polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
యెర్రవరంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో రెండుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఆరు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. ఒక ప్రైవేటు వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఉంది. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల యలమంచిలిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల అనకాపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల అనకాపల్లిలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి.
యెర్రవరంలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ ఉంది. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ కూడా ఉంది.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
వారు బంకించంద్ర ఛటర్జీ ప్రసిద్ధ నవలలైన కపలకుండల , విషవృక్షం లను అనువదించారు. వారి గద్యం వ్యవహారికమైనది. కానీ తేలికైనది, సరళమైనది. అనువాదాల ద్వారా గద్యంలో వారి అద్భుతమైన రచనలు మధ్యతరగతి గృహిణులలో పఠనాభిలాషను కలిగించాయి. సమావేశాల నుండి వంటగదికి సాహిత్యాన్ని తీసుకెళ్ళడానికి దోహదపడ్డారు. నవలల అనువాదాలు భారతదేశపు పురాతన కీర్తి పునరుజ్జీవనం కోసం విజ్ఞప్తి చేసే మధుమందిరం వంటి వాస్తవ రచనలను రాయడానికి వారిని ప్రేరేపించాయి. వారి అసలు నవలలలో, వర్ణనలు, పాత్రల చిత్రీకరణ పైచేయి సాధిస్తాయి. దీనిని ప్రమదవనంలో చూడవచ్చు, ఇక్కడ కొద్దిపాటి కథాంశం అనవసరంగా వివరించబడింది.
బాలాంత్రపు వెంకటరావు , ఓలేటి పార్వతీశం , తెలుగులో జంట కవులు. సంయుక్తంగా అనేక పుస్తకాలను గద్య, పద్యాలలో రాశారు. వారు ఆంధ్ర ప్రచారిణీ గ్రంథమాల పతాకంపై ప్రచురించబడిన బెంగాలీ, హిందీ, మరాఠీ నవలల అనువాదాల ద్వారా తెలుగు నవల అభివృద్ధికి సహకారం అందించారు. వీరు కాకినాడలో నివసించారు. పిఠాపురం రాజాస్థాన పోషణలో ఉండేవారు.
పిల్లలకు సాహిత్య వికాసంలో కవులు ప్రత్యేక స్థానాన్ని కలిగి ఉన్నారు. ఆకర్షణీయమైన దృష్టాంతాలతో పిల్లలకు మా సాంప్రదాయాలను పరిచయం చేసే ధోరణిని వారు ప్రారంభించారు. వారు సాంప్రదాయిక గద్యాలను ఉపయోగించడం ద్వారా, వారు సరళమైన, స్పష్టమైన శైలిని రూపొందించారు, దీనిని పిల్లలు గ్రహించవచ్చు. వారు ఈ ధారావాహికలో భారతం, భాగవతం, రామాయణాలను ప్రచురించారు.
కవులుగా, వారు సంప్రదాయ గ్రంథాల నుండి ప్రయోగాత్మక కాల్పనికవాదం రూపంలోకి సమాచారాన్ని మార్చడాన్ని గమనించవచ్చు. వారి ఏకాంత సేవ కొత్త కవితా విధానాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది తరువాత తెలుగులో శృంగార ఉద్యమంగా మారింది.
వేంకట పార్వతీశకవులు ఇరవైయవ శతాబ్దిలో తెలుగు సాహిత్య రంగంలో పేరెన్నికగన్న తెలుగు జంటకవులు. బాలాంత్రపు వెంకటరావు, ఓలేటి పార్వతీశం వేంకట పార్వతీశకవులుగా జంటకట్టి కవిత్వరచన చేశారు.
రామాయణం ఇతివృత్తంపై రాయడానికి వారు ప్రణాళిక వేసుకున్నారు, పార్వతీశం మరణం కారణంగా ఈ ప్రాజెక్ట్ పూర్తి కాలేదు. అయినప్పటికీ, ఇది తరువాత ఉన్న కవి వెంకటరావు చేత పూర్తయింది.
అమ్మ నెల్లూరు టిబి హాస్పిటల్ సూపరింటెండెంట్గా, నాన్న పోలీస్ ఉన్నతాధికారిగా పనిచేసేవారు. అతి చిన్నతనంలో తల్లిదండ్రుల ఉద్యోగరీత్యా నెల్లూరు చేరుకున్న దివాకర్ ప్రాథమిక విద్య నుంచి, ఇంటర్మీడియట్ వరకూ అక్కడే పూర్తి చేసుకుని, బియస్సీ డిగ్రీ విజయవాడ లయోలాలో చదువుకున్నారు. చిన్నతనంలోనే నాన్న కాలం చేయడంతో తల్లి ప్రభావమే ఈయనపై ఎక్కువ. అందుకే అమ్మలాగే తానుకూడా డాక్టరు కావాలనుకుని, మెడికల్ ఎంట్రన్స్ రాసి, మంచి మార్కులతో కాకినాడ రంగరాయ మెడికల్ కళాశాలలో ఎంబిబియస్లో చేరారు. ప్రాథమిక పాఠశాలలో ఫాన్సీ డ్రస్ కాంపిటీషన్ కోసం తొలిసారిగా మొహానికి అద్దుకున్న రంగువాసన కాలంతో బాటూ ఆయనతోనే కొనసాగుతూ, ఉన్నత పాఠశాల, జూనియర్ కాలేజ్, డిగ్రీ, వైద్య కళాశాలల వార్షికోత్సవ సంబరాలలో వేదికనెక్కించింది. ఎప్పటికప్పుడు కొత్తగా ఇంకేం చేద్దామా?
అని ఆలోచిస్తూ, వచ్చిన ప్రతి కొత్త ఆలోచననూ రంగస్థలంపై ఆవిష్కరిస్తూ . అందరిచేతా శహ‘బాస్’ అనిపించి, రంగరాయ ‘రంగుల రాజ్యానికి’ కట్టి పడేసింది. మొహానికి రంగులేసుకోవాలన్న ఉత్సాహం ఎంబిబియస్ పూర్తయినా, కాలేజీని వదలనివ్వలేదు. ఆయన చేత బలవంతంగా డిఎల్వో చదివించింది.
సందిగ్ధావస్థలోనే చాలా కాలం గడచిపోయింది. విభిన్నమయిన ఈ రెండుదారులూ ఒకదానితో ఒకటి పోటీ పడుతూ జీవితంలో ఒక అడుగు ముందుకీ, రెండడుగులు వెనక్కీ చందంగా లాగేస్తుంటే. ఎటూ తేల్చుకోలేని స్థితిలో కాకినాడ సాలిపేటలోనే సంవత్సరాలు కదలిపోతుంటే. రా రమ్మంటూ ‘లిబియా’ పిలిచింది. నాటకాన్ని అటకమీద పెట్టి, స్టెత్ను చేతబట్టి కొద్ది సంవత్సరాలపాటు మందులు రోగాల మధ్య బిజీబిజీగా గడిపేస్తుండగా, లిబియాలోని కొందరు తెలుగువాళ్ళు, ఆ దేశంలోని కొందరు నాటక ప్రియులు కలవడంతో మళ్ళీ నాటకం మొదలయ్యింది. తెలుగు నాటకం మీద ప్రేమ మళ్ళీ కాకినాడకు లాక్కొచ్చింది. ఏంచెయ్యాలన్న ఆలోచనతో కొద్దికాలం తటపటాయించినా, పిల్లలు పెద్దవాళ్ళవుతుండటంతో నాటకాన్ని ప్రవృత్తిగా అట్టేపెట్టి, వైద్యాన్ని వృత్తిగా తీసుకుని సాలిపేటలోనే ప్రాక్టీసు ప్రారంభించారు.
డా. వై. దివాకరరావు చెవిముక్కుగొంతు వైద్యుడుగా దేశవిదేశాలలో విశేషసేవలందించి, ప్రస్తుతం కాకినాడలో ప్రాక్టీసు చేస్తున్నారు.
రోగాలకు మందులేయాల్సిన మనిషి రంగస్థలం తన నివాసమన్నాడు. నాడి పట్టుకోవలసిన వైద్యుడు నాటకాల్లో వేషాలకే ప్రాదానత ఇచ్చాడు. సంప్రదాయబద్దంగా సాగిపోతున్న నాటకాలకు ఓ విధమైన కొంగ్రొత్త ఒరవడిని కల్పిస్తూ, అంతవరకూ ఉన్న చట్రాలను చెల్లా చెదురు చేసేసాడు. కడుపుబ్బా నవ్వుకునే ‘పన్’లతో నిమ్ పేశాడు. చదువుకునే రోజుల్నుంచీ అక్షరాలతో ఆటలాడుతూ పదవిరుపుల తో ‘పన్’దాలు వేస్తూ, మానవశరీరంలో హాస్యగ్రంధులను సుతారంగా మీటిన డాక్టరుగా ఈయన అందరికీ సుపరిచితుడే!
హైలకండి జిల్లలోని 50% భూభాగం " రిజర్వ్ ఫారెస్టుగా "గా ప్రకటించబడింది. ఇది ఇన్నర్ లైన్ రిజర్వ్ ఫారెస్ట్ , కతఖల్ రిజర్వ్ ఫారెస్ట్. జిల్లా సరిహద్దులో 76మైళ్ళ పొడవున మిజోరాం రాష్ట్రం ఉంది. అదనంగా సరిహద్దులో కరీంగంజ్ , కచార్ జిల్లాలు ఉన్నాయి. 2001 గణాంకాలను అనుసరించి జిల్లా జనసంఖ్య 542978. జిల్లాలో 2 ప్రత్యేకత కలిగిన పట్టణాలు , ఒక పారిశ్రామిక పట్టణం ఉన్నాయి. పాంచ్‌గ్రాం మునిసిపల్ బోర్డ్ హైలకండి పాలనా నిర్వహణ బాధ్యత వహిస్తుంది.
లాల పట్టణం పాలనా నిర్వహణ బాధ్యత టౌన్ కమిటీ వహిస్తుంది. జిల్లాలో 5 డెవెలెప్మెంటు బ్లాకులు ఉన్నాయి (హైలకండి, లాల, కత్లిచెర్ల & దక్షిణ హైలకండి డెవెలెప్మెంటు బ్లాక్). హైలకండి
మహ్కుమా పరిషద్‌లో 5 డెవెపెప్మెంటు బ్లాకులు ఉన్నాయి. జిల్లాలోని 5 డెవెలెప్మెంటు బ్లాకులలో మొత్తం 62 గ్రామపంచాయితీలు ఉన్నాయి. జిల్లా 4 రెవెన్యూ బ్లాకులుగా విభజించబడి ఉంది.
1921లో మజుందార్ ఢాకా యూనివర్శిటీలో మాస్టర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ డిగ్రీ పూర్తిచేసాడు, 1924లో కొలకత్తాలో బి.ఎల్ పూర్తిచేసాడు. 1925 నుండి హైలకండిలో లాయర్‌గా ప్రాక్టీస్ మొదలుపెట్టాడు. హైలకండి ప్రజలకు న్యాయసేవలు అందిస్తూ మజుందార్ ప్రముఖ న్యాయవాదులలో ఒకడయ్యాడు. తరువాత ప్రభుత్వం ఆయనకు మెజిస్ట్రేట్ పదవి ఇవ్వడానికి ముందుకు వచ్చింది.మజుందార్ పదవిని నిరాకరించాడు. 1925 మజుందార్ జాతీయ కాంగ్రెస్‌లో చేరాడు. ఆయన 1937లో హైలకండి కాంగ్రెస్‌ను స్థాపించి దానికి అధూక్షత వహించాడు. 1945, 1937లో నేతాజి సుభాసుచంద్రభోస్, పండిట్ జవహర్లాల్ నెహ్రూ దక్షిణ అస్సాంలో స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి బలం చేకూరుస్తూ హైలకండిని సందర్శించారు. నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ మౌలానా అబ్దుల్ కలం, మజుందార్ మద్య సత్సంబంధాలు ఏర్పరిచాడు. ఈ సంబధం ఈ ప్రాంతంలో ముస్లింలీగ్‌కు వ్యతిరేకంగా ముస్లిం జాతీయవాదం అభివృద్ధికి దోహదం చేసింది. 1939లో మజుందార్ హైలకండి టౌన్ షిప్‌కు మొదటి చైర్మన్‌గా నియమించబడ్డాడు. 1945లో ఆయన మొదటి " ఇండియన్ చైర్మన్ ఆఫ్ ది హైలకండి లోకల్ బోర్డ్ "గా నియమించబడ్డాడు. ఈ పదవికి అప్పటి వరకు యురేపియన్ టీ తోటల పెంపకం దార్లను నియమిస్తూ వచ్చారు.
1960లో క్యాబినెట్ మంత్రి మొయినుల్ హాక్యూ చౌదరి జిల్లాలో ప్రముఖ రాజకీయనాయకుడు అయ్యాడు. 1971లో ఆయన క్రి.శే ఇందిరా గాంధి మంత్రి సభలో పారిశ్రామిక మంత్రి అయ్యాడు. కీ.శే అరుణ్ కె.ఆర్. చంద్రా భార్య జ్యోత్స్న చందా పార్లమెంటులో స్థానం సంపాదించాడు. 1983 జూలై 1 కచార్ జిల్లా నుండి కొంత భూభాగం వేరుచేసి కరీంగంజ్ జిల్లా ఏర్పాటు చేయబడింది. 1989లో కరీంగంజ్ జిల్లా నుండి కొంత భూభాగం వేరుచేసి హైలకండి జిల్లా ఏర్పాటు చేయబడింది.
1957 వరకు ముజందర్ క్యాబినెట్ మంత్రిగా కొనసాగాడు. ఆయన తన 77వ సంవత్సరంలో చివరిసారిగా 1967లో ఎన్నికలలో పాల్గొని విజయం సాధించాడు. తరువాత ఆయన న్యాయశాఖ, సాంఘిక సంక్షేమ మంత్రి అయ్యాడు. న్యాయ మంత్రిగా ఆయన నిర్వహణా, న్యాయశాఖలను విభజించాడు. 1970 - 1971 బంగ్లాదేశ్ స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో ఆయన తూర్పు పాకిస్థాన్ నుండి భారత్‌లో ప్రవేశించిన వేలాది శరణార్ధులకు రిలీఫ్ - రిహాబిలియేషన్ అధికారిగా నియమించబడ్డాడు. 1971లో మజుందర్ ప్రత్యక్ష రాజకీయాల నుండి తప్పుకున్నాడు. మజుందర్ చైర్మన్, అస్సాం మద్రస్సా బోర్డ్ చైర్మన్, స్టేట్ హజ్ కమిటీ, అస్సాం అసెంబ్లీ గత స్పీకర్ . గౌహతీలో హజ్ హౌస్ స్థాపనకు ఆయన సహకరించాడు. అస్సాం మద్రస్సా బోర్డ్ చైర్మన్‌గా ఆయన థియోలాజికల్ స్కూళ్ళ ఆధునికీకరణ కొరకు అలాగే సైన్సు, ఆంగ్లమాధ్యమంలో బోధన కొరకు ప్రయత్నం చేసాడు.
తరువాత కరీంగంజ్ చరిత్ర " అబ్దుల్ మత్లిబ్ మజుందర్" తో మొదలైంది. 1946లో భారత్ ఇంకా బ్రిట్జిష్ ఆధీనంలో ఉండగానే ఆయన అసెంబ్లీ సభ్యుడు, కాబినెట్ మంత్రి అయ్యాడు. హిందూ ముస్లిం సమైక్యతను సంరక్షించే తూర్పు భారతదేశ ఒకేఒక నాయకుడిగా ఆయన ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందాడు. మతపరంగా భారతదేశాన్ని విభజించడానికి వ్యతిరేకంగా ఆయన " ఫకురుద్ధీన్అలీ " వంటి నాయకులతో కలిసి రాజకీయనాయకులతో చేతులు కలిపాడు. మజుందర్ 1925 హైలకండి బార్‌లో ప్రాక్టీస్ మొదలు పెట్టాడు. తరువాత ఆయన పరిచయాలు సిల్చార్, కరీంగంజ్ ప్రాంతాల వరకు విస్తరించాయి. స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి బలంచేకూరుస్తూ మజుందర్, దక్షిణ అస్సాం కాంగ్రెస్ పార్టీ నేత నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ ఆహ్వానం మీద 1939, పండిట్ జవహర్లాల్ 1945 హైలకండిని సందర్శించారు. నేతాజీ అబ్దుల్ మత్లిబ్ మజుందర్‌కు మౌలానా అబ్దుల్ కలాంతో పరిచయం చేసాడు.
అస్సాం సుర్మా వెల్లీ లో ముస్లిములు అధికంగా ఉన్నారు. స్వతత్రం పొందిన సమయంలో ముస్లిం లీగ్ , జాతీయ కాంగ్రెస్ ప్రేరిత ఉద్యమకారులు
ఉద్రేకం శిఖరాగ్రానికి చేరింది. మజుందార్ అప్పటి హోం మంత్రి కుమార్ దాస్‌తో కలిసి వెల్లీ అంతా పర్యటిస్తూ దేశ విభజన , ముస్లిం సమైక్యత గురించి ఉపన్యసించారు.
రెండు సభలు చక్కని ఫలితం ఇచ్చాయి. అస్సాం లోని బారక్ వెల్లీ ప్రాంతం ప్రత్యేకంగా కరీంగజ్ భారత్‌లో విలీనం కావడానికి మజుందర్ కూడా కృషిచేసాడు. సైలహట్‌లో కొంతభాగం చేరడానికి " రాడ్క్లిఫ్ కమిషన్ " వద్దకు పంపబడిన దౌత్యవర్గంలో మజుందర్ ఒకడు.
1937 నాటి ఎన్నికలలోముస్లిం లీగ్ తన బలాన్ని నిరూపించుకుంది. ముస్లిం లీగ్ ప్రజాదరణను ఎదుర్కోడానికి అనుకూలంగా ఆయన అస్సాంలో " జమైత్ ఉలేమా - ఇ - హింద్" ఉద్యమం విజయవంతంగా నిర్వహించాడు. జాతీయ కాంగ్రెస్‌కు బడుగు ముస్లిం వర్గాలతో సాన్నిహిత్యం ఏర్పడడానికి జమైత్ ఒక వంతెనగా ఉండేది. 1946 నాటికి ఆయన ముస్లిం లీగ్ నుండి ముస్లిముల ఆదరణ తన వైపు తిప్పుకున్నాడు. ఈ విజయం ముస్లిం లీగ్ నమ్మకాలను సడలింపజేసింది. తూర్పు ఇండియాలో ముస్లిం - హిందూ ఐక్యతకు పాటుబడుతూ దేశవిభజనను వ్యతిరేకించిన ముస్లిం నాయకులలో మజుందార్ ఒకడు.
హైలకండికి చెందిన మరొక ప్రముఖుడు గుర్తింపు పొందిన ఇంజనీర్ కీ.శే మోహన్ నాథ్. ఆయన ఇంజనీరింగ్ గురించి పలు పుస్తకాలను రచించాడు. బెంగాల్ ఇంజనీరింగ్ కాలేజ్ ;శిబ్‌పూర్ లో ఆయన రచించిన పుస్తకం పాఠ్యపుస్తకంగా ఎంచుకున్నారు. ప్రస్తుత " అస్సాం - టైప్ - హౌస్ " పూర్తిగా ఆయన రూపకల్పనలో రూపొందించబడింది. భూకంపం సంభవించే ప్రమాదం ఉన్న ప్రాంతాలలో ఆయన నిర్మిచిన మాదిరి గృహం బహుళ ప్రజాదరణ చూరగొన్నది. మాస్కో నగరంలో ఒక రహదారికి " రాజ్ మోహన్ నాథ్ రోడ్డుగా " నామకరణం చేసి ఆయనను గౌరవించారు.
అస్సాం రాష్ట్ర 27 జిల్లాలలో హైలకండి జిల్లా ఒకటి. 1869 జూన్ 1 న ఇది ఉపవిభాగంగా విభజించబడింది. 1989 నాటికి ఇది పూర్యిస్థాయి జిల్లాగా అవతరించింది. కచార్ జిల్లాలో కొంతభూభాగం వేరుచేసి ఈ జిల్లా రూపొందించబడింది. 2011 గణాంకాలను అనుసరించి అస్సాం రాష్ట్రంలో జనసంఖ్యాపరంగా అత్యల్ప జనసంఖ్య కలిగిన జిల్లాలలో ఇది 3 స్థానంలో ఉన్నట్లు గుర్తించబడింది. మొదటి 2 స్థానాలలో దిమా హసాయో జిల్లా, చిరంగ్ జిల్లా ఉన్నాయి.
హైలకండి అరణ్యాలలో ఒకప్పుడు జంతుజాలం అధికంగా ఉంది. అయినా అవి ఇప్పుడు మానవ ఆక్రమణల కారణంగా పూర్తిగా కనుమరుగౌతున్నాయి. ఇక్కడ హూలాక్ గిబ్బన్, ఫేర్స్ లీఫ్ మంకీ, పిగ్- టైల్డ్ మకాక్యూ, వైట్- వింగ్డ్- వుడ్ డక్, పర్పుల్ వుడ్ పీజియన్ మొదలైన జంతువులు ప్రస్తుతం తగ్గుముఖం పడుతున్నాయి. జిల్లా దక్షిణ భూభాంలో " ధాలేశ్వరి విల్డ్ శాక్చ్యురీ"గా చేయాలని ప్రతిపాదించబడింది.
1946లో మౌలవి మజుందార్ కాబినెట్ మంత్రిగా నియమించబడ్డాడు. స్వయం ప్రతిపత్తి, వ్యవసాయం, పశుసంరక్షణ మంత్రిగా బాధ్యతను స్వీకరించారు. 1947లో భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం లభించింది. మజుందార్ తిరిగి గోపీనాథ్ బొర్డోలి ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా నియమించబడ్డాడు. బారక్ ప్రాంతానికి ముజుందార్ ఒక్కడే మంత్రిగా ఉండడం ఆయన ప్రత్యేకత.
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో హైలకండి జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న అస్సాం రాష్ట్ర11జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
1959లో ఇతడు కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం నుండి జగత్తరణి స్వర్ణపతకం పొందాడు. మద్రాసులో జరిగిన అఖిల భారత రచయితల సదస్సుకు అధ్యక్షత వహించాడు. 1960లో పశ్చిమ బెంగాల్ విధాన పరిషత్తులో సభ్యత్వం ముగిసిన తర్వాత రాజ్యసభకు భారత రాష్ట్రపతిచే నామినేట్ చేయబడి 1966 వరకు రాజ్యసభ సభ్యునిగా కొనసాగాడు. 1962లో భారత ప్రభుత్వం ఇతనికి పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది. 1963లో శిశిర్‌కుమార్ పురస్కారాన్ని చేజిక్కించుకున్నాడు. 1966లో నాగపూర్‌లో జరిగిన బెంగాలీ సాహిత్య సమ్మేళనానికి అధ్యక్షత వహించాడు. అదే సంవత్సరం భారత అత్యున్నత సాహిత్య పురస్కారం జ్ఞానపీఠంను గెలుచుకున్నాడు. 1969లో ఇతనికి పద్మభూషణ్ పురస్కారం లభించింది. 1970లో వంగీయ సాహిత్యపరిషత్‌కు అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికైనాడు. ఇతనికి కలకతా విశ్వవిద్యాలయం, జాధవ్‌పూర్ విశ్వవిద్యాలయాలు గౌరవ డాక్టరేట్‌ను ఇచ్చి గౌరవించాయి. ఇతడు విశ్వభారతి విశ్వవిద్యాలయం, కలకతా విశ్వవిద్యాలయాలలో స్మారకోపన్యాసాలు చేశాడు.
జాతీయోద్యమ సమయంలో ఆయన బీర్బూం స్థానిక కాంగ్రెస్ నాయకుడిగా పరిగణింపబడ్డారు.ఈ సందర్భంలో విదేశీ ప్రభుతవ ఆగ్రహకోపాలకు లోనయినారు. అందుఫలితంగా 1930లో స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొనటం ఇతడు వలన జైలుకు వెళ్ళవలసి వచ్చింది. అయితే సంవత్సర కాలం తరువాత విడుదలయ్యాడు. ఆ తరువాత ఇతడు పూర్తి స్థాయిలో సాహిత్యాన్ని వృత్తిగా చేపట్టాలనుకున్నాడు . 1932లో రవీంద్రనాథ్ ఠాగూరుని శాంతినికేతన్ వద్ద మొదటి సారి కలిశాడు. ఇదే సంవత్సరంలోబంద్యోపాధ్యాయ మొదటి నవల చైతాలి ఘుర్నీ వెలువడింది దీనిలో ఆయన సృజన ఉత్తమ రచనా లక్షణాలు ఈ నవలలో కనిపిస్తాయి.
1952లో ఇతడు పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనమండలికి నామినేట్ చేయబడ్డాడు. 1952-60ల మధ్య ఇతడు పశ్చిమ బెంగాల్ విధాన పరిషత్తు సభ్యునిగా కొనసాగాడు. 1955లో పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం ఇతనికి ఆ రాష్ట్రపు అత్యున్నత సాహిత్య పురస్కారమైన రవీంద్ర పురస్కారాన్ని అందజేసింది. 1956లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం ఇతడిని వరించింది. 1957లో ఇతడు ఆఫ్రో - ఆసియన్ రచయితల సంఘపు సన్నాహక కమిటీ సభ్యుడిగా సోవియట్ యూనియన్ దేశంలో పర్యటించాడు. తరువాత చైనా ప్రభుత్వం ఆహ్వానంపై భారతీయ రచయితల ప్రతినిధి వర్గ సభ్యుడిగా తాష్కెంట్ పర్యటించాడు.
తారాశంకర్ బంద్యోపాధ్యాయ ప్రముఖ వంగ నవలా రచయిత. ఈయన 65 నవలలు, 53 కథా సంకలనాలు, 12 నాటకాలు, 4 వ్యాస సంకలనాలు, 4 ఆత్మకథలు, 2 యాత్రా వర్ణనలు వ్రాశాడు. ఇతడు బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. ఈయన రబీంద్ర పురస్కార్, సాహిత్య అకాడెమీ పురస్కారం, జ్ఞానపీఠంతో పాటుగా పద్మభూషణ్ కూడా అందుకున్నాడు.
ఆయనలోని ఆశ్చర్యకరమైన సర్జనశక్తి 70ఏండ్ల వార్దక్యంలోను తొణికిసలాడింది.ఆయన యత్రంలాగా పనిచేసి పలు రచనలు చేసారు.నాటకకర్తగా కూడా ఆయన విశేష కీర్తినిగాంచారు. అవి అప్పట్లో కలకత్తా నాటకరంగాలలో నిరంతరం ప్రదర్సించబడేవి. ఆయన రచన కవి మూలాధారంగా తీసిన సినిమా బహుప్రజాకర్షణ పొందింది.
ఇతడు 1916వ సంవత్సరంలో ఉమాశశీదేవిని వివాహం చేసుకున్నాడు. ఇతనికి సనత్‌కుమార్ బంద్యోపాధ్యాయ, సరిత్‌కుమార్ బంద్యోపాధ్యాయ అనే ఇద్దరు కుమారులు, గంగ, బులు, బని అనే ముగ్గురు కుమార్తెలు కలిగారు.
బంద్యోపాధ్యాయ తన స్వగృహంలో 1971 సెప్టెంబర్ 14న కన్నుమూసాడు. ఉత్తర కలకత్తాలోని నింతలా శ్మశానవాటికలో ఇతని అంతిమసంస్కారాలు జరిగాయి.
దుమ్కా జిల్లాలో మసంజోర్ ప్రబల విహారప్రదేశంగా గుర్తింపు పొందింది. దక్షిణ దుమ్కాకు ఈ కుగ్రామం 31కి.మీ దూరంలో ఉంది. మయూరాక్షి నదీ ద్వీపంలో ఉన్న ఈ దునదగ్రామంలో
1955లో ఇక్కడ ఆనకట్ట నిర్మించడానికి, మయూరాక్షిని అభివృద్ధి చేయడానికి కెనడా నిధులను అందించింది. అందువలన ఈ ఆనకట్టకు కెనడా ఆనకట్ట అని పేరు పెట్టారు.
కొండలు, అరణ్యాల మద్య నిర్మితమైన ఈ ఆనకట్ట విహారానికి అనువైనది. మయూరాక్షి బంగ్లా, ఇంస్పెక్షన్ బంగ్లా పర్యాటకులు బసచేయడానికి అనువైనవి. రహదారి మార్గం ద్వారా
మసంజోర్ ]] , , తారాపిత్ , , లతో అనుసంధానమై ఉంది. అరణ్యాలతో నిండి ఉన్న రెండు పర్వతశ్రేణుల మద్య నిర్మించిన పియర్సన్ ఆనకట్ట ప్రయాటకులను విపరీతంగా ఆకర్షిస్తుంది. ఇక్కడ హైడ్రాలిక్ పవర్ స్టేషను కూడా ఉంది. పర్యాటకుల కొరకు ఇక్కడ ఒక డాక్- బంగళా, పూదోట కూడా ఉంది.
దుమ్కా చాలా చిన్న పట్టణం పక్కన ఉన్న పట్టణంలో ఉన్న రహదారితో అనుసంధానమై ఉంది. 2011 జూలై న దుమ్కా కొత్తగా నిర్మించబడిన జసిధ్- దుమ్కా రైల్వే మార్గంతో అనుసంధానించబడింది. తరువాత నగరంలో 3 చక్రాల వాహనాల రద్దీ అధికమైంది. రైల్వే మార్గం ఇంకా నిర్మాణదశలో ఉన్నప్పటికీ దుమ్కా పట్టణం బీహార్ లోని భాగల్‌పూర్, పశ్చిమ బెంగాల్ లోని రాంపూర్‌హత్ లతో అనుసంధానం చేస్తుంది. ప్రభుత్వ సంస్థలు, ప్రైవేట్ యాజమాన్యం నదుపుతున్న బసులే ఈ పట్టణం చేరడానికి అనువైనదని భావించవచ్చు. దుమ్కా పొరుగునా ఉన్న జిల్లాతో రహదారి మార్గంతో చక్కగా అనుసంధానించబడి ఉంది. దుమ్కా - రాంచి, కొలకత్తా ల మద్య సరికొత్తగా విలాసవంతమైన నైట్ బసు సౌకర్యం ఉంది.
బసుకినాథ్ జార్ఖండ్‌లోని దుమ్కా జిల్లాలో ఉంది. ఇది డియోఘర్ - దుమ్కా రాష్ట్ర రహదారిపై ఉంది. దుమ్కాకు వాయువ్యంగా 25 కిమీ దూరంలో ఉంది. ఇది హిందువులకు పుణ్యక్షేత్రం. బసుకినాథ్ ఆలయం ఇక్కడ ప్రధాన ఆకర్షణ. ఇది జసిదిహ్ దుమ్కా కొత్త రైల్వే లైన్‌లో ఉంది. బసుకినాథ్ రైల్వే స్టేషన్ సమీపంలోని రైల్‌హెడ్స్. రాంచీ విమానాశ్రయం సమీప విమానాశ్రయం. ఇది జిల్లా ముఖ్య పట్టణం దుమ్కా నుండి 24 కి.మీ దూరంలో దుమ్కా డియోఘర్ రాష్ట్ర రహదారిపై జార్మండ్ బ్లాక్ వద్ద ఉంది. ఒక సంవత్సరంలో దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుండి లక్షలాది మంది ప్రజలు ఇక్కడికి వచ్చి శివుడిని ఆరాధిస్తారు. శ్రావణ మాసంలో అనేక దేశాల ప్రజలు కూడా ఇక్కడికి వచ్చి శివుడిని ఆరాధిస్తారు.
దుమ్కా జిల్లాలో ఉన్న బాబా బసుకీనాథ్ ధాం దేవ్‌ఘర్ - దుమ్కా రాష్ట్ర రహదారి మార్గంలో ఉంది. దుమ్కాకు ఇది వాయవ్యంగా 25కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఇది హిందువుల యాత్రాస్థలం.
ఇక్కడ ప్రధాన ఆకర్షణ బసుకీనాథ్ ఆలయం. దేశ నలుమూలల నుండి ఇక్కడి లక్షలాది మంది భక్తులు శివుని పూజించుట కొరకు ఇక్కడికి వస్తుంటారు. శ్రావణ మాసంలో విదేశాల నుండి కూడా భక్తులు ఇక్కడికి వస్తుంటారు. ఇది రాష్ట్ర రహదారిలో జిల్లా కేంద్రమైన డుంక నుండి 28 కిలోమీటర్ల్ దూరంలో ఉంది. బసుకినాథ్ రైల్వే స్టేషను అతి సమీపమైన రైల్వే స్టేషను.
జిల్లాలో ఒకేఒక ఉపవిభాగం ఉంది: దుమ్కా. ఇందులో 10 బ్లాకులు ఉన్నాయి: దుమ్కా, గోపికండర్, జమ, జర్ముండి, కథికుండ్, మసిల, రాంగర్, రాణీశ్వర్, షికరిపరా, సరైయహత్.
జిల్లాలో 4 విధాన సభ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి: దుమ్కా, జమ, షికరిపరా, జర్ముండి. ఇవన్నీ దుమ్కా పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గంలో భాగంగా ఉన్నాయి.
షికరిపరా బ్లాకులో ఉన్న మాలూటి చారిత్రక, మతసంబంధిత ముఖ్య ప్రదేశాలలో ఒకటి. ఇది జిల్లాకేంద్రం దుమ్కా రాపూర్హత్ రాష్ట్ర రహదారి నుండి 55 కి.మీ దూరంలో ఉంది. రాజా బస్ంత్ రాయ్ 1860లో మలూటీని పన్ను రహిత రాజధానిగా చేసాడు. ప్రకృతి సౌందర్యం కలిగిన మలూటి పురాతత్వపరిశోధనకు, మతప్రాముఖ్యతకు కేంద్రంగా ఉంది.
సరైయహత్ బ్లాకులో ఉన్న బాబా సుమేశ్వర్ నాథ్ మత ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉంది. జిల్లాకేంద్రం దుమ్కాకు ఇది 60 కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఇక్కడ ఒక పెద్ద శివాలయం ఉంది. ఇక్కడ నిత్యపూజతో శివరాత్రికి ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించబడుతుంటాయి. శివరాత్రి సమయంలో జిల్లా నలుమూలల నుండి భక్తులు విచ్చేస్తుంటారు.
2011 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో దుమ్కా జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న జార్ఖండ్ రాష్ట్ర 21 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
జిల్లాలో గిరిజనప్రజలు అధికంగా ఉన్నారు. వారు పురాతనమైన అలవాట్లు, ఆచారాలను అనుసరిస్తూ సంచార జీవనం సాగిస్తుంటారు. కొంతమంది పినియాలు, అదియాలు, కట్టునాయకన్లు, కురుమన్లు, కురుచియాలు ప్రధాన జాతులుగా ఉన్నాయి. కేరళ రాష్ట్రంలో ఆదివాసీలు అత్యధికంగా నివసిస్తున్న జీల్లాగా వయనాడు జిల్లా గుర్తించబడుతుంది.అధిక సంఖ్యలో వలసప్రజలు ఉన్న జిల్లాగా కూడా వయనాడుజిల్లాకు ప్రత్యేకత ఉంది. 13వ శతాబ్దంలో కర్నాటక రాష్ట్రం నుండి జైనిజం జిల్లాలో ప్రవేశించింది.14వ శతాబ్దంలో కణ్ణూర్ జిల్లా లోని కురుంబ్రనాడు, కొట్టయం ప్రాంతాల నుండి హిందువులు, నాయర్లు వయనాడుకు చేరుకుని రాజరికవ్యవస్థ స్థాపించారు. వారి తరువాత ముస్లిములు 1940లో దక్షిణ కేరళ ప్రాంతం నుండి వయనాడు ప్రాంతానికి వలసవచ్చారు.1950లో ట్రావన్‌కోర్ ప్రాంతం నుండి క్రైస్తవులు వయనాడు ప్రాంతానికి వలస వచ్చారు.గత కొన్ని శతాబ్దాలుగా స్థానికులు వారి హక్కుల కొరకు పోరాటం ప్రారంభించారు.
తరువాత కోట్టయం పాలకుడు పళసిరాజా, బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం మద్య భయంకరమైన, ఇరిపక్షాలకు విధ్వంసకరమైన కలహాలు జరిగాయి. పళసిరాజా అరణ్యమయమైన వయనాడుకు తరలించబడిన తరువాత ఆయన కురిచ్యా గిరిజనులతో కలిసి సైన్యసమీకరణ చేసి బ్రిటిష్ సైన్యాలకు వ్యతిరేకంగా గొరిల్లా యుద్ధం కొనసాగించాడు. చివరిగా బ్రిటిష్ పళసిరాజా ఆత్మబలిదానం చేసుకున్న తరువాత ప్రభుత్వం పళశిరాజా మరణించిన తరువాత శరీరాన్ని మాత్రమే స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఫలితంగా వయనాడును బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకుంది. వయనాడు సరికొత్త శకంలోకి అడుగుపెట్టింది. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం రహదారులు నిర్మించడం ద్వారా మైదానభూములను వ్యవసాయానికి అనుకూలంగా మార్చి టీ, ఇతర వాణిజ్యపంటలు పండించడం ఆరంభించింది.క్రమంగా ప్రమాదకరమైన వయనాడు, కోళికోడ్, తలస్సేరి కొండచరియలో వాణిజ్యపంటలు పండించబడ్డాయి.
వయనాడు ప్రాంతంలో 3000 సంవత్సరాలకంటే ముందుగా మానవులు నివసించారని ఆర్కియాలజీ ఆధారాలు తెలియజేస్తున్నాయి. చరిత్రకారుల పరిశోధనల ఆధారంగా క్రీస్తు పుట్టడానికి 1000 సంవత్సరాలకు ముందే ఈప్రాంతంలో మానవులు నివసించారని భావిస్తున్నారు. ప్రస్తుత వయనాడు జిల్లాలోని కొండప్రాంతాలంతటా కొత్తరాతి యుగానికి సంబంధించిన సాక్ష్యాధారాలు లభించాయి.అంపుకుదిమల లోని రెండుగుహలలోని కుడ్యచిత్రాలు, సంఙాలిపి ఇక్కడ నాగరికతకు చిహ్నంగా నిలిచి ఉన్నాయి. జిల్లా గురించిన వ్రాతపూర్వక ఆధారాలు 18వ శతాబ్దం నుండి లభిస్తున్నాయి.ఈప్రాంతంలో సా.శ. 1900 నుండి జిల్లాలో వ్యవసాయం ఆరంభం అయింది.పురాతనకాలంలో ఈప్రాంతాన్ని వేదా రాజవంశానికి చెందిన రాజాలు పాలించారు. తరువాత రోజులలో వయనాడు ప్రాంతం పళసి రాజా పాలించిన కొట్టయంరాజ్యంలో భాగంగా ఉండేది.
తరువాత రహదారులు గుండలూరు మీదుగా కర్నాటకరాష్ట్రానికి చెందిన మైసూర్, తమిళనాడు రాష్ట్రానికి చెందిన ఊటీ వరకు పొడిగించబడింది.తరువాత కేరళరాష్ట్రం అంతటి నుండి ప్రజలు వయనాడుకు వలసవచ్చి వాణిజ్యపంటలను అభివృద్ధి చేసారు. 1956లో కేరళ రాష్ట్రం అవతరించిన తరువాత వయనాడు జిల్లా కణ్ణూర్ జిల్లాలో భాగంగా మారింది. తరువాత దక్షిణ వయనాడు ప్రాంతం కోళికోడ్ జిల్లాలో భాగంగా మారింది.వయనాడు ప్రాంత కోరికను మన్నించి వయనాడు అభివృద్ధి కొరకు ఉత్తర వయనాడు, దక్షిణ వయనాడు ప్రాంతాలను విభజించి వయనాడు జిల్లాగా రూపొందించారు.1980 నవంబరు 1 నుండి కేరళరాష్ట్ర 12వ జిల్లాగా వయనాడు జిల్లా ఉనికిలోకి వచ్చింది. జిల్లాలో వ్యతిరి, మనంతవాడి, సుల్తాన్ బతెరి తాలూకాలు ఉన్నాయి.
వయనాడ్ జిల్లా, భారతదేశం కేరళ రాష్ట్రం లోని జిల్లా. 1980 నవంబరు 1న కేరళ రాష్ట్ర 12వ జిల్లాగా వయనాడు జిల్లా అవతరించింది. కోజికోడ్ జిల్లా, కణ్ణూర్ జిల్లా నుండి కొంత భూభాగం విభజించుట ద్వారా ఈ జిల్లా ఏర్పడింది. జిల్లాలో 3.79% నగరీకరణ చేయబడింది. జిల్లాలో కల్పెట్టా పురపాలక సంఘం ఒకటి మాత్రమే ఉంది.జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం కల్పెట్టా పురపాలక సంఘ పట్టణం.ఇది కేరళ రాష్ట్రంలో అతి తక్కువ జనాభా కలిగిన జిల్లా. కేరళలోని ఇతర జిల్లాల మాదిరిగా కాకుండా,వయనాడ్ జిల్లాలో, అదే పేరుతో ఉన్న పట్టణం లేదా గ్రామం లేదు .2018 గణాంకాల నివేదిక ప్రకారం, వాయనాడ్ జిల్లా జనాభా 8,46,637,ఇది కొమొరోస్ దేశం లోని జనాభాకు దాదాపు సమానం.
వయనాడు జిల్లా దక్షిణపీఠభూమి దక్షిణతీరాన ఉంది. పశ్చిమకనుమలలోని ఎగుడుదిగుడు భూమిలో నెలకొని ఉన్న వన్యసౌందర్యం జిల్లాకు ప్రత్యేకత సంతరించింది.దట్టమైన అరణ్యం మద్య పదునైన అంచులు కలిగిన కొండచరియలు, లోయలు జిల్లా అంతటా విస్తరించి ఉన్నాయి. జిల్లాలో అధికభాగం విస్తరించి ఉన్న అరణ్యం ప్రస్తుతం ఆక్రమణకు చొరబాటుకు లోనౌతూ ఉంది. జిల్లాలో అధికంగా ఆకురాల్చు వనం, పొడిభూములు, చిత్తడిభూములు ఉన్నాయి.పశ్చిమకనుమల పర్వతశ్రేణి మద్య విస్తరించిన వయనాడు కేరళరాష్ట్రం లోని హిల్ స్టేషన్లలో ఒకటిగా ప్రత్యేకత కలిగి ఉంది.
జిల్లా కేంద్రం: కలపెట్ట. జిల్లా కలెక్టర్, జిల్లా పోలీస్ చీఫ్, జిల్లా జడ్జి కలపెట్ట వద్ద ఉంటారు.తాలూకాల సంఖ్య: 3
రాష్ట్రీయ రహదారి -59 ప్రతిపాదించబడిన ఈ రహదారి కేరళ రాష్ట్రంలోని కొండప్రాంతాలన్నింటినీ కలుపుతూ రాశ్హ్ట్రం లోని ఇరువైపులా అచులవరకు నిర్మించాలని యోచిస్తున్నారు.ఈ రహదారి వయనాడు జిల్లాను ఉత్తర దిశలో కణ్ణూర్ జిల్లా, దక్షిణ దిశలో మలప్పురం జిల్లాతో అనుసంధానిస్తుంది.ఈరహదారి జిల్లాలోని మనంతవాడి, కాల్‌పెట్టా, మెప్పడి ప్రాంతాల మిదుగా పయనిస్తుంది. వయనాడు జిల్లాలో ఉన్న జాతీయ, రాష్ట్రీయ రహదారులు అన్ని జిల్లా రాజధాని కాల్‌పెట్టాతో అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి.
సముద్రమట్టానికి ఎత్తున ఉండడం, వన్యప్రాంతంతో కప్పబడి ఉండడం కారణంగా జిల్లాలో ఏప్రిల్, మే మాసాలలో మినహా అత్యంత శీతలవాతావరణం నెలకొని ఉంది.వేసవి ఏప్రిల్, మేమాసాలలో ఉంటుంది. అరుదుగా ఉష్ణోగ్రత 31 డిగ్రీల సెల్షియస్‌కు చేరుకుంటుంది. సాధారణంగా ఉష్ణోగ్రత 31 డిగ్రీల సెల్షియస్‌ ఉంటుంది.వేసవిలో కూడా శితలపవనాలు వీస్తుంటాయి.వర్షాకాలంలో వర్షపాతం అధికంగా ఉంటుంది. సరాసరి వార్షిక వర్షపాతం 3200 మి.మీ. రాత్రి ఉష్ణోగ్రత 20 డిగ్రీల సెల్షియస్ చేరుకుంటుంది.
హైదర్ అలీ మైసూర్ పాలుకుడైన తరువాత ఆయన వయనాడు మీద దండెత్తి వయనాడు ప్రాంతాన్ని తన ఆధీనంలోకి తీసుకున్నాడు. టిప్పు సుల్తాన్ కాలంలో కొట్టయం రాజవంశం తిరిగి వయనాడును స్వాధీనం చేసుకుంది.అయినా టిప్పు సుల్తాన్ ఉత్తర కేరళ ప్రాంతం అంతటినీ టిప్పు సుల్తాన్ బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి స్వాధీనం చేసాడు ఇందు కొరకు " ట్రీటీ ఆఫ్ శ్రీరంగపట్టణం " కొరకు అప్పటి బ్రిటిష్ ఆర్మీ ఆఫీసర్, కాలనియల్ అడ్మినిస్ట్రేటర్ కార్న్‌వాల్స్ సంతకం చేసాడు.