polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
таърихи 11.03.2015, семинари илмӣ-методӣ дар мавзӯъи «Рушди соҳибкории истехсолӣ дар ҷумхурӣ ва роҳҳои баланд бардоштани рақобатнокии иқтисодиёти миллӣ тавассути шарикии давлат ва бахши хусусӣ»(тибқи дархости Вазорати рушди иқтисод ва савдо ҷиҳати иҷрои сархати 3 банди 2 қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 28 январи соли 2015, 21 «Дар бораи натиҷаҳои рушди иҷтимоию иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соли 2014 ва вазифахо барои соли 2015» оид ба масьалаи баланд бардоштани рақобатнокии иқтисодӣ миллӣ ва ба таври назаррас зиёд кардани саҳми бахши хусусӣ алалхусус дар соҳаи истехсолӣ)
таърихи 21-уми январи соли 2015 бахшида ба 24-умин солгарди таъсисёбии мақомоти гумруки Ҷумҳурии Тоҷикистон, семинари илмӣ — назариявӣ дар мавзӯъи"Афзалиятҳои воридшавии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Иттиҳоди гумрукӣ"
таърихи 20.05.2016 чорабинии илмӣ-назарявӣ дар мавзӯъи «Ҷавонон пайрави Пешвои миллат ва муҳофизи дастовардҳои Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»
таърихи 10.03.2017 семинари илмӣ — амалӣ дар мавзӯъи «Нақши сиёсати пешгирифтаи Пешвои миллат, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар рушди фаъолияти иқтисодии берунӣ»
таърихи 18.01.2017 чорабинии сиёсӣ дар мавзӯӣ "Нуқтаҳои асосии Паёми Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон: таҳлил ва омӯзиш
таърихи 26.05.2017 Конференсияи илмӣ-назариявии ҷумҳуриявӣ дар мавзӯъи «Мактаби сулҳпарваронаи Пешвои миллат- раҳнамои ҷавонон барои имрӯзу ояндаи дурахшон»
Маҳз дар заминаи ин тадқиқоту пажӯҳишот зери роҳбарии ӯ вобаста ба ин шаклҳои фаъолият муяссар шуд, ки устодон ва хатмкунандагони ихтисосҳои фаъолияти гумрукии Донишкадаи соҳибкорӣ ва хидмат дар сохторҳои Хадамоти гумрукӣ назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба кор таъмин карда шуда, аксарияти онҳо тариқи озмун барои ишғоли вазифа дар мақомоти гумруки ҷумҳурӣ ба кор қабул шудааанд.
Пас аз хатми аспирантура ба ҳайси муаллим-коромузи кафедраи «Умури гумруки»-и Донишкадаи молия ва иқтисоди Тоҷикистон ба кор қабул шуда, соли 2004 ба вазифаи муаллими калони кафедраи «Умури гумруки»-и Донишкадаи мазкур интихоб шудааст.
Аз соли 2004 то 2008 дар мақомоти гумруки Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳаси нозири дидбонгоҳи гумруки Ҷиргатол, лейтенанти хадамоти гумрук, кору фаъолият намуда, дар ин давра курси такмили ихтиссоси Донишкадаи такмили иҳтиссоси Хадамоти гумруки назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистонро бо шаҳодатномаи аъло хатм намудааст.
Аз соли 2007—2010 бо мақсади дифои рисолаи илмӣ, ҳамчун муаллими калони кафедраи «Экспертизаи молҳо ва фаъолияти гумрук»-и Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон фаъолият намуда, рисолаи номзадии худро ҳимоя намуда, бо ифтихорномаҳо «Барои фаъолияти пурсамар дар ҷодаи таълим ва тарбия ва фаъолона иштирок намудан дар корҳои ҷамъияти» ва «Сарпарасти беҳтарин» сарфароз гардонида шудааст.
Аз соли 2010 дар Донишкадаи соҳибкорӣ ва хидмати Вазорати саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар вазифаҳои мудири кафедраи ҳуқуқи соҳибкорӣ ва гумруки Донишкадаи сохибкорӣ ва хидмат, Мудири кафедраи гумрук ва муқовимат бо коррупсия Донишкадаи соҳибкорӣ ва хидмат кору фаъолият намуда, аз соли 2017 то кунун дар вазифаи сардори шуъбаи илм ва робитаҳои хориҷии Донишкадаи сохибкорӣ ва хидмат кор ва фаъолият менамояд.
Аз соли 2015 аъзои гуруҳи кории Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба иҷрои саривактии сархати 3 банди 2 қарори Ҳукумати Ҷумхурии Тоҷикистон аз 28 январи соли 2015.
21" Оид ба рушди соҳибкории истеҳсолӣ дар ҷумҳурӣ ва роҳҳои баланд бардоштани рақобатнокии иқтисодиёти миллӣ тавассути шарикии давлат ва бахши хусусӣ ва аъзои гуруҳи кории Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон Оид ба масъалаҳои шомилияти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Иттиҳоди гумрукӣ мебошад.
Дастури методӣ оид ба иҷроиши кори курсӣ аз фанни «Амалия ва назарияи истифодабарии воситаҳои техникии назорати гумрукӣ»/ П. Ф. — Нидоев Душанбе, «Соҳибкор» Донишкадаи соҳибкорӣ ва хидмат, 2013с.
Маслан китобҳои вай -«Мафҳумҳо ва қоидаҳои асосӣ дар фаъолияти гумрукӣ» ,2011, бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ ва англисӣ, «Ташкили назорати гумрукии мол ва воситаҳои нақлиёт», 2012; «Ташкили ва идоракунӣ дар мақомоти гумрук», 2012; «Декларатсиякунонии мол ва воситаҳои нақлиёт», 2012 ва ғайраҳо аз осори қиматбаҳои илмии муаллиф дарак медиҳад.
Инчунинин дигар китобҳои таълимӣ «Ҳуқуқи байналхалкии гумрукӣ», 2013; «Танзими тарифи гумрукии ФИБ», 2013; «Иқтисодиёти фаъолияти гумрукӣ»,2013;«Мукамалгардонии механизми меъёрҳои тарифи гумрукӣ дар таъминоти амнияти иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон», 2017; «Роҳҳои муосири таъмини амнияти иқтисодӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» 2017 ба нашр расидаанд, ки ин аз дастовардҳои муҳими илмиро соҳиб будани ин олими тоҷик дарак медиҳад.
18 ноябр - дар ҷаласаи 37-уми ЮНЕСКО феҳрасти санаҳои таърихиву фарҳангӣ барои солҳои 2014 - 2015 тасдиқ гардид, ки дар ин миён 4 пешниҳоди ҷониби Тоҷикистон низ пазируфта шудааст.
Ба феҳристи ЮНЕСКО 3000 - солагии қалъаи Ҳисор, 700 - солагии Мирсаид Алии Ҳамадонӣ, 600 - солагии Абдураҳмони Ҷомӣ ва 100 - солагии Зиёдулло Шаҳидӣ шомил карда шуданд ва қарор шуд, ки ин ҷашну чорабиниҳо бо ширкати ин созмон таҷлил мегардад.
6 ноябр - Номзад ба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз Иттифоқи ҷавонони Тоҷикистон, Федератсияи иттифоқҳои касабаи мустақили Тоҷикистон ва Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар маъракаи интихоботии 6 ноябри соли 2013 ғолиб дониста шуд.
Ба ҷонибдории номзад ба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз Иттифоқи ҷавонони Тоҷикистон, Федератсияи иттифоқҳои касабаи мустақили Тоҷикистон ва Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон - 83,6 фоиз, ба ҷонибдории номзад аз Ҳизби Аграрии Тоҷикистон Бухориев Толибек Аҳмадович - 4,5 фоиз, ба ҷонибдории номзад аз Ҳизби Ислоҳоти Иқтисодии Тоҷикистон Бобоев Олимҷон - 3,8 фоиз, ба ҷонибдории номзад аз аз Ҳизби сотсиалистии Тоҷикистон Ғаффоров Абдуҳалим - 1,5 фоиз, ба ҷонибдории номзад аз Ҳизби Демократи Тоҷикистон Исмонов Саидҷаъфар - 1 фоиз ва ба ҷонибдории номзад ба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон Талбаков Исмоил 5 фоиз овоз додаанд.
21 июн - Дар иҷлоси 37-уми Кумитаи Мероси Ҷаҳонии ЮНЕСКО дар шаҳри Пномпени Комбуҷ Боғи миллии Тоҷикистон ба Феҳристи Мероси Ҷаҳонии Идораи омӯзишӣ, илмӣ ва фарҳангии Созмони Миллали Муттаҳид шомил шуд.
1 октябр - Президенти кишвар Эмомалӣ Раҳмон нақби мошингарди Чормағзакро, ки дар масири Душанбе-Ваҳдат-Кӯлоб қарор дорад, расман ифтитоҳ намуда, мавриди истифодаи умум қарор дод.
29 август - Дар ҷамоати Ҳасан Ҳусейнови ноҳияи Ёвон бузургтарин корхонаи сементбарории Тоҷикистон,корхонаи сементи ширкати чиноии “Ҳауксин Ғаюр семент", ки дар як сол 1 миллион тонна семент истеҳсол хоҳад кард, ба кор дароварда шуд.
78 ноҳияи марказии шаҳри Душанбе оид ба корҳои тарбиявӣ, 1981–1993 ассистент, муаллими калон, дотсенти кафедраи назария ва методикаи корҳои пионерӣ ва комсомолии Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко, 1996–1998 ёрдамчии Вазири маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 1998–2000 эксперти калони фаъолияти давлатии аттестатсионӣ оид ба макотиби олӣ буд.
Солҳои 2000–2002 ҳамчун дотсенти кафедраи тарҷума ва услубшиносии факултети забони англисӣ, 2002–2009 дотсенти кафедраи асосҳои идоракунии маорифи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ кор кардааст.
Соли 2015 дар ҳамон донишгоҳ рисолаи номзадиро дар мавзӯъи “Арзёбии мавқеи захираҳои обӣ дар ташаккулёбии фазои иқисодии Тоҷикистон” ҳимоя намуда, сазовори унвони номзади илмҳои иқтисодӣ шудааст.
Фаъолиятҳои илмии ӯ ба масоили истифодаи оқилонаи захираҳои обӣ аз лиҳози иқтисодӣ ва коркарди ҷадвали “хароҷотҳо ва истеҳсол” барои иқтисодиёти ҶТ, масоили ҷараёнҳои интегратсионӣ дар давлатҳои Осиёи марказӣ, вобаста ба истифодаи захираҳои иқтисодӣ равона шудааст.
Дар натиҷаи корҳои илмиаш вобаста бо истифодаи усулҳои математикӣ ӯ ба хулосае омад, ки захираҳои обӣ дар шароити иқтисодиёти ҶТ мавқеи махсус доранд ва ҶТ метавонад аз ин ҳисоб фоидаи иловагӣ ба даст орад.
Масалан монографияи навиштаи ӯ дар яке аз бонуфузтарин донишкадаҳои Федератсияи Россия – Донишкадаи иқтисодиёт ва ташкили истеҳсолоти саноатӣ (Институт экономики и организации промышленного производства, ИЭОПП СО РАН) соли 2017 аз чоп баромада аст.
27 сентябр Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон Шавкат Мирзиёев дар шаҳри Турсунзода ба Корхонаи воҳиди давлатии «Корхонаи воҳиди давлатии „Ширкати Алюминийи Тоҷик“ » ташриф оварда марҳилаи аввали корхонаи муштараки Тоҷикистону Ӯзбекистон — Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди «ТАЛКО-КРАНТАС»-ро мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.
27 сентябр Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон Шавкат Мирзиёев боғи «Низомиддин Алишер Навоӣ»-ро дар шаҳри Душанбе мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.
20 сентябр Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси шаҳри Душанбе Рустами Эмомалӣ дар ноҳияи Шоҳмансури пойтахт Муассисаи таълимии таҳсилоти умумии ғайридавлатии «Академияи умумиҷаҳонии Кембриҷ» — ро дар вазъияти тантанавӣ ифтитоҳ карданд.
14 сентябр Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Хоруғи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон дар вазъияти тантанавӣ бинои Донишгоҳи Осиёи Марказиро ифтитоҳ намуданд.
25 октябр Дар рӯзи чоруми сафари корӣ ба шаҳру ноҳияҳои вилояти Суғд Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар Қасри Арбоб аз намоишгоҳи ҳунарҳои мардумӣ дидан намуда, дар тантанаҳои Фестивали «Оши палав», «Иди асалу харбуза» ва «Шириниҳои миллӣ» иштирок карданд.
24 октябр Дар феҳристи 500 мусулмони пурнуфузи дунё Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва раиси Шурои уламои Тоҷикистон Саидмукаррам Абдулқодирзода ҷой гирифтаанд.
22 октябр Дар рӯзи аввали сафари корӣ дар вилояти Суғд Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Ғафуров Корхонаи нави истеҳсоли асфалт ва регу шағалро мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.
22 октябр Дар бахши озмуни байналмилалӣ ҷоизаи аслии кинофестивали 8-уми «Дидор» ба филми «Хаёлӣ»-и коргардон Парвиз Раҷабзода аз «Хатлонсинамо», ҷоизаи беҳтарин филми аниматсионӣ ба филми «Сандуқчаи зулбиё»-и Алексей Румянтсев ва дар бахши «Озмуни филмҳои тоҷикӣ» ба филми «Таксӣ»-и Файзулло Файзов супорида шуд.
12 октябр Дар ҷараёни ҷаласаи Шӯрои сарони ҳукуматҳо -и давлатҳои аъзои Созмони ҳамкории Шанхай, ки 12/10/2018 дар шаҳри Душанбе доир гардид, даҳ қарори Шӯрои сарони ҳукуматҳо -и давлатҳои аъзои СҲШ ва ду санади нави ҳамкорӣ байни вазорату идораҳои дахлдори давлатҳои аъзои Созмони ҳамкории Шанхай ба имзо расиданд.
22 март дар иҷлосияи 72-юми Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид, ки 22 марти соли 2018 ба кори хеш шурӯъ намудааст, ба муносибати оғози Даҳсолаи байналмилалии амал “Об барои рушди устувор, солҳои 2018-2028” нахустин шуда, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон ҳамчун ташаббускори асосии қабули Даҳсолаи байналмилалии амал “Об барои рушди устувор, солҳои 2018-2028” суханронӣ намуданд.
9 апрел Баъди танаффуси шашсола охири ҳафтаи гузашта интиқоли гази табиӣ аз Ӯзбекистон ба Тоҷикистон барқарор шуда, айни замон ба ҷумҳурӣ дар як соат 1 ҳазор метри мураббаъ газ интиқол дода мешавад.
28 август Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ- Пешвои миллат, Президени Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо Сарвазири мамлакат Қоҳир Расулзода ва Раиси шаҳри Душанбе Рустами Эмомалӣ дар маросими ифтитоҳи Муассисаи давлатии боғи фарҳангию фароғатии «Кӯли ҷавонон» иштирок намуданд.
17 август бо даъвати Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон Шавкат Мирзиёев рӯзҳои 17-18 августи соли 2018 Сафари давлатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Ҷумҳурии Ӯзбекистон анҷом пазируфт.
14 феврал Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо Раиси шаҳри Душанбе Рустами Эмомалӣ дар ноҳияи Фирдавсӣ бо фаъолияти Корхонаи муштараки “ ”, ки бори аввал дар мамлакат бандубасти автобусҳои тамғаи «»-ро ба роҳ мондааст.
16 ноябр Эмомалӣ Раҳмон Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар маросими расмӣ баъд аз зуҳри 16 ноябри 2018 соати 16:32 ба вақти Душанбе чархаи аввали Нерӯгоҳи барқи обии Роғунро ба баҳрабардорӣ расонд.
Шмидт ва соли 1923 олими австриягӣ Г. Рам ҳаёти коловратка ва лӯндакирмҳои ушнаро омӯхта, ба хулоса омаданд, ки мавҷудоти дараҷаи паст баъди муддати зиёд дар ҷойи беҳаво хушк нигоҳ доштан ҳам зинда мемондаанд.
П. И. Бахметев муқаррар кард, ки ҳашароти аз хунукӣ ба ҳолати анабиоз афтодаро ҳамон вақт ҷоннок гардондан мумкин аст, ки агар моеи бофтаҳои он пурра ях набаста бошад.
Аз ин рӯ ақидаҳои ҷойдоштае, ки гӯё қобилияти ҳаёти моҳӣ, обхокиҳо ва дигар ҷонварони муҳрадорро дар натиҷаи ях кунондан нигоҳ доштан мумкин аст, беасос баромаданд.
Соли 1934 Н. И. Калабухов ва Г. В. Николский исбот намудаанд, ки моҳии яхкунондаро ҳамон вақт аз нав зинда кардан мумкин аст, ки агар фақат пӯст ва қабати болои мушакҳояш ях баста бошад.
Дар давраҳои муайяни инкишоф муваққатан дар ҳолати анабиоз нигоҳ доштани баъзе мавҷудоти бемуҳра (мас., тухм ё зочаи кирмаки абрешим, ҳашароти дарандае, ки зараррасонҳои кишоварзиро нест мекунанд) аҳамияти калон дорад.
Анабиоз бинобар тағйирёбии шароити ҳаёт (ниҳоят гарм ё хунук шудани ҳарор. муҳит, норасоии намӣ ва ғайра) ба вуҷуд меояд ва баъди мусоид шудани он барҳам хӯрда, нишонаҳои зиндагӣ барқарор мегарданд.
Анабио́з (аз «бозгашт ба зиндагӣ, ҷоннок шудан» пешванд ба маънои дубора + «ҳаёт») — вазъи организм, ки дар мавриди он ҷараёни ҳаёт ниҳоят суст ва ҳама гуна нишонаҳои зиндагӣ қариб нест мешаванд.
Галилео Галилей аввал телескопи 3 баробар, сипас 32 баробар калонкунанда сохта, осмон, дар Моҳ кӯҳҳо, чаҳор радифи сайёраи Муштарӣ, фазаҳои Зуҳраро мушоҳида кард.
Асарҳо оид ба ҷисмҳои дар моеъ шинокунанда , «Оид ба даврзании ҷисмҳои осмонӣ» , «Муколама оид ба ду системаи асосии ҷаҳонӣ: птоломейӣ ва коперникӣ» , «Суҳбат ва исботи риёзӣ оид ба ду шохаи соҳаи нави илм»-ро таълиф кард.
Ба ақидаи Галилео Галилей олам асоси моддӣ дошта, берун аз шуури инсон вуҷуд дорад, ҳангоми ҳодисоти табиӣ ҳеч чиз худ аз худ пайдо ва нест намешавад, танҳо мавқеи нисбии ҷисмҳо тағйир меёбад, ҷисмҳои осмонӣ ба Замин монанданд ва ба қонунҳои умумии механика тобеанд.
Галилео Галилей вазифаи илмро ҷустуҷӯи сабаби ҳодисот, мушоҳидаҳоро оғози таҳқиқи табиат ва таҷрибаро асоси илм медонист, вале мувофиқи талаби замонаш «қувваи ибтидоӣ» -ро низ эътироф мекард.
Писари Галилей, ки дар авохир умри вай ба ҳамроҳи ӯ зиндагӣ мекард ва яке аз зиндагиноманависҳои Галилей ҳам ҳаст, ҳамвора аз ин бобат, ки Галилей бо модараш издивоҷ накарда будааст вайро сарзаниш мекард.
Албатта Галилей бо инки ҳаргиз бо Морино Гомбо издивоҷ накард, аммо вазоифи як ҳамсарро дар қиболи ӯ ва низ вазоифи як падарро дар қиболи фарзандонаш ба наҳви аҳсан анҷом дод.
Галилей тиббро наёмухт аммо ба ҷои он ба мутолиаи риёзиёт пардохт ва ба он алоқаманд шуд ба гунае, ки дар соли 1588 тавонист ба унвони мударриси риёзиёт дар ҳамон донишгоҳ ба кор машғул шавад.
Ампелография барои муайян намудани навъҳои ангури тамоми ноҳияҳои токдорӣ ва номи илмии онҳо , ҳалли масоили ба шароити нав мутобиқ гардондани навъҳо ва махсусгардонии токдорӣ, ривоҷи токпарварӣ дар ноҳияҳои нав, интихоб ва истифодаи навъҳо ҳангоми селексия, риоя намудан ба қоидаҳои агротехникӣ дар асоси хусусиятҳои биологии навъҳо имкон медиҳад.
Инкишофи ампелографияро ба 3 давр ҷудо мекунанд: тавсифи морфологии навъҳои ҳар ноҳия; ҷамъоварии навъҳо, ки тавсифи морфологии навъҳои ангури ноҳияҳои гуногунро низ дар бар мегирад; тавсифи навъҳои ҷамъоварда ё хоҷагиҳои ҷудогона дар маҳали парвариш.
Парвариши ток, такмили навъҳои нави ангур, баланд бардоштани ҳосил ва беҳтар гардондани сифати маҳсулот, дарёфти воситаҳои нави мубориза бо ҳашароти зараррасон ва касалиҳо аз ҷумлаи пажӯҳишҳои илмии мутахассисони Институти боғпарварию сабзавоткорӣ ва кафедраи боғдории ДАТ мебошанд.
Ӯ яке аз сермаҳсултарин муаллифони китобҳои дарсиву воситаҳои таълимӣ ва ҳамчун мутахассиси барҷастаи соҳаи информатика ва технологияҳои иттилоотиву иртиботӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон шинохта шудааст.
Китобҳои таълимии «Информатика», «Информатика ва технологияҳои иттилоотӣ», «Информатикаи татбиқӣ», «Асосҳои информатика ва техникаи ҳисоббарор», «Асосҳои техникаи компютерӣ», «Технологияи иттилоотӣ», «Забонҳои барномарезӣ», «Компютер ва иттилоот», «Технологияҳои компютерӣ», «Технологияҳои тарҳрезии системаҳои иттилоотӣ», «Шабакаҳои компютерӣ ва сомонасозӣ» ва ғайра, ки ба қалами ӯ тааллуқ доранд, имрӯз китобҳои рӯимизии садҳо ҳазор мактаббачагон, донишҷӯён ва омӯзгорони ин фанҳо гаштаанд.
Таҳқиқоти мушаххаси илмии ӯ ба татбиқи технологияҳои иттилоотӣ дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқ ва тарҳрезии компютерии экосистемаи обанборҳову ҳавзҳои моҳипарварӣ бахшида шудааст.
Теъдоди асарҳои илмӣ-методиаш наздик ба 300-то буда, қисми зиёди онҳо дар бонуфузтарин маҷаллаҳои илмии ҷаҳон (Ҷумҳурии Тоҷикистон, Федератсияи Россия, Ҷумҳурии Қирғизистон, Ҷумҳурии Ӯзбекистон, Ҷумҳурии исломии Эрон, Олмон ва ғайра) нашр шудаанд.
Файзалӣ Комилиён хатмкардаи шуъбаи риёзиёти татбиқии факултети механикаю риёзиёти Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин ва аспирантураи Академияи илмҳои ИҶШС мебошад.
Ф. С. Комилиён муаллифи зиёда аз 25 китоби дарсӣ барои мактабҳои олӣ, касбии ибтидоиву миёна ва таҳсилоти умумӣ, зиёда аз 30 барномаи фаннӣ ва 10 васоити таълимӣ мебошад.
Ақидаи ӯ оид ба хилқат чунин аст: мавҷудот аз мояе ба вуҷуд омадаанд, ки он махлут аз аносири мухталиф аст; он моя на ранг дораду на шакл, тӯдаест дарҳами номутаноҳӣ ва бекашф, ки саросари фазоро фаро гирифтааст, оғозу анҷом надорад, азалию абадӣ ва ҳама вақт дар зиддият аст (ҳам сард асту ҳам гарм, ҳам хушку ҳам тар, доиман дар ҳолати тағйиру табаддул мебошад).
Анаксима́ндри Милетӣ — табиатшинос, ҷуғрофидон, мунаҷҷим ва намояндаи фалсафаи табиати Юнони Қадим, намояндаи дуюми Мактаби Милет, шогирд, рафиқ ва ҳамқавми Фалес.
Яке аз устурлобҳои сохтаи Бадеъи Устурлобӣ дар музейи Донишгоҳи Йел маҳфуз аст, ки дар курсичаи он номи ӯ, таърихи сохта шудани он ва рақами тартибии афзор ҳаккокӣ шудааст.
Бадеъи Устурлобӣ инчунин мақолае дар бораи навъи афзори тилисмӣ таълиф кардааст, ки Бадеуззамони Ҷазарӣ дар асари «Ал-ҷомеъ байн-ал-илми ва-л-амали-н-нофеи фӣ синоати-л-ҳиял» ба он ишора намуда, ҳамчун «олати машҳур» ёд кардааст.
Бадеъи Устурлобӣ шарҳе бар «Рисола фӣ олот-иш-шомила»-и Абумаҳмуди Хуҷандӣ навишта, афзори нуҷумии сохтаи ӯро, ки ба як арзи ҷуғрофӣ мутобиқ буд, такмил дод ва онро барои ҳисоби арзҳои гуногун фаъол намуд.
Дар сарчашмаҳо Бадеъи Устурлобӣ-ро ҳаким, табиб ва огоҳ аз илми калому тилисмот хонда, аз аҳли Исфаҳон донистаанд, ки ба Бағдод рафта, то поёни умр дар он ҷо зистааст.
Ёқути Ҳамавӣ шеърҳои Бадеъи Устурлобӣ-ро «ноб» ва «олӣ» васф карда, адиби номдор Абумуҳаммад ибни Хашшоб ва Ибни Халликон аз ашъори ӯ намунаҳо овардаанд.
Биологӣ, ки ба истифодаи ҳашароти дарранда ва паразит , канаҳои дарранда , микроорганизмҳо, кирмҳо, паррандаҳо, ширхорҳо ва ғайрҳо барои маҳв ё кам кардани миқдори зараррасонҳо асос ёфтааст.
Онҳоро дар био лабораторияҳо зиёд карда, ба киштзор сар медиҳанд, масалан, тӯхмхӯраки паразити трихограммаро бар зидди кирми тирамоҳӣ, мевахӯрак ва мӯр; ғамбусаки криптолемусро бар зидди кирмҳои зироати ситрусӣ ва токзор; псевдофикусро бар зидди кирминаи Комсток; канаи даррандаи фитосейулюсро зидди тортанаканаи гармхона ва ғайра ба кор мебаранд.
Арготехникӣ, ки ба истифодаи усулҳои умумӣ ва махсуси агротехникӣ асос ёфтааст ва бо ёрии онҳо шароити экология ба инкишофу афзоиши организмҳои зараррасон номусоидро фаро овард, қобилияти худмуҳофизии рустаниҳоро баланд мебардоранд.
Нимаи дуюми садаи зарари азими иқтисодие, ки ҳашарот ва касалиҳои рустанӣ ба як қатор мамлакатҳо расонд, зарурати марказонии корҳои тадқиқотӣ ва дарёфти роҳҳои мубориза бо касалию ҳашароти зараррасонро нишон дод.
Ҳифзи рустанӣ — соҳаи илми кишоварзӣ, ки усулу роҳҳои муборизаро бар зидди касалӣ, зараррасонҳо, алафҳои бегонаи зироати хоҷагии қишлок ва бешазор, инчунин системаи тадбирҳои хоҷагиҳои ҷангалдорӣ ва хоҷагии қишлоқро оид ба пешгириву барҳамдиҳии осеби ба рустанӣ расонидаи зараррасонҳо тадқиқ менамояд.
Муҳофизати рустанӣ на танҳо аз маҳви организмҳои зараррасон ё маҳдудгардонии доираи фаъолияти онҳо иборат аст, инчунин муайян намудани давраи пайдоишу миқёси паҳншавӣ, пешгирии паҳншавии махсусан организмҳои зараррасонро аз як кишвар ба кишвари дигар низ ба зимма дорад.
Муҳофизати рустанӣ дар заминаи муваффақиятҳои агрономия (деҳқонӣ, рустанипарварӣ, фитопатология ва антомологияи хоҷагии халқ ва ғайра), зоология ва ботаника (асосан систематика, анатомия, морфология, экология, географияи рустанӣ ва ҳайвонот), генетика, биохимия ва физиологияи рустанию ҳайвонот ва ғайра равнақ меёбад.
Пешрафти имрӯзаи биология, физика, химия барои ҷустуҷӯи усулҳо ва воситаҳои боз ҳам мукаммали муҳофизати рустаниро тадқиқ карда истодаанд, ки ба истифодаи омилҳои физикӣ- афканишоти радиактивӣ ва гармӣ, ултрасадо, нур ва ғайра асос ёфтааст.
Дар Иттиҳоди Шӯравӣ иод ба стерилизатсияи мевахӯраки себ, кирми тирамоҳӣ, кирми ғӯза ва донхӯраки нахӯди лӯбиё, ганбусаки анбор ва ғайра тадқиқот мебаранд.
Дар омӯзиши проблемаҳои иммунитети рустанӣ Н. И. Вавилон, А. А. Ячевский, П. Г. Чесноков, И. Д. Шапиров, Т. И. Федотова , И. Эриксон , Э Стэкмен , Д. Карбоне, А. Арнауд ва дигарон саҳми калон гузоштанд.
Баъди ба вуҷуд овардани аввалин навъҳои мушунги говак ва пахтаи ба касалиҳои пажмурдагии фузариозӣ тобовар дар бисёр мамлакатхо ҳазорон навъҳои зироат ба даст оварданд, ки ба бисёр касаливу зараррасонҳо тобоваранд.
Баробари ин аз ҳад зиёд ва яктарафаю бемасъулиятона истифода бурдани пестисидҳо дар як қатор мамлакатҳо боиси ифлосии замин, об, пайдоиши шаклҳои нави ба пестисидҳо тобовари зараррасонҳо ва ғайра шуд.
Нимаи дуюми солҳои 40 садаи баъди ошкор намуда баъзе ҷиҳатҳои манфии усулҳои химиявии муҳофизати рустанӣ ба усули интегронидаи муҳофизати рустанӣ диққати ҷидди дода истодаанд.
Олимони Институти зоология ва паразитологияи АФ ҶШС Тоҷикистон бо роҳбарии академик М. Н. Назриқулов дар пахтазори колхозҳои ноҳияи Ёвон ин усули муҳофизати рустаниро бо муваффақият ба кор мебаранд.
Соли 1962 дар заминаи занбӯруғи сапрофити хокӣ -антогонисти триходерма биопрепарати триходермин ҳосил кардаанд, ки ҳангоми ба хок андохтан ангезандаи касалиҳои зағир, ғалладона ва вилти пахтаро нобуд мекунад.
Смит, У. Стэнли ва дигар садҳо намудҳои нави замбӯруғҳои фитопатогенӣ, бактерия, вирус ва кирмҳои касалиангези рустаниро муайян намуданд; Биолигия ва физиологияи бисёр зараррасониҳои хавфнокро омӯхтанд.
Назар ба маълумоти Ташкилоти хӯрокворӣ ва хоҷагии қишлоқи ТДМ дар натиҷаи касалӣ ва осеби зараррасонҳо соле тақрибан 20-25 % ҳосили умумиҷаҳонии зироати хӯрокворӣ нобуд мешавад.
Механикӣ (бо роҳи кандани ҳар гуна чукуриҳо, истифодаи асбобу анҷоми гуногун барои сайду маҳв намудани зараррасонҳо, ҷамъ кардани тухм, кирминаю ҳашарот ва сӯзондани онҳо ва ғайра), ки дар гузашта аҳамияти муҳим дошт, вале аз сабаи меҳнатталаб ва камсамар буданаш маҳдуд шудааст.
Аз соли 2005 муовини декани факултети филологияи тоҷик оид ба корҳои илмӣ ва мудири кафедраи адабиёти тоҷики Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ мебошад.
Асосан дар минтақаи шибоғ, боялиҷу ушнонзори биёбон, алафзори дашт, саксавулзор, регзор, доманакӯҳи зардхок ва гилхоку регхоки воҳаи дарёи Сир ва Тоҷикистони Ҷанубӣ нумӯ меёбад.
Табибони халқӣ бо самғи ангудон саръ, савдоӣ, зиқи нафас, сил, рагкашӣ, хала, миёндард, ҷароҳати бадан, касалиҳои пӯст ва ғ-ро табобат мекарданд; барги навсабзашро бо ҷурғот омехта, ба шахсони гирифтори «оташак» ва саратон медоданд.
Нахусгин муассисаи бонкии Тоҷикистон Намояндагии Бонки давлатии ИҶШС дар шаҳри Душанбе моҳи июни соли 1925 ташкил гардид, ки ба доираи дар Осиёи Миёна будаи Бонки давлатии ИҶШС дар шаҳри Тошканд тобеъ буд.
Бахшҳои Бонки данлатӣ дар ноҳияҳои зерин фаъолият менамуданд: Қурғонтеппа, Кӯлоб, Ғарм, Панҷакент, Хуҷанд, Уротеппа, Конибодом, Хоруғ, Исфара, Обигарм, Шаҳринав, Янгибозор , Ҷиликӯл, Куйбишев , Шаҳритус, Муъминобод, Кангурт, Фархор, Нов, Ашт, Кагановичобод , Кӯктош, Ҳисор.
Соли 1987 дар асоси Қарори Кумитаи Марказии Ҳизби Коммунисти Иттиҳоди Шӯравӣ ва Шӯрои Вазирони ИҶШС таҳти 821 аз 17 июли соли 1987 дар Иттиҳоди Шӯравӣ ислоҳоти бонкӣ гузаронида шуд ва дар асоси ин қарор низоми бонкии зерин ташкил карда шуд: