polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
విక్రమార్కునికి కళావతి అనే రాచకన్నెతో వివాహానికి దారితీసిన పరిణామాలను తెలియచేస్తాయి. తనతో ముమ్మారు మాట్లాడించగల వాడినే వివాహమాడడానికి సిద్ధపడిన రాకుమారిని విక్రమార్కుడు తెలివిగా ఓడిస్తాడు. మాట్లాడటానికి అసలు అవకాశమీయకుండా ప్రతి రాత్రి ముసుగు తన్ని పడుకొంటున్న ఆమెకు ఒక కథను వినిపించి, ఆ కథాక్రమం చివరలో సంధించిన ప్రశ్నకు ఆమెచేతనే అప్రయత్నంగా బదులిచ్చేటట్లు చేస్తాడు. ఈ విధంగా విక్రమార్కుడు రాకుమార్తె స్వయంగా పెట్టుకొన్న మౌనవ్రత నియమాన్ని ఆమె చేతనే మూడు సార్లు మాట్లాడించడం ద్వారా భంగం కలిగించి, ఆ విధంగా ఓడిన రాకుమార్తెను పరిణయం మాడతాడు. ఈ మూడు కథలు చివరి మూడు ఆశ్వాసాలలో వివరించబడ్డాయి.
ప్రష్టపుర రాకుమారి కళావతి తనతో మూడుసార్లు మాట్లాడించగల సాహసినే పెళ్ళి చేసుకొంటానని నియమం పెట్టుకొంటుంది. దీనికి సిద్ధపడిన విక్రమార్కుడు ఆమెను మాట్లాడించడానికి కథామార్గాన్ని ఎన్నుకొంటాడు. మొదటి రాత్రి ముసుగు తన్ని పడుకొంటున్న ఆమెను మేల్కొలపడానికి గదిలో ఒక దీపం చిమ్మెకు ప్రాణం పోసి దానిని ఒక కథ చెప్పమంటాడు. ఆ కథానంతరం ‘ఆ కథలో నిజమైన సాహసికులు ఎవరో చెప్ప’మని సంధించిన ప్రశ్నకు విక్రమార్కుడు ఒక సమాధానం ఇవ్వడం, అయితే ఆ సమాధానం నచ్చని రాకుమారి దిగ్గున లేచి తానే అప్రయత్నంగా బదులివ్వడం జరుగుతుంది. తద్వారా విక్రమార్కుడు మొదటిసారి ఆమెకు మౌన భంగం కలిగిస్తాడు.
దీనిలో విక్రమార్క విజయాలు వర్ణించబడ్డాయి. అద్భుత శక్తులు గల మంత్రం దండం, కోరిన ధనరాశులను ఇచ్చే కంథ , అడిగినంతనే పంచభక్ష పరమాన్నాలు ఇచ్చే ముంత , తలచిన చోటుకు తీసుకోనిపోయే పావుకోళ్లు ను రాక్షసులనుండి తెలివిగా సంగ్రహించిన విక్రమార్కుడు వాటి సాయంతో వింధ్యకు దక్షిణాన్న చంద్రపురం నిర్మించి అటు ఉజ్జయినిని, ఇటు చంద్రపురాన్ని జనరంజకంగా పరిపాలిస్తూ ఉంటాడు. తరుచుగా బ్రహ్మలోకం, ఇంద్రలోకం, సూర్యలోకం, పాతాళలోకం సందర్శిస్తూ, వెళ్లినచోటల్లా తన ఔదార్యంతో వరాలు పొందుతూ, చక్కగా ఉదాత్తంగా రాజ్యపాలన చేస్తాడు.
రెండవ రాత్రి ముసుగు తన్ని పడుకొంటున్న రాకుమారిని మాట్లాడించడానికి విక్రమార్కుడు కర్పూర పేటికకు ప్రాణం పోసి దానిచేత ఒక కథను చెప్పిస్తాడు. చిలక-గోరువంకల నేపధ్యంతో వున్న కర్పూరమంజరి-రాజశేఖరుల ప్రేమ కథ చెప్పబడుతుంది. ఆ కథ చివరలో ‘ఆ కథలో దుష్టులు ఆడవాళ్ళా, మగవాళ్ళా ఎవరో చెప్ప’మని అడిగిన ప్రశ్నకు విక్రమార్కుడు మగవాళ్ళని సమాధానం ఇవ్వడం, ఆ సమాధానం నచ్చని రాకుమారి లేచి ఆడవాళ్లే దుష్టులని తగువిధంగా బదులిస్తుంది. దానితో ఆమెకు రెండవ సారి మౌనభంగం కలుగుతుంది.
చంపూ మార్గంలో రాయబడిన ఈ కథాకావ్యం ప్రౌఢశైలిలో, కొంతవరకు ప్రబంద ధోరణిలో ఉంది. సాధారణంగా ప్రబందాలలో కనిపించే అష్టాదశ వర్ణనలలో కొన్ని ఈ కథాకావ్యంలో కనిపిస్తాయి. కావ్య ప్రారంభంలోని మధురానగర వర్ణన 44 పద్యాలలో ఉంది. ఋతువర్ణనలతో పాటు తీర్థయాత్రల ప్రశక్తి, పుణ్యక్షేత్రాల ప్రశంస విరివిరిగా ఉంది. కాశీ, శ్రీశైలం, అహోబిలం, కాళహస్తి, తిరుపతి, కంచి, శ్రీరంగం, కుంభకోణం, రామేశ్వరం, సేతుబంధం, అనంతశయనం మొదలగు పుణ్యక్షేత్రాల వర్ణన కనిపిస్తుంది.
ఇది విక్రమార్కుని జన్మవృత్తాంతం తెలుపుతుంది. మధురానగరంలో చంద్రగుప్తుడనే బ్రాహ్మణ పండితుడు చాతుర్వర్ణాలకు చెందిన నలుగురు భార్యలను వివాహం చేసుకొన్నాడని, తద్వారా బ్రాహ్మణ భామకు ‘వరరుచి’, క్షత్రియ కాంతకు ‘విక్రమార్కుడు’, వైశ్య వనితకు ‘భట్టు’, శూద్ర స్త్రీకి ‘భర్తృహరి’ జన్మించారని తెలుపుతుంది. యుక్తవయస్సు రాగానే విక్రమార్కుడు పట్టాభిషిక్తుడై భట్టిని మంత్రిగా చేసుకొని రాజ్యపాలన చేస్తాడు.
విక్రమార్క చరిత్ర కథాకావ్యాన్ని రాసిన జక్కన క్రీ. శ. 1380-1440 మధ్య కాలంలో జీవించిన కవిగా అత్యధికులు అంగీకరిస్తున్నారు. ఇతను కవి సార్వభౌముడైన శ్రీనాథుని సమకాలికుడు. ఇతని తల్లి అక్కమాంబ. తండ్రి అన్నయమాత్యుడు. ఉద్దండ పండితుడు అయిన జక్కన కవి విక్రమార్క చరిత్ర కావ్యాన్ని మాత్రమే రాసినట్లు తెలుస్తుంది. ఈ కథాకావ్యం వెన్నెలకంటి సిద్దనమంత్రికి అంకితం ఇవ్వబడింది.
ఇది విక్రమార్కుని తమ్ముడు భర్తృహరి గురించి తెలుపుతుంది. అన్నను కలుసుకోవడానికి వచ్చిన భర్తృహరికి దుశ్శీలయైన తన భార్య యొక్క పరపురుష వ్యామోహం గురించి తెలియవస్తుంది. దానితో ఖిన్నుడై, వైరాగ్యంతో తపస్సుకు పోతూ విక్రమార్కునికి సమర్ధుడైన మంత్రి చెప్పినట్లు రాజ్యపాలన చేయమని ఉపదేశించి అందుకు నిదర్శనంగా ‘ససేమిరా’ అనే కథను అన్నకు చెప్పడం జరుగుతుంది.
తెలుగుతనం ఉట్టిపడే సామెతలు, సంస్కృత లోకోక్తులు బాగా దొర్లుతాయి. ఉదాహరణకు తూచ తప్పకుండ, పూస గ్రుచ్చినగతి, నెయ్యివోసిన యగ్గియట్లు, పులిమీసల నుయ్యల లూగావచ్చునే, సింహము మెడగంటవోలె, తామరపాకున నీటిక్రియ తల్లడము, పలికిన పగడంబులు రాలునట్లు, చల్లకు వచ్చి ముంతదాపగన్ లాంటి ఎన్నో తెలుగు సామెతలు అలవోకగా సందర్భానుసారం ఈ కథాకావ్యంలో వాడబడ్డాయి.
తెలుగులో రాయబడిన విక్రమార్క చరిత్ర కథాకావ్యానికి మూలం ఇది అని స్పష్టంగా చెప్పదగిన కావ్యం ఏదీలేదు. ఈ కావ్య అవతారికలో కూడా ఇది అనువాదం అని కాని, స్వతంత్ర రచన అని కాని చెప్పబడలేదు. విక్రమార్కుని పేరిట అప్పటికే ప్రచారంలో వున్న కొన్ని ప్రసిద్ధ కథలను ఎన్నుకొని జక్కన బహుశా దీనిని స్వతంత్రంగా రాసి ఉండవచ్చు.
విక్రమార్కుని పేరిట ప్రచారంలో వున్న పౌరాణిక కథలను ఒక క్రమ పద్ధతిలో పేర్చి ఒక పెద్ద కథగా రూపొందించి, చక్కని కథా కథన సంవిధానంతో జక్కన విక్రమార్క చరిత్రను రాసాడు. వీర, అద్భుత రసాత్మకమైన ఈ కావ్యంలో జక్కన కల్పనా శక్తి, కథానైపుణ్యము, పునరుక్తి లేని వర్ణనా విన్యాసము కనిపిస్తాయి.
దీనిలో విక్రమార్కుడు చేసిన అశ్వమేధయాగంతో పాటు, అతని ఔదార్యాన్ని, పరోపకారత్వాన్ని ప్రతిబింబించే కథలు వివరించబడ్డాయి. విక్రమార్కుడు తనకు ద్రోహం చేసిన పురోహితుడిని మన్నించడం, కంచిలో క్రూర రాక్షసుని సంహరించడం, బకాసురుని పోలినటువంటి రాక్షసునిలో పరివర్తన కలిగించడం గురించిన కథలున్నాయి.
దీనిలో విక్రమార్కుని వివాహ వృత్తాంతం ఉంది. రాజ్యభ్రష్టుడైన విదర్భ రాజుకు సాయంగా విక్రమార్కుడు యుద్ధం చేయడం, యుద్ధంలో శకరాజును జయించడం, విదర్భ రాజును సింహాసనంపై పునః ప్రతిష్ఠించడం, తత్ఫలితంగా విదర్భ రాకుమారి అనంగవతిని విక్రమార్కుడు వివాహం చేసుకోవడం జరుగుతుంది.
తెలుగుసాహిత్యంలో వెలువడిన ముఖ్యమైన కథాకావ్యాలలో క్రీ. శ. 15 వ శతాబ్దానికి చెందిన విక్రమార్క చరిత్ర ఒకటి. దీనిని జక్కన కవి రచించాడు. 8 అశ్వాసాలు గల ఈ తెలుగు కథాకావ్యంలో విక్రమార్కుడనే పౌరాణిక రాజు చేసిన అద్భుత సాహస కృత్యాలను వర్ణించే కథలున్నాయి.
ఇది 8 ఆశ్వాశాలు గల కథాకావ్యంలో నాయకుడు ఉజ్జయిని రాజైన విక్రమార్కుడు. అధ్బుత శక్తులను పొందిన విక్రమార్కుడు, వాటి సాయంతో చేసిన సాహస కృత్యాలను, అతని ఔదార్యతను చిత్ర విచిత్ర కథలను ఇది వివరిస్తుంది.
కంటెంట్ ప్రసారం చేయడానికి క్రొమ్‌కాస్ట్ రెండు పద్ధతులను అందిస్తుంది: మొట్టమొదటిగా గూగుల్ కాస్త్ టెక్నాలజీకి మద్దతు ఇచ్చే మొబైల్, వెబ్ అనువర్తనాలు; గూగుల్ క్రోమ్ పర్సనల్ కంప్యూటర్లో అలాగే కొన్ని ఆండ్రాయిడ్ పరికరాల్లో ప్రదర్శించిన కంటెంట్ను వెబ్ బ్రౌజర్ నుండి కంటెంట్ ప్రతిబింబిస్తుంది. రెండు సందర్భాల్లో, పంపేవారి పరికరంలో "తారాగణం" బటన్ ద్వారా ప్లేబ్యాక్ ప్రారంభించబడుతుంది.
క్రొమ్‌కాస్ట్ పరికరాలు మైక్రో- పోర్ట్ను బాహ్య విద్యుత్ సరఫరా లేదా ఒక పోర్ట్కు కనెక్ట్ చేయడం ద్వారా శక్తి పొందె డాంగల్స్. సాధారనం గా క్రొమ్‌కాస్ట్ అంతర్జాలం కి - కనెక్షన్ ద్వారా కనెక్ట్ అవుతుంది; ఒక ఈథర్నెట్ పోర్ట్తో ఒక స్వతంత్ర విద్యుత్ సరఫరా, $ 15 కోసం జులైలో ప్రవేశపెట్టబడినది, వైర్డు కనెక్షన్ కొరకు అనుమతిస్తుంది.
అనేది గూగుల్ ద్వారా అభివృద్ధి చేయబడిన ఒక డిజిటల్ మీడియా ప్లేయర్. చిన్న డాంగ్‌ల్ గా రూపకల్పన చేయబడిన పరికరం. గూగుల్ కాస్ట్ మద్దతు ఇచ్చే మొబైల్, వెబ్ అనువర్తనాల ద్వారా హై-డెఫినిషన్ టెలివిజన్ లేదా హోమ్ ఆడియో సిస్టమ్లో ఇంటర్నెట్-ప్రసారం చేసిన ఆడియో / దృశ్య కంటెంట్ ను వినవచ్చు లేదా చూడవచ్చు.
దూరదర్శిని యొక్క పోర్టులు కన్స్యూమర్ ఎలెక్ట్రానిక్స్ కంట్రోల్ ఫీచర్కు మద్దతు ఇచ్చినట్లయితే, తారాగణం బటన్ను నొక్కినప్పుడు వీడియో-సామర్థ్యపు క్రొమ్‌కాస్ట్ స్వయంచాలకంగా టీవీని ప్రారంభించి, ఆదేశాన్ని ఉపయోగించి టెలివిజన్ యొక్క క్రియాశీల ఆడియో / వీడియో ఇన్పుట్ను మారుస్తుంది. ".
ఏ కంటెంట్ ప్రసారం కానప్పుడు, వీడియో-సామర్థ్యమైన క్రొమ్‌కాస్ట్ ఫీచర్, వ్యక్తిగత ఫోటోలు, కళాత్మక, వాతావరణం, ఉపగ్రహ చిత్రాలు, వాతావరణ ప్రగతి, వార్తలను కలిగి ఉండే "బ్యాక్డ్రాప్" అనే వినియోగదారు-వ్యక్తిగతీకరించగల కంటెంట్ ను ప్రదర్శిస్తుంది.
మొదటి తరం క్రొమ్‌కాస్ట్, ఒక వీడియో స్ట్రీమింగ్ పరికరం, 2013 జూలై 24 న ప్రకటించబడింది, అదే రోజు $ 35 కి అమెరిక సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో కొనుగోలు చేయడానికి అందుబాటులోకి తెచ్చింది.
ఆయనది తూర్పుగోదావరి జిల్లా కొత్తపేట గ్రామం. ఆయన అక్టోబరు 27, 1942 న తూర్పు గోదావరి జిల్లా గోపాలపురం లో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేసేవారు. ఆయన ఇంటర్మీడియట్ అమలాపురం లోనూ, బి.ఎస్.సి రాజమండ్రి లో చేసారు. ఆయనకు ఉన్నత పాఠశాలలో చదివేటప్పుడే నాటకాలపై అభిరుచి ఉండేది. సినిమాలపై కూడా ఆసక్తి ఉండేది. క్రమంగ సినిమా మేకింగ్ పైన, నటన పైనా ఆయనకు ఆసక్తి పెరిగింది. ఆయన ఆసక్తిని గమనించిన ఆయన స్నేహితుడు "దంతవేదాంతం" అనే నాటకంలో స్త్రీ పాత్ర వేయమని సలహా యిచ్చారు. ఆయన ఆ పాత్రలో మొట్టమొదట నటించారు. అది సక్సెస్ కావడంతో "బెస్ట్ హీరోయిన్ ఆఫ్ ది కాలేజ్" అనే అవార్డు ఆయనకు వచ్చింది.
లక్ష్మణరేఖ గోపాలకృష్ణ రూపొందించిన గ్లోబల్‌ ఫిలిం ఫ్రటెర్నిటి ప్రపంచ సినిమా జెండాను ప్రెంచ్‌ దర్శకులు గెేబ్రిలీ బ్రిన్‌ ఎన్‌ విడుదల చేసి రూపకర్త గోపాలకృష్ణను అభినందించారు. తనతో ఈ జెండాను తీసుకొని వెడతానని ప్యారిస్‌లో ప్రదర్శిస్తామని అన్నారు. అలాగే గోపాలకృష్ణ రచించిన గాన, స్వర మాంత్రికులు సంగీత దర్శకులు గాయకులపై రచించిన పుస్తకాన్ని ఓపెన్‌ ఫోరమ్‌లో ఇంటర్నేషనల్‌ ఫిలింఫెస్టివల్‌ డైరెక్టర్‌ సెంథిల్‌ రాజన్‌ విడుదల చేశారు. తెలుగు పుస్తకం ‘ఇఫి’లో విడుదల చేయడం గొప్ప విషయమని రచయితను అభినందించారు.
తెలుగులో ఎన్.గోపాలకృష్ణ దర్శకత్వంలో వెలువడిన తొలి చిత్రం ‘లక్ష్మణ రేఖ’ జయసుధ కు కూడా తొలి చిత్రమే. అది 1975లో ఆయనకు గుర్తింపు తెచ్చేలా చేసింది. ఆయన మొదటి చిత్రం 'లక్ష్మణరేఖ' కావడంతో అందరూ ఆయనని 'లక్ష్మణరేఖ గోపాలకృష్ణ' అని పిలిచేవారు.
లక్ష్మణరేఖ గోపాలకృష్ణ రూపొందించిన గ్లోబల్‌ ఫిలిం ఫ్రటెర్నిటి ప్రపంచ సినిమా జెండాకు తెలుగు బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్ గుర్తింపు వివరాలకు వెబ్ సైట్ లో చూడగలరు :
ఎన్.గోపాలకృష్ణ తెలుగు సినిమా దర్శకులు, రచయిత. ఆయన లక్ష్మణరేఖ అనే తెలుగు సినిమా ద్వారానే అందరికీ సుపరిచితులు. వివిధ అంశాలపై పలు గ్రంథాలను వెలువరించిన ఆయన ఋషుల గురించి రాసిన గ్రంథం చాలా విలువైనది.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల జైనూర్లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల సిర్పూర్ యులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల జైనూర్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉట్నూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల ఆదిలాబాద్లోను, పాలీటెక్నిక్ బెల్లంపల్లిలోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఉట్నూరులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం జైనూర్లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఆదిలాబాద్ లోనూ ఉన్నాయి.
ఘుమ్నూర్ లో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. పారామెడికల్ సిబ్బంది ఒకరు ఉన్నారు.ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఇది మండల కేంద్రమైన లింగాపూర్ నుండి 10 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆదిలాబాద్ నుండి 64 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని సిర్పూర్ మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన లింగాపూర్ మండలం లోకి చేర్చారు.
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
మతం, ఆధ్యాత్మికతలో, ఒక తీర్థయాత్ర గొప్ప నైతిక ప్రాముఖ్యత కూడిన ఒక దీర్ఘ ప్రయాణం లేదా శోధన. కొన్నిసార్లు, ఇది ఒక పవిత్ర ప్రదేశం లేదా ఒక ప్రయాణం నమ్మకం, విశ్వాసం యొక్క ప్రాముఖ్యతతో కూడినది. ప్రతి ప్రధాన మతం లోని సభ్యులు యాత్రికులుగా యాత్రలలో పాల్గొంటారు. అలాంటి ఒక ప్రయాణం చేసే వ్యక్తిని ఒక యాత్రికుడు అంటారు. కొన్ని ఇతర మతాలు వలె కాకుండా, హిందువులు తమ జీవితకాలంలో తీర్థయాత్రలను చేపట్టవలసిన అవసరం లేదు. అయినప్పటికీ, చాలామంది హిందువులు అట్లాంటి యాత్రా స్థలాలకు ఈ క్రింది వాటిలోని వాటికి వెళ్ళుతూనే ఉన్నారు:
ప్రధాన ఆలయం నగరాలు : పూరి, ప్రధాన వైష్ణవ జగన్నాథ ఆలయం, రథ యాత్ర వేడుకలను నిర్వహిస్తుంది; కత్రా, వైష్ణో దేవి దేవాలయం; ఖ్యాతి గడించిన మూడు ఆలయాలు, భారీ తీర్థయాత్రలు; షిర్డీ, శ్రీరంగ సాయి బాబా నివాసం; తిరుమల - తిరుపతి, తిరుమల వేంకటేశ్వర స్వామి దేవాలయం;, శబరిమల, స్వామీ అయ్యప్పను అంతర్వేది శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి వారిని పూజిస్తారు.
చార్ ధామ్ : నాలుగు పుణ్య క్షేత్రాలు పూరి, రామేశ్వరం, ద్వారకా, బద్రీనాథ్ (లేదా హిమాలయాల్లోని పట్టణాలు అయిన బద్రీనాథ్, కేదార్‌నాథ్, గంగోగోత్రి, యమనోత్రి) వీటికి ప్రత్యామ్నాయంగా చార్ ధామ్ తీర్థయాత్ర సర్క్యూట్‌ను కలిగి ఉంటాయి.
శక్తి పీఠాలు : శక్తి పీఠాలు దర్శించుకునేందుకు, తీర్థయాత్రలు చేసే యాత్రికులు వర్గం ప్రత్యేకంగా ఉంటుంది. ఈ శక్తి పీఠాలులో స్త్రీ దేవతను పూజిస్తారు, వేటిలో ప్రముఖమైన, ప్రధానమైనవి కాలిఘాట్, కామాఖ్య అనే రెండు ఉన్నాయి . ఈ శక్తి పీఠాలు మొత్తం 51 ఉన్నాయి.
కుంభమేళా : కుంభ మేళా హిందూ యాత్రికులకు పవిత్రమైన వాటిలో ఇది ఒకటి, ఇది మూడు సంవత్సరాలకు ఒకసారి జరుగుతుంది, అలహాబాద్, హరిద్వార్, నాశిక్, ఉజ్జయినీ ఈ ప్రదేశములలో వరుస క్రమంగా వస్తూ తిరుగుతుంది.
జ్యోతిర్లింగాలు: జ్యోతిర్లింగాలు దర్శించుకునేందుకు ఇతర ముఖ్యమైన భక్తులు, తీర్థయాత్రలు చేసే యాత్రికులు వర్గం ప్రత్యేకంగా ఉంటుంది. శివ లింగాల రూపంలో పూజిస్తారు. భారతదేశంలో పన్నెండు జ్యోతిర్లింగాలు ఉన్నారు.
దివ్య దేశములు: విష్ణువును పూజించే పవిత్ర దేవాలయాలు "దివ్య దేశాలు" అనేవి మరొక ముఖ్యమైన తీర్ధయాత్ర. 108 దివ్య దేశములు ఉన్నాయి. తిరుపతిలోని తిరుమలై వేంకటేశ్వర ఆలయం వాటిలో ఒకటి.
పురాణ గ్రంథాల ప్రకారం పాత పవిత్ర నగరాలు : కాశీ అని పిలవబడే పూర్వం వారణాసి, అలహాబాద్ గతంలో ప్రయాగ అని పిలుస్తారు, హరిద్వార్-రిషికేశ్, మధుర-బృందావన్, అయోధ్య నగరాలు.
తీర్థ క్షేత్రం : కొడలనే శ్రీ విష్ణుమూర్తి దేవాలయం ఒక శక్తివంతమైన తీర్థ క్షేత్రం. ఈ బ్రహ్మండంలో ఎక్కడైనా కూడా ఇలాంటి ప్రదేశం లేదు.
ధోలావీరా గుజరాత్ లోని కచ్ జిల్లా, భచావ్ తాలూకా, ఖదిర్‌బెట్ వద్ద ఉన్న పురావస్తు క్షేత్రం. ఈ స్థలానికి 1 కిలోమీటరు దక్షిణంగా ఉన్న ధోలావీరా అనే గ్రామం పేరిట ఈ పేరు వచ్చింది. ఈ గ్రామం రాధన్‌పుర్ నుండి 165 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. స్థానికంగా కోటాడ టింబా అని కూడా పిలిచే ఈ స్థలంలో సింధు లోయ నాగరికతకు చెందిన పట్టణ శిథిలాలు ఉన్నాయి. ఈ స్థలం కర్కట రేఖపై ఉంది. హరప్పా క్షేత్రాల్లోని ఐదు పెద్ద వాటిలో ఇది ఒకటి. భారత్‌లో సింధు లోయ నాగరికతకు చెందిన ప్రముఖ స్థలాల్లో ఒకటి. దీన్ని, సమకాలీన పట్టణాల్లోకెల్లా అత్యంత ఘనమైనదిగా భావిస్తారు. ఇది రాన్ ఆఫ్ కచ్‌లోని కచ్ ఎడారి వన్యప్రాణి సంరక్షణాలయంలోని ఖదిర్బెట్ దీవిలో ఉంది. 48 హెక్టార్ల చతుర్భుజాకారపు ఈ పట్టణం, ఉత్తరాన మన్‌సార్, దక్షిణాన మన్‌హర్ అనే రెండు వాగుల మధ్య నెలకొని ఉంది. ఈ స్థలంలో సా.పూ 2650 నుండి జనావాసాలు ఉన్నాయి. సా.పూ. 2100 నుండి క్షీణించడం మొదలై, కొన్నాళ్లపాటు పూర్తిగా నిర్జనమైపోయి, తిరిగి సా.పూ. 1450 లో జనావాసాలు మొదలయ్యాయి.
లోథాల్ కంటే పురాతనమైనది ధోలావీరా. ఇది చతుర్భుజాకారంలో 771.1 మీ. పొడవు, 616.85 మీ. వెడల్పూ కలిగి, 48 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. హరప్పా, మొహెంజో దారోల్లాగా కాకుండా, ఈ పట్టణాన్ని ఒక జ్యామితి ప్రకారం నిర్మించారు. దీనిలో మూడు విభాగాలున్నాయి – ఒక కోట, మధ్య పట్టణం, దిగువ పట్టణం. కోట, మధ్య పట్టణం రెంటికీ కూడా స్వంతంగా రక్షణ నిర్మాణాలు, ద్వారాలు, వీధులు, బావులు, విశాలమైన బహిరంగ స్థలాలూ ఉన్నాయి. పట్టణపు నైఋతి భాగం దాదాపు అంతటా విస్తరించి ఉన్న కోట, పటిష్ఠంగా నిర్మితమై ఉంది. కోటకు జమిలి బురుజుల ద్వారా రక్షణ కల్పించారు. దీనికి పక్కనే ముఖ్యమైన అధికారులు నివసించే బెయిలీ అనే ప్రాంతం ఉంది. గోడలకు ఆవల, మరొక ఆవాస స్థలం కూడా దొరికింది. ధోలావీరాలో కొట్ట్టొచ్చినట్లు కనిపించే విశేషమేమిటంటే ఇక్కడి నిర్మాణాలన్నీ రాతితో కట్టినవే కావడం. మిగతా అన్ని సింధు లోయ స్థలాలు దాదాపు అన్నిటిలోనూ - హరప్పా, మొహెంజో దారోలతో సహా - నిర్మాణాలన్నీ ఇటుకలతో కట్టారు.
"ధోలావీరాలోని హరప్పన్లు నీటి పొదుపు కోసం, నిల్వ చెయ్యడం కోసం అభివృద్ధి చేసిన వ్యవస్థలు సామాన్య శక పూర్వం మూడో సహస్రాబ్దిలో వారు సాధించిన ఉత్కృష్టమైన జల సాంకేతికతకు అద్దం పడతాయి" అని ఆర్.ఎస్.బిష్త్ చెప్పాడు. ధోలావీరా ప్రత్యేకత, పూర్తిగా రాతిలో నిర్మించిన కాలువలు, తటాకాలతో కూడిన నీటి పొదుపు వ్యవస్థ. ఇది ప్రపంచంలో ఇతర ప్రదేశాల్లో ఉన్న వ్యవస్థలన్నిటి కంటే కూడా ప్రాచీనమైనది. పట్టణంలో పెద్ద పెద్ద తటాకాలున్నాయి; వాటిలో మూడింటిని తవ్వకాల్లో వెలికి తీసారు. వర్షపు నీటిని పట్టి నిలువ చేసేందుకుగానీ, దగ్గర్లో ప్రవహిస్తున్న వాగుల నుండి నీటిని మళ్ళించి నిలువ ఉంచేందుకు గానీ ఈ తటాకాలను వాడారు. ఏళ్ళ పాటు వర్షాలు పడని ఎడారి ప్రదేశమైన కచ్ ప్రాంతపు పరిస్థితులకు అనుగుణంగా వీటిని నిర్మించినట్లు తెలుస్తూనే ఉంది. దగ్గర్లో ఉత్తరం నుండి దక్షిణానికి ప్రవహించే వాగుకు అనేక చోట్ల ఆనకట్టలు నిర్మించి, నీటిని నిలువ చేసారు.
ఈ స్థలంలో ఉన్న ఒక పెద్ద చక్రాకార నిర్మాణం, సమాధిగానీ స్మారక నిర్మాణం గానీ అయి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. దానిలో అస్థిపంజరాలుగానీ, ఇతర మానవ అవశేషాలు గానీ ఏమీ లేనప్పటికీ ఇలా భావిస్తున్నారు. ఈ నిర్మాణంలో చక్రంలోని ఆకుల్లాగా మట్టి గోడలున్నాయి. మెత్తటి రాతిలో చెక్కిన, తలా కాళ్ళూ లేని ఒక మగమనిషి రూపం, తూర్పు ద్వారం వద్ద నడకదారిలో ఉంది. ఖనన నిర్మాణాలు అనేకం కనిపించాయి , ఈ నిర్మాణాలతో పాటు మట్టి కుండలు, మట్టి ముద్రలు, గాజులు, ఉంగరాలు, పూసలు, చెక్కిన ప్రతిమలూ కూడా కనిపించాయి.
రాతిలో నిర్మించిన ఏడు అర్థగోళాకార నిర్మాణాలను ధోలావీరాలో కనుగొన్నారు. వీటిలో రెండింటిలో వివరంగా తవ్వకాలు జరిపారు. ఒకటి ఆకులున్న చక్రంలాగా ఉండగా, రెండవది ఆకుల్లేని చక్రం లాగా ఉంది. వాటిలో ఖనన సంబంధమైన మట్టికుండ లున్నప్పటికీ, అస్థిపంజరాలేమీ కనబడలేదు. ఒక్క సమాధిలో మాత్రం ఒక అస్థిపంజరం, ఒక రాగి అద్దమూ కనిపించాయి. రాగి తీగకు పూసలను గుదిగుచ్చి తయారు చేసిన ఒక గొలుసు , ఒక బంగారు గాజు, బంగారు, ఇతర పూసలు కూడా ఒక అర్థగోళాకార నిర్మాణంలో దొరికాయి.
1989 లో భారత పురాతత్వ సర్వే సంస్థ ఆర్.ఎస్.బిష్త్ నేతృత్వంలో తవ్వకాలు మొదలుపెట్టింది. 1990 2005 మధ్య 13 తవ్వకాలు జరిపింది. ఈ తవ్వకాలలో పట్టణ ప్రణాళిక, వాస్తు రీతులు, వెలుగులోకి వచ్చాయి. అనేక ముద్రలు, పూసలు, జంతువుల ఎముకలు, బంగారం, వెండి, మట్టి ఆభరణాలు, మట్టి కుండలు, కంచు పాత్రలు లభించాయి. పురావస్తు శాస్త్రవేత్తల అంచనా ప్రకారం, ధోలావీరా దక్షిణ గుజరాత్, సింధ్, పంజాబు, పశ్చిమాసియాల్లోని జనావాసాల మధ్య ప్రధాన వర్తక కేంద్రంగా ఉండేది.
ధోలావీరా మూడవ దశలో ఇక్కడి పౌరులు 16 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జలాశయాలను వివిధ పరిమాణాల్లో నిర్మించారు. వీటిలో కొన్ని ఇక్కడి నేల వాలును ఉపయోగించుకుని నిర్మించారు. ఈ వాలు ఈశాన్యం నుండి ఆగ్నేయానికి 13 మీటర్ల వరకూ ఉంది. మిగతా జలాశయాలను భూమిని తవ్వి లేదా రాతిని తొలిచీ నిర్మించారు. ఇటీవలి తవ్వకాలలో రెండు పెద్ద జలాశయాలు, కోటకు తూర్పున ఒకటీ దక్షిణాన మరొకటీ, బయట పడ్డాయి.
రాతిని నిట్టనిలువుగా తొలిచి ఈ జలాశయాలను నిర్మించారు. ఇవి 7 మీ. లోతున, 79 మీ. పొడవునా ఉన్నాయి. ఇవి పట్టణపు అంచున ఉన్నాయి. కోట, స్నానఘట్టం పట్టణానికి మధ్యన ఎత్తైన ప్రదేశంలో ఉన్నాయి. ఒక పెద్ద బావి నుండి నీటిని తరలించేందుకు ఒక కాలువ నిర్మించి దాన్ని ఒక జలాశయానికి కలిపారు. స్నానఘట్టం లోనికి దిగేందుకు మెట్లు నిర్మించారు.
ఈ స్థలాన్ని 1967-1968 లో భారత పురాతత్వ సర్వే సంస్థ యొక్క అప్పటి డైరెక్టరు జనరల్ జె.పి.జోషి కనుగొన్నారు. ఇది అతి పెద్దవైన హరప్పా క్షేత్రాల్లో ఐదవది. 1990 నుండి పురాతత్వ సర్వే సంస్థ ఇక్కడ తవ్వకాలు జరిపింది. సంస్థ అభిప్రాయం ప్రకారం, "సిందు లోయ నాగరికత మూర్తిమత్వానికి ధోలావీరా కొత్త కోణాలను చేకూర్చింది"
ఈ అర్థగోళాకార నిర్మాణాలు తొలి బౌద్ధ స్థూపాలను పోలి ఉన్నాయి. తవ్వకాలు జరిపిన పురాతత్వ సర్వే సంస్థ "ఆకులున్న చక్రం, ఆకుల్లేని చక్రాల డిజైన్‌లు శతపథ బ్రాహ్మణం, సులభ సూత్రాలలో ఉదహరించిన శరారత చక్ర సితి, సప్రాధి చక్ర సితిలను గుర్తుకుతెస్తాయి" అని అభిప్రాయపడింది.
ధోలావీరా మూడవ దశకు చెందిన ముద్రలపై జంతువుల బొమ్మలు మాత్రమే ఉండి, ఎటువంటి లిపీ లేదు. సింధు ముద్రల తయారీ తొలిదశలో ముద్రలు ఇలా ఉండేవని ఇవి సూచిస్తున్నాయి.
పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక భారతదేశ ప్రతిష్ఠాత్మక అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ ఇస్రో రూపొందించిన ఉపగ్రహ వాహక నౌక. ఈ ఉపగ్రహ వాహక నౌక ప్రయోగం ఇస్రో సంస్థకు అత్యంత ప్రముఖమైన, ప్రతిష్ఠాత్మకమైన ప్రయోగం. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నెల్లూరు జిల్లాలో ఉన్న శ్రీహరికోటలో ఉన్న సతిష్ ధావన్ అంతరిక్ష పరిశోధన కేంద్రం నుంచి ఫిబ్రవరి నెల 15వ తారిఖు న ప్రయోగించుటకు ఇస్రో సంస్థ అన్ని ఏర్పాట్లు చేసింది. ఇస్రో సంస్థ పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా ఒకేసారి 104 ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షంలో ప్రవేశపెడుతూంది. ఇందులో మూడు స్వదేశానికి చెందినవి కాక మిగిలిన 101 ఉపగ్రహాలు విదేశాలకు చెందినవి. ఈ పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ప్రయోగం పిఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణికి చెంది 39 వ ప్రయోగం. ఎక్సెల్ స్ట్రాపను బూస్టరు కలిగిన వాహకనౌకగా ఇది 16వది. ఉపగ్రహ నౌకలో అమర్చిన 104 ఉపగ్రహాల మొత్తం బరువు 1,378 కిలోలు. వీటిని భూమికి 505 నుండి524 కిలో మీటర్లేత్తులో సుర్యానువర్తన ధ్రువకక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టబడును.
వాహక నౌకలోని స్వదేశానికి చెందిన కార్టోశాట్-2 శ్రేణికి చెందిన ఉపగ్రహం బరువు 714 లకిలోలు కాగా మిగిలిన ఉపగ్రహాలబారం 664 కిలోలు.భారత దేశానికి చెందిన మిగతా రెండు నానో ఉపగ్రహాలను మినహాయించగా మిగతా 101 ఉపగ్రహాలు నానో ఉపగ్రహాలు.ఇజ్రాయిల్, ఖజకిస్థాన్, ది నెథర్లాండ్సు, స్విట్జెర్లాండు, సంయుక్త అరబ్ ఎమిరేట్ కు హెందిన ఒక్కొక ఉపగ్రహాన్ని, అమెరికాకు చెందిన 96 నానో ఉపగ్రహాలను ఉపగ్రహ నౌకలో అమర్చారు.పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక లోని మొత్తం ఉపగ్రహాల బరువు1378 కిలోలు
ముందుగా నిర్ధేసించిన ప్రణాలిక ప్రకారం పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక 15-02-17 భారతీయ కాలమాన ప్రకారం ఉదయం 9:28 గంటలకు సతీష్ అంతరిక్ష కేంద్రం లోని మొదటి వాహక నౌకప్రయోగ కేంద్రం నుండి నింగికి ఎగిరింది.గగనంలోకి పయనం సాగించిన 16 నిమిషాల 48 సెకన్లకు భారత దేషానికి చెందిన మూడు ఉపగ్రహాలు సుర్యానువర్తన క్షక్ష్యలో, భూమికి 506 కి.మీ ఎత్తులో, భూమధ్య రేఖకు 97.46డిగ్రీల ఎటవాలులో కక్ష్యలో ప్రవేశించాయి.తరువాత మిగిలిన 12 నిమిషాల్లో తత్తిమ్మా 104 సూక్ష్మ ఉపగ్రహాలను క్షక్ష్యలో ప్రవేశించాయి.ఇప్పటివరకు పిఎస్‌ఎల్‌వి వాహక బౌక ద్వారా 46 భారతీయ ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షంలో విజయవంతంగా ప్రవేశపెట్తడం జరిగింది.
నెదర్లాండ్స్కు చెందిన పీయాస్-1 బరువు మూడు కిలోలు.స్విట్జర్లాండ్కు చెందిన డిడో-2 యొక్క బరువు 4.2 కిలోలు.ఇజ్రాయిల్కు చెందిన బీజీయూశాట్ బరువు 4.3 కిలోలు.కజకస్తాన్కు చెందిన ఆల్-ఫరాబీ-1 బరువు 1.7 కిలోలు., యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ కు చెందిన నాయిఫ్-1 బరువు 1.1 కిలోలు.మిగిలిన 96 ఉపగ్రహాలు అమెరికాకు చెందిన నానో ఉపగ్రహాలు.వాటి మొత్తం బరువు 631.8 కిలోలు.అందులో డౌవ్ శాటీలైట్స్ 88, లీమూర్ శాటిలైటులు 8.అమెరికాకు చెందిన డవ్ ఫ్లోక్ -3పీ శాటిలైట్సులో 88 చిన్న ఉపగ్రహాలను అమర్చారు.వీటీన్నింటిని ఒక చిన్న పెట్టెలో అమర్చారు.దీనిని అంతరిక్షంలో ప్రవేశపెట్టిన తదుపరి అమెరికాకు చెందిన అంతరిక్ష సంస్థ గ్రౌండు స్టేషను ఈ బాక్సును తెరచి అందులోని సూక్ష్మ ఉపగ్రహాలను తమకు అవసరమైన కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టును.ఈ సూక్ష్మ ఉపగ్రహాలు వాణిజ్య ప్రయోజనాలు అందించడంతో పాటు వాతావరణ సమాచారం తెలుపును.అలాగే అమెరికాకు చెందిన మరో లేమూర్ సూక్ష్మ ఉపగ్రహ వ్యవస్థలో 8 ఉపగ్రహాలున్నాయి.ఇవి కూడా భూమికి సంబంధిన సమాచారాన్ని అందిస్తాయి.
శ్రీ హరికొటలోని సతిష్ ధవన్ అంతరిక్ష ప్రయోగ కేంద్రంలోని ఎంఎస్‌టిలో పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌకను అనుసంధానంచేసారు.ఉపగ్రహ నౌక శిఖర భాగంలో శనివారం కే 104 ఉపగ్రహాలను అమర్చి హీట్ షీల్డును బిగించారు.ఆదివారం న ఉపహగ్రహానికి చెందిన స్థాయి-1, స్థాయి-2, స్థాయి-3 కి చెందిన తనిఖీ పరీక్షలను నిర్హహించారు.సోమవారం చివరి విడత మిసను సంస్థిత సమావేసాన్ని నిర్వహించి.ఉపగ్రహం ప్రయగానికి సిద్దమని ప్రకటించి, ఉపగ్రహ పరయాన్ని లాంచ్ అథరైజెషన్ బోర్డుకు కు అప్పగించారు.ల్యాబ్ ఆద్వరంలో మరోసారి తనీఖీలి నిర్వహించి, సంతృప్తి చెందాక ఉపగ్రహ వాహకనౌకను ఎంఎస్‌టి నుండి మొదటి ప్రయోజక వేదిక వద్దకు తెచ్చారు.మంగళ వారం ఉదయం ఉదయం 5.28 నిమిషాలకు 28 గంటల కౌంట్‌డౌను మొదలై, అది బుధవారం ఉదయం 9:28 గంటలకు విజయవంతంగా ముగిసి, పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక గగన తలం వైపు విజయవంతంగ దూసుకెల్లింది.
పిఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణికి చెందిన రకెట్లలో పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ఎక్సుఎల్ రకానికి చెందినది.ఈ రాకెట్తుకు మొదటి కోర్ అన్ దసకు బహ్యంగా అౠ స్ట్రాపాను బూస్టరు ఇంజన్లు బిగించబడి ఉందును.ఈ స్ట్రాపాను బూస్టరు చోదకంలో మొదటి దశ ఇంజనులో/చోదకంలో నింపిన విధంగ ఘన ఇంధనాన్ని ఉపయోగిస్తారు.వాహకనౌక మొత్తం పొడవు44.4 మీటర్లు.ప్రయోగ సమయానికి దీనీ భారం 320 టన్నులు.ఇందులో మొత్తం నాలుగు దశలుండును.అనగా నాలుగు అంచెల్లో చోదక ఇంజన్లను బిగించారు.మొదటి, మూడో దశలో ఘన ఇంధనం, రెండవ, నాల్గవ దశల్లో ద్రవ ఇందనాన్ని చోదక ఇంజన్లలో నింపారు.నాల్గవదశ పై భాగాన ఎక్యుపుమెంట్ బే ఉండి, దాని అడాప్టరుపై ఉపగ్రహాలను వరుస క్రమంలో అమర్చారు.
అందులో ఒకటి 714 కిలోల బరువున కార్టోశాట్ శ్రేణికి చెందిన కార్టోశాట్-2డీ ఉపగ్రహం.ఇది దూరపరిశీలన ఉపగ్రహం . మిగిలిన రెండు ఉపగ్రహాలు సూక్ష్మ ఉపగ్రహాలు.అందులో ఐఎన్‌ఎస్-1ఏ నానో ఉపగ్రహం బరువు 8.4 కిలోలు, ఐఎన్‌ఎస్-1బి బరువు 9.7 కిలోలు.
పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ37 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా అంతరిక్ష కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టుతున్న 104 ఉపగ్రహాల్లో మూడు ఇస్రో సంస్థ తయారు చేసినవి, వాటిని భారతదేశం తరుపున ప్రవేశ పెట్టుతున్నారు.మిగిలినవి విదేశి నానో ఉపగ్రహాలు.
పారిస్లో ఉండగా, భీకాజీ కామాతో పరిచయం ఏర్పడింది. ఆమెతో తిరుగుతూ వారి కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనటం ప్రారంభించింది. లండన్లో వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్ అరెస్టయినప్పుడు, ఆయన్ను విడిపించడానికి పన్నిన పథకంలో పెరిన్ పాత్ర కూడా ఉన్నదని వెలువడింది. ఈ సమయంలో ఆమె సావర్కర్‌, భీకాజీ కామాలతో పాటు, 1910లో, బ్రసెల్స్‌లో జరిగిన ఈజిప్టు జాతీయ కాంగ్రేసు సమావేశంలో పాల్గొన్నది. పారిస్లో, రష్యాలోని త్సార్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాడుతున్న పోలిష్ వలస సంస్థలతో కూడా ఈమె పనిచేసింది. 1911లో భారతదేశం తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, పెరిన్‌కు మహాత్మా గాంధీని కలిసే అవకాశం లభించింది. ఈమె గాంధీ భావాలతో ప్రభావితురాలైంది. 1919 కల్లా, ఈమె గాంధీతో కలిసి పనిచెయ్యటం ప్రారంభించింది. 1920లో స్వదేశీ ఉద్యమంలో పాల్గొని, ఖాదీని ధరించడం ప్రారంభించింది . 1921లో గాంధేయ భావాలపై ఆధారపడిన మహిళా ఉద్యమ సంస్థ, రాష్ట్రీయ స్త్రీ సభను స్థాపించడానికి సహాయం చేసింది.
1925లో పెరిన్, ధున్‌జిషా ఎస్. కెప్టెన్ అనే న్యాయవాదిని ఈమె వివాహం చేసుకున్నది. ఈ దంపతులకు సంతానం లేదు. వివాహం తర్వాత ఈమె తన సామాజిక క్రియాశీలతను కొనసాగించి, భారత జాతీయ కాంగ్రేసు యొక్క అనేక కౌన్సిల్లలో పాల్గొన్నది. 1930లో పెరిన్, బొంబాయి ప్రదేశ్ కాంగ్రేసు యొక్క తొలి మహిళా అధ్యక్షురాలు అయ్యింది. మహాత్మా గాంధీ ప్రారంభించిన సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో పాల్గొని జైలుకు వెళ్ళింది. ఆ తర్వాత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ పోరాటంలో పలుమార్లు జైలుశిక్షను అనుభవించింది. 1930లలో గాంధీ సేవా సేన పునర్వ్యవస్థీకరించనప్పుడు, ఈమె ఆ సంస్థకు గౌరవ ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఎన్నికై, 1958లో చనిపోయేవరకు ఆ పదవిలో కొనసాగింది.