polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
వంద కథానికల పూర్తి వివరాలతో ’తెలుగు కథానిక డాట్‌ కామ్‌’ కూడా ప్రారంభించాడు. 23 జిల్లాల కథానిక తీరుతెన్నులగూర్చి పోటీపెట్టి వ్యాసాల్ని సేకరించాడు. ఈ వ్యాస సంకలనాలను జయంతి సభలో ఆవిష్కరించాడు. అలాగే రచయిత ల చిరునామాలతో ఒక డైరెక్టరీని తీసుకొచ్చాడు. శ్రవ్య, దృశ్య మాధ్యమాల్లో కూడా ఈ సాహిత్యాన్ని, ఔన్నత్యాన్ని చూపించడానికి కృషి చేసాడు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఎవరు, ఎక్కడ ఎటువంటి కథానిక కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్నా తన వంతు సహకారాన్ని అందిస్తుంది శ్రీ వేదగిరి కమ్యూనికేషన్స్‌ . ఇది కథానిక కోసం అవతరించిన సంస్థ. కథానికకే అంకితమైన సంస్థ. ’కథానిక కొత్త కదలిక కదులిక’ అనేది ఈ సంస్థ నినాదం!
ఈ కార్యక్రమాలన్నీ ఎవర్నించీ ఎటువంటి సహాయం స్వీకరించక కేవలం తన సొంత సంపాదనతో నిర్వహిస్తున్నారు. తప్పక చదవాల్సిన వంద కథానికలు అనే పేరుతో ఒక పుస్తకం వెలువరించారు.
రాంబాబు కథానికలకు రేడియో ద్వారా మంచి ప్రాచుర్యం లభించింది. ఆయన ఫ్రీలన్స్ జర్నలిష్టుగా వివిధ దినపత్రికలకు అనేక వ్యాసాలను వ్రాసి పంపించేవారు. కొంతకాలం ఆంధ్రభూమి వారపత్రికలో సీనియర్‌ జర్నలిస్ట్‌గా చేశాడు. పల్లకి వారపత్రికకు సంపాదకుడిగా పనిచేశాడు. ఎక్కడ ఏ ఉద్యోగం చేసినా తనలోని రచనా వ్యాసంగాన్ని కొనసాగిస్తునే ఉన్నాడు. దూరదర్శన్‌ అందుబాటులోకి వచ్చాక దృశ్య మాధ్యమాన్ని సామాజిక అస్త్రంగా మలిచి జనాలలో మార్పు తేవాలని ఆశించాడు. ఆ క్రమంలోనే ‘పాపం పసివాడు’ సీరియల్‌ను 52 వారాలపాటు నిరంతరాయంగా దూరదర్శన్‌లో రూపొందించాడు. ఎన్నో కష్టనష్టాలకోర్చి దూరదర్శన్‌ టెలీ సీరియల్‌ను తన సొంతఖర్చుతోనే భరించి తీర్చిదిద్దాడు.
ఇదంతా నాణానికి ఒకవైపే.తెలుగు కథానికలపై వాటిని చిన్నచూపు చూసే వారిపై ఆయన విమర్శనాస్త్రాలు సంధిస్తూ ఉండేవాడు. ఏనాటికైనా వాటికి కూడా జాతీయస్థాయి గుర్తింపు తేవాలని ఆయన ఉద్దేశం. గ్లోబల్‌ ఆసుపత్రి మీడియా ఇన్‌ఛార్జిగా పనిచేస్తూ తనవద్దకు సాయం కోసం వస్తే వాళ్లకు ఉదారంగా తనకు సాధ్యమైనంతలో వారికి తక్కువ ఖర్చుతోనే వైద్యసేవలు చేయిస్తూ ఇతోధిక సేవలందిస్తుండేవాడు.
సిఫార్సు చేయబడని/లోపభూయిష్టమైన నాజిల్ ఎంచుకోకూడదు. మూసుకుపోయిన నాజిల్ ను నోటితో ఊదడంగానీ, శుభ్రపరచడంగానీ చేయకూడదు
పురుగుమందులు : వ్యవసాయదారులు సస్యరక్షణలో భాగంగా పంటలకు క్రిమికీటకాలు సోకి నష్టాన్ని కలిగించకుండా కొన్ని మందులు వాడుతారు. వాటిని పురుగుమందులు అంటారు.
ప్రయోగించగా అది వామదేవుని ఆదేశానుసారం తిరిగి వెనుక పోయి దలుని కుమారుని సంహరించింది.దలుడు మరొక బాణం ప్రయోగించబోగా అతని హస్తం స్థంబించి పోయింది.కరుణించమని దలుడు ప్రాధేయపడ్డాడు.వామదేవుని
కరుణించి దలా నీవు నీ భార్యను తాకిన నీకీ స్థంభన ఉండదు.వెళ్ళి నీ భార్యను తాకిరా అనగా దలుడు అట్లు చేయగా వాడకి చేతులు కదలసాగినవి. దలుని భార్య వామదేవుని కాళ్ళపై బడి పతిభిక్ష పెట్టమని వేడుకొంది.వామదేవుడు కరుణించాడు.దలుడు సవినయంగా వామదేవునకు గుర్రములను తిరిగి యిచ్చి క్షమించమని వేడుకొన్నాడు.ఋషి శాంత స్వభావుడు కనుక క్షమించి అశ్వములను తీసికొని తన ఆశ్రమమునకు వెళ్ళిపోయి జీవించసాగాడు.
స్కంధుని అనుమతిపై వామదేవుడు అతని వెంట పార్వతీ పరమేశ్వరులను దర్శించే తలంపుతో తాను కూడ బయలుదేరి కైలాసపర్వతం చేరుకుని శివపార్వతులను దర్శించి నమస్కరించే స్తుతించి చాలాకాలం అచ్చటనే ఉండిపోయాడు. ఒకనాటి విషయం శివపంచాక్షరీ మంత్రం జపిస్తూ వామదేవుడు భూలోకమంతా తిరుగుతున్నాడు. క్రౌంచారణ్యం చేరాడు.ఆ ఘూరాటడవిలో వామదేవునకు భయంకరాకృతిలో ఒక రాక్షసుడు ఎదురయ్యాడు.వాడు మంచి ఆకలితో ఉన్నాడు. ఆకలి బాధ తార్చుకుందుకు ఆ రాక్షసుడు తనకు ఎదురుగా వచ్చే వామదేవుని పట్టి భక్షింప ప్రయత్నించాడు.వామదేవుడు భయపడ్డాడు. కాని విచిత్రం వామదేవుని సోకుటచే ఆ రాక్షసుడు దానవత్వము మరచి దైవత్వమును పొంది మునివరా నన్ను క్షమించు నేను కడు పాపత్ముడను మిమ్ము ఆకలిబాధతో మ్రింగాలని ప్రయత్నించాను.మిమ్ము తాకగానే నాలోని అజ్ఞానం తొలగి పోయింది.నేను పవిత్రుడనయ్యాను.నన్ను కరుణించండని కాళ్ళపై పడ్డాడు. కాళ్ళపై బడ్డ రాక్షసుని లేవనెత్తి వామదేవుడు నీవెవరవు ఏమిటి నీ కథ అని అడిగాడు.
రాక్షసుడు ఒక యవన రాజును. ఆడువారి నెందరినో చెరపట్టి వారిని బాధించి కామవాంఛ తీర్చుకున్న పరమకాముకుడు. ప్రతి రాత్రి ఒక అందాల రాశి ఆయన బాహుబంధాలలో నలిగిపోయేది. అలా ఎందరినో స్త్రీలను పాడు చేశాడు. కొంతకాలమునకు రోగి ఐనాడు. ఆ రోగముతోనే మరణించాడు. అనేక సంవత్సరములు నరక యాతనలు అనుభవించాడు. పిశాచియై పుట్టాడు. పెద్దపులినై జన్మించాడు. పాముగ,తోడేలుగ,పంది,లేడి, తొండ,ఏనుగు,నక్క మొదలైన జంతువులుగా జన్మించాడు.తుదకీ నాడు మరల బ్రహ్మ రాక్షసుడనై జన్మించాడు.ఆకలి బాధ తట్టుకోలేక వామదేవుడుని చంపితినాలనే తలంపుతో ఆయన వెంట పడ్డాడు. వామదేవుని ముట్టుకోగానే రాక్షసునికి పూర్వ జ్ఞానం కలిగింది. పాపాత్ముడనైన తనను కరుణించమని వామదేవుని వేడుకున్నాడు.
గ్రంధములందు ఎచ్చటనూ ఈ వామదేవ మహర్షి జననీ జనకులను గురించిన విషయాలులేవు.అందుచేత వారి పేర్లు తెలియవు. ఆత్మ నుపాసించిఅమృతత్వమును సాధించాడు.ఎందరికో ఆదర్శప్రాయుడయ్యాడు. వామదేవుడు అపర శంకరునిలాతేజరిల్లుచూ శిష్యునితో భూసంచారం చేయుచూ సుమేరు దక్షిణ శృంగమగు కుమార శిఖరమునకు వచ్చాడు.స్కంధ సరోవరమందు స్నానమాచరించి కుమారస్వామిని దర్శించి స్తుతించాడు.స్వామికి ప్రదక్షిణ చేసి సాష్టాంగ నమస్కారము లొనర్చాడు. కుమారస్వామి ప్రత్యక్షమై వరమేదేని కోరుకోమనగా ప్రణవోపాసనా విధానము తెలియజేయమని ప్రార్థించాడు.
అంత స్కందుడు వామదేవా శ్రద్ధగా విను పరమశివుడే ప్రణవార్థ స్వరూపుడు. ఆయన వలననే సర్వమూ జన్మించినది. అతడు స్వయంభువు. సర్వేశ్వరుడు ప్రణవార్థము కూడ అతడే మునీశ్వరా నీకీ రహ్యసం తెలియజేసాను.నిన్ను ఎవరడిగిన వారికి తెలియజేసి లోకకల్యాణమునకు సహకరించు అని మౌనం వహించగా వామదేవుడు స్కంధునికి నమస్కరించాడు. కుమారుస్వామి అటనుండి తిన్నగా కైలాసపర్వతమునకు పయనమయ్యాడు.
రాక్షసుని కథను విని వామదేవుడు ఓ బ్రహ్మరాక్షసుడా నీవు శివుని విభూతిని ధరించు.నీ ఈ పిశాచరూపం పోయి దివ్వరూపం కలుగుతుంది. పాపాటు నశించి పుణ్యాత్ముడవుతావు.అని చెప్పి తనవద్దగల విభూతిని ఆతడికి దివ్వరూపం ప్రాప్తించింది.అంత అతడు వామదేవుని కీర్తించి ఆయను అనుజ్ఞ పొంది వెళ్ళిపోయాడు.
ఆమెకు విజ్ఞాన శాస్త్రము పట్ల ఆసక్తి ఉన్నప్పటికీ ఆమెకు అది మంచిదా కాదా అనే సందిగ్ధం ఉండేది. ఇజనీరింగ్ చేయడం మంచిదేమో అన్న భావం కూడా ఉండేది. ఏదిఏఐనప్పటికీ ఆఎకు మెడిసన్ అంటే అనాసక్తి అధికం. అంతే కాక టాపర్‌గా ఉత్తీర్ణత సాధినిన విద్యార్థికి విజ్ఞాన శాస్త్రము కేరీర్‌గా ఎంకోవడం తక్కువ గౌరనమని మెడిసన్, ఇంజనీరింగ్, ఐ.ఐ.టిలో చదవడం వంటివి గౌరవప్రధమైనవని కూడా భావిస్తూ ఉండేది. అయినప్పటికీ " నేషనల్ విజ్ఞాన శాస్త్రము టాలెంట్ స్కాలర్‌షిప్పులు " పరీక్షలు ఆమె ఆలోచనా ధోరిణిని మార్చివేసింది. అప్పుడామే
సాధారణ వృత్తులకు అతీతంగా ఫిజిక్స్‌ను తమ ధ్యేయంగా చేసుకున్న విద్యార్థుల మనోభావం తెలుసుకున్న తరువాత వారు సాధారణ విద్యార్థులకంటే వ్యత్యాసమైనవారని గ్రహించిది.
సుమతీ రావు పి.హెచ్.డి స్టోనీబ్రూక్‌లో చేసింది. అక్కడ ఆమెకు లభించిన సహవిద్యార్థుల నుండి ఫిక్స్ గురించి జీవితం గురించి కూడా తెలుసుకోవడానికి ఆమెకు అవకాశం లభించింది. ఆమె రీసెర్చ్ కొరకు హైఎనర్జీ ఫిజిక్స్‌ను ప్రధానాంశంగా తీసుకున్నది. ఆమెకు పి.హెచ్.డి మార్గదర్శి మంచి సహకారం అందించాడు. ఆయన యువకుడు మహిళా విద్యార్థులకు, యువ విద్యార్థులకు మద్య భేదం చూపించేవాడు కాదు. ఆమె దీర్ఘకాల శలవులో ఇండియాకు తిరిగి వచ్చే సమయంలో ఆమె కొరకు ఆందోళన పడ్డాడు. ఆమె ఇండియాలో వివాహం చేసుకుని చదువును మద్యలో నిలిపివేసిందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డాడు. అయినప్పటికీ ఆమెకు సహవిద్యార్థులు మాసికబలం అందించి సహకరించారు.
సుమతీ రావు భర్తతో భారతదేశం తిరిగి వచ్చిన తరువాత తరువాత ఇద్దరూ ఉద్యోగాల కొరకు ప్రయత్నించసాగారు. అయినప్పటికీ ఆసమయంలో భారతదేశంలో ఇంస్టిట్యూట్లు అధికంగా లేని కారణంగా పోస్ట్‌డాక్టొరల్ ఉద్యోగావకాశాలు కూడా అధికంగా లేవు. చివరకు సుమతీ రావుకు భువనేశ్వర్‌లో ఉన్న " ఇంస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫిజిక్స్ " విభాగంలో ఉద్యోగావకాశం అభించింది. ఆమె భర్తకు ముంబయి " టాటా ఇంస్టిట్యూట్ "లో అవకాశం లభించింది. అయినప్పటికీ వారిద్దరూ ఒకే చోట నివసించే దానికన్నా దూరమైనా సరే ఉద్యోగాలలో కొనసాగాలని నిర్ణయించుకున్నారు.
సుమతీ రావు స్టోనీ బ్రోక్‌లో రీసెర్చ్ చేసే సమయలో సహవిద్యార్థిని వివాహం చేసుకున్నది. వివాహం చేసుకున్న తతువాత వారు ఫిజిక్స్ గురించి అధికంగా చర్చలు జరిపేవారు. వారిద్దరూ
మొదటిసారిగా పోస్ట్‌డాక్టొరల్ పొజిషన్లను ఒకటిగా చేసారు. అయినా తరువాత వారిద్దరికీ ఒకే చోట ఉద్యోగాలు లభించడం ప్రధానాంశంగా మారింది. తరువాత సుమతీ రావు ఆమె ఆమె భర్త విడివిడిగా ఉద్యోగం చెయ్యాలని నిశ్చయించుకున్నది. అప్పుడే స్వతంత్రంగా వ్యవహిరించడానికి వీఔతుందని ఆమె భావించింది. తరువాత ఆమె భర్తతో భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చింది.
సుమతీ రావు స్కూలు, కాలేజిలో తెలివైన విద్యార్థినిగా గుర్తించబడింది. ఆమెకు పదసంబంధిత లేక నంబర్ల సంబధిత ఫజిల్స్ పరిష్కరినడం అంటే ఆసక్తి అధికం. అలాగే డిటెక్టివ్
కతలను చదవడం కూడా ఆమెకు ఆసక్తికరమైన విషయం. ఆమెకు పాఠ్యాంశాలలో విజ్ఞాన శాస్త్రము, గణితం మక్కువ అధికం. ఆమె వడోదరలో పెరిగేసమయంలో పాపులర్ విజ్ఞాన శాస్త్రము, శాస్త్రవేత్తలను గురించిన పుస్తకాలను అధికంగా చదువుతూ తాను కూడా ఒకనాటికి శాస్త్రవేత్త కావాలని కలలు కంటూ ఉండేది.
సుమతీ రావు వడోదరాలో పెరిగింది. ఆమె తల్లితండ్రులకు చదువుపట్ల మక్కువ ఎక్కువ. తండ్రి ఆమెకు లక్ష్యం వైపు పయనించాలని నేర్పించాడు. ఆమె మససులో అది ప్రేరణగా మారి శాస్త్రవేత్త కావాలన్నది ఆమె లక్ష్యం అయింది. ఆమె తల్లి మాత్రం వాస్తవాం గ్రహించి జీవితం సాహించాలని ఆమెకు బోధించింది. అయినప్పటికీ ఆమె కుమార్తె చదువుకు పూర్తిమద్దతు ఇచ్చింది. అలాగే ఆమె శాస్త్రవేత్త కావడానికి జీవితకాల విద్యార్థిని కావడానికి కుటుంబం నుండి పరిపూర్ణ సాకారం లభించిది.
సుమతీ రావు ఎన్.ఎస్.టి.ఎస్ సమ్మర్‌స్కూల్స్‌లో పాల్గొన్న సమయంలో ఆమెలా విజ్ఞాన శాస్త్రము‌ అంటే ఆసక్తి కలిగిన విద్యార్థులను కలుసుకునే ఆకాశం లభించింది. వారు ఆమెకు అలవాటు అయిన సహవిద్యార్థులు కానప్పటికీ సరికొత్త విద్యార్థులతో ఫిజిక్స్ గురించి చర్చలు జరపడం ఆమెలో ఉత్సాహం నిపింది. అదే ఉత్సాహం తరువాత ఆమె ముంబయి " ఇండియన్ ఇంస్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ " చదివే సమయంలో కూడా కొనసాగింది. .
మింగ్ రాజవంశ స్థాపకుడు జూ యువాన్‌జాంగ్ లేదా (హాంగ్-ఉ వాణిజ్యంపై తక్కువ ఆసక్తిని, వ్యవసాయ రంగం నుంచి మరింత ఆదాయాలను ఆశిస్తున్నటువంటి ప్రభుత్వ స్థాపనకు పునాది వేశాడు. చక్రవర్తి రైతాంగ పునాది కారణంగా కావచ్చు, మింగ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ వ్యవసాయానికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చింది దీనితో పోలిస్తే సాంగ్, మంగోలియన్ రాజవంశాలు ఆదాయం కోసం వ్యాపారం, వర్తకులపై ఆధారపడుతూ వచ్చాయి. సాంగ్, మంగోల్ పాలనలోని నయా-భూస్వామ్య కమతాలను మింగ్ పాలకులు కైవశం చేసుకున్నారు. భూ ఎస్టేట్‌లను ప్రభుత్వం స్వాధీనపర్చుకుని, వాటిని విభజించి, కౌలుకు ఇచ్చాయి. వ్యక్తిగత బానిసత్వం నిషేధించబడింది. తత్ఫలితంగా, చక్రవర్తి యాంగ్-లె మృతితో, స్వతంత్ర రైతాంగ యజమానులు చైనా వ్యవసాయంలో ప్రాధాన్యత వహించారు. గత పాలనా వ్యవస్థలలో చెలరేగిన తీవ్ర దారిద్ర్యాన్ని నిర్మూలించడానికి ఈ చట్టాలు తోడ్పడ్డాయి.
1449లో ఎసెన్ తాయిసి ఉత్తర చైనాలో ఓరియట్ మంగోల్ దాడిని నిర్వహించాడు, ఈ దాడిలో జెంటోంగ్ చక్రవర్తిని టుము వద్ద బందీగా పట్టుకున్నారు. 1542లో మొఘల్ పాలకుడు అల్తాన్ ఖాన్ ఉత్తర చైనా సరిహద్దు పొడవునా చైనాను వేధించడం ప్రారంభించాడు. 1550లో అతడు బీజింగ్ శివార్ల వరకు వచ్చాడు. వాయవ్య చైనా తీరంపై దాడి చే్స్తున్న జపనీస్ సముద్ర బందిపోట్లతో కూడా చక్రవర్తి ఒప్పందం కుదుర్చుకోవలసి వచ్చింది; జనరల్ క్వి జిగువాంగ్ ఈ బందిపోట్లను ఓడించడంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు. ప్రపంచ చరిత్రలోనే అతి పెద్ద భూకంపం షాంగ్జీ భూకంపం 1556లో వచ్చింది, ఇది దాదాపు 830.000 ప్రజల ప్రాణాలు తీసింది, ఇది జియాజింగ్ చక్రవర్తి ప్రాంతంలో జరిగింది.
ఈ రాజవంశం దృఢమైన, సంక్లిష్ట కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని నెలకొల్పి సామ్రాజ్యాన్ని ఐక్యం చేసి నియంత్రించింది. చక్రవర్తుల పాత్ర రానురాను మరింత నిరంకుశంగా మారింది, జు యువాన్‌జాంగ్ నిరంకుశాధికార వర్గపు తీవ్రమైన రాతకోతల వ్యవహారాలు, జ్ఞాపికలు సమాధానం, రకరకాల నివేదికలు, పన్ను రికార్డులు వంటి వాటిపై ఇంపీరయల్ శాసనాల తయారీలో సహాయం చేయడం కోసం "గ్రాండ్ సెక్రటరీలు" గా అతడు పిలిచిన వారిని ఉపయోగించుకోవడాన్ని కొనసాగించాడు. ఈ నిరంకుశాధికారవర్గమే తదుపరి దశల్లో మింగ్ ప్రభుత్వం సమాజంలో జరుగుతున్న మార్పులను స్వీకరించకుండా అడ్డుకుంది, ఫలితంగా సామ్రాజ్యమే క్షీణించిపోయింది.
మింగ్ రాజవంశం మింగ్ వంశం, లేదా గ్రేట్ మింగ్ రాజు సామ్రాజ్యం, చైనాకు చెందినా ఒక రాజ వంశం. ఈ వంశం చైనాను 276 సంవత్సరాలు పరిపాలించింది . మంగోలులకు చెందిన యువాన్ వంశం పతనమైన తరువాత స్థాపింపబదినది. కొందరి అభిప్రాయం ప్రకారం, మానవజాతి చరిత్రలోనే అత్యంత పటిష్ఠమైన, సామాజిక నిలకడ గల రాజ్యం ఈ మింగ్ రాజ్యం., హాన్ చైనీయులు పరిపాలించిన ఆఖరి వంశం ఇది . బీజింగ్ రాజధాని లీ జీచెంగ్ ల వశమైన తరువాత మంచూ రాజధాని అయినది. దీనిని తరువాత ఖింగ్ వంశం పరిపాలించింది. ఈ మింగ్ వంశం 1662 వరకూ పరిపాలించింది.
జనాభా పెరగడంతో నగరీకరణ పెరుగుతూ వచ్చింది, శ్రమ విభజన మరింత సంక్లిష్టంగా పెరిగింది. నాంజింగ్, బీజింగ్ వంటి అతి పెద్ద నగర కేంద్రాలు, ప్రయివేట్ పరిశ్రమ వృద్ధికి దోహదపడింది. ప్రత్యేకించి, చిన్న-కుటీర పరిశ్రమలు పెరిగి, కాగితం, పట్టు, నూలు, పింగాణీ సరకుల తయారీలో ప్రత్యేక నైపుణ్యం సాధించాయి. చాలా వరకు, సాపేక్షికంగా మార్కెట్లతో కూడిన చిన్న నగర కేంద్రాలు దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించాయి. పట్టణ మార్కెట్లు ప్రధానంగా ఆహారాన్ని అమ్మేవి, గుండుసూదులు లేదా చమురు వంటి కొన్ని అవసరమైన తయారీదారులు కూడా ఉండేవారు.
చైనాను విదేశీ దాడులనుంచి కాపాడటం కోసం మింగ్ రాజవంశ పాలనలోనే మహా కుడ్యం చివరి నిర్మాణాన్ని చేపట్టారు. మహాకుడ్యం చాలావరకు గడిచిన కాలాల్లోనే నిర్మించబడినప్పటికీ, నేడు కనిపిస్తున్న మహాకుడ్యాన్ని మింగ్ పాలనలోనే నిర్మించారు లేదా మరమ్మతులు చేశారు. గోడలోని ఇటుక, నల్లరాయి పని విస్తరించబడింది, వాచ్ టవర్లు తిరిగి డిజైన్ చేయబడ్డాయి, కోట పొడవునా ఫిరంగులు నెలకొల్పారు.
విదేశీ భయం, పెరుగుతున్న ప్రజాదరణ పెరుగుతున్న నయా-కన్ప్యూసియజం యొక్క మేధో అత్మ శోధనం కొనసాగుతున్నప్పటికీ, మింగ్ రాజవంశ పాలన తొలి దశలో చైనా ఏకాకిగా లేదు. విదేశీ వాణిజ్యం, బయటి ప్రపంచంతో ప్రత్యేకించి జపాన్తో ఇతర సంబంధాలు గణనీయంగా పెరిగాయి. చైనా వర్తకులు హిందూ మహాసముద్రం పొడవునా ప్రయాణించి, జెంగ్ హె సముద్రయానం ద్వారా తూర్పు ఆఫ్రికాను చేరుకున్నారు.
శతాబ్ది కాలానికి ముందే ముగిసిపోయిన యువాన్ రాజవంశ పాలన పొడవునా, మంగోల్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా చైనా ప్రజానీకంలో సాపేక్షికంగా గట్టి వ్యతిరేకత ఏర్పడుతూ వచ్చింది. 1340ల నుంచి తరచుగా వచ్చిన ప్రకృతి వైపరీత్యాలు అంతిమంగా రైతాంగ తిరుగుబాట్లకు దారితీశాయి. యువాన్ రాజవంశం క్రమంగా 1368నాటికి మింగ్ రాజవంశం చేత కూలదోయబడింది.
ఆమె ఇలా అనుకుంటుంది. రాణి రాజు దగ్గరకు వెళ్ళి ఆయన్ని మాట్లాడించే ప్రయత్నం చేస్తుంది. “శిశునాగుడు ప్రతీకారం ఎలా తీర్చుకోవాలో చెప్తారా?” అని అడుగుతుంది. “అతడు రాజైన తర్వాత నేను ఆ ప్రతీకార మార్గాన్ని బోధిస్తాను.” అంటాడు రాజు. రాణి నివ్వెరపోతుంది. ఒక హఠాత్స్ఫురణగా తనకే తెలియకుండా అనాలోచితంగా “నువ్వెవరు?” అని ప్రశ్నిస్తుంది. “నేను జయద్రథుడిని” అంటాడు రాజు. అంతే. ఆ జవాబు తర్వాత ఇంక రాణి ఎన్ని ప్రశ్నలు వేసినా జవాబు చెప్పడు. నగరంలో పరాశరశాస్త్రి అనే వృద్ధ పండితుడు ఉంటాడు. నిత్య తపస్వి. యోగానిష్టాపరుడు. జ్యోతిష్యము, సాముద్రికము తెలిసిన వాడు. చిత్రశిఖండి ఆ పరాశరశాస్త్రిని కలిసి, ఆయన్ని తీసుకుని తాను శిశునాగుడిని చూసిన ప్రదేశానికి తీసుకువెళ్తాడు. ఆయన ఆ ప్రదేశాన్ని పరీక్షిస్తాడు. ఆ దుబ్బులలో ఏదో రహస్యముందని గ్రహిస్తాడు. అక్కడ వున్న నాలుగు దుబ్బులను త్రవ్వించి, రోటిలో రుబ్బించి ఆ పిండిని గంగానదిలో కలిపిస్తాడు. రాణి కూడా ఆయనతో సంప్రదిస్తుంది. రాజుని జయద్రథుడు ఆవహించాడని అర్థం చేసుకుంటారు.
ఆంధ్రరాజు కుమార్తెతో శిశునాగుడి వివాహం చేయాలనుకుంటారు. ఆయన జపంలో కూర్చుంటే వింధ్య పర్వత శ్రేణుల్లో ఈ కుట్ర మొదలయిందని అర్థమవుతుంది. అక్కడ కూడా అలాంటి దుబ్బులు వుండడం, వాటి క్రింద వున్న కాష్ఠములను చేత బూని నల్లని దుస్తులు ధరించిన ఒక పురుషుడు అక్కడినుంచి ఏదో దూరదేశానికి ప్రయాణించడం, అక్కడ ఒక రాజసౌధం, తోట, తోటలో రాకుమారి కనిపిస్తారు. ఆమె శిశునాగుడికి ఇచ్చి వివాహం చేయాలనుకున్న ఆంధ్ర రాజదుహిత అనీ అర్ధమవుతుంది. ఆమె తోటలో నిద్రిస్తుండడం, ఆ పురుషుడు తన చేతిలోని కాష్ఠములకు నిప్పు ముట్టించి, ఆ పొగ అంతా ఆమె చేత ఒక వేయిసార్లు పీల్పించడం కనిపిస్తుంది. అదంతా నిద్రలో వున్న ఆమెకు తెలియకుండానే జరుగుతుంది. ఆ ఆంధ్ర రాజకుమార్తె పేరు వంకజాబిల్లి. అమిత సౌందర్యవతి. శిశునాగుడికీ ఆంధ్రరాజ పుత్రిక వంకజాబిల్లికీ వివాహం జరుగుతుంది. వంకజాబిల్లి గర్భం దాల్చగానే ఆమెను ఆవేశించిన ధూమం గర్భస్థశిశువుని ఆవేశిస్తుంది. అయితే ఆమె జీవుడు కొంత స్వచ్ఛమైనవాడు కావడంతో అదే లక్షణం కుమారునికీ వస్తుంది.
తల్లి చంద్రమతీ దేవి తెల్లవారాకా వచ్చిన శిశునాగునిలో మార్పుని గుర్తిస్తుంది. శిశునాగుడిని వెదకుతూ వెళ్ళి తీసుకువచ్చిన పరిచారకుల్లో ఒకడైన చిత్రశిఖండిని, శిశునాగుడు ఎక్కడికి వెళ్ళిందీ ఆరాతీస్తుంది. మహానగరానికి దూరంగా ఉన్న శ్మశానాల మధ్య ప్రదేశమని, అక్కడ యువరాజువి కాక, మరో మనిషివీ, ఏదో భయంకరమైన నక్కవీ కూడా కాలి గుర్తులు ఉన్నాయని చెప్తాడు. వృద్ధరాజు, అంటే శిశునాగుడి తండ్రి ఆరోజునుంచీ మంచాన పడతాడు. చంద్రమతీదేవి తండ్రితో మాట్లాడమని ఒత్తిడి చేయగా శిశునాగుడు ఆయన దగ్గరగా వెళ్ళి మొహంలో మొహం పెట్టి మాట్లాడతాడు. అపుడు రాజు మొహంలోకి కొత్త ప్రకాశం వస్తుంది. శిశునాగుడి మాటలని ఆయన ముక్కుతో పీలుస్తున్నాడా అనిపిస్తుంది. ఒక్కసారిగా ఏదో శక్తి వచ్చినట్లుగా కనిపిస్తాడు “యువరాజా, నా పని అయిపోయింది. నీ రాజ్యం నువ్వు స్వీకరించు. నీ శత్రువులని దండించు. ప్రతీకారం తీర్చుకో.” అంటాడు.
మరొకప్రక్కన అక్కడ వేదమరీచి రాజ్యంలో అజాతశత్రుడు మాళవ రాజకుమారుడు. సుక్షత్రియ వంశీయుడు. తల్లిదండ్రులు చిన్నతనంలోనే చనిపోగా జ్ఞాతులు సంపదలు చేజిక్కించుకుని, వెళ్ళగొట్టగా అతను మగధకు వచ్చి అక్కడ రాజోద్యోగిగా వుంటాడు. రాజుకీ, మంత్రికీ అత్యంత సన్నిహితుడు. వేదమరీచితో అతని వివాహం జరిపించి అతనినే మగధకు రాజును చేస్తారేమోననేంత సాన్నిహిత్యం. అయితే కాశీ నుంచి తిరిగి వచ్చిన వేదమరీచి ఆ ముగ్గురితోను తన రహస్యం చెప్పేస్తుంది. ముగ్గురూ నిశ్చేష్టులవుతారు. రాజు వేదమరీచితో పాటు తానూ దుఃఖించి ఆమె వివాహానికి సుముఖంగా లేదన్న విషయం మాత్రం ప్రజలకు తెలియచేసి ఊరుకుంటాడు. అయితే శిశునాగుడి వివాహం జరిగాక కొన్నాళ్ళకి వృద్ధమంత్రి, రాజు మరణిస్తారు. ఆ తర్వాత కొంత ఆలోచించి వేదమరీచి, అజాతశత్రువు వివాహం చేసుకుంటారు. అప్పటికి వంకజాబిల్లికీ శిశునాగుడికీ పుట్టిన కొడుకు కాకవర్ణుడు ఆరేళ్ళ వాడు.
శిశునాగునికి వేదమరీచి రాజ్యం చేపట్టేందుకు వెళ్ళడం ఇష్టం ఉండదు, ఆమె వెళ్ళిపోయాక శిశునాగుడు బాధతో, కోపంతో ఆ రాత్రి కాలినడకన ఎటు వెళ్తున్నాడో గమనించుకోకుండా చాలా దూరం నడుస్తూ వెళ్తాడు. అక్కడ ఒక కర్ర లోనుంచి వస్తూన్న పొగని గొట్టంతో పీలుస్తూన్న పిశాచంలాంటి మనిషిని చూస్తాడు. శిశునాగుడు ఆ వ్యక్తి పట్ల ఆకర్షితుడై ‘నేను నీదగ్గరే వుండి పోతాను’ అంటాడు. అతను ‘వద్దు, నువ్వు కోటకి వెళ్ళు. నేనే నిన్ను చూడటానికి కోటకి వస్తాను. నువ్వు వుండమంటే అక్కడే వుండిపోతాను.’ అంటూ శిశునాగుడి చేత ‘నేను నీ శిష్యుడిని’ అనిపిస్తాడు. తన చేతిలో వున్న కట్టెని శిశునాగుడికి యిచ్చి అతని చేత కూడా ధూమపానం చేయిస్తాడు. ఆ ధూమపానం చేయగానే శిశునాగుడిలో మార్పు వస్తుంది. వేదమరీచితో తనకున్న సంబంధం సహజమైనదేనని, తప్పుకాదని అనిపిస్తుంది.
మగధ వంశం ప్రద్యోత వంశం చేతిలో ఉన్నప్పటి నేపథ్యం పురాణ వైర గ్రంథమాలలోని రెండవ నవలలో వస్తుంది. మూడవ నవలైన ధూమరేఖలో శిశునాగ వంశం చేతిలోకి రాజ్యం వెళ్తున్న సంధికాలంలోది. శిశునాగుడు కాశీరాజు కుమారుడు. ప్రద్యోత వంశములోని అయిదవరాజైన నందివర్ధనుడు, శిశునాగుడు పినతల్లి పెదతల్లి బిడ్డలు. నందివర్ధనునకు వేదమరీచి ఒక్కతే కూతురు. ఆమె పుట్టినపుడే ఆమె తల్లి చనిపోయింది. కాశీరాజు ఆమెని తల్లి లేని లోటు లేకుండా పెంచేందుకు కాశీ నగరానికి తీసుకెళ్ళాడు. అప్పటికి శిశునాగుడు కొంత చిన్నవాడు. శిశునాగుడు, వేదమరీచి కలిసి ఆడుకునేవారు. ఒకరంటే ఒకరికి ఇష్టం ఉండేది, మొదట అది పినతండ్రి, కూతుళ్ళ బంధం గానే వున్నా తర్వాత పక్కదోవ పడుతుంది.
భారతదేశాన్ని మ్లేచ్ఛమయం చేద్దామన్న ప్రయత్నాలు చేస్తున్న జయద్రథులనే పరంపరలోని ఒక జయద్రథుడు తన శరీరాన్ని దగ్ధం చేసుకోగా వ్యాపించిన ధూమరేఖల నుండి కలి కూడా వ్యాపించింది. వేదమరీచి పందొనిమిదేళ్ళు వచ్చేవరకు కాశీనగరం లోనే వుండి, అప్పుడప్పుడు గిరివ్రజపురానికి వచ్చి పోతూంటుంది. భార్యని అమితంగా ప్రేమించిన నందివర్ధనుడు మళ్ళీ వివాహం చేసుకోకపోవడంతో వేదమరీచి మగధకు వచ్చి రాజ్యపాలన చేపట్టాలనీ మగధ ప్రజలు ఆశిస్తుంటారు. దీంతో మగధ రాజ్య మంత్రులలో వృద్ధులైన ఇద్దరు బతిమాలి, బలవంతము చేసి వేదమరీచిని ఒప్పిస్తారు.
ధూమరేఖ పురాణవైర గ్రంథమాల నవలల సీరీస్లో మూడవది. భారతీయుల పురాణాల్లోని చరిత్రాంశాలు వాస్తవమైనవంటూ, వాటిని మన చరిత్ర రచనకు ప్రామాణికంగా గ్రహించకపోవడం వల్ల ఎన్నో అంశాలు తెలియకుండా పోయాయన్నది ఈ నవలామంజరిలో విశ్వనాథ సత్యనారాయణ వాదం. నవలలోని కథాంశాలకు క్రమంగా కలియుగం ముగిశాకా పురాణాల ప్రకారం ఏర్పడ్డ రాజవంశాలను గుదిగుచ్చుతూ నేపథ్యం ఏర్పరుచుకున్నారు. ఇతివృత్తాల్లో కూడా భారతదేశాన్ని, భారతీయ సంస్కృతిని నాశనం చేద్దామని భావించిన మ్లేచ్ఛులు ఒక్కో నవల్లోనూ ప్రయత్నిస్తూండం కథా సూత్రంగా కొనసాగుతుంది.
రిసినోలిక్ ఆమ్లాన్ని ఆల్కహాలిసిస్ చెయ్యడం వలన రిసినోలిక్ ఆమ్లం యొజ్జ ఏస్టరులు ఏర్పడును.మిథైల్ ఆల్కహాల్ తో రిసినోలిక్ ఆమ్లాన్ని చర్యనొందించడం వలన మిథైల్ రిసినోలెయేట్ అంటారు. శాస్త్రీయం నైనచో మిథైల్ 12-హైడ్రోక్సి ఒలియేట్ అనియు ఇంకనురిసినోలిక్ ఆసిడ్ మిథైల్ ఎస్టరు అనియు పిలుస్తారు.ఈ ఎస్టరు యొక్క భౌతిక వ్లువలు సాంద్రత 0.925 కిలోలు/లీటరుకు, బాష్పీకరణ ఉష్ణోగ్రత;170 (1 మి.మీ/పాదరసం మట్టపు పీడనం వద్ద, ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత -29
రిసినోలిక్ ఆమ్లం 18 కార్బనులను కలిగి వున్న, ఒక ద్విబంధాన్ని 9 వకార్బను వద్ద కలిగివున్న అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం.రిసినోలిక్ ఆమ్లం ఒలిక్ ఆమ్లం లా 18 కార్బనులను,9 వ కార్బనువద్ద ఒకద్విబంధాన్ని కలిగి వున్నప్పటికి భిన్నమైన అణునిర్మాణాన్ని కలిగివున్నది.రిసినోలిక్ ఆమ్లం ద్విబంధానికి అదనంగా 12 వకార్బను వద్ద ఒక హైడ్రోక్సిల్ సమూహాన్ని కలిగి ఉంది.అందువలన దీనిని 12-హైడ్రోక్సిఒలిక్ ఆమ్లమని కూడా పిలుస్తుంటారు.రిసినోలిక్ ఆమ్లంయొక్క శాస్త్రీయ పేరు 12- హైడ్రోక్సి-9-ఆక్టాడెసినోయిక్ ఆమ్లం .
రిసినోలిక్ ఆమ్లం ఒక అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం.ఇది కేవలం కొన్నిరకాల మొక్కల గింజల నూనెలలో లభ్యమగు కొవ్వు ఆమ్లం.ఇది నూనెలలో గ్లిజరిన్తో కలిసి గ్లిజరాయిడ్ రిసినోలిక్ ఆమ్లం ఒక మోనోకార్బోక్సిల్ ఆమ్లం.అనగా ఆమ్లంయొక్క హైడ్రోకార్బను గొలుసు యొక్క ఒక చివర మిథైల్ సమూహం వుండగా, రెండో చివర ఒక కార్బోక్సిల్ సమూహాన్ని మాత్రమే కలిగి ఉంది.
రిసిలోనిక్ ఆమ్లం ఆముదంలో 75-80% వరకు గ్లిజరాయిడ్ రూపంలో ఉంది.భారతదేశంలో పురాతన కాలంనుండి వైద్యపరంగా వినియోగిస్తూ వుండినట్లు తెలుస్తున్నది. ఆముదం నూనెనుఇండియా, ఈజిప్టు, చైనా, పెర్షియా, ఆఫ్రికా, గ్రీసుదేశాలల్లో 4 వేల సంవత్సరాల క్రితమే వైద్య సంబంధపరంగా వాడినట్లు తెలుస్తున్నది
సామంతులు మాత్రమే ఈ మయూర నృత్యం చేస్తారు. సామంతులనే గోండులని కూడా అంటారు. సామంతులు ఎంతో వెనుకబడిన గిరిజనులు. విశాఖ పట్టణం, శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని దుర్గమ్మ కొండ ప్రాంతపు అడవుల్లో ఈ గిరిజనులు కనిపిస్తారు. సామంతులు తరతరాలుగా కాపడు కొంటూ వస్తున్న సాంస్కృతిక సంపదలో మయూర నృత్యం ఒక భాగం. గోండుల వివాహ సందర్భాలలోనూ, ఏప్రిల్ నెలలో వచ్చే చైత్ర పర్వ దిన సందర్భంలోనూ, సాధారణంగా ఈ మయూరి నృత్యం చేస్తారు. ఈ నృత్యంలో పిరోడి అనే మురళి కాళ్ళకు కట్టుకునే గజ్జెలు ముఖ్యమైనవి. సామంతులు ఖరీదైన వస్త్రాలంకరణలు జోలికి పోరు. తెల్ల దోవతి కట్టుకుంటారు. నర్తకు లందరూ పాదాలకు గజ్జెలు కట్టుకుంటారు. వీటిని సామంతులు ముయ్యంగా అంటారు. తలకు తోయంగ అనే తలపాగా ధరిస్తారు. తుంగ గడ్డితో చేసిన పొగాకు రంగుల గుడ్డ పేలికలను కుచ్చులుగా కడతారు. నడుము వంచి నప్పుడు పింఛము విప్పిన నెమలి వలె కనిపించేటట్టు నెమలి పింఛముల గుత్తిని నడుముకు వెనుక బిగించు కుంటారు. మొదట నర్తకులందరూ రెండు వరుసలలో నిలుచుంటారు. నోటితో నెమలి అరుపును పోలిన శబ్దం చేస్తారు. వలయా కారంగా నిలిచి నాట్యం చేస్తున్న మయూరం పద్ధతిలో మోకాలిపై ముందుకు వంగుతారు. భూమాతకు సూర్య భగవానుడికి మ్రొక్కి నృత్యం ప్రారంబిస్తారు.
పురుషుడు అడుగులు చేసే పద్ధతి స్త్రీల కంటే భిన్నంగావుంటుంది. నాట్యం చేస్తున్న బృందంతో పాటు వాద్య కారులు ప్రక్కగా వెంట వెంటనే ముందుకు అడుగులు వేస్తారు. ప్రారంభంలో మట్టుకు వాయిద్యాలను పట్టు
కున్న కళాకారులు రంగ స్థలం మధ్య కనిపిస్తారు. అడుగు ముందుకు వేసేటప్పుడు మొదటి కుడి పాదం వేసి ఆ తరువాత ఎడమ పాదాన్ని కుడి పాదం మడమ దాకా ముందుకు తీసుకు వస్తారు. ఆ విధఆంగా మళ్ళీ కుడి పాదంతో అడుగు వేయడానికీ వీలు కలుగు తుంది. ఈ నృత్యం వాయించే రెండు రకాల చర్మ వాద్యాలూ అడుగులు వేసే టప్పుడు లయ బద్ధంగా చేయడానికి తోడ్పడుతాయి. వాయిద్యాలను మరింత వేగంగా వాయించిన కొలది నాట్యంలో ఉత్సాహం కూడా పెరిగి మరింత చురుకుగా సాగుతుంది. అర్థ రాతి లోగా విందులు ముగించి, స్త్రీలూ, పురుషులూ పిల్లలూ మళ్ళీ నృత్యం ప్రారంభిస్తారు. ముత్యాలమ్మనూ, కొండ దేవతలనూ ఆహ్వానిస్తూ సుదీర్ఘమైన పాటలు పాడుతారు. కొండ రెడ్లకు ఈ పాట ఎంతో ఉత్సాహాన్నీ ఉద్వేగాన్ని కలిగిస్తుంది. సన్నివేసం పతాక స్థాయిని అందుకునే సమయానికి పాట పూర్తి అవుతుంది. ఉదయం పది గంటల వరకూ, అలసట వచ్చేంత వరకూ నృత్యం చేసి ఎవరికి వారు వెళ్ళి పోతారు. గ్రామ మంతా నిశ్శబ్దమై పోతుంది.
వారు చేసే నృత్యంలో స్త్రీలూ, పురుషులూ ఒకే సారి నృత్యంలో పాల్గొంటారు కాని జంటలుగా కలవరు. రంగ స్థలం చుట్టు ఎడమ చేతి వాలుగా ప్రదక్షిణం చేస్తూ నృత్యం కొనసాగ్తిస్తారు. నృత్యం పతాక సన్నివేశానికి వచ్చినప్పుడు సైతం స్త్రీలు పురుషులూ వేరు వేరుగానే నృత్యం చేస్తారు. స్త్రీలు పాదాన్ని నేలకు తాకించుతూనే నాలుగు అడుగులు ముందుకు వేస్తారు. ఇలా ముందుకు వెళ్ళడం ఒక ప్రత్యేక పద్ధతిలో జరుగుతుంది. కుడి పాదాన్ని ఐ మూలగా నాలుగడుగులు ముందుకు వేసి, నొక అడుగు అదే పద్ధతిని వెనక్కు వేస్తారు. వలయాకారంలో చేరి ఒకే సారి అందరూ కేంద్ర స్థానానికి వచ్చి మళ్ళీ పోవడం, చేతులు ఊపుతూ అర చేతుల్లో వున్న గలగల లాడే వాయిద్య విశేషాలతో శబ్దం చేయడం ఈ నృత్యానికి హంగును చేకూర్చుతుంది. కాళ్ళను ఎడంగా వుంచి కుడి పాదం మీద అదేలా దూకడం, అటు తర్వాత కుడి పాదం వెనక్కూ ఎడం పాదం ముందుకూ వచ్చేటట్టు మరో గెంతు గెంటడం కూడా ఒక విశిష్టమైన నర్తన విధానం.
అరకు లోయలో ప్రసిద్ధమైన నృత్యాలలో దింసా నృత్యం ఒకటి. వృద్ధులూ, యువకులూ, ధనికులూ, పేదలు అనే తేడా లేకుండా, అన్ని వర్గాల వారు దింసా నృత్య కార్యక్రమాలలో పాల్గొంటారు. కష్ట జీవు లైన గిరిజనులకు, ఈ కార్యక్రమాలు అంతు లేని ఆనందానిస్తాయి. దింసా నృత్యం అందరినీ అలరించడమే కాక, గ్రామీణ ప్రజల మధ్య సఖ్యతనూ, సుహృద్భావాన్ని పెంపొందిస్తుంది. దింసా నృత్యాన్ని చైత్ర పర్వం లోనూ, వివాహ సమయం లోనూ, పండుగ పరవ దినాలలోనూ ప్రదర్శిస్తారు. దింసా నృత్యంలో విలక్షణమైన, సంగీత వాయిదాలున్నాయి. తుండి, మోరి, డప్పూ మొదలైన సాంప్రదాయ వాయిద్యాల సహకారంతో లయ బద్ధంగా సాగుతుంది. ఈ నృత్యంలో కళాకారుల్ని ఉత్తేజ పర్చ టానికి మధ్య మధ్య జోడు కొమ్ము బూరలను ఊదుతారు. స్త్రీ పురుషు లందరూ సాంప్రదాయక మైన ఆభరణాలు ధరించి, రంగు రంగుల దుస్తులను అలంక రించుకుని నృత్యానికి హాజరౌతారు. దింసా నృత్యం ఎనిమిది రకాలున్నాయి.
వలయాకారంగా చేరే దండారి వృందం లోపలి వైపుకు తిరిగి నిలుచుంటారు. ఎడమ వైపుకు నెమ్మదిగా అడుగులు వేస్తూ, అడుగులు వేసి నప్పుడల్లా కుడి పాదాన్ని ఎడమ కాలు మీదికి వూగిస్తుండడంతో నృత్యం ప్రారంభమౌతుంది. ప్రతి నర్తకునికి చేతిలో రెండు కోలాటం కర్రలు వుంటాయి. నర్తకులు తమ చేతుల్లోని రెండు కర్రలను ఒకదానితో మరొక దానిని తాకిస్తారు. తరువాత కుడి వైపున వున్న నర్తకుని కర్రను కొడతారు. ఇలా అడుగులు వేస్తూ కోలాట మాడుతూ నర్తకులందరూ వంగి కర్రలను నేలకి తాకించి నాలౌగు దిక్కులనూ అడుగులు వేస్తారు. దేవతలందరికీ ప్రణమిల్ల డానికి ఇలా నాలుగు దిక్కులకూ అడుగులు వేస్తారు. దేవతలకు మ్రొక్కిన తరువాత వలయాన్ని సరి చేసుకుని కర్రలను పాదాల వద్ద వుంచి, పాటకు అనుగుణంగా చేతులతో చప్పట్లు కొడతారు. ఒక బృందం చరణాన్ని ముగ్తించగానే రెండవ బృందం రెండవ చరణాన్ని అందు కుంటూ బృంద గానం చేస్తారు.
చైత్ర మాసంలో గిరిజనులు చైత్ర పర్వం చేసు కుంటారు. అన్ని తెగల వారూ మహోత్సాహంతో ఉత్సవంలో పాల్గొంటారు. అందరూ ఒక చోట చేరి విందులు చేసు కుంటారు. యువతీ యువకులు ఒళ్ళు తెలియని ఆనందోత్సాహాలతో తెల్ల వార్లూ సంగీత నృత్యాలతో కాలక్షేపం చేస్తారు. అన్ని వయసుల వారూ రోజుల తరబడి అడవులలో గడుపుతూ తృప్తిగా వేటాడతారు. వేట నుంచి రిక్త హస్తాలతో తిరిగి వచ్చేటప్పుడు, పురుషులను స్త్రీలు పరాభవిస్తారు. పర్వ దినాలలో ఒక గ్రామానికి చెందిన వారు మరొక గ్రామానికి వెళ్ళి, దింసా నృత్యంలో పాల్గొంటారు. పర్వ దినాలలోఒక గ్రామంవారు, మరో గ్రామం వారిని ఆహ్వానిస్స్తారు. అలా వచ్చే వారికి విందులు ఏర్పాటు చేస్తారు. ఇలా అందరూ కలిసి నృత్య వినోదాల్ని జరుపు కోవడాన్ని నంకిడి కెల్చారు లేక కిందిరి కెల్చార్ అంటారు. చైత్ర పర్వం ఈ విధంగా వారి మద్య సఖ్యతును పెంపొందిస్తుంది.