polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Агар дар ибтидои соли 1948 дар шуъба ҳамагӣ 25-30 нафар донишҷӯ таҳсил мекарда бошад, ҳоло дар шуъбаҳои гуногуни он зиёда аз 1000 донишҷӯ ба таҳсил фаро гирифта шудаанд.
Як зумра чеҳраҳои маълуму машҳури илму фарҳанги ҷумҳурӣ, аз ҷумла, академики АИ ҶТ Мусо Диноршоев, аъзои вобастаи АИ ҶТ Абдуқодир Маниёзов, Хуршеда Отахонова, Мукаррама Қосимова, Д. Саймуддинов, Ҷӯрабек Назриев, профессорон Худоӣ Шарифзода , Раҳим Мусулмониён, Абдунабӣ Сатторзода, Худойназар Асозода, Иброҳим Усмонов, Баҳриддин Камолиддинов, Равшан Раҳмонӣ, Мисбоҳиддини Нарзиқул, Мирзо Муллоаҳмадов, С. Амирқулов, Т.Н.
Таъсису оғози фаъолияти кохи бегазанди илму маърифат – факултети филология, ба номи олимони муътабари соҳа Абдулғанӣ Мирзоев, Баҳром Сирус, Андрей Андреевич Семенов, М. С. Андреев, Шарифҷон Ҳусейнзода, Соҳиб Табаров, Д. Тоҷиев, Бобоҷон Ниёзмуҳаммадов, Воҳид Асрорӣ, Муллоҷон Фозилов ва бисёр дигарон сахт алоқаманд мебошад.
Ин донишмандони фарзона барои ба маҷрои муътадил равона гаштани ҷараёни таълим дар факултет ва тайёр кардани мутахассисони варзидаи соҳаи филология, васеъ гардидани сохтори факултет ва муҳайё намудани базаи таълимӣ корҳои зиёдеро ба сомон расондаанд.
Солҳои 50–60 асри ХХ дар рушди минбаъдаи факултет олимони варзида, профессорон - Д. Т. Тоҷиев, Воҳид Асрорӣ, Шарифҷон Ҳусейнзода, Соҳиб Табаров саҳми хеле арзанда гузоштанд.
Ин буд, ки як зумра ҷавонони хушсалиқа чун М. Муҳаммадиев, Мукаррама Қосимова, С. Ҳалимов, С. Имронов, Худоӣ Шарифзода , Худойназар Асозода, сафи устодони факултетро пурра намуда, барои боз ҳам рушду инкишоф додани он саҳми арзанда гузоштанд.
Ногуфта намонад, ки ин шуъба бисёр рӯзноманигорони хушсалиқаро барои воситаҳои ахбори умум ба камол расонид ва баъдан дар заминаи ҳамин шуъба факултети мустақили рӯзноманигорӣ таъсис ёфт.
Дар тӯли ин солҳо барои омода намудани мутахассисони соҳибмаълумот ихтисосҳои фарҳангшиносӣ ва муносибати байнифарҳангӣ, забоншиносӣ ва технологияи нави иттилоотӣ, забоншиносӣ ва таъминоти ҳуҷҷатии идора ва тарҷумони бадеӣ ифтитоҳ ёфт.
Дар факултет барои таълими босамару натиҷадеҳ кабинети муҷаҳҳази «Махзани адаби профессор Худойназар Асозода», «Маркази фарҳангии ба номи профессор Шариф Ҳусейнзода», дарсхонаҳои ба номи профессор Д. Тоҷиев, Т. Хаскашев ва утоқи Эрон дар ихтиёри донишҷӯён қарор дошта, маҳфилҳои илмӣ, адабӣ, вохӯрию суҳбатҳои донишҷӯёну устодон бо арбобони илму фарҳанг, чеҳраҳои маъруфи ҷумҳурӣ дар ин кабинету марказҳо мутассил баргузор мегарданд.
Адибони номдори муосири тоҷик - Шоирони халқии Ҷумҳурии Тоҷикистон Муъмин Қаноат, Бозор Собир, Гулрухсор Сафиева, Гулназар Келдӣ, Аскар Ҳаким, Саидалӣ Маъмур, Раҳмат Назрӣ, Нависандаҳои халқии ҷумҳурӣ - Юсуф Акобиров, Саттор Турсун, Сорбон, Аъзам Сидқӣ, Муҳиддин Хоҷаев ва дигарон дастпарварони маҳфили «Адибони ҷавон»-и факултет буда, аввалин чакидаҳои хомаи онҳо дар ҳамин маҳфил муҳокима ва манзури хонандагон гардидаанд.
Дар муҳокима ва баррасии шеъру ҳикояи навқаламони маҳфил адибони баркамол устод Мирзо Турсунзода, Муҳаммадҷон Раҳимӣ, Боқӣ Раҳимзода, Фазлиддин Муҳаммадиев, Самад Ғанӣ ва дигарон иштирок мекарданд.
Баъдтар ин анъанаи устодонро адибони ҷавону хушистеъдод Бозор Собир, Гулрухсор Сафиева, Саттор Турсун, Раҳмат Назрӣ, Зулфия Атоӣ, ки парвардаи маҳфили «Адибони ҷавон» буданд, идома дода, тез – тез меҳмони ин маҳфил мешуданд.
Аз ҳайати устодони факултет се нафар узви вобастаи АИ Тоҷикистон, 8 нафар узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, 12 нафар профессор ва 4 нафар узви Иттиҳодияи рӯзноманигорони Тоҷикистон мебошанд.
Дар сохтори факултет ҳоло 5 кафедра мавҷуд аст, ки дар онҳо устодони варзида, муҳаққиқони шинохтаи ҷумҳурӣ ба таълими шогирдон ва таҳқиқи масъалаҳои муҳимми илми филология машғуланд.
Факултет дорои шуъбаҳои забону адабиёти тоҷик, забоншинос– ҳуҷҷатнигор, забоншинос–мутарҷим мебошад, ки дар онҳо барои соҳаҳои гуногуни ҷумҳурӣ мутахассисон тайёр карда мешаванд.
Дар сохтори факултет Маркази омӯзиши забонҳо бо роҳбарии дотсент Д. Ҳомидов амал мекунад, ки дар муддати панҷ сол даҳҳо нафар шаҳрвандони хориҷӣ ба омӯзиши забони тоҷикӣ ва дигар забонҳо машғул гардида, соҳиби сертифакати донандаи забони тоҷикӣ гардиданд.
Дар тӯли фаъолияти худ беш аз 600 номгӯйи мақолаҳои илмӣ, монографияҳо, китобҳои таълимӣ ва асарҳои бунёдӣ таълиф намудааст, ки аксари онҳо ба забонҳои русӣ ва англисӣ нашр шудаанд.
Қариб 90 дарсади ин асарҳо дар саҳифаҳои маҷаллаҳои илмии Академияи илмҳои ИҶШС, серияҳои "Физикаи ҳароратҳои баланд", "Электроника", "Электронная техника", серияи "Маводҳо", "Физика ва техникаи нимноқилҳо", "Маводҳои ғайриорганикӣ" ва ғайра рӯи чоп омадаанд.
Самариддин Каримов омӯзишгоҳи омӯзгории шаҳри Кӯлобро соли 1957 бо дипломи аъло хатм менамояд ва ҳамон сол ба шуъбаи физикаи факултаи физика ва математикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон дохил мешавад.
Соколов, А. С. Пашинкин, А. А. Айвазов барои суҳбат, машварат, ҳамкорӣ, тарбияи олимони ҷавон ба Институти физика ва техникаи Академияи илмҳои ҷумҳурӣ ташриф овардан С. Каримов соли 1964 ӯ ба аспирантураи кафедраи физикаи кимиёвӣ МИСИС дохил шуд.
С. Каримов баъди ҳимояи рисолаи докторӣ ба Донишгоҳи давлатии Кӯлоб баргашт ва дар вазифаҳои гуногун: декани факултаи физика, мудири кафедра кор карда, августи соли 1989 аз нав муовини ректор оид ба таълим, моҳи ноябри соли 1993 ректори Донишгоҳи давлатии Кӯлоб таъйин гардид.
Моҳи декабри соли 2004 бо сабаби ба нафақа баромаданаш аз вазифаи ректорӣ озод шуда, мудири кафедра ва аз моҳи январи соли 2013 дар вазифаи профессори кафедраи физикаи умумӣ фаъолият дорад.
Меҳнатҳои шоён ва бисёрсолаи академик С. Каримов бо нишони "Аълочии Вазорати мактабҳои олии ИҶШС" , бо медали Вазорати маорифи мактабҳои олии ИҶШС - "Барои корҳои шоён" , Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон , Ходими шоистаи илми Ҷумҳурии Тоҷикистон , Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон буда, бо Ифтихорномаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон , Медали академия ва пажӯҳишгоҳҳои муҳандисии давлатҳои исломӣ , , сарфароз гаштааст.
Самариддин Каримов — доктори илмҳои кимиё , профессор, Ходими шоистаи илми ҷумҳурӣ , Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон , академики Академияи муҳандисии Тоҷикистон , академики филиали Академияи муҳандисии байналмилалӣ , узви пайвастаи Академия ва пажӯҳишгоҳҳои муҳандисии давлатҳои исломӣ .
Инро нишондиҳандаҳои ҳарсолаи хоҷагиҳои боғу токпарварии «Сомғор», ба номи Исмоил Ҳамзаалиеви ноҳияи Бобоҷон Ғафурови вилояти Суғд хоҷагиҳои водии Ҳисор ва дигар хоҷагиҳои токпарварии лалмикори кишвар исбот кардаанд.
Аҳамияти муҳими экологии токпарварӣ дар он аст, ки дар кӯҳҳо, доманакӯҳҳо ва теппаҳо, дар ҳолати уфуқӣ ҷойгир кардани қаторҳо, пеши роҳи шуста шудани заминро мегиранд ва тавассути патакрешаҳои худ мустаҳкам мекунанд.
Ин ҷиҳатро ба инобат гирифта, бояд дар ҷумҳурӣ на фақат ба миқдори пештара «совхоз — заводҳо» бунёд карда шаванд, балки хоҷагиҳои нави давлатӣ таъсис ёбанд.
Дар хотир бояд нигоҳ дошт, ки як «совхоз — завод»-и саноатии давлатии пешқадами ҷаҳонӣ даромади ҳамаи хоҷагиҳои деҳқонии парокандаи ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ ё вилояти Хатлонро дода метавонад.
Сипас дар вазифаҳои муовини декани факултети молиявию баҳисобгирӣ оид ба корҳои тарбиявию иҷтимоӣ , муовини декани факултети молиявию иқтисодӣ оид ба корҳои таълим , иҷрокунандаи вазифаи мудири кафедраи муносибатҳои иқтисодии байналхалқӣ , мудири кафедраи муносибатҳои иқтисодии байналхалқии ДДМТ фаъолият намудааст.
Солеҳзода Ашурбой Абдувоҳид (Ашурбой Абдувоҳидович Солиев; тав. 12 феврали 1974, ноҳияи Бобоҷон Ғафуров, вилояти Ленинобод, ИҶШС) — иқтисоддон, номзади илми иқтисодӣ , дотсент .
Аз соли 2010 то июли 2013 вазифаи декани факултети иқтисод ва идораи ДМТ ва аз моҳи августи соли 2013 то моҳи декабри соли 2013 муовини ректор оид ба илми Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро ба уҳда дошт.
1984—1997 — котиби комитети комсомоли Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода, инспектор-методисти кумитаи комсомоли ноҳияи Фрунзеи Душанбе ва Вазорати мактабҳои олии Тоҷикистон;
Соли 1986 дар мавзӯи «Комсомоли Тоҷикистон ёрдамчии фаъолони ҳизби коммунистӣ дар татбиқи инқилоби маданӣ » рисолаи номзадӣ, соли 1998 рисолаи доктории хешро дар мавзӯи «Таҷрибаи таърихии иштироки ҷавонон дар таҳкими робитаҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ ва фарҳангии Тоҷикистон бо ҷумҳуриҳои иттифоқӣ » дифоъ намудааст.
Бо медалҳои «Хидмати шоиста», «20-солагии Истиқлоли давлатии ҷумҳурии Тоҷикистон», Ифтихорномаҳои фахрӣ ва Сипосномаҳои КМ ВЛКСМ, Вазорати маълумоти олӣ ва миёнаи махсуси СССР, КМ ЛКСМ Тоҷикистон, Вазорати маданияти Тоҷикистон, ҷамъияти «Дониш»-и Тоҷикистон, Кумитаи шаҳрии Кировски КПСС вилояти Мурманск, Кумитаи вилоятии Смоленски ВЛКСМ, Федератсияи футболи Тоҷикистон, Кумитаи ҷавонон, варзиш ва сайёҳии назди ҷукумати ҷумҳурии Тоҷикистон, Нишонҳои ба номи академик Бобоҷон Ғафуров ва ба номи академик Аловаддин Баҳоваддинов мукофотонида шудааст.
1946 — Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон матн ва мусиқии Суруди миллии Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон -ро тасдиқ карданд ва он бори нахуст тавассути радио садо дод;
Дар асар аз румиён ва кӯчманчиёне, ки ба Эрон ҳуҷум мекарданд, сухан рафта, ва­ле ислом ёдоварӣ нашудааст, аз ин рӯ гуфтан мумкин аст, ки пеш аз ҳуҷуми арабҳо ба Эрон тасниф гардидааст.
Дар бобҳои минбаъда вобас­та ба саволҳои доно қиссаву ривоятҳо, воқеаҳои таърихӣ, асотири мардуми эронинажод, номи паҳлавонону шоҳони қадимии Эрон аз қа­били Каюмарс, Хушанг, Ҷамшед, Сом, Гаршосп, Кайхусрав, воқеоти замони Сосониён ва ғ.
«Минуи хирад» ба қавли яке аз муҳаққиқони адабиёти паҳлавӣ Ҷаҳонгир Таваҳиз «усулан як матни динӣ аст, вале як рӯҳи саршор аз хирад дар он фармонравоӣ ме­кунад».
Он ситоиши хирад ва ақлу дониш, ки мо дар адабиёти форс- тоҷик дар давраҳои нав бармехӯрем ва мисоли барҷастаи он муқаддимаи «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ аст, бешуб­ҳа идомаи анъанаи адабиёти пешазисломии халқҳои эронинажод буд.
Маъхази асарҳои нахустини пандуахлоқӣ дар адабиёти классикии форс-тоҷик низ ҳамон андарзномаҳои адабиёти қадими тоҷик, аз ҷумла, боби 2-юми «Минуи хирад» ва дигарҳо будаанд.
«Минуи хирад» ду таҳрири позанд, тарҷума ба санскрит , ду тарҷумаи манзуми форсӣ (соли 1612, ба баҳри мутақориб — назмкунанда Марзбон ибни Роварӣ; 1627— назмкунанда Дороб Санҷонӣ писари Ҳурмуздёр), ин тарҷумаи насрии форсӣ дорад.
Ленин , мудири кафедраи Иқтисоди корхона ва соҳибкории Донишгоҳи миллии Тоҷикистон , декани факултаи иқтисод ва идора Донишгоҳи миллии Тоҷикистон , ноиби ректор оид ба корҳои илм, оид ба таълими Донишгоҳи миллии Тоҷикистон , директори Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон , ректори Донишкадаи андоз ва ҳуқуқ , ректори Донишкадаи иқтисоди Тоҷикистон , директори Муассисаи давлатии «Пажӯҳишгоҳи меҳнат ва ҳифзи иҷтимоии ахолӣ» .
Иштирокдори конфронсҳо, симпозиумҳо ва семинарҳои байналхалқӣ (ш. Тел-Авив, Вена, Куала-Лимпур, Токио, Вашингтон, Сеул, Пекин, Шанхай, Теҳрон, Стамбул, Лондон, Будапешт, Москва, Киев, Алма-Ато, Тошканд, Бишкек, Ашқобод ва ғайра) .
Ҷонишини муҳаррири маҷаллаи байналмиллалии АвраОсиё «Проблемы современной экономики» , сармуҳаррири маҷаллаи «Меҳнат ва рушди иҷтимоӣ» , аъзои таҳририяи маҷаллаи «Ахбороти Шуъбаи Тоҷикистонии Академияи илмҳои байналхалқии мактабҳои олӣ» , аъзои 3 Шӯрои дифои рисолаҳои номзадӣ ва докторӣ , раиси Шӯрои дифои рисолаҳои докторӣ ва номзадӣ оид ба иқтисодиёт дар назди ДМТ , ҷонишини раиси Шӯро дифои рисолаҳои докторӣ ва номзадӣ оид ба иқтисодиёт дар назди ДМТ .
Дар тарҳрезии Барномаҳои дарозмуҳлати рушди иҷтимоӣ-иқтисодии кишвар – Стратегияи коҳиши камбизоатӣ, Стратегияи коҳиши камбизоатӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон дар солҳои 2007–2009 ва Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон дар давраи то соли 2015, ки ташаббускори пешниҳоди онҳо Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон буд, ширкат варзид.
Сироҷиддин Комилов дар тарбияи олимони ҷавон, унвонҷӯён, докторон пурсамар буда, то соли 2014 таҳти роҳбарии ӯ 30 нафар рисолаи номзадӣ ва 4 нафар рисолаи докториро ҳимоя намудаанд.
Солҳои 1998-1999 - муовини ректор оид ба робитаҳои байналхалқии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров, солҳои 1999-2000 муовини ректор оид ба корҳои тарбиявии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров фаъолият бурдааст.
Аз солҳои 2000 то 2005 — муовини ректор оид ба корҳои тиҷоратии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров, солҳои 2005 - 2010 дар маснади муовини ректор оид ба корҳои тарбиявии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров пурмаҳсул меҳнат намуд.
Тибқи қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 11 майи соли 2012 ректори Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров таъйин гардид ва то 31 октябри 2014 сарвари донишгоҳ буд.
Мавсуф аз зумраи устодоне буд, ки дар пешбурду равнақи корҳо дар самти вусъат бахшидани кори таълиму тарбияи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров нақши арзанда гузоштааст.
Дар давраи мудирии Табаров дар баробари устодони варзида – Шарифҷон Ҳусейнзода, Баҳром Сирус, Муллоҷон Фозилов, Ҳилол Каримов, Воҳид Асрорӣ, Турсунбой Неъматзода насли дигари омӯзгорон чун Саъдулло Асадуллоев, Зоҳир Аҳрорӣ, Асадулло Сӯфизода, Саъдоншо Имронов, Маҳмуд Давлатов, Хайрулло Муҳибов, Собира Аминова ва баъдтар Раҳим Мусулмонқулов, Худойназар Асозода, Абдулҳай Маҳмадаминов, Абдуҷаббор Раҳмонов, Маҳмаисуф Имомов, Абдувалӣ Давронов, Рустам Ваҳҳобов, Равшан Раҳмонӣ ба воя расиданд.
Аз соли 1985 Сарходими илмии шуъбаи адабиёти муосири тоҷик, мушовири илмии Пажуҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон, дотсент ва мушовири кафедраи назарияи адабиёт ва адабиёти навини форсии тоҷик шуда то охири умр фаъолият намудааст.
Паҳлӯҳои мухталифи назарӣ ва амалии таърихи адабиёти давраи нави тоҷик дар асару мақолаҳои зиёди илмӣ ва илмию оммавии устод Табаров, мавриди тадқиқи амиқ қарор гирифтаанд.
Муаллифи зиёда аз 850 асару таълифоти илмӣ, аз ҷумла дар китобҳои бунёдии «Пайрав Сулаймонӣ» , «Ҳаёт, адабиёт, реализм» , «С. Айнӣ – қофиласолори адабиёти советии тоҷик» , Мунзим, Беҳбудӣ ва диг.
Солҳои 1995—1998 дар аспирантураи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд таҳсил намуда, минбаъд солҳои 1997—2000 дар кафедраи таърих ва маданияти халқи тоҷики Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон ба ҳайси омӯзгор фаъолият бурд.
Моҳи январи соли 2000 бо қарори раиси шаҳри Хуҷанд ба вазифаи мудири шуъбаи масоили иҷтимоӣ-фарҳангӣ, робита бо созмонҳои ҷамъиятию сиёсӣ ва муносибатҳои байналмилалии Ҳукумати шаҳри Хуҷанд таъйин шуд.
Аз 31 апрели соли 2003 то 30 ноябри соли 2005 вазифаи муовини мудири шуъбаи масоили иҷтимоӣ — фарҳангӣ, робита бо созмонҳои ҷамъиятию сиёсӣ ва муносибатҳои байналмилалии мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Суғдро ба зимма дошт.
Аз 30 ноябри соли 2005 то 25 ноябри соли 2006 дар вазифаи декани факултаи сиёсатшиносӣ ва муносибатҳои байналхалқии Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон фаъолият намуд.
Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 11 маи 2012 Ҷӯразода Ҷамшед Ҳабибулло ба вазифаи ректори Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон таъйин гардид ва то соли 2017 сарварии ин донишгоҳро ба уҳда дошт.
ба масъалаҳои таърихи маданияти моддӣ, аз ҷумла ба фарҳанги манзилдории тоҷикон, таърихи аморати Бухоро дар асрҳои —, хусусиятҳои равандҳои сиёсии Тоҷикистон дар давраи муосир бахшида шудаанд.
15 майи соли 2015 рисолаи докториашро доир ба илми таърих, дар мавзӯи «Бухарский эмират второй половины — первой половины вв. в письменных источниках» дар Шӯрои Дифои рисолаҳои доктории назди Пажуҳишгоҳи таърих, археология ва этнографияи АИ ҶТ дифоъ намудааст.
Ҷӯразода Ҷамшед Ҳабибулло (Ҷамшед Ҳабибуллоевич Ҷӯрабоев; 15 июни соли 1971, шаҳри Хуҷанд) — доктори илмҳои таърих , профессор, узви Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати .
равиши собитшуда аз паёмбар ва асҳоби ӯ, ба хусус аз хулафо ва чаҳор ёри кибор, дар ҳаёти диниашон ё тариқи маслука дар дин, ғайр аз вуҷуб ва фарз, яъне он чи паёмбар бар он мувозабат варзида ва онро тарк накарда, магар ба нудрат ё саҳоба бар он мувозабат варзидаанд ва ин ҳамон маънои истилоҳии суннат назди уламои фиқҳ аст,
б) Суннати завоид, ки дар боби ибодатҳо ба он суннати ғайри муаккада низ гуфта мешавад, он ибодат, амал ва амри шаръиест, ки расули Худо ба мисли суннатҳои муаккада бар он мувозабат, таоҳуд ва таъкид нафармуда ва барои тахфиф бар умматаш онро борҳо тарк кардааст, ба монанди намози зуҳо – чошт, чаҳор ракъат намози пеш аз фарзи аср ва дигар суннатҳои завоид.
Корҳои одӣ – ғайри даъватии расули Худо дар ҳаёти ҳаррӯзааш ва раванди зиндагонии он Ҳазрат низ, ба монанди одоби хӯрдану нӯшидан, либос пӯшидан, хоб рафтан, таёмун , ҳаракат дар роҳ ва ғайра назди муҳаддисон ва сиранигорон бахше аз сунани завоид ба шумор мераванд ва ба он суннати одат низ гуфта мешавад.
Суннат дар истилоҳи уламои фиқҳ амр ва ҳукмест, ки барои анҷом додани он аз сӯи шаръ таъкид ва тавсияҳои зиёде шуда, вале далоили собитсозандаи он ба қатъияти далоили мусбити фарз набуда.
аст ва дар ин ҳол агар тарки он макрӯҳ бо кароҳати таҳримӣ бошад, суннати муаккада ва ё суннати ҳудо хонда шавад, ба монанди азону иқомат ва намози ҷамоат ва агар таркаш кароҳияте надошта бошад, суннати завоид номида шавад, ба монанди мисвок кардан.
Гоҳе ба суннатҳои муаккада вақте такмилкунандаи воҷиботи динӣ ва ё ба ҳайси муқаддимае барои онҳо машруъ гардида бошанд, сунани ҳудо низ гуфта шавад, ба монанди азону иқомат, ки мукаммили намозҳои фарз ва шиори исломанд ва тарккунандаи онҳо ба гумроҳӣ мансуб ва ба маломати шаръ дучор мегардад.
Соли хониши 1932 – 1933 дар донишгоҳ шуъбаҳои физикӣ-техникӣ ва агробиологӣ таъсис ёфтанд, ки дар онҳо ҳамагӣ 140 нафар донишҷӯён таҳсил мекарданд.
Аввалин шуда омӯзгори кафедраи ботаника Қодир Назаров ба ҷанг рафт, пас он ба ӯ устодон А.Отаев, З.Осимов, А.Ҳомидов, А.Сулаймонов ва М.Ализода пайрави карданд.
Назаров ва Р.Норматов ва дастгирии ҳамаҷонибаи роҳбарияти донишгоҳ дар мавзеи Палоси ноҳияи Бобоҷон Ғафуров минтақаи таҷрибавию истеҳсолии факултет таъсис дода шуд.
Дар ин минтақа донишҷӯён дониш, маҳорат ва таҷрибаи амалии худро аз фанҳои ботаника, зоология, физиология, генетика ва селексия такмил медиҳанд ва донишҳои назариявии худро дар амалия санҷида самараи ҷустуҷӯҳои илмии худро мебинанд.
Баробари беш аз пеш калонсолтар шудан ва вобаста ба фаъолияти меҳнатӣ ҳассосии Ломисаи ангуштон афзуда, дар натиҷа қобилияти палмосида дарк кардани сифати предметҳо пайдо мешавад.
Дар соли аввали таъсисёбӣ аз рӯи ихтисоси «математика» ҳамагӣ 12 нафар донишҷӯён таҳсил доштанд, ки аз онҳо 7 нафар соҳиби дипломи омӯзгорӣ гаштанд.
Ғафуров табдил додани донишкада дар факултет соли 1992 боз ду кафедраи нав созмон дода шуд: кафедраи муодилаҳои дифференсиалӣ ва анализи функсионалӣ ва кафедраи математикаи олӣ ва амалӣ.
Факултет аз рӯи ихтисосҳои зерин: «география», «география ва ҳифзи табиат», «география-демография», «география-биология», «географияи туризм ва менеҷмент», «экология», «экологияи умумӣ», «геоэкология» мутахассисонро тайёр мекунад.
Барои тайёр намудани мутахассисон 1 доктори илм ва 1 номзади илми мутахассиси соҳаи геоэкология, 2 номзади илми соҳаи геология, 4 номзади илми соҳаи география, 1 номзади соҳаи химия, 4 номзади илми соҳаи хоҷагии қишлоқ, 2 номзади илми соҳаи биология, 2 номзади илми соҳаи педагогика кор мекунанд.
Сурудҳои машҳури Баҳодуров «Ба фидои ту», «Тасаддуқ», «Эй дил хомуш шав», «Дилбари ҷонони ман», «Ёрро» ба ганҷинаи тилоии мусиқии халқи тоҷик ворид шудаанд.
Ӯ ба осори мусиқии Содирхон рӯҳия ва ифодаи тоза бахшида, таронаҳои «Шаҳноз», «Шаҳнози Содирхон», «Чапандози Содирхон», «Гулёри Содирхон», «Гулёр», «Баёт», «Ушшоқ», «Чоргоҳ», «Дугоҳ», «Ироқ» «Нимчӯпонӣ» ва ғ-ро бо маҳорати баланди сарояндагӣ иҷро намудааст.
Иштирокчии Даҳаи адабиёт ва санъати тоҷик дар Москва , Даҳаи санъати ҷумҳуриҳои Осиёи Миёна ва Қазоқистон , ҳамоиши байналхалқии мусиқии мардумони Шарқ , Анҷумани тоҷикони дунё , Рӯзҳои адабиёт ва санъати тоҷик дар вилоятҳои Тошканду Фаргона .
Узви дастаи ҳаваскорони қасри маданияти комбинати абрешим , овозхони Филармонияи давлатии Тоҷикистон , роҳбари ансамбли мусиқии тоҷик дар кумитаи садои ҶШС Ӯзбекистон , корманди театри опера ва балети шаҳри Самарқанд , профессори Академияи мусиқии Ҷумҳурии Тоҷикистон .
Аз ёдгорҳои таърихӣ дар Барселона Қасри Гуэл , Калисои Сан-Пабло дел Кампо , калисои ҷомеи готҳо — Санта Эулалиа , базиликаи Ла Мерсе маҳфуз мондаанд.
Дар Барселона Донишгоҳи Барселона, , автономӣ , Донишгоҳи политехникии Каталония , осорхонаҳои баҳрӣ, санъати антиқа, санъати муосир, Осорхонаи ҳайкалтарошии Ф. Марес, Осорхонаи рассомон Х.
Баландии аз ҳама нуқтаи баландтарини кӯҳи Тибидабо 512 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст ва аз паси ӯ бурҷи-антенна, ки дар кӯҳи Колсерола қарор дорад, аз ҷои дур намоён аст.
Барселона дар қисми шимоли-шарқии нимҷазираи Иберий, соҳили баҳри Миёназамин дар ҳамворие, ки 5 км паҳнои дорад ва аз тарафи ҷануб бо қаторкӯҳҳои Колсерола ва дарёи Лобрегат, дар қисми шимолӣ дарёи Бесос мавқеъ гирифтааст.
Барселонаи муосир маркази мошинсозӣ буда, дар он саноати электротехникӣ, электроника, кимиё, дорусозӣ, кайҳонӣ, нассоҷӣ, хӯрокворӣ, шиша ва коғазбарорӣ рушд кардааст.
Муаллифи беш аз 100 асару мақолаи илмӣ, китоби дарсӣ барои мактабҳои олии тиббӣ, 6 дастури таълимию методӣ, 5 тавсияномаи методӣ, 20 мақолаи илмӣ, 56 тезис, 3 пешниҳоди ратсионализаторӣ, аз ҷумла «Актуальные вопросы психиатрии» ; «Социально — клинические аспекты диагностики психических расстройств ӯ беженцев» ; «Сборник трудов психиатров- наркологов, посвященный 75-летию со дня рождения член-корр. РАМН, профессор М. Г. Гулямова» .
Таҳти роҳбарии Нигина Шаропова масалаҳои ҳифзи саломатии модару кӯдак ҳаллу фасл карда лоиҳаи Қонуни ҶТ дар бораи бо шири модар макконидани кӯдак, Нақшаи миллии ҶТ оид ба саломатии репродуктивӣ ва ғ.
Соли 1999 бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муовини Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои иҷтимоӣ таъйин шуда, то соли 2004 ифои вазифа кардааст.
«Аълочии нигаҳдории тандурустии СССР» , дорандаи ҷоизаи байналмилалии ба номи Ҷонатан Мэнн , нишони Фахрии ширкати байналмилалии ТВ "Мир " , нишони Фахрии 20-солагии иҷлосияи Х Шӯрои Олии ҶТ, медали ҷашнии 1025-умин солгарди Абӯалӣ ибни Сино .
Бо Бо ордени «Шараф» дараҷаи , Ифтихорномаи Фахрии Вазорати нигаҳдории тандурустии СССР , «Аълочии нигаҳдории тандурустии СССР» , дорандаи ҷоизаи байналмилалии ба номи Ҷонатан Мэнн , Нишони Фахрии ширкати байналмилалии ТВ "Мир " , Нишони Фахрии 20 — солагии иҷлосияи Х Шӯрои Олии ҶТ, медали ҷашнии 1025-умин солгарди Абӯалӣ ибни Сино мукофотонида шудааст.
Иқтисодчии трести «Душанбесохтумон» , ходими хурди илмии Институти тадқиқоти илмии меҳнати Вазорати меҳнат ва шуғли аҳолии Тоҷикистон , аспиранти Институти иқтисодии АИ Тоҷикистон , ходими хурди илмӣ, ходими илмӣ .
Ходими калони илмии Институти иқтисодиёт, лоиҳакашӣ ва тарҳрезии Госплани ҶТ , мудири шуъба, котиби илмӣ, ҷонишини мудири корҳои умумӣ, сарвари Институти тадқиқотии илмии меҳнати Вазорати меҳнат ва шуғли аҳолии ҶТ .
Дар Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи ҷоизаҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон"аз 31 июли соли 2001 29 доир ба унвон чунин тағйирот ворид карда шудааст:
Унвони фахрии Арбоби ҳунари Тоҷикистон ба режиссёрон, дирижёрон, бастакорон, рассомон, ҳайкалтарошон, дизайнерон, драманависон ва дигар ходимони санъат барои офариниши асарҳои баландмазмуни бадеӣ, спектаклҳо, барномаҳои консертӣ, барои хидматҳо дар тайёр ва тарбияи кадрҳои эҷодӣ, офаридани асарҳои илмӣ, дар соҳаи санъат 15 сол ва бештар кор кардаанд ва чун қоида бо ҷоизаҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон сарфароз гардонида шудаанд, дода мешавад.
Солҳои 1939—1989 «Ходими хидматнишондодаи санъати ҶШС Тоҷикистон», Мувофики Укази Президиуми Совети олии ҶШС Тоҷикистон аз 6 январи соли 1989 унвони «Ходими шоистаи санъати ҶШС Тоҷикистон» ба «Арбоби шоистаи санъати ҶШС Тоҷикистон» иваз карда шуд.
Ин унвони фахрӣ ба коргардонҳо, композиторон, рассомон, меъморон, ҳайкалтарошон ва дигар ходимони санъат барои эҷоди асарҳои барҷаста ва корҳои илмӣ дар соҳаҳои гуногуни санъат, тарбияи кадрҳои соҳаи фарҳанг дода мешавад.
Дар аввали солҳои 50 садаи Алавӣ ба жанрҳои эпикӣ рӯ оварда, романи «Чашмҳояш»-ро нашр мекунад, ки дар адабиёти муосири форсӣ яке аз беҳтарин асарҳои иҷтимоист.
Як қатор асарҳои публитсистии Алавӣ дар Германия ба табъ расидаанд: «Эрони мубориз» , «Нафти хунин» , «Кишвари гулу булбул» , новеллаи «Девори сафед» ва ғайра Алавӣ таълифоти адабиётшиносӣ ҳам дорад, ки маъруфтарини онҳо «Таърих ва инкишофи адабиёти муосири Эрон» аст.
Алавӣ маълумоти ибтидоӣ ва миёнаро дар Теҳрон гирифта, соли 1922 ба факултети филологияи Донишгоҳи Берлин дохил шуд ва забонҳои немисӣ, англисӣ ва франсавиро омӯхт.