polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Соли 2011 дар Душанбе бузургтарин дар Осиёи Марказӣ Китобхонаи миллии Тоҷикистон бунёд карда шудааст, теъдоди хазинаи китобҳояш зиёда аз 6 000 000 нусхаро ташкил медиҳад.
Гӯсолаи навзодро аввал 5 – 7 рӯз дар профилактория нигоҳ дошта, баъд ба гӯсолахонаи умумй мегузаронанд; то синни 3 – 4 моҳагӣ 4 – 6 сари, 4 – 6 моҳагӣ – 10 – 12 – сари нигоҳ медоранд .
Гӯсолаҳоро аз 10 – 15-рӯзагӣ ба ҳавои кушод сар медиҳанд; рӯзҳои аввал дар ҳавои хунук ба 15 – 20 дақиқа, баъд муҳлатро кам – кам зиёд карда, ба 2 – 4 соат ва зиёдтар аз он мерасонанд.
Ба такаҳо 45—60 рӯз қабл аз ҷуфтикунӣ хӯрокиҳои серғизо (пояи хушки лӯбиёиҳо, хасбеда, силос, сабзӣ, лаблабуи қанд, хӯрокҳои омехта — ярмаи ҷуворимакка, ҷав, сабус) медиҳанд.
Додаҳои бостоншиносӣ дар бораи боҷимондаҳои ҷонварон , сангнигораҳои асри санг ва бозёфтҳо аз ноҳияҳои гуногун гувоҳӣ медиҳанд, ки инсон 8 ҳазор сол пеш бузро парвариш мекард.
Мақсади сиёсии ШМО маҳдуд намудани сектори ҷамъиятии истеҳсолот, роҳи «васеъ кушодан» ба капитали хориҷӣ ва қатъ кардани муносибатҳои дӯстона бо мамлакатҳои сотсиалистӣ буд.
Шикасти сиёсии ШМО, сар задани ҷудоӣ дар байни Қувваҳои Мусаллаҳ хунтаро маҷбур кард, ки ҳокимиятро ба ихтиёри Ҳукумати Ҳизби тараққихоҳ бо сардории К. Бусиа диҳад, аммо ин ҳукумат дар асл сиёсати ШМО-ро давом дод.
Марказҳои асосии саноат: Тема (заводи алюминий, комбинати хӯрокворӣ ва какао, заводҳои софкории нафт, пӯлодгудозӣ, таъмири киштиҳо ва ғайра), Аккра (корхонаҳои саноати кимиё, бофандагӣ, хӯрокворӣ, коркарди филиззот ва ғайра), Таркве (заводҳои софкории тило, истеҳсоли резинаи техникӣ.
Ғано узви СММ, Иттиҳоди Африқо, Конференсияи СММ оид ба савдо ва рушд, ЮНЕСКО, иттиҳодияҳои байналмилалӣ (Ҷамъияти умумиҷаҳонии савдо, Интерпол, Хазинаи байналмилалии асъор ва ғайра) ва минтақавӣ мебошад.
Ғано ба хориҷа асосан какао ва маҳсулоти он, хӯрокворӣ, моҳӣ, тило, алмос, маъдани манган, чӯбу тахта бароварда, аз хориҷ мошин ва таҷҳизоти нақлиёт, орд, биринҷ, равғани рустанӣ, сӯзишворӣ ва маҳсулоти нафтӣ, молҳои нимтайёр ва қисмҳои эҳтиётӣ ворид мекунад.
Марказҳои сайёҳӣ – Аккра, Кумаси, Кейп-Кост, қалъа ва қасрҳои қадимии давраи ғуломфурӯшӣ дар соҳили уқёнуси Атлантик, боғҳои миллии Какум ва Мале.
Обанбори Волта яке аз калонтаринҳо дар ҷаҳон буда (дарозиаш 400 км, масоҳаташ 8,5 ҳазор км, ҳаҷмаш 148 км2, ҷойи амиқтаринаш 91м), барои обёрӣ, киштигардӣ ва моҳигирӣ истифода мешавад.
Дар шимолу ғарб ва ҷануб ҷинсҳои кӯҳии метаморфӣ ва гранитшуда, дар қисми марказӣ ҷинсҳои кӯҳии таҳшинӣ, дар ноҳияҳои наздисоҳилӣ ҷинсҳои кӯҳии давраи бӯр ва кайнозой ҷойгир шудаанд.
Дар тӯли нашв хоки байни раддаҳои анҷирзорро тирамоҳу баҳор шудгор карда, ба ҳар га то 120 кг нитроген, 90 кг фосфор ва 45 кг калий меандозанд, 4 — 6 маротиба об мемонанд.
Анҷири худрӯй аз ҷазираҳои Канар ва Африқои Шимолӣ то Ҳиндустони Шимол Ғарбӣ, Афғонистон, кишварҳои соҳили Баҳри Миёназамин, Осиёи Хурд, Балкан, Шарқи Наздик ва Миёна, Закавказия, Қрим, Осиёи Марказӣ дучор меояд.
Анҷирзори худрӯй дар Тоҷикистон асосан дар ҷойҳои шамолпаноҳи қаторкӯҳҳои Дарвоз, Ҳазратишоҳ , Қаротоғу Сарсарак , нишебиҳои қаторкӯҳҳои Ғозималик, Рангон ва Сурхоб боқӣ мондааст.
Анҷири тар 12 — 18 % ва анҷири хушк 55 — 70 % қанд, инчунин сафеда , оҳар , пектин , витаминҳои , 1, В2, С, намакҳои органикӣ, оҳан, фосфор , калий , калсий, мис ва магний дорад.
Дар поени умри худ шоира эҳсос кард, ки дар дарбори падар шахсони нолоиқ, хушомадгӯ, пастфитрат ҷамъ омадаанд, ки барои беҳбудии зиндагии меҳнаткашон чорае намебинанд ва баръакс бо чоплусию порадиҳӣ соҳиби мансаб мешаванд.
Ӯ мебинад, ки аҳли ҳунар хору забун аст, қадру қимате надорад, инони сабр аз дасташ меравад ва ошкоро мегуяд, ки дар ин рӯзгор Хари Исо агар зар дошта бошад, соҳибҳунар ба ҳисоб меравад:
Пӯчоқи донакашро дар саноати химия барои тайёр кардани туш, чӯбашро барои сохтани асбобҳои харротӣ,меваи тару хушкашро чун ғизо ва ғайра дар пухтани мураббо, зардолуоб, мармалод ва ғайра ба кор мебаранд.
Барои парвариши зардолу заминҳои пастхаму нишебрӯя ва мавзеъҳои шамолрасро интихоб карда, масофаи байни қаторҳо ва дарахтҳоро вобаста ба намии хок 8х8, 8х10 метр мегузоранд ва ба 1 га 125—126 бех ниҳол мешинонанд.
Навъҳо: аҳрорӣ, хурмоӣ, кафак, бинигорӣ, мирсанҷалӣ, тоҷибоӣ, бобоӣ, руионон , лола, лоларух, учма , боқитаппак, обак, маҳтобӣ, луччак, ҷавпазак, шишахурмоӣ, субҳонӣ, нишонбойӣ, қандак, моҳтобпазак, пешпазаки самарқандӣ, арзаникатта, августпазаки бегоҳӣ, исфарак, ниёзӣ, абрикос, ширпайванд, хасак ва ғ.
Аз куллаи баланди барфпуши кухҳои Туркистон (гирехи яхбандии Мастчох, сароби дарёи Исфара то деҳаи Равот паси хам сохти геологи, таркиби чинсҳои кухй, иклиму наботот ва дигар элементҳои табиат тарйир меёбад.
Вакто ки дар резишгоҳи дарёчаи кухй киштукори бахорӣ огоз меёбад, дар Ворух куххо барфпуш меистад, дар Исфара зардолу мепазад,дар мавзеи Беди Кач он гул мекунад, дарё сероб мегардад.
Шахри Исфара яке аз районҳои мутараккии республика буда, зиёда аз 20 корхонаи саноатӣ ва 10 колхозу совхози он бо маҳсулоти аълосифати саноатию хоҷагии кӣшло-каш шуҳраташро ба тамоми иттифок ва берун аз худуди он баланд бардоштааст.
Рельефи сехрнок, кухҳои рангоранг, хавои кухии таркибаш аз чангу гард, микробхою бактерияхо ва мод-даҳои химиявӣ софбуда, ва бар хилофи он ҳавои аз озон оксиген бой, меваҳои шарбатрез, обу хавои субтропики ва дигар факторной мусбй, гаравӣ саломатӣ ва омили табобат кардани коркашонанд.
Дар масофаи 35 километр аз санатория дар 40 11' арзи шимолӣ ва 70 17' тули шаркӣ бо Гринвич дар мавзеи селрахаи посёлкаи «КИМ» дар катори конвои нафт манбаъҳои обҳои минералӣ ва озокерит, ки чандин асрхо боз аз чукурии 350—450 метр ба руи замин баромада чорӣ мешавад манбаи шифобахши «Оби шифо» мавчуд аст.
Олими бузурги энциклопедист эчодкори «Конунҳои илми тибб» Абуали Ибни Сино ҳанӯз дар асрҳои Миёна навишта буд: оби шур аз касалихое, ки сабабаш ба хунукӣ ё намнокии мичоз вобаста аст, ба мисли дарду варами пайвандхо, сует гаштани узвҳои бадани одам, аз касалиҳои дикки нафас ва касалиҳои гурда ёрӣ мерасонад.
Гачанде ки хусусиятҳои шифобахши обҳои минералии гази гугирддор дар охирҳои асри ва аввали асри дар асоси тадқиқотҳои илмй исбот шуда бошад, вале чуноне ки дар боло изҳор кардем имруз ҳам маслиҳату усулҳои Синои бузург дар хусуси истифода бурдани обҳои минералй4 шавку завки табибони замони моро ба ҳамсадоию ҳамоҳириангӣ бо ӯ даъват мекунад.
Соли 1967 бо ташаббуси рохбарони махаллии райони Исфара ва шуъбаи тандурустии он в акте ки аз тад кикотҳои аввалини Тейх 78 сол гузашта буд, идораи дар Осиёи Миёна будаи «Геоминводи» СССР корҳои цутучуиро карданд, ки максади охири он муайян намудан в'в ба ҳисоб гирифтани захирахо ва истифода бурдани ин оби фоида-бахши камебу нодир буд.
Натичаи тадқиқотҳои гузаронда ни-шон дод, ки чукурии кони об аз 350 то 450 метр буда, агар аз чохи 1 дар як сония 0,5 литр об чорӣ шавад, аз чохи 6 дар як сония 0,8 литр чорӣ мешавад ва дар давоми 24 соат бошад зиёда аз 30 ж3 оби аз зеризамин баромада боз ба каъри замин дохил мешавад.
Таркиби минералии об дар қисми чанубии манбаъ дар як литраш 87,0 намакҳои гуногун дошта бошад, дар қисми шимо-лии манбаъ бошад дар як литраш 120,0 —125,0 хар хели намак-хо дошта, ва махлули рализи об буи тезутунди олтингугирди зиёде дорад, ки микдори он дар як литр аз 380 то 544 мг-ро ташкил мекунад.
Чохи раками 2/82, ки дар таркиби он маъданхо 2,8—3,0 г/л-ро ташкил менамоянд аз намакҳои сульфати магнию кальций ва натрий иборатанд ва чунин формулаи химиявӣ доранд: РН 7,2.
Мувофики тавсия-номаи мутахассисони Институт таркиби оби номбаршуда муто-бики оби минералии Маскав мебошад ва барои табобати бемо-рони гирифтори дарди меъда: захми меда ва рудаи 12-ангушта, касалиҳои пардаҳои луобии меъдаю руда, касалиҳои якумраи чигар, талхадон, гадуди зери меъда ва гурдаю рохдои пешоббарорӣ бомуваффакият истифода бурдан мумкин аст.
ҳудуди давлати Хоразмшоҳон дар замони ҳукмронии Муҳаммади Хоразмшоҳ хеле васеъ шуд ва сарҳадаш дар Шарқ то ҳафтруд, дар ғарб то баҳри Арал, дар ҷануб то Ироқ тул мекашид.
ҳатто ашрофони давлатӣ ва сарварони дин ҳам нисбат ба ӯ душманӣ доштанд, чунки султон ба муқобили халифаи Бағдод, ки дар ҷаҳони дини ислом ӯро ноиби пайғамбар медонистанд, лашкар кашид.
Ҳамлаи Муғул ба Осиёи Марказӣ пас аз иттиҳоди қабоили муғул ва турк дар фалоти Муғулистон дар соли 1206 мелодӣ рух дод ва то суқути ҳукумати Хоразмшоҳиён дар соли 1221 идома ёфт.
Дар нимаи дуюми асри Русияи подшоҳӣ нақшаи ғасб кардани Осиёи Миёнаро кашида мехост, ки ба боигариҳои фаровони ин сарзамин соҳиб шавад, таъсири сиёсии худро дар он пурзӯр гардонад ва ба нуфузи мустамликадорони давлатҳои ғарб ба ин кишвар роҳ надиҳад.
Вале русҳо, ки бо сарварии генерал Кауфман қӯшунҳои бештар ва силоҳи хубтар доштанд, баъди чанд рӯзи задухӯрдҳои хунин қаъларо фатҳ карда, исъёнгарон ва сипоҳиёни Насриддинбекро сӯи дарё ронданд.
Аз ҷониби дигар, дарвозаи водии Фарғона будани Конибодом низ сабаб шудааст, ки шаҳр пайваста ба майдону ҷангу талоши хонҳову амирони маҳаллӣ табдил ёбад, биноҳои ободаш туъмаи оташ ва мардуми наҷибаш оғӯштаи хун гардиданд.
Бедодгарии қӯшуни амир Насрулло дар Конибодом дар «Мунтахаб ут таворих»-и Ҳоҷа Ҳакимхон чунин инъикос ёфтааст: «… Амир Насрулло Конибодомро забт карда, панҷ ҳазор касро бандӣ кард. Сарбозони Насрулло паричеҳраҳои гулпираҳанро улҷа карда, бар кафили аспон Сару по бараҳна мебурданд ва зану мард дар кӯча синашикоф, ба хоку хун оғушта хобида буданд. … Аз ин зулми сарбозон замину замон дар ларза ва дарёҳо дар ҷӯ шва моҳиён дар хурӯ шва кӯҳҳо дар садов а мурғони ҳаво дар нола омаданд, қиёмати суғро барпо гашт…»
Устод Садриддин Айнӣ дар очерки «Ду ҳашар», ки 1940 ба муносибати сохтмони Канали калони Фарғона навиштааст, рӯзҳои хунини Маҳрамро чунин ёд кардааст: «Вақте ки аскарони императорӣ Тошкандро гирифтанд ва мардуми яроқноки Фарғона ба вилояти худ баргаштанд, амир Музаффар дар Маҳрам аз сари асирон як калламанора сохта, худ ба Бухоро баргашт…»
Аз рӯи ҳуҷҷатҳои мавҷуда соли 1898 участкаи Конибодоми уезди Хуҷанд аз 6 вулусӣ: Навкат қипчоқ, Лайлак, Сӯх, Исфара, Маҳрам ва Конибодом иборат буд.
Бо қарори Кумитаи Иҷроияи Марказӣ –и ҶШС Ӯзбекистон аз 15 апрели соли 1925 аз ҳисоби се вулусии Маҳрам, Конибодом ва Исфара ноҳияи мустақили тоҷикнишини Конибодом дар ҳайати ӯзбекистон ташкил карда шуд.
14 феврали соли 1927 баъди гуфтушуниди бардавоми вакилони ноҳияи Конибодом бо роҳбарони вилояти Фарғона ноҳияи Конибодом аз тобеияти вилояти Фарғона ҷудо ва ба ҳайати округи Хуҷанд дохил карда шуд.
КМ ВКП ва Ҳукумати ИҶШС дархости меҳнаткашони округи Хуҷандро ба назар гирифта, моҳи сентябри соли 1929 қарор карданд, ки округи Хуҷандро ба назар гирифта, моҳи сентябри соли 1929 қарор карданд, ки округи Хуҷанд аз ҳайати маъмурӣ-ҳудудии ҶШС Ӯзбекистон ҷудо ва бо ҳайати Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон дохил карда шавад.
Бо фармони Шӯрои олии ҶШС Тоҷикистон аз 6 феврали соли 1941 шаҳраки КИМ аз ҳайати Конибодом ҷудо ва ба ҳайати ноҳияи Исфара ҳамроҳ карда шуд.
Аз рӯи тақсимоти миллӣ – ҳудудии соли 1924 Конибодом боз дар ҳайати вилояти Фарғонаи Ҷумҳурии Ӯзбекистон боқӣ монд, ки ин боиси норозигии аҳолӣ гардид.
Вақти бозгашт аз Фарғона 8 феврали соли 1925 роҳбарони олимақомро дар истгоҳи роҳи оҳани Мелниково садҳо нафар намояндагони аҳолии Конибодом дар даст шиору байрақҳо пешвоз гирифта, масъалаи ташкили ноҳияи худмухтори Конибодомро ба миён гузоштанд.
Инчунин бо қарори кумиҷроияи вилояти Фарғона аз 14 майи соли 1925 ноҳияи Конибодом чун ноҳияи мустақил аз уезди Қӯқанд ҷудо гашта, бевосита ба вилояти Фарғона итоат мекард.
Дар ин бора адиб ва муаррихи араб Ёқути Ҳамавӣ низ дар китоби худ «Мӯъҷам – ул – булдон» аз ҷамла навиштааст: «Канд бо сабаби фаровонии бодом бо номи «Конибодом» маъруф аст.
Олими рус В. Наливкин дар китоби «Краткая истории Кокандского ханства» дар соҳили рости дарёи Сир воқеъ будани деҳаи Хоҷаягонаро тадқиқ намуда, бо хулоса омадааст, ки ҷойи аввалаи шаҳри Конибодом ҳамин мавзеъ будааст.
Бостоншиноси рус А.И Костание мавзеи Хаҷаягонаро таҳқиқ намуда, дар заминаи осори пайдокардааш дар замонҳои қадим вуҷуд доштани манзилгоҳеро дар ин ҷо тасдиқ кардааст.
Ба наздикӣ дар вақти кофтани хандақ тахминан аз 5-метр чуқурӣ аз хонаи омӯзгори мактаби деҳаи Сарикӯйи ҷамоати Пӯлодон кӯзае ёфт шуд, ки ба тахмини пешакии бостоншиносон ду-се ҳазорсола умр дорад.
Сохтмони роҳи оҳан, ба кор оғоз намудани нахустин корхонаҳои саноатӣ, ба роҳ мондани истеҳсоли нафту ангишт ва ҳамкорӣ бо мутахассисони рус боиси ташаккули синфи коргар дар Конибодом гардид, ки ин амр ба вусъати ҳаёти сиёсиву иҷтимоӣ ва иқтисодиву фарҳангии ин шаҳр дар солҳои минбаъда бетаъсир набуд.
Нахустин ҳуҷҷате, ки дар он номи «Канд» сабт шудааст, мактуби ба ҳокими Суғд Диваштак навиштаи сафири ӯ Фатуфарн аст, ки он тахминан солҳои 712 – 713 ҳангоми ба Мовароуннаҳр лашкар кашидани Қутайба ибни Муслим - сарлашкари араб навишта шудааст.
Сайёҳ ва ҷуғрофидони маъруфи асри ал – Истахрӣ дар асари худ «ал – Молик ва –л-масолик» номи Кандро зикр карда, ба ҳайати вилояти Хуҷанд дохил будани онро таъкид кардааст.
Каме дертар, дар охири асри муаррих ва ҷуғрофидони машҳури араб Мақаддасӣ , ки Хуросону Мовароуннаҳрро сайёҳат карда будааст, дар асари худ «Аҳсан ут-тақосим фи маърифат ал ақолим» доир ба Канд маълумот дода, аз миёни шаҳр гузаштани ҷӯйбореро қайд кардааст.
Бино ба шаҳодати сарчашмаҳо, беҳтарин хаттотони хонии Қӯқанд аз Конибодом будаанд ва дар ривоҷи санъати хаттотиву саҳҳофии Осиёи Марказӣ саҳми босазо гузоштааст.
Дар маохизи асрҳои миёна ному намунаҳои осори адибони Конибодомие, ки мисли Мавлоно Кушкакӣ, Шарафуддини Панҷдеҳӣ, Шайх Бобо Табиби Фарғонӣ, Мавлоно Тайиби Конибодом, Мулло Шокири Конибодоми, Эшони Ғарибии Конибодомӣ, Ғурбат Махсум ва дигарон ба қайд омадаанд, ки аз вуҷуди ҳаёти адабӣ дар Конибодоми асрҳои миёна дарак медиҳанд.
Дар пажӯҳишгоҳи охир, ки ба омӯзиши «Достони дувоздаҳ рух»-и «Шоҳнома»-и безаволи Фирдавсӣ асос ёфтааст, тахмин рафтааст, ки Конибодом се ҳазор сол пеш аз ин «Канобад» ном дошта ва ҷанге миёни эрониёну тӯрониён дар мавзеи байни Канобад ва Райбад сурат гирифтааст.
Дар шаҳр 56 адад муассисаҳои таълимӣ мавҷуд буда, аз ин миыдор 53 адад муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ, 2 адад муассисаҳои таҳсилоти умумии асосӣ ва як адад мактаб – парастишгоҳи шифоӣ, ҳамчунин дар шаҳр 1 литсей, 1 гимназия, 2 муассисаи таълимии хусусӣ мавҷуд аст.
Шумораи умумии муассисаҳои таҳсилоти томактабии тобеи Раёсати маориф 14 адад буда, 3 адад муассисаҳои томактабии тобеи ташкилот ва муассисаҳо, 4 адад муассисаҳои томактабии хусусӣ ба таълим ва тарбияи кӯдакони синни томактабӣ машғул мебошанд.
ба сабаби афзоиши корхонаҳои саноатӣ, вусъат пайдо кардани маркази маданӣ бо қарори КИМ-и ҶШС Тоҷикистон аз 11 августи соли 1937 маркази ноҳияи Конибодом ба шаҳр табдил ёфта, ба кумиҷроияи ноҳиявӣ итоат мекард.
Аз самти шимоли Конибодом обанбори Қайроққум ҷойгир аст, аз самти ҷануб шаҳри Исфара, аз шарқ Ҷумҳурии Ӯзбекистон вилояти Фарғона ва аз ғарб дар мобайн шаҳри Ғафуров ҷойгир аст.
Баъди ноил гардидан ба пешравиҳои зиёд ва гузарондани якчанд ислоҳоти иҷтимоию иқтисодӣ эътибори Перон бештар гашта, соли 1952 ба давраи дуюм аз нав Президент интихоб шуд.
Ҳукумати генерал Аргентина Аргентина Лануссе мамлакатро аз бӯҳрони иқтисодӣ ва сиёсӣ бароварданӣ шуда, барои барқарор кардани шакли конститутсионии идораи мамлакат тадбирҳо андешид, интихоботи президентро гузаронд.
Охири садаи ин ҷо се вилояти мустамликавӣ – Тукуман, Буэнос-Айрес ва Куйо, соли 1776 шоҳигарии Рио-де-ла-Плата – фарогири ҳудудҳои Аргентина-и кунунӣ , Боливия, Парагвай ва Уругвай таъсис ёфт.
Рушди иқтисод, таназзули империяи мустамликавии Испания ва болоравии ҳаракати миллӣ-озодихоҳӣ дар кишварҳои Америкаи Лотинӣ барои соҳиби истиқлол шудани Аргентина замина фароҳам меовард.
Баъди ба Испания дохил шудани Наполеони моҳи майи 1810 дар Буэнос-Айрес шӯриш ба амал омада, ноиб-шоҳи испанӣ сарнагун ва Хунтаи муваққатии ҳукумати Ла-Плата эълон шуд.
Муассисаҳои илмии куҳантарин: Академияи миллии тиб , Академияи илмҳо , Академияи миллии илмҳои дақиқ, физика ва табиатшиносӣ , Лабораторияи электротехникии назди Донишгоҳи Буэнос-Айрес, Музейи ботаникӣ , Расадхона ва ғайра Соҳаи илмро дар мамлакат Котиботи федералӣ оид ба илм ва техника ва Шӯрои давлатӣ оид ба илм муттаҳид ва танзим мекунанд.
Аз ибтидои садаи дар Аргентина зиёда аз 1000 институти илмию тадқиқотӣ ва лабораторияҳо фаъолият доранд, зиёда аз 400 номгӯи нашрияҳои илмию информатсионӣ ба табъ мерасанд.
70 соли минбаъдаи дар фазои оромии сиёсию иқтисодӣ басарбурдаи кишвар Аргентина-ро ба сатҳи давлатҳои мутараққӣ баровард (инкишофу тавсеаи роҳи оҳан, содироти ғалла, гӯшт ва пашм ба Аврупо).
Дар натиҷа, аҳолии 800-ҳазораи Аргентина то соли 1914 ба 8 млн расид, шаҳрсозӣ тараққӣ кард, системаи бисёрҳизбӣ ҷорӣ шуд, соли 1912 ҳуқуқи интихоботи умумӣ эълон гардид.
Дарёҳои асосӣ: Парана бо шохобҳояш Парагвай, Рио-Саладо, Уругвай, силсила­дарёҳои Рио Бармехо – Десагуа-деро – Чадилеуву-Курако; Рио-Колорадо, Чубут, Рио-Десеадо ва ғайра аҳамияти калони киштигардӣ ва энергетикӣ доранд.
Дар кӯҳҳои Анд кӯлҳои калони пиряхӣ – Науэл-Уапи, Лаго-Архен­тино, Буэнос-Айрес, Сан-Мартин, Вйедма ва ғайра, дар маркази Энтре-Риос ва Пампа ботлоқзорҳои бисёре воқеанд.
Дар шимол Аргентина хок – сурхи ҷигарӣ, дар шарқ, ки намнокӣ бештар аст, хок марғзории ботлоқӣ, дар водиҳои Пампа – серҳосили сиёҳтоб, дар нимбиёбонҳои Пампа – хокистарии камҳосил.
Намудҳои гуногуни оҳу ва маймун, рӯбоҳи хокис­тарранг, шафпушт, нутрия, зиёда аз 50 намуд мор, хояндаи калонтарин – карпинчо , мӯрчахӯр ва ғайра ҳастанд.
Аргентина дорои зиёда аз 30 боғи миллӣ ва мамнӯъгоҳ буда, дар музофоти Энтре-Риос, дар соҳили дарёи Уругвай ҷангали ҷанубтарини ҷаҳон – иборат аз нахлҳои 15-метра ва дарозумр , дар Патагония 13 пирях, дар нимҷазираи Валдес ягона дар ҷаҳон анклави табиӣ – макони зисти моржҳо , дар димоғаи Томбо колонияи бузурги пингвинҳо мавҷуданд.
Заминҷунбӣ дар баъзе мавзеъҳои кӯҳҳои Анд, бӯронҳои шадид дар Пампа ва ноҳияҳои шимолу шарқӣ, обхезиҳо аз хатарҳои табиӣ; ифлосшавии об, ҳаво, биёбоншавӣ аз масоили экологии Аргентина мебошанд.
Аргентина дар Америкаи Лотинӣ аввалин шуда ба энергияи атомӣ рӯ овард : нерӯгоҳҳои атомии «Атуча» , «Эмбалсё», «Атуча-»; 61,3%-и қувваи барқ ба тавассути неругоҳҳои аловӣ, 29,6% дар НБО-ҳо тавлид мешавад.
Истихроҷи ангишт, маъдани оҳан, алюминий, руҳ, мис, уран, тило, нуқра, сулфур, гипс, асбест, мармар; истеҳсоли чӯян ва пӯлод дар иқтисоди Аргентина мавқеи муҳим дорад.
Дар ҷанубу ғарб Аргентина паҳнкӯҳи Патагония ва дар ғарб он паҳнкӯҳи Пуна , дар ғарб кӯҳҳои Анд бо қуллаҳои баландтарини Америкаи Ҷанубӣ – Аконкагуа , Тупунгато ва Мерседаро воқеъ гардидаанд.
Аргентина содиркунандаи машҳури маҳсулоти кишоварзӣ, автомошинаҳо, таҷҳизоти саноати хӯрокворӣ, коғаз, технология ва ғайра буда, узви Ассотсиатсияи интегратсияи Америкаи Лотинӣ аст.
Соли 1991 байни Аргентина, Бразилия, Парагвай ва Уругвай оид ба таъсиси бозори ягона – Меркосур, ки барои додугирифти озод, ҳаракати бемамониати молу мавод ва хидматрасонӣ мусоидат мекунад, аҳднома ба имзо расидааст.
Сардори давлат ва ҳукумат – Президент, ки ба муҳлати 4 сол интихоб мешавад ва ҳамзамон Сарфармондеҳи олии Қувваҳои мусаллаҳ мебошад, Сарвазир ва Суди олиро таъйин мекунад.
Соли 1982 бо мақсади сабук кардани бӯҳрони иқтисодӣ сарвари онвақтаи Аргентина Л. Галтиерӣ хост ҷазираҳои Фолкленд -ро, ки аз соли 1883 мулки Британия буд, забт намояд, вале дар ин ҷанг шикаст хӯрд ва мустаъфӣ шуд.
Соли 1983 дар натиҷаи гузарондани интихоботи демократӣ Р. Алфонсин – намояндаи Иттифоқи граждании радикалҳо, соли 1989 К. С. Менем – роҳбари Ҳизби хутсиалистӣ (истилоҳи ҷорикардаи Перон, ки маънояш барпо кардани давлати боадолат ё адолатпеша аст) сари қудрат омаданд.
Зичии аҳолӣ гарчанде дар Аргентина 13 нафар дар 1 км2 муайян шудааст, дар шаҳрҳо, махсусан Буэнос-Айрес ва Санта-Фе бештар аз 100 нафар дар 1 км2 мебошад.
Дар соҳаи тиб Аргентина духтурони машҳур, олимони навовар, аз ҷумла се нафар дорандаи Мукофоти Нобелро дорост, ки дар соҳаи бемориҳои дил, тоза кардани хуни лахтбастаи он, ихтирои асаби ангезандаи дил, такмили афзори ҷарроҳии дил ва дигар узвҳо, хунгузаронии безарар ва ғайра дастовардҳои нодирро соҳиб гаштаанд.
Мактабҳои олии намоёни мамлакат: Донишгоҳи Буэнос-Айрес, Донишгоҳи католикии Аргентина , донишгоҳҳои миллӣ дар Ла-Плата, Кордова, Росарио, Тукуман, Мендоса, Санта-Фе ; донишгоҳҳои Эл-Салвадор, Маймонидес, Сан-Андрес, Палермо ва ғайра .
Ислоҳоти иқтисодие, ки соли 2001 вазири иқтисод Кавалло гузаронд, боиси бӯҳрони шадиди молиявӣ гардид (дефолт, паст рафтани қурби песо; побанди доллар шудан – чун Аргентина бонки марказӣ надошт), Хазинаи Байналмилалии Асъор низ шартҳои вазнин гузошт.
Аз ҷиҳати саршумори чорвои калони шохдор Аргентина дар ҷаҳон ҷойи шашум, аз ҷиҳати истеъмоли маҳсулоти хоҷагии қишлоқ ва гӯшт ба ҳар сари аҳолӣ ҷойи аввалро ишғол мекунад.
Ғайр аз сайёҳони кишварҳои Америкаи Лотинӣ ба Аргентина аз Аврупои Ғарбӣ ва солҳои охир аз Япония барои тамошои ҷангалҳои тропикӣ, махсусан яке аз бузургтарин шаршараҳои олам – Игуасу, курортҳои лижаронии сатҳи байналмилалии Сан-Карлос-де-Барилоче, кӯлҳои зебои кӯҳӣ, ягона дар ҷаҳон пиряхи маскун – Перито-Морено, макони зисти колонияи бузурги пингвинҳо Уилуая ва ғайра ҳар сол наздики 3 млн одам меояд.
Ҷиҳати фарқкунандаи соҳаи кишоварзии Аргентина аз дигар дав­латҳои Америкаи Лотинӣ дар он аст, ки бо вуҷуди дар ин соҳа ҳамагӣ 1 фоизи аҳолӣ машғул будан, ӯ худро бо маҳсулоти хоҷагии қишлоқ пурра таъмин карда, ба миқдори зиёд аз ин мавод содир мекунад .
Мошинсозӣ (ширкатҳои «Форд», «Крайслер», «Тойота», «Пэжо» дар Аргентина заводҳои худро доранд), электротехника , киштисозӣ , самолётсозӣ низ аз соҳаҳои рушдкарда мебошанд.
Андозаи ин хел пойафзол аз пойафзоли муцаррарӣ як андоза бояд калон бошад, то ки ду к,абат ч,уроби пашмин ва ё як к,абат ч,у-роби одӣ ва як ^абат чуроби пашмин пушида шавад.
Бино ба ақидаи табибони халқӣ агар мавизро бихӯранд, хилти ғафсро пазонда, барои дафъ шудан тайёр мекунад, меъда ва рӯдаҳоро аз чизҳои бегона пок мегардонад, ҷигарро қувват медиҳад, дар одамони сардмизоҷ боҳро ба ҳаракат меоварад, баданро фарбеҳ мекунад; барои сурфаи балғамӣ, бемориҳои гурда ва пешобдон даво мешавад, захми рӯдаҳоро шифо мебахшад.
Оберо, ки дар он кишмиш тар карда ё ҷӯшонда шудааст, бо қанди сафед қивом карда бихӯранд, сурфаро шифо мебахшад, узвҳои даруни синаро аз моддаҳои бегона пок мекунад, овозро соф мегардонад.
гармиён – навъи дар маҳлули ишқор тар карда, сипас дар офтоб хушконидаи ангури каттақурғонӣ, султонӣ ва нимранг; барои рангдор шуданаш онро бо сулфур буғ дода, дар чиғбастҳо мехушконанд;
Масалан, дар асари калони лирикию эпикии Анна «Достони бе қаҳрамон» аз худкушии шоири ҷавоне сухан меравад (рамзҳое дар ин асар ҳастанд, ки марбут ба зиндагии дӯсти Анна шоир А. А. Блок) мебошанд.
А́нна Андре́евна Ахма́това (дар духтарӣ — Гренко, ҳангоми шавҳари аввалаш , пас аз талоқ насаби Ахматова гирифт, ҳангоми шавҳари дуввум , пас аз талоқ насаби Ахматова; , Одесса, ҶШС Украина — 5 марти 1966, Домодедово, вилояти Маскав) — шоири руси Қарни нуқрагин, тарҷумон ва адабиётшинос, яке аз чеҳраҳои барҷастаи адабиёти рус дар асри .
Анна Андреевна Ахматова 23 августи соли 1889, дар шаҳри Одесса ба дунё омадааст ва 5-уми марти соли 1966, дар шаҳри Домодедовои вилояти Маскав вафот кардааст ва дар Санкт-Петербург мадфун шудааст).
Қисмати поёнии он бистари сакумонанде дошта, қисмати болоӣ бо зеварот ва сангҳои гаронбаҳо, қисмати поёнӣ бо ранги тилоӣ пӯшонда шуда буд, ки бо мурури замон ранги он аз миён рафтааст.
Дар замони ҳуҷуми чингизиён дар муҳосираи Бомиён яке аз наберагони Чингиз кушта шуда, чингизиҳо барои интиқом гирифтан шаҳрро вайрон, мардумашро қатли ом ва ҳар ду муҷассамаро хароб карданд.
Насаби фармонравоёни маҳаллии Бомиён, ки ба шоҳони кӯшонӣ расида, пеш аз ислом мулаққаб ба «шер» буданд, бар рӯйи сиккаҳои зарбшудаи эшон калимаи «шер» бо расмулхати кӯшонӣ дида мешавад.
«Шер» ва «шор» як калима дар ду лаҳҷаи мухталифи шарқӣ буда, маънои «подшоҳ»-ро дошт ва маъхуз аз -и форсии бостон аст, ки дар мутуни арабӣ иштибоҳан «асад» тарҷума шудааст.
Гарчи баъдҳо дар канори харобаҳои он шаҳри наве бунёд гардид, аз сабаби коҳиш ва қатъи даромад аз убури корвонҳои тиҷоратӣ Бомиён дигар эътибору аҳаммияти гузаштаи худро пайдо накард.
Мавқеияти ҷуғрофӣ ва суди бозаргоние, ки ба туфайли убуру мурури бозаргонони Роҳи бузурги абрешим ба унвони боҷу хироҷ мегирифт, боиси ба яке аз бузургтарин марказҳои ойини буддоӣ табдил ёфтан ва падид омадани ёдгорҳои меъморӣ ва осори ҳунарии буддоӣ дар Бомиён гардид.