polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Аз сабаби ҷанги дохилӣ дар Тоҷикистон ба Қазоқистон ҳиҷрат намуда, аз соли 1993 ходими калон, баъдан ходими пешбари илмии Пажӯҳишгоҳи ховаршиносии АИ Ҷумҳурии Қазоқистон ва ҳамзамон, профессори курси забонҳои шарқи Донишгоҳи равобити байналмилалӣ ва забонҳои ҷаҳони Қазоқистон ба номи Абилайхон мебошад.
Маҷаллаи мазкур, ки ба забони русӣ чоп мешавад, мақола, рисола ва гузоришҳои илмии эроншиносони кишварҳои мухталифи олам ва мухаққиқони Тоҷикистону Эрону Афғонистонро дар мавзӯъҳои гуногуни таърих, тамаддуну фарҳанг, забон ва адабиёт, оину мазҳаби ақвоми эронӣ ва равобити таърихию фарҳангии кишварҳои эронӣ бо мамолику ақвоми ҳамсоя ба табъ мерасонад.
Сафар Абдуллоҳ (тав. 30 январи 1955, деҳаи Артучи ноҳияи Панҷакент, вилояти Ленинобод) — донишманди шарқшинос, муҳаққиқ, профессор, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон
Муаллифи китобу рисолаҳои илмии «Таърихи адабиёти советии тоҷик. Инкишофи жанрҳо» (ҷ.1, 1984; дар ҳаммуаллифии Холиқ Мирзозода ва Атахон Сайфуллоев, «Абулқосим Лоҳутӣ» (1987; дар ҳаммуаллифии Хуршеда Отахонова ва Ҳамроқул Шодиқулов), «Нуқтаи назар» , «Пиндорҳо ва ингорҳо» ва ғ.
Қариб дусад мақолаву тақризаш дар матбуоти ҷумҳурӣ, нашрияҳои гуногуни Маскав, Алмаато ва Тошканд оид ба ҷанбаву масъалаҳои мухталифи адабиёти форсии тоҷикӣ интишор ёфтаанд.
Намунаҳои осори Ҳофиз, Ҷомӣ, Абулқосим Лоҳутӣ, Мирзо Турсунзода, Муъмин Қаноат, Гулназар Келдӣ, Ашӯр Сафар, Мастон Шералӣ, Шоҳмузаффар Ёдгорӣ, Ҳабибулло Ғойиб, Зиё Абдулло ва дигаронро аз тоҷикӣ ба русӣ тарҷумаи таҳтуллафз кардааст.
Аз ҷумла, солҳои 1973—1975 корманди илмии Институти шарқшиносии АИ ҷумҳурӣ, солҳои 1975—1978 мудири Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи советии тоҷик, солҳои 1979—1990 ходими калони илмӣ ва муовини директори Институти забон ва адабиёти ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, аз апрели 1991 то марти 1998 муовини аввали раиси Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, аз марти 1998 то ноябри 2005 мудири Шуъбаи иттилоотию таҳлилӣ ва Шуъбаи фарҳанги Дастгоҳи иҷроияи Президенти ҷумҳурӣ, солҳои 2005—2010 муовини аввали раиси Кумитаи давлатии телевизион ва радиои назди Ҳукумати ҶТ будааст.
Соли 1970 факултаи педагогика ва методикаи таълими ибтидоии Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С. М. Кировро ба итмом расонда, дар аспирантураи Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко таҳсилро идома бахшидааст.
Минбаъд дар кафедраи тарбияи томактабии Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко ба сифати ассистент, муаллим, муаллими калон, дотсент фаъолият намуда, аз соли 1993 мудирии кафедраро ба уҳда доштааст.
Мавриди таъсири тарбияи ҷамъиятиии томактабӣ ба тарбияи кории кӯдакони синни томактабӣ дар оила, педагогикаи томактабӣ, кӯдакон ва муҳити зист, дигар масоили марбута қариб шаст таълифоти илмӣ, илмӣ-методӣ, илмӣ-оммавӣ ба хидмат овардааст.
Хидматҳояш бо нишонҳои сарисинагии «Аълочии маорифи Тоҷикистон» , «Аълочии фарҳанги Тоҷикистон» ва ифтихорномаҳои Вазорати маорифи Тоҷикистон қадр карда шудааст.
Мавзӯъҳои асосии ашъори шоир дар солҳои 20 – 30 васфи Инқилоби Октябр, озодии занон, корнамоии мардуми тоҷик дар сохтмони ҳаёти нав, васфи Ватани сотсиалистӣ, тарғиби илму дониш, ҳаёти хушбахти ҷавонони шӯравӣ, мазаммату танқиди боқимондаҳои дунёи феодалӣ ва урфу одатҳои гузашта мебошанд.
Умуман, аз адабиёти халқҳои собиқ шӯравӣ Муҳиддин Аминзода зиёда аз 130 ҳазор мисраъ шеър, ду повест, чандин ҳикоя, зиёда аз 20 драмаи мусиқӣ ва либреттои 10 операро тарҷума кардааст.
Лермонтов, Т. Г. Шевченко, И. Франко, «Духтар ва марг»-и М. Горкий, «Мамлакати Муравия»-и А. Твардовский, «Сирри ҳарбӣ»-и А. Гайдар, «Писархонди полк»-и В. Катаев, шеърҳои Махтумқулӣ, Нозим Ҳикмат, К. Симонов, Е.
Долматовский, П. Бровка, Ҷамбул Ҷабаев, С. Сталский, Г. Леонидзе, Ҳамза, Ғафур Ғулом, Собир Абдулло, Аширмат, порчаҳо аз достони «Палангинапӯш»-и Шота Руставели, эпоси армании «Довуди Сосунӣ», пйесаи мусиқии У. Ҳоҷибеков «Оршин мол-олон» ва ғ.
Соли 1972 Эшони Аллома оиладор шуда, муддате ба омӯзиши мустақилона ва тадриси шогирдон машғул мегардад ва шуҳрати Аллома дар миқёси ҷумҳурӣ байни уламои мазҳабии тоҷик боло мераввад ва байни рӯҳониён ҳамчун Эшони Аллома шинохта мешавад.
Аз соли 1983—1989 Аллома дар назди Муҳаммадҷон Рустамов, ки бештар бо лақаби Мавлавии Ҳиндустонӣ (дар сарчашмаҳо баъзан бо номи Қорӣ Муҳаммадҷони Қуқандӣ ва Домуллои Ҳиндустонӣ низ зикр мешавад) маъруф буду ҳоло ҳам бо ин ном шинохта мешавад, дар масҷиди Мавлоно Яъқуби Чархӣ-и шаҳри Душанбе ба муддати шаш сол дар ҳалқаи дарсии ҳуҷрагиш ширкат карда, то вафоти Мавлавӣ ӯро ҳамроҳӣ мекунад.
Эшони Аллома дар назди Мавлавӣ асарҳои Саъдии Шерозӣ «Бӯстон»-у «Гулистон», эҷодиёти Мирзо Абдулқодири Бедил, «Маснавии маънавӣ»-и Мавлавӣ Ҷалолиддини Румӣ, «Ҳикмат ул айн», «Нур ул анвор», «Усулу-ш-Шошӣ», «Ақоиди Насафӣ», аз китобҳои тафсир «Тафсири Байзовӣ», «Тафсири Кашшоф» ва «Тафсири Мадорик»- ро омӯхтааст.
Ибтидои солҳои 1990 бо ташаббуси Аллома ва шогирдонаш, сармеъмор Мулло Юсуф ва дастгирии сокинони Посёлкаи Регар бинои масҷиди ҷомеи ба номи «Эшони Аллома» сохта мешаваду иморатҳои ёрирасон ва дарвозахонаи он бошад, пас аз ҷанги шаҳрвандӣ ва баргаштани Эшони Аллома аз Ҷумҳурии Қирғизистон дар соли 1997 сохта насб кард мешаванд.
Пас аз соли 1997 Масҷид бо ташаббуси Эшони Аллома аз нав ҳуҷҷатгузорӣ карда шуда, аз қайди давлатии мақомот ва ахиран аз қайди Кумитаи оид ба корҳои дин низ гузаронида мешавад.
Соли 1972 Домулло Қозӣ Абдуррашид дар маҳфиле мегӯяд: Эшонҷон Аллома Тафтазонӣ (Масъуд ибни Умар — яке аз донишмандони шинохтаи олами Ислом, дар асри Х)-ро мемонад ва пас аз он Эшонҷон бо Аллома машҳур мешавад.
Аллома мегӯяд: сабаби ин ишораи устод дар он буд, ки ман забони арабиро хуб медонистам ва бо риояи қоидаҳои дастурӣ ҳарф мезадаму дар дигар улуми исломие, ки назди устод таълим мегирифтам, яке аз беҳтаринҳо шуда будам.
Пас аз ин маҳфили дарсӣ, устод Домулло Қозӣ Абдуррашид ва дигарон маро Аллома ном мебурдагӣ шуданд ва то ҳол бо ин ном маро мешиносанд ва номи аслиам, ки ба ман падару модарам гузошта буданд, аз байн рафт.
Аз соли 1964—1966 дар назди Домулло Сафаралӣ дар шаҳри Қурғонтеппа китобҳои «Мухтасар ул Виқоя», «Шарҳ ул Виқоя» ва таҷвиди Қуръонро аз худ мекунад.
Аз соли 1966—1972 дар назди Домулло Қозӣ Абдуррашид аз китобҳои «Ҳидояи шариф», «Сарф», «Наҳв», «Кофия», «Шарҳи Мулло»-и Мавлоно Абдурраҳмони Ҷомӣ, «Тафсири Ҷалолайн», «Қавоиди Ҷазарӣ» ва «Қасидаи Бурда»-и Хартутиро дарс гирифта, таҳсилоти мазҳабиашро такмил медиҳад.
Силсилаи насабии Эшони Аллома аз ҷониби модарӣ ба эшонҳои Гулканд, ки аз Мадинаи Мунаввара омадаанд ва аз ҷониби падарӣ бошад, аз наберагони Эшони Абдулвосеъ мебошанд, ки шаҷараи он ба насаби Мир Саид Алии Ҳамадонӣ мерасад ва унвони эшонии Аллома низ аз ҳамин ҷо реша мегирад.
На танҳо хонаи Аллома, балки хонаҳои қариб кулли сокинони «Посёлка»-и Регарро оташ ва мардумашро ба қатл мерасонанд, ки ин ҳамаро ҳамчун як зарбаи равонии сангин қабул мекунад.
Эшони Муҳаммадшариф, падари Эшони Аллома ҳангоми сар шудани Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ мисли ҳазорҳо нафар шаҳрвандони собиқ Иттиҳоди Шуравӣ ба хидмати аскарӣ рафта, пас аз анҷоми ҷанг дар соли 1945 ба деҳаи худ бармегардад.
Аввалҳои соли 50-ум сокинони Қаротегини кӯҳиро ба водиҳо мекӯчонанд ва оилаи Муҳаммадшариф ба шаҳри Турсунзода омада, онро ҷои истиқомати худ қарор медиҳад, ки Эшони Аллома ҳамон вақт 6-7 сол дошт.
Абдушарифов Эшонҷон, маъруф ба Эшони Аллома 1-уми июли соли 1947 дар деҳаи Чанори водии Қаротегин, ки ба номи «Деҳаи Эшонҳо» маъруф аст, дар оилаи эшонзода ва руҳонӣ ба дунё омадааст.
Эшони Алломаи Регарӣ (Абдушарифов Эшонҷон; 1 июли1947, деҳаи Чанори водии Рашт, Тоҷикистон — 9 сентябри 2015, Душанбе, Тоҷикистон) — воиз ва донишманди муосири шинохтаи тоҷик.
ҷашнҳои миллӣ ва базмҳои занонаи водиҳои Кӯлоб, Дарвоз, Рашт, Ҳисор, ноҳияи Истаравшан, Мастчоҳ, Зафаробод ва мардуми водии Зарафшон рақсида мешавад.
Сарояндагони касбӣ ҳангоми ҳунарнамоӣ ҳаракат менамоянд, ки як ва ё бештар авҷро истифода баранд, ки на танҳо аз маҳорати сароян-да, балки аз хусусияти фарохии овоз ва нафаси дароз, қувват ва шаҳомати он шаҳодат медиҳад.
Успенский қайд карда буд, ки зуҳур ва парастиши авҷсароӣ, як намуди мактаби олӣ ва комили такмили маҳорати баланди овозхонӣ дар Бухоро шояд аз таваҷҷуҳи махсусу маҳз ба авҷҳо (раванди махсуси инкишофи ифоданокию барҷастагии овозхонии шарқӣ) ба миён омадааст, ки заминаҳои инкишофи на танҳо фа-рохӣ ва ҳаҷми овози сарояндагон, балки нафаси дарози онҳоро низ фароҳам овард.
Успенский собит намудааст, ки ҳаҷми овози басе фароху имконоти беинтиҳои овози ҳофизи машҳури тоҷик Домуло Ҳалим, инчунин нафаси нотакрори сароянда, ки бо як нафас дар муддати то биступанҷ сония ҷумлаи калони муиқиро иҷро менамуд, маҳз ба шарофати машқи мутассил дар иҷрои авҷ дастёб шудааст.
Он қисмати асарро, ки қаторовозаи миёнаро дорост дар миёнхат ва ё миёнпарда иҷро мегардад, «авҷи миёна» меноманд ва он қисмати асарро, ки қаторовозаи баланд садо медиҳад, «авҷи калон» меноманд.
Пайдост мизони 19-уми оҳанг дар ҳудуди як тетрахорд: фа диез, сол, ля, си октаваи якум ва пас дар ҳудуди тетрахорди нав: до диез, ре, ми, фа диез октаваи дуввум сурат мегирад.
Ҳамаи фосилаҳои садоии ин тетрахордҳо дар якҷоягӣ занҷири садоиро ташкил менамоянд, ки дар ҳудуди авҷҳои миёна ва калон аз лиҳози лаҳнӣ-оҳангӣ ташаккул ёфтаанд.
Суруди «Гуъузорам» бо «Авҷи турк», «Бозургонӣ»-ро бо «Авҷи Зебопарӣ», «Бебокча» ва «Ушшоқ»-ро бо «Авҷи Уззол», «Абдурраҳмонбегӣ»-ро бо «Авҷи Наво» дохил намуда, сароидааст.
Дар асоси асари «Ушшоқ» ӯ асарҳои «Ушшоқи Ҳоҷӣ» ва «Ушшоқи Самарқанд»-ро таълиф на-муда, сурудҳои «Боғи гулҳо»,»Ушшоқ» , «Рости Панҷгоҳ», усу-лҳои мақоми «Ироқ» ва «Наво», «Абдурраҳмон-бегӣ » «Насруллоҳӣ», «Ироқ» , «Гулёр», «Орази Гулёр», «Уфар», «Арзамро гӯям», «Қурбон шавам» ва ғ.
Паёпай ба самти боло рафтани оҳангро аз пардаи даҳум агар авҷ номида шавад, аз ҳамин парда пай дар пай ба поён фаромадани оҳангро «акс» меноманд, ки он чун «авҷ» қисми мустақил аст.
Дар сурудҳои анъанавӣ, аз қабили «Шаҳнози Гулёри Бухоро» нуқтаи фарох ва олии оҳанг, яъне ривоҷу равнақёфтаи оҳанг ба ҳудуди авҷу акс рост меояд.
Дар силсилаи «Шашмақом» дар қисми таронавии мақомҳои «Бузург», «Наво», «Сегоҳ» пас аз намудҳои «Ушшоқ», «Сегоҳ», «Насруллоҳӣ» ва «Дунаср» истифода ме-шавад.
Успенский ҳафт намуди «Авҷи турк»-ро аз сурудҳои гуногун ё мақомҳо оварда, хусусиятҳои дигаргун шудани мизони зарбии онҳоро нишон дода , нигаҳ доштани асли хусусиёти оҳангии онҳоро собит кардааст.
Мавҷуд будани ин намуд авҷҳо дар сурудҳои мардумии Бухоро, аз як тараф, аз касбӣ шудани ин жанр ва аз тарафи дигар, аз наздик шудани онҳо ба анъанаҳои олишони иҷроии «Шашмақом» шаҳодат медиҳад.
Мавҷудияти намуд ва шаклҳои гуногуни авҷ дар мусиқии классикии тоҷик, аз ҷумла дар асарҳои «Зебопарӣ», «Турк», «Муҳайяр», «Ушшоқ» ва ғайра устодони мусиқии тоҷик, аз Авҷи турк мавриди истифода намудаанд.
Успенский бинобар ба тавсифи ҳофизи номвар Домулло Авҷи туркро сарояндаи машҳури Бухоро Наврӯзалӣ дар асри Х ихтироъ кард ва бо номи «Авҷи Наврӯзалӣ» дар ҳавзаи ҳунарии Бухоро , Шаҳрисабз шоеъ будааст.
Бо мақсади сероксиген шудани оби аквариум дар он рустаниҳои гуногуни обиро мепарваранд (рустаниҳо зери таъсири рӯшноӣ гази карбонатро фурӯ бурда, гази оксигенро хориҷ мекунанд).
Дар мавриди дуруст будани таносуби моҳичаҳо ва рустанӣ «мувозанати биологӣ» ба вуҷуд омада, барои иваз ё бо оксиген таъмин намудани об зарурат намемонад (фақат сари ҳар чанд вақт шишаи Аквариумро тоза карда, каме об рехтан кофист).
Ба рустаниҳое, ки дар аквариум мешинонанд, риччия, салвинил, карам ва сунбули обӣ , фонтиналис, сарахси обӣ, наскобӣ , марсилия, амбулия, монетиниса , гигрофила, валлиснерия, эхинодорус, апоногетон ва ғайра мансубанд.
Валаматзода, А. Исломова ва А. Протсенко дар намоиши ансамбли мусиқӣ-театрии «Лола» шакли коллективии «Рақс бо кӯза»-ро дар иҷрои гурӯҳи духтарон ба саҳна гузоштаанд.
Солҳои 1971-1987 дар рӯзномаи вилоятии «Ҳақиқати Ленинобод» мудири шуъба, аз соли 1987 то давраи ба нафақа баромаданаш раиси шуъбаи Ленинободи Бунёди фарҳанги Тоҷикистон будааст.
Китобҳои шоира «Сатрҳои нахустин», «Бо ёди ту», «Чашми бедор», «Дилбари саҳро», «Пайроҳаи сабз», «Сипос», «Ёди ширин», «Неспящие глаза» ва «Зелёная тропинка» мақбули ҳама гардидаанд.
Оҳанги нафиси най, ки бо зарбу усули се-чор нафар дафнавозон ҳамоҳанг аст, бо ҳаракатҳои хиромони пойҳо ва гардишҳои мавзун ба рақс хусусияти лирикӣ медиҳанд.
Ин рақсро дар солҳои 80-уми асри ХХ ва аввали ари ХХ раққосони дастаҳои ҳаваскорӣ дар фестивалҳои ҷумҳуриявии эҷодиёти бадеии халқ «Бустон» ва «Андалеб» иҷро мекарданд.
Дар барномаҳои консертии ҳаваскорон, раққосони машҳур, дастаҳои санъати рақси касбӣ он ҳамчун рақси яккаи мардона ва занона, рақси дунафара, рақси гуруҳӣ ҷои худро ишғол кард.
Муассиси Ожонсии иттилоотии «Помир-Медиа» , навидномаи «Чатри симин» , рӯзномаи иттилоотӣ-таҳлилии умумиҷумҳуриявии «Помир» мебошад.31 декабри соли 2013 дар мавзӯи «Шириншоҳ Шоҳтемур – ходими ҷамъиятӣ ва сиёсии Тоҷикистон» рисолаи номзадӣ дифоъ кардааст.
Аввалин ҳикояву мақолаҳояш дар рӯзномаҳои «Адабиёт ва санъат», «Омӯзгор», «Пионери Тоҷикистон», маҷаллаҳои «Машъал», «Хорпуштак», рӯзномаҳои «Смена» ва «Ленинградская правда» чоп шудаанд.
Муаллифи китобҳои «Ҳикоёт» , «Гӯсфанди Марко» ва «Куҷое бошам, бо тоҷикон бошам» (дар бораи ҳаёт ва фаъолияти ходими намоёни сиёсиву давлатӣ, Қаҳрамони Тоҷикистон Шириншоҳ Шоҳтемур; 1999) аст.
Мазҳакаи адиби машҳури сербӣ Бронислав Нӯшич «Депутати халқӣ» , «Дӯстам Тембо»-и С.Сахарнов ва «Мбулуи заррин» дар тарҷумаи ӯ ба чоп расидаанд.
Соли 1985, пас аз хатми мактаби миёнаи 18 — и шаҳри Хуҷанд ба факултети забон ва адабиёти руси Институти давлатии педагогии ба номи С. М. Кирови шаҳри Хуҷанд дохил шуда, онро соли 1990 бо баҳои аъло ба итмом расонидааст.
Соли 2009 дар Академияи таҳсилотии Тоҷикистон рисолаи номзадиашро дар мавзӯи «Актуализация нравственно — мировоззренческих ценностей художественного текста в условиях интегрированного обучения русскому языку в школах Республики Таджикистан» таҳти роҳбарии доктори илмҳои педагогӣ, академики Академияи таҳсилоти Тоҷикистон И. Х.
Бо таҳияи Конвенсия гурӯҳи кории таъсисдодаи Комиссияи оид ба ҳуқуқҳои инсони СММ, ки аз ашхоси махсус фиристодаи ҳукуматҳо, ҳамчунин намояндагони як қатор мақомот ва муассисаҳои махсусгардонидашудаи СММ, чун масалан, Созмони байналхалқии меҳнат, ЮНИСЕФ, ИКОГ СММ ва созмонҳои ғайриҳукуматӣ иборат буданд, машғул шуд.
Конвенсия нахустин ҳуҷҷати байналмилалии ҳатмии юридикие мебошад, ки доираи ин қадар васеи ҳуқуқҳои инсон – ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ, сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангиро фаро гирифтааст.
муқаррароти Конвенсия дар бораи ҳуқуқҳои кӯдакро, ки ҳамагӣ аз 10 принсип иборат буда, таваҷҷӯҳро ба зарурати ҳифзи кӯдак дар давраи рушди ӯ ҷалб месозад, инкишоф медиҳад ва
Конвенсия ба эҳтироми шаъну шарафи ҳамаи одамон асос карда, эътироф мекунад, ки ҳар кӯдак ҳуқуқҳои инсониро соҳиб аст: ин ҳуқуқҳо аз ҳуқуқҳои волидон ё ягон одами калон гирифта нашудаанд ва вобастаи онҳо нестанд.
Ин асоси консепсияи вусъат бахшидани имкониятҳои кӯдак буда, эътирофи кӯдак ба сифати субъекти соҳибэҳтиром ва узви ҷомеа ба он мақсад аст, ки ақидаҳо ва интизориҳои маҳдудсозандаю табъизӣ нисбат ба одамони ҳавон дигаргун гарданд.
2 сентябри соли 1990 ҳукми амал пайдо кардани Конвенсияи мазкур нуқтаи кулминатсионии ҳамаи он кӯшишҳое гардид, ки ҷомеаи ҷаҳонӣ тӯли қариб 70 сол барои таъмини эътирофи зарурии ниёзҳои
Ба таҳкими чунин нуқтаи назар хабарҳо дар бораи шароитҳои вазнини зиндагии кӯдакон, ки дар ин хусус фавти хеле зиёд, ҳифзи нокифояи саломатии кӯдакон, дар онҳо набудани имкониятҳои зарурии гирифтани таҳсилоти одӣ шаҳодат медоданд, мусоидат мекарданд.
кӯдакони дучори зишткориҳою истисморгардида дар шакли фоҳишагарӣ ё меҳнати хавфнок, дар бораи кӯдакони дар маҳбасҳо нигоҳдошташаванда ё кӯдакони ҷабрдидаи низоъҳои мусаллаҳона боиси нигарониҳои боз ҳам бештаре мешуданд.
Ғайр аз ин дар як қатор созишномаҳо оид ба ҳуқуқҳои инсон ва ҳуқуқҳои башардӯстӣ меъёрҳои мушаххасе дар бораи вазъияти кӯдакон таҳким бахшида шуданд.
Агар аз нигоҳи ҳофиз Авҷ як навъ санҷиши маҳорату малака ва истеъдоди сарояндагӣ бошад, аз нигоҳи шунаванда Авҷ «мағзи» асари мусиқӣ, лаҳзаи гуворотаринест, ки шунавандаро ба олами зебоиманишии гуворо, эҳсоси тоза расонида, ӯро ба кашфиёти нави маънавӣ водор месозад.
Оҳангсозони анъанавӣ ин навъи шаклгирии асарҳои мусиқӣ, вижагиҳои интизории нуқтаи олии инкишофи асарҳоро аз тарафи шунаванда-гон ба инобат гирифта, бошуурона ҳамин намуд асарҳоро офаридаанд.
Зина ба зина, пай дар пай иртифоъи оҳанг аз як тараф тафаккуру ҳиссиёти шунавандаро ба дарку маърифати асар тайёр намояд, аз тарафи дигар ин нуқтаи олии асар ба «нуқтаи таносуби тилоӣ» рост меояд, ки аз заминаи илмӣ доштани ин тарзи шаклбандии иҷрои асарҳои суннатӣ далолат медиҳад.
Дар Бухоро - маркази фарҳанг ва анъанаҳои мусиқии классикии тоҷик сарояндагони касбӣ таҷриба ва маҳорати Авҷсароиро аз насл ба насл идома ва ривоҷу равнақ дода, як мактаби хоси «Авҷсароӣ»-ро рӯи саҳна овардаанд.
Чунин муҳит ба сарояндагон шароит фароҳам меовард, ки онҳо баҳри нишон додани имконияту хусусиятҳои овоз ва маҳорати баланди худ ҳар гуна мусобиқоти ҳунарӣ ташкил намоянд.
Дар ҳуқуқи ҷиноӣ вобаста ба дараҷаи қасдан расонидани зарар ба тандурустӣ, ки боиси гум кардани қобилияти корӣ гардидааст, он вазнин, миёна ва сабук дараҷабандӣ мешавад.
Барои эътирофи дараҷаи вазнини расонидани зарар ба тандурустӣ яке аз нишонаҳои зерин ҳатмист: хавфнокӣ барои ҳаёт дар лаҳзаи расонидани зарар; гум гаштани қобилияти ягон узви бадан ; қатъ гардидани ҳомиладорӣ; гирифтор шудан ба бемории рӯҳӣ, нашъамандӣ ё токсикомания; падид омадани бадсуратии ислоҳнопазири рӯй; бад шудани вазъи тандурустӣ бо гум кардани на камтар аз сеяки қобилияти умумии меҳнатӣ; бад шудани вазъи тандурустӣ бо пурра гум кардани қобилияти кории касбӣ.
Бо хоҳиши зан то ба синни якунимсола расидани тифлаш ба ӯ рухсатӣ дода ва дар ин муддат ҷои кори ӯ нигоҳ дошта мешавад (Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳифзи саломатии аҳолӣ», моддаи 42).
Ҳамчунин барои кормандоне, ки ба сабаби осебёбии меҳнатӣ ё бемории касбӣ қобилияти кориашонро гум кардаанд, то барқарор шудани қобилияти меҳнатӣ ё муқаррар гардидани маъюбӣ, ҷои кор -и онҳо нигоҳ дошта мешавад .
Муваққатан гум кардани қобилияти корӣ чунин ҳолати организм аст, ки зуҳуроти беморӣ ё оқибатҳои ҷароҳатҳо шахсро аз фаъолияти касбӣ як муддати муайян боздошта, имконияти дар натиҷаи табобат бартараф гардидани онҳо вуҷуд дорад.
Гум кардани қобилияти кории устувор чунин ҳолат аст, ки зуҳуроти беморӣ ва дар натиҷа халалдоршавии фаъолияти андомҳо ба анҷом додани меҳнати касбӣ монеа гашта, бо вуҷуди табобат хислати устувор касб мекунад.
Муваққатан ва қисман гум кардани қобилияти корӣ ҳамон вақт таъйин мегардад, ки шахс кори муқаррарии худро як муддат иҷро карда натавонад ҳам, бе расонидани зарар ба тандурустии худ фаъолияти меҳнатиро дар шароити мусоид бо анҷом додани кори сабуктар идома дода метавонад.
Ҳолати муваққатан гум кардани қобилияти корӣ аз ҷониби муассисаи табобатӣ-беҳдоштӣ, халалдоршавии устувори қобилияти корӣ тавассути ташхиси тиббӣ-меҳнатӣ, дараҷаи вазнинии зарари ба тандурустӣ расонидашуда ва гум кардани қобилияти корӣ тавассути ташхиси судӣ-тиббӣ муайян карда мешавад.
Гум кардани қобилияти меҳнатӣ — дар натиҷаи халал ёфтани як ё якчанд узви бадан ва ё бар асари бемориҳои гуногун аз даст додани тавони ҷисмонӣ ва неруи равоние, ки тавассути онҳо инсон фаъолият мекунад.
Баъдан қиссаҳои «Вақте ки осиё бозмонд» , «Духтаре, ки ҷустуҷӯяш мекунам» , «Мунира» , «Балоғат» , китоби очерку ҳикояҳои «Қандак гул кард» , «Осмони соф» , «Садриддин Айнӣ» , романҳои «Замини падарон» , «Норак» , «Водии муҳаббат» , «Дунё ба умед» , мунтахаби очерку ҳикояҳои «Сайри дирӯзу фардо» -ро дастраси умум гардонда, дар миёни хонандагон шуҳрати тамом ёфтааст.
Асосан осори публитсистӣ менависад, ки дар матбуоти даврӣ ва авроқи кутуби «Гули сари роҳ» , «Ишқи кӯдакии ман» , «Пас аз гузашти солҳо» ва «Хоки покат тӯтиё созам, Ватан!» интишор ёфтаанд.
Юсуф Акобиров (1 октябри 1937, вилояти Бухоро — 12 октябри 2011, Душанбе, Тоҷикистон) — нависандаи тоҷик, узви Иттифоқи нависандагони СССР ва Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон , сазовори Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ , Корманди шоистаи Тоҷикистон , Нависандаи халқии Тоҷикистон .
Меҳрпарастӣ дар байни мардумони ҳиндуэронӣ густариш ёфта, сипас ба фарҳанги халқҳои Шарқи Наздику қисман Аврупо, махсусан ба Рум интиқол гаштааст ва то садаи мелодӣ мақому пайравони худро доштааст.
Дар замонҳои хеле қадим, ки қавмҳои ориёӣ дини митроизм ё меҳрпарастӣ доштаанд, Митра ҳамчун худои осмони пурнур парастиш мешуд ва яздони бузургу муқтадир ба шумор мерафт.
Меҳр эзаде аст ҳиндуэронӣ, ки номи ӯ дар ҳиндӣ маънои «дӯст»-ро дорад ва дар Авесто ба маънои «паймон» ва дар форсӣ ба маъноӣ дӯстӣ ва хуршед аст.
Меҳр дар Авесто дар шакли “Митра“ – эзади фурӯғу рӯшноӣ ва паймоншиносиву садоқат дучор мешавад. Пас аз зуҳури Зартушт ва пайдоиши кеши маздоясноӣ ё худ зартуштӣ мавқеи Меҳр ба тадриҷ таназзул меёбад. Яъне ӯ аз мақоми худованди офаридгору пурқудрат ба эзади иҷрогар табдил меёбад. Бисёр сифатҳову афрӯзаҳои Меҳр ба худои ягонаи офаридгори зартуштӣ – Аҳура Маздо нисбат дода мешавад. Аммо тасвири ӯ дар Авесто аз тавсифу ситоиши дигар эзадон бештар ба назар мерасад. Хешкорӣ ва ё вазифаи ӯ назорат кардани паймоншиносӣ ва садоқат ба қавлу аҳд мебошад. Ҳар касе аз мардумон агар ба аҳдашон вафо накунанд ва паймон шикананд, онҳоро “меҳрдуруҷ” ва ё “меҳрфиреб” меномиданд.
Агар хонахудо ё деҳхудо ё шаҳрбон ё шаҳриёр меҳрдуруҷ бошад, Меҳри хашмгини озурда, хонаву деҳу шаҳру кишвару бузургони хонавода ва сарони рустову сарварони шаҳру шаҳриёрони кишварро табоҳ кунад.
Дар Арманистони қадим ин калима ба шакли Меҳр – Худои Офтоб, чароғи Осмон ва адолат парастида шуда, хонақои Офтоб дар шаҳри Гарни ва қурбонихонаи Мхери дур дар шаҳри Ван бунёд карда мешавад.
Митраизм ё меҳрпарастӣ дар даврони шоҳаншоҳии Ашкониён ҳамчун ойини комили ахлоқӣ аз ҳудуди Эрону Осиёи Миёна фаротар рафта, дар Шарқи наздик ва Аврупо низ паҳн шуда буд.
Аз ойини меҳрпарастӣ то ба имрӯз баъзе ҷашнҳову маросимҳо, бовару эътиқодот ва одатҳои суннатие дар фарҳанги кунунии мардумони эронитабор дар шаклҳои гуногун боқӣ мондаанд, ки бузургтаринашон ҷашни Меҳргон, Шаби Ялдо, Шаби чилла, Сада ва амсоли инҳо мебошанд.
Дар замонҳои қадими тотаърихӣ асотирӣ ва даврони аввали пайдоиши таърихи хаттӣ Худои нур ва Офтобро Меҳр мегуфтаанд ва пайдоиши ин идро таърихнигорони қадиму нав ва мардумшиносону гоҳшиносон ба ин ном алоқаманд донистаанд.
Ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд – вазъи ҳуқуқии шахс ба воситаи маҷмӯи хуқуқу озодӣ ва вазифаҳои асосии инсон ва шаҳрванд, ки дар меъёрҳои ҳамаи соҳаҳои ҳуқуқи амалкунанда инъикос ёфтаанд, муайян мегардад.
Барои инсон ва шаҳрванд ҳуқуқу озодиҳо воситаи худифодакунӣ ва ошкор намудани лаёқати дар ҷомеа ташаккул ва инкишофёбӣ, таъмини шаъну шараф, ки барои шахсияти озод хос аст, воситаи амалӣ гардонидани ҳуқуқҳои инкорнашавандаи ӯ ба иштирок дар идораи ҷомеа, ки узви он аст, таъмини шароити зарурии иқтисодию иҷтимоӣ ва фарҳангӣ барои қонеъ гардонидани эҳтиёҷоти ҳаётан муҳими моддию маънавӣ мебошанд.
Ҳуқуқ ва озодиҳои инсон ва шаҳрванд - унсури муҳими давлати ҳуқуқбунёд, институти аввалиндараҷаи ҷомеаи шаҳрвандӣ, нишонаи болоравии ҷомеаи инсонӣ, маданияти ҳуқуқӣ ва умуман тамаддун аст.
Назария ва амалияи ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд таърихи бисёрасра дошта, дар ҳуҷҷатҳову санадҳои гуногуни таърихи башар инъикос ёфтааст, ба монанди Эъломияи истиқлоли ИМА ( ва ғ.
Дар мамолики демократӣ Омбудсман , тоҷикӣ - додовар - шахси мансабдоре, аз тарафи Президент таъйин ва ё аз ҷониби Парламент бо мақсади назорат бурдан барои риояи Ҳуқуқ ва озодиҳои инсон ва шаҳрванд аз болои мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, инчунин шахсони алоҳида ва иттиҳодияҳо интихоб карда мешавад.
Дар имрӯза ноҳияи Хуросон ёдгориҳои таърихии мутааллиқ ба асри 1-3-юми пеш аз милод аз давраи Кӯшониён дарёфт гардида, дар он 800 адад нигораҳои таърихӣ аз давраҳои асри сангин мерос монда, дар осорхонаи мактаби 14-и ноҳия нигоҳ дошта мешаванд.
Инчунин ёдгориҳои таърихии мутааллиқ ба асрҳои миёна аз оромгоҳи уламои шариат Таъба Тобеин , ки зиёратгоҳи мардуми ноҳия ва берун аз он мебошад, бозёфт гардидааст.
Ноҳия дар қисми шимолии қаторкӯҳҳои Ғозималик ҷойгир буда, аз тарафи шарқ бо ноҳияҳои Ёвон ва ба номи Абдураҳмони Ҷомӣ, аз тарафи ҷануб бо ноҳияҳои Кӯшониён ва Дӯстӣ, аз ҷониби шимол бо ноҳияи Рӯдакӣ ҳамсарҳад мебошад.
Хатмкардаи омӯзишгоҳи мусиқии Намангон буда ва фаъолияти иҷроияшро дар дастаи мутрибони Театри академии драмави ба номи Лоҳутӣ ба сифати мутриб оғоз намуда, сипас дар дастаҳои ҳунарии Филармонияи давлатии Тоҷикистон идома додааст.