polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Ҳанӯз дар айёми ҷавонӣ ба омӯхтани дигар забонҳо шурӯъ намуд ва аз рӯйи маълумоти худаш забонҳои суриёнӣ, юнонӣ ва яҳудии қадимро омӯхт, ҳангоми мусофираташ дар Ҳиндустон фарҳанги ҳиндӣ ва забони санскритро низ азбар намуд.
Берунӣ дар синни 21-22-солагӣ ба ҷустуҷӯи мустақилона дар соҳаи илми ҳайъат пардохта, кусуфи офтобро мушоҳида кард ва барои расадбандии ситораҳо ба ихтирои устурлоб шурӯъ намуд.
Ақоиди илмию фалсафии ӯ бештар ҷанбаи табиатшиносӣ доштанд ва назари ӯро мухтасаран назари натурфалсафӣ арзёбӣ намудан мувофиқи мақсад мебошад, зеро фаъолияти илмию ҷаҳоншиносии Берунӣ аксаран роҷеъ ба баррасии соҳаҳои гуногуни илми табиатшиносӣ аст.
Таҷрибаи илмиву амалии Берунӣ , ба масъалаҳои заминшиносӣ, маъданшиносӣ, илми ҳайъат, улуми дақиқ, осори илмиву фарҳангӣ, расму русум -и халқу миллатҳои гуногун бахшида шудааст.
Аз мероси ӯ ба мо дар маҷмӯъ бештар аз 143 асар ба ёдгор мондааст, ки ба улуми риёзӣ , ситорашиносӣ , ҷуғрофия, натурфилософия, минералогия, фармакология, таърих, мардумшиносӣ, хронология, филология ва ғ.
Берунӣ ҳаракати ҷисмҳо ба сӯи маркази Заминро эътироф намудааст, ки он амалан фикри баъдан пешниҳодкардаи физикадони бузурги англис И. Нютон дар бораи қувваи ҷозибаи Замин ба хотир меорад.
Ӯ тарафдори мавҷудияти оламҳои бисёр дар Коинот ё худ таълимот дар бораи касрати олам мебошад ва муътақид аст, ки ин оламҳо метавонанд дар шаклҳои дигар ва бо қонуниятҳои ба худ хос арзи вуҷуд дошта бошанд.
Берунӣ бисёр масъалаҳои физикавию табиатшиносиро, ки бо фалсафа қаробат доранд, аз ҷумла масъалаи ҳаракат, афтиши озоди ҷисмҳо дар фазо, аз гармӣ васеъ шудани ҷисмҳо, дарки манбаи нурҳои кайҳонӣ, таъсир ва мақоми нури Офтоб ва ғайраро мавриди таҳқиқ қарор додааст.
Истифодаи мафҳумҳо ва усулҳои арифметикӣ дар нисбати бузургиҳои санҷиданашавандаи геометрӣ яке аз ҷиҳатҳои хосси тамоюли арифметиккунонӣ дар илми асрҳои миёна мебошад.
Муҳаққиқони осори Берунӣ ва муаррихони таърихи илм баронанд, ки муттаҳид намудани назарияи ададҳои бутун ва назарияи муносибатҳои бузургиҳои муттасил хидмате дар илми математика аст, ки дар ниҳояти кор ба Берунӣ нисбат дорад.
Берунӣ моҳияти фалсафии ин масъалаҳои риёзиро шарҳ дода, ишора мекунад, ки таносуби байни «адад» ва «ҳисобшавандаро» бояд ҳама вақт ба назар гирифт, зеро ададҳои мутлақ ва абстрактиро бо ашёи ҳисобмешуда набояд айният дод, ки онҳо объекти шумор ба ҳисоб мераванд ва наметавонанд ба таври механикӣ як чиз шуморида шаванд.
Берунӣ дар Гургон ба ҳисоб кардани дараҷаи хатти тӯли замин ё нисфуннаҳор пардохт ва дар ин кор ӯро аз ҷиҳати молӣ амири Гургон Қобуси Вушмгир дастгирӣ мекард.
Аз порчаҳое, ки аз асари ӯ «Таърихи Хоразм» дар китоби «Таърихи Байҳақӣ»-и Абулфазли Байҳақӣ боқӣ мондаанд, маълум мешавад, ки ӯ дар дарбори Хоразмшоҳ ҳафт сол фаъолият доштааст.
Дар ин марказ Берунӣ ва ҳамкасбони ӯ ба мушоҳида ва таҳқиқи масъалаҳои нуҷум пардохта, дар баробари дигар кашфиёт аввалин бор назарияи ҳаракати Офтобро пешниҳод намуданд.
Саҳми Берунӣ дар илми риёзиёт , инкишофи арифметикаи назариявӣ, муттаҳид намудани назарияи ададҳои бутун ва назарияи муносибатҳои бузургиҳои муттасил аз тариқи дарозии доира ва диамет-ри он ва ғайра), илми нуҷум — усули мушоҳидаи кусуфи моҳ якбора аз ду нуқтаи замин, сохтани устурлоби мукаммалтар, таълимот дар бораи гардиши Замин дар гирди меҳвари худ ва эҳтимолияти гардиши он дар гирди Офтоб — ба вуҷуд овардани заминаҳои зарурӣ барои назарияи Галилей ва Коперник дар бораи ҳаракати Замин ва офтобмарказият, кашфиёти зиёди илмӣ дар соҳаи ҷуғрофия — назарияи иқлимҳо, қабатҳои геологӣ ва ғ.
Дар масъалаи амали қонуни сабабият дар олам Берунӣ аз мактаби Арасту ва машшоиён пайравӣ карда, сабабиятро дар кайҳон меписандад ва Муҳаррики аввалро, ки ба мавҷудияти Олам такони аввал мебахшад, «Иллату-л-илал» меномад.
Берунӣ амали қонуни сабабиятро дар силсилаи маротиби вуҷуд, ҳамчунин нисбати падидаҳои дигари табиату ҳодисаҳои ҷамъият имконпазир медонад, ки ҳар яке барои дигаре сабабу натиҷа шуда метавонанд.
Берунӣ дар яке аз ноҳияҳои Хоразм дар байни аҳли касбу ҳунар ба воя расид ва мувофиқи маълумоти ибни Яқут, тахаллуси «Берунӣ»-ро аз номи ҳамин ноҳия гирифтааст.
Саҳми Берунӣ дар инкишофи илми алгебра низ хеле бузург аст, зеро маҳз ба туфайли риёзидонҳои мусулмон алгебра ба сифати илми мустақил дар миёни илмҳои дигар арзи вуҷуд намуд.
Асари алоҳидаи Берунӣ оид ба алгебра ба дасти мо нарасидааст, вале масъалаҳои алгебравиро дар асарҳои дигари мутафаккир, аз ҷумла дар «ҳафт суолу ҷавоб»-и китоби ба илми нуҷум бахшидаи ӯ пайдо кардан мумкин аст.
Абӯрайҳон Муҳаммад ибни Аҳмади Берунӣ — яке аз бузургтарин алломаҳои Машриқзамин, риёзидон, файласуф, табиатшинос, табиб, мунаҷҷим, муаррих ва ҷомеашиноси тоҷику форс.
Имомии Хиравӣ яке аз донишмандони маъруфи замонаш буда, дар олами шеъру шоири унвони фахрии «Имомушшуарои»- ро соҳиб гаштааст, вале аз таълифоти илмиаш, зоҳиран, чизе боқӣ намондааст.
Бояд зикр кард, ки барои фаҳмидани абёти шоир дониши мукаммал бояд дошт, зеро калимаю ибораҳо дар эҷодиёти ӯ соддаю фаҳмо бошанд ҳам, аммо маънои онҳо пӯшидаву душворанд.
Бархе гузорандагони устура ва ҳамосаи Эрон бо он пешзаминаи зеҳнӣ ки дар ҳама сурудаҳо ва навиштаҳои куҳани эронӣ ва сипас дар «Шоҳнома» ва дигар китобҳои порсӣ ва ҳатто бисёре аз китобҳои арабӣ дар ҳазораи ахир, ҳамвора турониён бар умум ва Афросиёбу Карсеваз ба вижа, дужманишу табоҳкору аҳриманӣ тавсиф шудаанд, хатте ҷудосоз миёни Эрону Турон мекашанд ва нахустинро яксара сарзамини аҳуроӣ ва биҳиштӣ ва дувуминро якбора марзу буми аҳриманӣ ва дузахӣ меангоранд.
Аммо бозшинохти дурусту жарфкоронаи саросари устураҳо ва омӯзаҳои динии эрониёни бостон нишон медиҳад ки ингуна хатткашӣ ва сиёҳу сапедангорӣ поя ва бунёди устуворе сиришту жарфсохти устураҳои эронӣ надорад.
Бархе аз туркзабонон ҳақиқату воқеияти таърихиро таҳриф карда, кӯшиш мекунанд, ки Туронро сарзамини туркон ва туркнажодонро вориси аслӣ ва ҳаққонии таърих ва мероси турониён вонамуд кунанд.
Аз нигоҳи таборшиносӣ, эрониён ва турониён ду тира аз ариёҳо ҳастанд ки дар рӯзгорони кухан ва то чанд ҳазора пеш аз ин дар Фарорӯд дар канори ҳам мезистанд ва сипас дар ҳазораҳои дувум ва якуми пеш аз милод шохаҳое аз яке аз ин тираҳо ба кӯҳсори Эрони кӯчиданд ки ба номи «эронӣ» шинохта шуданд ва дигарон ки дар фаросӯи Омударё монданд, «туронӣ» ном гирифтанд».
Ҳамин нависанда ҳудуди онро чунин менигорад: «Мовароуннаҳр вилоятест шарқаш Фарғона ва ғарбаш Хоразм ва шимолаш Тошканд ва ҷанубаш Балху Самарқанд ва муаззам билоди Турон аст» .
Дар замонҳои пасин ба сабаби кӯчи тираҳое аз турктаборон аз бахшҳои ховарии Осиё ба сарзаминҳои Фарорӯд ва даромехтани онҳо бо бархе аз бумиёни туронӣ, ҳама турониён «турк» хонда шуданд ва ин иштибоҳи бузурги торихӣ ва таборшинохтӣ ба ҳамаи матнҳои торихӣ ва ҷуғрофиёӣ ва адабӣ ва аз ҷумла «Шоҳнома» роҳ ёфт.
Турон сарзамини устураӣ хонда шудааст, аммо пажӯҳишҳои навин нишон додаанд, ки Турон ҳамон сарзаминҳои Фарорӯд / Варазрӯд то марзҳои Русия дар шимол ва Чин дар ховар будааст.
Нахустин бор аз Қубодиён ба гунаи дар «Торихи Табарӣ», навиштаи Муҳаммад ибни Ҷарири Табарӣ, дар замони лашкаркашии Асад ибни Абдуллоҳ ба Хутталон дар соли 725 ёд шудааст.
Шаҳраки Қубодиён дар канори рӯди Кофурниҳон, шохоби рости рӯди Панҷ, 94 км ҷанубу ғарбтар аз Қурғонтеппа ва 2 км дуртар аз истгоҳи роҳи оҳан ҷой дорад.
Дар паёми Хадамоти Амнияти Марказии Исроил ба матбуот аз 1 майи соли 2017, бахшида ба 69-умин солгарди таъсиси Давлати Исроил, маълумотҳои пешгӯиҳои демографӣ оварда шудаанд, ки тибқи он аҳолии кишвар бояд то 100-солагии Исроил дар соли 2048 ба 15,2 миллион расад.
Аз соли 2002 инҷониб афзоиши солонаи аҳолии яҳудӣ меафзояд ; афзоиши аҳолии васеъшудаи яҳудиён, аз ҷумла ғайритуҳудиён аз оилаҳои омехта, дар соли 2014 1,94%-ро ташкил дод ва ба таври мутлақ нисбат ба 9 соли пеш якуним маротиба зиёдтар буд.
тақрибан 690 ҳазор нафар муҳоҷирон ё фарзандони муҳоҷирон аз кишварҳои Осиё буданд (аз ҷумла зиёда аз 220 ҳазор нафар аз Ироқ ва зиёда аз 130 ҳазор нафар аз Эрону Яман);
Агар мо ба сабаби худхоҳӣ ин ҳисро пайгирӣ нанамоем, масалан, ба наздиконамон дар фалокати ба сарашон омада мадад нарасонем, пас, минбаъд, вақте мо он фалокатро тасаввур мекунем, андешаи ёрӣ расондан ба наздиконамон аз нав пайдо мешавад ва анҷом надодани ин кор дар мо эҳсоси дардноки азоби виҷдонро меангезад.
Ба қавли ӯ, «дар оянда ҷомеа бояд ногузир насли наврасро чунон тарбият намояд, ки виҷдон қонуни асосии хирад бошад. Дар акси ҳол, ба ҷомеае, ки дар он нисбати виҷдон беэътиноӣ карда мешавад, ҳалокати қарибулвуқуъ таҳдид менамояд».
З. Фрейд виҷдонро «Худи бартар» ё «Фаро-Ман»-и инсон номида, онро дарки ботинии раво набудани зуҳури хостаҳои шахс, таҷассуми таҳримҳои ботинӣ ва меъёрҳою муқаррарот медонист.
Дар осори ахлоқии мутафаккирон аҳаммияти бузурги тарбиявӣ доштани виҷдон таъкид гашта, он қувваи ботинӣ ва неруи даруние дар вуҷуди одамӣ арзёбӣ шудааст, ки инсонро аз кору рафтори писандида ва нописанд огоҳ мекунад.
Вақте ки шахс амалеро анҷом медиҳад, дурустӣ ё нодурустии онро дар замири қалбаш эҳсос мекунад, аммо хислатҳои замимаи нафси одамӣ ба ӯ имкон намедиҳанд, ки эҳсосоти мазкурро дарк намояд.
Дар таълимоти ӯ, ки тақсимбандии «Ман»-и таҷрибӣ ва муфориқи Кант ва дар ҳамроҳӣ бо он виҷдони дугонаро пазируфтааст, муносибати виҷдони фитрӣ ба виҷдони таҷрибӣ комилан тағйир меёбад.
Виҷдон ҳам дар шакли дарки оқилонаи моҳияти ахлоқии кору рафторе, ки фард анҷом медиҳад ва ҳам дар шакли таассуроти эҳсосотӣ, аз қабили «виҷдони соф », «қарзи виҷдон», «азоби виҷдон» зоҳир гашта, баёнгари худшиносии ахлоқии фард аст.
Касе, ки ғайрбинии дигаронро сутуда, худбинии онҳоро мазмум медорад, беихтиёр нисбат ба рафторҳои худ низ аз ҳамин мавқеъ баҳо медиҳад; аз рафторҳои наҷибу шоистаи худ эҳсоси қаноатмандӣ намуда, ҳамзамон барои худкомагии хеш дар хиҷолат меафтаду пушаймон мешавад.
Виҷдон — мақулаи илми ахлоқ ва мафҳуми равоншиносӣ; қобилияти инсон барои назорат ва баҳодиҳӣ ба одобу рафтор ва аъмоли худ, ҳисси ботинӣ барои муқаррар кардани меъёрҳои ахлоқи фардӣ ва ташхиси дуруст аз нодуруст.
Физиологияи нормалӣ таълими хотимавӣ дар қисмати таълимӣ то клиникии биологию тиббии донишҷуён биохимия, анатомия, гистология, аз тарафи дигар бо физиологияи патологӣ, фармокология, ва фанҳои препедевтикии клиникӣ алоқаманд аст.
Ҳамаи ахбору маълумотҳои он дар натиҷаи гузаронидани таҷрибаҳо дар ҳайвонҳо, ки просессҳои муҳими ҳаётии организми одам ва ҳайвонҳоро мефаҳмонанд, ба даст оварда шудааст.
Агар ба ибораи дигар гӯем, физиология фаннест, ки ҷараёнҳои ҳаётии дар организми том, узв, бофта ва ҳуҷайраҳо рӯйдиҳанда, алоқаи зичу байниҳамдигарии онҳо ва робитаашонро бо муҳити атроф ҳамаҷониба меомӯзад.
Адабиёти форсу тоҷик ҳам, ки дар паҳнои бузурги Осиёи Миёнаву Эрон тараққӣ кардааст, бо сабабҳои мазкур ба ҳар ду халқи ҳамхуну ҳамзабон баробар тааллуқ дорад.
Саёҳати ин қадар шаҳру ноҳияҳои гуногун барои Саъдӣ материали гаронбаҳои таърихию ҷуғрофӣ ва адабию ахлоқӣ дода буданд ва ӯ метавонист аз хамаи ин мушоҳидаю дидаҳояш мисли Носири Хисрав китоби "Сафарнома" бинависад.
Пас аз хатми таҳсил Саъдӣ ба ҷаҳонгардӣ меравад ва Эрон, Арабистон, Осиёи Хурд, Миср, Шом, Хуросон, Мовароуннаҳр ва дигар сарзаминҳо мегардад.
Абу Муҳаммад Муслиҳиддин ибни Абдуллоҳ машҳур ба Саъдии Шерозӣ ва Мушрифиддин — яке аз номдортарин ва забардасттарин шоирони порсигӯйу орифони асри форсу тоҷик мебошад.
Мадрасаи Низомияи Бағдод ҳанӯз дар солҳои 80-уми асри аз ҷониби вазири хирадманди Салҷуқиён — Низомулмулк бунёд шуда буд, ва унвонаш ҳам аз номи ин вазир аст.
Дар як тарҷеъбандаш ҷаври мулкдоронро ба фақирон маҳкум карда, бо муқоисаи турки ҷавргару тоҷики бенаво толибона сулҳ хоста ва бо воситаи ин гуфтор нисбати миллии худро чунин маълум намудааст:
Маҳз бо шарофати кордонии Мирзо Олимов 11 километр болотар дар ҷойи хушбоду ҳаво осоишгоҳи мавсимии «Зумрад-2» ташкил ёфт ва соли 1990 аввалин беморони худро қабул кард.
Мирзо Олимов дар тӯли умри худ зиёда аз 50 мақалои илмӣ-оммавӣ, 3 китоби алоҳида бо номи «Курорт Исфара — санаторий Зумрад», «Меҳрномаи Сино», «Уринамуолиҷа» ва ду филми мустанаде дар ситоиши «Зумрад» эҷод намуда, дар бобати омилҳои табобатӣ, усул ва тарзи гирифтани табобатҳо, роҳҳои пешбурди ояндаи кор дар шифогоҳ таври илмӣ маслихатҳои судманд додааст.
Дар паи ин зилзила деҳаи Усой дар Бадахшони Тоҷикистон зери хоку санг монда, аз тамоми сокинонаш танҳо як пирмард ва ду писарбача зинда монданд ва 57 нафар дар зери кӯҳпора ҷони худро аз даст доданд.
Сокинони Сарез деҳаву хонаҳо ва дарахту боғзорҳояшонро раҳо карда, тавассути минтақаи Мурғоб ба қаламрави ноҳияи Шуғнон ба деҳаи Сарҳади Бадчор кӯчиданд.
Ба гуфтаи аксари олимони ҷуғрофияшинос ва иқлимшиноси собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ ва мамолики муштаракулманофеъ кӯли Сарез ба вазъи ҷуғрофӣ ва иқлими на танҳо кӯҳистони Помир, балки тамоми Осиёи марказӣ таъсири бунёдӣ гузошт.
Полковник Григорий Шпилко, сардори гурӯҳи низомии русҳо дар Помир, ки дар айни замон ба ҷуғрофияшиносӣ низ машғул буд, дар таърих нахустин муҳаққиқи ин кӯл маҳсуб мешавад.
Шеъру суруду манзумаҳои барои калонсолону наврасон эҷодкардааш дар маҷмӯаҳои «Ниҳоли орзу» , «Каттача» , «Дар сари кӯҳи баланд» , «Телпакамро хунук хӯрд» , «Олимҷон мактабхон шуд» , «Баҳору лолаву ишқ» ва ғ.
Аъзам Сидқӣ дар оғоз, то авоили солҳои 60-уми қарни 20 дар рӯзномаҳои «Пионери Тоҷикистон», «Комсомоли Тоҷикистон» ва маҷаллаи «Хорпуштак» фаъолият дошт.
Аксари асарҳои саҳнавии ӯ — «Иродаи зан» , «Супориши ЧК» , «Адои қарз» , «Пароли нав» , «Дилшод» , «Шарораи муҳаббат» , «Достони Самандар» , «Сояи шайтон» , «Захми сӯзон» , «Адолат» , «Камоли Хуҷандӣ» , «Пайраҳаи зиндагӣ» ва ғ.
Биологияи уқёнус бо омӯзиши мавҷудоти зиндаи уқёнус — планктон, нектон, бентос ва микроорганизмҳо, инчунин маҳсулнокии солонаи муҳимтарин намуди организмҳо, идора кардани маҳсулнокии биологии уқёнус машғул аст.
Уқёнусшиносӣ, уқёнуснигорӣ — маҷмӯи илмҳоеро гӯянд, ки таъсири ҳамдигари уқёнус ва муҳити атрофро, бо назардошти гардиши тағирёбандаи он, мубодилаи кимиёвии уқёнус бо материкҳо, ҳаво ва қаър, организмҳои зинда ва таъсири муҳитии он, таркиби геологии қаъри уқёнус, равандҳои гуногуни маҳалие, ки аз ҳисоби мубодилаи энергия ва мавод байни қисмҳои гуногуни уқёнус амали мегарданд, меомӯзад.
Мақсади асосии амалии уқёнусшиносӣ таъмини бехатарӣ ва баланд бардоштани самаранокии ҳаракатҳои рӯйиоби ва зериобии киштиҳо, истифодаи захираҳои биологӣ, минералӣ ва энергетикии обу қаъри уқёнус, инчунин такмили усулҳои пешгӯийи обу ҳаво мебошад.
Фориғуттаҳсили факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон буда, фаъолияти кориро ба ҳайси ходими адабии шуъбаи адабию драмавии Телевизиони тоҷик оғоз намудааст .
Баъдан дар вазифаҳои мудири бахши адабии Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ , ходими адабии ҳафтаномаи «Адабиёт ва санъат» , мудири шуъбаи танзими тарҷума ва нашри китоби Кумитаи матбуоти Тоҷикистон , мудири бахши адабии Театри таҷрибавии «Аҳорун» , ходими адабии Бунгоҳи тарҷума ва нашри «Симурғ»-и назди Кумитаи давлатии матбуоти ҷумҳурӣ , сардабири нашриёти «Деваштич» адои хидмат намудааст.
Романи таърихии ӯ «Девори Хуросон», ки қаҳрамони асосияш Амир Исмоили Сомонӣ мебошад, бо такя ба осори таърихнигорону олимон ва адибони давраи Сомониён нигошта шуда, асари пурмуҳтавои дорои суҷаи ҷолибу хонданист ва дар тарбияи завқи бадеии хонанда, худшиносию худогоҳии мардуми тоҷик, дарки ифтихори миллию ватандорӣ арзишу моҳияти калон дорад.
Муҳаммадзамони Солеҳ аз насли адибони навпардози Тоҷикистон буд, ки ба мисли Баҳманёр, Сайфи Раҳимзод, дар солҳои 80-ум бо сабки баёну навишти хос вориди саҳнаи насри тоҷик шуданд.
Нахустин маҷмӯаи ҳикояҳои ӯ таҳти унвони «Сарви Кишмар» бо пешнависи адабиётшиноси маъруф, Муҳаммадҷон Шакурӣ вайро ҳамчун нависандаи умедбахш муаррифӣ кард.
Фаъолияти эҷодии Муҳаммадзамони Солеҳ аз таълифи ҳикоя оғоз ёфта, ҳикояи нахустинаш «Рӯзи ғалаба» соли 1982 дар «Газетаи муаллимон» ба табъ расидааст.
Дар солҳои баъд қисса ва романҳои нави ӯ «Ардавирафнома», «Оҳанги шаҳри ишқ», «Ишқи актёри пир», «Девори Хуросон», «Ганҷи сӯхта», «Кобуси Кобус ё бозори пашшаҳо» симои Муҳаммадзамони Солеҳро ҳамчун як нависандаи борикбаён ва амиқандеш барафроштанд.
Маҷмӯаи навиштаҳои ӯ «Ишқи актёри пир» , «Оҳанги шаҳри ишқ» , романи «Девори Хуросон» дар Тоҷикистону Эрон ва китоби «Ардавирофнома ё сояҳои шикаста»-аш дар интишороти «Балх» чоп шудаанд.
«Ҳуқуқ ин маҷмӯи қоидаҳое мебошад, ки муносибатҳои ҷамъиятии одамонро дар ҷомеа муайян менамоянд; ин тарзи муайян намудани ҳуқуқ танҳо қисми умумии маънои онро дарбар гирифта, масъалаи муайян намудани қисми таркибии он, пайдошавӣ ва асосҳои он дар илм ҳал нашуда мемонад»
«Ҳуқуқ — ин маҷмӯи ҳатмии қоидаҳои рафтор, ки аз тарафи давлат муайян ва ё иҷозат дода шуда аст, ки риоя кардани он тавассути таъсири давлатӣ таъмин мегардад»
Бинобар ин барои рушди илми ҳуқуқ гуногунандешӣ ниҳоят муҳим аст, ки он на ҳама вақт имконпазир, зеро ки ҳуқуқ бевосита ба ҳокимияти давлатӣ вобаста мебошад.
«Ҳуқуқ — ба маънои иҷтимоӣ озодии рафтори инсон аз нигоҳи ахлоқ, одатҳо, талаботҳои иҷтимоии ҷомеа аст (ҳуқуқи маънавӣ ё ахлоқӣ, ҳуқуқи миллат ба худмуайянсозӣ ва ғайра) ва ба маънои ҳуқуқи — озодии рафтори инсон бо назардошти нишондодҳои ҳуқуқӣ аст »
Мафҳуми ҳуқуқ дар илми муосир вобаста ба ин ё он равияи ҳуқуқ пешбарӣ мегардад, чунончй, ҳуқуқ ҳамчун меъёри адолат ва озодии инсон , ҳуқуқ ҳамчун маҷмӯи нишондодҳои ҳуқуқии ҳокимияти давлатӣ , ҳуқуқ чун инъикоси низоми муносибатҳои ҷамъиятии танзимгашта .
«Шеъри Темур Зулфиқоров метавонад тафаккури шуморо ба олами кайҳонии сухани ҷодуӣ савқ диҳад. Борҳо сари ин суол андеша рондаам: эҷодиёти адибро ба кадом адабиёт мебоист мансуб донист, яъне ба самти кадом миллат аст пайроҳаи ӯ. Баъди муколамаи бисёрсола бо ӯ моил ба он мешавам, ки дар рӯ ба рӯйи мо уқобе дар авҷи парвоз дар фазои ин ду роҳ аст, ки тавонистааст ин ду роҳро бо муҳаббати ба худ хос, ба шеваи классикӣ дуруст ба мушоҳида гирад».
Аз ҷумла на­моишномаи «Марде аз пайи парандаҳо меравад» соли 1974 дар Деҳлӣ сазовори ҷои­заи «Товуси нуқ­раӣ» шуд; дигар асарҳояш — «Мурғи сиёҳ ё зиндагии зе­ризаминӣ» соли 1980 ҷоизаи аслии наш­рияи «Московский комсомолец» ва «Сароби муҳаббат» соли 1986 ҷои­заи «Шамшери тилоӣ»-ро дар Димишқ гирифтанд.
Румони «Ис­тодаву гирён дар миёни об­ҳои равон» аз қиссаи ишқе дар замони ҷанги шаҳрвандии Тоҷикис­тон баҳс мекунад, ки аз 50 ҳикояти кӯтоҳ дар меҳвари як сужети воҳид таркиб ёфтааст.
Баъдан асар­ҳои ӯ «Афъимори мар­ҷонӣ», «Чойхонаи лаби ҷар», «Марг нест», «Як рӯзи бачагии ҳазрати Муҳам­мад»-и З-ро нависанда Нур Табаров ба забони тоҷикӣ бар­гардон карда, дар шакли маҷмӯа дар нашриёти «Адиб» ба табъ расонид.
Асари «Там­силҳои тилоии Хоҷа Насруддин»-и Темур Зулфиқоров соли 2004 ҳамчун «асари ҳунарии барҷастаи адабиёти рус» сазовори ҷоизаи адабии «Ясная Поляна» ва асари дигари ӯ — «Афъимори марҷонӣ» соҳиби унвони «Китоби беҳтари­ни сол» ва барои беҳтарин филмнома соли 1991 сазовори ҷоизаи «Ҳортли-Мер­рилл» гардид.
Темур Зулфиқоров аз даврони ҷа­во­нӣ ба осори бузургони адаби фор­сӣ ҳамчун Фир­давсӣ, Низомӣ, Ҷалолуд­дини Балхӣ, Саъдию Ҳофиз ва адибони дигари ҷаҳонӣ, ба монанди Данте, Шекспир, Пушкин, Толстой рӯй овард, ки ба ҷаҳонби­ниву малакаи адабияш таъсир гузоштанд.
Темур Зулфиқоров аввал дар факултаи фалсафаи Донишгоҳи адабии Ленинград, вале баъдан ба таҳсилашро дар Донишкадаи адабии ба номи Горкийи шаҳри Маскав идома дод ва соли 1961 онро хатм кард.
Ном­задии Темур Зулфиқоровро ду бор солҳои 1990 ва 2010 нашриёти «Худо­жест­венная лите­ра­тура»-и Маскав барои дарёфти ҷоизаи Нобел дар бахши адабиёт тавсия намуд.
Темур инчунин барандаи ҷоизаи «Ситораи Иттиҳод»-2019 ва 2020 дар бахши фарҳангу ҳунар шуд, ки ҷоиза аз диплом, нишони рамзӣ ва 2 миллион рубл иборат мебошад.
Ҳазрати Муҳаммад пушидани либосе ки ранги сафед дошт, дӯст медоштанд ва аксарияти онҳо куртаҳои дарози сафед буданд ин чунин либоси васеи рахдори беостини рӯйи Яманӣ , салла ва изор, ки дар гирди миён тоб мехӯрад ва то байни анат дарозӣ дошт.
Муҳа́ммад ( ; Абулқосим Муҳаммад ибни Абдуллоҳ ибни Абдулмутталиб, ; , — , ) — паёмбари ислом ва охирин паёмбар дар силсилаи паёмбарони илоҳӣ, таҳвилдиҳандаи китоби Қуръон, таҷдидкунандаи ойини аслӣ ва таҳрифнашудаи яктопарастӣ.
Ӯ ҳамчунин ба унвони сиёсатмадор, раиси давлат, бозаргон, файласуф, хатиб, қонунгузор, ислоҳгар, фармондеҳи ҷангӣ ва барои мусулмонон ва пайравони бархе мазоҳиб маъмури таълими фармонҳои Худо ба шумор меравад.
Мувофиқи ислом имон овардан ба тамоми инсон ба пайғамбарии ҳазрати Муҳаммад фарз мебошад ва на танҳо ба аҳли ислом, балки ба насрониҳо ва яҳудиҳо низ, ки бояд даъвати ӯро нисбати қабул кардани шариат мақбул кунанд.
Номи пурраи пайғамбар: Абулқосим Муҳаммад ибни Абдуллоҳ ибни Абдулмутталиб ибни Ҳошим ибни Абдуманноф ибни Қусай ибни Килоб ибни Мурра ибни Каъб ибни Луай ибни Ғолиб ибни Фаҳр ибни Молик ибни Назр ибни Кинона ибни Хузайма ибни Мудрика ибни Илёс ибни Музар ибни Низор ибни Муъад ибни Ъаднон.
«Фарқияте нест дар байни динҳое, ки фақат як худоро эътироф мекунанд, чун ҳамаи онҳо дар як ҳалқаи Худованд мебошанд ва супориши ҳазрати Муҳаммад авҷи аълои тарақиёти улуми динҳои инсон аст. Аммо фарқият дар қонунбарорӣ , ки бо ҳар пайғамбар омада буд, ҳаст.».
Мувофиқи супориши Абдуллоҳ машҳуртарин қонундонҳои мамлакат қоида ва мизони баҳрабарии обро дар корҳои зироат таҳти мутоилиа қарор дода, китобе дар ин бора таълиф намуданд, ки муддати дусад сол дао ҳалли мубоҳиса ва моҷарои соҳаи об ва обёри ҳамчун дастурамал хидмат кард.
Асли маънии ин «мувозибат» дар худи нома равшан ифода шудааст: «Бидон, ки сарват даромаде намеорад, аграчи фузун бошаду дар хазина бимонад, вале баръакс, меафзояд ва зиёСанар мегардад вақте ки ба зарурати фуқаро, барои адои ҳаққи онҳо ва аз ташвиш озод шуданашон сарф шавад; рафоҳи ҳоли халқ бо ҳамин восита таъмин мегардад, ҳокимонро ин зеб медиҳад, шукуфонии даврон аз ҳамин аст, шуҳрат ва қудратро ҳамин мебахшад…. Дар айни вақт ту ба шарофати ин барои ҷамъоварии миқдори лозимаи андозаи замин имкон меёбӣ ва боигарии ту афзун мешавад ва ин тариқа ту қуввае пайдо мекунӣ, то барои худ қӯшун нигаҳдорӣ ва ба мардум дасти саховати худро боз намуда, ҳамаро аз худ шод градонӣ».
Тоҳир ин ҷо ҳамчун ҳимояткунандаи манфиати синфи худ баромад карда, дар айни замон чун шахсе, ки ба ҷуз хонахароб кардан ва аз иқтидори пардохти молиёти маҳрум намудан дигар нафеъ надоштани зулму истисмори мардумро мефаҳмид, ба назар менамояд.
Дар асри ва ибтидои асри дар Эрон ҷамоатҳои зардуштӣ нашъат пайдо карда, маҳз дар ҳамин вақт чунин асраҳои зардуштӣ, аз қабили «Бундаҳишн» ва «Денкарт», инчунин як қатор таълифоти ғайридинӣ ба вуҷуд меоянд.
Тоҳириён ҳамаи инро ба эътибор нагирифта наметавонистанд, хусусан, ки аз ҷиҳати сиёсати душмани асосиашон хилофати Аббосӣ буд ва худи онҳо ба ҳамон вилоятҳое такя мекарданд, ки аксари аҳолиашон эронизабон буданд.
Маҳз аз ҳамин сабаб Тоҳириён ба шоирон, алалхусус, мӯътақидони шуубия иҷозат медоданд, ки онҳоро бо подшоҳону қаҳрамонони Эрони пеш аз ислом қиёс карда, ситоиш намоянд.
Абдуллоҳи Тоҳирӣ дар соли 840 ба ташкили мурофиаи ҷиноятӣ бар афшини собиқи Уструшан Ҳайдар, ки пас аз қабул кардани дини ислом яке аз сардорони ҳарбии халифа Мӯътасим градида буд, мусоидат намуд.
Афшин Ҳайдар дар вақти муҳокима ба он гунаҳкор карда шуд, ки ӯ барои пинҳон доштани асли мақсади худ дини исломро қабул карда, дар амал барои шӯриши Уструшан дар талаби истиқлол ва оини қадима тадорукот медид.
Мувофиқи моддаи 31 Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи интихоботи Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва пешниҳоди Ҳизби ислоҳоти иқтисодии Тоҷикистон, дар интихоботи вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати ба ҳавзаи ягонаи умумиҷумҳуриявии интихобот номзадҳо ба вакилии Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон номнавис шуда буданд:
Дар авохири соли 2005 ҳизби ҷадиди ислоҳоти иқтисодӣ, ки бархе аз соҳибназарони тоҷик онро «ҳизби кисагии ҳукумат» хондаанд, таъсис шуда ва Олим Бобоев раиси ин ҳизб интихоб гардид.
Зимнан, оқои Бобоев дар интихоботи раёсати ҷумҳурии Тоҷикистон дар соли 2006 ба ҳайси номзад ширкат карда ва пас аз Эмомалӣ Раҳмон бештари ороро ба даст оварда буд.
Олимҷон Бобоев ва Рустам Раҳматович Қудратов — 1 марти соли 2015 аз ҳавзаи ягонаи умумиҷумҳуриявӣ Ҳизби ислоҳоти иқтисодии Тоҷикистон — вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати шудаанд
Анҷумани 4-уми ғайринавбатии Ҳизби ислоҳоти иқтисодӣ, ки баъд аз зӯҳри ҷумъаи 20 сентябри соли 2013 дар шаҳри Душанбе баргузор шуд, Олим Бобоев, раҳбари ин ҳизбро номзад ба мансаби раиси ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод кард.