polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Чи хеле ки олими ҷуғрофидони араб Мақдисӣ қайд мекунад, ғозиҳои «ҳам такягоҳ ва қам як воситаи нооромии» ҳукуматдории маҳаллӣ буданд, онҳо аз як тараф ба тасарруфи бодиянишинон зарба зада, аз тарафи дигар неҳзати халқии зидди аъёну ашрофи маҳаллӣ фаъолона иштирок мекарданд.
Ин фавҷ ба ҳаёти сиёсии вилоят фаъолона иштирок намуд ва аз шӯриши мардумони воҳаҳои зироатӣ истифода бурда, дар соли 861 ҳокими Тоҳириҳоро ронд ва маркази Сиистон шақри Заранҷро забт кард.
Яъқуб бо тарафдоронаш аз фурсат истифода бурда, қисме аз дастаҳои ғозиёнро низ ба тарафи худ кашид, идораи кишварро ба даст гирифт ва соли 861 Сиистонро пурра тасарруф намуд.
Соли 873 аз фориғболии Муҳаммад ибни Тоҳир — охирин амири тоҳирӣ истифода карда, дарбори ӯро ба сӯйи хеш ҷалб кард ва дар муҳорибаи сарнавиштсоз нерӯҳои онро торумор карда, Нишопурро ба даст даровард.
Дар ин мубориза Исмоили Сомонӣ тавонист, ки рӯҳияи мардуми Мовароуннаҳрро бар муқобили Амр бархезонида, аз тамоми табақаҳои аҳолӣ дар мубориза бар алайҳи ӯ истифода намояд.
Яъқуб дар ҷавоб ба сафир як корд ва пиёз медиҳад ва иброз медорад, ки бори дигар ман бо халифа ҷанг хоҳам кард, агар ғалаба кунам бо ин корд сари халифаро ҷудо мекунам ва агар шикаст хурам аз давлату давлатдори даст кашида бо ҳамин пиёз қаноат хоҳам кард.
Нақшҳои тоқиҳо бо нақшҳои куртаҳои гулдӯзӣ умумияти сабкӣ доранд, яъне ба тоқиҳо нақшҳои куртаҳои гулдӯзӣ аз қабили «гули замин», «панҷаи мурғ» ва ғайра дӯхта мешаванд.
Тоқиҳои тоҷикӣ, ки дар минтақаҳои мухталиф каллапӯш, қалпоқ, кулоҳ, тӯппӣ, дуппӣ, тоқия маъруфанд, вобаста ба иқлим, муҳит ва шароити табиӣ бо сабкҳои хос таҳаввулу инкишоф ёфтаанд.
Дар иртибот ба равнақи санъати тоқидӯзӣ дар маҳалҳо ва мувофиқи завқу салиқаи мардум хелҳои гуногуни он ба миён омадаанд: чоргула, чаман ба гул, ироқӣ, зардӯзӣ, попур, пӯпакдор, арақчин, духоб, сабз , тавилбегӣ ва ғайра.
Дар аввали асри ХХ истифодаи тоқиҳои чоркунҷаи гӯшаҳояш нисбатан лӯнда бо нақшҳои «бодом» ва «қаламфур», дар кизакаш нашқҳои «пештоқ» ва «меҳроб» анъана гашт.
Чокҳои кашидадӯзӣ, аз қабили босма, кандахаёл, чиндахаёл, хомдӯзӣ, попур, ироқӣ, ҳалқа, бахя ва ғайра барои дӯхтани нақшҳои калон, хурд, ҳошияву гулнақш истифода мешаванд.
Ансамбли фолклории «Ганҷина» соли 1986 бо Қарори Вазорати фарҳанги ҶШС Тоҷикистон таъсис шуда, роҳбари аввалинаш Ҳунарпешаи мардумии Тоҷикистон Зафар Нозим буд, ансамбли мазкур алҳол ба пуррагӣ фаъолият дошта, санъати мардуми тоҷикро ба ҷаҳониён тарғиб намуда истодааст.
Зафар Нозим (2 июни 1940, Ҳоит, водии Рашт, ҶШС Тоҷикистон — 3 августи 2010, Душанбе, Тоҷикистон) — овозхони саршиноси тоҷик, Ҳунарпешаи мардумии ҶШС Тоҷикистон , дорандаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳ Рӯдакӣ дар соҳаи адабиёт, санъат ва меъморӣ , дорандаи Ордени Ситораи Президенти Тоҷикистон .
Бо барномаҳои консертӣ ба ҷумҳуриҳои собиқ ИҶШС ва мамолики хориҷӣ (Эрон, Афғонистон, Муғулистон, Туркия, Югославия, Олмон, Австрия, Ҳиндустон ва ғайра) сафарҳои эҷодӣ дошт.
уаллифи аввалин алифбои тоҷикӣ «Китоби нахустин», «Дабистони тоҷик» , «Сарфу наҳви тоҷикӣ» , муҳаррир ва мураттиби аввалин луғати русӣ-тоҷикӣ , муаллифи маҷмӯаи мақолаҳои публисистии «Ба ҳам бипайвандед, эй ранҷбарони ҳамаи ҷаҳон!», «Сарватмандон навмед мешаванд», «Инглиспарварон бихонанд», «Имрӯз наврӯз аст», «Ба муносибати хабарҳои Бухоро», «Мотами бузург» (дар бораи ба таври фоҷиавӣкушта шудани Маҳмудхоҷа Беҳбудӣ, 1919) ва ғ.
Чун донандаи забҳои арабӣ, форсӣ, русӣ, узбеки, тоторӣ, туркӣ, курдӣ асарҳои «Сад фоиз»-и нависандаи америкоӣ Эптон Синклер , «Дубровский» , «Духтари капитан» , «Моткаи қарамашшоқ» , «Ҳикояҳои Белкин»-и А. С. Пушкин , «Семент»- и Ф. Гладков , «Пӯлод чӣ тавр обутоб ёфтааст»-и Н. Островский , «Каждум аз меҳроб»-и адиби ӯзбек Абдулло Қодириро ба тоҷикӣ гардонидааст, аввалин тарҷумон ва муҳаррири асарҳои классикони марксизм-ленинизм.
Мактаби усули ҷадидро хатм кардааст , иштирокчии фаъоли корпартоиҳои коргарони Самарқанд , коргари корхонаи бофандагӣ, ҳуруфчини матбааҳои Самарқанд , котиби якӯми ҳизби болшевикии н. Боғи шамоли ш.
Дар ин русто Мактаби миёнаи Сарвар Амирҷон 6, фарҳангсарои Амирҳайдар Давлат, синамокада, як масҷид, ду китобхона, дармонгоҳ, фурӯшгоҳ, дижи марзбонӣ ва ниругоҳи хурд сохта шудааст.
Деҳаи Ёгед дар баландии 1200 м аз сатҳи дарё, 280 км шарқтар аз шаҳри Душанбе ва 270 км шимолтар аз шаҳри Хоруғ дар резишгоҳи рӯди Ёгед ба рӯди Панҷ дар марз бо Афғонистон ҷой дорад.
Мамнуъгоҳ муҳимтарин ҷойест ва яке аз маконҳои табиӣ чӣ дар Осиёи Марказӣ ва чӣ дар саросари ҷаҳон мебошад, ки инҷо намуди гӯсфанди Марко Поло макони зист дорад.
Гурги сурх, архар, барс, солонгой, хирси қаҳваранг ва дигар ҳайвоноти мазеъ дар зери муҳофизати давлатӣ гирифта шуданд, зеро онҳо ба Китоби Сурхи ҷумҳурӣ дохил мешаванд.
Он дар заминаи мамнуъгоҳи Зоркӯл, бо масоҳати умумии 87,7 ҳазор га бунёд ёфтааст ва дар ҳудуди ноҳияҳои Мурғоб ва Ишкошими ВМКБ ҷойгир шудааст.
Зебинисо Рустамова (Рустамова Зебинисо Сангиновна; 29 январи1955, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон) — ифтихори варзиши тоҷик аз рӯи тирпаронӣ аз камон, устоди дараҷаи байналхалқии варзиш, довари хизматнишондодаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, дорандаи ҷоизаи биринҷии Бозиҳои олимпӣ .
Ин опера, ки соли 1961 дар Театри академии опера ва балети ба номи С. Айнӣ ба саҳна гузошта шуд, аз ҷониби мухлисон хуб пазироӣ шуд ва аз ҷониби мунаққидони санъати мусиқӣ баҳои арзишманд гирифт.
«Комде ва Мадан» аз ҷумлаи машҳуртарин ва маъруфтарин асарҳоест, ки тақрибан ҳар сол мавсими театриро дар Театри академии опера ва балети ба номи С. Айнӣ ифтитоҳ мекунад.
Дар бораи шуҳрати операи «Комде ва Мадан» мусиқишмносони аврупоӣ чунин нигошта буданд: «То ҳанӯз аврупоиён операе эҷод накардаанд, ки мавзӯяш мусолиҳаи ду дин ва ду фарҳанг бошад. Дар ин опера ҳамчунин мусиқии исломӣ ва мусиқии ҳиндӣ ҳамоҳанг шудаанд. Он чиро, ки мо меҷӯем, шумо барвақт ёфтаед ва ба он комёб гардидаед».
Ҷамъбасти мубоҳиса доир ба масъалаҳои инкишофи мусиқии тоҷик , баъдтар ӯ муносибати хешро нисбат ба ин шоҳасар тағйир медиҳад ва дар ҷодаи мақоми симфонӣ достони «Бузрук» ва «Симфонияи мақомҳо»-ро меофарад.
Зиёдулло Шаҳидӣ (Зиёдулло Муқаддасович Шаҳидӣ; 4 майи 1914, Самарқанд, Империяи Русия — 25 феврали 1985, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон) — арбоби ҷамъиятию фарҳангӣ, оҳангсоз.
Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон , дорандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ , раиси раёсати Иттифоқи коомпозиторони Тоҷикистон .
Ӯ асарҳои калонҳаҷми достони симфонии «Ба хотираи М. Турсунзода» , операи «Ғуломон» аз рӯи асари С. Айнӣ , ораторияи «Дар васфи Ленин»-ро бар шеърҳои С. Айнӣ ва М. Турсунзода эҷод мекунад.
Аз ҷумлаи шинохтатарин чеҳраҳои ҳунарии тоҷик аст, ки дар Самарқанди бостонӣ дар хонаводаи ҳунарпеша, мутриби шинохтаву варзида Муқаддасхон дида ба олам кушодааст.
Дар пешрафти санъати опера ва балети тоҷик ҳунарпешагони маъруф; Лутфӣ Зоҳидова, М.Қобилов, Ҳоҷӣ Аҳмадов, Бурҳон Тӯраев, Аҳмад Бобоқулов, Ҳанифа Мавлонова, Ғаффор Валаматзода, Лутфӣ Кабирова, Рафоел Толмасов, Малика Собирова, Музаффар Бурҳонов, Бурҳон Маҳмадқулов, Оят Сабзалиева, Низом Ҳамробоев, Сталина Азаматова, Холмаҳмад Маҷидов, Шамсӣ Низомов ва дигарон ҳиссаи арзандае гузоштанд.
коргардонҳо : Роман Корох, Василий Рейнбах, Ефим Исоевич Мителман, Ҳоҷиқул Раҳматуллоев, Шамсӣ Низомов, Светлана Тимурова, Барзу Абдураззоқов, Шавкат Халилов;
сарояндаҳои опера: Тӯҳфа Фозилова, Бурҳон Тӯраев, Ҳалим Тоҳиров, Авнер Муллоқандов, Залмон Муллоқандов, Юно Исҳоқбоев, Рена Ғолибова, Ҳоҷи Аҳмадов, Мишоэл Алоев, Аҳмад Бобоқулов, Яқуб Ғолибов, Рафаэл Толмасов, Шоиста Муллоҷонова, Ҳанифа Мавлонова, Лутфӣ Кабирова,
рақосони балет: Ғаффор Валаматзода, Лутфи Зоҳидова, Александр Протсенко, Абиғай Исҳоқова, Бозгул Исоева, Сталина Азаматова, Музаффар Бурҳонов, Малика Собирова, Владимир Кормилин, Сусана Узоқова, Шарофат Турдиева, Қурбон Холов, Воҳид Эшонхоҷаев, Татяна Холова, Галина Собирова, Бахтиёр Давлатов, Искандар Раҷабов, Домеша Валиева, Ҳайдарали Азимов;
Балети тоҷик соли 1940 бо номи «Ду гул» ба саҳна гузошта шуд, ки аз рӯи асари оҳангсоз А. Ленский, либретои Муҳаммадҷон Рабиев ва Азиза Азимова ба саҳна гузошта шудааст.
Дар доираи сафари худ ӯ консерти ҷолибро аз асарҳои «Реквием» -и Мотсарт ва «Аҳурамаздо» -и Ф.Одина доир сохт, ки туҳфаи хубе буд ба ҷашни 200 солагии зодрӯзи Мотсарт ва бузургдошти соли тамаддуни ориёӣ.
Ҳайати эҷодии театр дар тӯли фаъолияташ ба шаҳрҳои Москва, Санкт-Петербург, Киев, Новосибирск, Самара, Тошкент, Ёшкарола, Анқара, Кобул сафарҳои ҳунарӣ карда аст.
Солҳои 70-ум ҳайати балети театр ба Покистон, Ҳиндустон, Непал, Филиппин, Индонезия ва дар Фестивали байналхалқии рақсии классикӣ дар шаҳри Куопиони Филанди ҳунарнамои кард.
Насли навраси ҳунарпешаҳои камолёфтаи ҳозираи театр Акбар Мирраҷабов, Миралӣ Достиев, Сайфулло Юсупов, Содиқ Нуруллоев, Шарофат Усмонова, Бахтиёр Давлатов, Александр Бахман анъанаҳои устодони театри худро идома дода истодаанд.
Сурудҳои Акашариф «Қалъабандӣ», «Ҷони ман», «Алла», «Анора овардам», «Ҷӯраҷон», «Булбулон», «Интихоб мекунам» ва сюитаҳои рақсии"Чорзарб", «Наврӯзи баҳор» ва диг.
Дарёҳои Тоҷикистон манбаи асосии пуршавии баҳри Арал ба шумор мераванд, оби ҳаёт бахши худро ба кишварҳои дар поёнтар ҷойгиршуда мерасонанд ва пахтакорию гидроэнергетикаро бе онҳо наметавон тасаввур кард.
Муҳимтарини онҳо: Панҷ, Вахш, Амударё, Сирдарё, Зарафшон, Кофарниҳон, Аличур , Бартанг, Яхсу, Фондарё, Шинг, Искандар, Хоҷабқирғон, Оқсу, Ширинсоӣ, Қизилсу, Исфара ва ғайраҳо.
Низоми сиёсии Тоҷикистонро Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки 6 ноябри соли 1994 қабул шудааст, муайян намудаааст, ки дар он Тоҷикистон давлати соҳибихтиёр, демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ ва ягона буда, шакли идорааш президентӣ мебошад ва халқ баёнгари соҳибихтиёрӣ ва сарчашмаи ягонаи ҳокимияти давлатӣ буда, онро бевосита ва ё ба воситаи вакилони худ амалӣ мегардонад .
Маркази биотехнологияи ДМТ дар асоси қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 2.12.2009 667 «Дар бораи тадбирҳои татбиқи Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 15 сентябри соли 2009, 707» («Таъсиси маркази биотехнологӣ дар Донишгоҳи миллии Тоҷикистон») бо фармони ректори ДМТ аз 29.12.2009, дар назди Институти илмию-тадқиқотии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон таъсис дода шуд.
Мақсади фаъолияти Маркази биотехнологӣ — рушди тадқиқотҳои илмӣ дар соҳаи биотехнология, коркарди самтҳои пажӯҳишҳои илмӣ дар асоси афзалиятҳои давлатии инкишофи илмӣ-техникӣ бо назардошти аҳамияти иҷтимоӣ-иқтисодии он мебошад.
Мавзӯи илмии Маркази биотехнологии ДМТ "Коркарди тарзи тайёр намудан ва афзун гардондани маводи кӯчатии солимгардонидашудаи навъҳои маҳаллии ангур дар шароити « » аз тарафи Шӯрои ҳамоҳангсозии Академияи илмҳои Тоҷикистон барои солҳои 2013—2017 тасдиқ гардид.
Талаботи рӯзафзуни хоҷагии халқи мамлакатро ба инобат гирифта, соли 1956 дар заминаи факултети табиатшиносӣ факултетҳои геология, биология, соли 1959 химия, соли 1965 факултети физика, механикаву математика ташкил шуданд.
Мувофиқи талаботи замон соли 1963 факултети забон ва адабиёти рус, соли 1966 дар заминаи факултети таъриху филология факултети таърих , филогогияи тоҷик ва соли 1970 факултети филологияи Шарқ факултети итисодӣ , факултети баплангирии итисодӣ ва факултети базисобгирии молиявӣ таъсис ёфтанд.
Аз соли 1951 то соли 1997 дар нуҳ шӯроҳои дифои рисолаҳои диссертатсионии Донишгоҳ 1019 нафар рисолаҳои илмии худро барои дарёфти унвонҳои номзадиву докторӣ ҳимоя намуданд.
Соли нахустини таълим дар Университет дар бинои таълимии Институти омӯзгории ба номи Т. Г. Шевченко (ҳоло Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ) оғоз гашт.
Баъд аз як сол — 1949 бинои собиқ Кумитаи ҳизбии вилояти Сталинобод воқеъ дар хиёбони марказии шаҳр ба ихтиёри Донишгоҳ дода шуд, ки он ҳоло чун бинои асосӣ маъруф аст.
Аз 1 августи соли 1948 дар Донишгоҳ 13 кафедра : кафедраи марксизм-ленинизм, кафедраи таърих, кафедраи забон ва адабиёти рус, кафедраи забон ва адабиёти тоҷик, кафедраи геологияи умумӣ, кафедраи математикаи умумӣ, кафедраи химияи умумӣ, кафедраи зоологияи умумӣ, кафедраи ботаникаи умумӣ, кафедраи физикаи умумӣ, кафедраи забонҳои хориҷӣ, кафедраи тайёрии ҳарбӣ ва инчунин кафедраи тарбияи ҷисмонӣ ва варзиш ба фаъолият сар карданд.
Донишгоҳи миллии Тоҷикистон аз ибтидои фаъолияташ дар тайёр намудани кадрҳои баландихтисос барои соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқи ҷумҳурӣ саҳми хешро гузоштааст.
Мақоми Донишгоҳ мактаби олии касбӣ буда, дорои иҷозатномаҳои давлатии Вазорати маорифи Тоҷикистон дар бораи ҳуқуқи пешбурди фаъолияти таълимӣ дар соҳаи таҳсилоти олии касбӣ ва Шаҳодатнома дар бораи аккредитатсияи давлатӣ мебошад.
Нахустин хатмкунандагони аълохони шуъбаи таърих — Рауф Дадабоев, Ҳомидҷон Аҳмадов, Элмурод Саидов, аз шуъбаи филологияи тоҷик — Кимиё Шукурова, Хуршеда Отахонова, Муҳаммадвафо Бақоев, Исмоил Саидов; аз шуъбаи геология — Наримон Мадалиев, Эркин Тоҳиров ва бисёр дигарон барои кор дар Донишгоҳ пазируфта шуданд, Гурӯҳи дигари хатмкунандагони аълохон барои кор ба дигар мактабҳои олӣ ва муассисаҳои илмии ҷумҳурӣ роҳхат гирифтанд.
Муҳаммадюсуф Имомзода (Имомзода Муҳаммадюсуф Саидалӣ; 28 апрели 1959, шаҳраки Совет, , ҶШС Тоҷикистон) — ходими давлатӣ, доктори илмҳои филологӣ, профессор, узви пайвастаи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон , узви пайвастаи Академияи илмҳои иҷтимоӣ ва педагогии Федератсияи Русия, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, дорандаи ҷоизаи байналмилалии ба номи Суқрот .
Муҳаммадюсуф Саидалӣ Имомзода 28 апрели соли 1959 таваллуд ёфта, соли 1981 факултаи филологияи тоҷики Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро бо ихтисоси забон ва адабиёти тоҷик хатм кардааст.
Бо ташаббуси ин муҳаққиқ дар адабиётшиносии муосири тоҷик самти нави илмии марбут ба масоили поэтикаи наср дар асоси таҳқиқ ва пажӯҳиши осори насрии адабиёти муосир бунёнгузорӣ шуд.
Осори илмию методии профессор Муҳаммадюсуф Имомзода аз қабили «Масъалаҳои забон ва адабиёти тоҷик» , «Маънавият ва нақши зоҳир» , «Ҷаҳонбинӣ ва тафаккури бадеии Садриддин Айнӣ» ба масъалаҳои мубрами улуми филологӣ бахшида шудаанд.
Зоотехники совхози гӯсфанди қароқӯлипарварии ноҳияи Ғузори Ӯзбекистон , ассисистенти кафедраи афзоиш ва генетикаи чорвои Институти мазкур , директори стансияи таҷрибавии комплексии чорводории Тоҷикистон , ҷон.
мудири шуъбаи хоҷагии қишлоқи КМ ПК Тоҷикистон , корманди дипломатӣ дар Эрон , директори филиали Тоҷикистонии Институти тадқиқоти-илмии чорводории АИ СССР , ректори Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон ,ноиби президенти АИ ҶШС Тоҷикистон , и.в.
Муаллифи беш аз 350 асару мақолаи илмӣ ва чор монография доир ба масъалаҳои рушди минбаъдаи чорводорӣ ва беҳбуди сифати зоти чорво, бордоркунии сунъӣ, таҳқиқи физиологияи чорво дар шароити иқлими гарм, таҳлили зоотехники ва беҳтар кардани базаи хӯроки чорво мебошад.
Ғулом Алиевич Алиев — зоотехник-селексионер, ходими давлатӣ, академики Академияи илмҳои Тоҷикистон , доктори илми кишоварзӣ , профессор , академики ВАСХНИЛ , академики Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон , Ходими хизматнишондодаи илми Тоҷикистон , дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино .
2011 — бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон узви ҳайати Кумитаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ дар соҳаи адабиёт, санъат ва меъмории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон пазируфта шудааст,
медалҳои «Фонди сулҳи СССР» «Барои меҳнати шоён», «Меҳнати шоиста», «Ветерани меҳнат» «20-солагии Ғалаба», «30-солагии Ғалаба», «100-солагии зодрӯзи В. И. Ленин» ,
Вафо Назаров — мусаввир, узви Иттифоқи рассомони СССР, узви Иттифоқи журналистони СССР, узви Ҷамъияти рассомон-графикҳои ЮНЕСКО, Раиси Академияи мусаввирии Тоҷикистон, Аълочии телевизион ва радиои СССР, дорандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ , Рассоми халқии Тоҷикистон
Табибони қадим боқилоро ба сифати ғизои парҳезӣ ва воситаи давоӣ барои табобати бемориҳои узвҳои ҳозима, илтиҳоби роҳҳои болоии нафас кор мефармуданд, бо он хунпартоӣ ва сурфаро табобат мекарданд.
Бо Қарори Шӯрои Вазирони Иттиҳодди Шӯравӣ аз 9 октябри соли 1950 дар асоси Қарори Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон, Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон ва Кумитаи Марказии Ҳизби коммунисти Тоҷикистон аз 14 апрели соли 1951 Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон таъсис дода шуд.
Ба ҳайати он муассисаҳои илмии зерин дохил карда шуданд: Институти геология, Институти химия, Институти сейсмология, Институти ботаника, Институти зоология ва паразитология, Институти хокшиносӣ, мелиоратсия ва ирригатсия, Институти зотпарварӣ, Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ, Институти забон ва адабиёт, Расадхонаи астрономӣ, Шуъбаи пахтапарварӣ, Шуъбаи фалсафа ва Шуъбаи иқтисодиёт.
Соли 1940 Пойгоҳи Академияи илмҳои Иттиҳоди Шӯравӣ ба Филиали Академияи илмҳои Иттиҳоди Шӯравӣ дар Тоҷикистон бо институтҳои геология, ботаника, зоология ва паразитология, таърих, забон ва адабиёт табдил дода шуд.
Ба ҳайати Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон 3 академики ифтихорӣ Алекасандр Несмеянов, Евгений Павловский, Қаниш Сатбоев, 11 академик Садриддин Айнӣ, Мирзо Турсунзода, Иван Антипов-Каратаев, Бобоҷон Ғафуров, Бобоҷон Ниёзмуҳаммадов, Семён Плешко, Александр Семёнов, Николай Смолский, Сороҷон Юсуфова, Ҳикмат Юлдошев, Александр Якубовский ва 14 аъзои вобаста дохил шуданд.
Институти геология ва Институти сохтмони ба зилзила тобовар ва сейсмологияи Академияи илмҳо ба Институти геология, сохтмони ба зилзила тобовар ва сейсмологияи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон муттаҳид карда шуданд;
Бо мақсади беҳинасозии фаъолиятҳои илмию таҳқиқотӣ 16 сентябри соли 2010 Ҳукумати Тоҷикистон қарореро дар мавриди ислоҳоти сохторӣ ва идории Академия илмҳои ҷумҳури тасвиб кард.
Ба ин сабаб пас аз ноёб шудани девони Рӯдакӣ ашъори Қатронро ба ӯ нисбат додаанд ва соли 1897 дар Теҳрон ба унвони «девони Рӯдакӣ» китобе чоп шуд, ки асосан аз ашъори Қатрон иборат аст.
Бино ба маълумоти Носири Хисрав Қатрон «шеъри нек мегуфт, аммо забони форсӣ некӯ намедонист», пеши вай омада, девони Мунҷақӣ, Дақиқиро мехондааст, «ҳар маънӣ ӯро мушкил бувад» аз ӯ пурсида, шарҳашро менавиштааст.
ӯ пайваста девонҳои шоиронро аз бар намуда, тамоми луғат ва шарҳи маъниҳоро бо пурсуҷӯ омӯхта, барои худ луғатномае бо унвони «Тафосир фил луғотилфурс» тартиб додааст.
Чунон ки Носир Хусрав дар «Сафарнома»-аш қайд кардааст, ӯ дар Табрез Қатронро дида, зимни мулоқот бо хоҳиши ӯ баъзе мушкилоти девони Мунҷиқи Тирмизиро ташреҳу маънидод намудааст.
Соли 1999, танҳо як филм бо иштироки ӯ ба намоиш баромад - "Бадшоҳ", ки дар он ӯ бо Твинл Ханна бозӣ кардааст, аммо дар кассаи мазкур муваффақият ба даст наовардааст.
Пас аз як сол, ду филми ӯ "Ва дар хушӣ ва дар ғам" ва "Император" , ки дар он нақши император Ашокаро бозидааст, ба намоиш даромаданд, филм дар ҷашнвораи Венетсия ва ҷашнвораи Торонто намоиш дода шуд.
Соли 2014 филми "Соли нав муборак!" ба бозор баромад, ки дар он ӯ нақши муборизи бидуни қоидаро бозӣ кардааст, ки барои дуздидани алмос дар Дубай гурӯҳе бунёд мекунад, инчунин дар озмуни рақсӣ иштирок мекунанд.
Дар охири соли 2018 филми "Сифр"-и Ананд Л.Рай ба намоиш баромад, ки дар он ӯ қадпастеро бозӣ мекунад, ки ба дарди ишқи байни ҳунарпешаи майзада ва олими гирифтори фалаҷи мағзи сар меафтад.
Пас аз як сол, филми "Дугоник" ба намоиш баромад, ки дар он Шоҳрух нақши дугона бозидааст, аммо ин дар кассаи филм муваффақ нашудааст ва " .", ки дар он нақши мухбири радиои Ҳиндустонро, ки ба як террористи пурасрор афтодааст, нақш бозидааст.
Ӯ соли 2005 бо ҷоизаи олии шаҳрвандии Ҳиндустон Падма Шрӣ, соли 2007 бо ордени санъат ва адабиёти фаронсавӣ ва соли 2014 бо ордени Легиони фахрӣ мукофотонида шудааст.
Соли 2007 филми "Ҳиндустон, ба пеш!" Ба намоиш гузошта шуд, ки дар он қаҳрамони он собиқ бозигари дастаи хоккейи миллии майдонӣ мебошад, ки дастаи занонро мураббигӣ мекунад.
Барои нақш дар филми дуввум, ки дар он ӯ қаҳрамони қотилро бозидааст духтаре, ки ошиқи ӯст бо қасди интиқом мекушад, ва ӯ аввалин ҷоизаи ""-ро барои беҳтарин ҳунарпеша ба даст овардааст.
Соли 2008 филми "Ин ҷуфтро Худо офарид" бо Анушка Шарма ба намоиш баромад, қаҳрамони он Суриндир Саҳнӣ як марди шармгинест, ки ба худ эътимоди паст дорад, ки муҳаббати ӯ ба зани ҷавон ба ӯ кумак мекунад, ки дар худ як паҳлӯи навро кашф кунад.
Он ҳамчун худдорӣ ва имсок аз харҷ кардани моли худ ва ё манъи дигарон аз сарф кардани молашон дар мавридҳое, ки набояд онро боздошт, надодани чизе, ки онро бояд дод ва худдорӣ аз адои ҳуқуқи воҷиб зуҳур мекунад.
Дар бораи Бахилӣ нахустин бор адиби араб Ҷоҳиз китобе алоҳида ба номи «Бухало» навишта, дар он саховатро сифати арабҳо ва Бахилиро сифати ғайриарабҳо арзёбӣ кардааст.
Мазаммати Бахилӣ яке аз мавзӯъҳои асосии адабиёти форсӣ-тоҷикӣ низ ба шумор рафта, аз ҷумла, он бадтарин беморӣ ва накӯҳидатарин хислати инсонӣ дониста шудааст.
Аз нигоҳи шариат, Бахилӣ ҳамҷинси куфру нифоқ буда, рӯзи қиёмат моли бахил бар гарданаш тавқи оташин мегардад , то ҳангоми марги бахил дар дили ӯ нифоқ боқӣ мемонад .
Худованд онҳоеро муъминони комил хондааст, ки ба ҳангоми бахшиш аз исроф парҳез мекунанд ва аз Бахилӣ ҳам дурӣ ҷуста, дар байни ин ду ҳолат ҳадди миёнаро риоя менамоянд
Аз оқибатҳои бади иҷтимоии Бахилӣ ривоҷ ёфтани дурӯғгӯӣ, бедодгарӣ, бераҳмӣ, бевафоӣ ва аҳдшиканӣ дар муносибат бо наздикону дӯстон ва пайвандон, аз байн рафтани ғамхорӣ ва меҳру шафқат, рӯҳи ёрию дастгирии афроди ниёзманди ҷомеа мебошад.
Тибқи таълимоти ирфонӣ, азбаски ҳадафи ниҳоии ориф ва соликро фонӣ шудан дар Ҳақ ташкил медиҳад, бинобар ин исор ва азхудгузаштагӣ бар вай воҷиб мебошад.
Ҳарчанд Исроил пеш аз анҷоми ҷанг ташаббусро ба даст гирифта тавонист, аммо амалиёти нерӯҳои ҳавоии Миср муваффақ ҳисобида шуд, ки ин ба Муборак шуҳрати қаҳрамони миллӣ овард.
Соли дигар, соли 1950, Ҳуснӣ Муборак ба Академияи Нерӯҳои Ҳавоии Билбайс дохил шуд ва дар он ҷо дараҷаи бакалаврӣ дар соҳаи авиатсияро ба даст овард ва дар соли 1952 ба эскадриллҳои ҷангӣ таъйин карда шуд ва дере нагузашта ба ҳавопаймоҳои бомбаандоз гузашт.
11 феврали соли 2011 дар натиҷаи инқилоб дар Миср истеъфо дод ва қудратро ба Шӯрои олии нерӯҳои мусаллаҳ супурд Ӯ бо иттиҳоми фасод ва сӯиистифода аз мақом ба зиндон маҳкум шуд.
Ҳуснӣ Муборак бо орденҳои Миср “Ситораи фахрӣ” , “Ситораи Синай” , “Гарданбанди дарёи Нил” ва дигар ордену медалҳо ва ҷоизаҳои давлатӣ сарфароз гардидааст.
Дар гузашта Ҳуснӣ Муборак гоҳе дар чорабиниҳои сирф низомӣ бо либоси низомӣ зоҳир мешуд, аммо ахиран президенти Миср дар тан либоси аврупоии ғайринизомӣ ба бар мекунад.
Ҳуснӣ Муборак 4 майи соли 1928 дар деҳаи Кафр-ул- Мусайлаҳаи волии Шибинулқум , воқеъ дар яке аз сераҳолитарин манотиқи кишвар, дар шимолу ғарби Қоҳира ба дунё омадааст.
Падари ӯ ас-Саид Иброҳим Муборак дар низоми додгоҳии марказҳои вилоят ва ноҳияҳо ва сипас тақрибан бист сол дар додгоҳи вилоятии Шибин ал-Комӣ ба ҳайси мансабдор кор кардааст.
Аммо овоздиҳӣ танҳо барои як номзаде, ки аз ҷониби Маҷлиси Миллӣ пешбарӣ шудааст, сурат мегирифт, ки Миср борҳо мавриди интиқоди кишварҳои демократии устувор қарор гирифтааст.
Зарурати баргузории раъйпурсӣ бо нигоҳ доштани вазъи изтирорӣ дар кишвар, ки дар натиҷаи ташдиди мушкили исломӣ тавассути фаъолияти созмонҳои радикалӣ ба вуҷуд омадааст, асоснок карда шуд.
Дутои онҳо ба оммаи васеъ маълум гардид - соли 1995 ҳангоми сафараш ба Эфиопия дар Аддис-Абеба мошини ӯро аз силоҳи автоматӣ тирборон карданд ва соли 1999 дар яке аз намоишҳо Муборакро бо корд захмӣ карданд.
Қарори Содотро бисёриҳо ҳамчун хоҳиши дарёфти дастгирӣ дар шакли як мансабдори аз ҷиҳати сиёсӣ бетараф, фасодзада ва маъруфи баландрутбаи низомии худ медонистанд.
Санъати мусиқӣ ва сурудро аз падараш – Назрихӯҷа, сипас аз ҳофизони маҳаллӣ Саидамир Бобӣ, Суръат, Акашариф Ҷӯраев омӯхта, ҳамчунин аз сабти патефонии Ҳоҷӣ Абдулазиз, Мулло Тӯйчӣ ва дигарон баҳра бурдааст.
Иҷрокунандаи осори мусиқии мардумӣ («Нигорам», «Сиёҳчашм», «Дилбари ман», «Санам», «Мустазод», «Мискин» ва ғайра), муаллифи сурудҳои зиёд ва сюитаҳои рақсӣ («Таронаҳои меҳнат», «Биё ёрам», «Мурғи саҳар», «Шашзарб» ва ғайра).
Ӯ соли 1954 аз Дарвоз ба шаҳри Сталинобод даъват шуд ва ҳамагӣ 3 сол баъд, дар синни хеле ҷавони 27-солагӣ сазовори унвони фахрии Ҳофизи халқии ҶШС Тоҷикистон шуд.
Яккахони коллективҳои мусиқии Кумитаи давлатии ҶШС Тоҷикистон оид ба телевизион ва радиошунавонӣ аз ҷумла ансамбли шуҳратёри «Шашмақом» ва то охири ҳаёт фаъолият дошт.
Абдулло Назрӣ иштирокчии Фестивали умумииттифоқии ҷавонон ва студентон ; Даҳаи адабиёт ва санъати тоҷик дар Москва , Фестивали 6-уми умумиҷаҳонии ҷавонон ва студентон буд.
азовори унвони фахрии Ҳофизи халқии ҶШС Тоҷикистон Бо ордени «Нишони Фахрӣ», медалҳо ва Грамотаҳои Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гаштааст.
Абдуллоҳи Назрӣ (ҳанг. тав. Абдулло Назриев; 20 сентябри 1930, ноҳияи Дарвоз — 5 марти 2006, Душанбе) — сарояндаи тоҷик, Ҳофизи халқии ҶШС Тоҷикистон .