polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Агар ба таърихи қадимтарини теизм назар андозем, аввалин унсурҳои андешаи зиддидинӣ дар осори адабӣ ва фалсафии сумериён , бобилиён, Эрони бостон ва Ҳинду Мисри Қадим дар ҳазораҳои 3-2 то милод — «Гуфтугӯи хоҷа бо ғулом», «Суруди уднавоз», «Суҳбати маъюс бо рӯҳи худ», ақидаҳои зарвонию даҳрӣ ва локаята, ки моҳиятан ба эътиқод ба қувваҳои фавқуттабиӣ мухолиф буданд, ба назар мерасид.
То вақте ки низоми аҳкоми догматикии яккахудойии масеҳият дар ақидаҳои кайҳоншиносӣ бартарӣ дошт ва асоси фарҳангии ягона дониста мешуд, онҳое ки ба тарзи дигар фикр мекарданд, дар чаҳорчӯби теизм монда буданд.
Вақте ба воситаи ақл дарки Худовандро имконпазир шумурданд худоношиносӣ мазмуни инкори мавҷудияти офаридгор ба унвони «сабаби аввалин ва ғайримоддӣ»-и олами ҳастиро ба худ касб кард.
Дар асрҳои миёнаи Шарқ, ақидаҳои зиддидинӣ ва озодандешӣ, хусусан танқиди хурофотпарастӣ дар ақоиду афкори файласуфону мутафаккирон, аз ҷумла дар байни мардумони ориёие, чун Ибни Ровандӣ (Дар оғоз аз бузургтарини имомон шинохта мешуд, вале баъдан ҳамчун бузургтарин бехудои торих, машҳур бо номи Риндӣ, Ринд ва Аҳмади зиндиқ-атеист), Эроншаҳрӣ, Ибни Муқаффаъ , Ихвон-ус-сафо , Закариёи Розӣ, Абуҳайёни Тавҳидӣ, Хайём, Пури Сино ва Берунӣ дида мешуданд.
Атеизм ҳамчун падидаи иҷтимоӣ-фарҳангӣ на фақат ба муқобили объекти инкор мебарояд, балки он ба маҷмӯи тамоми омилҳои ҳаёти иҷтимоӣ равона гардида, бештар дар шакли донишҳои дунявии фалсафӣ, илмӣ, сиёсӣ ва ғайра зоҳир мешавад.
Дар расмулхат ҳангоми ба даст навиштан, дарозии ҳарфи Бо ба андозаи шаш нуқта муқаррар гардидааст ва ду тарафи он бо ҳам баробар ва ё тарафи чапаш андаке бориктар бояд навишта шавад.
Бо алифбои арабӣ ба воситаи алифбои оромӣ пайдо шуда, дар ҳамаи марҳалаҳои таърихи забони тоҷикӣ дар забонҳои авестоӣ, форсии қадим, форсии миёна ва дигар забонҳои шохаи эронӣ вуҷуд дошт ва имрӯз ҳам дар забонҳои зиндаи эронӣ маъмул аст.
б ба п–биринҷ–пиринҷ; б ба г–биринҷ–гурунҷ; б ба в–набиштан–навиштан, шаб–шав, об–ов, тоб–тов, нонбо–нонво, боз–воз, хоб–хов, ва ғайра; б ба ф–абзор–афзор, забон–зуфон ва ғ.
Дар маҳорати баён ва санъатҳои бадеӣ Бо аз нигоҳи шакл гоҳе ҳамчун ваҷҳи ташбеҳ ба кор рафтааст, Масалан ташбеҳи лаб ба Бо: Лаб чу бо, қомат алиф, абрӯ чу нун, дандон чу син .
Дар матнҳои тафсир низ ҳарфи Бо, ки дар оғози калимаи бисмиллоҳ ҷойгир аст, арзиш ва аҳаммияти хоссаеро соҳиб мебошад ва муфассирон ба он маъ­нию мафҳуми зиёдеро вобаста кардаанд.
Масалан яке аз арзишҳои Бои бисмиллоҳ байни муфассирон дар он аст, ки он ҳамчун ҳарфи табаррук мақом дорад, яъне, вақте мегӯем «бисмиллоҳ», табаррукан ба номи Худованд оғоз мекунем.
Дар матн Бо ба маънии аввал, оғоз низ меояд ва ин ба шарофати он аст, ки ҳамаи сураҳои Қуръон ва маъмулан, ҳамаи амалҳои солеҳ бо «бисмиллоҳ» оғоз мегарданд, ки ҳарфи аввали он Бо аст: аз Бои бисмиллоҳ то тои таммат – аз оғоз то анҷом.
Дар илми ситорашиносӣ аломат ва рамзи Бурҷи Ҷавзо , ҳам­чунин аломати рӯзи душанбе, аломати рӯзи дувуми моҳ ба ҳисоб меравад, Дар гурӯҳбандии ситорагон бар асоси андоза ва рӯшноии онҳо гоҳе ба ҷойи «бета»-и юнонӣ ба кор меравад.
Ҳамин тавр, ҳидроген, галогенҳо, ҳидроген­галогениҳо, об, нитроген, сулфур, спиртҳо ва моддаҳои дигар бо атсетилен пайваст шуда, ҳосилаҳои хосса медиҳанд.
Дар озмоишгоҳи номбурда садҳо навъ моддаи органикии қатори атсетиленӣ, аз ҷумла глитсеринҳои қатори атсетиленӣ ва этиленӣ, моно- ва диэфирҳои сода, эфирҳои омехта, моно- ва диаминҳову ҳосилаҳои онҳо синтез ва хосияти физиологиашон таҳқиқ карда шудаанд.
Атсетилениди мис ва нуқраро ҳангоми аз маҳлули аммиакии на­макҳои мис ё нуқра ва атсетилениди филиззҳои ишқориро дар вақти аз филиззҳои тафсон гузарондани атсетилен ҳосил мекунанд.
Он дар кафшери автогении филиззот, ҳосил кардани алдегид, ангидрид ва кислотаи атсетат, атсетон, спирт, бутадиен, каучуки синтезӣ, зифт, маҳсули хлоронии он чун ҳалкунанда ва ивазкунандаи кофур ва бисёр маҳсулоти муҳимми техникии дигар ба кор меравад.
Асетилен — карбогидриди беҳад ; гази беранг, бӯи пасти эфирӣ дорад; ҳарорати гудозиш –81,8С, ҳарорати ҷӯшиш –83,8С, зичиаш 1,17 кг/м3 ; дар атсетон ҳал мешавад.
Оид ба зиндагӣ ва эҷодиёти Борбад дар манобеи хаттии тоисломӣ, давраи исломии асрҳои миёна тавсифоти зиёд зикр ёфта, аз шуҳрат ва маҳорати эҷодию иҷроияш бисёр сухан меравад.
Ӯро муаллифи 30 лаҳн, 365 оҳангу тарона, 7 дастони «Хусравонӣ», бунёдгузори сабки «Марвисраишних» , муассису танзимгари «тақвими мусиқӣ» дар тамаддуни мусиқии мардуми Шарқи Миёнаву Наздик, тадвингари аввалин мактаб, равияи устодонаи иҷроӣ ва ғ.
Дар маъхазҳои хаттии таърихию адабӣ (фарҳангҳои форсии тоҷикӣ, достони «Хусрав ва Ширин»-и Низомии Ганҷавӣ ва ғ.) ному адади сӣ лаҳни Борбад ба таври гуногун омада ва номҳои асосии он тибқи манобеи хаттии мусиқӣ ва манзумаи Маликушшуаро Баҳор чунин аст: «Ороиши Хуршед», «Ойини Ҷамшед», «Аврангӣ», «Боғи Ширин», «Тахти Тоқдис», «Ҳуққаи Ковус», «Роҳу рӯҳ», «Фаррухрӯз», «Ромиши ҷон», «Сабз дар сабз», «Сарвистон», «Сарви саҳӣ», «Шодурвони Марворид», «Шабдиз», «Қуфли румӣ», «Ганҷи бодовард», «Ганҷи сӯхта», «Кини Эраҷ», «Кини Сиёвуш», «Моҳ бар кӯҳон», «Мушкдона», «Марвои нек», «Мушкмолӣ», «Меҳргонӣ», «Ноқус», «Навбаҳорӣ», «Нӯшинлабон», «Нимрӯз», «Нахчиргон», «Ганҷи гов».
Сӣ лаҳн ва дигар таснифоти Борбад воқеоти таърихӣ, фарҳангӣ, ҷашну маросимҳо, корномаву ҷаҳонкушоиҳо, саргузашти родмардони таърихи бостони мардуми эрониро баён намудаанд.
Борбад ба сифати устоди фарҳангистони ҳунари Сосониён дар табақабандии даста, гурӯҳҳои ҳунарӣ, коргузории гурӯҳҳо (мусиқии дарборӣ, мусиқии ҳарбӣ, мусиқии маросимӣ, мусиқии размӣ, мусиқии базмӣ ва ғ.) хидмати шоиста намуда, барои ҳар гурӯҳи ҳунарӣ таснифоти мусиқӣ сохтааст.
Борбад дар вусъати ҳунарии дастаҳои касбии иҷроии беруназдарбории замони Сосониён бо номи «гасаник» — , «гасангуфт» , «гавасан» , гавасансроишан , «равиустадан» , «нивакустадан» ва дигар табақаву гурӯҳҳои мусиқӣ низ саҳми хосси эҷодию иҷроӣ доштааст.
Образ, шахсият ва мероси мусиқии Борбад дар осори хаттии форсию арабизабон зиёд ба қалам омада (достонҳои Фирдавсӣ, Низомӣ, Амир Хусрав, ғазалу қасоиди классикони форс-тоҷик ва араб), рисолаҳои назариявӣ, таълифоти қомусӣ (Форобӣ, Котибии Хоразмӣ, Ибни Зайла, Насируддини Тусӣ, Қайси Розӣ ва дигарон) ба нақши ӯ дар поягузории мусиқии классикии мардуми Шарқ баҳои баланд додаанд.
Ҳамчунин дар донишномаҳову таҳқиқоти назариявии замони шӯравӣ, пажӯҳишгарони Аврупо доир ба саҳми Борбад дар бунёди маҷмӯи силсилавии мусиқӣ, хосса санъати мақомхонӣ натиҷагириҳои ҷолиб рӯйи кор омадаанд, ки ин хулосаҳо бар пояи ахбори муътамади хаттии замони Сосониён ва баъдӣ тавзеҳ шудаанд.
Баробари дар санъати мусиқии устодона таъсир доштани осори Борбад, инчунин яке аз сабкҳо, шаклҳои иҷроию эҷодии хеле қадимии мусиқӣ, ки дар анъаноти эҷодиёти бадеии тоҷикон нақши муассир дорад ва он бо номи «Марвӣ» , «Марвича», «Марвихонӣ» маъруф аст, бо шахсияти ин устоди мусиқӣ иртибот дорад.
Борбад аз овони ҷавонӣ аз донандагони шеъру мусиқӣ овозхонӣ, сознавозӣ ва асосҳои назарии мусиқиро омӯхта, дар асоси «Готҳо», «Яшт», «Ясно» таронаҳои гуногунмавзӯи мавсимию маросимӣ эҷод менамояд.
Асари силсилавии мусиқии Борбад «Хусравонӣ» , ки дар манобеи адабию таърихӣ ва мусиқӣ бо номҳои «Дастони Хусравонӣ», «Роҳи Хусравонӣ» ва дар арабӣ бо унвони «Тариқату-л-мулукия» машҳур аст, бинобар тавзеҳу тавсифи мусиқидонон аз аввалин маҷмӯи муҳташами устодонаи созию овозӣ дар таърихи тамаддуни мусиқии мардуми эронӣ ва умуман Шарқ мебошад.
Фаъолияти эҷодии Борбад дар дарбор дар ҳамкорӣ бо мусиқидонон, ҳунарвароне чун Накисо, Саркаб, Бомшод, Ромтин, Озодвори Ҷангӣ, Гесӯи Навогар рангину пурбор гузашта, маҷмӯи зиёди суруду оҳангҳои маросимию мавсимӣ эҷод менамояд.
Дар адабиёти илмии мусиқии форсии тоҷикӣ ва арабизабон (Форобӣ, Котибии Хоразмӣ, Ибни Зайла, Насируддини Тусӣ ва дигарон) намунаи барҷастаи таснифоти устодонаи мусиқиро дар мисоли маҷмӯаи силсилаи Борбад «Тариқату-л-қадимия», «Тариқату-л-Фаҳлизия», «Форсиёт», «Форсивонсуруд» натиҷагирӣ кардаанд.
Ба хотири абадигардонии шахсияти Борбад дар ҷумҳурӣ коху хиёбонҳо ба номи Борбад номгузорӣ ва доир ба дастовардҳои мусиқӣ Ҷоизаи ба номи Борбад таъсис дода шудааст.
Дар натиҷаи тағйироте, ки ҳангоми бемории ғалёни хун дар фаъолияти гурда ба амал меояд, омили хилтӣ дар марҳалаи аввали беморӣ ба фаъолият пардохта, бо мурури вақт саҳми он дар кори ба дараҷаи баланд нигоҳ доштани фишори шараён меафзояд.
Ҳаракати фаъоли аз ҷиҳати суръату давомот оқилона, хусусан сайругашт дар ҳавои тоза, варзиши сабук ва кори ҷисмонии зӯррас метавонанд ноҷӯриҳои ҳаётии ҳаррӯзаро иваз кунанд.
Дар одами гирифтори бемории ғалаёни хун аз ягон сабаби андаке ҳам аксуламали рӯҳии амиқ ва пуршиддат падид меояд (дар айни ҳол фишори шараён хеле баланд шуда, он нисбат ба фишори одами солим бештар давом мекунад).
Дар мавриди бемории ғалаёни хун фишори баланди шараён оқибати иллатҳои дигар, масалан, бемориҳои гурда, баъзе ғадудҳои тарашшӯҳи дохилӣ ва ғайра нест, ҳол он ки фишори хун метавонад ҳангоми ин бемориҳо низ баланд гардад.
Зеро бо нест шудани бофтаҳои равғании зиёдатӣ шабакаи хунрагҳои хурд, ки пештар вуҷуд надошту акнун бо мурури афзоиши бофтаҳои равғанӣ афзудааст, барҳам мехӯрад.
Бо роҳи хилтӣ баланд шудани фишори шараён ба бозмондани хлориди натрий дар организм вобастагӣ дорад, чунки ҳангоми Бемории ғалаёни хун ихроҷи намак ба воситаи гурдаҳо аз организм суст мешавад.
Аспирант, муаллими Донишгоҳи давлатии Воронеж , дотсенти факултаи математикаи Донишгоҳи давлатии Воронеж , дотсенти кафедраи анализи функсионалӣ ва муодилаҳои дифференсиалии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.
Наим Ғаниевич Ҳакимов омӯзишгоҳи мусиқии ба номи Содирхон Ҳофиз ва Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро бо тахассуси рубоб хатм намудааст .
Солҳои 1978—1981 — муаллими кафедраи созҳои халқӣ факултаи санъати ДДСТ ба номи М.Турсунзода, коромӯзи Институти илмӣ-таҳқиқотии санъатшиносии Вазорати маданияти СССР ва баъдтар — аспиранти ҳамин институт.
Баъди бозгашт ба Душанбе ба ду тақсимкунии кафедраи мусиқии Шарқ талош кардааст ва ба ҳайси мудири кафедраи таърих ва назарияи мусиқии шарқи Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода кор кардааст.
Соли 1992 ба шаҳри Хуҷанд кӯчида, дар он ҷо ба таъсиси Академияи мусиқии Ҷумҳурии Тоҷикистон мусоидат мекунад ва солҳои 1992 — 1996-ум вазифаи сарварии онро ба уҳда мегирад.
Наим Ҳакимов, муҳаққиқи таърихи «Шашмақом» ва мусиқиву ҳунарҳои миллии тоҷикӣ, дар пайи як садамаи нақлиётӣ дар роҳи Варзоб сахт захмӣ шуда, шаби 28 декабар соли 2015 ҷон додааст.
Наим Ҳакимов ташаббускор ва ташкилотчии Симпозиуми байналмилалӣ бахшида ба 1400-солагии Борбад , конференсияи байналмилалии «Проблемаҳои методологии шарқшиносии мусиқӣ» , Фестивал-симпозиуми байналмилалии «Шашмақом» — эҳёи анъанаҳои классикӣ дар равобити фарҳангии халқҳои Осиёи Марказӣ" , Фестивал-симпозиуми байналмилалии «Фалак ва анъанаҳои бадеии халқҳои Осиёи Марказӣ» , фестивал-симпозиуми байналмилалии «Мусиқии суннатии Суғди қадим» ; фестивали бачагонаи байналмилалии телевизионии «Донак» ва ғ.
Ҳакимов Н. дар форумҳои гуногуни байналмилалӣ (Слоакия, ИМА, Юнон, Сербия, Россия, Узбекистон, Қазоқистон, Қирғизистон ва диг.) ширкат ва баромад намудааст, аз ҷумла, конференсияи байналмилалии фестивал-симпозиуми байналмилалии "Проблемаҳои ҳифз ва рушди анъанаҳои мусиқии классикии «Шашмақом» , дуюмин форуми байналмилалии Москва «Культура плюс» , Конференсияи илмӣ-амалии байналмилалии «Ҳаммонандӣ ва муколамаи фарҳангҳо дар давронӣ ҷаҳонишавӣ» , сессияи -и Форуми ҷамъиятии ҷаҳонии «Муколамаи тамаддунҳо» , симпозиумҳои байналмилалии Қрим-2008 , Форуми фарҳангии Осиёи Миёна «Муколамаи байнифарҳангӣ ҳамчун саҳм дар ҳамзистии осоишта» .
Соли 1950 ба факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи Ленин дохил шуда, соли 1955 донишгоҳи номбурдаро бо ихтисоси хукукшиносӣ хатм намудааст.
Солҳои 1962-1963 узви Коммисияи ҳуқуқии назди Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон солҳои 1962-1965 муаллим, муаллими калони кафедраи ҳуқуқи граждании факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи Ленин ва аз соли 1962 то давраи дар қайди ҳаёт будан узви Шӯрои илмии ДДМТ кору фаъолият намудаанд.
Соли 1965 дотсенти кафедраи ҳуқуқи граждании факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ва солҳои 1972-1975 мудирии кафедраи ҳуқуқи граждании факултети ҳуқуқшиносии ДДТ –ро ба уҳда дошт.
23 январи соли 1977 дар мавзӯи “Таърихи пайдоиш ва инкишофи қонунгузории гражданӣ дар ҶШС Тоҷикистон дар давраи сохтмони сотсиализм” дар Шӯрои илмии Институти давлат ва ҳуқуқи АИ ИҶШС рисолаи докторӣ ҳимоя намуда, бо қарори Комиссияи Олии аттестатсионии назди Шӯрои Вазирони ИҶШС аз таърихи 13 июли соли 1979 сазовори унвони илмии профессори кафедраи ҳуқуқи граждании ДМТ шуд.
Очилбой Усмонов таърихи 7 июни соли 2006 дар натиҷаи беморӣ дар синни 76-солагӣ аз дунё гузаштааст, ки ин як талафоти зиёд барои олимони соҳаи ҳуқуқи гражданӣ ва умуман захираи илмии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳисоб меравад.
Беҳтарин нақшҳои иҷрокардааш дар намоишномаҳои театрӣ: Хонзода , Гонерил , Гурдофарид , Нигина , Бунафша , Клариче , шоҳдухтар , Любочка , Рина , бибӣ , бибӣ ва ғ.
Ин намоишномаро он вақт Театри давлатии драмаи русии ба номи В. В. Маяковскийи Тоҷикистон дар ҷашнвораи байналмилалии ҳунарии «Дидор дар Русия» ба намоиш гузошта буд, ки Фотима Ғуломова ро минҳайси як ҳунарманди бузург муаррифӣ кард ва дар Порис тамошогарон маҳз ба хотири ҳамин нақши ӯ 40 дақиқа росто кафкӯбӣ кардаанд.
Гузаштагонаш дар вилояти Систони Эрон мезистанд ва падараш Ҳасани Ғулом тадриҷан ба сиёсат гаравид ва чун аз андешаҳову ғояҳои коммунистӣ пуштибонӣ мекард, қатори садҳо рушанфикрони коммунист ба Иттиҳоди Шӯравӣ омад.
Фаъолияти кориашро оли 1960 дар Театри ҷумҳуриявии мазҳакаи мусиқии ба номи А. С. Пушкини Ленинобод (ҳоло Театри мазҳакаи мусиқии ба номи Камоли Хуҷандии шаҳри Хуҷанд) оғоз ёфт.
Фотима Ғуломова (Ғуломова Фотима Ҳасановна; 31 декабри 1934, ноҳияи Шаҳринав, ҶШС Тоҷикистон — 1 марти 2021, Душанбе, Тоҷикистон) — ҳунарпешаи театр ва синамои тоҷик, Ҳунарпешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон .
В городе находятся 9 общеобразовательных школ, Сибирский профессионально-педагогический колледж, Лицей 1, Православная гимназия (набор на обучение по состоянию на август 2013 приостановлен из-за недостаточности финансирования), музыкальная школа имени Анатолия Кузьмина, школа искусств «Камертон», художественная школа, а также множество спортивных секций.
29 сентября 1964 года Мегион получил статус рабочего поселка, а через шестнадцать лет Указом Президиума Верховного Совета РСФСР от 23 июля 1980 года рабочий поселок Мегион Нижневартовского района Ханты-Мансийского автономного округа Тюменской области преобразован в город окружного подчинения.
Ҳамон солҳо муфлисии корхонаҳои ҷумҳуриҳои сотсиалистии навбунёд ҷараён дошт ва аз аудиторони соҳибихтиёр тартиб ва тасдиқи ҳисоботу тавозун -и корхонаҳоро тақозо мекард.
Такмили аудит ва ташаккули ихтисоси аудиторӣ боис шуд, ки аз байни аудиторон мутахассисони ҳуқуқии андозу андозситонӣ, мушовирон, таҳлилкунандагон, идоракунандагон арзи ҳастӣ кунанд.
Яке аз афзалиятҳои ин фаъолият дар Амрико аз он иборат аст, ки ба ғайр аз мақомоти ҳисобдорон ва аудиторон, боз созмонҳои гуногуни аудитории касбӣ, ба мисли аудиторони дохилӣ, ки аудиторони воқеиянд, васеъ фаъолият менамоянд.
Тибқи ин қарор ташкилотҳои дахлдор таҳия ва тасдиқи стандартҳои меъёрӣ ва қоидаҳои амалӣ гардондани санҷишҳои аудиторӣ, тасдиқи нишондиҳандаҳои асосии фаъолияти хоҷагиҳои субъектро ба зимма гирифта, аз рӯйи бахши нишондиҳандаҳо тафтиши ҳарсолаи ҳисоботи молиявиро доир менамоянд.
Тибқи қонуни ҶТ «Оид фаъолияти аудиторӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» аз 19.06.2000 259 барои аудиторон чунин маҳдудиятҳо мавҷуд аст, яъне инҳо наметавонанд санҷиши аудиториро анҷом диҳанд:
корхонаҳое, ки вобастагии фаръию умумӣ доранд, шуъба ва субъектҳое, ки дар сармояашон ин гуна ширкатҳои аудиторӣ саҳм доранд ва дар ин корҳонаҳоро санҷида, намояндагии худро вобаста кардаанд;
аудиторон ва ширкатҳои аудиторие, ки барои ин корхонаҳо хидмати барқароркунӣ ва ташкили баҳисобгирии молиявӣ кардаанд, инчунин дар ташкил кардани назорат, тартиб додани ҳисоботи молиявӣ ба онҳо хидмат мерасонанд.
Аз ин нуқтаи назар, субъектҳои иқтисодиро ба қисмҳо ҷудо кардан мумкин аст, яъне ҳисоботи молиявӣ, андозситонӣ, ҳисоббаробаркуниҳо бо хазинаҳои ғайри­буҷавӣ.
Иштибоҳҳое, ки дар ҳисоби андозситонӣ ва ҳисоббаробаркуниҳо бо хазинаҳои ғайрибуҷавӣ, асосан аз рӯйи маълумоти ҳисоби молиявӣ, ошкор шудаанд ва ё дар ҷараёни санҷиш ба амал омадаанд, бояд дар санадҳои санҷидашуда зикр гардида, роҳҳои бартараф намудани онҳо низ пешниҳод гарданд.
Мақсади асосии фаъолияти аудиторӣ дар асоси амалиёти молиявӣ ва хоҷагӣ, санадҳои меъёрии амалкунандаи ҶТ дурустии ҳи­соботи молиявии корхонаҳоро муайян кардан аст.
Қонуни ҶТ асосҳои ҳуқуқи амалӣ гардондани фаъолияти аудиториро муайян сохтааст, ки ба таъсиси маҷ­мӯи назорати хоҷагию молиявии мустақил барои ҳимояи амволи шахсӣ, коллективӣ, ҷамъиятӣ, сиҳомӣ ва моликияти давлатӣ равона гаштааст.
Асосҳои ҳуқуқи фаъо­лияти аудиториро муносиботе ташкил медиҳанд, ки ба амалӣ гардидани он дар ҶТ марбутанд ва тибқи қонуни мазкур, қонунҳои дахлдор ва дигарон асноди меъёрию ҳуқуқии ҶТ танзим мешаванд.
Аудити дохилӣ дар соҳаи молияи давлатӣ дар ҶТ - фаъолияти мустақил ва объективӣ оид ба гузаронидани санҷиш, баҳодиҳӣ ва машваратдиҳии низомҳои идоракунӣ ва дигар низомҳо, ки бо мақсади мусоидат намудан ба фаъолияти қонунӣ, самаранок ва натиҷабахши ташкилотҳои бахши давлатӣ анҷом дода мешавад.
Ҳуқуқи назорати китобҳои ҳисобдорӣ дар мамлакатҳои Аврупои Ғарбӣ ҳанӯз дар ин давра ҷорӣ шуда буд ва аудитор-муфаттиш бозрасеро мегуфтанд, ки фаъолияти молиявию хоҷагиро дар асоси қарордод ё бо талаби мақомоти молия назорат мекунад, тафтиш менамояд ва машварат медиҳад.
Тавре дар «Шоҳнома»-и Абулқосим Фирдавсӣ омадааст: чангнавози шоҳ Баҳроми Гӯр - Озода ҳамеша бо чанг дар паҳлӯи шоҳ будааст ва сӯҳбатҳои хоси ӯро бо садои чанг гарм месохтааст.
Бино ба маълумотҳое, ки дар китоби муаллифон А. Одилов, А. Петросянс «Чанг дарслиги» омадааст: соли 1938 як гурӯҳ мутахассисон С.Диденко, А.Романенко дар устохонаи назди омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Тошкент ба номи Ҳамза Ҳакимзода Ниёзӣ ба дигаргшунсозии шаклу диапазони садои чанг шӯруъ намуданд.
Мутахассисон ба ин ҳам қонеъ нашуда, боз аз соли 1943 сар карда, дар коргоҳи илмӣ- экспременталии назди Консерваторияи давлатии шаҳри Тошкент мукамалсозии чангро давом дода истода ба натиҷаҳои дилхоҳ ноил гаштанд.
Аз солҳои 50-уми асри як зумра мутахассисони соҳибкасб, ки дар тағйиру тайёр намудани шогирдони чангнавоз ҳисса гузоштаанд, қобили ёдоварист: Турсун Улмасов, Алмос Абдуллоев, Хушназар Рузадоров, Эргаш Азизов, Шароф Ҳоҷиев, Малика Мустафина ; М. Харратов, А. Одилов, Р. Неъматов аз қабили он родмардонанд.
Сози чанг бо шакли тағирёфтааш бо унвонҳои мухталиф: байни халқҳои юнон - кимвал, халқҳои араб - қонун, мардуми эрон ва қафқоз - сантур ва халқҳои Молдавия, Беларуссия -симбала» маъмул аст.
Рубоби бадахшонӣ , сози мусиқии торӣ мизробиест, ки дар асрҳои 17-18 дар Бадахшон ба вуҷуд омада дар дигар мавзеъҳои Осиёи Миёна, аз ҷумла Бухоро хеле маъмул гардид.
Дар нимаи дуюми садаи як зумра устоҳо аз зумраи А.И Петросянс дар устохонаи илмӣ таҷрибавӣ назди Консерваторияи давлатии шаҳри Тошкент сози рубоби бадахшии халқӣ аз нав мукамал сохта шуда, шакли он дигар карда шуд.
Рубоби намуди навсохт низ аз се тор: тори якум ля-и октаваи якум, тори дуюм ми-и октаваи якум, ва тори сеюм си- октаваи хурд бо фосилаи кварта ҷӯр шуда аз навиштанаш як октава паст садо медиҳад.
Барои сози рубоби бадахшӣ мавод нисбат ба рубоби қошғарӣ камтаранд, вале барои ин соз низ китоби дарсӣ бо унвони «Дарси рубоби бадахшонӣ» аз тарафи рубобнавоз, композитор Маҷнун Баротов таълиф шуда, соли 1989 рӯи чопро дид.
Дар Тоҷикистон ансамбли бонувони рубобнавоз, ки ҳама асосан дар рубоби бадахшӣ менавозанду суруд мехонанд дар назди Филармонияи давлатии ба номи Акашариф Ҷӯраев амал мекунад.
Тахмин мекунанд, ки ауксинҳо биосинтези баъзе ферментҳоро, ки дар ҳосилшавии ҷузъиёти таркиби девораи ҳуҷайраҳо иштирок мекунанд, метезонанд ё ба комплексҳои ноустувори кислотаи рибонуклеат дохил шуда, тақсимшавии ҳуҷайраҳоро ба низом медароранд.
Аз ауксинҳои табиӣ дар рустаниҳо бештар кислотаи 3 индолилатсетат дучор меояд, вале онро дар кишоварзӣ нисбат ба ауксинҳои синтезӣ (кислотаи индолилбутанат, кислотаи нафтилатсетат, кислотаи дихлорфеноксиатсетат) кам кор мефармоянд, чунки кислотаи 3 индолилатсетат зери таъсири ферментҳои рустанӣ мунтазам таҷзия мегардад, ҳол он ки пайвастҳои синтезӣ дучори таҷзияи ферментӣ намешаванд.
Ислом бо тавсия ба корбурди Аъузу биллоҳ дар ибтидои ҳар коре мехоҳад, пеш аз ҳама, нафс ва замири инсонро аз пасмондаҳои манфии равонӣ, сифатҳои номутаодили мизоҷӣ ва изтироботи ботинӣ пок ва эмин гардонад ва бо ҳидояти ӯ ба паноҳи амни Худованд заминаи боэътимоди иқдоми амалиро барояш фароҳам оварад.
Дар ин олам мавҷудоте низ вуҷуд доранд, ки бо чашми одамӣ дида намешаванд ва баъзе аз онҳо, ба монанди ҷинҳо, шайтонҳо, микробҳо, аносири дигари номаълуми кайҳонӣ, ки дар кураи Замин равуо доранд ва ғайра ба ӯ зарар мерасонанд.
Дар ҷомеа одамоне низ вуҷуд доранд, ки саъйу талоши худро ба зиёни башарият равона карда, бо истифода аз сеҳру ҷоду, ҳар гуна рамзҳо ва фор­мулаҳои тилисмӣ, шуъбадаҳо ва дигарон василаҳо ба одамон зарар ва осеб мерасонанд.
Ин таъбир дар фарҳанги исломӣ, бахусус омӯзаҳои қуръонӣ дуоест, ки инсон ба воситаи он худро дар паноҳи амни Худованд қарор медиҳад ва ҳар гуна зиён ва васвасаҳои аёну ноаёнро аз худ дур месозад.
Гуфтани «Аъузу биллоҳи мина-ш-шайтони-р-раҷим» дар ибтидои тиловати Қуръон, дар ибтидои намоз ва дар ҳар кор ва ҷое, ки инсон ба гунае дар зери таъсири васвасаҳо қарор мегирад, аз тавсияҳои Қуръон ва яке аз суннатҳои ислом мебошад.
Қуръони карим дар се маврид: , ва дар муқобили душман ва газанду васвасаи шайтон инсонро барои паноҳ ҷустан ба Худованд амр менамояд, зеро онҳо ҳеч гуна бархӯрди нек ва созишеро намепазиранд.
«Хубию бадӣ бо ҳам баробар нестанд, бо равише, ки аз ҳама беҳтар аст, бозгардон, пас ба ногоҳ он шахсе, ки дар байни ту ва вай адовате вуҷуд дорад, ба дӯсти наздике табдил мешавад ва ин дода намешавад, магар ба касоне, ки сабр намудаанд ва дода намешавад, магар ба соҳиббаҳраи бузург. Ва агар аз ҷониби шайтон газанд ва васвасае ба ту расад, пас, ба Худо паноҳ бибар, ки Ӯ воқеан ҳам шунавову доно аст!».
Аз ин рӯ, бар асоси таълимоти ислом, вақте инсонро хашм, буҳрони равонӣ ва ё вазъи беҷое фаро мегирад, ба паноҳ ҷустан ба Худо амр шудааст, вақте ба бистари хоб меравад, ҳангоме аз газанди ҷинну шайтон ва дигарон мавҷудоти аён ва ноаён эҳсоси хатар мекунад ва ё аз таъсири чашми баде метарсад, ба хондани сураҳои «Муаввизатайн» ва дигарон дуоҳо тавсия мешавад.
Ин ду сура – Фалақ ва Нос ҷомеътарин омӯзаҳоро дар бораи моҳияти истиъоза ва паноҳ ҷустан ба Худо фаро гирифта ва ба сабаби мазмуни таъвизии худ бо номи муаввизатайн – ду паноҳдиҳанда номгузорӣ шудаанд.
Ин маъно ва ё барномаи равонӣ дар мавридҳое бо таъбироти дигари қуръонӣ, ба монанди истиҷора – паноҳ хостан, истиғоса – мадад талабидан, истионат ва ғайра ифода ёфта, бо омӯзаҳои боғановати суннати набавӣ дар ин замина такмил шудааст.
Қуръони Карим бо нузули аввалин сураҳои маккӣ – Нос ва Фалақ ба баёни истиъозаи ҳақиқӣ ва паноҳ бурдан ба Худованд пардохт ва тафаккури даврони ҷоҳилиро, ки паноҳ бурдан ба ҷинну шайтон ва таслимпазирӣ дар баробари нерӯҳои бадиро ривоҷ медод, аз миён бурд.
Дар ривоятҳои суннат омадааст, ки Пайғамбар вақте ба намози шаб бармехест, пас аз дуои истифтоҳ: «Аъузу биллоҳи-с-самиъи-л-ъалим мина-ш-шайтони-р-раҷим мин ҳамзиҳи ва нафхиҳи ва нафсиҳи» (Ба Худои шунавову доно аз шарри шайтони рондашуда: аз васвасаву ҷунун, такаббур ва бероҳсозиҳои вай паноҳ мебарам) мегуфт.
Вожаи «мазор», пеш аз ҳама, чун амал, яъне «зиёрат кардан», «ҷоеро зиёрат кардан» тафсир шуда, баъдан чун макон, зиёратгоҳ, зиёратҷой, марқад, оромгоҳ, қабристон, қадамҷой, дафнгоҳ маънидод мешавад.
Ба гуфти И. Раҳимов: «Қонун дар мамлакатҳои Шарқи Наздик, инчунин дар Арманистону Озарбойҷон хеле маъмул аст. Сарпӯши қуттиро аз чӯб тарошида, ба як қисми он пӯст мекашанд. Дар рӯи пӯст харак гузошта мешавад. Дарозии қуттии резонанскунандааш 80-90см ва бараш 38-40 см. Қ. 24-25 тори пай дорад, ки диапазонаш ба 3 октава рост меояд. Ҳоло торҳои регистри миёна ва баланд ба торҳои филизӣ иваз шудаанд. Гӯшакҳо имкони ба ним тон , як тон ва якуним тон ҷӯр кардан доранд. Мутриб Қонунро ба сари зону ё болои миз гузошта менавозад. Қонун номи арабии сози Шоҳруд аст. Қонун то солҳои 30 асри дар Бухоро вуҷуд дошт».