polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Дар ҳоле, ки амалиёти ҳарбӣ соли 1866 сурат гирифта буд, 8 май дар муҳорибаи Эрҷар сипоҳи аморати Бухоро ба шикаст дучор шуд, вале Романовский бевосита барои ҳуҷуми қатъӣ ва забти пурраи аморати Бухоро кӯшиш накарда, сараввал қарор дод, ки дар саргаҳи роҳи водии Фарғона мавқеи худро мустаҳкам кунад.
Шаҳри Хуҷанд дар сарҳадди навоҳии Хӯқанду Бухоро ҷой гирифта, ба ғайр аз мавқеи хуби ҳарбӣ-стратегӣ доштан, дар алоқаи тиҷоратии байни Бухорову Хӯқанд низ мақоми махсусро соҳиб буд.
Молҳои тиҷоратии Бухорову Самарқанд ба Хуҷанд ё баръакс аз Хуҷанд ба Бухорову Тошканд ба восиати дарёи Сир ворид гаш-та аз он ҷо ба пойгоҳҳои тиҷоратии ин шаҳрҳо интиқол дода мешуданд.
Аҳаммияти стратегию тиҷоратии ин шаҳрро ба назар гирифта Д. И. Романовский изҳор дошт, ки «маҳз бо ишғол намудани Хуҷанд мо соҳиби воқеии кишвари он тарафи Чирчиқ гардида, дар ҷойҳои ба ихтиёри мо гузашта оромию суботро барқарор менамоем».
Ба Русия ҳамроҳ гардидани Осиёи Миёна, ё Тобеъшавии Осиёи Миёна ба Русия — раванди таърихӣ, сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоӣ, ҳаводиси таҳаввуловари таърихӣ, ки солҳои 60-80 асри 19 ба вуқӯъ пайваста буд.
Таърихи муносибатҳои тиҷоратии байни Русияву Осиёи Миёна хеле тӯлонӣ буда, аз замони пайдоиши иттиҳодияҳои қабилавии славянҳои шарқӣ, хеле пештар аз ташкилёбии нахустин давлати онҳо — Руси Киевӣ ибтидо гирифта, дар масири давраҳои таърихии минбаъда мунтазам идома доштааст.
Шӯриши зидди амир Музаффар дар Шаҳрисабз ва Шерободу Ҳисор, аз идоракунӣ дур кардани гумоштагони амир ӯро маҷбур сохтанд, ки ба ин фишор сари итоат фуроварда, зидди Русия ҷиҳод эълон намояд.
Сафи «муборизони роҳи дин» ба муқобили «кофирон» дар як муддати кӯтоҳ Шеробод, Ҳисор, Кӯлоб ва дигар мулкҳоро фаро гирифта, наз-дикону гумоштагони амир аз вазифа дур карда мешуданд.
Кауфман бо аморати Бухоро сиёсати «дӯстона»-и худро идома дода, соли 1873 бо амир шартномаи нав баст, ки мувофиқи он ба шартномаи қаблан басташуда, боз чанд банди дигар, аз қабили тамоман аз байн бурдани муносибатҳои ғуломдорӣ, дар Бухоро таъсис додани муассисаи намояндагии доимии Русия ва боз чанд банди сиёсати мустамликавии дар аморат пурра таъминкунандаи мутлақиятро илова намуд.
Таҳқиқоти Банӣ Саббоҳ дар бораи чигунагии ҳаракати Офтоб тибқи назарияи заминмарказии Батлимус ба донишмандони баъдина таъсири зиёде дошта, онҳо дар баъзе асарҳои нуҷумиашон аз эшон ёдоварӣ кардаанд.
Муҳимтарин таҳқиқоти нуҷумии аз Банӣ Саббоҳ боқимонда, ки мунаҷҷимони баъдина назарҳои мухталиф кардаанд, кӯшиши Муҳаммад дар бораи ҳисоби вусъати машриқ аст.
Ба навиштаи Берунӣ «…Муҳаммад дар рисолааш „саъату-л-машриқ“-ро ба тариқи ҳисоб ва на ба тариқи бурҳон ба даст оварда, ки ин амали ӯ мубтанӣ бар тасоҳил ва ғайри таҳқиқ аст. Чаро ки масири Хуршедро дар замонҳое мусовии баробар дониста, дар ҳоле ки ин гуна нест».
Ӯ равиши дигареро низ ба Муҳаммад нисбат медиҳад, ки Абунасри Ироқ истифода карда, дар асари «Рисолатун фӣ-л-бароҳин ало амал Муҳаммад ибн Саббоҳ фӣ имтиҳон-уш-шамс» ба баррасии равиши Муҳаммад пардохтааст.
Равиши Муҳаммад дар ҳисоби «саъату-л-машриқ» иборат аст аз қавсе аз доираи уфуқ, ки бештарини дуршудагии маҳалли тулӯи Офтобро нисбат ба маҳалли тулӯи он дар яке аз эътидолайн нишон медиҳад.
Аз осори Банӣ Саббоҳ аз Муҳаммад асаре ба номи «Рисолат фӣ амал-ис-соъоту-л-мабсутун би-л-ҳандаса фӣ айй иқлими ардат» боқӣ мондааст, ки нусхае аз он дар Китобхонаи ал-Юсуфияи Туркия нигоҳдорӣ мешавад.
Асарҳои дигари зеринро ба Банӣ Саббоҳ мансуб медонанд: «Рисолат фӣ имтиҳон-ил-мавзеъ-уш-шамс ва майлҳо ва саъатун машриқҳо ва каммаятун масирҳо», «Китоб амал нисф-ун-наҳор», «Бурҳону санъату-л-устурлоб», «Рисолатун фӣ санъат-ир-рухом», «Зиҷи мухтареъ», «Ал-амал би-з-зот-ил-ҳалақ», «Китобу-л-кура» ва «Китоб фӣ-л-ашкол ва-л-масоҳот».
Банӣ Саббоҳ , Бану Саббоҳ — писарони Саббоҳ, бародарони мунаҷҷими эронитабор : Муҳаммад, Иброҳим ва Ҳасан, ки дар рушди илми нуҷум хидмати арзанда кардаанд.
Намунаи ҷуфти зарра - антизарраҳо инҳоанд: электрон-позитрон, протон-антипротон, нейтрон-антинейтрон, ней-трино-антинейтрино ва ғайра Ҳангоми ба ҳам бархӯрдан антизарраҳо ва зарра якдигарро маҳв карда, ба шакли дигари материя мегузаранд.
Дар таркиби нурҳои кайҳонӣ боз як ҷуфт зарраву антизарраҳо — мю-мезонҳо , каме баъдтар зарраҳои вазнинтар, пи-мезонҳо (+, - ва 0; массаи + ва - баробар ба 273,13 ва массаи 0 ба 264,15 массаи электрон) ошкор гардиданд.
Подзарраҳо, антизарраҳо — зарраҳои бунёдие, ки як қатор тавсифҳояшон аз рӯи қимати ададӣ бо тавсифҳои зарраҳои одӣ: масса, спин, спини изотопӣ , умр, ҷуфтият айнан якхелаанду тавсифҳои дигарашон (зарядҳои электрикӣ, барионӣ, лептонӣ, моменти магнитӣ, аҷобат ва ғайра) аз рӯи аломаташон аз ҳамдигар фарқ мекунанд.
таассуроти сафари Ҳин­дустон, ҳиссиёту ҳаяҷони шоир аз зиддиятҳои ҷам­ъи­ятии он) ва ҳам қисса (тасвири манзараҳои дилфиребу зисту зиндагии мардумони одии он ва тасвири беш аз пеш авҷ гирифтани зиддиятҳои иҷтимоӣ) ба ҳам омадаанд.
Балла́да — навъҳои гуногуни шеъру мусиқӣ, ки ҳиссиёту ҳаяҷони шоир ва оҳангсоз, таассуроти ботинии онҳоро аз мушо­ҳидаи ҳаёту воқеаҳои табиат ва муҳити иҷтимоӣ дар бар мегиранд.
Осори панду ахлоқӣ дар эҷодиёти даҳонакӣ ва адабиёти хаттии мардуми Шарқ, Мисри Қадим, Бобулу Шумер, Чин, Ҳиндустон, кишварҳои бостонии Европа, Юнону Руми Бостон дар замони бостон пайдо шудаанд ва дар тарбияи ахлоқӣ, рушди маънавиёти ҷомеа, тарбияи наврасону ҷавонон, ҳидояти калонсолон ба некиву накӯкорӣ, ахлоқи ҳамида, амал кардан мутобиқи панди рӯзгор, ҳикмати амал, таҷрибаи зиндагӣ, дурӣ ҷустан аз аъмоли бад ва ғайра аҳамияти бузург доштанд.
Андарзҳо ва дар шакли андарзнома фароҳам овардани онҳо дар адабиёти бадеӣ ва динии мардуми ориёӣ таърихи тӯлоние, аз замони ба арсаи таърих қадам ниҳодани ориёиён, ба миён омадани китоби муқаддаси Авесто, дорад.
Якум, андарзнома андарзномаҳое, ки дар онҳо масъалаҳои дини зардуштӣ, ки дар замони Сосониён мақоми давлатӣ дошт, матраҳ гардидаанд: «Чидак андарзи порйоткаешон», «Андарзи доноён ба маздаяснон», «Якчанд сухан Озарфарнбағи Фаррухзодон гуфт», «Суханҳои Бахтофарид ва Озарбади Зардуштон», «Андарзи дастурон ба беҳдинон», «Андарзи пешиниён», «Ёдгори Бузургмеҳр» ва ғайра Дуюм, андарзномаҳое, ки ҳикмати амалӣ, масъалаҳои дунявиро дар бар мегиранд: «Андарзи Озарбади Маҳраспандон», «Вожае чанд аз Озарбади Маҳраспандон», «Андарзи Ушнари доно», «Андарзи Ҷамшед», «Андарзи Саена», «Андарзи Хусрави Қубодон».
Дар осори динӣ, адабӣ ва таърихии паҳлавӣ, аз қабили «Динкард», «Бундаҳиш», «Минуи хирад», «Дарахти асурӣ» ва ғайра бобҳову фаслҳо ва порчаҳои андарзӣ, пандуахлоқӣ вуҷуд доранд.
Муаллифи баъзеи онҳо шоҳон, вазирон, мубадони замони Сосониёнанд, дигарашон ба шоҳону вазирон, ҳакимони даврони бостон – Ҷамшед, Ушнари доно , Саена нисбат дода шудаанд.
Дар андарзномаҳои дигари паҳлавӣ аз давлатдории одилона, раиятпарварӣ, тарғиби ростӣ, некӣ ва накӯкирдорӣ, тарғиби илму дониш, дӯстӣ ва рафоқат, бузургдошти падару модар ва устодони дабиристон, ғамхорӣ кардан ба аҳли хонадон, ба мактаб додан ва ба таҳсили илми фарзандон мусоидат намудан ва ғайра сухан меравад.
Дар адабиёти форс-тоҷик асарҳои ба андарзнома монанд ва ё порчаҳои андарзӣ дар нигоштаҳои Рӯдакӣ, Абушакури Балхӣ , Фирдавсӣ (андарзҳои шоҳон ҳангоми ба тахт нишастан ва ё васиятҳо пеш аз марг дар «Шоҳнома»), Асадии Тӯсӣ , Абуалӣ ибни Сино («Пирӯзинома» – «Зафарнома», асари андарзие, ки ба ӯ нисбат дода мешавад), Абдуллоҳи Ансорӣ («Насоеҳ», «Тӯҳфату-л-мулук», «Анису-л-муридин ва шамсу-л-маҷлис», «Манозилу-л-соирон»), Хусрави Деҳлавӣ, Саъдӣ , Абдурраҳмони Ҷомӣ ва дигарон ба назар мерасанд.
Ба «Роҳату-с-судур»-и Ровандӣ, «Марзбоннома», «Сиёсатнома», «Калила ва Димна», «Таърихи Табаристон», девонҳо, китобҳои таърихӣ ва адабии дигар низ андарзҳои паҳлавӣ дохил гардидаанд.
Анъанаи «Андарзнома»-нависӣ дар адабиёти форс-тоҷик (дар дохили асарҳо, насиҳатномаҳои шуаро ва насрнависон, насиҳат ба фарзандонашон, ҳикоятҳои тамсилии китобҳои ахлоқ, рисолаҳои ҷавонмардӣ ва маҷмӯаҳои панду насиҳат) асрҳо давом кардааст.
Дар адабиёти муосири тоҷик ба гурӯҳи асарҳои ба андарзнома монанд таълифшуда китобҳои Ҳоҷӣ Умархӯҷаи Истаравшаниро бо номи «Достони панди пири хирад» дохил метавон кард.
Андарзнома, китоби андарзҳо — осори адабӣ-бадеӣ, динӣ, фалсафии панду ахлоқӣ, ки дар он андарзҳо, суханони панду ҳикматомез, гуфтори ибратомӯз фароҳам омадаанд.
Чунончи, «солори лашкар» дар «Шоҳнома» борҳо ба кор рафта ва аз бофтор чунин бар меояд, ки он мансабе поинтар аз сипаҳсолор буда ва мақоми ҷонишинӣ доштааст, чуноне ки генерал-лейтенант дар артишҳои урупоӣ муъовини генерал-полковник будааст:
Фарҳангистони Эрон бо пешниҳоди Анҷумани вожагузинии артиш дар соли 1935 «лашкар»-ро ҷойгузини истилоҳоти туркӣ-муғулии «тумон» ва фаронсавии «дивизюн» ва «сарлашкар»-ро ҷойгузини «амири тумон» кард, ки ҳамакнун дар Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон дараҷае баробар бо генерал-лейтенант аст.
Дар сипоҳи Сосониён низ ҳамин радабандӣ ва номгузорӣ ба кор мерафта, вале ҳар гунд аз чанд дирафш ташкил мешуд, ки ҳар кадоме як ҳазор размандаро дар бар мегирифт.
Лашкар — ягоне роҳкунишӣ дар шохаву зершохаҳои нерӯҳои мусаллаҳи бисёре аз кишварҳои ҷаҳон аст, ки бузургтар аз гунд ва хурдтар аз сипоҳ буда ва таҷҳизоту ҷангафзорҳои лозим барои иҷрои амалиёти размӣ дорад; дивизия.
Инсони ибтидоӣ ва дар ҷамъиятҳои синфӣ аз маълумот маҳрум ва таҳти истисмор монда, бинобар содалавҳӣ ва нафаҳмидани моҳияти аслии падидаҳои табиат ва ҷамъият сабаби онҳоро ба мавҷудоти бофтаи хаёлаш, ки онҳоро дар шакли инсони пурқудрат ва фавқуттабиӣ тасаввур мекард, мутааллиқ медонист.
Баъзе антропоморфизмро ба дини ислом низ хос медонанд ва истинод бар ин доранд, ки дар Қуръон омадааст Худо дорои даст аст, мебинад ва мешунавад ва ғайра Муфассирони ислом ақидаҳои ба Худои таъоло нисбат додани даст, чашм, рӯй ва ғайраро, ки дар Қуръон омадааст, ба он тавре, ки ба тассавуроти одӣ ва сатҳӣ хос аст, рад мекунанд.
Ҳамзамон бо инкишофи илму тамаддун ва ошкортар шудани сустиҳои дин ва хилофи ақл будани усули он назариётчиёни мазҳабҳои мухталиф кӯшидаанд, то ки динҳоро аз хислатҳои мушобиҳан дурушт озод намоянд.
Дар афсонаҳо, сурудҳо, чистонҳо ба ашё ва ҳодисаҳо хислатҳои инсонӣ дода шудаанд, вале аз мушобиҳаи динӣ бо хусусияти ба зиндагӣ наздиктар буданашон фарқ доранд.
Барои муҳаррикҳои дарунсӯз истифодаи антифризҳое, ки дар таркибашон этиленгликол, обу спирт, обу глитсерин, маҳлули баъзе намакҳои ғайриорганикӣ ва ғайра доранд, мувофиқтар аст.
Системаҳои сардонӣ ҳангоми рехтани антифриз бояд аз боқимондаҳои равған ё керосин тоза бошанд, зеро антифриз дар натиҷаи бо ин моддаҳо омехта шудан, сахт кафк карда, дамида мебарояд.
Дар с-ҳои оғози ҳукумати Салҷуқиён , дар замони Алпарслон ба ҷосусӣ таваҷҷуҳ намешуд ва девони барид мавҷуд набуд, ки Низомулмулк дар «Сиёсатнома» қайд кардааст.
Хоразмишоҳиён , ки нахуст бо шоҳони салҷуқӣ ва сипас бо муғулон дар набардҳои пай дар пай буданд, фурсати ташкили созмони баридро надоштанд ва фаъолияти он монанди давлатҳои қаблӣ ва ҳамзамонони онҳо буд.
Дар аҳди Ҳахоманишиҳо Дориюш -и барои барқарории амнияти умумӣ дар давлат ташкилоте бунёд кард, ки дар он дабир ё муншии махсусе бар «хишашараҳ пован» -ҳои вилоят таъйин кард, то «чашму гӯши шоҳ бошанд ва ӯро аз ҷараёни умур ва рӯйдодҳои муҳимми вилоят ва рафти иҷрои фармонҳои марказ огоҳ созанд».
Сохтмони роҳҳои корвонрав, нигоҳдории аспҳои буридадум дар манзилгоҳҳо ва ташкили дастгоҳи барид дар замони Дориюши — охирин подшоҳи сулолаи Ҳахоманишиҳо ба дараҷаи баланди тараққиёти худ расид.
Шукуфоии иқтисодӣ ва фаъолиятҳои тиҷоратӣ дар ин асрҳо барои эҷоди истгоҳҳои барид ва қарор додани чорпоёни омодаи ҳаракат дар ин истгоҳҳо барои иқтидори амният дар роҳҳои тиҷоратӣ ва низомӣ замина гузоштанд.
Қудома ибни Ҷаъфари Бағдодӣ , ки дар замони Муктафӣ соҳиббарид буд, дар бораи барид чунин гуфтааст: «Барид девони мустақил аст ва раиси девони барид бояд аз ҳар чиз бохабар бошад ва ба ҳар ҷое роҳ дошта бошад».
Дар замони Маҳмуд ва Масъуд илова бар вазифаи «кадхудо» ҳукумати марказӣ шахсеро низ бо номи «соҳиббарид» таъйин мекард, то воқеаҳои муҳимро ба подшоҳ гузориш диҳад.
Дар ин давра барид на танҳо хабаррасонӣ, ҳамлу нақли номаҳо, ивазкунии аспҳо дар истгоҳҳо, инчунин ҳамлу нақли сипоҳиёнро дар вақти ҷанг иҷро мекард.
Фармони махсусе нашр шуда буд, ки дар он хислатҳои зарурии соҳиби барид чунин омадааст: «Ӯ бояд шикоятро бишунавад ва дар бораи онҳо доварӣ кунад. Аз ин рӯ, лозим аст, ки ба тамоми масоили шаръӣ воқиф бошад. Ҳамчунин зоҳид ва мутаққӣ, доно ва ростгӯ, нексират ва хайрхоҳи ҳама бошад. Ҳангоми баёни воқеъ куллияи ҷавонибро дар назар бигирад».
Ба вазифаи онҳо на танҳо сари вақт расондани хабару фармонҳои давлатӣ ба шаҳру вилоятҳои мамлакат, инчунин фиристодани хабарҳои махфӣ нисбати ин ё он ҳокими маҳаллӣ гузошта шуда буд.
Аз рӯйи мазмуни якум барид шабакаи роҳҳои саросари кишвар буда, дар ҳар роҳ манзилгоҳҳои ба ном «сикка» ё «работ» ба фосилаи 2 фарсанг ва 4 фарсанг сохта шуда буданд.
Ин созмон вазифаи алоқаро миёни маркази ҳукуматҳо бо вилоёт ва расонидани ахбору рӯйдодҳои муҳимми сиёсӣ, ирсоли номаҳо ва паёмҳо, ҳамлу нақли муросилоти давлатӣ ва гоҳ хусусӣ, расонидани маъмурон ва аксари фармонҳои ҳукуматиро ба уҳда дошт.
Мансур барои интизоми умури давлат 4 танро лозим медонист: қозӣ, соҳиби шурта, соҳиби хироҷ ва соҳиби барид, ки вазифадор буд ахбори се тани дигарро ба дурустӣ ба халифа бирасонад.
Девони барид дар ин давра яке аз идораҳои муҳим буда, баррасии авзоъ ва ҷараёни корҳо, назорат бар маъмурони олимақоми вилоёт, танзими ахбору гузориши онҳо ба марказ, ҳамлу нақли воситаҳои ба давлат тааллуқдошта ва ғ-ро ба уҳда дошт.
Коргузорони барид дар ин давра аз Фарғона то Шош , аз Мадоин то Ҳира, аз Баҳрайн то Маскоб ва дар саросари Арабистону Шом то қаламрави Румиён рафту омад мекарданд ва гоҳ аз астарҳо истифода мебурданд.
бо бандакҳои хабарӣ феълҳои нақлӣ, феъли замони ҳозираи муайян ва сифати феълии замони оянда тасриф мешаванд: хондаам, хонда будаам, хонда истода будаам, мехондаам, хонда истодаам, хонданиам ;
Бандакҳои феълӣ танҳо бо асоси замони ҳозира ва гузаштаи феъл ҳамроҳ шуда, шахсу шумораи феълро нишон медиҳанд ва ҳамчун воситаи алоқаи мувофиқати мубтадо ва хабар хидмат мекунанд: нависам, нависем; нависӣ, нависед: нависад, нависанд: навиштам, навиштем: навиштӣ, навиштед: навишт, навиштанд.
Бандакҷонишинҳои шахсӣ-соҳибӣ бо исм, сифат, шумора, ҷонишин, феъл ҳамроҳ шуда, маънои грамматикӣ ва семантикӣ доранд, ба шахсу шумора, соҳибият ва мафъул далолат менамоянд.
Бандакҳо ҳамчун воситаи алоқаи байни муайяншавандаю муайянкунанда, чун василаи алоқаи мувофиқати хабар бо мубтадои ҷумла, ҳамчун воситаи ифодаи шахсу шумора, соҳибият ва мафъул шинохта мешаванд.
Бо асосҳое, ки аз шаклҳои ғайритасрифии феъл ва ҳиссаҳои номии нутқ ифода ёфтаанд, васл шуда, алоқаи онҳоро бо мубтадои ҷумла барқарор менамоянд: Ман бофандаам.
Бандаки изофӣ муҳимтарин воситаи алоқаи тобеъ дар ибора буда, дар охири калима меояд ва задаи калимагӣ қабул намекунад: осмони соф, хондани китоб, сеяки замин, сурхи баланд, ками беғам.
Заминаи достони Балъами Боъур дар сарчашмаҳои исломӣ ишораи оёти қуръонӣ ба касест, ки Худованд нишонаҳои худ ро барояш бахшида буд, аммо ӯ бо пайравӣ аз ҳавои нафси худ аз онҳо гусаста, ба роҳи Шайтон рафт.
Дар бархе аз ривоятҳо он атои илоҳӣ, ки Худо ба Балъами Боъур бахшида буд, «Исми аъзам» ва дар бархи ривоёти дигар китобе аз китобҳои осмонӣ, нубувват ё илми илоҳӣ дониста шудааст.
Дар китобҳои Аҳди қадим ва Аҳди ҷадид борҳо номи Балъом ҳамчун касе, ки дар оғоз дар роҳи Худо буд ва пас аз муддате ба роҳи Шайтон рафт, барои ибрат ёд шудааст.
Ҳикояти Балъом дар Талмуд низ оварда шуда, дар он ба ду гуноҳи ӯ, яке – талош барои аз байн бурдани Банӣ Исроил ва дигаре – ба рӯ гардонидан аз Худо водоштани онҳо ишора шудааст.
Ҳамчунин Балъам ва Иброҳими пайғамбар муқоиса шудаанд ва аввалӣ ҳамчун намунаи бадию гунаҳкорӣ дар баробари дигарӣ ҳамчун намунаи некукорӣ дониста шудааст.
Ба донишҷӯён 4 нафар докторҳои илми филологӣ дар бахши журналистика, профессорон, 1 нафар Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон, 2 нафар Арбоби ҳунари Тоҷикистон, 5 нафар номзадҳои илм, дотсентҳо, 8 нафар муаллимони калон, ва 5 нафар муаллимону ассисентон дарс мегӯянд.
Устодони шуъбаи журналистикаи телевизион ва радиошунавонӣ дар тарбияи насли нави журналистони телевизиону радио таҷрибаи бой доранд ва хатмкунадагони он имрӯзҳо дар шабакаҳои ҷумҳуриявӣ, вилоятӣ, шаҳру ноҳиявии телевизион ва радиои Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар хадамотҳои матбуотии вазорату идораҳо, қисмҳои ҳарбӣ ва умури дохилӣ, корхонаҳои калони саноатӣ пурсамар фаъолияти эҷодӣ мебаранд.
Ба донишҷӯён журналистон, режиссёрҳо ва наворбардорони варзида ва собиқадор, ки соҳиби таҷрибаи бойи эҷодӣ ва касбӣ ҳастанд аз қабили доктори илмҳои филология, профессор Абдусаттор Нуралиев, доктори илмҳои филология, и.в.
профессор Саидмуроди Хоҷазод, номзади илмҳои филология, дотсент Бахтиёр Ҳамдамов, номзади илмҳои таърих, дотсент Абдунабӣ Сабуров, номзади илмҳои филология, дотсент Гавҳар Умарова, номзади илмҳои филология, дотсент Зафар Эшматов, муаллимони калон Чорёр Иброҳимов, Ҷумъа Қуддус, Шералӣ Нағзалиев, Хушбахт Беков, Санавбар Мирмуллоева, Бобоҷон Раҳимов, Баҳодур Истамов, Насиба Ғуломова, муаллимон Лутфулло Ниёзов, Адиба Абдуллоева, Муҳаммад Мусоев, Суҳайл Суфиев, Муқаддас Умарова дарс мегӯянд.
Донишҷӯёни шуъбаи мазкур дар якҷоягӣ бо устодон ва кормандони шабакаҳои телевизиониву радиоии ҷумҳуриявӣ барномаҳои гуногун дар мавзӯъҳои сиёсӣ, иқтисодӣ, фарҳангӣ, варзишӣ ва интеллектуалӣ таҳия намуда пешкаши тамошобинон ва шунавандагон менамоянд.
Устодони шуъбаи режиссура ва продюсерӣ ҳам дар тарбияи насли нави режиссёрон, наворбардорон ва продюсерон барои кинои ватанӣ, намоишҳои театронидашуда ва идҳо бо кӯшиши пурсамар фаъолияти эҷодӣ мебаранд.
Барои дақиқ омӯхтани касби режиссёри филми бадеӣ, телеоператори кино, режиссёри намоишҳои театронидашуда ва идҳо дар донишкада Студияи таълимии телевизион ва радио, лабораторияҳои танзим, наворбардорӣ ва сабт, клуби Донишкадаи давлатии умумиросиягии киноматеграфияи ба номи С.А.
Ба донишҷӯён режиссёрҳои филми бадеӣ ва наворбардорони варзида ва собиқадор, ки соҳиби таҷрибаи бойи эҷодӣ ва касбӣ ҳастанд аз қабили Ҳунарманди халқии Тоҷикистон, профессор Юсупов Юнус, номзади илмҳои педагогӣ, и.в.
дотсент Раҷабов Баҳриддин, муаллимони калон Рашидов Сулаймон, Қодиров Саидҷон, Раҳимова Соро, омӯзгорон Воҳидов Пайрав, Нигматов Алишер, Ҷалолов Набӣ, Зоҳири Сайфулло, Муродов Абдуалӣ, Раҳмонова Соҷида, Маликов Озод, ассисентон Умаров Дилшод, Қодиров Насим, Назаршоев Шавкат дарс мегӯянд.
ва “История зарубежной журналистики” – и Нуралиев А. Н. ,“Жанрҳои журналистикаи хабарии телевизион”,“Жанрҳои таҳлилии телевизион”, “Жанрҳои публитсистикаи бадеии телевизион”, “Махсусияти жанрҳои иттилоотию таҳлилии телевизион”, “Телевизиони ҷамъиятии “Пойтахт” меваи Истиқлол” ва “Жанрҳои журналистикаи телевизион”–и Муъминҷонов Зулфиддин, “Таърихи телевизиони Тоҷикистон”-и Хоҷазод С., “Телевизион ва воқеати Тоҷикистон”-и Умарова Г. “Назарияи драма, намоишҳои сужанок ва сенарияи кино”-и Қуддус Ҷ.
Факултети режиссура, кино ва телевизион барои фароғати хуби донишҷӯён чорабиниҳои фарҳангӣ аз қабили вохӯриҳову мулоқотҳо бо шахсиятҳои маъруфи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва берун аз онро ташкил ва баргузор менамоянд.
Факултети режиссура, кино ва телевизион 6 январи соли 2020 таъсис ёфта, яке аз сохторҳои асосии Муассисаи давлатии таълимии «Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода» ба шумор меравад.
Вазифаи асосии факулт тайёр намудани кадрҳои баландихтисоси соҳавӣ барои минбаъд фаъолият кардан дар кинои ватанию хориҷӣ, саривақт таъмин намудани омма бо навтарин иттилооти дохилу хориҷи кишвар тавассути воситаҳои ахбори электронии омма: телевизиону радио ва сомонаҳои интернетӣ мебошад.
Баландии парвози дастгоҳи париш дар сатҳи замин ҳамчун фарқи фишорҳои байни нуқтаи воқеъ будани асбоб ва фишори ҳаво дар сатҳе, ки баландии он муайян карда мешавад, ҳисоб карда мешавад.
Дар асоси ҳисобкуниҳои математикӣ асбоб мав­қеи нуқтаро дар фазо , арзу тӯли маҳалро дар модели сатҳи Замин, баландиро нисбат ба модели миёнаи сатҳи баҳр муайян мекунад.
Асбоб аз ирсолкунандаи радио­мавҷ­ҳои фавқул­басомад, антеннаи равишдор , қабулкунаки радио­мавҷ­ҳои инъи­кос­шаванда, асбоби коркарди сигналҳо ва асбоби визуалие, ки дар тахтаи асбобҳои тайёра ҷойгир аст, иборат мебошад.
Соли 1994 - ум мактаби миёнаи рақами 10-и ноҳияи Файзободро хатм намуда, соли 1999 Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистонро аз рўи ихтисоси “Баҳисобгирии бухгалтерӣ, назорат ва таҳлили фаъолияти хоҷагидорӣ” хатм кардааст.
Солҳои 2002-2005 дар Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон дар вазифаи муовини декани факултети баҳисобгирию-иқтисодӣ оид ба корҳои илмию тадқиқотӣ ва тарбия, ҳамзамон ассистенти кафедраи баҳисобгирии бухгалтерӣ фаъолият намудааст.
Солҳои 2005-2009 дар Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон дар вазифаи муовини декани факултети баҳисобгирию-иқтисодӣ оид ба корҳои таълимӣ, ҳамзамон муаллими калони кафедраи баҳисобгирии бухгалтерӣ фаъолият намудааст.
Солҳои 2014-2015 дар Донишкадаи соҳибкорӣ ва хидмат дар вазифаи декани факултети баҳисобгирӣ- иқтисодӣ ва вазифаи дотсенти кафедраи баҳисобгирии бухгалтерӣ, таҳлил ва аудит фаъолият намудааст.
Соли 2011 дар Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.Осимӣ рисолаи номзадиро дар мавзӯъи “Такмилдиҳии баҳисобгирии хоҷагӣ ва баландбардории бехатарии иқтисодии корхонаҳои саноатӣ ” ҳимоя намуда, сазовори дараҷаи номзади илмҳои иқтисодӣ гаштааст.
Ғайр аз ин, номбурда самтҳои инкишоф ва мундариҷаи баҳисобгирии идоракуниро дар корхонаҳои шаклҳои моликияташон гуногун асоснок намуда, таъсири хусусиятҳои соҳавиро ба низоми баҳисобгирии хароҷоти истеҳсолӣ ва фурӯши маҳсулот баҳо додааст.
Инчунин, ӯ низоми илман асосноки таъминоти баҳисобгирӣ-аналитикии раванди идоракунии бехатарии иқтисодиро дар корхонаҳои саноатӣ, ки амсилаи муҳосибии фаъолияти содиротии онро фаро мегирад, пешниҳод намудааст.
Сабаби фаровонии работҳоро дар Байканд муаллифи «Таърихи Бухоро» чунин шарҳ додааст: «Ва сабаб он буд, ки Байканд ҷойи бузургу нек буд ва мардуми ҳар деҳе дар он работе сохтаанду ҷамоатеро нишонидаву нафақаи эшон аз деҳи хеш фиристода ва аз зимистон, ки ҳангоми ғалабаи кофирон мешуд, аз ҳар деҳе он ҷо мардуми бисёр гирд меомаданду ғазв мекарданд ва ҳар қавме бар работи хеш фуруд меомад».
Байканд , Пайканд"' — шаҳри асримиёнагӣ, воқеъ дар ҳудуди Ҷумҳурии Ӯзбекистон, ки вайронаҳои он 35 км ҷанубу ғарбтари шаҳри Бухоро боқӣ мондаанд.
Шаклҳои асосии фаъолияти амалии одамон истеҳсоли неъматҳои моддӣ ва фаъолияти иҷтимоии дигаргунсозандаи револютсионии омма барои тағйир додани муносибатҳои иҷтимоӣ мебошад.
Амалияи муосир натиҷаи таърихи умумиҷаҳонист, ки робитаи гуногуни беохири мутақобилаи одамон ва муносибати онҳоро бо табиат дар ҷараёни истеҳсолоти моддиву маънавӣ ифода мекунад.
Амалия объективӣ будани мазмуни донишро асоснок мекунад ва меъёри асосии фаҳмидани дурустии ҷараёни дониш мебошад: «Нуқтаи назари ҳаёт» ва амалия бояд нуқтаи назари аввалин ва асоси назарияи дониш бошад» .
Фаъолияти амалӣ бо ёрии воситаҳои моддӣ сурат гирифта, маҳсулоти моддиро ба вуҷуд меоварад, фаъолияти рӯҳӣ бошад, ба воситаи образу мафҳумҳо ақидаву ғояҳоро ба вуҷуд меоварад.
Амалия — фаъолияти моддӣ, ҳиссию ашёӣ ва мақсадноки инсон, ки ҳадафаш дарк намудану тағйир додани объектҳои табиию иҷтимоӣ буда, асоси муштараку қувваи ҳаракатдиҳандаи инкишофи ҷамъият ва маърифати инсонӣ мебошад.
Аз ин нуқтаи назар идеали зебоӣ меъёри зебоӣ, қаҳрамонӣ, хушбахтӣ буда, эҷодкорро барои дуруст ва ҳаққонӣ тасвир кардани зиддиятҳои ҳақиқати воқеӣ водор мекунад.
Идеали ахлоқӣ дорои қувваи бузурги ҳавасмандӣ барои ояндаи матлуб буда, ҳамчун асос ва пойдевори аслҳои ахлоқӣ, қоидаю меъёрҳои рафтори одамон хидмат мекунад.
Яке аз хусусиятҳои хосси идеали ахлоқӣ он аст, ки вай ҳамеша аз дараҷаи меъёрҳои мавҷудаю маъмули ахлоқӣ бартар аст ва дар заминаи меъёрҳои мавҷудаи ахлоқии ҳаёти воқеӣ ба вуҷуд омада, барои такомули ҷиҳатҳои пешқадами он намунаи хуб мешавад ва аъзои ҷамъиятро ба худшиносӣ ҳидоят мекунад.
сохтори сиёсӣ ва давлатии ҷомеа, шуур ва фаъолияти субъекти сиёсӣ, ки ба марҳалаи мушаххаси таърихӣ мувофиқ аст; арзишҳои сиёсие, ки ба амали волою самарбахш ҳидоят мекунанд; образи ходимони сиёсӣ, ки омма онҳоро ҳамчун сарвари идеалӣ эътироф кардааст; низоми меъёрӣ ва қонунӣ -и ҳокимият, ки ба тасаввуроти идеалии ҳокимият мувофиқат мекунад).
Баъдтар дар ҷавонӣ барои онҳо абармардони давлату миллат, олимон, шоирону адибони барҷаста, сиёсатмадорони машҳур, қаҳрамонони филмҳо, ситораҳои варзиш, ҳофизони номӣ ва дигарон ҳамчун манбаи ҳувиятсозу шахсиятсоз хидмат мекунанд ва барои ба идеал ё ҳадафи худ расидан аз кору фаъолияти шахсиятҳои мазбур тақлид мекунанд.