polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1951లో జరిగిన తొలి లోకసభ ఎన్నికలలో ప్రజా సోషలిష్టు పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి అప్పటి ఉమ్మటి మద్రాసు రాష్ట్రంలో రెవిన్యూ, పరిశ్రమల శాఖా మంత్రిగా ఉన్న హాలహర్వి సీతారామరెడ్డి చేతిలో 13,013 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు. కానీ ఎన్నికల ప్రచారంలో భాగంగా ప్రత్యర్థిపై తప్పుడు ఆరోపణలు చేస్తూ కరపత్రాలు పంచారని కేసువేయగా, న్యాయస్థానం హాలహర్వి సీతారామరెడ్డి ఎన్నికను రద్దుచేసి, ఆయన స్థానంలో గాదిలింగన్న గౌడ్ పార్లమెంటు సభ్యుడిగా ఎన్నికైనట్టు ప్రకటించింది. ఈ విధంగా గాదిలింగన్న గౌడ్ కర్నూలు నియోజకవర్గం నుండి తొలి ఎంపీగా లోక్సభలో అడుగుపెట్టాడు. ఆ తరువాత గౌడ్ అనేక ప్రజాసేవ పదవుల్లో కొనసాగాడు.
యెమ్మిగనూరు గాదిలింగన్న గౌడ్ కర్నూలు నియోజకవర్గపు భారతదేశ పార్లమెంటు సభ్యునిగా పనిచేశాడు. ఈయన నాలుగవ లోకసభలో సభ్యుడు. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కర్నూలు నియోకవర్గం నుండి స్వతంత్ర పార్టీ అభ్యర్థిగా ఎన్నికయ్యాడు.
అవిసె నూనెగింజలను మొదట నూనెతీయు యంత్రాలలోఆడించి నూనెను తీసి, కేకులోవున్న నూనెను సాల్వెంట్ ఎక్సుట్రాక్షను ప్లాంటుద్వారా తీయుదురు. నూనెతీయు యంత్రాలలో నూనెను రెండు పద్ధతులలో తీయుదురు. ఒకటి కోల్డుప్రాసెస్. ఈపద్ధతిలో నూనెగింజలను వేడిచెయ్యకుండ నేరుగా ఎక్సుపెల్లరులను నూనెతీయు యంత్రాలలో క్రష్‍చేయుదురు. ఈపద్ధతిలో వచ్చిననూనె పసుపురంగులో వుండును.కాని కేకులో ఎక్కువశాతం నూనె మిగిలిపోవును. హాట్‍ప్రాసెసు పద్ధతిలో గింజలను స్టీముద్వారా మొదట వేడిచేసి ఆపిమ్మట క్రష్‍ చేయుదురు.ఈ పద్ధతిలో సేకరించిన నూనెకొద్దిగా ముదురు పసుపురంగులో వుండును. కాని గింజలనుండి వచ్చుదిగుబడి ఎక్కువ వుండును.
అవిసె మొక్క లినేసి /లైనేసి కుటుంబానికి చెందినమొక్క. ఈమొక్క వృక్షశాస్త్రనామం: .తెలుగులో అవిశ అనే పేరుతోఒక చెట్టు ఉంది. ఆచెట్టు ఫాబేసి కుటుంబానికి చెందినది.ఆచెట్టు వృక్షశాస్త్రనామం:సెస్బానియా గ్రాండిఫ్లోరా.కావున కొన్నిసందర్భాలలో అవిసెను అవిశగా పొరబడే అవకాశమున్నది.ఈవ్యాసంలో పెర్కొన్న అవిసెను ఆంగ్లంలో లేదా అంటారు.వ్యవసాయపంటగా నూనెగింజలకై సాగుచేయు మొక్క.ఏకవార్షికం.
ఇంతేకాకుండా యాంగోన్ లో అనేక పగోడా మహోత్సవాలకు పేరుపొందింది. ఇవి నవంబరు నుంచి మార్చి వరకు జరుగుతుంటాయి. మార్చిలో జరిగే ష్వెడగాన్ పగోడా ఉత్సవము ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేకమందిని ఆకర్షిస్తుంది. సందర్శకులు, స్థానికులు ఇక్కడి యాంగోన్ మ్యూజియంలు కూడా విరివిగా సందర్శస్తుంటారు.
యాత్రికులను ఆకట్టుకునేందుకు యాంగోన్ లోని కొన్ని హోటళ్ళు రాత్రి వేళ పలు వినోద, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలను ప్రదర్శిస్తుంటాయి. కొన్ని సంప్రదాయ బర్మా నాట్య కార్యక్రమాలను ఏర్పాటుచేస్తే మరికొన్ని సంప్రదాయ బర్మా వాద్య కార్యక్రమాలను ఏర్పాటు చేస్తుంటాయి. ఇతర ఆసియా దేశాల మాదిరిగా పబ్ లలో ఇంచుమించు అన్ని వినోద, విలాస కార్యక్రమాలు జరుగుతుంటాయి.
11 వ శతాబ్దం తొలిరోజుల్లో దిగువ బర్మాను పాలిస్తున్న మాన్ వంశస్థుడు పొంటారికా రాజుచే ఈ నగరం స్థాపించబడింది. ఈ నగరం తొలి నామము డగన్. తొలినాళ్ళలో డగన్ ఒక చిన్న గ్రామం. చేపలు పట్టేవారు ఎక్కువగా నివసించేవారు. ష్వెడగన్ పగోడా కేంద్రంగా ఉండెడిది. 1755లో అలుంగ్ పాయ మహారాజు ఈ నగరాన్ని జయించి యాంగోన్ "' గా నామకరణం చేసి ఈ నగరం కేంద్రంగా పాలన సాగించాడు. 1824 నుండి 1826 వరకు జరిగిన మొదటి మొదటి ఆంగ్లో బర్మీస్ యుద్ధం లో బ్రిటీషు వాళ్ళు ఈ నగరాన్ని స్వాధీనం చేసుకుని తర్వాత బర్మా పాలనాధికారులకు దీనిని అప్పగించారు.1841 లో సంభవించిన ఒక అగ్ని ప్రమాదం కారణంగా ఈ నగరం చాలావరకు నాశనమైంది.
విదేశీ సమాచార సాధనాలను పొందడం ఇక్కడ చాలా కష్ట్రం. ఇక ఉపగ్రహ టెలివిజన్ ప్రసారాలను పొందడం చాలా ఖరీదైనది. దీనిపై ప్రభుత్వం భారీ పన్నులు విధిస్తుంది.కొన్ని విదేశీ వార్తాపత్రికలు, ఇంటర్నేషనల్ హెరాల్డ్ ట్రిబ్యూన్, స్ట్రైట్స్ టైమ్స్ వంటి పత్రికలకుఎక్కువగా పట్టణ పుస్తక దుకాణాలలో మాత్రమే కొన్ని చూడవచ్చు . దేశంలో ఉత్తమ టెలికమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థ ఉన్నా అంతర్జల సదుపాయము చాలా నెమ్మదిగా ఉన్నది, ఇది కాకుండాఅ బర్మా ప్రభుత్వం ప్రపంచంలోనే అత్యంత నియంత్రణ ఇంటర్నెట్ కంట్రోల్ పద్ధతులని అమలుచేస్తుంది. 2008 ఆగస్టు నుండి అంతర్జాతీయ టెక్స్ట్ సందేశం, వాయిస్ మెసేజింగ్ అనుమతించారు.
దేశంలోనే అత్యంత ఉత్తమమైన్ క్రీడా సదుపాయాలు ఇక్కడ ఉండటం వలన సాలీనా అనేక క్రీడాపోటీలు జరుగుతుంటాయి. 40000 సీటింగ్ సామర్థ్యం గల ఆంగ్ సాంగ్ స్టేడియం, 32000 సీటింగ్ సామర్థ్యం గల తువునా స్టేడియం లలో అత్యంత ప్రజాదరణా కలిగిన వార్షిక ఫుట్‌బాల్ పోటీలు వీక్షించడానికి ప్రజలు భారీగా తరలి వస్తారు. స్థానికంగా 16 జట్లు పాల్గొనే మయన్మార్ ప్రీమియర్ లీగ్ ప్రజలలో ఫుట్‌బాల్ క్రీడ పట్ల కొంత ఆసక్తిని కలిగిస్తున్నది. ఎక్కువమంది క్రీడా ప్రేమికులు శాటిలైట్ టెలివిజన్ లో యూరోపియన్ ఫుట్‌బాల్ చూడటానికి అమితాసక్తి ప్రదర్శిస్తారు.
డౌన్ టౌన్ నుండి 12 మైళ్ళ దూరంలో ఉన్న యంగో అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, స్వదేశీ, అంతర్జాతీయ విమాన ప్రయాణానికి దేశం యొక్క ప్రధాన మార్గంగా ఉంది. ఈ నగరానికి ఆసియా ప్రాంతీయ నగరాల నుండి విమానాలు ఉన్నాయి - ప్రధానంగా, హనోయ్, హో చి మిన్ నగరం, బ్యాంకాక్, కౌలాలంపూర్, కన్మింగ్, సింగపూర్. దేశీయ విమానయాన సంస్థలు 20 స్వదేశీ ప్రాంతాలకు సేవలను అందిస్తాయి, చాలా సంస్థలు బగన్, మండలే, హెహో, నగపాలి వంటి పర్యాటక నగరాలకు, రాజధాని నైపీడా నగరానికి విమానాలు నడుపుతున్నాయి.
దాదాపు అన్ని ముద్రణ మాధ్యమం, పరిశ్రమలు యాంగోన్ లో కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి మూడు జాతీయ వార్తాపత్రికలు - రెండు బర్మా వచ్చ్చే మ్యాన్మా అలిన్, క్యిమోన్, ఆంగ్ల భాష మయన్మార్ యొక్క న్యూ లైట్ - ప్రభుత్వమే ముద్రిస్తుంది. బర్మా, ఇంగ్లీష్ లో ప్రచురితమైన సెమీ ప్రభుత్వ మయన్మార్ టైమ్స్ వీక్లీ, ప్రధానంగా యంగో యొక్క వలస ప్రజల కోసం వస్తుంది. సాధారణ పాఠకులు కోసం క్రీడలు, ఫ్యాషన్, ఫైనాన్స్, నేర, సాహిత్యం దాదాపు 20 పత్రికలు ప్రచురితమవుతాయి.
దేశంలో అత్యంత టెలివిజన్ ఛానెళ్లు యాంగోన్ నుండి ప్రసారము అవుతాయి. మయన్మార్, వార్తలు, వినోదంలో బర్మీస్ భాషా కార్యక్రమాలు అందించే రెండు ప్రధాన చానెళ్ళు. ఇతర ప్రత్యేక ఆసక్తి చానెల్స్ -1, -2, -3, ఉపగ్రహ ద్వారా విదేశీ ప్రేక్షకుల గురిపెట్టే ఆంగ్ల భాషా ఛానల్, ఇంటర్నెట్ ద్వారా, -4, ఛానల్ 7 కాని విద్యను కార్యక్రమాలు, సినిమాలు దృష్టితో ఉన్నాయి, సినిమా 5, విదేశీ సినిమాలు ప్రసారం ప్రత్యేక పే- ఛానల్.
యాంగోన్ లో మూడు రేడియో స్టేషన్లు ఉన్నాయి. మయన్మార్ రేడియో నేషనల్ సర్వీస్ జాతీయ రేడియో కేంద్రము. ఇక పాప్ సంస్కృతి ఆధారిత కార్యక్రమాలను యాంగోన్ సిటీ , మండలే రేడియో స్టేషన్లు బర్మీస్, ఆంగ్ల పాప్ సంగీత, వినోద కార్యక్రమాలు, ప్రత్యక్ష ప్రముఖ ఇంటర్వ్యూలను ప్రసారం చేస్తాయి.ఈ రేడియో ఛానెళ్ళే కాకుండా , తదితరాలు కొత్త రేడియో ఛానళ్లు కూడా నగరం ప్రాంతాలలో తమ ప్రసారాలను అందజేస్తున్నాయి.
యాంగోన్ నరగ పరిపాల అంతా యాంగోన్ నగర పరిపాలనా సమితి ద్వారా జరుగుతుంది. పరిపాలనతో బాటు నగర ప్రణాళిక బాధ్యతలు కూడా చూసుకుంటుంది. నగరం మొత్తం నాలుగు జిల్లాలుగా విభజింపబడింది. ఈ జిల్లాల క్రింద 33 టౌన్‌షిప్పులు ఉన్నాయి. ప్రస్తుత నగర మేయర్ హ్లా మైంట్. ప్రతి టౌన్‌షిప్ ఒక పరిపాలన సమితి చే పరిపాలింపబడుతుంది. ఆయా టౌన్‌షిప్ సుందరీకరణపనులు, మౌలికవసతుల ఏర్పాటు ఈ సమితి ఆధ్వర్వంలో జరుగుతాయి
మయన్మార్ ఓపెన్ గోల్ఫ్ టోర్నమెంట్, మయన్మార్ ఓపెన్ టెన్నిస్ టోర్నమెంట్ లు యాంగోన్ లో ప్రతి ఏటా జరుగుతాయి. అంతేకాకుండా 1961, 1969 లో జరిగిన సౌత్ ఈస్ట్ ఏషియన్ గేమ్స్ కూడా ఈ నగరం ఆతిధ్యం ఇచ్చింది. బర్మాలో నివసించిన బ్రిటీష్ వారు ఒకప్పుడు క్రికెట్ ఆడేవారు. 1927 జవవరిలో మెల్బోర్న్ క్రికెట్ క్లబ్, బర్మాల మధ్య స్థానిక రంగూన్ జింఖానా మైదానంలో క్రికెట్ పోటీ జరిగింది.
యాంగోన్ నగరం చిత్రం, సంగీతం, ప్రకటన, వార్తాపత్రిక, పుస్తక ప్రచురణ పరిశ్రమలకు దేశం యొక్క కేంద్రంగా ఉంది. అన్ని సమాచారవ్యవస్థలు సైనిక ప్రభుత్వం చే నియంత్రించబడ్డాయి. టెలివిజన్ ప్రసార ప్రైవేట్ రంగానికి అనుమతి లేదు. అన్ని మీడియా కంటెంట్ మొదటి ప్రభుత్వ మీడియా, బోర్డు, ప్రెస్ స్క్రూటినీ, నమోదు విభజన సెన్సార్ చే అంగీకరింపబడాలి .
ఇది కాకుండా యాంగూన్ చుట్టుపక్కల 39 శాటిలైట్ నగరాలను కలుపుతూ యాంగూన్ సర్కులర్ రైల్వే 45.9 కిలోమీటర్ల మార్గంలో రైళ్ళను నడుపుతున్నది. ప్రతిరోజూ ఈ సంస్థ దాదాపు 1,50,000 టికెట్లను అమ్ముతుంది. 2007 లో మయన్మార్ ప్రభుత్వము చమురు ధరలపై రాయితీ తగ్గించినప్పటినుండి ఈ రైళ్ళను వినియోగించుకునే వారి సంఖ్య మరింత పెరిగింది.
యాంగోన్ సెంట్రల్ రైల్వే స్టేషను కేంద్రంగా మయన్మార్ రైల్వేస్' దాదాపు 5403 కిలోమీటర్ల రైలు మార్గంతో ఎగువ మయన్మార్ , సముద్ర తీర పైభాగాలైన , షాన్ హిల్స్ , తనిథాయ్ తీరమైన ప్రాంతాలకు రైలు సేవలు అందిస్తున్నది.
అత్యధిక ద్రవ్యోల్పణం, ద్రవ్య చలామణి కొరత, ఎక్కువ మందికి చెక్కులు, క్రెడిట్, డెబిట్ కార్డులు భరించే తాహతు లేకపోవడం వలన ఎక్కువ మంది ప్రజలు నగదు చలామణి ద్వారా చెల్లింపులు జరుపుతుంటారు. కేవలం అతి కొద్ది విలాస హోటళ్ళలో మాత్రమే క్రెడిట్ కార్డులు చెల్లుబాటు అవుతాయి.
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు బోథ్లో ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల బోథ్లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నిర్మల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల ఆదిలాబాద్లోను, పాలీటెక్నిక్ నిర్మల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల నిర్మల్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు ఆదిలాబాద్లోనూ ఉన్నాయి.
ధన్నూర్ , తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఆదిలాబాద్ జిల్లా, బోథ్ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన బోథ్ నుండి 16 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నిర్మల్ నుండి 60 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు, ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
బిర్సా ముండా లేదా బిర్సా భగవాన్ భారతీయ అటవీ జాతుల స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, జానపద నాయకుడు. ఇతడు ముండా జాతికి చెందినవాడు.19వ శతాబ్దపు చివరి రోజుల్లో, నేటి బీహార్, ఝార్ఖండ్ ఆటవిక ప్రాంతాల్లో, బ్రిటిషు కాలంలో జరిగిన మిలీనేరియన్ ఉద్యమానికి సారథ్యం వహించాడు. 22 ఏళ్ల వయసు లోనే బ్రిటీషర్లపై యుద్ధం ప్రకటించారు, తద్వారా భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమ చరిత్రలో ఒక ప్రముఖ వ్యక్తిగా నిలిచిపోయాడు. ఇతడి గౌరవార్థం భారత పార్లమెంటులోని సెంట్రల్ హాల్లో ఈయన చిత్రపటం ఉంది. ఈ విధంగా సత్కరింపబడిన ఏకైక ఆటవిక జాతుల నాయకుడు బిర్సా ముండా.
బిర్సా ముండా, జార్ఘండ్ లోని ఖుంతీ జిల్లా, ఉలిహతు గ్రామంలో నవంబర్ 15, 1875, గురువారం రోజున జన్మించాడు. అప్పట్లో ఆచరణలో ఉన్న ముండా ప్రజల ఆచారం ప్రకారం ఆయన పుట్టిన రోజును బట్టి పేరు పెట్టారు. జానపద గేయాలలో కూడా ఈయన జన్మస్థలం ఉలిహటు లేదా చల్కడ్ అన్న అయోమయం నెలకొన్నది. బిర్సా తండ్రి సుగణ ముండా జన్మస్థలం ఉలిహటు. ఉలిహటులో బిర్సా అన్న కొమ్టా ముండా నివసించి ఉండటం వల్ల, ఆయన ఇల్లు ఇంకా అక్కడ శిథిలావస్థలో ఉండటం వల్ల, ఈయన ఉలిహటులో జన్మించాడన్న వాదన ఉంది.
అహుబటు గ్రామంలో తన మామయ్య ఇంట్లో ఉంటూ దగ్గర్లోని సాల్గా అనే గ్రామంలోని పాఠశాలలో చేరాడు. తర్వాత బూర్జు మిషన్ స్కూలుకు మారాడు. అప్పుడే అతని కుటుంబం క్రైస్తవాన్ని స్వీకరించింది. అతని ప్రతిభను గమనించి పశ్చిమ సింగ్ భూం జిల్లా కేంద్రమైన చైబాసాలో మరో మిషనరీ పాఠశాలకు పంపించారు స్కూలు యాజమాన్యం. అక్కడ ఆయన పాశ్చాత్య దేశాల చరిత్ర, ఆధునిక శాస్త్రవిజ్ఞానాన్ని ఆకళింపు చేసుకున్నాడు. ఫలితంగా బ్రిటిష్ పాలకుల అణిచివేత, దోపిడిని అర్థం చేసుకున్నాడు.
బిర్సా తండ్రి సుగుణా ముండా, తల్లి కర్మి హాటు, బిర్సా ముండా చిన్నతనంలో పిన్ని ఇంట్లో ఉంటూ గొర్రెలు మేపుకుని వచ్చేవాడు. అతని తమ్ముడు, పస్నా ముండా, ఉలిహటును వదిలి కూలిపని కోసం బీర్బంకీ వద్ద ఉన్న కురుంబ్దాలో స్థిరపడ్డారు. కురుంబ్దాలో, బిర్సా అన్న కొమ్టా, అక్క దస్కిర్ పుట్టారు. అక్కడి నుండి బంబాకు తరలి వెళ్ళింది. అక్కడే బిర్సా అక్క చంపా, బిర్సా పుట్టారు.
బ్రిటిషు వలసవాదంపై తిరుగుబాటుగా సాగిన భారతీయ స్వాత్రంత్ర్య పోరాటంలో పాల్గొన్న యోధునిగా బిర్సా ముండా పేరును అత్యంత గౌరవంతో ప్రస్తావిస్తారు. కనీసం పాతికేళ్లు కూడా దాటకుండానే ఇవన్నీ సాధించడం వల్ల ఈయన ఘనత మరింత ఉత్కృష్టమైనది.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలఒక ప్రైవేటు ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉన్నాయి.సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నిర్మల్లో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాల ఆదిలాబాద్లోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నిర్మల్లోనూ ఉన్నాయి.సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం జన్నారంలోను, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు నిర్మల్ లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది.
ఇది మండల కేంద్రమైన కడెం నుండి కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నిర్మల్ నుండి 49 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.
రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ముగ్గురు ఉన్నారు. మూడు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
అర్ధ శతాబ్దానికి పైగా బోధన, పరిశోధన, సంస్థాగత సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించే వృత్తిలో, అశ్వథనారాయణ భారతదేశంలోని విశాఖపట్నంలోని ఆంధ్రా విశ్వవిద్యాలయంతో అనుబంధం కలిగి ఉన్నాడు, అది అతని విద్యాసంస్థ; కాలిఫోర్నియా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, పసాదేనా, కాలిఫోర్నియా, ; ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం, ఆక్స్‌ఫర్డ్, ఇంగ్లాండ్; యూనివర్సిటీ ఆఫ్ వెస్ట్రన్ అంటారియో, లండన్, కెనడా; యూనివర్శిటీ ఆఫ్ సౌగర్, సాగర్, మధ్యప్రదేశ్, భారతదేశం; యూనివర్శిటీ ఆఫ్ దార్ ఎస్ సలామ్, డార్ ఎస్ సలామ్, టాంజానియా, యూనివర్సిడేడ్ ఎడ్వర్డో మోండ్‌లేన్, మాపుటో, మొజాంబిక్. అతను సాగర్ విశ్వవిద్యాలయంలోని భూగర్భ శాస్త్రంలో అడ్వాన్స్‌డ్ స్టడీ సెంటర్‌కు డీన్, డైరెక్టర్‌గా పనిచేశాడు; జియాలజీ విభాగం అధిపతి, దార్ ఎస్ సలామ్ విశ్వవిద్యాలయం; డైరెక్టర్, స్టేట్ మైనింగ్ కార్పొరేషన్, టాంజానియా , పర్యావరణం అండ్ సాంకేతిక సలహాదారు, మొజాంబిక్. అతను మొజాంబిక్‌లో ఉన్నప్పుడు , వరల్డ్ బ్యాంక్, లూయిస్ బెర్గర్ ఇంక్. మరియు లకు కన్సల్టెంట్‌గా కూడా పనిచేశాడు. అతను నేషనల్ ఫెలో, ఇండియా ; నేషనల్ లెక్చరర్, ఇండియా మరియు కన్సల్టెంట్ ఆన్ నాన్-మెటాలిక్ మినరల్స్, వియన్నా .
ఉప్పుగుండూరి అశ్వతనారాయణ మహదేవన్ ఇంటర్నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ వాటర్ రిసోర్సెస్ మేనేజ్‌మెంట్, ఇండియా గౌరవ డైరెక్టర్. అతను స్వతంత్ర భారతదేశంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి భూగర్భ శాస్త్రవేత్తగా గౌరవించబడ్డాడు. అతను భారతదేశంలోని ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో భూగర్భ శాస్త్రాన్ని అభ్యసించాడు, బోధించాడు; కాలిఫోర్నియా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, పసాదేనా, కాలిఫోర్నియా ; ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, యూనివర్సిటీ ఆఫ్ వెస్ట్రన్ అంటారియో, కెనడా; సాగర్ విశ్వవిద్యాలయం, భారతదేశం; యూనివర్శిటీ ఆఫ్ దార్ ఎస్ సలామ్, టాంజానియా మరియు యూనివర్సిడేడ్ ఎడ్వర్డో మోండ్‌లేన్, మొజాంబిక్. అతను భారతదేశంలోని సాగర్ విశ్వవిద్యాలయంలో భూగర్భ శాస్త్రంలో అడ్వాన్స్‌డ్ స్టడీ సెంటర్‌కు డీన్, డైరెక్టర్‌గా పనిచేశాడు; జియాలజీ విభాగం అధిపతి, దార్ ఎస్ సలామ్ విశ్వవిద్యాలయం, టాంజానియా; డైరెక్టర్, స్టేట్ మైనింగ్ కార్పొరేషన్, టాంజానియా మరియు పర్యావరణం మరియు సాంకేతిక సలహాదారు, మొజాంబిక్. అతను మొజాంబిక్‌లో ఉన్నప్పుడు , వరల్డ్ బ్యాంక్, లూయిస్ బెర్గర్ ఇంక్. మరియు లకు కన్సల్టెంట్‌గా కూడా పనిచేశాడు.
ఇది అతని గురువు, ఆంధ్రా యూనివర్సిటీకి చెందిన ఫ్రొఫెసర్ సి. మహదేవన్, ఆ తర్వాత న్యూక్లియర్ జియాలజీగా పిలవబడే అతని డాక్టరల్ అధ్యయనాలను ప్రారంభించాడు. ఆ రోజుల్లో జియాలజీ అనేది కేవలం సుత్తి మరియు చేతి లెన్స్ వ్యవహారం. ముంబైలోని టాటా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ రీసెర్చ్ సహాయంతో తాను స్వయంగా తయారు చేసిన పరికరాలను ఉపయోగించి రేడియోధార్మికత అధ్యయనాలలో డాక్టరల్ పరిశోధన చేశాడు. ఇది భారతదేశంలో న్యూక్లియర్ జియాలజీపై మొదటి డాక్టోరల్ థీసిస్. యు.కె కి చెందిన ఆర్థర్ హోమ్స్, , జె. టుజో విల్సన్, , కెనడా, లూయిస్ అహ్రెన్స్ ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో పరిశీలించారు. తరువాత అతను 1957లో కాల్టెక్‌లో క్లెయిర్ ప్యాటర్‌సన్‌తో లెడ్ ఐసోటోపులపై పోస్ట్-డాక్టోరల్ పని చేసాడు. 1963లో ఇంగ్లాండ్‌లోని ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో ఎస్. మూర్‌బాత్‌తో – , – డేటింగ్ చేశాడు .
అశ్వత్థానారాయణకు పేదరికం కారణంగా బాల్యం కష్టమైంది. అతను భారతదేశంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఒంగోలులోని మున్సిపల్ హైస్కూల్ విద్యార్థి. అతను 30 నిమిషాలు ఆలస్యంగా పరీక్ష హాలుకు చేరుకున్నప్పుడు అప్పటి మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలోని సెకండరీ స్కూల్ లీవింగ్ సర్టిఫికేట్‌లో గణిత పరీక్షకు దాదాపు దూరమయ్యాడు, ఎందుకంటే అతను చాలా దూరం నుండి వేడి ఎండలో చెప్పులు లేకుండా నడవవలసి వచ్చింది. అతను గణితంలో 100% మార్కులు సాధించాడు. పరీక్షలో మొత్తం మార్కులతో రికార్డు సృష్టించాడు. ఉన్నత పాఠశాలలో అతను ప్రతిభ కనబరిచినప్పటికీ, అతని తల్లిదండ్రుల ఆర్థిక స్థోమత లేనందున అతను కళాశాలకు వెళ్లాలనే ఆలోచనను దాదాపుగా విరమించుకున్నాడు. అంతిమంగా అతని తల్లి తన వద్ద ఉన్న ఆభరణాలను అమ్మవలసి వచ్చింది, కొంత సమయం తరువాత అతన్ని కాలేజీకి, విశ్వవిద్యాలయానికి పంపవలసి వచ్చింది.
అశ్వథనారాయణ అమెరికన్ జియోఫిజికల్ యూనియన్ యొక్క ఎక్సలెన్స్ ఇన్ జియోఫిజికల్ ఎడ్యుకేషన్ అవార్డు ఇంటర్నేషనల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ జియోకెమిస్ట్రీ యొక్క సర్టిఫికేట్ ఆఫ్ రికగ్నిషన్ ; మరియు ఎమినెంట్ సిటిజన్ అవార్డును అందుకున్నారు. శివానంద ట్రస్ట్ యొక్క వాటర్ సైన్సెస్ ప్రాంతం, భారతదేశం .
ఉపాధ్యాయురాలిగా పనిచేసిన అనుభవం ఉన్న నివేదిత భారత్‌లోనూ విద్యాభివృద్ధికి ఎంతో కృషి చేసింది. ముఖ్యంగా బాలికల విద్యకోసం ఆమె 1898 నవంబరులో కలకత్తా లోని బాగ్‌బజారులో పాఠశాలను ప్రారంభించింది. కనీస విద్యలేని బాలికలకు విద్యను అందించడం లక్ష్యంగా ఆమె పనిచేశారు. ప్రాథమికవిద్య అందించడానికి విశేష కృషి చేశారు. అన్నికులాల మహిళలకు చదువు తప్పనిసరిగా రావాలని ఆమె ఆకాంక్షించారు. బెంగాల్‌ మహిళలతో, మేధావులతో పరిచయాలను ఏర్పాటుచేసుకుని బాలికల విద్యకోసం ఎంతో శ్రమించారు. విశ్వకవి రవీంద్రనాధ టాగూరు, జగదీశ్ చంద్ర బోస్‌ తదితర ప్రముఖులతో స్నేహసంబంధాలను కొనసాగించారు. 1899 సంవత్సరం మార్చిలో కలకత్తావాసులకు ప్లేగ్‌ వ్యాధి సోకినప్పుడు తన శిష్యులతో కలిసి వైద్యసేవలు అందించారు. భారత మహిళల ఔన్నత్యం గురించి, ఆచారవ్యవహారాల గురించి న్యూయార్క్ ‌, షికాగో మొదలైన నగరాల్లో ఆమె ప్రసంగించారు. భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలోనూ ఆమె చురుకైన పాత్రపోషించారు. భారతీయతను పూర్తిగా ఆకలింపు చేసుకున్న ఆమె మహిళావిద్య కోసం ఎంతగానో పాటుపడ్డారు.
టీచర్‌గా పనిచేస్తూ తిరిగి మతపరమైన అంశాలలో మునిగిపోవాలనుకుంది. కాని క్రైస్తవ మతములో పరిచయం పెరుగుతున్నకొద్దీ ఆమెలో అసహనం పెరిగింది. అంతులేని ఆంక్షలు మతపరంగా విధించడం సహించలేకపోయింది . మనుషులకు మతం అవసరమే అయినా క్రైస్తవ మతం తనకు అవసరములేదనుకుంది. కొత్త మతం ఏదయినాకావాలి . వ్యక్తి స్వాతంత్ర్యం హరించని, ఆలోచనలను అదుపుచేయని మతం కోసము వెదకడం మొదలు పెట్టింది . ఆ సమయంలో మార్గరెట్‌కి ఎవరో బుద్ధుని జీవితానికి సంబంధించిన పుస్తకం ఇచ్చారు. అది చదివిన మార్గరెట్ ఆసియాఖండదేశాలలోని మతాలగురించిన అవగాహన ఏర్పడింది.
ఆమెను కడుపులో మోస్తుండగా తల్లి తనకు పుట్టబోయే బిడ్డను ప్రభువు సేవకు అందిస్తానని మొక్కుకుంది. టీనేజ్ లోకి అడుగు పెడుతున్న సమయములో మార్గరెట్ కూడా క్రైస్తవ సన్యాసినిగా మారి మతసేవ చేయాలనుకుంది . అయితే ఈలోగా ఆమె ఒక యువకునితో ప్రేమలో పడింది . ఆ ప్రేమలో లభిస్తున్న ఆనందం, తృప్తితో పొంగిపోయింది. ప్రభువు సేవ చేయాలంటే సన్యాసిని కానక్కరలేదని, తన తండ్రి, తాత సంసారము చేసుకుంటూ మతబోధన చేసిన విషయము గుర్తుచేసుకుంది. ఇక పెళ్ళి చేసుకుందామనుకుంటున్న సమయంలో ఆ యువకుడు మరణించడముతో ఎలిజబెత్‌కి పెద్దషాక్ తగిలింది .
1906లో బెంగాల్‌కు వరదలు వచ్చినప్పుడు బాధిత ప్రజలకు ఆమె చేసిన సేవ, అందించిన మానసికథైర్యం ఎంతో విలువైనవి. విదేశీయురాలు అయినప్పటికీ భారతీ యతను పుణికిపుచ్చుకుని స్వామివివేకానందతో అనేక దేశాలు పర్యటించి ప్రసంగించిన ఆమె 1911 అక్టోబర్‌ 13న డార్జిలింగ్లో మరణించారు. ఆమె పేరుతో అనేక పాఠశాలలు, కళాశాలలు స్థాపించబడ్డాయి.
రామనుజరావు గారు ఆగష్టు 25, 1917 లో వరంగల్లు పట్టణ సమీపాన ఉన్న దేశాయి పేట గ్రామంలో వేంకట చలపతిరావు, ఆండాళ్ళమ్మ దంపతులకు ప్రథమ సంతానంగా జన్మించారు. చిన్నతనంలోనే వంగపాడుకు దత్తతగా వచ్చాడు. ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం ఇంటివద్దనే పూర్తి చేశాడు. హైస్కూలు విద్య కోసం తొమ్మిదో తరగతిలో హనుమకొండ పాఠశాలలో చేరాడు. అప్పట్లో తెలుగులో విద్యాబోధన లేదు. కేవలం ఉర్దూ, ఆంగ్ల భాషల్లో మాత్రమే బోధన సాగేది. రామానుజ రావు ఆంగ్ల మాధ్యమంలో చదువుకున్నాడు. 1939 లో మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా ఉన్న నిజాం కళాశాల నుండి బి. ఎ. పట్టభద్రులైనారు. తరువాత 1942-44 మధ్య కాలంలో నాగ్పూర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎల్ ఎల్ బి పట్టా సాధించేరు. అక్కడే డాక్టర్ నటరాజ రామకృష్ణ గారితో పరిచయం ఏర్పడింది. రామానుజరావు పదహారు గ్రంథాలు రాయడమే కాక పెక్కు సంస్థలకు తన సేవలందించారు. 22 సంస్థలతో ప్రత్యక్ష, పరోక్ష భాగస్వామ్యం కలిగి ఉండటమే కాక విద్యారంగంలోనూ, ఉస్మానియా యూనివర్సిటిలోనూ అనేక పదవులను సమర్థవంతంగా నిర్వహించారు. తెలుగు రచయిత, జర్నలిస్టు దేవులపల్లి ప్రభాకరరావు ఇతడికి సోదరుడు.
దేవులపల్లి రామానుజరావు ప్రముఖ పాత్రికేయుడు, పత్రికా సంపాదకుడు. ఆంధ్ర సాహిత్య, సాంస్కృతిక ఉద్యమ నిర్మాత. ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ ప్రథమ కార్యదర్శి. తెలంగాణ విముక్తి పోరాటంలో అక్షరాన్ని ఆయుధంగా చేసుకుని పోరాడిన సాహితీకారుడు. ఆయన తెలంగాణలో శోభ, గోల్కొండ పత్రికలకు సంపాదకుడిగా, సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తర్వాత అంతటి సాహిత్య సేవ చేసిన సాహితీకారుడు. సహజ తెనుగు భాషలో పాండిత్యం సంపాదించి, చిత్త శుద్ధితో తెలుగు భాష సేవలో నిమగ్నమై ఫలితాలు సాసించిన తెలుగు భాషా సాధకుడు. 1950 నుండి 1979 వరకు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం సెనేట్, సిండికేట్ సభ్యుడిగా ఉన్నారు. ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు, ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమి, శ్రీ కృష్ణ దేవరాయాంధ్ర భాషా నిలయం, కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీలలో మూడు దశాబ్ధాలకు పైగా ప్రగాడ అనుబంధాలేర్పరచుకుని తెనుగు భాషా, రచనల పరివ్యాప్తికి మిక్కిలి కృషి చేశారు. గోల్కొండ పత్రిక సంపాదకుడిగా పనిచేశారు.
1945-46 లో వరంగల్ జిల్లా యువ జన కాంగ్రెస్ అధ్యక్షకుడిగా ఉన్నారు. సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారి ఆహ్వానం మేరకు " గోల్కొండ " పత్రిక ఉప సంపాదకులుగా పనిచేశారు. ఇరవై రెండేళ్ళు - గోల్కొండ పత్రికలో సంపాదికీయం వ్రాసినారు.
1950 నుండి 1979 వరకు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం సెనేట్ సభ్యుడిగా ఉన్నారు. మూడు పర్యయాలు కార్య నిర్వహణా కులపతిగా వ్యవహరించారు. హైద్రాబాద్ కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయం సెనేట్ సభ్యుడిగా పనిచేశారు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం కార్యనివాహక సంఘ సభ్యుడిగా ఉన్నారు. తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సెనేట్ సభ్యుడిగా కొంత కాలం పనిచేశారు. రెండు, మూడేళ్ళ పాటు హైద్రాబాద్ కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహణా సంఘ సభ్యుడిగా పనిచేశారు.
డాక్టర్ రామానుజరావు గారి దేశాభిమానం వారిలోని కవితాశక్తిని జాగృతం చేసి పొంగింప చేసింది. ‘పచ్చతోరణం’ వారి పద్యరూప దేశాభిమానానికి హృద్యమైన ఉదాహరణం. ‘జననీ జన్మభూమిశ్చ స్వర్గాదపి గరీయసి’ అన్నట్లు వారు ఓరుగల్లు మీద వ్రాసిన ఖండకావ్యం తెలుగు సాహిత్యంలోని ప్రబోధ కవితాశాఖలో వెలువడిన విలువైన కళాఖండంగా కావ్య విమర్శకులు గుర్తించారు. అందులోని అయిదు సీసపద్యాలూ పంచరత్నాలు. ఓరుగల్లు కోటను దర్శించే సమయంలో సాహితీపరులు ఆ పద్యాలను స్మరించుకుంటూ పులకిస్తూ ఉంటారు. డాక్టర్ రామానుజరావు గారు ‘మా ఊరు-ఓరుగల్లు’ అనే వ్యాసం కూడా వ్రాశారు. పద్యాల్లో ఎంత ఆవేశాన్నీ, ఆర్ద్రతనూ ప్రదర్శించారో మాటల్లో కూడా అంత ఆత్మీయతనూ, తాదాత్మ్యాన్నీ ప్రకటించారు.
మే 23, 1943 న ఏర్పడ్డ ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తుతో ఆయనకు మొదటి నుంచి అనుబంధం ఉంది. 1944లో దానికి కార్యవర్గ సభ్యుడిగా ఎన్నికై తర్వాత 1947లో కార్యదర్శి అయ్యాడు. 1952లో తొలిసారి అధ్యక్షుడై మధ్యలో కొంత విరామం తప్ప చనిపోయేదాకా అధ్యక్షుడిగా వ్యవరించాడు. ఆయన సారథ్యంలో సారస్వత పరిషత్తు స్వాతంత్ర్యానికి ముందు, తర్వాత తెలుగు భాషాభివృద్ధికి విశేష కృషి చేసింది. 1953 లో అలంపురంలో ఆయన నిర్వహించిన ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు సప్తమ వార్షికోత్సవాలకు హైదరాబాదు నుంచి ప్రత్యేకమైన రైలు నడిపారు. అప్పటి ఉపరాష్ట్రపతి సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ ఈ సమావేశాలను ప్రారంభించడమే కాక రెండు రోజులపాటు హాజరయ్యారు.
నిజాం హయాంలో తెలుగులో విద్యాబోధన జరిగేది కాదు. అటువంటి సమయంలో ఈయన సారస్వత పరిషత్తు ద్వారా తెలుగులో ప్రవేశ, విశారద లాంటి పరీక్షలు నిర్వహించేవారు. తెలుగు మాధ్యమ పాఠశాలలు ప్రారంభమైన తర్వాత ఈ పరీక్షల్లో ఉత్తీర్ణులైనవారు ఉపాధ్యాయుల కొరతను తీర్చగలిగారు. ప్రవేశ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులైనవారిని ప్రాథమిక పాఠశాలల్లోనూ, విశారద పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులైన వారిని ఉన్నత పాఠశాలల్లోనూ ఉపాధ్యాయులుగా నియమించేవారు.
సహకార రంగ వ్యాపార సంస్థ డైరెక్టర్‌గా, సాధారణ భీమా సంస్థ డైరెక్టర్‌గానూ పనిచేశారు. రాష్ట్రంలోని అనేక గ్రంథాలయాలకు పాలక సభ్యుడిగా, వ్యవస్థాపకుడిగా, పరిపాలకుడిగా తన విలువైన సేవలందించారు. హైదరాబాద్ రాష్ట్ర విమోచనోద్యమంలో పాల్గొన్న ఆయన 1960-62 మధ్య కాలంలో రాజ్యసభ సభ్యుడిగానూ ఉన్నారు.
సమాజ గమనాన్ని, సాహిత్య బాధ్యతను గుర్తెరిగిన సత్యవతిగారు కథారచనలో ఒక నిర్దిష్ట గమ్యాన్ని నిర్ధారించుకున్నారు. ఆ బాటలోనే 1970 నుంచి కథారచన చేస్తూ తన సాహితీ ప్రస్థానాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు. ఆ దారిలో తనకెదురైన పాఠకులను నిరంతరం ప్రమత్తం చేస్తున్నారు. ఆ రంగం వనితాలోకం. ఆ మార్గం మహోన్నత మహిళామార్గం. పితృస్వామ్య సమాజంలో మహిళలకున్న కష్టాలకంటే వారే కొని తెచ్చుకుంటున్న కష్టాలు ఎక్కువైతే, సమాజం వారిమీద బలవంతంగా రుద్దే పీడన, అపచారాలు, అవమానాలకు అంతేలేదు. ఈ ముప్పేట దాడిని సమర్ధంగా ఎదుర్కోవాలంటే జరుగుతున్న దోపిడీ స్వరూపాన్ని, దోచుకునే విధానాలను ఎండగట్టాలి. వివక్ష విశ్వరూపాన్ని ప్రదర్శింపజేయాలి. ఆ బృహత్తర బాధ్యతను చిత్తశుద్ధితో తలకెత్తుకున్న స్త్రీవాద రచయితలలో పి. సత్యవతి అగ్రగణ్యురాలు.
పి.సత్యవతి 1940 జూలైలో గుంటూరు జిల్లా, కొలకలూరులో జన్మించారు. ఆంధ్ర విశ్వకళాపరిషత్ లో ఆంగ్ల సాహిత్యంలో పట్టభద్రులయ్యారు. విజయవాడ ఎస్.ఎ.ఎస్.కళాశాలలోలో ఆంగ్ల అధ్యాపకురాలుగా వృత్తిని చేపట్టి పదవీ విరమణ చేశారు. పాఠాలు బోధించడం, ఇంగ్లీషు సాహిత్యం గురించే కావచ్చు కానీ, ఈమె పరిశీలించిన సమాజం తెలుగుది. అందుకే ఈమె రచనలను తెలుగు సాహిత్యంలోనే చేశారు. ప్రత్యేకంగా కథాప్రక్రియలో కృషి చేశారు. తెలుగు, ఆంగ్ల సాహిత్యాలను శ్రద్ధగా ఒక పద్ధతి ప్రకారం అధ్యయనం చేసిన సత్యవతిగారు సమాజ గమనాన్ని అంతకంటే నిశితంగా పరిశీలించారనడానికి ఈమె రాసిన కథలూ, వెలువరించిన కథాసంపుటాలూ, అరుదుగానైనా అప్పుడప్పుడూ పత్రికలకు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలు స్పష్టమైన నిదర్శనాలు.