polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Сотим Улуғзода соли 1930 ба пойтахти Тоҷикистон — Сталинобод омада, дар идораи рӯзномаҳои «Комсомоли Тоҷикистон» , «Тоҷикистони сурх» ва маҷаллаи «Барои адабиёти сотсиалистӣ» фаъолият мекунад.
Фаъолиятӣ Сотим Улуғзода водор менамуд, ки ба шаҳру ноҳия ва деҳот сафарҳо карда, зиндагии мардумро боз ҳам беҳтар омӯзад дар айни ҳол дар ниҳоди ӯ шавқу рағбати тадқиқи таърихи адабиёти тоҷик торафт меафзояд.
Соли 1941 баробари оғоз гардидани Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941—1945 Сотим Улуғзода ба сафаи Қувваҳои Мусуллаҳ ҷалб мешавад ва то соли 1944 дар рӯзномае, ки ба фронти ғарбӣ тааллуқ дошт, фаъолият менамояд.
Писараш Азиз ки хатмкардаи Университети давлатии Москва ба номи М. В. Ломоносов буду он ҷо ба сифати омӯзгор фаъолият дошт, соли 1967 ҳангоми сафари расмӣ ба Ҳиндустон аз сафоратхонаи Британияи Кабир паноҳгоҳи сиёсӣ хоста ба хориҷа муҳоҷират намуд.
Соли 1997 романи «Фирдавсӣ»-и Сотим Улуғзода ба сифати «Романи сол»-и Ҷумҳурии исломии Эрон пазируфта шуда, нависанда ба баҳои чиҳил сиҳӣ сиккаи тило сазовор гардид.
Бо амри Ҳукумати Тоҷикистон ҷасади адиб ба Душанбе оварда шуд ва чанд соат сокинони пойтахт тавонистанд, ки дар толори Театри опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ бо нависанда маъруфи Тоҷикистон видоъ намоянд.
Дар очерку ҳикояҳои «Атака» , «Бибӣ» , «Саёҳати Бухоро бо ҳамроҳии Айнӣ» , «Қаҳрамони Днестр, Висла ва Одер» воқеаҳои даврони шуравӣ мавриди баррасӣ қарор гирифтаанд.
Зайнаб бо ин сухан масъулияти азимеро дар зиндагӣ ба уҳда гирифт, то ки Ҷӯрабеки аз пову даст маҳрум гаштаро наҷот бидиҳад ва ӯро ба ҷодаи зиндагӣ раҳсипор созад.
Аввалин романи Сотим Улуғзода «Навобод» мебошад, ки он ба масъалаҳои муттаҳидкунии хоҷагиҳои деҳқонӣ ва ободонии деҳоти Тоҷикистон дар даврони шӯравӣ бахшида шудааст.
Дигар образҳои асар аз ҷумла Фотимабону , Манижа ва Ҳушанг Абӯ Дулаф, Муҳаммад лашкарӣ, Ҳусайн қутайб, Салоҳиддини дуредгар, Унсурии шоир дар такмили образи асосӣ саҳм гирифтаанд.
Сотим Улуғзода бо ҳамкории донишҷӯйи факултети шарқшиносии Университети Тошканд Понов повести «Сом ва Дик»-и М. А. Алексеевро аз русӣ ба тоҷикӣ тарҷума намуд, ва ин тарҷума бо кӯшиш ва дастгирии устод Айнӣ ба нашр расид.
Л. Войнич «Ғурмагас» , В. Н. Билл-Белосерковский «Ҳаёт даъват мекунад» , Н. Ф. Погодин «Одами милтиқдор» , А. Н. Островский «Гунаҳгорони бе гуноҳ» , М. Горкий «Модар» , В. Шекспир «Дон Кихот» , Ч. Айтматов «Қуллаи Фудзияма» ҳоло ҳам аз беҳтарин тарҷумаҳо дар адабиёти тоҷик мебошанд.
Як қатор мақолаҳои олим, аз ҷумла «Лоҳутии мо» «Анҷумани якуми нависандагони шӯрои Тоҷикистон» , «Садриддин Айнӣ» , «Дар бораи шоирони Помир» , «Барои асарҳои саҳнавии олисифат» , «Дар бораи баъзе масъалаи танқиди адабӣ ва адабиётшиносӣ дар республика» , ба адабиётшиносии даври нави тоҷик бахшида шудаанд.
Ҳамчунин Сотим Улуғзода оид ба рӯзгор ва эҷодиёти шахсиятҳои барҷастаи фарҳангӣ, чун Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, Дақиқӣ, Фирдавсӣ, Абӯалӣ ибни Сино, Носир Хусрав, Аҳмади Дониш, асару мақолаҳои пурқимат таълиф намудааст.
Баъдан романи «Навобод» , ки соли 1949 бо номи «Диёри навобод» нашр шудааст, қиссаи «Субҳи ҷавонии мо» , романҳои «Восеъ» , «Фирдавсӣ» , қиссаи «Ривояти суғдӣ» -ро ба қалам овардааст, ки дар инкишофи насри муосири тоҷик марҳилаи наве гардидаанд.
Устод Улуғзода дар тарҷумаи осори Л. В. Войнич «Ғурмагас» , Н. Ф. Погодин «Одами милтиқдор» , К. Голдони «Хизматгори ду хоҷа» , А. Н. Островский «Гунаҳкорони бе гуноҳ» , М. Горкий «Модар» , В. Шекспир «Ҳамлет» , Ж. Б.
Баъд аз вафоташ бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 29 апрели соли 2009 ба Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон номи Сотим Улуғзода гузошта шудааст.
1881 — Климент Ворошилов, арбоби сиёсӣ, қаҳрамони Ҷанги шаҳрвандӣ 1917-22, яке аз нахустин Маршали Иттифоқи Шӯравӣ, Қаҳрамони Иттифоқи Шӯравӣ.
Гаметаи модина дар рустаниҳои дараҷаи паст дар дохили оогамия, дар рустаниҳои спорадори олиташаккул ва лучтухмҳо дар архегония ва дар рустаниҳои гулдор дар ҷанинхалта ба вуҷуд меояд.
Дар ин ҳуҷайраҳо нутфа қобилияти ҳаётиашро дуру дароз (мас., дар ғоз 1-2, мурғобӣ 2-3, мурғ ва мурғи марҷон 5-6 ҳафта) нигоҳ медорад.
Дар аксар ҳайвонот баъзан ба ҳуҷайратухм чанд нутфаи дигар ҳам роҳ меёбад, вале фақат ҳастаи яке аз онҳо ба ҳастаи ҳуҷайратухм омехта, ҳастаи дигар нутфаҳо маҳв мешаванд.
Дар солҳои охир, донишгоҳ таҷрибаи зиёдеро дар низоми кредитии таҳсилот ба даст оварда, айни замон тамоми низомномаҳо ва маводҳои таълимию методиро ба талаботи низоми кредитии таҳсилот мутобиқ намуда, баҳри амали намудани онҳо иқдои менамояд.
Дар Донишгоҳ Маркази машварат ва бақайдгирӣ фаъолият менамояд, ки дар он маълумотҳои зарурро оид ба хатсайри омӯзиши донишҷӯён аз лаҳзаи дохилшавӣ то хатм дастрас кардан мумкин аст.
Тайёр намудани мутахассисони маълумоти олидошта дар донишгоҳ дар 8 факултетҳо аз рӯи 41 ихтисоси бакалавр, 36 ихтисоси магистратура ва 8 ихтисоси докторантура амалӣ карда мешавад.
Аз оғози соли таҳсили 2005—2006 татбиқи барномаҳои таълимӣ аз рӯи низоми кредитии таҳсилот амалӣ гардида, дар айни замон натиҷаҳои воқеъи ҳам дар омӯзиши фанҳои хатмӣ ва интихобӣ ба даст оварда шуда, чунин тавсияҳои раванди Болония ба даст оварда шудааст:
Аз рӯи натиҷаҳои рейтинги донишгоҳҳои бисёрсоҳавӣ, ДТТ дар рейтинги миллии мактабҳои олии Ҷумҳурии Тоҷикистон — дар соли 2016 ҷои 13-ум ва дар соли 2018 ҷои 10-ум ишғол намуд, ки афзоиши мунтазами рейтинги ДТТ-ро дар байни мактабҳои олии Ҷумҳурии Тоҷикистонро тавсиф менамояд.
Донишгоҳ дар сохтори худ дорои 8 факултет, 19 кафедра, 3 марказ, инчунин Институти технология ва идоракунии инноватсионӣ дар шаҳри Кӯлоб, филиали донишгоҳ дар шаҳри Исфара, гимназияи Кӯлоб ва литсейи инноватсионии Душанбе мебошад.
Донишгоҳи технологии Тоҷикистон бо Қарори Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон аз 20 сентябри соли 1990 таҳти рақами 207 ҳамчун Коллеҷи олии технологии Тоҷикистон ва соли 1991 бо Қарори Девони Вазирони ИҶШС аз 29 июли соли 1991 таҳти рақами 530 ва Қарори Девони Вазирони ҶШС Тоҷикистон аз 29 сентябри соли 1991 ба Донишкадаи технологии саноати сабук ва хӯрокворӣ ва бо Қарори Шӯрои Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти рақами 80 аз 19 феврали соли 1993 он ба Донишгоҳи технологии Тоҷикистон табдил дода шуд.
Дар тӯли мавҷудияти худ Донишгоҳи технологии Тоҷикистон барои соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқи кишвар зиёда аз 12 500 нафар мутахассисони баландихтисосро тайёр кардааст, ки беш аз 600 нафари онҳо сазовори дипломи аъло гардидаанд.
Донишгоҳи технологии Тоҷикистон бо вуҷуди ҷавон буданаш, яке аз муассисаҳои бонуфузи таълимии таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, барои амалӣ намудани ҳадафҳои стратегияи давлатӣ дар соҳаи маориф тамоми неруи зеҳнии ҳайати омӯзгорону профессорони донишгоҳро равона намуда, ҷиҳати баланд бардоштани мақоми донишгоҳ дар фазои ҷаҳонии таҳсилот саъю кӯшиш менамояд.
Моҳи декабри соли 2013 Донишгоҳи технологии Тоҷикистон аз ҷониби Агентии Интерфакс ягона донишгоҳ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон эътироф карда шуд, ки ба беҳтарин 200 донишгоҳҳои кишварҳои ИДМ шомил карда шудааст.
Донишгоҳи технологии Тоҷикистон ягона донишгоҳ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад, ки мутахассисони баландихтисосро дар соҳаи саноати сабук ва хӯрокворӣ тайёр мекунад.
5 май – дар гардиши Олӣ Совет, роҳи Душанбе – Ёвон рӯй додани хунрезӣ байни ҷонибдорони ҳукумати расмӣ ва мухолифин ва оғози Ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон.
Ноҳияи Мурғоб, ки дар баландии беш аз 3,5 ҳазор метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, яке аз нодиртарин маконҳои дидании вилояти Бадахшони Тоҷикистон аст, барои зиндагии инсон чолишҳои худро дорад.
Ноҳияи Мурғоб дар шимол бо вилояти Ӯши Қирғизистон, дар шарқ бо ноҳияи мухтори Синчиён-Уйғуристони Чин, дар ҷануб бо вилояти Бадахшони Афғонистон ҳаммарз мебошад.
Ин ноҳия дар шимолу ғарб бо ноҳияҳои Сангвору Лахш ва дар ғарб бо ноҳияҳои Ванҷ, Рӯшон, Шуғнон, Роштқалъа ва Ишкошим ҳамсоя аст.
Баъд аз оғози ишғоли Афғонистон аз тарафи Шӯравӣ, Иттиҳоди Шӯравӣ Кобулро 23 декабри соли 1979 забт намуд ва онро маркази фармондеҳии қӯшунҳои худ дар Афғонистон, қарор дод.
Дар ин замон дар Афғонистон дар сари қудрат Ҷамъияти исломӣи Бурҳониддин Раббонӣ буд, вале пайравони Ҳизби исломии сарвазир Гулбуддин Ҳикматёр то соли 1996 қисми ҷанубиии шаҳрро пайваста мушакборон мекарданд.
Дигар ҷойҳои тамошобоби шаҳр Кобули Ғарбӣ, Боғи ҳайвоноти Кобул, Боғҳои Бобур, Болои Ҳисор, Масҷиди Шоҳи Душамшера, Галереяи миллии Афғонистон, Бойгонии миллии Афӯонистон, Мақбараи Шоҳони Афғонистон, теппаи Бибӣ Моҳрӯ, Қабристони насорои Кобул ва Боғи Пағмон мебошанд.
Табибони халқӣ меваи тару хушк, афшура, барг ва решаи қулфинайро ҳангоми бемориҳои гуногуни ҷигар , роҳи меъдаю рӯдаҳо , узвҳои пешоб , инчунин дар мавриди табларза , камхунӣ, тарбод, ниқрис ва ғайра истифода мебаранд.
Дар шимол бо ноҳияи Айнии вилояти Суғд, дар ҷануб — бо ноҳияи Рӯдакӣ, дар ғарб — бо ноҳияи Шаҳринав ва дар шарқ — бо ноҳияи Варзоб аз ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ ҳаммарз аст.
Сабаби шӯриш он буд, ки мувофиқи талаби амалдорони амир деҳконон мебоист аз ҳосили яксола хироҷи на танҳо соли ҷорӣ, балки хироҷи солҳои пешинаи беҳосилро ҳам диханд.
Вале қисмҳои қӯшунҳои Остонақул то ба ин ҷо ҳам омада расида, ба шӯришгарон зарбаи охиринро расониданд, ки ин воқеа тахминан охири моҳи июли соли 1888 ба вуқӯъ омада буд.
Ӯро аз он ҷо аввал ба Балҷувон, баъд ба Ҳисор оварданд ва аз он ҷо беки Ҳисор Останақул қушбегӣ вайро бо 6 нафар ҳамсафонаш ба Шаҳрисабз, ба ҳузури амир Абдулаҳадхон , ки ҳанўз ҳам истироҳаташро дар ин ҷо давом медод, фиристод.
Дар заминаи парвози киштиҳои шӯравӣ ва амрикоӣ бо одам масъалаҳои биологияи кайҳонӣ — таҳияи асосҳои биологӣ ва роҳҳои таъмини фаъолияти муътадили одам дар кайҳон ҳал гардиданд.
Пажӯҳишҳо дар соҳаи биологияи кайҳонӣ барои ҳалли бисёр масъалаҳои дигар, аз ҷумла, ҷустуҷӯйи биологии роҳҳои нави кайҳонӣ, таҳияи парвозҳои биомаҷмӯии бардавом ва ғ.
Соли 1975 дар ҷумҳурӣ Маркази таҳқиқотии илмии омӯзиши сарватҳои табиии зинда ташкил ёфт, ки дар кори мураттаб сохтани тарҳрезии олами набототу ҳайвонот дар асоси аксҳои кайҳонӣ саҳми назаррас гузошт.
Дар ин давра имконияти муҳайё намудани шароити зарурӣ барои зиндагонии ҳайвон дар ҳуҷраи ҳавоногузари дастгоҳи парвозкунанда, дарёфти усулҳои бехатарии парвоз, таъсири биологии афканишоти кайҳонӣ ва ғ.
Вазифаи асосии биологияи кайҳонӣ омӯзиши таъсири омилҳои парвози кайҳонӣ (тезшавӣ, навасон, бевазнӣ, маҳдудияти ҳаракат, ҷудоии пурра ва ғайра) ва фазои кайҳонӣ мебошад.
Таҷрибаҳои биологии мавриди парвоз, ки дар аснои онҳо маҷмӯи таъсири омилҳои муҳити берунаро ба ҷисми зинда омӯхтан мумкин аст, барои биологияи кайҳонӣ аҳаммияти махсус доранд.
Таҷрибаҳои аввалини биологӣ дар қабатҳои болоии атмосфера ва кайҳон бо истифода аз кураҳои ҳавоӣ нимаи аввали садаи дар Иттиҳоди Шӯравӣ ва ИМА сар шуданд.
Биологияи кайҳонӣ — яке аз соҳаҳои зистшиносӣ, буда, ҳаёти организмҳои заминиро дар шароити фазои кайҳон ва ҳангоми парвоз дар киштиҳои кайҳонӣ , инчунин, системаҳои биологии таъмини ҳаётро дар киштиву пойгоҳҳои кайҳонӣ меомӯзад.
Яке аз мавзӯъҳои асосии омӯзиши биологияи кайҳонӣ тибби кайҳонист, ки дар робита ба он олимон ҷараёни ҳаёт ва фаъолияти инсонро дар шароити кайҳон мавриди пажӯҳиш қарор дода, дар амалияи кайҳоннавардӣ истифода мебаранд.
Ӯ дар як вақт омӯзгориро пеша намуда, Солҳои 1969—2003 дар кафедраи овозхонии академии Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода ва аз соли 2003 профессори кафедраи овозхонии академии Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторов кору фаъолият дорад.
Дар тӯли ин солҳо дар зиёда аз 40 операи композиторони классики русу Ғарб ва тоҷик нақш бозидааст, ки Гертсог, Алфред, Кассио , Рудолф , граф Алмавив , Назир , Ҳайдарбек , Айнӣ , Мадан , шоҳ Ковус , Мотсарт , Владимир аз ҷумлаи онҳоянд.
Сурудҳои халқӣ: «Ғарибон», «Саламно», «Гулъузорам», «Дилбари ҷонон»; классикӣ: «Таронаи Баёт», «Ушшоқ» ва ғайра; композиторон: «Зи сӯзи сина» , «Дилдода шудам» , «Муҳаббат» -и З. Шаҳидӣ, «Ҷавонӣ», «Гулноз»-и Д. Дӯстмуҳаммедов, «Зебо Душанбе»-и Х.
Онҳо тавассути нӯлакашӣ ба якдигар дар масофаи хеле дур хабар мерасонанд, оид ба таҳдиди хавфу хатар маълумот медиҳанд, ҳатто аз омадани одамон ҳамдигарро огоҳ месозанд.
Соли 1920 баъди инқилоби халқӣ - демократии Бухоро ва аз тахт афтодани амири Бухоро ба қатори муборизони роҳи таҳкими Ҳокимияти Шӯроӣ дар Бухорои Шарқӣ дохил мешавад.
Соли 1921 то 1923 чун ваколатдори кумитаи озуқаи ҶХС Бухоро дар таъмини аскарони сурх ширкат карда, ҳамчунин дар муборизаи зидди босмачигарӣ дар Ғарм ва Душанбе иштирок кардааст.
Сипас ба ҳайси раиси коммисиюни фавқулодаи мутаадиди Бухорои Шарқӣ, раиси КИМ-и Бухорои Шарқ ва раиси кумитаи инқилоби ҶМШС Тоҷикистон кор кардааст.
1 декабри соли 1926 дар анҷумани якуми муассисони Шӯроҳҳои умумитоҷикии коргарон, деҳқонон ва аскарони сурх, Нусратулло Махсум, якдилона ба вазифаи раиси мақоми олии давлатӣ – Комитети Иҷроияи Марказии ҶМШС Тоҷикистон интихоб гардид.
Соли 1929 баъди таъсиси Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон раиси КИМ-и ҶШС Тоҷикистон интихоб гардида, то декабри соли 1933 дар ин вазифа кор кардааст.
Одамони ҳамзамону ҳаммаслакони Нусратулло Махсум : Абдуқодир Муҳиддинов, Чинор Имомов, Шириншо Шотемур, Файзулло Хочаев, Абдулло Раҳимбоев, Ашӯров Урунбой, Абдуллоев Сайфулло, Исмоилов Иброхим, Анваров Саидаҳмад, Мавлонбеков Аҳмадбек, Абдураҳим Ҳоҷибоев буданд.
Декабри соли 1958 бо қарори Коллегияи ҳарбии Суди Олӣ ва хулосаи Прокурори Генералии ИҶШС бегуноҳ бароварда шуда, 26 июли соли 1964 дар сафи ҳизби коммунистӣ аз нав барқарор гардидасст.
Нусратулло Махсум — яке аз асосгузорони Тоҷикистони Шӯравӣ ҶШС Тоҷикистон, арбоби сиёсию давлатии Тоҷикистон, сиёсатмадор, дорандаи унвони олии Ҷумҳурии Тоҷикистон — Қаҳрамони Тоҷикистон,
27 июни соли 2006 бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти рақами 1773 ба Нусратулло Махсум унвони олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Қаҳрамони Тоҷикистон дода шуд.
Дар ҷумҳурӣ бештар навъҳои маҳаллии Чиллагӣ, Нокбиҳӣ, Себбиҳӣ, Миёнапазак, Дерпазак, Кулчабиҳӣ, Фаллабиҳӣ ва навъҳои ба шароити маҳал мутобиқшудаи Қизилқӯрғон, Серҳосил, Самарқандии калонмева, Туршбиҳии бухороӣ ва Биҳии ҷопониро мепарваранд.
Дар «Махзану-л-адвия» омада, ки «Беҳ­тарини он бузурги болидаи нозуки шодоби он аст… Биҳӣ муфарриҳ , қувватдиҳандаи дил ва меъда, масарратафзои рӯҳ аст… ва зиёд хӯрдани он исҳоловар — хусусан баъд аз ғизо ва дар халои меъда қабзиятовари табъи гарммизоҷон аст… Луоби он ҷиҳати хушунати гулӯ, сурфаи аз гармӣ ва ёбис , таскини ҳарорати меъда ва тан, сӯзиши забону даҳон ва хушкии он нофеъ аст. Ва тилои он ҷиҳати сӯхтагии оташ ва дафъи зарари ҳарорати офтоб ба ғоят нофеъ… Бартарафкунандаи зарари он дар гарммизоҷон шакар ва дар сардмизоҷон розиёна мебошад».
Хусни эстетикии чозибаи нихони ва ширинию равонии гуфтаҳояш бебахоянд ва ӯ дар боби услуб ва равияҳои эҷоди ҳамчун давомдихандаи анънаҳои бостонтарин, хусусан анъанаи устод Рудаки эҳтироми махсус дорад.
Адиб Собир равияҳои демократи ва миллии назмро, ки аз давраи Сомониён ибтидо гирифта буданд, собиткадамона давом додаст ва эҷодиёти худро дар рухияи ифодаи оҳангҳои халқи зиндадилона, мазмунҳои гуманистии инсони ва тасвирҳои реалию садои дили шахсони озодфикр ташхис намудааст.
Шарқшиносони маъруф, олимони эроншинос, адабиётшиносони шуравӣ ва донишмандону адибони номвари муосири тоҷик, махсусан устод Садриддин Айни ва дигарон низ аз Адиб Собир ёду баррасӣ кардаанд.
Адиб Собир дар охири салтанати султон Ҷалолиддин Абдулфатҳ Маликшоҳи салҷуқӣ аз Тирмиз ба Хуросон омада, чанд сол дар мадрасаи Низомияти Ҳирот таҳсил намуд.
Вазъи ҳуқуқии вилоят дар боби 6 Конститутсия -и Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки ба ҳокимияти маҳаллӣ бахшида шудааст, дар Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳокимияти давлатӣ дар маҳалҳо» танзим шудааст.
Ҳоло дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ду вилояти маъмурӣ: вилояти Суғд ва вилояти Хатлон мавҷуданд, ки аз рӯйи ҷойгиршавӣ ва шумораи аҳолӣ бо нишондиҳандаҳои иҷтимоӣ ва иқтисодии худ ба ҳам наздиканд.
Вазъи ҳуқуқӣ-конститутсионии он дар боби ҳафтуми Конститутсия -и Ҷумҳурии Тоҷикистон, Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон» ва дигар қонунҳо муайян ва танзим карда шудааст.
Ҳангоми гардолудшавии дутарафа гард аз як гул ба гардгираки тухмдони гули дигари ҳамон рустанӣ ё рустании дигар мерезад; дар вақти худгардолудӣ гард аз гардбарга ба гардгираки тухмдони ҳамон гул мерезад.
Дар маъхазҳои арабизабони асрҳои 9–10, аз ҷумла, асарҳои Ибни Хурдодбеҳ , Ибни Ҳавқал , ал-Мақдисӣ шаҳри Ҳулбук ҳамчун маркази Хуталон ёд шудааст, ки он ҳоло дар фосилаи 7 км дуртар аз маркази ноҳияи Восеъ ҷойгир аст.
Аз харобаҳои Хишттеппаи Қурбоншаҳид ҳангоми ҳафриёт қасри подшоҳ, куҳандиз, биноҳои гуногуни аз хишти пухта сохташуда ва дигар иморатҳои ёрирасон пайдо шуданд.
Дар солҳои 50–60 садаи дар мавзеи Қурбоншаҳид теппачаҳои зиёде воқеъ буданд, ки сокинони деҳа ин теппачаҳоро канда, хиштҳои онро барои сохтмони хона истифода кардаанд.
Ҳангоми ҳафриёт аз харобаҳои Ҳулбук беш аз 5 ҳазор шикастпора ва лавҳаҳои гуногуни гачи кандакорӣ ёфт шудаанд, ки бо нақшу нигори хеле зебои ҳандасӣ ва хатти кӯфӣ оро ёфтаанд.
Шаҳри Кӯлоби кунунӣ тахминан дар фосилаи 16 км шарқу шимолтари Қайнар ҷойгир буда, мутобиқи маълумоти маъхазҳо дар атрофи он мавзеи Дашти Дилию харобаҳои Манзартеппа воқеъ будаанд.
Соҳаи асосии хоҷагии Восеъ кишоварзӣ буда, пахтакорӣ, ғаллакорӣ, чорводорӣ, сабзавоткорӣ, картошкапарварӣ, боғдорӣ ва зан­бӯр­парварӣ ривоҷ ёфтааст.
Инчунин дар Восеъ шуъбаи маориф, шуъбаи фарҳанг, шуъбаи корҳои дохилӣ, шуъбаи молия, шуъбаи омор, фонди нафақа, нозироти андоз, ҳифзи иҷти­моӣ, САҲШ, идораи суғурта, бойгонӣ, идораи сӯхторхомӯшкунӣ, амволи давлатӣ, ҳифзи табиат, идораи захираҳои замин, идораи коммуналӣ, идораи зидди касалиҳои ҳайвонот, Бонки аграрӣ, Бонки амонатгузорӣ, ҷамъияти матлубот, комиссариати ҳарбӣ, хоҷагии ҷангал, мактаби варзишӣ, ташкилоти давлатии сохтмон ва таъмири роҳ, КВД сохтмон ва нақлиёт, комбинати таълимӣ, мактаби санъат, шуъбаи алоқаи почтавӣ, шуъбаи «Телеком», масҷиди ҷомеъ ва 22 масҷиди панҷвақта мавҷуданд.
Соли хониши 2012–13 дар ноҳия маркази таҳсилоти иловагӣ, 1 боғчаи кӯда­кон, 81 муассисаи таълимӣ, аз ҷумла 55 мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ (гимназияи давлатӣ, мактаб интернати кӯдакони ятим, мактаб интернати хонандагони болаёқат), 4 мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, 6 мактаби таҳсилоти умумии ибтидоӣ мавҷуд буд, ки дар онҳо 3241 нафар муаллим, аз ҷумла 2555 нафар омӯзгорони маълумоташон олӣ, 156 нафар омӯзгорони маълумоташон олии нопурра, 474 нафар омӯзгорони маълумоташон миёнаи махсус ба 67200 нафар хонандагон таълим медоданд.
Ҳудуди ноҳия ноҳамвор буда, қисмати шимолиашро нишебиҳои қкӯҳи Вахш, шимоли шарқиашро нишебиҳои қаторкӯҳи Ҳазрати Шоҳ, ғарбиашро нишебиҳои кӯҳи Ҷилонтоғ ва қисми ҷанубиашро ҳамвории водии дарёҳои Сурхоб ва Ёхсу ишғол кардаанд.
Дар ҳудуди ноҳия 125 корхонаҳои хурди хусусӣ ва ширкату ҷамъият, 5 корхонаи саноатӣ, аз ҷумла, конҳои намаки «Хоҷамӯъмин», «Сорбон», ва «Диловар Н», фаъолият доранд.
Нахустин ректори донишгоҳ доктори илмҳои физика-математика, академики Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Маҳмадшо Илолов буд, ки дар ташкилу поягузории он ва ҷалби кадрҳои илмӣ-омӯзгорӣ ба донишгоҳи навтаъсис фаъолияти пурсамар намуд ва барои пешрафти минбаъдаи донишгоҳ шароити муайян ба вуҷуд овард.
Дар солҳои минбаъда донишгоҳро узви вобастаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, шодравон Хаёлбек Додихудоев, академики Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, доктори илмҳои физика-математика, профессор Мирганд Шабозов, доктори илмҳои физика-математика, профессор Гулхоҷа Ҷангибеков, доктори илмҳои техникӣ, профессор Имомёрбек Қаландарбеков, доктори илмҳои иқтисодӣ, профессор Шермамад Ҷонмамадов, доктори илмҳои физика-математика, профессор Юсуфзода Гулзорхон робарӣ намуда, дар рушду пешрафти донишгоҳ корҳои назаррасро анҷом доданд.
Донишгоҳи давлатии Хоруғ ба номи Моёншо Назаршоев зодаи даврони истиқлол буда бо Қарори Девони Вазирони Ҷумурии Тоҷикистон 294 аз 5 августи соли 1992 таъсис дода шудааст.
Барои хизматои шоён дар назди халқу миллат, Донишгоҳи давлатии Хоруғ дар асоси Қарори Шурои Вазирони Ҷумурии Тоҷикистон 495 аз 17 октябри 1994 ба номи фарзанди фарзона ва сарсупурдаи миллат, ходими намоёни давлатӣ, олими маъруф, академик Моёншо Назаршоев номгузорӣ шудааст.
Неруи кадрии донишгоҳ сол ба сол такмил ёфта, аз байни ҳайати профессорону омӯзгорони донишгоҳ аъзои пайваста ва вобастаи Академия миллии илмҳои Тоҷикистон, дорандаи ҷоизаҳои Вавилов, ҷоизаи Президентӣ дар соҳаи маориф, ҷоизаи Исмоли Сомонӣ, дорандаи мукофотҳои давлатӣ, унвонҳои Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон, Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон, Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошанд.
Ҳоло дар бахшҳои рӯзона ва ғоибона 3431 нафар (дар шуъбаи рӯзона 2242 нафар, ва 1090 нафар дар шуъбаи ғоибона) донишҷӯ таҳсил менамоянд, 129 нафар дар магистратура, 18 нафар дар зинаи докторантура , тибқи Квотаи президентӣ 364 нафар донишҷӯ, ки аз онҳо 159 нафар духтарон мебошанд, таҳсил мекунанд.
Донишгоҳро даҳҳо, ҳазор нафар бо ихтисосҳои гуногун, аз ҷумла бо ихтисосҳои педагогӣ хатм намуданд, ки аксарияти онҳо дар мактабҳои таҳсилоти умумӣ на танҳо вилоят, балки дар дигар вилоятҳои дигари ҷумҳурӣ, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, ниҳодҳои қудратӣ, муассисаҳои давлатӣ ва ғайридавлатӣ, созмонҳои байналхалқии дохилӣ ва хориҷи кишвар кор мекунанд.
Ҳудуди Иморот ҳанӯз ҳазорсолаи 6 то м. маскун буда, дар ҳазораи 4 то м. соҳилҳои Халиҷи Форс маҳали муҳими тиҷорати байни Байнаннаҳрайн ва Ҳинди Қадим буд.
То садаи моҳидорони маҳаллӣ, сокинони ҳудуди ҳозираи Иморот ба сафарҳои баҳрии тӯлонӣ баромада, то соҳилҳои Кения, Шри-Ланка, Хитой ва Вйетнам мерасиданд.
Ширкати Ост-Индияи Британияи Кабир дар садаи тиҷорати баҳрии байни бандарҳои Халиҷи Форсро бо баҳонаи хотима бахшидан ба роҳзании баҳрӣ монополияи худ кард ва аҳолии иморатҳоро, ки асосан бо тиҷорат машғул буданд, аз манбаи асосии зиндагӣ маҳрум гардонд.
Ин боиси задухӯрдҳои доимии байни ширкати Ост-Индия ва аҳолии маҳаллӣ мешуд (англисҳо арабҳоро роҳзан ва ноҳияи иморатҳоро «Соҳили роҳзанон» номида буданд).
Ҳамин тариқ, соли 1838 «Соҳили роҳзанон» , Уммон, Масқат, Баҳрайн ва Кувайт таҳти назорати Англия даромад ва дар халиҷ киштиҳои ҳарбии он ба таври ҳамеша ҷой гирифтанд.
Солҳои 20 садаи дар Уммони Аҳдӣ ҳаракати миллии озодихоҳӣ оғоз ёфта, баъди Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ хеле авҷ гирифт; таъсири Британияи Кабир дар Халиҷи Форс суст шуд ва 2 дек.
Беҳтарин дастовардҳои санъати тасвирӣ, мусиқӣ, театру кино ва дигар намудҳои ҳунар дар ин ҷо намоиш дода мешаванд ва барои ин маҷмааву иншооти муҳташам, намоишгоҳҳои фарохмасоҳат, толорҳои консертӣ ва ғ.
лоиҳаи бузургтарин музейи садаи 21 (пешниҳоди меъмори канадагӣ Франк Герӣ; дар он барои намоиш гузоштани бозёфтҳои археологӣ, намунаҳои саноеи гуногун, дастнависҳо ва ғ-и дар тамоми ҷаҳон эҷодшуда ва аз тамоми олам гирдоваришудаи ҳамаи замонҳо ва ҳамаи тамаддунҳо дар назар аст) ландшафти кишвар — соҳили на он қадар чуқуру нилгуни халиҷ ва паҳнои биёбон имкониятҳои фаровон медиҳад; ва ё нияти Дубайро ба метрополия ва маркази маданияту санъати ҷаҳони араб табдил додани иморатҳо аз ҷумлаи нақшаҳои тарҳрезишудаи кишвар мебошанд.
иморати Шарҷа аз соли 2001 ин ҷониб ҳамчун маҷмӯъкунандаи дастовардҳои ҳунармандон ва ҳунармандони мамлакатҳои Халиҷи Форс, Шарқи Наздик ва ҷаҳони боқимонда муаррифӣ шудааст.
Аз соли 1956 сар карда паёпай кашф шудани конҳои нафт дар Абузабӣ, Дубай, Шарҷа ва Раъсу-л-Хайма мӯҷиби дар муддати кӯтоҳ ба давлати бузурги истихроҷкунандаи нефт дар Шарқи Миёна табдил ёфтани Иморот гардид.
Асоси иқтисодиёти Иморот истихроҷ ва содироти нефт (2,2 млн баррел дар як рӯз; захираи табииаш дар ҳудуди зиёда аз 7 млрд т; 10%-и захираи нефти олам аст) ва газ буда, вобаста ба ин истеҳсоли масолеҳи нефт, саноати коркардаи нефт, нефту химия, металлургия, истеҳсоли семент тараққӣ кардааст.
Дар мамлакат инфрасохтори нақлиётӣ (6 аэропорти байналхалқӣ, бандарҳои баҳрӣ, шабакаи роҳҳои автомобилгард, соли 2010 метро ба кор даромад) ва телекоммуникатсия хеле тараққӣ кардааст.
Дар Донишгоҳи Иморот , 4 коллеҷи олии техникӣ , Донишгоҳи тиббии халиҷ , Донишгоҳи занона , дар шуъбаҳои Донишгоҳи технологии Ротчестер , Донишгоҳи Ҷорҷ Мейсон , Донишгоҳи Сорбонна намояндагони миллатҳои гуногун таҳсил мекунанд.
Маҷмааи бузурги таълимӣ — шаҳраки донишҷӯён, ки соли 2003 ба истифода дода шудааст, шуъбаҳои 16 донишгоҳи кишварҳои хориҷӣ (аз ҷумла Донишгоҳи инженерию иқтисодии Санкт-Петербург, Донишгоҳи Маҳатма Гандӣ, Манчестер Бузинес Скул), марказҳои таълимӣ, маркази таълимии электронӣ, марказҳои тадқиқоти илмӣ, хобгоҳҳо ва ғ.
Рӯзномаҳои «Ал-Иттиҳод», «Ал-Баён», «Ахбор-ал-Араб», «Ал-Халиҷ», «7 », « .», « », « » ; маҷ-ҳои « » , « » , «Шабоб-ал-явм» нашрияҳои намоёни Иморот мебошанд.