polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
నీ సరీరమును చూచి పొంగకయ్యా అది ఒకారోజు పైకి పోవాల్సిందేగా నీ తల్లి దండ్రీ చుట్టములు, . బంధువులు అందరిని విడిచి పోవాలి నీ యింటిలో నున్న లక్షల ఆస్తిని గూడా
వీరి గీతాలు కొన్ని అధ్యాత్మిక పరంగానూ కొన్ని ప్రణయ గీతాలు గానూ, మరి కొన్ని హాస్యరస ప్రాధాన్య త కలిగినవి గానూ వుంటాయి. వారి పాటలీ విధంగా వుంటాయి.
గొండ్లి నృత్యాన్ని గూర్చి పండితుల్లో వివిధ అభిప్రాయ లున్నట్లు నాటరాజ రామ కృష్ణ గారు జానపద కళల ప్రత్యేక సంచికలో వివరించారు.
ఇది కేవలం బృందనృత్యం, స్త్రీలు, పురుషులు కలిసి చేసే నృత్యమిది. ఈ నృత్యం చతురశ్ర తిశ్రా' ఏక తాళ గతిలో చేయ బడుతుంది.
శంకర్ మహదేవన్ ముంబై శివారు ప్రాంతమైన చెంబూరులో పుట్టి, పెరిగారు. ఇతను పాలక్కడ్, కేరళ నుండి వచ్చిన తమిళ అయ్యర్ కుటుంబానికి చెందినవాడు. ఇతను తన బాల్యంలోనే హిందూస్థానీ శాస్త్రీయ సంగీతం, కర్ణాటక సంగీతం నేర్చుకున్నాడు. ఐదు సంవత్సరాల వయసులో వీణ వాయించటం ప్రారంభించాడు. మరాఠీ సంగీత స్వరకర్తగా పేరు పొందిన పండిట్ శ్రీనివాస్ ఖలే మార్గదర్శకత్వంలో సంగీతాన్ని అభ్యసించాడు. ఇతను చెంబూర్ లో ఉన్న అవర్ లాడీ ఆఫ్ పెర్పెట్యుయల్ సక్కర్ ఉన్నత పాఠశాలలో చదివాడు.తరువాత ఇతను సియోన్ లో ఎస్ఐఇసి, కళాశాలలో చేరి తన ఎచ్ఎ.స్.సి. పూర్తి చేసాడు.ఇతను1988 లో న్యూ ముంబైలో ముంబై విశ్వవిద్యాలయం ఆధ్వర్యంలో ఉన్న రాంరావ్ ఆదిక్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ నుండి కంప్యూటర్ సైన్స్ అండ్ సాఫ్ట్ వేర్ ఇంజనీరింగ్ లో పట్టభద్రుడయ్యాడు. ఒరాకిల్కు ఒక సాఫ్ట్ వేర్ ఇంజనీరుగా పనిచేశాడు.
కొంతకాలం పనిచేసిన తర్వాత శంకర్ సంగీత రంగంలోకి అడుగు పెట్టాడు. అతను నేపధ్యగాయకునిగా ఒక తమిళ చిత్రంలో మొదటి అవార్డు సాధించాడు. కన్డుకొండైన్ కన్డుకొండైన్ లో ఎఆర్. రెహమాన్ తో కలిసి అతని పాట కోసం పనిచేశాడు.జాతీయ చలన చిత్ర అవార్డు పొందాడు. గెలుచుకున్నాడు.1998లో తన మొదటి సంగీత అల్బం బ్రీత్లెస్ విడుదలతో కడమ్‌బక్కం చిత్ర పరిశ్రమలో అతను ప్రముఖ స్టార్‌గా మరింత గుర్తింపు పొందాడు.అల్బమ్ టైటిల్ ట్రాక్ ఏ విరామం లేకుండా పాడుకునే పద్ధతిలో తయారు చేశాడు, కాబట్టి అది ఒక శ్వాసలో పాడినట్లుగా కనిపిస్తుంది. అందువలన దీనికి బ్రీత్లెస్ టైటిల్ సరిపోయింది. అతను తరువాత సంగీత దర్శకత్వంలోకి వచ్చాడు, శంకర్-ఎహ్సాన్-లోయ్ త్రయం, ఒక భాగంగా మారి హిందీ చిత్రాలకు సంగీతం సమకూర్చాడు.
శంకర్ మహదేవన్, ఒక భారతీయ సంగీత స్వరకర్త, గాయకుడు. భారతీయ సంగీత కళాకారుల త్రయంగా గుర్తింపు పొందిన శంకర్-ఎహ్సాన్-లోయ్ జట్టులో ఒక భాగం అతను. ఈ జట్టు భారతీయ చలన చిత్రాలకు స్వరకల్పన చేస్తుంది, నేపధ్య గానాన్ని అందిస్తుంది. ఇతను ఉత్తమ నేపథ్య గాయకుడిగా నాలుగు సార్లు జాతీయ అవార్డును గెలుపొందారు. ఇతను శంకర్ మహదేవన్ అకాడమీ స్థాపకుడు కూడా,ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా విద్యార్థులకు భారతీయ సంగీతంలో ఆన్లైన్ సంగీత పాఠాలను నిర్వహిస్తుంది.
ఒక్కస్థాయిలోనే రచించబడి యుండును. ఏలనన, పల్లెవారు గొంతును ఇతర స్థాయిలకు పోనిచ్చుటకు తెలియనివారు గాన వారందరు సులభరీతిని పాడుటకు వీలుగా నుండును.శిక్షణ వల్ల మన శరీరమును సాధారణముగా పాడు స్థాయికి ½ స్థాయి క్రిందికినీ, ½ స్థాయి పైననూ పాడుటకు అలవాటు చేసికోగలము.
సాహిత్యభావము సాధారణము. కొన్నిచోట్ల ద్వందార్థములతో వేదాంతమును తెలుపు పాటలు ఉన్నాయి. ఈ రకపు పాటలు మతప్రచారమునకే రచించిన పాటలు.
సాధారణముగా ఈ పాటలు ద్విపదలు గానో లేక కొన్ని పాదములు కలవి గానో ఉండేవి. పల్లవి, అనుపల్లవి, చరణములను అంగములు ఏ కొన్ని రచనలలో ఉండేవి.
దినమంతయు కాయకష్టపడు కర్షకునికి, పొద్దుతురుగుతూనే ఇంటివైపు మరలి సంకటో అంబలో నోట్లో వేసుకొని, తన యింటి ముంగిట మట్టి అరుగుపై జారగిల బడుకొని తనకొచ్చిన కూనిరాగముల పాడును. అదియే మన సంగీతమునకు పునాది రాళ్ళు. పల్లెటూరి పడుచులు తమ ఇండ్ల రోళ్లు యొద్ద, ధాన్యమును దంపునపుడునూ, తమ యిండ్లలో పిండ్లు తిరగలితో విసరుచునూ, తమ భర్తలకు, అన్నదమ్ములకు సహాయపడుచు పైర్లలో కలుపుతీయుచును, నిద్రకై ఏడ్చెడి పాపాయిల జోకొట్టుచునూ పాడెడి పాటలే మన సంగీతమునకు ఆధార షడ్జమములు. ఈ పాటలు చట్ట బద్ధములు కావు. ఎవరెవరికో తోచిన భావములను వారు వాటిని తమ తమ ఇష్టమెట్టులతో ఇమిడ్చిన పాటలివి.
జానపదగీతాల యొక్క సాహిత్యము కాలమార్పును, సంఘమార్పును, భావమార్పును, మతమార్పును, బట్టి మారిపోవవచ్చును. కొన్ని పాటలకు ఆది అంత్యాలు కనబడవు. ఉదాహరణానికి లాలిపాట తీసికుందాము. పూర్వము నుండి "నిద్రపో నిద్రపో నీలవర్ణుడా - నిద్ర కన్యకలొచ్చి నిన్ను పూచేరు" అని ఉంది. కొన్ని తరముల తర్వాత దీనిని పొంపొందించె,
వీటికి కష్టమైన సంచారములు కానీ, సాంగతులు గాని ఉండవు. ఇవి అపూర్వ రాగాలలో రచింపబడి యుండవు. తాళములు సాధారనముగా ఆది, చాపు, రూపకములలో ఉండును. చాపు తాళములు మిశ్రజాతి కావచ్చును. ఖండజాతి కావచ్చును . త్రిశ్రజాతియు కావచ్చును.
అని రచింపబడెను. ఇట్లు అనేకములు ఉన్నాయి.కనుక వీటికి సంగీత రచన వలె స్థిరమైన సాహిత్యములుండవు. మార్పుదల చెందుతూ పోతాయి.సంగీత శాస్త్రబద్ధములు కాని గీతములన్నియు జానపదములే.
ఈ కావ్యంలోని కొన్ని పద్యాలు శ్రీనాథుని ఇతర కావ్యాలలోనివి, చాటువులలోనివి కావడంతో కొందరు ఈ కావ్యాన్ని రచించింది శ్రీనాథుడేననీ, వినుకొండ వల్లభరాయుడి పేరిట పెట్టారనీ భావిస్తున్నారు. ఈ పద్యాలు కేవలం శ్రీనాథునిపై వినుకొండ వల్లభరాయునికి అభిమానం తెలిపేవనీ, బహుశా వారిద్దరి స్నేహాన్ని పురస్కరించుకుని శ్రీనాథుడు వల్లభరాయుడికి కొన్ని రచనా నైపుణ్యాలు మెరుగుపర్చి ఉండవచ్చని మరికొందరు పండితుల వాదన. ఈ క్రమంలో పలువురు పండితుల అభిప్రాయాలు ఇలా ఉన్నాయి:
వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి క్రీడాభిరామం వినుకొండ వల్లభరాయుడు రచించి ఉండడనీ, కవిసార్వభౌముడు శ్రీనాథుడే కర్త అయివుంటాడని నిశ్చయించారు. సులక్షణ సారము, అప్పకవీయము, సర్వలక్షణ సారము మొదలైన పలు లక్షణ గ్రంథాల్లో శ్రీనాథునివిగా ఉదహరింపబడిన పద్యాలు క్రీడాభిరామంలోనివి కావడం ప్రధాన కారణంగా పేర్కొన్నారు. అవతారికలోని పద్యాల్లో వల్లభరాయుని దాతృత్వం మొదలగు సుగుణాల గురించీ, వాగ్వైభవాన్ని గురించీ వర్ణనలు మితిని మీరినవనీ, వల్లభరాయుడే గ్రంథకర్త అయివుంటే అలా రచించివుండడనీ భావించారు. కృతి అంతములో భైరవుడు వల్లభరాయకవికి వైభవాభ్యుదయములు కృపచేయాలనే ఆశీర్వచనమూ ఉందనీ, తనకు తానే ఆశీర్వదించుకోవడం సాధ్యపడదనీ పేర్కొన్నారు. శ్రీనాథుడు తాను రచించిన పూర్వకావ్యములలోని పద్యాలను క్రీడాభిరామంలో నిక్షేపించాడనీ, రచనా సంవిధానంలో కూడా శ్రీనాథుని పద్ధతి కనిపిస్తూందనీ వివరించారు. కవియన్న కీర్తిని సంపాదించుకునే కోరికతో వినుకొండ వల్లభరాయుడే శ్రీనాథ కవిసార్వభౌమునికి విశేషంగా ధనమిచ్చి క్రీడాభిరామ గ్రంథకర్తృత్వం పొందివుండవచ్చని భావించారు.
రేణుకాదేవి జమగద్ని మహాముని భార్య; పరశురాముని తల్లి. తండ్రి ఆజ్ఞ ననుసరించి పరశురాముడు తన తల్లి తలను ఖండించగా, ఆ తలకాయ మాదిగ వాడలో పడిందట. శిరస్సులేకుండా వున్న విగ్రహం ముందు నగ్ననృత్యంలో పూజిస్తూ వుండేవారట. నగ్నంగా వున్న ఈ విగ్రహం ముందు స్త్రీలు కూడా నగ్నంగా పూజిస్తూ నాట్యం చేస్తూ వుండేవారట. ఈ రేణుకాదేవే, తరువాత ఎల్లమ్మగానూ, ఏకవీర గానూ, ప్రసిద్ధి చెందింది. ఏకవీర ఆలయాలు మండపాక, పొలవాన, మాహూరు మొదలైన గ్రామాలలో వెలసి వున్నట్లు క్రీడాభిరామంలో ఉదహరించబడి ఉంది. కాకతీయ రుద్రమదేవి మొగిలిచర్లలో వున్న ఏకవీరాదేవీ ఆరాధించడానికి వెళుతూ వుండేదట. ఓరుగల్లు పట్టణంలో ఏక వీరాదేవి మహోత్సవాలను కూడా తిలకించేదట. గొండ్లి అనేది కుండలాకార నృత్యం. గొంద్లి విధానం ద్వారా బతకమ్మ, బొడ్డెమ్మల వుత్సవ సమయాల్లో పిల్లన గ్రోవులూదుతూ, ఆటలు ఆడుతూ, కుండలాకార నృత్యం చేసేవారు.
ఏక శిలానగరమని పిలువబడే ఓరుగల్లులో ఆనాడు 5500 శివాలయాలు, 1300 విష్ణు దేవాలయాలు, మైలార దేవుడు, దుర్గ, గణపది, వీరభద్ర ఆలయాలు అదిగా వేలకొలది ఉన్నట్లు స్థానిక ప్రతాపరుద్ర చరిత్ర వల్ల తెలుస్తూంది. ఓరుగల్లు మైలారదేవుని వుత్సవం నాడు వీరభటులు చేసే సాహస వీరానృత్యాలు ఆతి భయంకరంగ వుడేవి. వీర శైవ మతోద్రేకులు మండుతూ వుండే నిప్పుగుండాలలో సాహసంగా దూకేవారు. వారసాలను గ్రుచ్చుకునేవారు. భైరవుని గుడి చమడేశ్వరి, మహాశక్తి నగరు, వీరభద్రేశ్వరాగారం, బుద్ధదేవుని విహార భూమి, ముసానమ్మ గుడి, మొదలైన ప్రదేశాలు కాకతీయ ప్రతాప రుద్రుని కాలంలో గొప్ప మహత్తు కలిగిన ప్రదేశాలని ప్రసిద్ధి పొందాయి.
మాచల్దేవి క్రీడాభిరామం అనునది వినుకొండ వల్లభరాయుడు మాచల్దేవి గౌరవార్థం రచించిన వీధి నాటకం. ఇది ఓరుగల్లులో ప్రదర్శించబడింది. కాకతీయుల కాలంలో వేశ్యా కులానికి విశేష ప్రాధాన్యముండేది. వేశ్యల్ని పోషించటం ఆనాటి అధికార వర్గాల గౌరవంగా భావించేవారు. ప్రతాప రుద్రుని వుంపుడుగత్తె మాచల్దేవి ఒకతె. ఈమె భవనం ఓరుగల్లులో నాటి అత్యంత సుందర భననాలలో ఒకటి. క్రీడాభిరామం రెడ్డిరాజుల కాలంలో రచించబడ్డ వీధి నాటకం. ఈ కావ్యకర్త విషయంలో సాహితీవేత్తల్లో భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. శ్రీనాథుడు రాశాడని కొందరు, వినుకొండ వల్లభరాయుడు రచించాడని మరికొందరు భావిస్తున్నారు.
ఏకవీరాదేవి శైవదేవత. ఏకవీర పరశురాముని తల్లియైన రేణుకాదేవి యని ప్రతీతి. ఈమెను ముహురం అనే గ్రామంలో వెలసి వుండడం వల్ల మూహురమ్మ అని పిలిచేవారు. ఈమె నగ్న దేవత. ఈమె ఆనాడు రాయలసీమ లోనూ, తెలంగాణా లోను ఎల్లమ్మ దేవత అని కూడా పిలుస్తూ వుండేవారు. ఓరు గంటిలో ఓరుగంటి ఎల్లమ్మ అనే ప్రసిద్ధ దేవత వుండేది. ఈ ఎల్లమ్మనే రేణుక అనికూడ పిలిచేవారు. కాకతీయుల కాలంలో బవనీలు, మాదిగస్త్రీలు ఎల్లమ్మ కథను వీరావేశంతో చెపుతూ వుండేవారనీ, వారు మోగించే జవిక జుక జుంజుం జుక జుం జుమ్మంటు సాగేదనీ, క్రిడాభిరామంలో ఉదహరించ బడింది.
మాచల్దేవి గౌరవార్థం వినుకొండ వల్లభారాయుడు క్రీడాభిరామ మనే వీధి నాటకాన్ని రచించగా అది ఓరుగల్లులో ప్రదర్శించబడింది. రావి పాటి త్రిపురాంతకుడు సంస్కృతంలో వ్రాసిన ప్రేమాభిరామం నాటకాన్ని అనుసరించి తెలుగులో వ్రాయబడిందీ క్రీడాభిరామం. ఈ వీధినాటకాన్ని శ్రీ నాథుడే వ్రాశారని కొందరు, మరి కొందరు వల్లభ రాయుడే వ్రాశాడని వివాదముంది. ఎవరు వ్రాసినా 14 వ శతాబ్దంలో మొట్టమొదటగా తెలుగులో వెలువడిన వీధినాటకం ఇది. ఆ నాటి నట, విట కవుల గురించి క్రీడాభిరామం నాందీ ప్రస్తావనలో ఈ విధంగా వర్ణించబడింది.
ఓరుగల్లు మైలారదేవుని పూజల సమయంలో, మైలారదేవుని కొలిచే గొరగ పోడుచులు పాటలు పాడుతూ, ఒక నీటి పాత్రలో ఒక వస్తువును వేసి, మొగ్గవాలి వెనుకకు వంగి నాలుకతో ఆ వస్తువు నందుకుని ఆవిధంగా ల్తమ ప్రజ్ఞను భక్తిపరస్పరంగా తెలియజేశే వారుట. ఈ విధానాన్ని గూర్చి క్రీడాభిరామంలో
అని ఈ వీధినాటన్ని మోవూరి భైరవుని తిరునాళ్ళలో ప్రదర్శించి నట్లు తెలుస్తూ ఉంది.ఆనాడు ఓరుగల్లు ఉత్సవాలలో ప్రదర్శించ బదిన అనేక వినోద ప్రదర్శనాల గురించి క్రీడాభిరామంలో వివరించబడింది.
ఇక పురుషులు వీర భద్రస్వామిని నెత్తిమీద పెట్టుకుని ప్రభలుగట్టి అడుగుల మడుగులతో, నగారా డోళ్ళు వాయిస్తూ వారసాలు పొడుచుకుని నృత్యం చేసేవారట. వీరి గురించి క్రీడాభిరామం లో
వాద్యవైఖరి కడు వెరవాది యనగ ఏకవీరాదేవి యెదుట నిల్పి, పరశు రాముని కథ లెల్ల ప్రౌడిపాడె చారుతర కీర్తి బవనీల చక్రవర్తి.
మన శరీరానికి ఏ విధంగా వ్యాయామం అవసరమో కంటికి కూడా వ్యాయామం అవసరం. మన కంటి ముందు గల కుంభాకారకటకం స్వయంచోదితంగా ఉంటుంది. అనగా ఆ కటకం నాభ్యాంతరాలను స్వయంగా తానే మార్చుకుంటుంది. సాధారణంగా 40 సం. అయినపుడు ఆ కుంభాకార కటకం స్వయంచోదియ తత్వం క్రమంగా తగ్గుతుంది. ఈ విధంగా తగ్గినపుడు దృష్టి దోషాలు యేర్పడతాయి.దీర్ఘ దృష్టి యేర్పడుటకు కారణం దూరంగా ఉన్న వస్తువుల ప్రతిబింబాలు రెటీనా మీద కాకుండా రెటీనా వెనుక భాగంలో కేంద్రీకరింపబడతాయి.
ఈ దృష్టి దోషం గలవారికి దూరం గల వస్తువులు కనబడతాయి. దగ్గరగా గల వస్తువులను చూడలేరు. దీనికి కారణం దూరంగా ఉన్న వస్తువుల ప్రతిబింబాలు రెటీనా మీద కాకుండా రెటీనా వెనుక భాగంలో కేంద్రీకరింపబడతాయి. వీరికి తగిన కుంభాకార కటకములు గలిగిన కళ్ళద్దాలు యిచ్చి దోష నివారణ చేయవచ్చు.
సాధారణంగా మన కన్ను ఒక కెమేరా లా పనిచేస్తుంది. మనకన్ను ముందు భాగం లో గల గుడ్దు ఒక కుంభాకార కటకం లాగ పనిచేస్తుంది. వస్తువుల ప్రతిబింబాలు మన కంటి లోని రెటీనా పై పడినపుడు మనకు వస్తువులు కనబడతాయి.
ఈ దోషం నివారించుటకు తగిన నాభ్యాంతరం గలిగిన కుంభాకార కటకం గల కళ్ళద్దాలను వాడాలి.ఇలా వాడినపుడు కాంతి కిరణములు రెటీనా పై కేంద్రీకరింపబడి దోషం నివారణ జరుగుతుంది.
రాజారావు 1888లో పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా లోని నర్సాపురంలో జన్మించాడు. నర్సాపురం, కాకినాడ, పెద్దాపురం లలో విద్యాభ్యాసం పూర్తిచేసుకొని రాజమండ్రి ఆర్ట్స్ కళాశాలలో చేరాడు. 1905లో వందేమాతరం ఉద్యమంలో పాల్గొన్నందుకుగాను కళాశాల నుండి బహిష్కరించబడ్డాడు. ఆ తరువాత మద్రాసు లోని పచ్చయ్యప్ప కళాశాలలో చదివి, ఆఖరుకు కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. ఈయన ఎత్తుగా, చక్కగా హుందాతనం ఉట్టుపడుతూ ఉండేవాడు. ఈయన మృదుస్వభావి, ప్రాపంచిక ఆలోచనా ధోరణి కలిగినవాడు. పి.రాజేశ్వరరావు ఈయన్ను స్వాతంత్ర్యోద్యమానికి పునాది రాళ్ళైన నిశ్శబ్ధ దేశభక్తుల్లో ఒకడిగా అభివర్ణించాడు.
రాజారావు కుటుంబం ఒక దశాబ్దంపైగా అలహాబాదులో నివసించి నెహ్రూ ఇంటిల్లిపాదిలో ఒకడిగా జవహర్‌లాల్, మోతీలాల్ నెహ్రూలతో కలిసిమెలిసి ఉండేవారు. 1930 సత్యాగ్రహం సమయంలో ఈయన భార్య అలివేలమ్మ కమలా నెహ్రూతో పాటు అలహాబాదులోని విదేశీ వస్త్రపు దుకాణాలముందు పికెటింగు చేసింది. ఈయన కుమారుడు గోవిందరావు, ఈయన కూతురు శేషమ్మ, ఇందిరతో పాటు బాలసేవాదళ్‌లో పనిచేశారు. మోతీలాల్ నెహ్రూ మరణించినప్పుడు రాజారావు ఆయన అస్థికలను తీసుకొనివచ్చి రాజమండ్రి వద్ద గోదావరి నదిలో కలిపాడు. జవహర్‌లాల్‌తో పాటు సొంత సోదరునివలే కలిసిమెలిసి తిరిగేవాడు.
1917లో భారత జాతీయ కాంగ్రేసు కార్యదర్శిగా ఉన్న న్యాపతి సుబ్బారావు పంతులు రాజారావును కార్యాలయ కార్యదర్శిగా నియమించాడు. అదే పదవిలో రాజారావు 17 ఏళ్లపాటు పనిచేశాడు. ఆ పదిహేడేళ్లలో అనేకమంది కాంగ్రేసు అధ్యక్షులకు నమ్మినబంటుగా ఉన్న రాజారావు, వివిధ నాయకుల మధ్య సంధానకర్తగా పనిచేశాడు. పార్టీ యంత్రాంగంపై ఈయనకు గట్టి పట్టు ఉండేది. పెద్ద పెద్ద నిర్ణయాలలో ఈయన సలహాలు, సూచనలకు మంచి బలం ఉండేది. అందువల్ల అనేకమంది నాయకులు సూచనలకై రాజారావును సంప్రదించేవారు.
భారత జాతీయ కాంగ్రేసు కార్యదర్శిగా ఈయన అలీ సోదరులకు ఆప్తుడు, విఠల్‌భాయి పటేల్ ఈయన ఉత్తరప్రత్యుత్తరాలు వ్రాసే విధం నచ్చేది. మోతీలాల్ నెహ్రూ రాజారావును గద్దె వెనుక ఉన్న శక్తిగా అభివర్ణించాడు. రాజాజీ ఈయన్ను స్వరాజ్య ప్రభుత్వానికి కార్యదర్శిగా నియమించాడు. మదన్‌మోహన్ మాలవ్యా ఈయన్ను నడిచే సెక్రటరీగా వర్ణించాడు. రాజారావు రామకృష్ణ మఠం భక్తుడు. మాతా శారదా దేవిని తరచూ సందర్శిస్తూ ఉండేవాడు. అందరితోనూ కలిసిమెలిసి సఖ్యంగా ఉండేవాడు. ఎవరితోనూ రాజారావుకు ఘర్షణ ఉండేది కాదు.
వివేకానందుని అన్న మొహేంద్రనాథ్ దత్తా తన పుస్తకం "న్యూ ఏషియా"ను రాజారావుకు అంకితమిచ్చాడు. రాజారావు బహుభాషావేత్త. తెలుగుతో పాటు ఇంగ్లీషు, హిందీ, బెంగాళీ, తమిళ భాషలు మాట్లాడేవాడు. కాంగ్రేసు కార్యవర్గ కమిటీలో అప్పుడప్పుడు తెలుగువాళ్ళను చేర్చటం చేస్తుండేవాడు. ఈయన ఇళ్లు ఎప్పుడూ బంధువులు, వచ్చిపోయేవారితో కళకళలాడుతూ ఉండేది. ఈయన తన భవిష్యత్తు గురించి కానీ, తన కుటుంబ భవిష్యత్తు గురించి కానీ పెద్దగా ఆలోచించలేదు.
స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో అనేక త్యాగాలు చేశాడు రాజారావు. 1930లో ఉప్పుసత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్నందుకు మహాత్మాగాంధీతో పాటు యెరవాడ జైల్లో శిక్షను అనుభవించాడు. 1931లో డా.అన్సారీతో పాటు ఢిల్లో కేంద్ర కారాగారంలో ఉన్నాడు. 1932లో రాజారావును తిరిగి అరెస్టు చేసి సబర్మతి కేంద్ర కారాగారంలో ఉంచి, అక్కడ నుండి దక్షిణాదిన ఉన్న కన్ననూరు జైలుకు తరలించారు.
అర్హతగల ప్రతి రైతుకూ ఒక కిసాన్‌ క్రెడిట్‌ కార్డ్‌, పాస్‌బుక్‌ ఇవ్వడం జరుగుతుంది. అందులో రైతు పేరూ, చిరునామా, భూమి వివరాలూ, రుణ గరిష్ఠ పరిమితి, కాలవ్యవధి, ఫోటో - అన్ని ఉండి ఒక ఐడెంటిటీ కార్డ్‌గానూ, లావాదేవీలకు రికార్డుగానూ పనికొస్తుంది.
బ్యాంకింగ్‌ వ్యవస్థ ద్వారా రైతులకు వారి స్వల్పకాలిక ఉత్పత్తులను సాధించడం కోసం అవసరమయ్యే పనిముట్లు తదితర అవసరాలకు కావాల్సిన సరైనమొత్తాలు, సరైనసమయాల్లో అందించడమే కిసాన్‌ క్రెడిట్‌ కార్డ్‌ ముఖ్యోద్దేశ్యం. దీనివల్ల రైతులకు ఖర్చుకు తగ్గట్టుగా రుణాలను చెల్లించే వెసులుబాటు కలుగుతుంది.
పిల్లలు బొడ్డెమ్మ ఆడుతారు. పెద్దలు బతుకమ్మ ఆట ఆడుతారు. ఇందులో నృత్యమూ, పాట కలసి కట్టుగా వుంటాయి. బొడ్డెమ్మ, బతుకమ్మ, చుట్ట కాముడు ఈ మూటి నృత్యగానాలు దాదాపు ఒకే లాగా వుంటాయని జయధీర్ తిరుమల రావు గారు ప్రజా సాహితి సంచికలో ఉదహరించారు. ఈ మూడు రూపాలూ, నాట్లు వేసే సమయం లోనూ కలుపు తీసే సమయం లోనూ, కోతల సమయంలోనూ, నూర్పిడి సమయం లోనూ ఏర్పడిన స్వరూపాలే. కలుపు తీసే సమయంలో పాడుకునే పాటనే స్త్రీలు విరామ సమయంలో బతుకమ్మ పాటగా పాడు కుంటారు. రాను రాను బతుకమ్మ పాటలో శారీరకమైన పని పోయి నృత్యం చోటు చేసుకుంది. కలుపు తీయడమనే చేతుల శ్రమ చప్పట్లు కొట్టడంగా మారింది. పని పాటల్లో శ్రామికి స్త్రీలు జీవితాన్ని పాడుకున్నా, పండుగల సందర్భంలో గౌరమ్మ మీదో, బొడ్డెమ్మ మీదో పాడు కోక తప్పదు. కానీ తెలంగాణా ప్రజాపోరాట కాలంలో పోరాట జీవిత కథలనే, బతకమ్మ పాటల్లోనూ, చుట్ట కాముడు నృత్యాల్లోనూ ప్రతిబింబించారు.
పోరాట కాలంలో మల్లు స్వరాజ్యం వ్రాసిన వీరమట్టా రెడ్డి ఉయ్యాలో అనీ, ధీర ఆనంతా రెడ్డి ఉయ్యాలో అని చుట్టూ తిరుగుతూ చేసే నృత్యం ఎంతో ఉత్తేజాన్ని కలిగించేది. ఆ పోరాట కాలంలో పాదిన అనేక పాటల్లో, ఉయ్యాలోఅని, ఎన్నియాలో అనీ, చంద మామా అని వంతలు ఉపయోగించే వారు. ఉయ్యాలో అనడం వల్ల అది ఉయ్యాల పాట కాదు. వంత మాత్రమే. పోరాట కాలంలో ఎక్కువగా, అమర వీరుల మీదే ఈ పాత బాణీలతో పాడు కున్నారు. ఉదాహరణకు:
తెలంగాణా పోరాట కాలంలో నల్లగొండ జిల్లాలో చుట్ట కాముడు చాల ప్రసిద్ధి పొందింది. నైజాం ప్రభుత్వానికి ఒక నివేదిక సమర్పిస్తూ కందూరి ఈశ్వర దత్తు లాంటి వారు కూడా చుట్ట కాముడు చాల శక్తి వంతమైన కళా రూపంగా పేర్కొన్నారు. స్త్రీలు పాల్కొనే చుట్ట కాముడు ఆటకి దగ్గరగా వున్న ధులా కళా రూపాన్ని పురుషులు రాత్రి పూట ప్రదర్శిస్తారు.
ఒక సీసం దిమ్మకు రంధ్రం చేసి అందులో ఏదైనా రేడియో ధార్మిక మూలకం తీసుకోవావి.ఎందువలనంటే సీసం రేడియో ధార్మికతను ప్రదర్శించదు. రేడియో ధార్మిక మూలకం నుండి వెలువడుతున్న కిరణాలను శోషించుకుంటుంది. కాని కిరణాలు ఒకవైపు వస్తాయి. ఈ కిరణ పుంజంలో ఎన్ని రకాల వికిరణాలు ఉన్నాయో తెలుసుకొనుటకు కిరణ పుంజమునకు ఇరువైపుల అయస్కాంత క్షేత్రం ఉంచినపుదు అవి మూడు రకాలుగా ఉన్నాయని తెలిసింది. ఇపుడు అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని తొలగించి విద్యుత్ క్షేత్రమును ఉంచినపుడు కొన్ని కణాలు ఋణావేశ పలకవైపు వంగినవి. కొన్ని ధనావెశ్ పలక వైపు వంగినవి. కొన్ని అపవర్తనం చెందకుండా పైకి పోయినవి.
సాధారణంగా హీలియం పరమాణువులో రెండు ప్రోటాన్లు, రెండు న్యూట్రాన్లు, రెండు ఎలక్ట్రాన్లు ఉండును. ఇలా ఉంటే అది హీలియం తటస్థ పరమాణువు అవుతుంది. హీలియం కేంద్రకంలో రెండు ప్రోటాన్లు, రెండు న్యూట్రాన్లు ఉంది కేంద్రకం చుట్టూ రెండు ఎలక్ట్రాన్లు పరిభ్రమిస్తూ ఉంటాయి. బాహ్య కక్ష్యలోని రెండు ఎలక్ట్రాన్ లు తొలగించినపుడు అది హీలియం అయాన్ గా మారుతుంది. మిగిలిన కేంద్రకాన్ని ఆల్ఫా కణం అంటారు.
పరమాణు కేంద్రకం కనుగొనే ప్రయోగంలో బంగారు రేకులోనికి ఆల్ఫా కణాలను రూథర్ ఫర్డు అనే శాస్త్రవేత్త పంపించాడు. పలుచని బంగారు రేకు గుండా వెళ్ళినపుడు 20000 కణాలలో ఒక కణం వెనుకకు వచ్చినట్లు గమనించాడు. దీనిని బట్టి పరమాణువులో ఎక్కువ భాగం ఖాళీగా ఉన్నట్లు గుర్తించాడు. మధ్యలో కొంచెం ప్రదేశంలో కేంద్రకం ఉన్నట్లు గుర్తించాడు.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నల్గొండలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నార్కట్ పల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నల్గొండలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నల్గొండలో ఉన్నాయి.
నర్సింగ్ బట్లలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
నర్సింగ్ బట్లలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
సుబ్రహ్మణ్యం పేరయ్య, మొగిలమ్మ దంపతులకు 1898 జూన్ 22 తేదీన చిత్తూరు జిల్లా పలమనేరు మండలం లోని కొలమాసనపల్లె గ్రామంలో జన్మించారు. మొదట తల్లిదండ్రుల వద్ద కర్ణాటక సంగీతాన్ని నేర్చుకొన్నారు. వీరు బాలమేధావిగా తన 5వ ఏటనే శాస్త్రీయ సంగీతం పాడటం ప్రారంభించారు. తండ్రి వద్ద చిన్నప్పుడే హరికథలను చెప్పటం నేర్చుకున్నారు. పదేళ్లు వచ్చేసరికి చిత్తూరు, వేలూరు, బెంగుళూరు మొదలైన ప్రాంతాల్లో పాట కచేరీలు చేయడం ప్రారంభించారు. ప్రఖ్యాత గాయని ధనకోటియమ్మ సలహా మేరకు కాంచీపురంలోని నాయన పిళ్లై గారి వద్ద శిష్యునిగా చేరి శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని శాస్త్రీయంగా గురుకుల పద్ధతిలో 14 సంవత్సరాలు అభ్యసించారు.
వీరికి మొదటి భార్య కాంతమ్మ, రెండవ భార్య రామతిలకం వలన ఇద్దరు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలు కలిగారు. వారిలో పెద్దకుమార్తె రేవతీ రత్నస్వామి తండ్రి పేరును విశ్వవ్యాప్తం చేయాలని నిరంతరం వివిధ కార్యక్రమాల ద్వారా ప్రయత్నం చేస్తున్నారు.
తండ్రిగారి జ్ఞాపకార్థం సుబ్రహ్మణ్య సంగీతక్షేత్ర ప్రారంబించి ప్రతి సంవత్సరం హైదరాబాద్ నగరంలో మూడు రోజులపాటు వివిధ సంగీత కార్యక్రమాల్ని నిర్వహిస్తున్నారు.
వీరు తిరుపతి పట్టణంలో 1942 నుండి త్యాగరాజ ఉత్సవాలను ప్రతి సంవత్సరం నిర్వహించి సప్తగిరి సంగీత విద్వన్మణి అనే పురస్కారాన్ని ప్రముఖ కర్ణాటక విద్వాంసులకు ప్రదానం చేసేవారు. ఆకాలంలోనే చాలా అన్నమాచార్య కీర్తనలను స్వరపరచి అందించారు. అందులో ఇతడొకడే, నారాయణతే ముఖ్యమైనవి.
వీరు త్యాగరాజస్వామి వారి కీర్తనలను లయ ప్రధానంగా గానం చేయడంలో మేటిగా పేరుపొందారు. వీరు ఎక్కువగా కాంచీపురం రీతిలో గానం చేసేవారు. వీరు స్వరప్రస్థానం, కాలప్రమాణంలో ప్రసిద్ధిచెందారు. వీరు త్యాగరాజు, ముత్తుస్వామి దీక్షితులు రచించిన అరుదైన కీర్తనలను ఆలపించడంలో దిట్ట.
వీరు గురుకుల పద్ధతిలో ఎందరో శిష్యులకు సంగీతవిద్యను బోధించారు. వారిలో కొందరు సుప్రసిద్ధ విద్వాంసులుగా పేరుపొందారు. వీరిలో మధురై సోమసుందరం, బొంబాయి ఎస్. రామచంద్రన్, చిత్తురు రామచంద్రన్, టి. టి. సీత, తాడేపల్లి లోకనాథ శర్మ, రేవతీ రత్నస్వామి ముఖ్యులు.
ఆకాలంలో రికార్డింగు విధానం ప్రారంభ దశలో ఉండుటవలన, వీరు రచించిన మధురా నగరిలో చల్లలమ్మ బోను, కులములోన గొల్లదాన, మావల్లగాదమ్మ వంటి కొన్ని మాత్రము కొలంబియా సంస్థ ద్వారా రికార్డు చేయబడ్డాయి.
సంగీత కళానిధి చిత్తూరు సుబ్రహ్మణ్యం పిళ్లై గా ప్రసిద్ధిచెందిన చిత్తూరు సుబ్రహ్మణ్యం సుప్రసిద్ధ కర్ణాటక సంగీత విద్యాంసులు, వాగ్గేయకారులు.
చిత్తూరు సుబ్రహ్మణ్యం మద్రాసు నగరంలో స్థిరనివాసమేర్పరచుకున్నను భారతదేశమంతా తిరిగి సుమారు 50 సంవత్సరాలకు పైగా సంగీత కచేరీలు చేసి శ్రోతల్ని మెప్పించారు.
రోజుకో ఆపిల్‌ తింటే వైద్యుడిని కలవాల్సిన అవసరం లేదని చెబుతారు. అందుకేగా, యాపిల్‌తో చేసిన డ్రింక్‌లూ, జ్యూస్‌లూ తాగుతున్నాం అనకండి!
అందరూ అనుకొనేట్టు యాపిల్‌ గుజ్జులో ఎక్కువ యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు ఉండవు. గుజ్జులో కంటే తొక్కలో ఐదురెట్లు ఎక్కువ శక్తివంతమైన యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు ఉంటాయని అధ్యయనాలు తెలిపాయి. జర్నల్‌ ఆఫ్‌ అగ్రికల్చర్‌ అండ్‌ ఫుడ్‌ కెమిస్ట్రీ అధ్యయనం ప్రకారం, యాపిల్‌ తొక్కులో రొమ్ము, కాలేయం, పెద్ద పేగు క్యాన్సర్లను నయం చేసే శక్తి ఉంది. జ్యూస్‌ తాగడం కన్నా యాపిల్‌ని కొరుక్కు తినడం వల్లే ఎక్కువ మేలు. చర్మం నిగనిగకు, చిగుళ్ల సంరక్షణకు ఉపయోగపడే శక్తివంతమైన పాలీఫినాల్స్‌ ఎక్కువగా పొందగలం కూడా. ఇక, పుల్లని నల్ల ద్రాక్షల విషయానికొస్తే, చాలామంది యథాతథంగా తినకుండా చక్కెర కలిపిన జ్యూస్‌గా తాగుతారు. రుచి బాగుంటుంది. కానీ రసం తీసి వడ కట్టినప్పుడు పుష్కలంగా యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు ఉండే చెక్కులో పాతిక శాతం వినియోగించుకోలేకపోతాం. దాంతో కొలెస్ట్రాల్‌ నిరోధక గుణాలనీ కోల్పోతాం. జామకాయలు మరీ పచ్చిగా ఉన్నా, పూర్తిగా పండినా ఏం చేస్తాం. ముక్కలుగా కోసం మధ్యలో ఉండే మెత్తని గుజ్జుని తినేస్తాం. కానీ ఇది సరికాదు. దీనివల్ల యాంతోసియానిన్‌ అనే క్యాన్సర్‌ నియంత్రణ కారకాన్ని పొందలేము.
బీరకాయలని పప్పుతో కలిపి వంటకాలను చేసుకోవచ్చు. అంతటితో సరిపెట్టుకోకుండా బీర చెక్కుని పారేయకుండా దానితో తీయగా, పుల్లగా ఉండే పచ్చడి చేసుకోవచ్చు. బీరకాయలతో పోలిస్తే, దాని పొట్టులో పోషకాలు అధికం. దాన్నుంచి లభించే పీచు మలబద్దకాన్ని తగ్గించేందుకు దోహదం చేస్తుంది. అధిక కెలొరీలు, చక్కెరలు, కొవ్వుల ప్రమాదం ఉండదు. సొరకాయలు, లేత అరటి కాయల పొట్టుతోనూ పచ్చళ్లు చేసుకోవచ్చు. అవీ ఆరోగ్యానికి ఉపకరించేవే. దోసకాయ పప్పు, కూరలు చేసేప్పుడు సాధారణంగా చెక్కు తీసేస్తారు. దోస ఆవకాయకి మాత్రం ఉంచుతాం. దోస చెక్కులో పీచు అపారం. చక్కటి కంటిచూపునకు ఉపయోగపడే విటమిన్‌ 'ఎ', బీటా కెరొటిన్‌ దీన్నుంచి లభ్యమవుతాయి. చిలగడ దుంపల్ని ఉడకబెట్టినప్పుడు పై పొట్టు తీసేసి తినడం చాలామందికి అలవాటు. కానీ ఈ తీసేసే వాటిల్లో రక్తహీనతను తగ్గించే ఇనుము, వ్యాధి నిరోధక శక్తిని పెంచే జింక్‌ పోషకాలుంటాయి.
నోటికి ఏ రుచీ సహించనప్పుడూ నిమ్మకాయ, చింతకాయ పచ్చళ్లు తినాలనిపిస్తుంది. రుచికంటే వీటికుండే వాసనే సగం సాంత్వన కలిగిస్తుంది. నిమ్మ, నారింజ చెక్కులో ఉండే మోనోటెర్‌పాన్స్‌ నూనెలు ప్రత్యేక వాసనలని వెదజల్లుతాయి. వీటికి చర్మ, కాలేయ, గర్భాశయ, వూపిరితిత్తుల క్యాన్సర్లని నివారించే శక్తి ఉంది. పచ్చళ్ల రూపంలో ఇప్పటికే వీటిని తింటున్నాం. పచ్చళ్లు వద్దనుకునే వాళ్లు నిమ్మతొక్కలతో చేసిన చాయ్‌కి హాయ్‌ చెప్పేయచ్చు. కేకులు, సలాడ్లలో లెమన్‌ పీల్‌ పొడిని చల్లుకొన్నా రుచిగానే ఉంటుంది. పదార్థాలని బేక్‌ చేసేటప్పుడూ, మఫిన్స్‌, బిస్కట్లలో కూడా ఈ పౌడర్‌ని ఎక్కువగా వాడుతుంటారు.
పుచ్చకాయ ముక్కలు అంటే ఎర్రని గుజ్జే అనుకుంటాం. కానీ అడుగున ఉండే తెల్లని పదార్థంలో పోషకాలు పుష్కలం. దాన్లో సిట్రులిన్‌ అనే పోషక పదార్థం ఉంటుంది. వ్యాధి నిరోధక శక్తిని పెంచే అమినోయాసిడ్లు, విటమిన్‌ సి, విటమిన్‌ 'ఎ', థయామిన్‌, రైబోఫ్లెవిన్‌. రక్తహీనత రాకుండా చూసే ఇనుము, మెగ్నీషియమ్‌, ఎముకల బలానికి తోడ్పడే క్యాల్షియం ఉంటాయి. పోషకాలు అపారం కాబట్టి జ్యూస్‌ తయారు చేసేప్పుడు కాస్త లోతుగా కట్‌ చేయడం వల్ల తెలుపు రంగు పదార్థాన్నీ మిక్సీలో వేయొచ్చు.
అరటిపండు తింటూ తొక్కనీ, దోసకాయ వండుతూ చెక్కునీ తీసి పారేయడం అలవాటు. కానీ అసలు విషయమంతా వాటిల్లోనే ఉంది అంటున్నారు పోషకాహార నిపుణులు. పండ్లలో అసలు కంటే కొసరుగా ఉండే చెక్కులోనే ఎక్కువ పోషకాలు ఉంటాయని అధ్యయనాలూ వెల్లడించాయి. ఆ వివరాలు తెలుసుకుంటే, తీసి పారేసే వాటితో విభిన్న వంటకాలను ప్రయత్నించొచ్చు. పోషకాలనూ పొందవచ్చు.
ఎర్రెర్రని దానిమ్మ గింజల్లో కంటే దాని పొట్టులో రెండు రెట్లు ఎక్కువగా శక్తివంతమైన పోషకాలుంటాయి. కానీ దానిని తినడం మనవల్ల అయ్యే పనికాదుగా. అందుకే దానిని ఎండబెట్టి పొడి చేసుకొని టీ చేసుకోవచ్చు.
ఆలూ దుంపలపై ఉండే పొరలో విటమిన్‌సి, బి6, పొటాషియం, మాంగనీస్‌ పోషకాలు ఉంటాయి. అందుకే ఆలూ పరాటా చేసినప్పుడు పొట్టు తీయకుండా ఉంటే సరిపోతుంది
మృదువైన పండు లోపలి భాగాల రక్షణకు తోడ్పడే పండుపై ఉండే దళసరి తోలును తొక్క అంటారు. తొక్కను ఆంగ్లంలో పీల్ అంటారు. ఈ తొక్కలలో అనేక పోషకపదార్థాలు ఉన్నవి.
ఈ నృత్య సమయంలో పెద్ద పెద్ద ప్రభలు గట్టి ఆ ప్రభలను అనేక అలంకారలతో ముంచి వేస్తారు. ప్రభకు ముందూ వెనుకా స్త్రీ పురుషులు నడుస్తూ వుంటారు. ప్రభ ముందు సన్నాయి వాయిద్య కాండ్రు రెండుమూడు దళాలువారుంటారు. ముఖ్యంగా ఈ నృత్యంలో వీరు వాయించే వాయిద్యం వీరంగం. ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన వాయిద్యం. కణకణ మని అతి దురితంగా డోళ్ళు మ్రోగుతాయి. సన్నాయి బూరలు తారాస్థాయిలో గుక్క పట్టి నృత్య కారుని చెవుల్లో వూదుతారు. సాంబ్రాణి ధూపం ముఖానికి ఉక్కిరి బిక్కిరి అయ్యేలాగా పట్టిస్తారు. దీనితో ఖడ్గధారి వీరావేశంతో ఒక్క గెంతు గ్తెంతి దర్శరభశరభ, అశ్శరభ అంటూ డోలు వాయిద్య గాళ్ళను కవ్విస్తూ.; అదదదద అబబబబ . అగగగగ అని డోలు వాయిద్య గానిని కవ్వించి ముక్తాయింపులు ఇప్పించి దశ్శభ అని దక్షుని దండకం ఈ విధంగా ప్రారంభిస్తాడు.
అంటూ ఆర్భాటం చేస్తారు. వీరంగ ధ్వనులు మిన్ను ముట్టుతాయి. ఇలా ఖడ్గం పట్టి దండకం చస్దువుతూ, వాయిద్యాల మకకాలన ననుసరించి, వీరా వేశంతో ఆ ప్రక్కకూ, ఈ ప్రక్కకూ అడుగులు వేస్తూ కంకణం కట్టిన కత్తిని వేగంగా త్రిపూతూ ఆసాంతంలో ఏ గ్రామ దేవతనుగాని ఏ దేవుణ్ణి పూజిస్తారో, ఆ గ్రమం పేరు తలచి "జై మంగళ గిరి వీరభధ్రా' అని ముగించి మరల వాయిద్య గాండ్రను అదిరించి శరభ, శరభ అంటూ నానా హంగామా చేసి ఆ కత్తిని ఎవరైతే ఆ వుత్సవాన్ని నిర్వహిస్తున్నారో, అతని పళ్ళెంలో వుంచుతారు.