polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
జహనారా బేగం మొఘలు యువరాణి, షాజహాను చక్రవర్తి, ఆయన భార్య ముంతాజు మహలు ప్రథమ సంతానం. తరచుగా బేగం సాహిబు అని పిలుస్తారు. ఆమె యువరాజు దారా షికో, చక్రవర్తి ఔరంగజేబులకు అక్క.
తల్లి మరణించిన తరువాత ఆమె చేసిన ఒక పని సతీ అల్-నిసా ఖనాం సహాయంతో ఆమె సోదరుడు దారా షికోతో బేగం నాదిరా బానుకు వివాహం జరిపించింది. ఇది ముంతాజు మహలు మొదట ప్రణాళిక చేసినప్పటికీ కాని అది ఆమె మరణం కారణంగా అది వాయిదాపడింది.
ఆమె కోలుకున్న తరువాత షాజహాను జహానారాకు అరుదైన రత్నాలు, ఆభరణాలను ఇచ్చాడు. సూరతు నౌకాశ్రయం ఆదాయాన్ని ఆమెకు ఇచ్చాడు. ఆమె ముత్తాత అక్బరు చెప్పిన ఉదాహరణను అనుసరించి ఆమె తరువాత అజ్మీరును సందర్శించింది.
మొఘలు సామ్రాజ్యం ప్రాధమిక రాణిగా, జహానారా స్వచ్ఛంద విరాళాలకు బాధ్యత వహించారు. ఆమె ముఖ్యమైన రాజ్య, మతదినాలలో భిక్షాటనను నిర్వహించింది. కరువు నివారణ, మక్కా తీర్థయాత్రలకు మద్దతు ఇచ్చింది.
జహానారాకు అనేక గ్రామాలు, యాజమాన్యంలోని తోటల నుండి ఆదాయం పొందడానికి అనుమతించబడింది. బాగ్-ఇ-జహానారా, బాగ్-ఇ-నూరు, బాగ్-ఇ-సఫా వంటి తోటలకు యాజమాన్యం వహించింది.
1657 లో షాజహాను తీవ్ర అనారోగ్యానికి గురయ్యాడు. ఆయన నలుగురు కుమారులు దారా షికో, షా షుజా, ఔరంగజేబు, మురాదుబక్షిల మధ్య వారసత్వ యుద్ధం జరిగింది.
జనరిక్ మందులు బ్రాండెడ్ మందులు పేరు మాత్రమే వేరు తయారీ ఒకటే ఫార్ములా ఒకటే. జనరిక్ మందులు తక్కువ ధరకు లభిస్తున్నాయి కాబట్టి అవి సరిగా పని చేస్తాయో చేయవో అని ప్రజలు భయపడుతున్నారు. జనరిక్ పైన డాక్టర్ల కూడా శ్రద్ద చూపడంలేదనే వాదన ఉంది. అయితే కొందరు డాక్టర్లు మాత్రం జనరిక్‌ వైపే మొగ్గుచూపుతున్నారు. రెండు మూడు రోజుల్లో వాడే మందులు బ్రాండెడ్ కొన్నా పర్లేదు కాని నెలల తరబడి మందులు వాడే వారు మాత్రం జనరిక్ కొనడమే ఉత్తమం అంటున్నారు. ఈ రోజుల్లో ప్రతి ఒక్కరికి మందులకి అయ్యే ఖర్చు నెలకి వేయికి పైనే ఉంటుంది.జనరిక్ మందులపై దృష్టి పెడితే మందుల కోసం చేసే ఖర్చు చాలా వరకు తగ్గనుంది.
తక్కువ ధరలో లభిస్తున్న జనరిక్ మందులు.మనదేశంలో ప్రతి ఏటా వేల కోట్ల మెడికల్ బిజినెస్ జరుగుతోంది. రూపాయి డ్రగ్‌ని పది రూపాయలుకు విక్రయిస్తున్నా ప్రశ్నించలేని పరిస్ధితి. మెడికల్ మాఫియా ఆటకట్టించడానికి జనరిక్ మెడిసన్ వచ్చినా సరైన ఆదరణలేదు. జనరిక్ వచ్చి 20 ఏళ్లు అవుతున్నా 20% మంది ప్రజలు కూడా జనరిక్ మెడికల్ షాపులకి వెళ్లడం లేదంటే జనరిక్ మెడిసన్ పట్ల ప్రజలకి అవహగానలోపం ఎంతలా ఉందో అర్దం చేసుకోవచ్చు.
బ్రాండెడ్ మందులు తయారు చేసే ఫార్మా కంపెనీలు మెడికల్ రిప్రజెంటేటివ్స్ ద్వారా డాక్టర్లకు తమ బ్రాండెడ్ ఔషధాల గురించి ఎప్పటికప్పుడు తెలియజేస్తూ వాటిని సూచించమని కోరుతుంటాయి. డాక్టర్ ఎంతమేర రాస్తే. అంతమేర ప్రతిఫలాలను ముట్టజెబుతాయి. ఈ ఫలాలు ఉచిత విదేశీ పర్యటనలు, చెక్, బహుమతులు ఇలా పలు రూపాలుగా ఉంటాయి. అందుకే బ్రాండెడ్ ఔషధాలు చాలా ఖరీదుగా ఉంటాయి.
ఎందుకంటే ఆ మందు తయారీ కోసం "పరిశోధనలు మరియూ క్షేత్ర స్థాయి పరీక్షల" నిమిత్తం మాకు చాలా డబ్బు ఖర్చైందని సదరు కంపెనీ వాదిస్తుంది. కాబట్టి ఓ 20 సంవత్సరాల పాటు ఆ మందుపై దానిని తయారు చేసిన కంపెనీకి పేటెంట్ హక్కులు కల్పించి, పెట్టుబడి సొమ్మును రాబట్టుకోడానికి, ఆ మందును మొట్టమొదట తయారు చేసిన కంపెనీకి అవకాశం ప్రభుత్వం కల్పిస్తుంది.
జనరిక్ డ్రగ్స్ తయారు చేయటానికి ఫార్మా కంపెనీలు ఎటువంటి పరిశోధనలు కాని క్లినికల్ ట్రయల్స్ గాని జరపవలసిన అవసరం లేదు. అందువలన జనరిక్ డ్రగ్స్ ధరలు, బ్రాండెడ్ డ్రగ్స్ ధరలతో పోలిస్తే 30 నుండి 80 శాతం తక్కువ ధరలలో లభిస్తాయి. వీటిపై ముద్రించబడే యం.ఆర్.పీ కంటే చాలా తక్కువ రేటుకే వాటిని మనకు అమ్ముతారు.
కొంత మంది వైద్యులు జనరిక్ మందులను సూచిస్తుంటారు. అవి వారి ఆస్పత్రి ప్రాంగణంలోనే లభిస్తాయి. వాటి ధర వాస్తవానికి చాలా తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ వాటి మీద మీద ముద్రించబడిన ధర చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. కస్టమర్ అడిగితే ఒక 10 శాతం తగ్గిస్తారు. దాంతో కస్టమర్ సంతోషిస్తాడు. కాని ముద్రిత ధర కంటే 50 నుంచి 80 శాతం వరకు తక్కువ ధర ఉంటుంది.
సూక్ష్మంగా చెప్పాలంటే బేసిక్ ఫార్ములా ప్రకారం తయారైన మందును జనరిక్ మందు అంటారు. ఇదే సూత్రంతో కార్పొరేట్ కంపెనీలు పేరు మార్చి మందులు ఉత్పత్తి చేస్తున్నాయి. ధరలో తేడా తప్పితే మందు పనిచేయడంలో ఎలాంటి వ్యత్యాసం ఉండదు. మందు పరిమాణం, రసాయనిక నామం, నాణ్యత ఒక్కటే గానీ. లేబుల్, దానిపై బ్రాండ్ పేరు మారుతుంది.
తక్కువ ధరకు లభిస్తున్నాయి కాబట్టి నకిలీ మందులు అని, సరిగా పని చేస్తాయో చేయవో అని భయపడవలసిన అవసరం లేదు. బ్రాండెడ్ మందుల తయారీలో పాటించాల్సిన ప్రమాణాలన్నీ జనరిక్ మందుల తయారీలోను పాటిస్తారు. బ్రాండెడ్ మందులెలా పనిచేస్తాయో, జనరిక్ మందులు కూడా ఖచ్చితంగా అలానే పనిచేస్తాయి.
మందు పై #మొట్టమొదటి తయారు చేసిన కంపెనీ యొక్క పేటెంట్ కాలం ముగిసిన తర్వాత, అవే కెమికల్స్ ను ఉపయోగించి, అదే ఫార్ములాతో, అదే మందును ఏ కంపనీ అయినా తయారు చేసి, మార్కెట్ లోకి విడుదల చేయొచ్చు. అలా తయారు చేసిన మందులను " జనరిక్_డ్రగ్స్" అంటారు.
నిజానికి ఆ మందును తయారు చేయడానికి అయ్యే ఖర్చుకూ, ఆ మందుపై కంపెనీ వసూలు చేసే అమ్మకపు ధరకు ఏ మాత్రం పొంతన ఉండదు. తయారీ ఖర్చు కంటే మందు యొక్క అమ్మకపు ధర అనేక రెట్లు అధికంగా ఉంటుంది.
అలా పేటెంట్ లో ఉన్న మందులను ఇతరులు ఎవరైనా తయారు చేసి అమ్మితే వారు శిక్షార్హులౌతారు. అంటే ఆ మందుపై, మొట్ట మొదట తయారు చేసిన కంపెనీకే 20 సంవత్సరాల పాటు గుత్తాది పత్యం ఉంటుంది.
అందుకనే జనరిక్ మందులపై, అవి బ్రాండెడ్ మందుల్లా పనిచేయవన్న పుకార్లు లేవదీస్తున్నారు. అది నిజం కాదు జనరిక్ మందులు బ్రాండెడ్ మందులతో సమానంగా పని చేస్తాయి.
ఆ మందు యొక్క ఫార్ములా తెలిసినా ఏ ఫార్మా కంపెనీ అయినా సరే, దానిని పేటెంట్ ఉన్న కాలంలో పెటెంట్ పొందిన కంపెనీ అనుమతి లేకుండా ఆ మందు తయారు చేయకూడదు.
కాని ప్రజలు జనరిక్ మందులకు అలవాటు పడితే ఫార్మాస్యూటికల్స్ కంపెనీలకూ, ఫార్మా ఏజెన్సీలకూ, మందుల షాపులకూ, అందరికీ నష్టమే కదా.
రోగులను రవాణా చేయాలా వద్దా అనే దానిపై ఆధారపడి అంబులెన్స్‌లను వివిధ రకాలుగా వర్గీకరించవచ్చు. కొన్ని సందర్భాల్లో, అంబులెన్స్‌లు ఒకటి కంటే ఎక్కువ కార్యాలను నెరవేరుస్తాయి.
అత్యవసర అంబులెన్స్ - అత్యంత సాధారణ రకం అంబులెన్స్, ఇది తీవ్రమైన అనారోగ్యం లేదా గాయంతో రోగులకు సంరక్షణను అందిస్తుంది. ఇవి రోడ్డు మీద వెళ్ళే వ్యాన్లు, పడవలు, హెలికాప్టర్లు, స్థిర-వింగ్ విమానం లేదా గోల్ఫ్ బండ్లు వంటి మార్చబడిన వాహనాలు కావచ్చు.
రోగి రవాణా అంబులెన్స్ - అత్యవసర సంరక్షణ కోసం ఆసుపత్రి లేదా డయాలసిస్ సెంటర్ వంటి వైద్య చికిత్స ప్రదేశాల నుండి లేదా మధ్యలో రోగులను రవాణా చేసే ఉద్యోగం కలిగిన వాహనం. ఇవి వ్యాన్లు, బస్సులు లేదా ఇతర వాహనాలు కావచ్చు.
ప్రతిస్పందన వాహనం - ఫ్లై-కార్ అని కూడా పిలుస్తారు, వాహనం, వైవిధ్యాలను మార్చడం లేదు. తీవ్రమైన అనారోగ్య రోగిని త్వరగా చేరుకోవడానికి ఉపయోగించే వాహనం, దృశ్య సంరక్షణను అందిస్తుంది. కొన్ని ప్రదేశాలలో, ఈ వాహనాలు రోగిని రవాణా చేయగలవు, కాని వారు సాధారణ కారు సీట్లో కూర్చోగలిగితేనే. రవాణా అంబులెన్స్ అవసరం లేకుండా, రోగిని రవాణా చేయగల లేదా సన్నివేశంలో సమస్యను పరిష్కరించగల అత్యవసర అంబులెన్స్ ద్వారా ప్రతిస్పందన యూనిట్లు బ్యాకప్ చేయబడతాయి. ఇవి ప్రామాణిక కార్ల నుండి సవరించిన వ్యాన్లు, మోటారు సైకిళ్ళు, పెడల్ సైకిల్స్, క్వాడ్ బైకులు లేదా గుర్రాల వరకు అనేక రకాల వాహనాలు కావచ్చు. ఉత్తర అమెరికాలో ఈ ప్రయోజనం కోసం ఫైర్ ఇంజన్లను తరచుగా ఉపయోగిస్తారు. ఈ యూనిట్లు అధికారులు లేదా పర్యవేక్షకులకు వాహనంగా పనిచేయగలవు.
ఛారిటీ అంబులెన్స్ - అనారోగ్యంతో ఉన్న పిల్లలను లేదా పెద్దలను ఆసుపత్రులు, ధర్మశాలలు లేదా సంరక్షణ గృహాల నుండి దీర్ఘకాలిక సంరక్షణలో ఉన్న ప్రయాణాలకు లేదా సెలవులకు తీసుకెళ్లే ఉద్దేశంతో ఒక ప్రత్యేక రకం రోగి రవాణా అంబులెన్స్ ఒక స్వచ్ఛంద సంస్థ ద్వారా అందించబడుతుంది. ఉదాహరణలు యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ యొక్క 'జంబులెన్స్' ప్రాజెక్ట్. ఇవి సాధారణంగా బస్సుపై ఆధారపడి ఉంటాయి.
రాపిడ్ ఆర్గాన్ రికవరీ అంబులెన్స్ గుండెపోటు, ప్రమాదాలు, ఇతర అత్యవసర పరిస్థితుల నుండి అకస్మాత్తుగా మరణించిన వ్యక్తుల మృతదేహాలను సేకరించి వారి అవయవాలను కాపాడుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. " న్యూయార్క్ నగరం అటువంటి అంబులెన్స్‌ను $ 1.5 తో మోహరించే పైలట్ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభిస్తోంది. మిలియన్, మూడు సంవత్సరాల గ్రాంట్."
వారు పారామెడిక్స్, ఇతర మొదటి స్పందనదారులను వేగంగా సన్నివేశానికి రవాణా చేయగలరు, అత్యవసర సంరక్షణ నిర్వహణ కోసం పరికరాలను తీసుకెళ్లవచ్చు, రోగులను ఆసుపత్రికి లేదా ఇతర కచ్చితమైన సంరక్షణకు రవాణా చేయవచ్చు.చాలా అంబులెన్సులు వ్యాన్లు లేదా పిక్-అప్ ట్రక్కుల ఆధారంగా ఒక డిజైన్ ను ఉపయోగిస్తాయి. మరికొందరు మోటార్ సైకిళ్ళు, కార్లు, బస్సులు, విమానం, పడవల రూపాన్ని తీసుకుంటారు.సాధారణంగా, వాహనాలు రోగులను రవాణా చేయగలిగితే అంబులెన్స్గా లెక్కించబడతాయి. ఏదేమైనా, అత్యవసర రోగి రవాణా వాహనాన్ని అంబులెన్స్గా లెక్కించాలా అనే దానిపై ఇది అధికార పరిధిలో మారుతుంది.ఈ వాహనాలు సాధారణంగా లైఫ్-సపోర్ట్ పరికరాలతో అమర్చబడవు, సాధారణంగా అత్యవసర అంబులెన్స్‌ల సిబ్బంది కంటే తక్కువ అర్హతి కలిగిన సిబ్బంది ఉంటారు. దీనికి విరుద్ధంగా, ఏజెన్సీలు రోగులను రవాణా చేయలేని అత్యవసర ప్రతిస్పందన వాహనాలను కూడా కలిగి ఉండవచ్చు.రవాణా చేయని వాహనాలు, ఫ్లై-కార్లు లేదా ప్రతిస్పందన వాహనాలు వంటి పేర్లతో వీటిని పిలుస్తారు.
అంబులెన్స్ అనే పదం లాటిన్ పదం "అంబులరే" నుండి వచ్చింది . దీని అర్ధం "నడవడం లేదా కదలటం". ఈ పదానికి మొదట కదిలే ఆసుపత్రి అని అర్ధం, దాని కదలికలలో సైన్యాన్ని అనుసరిస్తుంది.1487 లో స్పానిష్ దళాలు గ్రెనడా ఎమిరేట్‌కు వ్యతిరేకంగా కాథలిక్ చక్రవర్తులు ములాగా ముట్టడిన సమయంలో అంబులెన్స్‌లను అత్యవసర రవాణా కోసం ఉపయోగించారు. అమెరికన్ సివిల్ వార్ సమయంలో గాయపడిన వారిని యుద్ధ క్షేత్రానికి తెలియజేయడానికి వాడిన వాహనాలను అంబులెన్స్ వ్యాగన్లు అంటారు.1854 క్రిమియన్ యుద్ధంలో వ్యాగన్లను మొట్టమొదట అంబులెన్స్లుగా పేర్కొన్నప్పటికీ, 1870 నాటి ఫ్రాంకో-ప్రష్యన్ యుద్ధంలో, 1876 సెర్బో-టర్కిష్ యుద్ధంలో క్షేత్ర ఆసుపత్రులను ఇప్పటికీ అంబులెన్సులు అని పిలుస్తారు.
అంబులెన్స్ అనేది వైద్యపరంగా అమర్చిన వాహనం, ఇది రోగులను ఆసుపత్రులు వంటి చికిత్స సౌకర్యాలు కలిగిన కేంద్రాలకు రవాణా చేస్తుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో, రోగికి ఆసుపత్రి వెలుపల వైద్య సంరక్షణ అందించబడుతుంది.అత్యవసర వైద్య సేవల ద్వారా అత్యవసర వైద్య పరిస్థితులకు స్పందించడానికి అంబులెన్స్ లను ఉపయోగిస్తారు. ఈ ప్రయోజనం కోసం, వారు సాధారణంగా మెరుస్తున్న హెచ్చరిక లైట్లు, సైరన్లతో అమర్చారు.
అంబులెన్స్ చరిత్ర పురాతన కాలంలోపౌర వైవిధ్యాలు మొదలైయింది. అంబులెన్స్ను మొట్టమొదట అత్యవసర రవాణా కోసం 1487 లో స్పానిష్ వారు ఉపయోగించారు, 1830 లలో పౌర వైవిధ్యాలు అమలులోకి వచ్చాయి. 19, 20 శతాబ్దాలలో సాంకేతిక పరిజ్ఞాన పురోగతి ఆధునిక స్వీయ-శక్తి అంబులెన్స్లకు దారితీసింది.
మొదటి దశ గొంగళి పురుగులు ఆకులపై పత్రహరితాన్ని హరిస్తాయి. గొంగళి పురుగు పెరిగే కొద్దీ ఆవల చివర్లను తింటూ ఆకు సుడులను, మొక్క కాండాన్ని తొలిచి రంధ్రాలు చేసి, పంటకు నష్టం చేకూరుస్తుంది.
పెద్ద పురుగులు బూడిద గోధుమ రంగు లో ఉండి, ముందు రెక్కలు బూడిద రంగు, వెనుక రెక్కలు పారదర్శకంగా ఉంటాయి. గుడ్లను ఆకుల క్రింద పెడతాయి.
లార్వా దశ లో ఉన్నప్పుడు రాత్రి వేళలలో చాల చురుకు గా ఉంటాయి. ఆకుల క్రింది భాగాలను తినివేస్తాయి. ఆకులను నాశనం చేసాక ఇక కాండం, కొమ్మలను తినడం మొదలు పెడతాయి.
గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద వీటి అభివృద్ధి చాలా ఎక్కువ గా ఉంటుంది. అదే మరళా ౩౦ డిగ్రీల వద్ద వీటి జీవన చక్రం తగ్గిపోతుంది.
పంటల ను ఆశించే ఆకులను కాండాన్ని తొలిచి పంటను నష్ట పరచే పురుగు కత్తెర పురుగు. ఇది ష్పొడప్పార ఫుజిఫెడరా జాతికి చెందిన పురుగు.ఇది ఎనబై పంటలకు పైగా సోకే పురుగు వ్యాధి. ఐతే ఆంధ్ర, తెలంగాణాలలో ప్రస్తుతానికి మొక్కజొన్నకి మాత్రమే సోకడం గమనించారు. అదీ కూడా 2016 లో కర్ణాటక లోని హసన్ బెలూరు, షిమోగా ప్రాంతాలలో కనుగొన్నారు.కాలక్రమేణా తమిళనాడు, తెలంగాణా, ఆంధ్రా లకు వ్యాపించింది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఐదు జిల్లాల్లోని 784 హెక్టార్లలో తెగులు ఉన్నట్టు వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు .
ఎకరానికి కొరాజిన్‌ 60ఎంఎల్‌, స్పైనట్రో 100 ఎంఎల్‌ను పిచికారీ చేయాలి. లేదా నాన్‌ ఎకనామికల్‌ పద్ధతిలో 9 పాళ్ల ఇసుక, ఒక పాలు సున్నం కలిపిన మిశ్రమాన్ని చేనులో వెదజల్లాలి. లేదా 10 కిలోల తవుడు, రెండు కిలోల బెల్లంను రెండు లీటర్ల నీటిలో కలిపి ద్రావణంగా చేసి ఒకరోజు నిలువ ఉంచితే ఏర్పడ్డ పులిసిన ద్రావణాన్ని, థయోడికార్బ్‌ 100 గ్రాముల చొప్పున కలిపి ఉండలుగా చేసుకొని మొగిలో వేయాలి.
అలాగే ఎకరానికి 8 కిలోల విత్తనాలను శుద్ధి చేసుకొని ఇమిడాక్లోప్రిడ్‌-600 ఎఫ్‌ఎ్‌సను 4 మిల్లీలీటర్లను కిలో విత్తనానికి లేదా సైనాట్రోన్‌నిలిప్రోల్‌ 19.8 శాతాన్ని ఽథయోమిటాక్జామ్‌ను కలిపిన 4 మి.లీ., లిక్విడ్‌ను పట్టించి విత్తుకుంటే కత్తెర పురుగును నివారించవచ్చు.
పంటల ను ఆశించే ఆకులను కాండాన్ని తొలిచి పంటను నష్ట పరచే పురుగు కత్తెర పురుగు. కత్తెర తెగులు నే ఫాల్ ఆర్మీ వార్మ్ అని కూడా అంటారు.
ఈ సూత్రాన్ని మొదట 1948-1949లో అమలుపరచాలని విశ్వవిద్యాలయ విద్యా కమిషన్ సలహా ఇచ్చినప్పటికీ మూడు భాషలలో విద్యను అమలుపరచడానికి గల కారణాన్ని కునుక్కోలేక భారతదేశం కంటే ముందే ఈ సూత్రాన్ని అమలుపరించిన నెథర్ ల్యాండ్స్, స్విట్జర్ ల్యాండ్స్ ను చూసి అనవసరమని భావించారు. అలాగే హిందీ భాష మైనారిటీ భాష అని, ఎంతో చరిత్ర, సాహిత్యం ఉన్న ఇతర భాషలపై అంటే కన్నడ, తెలుగు, తమిళం, మరాఠీ, బెంగాలీ, పంజాబీ, మళయాలం, ఉర్దూ, గుజరాతీ భాషలపై ఆధిపత్యం లేదని ఒప్పుకుంటూనే హిందీ భాష చివరికి ఆంగ్ల భాష స్థానాన్ని భర్తీ చేసి ప్రభుత్వ విధులన్ని హిందీ భాషలోనే జరుగుతాయని నమ్మారు.
1968లో భారత ప్రభుత్వ విద్యా మంత్రుత్వ శాఖచే పాఠశాల విద్యా స్థాయిలో విద్యార్థులు వివిధ భాషలను నేర్చుకోవాలనే ఉద్ధేశ్యంతో రూపొందించబడినదే ఈ "త్రి-భాషా సూత్రం". ఈ సూత్రాన్ని అన్ని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రుల సమావేశం తరువాత 1968 జాతీయ విధాన స్పష్టత ద్వారా అమలులోకి వచ్చింది.ఈ సూత్రం ప్రకారం భారత దేశంలో ఉన్న అన్ని రాష్ట్రాలలోనూ మూడు భాషలను ఉపయోగించాలి. హిందీలో మాట్లాడే రాష్ట్రాలలో హిందీ, ఆంగ్లం, ఆధునిక భారతీయ భాష , హిందీలో మాట్లాడని రాష్ట్రాలలో హిందీ, ఆంగ్లం, ఏదైనా ప్రాంతీయ భాష ఉండాలని నిర్ణయించారు.
అలానే 1972లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఉర్దూ భాషను ప్రచారం చేసే బృందాన్ని ఏర్పాటు చేసి దానికి ఐ.కే. గుజ్రల్ అధ్యక్ష్యత వహించారు.1975లో ఈ బృందం ఇచ్చిన నివేదిక ప్రకారం ఉర్దూ భాష మాట్లాడే మైనారిటీల హక్కులను కాపాడుతూ ఉర్దూని బోధనా మాధ్యమంలోనూ, అధికార పనులలోనూ ఉపయోగించాలని ఆశించారు. వీటిని ఒక నివేదికగా చేసి 1979లో మంత్రివర్గం, 1979-1983 వరకు గమనించిన మార్పులను, వాటి ఫలితాలను ఒక నివేదిక తయారుచేసి తరాక్కి-ఇ-ఉర్దూ బోర్డు వాళ్ళు గుజ్రల్ బృందానికి అందజేయగా 1984లో వారు దనిని ఆమోదించి రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకి పంపించారు.
దక్షిణాది ఉన్న ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక ముఖ్యంగా తమిళనాడు రాష్ట్రాల ప్రజలు చేసిన నిరసనల ఫలితంగా త్రి-భాషా సూత్రాన్ని సవరించి ఈ విధంగా మార్చారు. ప్రస్తుతం తమిళనాడులో మాజీ ముఖ్యమంత్రి సి.ఎన్. అన్నాదురై గారు చేసిన ప్రయత్నాల వల్ల త్రి-భాషా సూత్రాన్ని అనుసరించడంలేదు.
మొఘలు యుగంలో జమీందార్లు యజమానులు కాదు. వారు యుద్ధాలకు పాల్పడేవారు, పొరుగున ఉన్న రాజులను దోచుకునేవారు. కాబట్టి వారు తమ భూమి మెరుగుదలలను ఎప్పుడూ చూసుకోలేదు. లార్డు కార్న్‌వాలిసు ఆధ్వర్యంలోని ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ దీనిని గ్రహించి 1793 లో జమీందారులతో శాశ్వత పరిష్కారం చేసుకుంది. స్థిర వార్షిక అద్దెకు బదులుగా వారి భూమికి వారిని యజమానులను చేసింది. ఈ శాశ్వత పరిష్కారం ఈ రోజు మనకు తెలిసిన కొత్త జమీందారీ వ్యవస్థను సృష్టించింది. 1857 తరువాత మెజారిటీ జమీందార్ల సైన్యం ఆయా ప్రాతాలలో పోలీసింగు / దిగ్వారి / కొత్వాలి వ్యవస్థకు అవసరమైన తక్కువ సంఖ్యలో దళాలను మినహాయించి రద్దు మిగిలిన సైన్యనిర్వహణ రద్దు చేయబడింది. జమీందార్లు సూర్యాస్తమయం లోపల అద్దె చెల్లించలేకపోతే వారి ఎస్టేట్లలోని భాగాలను స్వాధీనం చేసుకుని వేలం వేస్తారు. ఇది సమాజంలో జమీందార్ల కొత్త తరగతిని సృష్టించింది. మిగిలిన భారతదేశం తరువాత ఇ.ఐ.సి. నియంత్రణలోకి వచ్చినందున పాలక ముఖ్యులను లొంగదీసుకోవడానికి వివిధ ప్రావిన్సులలో వివిధ మార్గాలు అమలు చేయబడ్డాయి.
19 - 20 శతాబ్దాలలో బ్రిటీషు సామ్రాజ్యవాదం రావడంతో చాలా మంది సంపన్న, ప్రభావవంతమైన జమీందార్లకు మహారాజా, రాజా, నవాబు వంటి రాచరిక, రాజ బిరుదులను ప్రదానం చేశారు. మొఘలు సామ్రాజ్యం సమయంలో జమీందార్లు ప్రభువులుగా ఉన్నారు. వారు పాలకవర్గాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. అక్బరు చక్రవర్తి వారికి మన్సాబులు అనే అధికారులను మంజూరు చేశాడు. వారి పూర్వీకుల రాజ్యాలను జాగీర్లుగా పరిగణించారు. భారతదేశంలో బ్రిటీషు వలస పాలనలో శాశ్వత స్థావరం కలిగిన జమీందారీ వ్యవస్థగా పిలువబడింది. బ్రిటిషు వారు వీరిని సహాయక జమీందార్లను యువరాజులుగా గుర్తించి బహుమతి ఇచ్చారు. ఈ ప్రాంతంలోని అనేక రాచరిక రాజ్యాలు వలసరాజ్యానికి పూర్వం జమీందారు సంస్థానాలు అధికంగా రాచరికస్థాయికి పెంచబడ్డాయి. ఏది ఏమయినప్పటికీ బ్రిటీషు వారు వలసరాజ్యానికి పూర్వం ఉన్న అనేక రాచరిక రాజ్యాలను, భూస్వామ్యవ్యవస్థకు, అధిపతి స్థాయికి తగ్గించారు. వారి స్థితిని గతంలో ఉన్నత రాజాస్థానాల నుండి జమీందారు స్థాయికి తగ్గించారు.
1950 లో భూసంస్కరణలో భాగంగా తూర్పు బెంగాలు లో, 1951 లో భారతదేశంలో పశ్చిమ పాకిస్తానులో 1959 లో భూ సంస్కరణల సమయంలో ఈ వ్యవస్థ రద్దు చేయబడింది. ఉపఖండంలోని ప్రాంతీయ చరిత్రలలో జమీందార్లు తరచుగా ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించారు. భాటి ప్రాంతంలో 12 మంది జమీందార్లు ఏర్పాటు చేసిన 16 వ శతాబ్దపు సమాఖ్య చాలా ముఖ్యమైన ఉదాహరణలలో ఒకటిగా ఉంది. ఇది జెస్యూట్లు, రాల్ఫు ఫిచి అభిప్రాయం ఆధారంగా నావికా యుద్ధాల ద్వారా మొఘలు దండయాత్రలను వరుసగా తిప్పికొట్టడంలో ఖ్యాతిని సంపాదించింది. ఈ సమాఖ్యకు జమీందారు-రాజు ఇసా ఖాను నాయకత్వం వహించాడు. ఇందులో ముస్లింలు, ప్రతాపదిత్య వంటి హిందువులను చేర్చారు. జమీందార్లు కూడా కళలకు పోషకులుగా ఉన్నారు. ఠాగూరు కుటుంబానికి చెందిన 1913 లో భారతదేశపు మొట్టమొదటి నోబెలు గ్రహీత రవీంద్రనాథ ఠాగూరు తన సంస్థానంలో ఉండేవాడు. జమీందార్లు నియోక్లాసికలు, ఇండో-సారాసెనికు నిర్మాణాలను కూడా ప్రోత్సహించారు.
బాబరు హిందూస్థానును జయించినప్పుడు స్థానికంగా పాలకులు రాయ్, రాజా, రానా, రావు, రావతు మొదలైన బిరుదులతో పిలువబడ్డారు. వివిధ పర్షియా చరిత్రలలో వారిని జమీందార్లు, మార్జాబన్లు అని పేర్కొన్నారు. వారు ఆయా భూభాగాలను పరిపాలించిన సామంతరాజులుగా ఉన్నారు. వారు సామ్రాజ్యం ఆర్థిక వనరులలో గణనీయమైన భాగాన్ని నిర్వహించడం మాత్రమే కాకుండా సైనిక శక్తిని కూడా నిర్వహించారు. హిందుస్తాను ఆక్రమణ తరువాత, బాబరు మొత్తం ఆదాయంలో ఆరవ వంతు ముఖ్యుల భూభాగాల నుండి వచ్చినట్లు తెలియజేయబడింది. వారి రచనలలో ఇలా వ్రాయబడింది: "భీరా నుండి బీహారు వరకు ఇప్పుడు నా దగ్గర ఉన్న దేశాల ఆదాయం 52 కోట్లు అని వివరించబడింది. ఇందులో 8 లేదా 9 కోట్లు వడ్లు పరగణాల నుండి, రాజా నుండి వచ్చినవి గతంలో సమర్పించారు. భత్యం, నిర్వహించబడింది. "
పారామౌంటుకు విధేయులుగా ఉన్న జమీందార్లకు రాచరిక, గొప్ప బిరుదులను ఇచ్చే సంప్రదాయాన్ని బ్రిటిషు వారు కొనసాగించారు. రాచరిక పాలకులకు, ఎప్పటికప్పుడు అనేక మంది జమీందార్లకు రాజా, మహారాజా, రాయ్ సాహెబు, రాయ్ బహదూరు, రావు, నవాబు, ఖాను బహదూరు అనే బిరుదులను ప్రదానం చేశారు. ఇంపీరియలు గెజిటీరు ఆఫ్ ఇండియాలో ఒక అంచనా ఆధారంగా రాజా, మహారాజా వంటి రాజ బిరుదును కలిగి ఉన్న సుమారు 2000 మంది పాలక పెద్దలు ఉన్నారు. ఇందులో రాచరిక రాజ్యాల పాలకులు, అనేక పెద్ద ప్రధాన రాజ్యాలు ఉన్నాయి. ఇతర రాజేతరులు కాని గొప్ప శీర్షికలతో జమీందారు / జాగీర్దారు ముఖ్యులను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే ఈ సంఖ్య పదిరెట్లు పెరుగుతుంది.
భారతదేశంలోని బ్రిటీషు వలసవాదులు సాధారణంగా దేశానికి ఉత్తరాన ఉన్న జమీందారీ ఆదాయ సేకరణ పద్ధతిని అవలంబించారు. వారు జమీందార్లను మొఘలు ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా భూస్వాములు, యజమానులుగా గుర్తించారు. దానికి బదులుగా వారు పన్నులు వసూలు చేయవలసి ఉంది. కొంతమంది జమీందార్లు దక్షిణాదిలో ఉన్నప్పటికీ వారు పెద్ద సంఖ్యలో లేరు. బ్రిటీషు నిర్వాహకులు రైతువారీ సేకరణ పద్ధతిని ఉపయోగించారు. ఇందులో కొంతమంది రైతులను భూ యజమానులుగా ఎన్నుకోవడం, వారి పన్నులను నేరుగా చెల్లించాల్సిన అవసరం ఉంది.
ప్రాథమిక జమీందార్లు. ప్రాథమిక, ద్వితీయ జమీందార్లు భూమిలో ఉన్నతమైన హక్కులతో కూడిన భూస్వామ్య తరగతి, కానీ భూమి ఆదాయాన్ని సేకరించడానికి మొఘలు పరిపాలనలో భాగంగా పనిచేసారు. స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన ముఖ్యులు వంశపారంపర్య పాలకులను రాయ్, రాజా, రాణా, రావలు వంటి వివిధ పేర్లతో పిలిచారు.
భారత ఉపఖండంలో జమీందారు ఒక కులీనుడుగా గౌరవం అందుకునేవాడు. ఈ పదానికి పర్షియా భాషలో భూమి యజమాని అని అర్థం. సాధారణంగా వంశపారంపర్యంగా జమీందార్లు అపారమైన భూమిని, వారి రైతుల మీద నియంత్రణను కలిగి ఉన్నారు. వారు సామ్రాజ్య రాజాస్థానం తరపున లేదా సైనిక ప్రయోజనాల కొరకు పన్ను వసూలు చేసే హక్కును కలిగి ఉన్నారు. వారి కుటుంబాలు నామమాత్రంగా ప్రభునామాలు కలిగి ఉన్నాయి.
సుల్తాను మహముదు తన ప్రభుత్వాన్ని కుంబరు హిసారు రాజప్రతినిధి అలీబేగు మద్దతుతో హెరాతుకు వదిలి అబూ సయ్యిదుతో కలిసి ఇరాకుకు తిరిగి వచ్చాడు. తైమురిదు మరొక శాఖకు చెందిన రాకుమారుడు హుస్సేను బేకరాను ఉజ్బెక్ల సహాయంతో సుల్తాను ముహమ్మదు మిర్జాను ఎదుర్కొని 1469 మార్చి 24 న ఈ ప్రాంతాన్ని బేకర సుల్తానేటుగా ప్రకటించాడు. సమర్కాండును పాలించిన సుల్తాను అహ్మదు మీర్జా సుల్తాను అహ్మదు సోదరుడు మహమూదును సుల్తానుగా ప్రకటించాడు. తరువాత హెరాతును తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవాలని నిశ్చయించుకుని రాజధాని నుండి బయలుదేరాడు. కాని సమర్కాండు చేరుకున్న తన సోదరుడు మహమూదుతో సంప్రదించిన తరువాత హెరాతును స్వాధీనం చేసుకోవాలని అనుకున్న తన ప్రయత్నాన్ని ఉపసంహరించుకున్నాడు. అప్పుడు సుల్తాను మీర్జా అహ్మదు సమ్మతితో అమీరు ఖుస్రావు, కంబరు అలీ షా ఆయనను హిసారు పాలించడానికి తీసుకెళ్లారు. తరువాత ఖుక్కా కు దక్షిణాన ఉన్న భూభాగాలను, హిందూ కోహ్తిను కుషు శ్రేణి పర్వతాలను, టెర్మెజు, కాఘానియను, హిసాను, ఖుత్తలాను, కుండుజు, బదాక్షను భూభాగాల మీద ఆధిపత్యం చేసాడు.
1479 లో ఆయన తన సోదరుడు మీర్జా అబూబకరును చంపి బడాఖాను, కుండుజు, ఖుత్తలాను కాఘానియన్లను తన ఆధీనంలోకి తీసుకున్నాడు. 1494 జూలై మధ్యలో సమర్కాండుకు చెందిన ఆయన సోదరుడు సుల్తాను అహ్మదు మీర్జా మరణించిన తరువాత ఆండిజానుకు, ఫెర్గానా లోయ చెందిన మరొక సోదరుడు ఉమరు షేకు మీర్జా మరణించాడు. తరువాత మీర్జా మహమూదుకు సమర్కాండును సమర్పించి ఆయనను సుల్తానుగా ప్రకటించారు. అహ్మదు మీర్జా చాలా చిన్నవాడైన కారణంగా ఆయనకు సంతానం లేకపోవచ్చు లేక ఆయన సంతానం అతి పిన్నవయస్కులై ఉండవచ్చు. ముహమ్మదు మిర్జా ఆరు నెలలు పరిపాలించిన తరువాత వ్యాధితో మరణించాడు . దాదాపు ఎనిమిది నెలల్లో ముగ్గురు సోదరులు మరణించారు.
1470 లో హిసారును పాలిస్తున్న సుల్తాను మహమూదు మీర్జా, ఆండిజను ను పాలిస్తున్న రెండవ ఉమరు షేకు మీర్జా సమర్కండు మీద దాడి చేయడానికి పొత్తు పెట్టుకున్నారు. కాని ఒక మత నాయకుడి మధ్యవర్తిత్వం ద్వారా వారు శాంతిని నెలకొల్పడానికి అంగీకరించారు. 1471 బాల్ఖు హకీం, అహ్మదు ముష్తాకు తిరుగుబాటు చేశాడు. మీర్జా మహమూదు వ్యక్తిగతంగా బల్ఖుకు మద్దతు ఇచ్చాడు. హుస్సేను బేకర బాల్ఖును స్వాధీనం చేసుకుని నాలుగు నెలలకాలం తన ఆధీనంలో ఉంచుకున్నాడు. బేకర బల్ఖును ఎప్పుడు తిరిగి స్వాధినం చేసుకున్నడో స్పష్టంగా తెలియదు.
రెండుసార్లు కఫీరిస్తాను, బదాఖ్షాను దక్షిణ ప్రాంతాల మీద పవిత్ర యుద్ధం చేసాడు. మొఘలు సామ్రాజ్య వ్యవస్థాపకుడు బాబరు, మీర్జా మహమ్మదు పిల్లలతో సహా మీర్జాల అధికారాన్ని అమీర్లు ప్రశ్నించడం ప్రారంభించారు.
మధ్యప్రాచ్యంలోని పొరుగు ప్రాంతాలను ప్రభావితం చేసిన అదే వాతావరణ మార్పుల కారణంగా సింధు లోయ నాగరికత పట్టణ కేంద్రాలు వదిలివేయబడి వేర్వేరు స్థానిక సంస్కృతులచే భర్తీ చేయబడ్డాయి. 2016 నాటికి చాలా మంది పరిశోధకులు కరువు ఈజిప్టు మెసొపొటేమియాతో వాణిజ్యం క్షీణించడం కారణంగా సింధు నాగరికత పతనానికి కారణమైందని నమ్ముతారు. ఘగ్గరు-హక్రా వ్యవస్థ వర్షంతో కూడినది. నీటి సరఫరా వర్షాకాలం మీద ఆధారపడి ఉంది. సింధు లోయ వాతావరణం క్రీ.పూ 1800 నుండి గణనీయంగా చల్లగా, పొడిగా మారింది. ఆ సమయంలో సంభవించిన కరువు రుతుపవనాల బలహీనతతో ముడిపడి ఉంది. భారతీయ రుతుపవనాలు క్షీణించాయి. శుష్కత పెరిగింది ఘగ్గరు-హక్రా హిమాలయ పర్వత ప్రాంతాల వైపుకు తిరిగి రావడంతో, అనియమిత మితమైన విస్తృతమైన వరదలకు దారితీసింది. ఇది ఉప్పొంగే వ్యవసాయ స్థిరత్వాన్ని దెబ్బతీసింది. తీవ్రంగా సంభవించిన శుష్కత నాగరికత మరణానికి కారణమైంది. అక్కడి జనాభాను తూర్పు వైపు చెదరగొట్టడానికి తగినంతగా నీటి సరఫరా తగ్గింది.
స్వతంత్ర సమాజాలను ఒకే రాజ్యంగా సమైక్యపరచి రెండవ నాగరికత క్రీ.పూ 2300 లో అక్కాడియన్ సామ్రాజ్యం ఏర్పడింది. శతాబ్దాల తరబడి ఏర్పడిన కరువు, సామ్రాజ్య పతనాన్ని ప్రభావితం చేసిందని భావిస్తారు. క్రీ.పూ 2170 లో ఉత్తర మెసొపొటేమియా వ్యవసాయ మైదానాలను విడిచిపెట్టి, దక్షిణ మెసొపొటేమియాలోకి శరణార్థులుగా రావడం గురించి పురావస్తు ఆధారాలు ఉన్నాయి. మధ్య మెసొపొటేమియా అంతటా దక్షిణాన సంచార దండయాత్రలను నివారించడానికి 180 కిలోమీటర్ల పొడవైన గోడ "అమోరైట్లను తిరగ్గొట్టిన గోడ" ను నిర్మించారు. క్రీ.పూ 2150 లో మొదట జాగ్రోస్ పర్వతాలలో నివసించిన గుటియన్ ప్రజలు, నిరాశలో మునిగిన అక్కాడియన్ సైన్యాన్ని ఓడించి, అక్కాడును స్వాధీనం చేసుకుని క్రీ.పూ 2115 లో నాశనం చేశారు. క్రీ.పూ 3 వ సహస్రాబ్ది చివరిలో సమీప ప్రాచ్యంలో విస్తృతమైన వ్యవసాయ మార్పు కనిపిస్తుంది. క్రీస్తుపూర్వం 3 వ సహస్రాబ్ధిలో వ్యవసాయ పునరుద్ధరణ జరిగింది.
4200 సంవత్సరాల క్రింతం ఉత్తర ఆఫ్రికా మధ్యప్రాచ్యం, ఎర్ర సముద్రం, అరేబియా ద్వీపకల్పం, భారత ఉపఖండం, ఉత్తర అమెరికా అంతటా 4.2 గురించి తీవ్రమైన పొడి కాలం నమోదైంది. పశ్చిమ కెనడాలోని పర్వత శ్రేణుల అంతటా హిమానీనదాలు ఈ సమయంలో అభివృద్ధి చెందాయి. ఇటాలీ గుహ ఫ్లోస్టోను, కిలిమంజారో ఐసు షీటు, ఆండియా హిమానీనద మంచులో కూడా ఆధారాలు కనుగొనబడ్డాయి. 4100 సంవత్సరాల క్రితం మెసొపొటేమియాలో శుష్కీకరణ ప్రారంభం కూడా ఉత్తర అట్లాంటిక్‌లో శీతలీకరణ సంఘటనతో సమాంతరంగా జరిగింది. దీనిని బాండు ఈవెంటు 3 అని పిలుస్తారు. అయితే, ఉత్తర ఐరోపాలో 4.2 కిలో ఇయరు సంఘటనకు ఆధారాలు అస్పష్టంగా ఉన్నాయి. ఈ సంఘటన మూలం, ప్రభావం ప్రాదేశికంగా సంక్లిష్టంగా ఉందని సూచిస్తున్నాయి.2018 లో స్ట్రాటిగ్రాఫీ అంతర్జాతీయ కమిషను హోలోసీన్ యుగాన్ని మూడుగా విభజించింది.
2-కిలో ఇయరు కరువు సంఘటన హోలోసీన్ కాలంలో జరిగిన అత్యంత తీవ్రమైన వాతావరణ సంఘటనలలో ఒకటి. హోలోసీన్ యుగంలో ప్రస్తుతం జరుగుతున్న మేఘాలయా యుగం ప్రారంభాన్ని ఇది నిర్వచిస్తుంది. క్రీ.పూ 2200 నుండి క్రీ.పూ 22 వ శతాబ్దం ముగింపు వరకు ఇది కొనసాగింది. ఈజిప్టులో పాత సామ్రాజ్యం, మెసొపొటేమియాలోని అక్కాడియా సామ్రాజ్యం దిగువ యాంగ్జీ నది ప్రాంతంలో లియాంగ్జు సంస్కృతి పతనానికి ఇది కారణమైందని భావిస్తున్నారు. సింధు లోయ నాగరికత పతనానికి కూడా ఈ కరువు కారణమై ఉండవచ్చు. దాని జనాభాలో కొంతమంది ఆగ్నేయ దిశగా తమ ఆవాసాల కదలికను ప్రారంభించారు. అలాగే ఇండో-యూరోపియను భాషలు మాట్లాడే ప్రజలు భారతదేశానికి వలస పోవడాన్ని కూడా ప్రారంభించారు.
క్రీస్తుపూర్వం 3 వ సహస్రాబ్ది చివరిలో మధ్య చైనా చుట్టూ నియోలిథికు సంస్కృతుల పతనానికి కరువు కారణం కావచ్చు. అదే సమయంలో ఎల్లో నది మధ్య ప్రాంతాలు " యు ది గ్రేటు " పురాణ నయకుడికి సంబంధించిన అసాధారణమైన వరదలను చూశాయి. యిషు నది పరీవాహక ప్రాంతంలో వృద్ధి చెందుతున్న లాంగుషాను సంస్కృతి శీతలీకరణ ద్వారా ప్రభావితమైంది. ఇది బియ్యం ఉత్పత్తిని తీవ్రంగా తగ్గించింది. ఇది జనాభాలో గణనీయమైన తగ్గుదలకు కారణమై పురాతన ప్రదేశాల ఉనికిని తగ్గడానికి దారితీసింది. క్రీ.పూ 2000 లో యుంగ్షి సంస్కృతి ద్వారా లాంగ్షాన్ స్థానభ్రంశం చెందింది.
ఉత్తర అట్లాంటిక్ లో చల్లటి సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతల ప్రారంభానికి, ఆధునిక విశ్లేషణ ఆధారంగా సబ్‌పోలారు వాయువ్య అట్లాంటిక్ సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు క్రమరహితంగా చల్లగా ఉన్నప్పుడు మెసొపొటేమియా నీటి సరఫరాలో బృహత్తరమైన కొరత ఏర్పడి శుష్కవాతారణం ఏర్పడడానికి కారణం అయింది. శీతాకాలపు మధ్యధరా వర్షపాతం ద్వారా టైగ్రిసు, యూఫ్రటీసు నదుల్లోకి నదీజలాలు వస్తాయి.
ఈ సమయంలో సెటిల్మెంటు సరళి, కుండల శైలి, సమాధులలో ఆకస్మిక మార్పు ఉంది. క్రీస్తుపూర్వం 22 వ శతాబ్దం కరువు ఉం అల్-నార్ సంస్కృతి ముగింపుకు జరగడం ఆస్థానంలో వాడి సుకు సంస్కృతి రూపొందడం వంటి మార్పును సూచిస్తుంది.
క్రీస్తుపూర్వం 2 వ సహస్రాబ్దిలో యురేషియా, దక్షిణ ఆసియాల లోని సోపాన వ్యవసాయక్షేత్రాలు ఎండిపోయాయి. వృక్షజాలం మార్పుచెంది "అధిక చైతన్యం సంచార జాతిప్రజల పశువుల పెంపకానికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చే సమూహంగా పరివర్తన చెందింది."
క్రీ.పూ 2250 నుండి మేఘాలయన్ దశ అని పిలుస్తారు. దీనికి సరిహద్దు స్ట్రాటోటైపు భారతదేశంలోని మామ్‌లూ గుహలో ఒక స్పీలోథెం. గ్లోబలు ఆక్సిలరీ స్ట్రాటోటైపు, కెనడాలోని మౌంటు లోగాను నుండి ఒక మంచుపొర.
క్రీ.పూ. 2150 లో దిగువప్రాంత నైలు వరదలు " పురాతన రాజ్యాన్ని " వరుసగా సంభవించడం ద్వారా సంభవించిన కరువు తరువాత పురాతన ఈజిప్టులో కేంద్రీకృత ప్రభుత్వం పతనానికి కారణమై ఉండవచ్చు.
ఐబీరియన్ ద్వీపకల్పంలో నిర్మించబడిన మోటిల్లాలు తరహా స్థావరాలు క్రీ.పూ. 2200 తరువాత కాలంలో ఈ ప్రాంతాన్ని ప్రభావితం చేసిన తీవ్రమైన శుష్కతకు పర్యవసానంగా భావిస్తున్నారు.