polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Аз соли 1997 то соли 1999 ба кори Барномаи байналхалқии Оғохон «Инсоншиносӣ» чун яке аз муаллифони ин барномаи таълимии навоварона, дар шаҳри Душанбе ҷалб гардида, дар тайёр намудани 8 китоби дарсӣ аз фанни нави «Инсоншиносӣ» иштироки фаъол мекунад.
Марказ бо гурӯҳи омӯзгорони эҷодкор дар ислоҳот ва такмили барномаи таълимии фанҳои гуманитарӣ, коркарди усулҳои наву замонавии дарсдиҳӣ, дар созмони робитаҳои байналхалқии донишгоҳ бо донишгоҳҳои пешқадами ҷаҳон фаъолона иштирок мекунад.
Аз моҳи августи 2002 то июли 2003 чун ғолиби Барномаи илмӣ - тадқиқотии Ҳукумати ИМА Фулбрайт дар Донишгоҳи давлатии Орегони ИМА тадқиқот ва фаъолият намуд.
дар чанд конфронсҳои байналмилалӣ иштирок ва бо маърӯзаҳои илмӣ баромад кардааст: Арканзас, Орегон, Чикаго, Мичеган , Кашмир, Деҳлӣ, Калкутта , Тошканд , Алмаато ва ғайраҳо.
Соли 2006 ғолиби Барномаи такмили ихтисоси омӯзгорон Ҳукумати ИМА мегардад ва ӯ аз моҳи декабри соли 2006 то моҳи майи соли 2007 дар штати Небраскаи ИМА – Донишгоҳи Небраска – Линколн сафари илмӣ - тадқиқотӣ ва педагогӣ дошт.
Қобили қайд аст, ки Ҷӯраев А. бо таклифи Маркази омӯзиши Русия ва Осиёи Марказии Донишгоҳи ба номи Ҷавоҳирлол Неру ва Маркази омӯзиши Осиёи Марказии Донишгоҳи Кашмир , моҳҳои октябр ва ноябри 2009, силсилаи лексияҳоро бо забони англисӣ барои аспирантон ва профессорони донишгоҳҳои мазкур хондааст, ки дар онҳо таҳлили амиқи вазъи сиёсӣ, фарҳангӣ ва иҷтимоии Тоҷикистони соҳибистиқлол дода мешаванд.
Муаллифи бештар аз 30 асарҳои илмӣ, таълимӣ, илмӣ-оммавӣ ва публисистӣ аст, ки ба масоили назарияи маданият, масъалаҳои методологии тадқиқи падидаи маданияти тоҷик, тафаккури танқидӣ ва роҳҳои ташаккули он, ислоҳоти раванди таълими фанҳои гуманитарӣ бахшида шудаанд.
Ҷӯраев А. дар доираи такмили ихтисоси омӯзгорони мактаби олӣ на танҳо дар донишгоҳҳои ватанӣ, балки берун аз он, аз ҷумла, дар донишгоҳҳои Ҷумҳуриҳои Қирғизистон, Қазоқистон доир ба усулҳои нави таълими фанҳои гуманитарӣ чандин семинарҳо гузаронидааст.
Ҷӯраев Абдураҳим соли 1979 факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро хатм карда, фаъолияти кории худро дар вазифаи лаборанти факултаи забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров оғоз менамояд.
Аз соли 2010 дар вазифаи мудири шуъбаи робитаҳои байналмилалӣ, аз июни соли 2012 вазифаи муовинии ректор оид ба корҳои байналмилалии Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистонро ба уҳда дорад.
Кӯмаки моддии якдигар аз лаҳзаи бастани акди никоҳи расмӣ паӣдо мегардад, яъне ин тартиб нисбати дар никоҳи воқеӣ будани зану мард новобаста аз тӯлонӣ будани зиндагии якҷоя татбиқ намегардад.
Қисми 2 моддаи 90 КО ҶТ шартҳои мушаххасро номбар кардааст, ки ҳангоми мавҷуд будани онҳо ҳуқуқи талаб кардани алимент аз ҷониби зан ё шавҳар асоснок мебошад.
Пеш аз ҳама, ҳамсари алиментсупоранда барои ин мақсад бояд маблағи зарурӣ дошта бошад, чунки расонидани кумаки моддӣ ба ҳамсари дигар набояд вазъи моддӣ ва таъминоти ӯро ба таври пурра аз ҳад паст намояд.
Зан дар давраи ҳомиладорӣ ва дар давоми се соли пас аз таваллуди фарзанди умумӣ новобаста аз ғаӣри қобили меҳнат будан ё набудан ва эҳтиёҷмандӣ ҳуқуқи бо роҳи судӣ талаб кардани пардохти алиментро дорад.
Агар падарӣ бо роҳи ихтиёран эътироф намудан ва муқаррар кардани падарӣ бо роҳи судӣ анҷом ёбад, он гоҳ чунин модари дар никоҳ набуда ҳуқук ба ин намуди алиментро надорад.
Уҳдадории алиментдиҳии падаре, ки кӯдакаш аз зиндагии воқеӣ бо модари ӯ таваллуд шудааст, пас аз муқаррар кардани асоси ҳуқуқии муносибат баӣни онҳо ба вуҷуд меояд.
Чунин ба низом даровардани муносибатҳои алиментӣ аз тағӣироти куллие, ки дар ҳаёти иҷтимоӣ ва иқтисодии ҷумҳурӣ вобаста ба гузариш ба иқтисодиёти бозаргонӣ ба вуқӯъ меоянд, вобастагӣ дорад.
Пас танҳо бо роҳи императивӣ ҳал намудани ӯхдадориҳои алиментдиҳии волидон барои таъминоти кӯдаконаш дар чунин шароит на ҳама вақт пурра ба манфиати ҳам волидон ва ҳам кӯдакон мебошад.
Дар мавриди мустақилона ҳал намудани таъминот ва ихтиёрона ба мувофиқа омадани волидон онҳо метавонанд дар асоси боби 16 ҳамин Кодекс баӣни худ дар хусуси пардохти алимент созишнома банданд.
Дар мавриди ба таври ихтиёрӣ аз ҷониби волидон таъмин накардани фарзанд ва баӣни тарафҳо набудани созишномаи пардохти алимент, чунин таъминот бо роҳи судӣ аз ҳисоби волидон ба манфиати кӯдакони онҳо рӯёнида мешавад.
Барои аз ҷониби волидон ба кӯдакони ноболиғ рӯёнидани алимент яке аз волидон, васиёну парасторон, маъмурияти муассисаҳои тарбиявӣ ва монанди он, ки кӯдак дар он тарбия меёбад, ҳуқуқи ба суд муроҷиат карданро доранд.
Агар доир ба ин созишнома баҳс ҷоӣ дошта бошад, танҳо пас аз ҷониби суд беэътибор ё бекор эътироф кардани он масъалаи рӯёнидани алимент ба тариқи судӣ ҳалли худро меёбад.
Дар қисми 4 моддаи 80 КО Ҷумҳурии Тоҷикистон қонунгузор махсус ҳолатҳоеро номбар кардааст, ки ҳангоми мавҷуд будани онҳо мақомоти васоят ва парасторӣ ҳуқуқи нисбати волидон оид ба рӯёнидани алимент барои кӯдакони ноболиғ ба суд даъво пешниҳод кунад.
Арғушти масхарабозӣ яке аз қадимтарин нишонаҳои жанри мазҳака дар эҷодиёти бадеии халқи тоҷик аст, ки эҳсос ва ҷаҳонбиниро тавссути бадан, дасту по, имою ишора, ҳолати изтиробу нишот тасвир мекунад.
Дар шаҳру навоҳии Тоҷикистон усулҳои арғушти масхарабозии кӯҳистонӣ ва даштӣ: бадахшонӣ, кӯлобӣ, ҳисорӣ, раштӣ, суғдӣ ва бухороӣ маъмул аст.
То соли 1997 Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба се навъи асосӣ, Қӯшунҳои хушкигард, Қувваҳои ҳарбӣ-ҳавоӣ ва Қӯшунҳои мудофиаи зидди ҳавоӣ иборат буд.
Аз ҷумлаи онҳо Литсейи ҳарбӣ, Донишкадаи ҳарбӣ, Полки комендантӣ, қисмҳои ҳарбии таъминотӣ ва дигар идораҳои ҳарбӣ мебошанд, ки аксари онҳо аз солҳои аввали ташкилёбии Артиши миллии Тоҷикистон таъсис ёфта, вобаста ба иҷрои вазифаҳои муҳими соҳавӣ корҳои зиёдеро амалӣ менамоянд.
Дар натиҷаи ислоҳоти низомӣ дар Артиши миллии Тоҷикистон, ки аз рӯзҳои бунёди Қувваҳои Мусаллаҳ оғоз гардида, он ҳанӯз идома дорад, корҳои хеле зиёд ба сомон расонида шуданд.
Дар ин замина Сарситод ба Ситоди генералӣ табдил ёфт, Қувваҳои ҳарбӣ-ҳавоӣ ва мудофиаи зидди ҳавоӣ муттаҳид гардонида шуд, дар заминаи Колеҷи Олии низомӣ Донишкадаи ҳарбӣ таъсис ёфт, дар сохтори бисёре аз қисмҳои низомӣ дигаргуниҳои зиёд ворид карда шуд ва аз ҳама муҳим бо назардошти таҳдиди хатарҳои ҷаҳони муосир навъи сеюми Қувваҳои мусаллаҳ, ё худ Қӯшунҳои зудамал дар ҳайати Артиши миллии Тоҷикистон таъсис дода шуд.
Қӯшунҳои зудамали Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар замони муосир қувваи асосие, ки ба амнияти минтақавию ҷаҳонӣ таҳдиди хатар мекунад, ин терроризми байналмилалӣ ва экстремизми сиёсӣ аст.
Аз ин рӯ, ҳадафи асосии бунёди Қӯшунҳои зудамал ин ҷорӣ намудани усулҳои нави омодагӣ бар зидди ин гуна нерӯҳо ва дар маҷмӯъ зудамал ва қобили ҷангу ҳарб намудани ҳама Қувваҳои Мусаллаҳ аст.
Ба ҳайати он ҳама қисмҳои низомии десантӣ, тирандозони кӯҳӣ, қисмҳои таъйиноти махсус, Полки муҳандисӣ-сапёрӣ ва як қатор ҷузъу томҳои дигар шомил гаштанд.
Айни ҳол ҷузъу томҳои Бригадаи десантӣ-зарбавии Қӯшунҳои зудамали Қувваҳои Мусаллаҳ ба Қувваҳои муштараки вокуниши фаврии кишварҳои аъзои Созмони аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ ва се баталёни он ба нерӯҳои муштараки зудамали минтақаи Осиёи Марказӣ шомил мебошанд.
Қувваҳои ҳарбии ҳавоӣ ва мудофиаи зиддиҳавоии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон аз нахустин навъи Қувваҳои мусаллаҳ ба шумор рафта, он ҳамсолу ҳамқадами Артиши миллӣ мебошад.
Ҳайати шахсӣ ва ҳавопаймою чархболҳои ҷангии ҚҲҲ аз рӯзҳои аввали фаъолияти Артиши миллии ҷумҳурӣ дар ҳифзи сохти Конститутсионии Тоҷикистони навбунёд аз худ саҳми арзандае гузоштаанд.
Фармондеҳи Қувваҳои ҳарбӣ-ҳавоӣ ва мудофиаи зидди ҳавоии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон генерал-майор Раҳмоналӣ Сафарализода аст.
Ҷалб кардани қисмҳо, ҷузъу томҳо ва дигар сохторҳои Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои иҷрои вазифаҳо, ки ба таъйиноти онҳо вобастагӣ надоранд, танҳо дар асоси Қонун ё Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки баъдан дар ҷаласаи якҷояи Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ мешавад, амалӣ мегардад.
Ҳукумати кишвар бо вуҷуди мушкилоти зиёди иқтисодиву молиявӣ ҳанӯз аз марҳалаҳои аввали таъсиси Қувваҳои Мусаллаҳ ба таҷдиду азнавсозии инфрасохтор ва таъсиси ҷузъу томҳои махсусгардонидашуда эътибори махсус дода, дар баробари таъминоти онҳо бо техникаву таҷҳизоти муосир, ба омодасозии кадрҳои баландихтисоси низомӣ шурӯъ намуда буд.
Афсарону сарбозони Қувваҳои Мусаллаҳ дар солҳои душвори мухолифати дохилӣ ва шиддат гирифтани вазъи минтақаву ҷаҳон қарзи ватандории хешро садоқатмандона иҷро намуда, дар роҳи ба эътидол овардани вазъият, таъмини сулҳу субот ва безарар гардонидани гурӯҳҳои экстремистиву террористӣ рисолати фарзандиву шаҳрвандии худро ба таври шоиста адо мекарданд.
Ҳамасола қисмҳои низомии ин навъи Қувваҳои Мусаллаҳ дар гӯшаҳои гуногуни ҷумҳурӣ мустақилона ва ё дар якҷоягӣ бо ҷузъу томҳои сохторҳои қудратии мамлакат машқҳои васеи низомӣ доир намуда, омодагии ҷангии худро пайваста сайқал медиҳанд.
Бинобар Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи рӯзҳои ид», 23 феврал ҳамчун Рӯзи Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷашн гирифта мешавад.
Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон — ташкилоти ҳарбии давлатӣ буда, асоси мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистонро, ки он барои муҳофизати мусаллаҳонаи истиқлол ва тамомияти арзии он таъйин гардидааст, ташкил медиҳад.
Ҷумҳури салаф — пешиниёни уммат ва онҳое аз пасиниён, ки таъвилро дар боби сифоти Худо ҷоиз надонистаанд ва нусусро бар зоҳири онҳо ҳамл кардаанд, ба монанди имом Бухорӣ (Саҳеҳ, китоби Тавҳид, таълиқи ҳадиси 7418, Исҳоқ ибни Роҳвайҳӣ (Лолкоӣ, Шарҳу усули эътиқоди аҳли-с-суннати валҷамоат, 3/397, Табарӣ ва дигарон, истиво бар Аршро дар ин оятҳо ба маънои баромадан ва рост шудан дониста, он гуна ки сазовори ҷалоли шаъни Ӯ таъолост ва фурӯ рафтан дар баёни чигунагии онро шаръан ноҷоиз гуфтаанд.
Табарӣ Аршро ба маънои сарир — тахт донистааст ва бо санади хеш аз Суддӣ дар тафсири ояти 75-уми сураи Зумар: «Ва эй Муҳаммад, фариштагонро дар атрофи Арш печида бинӣ!» оварда, ки Арш ба маънои сарир аст ва дар тафсири ибораи: «Зуларш — соҳиби Арш» дар ояти 15-уми сури Ғофир низ онро ба маънои сарири муҳит бар модуни худ гуфтааст .
Ибни Касир дар Бидоя ва ниҳоя ва Ибни Абулиззи Ҳанафӣ дар шарҳи Ақидаи Таҳовӣ бо истинод ба ҳадиси баъдӣ овардаанд: Арш тахти поядоре аст, ки онро фариштагон мебардоранд ва чун гунбазе бар олам ва сақфи махлуқот аст.
Аз нусуси шаръ бармеояд, ки Худо пеш аз ҳама Аршу Курсӣ, пас аз он Лавҳу Қалам ва дар ниҳоят осмонҳо ва заминро офаридааст, офариниши Лавҳу Қалам панҷоҳ ҳазор сол пеш аз халқи осмонҳо ва замин сурат гирифта ва Қалам бо амри Худо мақодири халоиқро — ҳарчи то рӯзи қиёмат ба ҳастӣ ояд, дар он Лавҳ навиштааст ва қаламҳо дигар бардошта шуда ва саҳифаҳо хушк гардидаанд.
Он гоҳ Худованд осмонҳо ва заминро дар шаш рӯз ба вуҷуд оварда ва ҳаводиси рӯзи қиёмат — фурӯ рехтани назми ҳастӣ дар он рӯз танҳо ҳамин осмонҳо ва замин ва офаридаҳои он шаш рӯзаро дар бар мегирад ва Аршу Курсӣ ва Лавҳу Қалам машмули он намебошанд.
«Вақте дар Сур як бор дамида шавад ва замину кӯҳҳо бардошта ва як дакка дода шаванд, пас дар он рӯз воқеа ба вуқуъ ояд ва осмон пора ва шикофта гардад, ки вай он рӯз суст бошад ва фариштагон бар канораҳои он ва Арши Парвардгоратро он рӯз болои онҳо ҳашт фаришта бармедоранд».
Расули Худо дар ҳадисе мефармояд: «…Ва дар Сур бори дигар дамида шавад ва ман аввалин касе бошам, ки ба худ меояд — барангехта мешавад ва Мусоро даст бар пояи Арш ниҳода ёбам. Намедонам, ки пеш аз ман ба худ омадааст ва ё дар ивази бехудии кӯҳи Тур подош дода шудааст!» (Саҳеҳи Бухорӣ, 2411, 3408, 6517 ва ғайра; Саҳеҳи Муслим, 6103 -160).
Расули акрам дар дуои «карб — рафъи андӯҳ» парвардгории Худовандро нисбат ба се чиз: осмонҳо, замин ва А. зикр намуда, ки он низ бо сароҳат ғайр аз мулки ҳастӣ — осмонҳо ва замин будани А.-ро ифода мекунад, он ҷо ки мефармояд: «Ло илоҳа иллаллоҳу-л-азиму-л-ҳалим, ло илоҳа иллаллоҳу Раббу-л-Арши-л-азим, ло илоҳа иллаллоҳу Раббу-с-самовоти ва Раббу-л-арзи ва Раббу-л-Арши-л-карим».
Арши Парвардгор пеш аз офариниши осмонҳо ва замин бар рӯи об буда ва пас аз халқи онҳо Раҳмон бар он истиво ёфтааст: «Парвардигори шумо Аллоҳ аст, ки осмонҳо ва заминро дар шаш рӯз биофарид, он гоҳ бар Арш истиво ёфт», рӯзи қиёмат онро ҳашт фаришта болои сари малоик мебардоранд, фариштагон ба даври Арш печидаанд ва ҳама — ҳам он фариштагоне, ки Арш мебардоранд ва ҳам онҳое, ки ба даври он печидаанд, ба ҳамду тасбеҳи Худо машғуланд ва барои муъминон истиғфор мекунанд
Ба ақидаи ҷамъе аз мутакаллимони исломӣ маъно кардани алфози Қуръон ба зоҳири нас ва далолати луғавии онҳо мӯҷиби ташбеҳи Худованд ба аҷсом мешавад ва барои танзеҳи Худо аз чунин ташбеҳе Аршу Курсиро ба маънои қудрату азамат, арши мулки ҳастӣ ва подшоҳии Ӯ таъоло бар мавҷудот таъвил кардаанд, чуноне ба хонаи Каъба байтуллоҳ ва ё хонаи Худо гуфта мешавад, дар сурате ки он ҳаргиз ба маънои нишеман ва ё ҷои зиндагӣ ва буду боши Худо нест.
Арши Парвардгор дар боло ва ё бар рӯи ҷаннатулфирдавс воқеъ буда ва бино бар ривояте осмонҳои ҳафтгона ва замин дар баробари Қурсии Худо ба монанди ҳалқаи партофтае дар биёбоне ва фазли Арш бар Курсӣ ба монанди фазли биёбон бар он ҳалқа аст.
Дар Африқои Шимолӣ давлатҳои ҳудудан бузурги Алҷазоир, Миср, Марокаш, Судон, Либиё, Мавритания, Саҳрои Кабири Ғарбӣ, Тунис ва Судони Ҷанубӣ ҷой гирифтаанд.
Дар Африқои Шимолӣ шутур, ки ҳайвони дар шароити биёбон мувофиқ аст ва масофаи зиёдро метавонад бе об тай намояд, парвариш карда мешавад ва маҳз ба шарофати шутурҳо дар биёбонҳои ин ҷо қабилаҳои туарег ва барбарӣ зиндагӣ мекунанд.
Баҳри Миёназамин чун шоҳроҳи доимии киштигардӣ барои ривоҷи тиҷорату иқтисод ва пешрафту омезиши тамаддунҳо дар Миср, Алҷазоир, Тунис ва дигар кишварҳои Африқои Шимолӣ мусоидат намуд.
Дар аҳди давлатдории Ҳахоманишиён, бахусус ҳангоми шоҳаншоҳии Камбуҷия ва Дорои Бузург , ба қаламрави Мисру Ҳабашистон тамаддуни мардуми ориёитабор роҳ кушод.
Омезиши тамаддуни халқиятҳои Миср, Алҷазоир ва Тунис дар аҳди давлатдории Портҳо ва Сосониён нисбатан вусъат ёфта, баробари корвонҳои тоҷирон ба ин кишварҳо меъморону шаҳрсозон ва диг.
Дар мамлакатҳои ҷануби Саҳрои Кабир қавму қабила ва мардумони гуногунмиллат маскунанд, ки ба чандин забон ҳарф мезананд, фарҳанг, анъанаҳои миллӣ ва эътиқоди диниашон аз ҳамдигар ба куллӣ фарқ мекунад.
Шаҳрҳои калонтаринаш Қоҳира , Искандария, Касабланка, Киншаса, Лагос, Алҷазира, Аддис-Абеба, Йоҳаннесбург ва ғайра Қисми асосии аҳолӣ сокини деҳотанд.
Иқтисодиёти Тунис байни давлатҳои қитъаи Африқо рақобатпазир буда, Алҷазоир ва Либиё бо захираҳои бузурги нафту гази дар мамлакатшон истихроҷшаванда, ки аз маҳсулоти муҳимми бозори ҷаҳонианд, Марокаш бо истихроҷи фосфорит мавқеи мустаҳкамро соҳибанд.
включает сочинения: «Клятва», «Закон», «О враче», «О благоприличном поведении», «Наставления», «Об искусстве», «О древней медицине», «Об анатомии», «О сердце», «О железах», «О природе человека», «О здоровом образе жизни», «О семени и природе ребёнка», «О ветрах», «О воздухах, водах и местностях», «Прогностика», «Эпидемии», книги 1 и 3, «О диэте при острых болезнях», «О внутренних страданиях», «О священной болезни», «О врачебном кабинете», «О переломах», «О ранах головы», «О геморроидах», «О зрении», «О женских болезнях», «О прорезывании зубов», «Афоризмы»)
включает сочинения: «О страданиях», «О диэте при острых болезнях». Дополнение, «О болезнях», 4 книги, «Эпидемии», книги 2, 4-7, «Об употреблении жидкостей», «О влагах», «Предсказания», 2 книги, «Косские прогнозы», «О кризисах», «О критических днях», «О мускулах», «О неделях», «О диэте», 4 книги, «О пище»)
включает сочинения: «О ранах», «О суставах», «О рычаге или О вправлении суставов», «О природе костей», «О фистулах», «О местах в человеке», «О женской природе», «О бесплодных женщинах», «О женских болезнях», книга 2, «О сверхоплодотворении», «О семимесячном плоде», «О восьмимесячном плоде», «О вырезывании умершего в утробе плода», «О болезнях молодых девушек», письма, постановления, речи, указатели)
Кулиёти «Гиппократ», аз 60 рисолаи пизишкӣ иборат аст (тадқиқотчиёни имрӯза аз 8 то 18 рисоларо аз Гиппократ мешуморанд) ва ба тараққиёти пизишкӣ, ҳамчун пизишкии таҷрибавӣ ва худи илм саҳми хеле муҳим гузошт.
Айбдоршаванда дар асоси м.48 КМҶ ҶТ шахсе ҳисоб мешавад, ки дар хусуси ӯ аз рӯйи тартиби муқарраркардаи қонун дар бораи ба сифати айбдоршаванда ба ҷавобгарӣ кашидан қарор бароварда шудааст.
Қонунҳои мурофиавии ҷиноятӣ ба мақомоти таҳқиқу тафтишот, прокуратура ваколат додааст, ки ҳар як ҷинояти содиршударо ошкор кунад, далелҳои басандаро ҷамъ намуда, шахсро ба ҷавобгарии ҷиноятӣ кашад, чораҳои пешгирӣ татбиқ намояд, амалиётҳои тафтишотиро гузаронида, ҷиноятҳоро исбот намояд.
Дар баробари ин қонун муфаттиш ва шахси таҳқиқбарандаро вазифадор менамояд, ки ҳуқуқҳои айбдоршавандаро, ки онҳо дар қ.2 м.48 КМҶ ҶТ нишон дода шудааст, таъмин намояд.
Дар давраи тафтишот муфаттиш вазифадор аст, ки ҳолатҳои парвандаро ҳаматарафа пурра ва холисона тадқиқ намуда, ҳам ҳолатҳои вазнинкунанда ва ҳам ҳолатҳои сабуккунандаи кирдорро санҷад.
Қонуни мурофиавӣ ҳуқуқҳои мурофиавии айбдоршавандаро нишон дода қайд кардаасг, ки айбдоршаванда метавонад талаб намояд, ки ба ӯ чӣ гуна айбро бор карданианд, мушаххастар ин айб аз кадом ҷиноятҳо иборат аст.
Солҳои аввали ҳукмрониаш амир Абдулаҳадхон дар Бухоро мезист; нисфи сол дар шаҳр мемонд; фасли зимистон чанд моҳ ба Шаҳрисабзу Қаршӣ мерафт, тобистон дар Кармина иқомат мекард.
Абдулаҳадхон марди таҳсилкардаву ҷаҳондида буд ва дар аморати Бухоро нияти ислоҳотро дошт, вале ба муқобилияти шадиди рӯҳониёни дарбору атроф дучор шуда, оқибат соли 1897 аз Бухоро ба Кармина рафт ва то охири умр ҳамон ҷо монд.
Соли 1893 писараш Олимхонро ба Петербург бурда, соли 1896 дар ҷашни ба маснади императорӣ нишастани Николайи иштирок намуда, бори охир қабл аз вафоташ дар Петербург 25-солагии ҳукмрониашро бо тантана таҷлил кард.
Абдулаҳадхон ба адабиёту мусиқӣ низ рағбат дошта, бо тахаллусҳои «Масъуд» ва «Оҷиз» шеър менавишт; ба мусиқии урфии касбии тоҷикии «Шашмақом» таваҷҷуҳи хос дошта, сози мусиқии танбӯрро хуб менавохт.
Намунаи ашъори Абдулаҳадхон дар баъзе баёзҳо гирдоварӣ шуда дар Ганҷинаи дастхатҳои Институтити забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва мероси хаттии ба номи Рӯдакии АИ ҶТ маҳфуз мебошанд.
Садри Зиё дар рӯзномаи худ намунаи шеъри Абдулаҳадхонро, ки мухаммас бар ғазали Калим буда, саршор аз ҳасрату надомат ва шикоят аз «дӯстони» бадхоҳ мебошад, овардааст, ки як бандаш ин аст:
Бо вуҷуди ин дар давраи ҳукмронии Абдулаҳадхон дар ҳаёти сиёсиву иҷтимоии Бухоро баъзе дигаргуниҳо ба амал оварда шуданд: дар зиндонҳо шиканҷаи тоқатфарсои маҳбусон андаке сабук шуд; коркарди саноатии канданиҳои фоиданок, аз қабили мис, оҳан ва тило оғоз мешавад; махсус барои содир намудани ашёи хом ба Россия дар Амударё пул сохта шуд; роҳи оҳани Чорҷӯй – Самарқанд бунёд гардида, сими телеграф кашида мешавад; тиҷорат нисбатан равнақ меёбад.
Абдулаҳадхон унвони русии дарбории «генерал-адютант» дошта, дар як вақт вазифаҳои генерали қӯшунҳои савора , саркардаи қӯшунҳои казакҳои Терск, саркардаи полки 5-уми казакҳои Оренбургро ба уҳда дошт.
Бо чандин орденҳои Россия, аз он ҷумла ордени олии Россия – «Святого апостола Андрея Первозванного» бо занҷираш , инчунин бо ордени «Тоҷи Итолиё» , орденҳои фаронсавии «Легиони фахрӣ» ва «Салиби калони афсарӣ» мукофотонида шудааст.
Истеҳсоли дегҳои буғӣ барои нерӯгоҳҳои барқӣ, таҷҳизот барои саноати истеҳсоли нафт, дизелҳо, дастгоҳҳои филиззбурӣ, таҷҳизоти механикӣ ва радиотехникӣ ривоҷ ёфтааст.
Дар Барнаул 6 нашрияҳои чопии бузург, аз ҷумла «Алтапресс» фаъолият дошта, ба нашри мунтазами рӯзномаву маҷаллаҳо чун «Свободный курс», «Купи-Продай», «Молодёжь Алтая», «Вечерный Барнаул», «Маркер-Экспресс», «Автограф», «Монитор+», «Алтайская правда» мусоидат мекунанд.
Айни замон дар Барнаул Донишгоҳи Олтой, донишгоҳҳои техникӣ, кишоварзӣ, тиббӣ, педагогӣ, Донишкадаи санъати Олтой, театрҳои мухталиф, филармония, қасри варзиш, осорхонаи
Масалан, рӯҳафтодагӣ бо андӯҳ, гум шудани шавқу ҳавас, ғами гарон ва хоҳиши марги хеш; сустии фаъолияти рӯҳӣ бо «заифӣ»-и тафаккур, иҷро карда натавонистани корҳои фикрӣ; заифии ҳаракат бо андаке бемадорӣ ва дар як вазъият соатҳо «шах шуда мондан»-и бемор ва ғайра Вобаста ба зуҳуроти аломатҳо афсурдарӯҳӣ сабук ва изтиробӣ мешавад.
Бар хилофи муваққатан паст шудани тонуси рӯҳию физиологие, ки аслан ба шароити беруна вобаста буда, ба одамони солим хос аст, афсурдарӯҳӣ бетобии устуворест, ки ҳатто баъди бартараф шудани сабабҳои пайдоиш низ метавонад идома ёбад.
Афсурдарӯҳӣ, депре́ссия — бетобиест, ки бо ихтилоли фаъолияти рӯҳӣ ва ҷисмонӣ, сустии ҳаракат, ихтилоли узвҳои ҳозима ва хоб зоҳир мегардад.
Соли 1926 ба мавзеи лаби «Кӯли Мир»-и шаҳрак аз Россия, Украина, Тотористон, Белоруссия, минтақаҳои пахтакори Ӯзбекистон, Қазоқистон ва Туркманистон бо имтиёзҳои зиёд муҳоҷиронро оварда буданд.
асосӣ, муассисаи томактабӣ, 16 масҷид, беморхонаи минтақавӣ, маркази саломатӣ, 3 китобхона, осорхонаи тахрихию кишваршиносӣ, 3 бозор, бонк, терминали мусофиркаш, 14 ташкилоту муассиса, 2 нуқтаи гуфтугӯи телефонӣ, 4 нуқтаи хидматрасонии техникӣ, 21 нуқтаи савдо, 3 ошхона фаъолият доранд.
Соҳиби чунин дандон ниме аз хушбахтиро дарёфт кардааст, зеро аз як сӯ метавонад ба ҳусни худ зебоӣ ва аз сӯи дигар ба саломатӣ ва дурахшиши ҷавониро ҷилва диҳад.
Тибби расмӣ эътироф менамояд, ки сабаби харобию пусидагии дандон то ба ҳол ошкор нашудааст, вале ихтилол дар реҷаи ғизо монанди тағйири мувозинаи намакҳо ва камбуди витаминҳо, махсусан «В», «С» ва «Д» метавонад нақш дошта бошад.
Модари тифл бояд ғизоҳое итеъмонл намояд, ки саршор аз витаминҳо, фтор, калсиюм ва фосфор бошад, то тифли оянда аз дандонҳои мустаҳкам ва ҷилодор, инчунин устухони қавӣ бархӯрдор бошад.
Омодагии амир Музаффар ҳанӯз ба ҷанг давом дошт, ки теъдоди нисбатан хурди қӯшунҳои рус иборат аз 14 ротаи пиёдагард, 600 нафар казакҳо ва 16 адад тӯп январи соли 1866 бо роҳбарии генерал Черняев ба Ҷиззах расиданд.
Пас аз ин ҷангҳо ва забти Хуҷанду Нов сарфармондеҳи қӯшунҳои рус умед дошт, ки амири Бухоро аз ҷангҳои нав даст кашида, худро мағлуб меҳисобад, аммо чунин нашуд ва амир Музаффар ба ҷангҳои нав тайёрӣ медид.
Пас аз мағлубияти Ҷиззах қувваҳои зиддирусӣ дар Янгиқӯрғон ҷамъ шуданд, ки дар байни онҳо на танҳо сарбозони амир, балки отрядҳои собиқ бекҳои Ӯротеппа, Ҷиззах, дастаи туркманҳо, афғонҳо низ буданд.
23 июни соли 1868 шартномаи байни Русия ва Аморати Бухоро имзо шуд, ки мувофиқи он Аморати Бухоро вазифадор шуд аз заминҳои русҳо забтнамуда ба фоидаи Русия даст кашад; ба Русия 125 ҳазор тангаи тило товони ҷанг диҳад, дар ҳудуди Аморати Бухоро хатти телеграф гузаронад; ба тоҷирони Русия ҳуқуқи озодона савдо карданро диҳад; дар Амударё ба киштигардии Русия мамоният накунад; ғуломдориро дар ҳудуди худ манъ намояд ва ғайра.
Моҳи сентябри соли 1865 Генерал-губернатори Оренбург бо мақсади аз нуфузи хонии Хӯқанду Аморати Бухоро озод нигоҳ доштан Тошкандро мулки мустақил эълон кард, вале он замон ҷангҳои байни Аморати Бухорову хонии Хӯқанд давом мекард.
Амир Музаффар пас аз забти Хуҷанд ба сӯйи Хӯқанд ҳаракат карда, аз сарварони қӯшунҳои рус талаб намуд, ки Тошкандро ба ихтиёри ӯ монда, худ аз шаҳр баромада раванд.
Империяи Русия барои қонеъ гардонидани мақсадҳои сиёсиву иқтисодии хеш азм намуд, ки Осиёи Миёнаро бо қувваи низомӣ забт намуда ба манбаъи ашёи хоми иқтисодиёти империяи Русия табдил диҳад.
Дар асри ва махсусан дар асри баъд аз барқарории давлати темуриёни Ҳинд ва интишори забони тоҷикӣ-форсӣ дар ин сарзамин маркази илми фарҳангнигории тоҷику форс низ ба ин кишвари паҳновар интиқол ёфт.
Дар асрҳои — дар Ҳиндустон фарҳангҳои машҳуре мисли «Шарафномаи Мунярӣ»-и Иброҳим Қавоми Форуқӣ , «Туҳфатуссаодат»-и Зиёуддини Муҳаммад , «Муаййидулфузало»-и Муҳаммад ибни Лоди Деҳлавӣ , «Мадорулафозил»-и Файз ибни Асадулуламо , «Фарҳанги Ҷаҳонгирӣ»-и Ҳусайни Инҷу , «Бурҳони қотеъ»-и Муҳаммадҳусайн ибни Халафи Табрезӣ , «Фарҳанги Рашидӣ»-и Абдуррашиди Таттавӣ ва дигарон таълиф ёфтаанд.
Дар садаҳои — дар минтақаҳои форсизабон фарҳангу луғатномаҳои зиёде таҳия шудаанд, ки намоёнтарину муҳимтарини онҳо «Баҳори Аҷам»-и Рой Текчанди Баҳор , «Сироҷуллуғот» ва «Чароғи ҳидоят»-и Сироҷиддин Алихони Орзу , «Ҳафт қулзум»-и Ғозиуддин Ҳайдар , «Ғиёсуллуғот»-и Муҳаммад Ғиёсиддин , «Фарҳанги Онандроҷ»-и Муҳаммади Подшоҳ мебошанд.4
«Луғатнома»-и Алиакбари Деҳхудо — фарҳанги бисёрҷилдаи энсиклопедӣ ва аввалин фарҳанги ҷомеест, ки калима ва истилоҳоти соҳаҳои гуногунро фаро мегирад.
Аз ин рӯ «Интишороти сухан» кори таълиф ва чопи як фарҳанги муътабареро бо номи «Фарҳанги бузурги сухан» оғоз намуд ва тайи солҳои 1995—2003 он дар 8 ҷилд аз чоп баромад.