polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Рӯйдодҳои ин ҷанг аз он гувоҳи дод, ки маъмурияти Амрико дар Ироқ на онқадар пурзур буд, дар Ироқ ҳамлаҳои террористи дучанд шуданд, ҷинояткори хело ҳам зиёд шуд, ва ҳамаи ин обрӯи Бушро дар омад-омади интихоботи нави президенти дар ШМА паст кард.
Ба ғайр аз ин аз баъзе маълумотҳои фаври ва ғайри фаври маълум гашт, ки Амрико дар вақти ҳуҷум кардан ба Ироқ, ҳеч гуна маълумотҳои аниқ доир ба истеҳсол кардани силоҳи ядроӣ ва ҳамкории Саддам Ҳусайн бо Ал-Қойда надошт ва бинобар ин ба Ироқ ҳамла намуд.
Ҳамла ба Ироқ - ин сиёсати авантюрии Буш буд, ки барои баланд бардоштани рейтинги дохилӣ, ки дар натиҷаи гузаронидани сиёсати иқтисодӣ паст шуда буд ва ба ихтиёри ширкатҳои нафткаши амрикоӣ гузоштани қубӯрҳои нафтии Ироқ имконият пайдо мекард.
Дар филми ҳуҷатӣ-публисистӣ Майкл Мур «Фаренгейт 9/11» ҳамин сабабро (фишор ба президенти нафтӣ лобби, ки ӯро бо дӯстони деринааш ва муносибатҳои ҳамкорӣ мепайвандад) сабаби асосии оғоз гардидани ҷанг номидааст.
Дар яке аз интихоботи мухолиф дар таърихи давлат Интихоботи президенти ИМА 7 ноябри соли 2000 дар асоси ҳисоби овозҳои интихобкунандагон ва азнавҳисобкардабаромадани овозҳо, намояндаи Ҳизби Демократии ИМА Алберт Гор президент интихоб шуд.
Буш соҳиби рекорди дигаре низ мебошад, ӯ номзадест, ки соҳиби зиёди овозҳои интихобкунандагон шуд, вале аз ҷиҳати миқдори овозҳои интихбкунандагон ӯ миқдори хеле ками овози шаҳрвандон гардид .
Моҳи феврали соли 2001 президент буҷаи федиралиро пешниҳод кард , ки он камшавии маблағи андозро дар назар дошт, зиёдшавии маблағро ба соҳаи маориф ва қувваи ҳарбӣ равона карда шуда буд.
Дар натиҷаи гуфтушунидҳои дипломатикӣ ва таёрии ҳарбӣ ба онҳо ноил гардид, ки коалитсияи зидди террористиро ташкил намуда, зимистони соли 2001дар натиҷаи бомбаборон кардани Афғонистон, пурра Афғонистонро зери идораи худ гирифт ва дар он ҷо ҳукумати ягонагии миллиро ташкил намуд ва қушунҳои асосии толибон нест карда шуд.
Ҷорҷ Уокер Буши хурдӣ 6 июли соли 1946 дар Ню-Ҳейвени иёлати Коннектикут, писари лётчики ба истеъфобаромада Ҷорҷ Ҳерберт Уокер Буш ва Барбара Буш таваллуд шудааст.
Дар ин мақом ӯ обрӯи сиёсатмадори пурзур гардид, ки бо тарафи мухолифат хуб ҳамкори карда метавонист, ӯ доир ба он ки динҳои гуногун дар ҷамъият нақши муҳим бозад баромадҳо мекард ва ба дастгирии бисьёрии демократҳои штат ноил гардид.
3 ноябри соли 1998 Ҷорҷ Буш бо муваффақият бори дувум губернатори Техас интихоб шуд ва нахустин губернаторе, ба ҳисоб меравад, ки ба ин мансаб ду маротиба паи ҳам интихоб шуда буд.
Ҷорҷ Буш узви Ҳизби ҷумҳурихоҳи ИМА, собиқ губернатори иёлоти Техас , писари 41-ум Президенти ИМА Ҷорҷ Ҳерберт Уокер Буш, бинобар ин ӯ дар байни сиёсатмадорон, бо исми Ҷорҷ Буши хурдӣ эътироф шудааст.
14 декабри 2008, яке аз рӯзноманигори ироқӣ бо номи Мунтазар ал Зайдӣ дар мусоҳибаи матбуотӣ дар Ироқ пойафзолашро ба сӯи Ҷорҷ Буш ҳаво дода буд.
Ин ковишҳо дар Ворух собит намуданд, ки дар миёнаҳои ҳазорсолаи якуми пеш аз м., ибтидо ва миёнаҳои ҳазорсолаи якуми м. дар ин деҳаи кӯҳӣ дар қатори кишоварзони муқимӣ чорводорони зиёде низ паҳлуи ҳам зиндагӣ ба сар мебурдаанд.
Ҳангоми ковишҳо аз ин гӯр — қӯрғонҳо зарфҳои гуногуни нафиси кулолӣ, осори заргарӣ ва дигар маснуоти ҳунарӣ дарёфт гардиданд, ки маҳсули устоҳои таҳҷоии муқимӣ буданд.
Таҳқиқоти антропологии олими рус Т. П. Кияткина ғайричашмдошти баъзе довталабони равияи пантуркистӣ нишон дод, ки аҳолии чорводор аз рӯйи нажоду насаб ва забон аз сокинони муқимӣ фарқ намекарданд ва ба ирқи брахистефали аврупоӣ, ки тоҷикон низ марбут ба ин ирқанд, тааллуқ доштанд.
Умуман, ҷойгиршавии аҳолӣ дар ин ҳудуди Фарғона аз шимолу шарқ оғоз шуда, ба ҷанубу ғарб идома меёбад, ки дар раванди он чорводорон баландкӯҳу чарогоҳҳои нав ба навро аз худ менамоянд.
Катибаи дар кӯҳпораи даромадгоҳи Тангии Ворух бозёфтшуда, ки садсолаҳо пеш шахси номаълуме рӯйи санг ҳаккокӣ кардааст, аз қадимӣ будани ин сарзамин шаҳодат медиҳад.
Аз ҷумла дар он омадааст: «Катибаи мазкур рӯзи сешанбе, якуми моҳи ҷимодиюлаввали соли 413 ҳиҷрӣ бо фармони ҳокими Исфара Саид Муиззуддавлаи одил, писари амир Наср, писари Алӣ Саидхони шарафманд, ки ӯ мурид ва пешвои дини мубини ислом аст, навишта шудааст. Ӯ умед дорад, ки Худованд шарафу шуҳрати ӯро баланд гардонад, гуноҳҳои ӯро мағфират намояд ва ба дидори пешво ва пайғамбри дини ислом Муҳаммад муяссар ва мушарраф гардонад. Ва мепурсад, ки марғзору киштзору сарзамини ӯро, аҳлу наздикони ӯро Худованд шарафманд гардонида, дар паноҳи исматаш нигоҳ дорад».
Ба ақидаи авестошиносон калимаҳои Воруба раштӣ ва Воруҷа раштӣ ба Ворух пайвастагӣ доранд: «Дар Авесто сухан аз ҳафт кишвари яздонӣ меравад, ки дар замони тӯфони ҷаҳонӣ наҷотгоҳи башар маҳсуб мешуданд. Он ду кишвари шимолӣ бо номҳои Воруба раштӣ ва Воруҷа раштӣ бо Румон чун наҷотгоҳ ситуда шудаанд ва дар замони Фаридун номи ин ду кишвар ба Саразм табдил ёфт. Ворӯи Панҷакенти имрӯза, Ворухи ноҳияи Исфара ва Румони н. Бобоҷон Ғафуров дар Авесто бо номи ҳиндуаврупоӣ башорат медиҳад».
Ҳамзамон дар «Гӯри муғ»-и Ворух пайкараи кӯчаки аз гач сохташудаи зан бозёфт шудааст ва тахмин меравад, ки шояд ин пайкараи яке аз наҷотдиҳандагони дигари башарият, фариштаи обҳои биҳиштӣ Аредвисура Анаҳито бошад.
Азимов, А. Раҳимов, А. Амакҷонов, Т. Сангинов, И. Усмонов, И. Хоҷаев, К. Каримов, У. Бобоев, А. Шомирсаидов, М. Исломиддинов, З. Воситов, З. Зоидбоев,Р.
Расулзода, Л. Камолиддинов, С. Махкамов, С. Сайфиддинов, И. Тешаев оҳангсоз З. Зулфиқоров, сардори нахустини маркази обуҳавосанҷӣ Д. Абдулҳақов, ходимони дин бародарон Домулло Хоҷаназар валади Фозилмахсум валади Абдулмуъминбой ва Муллохолмат, М. Мукаррамов, бародарон Амир ва Абумуслим Тоҳиров, Домулло Собит Саидов, Сафохон Махсум Қаландаров, Домуллоумар Сулаймонов дар ҳамин деҳа таваллуд шудаанд.
Ворух 10 мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, 1 литсей, 1 мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ бо равияи техникӣ, 5 дорухона, 5 бунгоҳи тиббӣ, 3 маркази саломатӣ, беморхона, дармонгоҳ, 3 китобхона, қасри фарҳанг , нуқтаи хидмати маишӣ, шуъбаи алоқа, гармоба, 2 бозор, ошхонаҳо, боғчаи бачагон, 15 нуқтаи савдои хусусӣ, 5 чойхона, 15 масҷиди панҷвақта ва 1 масҷиди ҷомеъ, осорхонаи таърихӣ дорад.
Аз ёдгориҳои таърихӣ дар ҳудуди Ворух Масҷиди Сурх, Масҷиди Домулло Азим, Мавлоно Саид, Мазори Сутуни Тофта ё Сутуни Ғайбӣ, Мазори Хоҷаи Балогардон, Мазори Чимирғон Бобо ё Шибирғонӣ, Мазори Қаршӣ ё Лори Ширхона, Гаҳвораи Заррин, Мазори Хоҷаи Ғор, Хӯҷаи Имом, Хоҷаи Чорсанг Бобо боқӣ мондаанд.
Дар «Бобурнома»-и Заҳируддини Бобур низ доир ба Исфара дар асрҳои 15-16 маълумот дода, аз Ворух низ ном бурда шудааст: «Дар кӯҳпоя воқеъ аст. Обҳои равон, боғчаҳои босафо дорад. Дарахтони босамараш бисёр, вале бештари боғчаҳояш дарахти бодоманд. Мардумаш тамом сорт ва кӯҳӣ, форсигӯянд. Вилояти Исфара чор қисм кӯҳпоя аст: яке Исфара, дигаре Ворух, сеюм Сух, чорум Ҳушёр».
Ворух яке аз қадимтарин масканҳои аҷдоди халқи тоҷик буда, аз мавзеъҳои Пули Офтобрӯ, Лар, Заминун, Кех, Шахи Сафед, Тамлик, Чакак, Нови Ағва, Қалъаи Бақо, Хоҷаи Имом, Бодомча, Хоҷаи Ғор, Шолидаврон, Лочин, Беди Каҷ, Тангии Ворух иборат аст.
Ворух дорои маҳаллаҳои Гузар, Қалъача, Майдон, Сари Қурум, Тидон, Сари Дашт, Хушобод, Боғдорӣ, Кӯчаи Боло, Масҷиди Боло, Кӯчаи Қозӣ, Қишлоқ, Таги Маҳалла, Сари Канда, Тоҷикон, Ҷӯйи Дам, Кодон, Навобод, Чакак мебошад.
Савтиёти забони олмонӣ хусусиятҳои зерро дорост: мавҷудияти садонокҳои дарозу кӯтоҳ вобаста ба ҳиҷо , ихтисор шудани дар охири калима, мавҷудияти ҳамсадоҳои ҷа­ранг­дору беҷаранг, вобаста ба мавқеаш дар калима бо садо талаффуз шудани .
Хусу­сият­ҳои дастури -и забони олмонӣ: категорияҳои дас­ту­рӣ ба тарзҳои син­те­ти­кӣ ва аналитикӣ ифода меёбанд; исмҳо дорои кате­го­рия­ҳои ҷинсият , шумора , ҳолат (падеж; ниҳодӣ — ­; ӣ — ; боӣ, ба васила — ; барои, ба, сӯи — ­) мебошанд.
Тартиби калимаҳо дар ҷумла ба хусусияти маъноии ҷумла вобас­тагӣ доранд; ба ғайр аз тартиби асосӣ — мубтадо +хабар + аъзои пайрав ҷумлаҳо бо тартиби баръакс низ сохта мешаванд; калимаҳои саволӣ дар аввали ҷумла меоянд.
Калимаҳои иқтибосӣ аз забонҳои лотинӣ, юнонии қадим, итолиёӣ, англисӣ, фаронсавӣ, ибрӣ, идиш, чиӣ, ҷопонӣ, туркӣ, русӣ, форсӣ, ҳиндӣ, арабӣ вомехӯранд.
Дар Швейтсария, Утриш, қисман дар Люксембург, Белгия, Тироли Ғарбӣ ва Лихтенштейн ба ғайр аз забони стандартии ол­мо­нӣ аз шеваҳои маҳаллӣ истифода мешавад.
Дар Лондон ва атрофи он корхонаҳои гуногуни саноатӣ ҷой гирифтаанд: мошинсозӣ, коркарди оҳан (саноати ҳавогард ва худравсозӣ, электротехникӣ ва электронӣ, атомӣ асбобсозӣ, таъмири киштиҳо, истеҳсоли дастгоҳҳои радиоӣ, телефон ва ғ), коғазбарорӣ, коркарди нафт ва полиграфӣ, хӯрокворӣ, тамоку, дӯзандагӣ, кимиё, чӯбгарӣ, мебелсозӣ ва ғ.
Лондон зиёда аз 30 осорхона, аа ҷумла Осорхонаи Британия, Осорхонаи илмӣ, Осорхонаи геология, Нигористони миллӣ, Осорхонаи баҳрии миллӣ, Театри миллӣ, театрҳои опера ва балети «Ковент-Гарден» ва «Сэдлерс-Уэлс», Китобхонаи осорхонаи Британия, Китобхонаи илмии техникии миллӣ дорад.
Лондон, ё Ландан — пойтахт ва бузургтарин шаҳри Подшоҳии Муттаҳидаи Бритониёи Кабир ва Ирландияи Шимолӣ ва аз ҳама сераҳолитарин шаҳр дар Аврупо мебошад.
Якумин бор кайҳонаварди америкоӣ Нейл Армстронг 21 Июли соли 1969 аввалин кадамҳои худро дар руи моҳ гузошт ва гуфт - ”Ин кадами хурд барои як шахс лекин чахиши калон ба хамаи одамият ”.
Кайҳонавард ё Космонавт (дар ШМА ва дигар мамлакатҳо Астронавт, Срасионавт ё Тайконавт), шахсе, ки таёрии тиббиву биологӣ ва техникиро гузаштааст ва дар парвози кайҳонӣ ба сифати пилот ё худ экипаж иштирок кардааст.
Аз ҳама баландтарин нуқта дар баландии Теплостанск, ки 255 метрро аз сатҳи баҳр ба ҳисоб меравад, аз ҳама нуқтаи паст дар наздикии пули Бесединск, ки дарёи Маскав берун аз шаҳр мешавад, баландии ин нуқта 114,2 метр аз сатҳи баҳр ташкил мекунад.
Гурҷистон дар ғарб ба баҳри Сиёҳ мебарояд; дар шарқ ва шимол бо Русия, дар ҷануб бо Арманистон ва Туркия ва дар ҷанубу шарқ бо Озарбойҷон ҳамсарҳад аст.
Қаламрави Абхозистон ва вилояти Тсхинвалӣ амалан аз ҷониби ҳукумати Гурҷистон назорат карда намешаванд ва аз ҷониби он, Ассамблеяи парлумонии САҲА, Иёлоти Муттаҳида ва Комиссияи Аврупо ҳамчун бахшҳои аз Гурҷистон ишғолшуда аз ҷониби Русия ҳисобида мешаванд.
Осоишгоҳи «Зумрад» дар қисми ҷанубу ғарбии водии Фарғона, дар соҳили дарёи Исфара, дар баландии 940 метр аз сатҳи баҳр, дар масофаи 3 километр аз маркази шаҳр, 110 километр аз маркази вилояти Суғд - шаҳри Хуҷанд ҷойгир шуда, дар нишемангоҳҳои кӯҳҳои Вороруд доман паҳн кардаааст.
Ин мавзеъ бо табиати афсункор, манзараҳои зебо, ҳавои софу беғубор, меваҳои шарбатрез, дарахту буттаҳои ороишӣ, дарёи шӯхи кӯҳиву ҳавзҳои пуроб аз қадим манбаи сиҳативу омили табобат барои мардум будааст.
Зумрад аз ҷумлаи беҳтарин осоишгоҳҳои ҷумҳуриамон буда, дорои 3 хобгоҳи замонавӣ ва 2 котедж , 3 бинои табобатӣ барои қабули 250 нафар дар як соат, қасри «Шифокорон» барои 300 ҷои нишаст бо китобхона ва толори рақсӣ, чойхонаи пур аз нақшу нигори Сино, Осорхонаи тибби тоҷик ба номи Мирзо Олимов, ошхона барои табобатгирандагон бо 500 ҷои нишаст, барои коргарон бо 60 ҷои нишаст, қаҳвахона, озмоишгоҳи саририву биокимёвӣ, шуъбаи ташхиси вазифӣ, шуъбаи дандонпизишкӣ мебошад.
Дарёчаи шӯхи Исфара, ҳавзу ҷӯйборҳои ҳудуди осоишгоҳ ҳаворо аз озон бой намуда ба мардум таровати махсусе ҳадя менамоянд, чаҳ - чаҳи булбулу хониши паррандагони ин мавзеъ асабро ором намуда ба ҷисму ҷони инсон оромию фараҳ мебахшанд.
Зумрад маркази варзишӣ шифоӣ бо 37 намуди дастгоҳҳои муолиҷавӣ, мизҳо барои биллиард, тенниси рӯимизӣ, майдончаи волейболу бадминтон, майдончаи рақсӣ буда, ба табобатгирандагон 25 намуди хидматрасонии маданӣ ва маишӣ расонида мешавад.
Ҳамон шаҳр, ки юнониён онро Александрошото меномиданд ва дар иттиҳоди ҷамоҳири шӯравии собиқ Савиятобод ном гирифта буд, имрӯз ҷамъияте наздик ба 140 ҳазор нафар дорад.
Ба навиштаи Ҷомӣ дар «Нафаҳот-ул-унс» Камол соле чанд аз ҷавониро дар шаҳри Шуш, дар Ӯзбекистони кунунӣ, дар маҳзари орифе ба номи Шайх Хоҷа Убайдуллоҳ, ки аз ӯ донистаҳо чандон нест, ба шогирдӣ гузаронид.
Аммо манобеи муътабари дигар, чун «Равзот-ул-ҷинон» (таълифи Ҳофиз Ҳусайн Карбалоии Табрезӣ машҳур ба Ибни Карбалоӣ) ишорае ба ин шаҳр ё ошноии Камол бо Хоҷа Убайдуллоҳ накардаанд.
Аммо Ибни Карбалоӣ, ки ҳеч гоҳ аволими рӯҳиро дар зиндагии орифон нодида намегирад, ба достони дигаре дар ин маврид ишора кардааст: «Ҳазрати Махдумӣ, адомаллоҳу баракотиҳи, фармуданд, ки ҳазрати Махдуми муқаддас, қуддиса сирруҳу, мефармуданд, ки ҳазрати Шайх Камол… дар авоили ҳол, ки дар Хуҷанд ташриф доштаанд, ба риёзоту муҷоҳидаи тамом ба сар мебурдаанд ва эшонро ҳолоти ғариб рӯй намуда буда. Ва падари эшонро ҳамин як писар буда ва мехостанд, ки вайро кадхудо созанд. Мушорун илайҳиро чандон рағбате бо он набуда, то ин ки ба воситаи иброму илҳоҳи падар розӣ гаштаанд ва духтар ба никоҳи эшон даровардаанд, то дар шаби зифоф ба расми маъҳуд пеши завҷаи худ рафтаанд…».
Гарчи дар мавриди иқомати кӯтоҳи Камол дар шаҳри «Шуш» ё дар *"Сарой" манобеи мувассақе дар даст нест, иқоматаш дар Табрез, ки то поёни умр буд ва мавриди таъйиди ҳамаи маохизи таърихӣ аст,
Гарчи дар даврони зиндагии Камоли Хуҷандӣ Табрез ҳукмронони гуногун бар худ дид ва борҳо дар ҷанг ба муҳосираи сипоҳиёни фармонравоёни музаффарӣ, ҷалоирӣ, туркман ва темурӣ даромад, ӯ бо Султон Ҳусейн ибни Увайси Ҷалоир равобите некӯ дошт.
Дар ин бора Давлатшоҳи Самарқандӣ менависад, ки Султон Ҳусейн ибни Увайси Ҷалоир дар хиттаи Табрез ҷиҳати Шайх манзиле сохт, бағоят назаҳ ва бар лангари Шайх вақфҳо кард.
Дар девони Камол ишораҳо ба рӯйдодҳои сиёсӣ ва фармонравоён андак ва гоҳ-гоҳ аст, гӯё шоир худро аз тӯфонҳои балое, ки бар гирди ӯ мевазида фориғ мепиндошта:
Дар ин абёт шоир ба Мирвалӣ, яке аз мудофиони Табрез дар баробари сипоҳиёни шоҳзодагони Ҷағатоӣ ва фармондеҳи сипоҳиёни Табрез дар даврони Султон Аҳмади Ҷалоир ишорае карда, ки ҳокӣ аз душмании жарфи ӯ бо шахси Туқтамиш
Аммо макон дар шеъри Камол, ҳаммонанди шеъри ағлаби шоирони мутасаввиф ҳайтае даруниву равонӣ аст, ки дар он шаҳрҳо қонуни худогоҳиву қаламрави ҷонанд ва на падидаи моддӣ, ончунон ки дар шеъри шоирони «воқеъгаро» метавон ёфт.
Ин ду байт посухе ба ин даъво аст, ки шоири сӯфимашраб бояд ҳамвора бар неъматҳои дунявиву моддӣ дасти рад гузорад ва бидонад, ки пазируфтани инъоми ҳокимон мояи сустии таваккули ӯ ба Худост.
Ва саранҷом шоир бо ишораи дупаҳлӯ ба тахаллуси худ «Камол» нидое фурӯтанона сар медиҳад ва муддаӣ мешавад, ки кори фақиру дарвеш дар баробари султон ҷуз гадоӣ нест.
Вай дар ҳузури устодон аз китоби машҳури Саккокӣ «Мифтоҳ», ки дар он айём асоси таълими забон ва адабиёт ба шумор мерафт, «Алкашшоф»-и Замахшарӣ, «Матолеъ», «Мисбоҳ» ва ғайра дарс омӯхтааст.
Эзоҳот:Леонард Луизон исломшиноси амрикоӣ, мавлонопажӯҳ ва пажӯҳишгари адабиёти форсӣ буда, узви бунёди мероси Эрон дар бахши адабиёти классики форсӣ ва сӯфия дар депортамони мутолеоти исломӣ ва арабии Донишгоҳи Эксетеи Ингилистон ва сардабири маҷаллаи «Мавлоно Ревив» аст.
Бо ин ҳама, бархе дигар аз ашъори ӯ, дастикам ва дар зоҳири амр, нишоне аз мухолифати ӯ бо баҳрамандияш аз силаи подшоҳон нест, гарчи ӯро ҳаргиз наметавон ба сони Ҳумоми Табрезӣ ё Салмони Соваҷӣ шоире дарборӣ донист.
Аммо эътирофи шоир дар ин байт, ки расидани ӯ ба дӯстон мадюни лутфи султон аст ва аз ҳамин рӯ сипосгузори ӯст, ба ҳеч рӯй нишони рафтору маниши Камол ва ё кайфияти ашъори ӯ нест.
Шайх Камоли Хуҷандӣ ҳангоми тохтутози Тӯхтамишхон ба Табрез ҳамроҳ бо дигар асирону ғаниматҳо ба шаҳри Сарой бурда шуд ва чаҳор сол дар он шаҳр монд.
Баъди имзо шудани Аҳдномаи сулҳи Брест бо Олмон ва иттифоқчиёнаш дар Съезди умумироссиягии Советҳо, ки мувофиқи он қисми зиёди ҳудудҳои ба Россия ҳамроҳшуда ба Белоруссия мегузашт, Шӯрои Съезди умумибелорусӣ 25 март барои аз Россия чун давлати озод ва соҳибистиқлол ҷудо шудани Белоруссия Грамотаи уставӣ қабул кард.
Солҳои 1924 – 26 бо қарори Комитети Иҷроияи Умумироссиягӣ 15 уезди мансуби губҳои Витебск, Гомел ва Смоленск, ки аҳолиашон асосан белорусҳо буданд, аз ҳайати РСФСР бароварда ба Белоруссия баргардонда шуданд.
Наздики 300 ҳазор аҳолӣ, 70 дарсади говҳо ба Олмон ронда ва ҳазорон трактору мошинҳо ба он ҷо интиқол дода шуданд, тамоми саноат ва 74 дарсади фонди манзилӣ хароб гардид.
20 дарсади трактору мототсиклҳо, 10 дарсади дастгоҳҳои филиззбурӣ, нахи сунъӣ ва нуриҳои маъданӣ, 22 дарсади нахи катон, 15 дарсади картошка, 6 дарсади гӯшти дар Иттиҳоди Шӯравӣ истеҳсолшавандаро Белоруссия таъмин мекард.
Баъдтар солноманависӣ маъмул гашт («Солномаи князҳои бузурги литвонӣ» – сеяки аввали садаи ; «Солномаи белорусию литвонӣ» – 1446, тарҷумаҳо ба забони кӯҳнаи белорусӣ пайдо шуданд.
Колас, К. Чорний, П. Глебка, П. Бровка, М. Танк, В. Тавлай чоп шуда, солҳои ҶБВ ҳангоми истилои Белоруссия аксари адибон дар қатори ҷанговарон ҷой гирифтанд ва бо душмани ғаддор бо сухан мубориза мебурданд.
Иттиҳодияҳои қабилавии дулебҳо, кривичҳо (аз болооби дарёҳои Днепр ва Волга томаҷрои миёнаи Двинаи Ғарбӣ), дреговичҳо , радимичҳо , древлянҳо дар ин давра ташаккул ёфта, ҳудудҳои ишғолкардаи онҳо дар садаи ба давлати Руси Киевӣ ҳамроҳ карда шуданд.
Дар асрҳои 12–14 алоқа бо марказҳои тиҷоратии русҳо, украинҳо, олмониҳо мустаҳкам шуда, дар ҳудуди ҳозираи Белоруссия князҳои литвонӣ нуфуз пайдо карданд.
Баъди паси сар шудани ҷангҳо ва ихтилофи байни католикҳо ва муътақидони православӣ ба аксар шаҳрҳои белорусӣ – Брест , Гродно , дертар Слутск, Полотск ва Минск ҳуқуқи худидоракунӣ дода шуд.
Дар аввали садаи баъди ҷанги байни Князигарии бузурги Литва бо давлати Маскав ва ба имзо расидани Унияи Люблин замини Белоруссия боз ба ҳайати давлати муттаҳидаи Полшаву Литва, ки Реч Посполитая ном гирифта буд, дохил карда шуд.
Нимаи дуюми садаи сохтмони роҳҳои оҳани Маскав–Брест, Либава–Ромен, Петербург–Варшава боиси пешравии иқтисодии Белорус гашт, вале Ҷанги якуми ҷаҳонӣ ба ин пешравӣ зарба зад.
Белорус дар Ғарби Пастиҳои Аврупои Шарқӣ, дар ҳудуди платформаи россиягии таҳкурсии қадимии кристаллӣ ва иборат аз таҳнишасти ҷинсҳои токембрийӣ воқеъ аст.
Белоруссия дорои захираҳои нафт ва конденсати газ , гази табиӣ ва ангишт буда, аз захираи 4-миллиардаи қабатҳои торфӣ танҳо 580 млн тоннаии он барои истеҳсоли нуриҳои органикӣ истифода мешавад.
Дар Белорус футбол, баскетбол, гандбол, намудҳои варзиши зимистонӣ , аспдавонӣ, бокс, намудҳои панҷбаҳра, намудҳои техникии спорт, кикбоксинг, ҷуду, каратэ, ушу, бадминтон, бриҷ, кӯҳнавардӣ низ тараққӣ кардаанд.
Баъди фоҷиаи Чернобили Украина 22 дарсади ҳудуди маскуни мамлакат, 26 дарсади бешазорҳо ва 20 дарсади хоҷагиҳои кишоварзӣ гирифтори ифлосшавии радиоактивӣ шуда, 2,64 ҳазор га заминҳои ҳосилхез аз эътибор соқит дониста шуданд.
Дар Белорус соҳаҳои истеҳсолкунанда ва истихроҷкунанда, энергетика, нақлиёт, сохтмон, кишоварзӣ ва бонкҳо асосан моликияти давлатӣ буда, бахши хусусӣ дар иқтисодиёт ҳиссаи хурд дорад .
Моликияти давлат будани соҳаҳои зикршуда ва корхонаҳои бузурги саноатӣ ба ҳукумати Белорус имкон медиҳад, ки барномаҳои калони иҷтимоиро дастгирӣ намояд, хароҷоти табобат ва таҳсили мардумро бар дӯши худ дорад, барои кишоварзӣ ва дигар соҳаҳои ҳаётан зарур пул ҷудо кунад, барои сохтмони манзил қарзҳои имтиёзнок диҳад.
Дар байни давлатҳои ИДМ аз ҷиҳати истеҳсоли трактор, нахҳои кимиёӣ, дастгоҳсозӣ, истеҳсоли нуриҳои калийдор, пластмасса, гӯшт, орд, ғалладона, маҳсулоти макаронӣ, матоъ, трикотаж, пойафзор, яхдон ва телевизор пешсаф аст.
Аз ҳудуди Белорус як қатор роҳҳои дорои аҳаммияти байналмилалӣ, пеш аз ҳама – роҳи трансаврупоии «Шарқ–Ғарб» лӯлаҳои нафту газ, роҳҳои байнидавлатӣ: Санкт-Петербург – Витебск Гомел – Киев – Одесса – Таллин – Рига – Вилнюс–Минск – Гомел – Киев ва шоҳроҳи Брест – Гродно мегузаранд.
Аҳаммияти роҳҳои обӣ аз роҳҳои худрав кам набуда, бор ва мусофиркашонӣ дар дарёҳои Днепр, Припят, Березина, Сож, инчунин дар наҳрҳои киштигарди Днепр – Буг, Днепр – Неман, Березина сурат мегирад.
Сарвари давлат – президент, ки ба муҳлати 5 сол интихоб мешавад, сардори ҳукумат – сарвазир, мақоми қонунгузор – Маҷлиси миллист, ки аз ду палата – Шӯрои Ҷумҳурӣ ва Палатаи намояндагон иборат аст.
Дар сатҳи дипломатияи мардумӣ дар Тоҷикистон Ҷамъияти дӯстии «Тоҷикистон – Белорус» ва дар Белорус Ҷамъияти дӯстии «Белорус – Тоҷикистон» фаъолият доранд.
Маълумоти касбию техникӣ дар 250 муассиса, маълумоти олӣ дар 43 мактаби олӣ (28 донишгоҳ, 8 академия, 2 донишкада, 5 коллеҷи олӣ ва 16 мактаби олии хусусӣ) дода мешавад.
Мактаби хоҷагии қишлоқи Гори-Горетс , Институти маданияти Белорус (Минск, 1922, аз соли 1928 – АИ ҶШС Белоруссия, аз соли 1997 – Академияи миллии илмҳо) низ аз ҷумлаи муассисаҳои илмии давраи пеш мебошанд.
Дар Белоруссия 300 муассисаи илмӣ, аз ҷумла Маркази таҳқиқоти илмии проблемаҳои захиранигаҳдорӣ , Институти ҷангал , Институти кимиёи маҳсулоти нав ва ғайра фаъолият доранд.
Дар ихтиёри худ техникаи гуногун: танкҳо , мошинҳои зиреҳпӯш , силоҳи артиллерӣ , ракетаҳои идорашавандаи зиддитанкӣ, комплексҳои ракета­вӣ, системаҳои реактивии оташфишон, самолётҳои ҷангӣ , чархболҳо , воситаҳои мудофиаи зиддиҳавоӣ, авиабазаҳо дорад.
Аз Белорус ба кишварҳои дигар асосан маводди минералӣ, маҳсулоти мошинсозӣ, саноати кимиё; маҳсулоти кишоварзӣ, саноати сабук ва хӯрокворӣ, чӯбу тахта содир гардида, сӯзишворӣ, филиззот, баъзе қисмҳои эҳтиётии мошинҳо, маҳсулоти кишоварзӣ, хӯроквоаванд.
Марказҳои таҳқиқоти тиббии Белоруссия Маркази ҷумҳуриявии илмию амалии гематология ва трансфузиология, Институти нейрохирургия ва физиотерапия, Институти таҳқиқоти илмии эпидемиология ва микробиология , Маркази ҷумҳуриявии илмию амалии тибби радиатсионӣ ва экологияи инсон, Маркази ҷумҳуриявии илмию амалии «Кардиология».
31 марти соли 2019 Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо шароити замонавии беморхона, ки аз 4 шуъба ва бахшҳои ёрирасон иборат мебошад, шинос шуда, ба сифати корҳои анҷомёфта баҳои баланд додааст,хабар медиҳад хадамоти матбуотии раисҷумҳур.
30 марти соли 2019 Имрӯз Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Бӯстони вилояти Суғд ҳангоми ифтитоҳи Маҷмааи хидматрасонии "Баҳор" ба 50 кӯдаки ятими кулл туҳфа дод.
29 марти соли 2019 Миёни Кумитаи рушди сайёҳии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ассотсиатсияи табодули сайёҳии байналмилалии Корея Ёддошти ҳамкорӣ ба имзо расонида шуд.
Намуди зоҳирии ҷадиди тамғаи молӣ бо дарки майлу рағбатҳои на фақат муштариёни тоҷикистонӣ, балки корбарони алоқаи мобилӣ дар саросари ҷаҳон рӯйи кор омадааст.
26 марти соли 2019 Дар шаҳри Новосибирски Федератсияи Россия ба ифтихори Ҷашни байналмилалии Наврӯз, бо ташаббуси Консулгарии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ин шаҳр миёни ҳамватанони бурунмарзӣ ва дигар халқияту миллатҳо мусобиқи куштигирӣ баргузор гардид.
25 марти соли 2019 Ба ифтихори ҷашни байналмилалии Наврӯз 24 март бо дастгирии Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе дар ҳамкорӣ бо Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Муасиссаи давлатии Наврӯзгоҳи шаҳри Душанбе бо иштироки беш аз 8 ҳазор нафар ҳаводорону мухлисони ин навъи варзиш ва бо намоиши беҳтарин рақобатҳо миёни паҳлавононӣ маъруфи мамлакат чемпионати Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба куштии миллӣ барои дарёфти «Ҷоми пойтахт – 2019» баргузор гардид.
24 марти соли 2019 «Вақти амал кардан»- таҳти ин шиор имсол бо қарори Ташкилоти умумиҷаҳонии тандурустӣ 24 март Рӯзи умумиҷаҳонии мубориза бар зидди бемории сил таҷлил мегардад.
Ҳадаф аз гузаронидани ин рӯз, пеш аз ҳама, баланд бардоштани савияи огоҳии аҳолӣ дар бораи паҳншавии глобалии ин беморӣ, пешгирӣ ва мубориза бар зидди он мебошад.
23 марти соли 2019 Имрӯз Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Бохтар бо гузоштани санги асос ба бунёди терминали автомобилии мусофиркашӣ дар масоҳати 3 гектар оғози расмӣ бахшида, бо Лоиҳаи рушди нақлиёти ҷамъиятии вилояти Хатлон шинос гардиданд.
22 марти соли 2019 Нимаи дуюми рӯзи 22 март Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар тантанаҳои бошукӯҳи идонаи наврӯзи ҷаҳонӣ, ки дар “Наврӯзгоҳ” — и пойтахт баргузор гардид, иштирок ва суханронӣ карданд.
Ба иттилои Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар барнома овозхонҳои маъруфи ҷумҳурӣ, ансамблҳои рақсӣ вап ғайраҳо ҳунарнамоӣ карданд.
20 марти соли 2019 Пас аз ифтитоҳи муҷассамаи Исмоили Сомонӣ ва барафрохтани Парчами миллӣ Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар назди меҳмонони ҷашнвораи Наврӯзи байналмилалӣ ва роҳбарону фаъолони шаҳри Норак, ки дар базмгоҳи наврӯзӣ ба ифтихори таҷлили иди баҳору зебоӣ ҷамъ омада буданд, суханронӣ карданд.