣ ва суханварони ҳамрӯзгори ӯ» , «Биё, то ҷаҳонро ба бад наспарем…» нашр шудаанд.
Ҳамчунин, рисолаи маъруфи ховаршиноси ленинградӣ Абдураҳмонов «Рӯдакӣ. Ҳаёт ва эҷодиёт» дар тарҷума ва тавзеҳи ӯ боре дар Душанбе ва ду маротиба дар Теҳрон ба табъ расид.
Узви ҳайати таҳририяи «Ахбори Академияи илмҳои Тоҷикистон. Шуъбаи илмҳои ҷамъиятшиносӣ», маҷаллаи «Рӯдакӣ» , фаслномаи илмӣ-пажӯҳишии «Пажӯҳишномаи таърих»-и Донишгоҳи озоди исломии Буҷнурд , маҷаллаи Муассисаи фарҳангии ЭКО , шӯрои дифоъи рисолаҳои доктории Институти забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва мероси хаттии ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, раиси Анҷумани дӯстии Тоҷикистону Эрон, узви раёсати Ҷамъияти дӯстӣ ва равобити фарҳангии Тоҷикистон бо кишварҳои хориҷӣ ва ғ.
Ба қалами ӯ беш аз 450 асари илмӣ ва илмиву оммавӣ тааллуқ дорад, ки аз онҳо 15 монография ва маҷмӯаи мақолаҳо, беш аз 30 маҷмӯаи гуногун аз осори адибони гузаштаву муосири форсизабон мебошанд.
Мирзо Муллоаҳмад адабиётшинос ва эроншиноси шинохта буда, перомуни масъалаҳои гуногуни адабиёт, забон, таърих ва фарҳанги тоҷику форсу Шарқ, роҷеъ ба адибони даврони мухталиф тадқиқот анҷом додааст.
Факултаи истихроҷ ва коркарди конҳои нафту гази Донишгоҳи давлатии нафту гази Русияро бо ихтисоси технология ва механиконии комплексии истихроҷи конҳои нафт ва газ ва Академияи идоракунии ФР-ро хатм кардааст .
То соли 1977 дар иттиҳодияи истеҳсолии умумиитифоқии «Тюменгазпром»-и Вазорати саноати гази ИҶШС оператори истихроҷи газ, муҳандиси басти хидмати оперативӣ-истехсолӣ, инструктори шӯъбаи таблиғот ва ташвиқоти кумитаи шаҳрии ҲКИШ-и ш.
Баъдан технологи истихроҷи нафт , сардори шуъбаи сохтмони асоси , муовини директори генералии иттиходияи истеҳсолии «Тоҷикнафт» , муовини аввали раиси Кумитаи давлатии ҶШС Тоҷикистон оид ба назорати бехатарии гузаронидани кор дар саноат ва назорати кӯҳкорӣ , муовини мудири шуъбаи саноати Кумитаи марказии ХК Тоҷикистон , котиби кумитаи шаҳрии ХК Тоҷикистон дар ш.
Чкалов , сардори шуъба, муовини сармухандис , муовини аввали директори генералии корхонаи давлатии «Востокредмет» , директори генералии корхонаи давлатии «Востокредмет» , профессори кафедраи телекоммуникатсия ва радиоэлектроникаи ДДХ ба номи академик Б.
Мушовири давлатии Раиси Шӯрои Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба сиёсати иҷтимоиву иқтисодӣ , муовини раиси Шӯрои Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон , вазири иқтисоди Ҷумҳурии Тоҷикистон , раиси Шӯрои омӯзиши қувваҳои истеҳсолкунандаи ҷумҳурии Академияи илмҳои ҶТ .
Мудири шуъбаи мероси адабӣ , мудири шуъбаи матншиносӣ ва нашр , мудири шуъбаи адабиёти муосири тоҷик , сарходими илмии шуъбаи адабиёти муосири тоҷик, мушовири илмии Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии Академияи илмҳои Тоҷикистон (ҳоло Институти забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва осори хаттии ба номи Рӯдакии Академияи илмҳои Тоҷикистон).
Отахонова бо номи «Раҳим Ҷалил ва эҷодиёти ӯ» , «Падидаҳои навҷӯӣ» , «Аз рӯйи меҳр меҳр» , «Таҳаввули жанри достон дар назми муосири тоҷик» , «Масъалаҳои матншиносии адабиёти муосири тоҷик», «Чеҳраҳои шинохта» , «Ду адиби номвар» , «Тадқиқи матншиносии осори адибон» , «Мукотибаи Садриддин Айнӣ ва Абулқосим Лоҳутӣ» , Лоҳутӣ А. «Куллиёт» , Абулқосим Лоҳутӣ «Номаҳо» , Пайрав Сулаймонӣ «Куллиёт» , Лоҳутӣ А. «Куллиёт» , Деҳотӣ А. «Куллиёт» , Суҳайлӣ Ҷавҳаризода.
Муаллифи 2 монография, 1 маҷмуаи мақолот, 2 дастурҳои таълимӣ-методӣ ва беш аз 200 мақолаи илмӣ-тахқиқотӣ оид ба масоили шарқшиносӣ, робитаҳои адабиву фарҳангии арабу аҷам аст.
У "Ахлоқи Носирӣ"-и Насируддини Тӯсиро ба забони русӣ тарҷума кардааст ва бо ҳаммуаллифӣ бо академик Носирҷон Салимов "Ахлоқи Носирӣ"-ро ба забони тоҷикӣ , ҳамчунин "Хатму-л-авлиё" ва "Наводиру-л-усул"-и Ҳаким Тирмизиро аз забони арабӣ ба забони тоҷикӣ тарҷума кардааст.
Ленин , ходими хурди илмии шуъбаи тамаддуни Осиёи Марказии Пажуҳишгоҳи шаркшиносии Академияи илмҳои ҶТ , дотсенти кафедраи забоншиносии умуми ва таърихи забон , дотсенти кафедраи адабиёти классикии тоҷик , мудири кафедраи филологияи араб , нахустин декани факултаи забонҳои шарк , профессори кафедраи филологияи араб , мудири кафедраи грамматикаи забони араби , ноибректори Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров оид ба робитаҳои байналхалқӣ ; Солҳои 2015-2017
декани факултети забонҳои Шарқи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров; Аз солҳои 2012-2015 директори Институти илмҳои ҷомеашиносӣ дар назди Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров .
Дар бобҳои рисола маъ­лумот оид ба тақвимҳо, бурҷ­­ҳо, бурҷҳои дувоздаҳгона, арз ва баландии ситораву сай­ёрагон, ҳодиса ва истилоҳоти нуҷумӣ (сайр, раҷъат, исти­қомат, истиқбол, шараф, ҳубут, авҷ, майл, иртифоъ, таҳ­вил, муҷосада, назар, танозир ва ғайра) оварда шудаанд.
«Бист боб дар маърифати тақвим» — рисолаи риёзидон ва мунаҷҷими форс-тоҷик Низомуддин Абдул­алӣ ибни Муҳаммад ибни Ҳусайни Бирҷандӣ дар солшу­морӣ, тақвим ва аҳкоми нуҷум.
Раисони кумитаю комиссияҳоро Маҷлиси намояндагон бо пешниҳоди Раиси Маҷлиси намояндагон бо овоздиҳии кушод бо тарафдории аксарияти шумораи умумии вакилони Маҷлиси намояндагон ба муҳлати салоҳияташ интихоб менамояд.
Узви кумита ва комиссияҳо бо супориши кумита ва комиссияҳо ҳуқуқ дорад, ки дар ҷаласаҳои дигар кумитаҳо ва комиссияҳо бо маърӯза оид ба масъалаҳои дахлдори кумита ва комиссияҳо баромад кунад.
Барои аниқ кардани ҳолати воқеии кор ва афкори ҷамъиятӣ аз рӯи масъалаҳои фаъолияти қонунгузорӣ ва дигар масъалаҳое, ки дар доираи салоҳияти кумитаю комиссияҳо мебошанд, онҳо метавонанд муҳокимаҳои парламентӣ ташкил кунанд, коференсияҳо, ҷамъомадҳо, мизҳои мудаввар, семинарҳо баргузор намуда дар кори онҳо иштирок намоянд.
Кумита ва комиссияҳо ҳуқуқ доранд, ки аз мақомоту ташкилотҳои давлатӣ, иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ, шахсони мансабдор пешниҳод кардани ҳуҷҷатҳои зарурӣ, хулосаҳои хатти, маълумотҳо ва дигар маводи барои фаъолияти кумита ва комиссия зарурро дархост намоянд, дархосту муроҷиатҳои хаттии шаҳрвандон, ташкилоту идораҳоро, ки ба салоҳияти ин мақомоту ташкилот, шахсони мансабдор дохиланд, фиристанд ва ҷавоби онҳоро талаб намоянд.
Кумита ва комиссияҳои Маҷлиси намояндагони МО Тоҷикистон - ин мақола ба тартибу низоми кумита ва комиссияҳои Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон бахшида шудааст.
То соли 1939 дар ҷумҳурӣ 4 адад ва соли 1948 16-то боғ вуҷуд дошт, ки 8-тои он (дар Сталинобод, Қӯрғонтеппа, Ленинобод, Конибодом, Исфара, Панҷакент, Кӯлоб, Хоруғ) доимо фаъол ва боқимонда (Балҷувон, Кӯктош, Қизилмазор, Регар, Сарихосор, Шаҳритуз, Ғарм) дар вазъи таъсисёбӣ буданд.
Боғҳои маданият ва истироҳат баъдан дар тамоми шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ барпо шуданд, ки дар онҳо мулоқоту суҳбату суханрониҳо ва як қатор маъракаҳои омӯзишиву фарҳангиву варзишӣ баргузор мегардиданд.
Имрӯз дар ҷумҳурӣ 44 боғи фарҳангиву фароғатӣ дар ба рӯи мардум боз кардаанд, аз ҷумла 17-то дар вилояти Хатлон, 13-то дар вилояти Суғд, 2-то дар ВМКБ, 8-то дар ноҳияҳои тобеи марказ ва 4-то дар шаҳри Душанбе.
Ба ифтихори 20-солагии Истиқлоли давлатии ҶТ соли 2012 дар шаҳри Душанбе Боғи "Пойтахт" кушода шуд, ки бо маҷмӯи аттраксиону арғунчакҳои замонавӣ, майдончаҳои афсонавӣ ва фаввораҳои рангаи мусиқӣ дар Осиёи Марказӣ назир надорад.
Боғи маданият ва истироҳат — муассисаи фарҳангию маърифатӣ, ки бо мақсади баҳрабардории беҳтар аз шароити табиӣ ба хотири истироҳати фарҳангии мардум ва баргузории чорабиниҳои мухталифи фарҳангию маърифатӣ ва варзишию тандурустӣ таъсис меёбад.
Шинзо Абе ː] ; , Уорди Шинжуку, Токио, Ҷопон — , Кашихара, префектураи Нара, Ҷопон ) — сиёсатмадори Ҷопон, собиқ сарвазири Ҷопон, раиси Ҳизби либерал-демократии Ҷопон .
Дар сиёсати хориҷӣ ӯ ба иттифоқи наздики низомию сиёсӣ бо ИМА, инзивои Кореяи Шимолӣ ва баргардонидани ҷазираҳои шимолӣ аз Русия тамаркуз кардааст.
Дар матбуоти чапи Хитой ва Корея, вай ҳамчун як миллатчӣ - ислоҳотгар мавкеъ гузошта буд, ки тартиботи ҷаҳониро дар Осиё, ки пас аз Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ ба вуҷуд омада буд, аз нав дида баромадан мехост.
Тавре хабаргузории ҷопонии Киодо хабар дод, тақрибан соати 11:30 ба вақти маҳаллӣ ба сиёсатмадор як ҳамлагари ношинос ҳамла кард, ки бо туфангча дастикам ду маротиба аз пушти ӯ тир холӣ кард.
Басират берун аз ақл ба таҷрибаҳои ирфонӣ машғул мешавад ва бо илми мантиқ аслан иртиботе надорад, зеро мантиқ танҳо дар соҳаи фикр инсонро аз хатову иштибоҳ ва инҳирофҳо пешгирӣ мекунад ва барои дарёфти маърифати ирфонӣ ё худ мовароуттабиӣ бесамар аст.
Саид Ҷалолуддини Оштиёнӣ вобаста ба ҳамин масъала таъкид мекунад, ки дар маслаки таҳқиқ ва сайри маориф барои касоне, ки бо муаллими башарӣ инояти илоҳӣ эҳтиёҷ доранд, қувваи назарӣ ва илму истидлол метавонад ҳамчун асоси кашфу шуҳуд истифода шавад, яъне олим ба аҳкоми шаръ ва ориф ба мавозини ҳикмати назарӣ шуда, ба илмуляқин ноил гардад ва аз он тавассути аъмоли ақли амалӣ ва тасфияи қалб то ба ҳаққуляқин бирасад.
Сониян, агар маърифати ирфонии ҳосила аз Басират ва кашфу шуҳуди ботинӣ фаротар аз амалу андеша бошад, ақл онро метавонад ба тавре ба қаламрави худ ворид кунад, яъне дар дарки куллиёт Басиратро ба худ итлоқ диҳад.
Ба қавли Ибни Туркӣ, баъзе аз ҳақиқатҳои пинҳону биззот, ки бевосита барои ақл қобили «вусул» нестанд, ақл онҳоро бо ёрии қувваи дигаре, ки аз худи ақл шарифтар аст, дармеёбад ва баъд аз вусул ба воситаи ин қувва дар дасти ақлу андеша қарор медиҳад.
Аз нукоти боло чунин натиҷа гирифтан мумкин аст, ки ду восита ва ду чашм барои маърифати инсон вуҷуд доранд бо ин тафовут, ки чашми Басират аз чашми ақл нуронитар аст, нисбати чашми ақл ба Басират монанди нисбати партави Офтоб ба зоти худи Хуршед аст.
Солҳои 1969-1994 дар Пажӯҳишгоҳи сохтмони зилзилабардор ва сейсмологияи АИ Тоҷикистон заҳмат кашида, вазифаҳои ходими илмӣ, котиби илмӣ, мудири лабораторияи сейсмологияи минтақавӣ, муовини директорро иҷро намудааст.
Ходими илмӣ, котиби илмӣ , мудири озмоишгоҳи сейсмологияи минтақавӣ , муовини директори Институти сохтмони ба заминҷунбӣ тобовар ва сейсмологияи Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон .
Эксперт-мушовири СММ дар масъалаҳои сейсмология , сардори Маркази илмиву истеҳсолии «Геодинамика»-и Садорати геологиву ҷустуҷӯи Раёсати ОАО «Татнефт» , сарходими илмии Институти физикаи Замини ба номи О.Ю.
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: ноҳиябандии сейсмикӣ, пешгӯии заминҷунбӣ, зилзиланокии бедоршуда дар минтақаи обанборҳои калон, моделсозии равандҳои сейсмикӣ, усулҳои арзёбии хатари сейсмикӣ ва кам кардани хавфи сейсмикӣ.
Оид ба пешгӯии заминларза, ноҳиябандии он, ҳифзи иншооти назди обанборҳои калон аз заминларза, амсиласозии ҷараёнҳо сейсмикӣ, усулҳои рафъи хатари сейсмикӣ дар маҳалҳои аҳолинишин ва ғайра қариб сад асару мақола навиштааст.
1996 – 2002 – мудири шуъбаи санъати Пажӯҳишгоҳи илмӣ тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон кор карда, дар ҷараёни фаъолият маҳорати касбиашро дар Донишгоҳи Миллии Теҳрон такмил медиҳад.
Солҳои 2002–2004 – роҳбари бадеии Ансамбли давлатии шашмақомсароёни ба номи Фазлиддин Шаҳобови Кумитаи давлатии телевизион ва радиошунавонии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, айни замон ҳамчун дотсенти кафедраи навозандагии суннатии Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторов фаъолият мекард.
Дар ҳалли бисёр масъалаҳои мураккаб оид ба нигаҳдориву рушди минбаъдаи ин мероси гаронбаҳои миллати тоҷик, аз ҷумла эҳёву нумӯи санъати Шашмақом саҳми арзанда дорад.
Солҳои 2002–2011 Абдувалӣ Абдурашидов бо дастаи шогирдони худ аз Академияи мақом дар бештари ҷашнвораҳои байналмилалӣ, аз ҷумла давлатҳои Хитой, Германия, Франсия, Белгия, Норвегия, Шветсия, Англия, Италия, Испания, ИМА, Юнон, Ҳиндустон, Эрон, Покистон, Сурия, Марокаш ва чандин кишварҳои дигар санъати Шашмақоми тоҷикро сарбаландона муаррифӣ ва тарғиб намуда, сазовори ҷоизаҳову дипломҳои сатҳи байналхалқӣ гардидааст.
Аз 6 мақоми «Шашмақом», ки дар маҷмӯъ аз 252 навою тарона иборат мебошанд , Абдурашидов кулли онҳоро моҳирона менавозад ва қисме аз онҳоро сабт кардааст ва ӯ мусиқии «Шашмақом»-ро пурра азёд медонад.
Абдурашидов дар эҳёи анъанаҳои асили мусиқии «Шашмақом» - силсиласароӣ, «устод ва шогирд» ва тарбияи насли нави навозандагони ҳирфаии мусиқии суннатӣ низ саҳмгузор аст.
С. 2007 ба ифтихори бузургдошти «Шашмақом» дастаи ҳунарии Академияи мақоми ҶТ, бори аввал дар таърихи шашмақомсароӣ зери сарварии ӯ силсилаҳои қисми овозии «Наср»-и мусиқии «Наср»-и мусиқии «Шашмақом»-ро паиҳам дар давоми 6 рӯз иҷро кард.
Абдувалӣ Абдурашидов мураттиб ва яке аз муаллифони маҷмӯаи «Фурӯғи меҳр» , муаллифи асари «Омӯзиши авзони шеър ва мусиқӣ» ва як қатор мақолаҳои илмӣ, аз зумраи «Танбӯр ва вазифаи он дар омӯзиши асосҳои Шашмақом», «Уд ва танбӯр – нигоҳдорандаи ду системаи мақом», «Шашмақом, асри : инкишофи санъати мусиқии классикӣ дар замони ҳозира», «Ташаккули авзони рубоӣ дар матни адвори зарбии мусиқӣ» мебошад.
Яке аз ду ҳолати имконпазир, созвори — «аксҳои хушсифат», ки дар моҳи июни соли 2006 ба роҳ монданд, ва аз рӯи раванди пешниҳодшуда, ба «аксҳои беҳтарин» монанд буд.
«Сифатнок» ҳамон вақт метавон шавад, ки корбарон мувофиқи лоиҳаҳои Викимедиа эҷод карда бошанд ва дар ҳамон вақте, ки «беҳтарин» аксҳо аз дигар сарчашмаҳо гирифта шуда бошанд, мисол аксҳои НАСА.
Савум лоиҳа баҳои аксҳо, ки бо номи «баҳои аксҳо», 1 июни соли 2008 оғоз гирифт, ки мақсади асосӣ, муайян кардани «аксҳое, ки аз рӯи намуд бештар зарурият дошта бошанд».
июли 2011 — Раёсати миллии бойгониҳо ва ҳуҷҷатҳои ИМА барои Викианбор зиёда аз 100 ҳазор аксҳо ва ҳуҷҷатҳои таърихиро аз бойгониҳои худ ҷудо кард.