polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
కొన్నిసార్లు క్లోరిన్ డయాక్సైడ్ ను త్వరితంగా, సులభంగా బూజు, ఈస్ట్ వంటి వాటి దాడికి లోనగు బ్లూబెర్రీ, రాస్‌బెర్రీ, స్ట్రాబెర్రీ వంటి పళ్ళను శానిటైస్ చేయుటకు ధూమకారి గా ఉపయోగిస్తారు.
క్యాంపస్ అంటే సాంప్రదాయకంగా ఒక కళాశాల లేదా విశ్వవిద్యాలయానికి సంబంధించిన సంస్థాగత భవనాలు నెలకొన్న ప్రాంతం. క్యాంపస్ అనే ఇంగ్లీషు మాటే తెలుగు లోనూ ప్రాచుర్యంలో ఉంది. అయితే దీనికి ప్రాంగణం అనే మాట విస్తృతంగా వాడుక లోకి వస్తోంది. కాలేజీ క్యాంపస్ ల లోకి వివిధ సంస్థలు వచి అక్కడే ఇంటర్వ్యూలు జరిపి నియామకాలు చేసే క్యాంపస్ రిక్రూట్‌మెంటును ఇప్పుడు ప్రాంగణ నియామకాలు అని వార్తాపత్రికలు అంటున్నాయి. సాధారణంగా కళాశాల ప్రాంగణంలో గ్రంథాలయాలు, ఉపన్యాస మందిరాలు, నివాస మందిరాలు, విద్యార్థి కేంద్రాలు, భోజనశాలలు, పార్కు లాంటి నిర్మాణాలు, ఏర్పాట్లూ ఉంటాయి.
భారతదేశంలో ప్రాచీన కాలంలోనే క్యాంపస్ భావన ఉండేది. శిష్యులు గురువు వద్దనే ఉంటూ విద్యాబుద్ధులు నేర్చుకునేవారు. దీన్ని గురుకులం అనేవారు. ఆ తరువాత నలందా వంటి గురుకుల విశ్వవిద్యాలయాలు కూడా వచ్చాయి. ఐరోపాలో కాంపస్ సంప్రదాయం మధ్యయుగంలో మొదలైంది. యూరోపియన్ విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులతో కలిసి నివసిస్తూ విద్య నేర్చుకునేవారు. ఈ పద్ధతి తరువాత అమెరికాకు వలస వెళ్ళింది. అమెరికా లోని తొలి వలస విద్యా సంస్థలు స్కాటిష్, ఇంగ్లీష్ కాలేజియేట్ వ్యవస్థపై ఆధారపడి ఉండేవి.
క్యాంపస్ ఐరోపాలోని క్లోయిస్టర్ మోడల్ నుండి అమెరికాలో విభిన్న స్వతంత్ర శైలులకు పరిణమించింది. తొలి వలసరాజ్యాల కళాశాలలన్నీ యాజమాన్య శైలులలో నిర్మించారు. వీటిలో కొన్ని ప్రిన్స్టన్ విశ్వవిద్యాలయం లాగా ఒకే భవనంలో ఉండేవి. కొన్ని హార్వర్డ్ లాగా చుట్టూ భవనాలు, మధ్యలో ఖాళీ స్థలంతో ఉండేవి. క్యాంపస్ నమూనాలు, దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న కళాశాలల నిర్మాణం రెండూ విస్తృత ప్రపంచంలోని పోకడలకు ప్రతిస్పందనగా అభివృద్ధి చెందాయి.
ఆధునిక కాలంలో క్యాంపస్ అనేది విద్యా విషయకం మాత్రమే కాక, విద్యేతర విషయికంగా కూడా వాడుతున్నారు. గూగుల్‌ప్లెక్స్ , యాపిల్ క్యాంపస్ దీనికి ఉదాహరణలు.
20 వ శతాబ్దంలో క్యాంపస్ అర్థం మారిపోయి, మొత్తం సంస్థాగత ఆస్తి ఉన్న ప్రదేశాన్ని సూచించేలా ఈ అర్థం విస్తరించింది. పాత అర్ధం కొన్ని ప్రదేశాలలో 1950 ల వరకూ కొనసాగింది.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి శంకర్‌పల్లిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల శంకర్పల్లి ఖల్సాలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల శంకర్‌పల్లిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు చేవెళ్ళలోనూ ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల దొంతన్ పల్లిలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు హైదరాబాదులోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల హైదరాబాదులో ఉన్నాయి.
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి శంకర్పల్లి నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్ ద్వారా వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ ఉన్నది. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను నిర్దేశించిన ఒక ప్రదేశంలో పారబోస్తారు.
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం సరిగ్గా లేదు. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.
లింగమంతులస్వామి యాదవుల ఆరాధ్యదైవం. జాతరకు ఒకరోజు ముందే ఎడ్లబండ్లు, ఆటోలు, ట్రాక్టర్లపై ఇక్కడికి చేరుకుంటారు. మగవాళ్లు ఎరుపు రంగు బనియన్, గజ్జెల లాగు ధరించి కాళ్లకు గజ్జెలు, చేతిలో అవుసరాలుపట్టుకుని డిల్లెం బల్లెం శబ్దాల నడుమ లయబద్దంగా నడుస్తూ ఓలింగా. ఓ లింగా అంటూ హోరెత్తిస్తారు. మహిళలు తడి బట్టలతో పసుపు, కుంకుమ, పూలదండలు, అగరొత్తులతో అలంకరించిన మంద గంపను నెత్తిన పెట్టుకుని నడుస్తుంటారు. సంతానంలేని మహిళలు బోనం కుండ ఎత్తుకుంటారు. తోడుగా వచ్చిన వాళ్లు దేవుడికి బలిచ్చే గొర్రెపొటేల్‌ను తీసుకొస్తుంటారు. ఇక్కడికి రావడానికి ముందుగానే గొర్రెపొటేల్‌కు స్నానం చేయిస్తారు. పూలదండ వేసి, పసుపు, కుంకుమ బొట్లుపెట్టి దేవుడు ఉన్న దిక్కువైపు వదిలేస్తారు. గొర్రె జల్తి ఇవ్వగానే మొక్కు తీర్చుకుంటారు. లింగమంతుడు సహా చౌడేశ్వరి , గంగాభవాని, యలమంచమ్మ, అకుమంచమ్మ, మాణిక్యాలదేవి పూజలందుకుంటారు.
ఆదివారం జాతర తొలిరోజు. భక్తులు రాత్రి తమ ఇళ్లలో గంపలు వెళ్లదీసే కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టి సంప్రదాయ ఆయుధాలు తీసుకుని రాత్రికి లోపే ఇక్కడకు చేరుకున్నారు. నేడు రెండోరోజు. యాదవ పూజారులు పోలు ముంతలు. బొట్లు. కంకణ అలంకరణలు చేయగా. మహిళలు తెల్లవారుజామునే బోనం వండుకుని లింగమంతులస్వామికి నైవేద్యం సమర్పించారు. ఇక జంతుబలి ఉండనే ఉంది. జాతరిక జనసంద్రమవుతుంది. ఇక మూడో రోజైన మంగళవారం చంద్రపట్నం వేస్తారు. బియ్యం పిండి, పసుపు కలిపిన పదార్థంతో ఆలయాల ఎదుట ముగ్గు వేసి నాలుగువైపులా ముంత గురుగులు పెట్టి దీపాలు వెలిగిస్తారు. నాలుగో రోజు నెలవారం. దిష్టిపూజ రోజు పెట్టిన దేవరపెట్టెను తొలగించి గట్టు సమీపంలోని కేసారం గ్రామానికి తీసుకెళ్లి వచ్చే జాతరకు తీసుకొస్తారు. ఐదో రోజు. మూల విరాట్ అలంకరణకు ఉపయోగించే మకరతోరణం తొలగిస్తారు.
నల్లొండ జిల్లా లోని చివ్వెంల మండలం దురాజ్ పల్లి లో యాదవు ల కులదైవంగా పేరొందినది లింగమంతుల జాతర. తెలంగాణ రాష్ట్రంలో సమ్మక్క సారలమ్మ జాతర తర్వాత రెండో అతిపెద్ద జాతరగా పెద్దగట్టు గుర్తింపు పొందింది. చరిత్ర కలిగిన ఈ లింగమంతుల స్వామి జాతరకు భక్తులు తండోపతండాలుగా తరలివస్తుంటారు. నల్లొండ జిల్లా దురాజ్ పల్లిలో ఐదు రోజులపాటు జరిగే ఈ జాతరకు తెలంగాణ రాష్ట్రం నుంచే కాకుండా కృష్ణా, గుంటూరు, ఇతర రాష్ట్రాల నుంచి లక్షలాది భక్తులు తరలివచ్చి స్వామి వారిని దర్శించుకొని తమ మొక్కులను తీర్చుకుంటారు.
లింగమంతుడు శాకాహారి కావడంతో ఆయనకు నైవేద్యం సమర్పిస్తారు. మిగిలిన దేవతలకు జంతుబలితో మొక్కు చెల్లిస్తారు. ఈ ఉత్సవాలు రెండేళ్లకోసారి జరుగుతాయి. రాష్ట్రం నలుదిక్కుల నుంచే కాకుండా పక్కరాష్ట్రాలైన ఆంధ్రప్రదేశ్, చత్తీస్‌గఢ్, ఒడిశా నుంచి కూడా భక్తులు తరలివచ్చి మొక్కులు చెల్లించుకుంటారు. ప్రతీయేటా సుమారు 15 లక్షలకు పైగా భక్తులు ఈ జాతరకు వస్తుంటారు.
ఇది ఐదు రోజుల పండుగ. శనివారం మధ్యాహ్నం మూలవిరాట్‌లకు అలంకరణ మొదలయింది. వరంగల్ జిల్లా చీకటాయపాలెం నుంచి యాదవ పూజారులు చౌడమ్మ పల్లకి తీసుకురాగా. సూర్యాపేట నుంచి మకరతోరణం ఇతర ఆభరణాలు గట్టుకు తీసుకొచ్చి అలంకరిస్తారు.
ఈ కథలు మొట్టమొదట 1893–94లో పత్రికలలో ప్రచురించబడ్డాయి. ఆ ప్రచురణలలో దృష్టాంతాలు ఉన్నాయి. కొన్ని రచయిత తండ్రి జాన్ లాక్వుడ్ కిప్లింగ్ చేత ప్రచురింపబడ్డాయి. రుడ్‌యార్డ్ కిప్లింగ్ భారతదేశంలో జన్మించాడు, అతని బాల్యం యొక్క మొదటి ఆరు సంవత్సరాలు ఇక్కడే గడిపాడు. ఇంగ్లాండ్‌లో సుమారు పదేళ్ల తరువాత, అతను తిరిగి భారతదేశానికి వెళ్లి అక్కడ ఆరున్నర సంవత్సరాలు పనిచేశాడు. కిప్లింగ్ లో ఈ కథలు వ్రాయబడ్డాయి , అతను నిర్మించిన హోమ్ డమ్మర్స్టాన్, వెర్మోంట్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో. 1899 లో న్యుమోనియాతో మరణించిన 6 సంవత్సరాల వయస్సులో ఉన్న తన కుమార్తె జోసెఫిన్ కోసం కిప్లింగ్ కథల సంకలనం రాసినట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి; 2010 లో ఇంగ్లాండ్‌లోని కేంబ్రిడ్జ్‌షైర్‌లోని నేషనల్ ట్రస్ట్ కు సంబందించిన వింపోల్ హాల్‌లో రచయిత తన చిన్న కుమార్తెకు చేతితో రాసిన నోట్సుతో పుస్తకం యొక్క మొదటి ఎడిషన్ కనుగొనబడింది.
కిప్లింగ్ సొంత బాల్యాన్ని ప్రతిధ్వనించే మోగ్లీ జీవితంలో మాదిరిగానే ఈ పుస్తకంలోని ఒక ప్రధాన ఇతివృత్తం,పరిత్యాగం. ఇతివృత్తం వారి శత్రువులపై రిక్కి-టిక్కి-తవి, ది వైట్ సీల్‌తో సహా కథానాయకులు విజయంతో ఎలా ప్రతిధ్వనిస్తున్నారో, అలాగే మోగ్లీ. మరొక ముఖ్యమైన ఇతివృత్తం చట్టం, స్వేచ్ఛ. కథలు జంతువుల ప్రవర్తన గురించి కాదు, మనుగడ కోసం డార్వినియన్ పోరాటం గురించి ఇంకా తక్కువ, కానీ జంతు రూపంలో మానవ ఆర్కిటైప్స్ గురించి తెలుపుతుంది. వారు అధికారం పట్ల గౌరవం, విధేయత, సమాజంలో ఒక స్థానాన్ని "అడవి చట్టం" తో తెలుసుకోవడం నేర్పుతారు, కాని మోగ్లీ అడవిని , గ్రామం మధ్య కదిలేటప్పుడు అటువంటి వివిధ ప్రపంచాల మధ్య వెళ్ళే స్వేచ్ఛను కూడా కథలుగా వివరిస్తారు. మానవ స్వభావం యొక్క బాధ్యతా రహితమైన వైపును ప్రతిబింబిస్తూ, కథలను అవసరమైన క్రూరత్వం, చట్టరహిత శక్తులను
పుస్తకంలోని కథలు (అలాగే 1895 లో అనుసరించిన ది సెకండ్ జంగిల్ బుక్ లోని కథలు, మోగ్లీ గురించి మరో ఐదు కథలు ఉన్నాయి) కథలు, నైతిక పాఠాలు నేర్పడానికి జంతువులను మానవరూప పద్ధతితో ఉపయోగిస్తున్నారు. ఉదాహరణకు, "ది లా ఆఫ్ ది జంగిల్" లోని శ్లోకాలు వ్యక్తులు, కుటుంబాలు, సంఘాల భద్రత కోసం నియమాలను నిర్దేశిస్తాయి. కిప్లింగ్ తనకు తెలిసిన లేదా "భారతీయ అడవి గురించి విన్న లేదా కలలు కన్న" దాదాపు ప్రతిదీ ఉంచారు. ఇతర పాఠకులు ఈ రచనను అప్పటి రాజకీయాలకు, సమాజానికి ఉపమానాలుగా వ్యాఖ్యానించారు.
జంగిల్ బుక్ మంచి ప్రజాదరణ పొందింది. దానిని అనుసరించి చలనచిత్రాలు, ఇతర కళారూపాలు కూడా వచ్చాయి. స్వాతంత్ సింగ్ వంటి విమర్శకులు, కిప్లింగ్ తన సామ్రాజ్యవాదం గురించి జాగ్రత్తగా ఉన్న విమర్శకులు కూడా అతని కథ చెప్పే శక్తిని మెచ్చుకున్నారని గుర్తించారు. ఈ పుస్తకం స్కౌట్ ఉద్యమంలో ప్రభావవంతంగా ఉంది, దీని వ్యవస్థాపకుడు రాబర్ట్ బాడెన్-పావెల్ కిప్లింగ్ యొక్క స్నేహితుడు. పెర్సీ గ్రెంగర్ తన జంగిల్ బుక్ సైకిల్‌ను పుస్తకం నుండి కొటేషన్ల చుట్టూ కంపోజ్ చేశాడు.
ది జంగిల్ బుక్ ఆంగ్ల రచయిత రుడ్యార్డ్ కిప్లింగ్ రాసిన కథల సమాహారం. ఇందులో ప్రధాన పాత్ర తోడేళ్ళ మధ్యలో అడవిలో పెరిగి మోగ్లీగా పిలవబడే మ్యాన్-కబ్, ఇంకా షేర్ ఖాన్ , బలూ వంటి జంతువులు. ఈ కథలు భారతదేశంలోని ఒక అడవి నేపథ్యంలో రాశాడు; మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో " సియోనీ " అనే ప్రదేశం పదేపదే ప్రస్తావించబడింది.
ఆయన "ద ఆర్ట్ ఆఫ్ కాంపౌండింగ్" అనే పుస్తకాన్ని వ్రాసి 1895లో ప్రచురించారు. ఆ పుస్తకం కనీసం 8 ఎడిషన్లు ముద్రించబడినది. ఆ పుస్తకం 1960 వరకు ఫార్మాసిటికల్ రిఫరెన్సు గా ఉపయోగపడేది. ఆయన "ఎక్జాక్ట్ అండ్ పెర్‌ఫ్యూమ్స్" అనే పుస్తకాన్ని కూడా వ్రాసారు. దీనిలో వందల సంఖ్యలో ఫార్ములేషన్స్ ఉన్నాయి. ఆయన కొంతకాలం మసాచ్‌సెట్ట్స్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఫార్మసీ అండ్ హెల్త్ సైన్సెస్ లో ప్రొఫెసర్ గా పనిచేసారు. 1912 లో ఆయన వివిధ చిల్లీ పెప్పర్స్ కొరకు ఒక పరీక్ష, సూచిక ను కనుగొన్నారు. ఈ పరీక్షను "స్లోవిల్ ఆర్గానోలెప్టిక్ పరీక్ష" అంటారు. ఆయన వివిధ చిల్లీ పెప్పర్స్ యొక్క కారంలో గాల్ తీవ్రతలను ఈ పరీక్ష ద్వారా కనుగొన్నాడు. ఈ పరీక్ష ప్రస్తుతం స్కోవిల్ స్కేలు గా ప్రామాణీకరించబడినది.
విల్బర్ లింకన్ స్కోవిల్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ కు చెందిన ఫార్మాసిస్టు. ఆయన "స్కోవిల్ ఆర్గానోలెప్టిక్ పరీక్ష" ను కనుగొని సుప్రసిద్ధుడైనాడు. ఈ పరీక్ష ప్రస్తుతం "స్కోవిల్ స్కేల్" గా పిలువబడుతుంది. ఈ పరీక్షను ఆయన 1912లో ఆయన పర్క్ డేవిస్ ఫార్మాసిటికల్ కంపెనీలో పనిచేస్తున్నప్పుడు వివిధ మిరపకాయల, మిరియాల రుచులలో గల తీవ్రతలను తెలుసుకొనుటకు కనుగొన్నాడు.
కరాచీలో ఈదీ ఫౌండేషన్ 8 ఆసుపత్రులను నెలకొల్పి ఉచిత వైద్య సేవలనందిస్తుంది. వీటిలో ఉచిత వైద్యశాలలు, కంటి ఆసుపత్రులు, డయాబెటిక్ సెంటర్లు, సర్జికల్ యూనిట్లు, నాలుగు పడకల కేన్సర్ ఆసుపత్రి, మొబైల్ వైద్యశాలలు ఉన్నాయి. అదనంగా ఈ సంస్థ బ్లడ్ బ్యాంకులు కరాచీలో నెలకొల్పింది. ఇతర ఈదీ సర్వీసులకు ఉద్యోగులు, వాలంటిర్లు నడుపుతున్నారు. ఈ ఫౌండేషన్ న్యాయ సేవా విభాగాన్ని కలిగి ఉండి ఉచిత సేవలనందిస్తుంది. ఈ విభాగం జైళ్లలో ఉన్న అమాయక పౌరులకు విడుదల చేసేందుకు కృషి చేస్తుంది. జైళ్లలో ఉన్న వారికి కమిషన్ డాక్టర్లు సందర్శించి ఆహారాన్ని యితర సహాయాన్ని అందిస్తుంటారు. ఆ సంస్థకు 15 "అప్నా ఘర్" గృహాలు మానసిక వికలాంగులకు, తప్పిపోయిన పిల్లలకు సేవలందించడానికి ఉన్నాయి.
ఈదీ 1957లో తన మొదటి సంక్షేమ కేంద్రాన్ని స్థాపించాడు. అది ఈదీ ట్రస్టుగా అప్పటికి ఉండేది. అది ఒక వ్యక్తితో నిర్వహించబడుతూ ఒక గదిలో ప్రారంభించబడి ప్రస్తుతం ఈదీ ఫౌండేషనుగా మారింది. ఈ సంస్థ దేశ వ్యాప్తంగా 300 కేంద్రాలను స్థాపించింది. ఈ కేంద్రాలు పెద్ద నగరాలు, పట్టణాలు, గ్రామీణ ప్రాంతాలలో కూడా ఉన్నాయి. ఈ కేంద్రాలు వైద్య సహాయం, కుటుంబ నియంత్రణ, అత్యవసర వైద్య సేవలను అందిస్తుంది. వారికి దూర ప్రాంతాలవారికి సేవలందించడానికి స్వంత అంబులెన్సులు, ఉన్నాయి.
ఈ సంస్థ పాకిస్తాన్ దేశ వ్యాప్తంగా 24 గంతలు అత్యవసర సేవలనను అందిస్తుంది. ఈ సంస్థ పునరావాస కేంద్రాలు, ఉచిత వైద్యశాలలు, వైద్య సహాయం, డ్రగ్ రీహాబిటేషన్ సర్వీసులు, జాతీయ, అంతర్జాతీయ అత్యవసర సేవలను అందిస్తుంది. ఈ సంస్థ ప్రధానంగా అత్యవసర సేవలు, అనాథలు, వికలాంగులైన వారు, పునరావాసం, విద్య, వైద్యం, అంతర్జాతీయ సేవా సంస్థలు, బ్లడ్, డ్రగ్ బ్యాంకులు, ఎయిర్ అంబులెన్స్ సర్వీసులు, మరైన్ అండ్ కోస్టల్ సర్వీసులపై ప్రధాన దృష్టి పెడుతుంది.
ఈదీ ఫౌండేషన్ పాకిస్తాన్ లోని ఫలాపేక్ష లేని సామాజిక సంక్షేమ సంస్థ. దీనిని అబ్దుల్ సత్తార్ ఈది. 1951 లో స్థాపించాడు. ఆయన 2016 జూలై 8న తన మరణం వరకూ ఆ సంస్థకు అధిపతిగా యున్నాడు,. అతని భార్య, విల్‌క్విస్, ఒక నర్సు పిల్లల దత్తత సర్వీసులను పర్యవేక్షిస్తుంది. ఈ సంస్థ ప్రధాన కార్యాలయం పాకిస్తాన్ లోని కరాచీ నగరం.
ఇందువలన అనవసరపు ఖర్చు, అనవసరపు సంప్రదింపులు తొలగిపోతాయి. తద్వారా రచయితకూ, వాడుకుంటున్న వ్యక్తికీ ఇద్దరికీ లాభం చేకూరుతుంది. వికీపీడియా ఈ లైసెన్సుల్లో ఒకదాన్ని వాడుతుంది.
ఈ సంస్థ 2001లో, సెంటర్ ఫర్ పబ్లిక్ డొమెయిన్ అనే సంస్థ సహాయంతో, లారెన్స్ లెసీగ్, హాల్ ఏబెల్సన్, ఎరిక్ ఎల్డ్రెడ్ ద్వారా స్థాపించబడింది. ఫిబ్రవరి 2002లో క్రియేటివ్ కామన్స్ గురించిన మొట్టమొదటి వ్యాసం వెలువడింది. ఇది హాల్ ప్లాట్కిన్ అనే వ్యక్తి వ్రాసారు.
మనకు ఈనాడు తెలిసిన క్రియేటివ్ కామన్స్ లైసెన్సులను రూపొందించిన వారిలో మోలీ షాఫర్ వాన్ హౌవెలింగ్, గ్లెన్ ఓటిస్ బ్రౌన్, నీరు పహాడియా, బెన్ అడీడా ఉన్నారు.
2003లో అంతకుముందు 1998 నుండి నడపబడుతున్న ఓపెన్ కంటెంట్ ప్రాజెక్టును డేవిడ్ ఎ వైలీ క్రియేటివ్ కామన్స్ లో విలీనం చేసి, క్రియేటివ్ కామన్స్ ను పాత ప్రాజెక్టుకు రూపాంతరం అని తెలుపుతూ ఆ సంస్థ నిర్దేశకుడిగా చేరారు.
మార్చి 2015 కి ఫ్లికర్ లో 30.6 కోట్ల ఫోటోలు క్రియేటివ్ కామన్స్ లైసెన్స్ లో ఉన్నాయి. క్రియేటివ్ కామన్స్ నిర్వహణ ఒక బోర్డ్ ఆఫ్ డైరెక్టర్స్ ద్వారా జరుగుతుంది. రచయితలు వారి సొంత రచనలపై గల నకలు హక్కులను మరింత ప్రభావవంతంగా వాడటానికి ఈ లైసెన్సులు దోహదపడటం వలన ఎందరో ఈ లైసెన్సులను ఆదరిస్తున్నారు.
క్రియేటివ్ కామన్స్ కాపీలెఫ్ట్ ఉద్యమ స్ఫూర్తిని అందిపుచ్చుకోవటంలో ముందంజలో ఉందని పరిగణిస్తారు. కాపీలెఫ్ట్ అంటే సర్వస్వామ్యహక్కులు నిర్బంధించే కాపీరైట్ అనే ధోరణికి విరుద్ధంగా మొదలైన ఒక ఉద్యమం.
ఆమె తన 11 సంవత్సరాల వయస్సులో ఈ నాటక రంగంలోనికి వచ్చారు. ఆమె నాట్యకారిణిగా మొదట్లో ఉండేవారు. ఆమె 1957లో నాట్యం పై హైదరాబాదులో జరిగిన సెమినార్ కు వచ్చారు. అప్పుడు హైదబాదులో స్థిరపడ్డారు. ఆమె ఎ.ఆర్.కృష్ణ గారి నాట్య విద్యాలయంలో శిక్షణ పొందారు. ఆమెను ఎ.ఆర్.కృష్ణ గారు కన్యాశుల్కం నాటకంలో బుచ్చమ్మ పాత్రలో నటించడానికి ఆహ్వానించారు. ఆమె ఎగ్జిబిషన్ గ్రౌండ్ లో ఆమె ఆ పాత్రలో నటించారు.
ఆమె సినిమాలలో చాలా తక్కువగా చేసారు. ఆమె ప్రేమ బంధంలో జయప్రదకు తల్లిగా నటించారు. ఒకఊరికథ సినిమాలో అసోసియేట్ గా పనిచేస్తూనే ఒక చిన్నపాత్రలో నటించారు. మాష్టారి కాపురం లో ఒక పాత్రలో నటించారు. పోలీస్ లాకప్ సినిమాలో విజయశాంతికి అత్తగారి పాత్రలో నటించారు. కొబ్బరిబోండాం సినిమాలో రాజేంద్రప్రసాద్ కు తల్లిగా నటించారు.
ఆమె కుమారుడు రాజీవ్ కనకాల ప్రముఖ సినిమా, టెలివిజన్ నటుడు. కోడలు కనకాల సుమ కూడా ప్రసిద్ధ యాంకర్, నటీమణి. లక్ష్మీదేవి కుమార్తె శ్రీలక్ష్మి కనకాల టెలివిజన్ నటీమణి. అల్లుడు పెద్ది రామారావు కూడా నాటకరంగ ప్రముఖులు.
లక్ష్మీదేవి కనకాల నాటకరంగ ప్రముఖులు, నట శిక్షకులు. థియేటర్ ఆర్ట్స్ లో రజనీకాంత్, చిరంజీవి, రాజేంద్ర ప్రసాద్ మొదలగు అనేకమందిని సినిమా రంగ నటులుగా తీర్చిదిద్దారు.
ఈ దాడిలో సుమారు 130 మంది మరణించారు. ఇందులో బాటాక్లాన్ థియేటర్లోనే 89 మంది మరణించారు. ఉగ్రవాదులు ఈ థియేటర్లోనే దాక్కుని పోలీసులతో పోరాడారు. మరో 368 మంది గాయపడ్డారు. వీరిలో 80–99 మంది తీవ్రంగా గాయపడ్డారు. అధికారులు దాడి చేసిన ఏడు మందిలో ఒకరిని వెంటనే మట్టుబెట్టారు. వెంటనే మిగతా వారికోసం అన్వేషణ మొదలుపెట్టారు. ఈ దాడులు రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత ఫ్రాన్సు మీద జరిగిన అత్యంత దారుణమైనవి, అంతే కాకుండా 2004 లో మాడ్రిడ్ లో జరిగిన రైలు బాంబు పేలుళ్ళ తరువాత యూరోపియన్ యూనియన్ మీద జరిగిన దాడుల్లో అత్యంత దారుణమైనది. జనవరి 2015 లో చార్లీ హెబ్డో కార్యాలయం మీద దాడి, ప్యారిస్ లోని ఒక యూదుల సూపర్ మార్కెట్ మీద దాడి జరిగిన తరువాత ఫ్రాన్సు జాగ్రత్తగా వ్యవహరిస్తూ వస్తోంది.
2015 పారిస్ బాంబు దాడులు నవంబరు 27, 2015 న ప్యారిస్, దాని ఉత్తర సబర్బన్ ప్రాంతమైన సెయింట్ డెనిస్ లో ఉగ్రవాదులు ప్రణాళికతో జరిపిన వరుస బాంబు పేలుళ్ళు. 21:20 ప్రాంతంలో ముగ్గురు ఆత్మాహుతి దళ సభ్యులు సెయింట్ డెనిస్ లోని స్టేట్ డి ఫ్రాన్స్ లో ఈ దుశ్చర్యకు పాల్పడ్డారు. దీని తరువాత పలు కెఫేలు, రెస్టారెంట్లు, ప్యారిస్ మధ్య భాగంలోని ఓ సంగీత వేదిక మీద ఆత్మాహుతి దాడులతో బాంబులతో దాడి చేశారు.
సిరియా, ఇరాక్ దేశాల్లోని స్థావరాలపై ఫ్రాన్సు చేపట్టిన ఆపరేషన్ చమ్మా కు వ్యతిరేకంగా తాము ఈ దాడులకు పాల్పడ్డట్లు తెలిపింది.
1978 శంకరమంచి మొదటి కథ స్వాతిలో ప్రచురితమయ్యింది. ఇప్పటి వరకూ దాదాపు 200 లకి పైగా కథలు స్వాతి, ఆంధ్రజ్యోతి, ఆంధ్రభూమి, చతుర, ఉదయం వంటి అన్ని వార మాస పత్రికల్లో ప్రచురితమయ్యాయి. ఆంధ్రజ్యోతి, స్వాతి, ఉదయం పత్రికల్లో కథలకు బహుమతులు అందుకున్నారు. శంకరమంచి తన కథల్లో కుటుంబ జీవనంలోని విలువలకు, స్త్రీ సమస్యలకు ప్రాధాన్యమిచ్చారు. అనాది నుండి ఆధునిక కాలం వరకూ స్త్రీ ఎదుర్కొంటున్న వివక్ష, పడుతున్న బాధలు వీరి రచనల్లో చర్చకి వస్తాయి. నేటిప్రపంచం ఇంతటి ప్రగతి సాధించినా మహిళల కష్టాలు తగ్గకపోగా మరింత పెరగడం ఆయన్ని బాధిస్తోంటుంది. స్త్రీ అంటే ఎంతో గౌరవం శంకరమంచికి. ఈ విషయం ఆయన రచనల్లో ప్రతిబింబిస్తూంటుంది.
పొట్ట చెక్కలయ్యే హాస్యాన్ని వేదికపై అందించిన "దొంగలబండి" అనే రెండు గంటల నాటకం ఒక సంచలనం. ఇది శంకరమంచికి గొప్ప పేరు తెచ్చింది. వీరి "పూజకు వేళాయెరా" నాటికకు ఆంధ్రజ్యోతి పోటీలో ప్రథమ బహుమతి లభించింది. "ప్రసన్నకి ప్రేమతో" కూడా ప్రజాదరణ పొందింది.
ఇప్పటివరకూ 13 నాటికలు 2 నాటకాలు రాసారు శంకరమంచి. వీటిలో అనేక నాటకాలు పోటీల్లో బహుమతులందుకున్నాయి. ఇంతే కాక వీరి నాటకాలకు పనిచేసిన నటులు, దర్శకులకు కూడా అనేక అవార్డులు లభించడం విశేషం.
బిక్కు, దీక్షిత్ వంటి నాటకరంగ మిత్రుల ప్రోత్సాహంతో "చికాగో" అనే హాస్యనాటిక రాసారు. హళ్ళికి హళ్ళిలో పూర్తి వైవిధ్యాన్ని అందించారు శంకరమంచి. ఈ నాటిక అనేక పరిషత్ పోటీలలో గెలుపొందింది. అనేక వేదికలపై విజయవంతంగా ప్రదర్శితమవుతూ వస్తోంది.
శంకరమంచి పార్థసారధి కథ, నాటక రచయిత. ఆదివిష్ణు తరువాత అంతటి స్థాయిలో హాస్య నాటకాలు రాసే రచయితలు లేరనుకున్న సమయంలో శంకరమంచి పార్థసారధి రచనలు ప్రారంభించి హాస్యనాటకాలకు కొత్తరూపం ఇచ్చారు.
రేడియో నాటికలకు జాతీయ స్థాయిలో ప్రథమ బహుమతి పొందారు. రాసిన అన్ని నాటికలకు నాటకాలకు ఉత్తమ రచయితగా అన్ని పరిషత్తులలో బహుమతులు పొందారు.
ఐహిక భోగాలు, భౌతికవాద సుఖములలో దు:ఖము పొంచి ఉన్నది కావున వీటిని పరిత్యజించాలి అనేది మూర్ఖమైన భావన. పొట్టు/మురికి ఉన్నంతమాత్రాన, ధాన్యాన్ని సేవించట మానేయం కదా?
అగ్నిలో వేడిమి, నీటిలో చలువ, ప్రొద్దుటే వీచే పిల్లగాలిలో తాజాదనం; వాటి వాటి స్వభావరీత్యా ప్రాప్తించినవే. దీనికి ఎవ్వరూ కారకులు కారు.
స్వర్గం, నరకం, మోక్షం, ఆత్మ, పరలోకఫలాలు; ఇవేవీ లేవు. వర్ణాశ్రమ భేధాలతో చేసే క్రియల వలన తర్వాతి కాలంలో వాటి వల్ల ఫలితాలు కలుగుతాయన్నది కూడా ఒట్టి మాటే!
జ్యోతిష్టోమాది యజ్ఞంలో ఏ పశువునైతే వధిస్తారో అది స్వర్గానికేగుతుందని తెలిపెదరు. ఇదే సత్యమైతే ఏదో ఒక యజ్ఞం చేసి మీ తల్లిదండ్రులను కూడా కాళికి బలివ్వచ్చు కదా?
చనిపోయిన వ్యక్తి పేరుపై శ్రాద్ధం నిర్వహించటం వలనే అతని ఆత్మ శాంతించేటట్లయితే మనం దూరప్రదేశాల ప్రయాణానికి వెళ్ళినపుడు కూడా భోజనం ఎందుకు తీసుకువెళ్ళటం?
స్వర్గంలో ఉన్న వారి ఆత్మలకు శాంతి, భూమిపై వారి శ్రాద్ధాలతోనే జరిగేటట్లైతే ఇంటి పై కప్పుపై ఉన్న వారి ఆకలిని క్రింది అంతస్థు నుండే తీర్చవచ్చు కదా?
వేదాల కర్తలు ముగ్గురు. వారే విదూషకులు, దొంగలు, రాక్షసులు. పండితులుగా చెప్పుకొనే వీరు, వీరి నానా రకాల జర్ఫరి, తుర్ఫరి వంటి వాక్యాలతోనే వేదాలను నింపేశారు.
అశ్వమేథ యాగం చేసేవాడు ధర్మపత్నిని త్యజించి తలను నరికివేయాలి. ఇవన్నీ విదూషకులు రచించారు. స్వర్గ నరకాది విషయాలు ధూర్తులు రచించారు. ఏయే శాస్త్రాల్లోనైతే మద్యమాంసాలు నైవేద్యంగా సమర్పించాలని రాయబడ్డాయో, వాటిని రాక్షసులు రచించారు. తమను తాము పండితులుగా చెప్పుకొనే వీరందరూ ఈ రచనలను తమ పొట్ట నింపుకోవటానికి చేశారు. చార్వాకుడు ఇటువంటి వారిని, వీరి రచనలనే ఖండించాడు. సర్వప్రాణులకు జ్ఞానుగ్రహాన్ని ప్ర్రాప్తింపజేసేందుకు కృషి చేసి ఈ మతాన్ని విస్తరింపజేశాడు. ఈ చార్వాక మతాన్నే అందరూ అనుసరించాలి. ఇదే అన్ని మతాలలోకెల్లా శ్రేష్ఠమైన మతము.
మాధవ విద్యారణ్యుడు విజయనగర సామ్రాజ్యంలో హరిహరునికి, బుక్క రాయకీ రాచగురువు, మహర్షి. శృంగేరీ శారదా పీఠానికి 12వ జగద్గురువుగా 1380-1386 వరకూ వ్యవహరించారు. హంపి లో గానీ, వరంగల్లులో గానీ వీరు జన్మించి ఉండవచ్చునని ఒక అభిప్రాయము కలదు.
అన్ని అధ్యాయములలోను విద్యారణ్యుడు దైవముపై నున్న నమ్మకాన్ని ప్రశ్నిస్తాడు. ఈ మతాలను కనుగొన్నవారి వాక్కులను నేరుగా ప్రస్తావిస్తూనే వీటన్నింటికీ భిన్నంగా నాస్తికత్వాన్ని ప్రబోధిస్తాడు.
సుమారు 100 కుటుంబాలు విశ్వకర్మ కులానికి చెందిన వారు తంజావూరులో నివసిస్తున్నారు. వారిది వీణలు తయారుచేయడమే వృత్తి. కానీ అందులో అనేక మంది ఈ వృత్తిని విడిచి పెట్టారు. సుమారు 10 కుటుంబాల వారు ఈ పరిశ్రమలో కృషిచేస్తున్నారు. ఈ వీణ పనస కర్రతో తయారుచేస్తారు. ఈ చెక్కను కడలూరు జిల్లా లోని పంతురి గ్రామం నుండి తెస్తారు. ఈ వీణలలో రెండు రకాలుంటాయి. వాటిలో - ఏకాంత వీణ , మూడు భాగాల వీణ . ఈ వీణ ఖరీదు సుమారు రూ.10,000 నుండి రూ.25,000 వరకు ఉంటుంది. ముడి చెక్కను ప్రతిభావంతులైన పనివారు తయారుచేస్తారు. ఒక వీణ తయారీకి సుమారు 20 నుండి 30 రోజులుపడుతుంది.
ఈ వీణకు పనస చెట్లను వినియోగిస్తారు. వీణను తయరు చేయడానికి 100 సంవత్సరాల పైబడి పెరిగిన పనస చెట్లను వినియోగిస్తారు. ఈ చెట్టు కాండం ఇతర చెట్లవలె పెద్దగా పెరగదు. ఇది తేలికగా ఉండటమే కాకుండా మంచి ప్రతిధ్వనిని కూడా పలికిస్తుంది. మంచి దృఎడత్వం, మన్నిక, తేమని తట్టుకోగలగడం మొదలైన లక్షణాలు కలిగి ఉండటం వల్ల దీన్ని విరివిగా వాడతారు. వీణను సాధారణంగా ఒకే కొయ్యతో తయారు చేస్తారు. తంజావూరు వీణను నాలుగు అడుగుల పొడవుతో తయారుచేస్తారు. తేలికైన చెక్కతో వీణను చెక్కుతారు. దీనిపై పెయింట్‌ వేసి రంగులద్దుతారు. రకారకాల పువ్వులు, జంతువుల నమూనాతోనూ వీణలను తయారుచేస్తారు.
వీణ సరస్వతి హస్త భూషణం కాబట్టి సరస్వతీ వీణ అని కూడా అంటారు. వీణ ప్రముఖంగా కర్ణాటక సంగీత కచేరీలలో వినియోగిస్తారు. వీణలో ఏడు తంత్రులు ఉంటాయి. అనుమందరం, మందరం, మందర పంచకం, షడ్జమం అనే నాలుగు తంత్రులను వీణకు బిగిస్తారు. ప్రక్కన శృతితాళాలకు ఉపయుక్తంగా షడ్జమం, పంచమం, తారం అనే మూడు తంత్రులను బిగిస్తారు. వీణ వాయించేటప్పుడు కుడిచేత్తో మీటుతూ, దానికి అమర్చి ఉన్న 24 మెట్లు దానిలోని స్వరాలకు అనుగుణంగా ఎడమ చేతి వేళ్లతో మెట్టుమీద అదిమిపట్టి ఆయా స్వరాల్ని పలికించాల్సి ఉంటుంది.
సంగీత వాద్యాలలో వీణను సంగీత పరికరాల రాణిగా భావిస్తారు. వీణలలో తంజావూరు వీణకు విశేష ప్రాధాన్యత ఉంది. దీనిని రూపకల్పచేసి అభివృద్ధి చేసినవారు "గోవింద దీక్షితార్". ఆయన తంజావూరును పాలించిన రఘునాధనాయకుని కొలువులో ఉండేవారు. ఈ వీణను "సరస్వతీ వీణ" అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ వీణ 4 అడుగుల పొడవు కలిగి పెద్ద అనునాదకం , చెక్క వంతెన , బోలుగా ఉండే మెడ , ఏడు తీగలు ఉంటాయి.
"తంజావూరు మ్యూజికల్ ఇనస్ట్రమెంట్సు వర్కర్స్ ఇండస్ట్రియల్ కో ఆపరేటివ్ సొసైటీ లిమిటెడ్"ను 1952లో ప్రారంభించారు. ఈ సంస్థ సభ్యులచే తయారుచేయించిన వీణలను మార్కెట్ లో అమ్మకానికి పెడుతుంది.
తంజావూరు వీణ తీగలు మీటుతూ సప్తస్వరాలు అందించే సంగీత వాయిద్యము. ఇది తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని తంజావూరులో ఉత్పత్తి అగుచున్నందున దీనికి తంజావూరు వీణగా ప్రసిద్ధి పొందింది.
మాతా సుందరి ఆధిపత్యం కింద భాయ్ మణి సింగ్ హర్మందిర్ సాహిబ్ జాతేదార్ అయ్యారు బందియా ఖల్సాకు చెందిన సిక్ఖుల నాయకుడు భాయ్ మణి సింగ్ ద్వారా తత్ ఖల్సాలోకి చేరిపోరు. ఆపైన బందియాలు మౌనం వహించి, చివరకు ఆచరణ నుంచి పూర్తిగా తప్పుకుని చరిత్ర పుటల్లోకి చేరిపోయారు. సిక్ఖులపై నిఘా పెట్టేందుకు అమృత్ సర్ లో రక్షక భటుల పోస్ట్ ఏర్పాటుచేశారు.
అబ్దుస్ సమద్ ఖాన్ ను 1726లో ముల్తాన్ కు బదిలీ చేసి, అత్యంత చురుకైన వాడు, ఆయన కొడుకు జకారియా ఖాన్ ని, లాహోర్ గవర్నర్ గా నియమించారు. 1726లో భాయ్ తారాసింగ్ వాన్ అనే సుప్రసిద్ధ సిక్ఖు నాయకుడిని, ఆయన 26 మంది అనుచరులను జకారియా ఖాన్ తన ఉప గవర్నర్ మొమిమ్ ఖాన్ ను 2200 గుర్రాలు, 40 జంబురక్ లు, 5 ఏనుగులు, 4 ఫిరంగులతో సైనిక దళాన్ని పంపి చంపించారు. తారా సింగ్ హత్య వార్త పంజాబ్ వ్యాప్తంగా సిక్ఖుల్లో దావాలనంలా పాకిపోయింది. సిక్ఖులెవరూ లేకుండా చూసి ప్రభుత్వం ఒక్కో గ్రామంలోనూ డప్పుకొట్టి భయపెట్టేందుకు, మోసపూరితంగా అందరు సిక్ఖులను చంపేస్తామని ప్రకటించేవారు, కానీ ప్రజలకు నిజానికి అలా జరగదని తెలిసే ఉండేది. సిక్ఖులు తమ సంఖ్య తక్కువగా ఉండడంతో సైన్యాన్ని నేరుగా ఎదుర్కొనేవారు కాదు, ధాయ్ ఫుట్ గెర్రిల్లా యుద్ధతంత్రం పద్ధతులు పాటించేవారు.
శత్రువుని బలహీనం చేసేందుకు నవాబ్ కపూర్ సింగ్, జాతేదార్ దర్బారా సింగ్ ల నాయకత్వంలో సైనిక బిడారును, సరఫరాలను లూటీ చేసేవారు. కొన్నేళ్ళ పాటు ప్రభుత్వ ఖజానాకు సేకరించిన పన్ను పైసా కూడా చేరేది కాదు. ఈ చట్టవ్యతిరేక కార్యకలాపాలకు వారిని శిక్షించాలంటే సాధ్యపడేది కాదు. ఎందుకంటే సిక్ఖులు ఇళ్ళలోనో, కోటల్లోనో కాక అడవుల్లో రహస్య సమావేశాలకు, చేరరాని ఇతర ప్రాంతాలకు పారిపోయి దాక్కునేవారు.
సిక్ఖు మత చరిత్ర పంజాబ్ చరిత్రతోనూ, 16వ శతాబ్ది వాయవ్య దక్షిణాసియా సామాజిక, రాజకీయ స్థితిగతులతోనూ చాలా దగ్గర సంబంధం ఉంది. 16, 17వ శతాబ్దాల్లో భారతదేశాన్ని మొఘల్ చక్రవర్తులు పరిపాలించారు. ఇస్లామిక్ పరిపాలకులు తరచుగా ఉత్తర భారతదేశంలో ఇస్లామేతరులను అణచివేసేవారు, సిక్ఖు గురువులు ఈ అణచివేతకు వ్యతిరేకమైన ప్రయత్నాల్లో భాగం పంచుకుని, ఇస్లాంలోకి మారమని బలవంతం చేయగా వ్యతిరేకించి, హిందువులు, సిక్ఖులపై మత హింసను వ్యతిరేకించి మొఘలుల హత్యలకు అమరులయ్యారు. తదనంతరం మతావేశులైన సిక్ఖులు మొఘల్ ఆధిపత్యాన్ని వ్యతిరేకించడానికి సైన్యంగా ఏర్పడ్డారు. సిక్ఖు సమాఖ్య మిస్ల్ లు, సిక్ఖు సామ్రాజ్యం కలిసి మహారాజా రంజీత్ సింగ్ కింద పరిపాలించిన కాలం మత సహనానికి వేదికై క్రైస్తవులు, హిందువులు, ముస్లిములు పదవుల్లో కొనసాగారు. సిక్ఖు మతం రాజకీయంగా సిక్ఖు సామ్రాజ్య పరిపాలనా కాలంలో అత్యున్నత స్థాయిని అందుకుంది, సిక్ఖు సామ్రాజ్య కాలంలో కాశ్మీర్, లడఖ్, పెషావర్ వంటి ప్రాంతాలతో విస్తారమైన భూభాగం వారి పాలనలో ఉండేది.
హరి సింగ్ నల్వా అనే సిక్ఖు సైన్యపు వాయవ్య సరిహద్దు ప్రాంత సైన్యాధ్యక్షుడు సిక్ఖు సామ్రాజ్యపు సరిహద్దును ఖైబర్ కనుమ ముఖద్వారం వరకూ తీసుకువెళ్ళారు. సామ్రాజ్యపు మత నిర్వ్యాజ పరిపాలన విధానం రాజకీయ, సైనిక, ప్రభుత్వ సంస్కరణల రంగంలో కొత్తపుంతలు తొక్కడానికి కారణమైంది.
ఏదేమైనా భాయ్ సాహిబ్ సిక్ఖు సిద్ధాంతాలకు నిబద్ధుడై సేవకు, సిక్ఖు ఉద్యమానికి అంకితం కావడంతో గురు అంగద్ సాహిబ్ మూడవ నానక్ గా గురు అమర్ దాస్ ను 1552 మార్చిలో 73వ యేట నియమించారు. కొత్తగా గోయింద్వాల్ అన్న పట్టణాన్ని స్థాపించి, ఆ కొత్తగా నిర్మితమైన పట్టణాన్నే తన ప్రధాన కేంద్రంగా ఏర్పరిచారు. కొత్త గురువును చూసేందుకు పెద్ద ఎత్తును సిక్ఖులు గోయింద్వాల్ కు చేరుకోవడం ప్రారంభించారు. ఇక్కడ గురు అమర్ దాస్ సిక్ఖు విశ్వాసాన్ని తీవ్రంగా, పద్ధతిగా, ప్రణాళిక ప్రకారం విస్తరించడం ప్రారంభించారు. సిక్ఖు సంగత్ ప్రాంతాన్ని 22 బోధనా కేంద్రాలు లేదా మంజీలుగా విభజించి ఒక్కో ప్రాంతానికి ఒక్కొక్క మతానికి అంకితమైన సిక్ఖును కార్యకలాపాల నిర్వహణ నేతృత్వం వహించడానికి నియమించారు. తనంత తానుగా భారతదేశ వ్యాప్తంగా పర్యటించి, ఆపైన సిక్ఖు మత ప్రచారకుల్ని దేశంలోని వివిధ భాగాల్లో సిక్ఖు మతాన్ని విస్తరించేందుకు పంపారు.