polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Бахусус дар замони Сомониён ба ин ҷашн таваҷҷуҳи махсус дода мешудааст, ки инро метавон аз гуфтаҳои таърихнигорон ва сурудаҳои шоирон, аз ҷумла ин сатрҳои сарвари шоирон, аз ҷумла устод Рӯдакӣ дарк намуд:
Маъруфии Меҳргонро боз аз он дарк кардан мамкин аст, ки дар таърихи санъати миллии аҷдодонамон сурудҳои мавсимию маросимии «Меҳргони бузург», «Меҳргони хурд», «Меҳргонӣ» маълуму машҳур будааст, ки оҳангҳои онро ба Борбади Марвазӣ нисбат медиҳанд.
Дар ин таъкиди Манучеҳрӣ ҷашни Меҳргон ҳамчун беҳтари воситаи дилхушии одамон васф шуда, шукуҳу шаҳомати он бо тамоми хусусиятҳои дилкашаш тавсиф шудааст.
Доир ба Меҳргон дар дигар абёти Манучеҳрӣ ва осори Фаррухию Унсурӣ низ ишораҳо омада, адибони мазкур бо муҳаббату меҳр сухан гуфта, самимияти худ ва шоҳони замонашонро ба ин ҷашн аз рӯи сидқ ифода кардаанд:
Онро нобиғаи ҳамватанамон чунин ба қалам медиҳад: Дар саҳни дарбор марди диловаре ҳангоми тулӯи Офтоб бо овози баланд мегуфтааст:-Эй фариштагон, ба дунёи поин фуруд оед ва шаётину шаррҳоро банду баст кунед ва онҳоро аз рӯйи Замин дафъ намоед!
Вай фақат андозҳои шаръӣ, монанди хироҷ ва закотро боқӣ монда, дигар ҳамаи молиёт, боҷ ва ҷаримаҳоро барҳам дод, лекин ба ивази ин ҷизя – андози аз қавмҳои ғайримусулмон ситондашавандаро хеле зиёд кард.
Амир Шоҳмурод қиёфаи дарвеширо гирифта, таассуби диниро ривоҷ медод ва онро дар сиёсаташ истифода менамуд, аз ин рӯ, халқ ба ӯ лақаби «Маъсум»-ро дода буд.
Ӯ таҳти шиори «ҷиҳоди муқаддас бар зидди шиъаҳо» чанд маротиба ба Хуросон лашкар кашида бисёр маҳалҳоро тороҷ намуд, аҳолии қобили меҳнатро асир гирифта меовард.
Шоҳмурод инчунин ба атрофи Ӯротеппа лашкар кашида, аксари аҳолии қобили меҳнати Хуҷанд, Ӯротеппа, Хавос, Зомин ва Ёмро зӯран ба Самарқанд бурда, дар сохтмони бинову иншоот ва обёрӣ истифода бурд.
Бо мақсади афзудани иқтидори ҳокимияти марказӣ Шоҳмурод ҳокимони вилоятҳоро аз кор барканор карда, ба ҷойи онҳо ҳокимони нав, ба ҳар шаҳру деҳа қозӣ таъйин намуд.
Чунин тадбирҳо як андоза пеши роҳи ғорату тороҷҳоро гирифта, ба манфиати аҳолӣ буданд; барои роҳзанӣ сар аз тан ҷудо мекарданд ва барои дуздӣ дасти ростро мебуриданд.
Дар ёдгориҳои адабиву динӣ, маъхазҳои таърихӣ ва «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ оид ба Кайқубод ривояту қиссаҳои мухталифи афсонавӣ ва таърихӣ боқӣ мондаанд.
Амир Музаффарро мағлубият аз Русия дар амалиётҳои ҷангии соли 1866 ва 1868 маҷбур сохт, ки бо Русия 23 июни соли 1868 шартномаи байни Русиява Аморати Бухоро имзо шуд, ки мувофиқи он аморати Бухоро вазифадор шуд аз заминҳои русҳо забтнамуда ба фоидаи Русиядаст кашад; ба Русия125 ҳазор тангаи тило товони ҷанг диҳад, дар ҳудуди Аморати Бухоро хатти телеграф гузаронад; ба тоҷирони Русияҳуқуқи озодона савдо карданро диҳад; дар Амударё ба киштигардии Русиямамоният накунад; ғуломдориро дар ҳудуди худ манъ намояд ва ғайра.
Русиядар Аморати Бухоро шаҳру маҳаллаҳо, иншоот, мактабҳои типи нав месохт, кӯчаҳои Бухороро васеъ мекард, бо шартномаи махсус ғуломфурӯшию мардумфурӯширо манъ кард.
Зимни баррасии ин мавзӯъ Абдуқодиров ба эҷодиёти шоирони орифи форс-тоҷик Саноӣ, Ҷалолуддини Румӣ, Абдурраҳмони Ҷомӣ ва дигар таваҷҷуҳ намудааст.
Лаборанти калон , муаллим , мудири кафедраи адабиёти ӯзбекӣ , декани факултети филологияи ӯзбекӣ , ҷонишини декан , мудири кафедраи усули таълими забон ва адабиёти ӯзбекии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд .
Абдусалом Абдуқодиров (тав. 19 сентябри 1949, Ғончӣ, вилояти Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон) — адабиётшиноси ӯзбекзабони Тоҷикистон, доктори илмҳои филологӣ .
Қавми Од мардуме бутпараст ва ҷаббор буданд ва дар замини Яман ҷое ки Аҳқоф гӯянд байни Яман ва Уммон аз Баҳрайн то Хазрамавт сукунат доштанд ва аз он ҷо ба соири ҷоҳо пароканда шуданд.
Худованд Ҳудро ба паёмбарӣ назди эшон фиристод, ки панҷоҳ сол ононро ба худованд мехонд, онҳо мегуфтанд: мо ба ту нахоҳем гаравид ва даст аз бутони хеш барнахоҳем дошт ва ӯро ба девонагӣ нисбат доданд ва Ҳуд эшонро аз азоби худой бим дод.
Қавми Од ба унвони гурӯҳе ситамкор, ки мояи ибрати дигарон шуданд, Калимаи «Од» ва каламоти баъдии ин боб дар матни асл бо ҳарфи ъайн шурўъ мешаванд, вале ба хотири риояи имлои тоҷикӣ ин боб ба садонокҳои гуногун дар шурўъи калимаҳо иборат шудааст.
Дар охири садаи ба Аморати Бухоро бекигариҳои зерини Бухорои Шарқӣ шомил буданд: Балҷувон, Бойсун, Дарвоз, Деҳнав, Кӯлоб, Қаротегин, Қубодиён, Қӯрғонтеппа, Ҳисор, Шеробод, Юрчӣ.
Дар ин сафар қӯшунҳои амир аввал қувваҳои ҳарбии беки Бекигарии Шеробод - Остонақулбекбий ва ҳокими нави Бекигарии Деҳнав – Улуғбекро шикаст дода, ба Ҳисор наздик шуданд.
Дар Аморати Бухоро ба монанди бекигариҳои Шаҳрисабз, Китоб, Бойсун, Деҳнав, Ҳисор, Қаротегин, Дарвоз, Кӯлоб, Қӯрғонтеппа ва дигар мулкҳое буданд, ки ҳокимонашон худро мустақил ҳисобида, ба амир сар намефароварданд.
Тавре ки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таъкид карда буд, «Ҷумҳурии Тоҷикистон аз рӯи маҳалли ҷуғрофӣ, мавқеи геополитикӣ ва манофеи иқтисодиаш ба панҷ ҳавзаи сиёсӣ дохил мешавад.
Ҳавзаи дувум Осиёи Марказист, ки рушди ҳамкории минтақавӣ ва муттаҳидсозии имконоти иқтисодии кишварҳои қаламрави он ба манфиати кулли давлатҳо ва мардумони ин минтақа аст.
Ҳавзаи сеюм аз фазои зисти давлатҳои ҳамсояи форсизабон иборат буда, ҳавза бо вуҷуди он, ки ҳанӯз ба ягон иттиҳоди муштараки сиёсӣ ё иқтисодӣ нарасидааст, аммо онро ҳамбастагии таърихӣ, динию фарҳангӣ ва дурнамои воқеии рушди миллӣ ба ҳам ҷазб мекунад.
Ҳавзаи чаҳорум доираи нуфузи давлатҳои мусулмоннишини Шарқ аст, ки онҳоро нафақат ягонагии дину ойин ва суннатҳои динӣ, балки имконият ва эҳтиёҷоти рушди миллӣ низ ба ҳам мепайвандад.
Ниҳоят, ҳавзаи панҷум ҷомеаи байналмилалист, ки ҳамбастагии зоҳирию ботиниаш беш аз пеш қувват мегирад ва ҳам оҳиставу пайваста ба сӯи тамаддуни умумибашарӣ роҳ мепаймояд”.
Ҷумҳурии Тоҷикистон низ вобаста ба манфиатҳои миллӣ ва самтҳои асосии сиёсати хориҷии худ дар 23 давлати хориҷӣ - Австрия, Арабистони Саудӣ, Афғонистон, Белгия, Британияи Кабир ва Ирландияи Шимолӣ, Иёлоти Муттаҳидаи Амрико, Ҷумҳурии Куба, Озарбойҷон, Олмон, Миср, Покистон, Туркия, Туркманистон, Федератсияи Россия, ӯзбекистон, Украина, Эрон, Чин, Ҷопон, Швейтсария, Ҳиндустон, Қазоқистон ва Қирғизистон намояндагиҳои дипломатӣ ва дар назди Созмони Милали Муттаҳид, Созмони амният ва ҳамкорӣ дар Аврупо, Созмони ҳамкории иқтисодӣ , Созмони конфронси исломӣ, Созмони ҳамкории Шанхай, НАТО ва Иттиҳоди Аврупо намояндагиҳои доимии худро боз намудааст.
Пас аз истиқлол Ҷумҳурии Тоҷикистон худро дар муносибатҳои байналмилалӣ ба сифати субъекти мустақили ҳуқуқи байналмилалӣ муаррифӣ намуда, эълон дошт, ки фаъолияти он ҳамчун давлати комилҳуқуқ барои ноил шудан ба сулҳи пойдор, барҳам додани силоҳи ядроӣ ва дигар аслиҳаи қатли ом, роҳ надодан ба истифодаи қувва дар ҳалли баҳсҳо ва ихтилофоти байни давлатҳои соҳибистиқлол равона карда мешавад.
Ин масъала дар Эъломияи истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷикистон бараъло дарҷ гардидааст, ки «Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун субъекти мустақили ҳуқуқи байналхалқӣ бо давлатҳои хориҷӣ алоқаҳои дипломатӣ, консулӣ, тиҷоратӣ ва дигар алоқаҳо барқарор менамояд, бо онҳо мубодилаи намояндагони салоҳиятдорро анҷом медиҳад ва шартномаҳои байналхалқӣ мебандад».
Тоҷикистон дар баробари Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил ҳамкориро дар доираи ду созмони дигари дар қаламрави собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ амалкунанда - Иттиҳоди иқтисодии Авруосиё ва Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ низ аз афзалиятҳои сиёсати хориҷии худ мешуморад.
Кишвари мо яке аз муассисони Фонди байналмилалии наҷоти Арал буда, дар қатори дигар давлатҳои Осиёи Марказӣ ҷидду ҷаҳди худро барои ҳалли ин проблемаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ равона менамояд.
Ҷумҳурии Тоҷикистон натанҳо ба мушкилоти наҷоти баҳри Арал, балки ба проблемаи таъмини аҳолии дунё бо оби нӯшокӣ ва истифодаи сарфакоронаи захираҳои об таваҷҷуҳи ҷиддӣ медиҳад.
Ташаббусҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба Соли байналмилалии оби тоза эълон намудани соли 2003, Даҳсолаи амалиёти байналмилалии «Об барои ҳаёт» пазируфта шудани солҳои 2005-2015, ки аз тарафи беш аз 180 давлати ҷаҳон дастгирӣ ёфтаанд ва «Соли байналмилалии ҳамкорӣ дар соҳаи об» эълон шудани соли 2013 нишонаҳои возеҳи афзудани эътибори Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ мебошанд.
Дар чунин шароит ба роҳ мондани ҳамкории судманди байналмилалӣ ба хотири коҳиш ва рафъи хатарҳои асосии глобалӣ самти муҳимтарини амалиёти муштараки ҷомеаи башарӣ мебошад.
Хатарҳои вобаста ба равандҳои ҷаҳонишавӣ, даҳшатангезию ифротгароӣ, гардиши ғайриқонунии маводи мухаддир, ҷинояткории трансмиллӣ, офатҳои табииву техногенӣ ва мавқеъгириву таъсиррасонии на ҳама вақт мусбати абарқудратон барои Осиёи Марказӣ возеҳанд, зеро ин минтақа дорои сарватҳои бузурги ҳаётан муҳими иқтисодӣ ва мавқеи геостратегию геополитикӣ мебошад.
Ҳоло дар Ҷумҳурии Тоҷикистон сафоратҳои давлатҳое чун Арабистони Саудӣ, Афғонистон, Британияи Кабир ва Ирландияи Шимолӣ, Иёлоти Муттаҳидаи Амрико, Озарбойҷон, Олмон, Покистон, Туркия, Туркманистон, Франсия, Федератсияи Россия, Ӯзбекистон, Эрон, Чин, Ҷопон, Ҷумҳурии Корея, Ҳиндустон, Қазоқистон ва Қирғизистон кушода шуда, ба фаъолияти мунтазам шурӯъ намудаанд.
Ҷумҳурии Тоҷикистон бо эътироф кардани асноди робитаҳои байналмилалӣ, аз ҷумла Оинномаи Созмони Милали Муттаҳид, Санади хотимавии Ҳелсинки, Баёнияи Париж ва дигар санадҳо зербинои сиёсати дохилӣ ва хориҷии худро бунёд намуда, инсон ва ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои онро, сарфи назар аз мансубияти миллӣ, мазҳабӣ, нажодӣ ва ҷинсӣ арзиши олӣ мешуморад.
Дар давоми 20 соли ҳамкорӣ бо Созмони Милали Муттаҳид Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон 14 маротиба ҷиҳати иштирок ва суханронӣ дар иҷлосияҳои Маҷмаи Кулли ин созмони муътабари олам ширкат варзида, зимни ҷаласоти он бо пешниҳодҳои фарогири манфиатҳои минтақавию ҷомеаи башарӣ таваҷҷуҳи мардуми сайёраро ба мушкилоти Тоҷикистон, Осиёи Марказӣ ва Афғонистони ҷангзада ҷалб намудааст.
Соли 1993 дувоздаҳ созмони байналмилалӣ, аз қабили Созмони Милали Муттаҳид, Созмони амният ва ҳамкорӣ дар Аврупо, Хазинаи байналмилалии асъор, Бонки ҷаҳонӣ ва Бонки Аврупоии таҷдид ва рушд, соли 1994 ҳашт созмони байналмилалӣ, соли 1995 ду созмон ва соли 1996 ду созмони дигар намояндагиҳои худро дар Ҷумҳурии Тоҷикистон таъсис доданд ва ин намояндагиҳо ба фаъолият шурӯъ намуданд.
Ҳоло дар кишвар 46 намояндагии созмонҳои байналмилалии ғайриҳукуматӣ ба қайд гирифта шудаанд, ки якҷо бо созмонҳои байнидавлатӣ дар инкишофи соҳаҳои гуногуни ҳаёти ҷамъиятӣ саҳми бевосита доранд.
Албатта, на ҳамаи ҳадафҳои ИДМ дар шароити имрӯза пурра амалӣ мешаванд, аммо сарфи назар аз ин, Иттиҳод имрӯз баёнгари умумият ва ҷавобгӯи манфиатҳои миллионҳо одамони қаламрави собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ мебошад.
Аз миёнаҳои солҳои 90-уми асри гузашта, бо вуҷуди идомаи муноқишаҳои мусаллаҳона дар кишвар, макони баргузории ҳамоишҳои гуногуни байналмилалию минтақавӣ қарор гирифтани шаҳри Душанбе ва дигар манотиқи Тоҷикистон худ нишонаи истиқрори тадриҷии вазъ, эътироф ва эҳтироми сиёсати давлатдории роҳбарияти давлат буд.
Татбиқи стратегияи минтақавӣ ва байналмилалии Тоҷикистон дар шароити ниҳоят ҳассос, мураккаб ва зудтағйирёбандаи ҷаҳон дар оғози асри ҷараён мегирад, ки равандҳо ва тамоюлоти он ба мазмуни таҳаввули ҳастии иҷтимоии кишвар ва мардуми мо таъсири амиқ ва рӯзафзун доранд ва хоҳанд дошт.
Сӯзаниҳои «Бойгариҳои Тоҷикистон», «Ба муносибати 800-солагии Маскав», «Ленин ва ГОЭЛРО», «Даҳаи адабиёти тоҷик дар Маскав», «1000-солагии зодрӯзи Абуалӣ ибни Сино», «50-солагии ташкилёбии ҶШС Тоҷикистон» ва ғ.
Партретҳои дар сӯзанӣ сабткардааш (Шоҳ Исмоили Сомонӣ, Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, Абуалӣ ибни Сино, Абулқосими Фирдавсӣ, С. Айнӣ, М. Турсунзода, Эмомалӣ Раҳмон, А. Лоҳутӣ, А. С. Пушкин, М. Горкий, В. Маяковский ва диг.) аз истеъдоди нотакрори ин ҳунарманд гувоҳӣ медиҳанд.
Ба туфайли сӯзаниҳои ӯ бисёр нақшҳои сӯзаниҳои садаҳои 18-19 ва аввали садаи 20 (мас., нақшҳои «Пайпоқи уштур», «Офтоб», «Бодомгул», «Қаламфур», «Моҳу ситора» ва ғайра) эҳё гардидаанд.
Зулфия Баҳриддинова (тав. 7 марти 1922, Хуҷанд — 18 ноябри 2013, Хуҷанд, вилояти Суғд, Тоҷикистон) — сӯзанидӯз ва рассом, Рассоми халқии Тоҷикистон , Ходими хизматнишондодаи санъати ҶШС Тоҷикистон , дорандаи Мукофоти давлатии Тоҷикистон ба номи Рӯдакӣ .
Бо орденҳои Дӯстии халқҳо, Байрақи Сурхи Меҳнат, «Нишони Фахрӣ», медали «Барои меҳнати шоён» ва Грамотаи Фахрии Пезидиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.
Рукнҳои аввалу охири ҳар мисраъ номи махсус доранд: рукни аввали мисраи якум – садр, рукни охири мисраи якум – арӯз, рукни аввали мисраи дувум – ибтидо, рукни охири мисраи дувум – зарб ё аҷуз.
Дар чунин атмосфера бинобар нурборони берунӣ ё разрядҳои электрикӣ пайвастҳои мураккаби органикие ҳосил мешаванд, ки барои ташаккули ҳаёт метавонанд заминаи мусоид фароҳам оваранд.
Ба туфайли фотосинтез, ки сабабгори фаъолияти наботот аст, атмосфераи Замин тадриҷан сероксиген мегардад; ҳамин тавр, мавҷуд будани оксиген дар таркиби атмосфераи ин ё он сайёра нишонаи дар он вуҷуд доштани ҳаёт мебошад.
Соли 2003 Конвенсияи ЮНЕСКО оид ба ҳифзи мероси фарҳангии ғайримоддӣ қабул гардида, то имрӯз кишварҳои зиёд, аз ҷумла Тоҷикистон ба он шомил гашта, намунаҳои беҳтарини фарҳанги ғайримоддии худро дар феҳристҳои ЮНЕСКО - Феҳристи репрезентативии ЮНЕСКО оид ба мероси фарҳангии ғайримоддии башарият сабт кардаанд.
Феҳристи такмилёфта фарогири чузъиёти намунаҳои фарҳанги ғайримоддӣ буда, дар бораи касбу ҳунарҳои анъанавӣ, тавсифи унсури фарҳангӣ, маҳаллӣ густариши унсури матлуб, вазъи кунунии он ва пахлӯҳои дигар маълумот медиҳад.
Феҳристи мазкур, дар оянда, замина ва воситаи муҳими ҳифзи мероси фарҳангии ғайримоддӣ дар ҳудуди кишвар ва дар шакли номинатсия пешниҳод кардани намунаҳои барҷастаи он ба феҳристҳои ЮНЕСКО, инчунин таблиғу густариши намунаҳои пураҳамияти фарҳангӣ барои таҳкими ҳуввияти миллӣ хоҳад буд.
Аз ҷониби Ҷумҳурии Тоҷикистон соли 2015 бахшҳои «Оши палав ҳамчун хӯроки анъанавӣ ва фазои иҷтимоию фарҳангии он дар Тоҷикистон» ва «Наврӯз» барои сабт гардидан ба Феҳристи репрезентативии ЮНЕСКО оид ба мероси фарҳангии ғайримоддии башарият пешниҳод гашта буд.
Омода сохтани ҳуҷҷатҳои бахшҳои «Оши палав» ва «Наврӯз» аз ҷониби олимони Пажӯҳишгоҳи илмӣ тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон бо сардории олими шинохтаи тоҷик Дилшод Раҳимов таҳияву тарҷума ва ба дафтари мероси фарҳанги ғайримоддии башарияти ЮНЕСКО фиристода шуданд.
Аз ҷониби ин гурӯҳ «Феҳристи миллии мероси фарҳанги ғайримоддӣ» тартиб дода шуд, ки он 515 унсури фарҳанги ғайримоддии халқи тоҷикро дар бар мегирад ва соли равон он бо забонҳои тоҷикӣ ва инглисӣ аз чоп баромадааст.
Қобили зикр аст, 29 ноябри соли 2018 дар ҷаласаи солонаи Кумитаи ҳифзи мероси фарҳангии ғайримоддии ЮНЕСКО – Идораи илму фарҳанги Созмони Милали Муттаҳид, ки дар Маврикий баргузор гардид, номинатсияи «Санъати чакандӯзӣ дар Тоҷикистон» ба Феҳристи репрезентативии ЮНЕСКО оид ба мероси фарҳангии ғайримоддии башарият ворид шуд.
Феҳристи миллии мероси фарҳанги ғайримоддии халқи тоҷик — бо мақсади татбиқи нишондодҳои «Барномаи ҳифзи мероси фарҳангии ғайримоддии халқи тоҷик барои солҳои 2013-2020», ки бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон 263 аз 31 майи соли 2012 ба тасвиб расидааст, таҳия гардидааст.
Ду номинатсияи дигар – мусиқии суннатии тоҷикон «Фалак» ва «Санъати чакандӯзӣ дар Тоҷикистон» барои сабт ба феҳристи репрезентативии ЮНЕСКО пешниҳод шуда, мавриди омӯзиши комиссияи мазкур қарор гирифт.
Солҳои ҳафтодуми асри бист қиссаву ҳикояҳои ӯ дар маҷаллаҳои «Садои Шарқ»-у «Помир», ҳафтавори «Адабиёт ва санъат» ва дигар маҷаллаву рӯзномаҳо ба табъ расидаанд.
Офаридаҳои Абдулҳамид Самад то имрӯз дар авроқи гулчину маҷмӯаҳои «Шохи чанор» , «Баъд аз сари падар» , «Паррончакҳо» , «Пиёлаи шикаста» , «Аспи бобом» , «Косаи давр» , «Майдон» , «Акаи ошиқ» , «Шаҳдрези садо» , «Баъд аз сари падар» , «Талош» , «Гардиши девбод» , маҷмӯаи ҳикояҳои барои хурдсолон «Ман ошнои ту, ту ошнои ман», , «Гиряи хирс» , «Гардиши девбод» ва ғ.
Муаллифи сафарнома ва чанд пйесаи якпардагӣ ҳам мебошад ва дар хусуси масъалаҳои муҳимми рӯзгору ахлоқу иҷтимоъ, таҳаввулоти назму насри муосири тоҷикӣ чандин мақола навишта, паҳлуҳои гуногуни эҷодиёти Устод Айнӣ, М. Турсунзода, С. Улуғзода, Ф. Муҳаммадиев, Ҷ.
Абдулҳамид Самад дар мактаби ибратбахши рӯзноманигорӣ сабақи даркорӣ гирифта, пасту баланди зиндагӣ ва хислату характери одамонро хуб омӯхтааст, дар ҷараёни офаридани симоҳои адабӣ аз ин масолеҳи зарурӣ устодона истифода бурдааст ва аксари кулли навиштаҳояшро ҷаззобияту ҳассосияти хосе бахшидааст.
Дар таълифи асарҳояш бештар аз ҳолату ҳикмати рӯзгори имрӯза маншаъу мабдаъ мегирад ва дар ҷараёни тасвири симои инсонҳои гуногунманиш роҳ ба олами ботини онон мекушояд, то хонандагонаш аз ин равзана вориди ҷаҳони бекароне гарданду бибинанду аҳлашро бишиносанду хулосаи даркорӣ бардоранд.
Забони асарҳои нависанда пухтаву суфта, муҳовараҳо нишонрасу самимӣ, банду басташон устокорона, муҳтавояшон таъсирбахшу сабақомӯз буда, ҳақдорона муаллифашонро дар радифи устодони насри ҳамзамони тоҷикӣ қарор додаанд.
Аз ҷумла, соли 1986 нашриёти «Советский писатель» маҷмӯаи қиссаву ҳикояҳои ӯ «Мечта молодости», соли 1998 қиссаи «Дедушкин конь»-ро дастраси хонандагони сершумори русизабон гардондааст.
Президенти Озарбойҷон — сарвари Ҷумҳурии Озарбойҷон мебошад, ки тибқи Конститутсия давлати Озарбойҷонро дар дохили кишвар ва дар муносибатҳои хориҷӣ намояндагӣ мекунад, ваҳдати халқи Озарбойҷонро таҷассум менамояд ва идомати давлатдории Озарбойҷонро таъмин менамояд, кафили истиқлол ва тамомияти арзии давлати Озарбойҷон, риояи созишномаҳо ва шартномаҳои байналмилалии Ҷумҳурии Озарбойҷон, кафили истиқлоли судҳо, Сарфармондеҳи Олии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Озарбойҷон аст.
Тибқи Конститутсияи Ҷумҳурии Озарбойҷон, президент ба муҳлати 7 сол дар асоси ҳуқуқи мустақим, баробар ва умумӣ, бо овоздиҳии шахсӣ, озод ва пинҳонӣ интихоб карда мешавад.
Маросими расмии савгандёдкунии Президенти Ҷумҳурии Озарбойҷон бо иштироки шахсони расмии давлати Озарбойҷон (намояндагони ҳизбҳои сиёсӣ, ташкилотҳои ҷамъиятӣ, хизматчиёни ҳарбӣ, шахсиятҳои мазҳабӣ), аъзои ҳукумат, вакилони Миллӣ Маҷлис , аъзои оилаи президент, инчунин намояндагони хориҷӣ ва дигарон баргузор намешавад.
1993 — дифои рисолаи номзади илм дар мавзӯи «Библиографинамоии минётурҳои форсӣ-тоҷикӣ: ҷанбаъҳои фарҳангӣ — таърихӣ ва назариявӣ-услубӣ», соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳои педагогӣ,
2003—2004 — дотсенти кафедраи таърихшиносӣ ва бойгоншиносӣ дар Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, мудири бахши Пажӯҳишгоҳи фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон,
2004—2005 — Сардори раёсати илми муассисаҳои таълимӣ ва шуъбаи кадрҳои Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон, мудири кафедраи ҷамиятшиносӣ ва ҳуқуқшиносии Донишгоҳи байналмиллалии гуманитарӣ (Душанбе,
Сайидалӣ Муҳидинов муаллифи 6 монография, 20 китобу маҷмӯа 9 дастурамали методӣ барои китобдорону библиографҳо, 11 китоби дарсӣ ва васоити таълимӣ буда, зиёда аз 250 мақолаҳои илмӣ, илмӣ-оммавӣ ба чоп расонидааст.
Ӯ инчунин ба ҳайси нависанда муаллифи маҷмӯаи хикояҳо таҳти унвони «Касе дар канор» ва «Рӯзномаи Афғонистон, ё қайдҳои як тарҷумон» , ки ба забони русӣ чоп шудаанд, мебошад.
Сайидалӣ Муҳидинов баробари масъалаҳои назариявиву амалии омӯзиши таърихи халқи тоҷик, таърихнигорӣ, манбаъшиносӣ, муносибатҳои Тоҷикистону Русия, инчунин таърихи фарҳанги бадеии мардуми тоҷик, бахусус ҳунари тасвириро дар бар мегирад.
Доира ва самти пажӯҳишҳои илмии Афсаҳзод хеле васеъ буда, масъалаҳои таърихи адабиёти классикии форсу тоҷик (рисолаҳои «Ҳофизнома», 1971; «Камоли Хуҷандӣ», 1976; «Абдураҳмони Ҷомӣ», 1978; «Адабиёти форсу тоҷик дар нимаи дуввуми асри », 1985; «Одамушшуаро Рӯдакӣ», 2003 ва ғайра), адабиёти муосири тоҷик (мақолаҳои танқидӣ адабӣ, таҳқиқи масъалаҳои гуногуни эҷодиёти С. Айнӣ, М. Турсунзода – «Ифтихори Шарқ», Ғ. Абдулло, С. Улуғзода, Ф. Ансорӣ, Ҷ. Икромӣ, А. Сидқӣ ва дигарон), муаррифии шоирону нависандагон ва адибони Эрону Афғонистон (мураттиби маҷмӯаи ашъори шоирони Эрон – «Амвоҷи Корун», мақолаи «Назаре ба шеъри форсизабонон») ва ғайраро дар бар мегирифт.
Омӯзиши ҳаёту эҷодиёт ва афкори Абдураҳмони Ҷомиро Афсаҳзод аз таҳқиқи «Лайлӣ ва Маҷнун»-и ӯ шурӯъ кард ва баъдан омӯзиши кулли эҷодиёти ӯро фаро гирифта, яке аз ҷомишиносони маъруф дар доираҳои илмии Шарқу Ғарб шинохта шуд.
Афсаҳзод дар бораи Ҷомӣ асарҳои таҳқиқии бис­ёре таълиф намудааст: «Рӯз­гор ва осори Абдураҳмони Ҷомӣ» , «Таҳаввули афкори Абдураҳмони Ҷомӣ» , «Лирикаи Абдураҳмони Ҷомӣ» , «Ҷомӣ – адиб ва мутафаккир» , «Ҷомӣ – шоири ғазалсаро», «Нақд ва баррасии осору шарҳи аҳволи Ҷомӣ» ва ғайра Солҳои 60 асри Афсаҳзод дар ҳамкорӣ бо донишмандони Институти шарқшиносӣ осори Ҷомиро дар Душанбе дар панҷ ҷилд ва дар Теҳрон дар ҳафт ҷилд ба табъ расонд.
Аълохн Афсаҳзд (10 ноябри 1935, деҳаи Ворӯ, ноҳияи Панҷакент – 15 июли 1999, Душанбе) — адабиётшинос-шарқшинос, матншинос, мунаққиди тоҷик, доктори илмҳои филология , Ходими шоистаи илми ҶТ .
Соли 1992 бо расман ба қайд гирифтани ин бозиҳо аз тарафи ФИФА, тими миллии Тоҷикистон ва чаҳор тими миллии дигари Осиёи марказӣ бо бошгоҳҳояшон иҷозаи ширкат дар мусобиқотҳоеро пайдо карданд, ки таҳти сарпарастии ФИФА баргузор мешаванд.
То нимаи соли 1991 Тоҷикистон дар ҳайати Иттиҳоди Шӯравӣ қарор дошт ва бинобар ин сабаб футболбозони тоҷикистонӣ мисли дигар ҷумҳуриҳои иттиҳодия дар ҳайати тими мунтахаби ИҶШС баромад менамуданд.
Дар бозии ҷавобӣ дар Тошканд тими миллии Ӯзбекистон бар Тоҷикистон бо ҳисоби пирӯз шуд дастаи миллии моро аз роҳхат гирифтан ба Ҷоми Осиё, ки соли 1996 дар АМА баргузор шуда буд, бенасиб намуд.
ффект — шадидтарин ва кӯтоҳтарин ҳаяҷонзадагӣ, фишори рӯҳӣ ва эҳсосот дар шахс, ки боиси хашм, тарс, навмедӣ ва ғайра гардида, шахс дар он ирода ва идораи худро барои чанд лаҳзае аз даст медиҳад.
Аффект ҳамчун ҳолати сабуккунанда дар адабиёти ҳуқуқӣ тавсиф дода мешавад, зеро айбдоршаванда аз рӯйи барномаи пешакӣ банақшагирифта ҷиноятро содир намекунад, балки ҳаракату рафторҳои ӯ зери таъсири шароитҳои ногаҳонӣ сурат мегиранд.
Аз сабаби он ки аффект имкони танзими ҳудуди рафторро ниҳоят маҳдуд менамояд, тавсияҳо оид ба бартарафсозии он дар амалияи педагогӣ ва муолиҷаи рӯҳӣ мақсади пешгирикунӣ дорад.
Дар муддати 20 – соли фаъолият ин ансамбл таҳти роҳбарии сароянда ва оҳангсози мумтоз Саидқул Билолов воқеан ба рушди санъати мусиқии мардуми тоҷик такони ҷиддӣ бахшида, як зумра сраояндагон ва мутрибони соҳибистеъдодро тарбия кард.
Қисми асосии репертуари ансамблро сюитаҳо, сурудҳои якка ва умумӣ дар мавзӯъҳои ватандӯстӣ ваҳдат, худогоҳӣ, сулҳу дӯстӣ (сурудҳои якка «Ватан», «Тоҷикистон», «Душанбе», «Якто», «Суруди садоқат», «Таронаи ваҳдат», «Тоҷикистон – ёдгори оли Сомон», «Тоҷикистон, эй диёри некномон», «Сарзамини камзамини беканор», «Ёди Ватан», «Дидори Ватан», «Давлати ман», «Аспи саманд», «Фасли навбаҳор», «Рӯди Сир», «Фалак», «Ширинлаб», «Гули ҷон», «Во фарёдо», сурудҳои умумӣ «Меҳрнома», «Аз хуни Сиёвушем», «Маъвои Роғун», «Шукӯҳи бахти тоҷикон», «Ориёно», «Оташи меҳр», «Дарахти дӯстӣ», «Минбару тахти ман», «Ғамхори ҳам бошем», «Сайқали дунё», «Шаҳри умед»; сюитаҳо «Асрори ишқ», «Нози чаман», «Гулдастаи наврӯзӣ» ва ғайра) ташкил медиҳад.
Инчунин, сарояндагону мутрибони ансамбл Ҳунарпешагони халқии Тоҷикистон Саидқул Билолов, Лола Азизова, Муборакшо Ҷумъаев, Абдулло Султонов, Ҳофизи халқии Тоҷикистон Нигина Рауфова, Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон Назриддин Неъматуллоев, Қурбоналӣ Абдуллоев, Муҳаррама Шарипова, Гулбек Саодатов, Нуралӣ Шерматов, Баҳром Қодиров ва сарояндагону мутрибони хушсадо Бунафша Шокирова, Нигина Амонқулова, Насиба Зайниддинова, Зайнура Саидова, Тағоева Сафармо, Хайриддин Саидов ва Тӯраев Маҳмадсаид дар суруду навоҳояшон бузургии модар, ишқи пок ва зебоиҳои диёрро тараннум менамоянд.
Ансабли «Дарё» дар даврони Истиқлолияти давлатӣ дар баргузории қисми фарҳангию фароғатии тамоми чорабиниҳои муҳимми давлатӣ ва байналмилалие, ки дар ҷумҳуриамон ва берун аз он сурат гирифтаанд, саҳму нақши назаррас гузоштаанд.
Аз ҷумла, дар рӯзҳои фарҳангии Тоҷикистон дар ЮНЕСКО дар шаҳри Париж бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон санъати миллии тоҷикро дар сатҳи хеле баланд намоиш доданд.
Инчунин, иштироки ансамбли «Дарё» дар рӯзҳои фарҳангии Тоҷикистон дар Русия, Қазоқистон, Қирғизистон, Туркманистон, Озарбойҷон, Ҳиндустон, Чин ва Олмон хеле назаррас аст.
Аз ҷумлаи ҳунарпешагони мумтози ин ансамбл ду нафар ба Ҷоизаи давлатии ба номи А. Рӯдакӣ, чор нафар ба унвони Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон, 12 нафар ба унвони Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон ва як нафар бо Ифтихорномаи Ҷумҳурии Тоҷикистон сазовор дониста шудаанд.
Бодом дарахти рӯшноипарвар ва хушкитобовар буда, дар Кабуддоғ, Тиёншони Ғарбӣ, қисми ғарбии қаторкӯҳи Ҳисор, ҳавзаи дарёи Варзоб, шохаҳои қаторкӯҳи Дарвоз, ҳавзаи д-ҳои Сурхобу Яхсу мерӯяд.