polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
చరిత్రలో యథార్థంగా జరిగిన సంఘటనల ఆధారంగా సామాన్య జన నిజజీవితాన్ని అత్యంత వాస్తవికతతో పాఠకుని ముందుంచే క్రమంలో రచయిత చూపిన సంయమనం ఎంతోమెచ్చుకోదగింది.
"శ్రమైక జీవన సౌందర్యానికి సమానమైనది లేనే లేదనే" మహాకవి మాటను నిజం చేస్తూ ఈ నవల రూపొందింది. రజాకార్లు అనేది ఉరూపదం. రజాకార్లు అంటే అసలు అర్థం వాలంటీర్లు. కాని రజాకార్ల దుర్మార్గ కార్యక్రమాలను ప్రజలు అసహ్యించుకోవడంతో రజాకార్లు అంటే దుర్మార్గులు అనే అర్థం ప్రజలలో ప్రబలింది. ఈ నవలలో రజాకార్ల వ్యవవాహర సరళిని రచయిత వివరించారు.
కాలరేఖలు' ఒక నవలకాదు. ఇది సాంఘికాచారాలకు దర్పణం, చారిత్రక సంఘటనల కాసారం. నాటి నిజాం నవాబు రాచరిక వ్యవస్థకు సజీవసాక్ష్యం.
‘కాలరేఖలు’ నవల విస్తృతమైన తెలంగాణ చరిత్రను పొదివికొని ఉంది. ఆంధ్రమహాసభ దగ్గర మొదలై ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణలో ముగుస్తుంది. తెలంగాణ సాయుధ రైతాంగపోరాటం, విశాలాంధ్ర భావన, భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్ర ఏర్పాటు, ముల్కీ ఉద్యమం, దొరలు మళ్లీ గడీలకు రావడం, వినోభాబావే భూదానోద్యమ విషయాలు, కమ్యూనిస్టు, కాంగ్రెస్ రాజకీయాలు, ప్రజాపోరాటాలు, రజాకార్ల ఉద్ధేశాలు, సంగం కార్యకలాపాలు, పోలీస్ చర్య, 1952 నాటి జనరల్ ఎలక్షన్లు, తెలంగాణ గ్రామీణ జీవితానికి చెందిన సాంస్కృతికాంశాలు, మొదలగు విషయాలు నవలలో కనపడతాయి. తెలంగాణ సామాజిక, సాంస్కృతిక రాజకీయ చరిత్రకు ఈ నవల దర్పణంగా నిలుస్తుంది.
కాలరేఖలు ప్రముఖ రచయిత అంపశయ్య నవీన్ వ్రాసిన నవల. ముఖ్యంగా 1944లో భువనగిరిలో జరిగిన పదకొండో ఆంధ్ర మహాసభ నుంచి నేటివరకు తెలంగాణ సామాజిక చిత్రాన్ని విశ్లేషిస్తూ ఆయన ఈ నవలలు రాశారు. నవీన్ రాసిన కాలరేఖలు నవలకు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి.బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు శ్రీకాళహస్తిలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల శ్రీకాళహస్తిలో ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల కాపుగున్నేరి లోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు తిరుపతిలోనూ ఉన్నాయి.సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం శ్రీకాళహస్తిలోను, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు తిరుపతి లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండిప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
శ్రీ రసరాజుగారు తరచూ నాయోగ క్షేమములు కనుగొను చుండు ఆత్మీయులు.నాడు,నేడు అవిచ్చిన్నముగా సాగుచున్న ఛందో మార్గమును నిస్సంకోచముగా అనుసరించు చున్న కవి వీరు.సంప్రదాయ రీతిలో సాగిన వివిధ విషయస్పష్టమైన శీర్షికలతో “రసభారతి”కి హారతి పట్టిన కవి. వర్ణచిత్రాలు,రసరేఖలు,వెలుగుపూలు,విద్యుత్ జ్యోతి మున్నగు శీర్షికలు పుట పుటకు చైతన్య స్ఫూర్తి కలిగించుచున్నవి .రాయలు, విశ్వనాధ. జాషువా నారాయణ రెడ్డి ,మున్నగు నాటి,నేటి కవులు ఇందు స్తుతింప బడిరి.
“మా ప్రభుత్వమున దైవత్వమ్మే దీపించేడిన్ “ అని అంటాడు రసరాజు.ఇక్కడ దైవత్వమంటే దేవుళ్ళు కొలువున్న వ్యవస్థ అని కాదు.కసి, మసి అంటని శిశుత్వం .పండు వెన్నెల్లా పరిశుద్ధంగా నవ్వగలిగే బాల్యం . బాల్యం స్వచ్ఛ భావాలకు సంకేతం.బాలల రాజ్యం అంటే క్షుద్ర మనస్సులు విధించిన అరపోరాలు లేని రాజ్యమన్నమాట .ఈ శీర్షికలో రసరాజు రచించిన పద్యాలు ఒక ఆదర్శ ప్రభుత్వానికి ప్రతీకలు.అంతేకాదు ఈ పద్యాల్లో కనిపించే బాలరాజు రసరాజే .
పండగల గురించి రాసినా, ప్రముఖుల గురించి అభినందనలు రాశివోసినా సమకాలీన వస్తువు గురించి రాసినా సంస్మరణాత్మక రచన సాగించినా పద్యంలో ఏ భావాన్నైనా పదునుగా ప్రకటించ గలిగే ప్రావీణ్యం రసరాజుకు అలవడింది.ఈ “రసభారతి”లో ఏ పద్యాన్ని పట్టి చూసినా ఆర్ద్రత అగుపిస్తుంది ఆత్మీయత పలకరిస్తుంది. ఇంతటి భావశీలి పద్య రచనా శిల్పమౌళి ఖండికలతోనే సరిపెట్టు కోకుండా ఒక సమగ్ర పద్యకావ్యం రాయాలని నా ఆకాంక్ష .ఛందస్సులో –అందులో పద్య ఛందస్సులో కావ్య నిర్వహణ శక్తి ఉన్నవాళ్ళు కరువైపోతున్నారు.రసరాజు అందుకు సమర్ధుడనీ ఈ రసభారతి సాక్ష్యం చెబుతున్నది.అప్పుడప్పుడు రాసిన చక్కని కవితా ఖండికలను ఈ గ్రంధరూపంలో అందిస్తున్న రసరాజుకు నా హార్ధికాభినందన.
రసరాజు రాసిన ఈ నానీ సరిగ్గా నానీల ప్రక్రియకూ వర్తిస్తుంది నిర్మాణపరంగా నానీ మినీకవిత కాదు.మినీకవితకు కోసమెరుపుండాలి.తలుక్కున మెరిసిపోయే కవిత కాదు నానీ.స్థిరకాంతిని వెదజల్లుతూ మెల్లగా మనసునిండా వ్యాపించే గుణం నానీలకుంది.20 నుంచి 25 అక్షరల విస్థీర్ణంలోనే నానీ తన భావవ్యక్తిత్వాన్ని నిలుపుకుంటుంది.నిర్ధిష్టమైన పాదనియతి లేకున్నా, ఉన్న జాగాలోనే ఒక నిర్మాణ నియతి ఏర్పరచుకుంది.తొలి రెండు పాదాలకు, మలి రెండు పదాలు సమర్ధకంగా రూపొందాయి.రెండు రెండు పాదాల్లో ఒక్కో భావాంశం ఉంటుంది.రెండొ బావాంశం చదివినప్పుడే నానీల్లోని ఒక భావం సంపూర్ణమౌతుంది.అన్ని నానీలు ఇలగే ఉంటాయని కాదు.ఎక్కువ భాగం ఇలా ఉంటాయి. కొన్ని నానీల్లో మొదటి దానికి రెండోది కొనసాగింపుగా కూడావుండొచ్చు.అయితే రసరాజు నానీల్లో ఇలాంటివి దాదాపు లేవు.
గోపీ నానీల తర్వాత వచ్చిన నానీలన్నీ గోపీకి అనుకరణలు కావు .నానీ రూప ప్రక్రియ ఆయా కవులకు అప్రయత్నంగా నచ్చి, హత్తుకొని వారిచేతనానీలు వ్రాయించింది.రూపపరంగా నానీలు సాధించిన విజయంగా నేను దీనిని భావిస్తున్నాను.ఎన్.గోపి.
రంగినీని సత్యనారాయణరాజు వీరి కలంపేరు రసరాజు.వీరు కలంపేరుతో సుప్రసిద్ధులు. వీరు 04-10-1943 తూర్పుగోదావరి జిల్లా పాశర్లపూడిలంక గ్రామంలో శ్రీ రంగినీని కాశిరాజు, శ్రీమతి వెంకమ్మ దంపతులకు జన్మించారు.వీరి జీవితభాగస్వామిని శ్రీమతి సూర్యనారాయణమ్మ.వీరి సంతానం తిరుపతి వేంకట అనంత కాశిరాజు, యశోధరవర్మ.వీరి స్వగ్రామం పశ్చిమగోదావరి జిల్లా భట్లమగుటూరు.వీరు చేసే వృత్తి కరెంట్ ఆఫీసులో జూనియర్ అకౌంట్స్ ఆఫీసరుగా పనిచేస్తూ సాహిత్యం పై ఉన్న మక్కువతో తండ్రి గారినుంచి సంక్రమించిన కవితా వ్యాసంగంతో సాహిత్యం పై ఎంతో కృషి చేసి ఎన్నో బిరుదములు, అవార్డులు పొందారు.
రసరాజు గారి నానీలు పై డా.సి.నారాయణరెడ్డి గారి స్పందన- స్వీకృతి పద్యాన్ని కైవసం చేసుకుని పరమ హృద్య రచనలు చేసిన ఆత్మీయుడు రసరాజు -ఇప్పుడు "నానీల"బాణీలు ఆలపిస్తున్నాడు.మూడు పాదాలతో నడిచే 'హైకూ' ను చతుష్పదిగా మార్చాడు ఆచార్య గోపీ.ఆ ఒరవడిలో వెలువడిన మరో కవితాసంపుటి ఇది.
ఆర్ద్రభావుకత,అభివ్యక్తి నిపుణత ,రసరాజుకు "పెన్ను"తో పెట్టిన విద్యలు. దేనికదే ఒక మచ్చుతునక.తాను దూసుకొచ్చిన "నానీ"లను నా దోసిట పోసి అందుకోమన్నాడు రసరాజు.
వేదిక “ పద్యకవితా సంపుటి -2003లో నన్నయ భట్టారక పీఠం తణుకు తంగిరాల వెంకట కృష్ణ సొమయాజులు కావ్య పురస్కారం ),2004లో మహాకవి గడియారం వేంకట శేష శాస్త్రి స్మారక సాహిత్య అవార్డు రచన సాహిత్య వేదిక-కడప ),2005లో వడ్డీ సుజాత-శ్యామసుందర రావు కావ్య పురస్కారం, శ్రీ రామరాజభూషణ సాహిత్య పరిషత్ –భీమవరం ) సంవత్సరాలలో వరుసగా అవార్డులు పొందిన పద్యకవితా సంపుటి దీనిలో
అల్లుడుగారు, అసెంబ్లీరౌడీ, రౌడీగారి పెళ్ళాం, దొంగా-పోలీస్, చిట్టెమ్మ మొగుడు, మేజర్ చంద్రకాంత్, కుంతీపుత్రుడు మొదలగు చిత్రాలు.
ఈ రైలును మద్రాసు, దక్షిణ మరాఠ రైల్వే ప్రవేశపెట్టెను. తొలిసారిగా 1929లో ఈ రైలు ప్రస్తుత కర్నాటక రాష్ట్రములోని మంగళూరు నుండి ప్రస్తుత పాకిస్థానులోని పెషావర్ వరకు నడిచింది. మద్రాసు దీని ప్రధాన కేంద్రం. ప్రస్తుతం భారత రాజధాని కొత్త ఢిల్లీ, తమిళనాడు రాజధాని చెన్నై మధ్య ప్రయాణించే ఈ రైలు. ఒకప్పటి బ్రిటీష్ ఇండియాలో భాగాంగా ఉన్న లాహోర్, తమిళనాడులోని కోయంబత్తురు, ఊటి , కున్నూరు లకు సమీపంలో ఉన్న మేట్టుపాళయం నడుమ ప్రయాణించేది. దేశంలోని పలు ప్రాంతాల మీదుగా నడిచే ఈ జి.టి.ఎక్స్ ప్రెస్ రైలు అప్పట్లో సుదీర్ఘ దూరం ప్రయాణించే రైళ్లలో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది. ఈ రైలు మొత్తం 2,186 కి.మీ ప్రయాణ దూరాన్ని 35 గంటల 35 నిమిషాల్లో అధిగమిస్తుంది. ఈ మార్గంలో చెన్నై, కొత్త ఢిల్లీలతో కలుపుకుని మొత్తం 38 స్టేషన్లలో ఈరైలు ఆగుతుంది. ఇప్పటికీ భారతదేశంలో అతి ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించే రైళ్లలో ఇదీ ఒకటిగా ఉంది. ప్రఖ్యాత గ్రాండ్ ట్రంక్ రోడ్ పేరు మీద ఈ రైలుకు, మార్గానికి ఈ పేరు పెట్టారు.
ఈ రైలు తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర, మధ్యప్రదేశ్, రాజస్థాన్, ఉత్తరప్రదేశ్, హర్యానా, ఢిల్లీ రాష్ట్రాల గుండా ప్రయాణిస్తుంది.
గ్రాండ్ ట్రంక్ ఎక్స్ ప్రెస్, (సాధారణంగా అందరూ దీనిని జి.టి లేదా జి.టి. ఎక్స్ ప్రెస్ అని పిలుస్తుంటారు.) రైలు నెంబర్లు 12615/12616. ఇది భారతీయ రైల్వేల ఆధ్వర్యంలో కొత్త ఢిల్లీ రైల్వే స్టేషన్, చెన్నై సెంట్రల్ మధ్య ఇది ప్రతి రోజు నడిచే సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్ ప్రెస్ రైలు . అతి పురాతన, చారిత్రక రైళ్లలో జి.టి. ఎక్స్ ప్రెస్ కూడా ఒకటి.
కొన్నిసార్లు అదనంగా టైర్ స్లీపర్ బోగీని చేర్చుతారు. జి.టి. తన మొత్తం ప్రయాణ మార్గంలోరాయపురం షెడ్ కు చెందిన సింగిల్ డబ్ల్యుఏపీ-7 ఏసీ ఎలక్ట్రిక్ లోకమొటివ్ ఇంజిన్ తో లాగబడుతుంది.
ఈ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు భారతీయ రైల్వేలు లోని దక్షిణ రైల్వే జోన్ పరిధిలోకి వస్తుంది. ఈ రైలు వారానికి ఏడు రోజులు నడుస్తుంది.
1940లో శ్మశానం అనే పేరుతో కవితా సంపుటిని వెలువరించాడు. 1944లో ఇతను అభ్యుదయకవితా యుగంలో అచ్చయిన తొలి కావ్యము నయాగరాను ఏల్చూరి సుబ్రహ్మణ్యం, కుందుర్తి ఆంజనేయులతో కలిసి వెలువరించాడు. 1953లో అతిథి అనే పేరుతో తన తొలి నాటకాన్ని రాశాడు. ఇతర సాంఘిక నాటకాలు, పునర్జన్మ, పంజరం, రంగస్థలంపై మంచి పేరు తెచ్చుకున్నాయి. చిలక చదువు పేరుతో కొన్ని రవీంద్రనాధ్ ఠాగూర్ కథలను అనువదించాడు.
దామోవ్ స్టేషనుతో అంతమయ్యే ప్రయాణీకుల రైలు కంటే, కోటా స్టేషనుతో అంతమయ్యే ప్రయాణీకుల రైలు ఎల్లప్పుడూ రద్దీతో కూడి ఉంటుంది.
దామోవ్ - కోటా ప్యాసింజర్ వెస్ట్ సెంట్రల్ రైల్వే ద్వారా రోజువారీ సేవ అందించే ప్రయాణికుల రైలు. ఇది మధ్యప్రదేశ్, దామోవ్ సిటీ లోని దామోవ్ రైల్వే స్టేషను , రాజస్థాన్ లోని కోటా జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను మధ్య నడుస్తుంది.
ఈ రైలు బీనా - కాట్నీ రైలు మార్గము ద్వారా వెళుతుంది. దాదాపు అన్ని మేజర్ , మైనర్ స్టేషన్లులో నిలిపివేయడం జరుగుతుంది. పెద్ద విరామాలలో కొన్ని ఇలా ఉన్నాయి:
ఆయన 1983 లో తెలుగు దేశం పార్టీలో చేరి రాజకీయ రంగప్రవేశం చేసారు. 1983 శాసనసభ సభ్యునిగా భీమునిపట్నం శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఎన్నికైనారు. ఆయన ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ కు మంత్రిగా, రెండుసార్లు పార్లమెంటు సభ్యునిగా పనిచేశారు. ఆయన సోదరుడు కేంద్ర మంత్రి అశోక్‌గజపతిరాజు. ఆయన మొదట భీమిలి శాసన సభ సభ్యునిగా ఎన్నికయ్యారు. నందమూరి తారక రామారావు మంత్రివర్గంలో ఆయన విద్య, ఆరోగ్య శాఖ మంత్రిగా పనిచేశారు. 1984లో టీడీపీ తరఫున బొబ్బిలి ఎంపీగా విజయం సాధించారు. తర్వాత ఎన్టీఆర్‌తో విభేదించి కాంగ్రెస్‌లో చేరారు. 1989 ఎన్నికల్లో బొబ్బిలి లోక్‌సభకు పోటీచేసి ఓడిపోయారు. 1991 ఎన్నికల్లో గెలుపొందారు. 1996, 1998 ఎన్నికల్లో విశాఖపట్నం లోక్‌సభకు పోటీ చేసి ఓడారు. విలువలు తగ్గిన రాజకీయాల్లో ఉండలేనంటూ 1998 నుంచి రాజకీయాలకు దూరంగా ఉంటున్నారు.
ఆయన 1950 జూలై17న విజయనగరం మహారాజు పి.వి.జి.రాజు, కుసుమగజపతి ప్రథమ సంతానంగా జన్మించారు. ఆయన సోదరుడు అశోక్ గజపతి రాజు, సోదరి సునీతాదేవి. ఆయన గ్వాలియర్‌లో ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం, మద్రాస్ లయోలా కళాశాల, అమెరికా స్టెట్సన్ వర్సిటీ, ఆంధ్రా యూనివర్సిటీల్లో ఉన్నత విద్యాభ్యాసం చేశారు. హ్యూమనిస్టిక్ స్టడీస్ అంశంలో అమెరికాలోని ఫ్లోరిడాకు చెందిన ఇంటర్ అమెరికన్ యూనివర్సిటీ 2003లో ఆయనకు గౌరవ డాక్టరేట్ ప్రదానం చేసింది. 2009లో ఆంధ్రా వర్సిటీ నుంచి పీహెచ్‌డీ డాక్టరేట్ అందుకున్నారు.
ఆయన తన తండ్రి పి.వి.జి.రాజు మరణం తర్వాత విజయనగరం విద్యా సంస్థైన మాన్సాస్ ట్రస్టుకు చైర్మన్‌గా నియమితులైన ఆనందగజపతి ఇప్పటికీ కొనసాగుతున్నారు. సింహాచలం, రామతీర్థం, అరసవిల్లి, శ్రీకూర్మం, విజయనగరం పైడితల్లమ్మ తదితర 108 దేవాలయాలకు అనువంశిక ధర్మకర్తగా వ్యవహరిస్తున్నారు.
1972లో ఆనందగజపతిరాజుకు ఉమతో వివాహం జరిగింది. వీరికిద్దరు కుమార్తెలు. ఆ తర్వాత వారిద్దరూ విడిపోయారు. 1999లో సుధను ద్వితీయ వివాహం చేసుకున్నారు. వీరికొక కుమార్తె. కొన్నేళ్లుగా విశాఖలో నివాసముంటున్నారు.
దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ అతి పెద్ద ప్రాజెక్ట్ అయిన కడప - బెంగుళూరు కొత్త బ్రాడ్ గేజ్ రైలు మార్గము గుంతకల్లు రైల్వే డివిజను పరిధిలోకి వస్తుంది. దాదాపు 257 కిలోమీటర్ల పొడవైన నూతన బ్రాడ్ గేజ్ రైలు మార్గము కొరకు పునాది రాయి 2010 సంవత్సరంలో వేసారు. ఈ 257 కిలోమీటర్ల పొడవైన రైలు మార్గములో, దాదాపు 200 కిలోమీటర్లు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రము లోని కడప, చిత్తూరు జిల్లాల మధ్య ద్వారా రైలు మార్గము కొనసాగుతుంది. ఇది వ్యాపార కేంద్రాలు అయిన రాయచోటి, మదనపల్లె, బంగారుపేట ద్వారా వెళుతుంది. ఈ ప్రాజెక్టు 4 దశల్లో కింద పూర్తవుతుంది. మొదటి దశ కడప నుండి పెళ్ళిమర్రి వరకు పనులు పూర్తి అయ్యాయి. పెళ్ళిమర్రి నుండి రాయచోటి వరకు రెండవ దశ పని సాగుతోంది. రాయచోటి నుండి మదనపల్లె వరకు మూడవ దశ, మదనపల్లె నుండి బంగారుపేట వరకు నాల్గవ దశ చివరికి బెంగుళూరు వరకు అనుసంధానం చేయబడుతుంది.
గుంతకల్లు రైల్వే డివిజను జువారీ సిమెంట్స్, అల్ట్రా టెక్ సిమెంట్స్, పెన్నా సిమెంట్స్, భారతి సిమెంట్స్, దాల్మియా సిమెంట్స్, ఇండియా సిమెంట్స్ మొదలైన ఏడు ప్రధాన సిమెంట్ కర్మాగారాలకు పని సేవలు అందిస్తున్నది, దక్షిణ భారతదేశం యొక్క సిమెంట్ అవసరాలులో పెద్ద భాగం ఇది తీరుస్తుంది.
ఈ డివిజను నుండి స్టీల్ ప్లాంట్లు, ఒఎన్జిసిలు వంటి కర్మాగారములు వాటికి ముడి పదార్థాలు అయిన డోలమైట్, లైమ్ స్టోన్, బెరైటీస్, బెరైటీస్ పొడి వంటివి రవాణా జరుగుతున్నది.
ఈ రైల్వే డివిజను రాయలసీమ థర్మల్ విద్యుత్ కేంద్రం, రాయచూరు థర్మల్ విద్యుత్ ప్లాంట్ వంటి రెండు ప్రధాన పవర్ ప్లాంట్స్ కొరకు సేవలు అందిస్తున్నది.
బి : చిత్తూరు, ధర్మవరం జంక్షన్, గూటీ జంక్షన్, పాకాల జంక్షన్, ధోన్ జంక్షన్, ఆదోని, మంత్రాలయం రోడ్, శ్రీ కాళహస్తి
గుంతకల్లు వద్ద దాదాపు 100 ఎలక్ట్రిక్ లోకోలు పక్కపక్కనే ఏర్పాటయ్యే విధంగా ఎలక్ట్రిక్ లోకో షెడ్ పనులు అభివృద్ధి పథంలో ఉన్నాయి.
గుంతకల్లు రైల్వే డివిజను భారతీయ రైల్వేలు లోని దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ లోని ఆరు విభాగాలలో ఒకటి. ఈ డివిజను యొక్క ప్రధాన కేంద్రం గుంతకల్లు వద్ద ఉంది, దీని జోనల్ ప్రధాన కార్యాలయం సికింద్రాబాద్లో ఉంది. గుంతకల్లు డివిజను యూని గేజ్‌గా ఉంది. అనగా మొత్తం డివిజను బ్రాడ్ గేజ్ రైలు మార్గముగా ఉంది. 2014-15 సం.లో గుంతకల్లు రైల్వే డివిజను ఆదాయం దాదాపు రూ. 1460 కోట్లుగా ఉంది.
గుంతకల్లు రైల్వే డివిజను దక్షిణ రైల్వే జోన్ భాగంగా 1956 సం.లో రూపొందించారు. ఇది 1977 అక్టోబరు 2 సం.న దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ నకు బదిలీ చేశారు. ఇది ఆంధ్ర ప్రదేశ్, కర్నాటక, తమిళనాడు రాష్ట్రాల్లోని ప్రజలకు తన సేవలు అందిస్తుంది.
పి.ఎ.సంగ్మా పూర్తిపేరు పూర్ణో అజితోక్ సంగ్మా. ఆయన 1947, సెప్టెంబరు 1న మేఘాలయ పశ్చిమ గారో పర్వత ప్రాంతంలోని ఛాపతి గ్రామంలో మరక్ సంగ్మా, చింగ్మీ సంగ్మా దంపతులకు జన్మించారు. షిల్లాంగ్ లోని ఆంటోనీ కాలేజీలో బీఏ పూర్తిచేసిన ఆయన కాంగ్రెస్ పార్టీ అనుబంధ విద్యార్థి సంఘంలో పనిచేశారు. కాలేజీ చదువుల అనంతరం పూర్తికాలం రాజకీయనేతగా కెరీర్ ప్రారంభించిన సంగ్మా. 1973లో మేఘాలయ యూత్ కాంగ్రెస్ కమిటీకి ఉపాధ్యక్షుడయ్యారు. తర్వాతి ఏడాది ఆ విభాగానికి జనరల్ సెక్రటరీ అయ్యారు. 1975-1980 మధ్య కాలంలో మేఘాలయ పీసీసీ సెక్రటరీగా వ్యవహరించారు.
కాంగ్రెస్ అధినేత్రి సోనియా గాంధీపై 1999లో తిరుగుబావుటా ఎగరేసిన పీఏ సంగ్మా. శరద్ పవార్, తారీఖ్ అన్వర్ లతో కలిసి నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ని ఏర్పాటుచేశారు. అయితే 2011లో రాష్ట్రపతి అభ్యర్థిగా బరిలో నిలవాలనుకున్న ఆయన నిర్ణయాన్ని ఎన్సీపీ సమర్థించకపోవడంతో ఆ పార్టీని వీడి సొంతగా నేషనల్ పీపుల్స్ పార్టీ ని స్థాపించారు. రాష్ట్రపతి ఎన్నికల్లో ప్రణబ్ ముఖర్జీపై పోటీచేసి ఓటమిపాలయినప్పటికీ గిరిజన నేతగా ఆయన చేసిన రాజకీయపోరాటం చరిత్రలో నిలుస్తుంది.
సుదీర్ఘ రాజకీయ జీవితంలో అజాత శత్రువుగా పేరుపొందిన ఆయన గిరిజనుల అభ్యున్నతికోసం కృషిచేశారు. సంగ్మాకు భార్య, కుమార్తె అగాథా, కుమారులు కొన్రాడ్, జేమ్స్ సంగ్మాలు ఉన్నారు. ఆయన ముగ్గురు పిల్లలు కూడా రాజకీయరంగంలో రాణిస్తుండటం గమనార్హం. అగాథా సంగ్మాకు పార్లమెంట్ కు ఎన్నికైన అతిపిన్న వయస్కురాలిగా రికార్డుఉంది.
బెంగళూరు అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం కారణంగా బెంగళూరు గ్రామీణ జిల్లా, దేవనహళ్ళి తాలూకా ప్రపంచపటంలో గుర్తింపు పొందింది. 2008, మే 23వ తేదీన కర్ణాటక రాష్ట్రపు మొట్టమొదటి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఇక్కడ ప్రారంభించబడింది. బెంగళూరు నగరం నుండి సుమారు 32 కి.మీ.దూరంలో ఉన్న ఈ విమానాశ్రయానికి రహదారి మార్గాలు అనుసంధానమై ఉన్నాయి. "హైస్పీడ్ రైలు", "ఎక్స్‌ప్రెస్ వే" మార్గాల బ్లూప్రింట్ తయారు చేయబడింది. టాక్సీ సౌకర్యం, ప్రతి 15 నిమిషాలకొక కె.ఎస్.ఆర్.టి.సి.బస్ సౌకర్యం ఏర్పాటు చేయబడింది. బెంగళూరు ఏ మూల నుండి ఐనా గంట, గంటన్నరలోపు విమానాశ్రయానికి చేరుకోవచ్చు. ప్రయాణీకుల సౌకర్యం కొరకు "బి.ఐ.ఎ.ఎల్ సహాయవాణి" సౌలభ్యం ఉంది. సహాయవాణి సంఖ్య:40581111 ద్వారా విమానాశ్రయానికి రవాణా సౌకర్యాల వివరాలు, ఇతర సాధారణ విషయాలు ఫోన్ ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు. విమానాశ్రయంలో 53 చెక్-ఇన్ కౌంటర్లు, 18 స్వయం పరిశీలన యంత్రాలు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. పిల్లల సౌకర్యం కొరకు ఔషధాలయం, డయాపర్లు మార్చుటకు, పిల్లలకు పాలుత్రాగించడానికి ప్రత్యేక స్థలాలు ఉన్నాయి.
దేవనహళ్ళి తొలుత గంగవాడిలో భాగంగా ఉండేది. తరువాత ఇది రాష్ట్రకూటుల పాలనలోకి వచ్చింది. ఈ ప్రాంతాన్ని రాష్ట్రకూటులు, నోలంబులు, పల్లవులు, చోళులు, హొయసలులు, విజయనగర పాలకులు వరుసగా పాలించారు. ఈ కోటను సా.శ.1501లో విజయనగర సామ్రాజ్యపు సామంతరాజైన అవతి రాజు మల్లబైరేగౌడ దేవనదొడ్డి లో కట్టించాడు. ఈ కోట సా.శ.1747లో మైసూరు సామ్రాజ్యపు ఒడయారు రాజుల ఆధీనంలోకి వచ్చింది. తరువాత ఇది పలుమార్లు మరాఠాల హస్తగతమై చివరకు హైదర్ అలీ, టిప్పు సుల్తానుల ఆధీనంలోకి వచ్చింది. టిప్పు సుల్తానుకు ఇది జన్మస్థలం మాత్రమే కాక మృగయావినోదానికి ఇష్టమైన ప్రదేశం. సా.శ.1791లో ఈ కోట లార్డ్ కార్న్‌వాలిస్ వశమైంది. ఈ కోట అండాకారపు ఆకృతిలో విశాలమైన ప్రాకారంతో 12 అర్ధవలయాకారపు బురుజులతో రాళ్ళు, ఇటుక, గారలతో నిర్మించబడి ఉంది. ఈ కోటకు తూర్పు, పడమర దిశలలో ప్రవేశద్వారాలున్నాయి.
దేవనహళ్ళి కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని బెంగుళూరు గ్రామీణ జిల్లాకు చెందిన ఒక పట్టణం. ఇది బెంగుళూరు నగరానికి 30 కి.మీ.ల దూరంలో ఉంది.ఇది బెంగుళూరు గ్రామీణ జిల్లాలో ఉన్న నాలుగు శాసనసభ నియోజకవర్గాలలో ఇది ఒకటి.దేవనహళ్ళి నియోజకవర్గం షెడ్యూల్డు కులాలకు రిజర్వు చేయబడింది. 2013లో ఈ నియోజకవర్గం నుండి జేడీఎస్‌ అభ్యర్థి పిళ్ళముని శ్యామప్ప శాసనసభకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాడు.
దేవనహళ్ళి టిప్పు సుల్తాన్ జన్మించిన ప్రదేశం. టిప్పు సుల్తాన్ కోట ఇక్కడి పర్యాటక స్థలం. డి.వి.గుండప్ప నివసించిన పాత ఇల్లు ఇక్కడ ఉంది. ఈ పట్టణం "పంపర పనస" పళ్ళకు ప్రసిద్ధి. ఇక్కడి నుండి పంపరపనస పళ్ళు దుబాయ్, షార్జా మొదలైన ప్రదేశాలకు ఎగుమతి అవుతాయి.
మెలోడి సాంగ్స్‌తో పాటు. రాగాలాపనమైన పాటలను అనేకం పాడారు. అలాంటి పాటలను పాడటానికి కేవలం కల్పననే ఎంచుకునే వారు. శంకర్ మహదేవన్, డ్రమ్స్‌శివమణి, మణిరత్నం వంటి వారు టాప్‌దర్శకులు కల్పనతోనే పెద్దపెద్ద పాటు పాడిరచేవారు.1999 లో మణిశర్మ దర్శకత్వంలో మనోహరం కోసం మంగళగౌరి పాట కోసం ఆమె స్వరాన్ని ఇచ్చినప్పుడు కల్పనకు మంచి పేరు వచ్చింది. ప్లేబ్యాక్ గాయకులు, స్వరకర్తలు ఎ.ఆర్. రెహమాన్, ఇళయరాజా, ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె.వి.మహదేవన్, కె. ఎస్. చిత్ర వంటి అనేక గత స్వరకర్తలు, గాయకులతో పనిచేశారు. ఈ మధ్య ఆమె ఈటీవి జెమినిటీవి, మాటీవీతో చాలా అనుబంధాన్ని పెంచుకుంది. ముఖ్యంగా ఈటీవి నిర్వహించే ప్రతి పాటల ప్రోగ్రాంలో కల్పన పాటలను కచ్చితంగా పాడిస్తున్నారు. ఈటీవి స్వరాభిషేకం కార్యక్రమం మొదలు అయినప్పటి నుంచీ ప్రతి కార్యక్రమంలో కూడా కల్పనకు ఈటీవి పెద్ద పీట వేస్తోంది. రామోజీరావుకి కూడా కల్పన అంటే చాలాకాలంగా ప్రత్యేకమైన అభిమానం. మాటీవీలో బిగ్ బాస్ షోలో కల్పనకు మంచి పేరు వచ్చింది.
కల్పనా తండ్రి టి.యస్. రాఘవేంద్ర తన సమయములో ప్రముఖ నేపథ్య గాయకుడు, ఆమె తల్లి సులోచన కూడా గాయకురాలు .ఆమె తమ్ముడు షికినా షాన్ ఒక ఒపెరా సింగర్. ఆమె మాస్టర్ ఆఫ్ కంప్యూటర్ అప్లికేషన్స్ డిగ్రీని పూర్తి చేసింది కల్పనకు మధురై టి. శ్రీనివాసన్ శిక్షణ ఇచ్చారు. ఐదు సంవత్సరాల వయస్సులో, కల్పన మొదటి సంగీత దర్శకుడు సాలూరి వాసురావుచే కూర్చిన కుటుంబం సినిమాలో పాట కోసం గాత్రాన్ని ఇచ్చింది. ఎక్కువ ప్రదర్శనలను ఇండియాలో కాకుండా వెలుపల కూడా చేసింది.
కల్పనా రాఘవేంద్ర సింగర్‌, నటి, డబ్బింగ్ ఆర్టీస్ట్ తమిళనాడుకు చెందిన కల్పన చిన్నప్పటి నుంచే సింగర్‌కావానుకుని సాధన చేయడం మొదలు పెట్టింది. కెరియర్‌ తమిళంలో మొదలు పెట్టినా కూడా తెలుగులో కూడా మంచి గుర్తింపు తెచ్చుకున్న సింగర్‌ నటి, డబ్బింగ్ ఆర్టీస్ట్. చాలా కష్టమైన పాటను అలవోకగా పాడగల సత్తా ఉన్న సింగర్‌. అందుకే అందరు కల్పనను రాక్షసి అని ముద్దుగా పిలుచుకుంటారు. ఎంతటి కఠోరమైన పాటలను అయినా కూడా చాలా తేలికగా మంచినీళ్లు తాగినట్లు పాడేయగ సత్తా ఉన్న సింగర్‌.
కల్పన బాలనటిగా చిత్ర పరిశ్రమలో అడుగుపెట్టింది. ఆమె సుమారు మూడేళ్ళ వయసులో తొలిసారిగా ఈనాడు అనే మలయాళ చిత్రంలో నటించింది. బాలకృష్ణ కథానాయకుడిగా వచ్చిన సీతారామ కల్యాణం చిత్రంలో వచ్చే రాళ్ళల్లో ఇసకల్లో పాటలో ఈమె కనిపిస్తుంది. విఠలాచార్య దర్శకత్వంలో వచ్చిన కామాక్షి కటాక్షం అనే చిత్రంలో నటించింది. బాలనటిగా దక్షిణ భారతీయ భాషల్లో సుమారు 30 సినిమాల్లో నటించింది.
ఆయన సినిమా ప్రస్థానాన్ని "రామాయణంలో పిడకలవేట" సినిమాతో 1980లో ప్రారంభించారు. తరువాత సుమారు 131 సినిమాలకు స్క్రిప్ట్, డైలగులను వ్రాసారు. ఆయన సుమారు 120 కథలు, 28 నవలలు, 43 నాటికలు, అనేక సినిమాలకు కథలు వ్రాసారు. ఆయన 37 సినిమాలలో నటించారు. ఆ కారణంగా సినీ పరిశ్రమలోని అందరు దర్శకులు, నిర్మాతలు నటీ నటులతో ఆయనకు మంచి పరిచయాలున్నాయి. ఆయన దాసరినారాయణ రావు, రేలంగి నరసింహారావు, రాజాచంద్ర, విజయబాపినీడు వంటి దర్శకుల సినిమాలకు రచయితగా పనిచేసారు. ఆయన 52 సినిమాలలో నటించారు. ఆయనకు ఏడు నంది అవార్డులు వచ్చాయి. వాటిలో మూడు నందులు సినిమా కథలకు, మూడు నందులు నాటకాలకు, ఒక నంది దర్శకత్వానికి వచ్చాయి.
ఆయన విశాఖపట్నంలో కోటి అప్పలస్వామి, బుచ్చమ్మ దంపతులకు 1946లో జన్మించారు. ఆయన పూర్తి పేరు చిలుకోటి కాళీవిశ్వేశ్వరరావు. ఆయన పేరును కాశీ విశ్వనాథ్ గా తన పాఠశాల రోజులలో తెలుగు ఉపాధ్యాయులు మార్చారు. ఆయన విశాఖపట్నం లోని ఎ.వి.ఎన్ కళాశాలలో చదివారు. ఆయన ఆంధ్రావిశ్వవిద్యాలయంలో వెయిట్ లిప్టింగ్ విభాగంలో క్రీడలలో పాల్గొనేవారు. ఆయనకు ఆ విభాగంలో అనెక అవార్దులు వచ్చాయి. ఆయన రాష్ట్రస్థాయి పోటీలకు కూడా వెళ్ళారు. విద్యాభ్యాసం తరువాత ఆయన విశాఖపట్నం పోర్టు ట్రస్టులో అకౌంటెంట్ గా ఉద్యోగం చేసారు.
చిలుకోటి కాశీ విశ్వనాధ్ డిసెంబరు 22 2015 మధ్యాహ్నం గుండెపోటుతో మరణించారు. ఆయన సికిందరాబాద్ నుండి లోక్ మాన్య తిలక్ ఎక్స్ ప్రెస్ లో విశాఖపట్నం వస్తుండగా రైలు ఖమ్మం రైల్వే స్టేషన్ చేరుకొంటున్న సమయంలో తీవ్రమయిన గుండెపోటు రావడంతో క్షణాలలోనే మరణించారు.
ఆయన 1968 లో తన రచనా ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించారు. ఆయన వ్రాసిన "ఓ వర్షం కురుసిన రాత్రి" కథకు అభినందన తెలుపడానికి రచయిత రాచకొండ విశ్వనాథశాస్త్రి స్వయంగా ఆయన యింటికి వెళ్ళారు. అదే ఆయనకు మొదటి అభినందన.
అల్యూమినియం నైట్రేట్ శక్తి వంతమైన ఆక్సీకరణ కారకం. అందువలన అల్యూమినియం నైట్రేట్ ను లెథర్ టాన్నింగ్ /తోళ్ళను పదునుపెట్టుటలోలో ఉపయోగిస్తారు.
స్వేదనిరోధకముగా , క్షయికరణ/తుప్పు నిరోధకంగా ఉపయోగిస్తారు.యురేనియం సంగ్రహణలో ఉపయోగిస్తారు. అలాగే పెట్రోలియం శుద్ధిచెయ్యుటకు ఉపయోగిస్తారు.
నైట్రేటింగ్ కారకంగా ఉపయోగిస్తారు. తొమ్మిది జలాణువులు కలిగిన ఆర్ద్ర అల్యూమినియం నైట్రేట్, ఇతర సజల అల్యూమినియం నైట్రేట్ వలన పలుప్రయోజానాలు ఉన్నాయి.
కాథోడ్ రేట్యూబ్ హిటింగ్ ఎలెమెంట్ లో వాడు ఇన్సులేటింగ్ పేపరు తయారికి ఉపయోగించు అల్యూమినను తయారు చేయుటకు ఈ అల్యూమినియం నైట్రేట్ లవణాలను వాడెదరు.
తరగతిప్రయోగశాల, పరిశోధనశాలలలో సోడియం హైడ్రాక్సైడ్ తో రసాయన చర్యవలన అల్యూమినియం ట్రైహైడ్రాక్సైడ్, సోడియం నైట్రేట్ లు ఏర్పడును.
అల్యూమినియం నైట్రేట్ తెల్లని స్పటిక రూపంలో ఉండు ఘనపదార్థం. చెమ్మగిల్లు/తేమను పీల్చు గుణం కలిగి ఉంది. అనార్ద్ర/నిర్జల అల్యూమినియం నైట్రేట్ అణుభారం212.996 గ్రాములు/మోల్. నోనాహైడ్రేట్ అల్యూమినియం నైట్రేట్ అణుభారం 375.134 గ్రాములు/మోల్. నోనాహైడ్రేట్ అల్యూమినియం నైట్రేట్ సాంద్రత1.72 గ్రాములు/సెం.మీ3. అనార్ద్ర/నిర్జల అల్యూమినియం నైట్రేట్ ద్రవీభవన స్థానం 66 . నోనాహైడ్రేట్ అల్యూమినియం నైట్రేట్ ద్రవీభవన స్థానం 73.9 .నోనాహైడ్రేట్ అల్యూమినియం నైట్రేట్ బాష్పీభవన స్థానం150 (302 ; 423, ఈ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఈ రసాయనపదార్థం విఘటన చెందును. అల్యూమినియం నైట్రేట్ నీటిలో కరుగుతుంది.నిటి ఉష్ణోగ్రత పెరిగే కొలది నీటిలో కరుగు అల్యూమినియం నైట్రేట్ పరిమాణం కూడా పెరుతుంది. మెథనాల్, ఇథనాల్ లలో కరుగుతుంది.
అల్యూమినియం సల్ఫేట్ ద్రావణంనకు కాల్సియం నైట్రేట్ ను కలపడం ద్వారా కూడా అల్యూమినియం నైట్రేట్ ను ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును. ఉత్పన్న ద్రవంలో కాల్సియం సల్ఫేట్ అవక్షేపంగా ఏర్పడి వేరుపడును. ఏర్పడిన నోనహైడ్రేట్ అల్యూమినియం నైట్రేట్‌ను స్పటికరణ వలన శుద్ధపరచెదరు. అల్యూమినియం నైట్రేట్ ఉత్పత్తికిబేరియం, స్ట్రాన్షియం, వెండి కేటాయాను/లనుకలిగిన సమ్మేళనాలను ఉపయోగిస్తారు. వాటి సల్ఫేట్‌ల ద్రవంలో కరుగని స్వభావం వలన వాటిని అవక్షేపాలుగా వేరు పరచవచ్చును.
అల్యూమినియం పాసివేసన్ పొరను ఏర్పరచు గుణం కలిగిఉన్నందున, నేరుగా అల్యూమినియాన్ని నైట్రిక్ ఆమ్లంతో చర్య జరిపీ అల్యూమినియం నైట్రేట్ ఉత్పత్తి కావించటం సులభం కాదు.
నైట్రిక్ ఆమ్లాన్ని అల్యూమినియం ట్రైక్లోరైడుకు చేర్చడం ద్వారా అల్యూమినియం నైట్రేట్ ను ఉత్పత్తి చేయ్యుదురు. ఈ చర్యలో నైట్రోసైల్ క్లోరైడ్ ఉపఉత్పత్తిగా ఏర్పడును.నైట్రోసైల్ క్లోరైడ్ వాయువుగా రసాయన ద్రావణం నుండి విడుదల అగును.
అల్యూమినియం నైట్రేట్ ఒకరసాయన సంయోగపదార్థం.ఇది ఒక అకర్బన రసాయన సమ్మేళన పదార్థం.అల్యూమినియం, నైట్రోజన్, ఆక్సిజన్ మూలకాలసంయోగం వలన ఏర్పడిన సమ్మేళన పదార్థం అల్యూమినియం నైట్రేట్. నైట్రిక్ ఆమ్లం, అల్యూమినియం లోహంల లవణం అల్యూమినియం నైట్రేట్.అల్యూమినియం నైట్రేట్ సాధారణంగా ఆర్ద్ర రూపంలో లభిస్తుంది.అతిసాధారణంగా తొమ్మిది జలాణువులను కలిగిన నోనాఅల్యూమినియం నైట్రేట్ 392) రూపంలో ఉండును.
అల్యూమినియం సల్ఫేట్ ద్రావణానికి లెడ్ సల్ఫేట్ ద్రావణాన్ని కలపడం ద్వారా అనార్ద్ర /నిర్జల అల్యూమినియం నైట్రేట్ ను ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును.ఉత్పత్తి అయ్యిన అల్యూమినియం సల్ఫేట్ ద్రావణంలో ద్రావణియత లేని లెడ్ సల్ఫేట్, అవక్షేపంగా ఏర్పడును.
1912 మే 9 లో బ్రిటిష్ రాయల్ నేవీకి చెందిన హెచ్.ఎం.ఎస్. హైబర్నియా ఓడకప్పు నుండి మొట్టమొదట సారి విమానం ఎగిరే పరీక్షలు జరిపింది. 1911 లో సముద్రంలో విమానాల సహాయం కొఱకు మాత్రమే ఉపయోగపడే ఓడను ఫ్రెంచివారు నిర్మించారు. సెప్టెంబరు 1914 లో మొట్టమొదటి సారి జపాన్ సామ్రాజ్య నౌకాదళం విజయవంతంగా విమాన వాహకనౌక సహాయంతో వాయు దాడి పూర్తిచేసింది. దీనితో సమ ఉపరితల ఓడలు పెద్ద ఎత్తున ఉత్పత్తి కావడం మొదలయింది. 1918 లో, హెచ్.ఎం.ఎస్. ఆర్గస్, విమానాలు మోహరించడం, కోలుకునే సామర్ధ్యం కల్గిన మొదటి వాహకంగా మారింది. ప్రారంభంలో సరుకు ఓడలు, క్రూజర్లు, యుద్ధనౌకలు విమాన వాహకనౌకలుగా మార్పిడి చెందాయి. 1920 లో అనేక నౌకాదళాలు ఉద్దేశ్యపూరితంగా యుద్ధనౌకలను విమాన వాహకనౌకలుగా రూపొందించడానికి ఆదేశాలు జారీచేశాయి. దీనితో హోషో, హెచ్.ఎం.ఎస్. హెర్మస్, బియాన్ వంటి ప్రతిష్ఠాత్మక వాహకనౌకలు నియమింపబడ్డాయి.
ప్రపంచ యుద్ధం ముందు 1922, 1930, 1936 అంతర్జాతీయ నౌకా ఒప్పందాలు అన్ని యుద్ధ నౌకల పరిమాణాలను అదుపులో ఉంచాయి. ఆ తర్వాత నుండి పెరుగుదల కల్పించేందుకు వాహకనౌకల పరిమాణం స్థిరంగా పెరుగుతూ వస్తుంది. నేటి వాహకనౌకల ఎంత విలువంటే తయారీకి దేశాలు రాజకీయ, ఆర్థిక, సైనిక ప్రభావాలను ముప్పులో పెడుతున్నాయి. యుద్ధం తరువాత, నౌకలపై కార్యకలాపాలకు పరిమాణం, ప్రాముఖ్యత పెరగటం కొనసాగింది. హెచ్చువాహకలు వాహకనౌకల వృద్ధిలో పరాకాష్ఠగా మారాయి. కొన్ని అణు రియాక్టర్ల ఆధారంగా, యుద్ధనావల సముహంలో ముఖ్యభాగంగా వ్యవహరిస్తూ స్వస్థలానికి దూరంగా పనిచేస్తున్నాయి. ఉభయచర దాడి నౌకలు నావికాదళాలను మోయడానికి, దింపడానికి ఉపయోగపడుతున్నాయి.
విమాన వాహకనౌకలు నౌకాపోరులో నాటకీయ మార్పులు తీసుకువచ్చాయి. వైమానిక ఆధిపత్యం యుద్ధంలో ఒక ముఖమైన అంశంగా మారింది. వాహకనౌకలు, వాటితోపాటు అభికేంద్ర విమానాలు , అందుబాటులోకి రావటంతో పరిధి, వశ్యత, ప్రభావం పెరిగింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో, ఈ ఓడలే అమెరికా, బ్రిటిష్, జపనీయ నౌకాదళాలకు వెన్నుపూసలా నిలిచాయి. 1941 లో జపనీయులు పెర్ల్ హార్బర్ పై జరిపిన ఆశ్చర్య దాడి వీటియొక్క శక్తివంతమైన ప్రక్షేపక సామర్థ్యాలకు ఉదాహరణ. తక్కువ-శ్రేణి కాల్పులు మాత్రం వీటి బలహీనత.