polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Дар Иморот шабакаҳои махсусгардондашудаи иттилоотӣ, намоишҳои варзишӣ, пахши барномаҳо барои ақаллиятҳои миллӣ , барои давлатҳои дигар ; фароғатӣ, иҷтимоӣ, мусиқӣ, барои кӯдакон ва наврасон , тиҷоратӣ, рекламавӣ ва ғ.
Раиси давлат — президент (аз рӯи анъанаи ҷоришуда — ҳатман шайхи Абузабӣ ва сардори ҳукумат — сарвазир маъмулан шайхи Дубай) буда, ӯ ҳамзамон Сарфармондеҳи олии Қувваҳои мусаллаҳ ва Шӯрои олии мудофиа мебошад.
Ҳокимияти судӣ — Суди олии федералӣ аз раис ва 4 судяи мустақил иборат буда, он масоилу муносибати байни иморатҳо, байни ҳукумати федералӣ ва ҳукуматҳои маҳаллиро танзим мекунад.
Адабиёти шифоҳӣ бо номи «назми набатӣ» рукни эҷоди мардуми маҳаллӣ буда, бо вуҷуди навсозии ҳаёти имрӯзаи кишвар, асолату ҷаззобии худро нигоҳ доштааст.
Аз миқдори умумии аҳолӣ сеякашро арабҳои этникӣ — асосан яманиҳо, уммониҳо ва мисриҳо, 11 % фоизашро мардуми таҳҷоӣ ва боқимондаро эрониён, ҳиндуҳо, покистониён, филиппиниҳо ташкил медиҳанд.
Иморти Муттаҳиди Арабӣ — давлат дар шимолу шарқии нимҷазираи Арабистон, федератсияи ҳафт иморати мустақил: Абузабӣ, Дубай, Шарҷа, Ал-Фуҷайра, Раъсу-л-хайма, Аҷмон, Умму-л-Қайвайн.
Бештари ҳудуди Иморот биёбон буда, дар ҷануб ва қисми ҷанубу шарқии мамлакат ду воҳаи бузурги сердолударахт мавҷуд аст, ки дар онҳо хурмо, ангур, лиму, норҷил, ақоқиё, буттаҳои тамариск мерӯянд.
Умуман дар натиҷаи ҷанги шаҳрвандӣ ва инқилоб дар Русия: 25 млн аҳолӣ ба ҳалокат расид, истеҳсоли саноат 5 маротиба ва маҳсулоти кишоварзӣ низ 40% кам шуд.
Иштироки Русия дар Ҷанги якуми Ҷаҳон , ба болоравии нархҳо дар бозор, камшавии молу маҳсулот ва инчунин ба гуруснагии аҳолӣ оварда расонд, дар натиҷа зимистони соли 1917 бӯҳрони сиёсӣ боз ҳам тезу тунд гашт.
Феврали соли 1917, шӯриши яроқноке ки дар Санкт – Петербург шуда буд, ба дасткашии Николайи аз тахт оварда расонд, ки ба ҷои ӯ акнун мамлакатро Ҳукумати муваққатӣ идора мекард.
Дар ин вақт бештар ба саноаткунонии мамлакат: саноати мошинасозӣ, металургӣ, ҳарбӣ, коркарди конҳо ва сохтмони стансияҳои электрикӣ маблағгузории Ҳукумати шӯравӣ сарф карда мешуд.
Ҳаёти одамони одӣ дар ин давра хело ҳам бад буд, сатҳи зиндагии аҳолии шӯравӣ паст буд нисбат ба дигар давлатҳо, маҳсулотҳои одӣ намерасиданд, мушкилоти ҷиддӣ, ки ин таъмини аҳолӣ бо маскан буд боқӣ монд.
5 декабри соли 1936 ба ҳайати ИҶШС ҶШС Озарбойҷон, ҶШС Арманистон ва ҶШС Гурҷистон ворид шуданд, ки аз ҳайати Ҷумҳурии Шӯравии Федеративии Сотсиалистии Закавказиё ҷудо шуда буданд.
Ҳамзамон, ба ҳайати ИҶШС ҶШС Қазоқистон ва ҶШС Қирғизистон, ворид шуданд, ки аз ҳайати Ҷумҳурии Шӯравии Федеративии Сотсиалистии Русия ҷудо шуда буданд.
Дар ҳудуди ноҳия дар масофаи 26 километр дуртар аз маркази ноҳия мавзеи табобатии Тандиқул ҷойгир аст, ки бо оби шифобахшаш дар тамоми ҷумҳурӣ ва берун аз он машҳур аст.
Ноҳия дар қатори дигар шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ барои рушди соҳаи сайёҳӣ имкониятҳои хело зиёд дошта, дар сурати истифода бурдани ин имкониятҳо дар давоми солҳои оянда метавон шумораи зиёди сайёҳони хориҷиро аз мамолики гуногуни ҷаҳон ҷалб намуд.
Тавре аз ҷониби баъзе олимону сайёҳони гузаштаву имрӯзаи кишварҳои гуногун, аз ҷумла сайёҳони хитоӣ, арабу форс тазаккур шудааст, водии Рашт, аз ҷумла ноҳияи Лахш дар гузаштаи дур дорои таъриху фарҳанг, алифбову адабиёт ва давлату давлатдорӣ будааст.
Дар деҳаи Дашти мурғони ҷамоати деҳоти Сурхоб дар баландии зиёда аз 2000 метр аз сатҳи баҳр Ҳавзи Кабуд дар масоҳати 45 га ҷойгир буда, аз дигар ҳавзҳо бо хусуияти ба худ хос ба куллӣ фарқ мекунад.
Он ноҳияи тобеи ҷумҳурӣ буда, 10-уми марти соли 1931 ҳамчун ноҳияи алоҳида ташкил ёфта, то соли 2016 ҳамчун ноҳияи Ҷиргатол ва аз моҳи апрели соли 2016 ин ҷониб бо номи ноҳияи Лахш маълум мебошад.
Дар шимол бо вилояти Бодканди Қирғизистон, дар ғарб бо ноҳияи Рашт, дар ҷануб бо ноҳияҳои Тоҷикобод ва Сангвор ва дар шарқ бо ноҳияи Чон-Олойи Қирғизистон ва ноҳияи Мурғоби ВМКБ ҳамсарҳад аст.
Бо мақсади шинос шудан аз мавзеъҳои сайёҳии ноҳия солҳои 2009-2012 аз давлатҳои Русия, Украина, Чехия, Эрон, Булғористон, Фаронса, Олмон, Туркия ва дигар кишварҳои дунё беш аз 1600 нафар ташриф овардаанд, ки ин нишондод нисбати солҳои 2005-2006 ду маротиба зиёд мебошад.
Тадқиқоти бостоншиносии ёдгориҳои Муйи-Муборак, Теппақӯрғон, Эски Қӯрғон ва ғайра, ки дар шаҳри Қӯқанд ҷойгиранд, нишон доданд, ки дорои нишонаҳои тамаддун мебошанд.
Дар Муйи-Муборак якчанд пораҳои гилини асрҳои — пайдо шуданд; таҳкурсии гилин, ки дар асрҳои — ҳамчун пойдевори сохтмони бинои бостонӣ хидмат кардааст; боқимондаҳои девори қалъа, ки дар асрҳои — аз пахса ва хишти хом сохта шудаанд, ва зиёда аз 400 сол амал кардаанд.
Дар Теппақӯрғон, ки дар маркази шаҳр ҷойгир аст, ба мисли Муйи - Муборак, пойдевори давраи аввали асримиёнагӣ кашф карда шуд, ки он ҳамчун қалъаи бостонӣ бо манораҳои нимдоира хидмат мекард.
Номи он устодони аҷоиби халқӣ, ки дар сохтмон ва ороиши қаср кор кардаанд, боқӣ мондааст - инҳо бинокорон Мулло Суярқул ва усто Солихоҷа, усто Фозилхоҷа, ганҷкорҳо усто Мамасодиқ ва усто Юлдош Наҷарбошӣ мебошанд.
Ҷуғрофиён ва сайёҳони асри Х араб Ал-Истахрӣ ва Ибни Ҳавкал шаҳри Ҳоваканд ё Хӯқандро зикр мекунанд, ки аз ҷиҳати масофа аз дарёи Шош ва Асха ба Кӯқанди ҳозира мувофиқ аст.
Мувофиқи маълумоти сарчашмаҳои хаттӣ ва ривоятҳои маҳаллӣ, дар Фарғона, аллакай дар давраи истилои он аз ҷониби арабҳо, ки исломро дар ин ҷо ҷорӣ кардаанд , шаҳрҳои бостонии Ахси-Кент, Кубо , Риштон, Ӯш, Боб , Косон , Мо-ар-ғилон , Андигон , Узканд, Исфара, Ворух, Сух, Конибодом ва Хуҷанд.
Сайёҳони араби асри Х инчунин бисёр шаҳрҳои дигарро низ ёдовар мешаванд ва дар маҷмӯъ менависанд, ки дар водии Фарғона ба ҷуз шаҳрҳо, боз бисёр деҳаҳои калон мавҷуданд.
Ҳавоканд ё Хӯқанд, ки аз як тараф дар "Роҳи бузурги абрешим" байни Ҳинду Чин ва аз тарафи дигар Форс ва Ховари Миёна ҷойгир аст, шояд як маркази бузурги тиҷоратии Осиёи Миёна ба шумор мерафт.
Дар вақти ҳукмронии Умархон, масҷидҳо ва мадрасаҳо дар шаҳрҳо монанди Қӯқанд, Тошканд, Туркистон, Чимкент, Сайрам, Авлиё-Ота сохта шуда буданд, Шахри нави Шаҳрихон бунёд карда шуд.
Дар солҳои 1745 - 1747 хонии Қӯқанд ба ҳамлаи қабилаи ҷунгариён дучор омад, онҳо шаҳрҳои Ӯш, Андиҷон, Марғилонро забт намуданд ва Кӯқандро муҳосира карданд.
Дар он замонҳо, шахсони машҳури фарҳангӣ дар Қӯқанд - Муҳаммад Ғозӣ, Нодир, Хуҷамназари Ҳувайдо, Хоҷа Маслаҳатуддин Умматвалӣ ва писари ӯ Хоҷа Муҳаммад Носируддин кор ва зиндагӣ мекарданд.
Тибқи ривоятҳои маҳаллӣ, Султон Бобури машҳур, аз авлоди Темуриён, аз Самарқанд ба Ҳиндустон тавассути Фарғона равон буд, ки яке аз занони ӯ дар роҳи Хуҷанд ва Конибодом кӯдак таваллуд кард ва Бобур дар он ҷо қарор гирифт.
Яке аз авлоди Олтун-Бошиқбий Абдураҳим дар деҳаи Дикан-Тӯда маскун буд, аммо баъдтар шаҳри Қӯқанд макони аслии зисти ӯ шуд, ки онро тақрибан соли 1732 таъсис дод ва дар ибтидо Эскӣ-Қӯрғон ё Қалъаи Раҳимбий ном гирифт.
Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии ба номи Абурайҳони Берунии Академияи илмҳои Ҷумҳурии Ӯзбекистон 17 нусхаи дастнависи девони Амирия ва 545, ки шеърро дар бар мегирад: 465 ғазал, 53 мухаммас , 5 мусамман.
Тақрибан 3 моҳ шаҳри Қӯқанд бо роҳбарии Мустафо Шокай, маркази давлати ба расмият нашинохтаи Мухторияти Туркистон (номи расмӣ "Туркистон мухтариятӣ" он замон дар қаламрави Вилоятиҳои Семиреченский , Сирдарё ва Фарғонаи генерал-губернатории Туркистони империяи Русия) буд.
Он дар қаламрави Ӯзбекистони муосир, Қазоқистон ва Қирғизистон (дар он замон - дар қаламрави вилоятҳои Семиреченск, Сирдарё ва Фарғона) генерал-губернатори Туркистони- империяи Россия вуҷуд дошт.
Хонии Қӯқанд аз ҷониби империяи Русия барҳам дода шуд ва Қӯқанд дар ҳайати як қисми Генерал-губернатории Туркистон ба вилояти ташаккулёфтаи Фарғона дохил шуда, маркази маъмурии уезди Кӯқанд гардид.
Пас аз ба империяи Русия ҳамроҳ шудани Қӯқанд, қасри хон ба қалъа табдил ёфт ва тавассути маҳаллаҳои шаҳр роҳҳои автомобилгард гузаронида шуданд, ва дар шащр биноҳои меъмории аврупоӣ пайдо шуданд.
Таърихнигори Қӯқанд Мулло Олим Махдум Хоҷӣ салтанати Норбутабиро чунин тасвир мекунад:«Дар давраи ҳукмронии ӯ ғаму ташвиш набуд, гуруснагӣ ва арзиши баланд набуд. Дар замони он хон системаи пулӣ ба муомилот ҷорӣ карда шуд, касе ғалла аз анборҳо нахарид, зеро он ройгон дода мешуд. Бисёре аз мардуми минтақаҳои ҳамсоя аз шунидани чунин зиндагии арзон ва осоишта ба Хуканд кӯчиданд, ки ин сабаби ободонӣ ва шукуфоии Фарғона буд.»
Шаҳр пойтахти хонии Қӯқанд буд, ки аз соли 1709 то 1876 дар ҳудуди муосири Ӯзбекистон, Тоҷикистон, Қирғизистон, ҷануби Қазоқистон ва Вилояти Мухтори Шинҷон-Уйғури Чин вуҷуд дошт.
Дар қисми куҳнаи шаҳр қасри хон - "Ӯрда", ёдгориҳои меъмории мардумии маҳаллаҳо, масҷидҳо, мадрасаҳо ва ёдгориҳои мазилсозии асри - ибтидои асри ҷойгир шудаанд.
Вуруд ба шаҳр тавассути 12 дарвоза сурат мегирифт ва онҳо вобаста ба самти роҳҳое, ки ба он роҳ мерафтанд (номгузорӣ шуданд: шимолӣ - Саримазор, Ганҷирован ва Намангон; ҷанубӣ Сух, Катаған ва Исфара; ғарбӣ Хуҷанд, Қудуқлуқ ва Ғозӣ-Яғлик).
Сайёҳи Маҷористон Вамбери навиштааст, ки аз ҷиҳати минтақаи ишғолкардааш Қӯқанд аз Хива 6 маротиба, аз Теҳрон 4 маротиба ва аз Бухоро 2 маротиба бузугтар аст.
Дар асарҳои таърихӣ ва адабии ҳамзамонони Надира маълумоте мавҷуд аст, ки шоира ҳамчун ҳомии ҳунар дар ҳаёти иҷтимоӣ ва фарҳангӣ фаъолона ширкат варзидааст.
Хонҳои Қӯқанд аз сулолаи Минги ӯзбекҳо саъй мекарданд, ки ба сулолаи худ шукӯҳи қадимаро диҳанд, ки онро таърихнигорони маҳаллӣ бо ҷидду ҷаҳд тарғиб карда буданд, ин сулоларо ҳатто ба Темурланг нисбат медоданд ва изҳор доштанд, ки вай аз замонҳои қадим дар тамоми Фарғона ҳукмронӣ кардааст.
Пас аз 3 рӯз, ҷузъу томҳои "Мухторияти Туркистон" ва босмачиён, пас аз ҷангҳои кӯчагӣ, гвардиячиёни сурхро дубора ба қалъа пас гардонданд ва онро бастанд.
Мувофиқи барӯйхатгирии умумии аҳолии Империяи Русия, ки бо роҳи пурсиши мустақиман тамоми аҳолӣ дар ҳамон сана, мутобиқи омор ки соли 1895 тасдиқ шудааст "Низомнома дар бораи барӯйхатгирии умумии 1-уми аҳолии Империяи Россия", Қӯқанд шаҳри бузурги Осиёи Марказӣ буд.
Лола Сулаймонӣ дар сарсухани худ навиштааст: «Амакам Яҳёҷон Сулаймонӣ чанде пеш аз вафоташ ба ман як ҷузвдон дастхатҳоро супорида хоҳиш намуд, ки онҳоро ба касе иншон надиҳам. «Аксари ин шеърҳо ба ҷуз яктоаш дар Эрон навишта шудааст. Фаҳмидӣ? Мабодо номи бародарам сиёҳ нашавад…»
Ҳоло ки замони ошкоргӯист, ин шеърҳо низ бояд чоп шаванд, зеро ҳеч иллате надошта, балки аз сӯзи дили як ҷавони биступанҷсолаи ошиқи раҳдур дарак медиҳанд.
Ин шеърҳо ва умуман он тағйироте, ки дар солҳои охир дар ҷомеаи мо ба вуқуъ пайваст, моро водор месозад, ки эҷодиёти Пайравро аз нигоҳи нав тадқиқ намоем, ҳусни шеъри ӯ маҳорати шоирии ӯро нишон медиҳем, роҳи зиндагии пур аз нишебу фарозии ӯро тасвир кунем, сабабҳои ранҷ, дард ва аламҳои ӯро ифшо созем, ки ин кори оянда аст.
Омӯхтани шарҳи шарҳи ҳол ва эҷодиёти адибони охири садаи ва оғози садаи назари нави таърихшиносон ва ҷомеашиносонро ба ҳаёти сиёсӣ ва иҷтимоии ин давра тақозо дорад.
Шеърҳои интишорнамудаи Лола Сулаймонӣ 5-то буда, таърихи таълифи 3-тои онҳо «Видоия бо рафиқони бухороӣ дар ҳини сафари Эрон», «Ҳол ва мозӣ», ғазале дар ҷавоби оқои Алӣ Акбари Гулшан аниқ аст.
«Шеъри дигаре, ки бо матлаи «Дилам боз аз дасти беғамгусорӣ» сар мешавад, аз рӯи гуфтаи амакам Яҳёҷон пеш аз Инқилоби Бухоро ҳангоми аз таъқиби амир хонанишин шудани Пайрав Сулаймонӣ навишта шудааст, ки дар ҳақиқат муҳити ҳамон замонаро инъикос менамояд».
«Падари рафиқ Сулаймонӣ Абдукаримҷон гарчи ба ҳаракати ҷадидӣ ба сифати як инқилобпеша фаъолона иштирок накарда бошад ҳам, вале равшанфикр, газетахон ва ғайри мутаассиб будани вай аз тарафи ҳукумати Бухоро нисбат ба ӯ ба пайдо шудани сӯизанн сабаб шуда буд. Дар авохир аз тарафи рабоби ҳукумати Бухоро ва муллоёни муттаассиб аз худи Абдукаримҷон зиёдтар ба писари ӯ Отаҷон Сулаймонӣ сӯизанн ҳосил мешавад. Сахтии таъқибот Пайрав Сулаймониро маҷбур мекунад, ки дар либоси занона чанд вақт дар хона пинҳон шуда биистад».
Зеро ин шеър ҳам аз ҷиҳати сабку услуб ва камолоти адиб, ҳам аз ҷиҳати фарогирии мароми сиёсию иҷтимоии Пайрав Сулаймонӣ маҳсули соли 1928 аст, на соли 1920, вале дар «маҷмӯаи осор»-и соли 1959 дар зери ин шеър «Бухоро, октябри соли 1920» навишта шудааст.
«Пайрави зиндадилро, ки се-чор сол қабл аз ин «Қаламам умри ҷовидони ман аст» гуфта буд, ба ҳолати маъюсӣ ва ноумедӣ оварданд, ки дар ин қасидаи ҳасбиҳолӣ «нишоне надиҳад ному нишонам» навиштааст».
Иштибоҳан соли 1928 донистани таърихи таълифи ин шеър аз «Очерки таърихи адабиёти советии тоҷик» сар шуда, баъдан ба нашрҳои гуногуни китоби дарсии «Адабиёти советии тоҷик» низ роҳ ёфтааст.
Ҳаёти нав ва дигаргуниҳои ҳаррӯза ба шеъри ӯ рангу бори тоза ато кардаанд, ки сурудаҳои ӯ «Ду ҳуҷум», «Ба Ҷамъияти Ҳилоли Аҳмар», «Якуми Май ва МОПР», «Асира ё худ исён» ва ғ.
Ашъори Пайрав ҳамнабзи замон буда, дар онҳо ҷараёни парвозу сукути ҳаёти ҷорӣ барҷаста таҷассум ёфтаанд, ки мутолиаи шеърҳои «Як қурбонии кӯчаи буржуозии Аврупо», «Ба фалокатзадагони зилзилаи Эрон», «Ба тахтнишин», «Сарват ва меҳнат», «Мужда бод, зинда бод Ҳаштуми Март!» ин даъворо собит мегардонанд.
Гогол, романҳои А. Серафимович «Сели оҳанин», Д. Фурманов ва С. Поливанов «Балво», чанд шеъри Жаров ва Л. Ҳюз аз тарафи Пайрав ба тоҷикӣ гардонда шудаанд.
Солҳои охир дар матбуоти тоҷик доир ба инқилоби Бухоро, мавқеи зиёиёни авохири садаи ва ибтидои садаи дар ин инқилоб баъзе асарҳо ва мақолаҳо интишор ёфтанд, ки ахбори то ин дам дастнорас ва андешаҳои тозаеро фаро гирифтаанд.
ӯ дар ин порчаи «Рӯзнома» ҳодисаҳои дар роҳ — аз Қаршӣ то Бухоро рухдодаро аз охири августи соли 1920 то оғози сентябри ҳамон сол чун шоҳид тасвир намудааст.
Масалан, ӯ навиштааст: «Ҳама аҳли қишлоқ аз бими саллот –ҳои Русия фирор карда буданд. Чӣҳо тамоман холӣ аз одам буд. Аҳолӣ ҷумлатан дарак надоштанд. Аз як тараф хавфи саллот буд, ки ба қишлоқ мегаштанд, зирӯҳе , ки ба назарашон медаромад, билотаваққуф ба милтиқ мепаррониданд, чизе, ки дошта бошад, мегирифтанд».
Садри Зиё инчунин ба воситаи овардани хобҳои даҳшатбори худ «аз зарбати тӯби қалъакӯб» хароб шудани Бухоро, ба замин яксон шудани қасру кӯшкҳо, ба ғорат ва яғмо рафтани молу амволи халқ, ба қатл расидани мардуми бегуноҳро нишон додааст, ки ҳама моҳияти «Инқилоби Бухоро»-ро хеле равшан падидор месозад.
Вале дар «Маҷмӯаи шеърҳо» -и соли 1934 дар саҳифаи аввал баъд аз сурати Пайрав Сулаймонӣ акси дастхати ӯ бо ҳуруфи ниёгон оварда шудааст, ки дар зери он «Бухоро – 1928» зикр ёфтааст.
Лола Сулаймонӣ солҳои тӯлони бо архиви падар сару кор дошт, онро ба тартиб овард, таҳқиқ намуд ва аз рӯи имконият ва тақозои замон баъзе асарҳои ба чоп нарасидаро интишор сохт.
Ӯ орзу дошт, ки Куллиёти илмии Пайравро таҳия кунад ва ба ҳамин ният архивро ба Институти забон ва адабиёт, яъне ба ҳимояи давлат супорид ва худаш ҳам ба шуъбаи мероси адабии ҳамин Институт ба кор омад.
Агар нахустин китоби шоир «Шукуфаи адабиёт» 23 шеърро дар бар карда бошад, маҷмӯаи дуввуми ӯ «Шеърҳо» 30 шеърро ва «Қадам ба панҷсолаи дуввум» 45 шеърро фаро гирифтааст.
Дар маҷмӯаи «Шукуфаи адабиёт» Пайрав Сулаймонӣ 5 шеъри лирикии худро дохил карда буд, аз ҷумла шеъри ишқии «Шаби ҳиҷрон бо хаёли ҷонон» -ро.
Маҳз ҳамин шеъри ишқӣ боиси ба чунин хулоса омадани Бектош гардидааст: «Аз ин нуқтаи назар Пайрав Сулаймонӣ дар адабиёт гӯянда ва намояндаи ҳамон буржуазияи навхези савдо ва саноати маҳаллӣ аст, ки барои инкишофи нуфузи синфи худаш танҳо сароб будани Инқилоби октябрро аз ҳама пештар ва равшантар ҳис мекунад».
Баъд аз зикри ҳайати таҳририя дар ҳошияи ҳамон варақ навишта шудааст: «Бо ташаббуси шуъбаи Самарқандии Союзи нависандагони Шӯрои Ӯзбекистон ҷамъ карда шудааст».
Сабаби дуввуми чунин матни асосӣ истифода шудани дастнависи шоир аз тарафи муҳаррир ва ё корманди нашриёт ё ин ки худи муаллиф дидаю дониста партофта шудани баъзе мисраъ ва байтҳо мебошад.
Ғазали «Парешон»-ро нахустин бор Расул Ҳодизода аз ҳошияи девони қасоиди Файзи Даканӣ пайдо намуда, дар маҷаллаи «Шарқи Сурх» ба табъ расонидааст ва дар ин бора мақолае низ навиштааст.
Тадқиқи матнҳо нишон медиҳад, ки Раҳим Ҳошим на фақат осори Пайравро аз дасти рафиқони ӯ ва рӯзномаю маҷаллаҳо гирд овардааст, балки дар ихтиёри худ архиви шоирро доштааст.
Ин фикрро чунин суханони духтари Пайрав Сулаймонӣ – Шоираи Халқии Тоҷикистон Гулчеҳра Сулаймонӣ тасдиқ мекунад: «Чанд сол пеш дӯсти наздики оилаи мо Раҳим Ҳошим архиви падарамро ба мо супурданд. Ман вақте ки онро варақ мезанам, чи шоири нисбат ба худ серталаб будани падарамро тасаввур мекунам. Дар ин архив аксари шеърҳо чанднусхагӣ буда, дар ҳар кадоми он як фикри тоза, мисраи нав илова шудааст».
Маълум мешавад, ки мураттибон танҳо ба хотири сиёсати Ҳокимияти Шӯравӣ нисбат ба шахсони хориҷӣ, аз тарси он ки мабодо ба гардани Пайрав Сулаймонӣ ягон гуноҳеро бор накунанд, зерсарлавҳа ва байтеро, ки номи Йозеф Авлро ошкор месозад, партофтаанд.
Ӯ дар мактуби худ ба дӯсташ Раҳим Ҳошим якуми майи соли 1931 дар ин бора навиштааст: «Дигар маҷмӯаи ман расид, саломат бош! Чаро обложкаи онро ин қадар хунук кардаанд? Рамкаи сиёҳ барои чӣ? Кӣ мурда буд?» «Шукуфа» ҳам ба ҳамин хунукӣ мешудааст-мӣ?
Аз ин ҷост, ки ҳангоми таҳияи Куллиёти илмии Пайрав Сулаймонӣ ҳамаи сарчашмаи матни осори ӯ, пеш аз ҳама маводи архив, маҷмӯаҳои ҳангоми дар қайди ҳаёт будани шоир ва баъди сари ӯ ба табъ расида, китобҳои дарсӣ ва маҷмӯаҳои дастаҷамъӣ ба ҳам муқоиса ва аз назари тадқиқ гузаронида шудаанд.
Маънои калимаи «эъҷоз» дар «Фарҳанги забони тоҷикӣ» «кори ҳайратовар ва аз одат берун, муъҷиза», «эъзоз» бошад, «ҳурмат, иззат, эҳтиром» эзоҳ ёфтааст.
Он шеърҳое, ки дар солҳои охир дар натиҷаи кӯшишҳои Лола Сулаймонӣ дар саҳифаҳои маҷалла ва рӯзномаҳои ҷумҳурӣ ба табъ расиданд ва он пораҳои нотамоме, ки аз байни қоғазпораҳои архиви Пайрав пайдо шудаанд, тасаввуроти моро дар бораи ӯ, шеъри ӯ, зиндагии ӯ, андешаҳои ин шоири дардошно тағйир медиҳанд.
Вале шеъри ӯ имрӯз ҳам, фардо ҳам ва қарнҳои оянда ҳам дилҳоро тасхир хоҳад кард, ҳисро сайқал хоҳад дод, дар комилтар гардидани инсон саҳм хоҳад гузошт.
Баъд аз он ки шеърҳои ишқии Пайрав боиси ба гардани ӯ гузоштани айбҳои сиёсӣ гардид, дар маҷмӯаҳои дигари худ «Шеърҳо» ва «Қадам ба панҷсолаи дуввум» онҳоро ворид насохт.
Беҳуда нест, ки устод Садриддин Айнӣ аз арзи вуҷуд кардани ӯ дар майдони адабиёт изҳори шодмонӣ карда, навишта буд: «Пайрав соҳиби истеъдоди комил аст, бӯстони нави адабиёти тоҷик аз оби равони табъи ин ҷавон бисёр сарсабзиҳо умед дорад».
Баъд аз ин ҷои яъсу ноумедиро изҳори муҳаббати самимона нисбат ба ватан, изҳори садоқати фарзандӣ, тайёр будан ба шуҷоату мардонагӣ дар роҳи халосии ватан, боварӣ ба ояндаи он мегирад:
Тадқиқи матнҳо нишон медиҳанд, ки Раҳим Ҳошим нафақат осори Пайравро аз дасти рафиқони ӯ ва рӯзномаю маҷаллаҳо гирд овардааст, балки дар ихтиёри худ архиви шоирро доштааст.
Аз зардии тухм, ки дар он моддаҳои равғанмонанд бисёр аст ё ҷурғот (онро ба М. ба миқдори зиёд молида, 5 — 10 дақ. сарро бо рӯймол баста мемонанд ва баъд М.-ро бо оби гарм мечайқонанд) истифода бурдан мумкин аст.
Агар пӯст ангезиш ёбад, пас аз тарошидани риш ба воситаи маҳлули 1-фоизаи резорсин, ҷӯшобаи решаи гули хайрӣ (докаи 3 — 4-қабатаро ба маҳлул тар карда, обашро каме мефишуранд ва баъд 5 — 7 дақ. дар болои пӯст нигоҳ медоранд) пӯстро тарбандӣ мекунанд.
Сачоқчаҳо бояд тозаю дарзмолкарда бошанд; чӯткачаи нави ришгириро пешакӣ 5 — 6 соат дар маҳлули ғафсу гарми собуни ҷомашӯӣ нигоҳ дошта, баъд шустан лозим.
Ба суръату давомоти сабзиш ва хусусиятҳои мӯй омилҳои гуногун таъсир мерасонанд: синну сол , ҳолати асабия ва узвҳои эндокринӣ, ҷараёни мубодилаи моддаҳо дар организм, хусусияти ғизо, нигоҳубини Мӯй ва ғ.
Ихроҷи барзиёди чарби пӯст ва тағйир ёфтани таркиби химиявии он, ки дар натиҷаи вазъи ногувори асабу узвҳои эндокринӣ ба амал меояд, боиси серчарбии мӯй, зуд ифлос ва часпак шудани баъзе торҳои он мегардад.
Дар натиҷаи аз беморӣ ё нигоҳубини нодуруст (зуд-зуд шустан, истифодаи оби дурушт, атр, маҳлулҳои спиртноки равғанбар, собуни ишқордор, тез-тез ҷингила кардан) суст гардидани кори ғадудҳои чарб М. аз ҳад зиёд мехушкад.
Ихтилоли фаъолияти ғадудҳои чарб дар баробари тағйир ёфтани хусусияти мӯй боиси дар пӯсти сар пайдо шудани қабати равған ё сабӯсак низ мегардад, ки онҳо аломати себорея мебошанд.
Нигоҳубини мӯйро бояд якҷоя бо тадбирҳои мустаҳкам намудани организм — хоби мӯътадил, сайругашти ҳаррӯза, хӯроки серғизо, варзиш, обутобдиҳӣ амалӣ сохт.
Варзоб дорои иқтидори азими сайёҳӣ мебошад, зеро ҳудудҳои маҳаллиро кӯҳҳо ташкил медиҳанд, аз ин рӯ ағбаҳои зебоманзар, дарёи пурталотуми кӯҳӣ, дараҳои амиқ, барфу пиряхҳои абадӣ, шаршараҳои аҷиб, инчунин фарҳанги миллии қадимӣ - ин ҷойҳоро комилан беназир мегардонад.
Кӯҳҳо орзуи деринаи онҳое мебошад, ки ҷисмашон ба лапишҳои доимии адреналин ниёз доранд ва дӯстдорони варзиши шадидро аз саросари кишвар ва кишварҳои ҳамсоя ҷалб мекунад.
Роҳи номбурда натанҳо барои рушди иқтисодии ноҳияи Варзоб, инчунин, барои сокинони минтақаҳои гуногуни Тоҷикистон ва саёҳатчиён имконият дод, ки дар давоми сол, бемалол ба воситаи роҳи Душанбе — Хуҷанд – Чаноқ рафтуомад кунанд ва аз манзараҳои Варзоб ҳаловат баранд.
Дар дараи хушманзара - кӯли сунъии Варзоб, осоишгоҳҳои табобатии "Хоҷа обигарм" ва "Харангон", якчанд осоишгоҳҳои тандурустиву фароғатӣ барои кӯдакону наврасон амал мекунанд.
Аз дара дарёи Варзоб ҷорӣ мешавад якчанд дарёчаҳои кӯҳӣ: Симиганҷ, Сиёма, Сии, Амоо, Сокхоб, Очук, Харангон, Ғузғарф, Такоб, Зиде ва ғайраҳо ба он ҳамроҳ мегардад.
Чӣ тавре, ки Стефена Сейгера,қайд намудааст коркарди барномаҳои таъминотӣ дар асоси Ада дар умум 60% арзонтар мебошаду барномаи сохта шуда 9 маротиба камтар аз забони Си дидан пас, дорои камбудӣ мебошад.
Натиҷаи чунин наздикшавӣ якчанд синтаксисӣ «калонҳаҷм» ва маҳдудиятҳои зиёд гардид, ки аз ҷониби барномасозони кордон ҳамчун «нолозим» ва «аблаҳона» шуморида шуда буданд .
Вазорати мудофиаи ИМА ӯро ҳамчун «» ва маркаи бақайдгирифташудаи савдо номгузорӣ намуда, баровардани транслятори забонро, ки ба талаботи стандартӣ ҷавобгуй намебошанд манъ намуд.
Афлотун дар асарҳои давраи аввали эҷодиёти худ («Мадҳи Суқрот», «Протагор», «Рӯбоҳ», «Хармид», «Лахет», «Эвтифрон», «Давлат» ба Суқрот пайравӣ карда, бештар ба таҳлили масъалаҳои ахлоқ шуғл варзидааст.
Афлотун дар давраи камоли эҷодиёти фалсафиаш назарияи мусул ҳамчун ҷавҳари мустақил ва ба зоти худ қоимро ҳарҷониба вусъат дода , масъалаҳои назарияи маърифат ва диалектикаро мавриди таҳлил қарор дод.
Мусул сабабу манбаи чизҳо ва хосиятҳои онҳо буда, тимсолҳоеанд, ки Офаридгор чизҳоро аз рӯйи онҳо меофарад ва тамоми мавҷудот ба сӯи онҳо чун ба сӯи хайри олӣ майл хоҳад кард.
Моҳияти идеалистии фалсафаи Афлотун дар таълимоти ӯ доир ба «ваҳдат», «ақл» ва «нафс» низ, ки онҳоро ҷавҳарҳои асосии ҳастӣ мешуморид, баръало намоён мешавад.
Ӯ исбот карданӣ мешуд, ки дониш на идроки ҳиссӣ, на гумони саҳеҳи маънидор, балки тазаккур, яъне бо ёрии суолу ҷавоб ба ёд овардани донишҳоест, ки нафс дар олами қудс пайдо карда буд.
«Пас, навишта буд ӯ, – инсон… дар бораи чизҳое, ки намедонад, тасаввури саҳеҳ дорад… Ҳоло онҳо ногаҳон чун хоббинӣ пайдо мешаванд. Бинобар ин ӯ аз касе таълим нагирифта, балки фақат ба саволҳо ҷавоб дода, дониш пайдо мекунад, яъне донишро аз зоти худаш ба даст меорад… Вале аз зоти худ ба даст овардани дониш магар тазаккур нест? Оре… пас, магар равшан нест, ки ӯ донишҳоро дар ҳаёти имрӯзааш пайдо накарда, балки дар замони диг.е молик шуда ва дониста буд? Оё ин замоне нест, ки вай ҳанӯз инсон набуд?» .
Афлотун вобаста ба назарияи тазаккури худ диалектикаро усули ба даст овардани дониш мешумурд ва ба ин маънӣ вазифаи онро аз таъйин кардани таносуби навъу ҷинси мафҳумҳо ва ба навъҳо тақсим намудани ҷинси онҳо иборат медонист.
Дар осори ӯ мафҳуми васеътару амиқтари диалектика – диалектикаи ҳастӣ низ мавҷуд аст, ки мазмуни онро таълимот дар бораи робитаи ҳастию нестӣ, қасрат ва ваҳдат, айният ва ғайрият, сукун ва ҳаракат, сермаъноии мафҳумҳо ва ғайра ташкил медиҳад.
Аз ҷумла, аҳли ихвонуссафо дар баъзе рисолаҳояшон исрор мекунанд, ки сурат, шакл ва нақшҳои олами моддӣ тимсол ва шабаҳи суратҳои олами рӯҳӣ мебошанд, олами арвоҳ – олами ҳақиқӣ, олами моддӣ – олами фонӣ аст.
Далели барҷастаи ин радди идеализми риёзии пифагориён ва Афлотун, нақди назарияи мусул ва тазаккури Афлотун мебошад, ки дар «Китоб-уш-шифо»-и Ибни Сино ба таври муътамад баён шудааст.
Ибни Сино ва Ибни Рушд бар хилофи Афлотун донишро на тазаккур, балки инъикоси сурати чизҳо дар ҳисс, зеҳн, ақл шуморида, ба назарияи маърифат ҷанбаи воқеӣ додаанд.
Таъ­сири наза­риёти иҷтимоӣ ва тарбиявию ахлоқии Афлотун дар таълимоти иҷтимоию ахлоқии Форобӣ, Ибни Сино, Ибни Миска­вейҳ, Насируддини Тусӣ ва дигарон ба назар мерасад.
Афлотун аз рӯйи ақидаҳои иҷтимоию сиёсӣ ва тарбиявию ахлоқӣ мафкурапардози ашрофсолории ғуломдорӣ буда, сохти ғуломдориро асоси зарурии ҷамъияти комил мепиндошт.