polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
1962లో స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటి చేసి నెమురుగోమ్ముల యెతిరాజారావూ గా కాంగ్రేస్ పార్టీ అభ్యర్థి వెంకట్రాములు పై గెలిచాడు. దాంతో కాంగ్రేస్ పార్టీలో ఉండి స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటి చేసి నందుకు
పాలకుర్తి శాసనసభ నియోజకవర్గం 85 లో కుందూర్ వెంకట్రాం రెడ్డి దాట్ల తెలుగు దేశం పార్టీ అభ్యర్థిని, మన్నూర్ వెంకటయ్య కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ అభ్యర్థిని ఓడించి యెతిరాజారావూ గా కాంగ్రేస్ పార్టీ నుండి గెలిచాడు. కొద్ది రోజులకె తెలుగు దేశం పార్టీలో చేరాడు. రోడ్లు,భవనాల శాఖ మంత్రిగా, దేవాదాయ దర్మదాయ శాఖ మంత్రిగా అయ్యాడు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ శాసనసభ్యులుగా 1999 వరకు చెన్నూర్ పాలకుర్తి శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి పని చేసిండు.
నెమురుగోమ్ముల యెతిరాజారావు చిన్న వయస్సు లోనే ఉద్యమాలతోనే అతని జీవితం ఆరంబమైయింది,1940 దశకం లోనే నిజాం రాజుకు జమీనుదార్ విసునూర్ దోర రాపాక రామచంద్రారెడ్డి, వారి కుటుంబం జానమ్మ, బాబు దొర , వారు ప్రజలని హింసలు పెడుతుంటె చలించి గ్రామాల్లో యువకులతో వారికి వ్యతిరేక ఉద్యమాలను ఊరూర చేయించిన దైర్యవంతుడు యెతిరాజారావు. యెతిరాజారావు భార్య నెమురుగోమ్ముల విమలాదేవి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ శాసనసభ్యులుగా 1967 - 72 వరకు పనిచేసింది. వీరి పెద్ద కుమారుడు కూడా నెమురుగోమ్ముల సుధాకర్ రావు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ శాసనసభ్యులుగా 1999 - 2004 వరకు పనిచేసిన అరుదైన చరిత్ర అప్పటి చెన్నూర్ ఇప్పటి పాలకుర్తి శాసనసభ నియోజకవర్గంకి ఈ ప్రతేకత ఉంది.
నెమురుగోమ్ముల యెతిరాజారావు మాజీ మంత్రి సుధీర్ఘ కాలం 35 సంవత్సరాలు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ శాసనసభ్యునిగా పనిచేసిన సీనియర్ తెలంగాణ ప్రాంతానికి చెందిన రాజకీయనాయకుడు.
బెన్ హర్ ఆంగ్లం-- 1959 ప్రఖ్యాత అమెరికన్ "చారిత్రక నాటక చిత్రం". ఈ చిత్రాన్ని విలియం వైలర్ దర్శకత్వం వహించారు. మెట్రొ గొల్డ్విన్ మేయర్ సంస్థ నిర్మాణంలొ సాం జింబాలిస్ట్ నిర్మించారు. ఈ చిత్రంలొ బెన్ హర్‌గా చార్ల్‌టన్ హెస్టన్ నటించారు. స్టీఫెన్ బొయ్డ్, హ్యుజ్ గ్రిఫిత్, జాక్ హాకిన్స్ ఇతరులు నటించారు. ఈ చిత్రం పురాతన రోమ్, పురాతన జుడియాలలొ కథ నడుస్తుంది. ఈ చిత్రంలొ యూదుల రాజు అయిన బెన్ హర్ , రొమన్ న్యాయాదీశుడైన అతని మిత్రుడు మెస్సలాల చుట్టూ కథ నడుస్తుంది. మొదట్లో మిత్రులు కాలక్రమంలో విరోధులుగా మారతారు. ఈ చిత్రంలో రథాలపొటీ, ఏసుక్రీస్తు శిలువ ఎక్కించే సన్నివేశాలు ప్రధాన అకర్షణ.
జెన్నరు చూపిన మార్గమున ననుసరించి ఇప్పటి వైద్యులు అనేకములైన అంటు వ్యాధులకు టీకాలు వేయు పద్ధతిని కనిపెట్టి యున్నారు. ఇంక ననేక వ్యాధుల విషయమై యింకను గట్టి ప్రయత్నములు చేస్తున్నారు. దీని కంతకును జెన్నరే మూల పురుషుడు. వందనీయుడగు మహాత్ముడు. జెన్నరు టీకాలు కనిపెట్టిన తరువాత వేల కొలది మైళ్ళదూరములో నున్న అమెరికా మొదలగు ఖండాతరములకు ఈ టీకా రసములను ఎట్లు పంపుట?
అని యొక గొప్ప సంశయము కలిగెను. అంతట వారీ క్రింది యుక్తిని పన్నిరి. ఆ కాలములలో పడవలు ఇప్పటివలే యంత్ర శక్తిచే వారముకను వేలకొలది మైళ్ళు పరుగెత్తునవి కావు. అప్పుడొక చిన్న ప్రయాణమనిన ఆరు మాసములు పట్టెడిది. అప్పటి పుణ్యాత్ములు కొందరు దండు కట్టుకొని ఇరువది లేక ముప్పది చంటి బిడ్డలను తగినంత మంది వైద్యులను, దాదులను చేర్చుకొని టీకారసమును కొని పోవుటకు ఖండాంతర ప్రయాణమునకై ఓడ నెక్కుదురు. వారితో కూడా నొకరిద్దరు పిల్లకు టీకాలు వేసి తీసికొని పోవుదురు. ఎనిమిది దినములయిన తరువాత నీ యిద్దరు పిల్లలనుండి మరిద్దరకీ చీమును మార్చుదురు. ఇట్లు వారము వారమునకు మిక్కిలి జాగ్రత్తతో మార్చుకొనుచు వాని బలము తగ్గి పోకుండ నెలల తరబడి కాపాడుచు తమ గమ్యస్థానమును చేరుదురు. ఇట్లా దినములలో ననేక కష్టముల కోర్చి ప్రపంచమంటటకు నీ టీకా రసమును వ్వాపింప జేసిరి.పెద్దమ్మ వారనిన భయము లేనట్టి ఈ దినములలో టీకాలు వేసి కొనుమనిన మాకు వద్దు వద్దు అని పారి పోవు వారు ఈ చరిత్రనంతయు వినిన తరువాత నట్లు చేయుదురా?
ఈ వైద్యము ప్రారంభించిన తరువాత మూడు లేక నాలుగు వారములకు గాని ఈ టీకాలకనుగుణము చక్కగ పట్టునని చెప్పుటకు వీలు లేదు. కాబట్టి కుక్క కరచిన వారలు వెంటనే వైద్యమునకు ప్ర్రారంబించిన గాని ప్రయోజన ముండదు. వ్వాధి రాక పూర్వము చికిత్స చేసి వ్వాధి రాకుండ జేయ వచ్చును. కాని వ్వాధి యొక్క ఉదృతము ప్రారంబించిన తేరువాత కుదుర్చుటకు వీలు లేదు. వెర్రి నక్కలు గరచిన గాని కుక్కలకు వెర్రి యెత్తదని ప్రజల అభిప్రాయము. కాని కుక్కలే దీనికి ముఖ్య కారణములని ఈ క్రింది లెక్కలను బట్టి తెలియగలదు. ఉత్తర హిందూ స్థానములో కాశాలి యను చోట గల వైద్య శాలలో వైద్యము చేసికొనిన వారి సంఖ్యను బట్టి వ్రాయ బడిన ఈ క్రింది సంఖ్యల వలన ఈ విషయము స్పష్టము కాగలదు. 1902 మొదలు 1942 వరకు గల కాలములో 14,730 కుక్కలును, 2,491 నక్కలును, 140 గుర్రములును, 78 పిల్లులును, 71 తోడేళ్ళును, 16 పశువులును, 79 మనుష్యలును కరచుట వలన వెర్రి కలిగినది. దీనిని బట్టి కుక్కలే ఈ వ్వాధికి ముఖ్య కారణములని తెలియగలదు.
సూక్ష్మ జీవుల యొక్క తీవ్రత తగ్గించుటకు అనేక పద్ధతులను అచ్చటచ్చట శాస్త్రజ్ఞలుపయోగించు చున్నారు. అందు వేడిచే సూక్ష్మ జీవుల తీవ్రత తగ్గించు పద్ధతిని పశువుల దొమ్మ వ్యాధిని నివారించుట కుపయోగింతురు. దొమ్మ సూక్ష్మ జీవులు 55+డిగ్రీలు వరకు కాచు నెడల వాని తీవ్రత తగ్గును. ఇట్లీ సూక్ష్మ జీవులు గల టీకా రసమును తగిన మోతాదులుగ నేర్పరచి పశువులకు సూదితో గ్రుచ్చి చర్మము క్రింది కెక్కించిన యెడల ఆ పశువులకు సంవత్సరము వరకు దొమ్మ వ్వాధి రాదు. దొమ్మ వ్యాధి తీవ్రముగ నున్న ప్రదేశములలో మందలోని పశువులకు అన్నిటికి నిట్టి రక్షణ శక్తి కలిగించుట యుక్తము. హంగేరీ దేశములో దొమ్మ వ్యాధి తీవ్రముగ నున్నప్పుడు 16,082 గుర్రములకును, 2,10,750 పశువులకును 11,18,443 గొర్రెలకును ఇట్టి టీకాలు వేయగా అంతకు పూర్వము వేయింటికి 25 చచ్చు మందలో వేయింటికి 5 పశువుల కంటే ఎక్కువ చావలేదు. కాబట్టి దీని యుపయోగము రైతులందరు గుర్తెరిగి లాభమునుపొందిరి
వెర్రి కుక్క కరచిన వారలు కూనూరు నకు పోయినపుడు వారలకు మొదటి దినమున మిక్కిలి బలహీనమయిన కషాయమును అనగా బొత్తిగ విషమును లేకుండ నార బెట్టిన తునకలనుండి ఎత్తిన టీకా రసమును కండ లోనికి బోలుసూది గుండ ఎక్కింతురు. దీనికి అతడు తాళుకొనిన పిమ్మట క్రమక్రమముగ నొక నాటి కంటే మరియొకనాడు హెచ్చు మోతాదుల నెక్కించి తుదకెంత హెచ్చయిన విషమునైనను తాళు కొను శక్తి వచ్చు నట్లు చేయుదురు. ఇట్లు ఇరివది దినములలోపల రెండు దినములు మాత్రము ఆరబెట్టిన తునకల నుండి తీసిన టీకా రసమును కెక్కించురు. ఇందుచే పిచ్చి కుక్క కాటు వలన అతని శరీరములో పుట్టు విషమంతయు విరిగి పోయి దాని వలక కుక్క కాటు వలన రాబోవు బాధ ఎంత మాత్రమును లేకుండ పోవును. మెదటనే ఎండ పెట్టకుండ తయారు చేయ బడిన తీక్షణమయిన పచ్చి విషమును ఎక్కించిన యెడల రోగి చచ్చి పోవును. కాని క్రమ క్రమమున శరీరమునకు అలవాటు చేసినప్పుడు ఎంత తీక్షణ మయిన విషమునయినను తాళుకొనగలడు.
ఈ ప్రకారము చేయు చికిత్సలలో వెర్రి కుక్క కాటు నకు చేయునది మిక్కిలి జయ ప్రథముగ నున్నది. ఇది పాస్టరు అను జీవ శాస్త్ర వేత్త మనకు ప్రసాదించిన యమూల్యమైన వరము. వెర్రి కుక్క కాటు లోని విషమును కలిగించు నిజమైన సూక్ష్మ జీవులింకను సరిగా తెలియ లేదు. అయినను పాస్టరీ వ్యాధి రాకుండ కాపుదలగా నుండు మందు ననేక సంవత్సరముల క్రింతటనే కని పెట్టి ప్రపంచమునకు మహోపకారమును చేసి యున్నాడు. మిక్కిలి తీవ్రమగు పిచ్చి ఎత్తిన చెపుల పిల్లుల వెన్నెముక నడుమలో వెనుపాము అను నరముల త్రాటి నెత్తి దాని ననేక ముక్కలుగ నరికి వేరు వేరు ముక్కలను ఒక దాని కంటే నొకటి ఎక్కువగ ఆరు నట్లు కొన్నింటిని రెండు దినములను, ఇంక కొన్నింటిని 3,4,5,6, మొదలు పది పదునైదు దినముల వరలమగా కడపటి వాని యందలి విషమంతయు నశించి పోవు వరకు ఆర బెట్టుదురు.
ఇంతవరకు జీవించి యుండియు తీవ్రము తగ్గిన విషయములచే శరీర జనిత రక్షణ శక్తిని కలిగించుటను గూర్చి చెప్పియున్నాము. ఇక జీవము లేని సూక్ష్మజీవుల కళేబరముల నుండి తీసిన రసమునెత్తి దానితో అంటు వ్వాధులను కుదుర్చు మార్గములను చూపెదము. బ్రతికియున్న సూక్ష్మ జీవులను మన శారీరములోని కెక్కించినప్పుడు ఒకానొకచో అపాయము కలుగ వచ్చును. ప్రాణము లేని సూక్ష్మ జీవుల నుపయోగించునపు డట్టి యపాయముండదు. కొన్ని సూక్ష్మ జీవుల మృత కళేబరముల నుండి కూడా నుపయోగ క్రములగు టీటా రసములను మనము తయారు చేయ వచ్చును. కలారా, టైఫాయిడు జ్వరము, మహామారి క్షయ మొదలగు వ్యాధులందీ పద్ధతి ప్రస్తుతము కొంత వరకుపయోగములో నున్నది.
1894 సంవత్సరములలో కలకత్తాలో నీ కలరా టీకా రసమును 36 ఇండ్లలో 521 మందికి ఉపయోగించిరి. అందొక యింటిలో 18 మంది మనుష్యులుండిరి. వారిలో 11 గురికి కలరా టీకాలు వేసిరి. 7 గురికి కలరా టీకాలు వేయలేదు. టీకాలు వేయని 7 గురిలో 4 గురికి కలరావచ్చి ముగ్గురు చనిపోయిరి. టీకాలు వేసిన 11 గురిలో ఒక్కరికి కూడా కలరా రాలేదు. కాని కలరా టీకా రసము వలన పుట్టిన రక్షణ శక్తి టీకాలు వేసినది మొదలు 15 దినముల కంటే హెచ్చు కాలముండదు. అందు చేత ఈ విధమైన చితిత్స సర్వత్ర ఉపయోగించుటకను యుక్తముగ నున్నది.
ఆయా రోగుల నెత్తురు ఆయా జాతి సూక్ష్మ జీవులను చంపు శక్తి నధికముగ పొంది యున్నదను విషయము తెలిసిన తరువాత ఆరోగ్య వంతుల శరీరములో నిట్టి శక్తి మన మెట్లయిన పుట్టింప గలమా యని అనేక్ వైద్యులు ప్రయత్నించిరి. తీవ్రమైన సూక్ష్మ జీవులను మానవుల కంటించుట ఒక్కొక్కప్పుడు అపాయకరము కావున చచ్చిన సూక్ష్మ జీవులనే ఉపయోగింప నగును. ఈ ప్రకారము తయారు చేయ బడిన టీకా రసములు కలరాకును, టైఫాయిడు జ్వరమునకును, ప్లేగు నకును కూడా ప్రస్తుతము మందుల షాపులలో విక్రయిముకు దొరకును.
పైని వ్రాసినది చదివిన యెడల ఇంతే కదా మహాకార్యము. అని తోచ వచ్చును. కాని లక్షల కొలది కోట్ల కొలది ప్రతి దినమును రూపు మాసి పోవు ఆ దినములలో నితడు చేసిన పరిశ్రమకు యింతింతని వెల గలదా?
ప్రపంచము లోని కిరీటాధిపతు లందరు జెన్నరున కప్పుడు దాసోహ. మనిరి. నెపోలియన్ అంతటి వాడు జెన్నరునకు ఏమి యడిగిన నిచ్చెద. ననెనట.
జీవించి యున్నను తీవ్రత తగ్గి యున్న సూక్ష్మ జీవుల మూలమున శరీర జనిత రక్షణ శక్తి కలిగించు పద్ధతి పిచ్చి కుక్క కాటు నందును మశూచకము నందును మిక్కిలి యుపయుక్తముగ నున్నది.
స్వల్ప పరిమాణంలో సోడియం హైడ్రాక్సైడును క్రమంగా కాపర్ సల్ఫేట్ కలపడం ద్వారా కాపర్ హైడ్రాక్సైడును ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు.కొన్ని సార్లు ఈ ప్రక్రియ పద్ధతిలో అవక్షేపంగా ఏర్పడిన హైడ్రాక్సైడ్ నీటి అణువులను, సోడియం హైడ్రాక్సైడును మలినంగా కలిగి ఉండును.కాస్త శుద్ధమైన హైడ్రాక్సైడును పొందుటకై అమ్మోనియం క్లోరైడును చర్యా ద్రవాలలో కలుపుతారు. సోడియం సల్ఫెట్ లేదా మాగ్నిషియం సల్ఫేట్ కలిగిన నీటిద్రావణాన్ని విద్యుద్విశ్లేషణ చెయ్యడంవలన శుద్ధమైన కాపర్ హైడ్రాక్సైడును తయారు చెయ్యవచ్చును. ఈ విద్యుద్విశ్లేషణ ప్రక్రియలో రాగి కడ్డిని ఆనోడ్ గా ఉపయోగిస్తారు. తుప్పురాగి నుండి ఈ ఆనోడ్ ను తయారు చెయ్యుదురు.
క్రీ,పూ.5000 నాటికే,రాగి లోహం యొక్క ధాతుశోధనం చేయ్యునప్పటికే ఈ లోహహైడ్రాక్సైడ్ పై రసవేత్తలకు అవగాహన ఉంది. ఆకాలం రసవేత్తలు మొదటిగా ఉత్పత్తి చేసిన రసాయన సమ్మేళనపదార్థం ఇదే కావొచ్చును.పూర్వకాలం నుండి బాగా తెలిసి ఉన్న పొటాషియం లేదా సోడియం ద్రావణాన్ని, కాపర్ సల్ఫేట్ ద్రావణాలను మిశ్రమంచేసికాపర్ హైడ్రాక్సైడ్ తయారు చేసేవారు.
7, 18 శతాబ్దాలలో బెర్మేన్ గ్రీన్,బ్లూ వేర్డిటర్ వంటి వాటిలో రంగు దార్థంగా వ్యాపారస్థాయిలో ఉత్పత్తి చేసే వారు. ఇలా ఉత్పత్తి చేసిన రంగులను పింగాణి, వర్ణచిత్రాల రచనలో ఉపయోగించేవారు.
కాపర్ ఆక్సైడ్ స్వాభావికంగా పలు రాగిఖనిజాలలో లభిస్తుంది.ఆజురైట్ , మాలాచిట్ , అంట్లేరైట్ , బ్రోకైన్టైట్ వంటి రాగి ఖనిజాల్లో ఈ రసాయన సంయోగ పదార్థం లభిస్తుంది.ఈ ఖనిజాల్లో ఆజురైట్ 2), మాలాచిట్ 2) అనేవి రాగి లోహం యొక్క కార్బొనేటులు.అంట్లేరైట్ 2), బ్రోకైన్టైట్ 2)అనేవి రాగి లోహం యొక్క సల్ఫేటులు.
చెమ్మ/తేమ కలిగిన గాలితో రాగి నెమ్మదిగా చర్య వలన రాగి లోహం ఉపరితలంపైన మసగగా ఆకుపచ్చని పూతఏర్పడుతుంది. ఈ పూత/చిలుములో కాపర్ హైడ్రాక్సైడు, కాపర్ కార్బొనేట్ లు ఉండును.
ఈ రకపు చిలుము రాగి మిశ్రమధాతువులైన ఇత్తడి,కంచు వంటి వస్తువుల మీద కూడా ఏర్పడుతుంది.అమెరికాలో ఉదాహరణకు లిబర్టి విగ్రహం.
కాపర్ హైడ్రాక్సైడ్ అమ్మోనియా ద్రావణంటో రసాయన చర్య జరిపి నీలి వర్ణపు టెట్రా అమ్మైన్ కాపర్ 4]2+ ) కాంప్లెక్స్ అయాను ద్రావణాన్ని ఏర్పరచును. అమ్మోనియా ద్రావనంలోని స్చెజెరుకారకం అని పిలువబడు కాపర్ ద్రావణంలో సెల్యులోస్ కరుగుతుంది. ఈ లక్షణం కలిగి ఉన్న కారణంగా దీనిని రేయాన్, సెల్యులోస్ ఫైబరును తయారు చెయ్యుటకు ఉపయోగిస్తున్నారు.
కాపర్ ఆక్సైడు లేత నీలి రంగులో,జిగటగా ఉండు రసాయన పదార్థం. స్థిరీకరించబడిన కాపర్ హైడ్రాక్సైడు అను పేరుతొ అమ్మబడునది కాపర్ కార్బోనేట్, కాపర్ కార్బొనేట్ మిశ్రమం. ఇవిసాధారణంగా కొన్నిసార్లు పచ్చరంగులో కుడా ఉండును. సజలద్రవాలలో కాపర్ ఆక్సైడ్ బలహీనమైనక్షారముగా ప్రవరిస్తుంది.
చెమ్మ/తేమ కలిగిన కాపర్ హైడ్రాక్సైడ్ పదార్థం నెమ్మదిగా రసాయన చర్యవలన,కాపర్ ఆక్సైడ్ ఏర్పడటం వలన నల్లగా మారును. అయితే పొడిగా ఉన్న కాపర్ సల్ఫైట్ సాధారణ పరిస్థితులలో వియోగం చెందదు.కాని 185వరకు వేడి చేసిన విఘటన చెందును.
కాపర్ ఆక్సైడ్ ఒక రసాయన సమ్మేళన పదార్థం.ఇదిరాగి మూలకం యొక్క హైడ్రాక్సైడ్.ఈ సంయోగాపదార్థంలో రాగి,ఆక్సిజన్, హైడ్రోజన్ మూలకాలు ఉన్నాయి.కాపర్ ఆక్సైడ్ యొక్క రసాయననిక సంకేత పదం 2
కాపర్ ఆక్సైడ్ అతి అరుదుగా ప్రకృతిలో అమిశ్రమఖనిజంగా లభిస్తుంది.ఇది నెమ్మదిగా వాతావరణంలోని కార్బన్ డయాక్సైడ్తో చర్య చెందటం వలన మౌలిక/ప్రాథమిక కాప కార్బొనేట్ గా ఏర్పడును.
1951 లో మధురమ్మను వివాహం చేసుకున్నారు. వీరికి ఇద్దరు కుమారులు కృష్ణసాయి, సత్యసాయి. నలుగురు కుమార్తెలు వాణిశ్రీ, జయశ్రీ, ఉమశ్రీ, రమశ్రీ,
ఆయన ఇద్దరు కుమారులూ మరణించారు. కుమార్తెల్లో ఇద్దరు విదేశాల్లో ఉండగా ఒకరు హైదరాబాద్ లో మరోకరు ఖమ్మంలో ఉంటున్నారు. వీరి జీవిత చరమాంకంలో చిన్నకోడలు సుధాశ్రీ వీరి బాగోగులు చూసుకున్నారు. భక్తమండలి పిచ్చయ్య, నరసింహారావు, దండేల లక్ష్మీనారాయణ, సుగుణమ్మల సహకారంతో షిరిడీ ఆలయాలను, యోగానంద సాయి ఆశ్రమాన్ని ఆమె నడిపిస్తున్నారు.
1974లో ఖమ్మంలో తొలిసారిగా మామిళ్ళగూడెంలో సాయిబాబా మందిరాన్ని నిర్మించారు. తర్వాత 1984లో పెద్దతండాలోని సాయిప్రభాత్ నగర్ యోగానంద షిరిడీ సాయి ఆశ్రమాన్ని ప్రారంభించారు. అదేవింధంగా కారేపల్లి, కామేపల్లి, నేలకొండపల్లి, జీళ్ళచెర్వులతో పాటు నల్గొండ జిల్లా కోదాడ, కృష్ణాజిల్లా వత్సవాయి. వరంగల్ జిల్లాలోనూ, ఒడిసా రాష్ట్రంలోని ఖరగ్ పూర్తో సహా మొత్తం 108 సాయి మందిరాలను నిర్మించడంలో యోగానంద ప్రధాన భూమికను పోషించారు.
కేవలం ఆలయాలను నిర్మించడమే కాకుండా ఏటా నగర సంకీర్తనలూ, పల్లెసేవలూ, గురుపౌర్ణమి, విజయదశమి లాంటి ఆధ్యాత్మిక వేడుకలను నిర్వహించారు. వీటిద్వారా లక్షలాది భక్తులను సంపాదించుకున్నారు. ఏటా వివిధ సందర్భాలలో వేలాదిమంది భక్తులకు అన్నదానం, వస్త్రదానం లాంటికార్యక్రమాలను కూడా నిర్వహించారు.
షిరిడీ సాయి ఆశ్రమ నిర్వాహకులూ, ప్రముఖ గురూజీ, 108కి పైగా సాయి మందిరాల నిర్మాణంలో పాలు పంచుకున్న వ్యక్తి గోళ్ళముడి యోగానంద కృష్ణమూర్తి ఈయన కృష్ణాజిల్లా నందిగామ మండలం గౌరారం గ్రామంలో జన్మించారు.
విజయవాడలో బిఏ ఎల్ ఎల్ బి వరకూ చదువుకున్నారు. హైదరాబాదులో ఇంటిలిజెన్స్ విభాగంలో డిఎస్పీగా పనిచేసారు. ఇంకా పదవీ కాలం వుండగానే స్వచ్ఛంద పదవీ విరమణ చేసారు.
1970 వ సంవత్సరంలో ఖమ్మం వచ్చి ఒక సంవత్సరం పాటు కోర్టులో న్యాయవాదిగా పనిచేసారు. తన జీవిత పర్యంతం బార్ కౌన్సిల్ లో సభ్యునిగా కొనసాగుతూనే వచ్చారు.
వెస్టిన్ చెన్నై హోటల్ ను 7792 చదరపు మీటర్ల విస్తీర్ణంలో గల చదునైన స్థలంలో నిర్మించారు. ఈహోటల్లో రోజంతా నడిచే డైనింగ్ హాళ్లు, ప్రత్యేకమైన రెస్టారెంట్, బార్, పూల్ సైడ్ రెస్టారెంట్ సహా నాలుగు ఫుడ్ కోర్టులు, బ్రేవరేజ్ వేదికలు ఉన్నాయి. ఈ హోటల్లో విశ్రాంతి తీసుకునేందుకు ప్రత్యేక సదుపాయాలు ఉన్నాయి. అదేవిధంగా వ్యాయామం చేసేందుకు వెస్టిన్ వర్కవుట్ పేరుతో జిమ్, ఔట్ డోర్ స్విమ్మింగ్ పూల్, ‘హెవెన్లీ స్పా’ పేరుతో ఓ స్పా, , ‘రన్ వెస్టిన్’ పేరుతో సామూహిక పరుగు కార్యక్రమం వంటి ఎన్నో వినోదాత్మక, మానసిక ప్రశాంతత కల్గించే సౌకర్యాలు వెస్టిన్ హోటల్లో ఉన్నాయి. అంతేకాదు 12,600 చదరపు అడుగుల వైశాల్యంలో విశాలమైన సమావేశ మందరి, ఫంక్షన్ హాల్ కలదు. వీటితో పాటు ఫిల్లర్లులేని రెండు బాల్ రూములు, 12 బ్రేక్ అవుట్ రూములతో పాటు అదనంగా ఓ బిజినెస్ సెంటర్ కూడా ఉంది. ఈ హోటల్ కున్న ప్రత్యేకతల్లో మరో విశేషమిటంటే. రెండో అంతస్తు టెర్రస్ భాగంలో ఓపెన్ స్విమ్మిగ్ పూల్ సౌకర్యం కూడా ఉంది.
వెస్టిన్ చెన్నై హోటల్లో మొత్తం 3 రెస్టారెంట్లు ఉన్నాయి. ఒక బార్/లాంజ్ అనేది డ్రింక్స్ కోసం తెరిచి ఉంటుంది. 24 గంటల పాటు గది సేవలు అందుబాటులో ఉంటాయి. ఈ హోటల్లోని కాఫీ షాప్ లో ఉదయం పూర్తి స్థాయి బ్రేక్ ఫాస్ట్ అందించబడుతుంది. ఇందుకోసం సర్ ఛార్జీ తీసుకుంటారు. వినోదాత్మకమైన కార్యక్రమాలు, అవుట్ డోర్ పూల్, హెల్త్ క్లబ్ ఇందులో ఉన్నాయి. ఈ 5-స్టార్ హోటల్లో 24 గంటల పాటు వ్యాపార కేంద్రం అందుబాటులో ఉండటమే కాకుండా సెక్రటేరియల్ సేవలు, హెల్ప్ డెస్క్, సాంకేతిక సహకారం వంటివి అందిస్తారు. వైర్ లేస్, వైర్ సహాయంతో పనిచేసే హై స్పీడ్ ఇంటర్నెట్ హోటల్ తో పాటు పరిసరాల్లో పబ్లిక్ ఏరియాల్లో ఉంటాయి. వీటిని వినియోగించుకునే వారి నుంచి కూడా సర్ ఛార్జీ వసూలు చేస్తారు.
వెస్టిన్ చెన్నై అనేది భారతదేశంలోని చెన్నై నగరంలోని 10-అంతస్థుల భవనంలో ఏర్పాటు చేసిన విలాసవంతమైన ఫైవ్ స్టార్ హోటల్. ఈ హోటల్ చెన్నై నగరం దక్షిణ శివారులో గల వెలచెరిలోని వెలచెరి ప్రధాన రహదారిలో ఉంది. ఇది భారత దేశంలో ఏర్పాటు చేసిన ఆరవ వెస్టిన్ హోటల్. విమానాశ్రయానికి అతి సమీపంలో ఈ హోటల్ ఉంది. అంతేకాదు కెంప్లాస్ట్ క్రికెట్ మైదానానికి, ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ మద్రాసుకు, గిండీ జాతీయ ఉద్యానవానికి, గిండీ రేస్ కోర్స్ కు, చెన్నై స్నేక్ పార్కు కు ఇది అతి దగ్గరలో ఉంటుంది.
వెస్టిన్ చెన్నై హోటల్లో మూడు రెస్టారెంట్లున్నాయి. వాటి పేర్లు ‘ది ఆల్ డే డైనింగ్ సీజనల్ టేస్ట్స్’, ‘పాన్ ఆసియా-ఇ.ఇ.ఎస్.టి.’, ‘ది పూల్ సైడ్ గ్రిల్ అండ్ బార్బేక్యూ’. వీటితో పాటు అదనంగా ది క్రికెట్ థీమ్డ్ లాంజ్ బార్ విలియమ్స్ కూడా ఉంది. హోటల్ యొక్క పై అంతస్థులో వెస్టిన్ ఎగ్జిక్యూటివ్ క్లబ్ కూడా ఉంది.
అందుబాటులో విమానాశ్రయం, దగ్గరలో జాతీయ ఉద్యానవనం, రేస్ కోర్సు, చెన్నై స్నేక్ పార్క్ వంటి సందర్శనీయ ప్రదేశాలెన్నో అందుబాటులో ఉండటం వల్ల వెస్టిన్ చెన్నై హోటల్లో బస చేయడానికి అతిథులు ఆసక్తి చూపుతుంటారు. అంతేకాదు హోటల్ సెంట్రల్ కంట్రీయార్డ్ లో 35 అడుగుల ఎత్తైన భారీ జలపాతం ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది.
తేదీ తెలియదు: జేమ్స్ మూర్ వేన్, అమెరికన్ రాజకీయవేత్త, యునైటెడ్ స్టేట్స్ యొక్క సుప్రీం కోర్ట్ యొక్క అసోసియేట్ జస్టిస్.
అమ్మోనియం వాయువుతో సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని చర్య కావించడం వలన అమ్మోనియం సల్ఫేట్ ను ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు. తరచుగా కోక్ బట్టిలలో నుండి వెలువడు/ఉత్పత్తి అగు అమ్మోనియా వాయువును సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంతో సంయోగపరచడం వలన అమ్మోనియం సల్ఫేట్ సమ్మేళనాన్ని తయారు చేయుదురు.
జిప్సం .ను ఉపయోగించి కూడా అమ్మోనియం సల్ఫేట్ ను ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును. మెత్తని చూర్ణంగా చేసిన జిప్సాన్ని అమ్మోనియం కార్బోనేట్ ద్రవానికి కలుపుతారు. కాల్షియం కార్బోనేట్ ఘన రూప అవక్షేపంగా వేరుపడగా, అమ్మోనియం సల్ఫేట్ ద్రవముగా లభించును.
అమ్మోనియం సల్ఫేట్ ను 250 వరకు వేడి చేసిన ఇదిమొదట వియోగం చెందును. మొదట అమ్మోనియంబైసల్ఫేట్ ఏర్పడును. అధిక ఉష్ణోగ్రత వరకు వేడి చెయ్యడం వలన అమ్మోనియా, నత్రజని, సల్ఫర్ డైఆక్సైడ్, నిరుగా వియోగం చెందును.
ఒక బలమైన ఆమ్లం , బలహీనమైన క్షారం లరసాయన చర్యవలన ఏర్పడిన అమ్మోనియం సల్ఫేట్ ద్రావణం ఆమ్ల తత్వం కలిగిఉండును. 0.1 మోలార్ అమ్మోనియం సల్ఫేట్ ద్రావణం యొక్క స్థాయి 5.5 ఉండును. అమ్మోనియం మోలార్ ద్రవాన్ని అంతే మోలార్ విలువ కలిగిన లోహ సల్ఫేట్ ద్రవాల తోకలిపినా ద్వి లవణానలను ఏర్పరచును.
దీనిని నీటిలో కరిగే గుణమున్న కీటక నాశక, గుల్మ నాశక, శిలీంధ్ర నాశక మందులతో అనుపానం కలిపి పైరు పై పిచికారీచెయ్యుదురు.ప్రయోగ/పరిశోధనశాలలలో, ముఖ్యంగా జీవ రసాయన శాస్త్ర పరిశోధనశాలలో ప్రోటినులను శుద్ధీ కరించుటకు అమ్మోనియం సల్ఫేట్ అవక్షేపికరణ విధానా న్ని ఉపయోగించటంసాధారణం. అమ్మోనియం సల్ఫేట్ ను ఆహారపు అడిటివ్ ( సంకలితము, గా ఉపయోగిస్తారు. అలాగే బ్రెడ్, పిండిల అసిడిటీ రెగ్యులేటర్ గా కూడా వాడెదరు. అమ్మోనియం పెర్ సల్ఫేట్ వంటి ఇతర అమ్మోనియం లవణాలను తయారు చేయుటకు ఉపయోగిస్తారు.
ప్రథమంగా అమ్మోనియం సల్ఫేట్ ను క్షార భూములలో/నేలలో ఎరువుగా /సత్తువ ఉపయోగిస్తారు.నేలలో ఈ సమ్మేళనం అమ్మోనియా ఆయానులను విడుదల చెయ్యడం వలన అల్ప ప్రమాణంలో అమ్లా న్ని జనింప చేసి, నేల యొక్క స్థాయిని తటస్థ పరుస్తుంది. అదే సమయంలో మొక్క ఎదుగుదలకు అవసరమైన నత్రజనిని కూడా అందిస్తుంది.ఈ సమ్మేళనాన్ని ఎరువుగా వాడటంలో ఉన్న ఇబ్బంది లేదా అనానుకూలత ఏమనగా, ఇది అమ్మోనియం నైట్రేట్ కన్న తక్కువ శాతం నత్రజని కలిగి ఉంది.
అమ్మోనియం సల్ఫేట్ ఒక అకర్బనసమ్మేళన లవణం. దీనిని సాధారణంగా పొలాలకు నత్రజని సత్తువను చేకూర్చు ఎరువుగా ఉపయోగిస్తారు. అమ్మోనియావాయువు, సల్ఫర్, ఆక్సిజన్‌మూలకాల సంయోగం వలన ఈ సమ్మేళనం ఏర్పడినది.అమ్మోనియా వాయువు నైట్రోజన్, హైడ్రోజన్ వాయువుల సమ్మేళనం వలన ఏర్పడును. అమ్మోనియం సల్ఫేట్ లో నత్రజని/నైట్రోజన్ 21%, సల్ఫర్/గంధకం 24%ఉండును.
అమ్మోనియం సల్ఫేట్ ను దారువు/చెక్కను పాడవ్వకుండ నిల్వ ఉంచు కారకంగా వాడేవారు. అయితే అమ్మోనియం సల్ఫేట్ కు అధికంగా చెమ్మను పీల్చుకునేగుణం కారణంగా వుడ్ ప్రిసేర్ వేటివ్ గా దీని వాడకాన్ని ఆపివేశారు.
అమ్మోనియం సల్ఫేట్ ఒక రసాయనిక అకర్బన సమ్మేళనం. ఈ సమ్మేళనాన్ని ఆంగ్లంలో , అనిరెండు రకాలుగా వ్రాయవచ్చును.
ప్రస్తుత బీదర్ కోటను కట్టించింది బహమనీ సుల్తాను అల్లావుద్దీన్ బహమన్ అనీ, అతడు 1427లో తన రాజధానిని గుల్బర్గా నుండి బీదర్ కు తరలించినప్పుడు కట్టించాడనీ చరిత్ర ద్వారా తెలుస్తున్నది. ఈ ప్రదేశం మెరుగైన వాతావరణం, సారవంతమైన భూమి కలిగి ఉండటమే ఇందుకు కారణంగా చెప్పుకోవచ్చు. ఈ ప్రదేశంలో దృఢమైన, చిన్నదైన ఒక కోట ఉందనీ 1322 లో జరిగిన మొదటి ముస్లిం దండయాత్రకు సంబంధించిన రాజకుమారుడు ఉలుఘ్ ఖాన్ ద్వారా తుగ్లక్ సామ్రాజ్యం కిందకు వచ్చిందనీ ఆధారాలున్నాయి.
బహమనీ సామ్రాజ్యం స్థిరపడ్డాక 1347లో బీదర్ సుల్తాన్ అల్లావుద్దీన్ బహమన్ షా బహమనీ పాలనలోకి వచ్చింది. మొదటి అహ్మద్ షా పాలనలో బీదర్ బహమనీ సామ్రాజ్యపు రాజధాని అయింది. పాత కోట స్థానంలో కొత్త కోటతో పాటుగా మద్రాసాలు, మసీదులు, మహల్లు, రాజభవనాలు, తోటలు నిర్మించబడ్డాయి.
ఇక్కడ నగరానికి, జిల్లాకు, కోటకూ ఒకటే పేరు - బీదర్. 22 మైళ్ళ పొడవు అత్యధికంగా 12 మైళ్ళ వెడల్పు కలిగిన పీఠభూమికి ఒక మూలన ఈ నగరం, కోట ఉన్నాయి. మొత్తం విస్తీర్ణం 12 చదరపు మైళ్ళు. ప్రాచీన కళ్యాణి చాళుక్యుల రాజధాని కల్యాణి బీదర్ కు పశ్చిమంగా 40 మైళ్ళ దూరంలో ఉంది.
బీదర్ నగరం, జిల్లాలోని నగర పరిసర ప్రాంతాలు కారంజ నది ద్వారా నీళ్ళ అవసరాన్ని తీర్చుకుంటాయి. ఈ కారంజ నది మంజీర నదికి ఉపనది.
ఇక్కడి వాతావరణం సంవత్సరం పొడుగునా ఆహ్లాదకరంగా, అనుకూలంగా ఉంటుంది. ఏప్రిల్ మే నెలల్లో కూడా అనుకోని వర్షాలు కురిసి ఈ ప్రదేశం చల్లబడుతుంది. జూన్ మొదట్లో నైఋతి ఋతుపవనాలు ఈ ప్రాంతాన్ని చేరి మరింత ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణాన్ని కలిగిస్తాయి. చలికాలంలో కూడా ఈ ప్రాంతపు వాతావరణం బాగుంతుంది.
బీదర్ కోట కర్నాటకలోని ఉత్తర భాగంలో ఉన్న బీదర్ నగరంలో ఉంది. ఈ ప్రాంతం పీఠభూమి ప్రాంతం. 1427లో బహమనీ రాజవంశపు సుల్తాసు అయిన సుల్తాన్ అల్లావుద్దీన్ బహమన్ తన రాజధానిని గుల్బర్గా నుండి బీదర్ కు తరలించాడు. ఆ కాలంలోనే ఈ కోటను మరికొన్ని మొహమ్మదీయ నిర్మాణాలను నిర్మించాడు. ఇక్కడ దగ్గర దగ్గర 30 నిర్మాణాలున్నాయి.
బీదర్ రైలు, రోడ్డు, విమానయానం ద్వారా మంచి అనుసంధానం కలిగి ఉంది. బీదర్ బెంగుళూరుకు ఉత్తరాన దూరంలో, గుల్బర్గాకు ఈశాన్యంగా దూరంలో, హైదరాబాదుకు జాతీయ రహదారి 9 మీద దూరంలో ఉంది.
2012 లో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు 89వ జన్మదినోత్సవం సందర్భంగా డల్లాస్ లో జరిగిన కార్యక్రమంలో సుమతి కౌశల్ ను అవార్డుతో సత్కరించారు.
2014 లో సభలను కాలిఫోర్నియా తెలుగు సంఘం ఆద్వర్యంలో, వంశి ఇంటర్నేషనల్ సంస్థ ఘంటసాల అవార్డుతో ఆమెను సత్కరించాయి.
ఆమె మహిళా సమాజ సేవకురాలు వడ్డాది సౌభాగ్య గౌరి, డా.కృష్ణారావు గార్ల రెండవ కుమార్తె. సుమతి కౌశల్ హైదరాబాద్ ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం, మహిళా కళాశాలలో నుండి 1959లో బీఏ లో పట్టభద్రురాలయ్యారు. 1962లో బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎంఏ లో పీజీ పట్టా పొందారు. 1952లో సుమతీ కౌశల్ కూచిపూడి నృత్యాన్ని అభ్యసించడం మొదలు పెట్టారు. వేదాంతం లక్ష్మి నారాయణ శాస్త్రి, డా. నటరాజ రామకృష్ణ, శ్రీవేదాంతం జగన్నాధ శర్మ, చింతా కృష్ణమూర్తి, శ్రీ వేదాంతం సత్యనారాయణ శర్మ, శ్రీ సీ.ఆర్.ఆచార్యులు వద్ద ఆమె కూచిపూడి నృత్యాన్ని అభ్యసించారు. తొలినాళ్ళలో సోదరి ఉమా రామారావుతో బాటు పలు సందర్భాలలో పలు ప్రదేశాల్లో గురువుల వ్యక్తిగత పర్యవేక్షణలో ప్రదర్శనలు చేసినది. ఆమె తొలి రాష్ట్రపతి డాక్టర్ బాబు రాజేంద్ర ప్రసాద్ ఎదుట ప్రత్యేక ప్రదర్శనను ఆగస్టు 7,1957న యిచ్చారు. ఆమె సికింద్రాబదులో డా.సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ ఎదుట ప్రదర్శననిచ్చారు. భారతీయ నృత్య రీతుల పై సుమతి కౌశల్ పలు పుస్తకాలను రచించారు.
సుమతీ కౌశల్‌ అమెరికాలో నివసిస్తున్న కూచిపూడి నృత్య కళాకారిణి. ఆమె కూచిపూడి నాట్యంతో పాటు వివిధ నాట్యాల్లోను ఆరితేరిన గొప్ప కళాకారిణిగా గుర్తింపు పొందారు.హైదరాబాద్ కు చెందిన సుమతి కౌశల్ ప్రస్తుతం అమెరికాలోని లాస్ ఏంజెల్స్ లో నివసిస్తున్నారు. ఆమె ఎందరో ప్రవాసాంద్ర యువతి, యువకులకు కూచిపూడి నృత్యంలో శిక్షణ ఇస్తున్నారు. అమెరికాలో ఉన్న పలు ఉన్నత విద్యా సంస్థలకు ఆమె విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్ గా చేస్తున్నారు. భారతీయ నృత్యరీతులను అక్కడ భోదిస్తున్నారు.
హైదరాబాద్ తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం , ఆటా ఇంటర్నెషనల్ లయన్స్ క్లబ్ ఏపి నృత్య అకాడమీ తానా కిన్నెర , వంశీ ఆర్ట్స్ దియేటర్స్ తదితర సంస్థలు సుమతి కౌశల్ ను నాట్య రాణి నృత్య కళా శిరోమణి తదితర అవార్డులు రివార్డులతో సత్కరించారు.
భాషా శాస్త్రవేత్తలు ఈ మాటని వ్యాకరణంలో కూడా ఉపయోగించటం మొదలుపెట్టేరు. వ్యాకరణంలో ప్రయోగాన్ని చూద్దాం. భాషాశాస్త్రంలో కాని, వ్యాకరణంలో కాని క్రియకి కొంత బలం ఉంటుంది. ఈ బలాన్ని కూడా ఇంగ్లీషులో ‘వేలన్సీ’ అనే అంటారు. “వాడు నిద్రపోతున్నాడు” అన్న వాక్యంలో ‘నిద్రపోతున్నాడు’ అనే క్రియ యొక్క బాహు బలం 1; ఎందుకంటే ఆ క్రియ ఒకే ఒక ప్రశ్నకి సమాధానం చెబుతుంది: “ఎవరు నిద్రపోతున్నారు?” అన్న ప్రశ్నకి ‘వాడు’ అని సమాధానం చెబుతుంది. “వాడు బంతిని తన్నేడు” అన్న వాక్యంలో ‘తన్నేడు’ అన్న క్రియ బాహుబలం 2; ఎందువలనంటే ఈ క్రియ రెండు ప్రశ్నలకి సమాధానం చెప్పగలదు: “ఎవరు తన్నేరు? దేనిని తన్నేరు?” ఇదే విధంగా బాహుబలం 3 ఉన్న క్రియకి ఉదాహరణ: “వాడు ఆమెకి పువ్వులు ఇచ్చేడు.” ఇక్కడ ఇచ్చేడు అన్న క్రియ ఎవరు, ఎవరికి, ఏమిటి ఇచ్చేరు అనే మూడు ప్రశ్నలకి సమాధానం చెబుతుంది.
రసాయనశాస్త్రంలో ‘వేలన్సీ’ అనే మాట వస్తుంది. దీని మూలం లేటిన్ భాషలో ఉంది. లేటిన్ లో ఈ మాటకి విలువ, బలం, స్తోమత మొదలైన అర్థాలు ఉన్నాయి. ఒక అణువు మరొక అణువుతో సంయోగం చెందటానికి ఎన్ని అవకాశాలు ఉన్నాయో తెలియపరచటానికి ‘వేలన్సీ’ అనే మాట వాడతారు. ఈ మాట రసాయన శాస్త్రంలో బాగా పాతుకుపోయింది. వేలన్సీ అనే భావన 19వ శతాబ్దం యొక్క ద్వితీయార్థంలో అభివృద్ధి చెందింది. ఇది కర్బన, అకర్బన రసాయన పదార్థాల యొక్క అణునిర్మాణాన్ని విజయవంతంగా వివరించగలుగుతుంది.
ఈ వేలన్సీ యొక్క కారణాలను శోధించే తపన రసాయన బంధం యొక్క నూతన సిద్ధాంతాలైన లూయీస్ నిర్మాణం , వేలన్సీ బంధ సిద్ధాంతము , వేలన్సీ కక్ష్యలోని ఎలక్ట్రాన్ జంట వికర్షణ సిద్ధాంతం , క్వాంటం రసాయన శాస్త్రంలో నూతన పరికల్పనలను వివరించడానికి దోహదపడింది.
ఒక మూలకంలోని పరమాణువు యొక్క సంయోగ సామర్థ్యాన్ని అది ఎన్ని హైడ్రోజన్ పరమాణువులతో సంయోగం చెందగలదో దానిని బట్టి నిర్ణయిస్తారు. మీథేమ్లో కర్బనం నకు నాలుగు వేలన్సీ 4;అమ్మోనియాలో నత్రజని మూడు ఉదజని పరమాణువులతో సంయోగం చెందగలదు. కనుక అమ్మోనియాలో నత్రజని వేలన్సీ 3;నీటి అణువులో ఆక్సిజన్ వేలన్సీ 2; ఉదజహరికామ్లము లో క్లోరిన్ యొక్క వేలన్సీ 1. క్లోరిన్ యొక్క వేలన్సీ 1 అయినందున పాస్పరస్ పెంటాక్లోరైడ్ అణువులోని క్లోరిన్ కు బదులుగా ఉదజనిని ప్రతిక్షేపిస్తే పాస్పరస్ వేలన్సీ 5 అవుతుంది. ఒక సమ్మేళనం యొక్క వేలన్సీ చిత్రాలు మూలకాల యొక్క బంధాలను మూలక పరమాణువుల మధ్య రేఖలరూపంలో తెలియజేస్తారు. కొన్నిసార్లు వాటిని బంధాలు అని చదువుతారు. కొన్ని ఉదాహరణలు: