polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Дар рисолаи «Оптика» таҷрибаҳои худро оид ба шикасти рӯшноӣ дар сарҳадди «ҳавооб» ва «ҳавошиша» ҷамъбаст намуда, қонуни шикасти рӯшноиро ба тариқи худ пешниҳод кардааст .
Батламиюс инчунин таъсири рефраксияро дар мушоҳидаҳои нуҷумӣ дуруст фаҳмонида, калоншавии зоҳирии қурси Офтоб ва Моҳро дар уфуқ ҳамчун падидаи равоншиносӣ маънидод кардааст.
Дар китоби «Чоркитоб» Батламиюс натиҷаи мушоҳидаҳои омории худро дар бораи давомнокии ҳаёти инсон ҷамъбаст намуда, муайян кардааст, ки ба шахси солхӯрда одамони аз 56 то 68-сола маҳсубанд ва пас аз он пирӣ фаро мерасад.
«Навиштаҷоти Канопӣ», «Зичҳои тайёр», «Тахминоти сайёравӣ», «Ҳолоти ситораҳои собита» , «Аналемма», «Планисфера», «Таъсироти танҷимӣ », «Андар қобилияти муҳокимаронӣ ва хулосабарорӣ», «Маҳсул» аз ҷумлаи таълифоти Батламиюс мебошанд.
Батламиюс, Батлимус, Батлимуси Қалузӣ, муарраби Клавдий Птолемей — , , файласуф, ҷуғрофиёдон, мусиқидон ва и маъруфи Юнони Бостон, ки дар шаҳри Искандария зиндагӣ ва фаъолият кардааст.
Ӯ масъалаҳои фалсафии маъмул дар асрҳои миёнаро мавриди баррасӣ қарор дода, ба таҳқиқи матолиби ҷавҳару араз, воҷибулвуҷуд ва имконулвуҷуд, ҳаракат, макону замон ва назарияи маърифат бештар таваҷҷуҳ зоҳир намудааст.
Роҷеъ ба ҳастӣ Баҳманёр ақлро ҷавҳари рӯҳонӣ, мабдаъ ва аввалин судур медонад, ақли самовӣ, ба фикри ӯ, «ғоя»-ҳои Афлотун, «логос»-и Афлутин ва «софия»-и гностикҳо мебошад.
ва дар ақоиду ороаш ба таълимоти фалсафии Арасту, навафлотуния, Форобию Ибни Сино пайравӣ намуда, дар осораш баъзе масоили таълимоти онҳоро инкишоф додааст ва аз ин рӯ ӯро намояндаи фалсафаи машшо мешуморанд.
Ӯ роҷеъ ба мантиқ ва фалсафа, ахлоқу сиёсат осори бисёре таълиф намудааст, ки муҳимтаринашон «ат-Таҳсил», «Рисола фӣ маротиби-л-мавҷудот», «Китобуззинат фӣ-л-мантиқ», «Китобу-л-баҳҷат вассаодат», «Китобу фӣ-л-мусиқӣ» ва ғ.
Дар назарияи маърифат Баҳманёр мақому мартабаи ақлро баланд бардошта, бар хилофи ақидаҳои агностикию ирратсионалистӣ, ба воситаи ақл дарк намудани олами моддиро таъкид ва нақши ақли назариро дар дарки Офаридгор баланд бардоштааст.
Бар пояи назароти қуръонӣ, рӯзи қиёмат мардум бори дигар зинда гардонида мешаванд ва бар асоси эътиқодоти ботинӣ ва мавқеъгириҳои амалие, ки дар дунё дар баробари паёмбарони Ху­дованд, барномаи ҳидоят ва таълимоти фиристодаи Ӯ доштанд, ба ду гурӯҳи азим — растагорон ва зиёндидагон ва ё биҳиштиён ва дӯзахиён ҷудо мешаванд ва ҳар кадоми онҳо пас аз бозхости аъмол ва муайян шудани ҷойгоҳи абадиашон ба биҳишт ва ё дӯ­зах бурда мешаванд ва ба таври абадӣ дар он боқӣ мемонанд.
Ин барномаи ҳидоят аз ду бахши муҳим ва дарҳамбофтае иборат аст, ки бахши аввалро низоми арзишҳои эътиқодӣ ва бахши ду­юмро низоми амалӣ ва ё бахши аҳкоми шариат ташкил меди­ҳанд.
Паёмбар мефармояд: «Охирин касе, ки аз оташ хориҷ ва ба биҳишт дохил мешавад, марде аст, ки аз оташ афто­ну-хезон ва дар ривояти Муслим: хазида ва чорпо берун меояд. Худой, таборака ва та­ъоло, ба вай мегӯяд: Бирав ва ба би­ҳишт дарой! Ба биҳишт меояд ва хаёл мекунад, ки он пур аст, во­пас мегардад ва мегӯ­яд: Парвардгоро, онро пур ёфтам! Ва ин кор ми­ёни ӯ ва Пар­вардгор се бор такрор меёбад, дар навбати сеюм Худо ба вай мегӯяд: Бирав ва ба биҳишт дарой, ки барои ту ба мисли дунё ва даҳ баробари он ва ё барои ту ба мисли даҳ баробари дунё бошад! Мегӯяд: Оё маро масхара ме­кунӣ ва ё бар ман механдӣ ва Ту подшоҳӣ!? Ровии ҳадис гӯяд: Расули Худо -ро дидам, ки хандид, то дандонҳои пешаш намудор гаш­танд ва гуфта мешуд, ки ин поёнтарин манзилҳои аҳли биҳишт бо­шад».
Яке­ро дари Намоз гӯянд ва он хосси намозгузорон бошад, дигареро дари Закот номанд ва он хосси закотдиҳандагон ва ин­фоқкунандагон дар роҳи Худо бошад, севвумро дари Райён гӯянд ва он хосси рӯзадорон бошад, чаҳорумро дари Ҳаҷ номанд ва он хосси ҳаҷгузорон ва зиёраткунандагони хонаи Худо бошад, пан­ҷумро дари Зикр гӯянд ва он хосси зикргӯён ва истиғфоркунан­дагон бошад, шашумро дари Мубориза номанд ва он хосси му­боризони роҳи Ҳақ бошад, ҳафтумро дари Козимина-л-ғайз гӯ­янд ва он барои фурӯбарандагони хашми худ бошад ва ҳаштум­ро дари Авфкунандагон аз мардум номанд, ки барои гузаштку­нандагон аз хатову гуноҳи мардум бошад.
Касе аҳли ҳар амале бошад, ӯро аз он дар нидо кунанд ва онҳо, ки дар чанд амал ва ё дар тамоми амалҳои хайр марди тамоманд, онҳоро аз чанд ва ё аз тамоми дарҳо нидо кунанд ва эшон кадоме аз онҳоро барои вуруди худ ба биҳишт интихоб кунанд.
Бар асоси ақо­иди исломӣ рӯзи қиёмат шуморе аз муъминони некукор бе ҳисоб, қис­мате пас аз ҳисоби сабук, ҷамоаҳое пас баррасии дақиқи парвандаи аъмол, ки барои порае аз онҳо ба афви Парвардгор мақрун мегар­дад ва дастаҳое пас аз миқдоре сӯхтан дар оташ ва пок гаштан бо фазли Худо ва ба подоши хайр ба биҳишт бурда мешаванд ва му­носиб бо мақоми бандагӣ ва дараҷаи аъмоли некашон дар манзил­ҳои олии биҳиштӣ ҷой дода мешаванд.
Расули акрам муъминонро ба дош­тани ҳиммати баланд тавсия мекунад ва дар ҳадисе мефар­мояд: «Вақте Худоро суол намудед, ҷаннати фирдавсро аз Ӯ бихоҳед, ки он миёна ва боло­тарин -и биҳишт ва бар боло ва ё бар сақ­фи он Арши Раҳ­мон бошад ва наҳр­ҳои биҳишт аз он ҷӯш зананд!».
Аҳли биҳишт вақте ба наздики он бурда шаванд, тамоми дар­возаҳояш ба рӯи эшон кушода мегарданд ва дарбононаш ба шод­боши онҳо мегӯянд: «Салом бар шумо, хуш бошед ҷовидона ба он дароед! Ва гӯянд: Ҳамд барои он Худо, ки ваъ­даи Хешро барои мо рост гардонд ва заминро ба мо вогузошт, ки аз ҷаннат ҳар ҷо ки хоҳем, барои худ ҷой мегузинем, пас чӣ некуст аҷри амалкунандагон!» ва чун ба он дароянд ва бо зеварҳои биҳиштӣ ороста гарданд, гӯянд: «Ҳамд барои Худое, ки ғамро аз мо дур сохт, Парвадгорамон, ба ҳақ, омурзандаи пос­дор аст, он -е, ки моро бо фазли Худ дар саройи ҷовидона фу­руд овард, ки моро дар он ранҷу хастагие намерасад».
Гуфтори биҳиштиён дар ҷаннат: «Субҳона­калло­ҳумма» ва таҳияту шодбошашон дар он «салом» бошад ва охи­рин суханашон дар он ин аст, ки «Ҳамд барои Худой — Парвард­гори ҷаҳонҳо».
Дар Авесто рӯҳи инсони накӯ­кор пас аз тай намудани «таслим»-и ахлоқии андешаи нек, гуфтори нек ва пиндори нек ба сӯи фазои фу­рӯғи аҳуроӣ сууд мекунад ва аз Пули сирот гузашта, ба бор­гоҳи қуд­сии Аҳура Маздо мерасад ва дар биҳишти барин қарор мегирад.
Дар Аҳди Ҷадид биҳишт маҳалли саодату амонӣ, лаззати наф­сонӣ ва ҷойгоҳи рӯҳонӣ қаламдод шудааст, ки нафси инсон пас аз ҷудо шудан аз бадан дар он ҷойгоҳ мондагор мешавад.
Дар бораи андоза ва масоҳати биҳишти Худованд танҳо дар ду оят хабар дода шуда, дар яке мефармояд: «Ва ба сӯи мағфира­те аз Парвардгоратон ва ҷаннате, ки паҳнои он осмонҳо ва замин аст, би­шитобед, ки барои парҳезгорон омода карда шудааст!» ва дар дигаре мефармояд: «Ба сӯи мағфирате аз Парвардго­ратон ва ҷаннате, ки паҳнои он ба мисли паҳнои осмон ва замин аст, сабқат намоед, ки барои онҳое, ки ба Худо ва паём­баронаш имон овардаанд, омода гардидааст!».
«Ва онҳое, ки аз Парвардгора­шон тақво намудаанд, гурӯҳ-гурӯҳ ба биҳишт бурда шаванд, то он ки ба он ҷо биоянд ва дарҳояш кушода шаванд ва посдоронаш ба онҳо гӯянд, ки салом бар шумо, хуш бошед ҷовидона ба он да­роед!».
Биҳишт , фирдавс, ҷаннат, мину — дар дини ислом наз­диктарин ҷойгоҳ ба Худованд барои муъминони ҳақиқӣ, ки ба туфайли аъмоли неку бегуноҳӣ ба онҷо бурда шаванд ва манзилгоҳи абадии онҳо бошад.
Ашӯра Носирова — (тав. 1924, деҳаи Қистақӯзи ноҳияи Хуҷанд – ваф. 2008, ҳамон ҷо), раққосаи барҷастаи тоҷик, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон .
Муаллифи зиёда аз 100 асару мақолаҳои илмӣ, илмӣ-оммавӣ ва корҳои илмӣ-методӣ дар бораи масъалаҳои муносибатҳои Тоҷикистону Афғонистон, ҷаҳонишавии давлатҳои Авруосиё, иҷтимоиёт, ислоҳоти маорифи ҶТ аст.
Ин солҳо ӯ сюитаҳои чаҳорқисмаи «Тоҷикистони ман», «Зарбҳои кӯҳҳо» бо қисмҳои «Субҳи кӯҳистон», «Рақси чӯпон», «Хикояи мӯйсафед» ва «Ид», достони симфонии «Суруди ҳофиз»-ро бахшида ба Ҳофизи халқии Тоҷикистон Шариф Ҷӯраев ва «Идона»-ро барои оркестри симфонӣ менависад.
Яҳёев зери чунин таассурот дар асоси балладаи шоир Ҳабибулло Файзулло «Садди оташ» симфонияи якқисмаи «Хотираи Талбак Лолаев»-ро эҷод карда, онро ба ин ҷавонмарги ҷасур бахшида аст.
Яҳёев аз Сюитаи фортепиано барои 4 даст, Квартети тории полифонӣ, Квартети омехта бо истифодаи ҳайати ғайриоддӣ, Дуэти полифонӣ, Элегия барои флейта ва фортепиано, «Хаёлот» ва «Обшорон» барои фортепиано ва асарҳои дигар иборат аст.
Сурудҳои «Ватан» , «Суруди деҳқон», «Дунёи модар» ва «Чиҳил кокул» , «Модарам» ва «Оқил бишав» , «Тоҷикистон» , «Душанбе» , «Суруди Рӯдакӣ» , «Шукрона» ва ғ.
Яҳёев бо театрҳои драмавӣ ва мусиқии Хуҷанд, Хоруғ, Конибодом, Курғонтеппа, Кӯлоб, театри давлатии ҷавонони ба номи М. Воҳидов ҳамкорӣ мекунад.
Ӯ муаллифи маҷмӯаҳои бачагонаи «Кабӯтарак» , «Обаки ширин» , «Булбулакон сароед» мураттиби китобҳои сурудҳои бачагонаи композиторони тоҷик «Кишвари азизам, Тоҷикистон» ва сурудҳои оҳангсозони Тоҷикистон таҳти унвони «Таронаи Ваҳдат» мебошад.
Ханӯз дар синни 14-солагӣ нахустин иҷроиши асари ӯ дар озмуни шаҳрии ҳунармандони ҷавон баргузор гардид, ки он аз завқи бузурги Кудратуллоҳ ба мусиқӣ шаҳодат медод.
Баъди хатми он ӯ ба шаҳри Москва ба Институти давлатии мусиқӣ-педагогии ба номи Гнесинҳо бо муваффақият имтиҳонҳоро супорида, дар ин таълимгоҳи олии мусиқӣ дар синфи омпозитори маъруф А.И.
Солҳои гуногун ӯ дар Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Душанбе, Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода, Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ кор карда, соли 1994 – дотсент ва соли 2006 – ба унвони профессор сазовор гардидааст.
Яҳёев дар вазифаҳои сармуҳаррири сарредаксияи мусиқии радио, роҳбари бадеии Филармонияи давлатии Тоҷикистон ба номи А. Ҷўраев ва аз соли 1996 ҳамчун сармутахассиси раёсати санъати вазорати фарҳанг кор мекунад.
Қудратуллоҳ Яҳёев - оҳангосоз и тоҷик, профессори Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторов, узви Иттифоқи композиторони Тоҷикистон , дорандаи Ҷоизаи ҷумҳуриявии ҷавонон , Арбоби ҳунари Тоҷикистон , Аълочии маориф ва фарҳанги Тоҷикистон , дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи А. Рӯдакӣ , Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон.
Тибқи ривоёти мардуми маҳал солҳои 40 садаи дар натиҷаи боронҳо як ҷойи теппа фурӯ рафта, сӯрохе ба вуҷуд омадааст ва нафаре аз маҳаллиён вориди сӯрох шуда, бути якпаҳлу хобрафтаеро мебинад ва тарсон берун омада, дидаашро ба мардум нақл мекунад.
Маъбад дар роҳи корвонгарди аз Балх ба сӯи шаҳрҳои Шумон — Вашгирд, Ғуркан — Чин, Ҳулбук, Фархор, Бадахшону Ҳиндустон ҷой дошт ва ба тоҷирони будоии ҳинду ва чинӣ хидмат менамуд.
Мувофиқи ақидаҳои мутахассисон ташаккулёбии иқтисодиёти ҷаҳонӣ ҳанӯз ҳазоросолаҳо пеш аз мубодилаи байни давлатҳои қадимтарин — Мисру Рим, Кавказу Руси Кадим бо натиҷаҳои меҳнатии онҳо оғоз ёфтааст.
Ҳамин тариқ, тадқиқотчиён дар натиҷаи кофтуковҳои археологӣ аз Уралу Кавказ маҳсулоти мисини мисрӣ ва аз Мисру Рум маҳсулоти давлатҳои Русу Кавказро дарёфт намуданд.
Мунтазам ба ин минтақа давлатҳои минтақаҳои хамсоя ҳамроҳ мешуданд: аввал Осиёи Ҷанубӣ, баъд Осиёи Ҷанубу Шарқӣ, Сибиру Урал, Америкаи Шимолӣ, баъд Америкаи Ҷанубӣ ва Австралия ва оқибат минтакаҳои дурдасти Африқои тропикӣ.
Ба ташаккулёбии хоҷагии ҷаҳонӣ васеъ гардидани муносибатҳои тиҷоратии давлатҳо ва экспидитсияҳои бузурги географӣ бо сардории Магелану Ҷеймс Кук, Колумбу Васко да Гамма муоидат намуданд, ки дар натиҷаи онҳо давлатҳои дунё боз ҳам бештар барои дигар давлатҳои ҷаҳон маълумот пайдо намуда бо онҳо муносибатҳои берунитиҷоратиро ба роҳ мемонданд.
Ба инкишофи иқтисодиёти ҷаҳонӣ, инчунин инқилоби илмӣ-техникӣ, ба вучуд омадани воситаҳои муосири нақлиёту алоқа ва муносибатҳои нави молиявӣ суръат бахшиданд.
Системаи счётҳои миллӣ ин маҷмӯи қоидаҳои қабулшудаи байналхалқии баҳисобгирии фаъолияти иқтисодӣ, ки ҳамаи робитаҳои макроиқтисодии асосиро, аз ҷумла таъсири тарафайни иқтисодиёти миллӣ ва иқтисодиёти ҷаҳониро дар маҷмӯъ таҷассум менамояд, мебошад.
ССМ барои ҳамаи мамлакатҳои ҷаҳон новобаста аз сатҳи тараққиёти иқтисодӣ-иҷтимоии ягона буда ҳангоми таҳлили вазъияти иқтисодӣ ва коркарди барномаи инкишофи иқтисодӣ ниҳоят муҳим мебошад.
Нишондиҳандаҳои ССМ вазъият ва сатҳи тараққиёти иқтисодии хоҷагии миллиро инъикос менамоянд, ки ин имконияти муқоиса намудани мамлакатҳоро дар хоҷагии ҷаҳонӣ фароҳам меорад.
Иқтисодиёти кушод гуфта чунин хоҷагии миллиеро мефаҳманд, ки барои фаъолияти субъектҳои хоҷагидори хориҷӣ ба соҳаҳои гуногуни иқтисодиёти худ роҳ кушода робитаҳои иқтисодии хориҷиро бо дигар давлатҳои ҷаҳон васеъ ба роҳ мемонад.
Бинобар ин давлатҳо шаклҳои гуногуни мубодилаи технологиро ба таври васеъ истифода мебаранд: ташкил ва иштирок дар конференсияҳо, семинар ва симпозиумҳои байналхалқӣ ва мубодилаи ахбор ва китобу маҷаллаҳои технологӣ дар онҳо; воридоти мошинаю таҷҳизот; ҳиҷрати қувваи кории баландихтисос; тиҷорати ихтироот, патентҳо ва литсензияҳо; бастани созишномаҳои байнидавлатӣ оид ба ҳамкории тадқиқотию технологӣ.
Иқтисоди ҷаҳон ба низоми иқтисодии кулли кишварҳо итлоқ мешавад ва шомили куллияи фаъолиятҳои иқтисодии анҷомшуда дар дохил ва байни миллатҳо аст, аз ҷумла: тавлид, масраф, мудирияти иқтисодӣ, кор дар ҳолати куллӣ, мубодилаи арзишҳои молӣ ва тиҷорати колову хадамот.
Дар бархе заминаҳо, ин ду истилоҳ «байналмилалӣ» ё «иқтисоди ҷаҳонӣ» фарқкунанда ҳастанд, ки ба таври ҷудогона андозагирӣ мешаванд ва аз иқтисодҳои миллӣ ҷудо мешаванд, дар ҳоле, ки «иқтисоди ҷаҳонӣ» сирфан маҷмӯъае аз андозагириҳои кишварҳои ҷудогона аст.
Фаротар аз ҳадди ақали стандарти марбут ба арзиш дар тавлид, истифода ва мубодила, маориф, бознамоиҳо, муделҳо ва арзишгузориҳои иқтисоди ҷаҳонӣ бисёр мутафовит аст.
Солҳои таҳсил вай дар жанрҳои гуногун якчанд асарҳо, аз ҷумла: Сюита барои квартети торӣ, силсилаи миниатюраҳо барои квинтети созҳои нафасии чӯбин, Соната барои труба ва фортепиано, Достон барои оркестри
Мавқеи махсусро дар эҷодиёти композитор масъалаи ба ҳам наздик гардонидани пайравони мазҳабҳои гуногун («Трио «Крест и Полумесяц», достони «Апокалипсис», «Толеранс», «Небесный голос») гирифтааст.
Нусхаҳои ин рисола дар Ганҷинаи дастхатҳои Институти забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва мероси хаттии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистонтаҳти 242, 471/3, 674 маҳфузанд;
«Шарҳуддуррун-назим фӣ хавосил-Қуръони-л-карим», шарҳ бар рисолаи «Ад-дурр-ун-назим фӣ хавос-ил-Қуръони-л-азим»-и Абдуллоҳ ибни Асади Ёфиъӣ, ки с. 921 ҳ.
таълиф шуда, шарҳ бар «ал-Фавоиду-л-баҳоия фӣ-л-қавоид-ил-ҳисо­бия»-и Имоддадин Абдул­лоҳ ибни Муҳаммад ибни Абдурразоқи Ҳосиб, маъруф ба Ибни Хавом дар риёзиёт аст;
Дар асоси ин ӯ ҷад­валҳои тамоюли бурҷҳои дувоздаҳгона, баландии ситораву сайёра, тулӯъ ва ғуруби Офтоб, қимати миёнаи тӯл ва авҷ -ро барои меридиани Самар­қанд ва ғ.
Бирҷандӣ илми ҳадисро дар назди Хоҷа Ғиёсиддини Кошонӣ, фанҳои ҳукмиро дар назди Мансур ибни Муинаддини Кошӣ ва дигар илмҳоро назди Камолиддини Қунавӣ омӯхтааст.
Низомуддин Абдулалӣ ибни Муҳаммад ибни Ҳусайни Бирҷандӣ — , мунаҷҷим ва фақеҳи форс-тоҷик, ки бо тахал­лусҳои «Фозили Бирҷандӣ» ва «Муҳаққиқи Бирҷандӣ» машҳур аст.
Асарҳои ӯ – «6 консерти бранденбургӣ» ва 4 сюита барои оркестр дар таърихи мусиқии оркестрӣ марҳалаи наве боз карданд; консертҳо, сонатаҳо ва партитаҳо барои клавир, скрипкаҳо ва дигарон созҳо; асарҳои зиёде барои арғунун (аз ҷумла, зиёда аз 150 хорал, прелюдия, токкатаҳо, фантазияҳо, фугаҳо, 4 консерт, 6 соната ва ғайра).
Фаъолияти мактаб-интернати миёнаи махсуси мусиқии ҷумҳуриявии ба номи Зиёдулло Шаҳидӣ пайваста дар мадди назари Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон қарор дорад.
Мактаб-интернати миёнаи махсуси мусиқии ҷумҳуриявии ба номи Зиёдулло Шаҳидӣ – барои кӯдакони болаёқат ва боистеъдод пешбинӣ шудааст ва ягона муассисаи таълимии миёнаи махсуси мусиқии касбӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳисоб рафта, тӯли мавҷудияти худ дар инкишофи фарҳанг ва санъати миллӣ нақши шоиста пайдо намуда, таърихи бою тӯлони дорад.
Бунёди ин муассисаи таълимӣ ба солҳои 20-уми асри гузашта рост омада, бо дарназардошти фармоиши Вазорати маданияти ҶШС Тоҷикистон аз 15 декабри соли 1961 329 мактаби мусиқии бачагонаи таҳсилоти 7 солаи ба номи П.И Чайковский ба мактаби миёнаи мусиқии таҳсилоти 10 солаи ба номи П.И Чайковский табдил дода шудааст.
Тибқи қарори Совети Вазирони ҶШС Тоҷикистон аз 10 ноябри соли 1985 мактаби миёнаи махсуси мусиқии ҷумҳуриявии ба номи Зиёдулло Шаҳидӣ номгузорӣ шудааст.
Баъдан дар асоси қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 27 декабри соли 1997 570 ва тибқи Кодекси граждании Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҳамчун мактаб-интернати миёнаи махсуси мусиқии ҷумҳуриявии ба номи Зиёдулло Шаҳидӣ таъсис дода шудааст.
Хонандагони ин макони касбу ҳунар доимо дар озмунҳои байналмилалӣ ва ҷумҳуриявӣ ширкат варзида дар баробари ин, тарбиятгирандагон ҳар сол якчанд маротиба аз шабакаҳои телевизионии «Сафина», «Баҳористон», «Шабакаи аввал» ва «ТВ-Пойтахт» ҳунарҳои омӯхтаи худро пешкаши тамошобинон мегардонанд.
Инчунин вохӯриҳои зиёде бо ҳунармандони хориҷӣ аз ИМА, Италия, Норвегия, Олмон, Ҳиндустон, Россия, Украина, Белорус, Қазоқистон, Қирғизистон, Ӯзбекистон, Эрон, Арманистон ва ғайра бо ширкати омӯзгорону хонандагони таълимгоҳ бо номи «Устоди ҳунар» баргузор гардидааст.
Минбаъд дар даврони роҳбарии Миратулло Атоев, Раъно Фахриева Юсуф Саодатов, Шермуҳаммад Ҳабибов, Холмурод Хоҷаев ва ҳоло Қосим Малаев ин даргоҳи ҳунар бар асари ранҷу заҳмати чандин насли омӯзгорон бомаром рушду нумӯъ кард ва мазмуну мундариҷаи таълиму тарбия ғанию бонизом гардид.
Солҳои 1971–1972 як зумра хатмкунандагони ин мактаби мусиқӣ фаъолияти худро ҳамчун мутриб, сарояндаи хор ва консертмейстер дар Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ, Филармонияи давлатии Тоҷикистон ба номи А. Ҷӯраев, Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода ва ғайра оғоз намуданд.
Маҳз самарии заҳмати ҳамин омӯзгорон буд, ки шогирдони эшон дар Консерваторияю мактабҳои олии санъати мусиқии Олмону Фаронса, Итолиёю Амрико, Русия, Кишварҳои назди Балтика ва кишварҳои Осиёи марказӣ таҳсил карда, на танҳо шарафи мактаб, балки Тоҷикистони азизро баланд бардоштанд.
Ҳоло чанде аз ин чеҳраҳои ҳунарро метавон номбурд, ки маҳз аз сабақи устоди ёдшуда баҳраманд шудаанд ва аз остонаи ҳамин даргоҳи ҳунар ба авҷи шуҳрат расидаанд.
Валерий Шкарупа , Гулчеҳра Иноятова , Зулфия Халилова , Алишер Латифзода , Парвиз Турабӣ , Рухшона Муборакшоева , Аҳмад Бақоев , Зарина Собирова , Мардон Шарипов ва даҳҳо симоҳои дигар на фақат ифтихори Тоҷикистон, балки ҷаҳониён мебошанд.
Арбоби шоистаи Тоҷикистон, мактаби мусиқӣ шогирдони зиёдеро аз рӯи тахассуси скрипка тарбия намуд, ки дар рушди санъати касбии мусиқии тоҷик саҳми арзанда гузоштанд.
Муассисаи таълимии мазкур дар тӯли 53 соли мавҷудияти хеш тавонист, ки шумораи хонандагонро дар соли хониш то ба 315 нафар расонида, бисёр чеҳраҳои намоёни санъати тоҷикро тарбия намояд.
дар чорабиниҳои фарҳангии Федератсияи Русия, Украина, Белорус, Давлатҳои назди Балтика, Осиёи марказӣ ва дигар кишварҳо ширкат варзида, асарҳои эҷоднамудаи онҳо аз ҷониби мутахассисони мусиқии касбӣ хуш пазируфта шуд ва сазовори баҳои баланд гардиданд.
Дар мактаб-интернати миёнаи махсуси мусиқии ҷумҳуриявии ба номи Зиёдулло Шаҳидӣ имрӯз композитор - Шуҳрат Ашуров аъзои Иттифоқи композиторони Ҷумҳурии Тоҷикистон, фаъолияти омӯзгорӣ дорад ва дар пешрафти санъат ва фарҳанги тоҷик бо асарҳои эҷодкардаи худ хидматҳои шоён карда истодаанд.
Айни ҳол дар мактаби мусиқии мазкур оркестри мактабӣ, таҳти роҳбарии дорандаи «Ордени Шараф дараҷаи » устод Г. Ғуломҳайдаров ва хори умумимактабӣ таҳти роҳбарии дорандаи «Медали хидмати шоиста» Е.
2012 хонандагон аз шуъбаҳои созҳои торӣ ва фортепиано Баҳромзода Асрина хонандаи синфи 10 ва Мамадгазиева Олеся хонандаи синфи 7 дар шаҳрҳои Толяти, Новокузнецк ва Самараи Федератсияи Русия дар устоди ҳунар (мастер
дар шаҳри Самараи Федератсияи Русия бо номи «3-я Детская Музыкальная Академия Ю.Башмета Международный мастер-класс» хонандаи синфи 6-ум Алишерова Шукрона ширкат варзида, соҳиби туҳфаи хотиравӣ гашт;
Бо амри Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон АП-226 аз 16.04.2014 се нафар тарбиятгирандагон Мирова Зебуниссо - хонандаи синфи 11, Баҳромзода Асрина - хонандаи синфи 10 аз рӯи тахассуси фортепиано ва Холов Фаёз - хонандаи синфи 10 аз рӯи тахассуси рубоб маҳорати касбии хуб нишон доданд.
дар Академияи чоруми бачагонаи мамлакатҳои ИДМ ва Балтика, ки дар шаҳри Самараи Федератсияи Русия аз 2 июн то 9 июни соли 2014 баргузор гардид, ширкат варзида соҳиби диплом гашт.
П. Ҷамшедов дар тӯли фаъолияти илмиаш 4 монография, китобҳои дарсӣ барои мактабҳои олӣ ва миёна, ду ҷилди Фарҳанги забони тоҷикӣ - англисиро дастраси забономӯзон гардонид.
Дар таҳти роҳбарии ӯ 65 нафар рисолаи номзадӣ ва 5 нафар рисолаи докториро дифоъ кардаанд, ки 7 нафарашон хориҷиён аз кишварҳои Нигерия, Англия, Эрон, Русия мебошанд.
Дар тӯли фаъолият дар 120 симпозиум ва конференсияҳои байналмилалӣ дар давлатҳои ИМА, Англия, Франсия, Эрон, Туркия, Ҳиндустон, Албания, Куба, Русия, Ӯзбекистон, Қазоқистон, Сингапур, Япония, Чин, Олмон, Испания, Португалия маърӯзаҳои илмӣ кардааст.
Узви ҳайати таҳририяи маҷаллаҳои илмӣ - оммавии «Ирано-Славики» , «Забоншиносӣ» , «Фарҳанг» ,«Вопросы английской филологии» РТСУ, «Ахбороти Академияи илмҳои ҶТ» .
Адиб ва сайёҳи эронинажоди араб Ибни Хурдодбеҳ дар асараш «Китоб-ул-масолик вал-мамолик» қиссаву ривоятҳои шунида ва хондаашро дар хусуси аспи хатлӣ нигоштааст.
Гулшанӣ — шоир, муаррих ва ҷуғрофидони тоҷик дар асараш «Таърихи ҳумоюн» дар бораи аспи хатлӣ гуфтааст: «Аспҳои хатлониро ба кутуби салаф ва сияру тафсири мутақаддим бағоят писандидаанд. Аз қадим-ул-ҳаёт ин вилоят маншаи аспҳои тозинажод будааст ва алъон низ аксари аҳолии он галадор аст. Аспҳои Хатлон дар ин асру замон низ мақбул ва марғуби хоссу ом аст».
Аз сарчашмаҳои таърихӣ бармеояд, ки тоҷирон аспи хатлиро барои фурӯш ба кишварҳои дигар мебурдаанд ва онҳо дар ноҳияҳои Данғара ва тобистон дар Терай ва Ховалинг парвариш меёфтанд.
Дар топонимикаи минтақаи Кӯлоб — Ховалингу Балҷувон номҳои марбут ба асп, аз қабили Адири Аспон, Аспиёни Боло, Аспиёни Миёна, Аспиёни Поён ва ғайра ба назар мерасанд, ки далели дар гузашта ривоҷ доштани асппарварӣ дар ин мавзеъ мебошад.
Дар натиҷаи фаъолияти пурсамари Комиссариати хал­қии адлия дар самти ташкил ва фаъолияти мақомоти су­дӣ низ як қатор ислоҳот анҷом дода шуда, дар давоми солҳои 1925–26 дар ҳудуди Тоҷикистон судҳои халқӣ, ок­ругӣ, шуъбаи тоҷикистонии Суди Олии ҶШС Ӯзбе­кистон таъсис дода шуданд.
Шуъбаи тоҷикистонии Суди Олии ҶШС Ӯзбекистон дар ҳудуди ҶМШС Тоҷикистон то соли 1927 фаъолият намуда, сипас дар заминаи он Сарсуди ҶМШС Тоҷикистон таъсис дода шуд.
7 июни 1925 бо қарори Кумитаи инқилобии ҶМШС Тоҷикистон дар назди курсҳои семоҳаи омӯзгории Комиссариати халқии маориф курсҳои байниидоравии омодасозии кормандон бо шуъбаҳои маъмурӣ ва судӣ таъсис дода шуданд.
Комиссариати халқии адлияи ҶМШС Тоҷикистон ба таври воқеӣ мақомоти гуногунсоҳаи ҳуқуқӣ ба шумор рафта, дар худ салоҳияти якчанд мақомотро муттаҳид кар­да буд.
Яке аз вазифаҳои муҳимми онро тибқи Низомномае, ки бо қарори Кумитаи инқилобии ҶМШС Тоҷи­кис­тон аз 6 майи 1925 тасдиқ гардида буд, иштирок дар таъминоти ҳуқуқии фаъолияти ҳуқуқэҷодкунӣ буд.
Бо фармони Комиссариати хал­қии ҶМШС Тоҷикистон аз 12 феврали 1925 Комиссариати халқии адлия таъсис дода, ба зиммаи он вазифаҳои мушаххас вогузор гардиданд, ки онҳоро шартан ба ду гурӯҳи калон ҷудо намудан мумкин аст: а) вазифаҳое, ки хислати ташкилӣ доштанд; б) вазифаҳое, ки барои идоракунии корҳои давлатӣ равона гардида буданд.
Ба вази­фаҳои гурӯҳи аввал роҳбарии умумӣ ба мақомоти адлия, ташкил кардан, дастур додан ва тафтиш намудани муас­сисаҳои судию тафтишотии ҶМШС Тоҷикистон, аз ҷум­ла, Сарсуд дохил мешуданд.
Вазифаҳои гурӯҳи дуюм аз шарҳу эзоҳи қонунҳои ҷумҳурӣ оид ба масъалаҳои қо­нун­гузории ИҶШС ва ҶШС Ӯзбекистон мутобиқи дархос­ти мақомоти ҳокимияти давлатӣ ва муассисаҳои ҷумҳу­рӣ, додани хулосаҳо иборат буданд.
Мақомоти адлия барои барқарор намудани адолат, таъмини ҳимояи ҳуқуқу манфиатҳои қонунии шаҳрван­дон ва тарғибу ташвиқи ҳуқуқӣ корҳои зиёдеро ба сомон расонида, мавқеъ ва нақши худро дар низоми идоракунии давлатӣ муайян намудааст.
То таъсис ёфтани мақо­мо­ти адлия ва забти ҳудуди Осиёи Марказӣ аз тарафи Империяи Русия вазифаи мақомоти адлия ва ҳокимияти судӣ ба зиммаи шахсони мансабдори алоҳида, ба монанди қозикалон, қушбегӣ, ҳокимони меросӣ, бекҳо ва амлокдорон вогузор шуда буд, ки онҳо «адолати судӣ»-ро асосан аз рӯйи парвандаҳои ҷиноятӣ анҷом медоданд.
Баъд аз соҳибистиқлол гардидани Тоҷикистон бо мақсади таъмини ислоҳоти судӣ ва мустақилияти ҳоки­мияти судӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон мақоми мустақил – Шӯрои адлия таъсис дода, мақомоти судӣ аз сохтори В. бароварда шуд .