polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Воситаҳои нашъадор — маводди сунъӣ ё табиӣ, шаклҳои дорувории онҳо ва рустаниҳое, ки бо мақсади ҳифзи саломатии аҳолӣ, амнияти давлатӣ ва ҷамъиятӣ, пешгирии нашъамандию токсикомандӣ ва расонидани ёрии наркологӣ ба шахсони гирифтори нашъамандӣ ва токсикомандӣ муомилоташон манъ ё маҳдуд карда шудааст.
Аввалин маҷмӯаи шеърҳояш «Суруди чашмасор» соли 1948 чоп шудааст, ки аз эҳсоси баланди ватандӯстӣ ва ошиқонаи шоири навқалам дарак медоданд ва бо забони содаю равонашон ҷозиб буданд.
Ҳамин хусусиятҳо дар ашъори маҷмӯаҳои «Ватани сулҳ» , «Рӯзҳои мо» , «Садои дил» , достони «Кӯчабоғи ошиқон» , силсилаи шеърҳои «Муҳаббат ва оила» , «Нафаси гарм» , «Арзи қалам» , китоби дубайтию рубоиҳои «Чормағз» ва ғ.
Ба туфайли маҷмӯаҳои ашъори «Ил-18 омад» , «Баррачаи дупо» , қиссаҳои «Об аз куҷо меояд?» , «Асад ва Самад» бачаҳоро бо воқеаҳои мухталифи зиндагӣ ва шахсони гуногунхислат ошно гардонда, дар шинохти неку бад имдодашон расондааст.
Баъдан, дар ҳамқаламии А.Ҳилолиён қиссаҳои «Шаҳло ва Шифо», «Имзои шахсӣ» , романи «Печутоби роҳҳо» ва «Садафи сиёҳ» -ро пешкаши хонандагон намудааст.
Драмаҳои "Кӯчабоғи ошиқон , «Шабҳои фироқ» , «МИВО» , либреттои операи «Бозгашт» , ки ба қалами ӯ тааллуқ доранд дар саҳнаҳои театри Душанбею Хуҷанд мавриди намоиш қарор гирифтаанд.
Солҳои 1961—1967 дар вазифаҳои котиб ва ҷонишини раиси Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон фаъолият бурда, сипас, то охири умр, раиси Кумитаи телевизион ва радиои ҷумҳурӣ будааст.
Бунёди ин муассисаи таълимӣ ба солҳои 20-уми асри рост омада, дар назди техникум-студияи мусиқӣ-театрии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ дар шаҳри Душанбе ташкил гардидааст ва нимаи дуюми соли 1929 ба шаҳри Хуҷанд кӯчонида шуд.
Аз рӯи ҳуҷҷатҳои мавҷуда, соли 1933 омӯзишгоҳро аввалин маротиба инҳо хатм кардаанд: Қобилов А., Фаёзов Р., Муродов Т., Ҳофизи халқии Тоҷикистон Ӯрунбой Додобоев.
Бо қарори мушовараи Вазорати фарҳанг ва иттилооти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 22 январи соли 1996 омӯзишгоҳи мусиқӣ ба омӯзишгоҳи санъат ва соли 2004 бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Коллеҷи санъати ба номи Содирхон Ҳофиз табдил дода шуд».
Коллеҷи санъат дар тӯли 80 соли мавҷудияти хеш тавонист, ки шумораи донишҷӯёнро дар соли хониш то ба 365 нафар расонида, бисёр чеҳраҳои намоёни санъати тоҷикро тарбия намояд.
Халқи тоҷик имрӯз бо номи Ҳунарпешаҳои халқии СССР Ғаффор Валаматзода, Ҳанифа Мавлонова, Тӯҳфа Фозилова, Ҳунарпешаҳои халқии Ҷумҳурии Тоҷикистон Шарофиддин Сайфиддинов, Боймуҳаммад Ниёзов, Карим Қосимов, Одилҷон Назаров, Мӯътабар Иброҳимова, Ҷӯрабек Набиев, Абдураҳим Неъматов, Арбобони Ҳунари Ҷумҳурии Тоҷикистон Наримон Каримов, Ислом Саломов.
Ҳунарпешаҳои шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон Домуллоҷон Назаров, Маҷнун Баротов, Абдурауф Азаматов, Ҳофизони халқии Ҷумҳурии Тоҷикистон Ӯрунбой Додобоев ва Баён Облоқулов, олимони варзида, докторони илмҳои санъатшиносӣ Аслиддин Низомов, Наим Ҳакимов, Султоналӣ Худойбердиев, барандагони мукофоти давлатии ҶШС Тоҷикистон ба номи Рӯдакӣ Домуллоҷон Назаров ва ҷоизаи ба номи Камоли Хуҷандӣ Восит Абдураҳмонов, Абдураҳмон Тошматов, Шариф Ҳикматов, Саид Ашрафов, Даврон Раҳматов, Шаҳло Ҷалилова, Саодат Саломова ва дигарон ифтихор дорад, ки онҳо бо бузургии ҳунару истеъдоди хеш на танҳо мояи ифтихори сокинони вилоят, балки балки тамоми тоҷикону тоҷикистониён гардидаанд.
Коллеҷи санъати ба номи Содирхон Ҳофиз мутахассисони соҳаҳои мухталифи санъати мусиқӣ - сарояндагону мутрибон, мутахассисони назарияи мусиқӣ, фарҳангшиносӣ, рассомӣ, китобдорӣ, хореографӣ, дирижёри хорӣ, эстрадӣ, овозхони академикиро баҳри ривоҷу равнақи фарҳанги тоҷик тайёр намудааст.
Дар яке аз чунин нишастҳо вақте аз вай дархост карданд, ки бо истифодаи калимаҳои аз ҳамдигар аз ҷиҳати маъно дури гул, шамшер, нон ва танбӯр шеъре бигӯяд, дарҳол рубоии зайлро эҷод кард:
Бинобар ба тавсифи муқаддимаи рисолаи «Дастур» аз таълифоти омӯзишӣ дар иртибот ба фарогирии таркиботи назарию амалии мусиқии ҳиндӣ ва аҷамӣ буда, дар ҷараёни нигориш муаллиф баробари истифодаи васеи манобеи хаттии мусиқӣ, инчунин бо устодони созу овоз дар ҳамкории эҷодӣ буда, аз сознавозон бисёр сирҳои ниҳонии иҷроиро омӯхта, дар рисола хулоса намудааст.
Сохт ва тартиби баррасии масоили мусиқӣ дар «Дастур» Ҳам анъанавӣ буда, он аз Муқаддима ва чор боб таркиб ёфта, дар оғоз тафсири мусиқӣ, ҳадафи таълифи «Дастур» зикр ёфтаанд.
Боби аввал «Дар зикри сура ва мақоми сураҳо» ном дошта, равиши танзими пардаҳои созҳои мусиқӣ, ҷӯру навои онҳо, усули садодиҳӣ дар ҷараёни навозиш, тарзи эҷоди овозҳо, садоҳои мусиқӣ дар созҳо баҳс намуда, бештар моҳияти амалӣ доранд.
Муаллиф дар боби дуввум «Дастур», «Дар зикри рогҳо ва рогниҳо ва мисоли онҳо»тафсири қаторовозҳои рогу рогниҳо дар ҷараёни иҷро , назари сознавозон ва равиши эҷоди қаторовозҳои таркиботи рогу рогниҳо бештар баррасӣ шудаанд ва моҳияти таълимӣ касб кардааст.
Мавзӯи баҳси боби саввум рисола «Дар сурати тҳатаи рогҳо ва рогниҳо», ин идомаю такмили масоили боби дуввум буда, бештар дидгоҳи муқоисавӣ, усули дақиқи эҷоди қаторо-возҳои рогу рогниҳост.
Дар асоси танбӯри ҳиндӣ муаллиф тартиби истихроҷи овозхоро муайян намуда, гоҳ-гоҳе аз баёни тартиби эҷоди қаторовозҳои мақомҳо дар танбӯр ҳам нуктаҳои ҷолибе меорад.
«Дастур-ун-нағам» (с. таълифат тахминан 1787, Ҳиндустон нигошташуда, муаллифаш номаълум, форсии тоҷикӣ, настаълиқи хоно) — рисолаи бисёр муҳиму нодир, ки ба забони форсии тоҷикӣ таълиф шуда, оид ба таърих ва назарияи мусиқии устодонаи ҳинду аҷамӣ аст.
Боби чаҳорум «Дар навохтани ҳар кадом аз рогҳо ва рогниҳо дар танбӯр» ном дошта, нигорандаи рисола бештар ба усул, равишҳои иҷроии рогу рогниҳо дар танбӯри ҳиндӣ таваҷҷуҳ намуда, назари устодони мусиқиро хулоса кардааст.
«Дастур» Агарчанде ҳаҷман хурд ва усулан моҳияти дастурӣ, омӯзиши асосҳои ибтидоии навохтани рогу рогниҳо, лек чун аз сарчашмаҳои нодири хаттӣ роҷеъ ба тафаккури иҷроии созҳо дар ҳавзаҳои фарҳангии ҳинд аст.
Ӯ дар хонааш бо ташаббуси Дафтари Швейтсария оид ба ҳамкорӣ мактаби омӯзиши читгариро таъсис додааст ва имрӯз дар баробари фарзандону наберагонаш ба тарбияи 5 шогирди дигар машғул аст.
Ҳунарманди дигар Шарофи читгар (усто Шароф Саидов: таваллудаш соли 1919, шаҳри Ӯротеппа, наққош, ҳунарманди халқӣ) ҳунари қадимаи гулпартоии матоъро аз падараш усто Саид омӯхтааст.
Аҷиб ин аст, ки ҳарчанд матоъ дар ҳар деги ранг алоҳида ҷӯшонида шавад ҳам, ҳар як гули он танҳо ранги пешбинӣ намудаи косибро ба худ мегираду халос ва сифати худро солҳои тӯлонӣ нигоҳ медорад.
Соли 1964 факултети физикаю математикаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Душанбе ба номи Т. Г. Шевченкоро хатм намуда, ҳамон сол барои кор ба Институти астрофизикаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон фиристода мешавад.
Хурсанд Ибодинов узви Иттифоқи байналмилалии астрономӣ, Кумитаи байналхалқӣ оид ба тадқиқоти кайҳон, Ҷамъиятҳои астрономии Аврупою Осиё ва роҳбари Ҷамъияти астрономҳои Тоҷикистон буд.
Назарияи таҷзияи ҳастаи думи каметаро ҳамчун системаи дутаркиба ва назарияи устувори динамикии қабати минералии сатҳи ядрои кометаро инкишоф дода нишон додааст, ки ду тарзи таҳаввули минбаъдаи ҳастаи кометаҳо ҷой дорад.
Ин хулосаҳои илмии Хурсанд Ибодинов соли 2005 ҳангоми парвози киштиҳои кайҳонии «Вега» ва «Ҷотто» ба сӯи кометаи Ҳаллей тасдиқи амалии худро ёфтанд.
Методҳо нави ҳалли масъалаи баръакси назарияи механикии шакли кометаҳо ва аз рӯи мушоҳидаҳо ошкор намудани механизми афзалиятноки ҳосилшавии чангро дар кометаҳо пешниҳод кардааст.
Ибодинов Хурсандқул Ибодинович (22 марти 1944, деҳаи Работи ноҳияи Айнӣ, вилояти Ленинобод — 23 январи 2020, шаҳри Душанбе) — ахтарфизикдон, доктори илмҳои физикаю математика , профессор , узви вобастаи АМИ Тоҷикистон .
Дар ин расмулхат вов дар аввали калима ҳамсадои в-ро ифода мекунад, дар байн ва охири калима низ метавонад ин ҳамсадоро ифода кунад: – варзиш, – даво, – Марв, – рӯз, – – дору, – обрӯ.
Дар давраҳои ба алифбои арабиасос гузаштан ғайр аз ҳарфе набуд, ки ин овози мураккабро ифода кунад, дар натиҷа ин ҳарфи махсус бо овози мураккаб аз байн рафт, вале барои ифодаи он дар ҳайати баъзе калимаҳо таркиби боқӣ гузошта шуд, ки бо истилоҳи вов-и маъдула машҳур гашт.
вов-и маъдула дар илми овошиносии классикӣ бо номи «ишмоми замма» низ ёд шудааст, «ишмом» ба маънои «бӯй бурдан», яъне бӯй бурдан аз замма аст, зеро ҳарфи дар калимаҳои боло дар қадим мафтуҳи моил ба мазмум будааст, яъне дар ин маврид ҳангоми талаффуз ба вов низ алоқамандӣ доштааст.
Дар талаффуз баъзан бо ҳарфҳои «б»; ёб – ёв ва гоҳе ба ҷойи ҳамзаи сокин дар калимоти арабӣ; ҷузъ–ҷузв, ё ба алиф – камон – камун бадал мешавад.
Овозе, ки ин ҳарф дар алифбои лотиниасоси тоҷикӣ бо ҳарфи ва аз соли 1940 дар таркиби алифбои русиасоси тоҷикӣ бо ҳарфи В ифода мекард, мисли «в»-и алифбои имрӯзӣ ва дар баъзе ҳолатҳо монанди «у» ё «ӯ» талаффуз карда мешавад.
вов дар охири калимаҳо ҳамчунин ба сифати пасванд омада, маънии нисбат ва фаровонро ба он калима ворид месозад, ба монанди: – ришу – ришдор, серриш; – шикаму – пурхӯр, шикамғафс, – назу, бонозунуз ва ғ.
«Дар баёни пайдо шудани илми мусиқӣ ва одобу кайфияти хоси он» (ба забони форсии тоҷикӣ, нимаи дуввуми садаи -ва ибтидои садаи навишта шуда, хатти хонои настаълик), муаллифаш ноъмалум, Исфахон.
Аз мундариҷаи рисола пайдост, ба таълифоти мусиқии дар Мовароуннаҳру Хуросон (Кавкабии Бухороӣ, Маҳмуди Мирзобой, Хоҷакалони Хуросонӣ ва диг.) иртибот дошта, дар бисёр маврид ба манобеи мусиқии дар ин ҳавзаҳо иншошуда муроҷиат шудааст.
Дар боби панҷум тавсифи зарбу вазнҳои маъмули форсӣ , яъне таркиботи зарбӣ, сохти авзонӣ, ҳамсонии арӯзу мусиқӣ, равиши эҷоди зарбҳо, нақши авзони мусиқӣ дар эҷоду иҷрои мақомҳо ва гуфтаҳои донандагону иҷрогарони мусиқӣ ба қавонини усулӣ дар мусиқӣ ва ғ.
Муаллиф дар ҷараёни тавсифи таркиботи 12-мақом ва масоили эҷоду иҷрои мусиқӣ аз манобеи мусиқии гузаштаю замонааш истифода карда, ба хулосаҳои ҷолиби назарию зебоишиносии мусиқӣ комёб шуданашро дар хотимаи рисола собит менамояд.
Боби саввум таркиботи 24-шӯъба, тавсифи ҳар яке аз онҳо, усули истихроҷ ва фаҳмиши аҳли мусиқӣ дар иртибот ба маҷмӯи шӯъботи мақомҳо баён гардидааст.
Боби чаҳорум ин таърифи шаш овозаи мусиқӣ , равиши истиҳроҷ, мавқеи ҷойгиршавии ҳар яке дар созҳои мусиқӣ ва ниҳоят иртиботи ҳар овоза ба ду мақом аст.
Аз нимаи дувуми солҳои 50-уми асри гузашта то имрӯз дар шеъри тоҷик тағйироти ҷиддии эстетикиву ғоявӣ рух намуда, сохтмони жанриву услубии шеър бо суръати тамом дигаргунӣ пазируфт.
Ғаффор Мирзо ва Муъмин Қаноат тозагӯйиву навҷӯиҳоеро пеш гирифтанд, ки баъдтар дар эҷодиёти Файзулло Ансорӣ, Бобо Ҳоҷӣ, Ашӯр Сафар, Мастон Шералӣ, Қутбӣ Киром, Лоиқ Шералӣ, Бозор Собир, Гулназар Келдӣ, Гулрухсор Сафиева, Ҳабибулло Файзулло, Сайидалӣ Маъмур, Камол Насрулло, Ҳақназар Ғойиб, Алӣ Бобоҷон, Аскар Ҳаким, Султон Шоҳзода, Раҳмат Назрӣ, Ҳоҷӣ Мурод, Муҳаммад Ғойиб, Низом Қосим, Ширин Бунёд, Сафармуҳаммад Айюбӣ, Салимшо Ҳалимшо, Зулфия Атоӣ, Аҳмадҷони Раҳматзод, Фарзона, Сиёвуш, Ато Мирхоҷа, Озарахш, Раънои Мубориз, Салими Хатлонӣ, Муҳаммадалии Аҷамӣ, Алимуҳаммад Муродӣ ва диг.
Дар эҷодиёти номбурдагон унсурҳои тасвиру таҳлили бадеии ҳам воқеъияти имрӯзу гузашта, ҳам ғалаёнҳои ботинии инсон қувват гирифта, ҷанбаи ҳунарии шеър ба ҷойи аввал баромад.
Дар назми давра таълифи достони лирикӣ ва лирикии фалсафӣ, ки аз хатти ягонаи сужет маҳрум, вале аз андешаҳо ва драматизми шадид саршор аст, инкишофи бештаре пайдо карда, дар ин навъи адабӣ кӯшиши падид овардани хусусиёт ва моҳияти замонҳову шахсиятҳо, дарки иҷтимоъиву фалсафии таърих, муносибати инсону ҷомеа мақоми хосса пайдо кард.
Достонҳои Мирзо Турсунзода «Чароғи абадӣ» ва «Ҷони ширин», Ғаффор Мирзо «Тоҷи давлат»-у «366 паҳлӯ», Муъмин Қаноат «Мавҷҳои Днепр»-у «Достони оташ», «Сурӯши Сталинград»-у «Тоҷикистон – исми ман» ва «Гаҳвораи Сино», Абдумалик Қаҳҳорӣ «Шаби пеш аз марг», Қутби Киром «Аввалин дидор», Гулрухсор Сафиева «Мотами сафед» агарчи аз лиҳози мавзӯъ, усули корбасти сухан ва хусусиёти жанриву услубӣ аз якдигар тафовути ҷиддӣ доранд, аз нигоҳи драматизми тасвири инсон дар шароиту ҳолатҳои гуногун, гузоришу ҳалли масъалаҳои пуртазоди муносиботи инсону ҷомеаву таърих умумиятҳои зиёде дошта, дар пешбурди жанри достон ва, умуман, назми муосири тоҷик нақши намоёне гузоштанд.
Таҳқиқи бадеии мавзӯъҳои ҷангу сулҳ, тақдири башарият, бедории халқҳо ва муборизаи онҳо дар роҳи озодиву истиқлол, ҳамдилии мардуми шӯравӣ бо халқҳои озодихоҳ, ки дар шеъри тоҷикӣ аз даврони баъд аз ҷанг оғоз ёфта буд, дар солҳои 60-80-ум суръату вусъати бештаре пайдо карда, дар достони «Аз Ганг то Кремл»-и Мирзо Турсунзода тобиши нави таърихиву фалсафӣ касб намуд.
Дар ин давра достон аз шаклу усулҳои тасвири романтикӣ ба самти устувор гардонидани пояҳои реалистӣ рӯй овард, ки чунин ҷараён аз «Ҳасани аробакаш»-и М. Турсунзода шурӯъ ёфта, дар «Асрор»-у «Тоҷи давлат»-и Ғаффор Мирзо, «Кӯчабоғи ошиқон»-и Аминҷон Шукӯҳӣ, «Дашти лаванд»-и Мирсаид Миршакар хеле қувват гирифт.
кирдори дар қисми якум, дуюм ё сеюми ҳамин модда пешбинишуда, ки бо ҷалби шахси ноболиғ ба гурӯҳи муташаккил ё гурӯҳи ҷинояткор, ҷиҳати содир намудани ҷинояти вазнин анҷом дода шудааст.
фиреб (масалан, расонидани хабарҳои бардурӯг ба ноболиг бо мақсади дар ӯ пайдо намудани ҳиссиётҳои қасос, бадбинӣ бо нияти ҷалб кардани ӯ барои ҷинояти одамкушй ё расонидани зарари ҷисмонӣ ва г.)
Ҷалби ноболиғон ба содир намудани ҷиноят аз ҷалби шахси ноболиғ ба содир намудани ҷиноят бо роҳи ваъда, фиреб, таҳдид ё дигар усул, ки аз ҷониби шахси ба синни ҳаждаҳсолагӣ расида анҷом дода шудааст, иборат мебошад.
Дар ҳама гуна ҳолат бояд исбот карда шавад, ки ҳаракатҳои шахси гунаҳгор барои дар шахси ноболиғ ба вуҷуд овардани мақсад, ният ва нақшаи содир намудани ҷинояти муайян равона гардидаанд.
Масалан, ҳангоми ба хо­наи бобои па­дарӣ овардани тифли навзод, ба хонаи домод овардани арӯс ба китфу пешонии онҳо орд мезаданд, ки рамзи бапою қадам будан ва хушбахт шудани онҳост.
Дар гузашта ҳангоми ба хидмати аскарӣ ё сафари дур рафтани аъзои оила тоҷикон ба онҳо ҳатман нонеро мегазониданд ва то ба хона баргаштани онҳо он нонро нигоҳ медоштанд.
Мардуми Бадахшони Тоҷи­кис­тон дар арафаи иди Наврӯз тоқиро чорқат карда, ба орд олуда, ба сутунҳои хона мезананд, ки рамзи покию тозагӣ ва хубу бобарор омадани соли нав мебошад.
Тоҷикон ордро барои тайёр кардани навъҳои гуногуни нон, таомҳо (оши угро, оши ӯмоч, оши туппа, туппаи дасткан, атола, ордбирён ё гардсӯз, барак, манту, хонума ва ғайра), маҳсулоти қаннодию хӯрокиҳои гуногун аз за­мон­ҳои қадим истифода мебаранд.
Як навъ маҳсулоти хӯрокӣ, ки аз дони зироати гуногун (асосан аз гандум, инчунин аз ҷав, ҷавдор, сулӣ, ҷуворӣ, марҷумак, арзан, нахӯд ва ғайра) мекашанд.
Баргузидаи навиштаҳояш дар китобҳои «Ҳикояҳои давраи ҷанг» , «Умри дубора» , «Баҳор» , «Ҳикоя]]ҳо» , «Ҳамида» , «Шикасти тилисмот» , «Асарҳо» , «Илҳом» , «Духтари мармарин» , «Гардиши фалак» , «Ҳикояҳо» ва «Куллиёт» чоп шудаанд.
Романи «Одамони ҷовид» чанд бор рӯи чопро дидааст, ки дар бораи дӯстии халқҳо, душвориҳои бунёди давлати шӯравӣ, муборизаи тоҷикон барои сохти сотсиалистӣ нақл мекунад.
Раҳим Ҷалил нависандаест, ки воқеоти таърихӣ, хусусан, замони босмачигарӣ, ташкили сохти колхозӣ ва ташаккули синфи коргарро возеҳу муфассал тасвир карда, асарҳояш барои омӯзиши таърих ва фарҳангу ҳунари кишвар дар ибтидои асри ХХ сарчашмаи боэътимод ба ҳисоб мераванд.
Соли 1970 қиссаи ҳуҷҷатии «Маъвои дил» аз чоп баромад, ки аз биҳин намунаҳои осори ёддоштӣ-таърихии адабиёти шӯравии тоҷик ба ҳисоб меравад ва хонандаро дар рӯҳияи ватандӯстию миллатпарварӣ тарбият мекунад.
Дар офаридани осори саҳнавӣ ҳам дасти тамоме доштааст, ки намоишномаҳои «Фарҳоду Ширин» ҳамроҳи М.Аминзода), «Санавбар» , «Зани 96-ум» , «Ду вохӯрӣ» , «Субҳи саҳро» , «Дили шоир» , «Зиндашавӣ» ва ғ.
Аз соли 1931 ба рӯзноманигорӣ машғул шуда, бештар аз 20 сол дар рӯзномаҳои «Пролетари Хуҷанд», «Ҳақиқати Ленинобод», «Тоҷикистони Сурх» ва маҷаллаи «Садои Шарқ» кор кардааст.
д) дар содир намудани ҷиноят дидаю дониста ҷалб кардани ашхосе, ки гирифтори бемори рӯҳӣ мебошанд, дар ҳолати мастӣ қарор доранд, инчунин ашхоси хурдсол ё ноболиғ;
е) содир намудани ҷиноят бо сабаби адовати маҳалгароӣ, миллӣ ё динӣ, таассуби динӣ, қасосгирӣ барои амалҳои қонунии ашхоси дигар, инчунин бо мақсади сабук кардан ё рӯйпӯш намудани ҷинояти дигар;
ж) дидаю дониста аз тарафи гунаҳгор содир намудани ҷиноят нисбати зани ҳомиладор, инчунин нисбати кӯдаки хурдсол, ноболиғ, шахси дигари бепаноҳ ё нотавон ё шахсе, ки дар тобеияти гунаҳгор мебошад;
к) содир намудани ҷиноят бо истифодаи яроқи оташфишон, лавозимоти ҷангӣ, техникаи ҳарбӣ, моддаҳои тарканда, воситаҳои таркиш ё воситаҳои ба он монанд, воситаҳои техникии махсус тайёркардашуда, моддаҳои заҳрнок ва радиоактивй, дорувор ва дигар воситаҳои амалии дорусозӣ ё бо усули барои ҷомеа хавфнок;
Агар ҳолати дар қ.2 м. 62 КҶ ҶГ зикргардида дар моддаи дахддори Қисми махсуси КҶ ҶТ ба сифати нишонаи ҷиноят пешбинӣ шуда бошад, онро суд такроран ҳамчун ҳолати вазнинкунандаи ҷазо ба назар гирифта наметавонад .
Ҳолатҳое, ки ҷазоро вазнин мекунанд — ҳолатҳое мебошанд, ки дар м. 62 Кодекси ҷиноятии ҶТ пешбинӣ шудаанд ва мувофиқи талаботи асосҳои умумии таъйини ҷазо суд уҳдадор аст, ки ин ҳолатҳоро ҳангоми таъйини ҷазо ба назар гирад.
КҶ ҶТ ҷавобгарии ҷиноятиро барои ба нақша гирифтан, тайёр кардан, оғоз ё пешбурди ҷанги таҷовузкорона , инчунин барои даъвати оммавӣ барои сар кардани ҷанги таҷовузкорона пешбинй мекунад.
Ба нақша гирифтани ҷанги таҷовузкорона, яъне аз тартиб додани нақшаву лоиҳаи сафарбарнамоӣ ва ташкиливу техникӣ, ба ҳисоб гирифтани талабот ба одамон, захираҳои моддиву техникӣ ва захираҳои дигар, ки барои пешбурди ҷанг кофиавд, ба амал баровардани амалиётҳои алоҳидаи ҷангӣ ва ғ.
Тайёр кардани ҷанги таҷовузкорона аз татбиқи чораҳои хусусияти ташкиливу ҳарбӣ ва моддиву техникӣ дошта бо мақсади таъмини тайёрӣ ба оғоз намудани ҷанги таҷовузкорона иборат мебошад.
барои бурдани ҷанг дохил мешаваид; ҷойгир намудани воҳидҳои ҳарбй дар ноҳия ё минтақаи гузаронидани амалиётҳои ҳарбӣ, ба истеҳсоли ҳарбии хусусияти ҳуҷумкунанда дошта ҷалб намудани корхонаву ташкилотҳои дахлдор, пурзӯр намудани фаъолияти ҷосусӣ нисбати тарафи муқобил, гузаронидани машқҳои ҳарбии ба шароити ҷангӣ наздик ва ғ.
Мувофиқи м. 1 Замима ба қатъномаи Ассамблеяи Генералии СММ аз 14 декабри соли 1974 ҷанг дар ҳолатҳои иетифодаи қувваҳои мусаллаҳи давлат ба муқобили соҳибихтиёрӣ, дахлнопазирии ҳудудӣ ё мустақилияти сиёсии давлати дигар ё бо ягон тарзи дигар халалдор сохтани онҳо, ки бо оинномаи СММ мутобиқат намекунад, таҷовузкорона эътироф мешавад.
Субъекти ҷинояти мазкур шахсони мансаби давлатиро ишғолкунандае шуда метавонанд, ки ваколати ба нақша гирифтан ва ҳал намудани масъалаҳои хусусияти ҳарбӣ доштаро доро мебошанд.
Мувофиқи Конститутсияи ҶТ салоҳияти Суди конститутсионии ҶТ муайян намудани мувофиқа ти қонунҳо, с анад ҳ ои ҳуқуқии Маҷлиси Олй, Президент, Ҳукумат, Суди Олй, Суди Олии иқтисодӣ ва
Дар асоси Қонуни конститутсионӣ дар бораи Суди контитутсионии ҶТ ва таҷрибаи Суди конститутсионӣ дар вақти муайян кардани мувофиқат доштани санади ҳуқуқии мақомоти давлатӣ ё шартномаи байни онҳо ба Конститутсия чунин ҳолатҳо ба эътибор гирифта мешаванд:
Масалан, мувофиқи моддаи 48 Конститутсия ташкил ва фаъолияти Маҷлиси Олиро қонуни конститутсионӣ танзим менамояд, агар тасодуфан ба ҷои он ягон Низомнома пайдо гардад, ки ин масъалаҳоро хуб танзим мекунад, ин ному вофиқӣ ба Конститутсия аз рӯи шакл мебошад.
қабули қонун ошкор гардад, ки он бе иштироки аксарияти зарурӣ қабул шудааст; то расман ба имзорасии қонун он дар расонаи расмй интишор гардидааст, ин асоси ба Конститутсия номувофиқ донистани санад мебошад.
Ин асос дар самтҳои гуногун ифода меёбад: дар иваз кардани як мақомот бо дигаре ва ба ҷои он қабул кардани санад (масалан, баҳс дар хусуси он ки масъала мавзӯи танзими қонун аст, аммо бо фармони Президент танзим ёфтааст): ба ҷои мақомоти қонунбарор аз тарафи мақомоти маҳаллӣ қабул кардани қароре, ки масъалаҳои сатҳи қонунро танзим менамоянд.
Ҳадци салоҳияти онҳо дар Конститутсия ва қонунҳои контитутсионӣ муайян гардидаанд, дар ҳолати ғайриконститутсионӣ ва ғайриқонунӣ тагӣир додани ин ҳад санади дахлдор мухолнфи Конститутсия дониста мешавад.
Олимон дар таркиби майсаи гандум 18 аминокислота, витаминҳо , микроэлементҳо ва моддаҳои минералӣ (фосфор, калий, магний, сулфур, калсий, хлор, натрий, манган, руҳ, молибден ва ғайра)-ро пайдо кардаанд, ки барои организм ниҳоят зарур мебошанд.
Дар таркиби майсаи гандум ҳамчунин витамини С, клетчатка, гемотселлюлоза ва пектинҳо вуҷуд доранд, ки коҳиши онҳо дар организм боиси ихтилоли фаъолияти аъзои гувориш мегардад.
Одатан, барги ғорро ба таомҳои якум 5 дақиқа пеш аз пухтан, ба таомҳои дуюм 10 дақиқа пеш аз тайёр шудан меандозанд; дар ҳолати барвақттар андохтан таъми хӯрок талх мегардад.
Солҳои 1979 -1980 дар вазифаҳои: мудири кабинети методии биалогияи Донишкадаи такмили ихтисоси муаллимони Кӯлоб; 1981 - 1993 Мудири кабинети методии биалогияи Донишкадаи такмили ихтисоси муаллимони Кӯлоб кор кардааст.
Солҳои 1993 – 2004 ҳамчун муаллими калон, дотсенти кафедраи методикаи таьлими биология; 2004 - 2009 мудири кафедраи методикаи таьлими биологияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ буд, 2004 - 2009 ҳамчунин соатбай дар ДДЗТ ба номи С.Улуғзода дар кафедраи педагогика ва психологи фаъолият намудааст.
«5-солагии Қуваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» , «10- солагии ҚМ ҶТ» , «15- солагии ҚМ ҶТ» ва «20- солагии ҚМ ҶТ» қадр карда шудааст.
Аз тарафи дигар, таҷрибаи собит намуд, ки кӯшишҳои таълим миллионҳо нафар ҷавонони Эрон дар хориҷи кишвар, дар хондан ва навиштани порсӣ бештар собит мешавад бемуваффақият, аз сабаби набудани алоқа рӯз бо алифбои форсӣ.
Воридсозии додаҳои кӯшиши форсӣ ба намояндагӣ форсӣ дар скрипти ба лотинӣ, бе талаб мукотибаи наздик ё бо арабй-арабӣ, инчунин бе талаб мукотибаи наздик ба арзишҳои овои англисӣ ҳарф Рум.
Ҳамаи хосиятҳои шифобахшии гиёҳ аз он ҷумла микро ва макро — унсур -ҳо ва витаминҳои гиёҳи кунҷид дар таркиби асали кунҷид низ мавҷуд буда, давои якхела доранд.
Бояд донист, ки афзалияти асали кунҷид дар табобат муқоиса бо равған ва тухми кунҷид дар он аст, ки равған ва тухми кунҷид дар меъда коркард шуда, дар таркибашон унсурҳои дер ҳалшаванда доранд.
Аз моҳи октябри 1929, пас аз таъсиси ҶШС Тоҷикистон Комиссариати халқии молияи ҶМШСТ ба Комиссариати халқии молияи ҶШС Тоҷикистон табдил ёфта, вобастагии он аз буҷаи давлатии Ҷумҳурии Ӯзбекистон хотима меёбад.
Дар даврони шӯравӣ дар Тоҷикистон сохтори замонавии молиявӣ ташкил ёфта, дар давоми беш аз 70 сол рушду нумӯ кард ва ба ташаккули сохтори нави давлатдорӣ дар ҷумҳурӣ мусоидат намуд.
Моҳи июни 1992 бо Қарори Девони Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон дар заминаи Вазорати иқтисод ва савдо ва Вазорати молия, Вазорати иқтисод ва молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон таъсис ёфт.
Фаъолияти Вазорати молия аз татбиқи сиёсати ягонаи давлатӣ ва ба низоми муайян даровардани санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ дар бахши молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон иборат мебошад.
В. бар асоси Конститутсия -и Ҷумҳурии Тоҷикистон, қонунҳои конститутсионӣ, қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, санадҳои Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, асноди ҳуқуқии аз тарафи Ҷумҳурии Тоҷикистон эътирофшуда ва Низомномаи Вазорати молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият менамояд.
Дар даврони Истиқлоли давлатӣ ва гузариш ба муносибатҳои иқтисоди бозоргонӣ мақсаду вазифа ва уҳдадориҳои Вазорати молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон куллан тағйир ёфта, системаи молияи давлатӣ мувофиқи сохтори нав ташкил карда шуд.
Таркиби садбарггули бобуна, ки дар тиб истифода мешавад, аз равғани эфир, флавоноидҳо, фитостеринҳо, талхӣ, кумаринҳо, витамини С, каротин, кислотаҳои органикӣ, апинин, апигенин ва ғайра иборат аст.
Муҳаммад Ҳусайн дар китобаш «Махзану-л-адвия» гули бобунаро дақиқтар таҳқиқ карда, оид ба ҷиҳатҳои дигари шифобахшии он гуфтааст: «Гули бобуна ба бемориҳои нафастангӣ, дард дар қисмати қафаси сина, ҷигар ва рӯда дармон аст. Он кори гурда ва пешобдонро мӯътадил намуда, санги мавҷудбударо нобуд мекунад».
Садриддин Насруддиншоҳ — табиби мардумӣ ва гиёҳшиноси Маркази тиббии «Ориён», мегӯяд: «Бобуна бавижа барои бемороне, ки аз хунукӣ сарашон дард мекунад ва гирифторони бемории зардпарвин давои хуб аст. Ҳангоми обравии чашм докаро дар обе, ки гули бобуна дам андохта шудааст, тар карда, ба болои чашм бигузоранд, оби чашмро манъ мекунад».