polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Красноводски Туркманистон ба сифати тарҷумони забони арабӣ фаъолияти корияшро оғоз бахшида, баъд ба ҷумҳурии Сурияи Араб фиристода шуда, дар ин ҷо ба таҳияи дастури таълимӣ-техникии «Наставление по прорыву укрепленных районов» шурӯъ мекунад.
Минбаъд ҳамчун ходими хурди илмӣ, ходими илмӣ, ходими калони илмӣ ва ходими пешбари илмӣ дар Институти шарқшиносӣ ва мероси хаттии Академияи илмҳои Тоҷикистон машғули тадқиқоти илмӣ будааст.
Моҳҳои феврал-апрели соли 2011 иҷрокунандаи вазифаи директори Пажӯҳишгоҳи забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва мероси хаттии ба номи Рӯдакӣ Академияи илмҳои Тоҷикистон таъйин гардид.
Моҳҳои апрел-сентябри ҳамин сол ба сифати ҷонишини директори Пажӯҳишгоҳи забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва мероси хаттии ба номи Рӯдакӣ оид ба илм кор кардааст.
Тадқиқоти илмии Ф. Баротзода ба омӯзиши асари «Таърихи Табарӣ» бахшида шуда, дар ин бобат бештар аз 30 мақолаи илмӣ ва 40 мақолаи илмӣ-оммавӣ чоп намудааст.
Ӯ ҳамчунин доир ба масъалаҳои омӯзиши муқоисавии адабиёти араб ва тоҷик, фарҳанги исломӣ, Қуръон ва ҳадисшиносӣ тадқиқот анҷом дода, ба тарҷумаи ду сарчашмаи асосии ислом – Қуръону ҳадис низ машғул шудааст.
Дар Пажӯҳишгоҳи шарқшиносӣ ва мероси хаттии Академияи илмҳои Тоҷикистон дар тарҷумаву таълифи якчанд китобҳои нодир ба монанди "Қуръон", "Таърихи Табарӣ" ва диг.
Файзулло Бобоев дар якчанд сипозиуму машваратҳои бонуфузи байналхалқӣ бахшида ба масъалаҳои тамадун ва фарҳанги исломӣ ҳамчун мутахассис аз Тоҷикистон даъват гардида баромадҳои илмӣ кардааст.
Забони тоҷикӣ тӯли се даҳсолаи охир аз вожаҳову ифодаҳои дарии Афғонистон ва форсии Эрон фаровон истифода бурда, таркиби луғавии хешро ғанӣ ва эҳтиёҷоти ифодаи мафҳуму падидаҳои навинро таъмин сохтааст.
Гузашта аз ин, «Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ» имкон медиҳад, тамоми мафҳуму зуҳуроти дар садсолаи гузашта дар калимаву истилоҳоти забони тоҷикӣ ифодагашта мавриди таваҷҷуҳи ҳамзабонон қарор гиранд.
Манбаи асосии калимаву ибораҳои мавриди тафсири ин фарҳанг захираи бисёр бузурги ганҷинаи баргаҳо-вожаҳои мисолдори то солҳои 80-уми асри гузашта аз осори адабиёти бадеӣ, сиёсию иҷтимоӣ, илмию соҳавӣ, аз матбуоти даврӣ, ҳуҷҷатҳои расмӣ, китобҳои дарсӣ ва аз тарҷумаи асарҳои бадеии гуногун интихоб ва ҷамъомада мебошад, ки аз тарафи кормандони шуъбаи фарҳангнигорӣ ва истилоҳоти Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ ба вуҷуд оварда шудааст.
Азбаски аз ибтидои солҳои 90-уми асри интихоб ва барчидани калимаву ибораҳо дар ин шуъба бинобар камбуди қувваи корӣ қатъ гардид, дар таҳия, ислоҳ ва такмили «Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ» маводи «Фарҳанги тоҷикӣ ба русӣ» ҳамчун сарчашмаи асосии вожагон ва ибораҳои забони муосири тоҷикӣ истифода гардид.
Мураттибони фарҳанги ҳозир ба сифати дастур ва раҳнамо дар қатори фарҳангҳои тафсирии тоҷикӣ ва форсии гуногун аз маводи ҳамаи луғатҳои дузабонаи тоҷикӣ-русӣ ва русӣ-тоҷикӣ, форсӣ ба русӣ ва русӣ ба форсӣ, Энсиклопедияи советии тоҷик дар ҳашт ҷилд, Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик дар се ҷилд ва дигар луғатномаҳои муътабар ҳамчун сарчашма васеъ истифода бурдаанд ва ба услуби нигориши онҳо пайравӣ намудаанд.
Дар таҳияи ин фарҳанг «Фарҳанги забони ҳозираи тоҷикӣ», ки бо баъзе сабабҳо дар охири солҳои 80-уми садаи рӯи чопро надид, ҳамчун асос ва манбаъ ба таври васеъ истифода гардид.
Фарҳанги мазкур дар охири солҳои 60-уми садаи бо истифода аз маводи асосии чопшуда ва боқимондаи «Фарҳанги забони тоҷикӣ» ва маводи забони тоҷикии садаи оғоз шуда, ба таври ниҳоӣ соли 1980 анҷом ёфта ба чоп тавсия шуда буд.
Дар аснои таълифи ин фарҳанг ҳамон вақт кормандони собиқи шуъбаи фарҳангнигорӣ ва истилоҳот номзадҳои илми филология А. Отахонова, М. Собирова, М. Юсуфова дар интихоби мисолу шоҳидҳо ба мураттибон ёрии бевоситаи худро расонидаанд.
«Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ» — фарҳанги луғати тоҷикӣ бо фарогирии тақрибан 80 ҳазор калимаву ибора ба мураттаб ва нашр аз ҷониби ходимони илмии шуъбаи фарҳангнигорӣ ва истилоҳоти Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ ба вуҷуд оварда шудааст.
Иштирокдори Фестивали байналхалқии ҷавонон ва донишҷӯён дар Гавана , Фестивали ҷавонони Осиёи Марказӣ , Фестивали умумиҷаҳонии санъат дар Деҳлӣ , Рӯзҳои фарҳангии Тоҷикистон дар Либиё ва ғайра.
Мувофиқи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон қонунҳоро Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул менамояд ва Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷонибдорӣ мекунад.
Қонунҳо нисбат ба дигар санадҳои меъёрию ҳуқуқӣ (фармони Президент, қарори Ҳукумат, санадҳои вазорату идораҳои марказӣ ва мақомоти ҳокимияти маҳаллӣ) эътибори баландтари ҳуқуқӣ доранд.
Қонун – санади ҳуқуқӣ мебошад, ки аз ҷониби мақоми олии қонунгузори ҳокимияти давлатӣ ва ё тариқи овоздиҳии умумихалқӣ бо тартиби махсус қабул гардида, муносибатҳои муҳимтарини ҷамъиятиро танзим месозад.
Пас аз куштори Юлий Сезар Рум ба ҷангҳои ғайринизомӣ дучор гашт ва ин ба нобуд шудани ҷумҳурии Рум ва пайдоиши давлати шоҳаншоҳии Рум оварда расонд ва сарвари якуми ин давлати шоҳаншоҳӣ Октавиан Август шуд, ки писархонд ва яке аз ҷоҳилони Сезар буд.
Чернишевскийи Федератсияи Русия , забон ва адабиёти тоҷики Институти давлатии педагогии Кӯлоб (ҳоло Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, 1995).
Чкалови шаҳри Кӯлоб , коргари дараҷаи сеюми идораи сохтмонии 15 Кӯлоб , донишҷӯ , ассистенти кафедраи инкишофи нутқи шифоҳӣ ва хаттии Донишкадаи давлатии педагогии Кӯлоб (ҳоло Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, 1980-1985), аспиранти кафедраи методикаи таълими адабиёти руси Донишкадаи давлатии омӯзгории Москва ба номи В.И.
Ленин , муаллими калон , дотсент , мудири кафедраи адабиёти рус ва хориҷӣ , ходими калони илмии Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ , дотсенти кафедраи адабиёти рус ва журналистика , мудири кафедраи журналистика , мудири кафедраи назария ва амалияи матбуот , декани факултаи филологияи Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон, ректори Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ .
Дар мавзӯи «Мундариҷа ва методикаи таълими семинари махсуси «Робитаҳои адабии халқҳои русу тоҷик дар шуъбаҳои миллии мактабҳои олии омӯзгорӣ» рисолаи номзадӣ ва дар мавзӯи «Масъалаҳои ташаккули афкори ҷамъиятӣ дар публитсистикаи тоҷик » рисолаи докторӣ дифоъ намудааст.
Доир ба масъалаҳои методикаи таълими адабиёти рус ва хориҷӣ дар муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ, проблемаҳои мухталифи публитсистика ва робитаҳои адабии халқҳои русу тоҷик тадқиқотҳои арзишманд ба анҷом расонидааст.
Нуралӣ Назарович олеҳов – олим, рӯзноманигор, адабиётшиноси тоҷик, доктори илмҳои филология , профессор , доктори фахрии Донишгоҳи Қазоқистон , Аълочии маорифи Тоҷикистон , Корманди фахрии маорифи Федератсияи Русия .
Фаъолияти омӯзгории худро ба ҳайси муаллими физика ва математика дар мактабҳои миёнаи 3 ноҳияи Панҷ , 22 ноҳияи Восеъ оғоз намуда, солҳои 1979 — 1994 дар Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Кӯлоб, дар вазифаҳои сарлабаранти кафедраи физикаи умумӣ, ассистент, омӯзгор, саромӯзгори кафедраи усули таълими физика, муовини декани факултаи физика, идома додааст.
Солҳои 1986 - 1988 аспиранти таҳсили рӯзонаи кафедраи усули таълими физикаи Донишкадаи давлатии педагогии Киеви Ҷумҳурии Украина буда, моҳи апрели соли 1991 дар ин донишкада рисолаи номзадии худро дифоъ намудааст.
Аз соли 1994 то соли 2000 ба таври интиқол ба ҳайси декани факултаи физика адои вазифа намудааст, Соли 1997 барои самараи хуб доштани асарҳои илмӣ ва тадқиқотии соҳаи омӯзгори ӯро ба унвони узви вобастаи Академияи илмҳои педагогӣ ва иҷтимоии Федератсияи Русия қабул намуд.
Моҳи феврали соли 2008 барои фаъолияти пурмаҳсули омузгорӣ ва меҳнатҳои илмию методӣ бо Қарори «ВАК» - и Федератсияи Русия ба унвони профессорӣ ноил гашта, соли 2009 узви вобастаи Академияи таҳсилоти Тоҷикистон интихоб гардид.
Соли 1974 пас аз хатми мактаби миёнаи зодгоҳаш ба факултаи таъриху филологияи Институти давлатии педагогии Ленинобод ба номи С. М. Киров (ҳоло Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров) дохил шуда, онро соли 1978 ба итмом расонидааст.
Солҳои 1978—1980 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Иттиҳоди Шӯравӣ хидмат ва дар тӯли солҳои 1981—1985 курси дусолаи муҳаққиқ-коромӯз ва баъдан аспирантураи Институти адабиёти ба номи Манук Абегяни АИ Арманистонро дар шаҳри Ереван хатм намуда, солҳои 1985—1996 дар факултаи филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ба сифати муаллим, муаллими калон ва дотсенти кафедраи адабиёти муосири тоҷик фаъолият карда, соли 1988 курси такмили ихтисосро дар кафедраҳои адабиёти советии рус ва адабиёти халқҳои ИҶШС-и факултаи филологияи Донишгоҳи давлатии Москва ба номи М. В. Ломоносов бо ихтисоси «Адабиёти муосири рус» гузаштааст.
Риштаи тадқиқоти Абдувалӣ Давронов масьалаҳои гуногуни таърихи адабиёт, равобити адабӣ,назария ва танқиди тарҷума, адабиётшиносии муқоисавӣ, мушкилоти назму насри муосири тоҷик, нақди адабиро фаро мегирад.
Абдувалӣ Давронов аз ибтидои фаъолияти илмии худ ба масъалаҳои пайвандҳои адабии халқи тоҷик таваҷҷуҳ намуда, тоҷикӣ ва русӣ таълиф кардааст ва асару мақолаҳояш дар сахифаҳои нашрияҳои Тоҷикистон, Арманистон, Фаронса, Эрон ба табъ расидаанд, ки муҳимтаринашон китобу маҷмӯаи мақолот ва монографияҳо мебошад.
Абдувалӣ Давронов — мунаққид ва адабиётшиноси тоҷик, , доктори илмҳои филология, профессор, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон , узви Иттифоқи нависандагони Арманистон , узви Иттифоқи тарҷумонҳои мамолики ИДМ ва Балтик , Аълочии маорифи Тоҷикистон
Беэҳтиромии ошкоро нисбат ба ҷамъият ифодакунандаи дараҷаи баланди беҳтиромӣ нисбат ба манфиати шахсони бисёр ва ё шахси алоҳида аст, ки дар ҷои ба вукӯъ омадани авбошй ҳузур доштанд.
Дағалона вайрон кардани тартиботи ҷамъиятӣ ва беэҳтиромӣ нисбат ба ҷамъият дар ҳолате авбошӣ эътироф мешавад, ки агар он бо истифодаи зӯроварӣ нисбат ба шаҳрвандон ва ё тахдиди истифодаи зӯроварӣ, ҳамчунин вайрон ва ё несту нобуд кардани амволи ғайр алоқаманд бошад.
Ба сифати объекти бевоситаи авбошй тартиботи ҷамъиятӣ, яъне маҷмӯи муносибатҳои дар байни аъзои ҷамъият ҷойдоштаи қоидаҳои рафтор, ки аз тарафи қонунгузор таҳти ҳимоя гирифта шудааст, инчунин меъёрҳои одат, анъана ва ахлоқ маҳсуб мешаванд.
Агар дар ҷараёни авбошӣ ба саломатии ҷабрдида зарари миёна расонида шавад, шахси гунаҳкор мувофиқи қ.2 м. 237 КҶ ҶТ ба ҷавобгарии ҷиноятӣ кашида мешавад.
Қасдан несту нобуд ё вайрон кардани амволи ғайр ҳангоми мавҷудияти аломатҳои вазнинкунандаи ҷииояти дар моддаи 255 КҶ ҶТ пешбииишуда маҷмӯи ҷиноятро ба вуҷуд меорад, яъне кирдори шахс аз рӯи қ.
Авбошӣ — дағалона вайрон кардани тартиботи ҷамъиятӣ, ки дар беэҳтиромӣ нисбат ба ҷамъият зоҳир мегардад ва бо зӯроварӣ ба шаҳрвандон ё таҳдиди истифодаи зӯроварӣ, ҳамчунин несту нобуд ё вайрон кардани амволи ғайр алоқаманд мебошад .
Рашид Қутбуддинович Олимов, 23 июни соли 1953 дар шаҳри Душанбе таваллуд шуда, хатмкардаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ва Академияи илмҳои ҷамъиятшиносии назди КМҲКИШ мебошад.
Солҳои 1982 - 1986 - мудири гурӯҳи лекторон, ҷонишини мудири шуъбаи тарғибот ва ташвиқоти КМ ИЛКҶУ (Солҳои 1984 -1985 дар давраи тайёрӣ ва баргузории Фестивали 12 умумиҷаҳонии ҷавонон ва донишҷӯён дар шаҳри Москва директори Маркази матбуотии байналхалқии ин форум буд.
Асарҳои калонҳаҷму пурмӯҳтавои «Масоили актуалии педагогикаи муосир» , «Педагогика: назарияи инсонофар ва ҷомеаи фарҳангӣ» , «Педагогикаи ҳамгиро» -ро таълиф намуд.
Илова бар ин, ӯ яке аз муаллифони китобҳои пурарзиши «Очеркҳои афкори педагогӣ» , «Педагогика » , «Ҳакими маърифат» , «Муаллим - офарандаи накӯӣ ва пешравиҳо», «Педагогика» , «Ҳикмати афкори педагогии ниёгон» мебошад.
Устод Файзулло Шарифзода дар таълифи китобҳои дарсии «Алифбо», «Забони модарӣ» , «Забони модарӣ» , «Одобнома» низ ҳаммуаллифӣ карда, муаллифи чандин дастуру барномаҳои таълимӣ мебошад.
С. 1984 – 1987 ба ҳайси котиби дуюми сафорати ИҶШС дар Афғонистон, 1987 – 2000 дотсент, профессори кафедраи педагогикаи умумии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ, с. 2000-2002 корманди Пажӯҳишгоҳи илмҳои педагогӣ ва муаллими литсейи “Некӣ” – и Донишгоҳи славянии Русия ва Тоҷикистон иҷрои вазифа кардааст.
Минбаъд дар асоси ин рисола асарҳои бунёдиаш «Назария ва амалияи таълими њамгиро дар марњалаи ибтидоии мактаби миёна» ва «Таълими њамгиро: проблема, тањқиқ ва андешањо» таълиф ва чоп шуданд, ки дар тањқиқи назарияи таълими њамгиро аз иқдомоти аввалин мебошанд.
Файзулло Шарифзода — омӯзгор, донишманди маъруф, доктори илмҳои педагогӣ , профессор , узви вобастаи Академияи таҳсилоти Тоҷикистон , академики АТТ , ноиби Президенти Академияи таҳсилоти Тоҷикистон , .
Тарбияи Муҳаммад -ро аввал бобояш Абдулмуталлиб ба зимма гирифт,аммо дар синни 8-солагии пайғамбар бобояш низ аз дунё мегузарад , сипас парастории ӯро амакаш Абутолиб ба зимма гирифт.
Худо ҳақиқати худ ва иродаи хешро ба мардуми гуногун ба воситаи паёмбаронаш ирсол медорад, вале арабҳо худоро намедонанд, зеро эътиқод ба Иброҳим -ро фаромӯш кардаанд ва ба назди онҳо паёмбари Худо низ наомадааст, то ки хотиррасон намояд аз вуҷуди Оллоҳ.
Варқа, хеши Хадича, ки ба ин муносибат даъват шуда буд, гуфт: «Эҳтимол гапат рост аст. Эй Ҳадиҷа, шояд ба ӯ Номуси Акбар омадааст, оне, ки ба Мӯсо меомад ва дар ин ҳол Муҳаммад паёмбари ин уммат хоҳад шуд».
Ва ҳамон замон чунин суханонро шунид: «Ало, ай Расуле, ки худро бо либоси печидаӣ. Бархез ва халқро худотарс гардон. Ва Худоро ба бузургӣ ва кибриёӣ ёд кун. Ва либос -ро аз ҳар айб ва олойиш пок ва покиза дор. Ва аз нопокӣ ба куллӣ дурӣ гузин. Ва ба ҳар кӣ эҳсон кунӣ, абадан миннат магузор. Ва барои Худо сабру шикебой пеш гир».
Моҳи марти соли 632 бо 14 ҳазор мусалмон маросими Ҳаҷро ба ҷо овард, дар назди ҳозирин ваъз гуфт ва бо овози баланд таъкид кард, ки вазифаашро ҳамчун Паёмбари Худо ба ҷо овард.
8 июни соли 632 ба масҷид омад, бо намозгузорон видоъ намуд, баъди чанд соат дар рӯи дасти завҷаи маҳбубаш Бибӣ Оиша, духтари Абубакри Сиддиқ, аз олам чашм пӯшид.
Муҳаммад ҳеч гоҳ ба худ баҳои фавқуттабиӣ намедод ва таъкид менамуд, ки танҳо гуфтаҳои Парвардигорро ба бандагонаш мерасонад: «Ва Муҳаммад нест магар паёмбаре аз тарафи Худо, ки пеш аз ӯ низ паёмбароне буданд ва аз ин ҷаҳон даргузаштанд, агар ӯ низ ба марг ё шаҳодат даргузашт, боз шумо бад-ин ҷоҳилияти худ руҷӯъ хоҳед кард? Пас ҳар кӣ муртад шавад, ба Худо зараре нахоҳад расонид, худро ба зиён андохта ва ҳар кас шукри неъмати дин гузорад ва дар ислом пойдор монад, албатта, Худованд ҷазои аъмоли нек ба шукргузорон ато хоҳад кард» .
б) номи мақомоти олии давлатӣ, мансабҳои олӣ ва рамзҳои давлатӣ: Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон, Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, Парчами давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Нишони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Суруди миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва ғайра;
в) калимаи аввал ва исми хоси таркиби номи рутбаҳои тахассусӣ, унвонҳои фахрии давлатӣ ва мукофотҳои олӣ: Мушовири ҳақиқии давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Мушовири давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Корманди шоистаи Тоҷикистон, Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон, Нависандаи халқии Тоҷикистон, Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино ва ғайра;
Номи вазифа, мансаб, унвон, рутбаҳои давлатӣ ва ҳарбӣ, дараҷаҳои илмӣ бо ҳарфи хурд навишта мешаванд: вазири маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон, генерали артиши миллӣ, доктори илм, профессор ва ғайра.
г) исмҳои хоси маъмурӣ, ҷуғрофӣ ва кайҳонӣ (номи қитъа, кишвар, ҷумҳурӣ, вилоят, шаҳр, ноҳия, шаҳрак, деҳа, уқёнус, баҳр, дарё, кӯл, обанбор, кӯҳ, сайёра) ва монанди инҳо: Осиё, Аврупо, Ҷумҳурии Тоҷикистон, Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, вилояти Суғд, вилояти Хатлон, Самарқанд, Бухоро, Хуҷанд, Кӯлоб, Ҳисор, шаҳраки Сарбанд, уқёнуси Ором, баҳри Хазар, кӯли Сарез, дарёи Вахш, Офтоб, Моҳ, Замин, Зӯҳра, Зуҳал ва ғайра;
ғ) калимаи нахуст ва исми хоси дохили номи таркибии идора, мақомоти давлатӣ, муассисаҳои таълимӣ, илмӣ ва фарҳангӣ: Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон, Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, Китобхонаи миллии Тоҷикистон ва ғайра;
Номи муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ, муассисаҳои таҳсилоти ибтидоии касбӣ ва миёнаи касбӣ, номи факултету кафедраҳо, шуъба ва бахшҳои муассисаҳои илмӣ, маъмурӣ ва монанди инҳо бо ҳарфи хурд навишта мешавад: мактаби таҳсилоти умумии 50 шаҳри Душанбе, факултаи ҳуқуқшиносӣ, кафедраи забони тоҷикӣ, шуъбаи илмҳои биология ва тиб, шуъбаи танзими истилоҳот ва ғайра.
ё) калимаи нахуст ва исми хоси таркиби қонунҳо, санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ: Кодекси замини Ҷумҳурии Тоҷикистон, Эъломияи ҳуқуқи башар, Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва ғайра;
ж) калимаи нахусти анҷуман ва ҷашнҳо: Анҷумани байналмилалии тоҷикон ва форсизабонони ҷаҳон, Ҷашни 1400-умин солгарди Борбад, Ҷашни 20-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва ғайра;
з) калимаи нахуст ва исми хоси дохили номи асарҳои бадеӣ, илмӣ, маҷаллаю рӯзномаҳо, суруду мусиқӣ, филмҳо, асарҳои саҳнавӣ: «Марги судхӯр», «Писари Ватан», «Садои Шарқ», «Чӯли Ироқ» ва ғайра;
и) номи қаср, кох, китобхона, осорхона, театр, тарабхона, меҳмонҳона, фурӯшгоҳ ва амсоли инҳо: Қасри миллат, Кохи Борбад, Кохи Ваҳдат, Китобхонаи миллӣ, Осорхонаи миллӣ, Фурӯшгоҳи марказӣ ва ғайра.
б) ҳамсадоҳои ташдиддор дар калимаҳои иқтибосии арабӣ, тибқи қоида дар қолабҳои фаъъол ; тафаъъул ; муфаъъал ; муфаъъил ; мутафаъъил ; мутафаъъал ; ва калимаҳои навъи иттиҳод, иттилоъ, иттисол, муттаҳид, муттафиқ, мубарро, муҷалло, мусаммо, мутасаддӣ, мутасаллӣ, мутаваллӣ, табарро, тавалло, тасалло ва ғайра.
ки таърихан ташдид доранд, дар калимасозию калимабандӣ ташдиди онҳо дубора барқарор мегардад: дурри ноёб, кулли мардум, зидди душман, қадди расо, сирри ҳарбӣ, фанни забон, ҳадди ақал, истилоҳи фаннӣ, кори хаттӣ, хатту савод, ҷидду ҷаҳд ва ғайра;
Калимаҳои ибн, бинт, валад дар байни ном ва номи падар бо ҳарфи хурд ва ҷудо навишта мешаванд: Муҳаммад ибни Ҷарир, Робия бинти Каъб, Ёдгор валади Бозор ва ғайра.
а) исмҳое, ки ҷузъи шумораи онҳо бо рақам ифода шудааст: 1000-солагии зодрӯзи Абӯалӣ ибни Сино, 20-солагии Истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷикистон, 1000-солагии «Шоҳнома»-и Абулқосими Фирдавсӣ, 1100-солагии давлатдории Сомониён ва ғайра;
д) дар номҳои осори классикӣ артикли ал тибқи қоидаи маъмул бо нимтире ҷудо карда мешавад: «ал-Қонун»-и Ибни Сино, «ат-Тафҳим»-и Абӯрайҳони Берунӣ, «Мантиқ-ут-тайр»-и Фаридаддини Аттор ва ғайра;
в) агар ба воситаи пасванди -ӣ аз шумораи миқдорӣ исм сохта шавад, танҳо калимаи охири шумора бо унсури -солагӣ якҷо навишта мешавад: бисту панҷсолагӣ, ду ҳазору панҷсадсолагӣ, ду ҳазору панҷсаду панҷсолагӣ ва ғайра;
г) исмҳое, ки дар қолаби исм+асоси замони ҳозираи феъл ва пасвандҳои -ӣ, -ак сохта шудаанд: дастгирӣ, роҳсозӣ, навсозӣ, оташгирак, обкашак, тортанак ва ғайра;
д) исмҳои мураккабе, ки ба воситаи миёнвандҳои '-у- ва -о-" аз асосҳои феъл сохта шудаанд: гуфтушунид, гуфтугӯ, рафтуомад, обутоб, гирогир, даводав, хезохез ва ғайра.
Пешвандҳои во ва боз ҳамчун калимаҳои мустақил ба маънои боз, яъне, кушода, озод аз феъл ҷудо навишта мешаванд: во кардан, во гузоштан, боз гардидан, боз хондан, боз истодан ва ғайра.
в) бандакҳои феълии -ам, -ӣ, -ем, -ед, -анд ва бандакҳои хабарии -ам, -ӣ, -ем, -ед, -анд: хондам, хондӣ, хондем, хондед, хонданд; коргарам, коргарӣ, коргарем, коргаред, коргаранд ва ғайра;
а) зарфҳое, ки бо пешвандҳои ба-, бо-, бар-, бе-, дар-, но- ва то- сохта шудаанд: баногоҳ, бакуллӣ, бодиққат, бомуваффақият, ботафсил, барвақт, барқасд, бемаврид, дарҳол, дарвоқеъ, ногоҳ, торафт ва ғайра;
ғ) дар зарфҳое, ки аз шумораи миқдории таркибӣ ва исми ченаку андоза бо пасванди -ӣ сохта шуданд, танҳо калимаи охири шумора бо исм якҷо навишта мешавад: чорсаду панҷоҳкилоӣ, сиву ҳашткилоӣ, ҳафтсаду наваду шашдонагӣ ва ғайра.
а) баёнияҳои изофӣ ва ҳамроҳии унвон, мансаб, лақаб, нисба, ки ба маънои аслии худ корбаст шудаанд, бо ҳарфи хурд ва ҷудо навишта мешаванд: амир Исмоил, шоҳ Аббос, Саидмӯъмини паҳлавон, Шокири муаллим, Набии мироб ва ғайра;
а) таркибҳои ҷуфте, ки бо пайвандаки -у шакл гирифтаанд: шаъну шараф, гӯшту нохун, молу ҳол, обу ҳаво, саъю кӯшиш, орзую ҳавас, дороиву сарват ва ғайра;
б) ҷузъи номҳои таркибии ҷуғрофӣ, ки дар қолаби ибораи изофӣ сохта шудаанд: Панҷи Поён, Сари Хосор, Осиёи Марказӣ, Осиёи Ҷанубӣ, Шарқи Дур, Ростови лаби Дон ва ғайра;
Ҳарфи э тибқи қоидаи маъмул дар оғози як теъдод калимаҳои иқтибосӣ навишта мешавад: эҷод, эзоҳ, эҳсон, эҳтиром, эҳтимол, элак, эрка, эстрада, экватор, экспертиза, экскватор ва ғайра.
Ҳарфи ъ дар байн ва анҷоми иқтибосҳои арабӣ ба ҷойи айн ва ҳамза навишта мешавад: аъло, баъзе, ҷамъ, мавзӯъ, навъ, матбӯъ, масъул, масъала, таърих ва ғайра.
Агар ба калимаҳои иқтибосии бо ъ анҷомёфта изофат ва ё пайвандаки ӯ илова гардад, ҳарфи ъ навишта мешавад: ҷамъи мардум, рафъи мушкилот, навъи ангур, табъу нашр, шамъу парвона ва ғайра.
Ҳарфи ъ дар байни ду садонок, ба истиснои калимаҳои фаъол ва таъйин навишта намешавад: маориф, таом, мавзӯи баҳс, тулӯи офтоб, шурӯи кор, маҷмӯи ашъор ва ғайра.
а) сифатҳои таркибие, ки бо пайвандаки -у сохта шудаанд: гулҳои сурху сафед, суханҳои пасту баланд, хешовандони дуру наздик, марғзори сабзу хуррам, масъалаҳои иҷтимоию сиёсӣ, корҳои илмию таҳқиқотӣ ва ғайра;
б) сифатҳои ҷуфте, ки бо пешвандҳои ба-, бо-, бе- ва пешвандгунаҳои сер-, пур-, хуш- ва пайвандаки -у сохта шудаанд: бамеҳру муҳаббат, боақлу фаросат, бедолу дарахт, сершоху барг, пурнозу неъмат, хушобу ҳаво ва ғайра.
а) риояи якнавохтии ҳиҷо: бод-бон, ба-ро-дар, боғ-бон, хо-на, дӯс-тӣ, та-аҷ-ҷуб, та-бас-сум, маъ-руф, аъ-ло, эъ-лон, панд-но-ма ва ғайра;
а) як гурӯҳ исмҳое, ки дар анҷом ҳамсадои ҳ доранд: роҳ-раҳ, чоҳ-чаҳ, моҳ-маҳ, коҳ-каҳ, рӯбоҳ-рӯбаҳ ва ғайра;
б) як гурӯҳ исмҳое, ки дар анҷом ҳарфи й доранд: рӯй-рӯ, мӯй-мӯ, кӯй-кӯ, ҷӯй-ҷӯ, пой-по, сарой-саро, шӯй-шӯ ва ғайра.
Калимаҳое, ки таърихан дар таркиби худ ҳамсадои й доранд, аз ин қоида истисно мебошанд: чой , ҷой , лой , пой ; дар калима ва таркибҳои навъи найистон, оройиш, осойиш, чораҷӯйӣ, рӯйи хотир, ба рӯйи, ба сӯйи, ба ҷойи ва ғайра.
Ҳарфҳои а, о, ӯ дар оғоз, байн ва анҷоми калима навишта мешаванд: абр, баҳор, замон, хона, дара; об, овоз, бол, бод, доро, тавоно; умед, усто, бузург, суруд, бозу, гесу, неру, абру ва ғайра.
Истифодаи васоити махсуси маърифат имконият медиҳад, ки инсон дар бораи ҳамон ҷанба ва хусусиятҳои олами воқеӣ дониш ҳосил намояд, ки аз таҷрибаи ҳаррӯза гирифтани онҳо ғайриимкон аст.
Зинаи назариявии дониши илмӣ кашфи қонунҳоеро тақозо менамояд, ки тавассути онҳо ба таври идеалӣ дарк, тасвир ва шарҳу маънидод кардани ҳолатҳои таҷрибавӣ, яъне маърифати моҳияти падидаҳо имконпазир гардад.
дониши илмии назариявӣ ва таҷрибавӣ пайванди ногусастанӣ доранд, зеро тасаввуроти назариявӣ дар заминаи таъмими маълумоти таҷрибавӣ пайдо мешавад, аммо зиёдшавӣ ва тағйирпазирии дониши таҷрибавӣ дар асоси таъсири дониши назариявӣ сурат мегирад.
Тағйироти куллие, ки дар соҳаи дониш рӯй медиҳад, боиси тағйирёбии воситаҳои истеҳсолот, афзуншавии ҳосилнокии меҳнати ҷамъиятӣ ва болоравии сатҳи зиндагии одамон мегардад.
Маҳорати фаҳмидани нақшаву ҷадвалҳо, дуруст истифода бурдани асбобу таҷҳизот, инчунин татбиқ карда тавонистани дониши ошкор дар ҳолатҳои мушаххас донишҳои нуҳуфтаро тақозо менамояд, ки тавассути забон ифода намешаванд.
Дониш , шинохт , маърифат — ошноӣ, огоҳӣ, ё дарки фард, ё чизе монанди ҳақоиқ, иттилоот, шарҳ ва ё маҳоратҳо аст, ки аз тариқи таҷриба, ё омӯзиш аз тариқи идрок, кашф, ё ёдгирӣ ба даст меояд.
монанди онҳо, қоғазҳои қиматнок, вомбаргҳо , барот , чек, сертификати бонкӣ, коносамент ва ғайра, саҳмияҳо – саҳмияҳои одӣ ва имтиёзнок, пай ва ғайра иборат аст.
Соли 1990 рисолаи номзадиро дар мавзӯи «Методологические аспекты исследования културы» таҳти роҳбарии доктори илмҳои фалсафа, профессор Приписнов В. И. ҳимоя намуда, номзади илмҳои фалсафа мегардад.
Соли 1991 бо ташаббуси ӯ дар Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров кафедраи фалсафаи маданият ташкил гардида, ӯ то соли 1999 вазифаи мудирии ин кафедраро дар уҳда дошт.
Кафедраи фалсафаи маданият таҳти роҳбарии ӯ дар тадқиқи масоили назария ва методологияи фарҳангшиносӣ, таҳия ва татбиқи усулҳои дарсдиҳии фанни нави таълимӣ - «Фарҳангшиносӣ» ва дар коркарди роҳҳои ташаккули худшиносии миллии шаҳрвандони Тоҷикистон дар даврони ҳассоси ба даст овардани истиқлоли миллии Тоҷикистон корҳои назаррасро ба анҷом расонд.