polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
రామమూర్తి పంతులు గారిది సువర్ణ విగ్రహము. విగ్రహమునకు తగిన గుణసంపత్తి. ఈయన 'మెట్రిక్యులేషన్ ' నేటి ఎం.ఏ లకు సమానము. వీరు కాకినాడ సబ్ కోర్టులో నుద్యోగించుచు రాజీనామానిచ్చి 1830 లో విజయనగర సంస్థానాధీశ్వరులు పూసపాటి ఆనంద గజపతి రాజు సన్నిధిని నిలయ విద్వాంసుడుగా నుండెను. ఆ ప్రభువున కీకవి యెడల జెప్పలేని యాదరము. 1897 లోఆనంద గజపతి నిర్యానము తరువాత రామమూర్తి గారిని సంస్థానము పోషించింది. వీరి కవి జీవితములు ఆనంద గజపతి పేరుగా వెలసి యున్నవి.
వీరు నియోగిశాఖీయ బ్రాహ్మణులు. వీరి తండ్రి: దుర్గప్రసాదరావు. నివాసము: కాకినాడ, విజయనగరము. వీరు "రాజయోగి" అను పత్రికా సంపాదకత్వమును నిర్వహించారు. విజయనగరము ప్రాంతములో వీరికి కాకినాడ పంతులని పేరు.
గురజాడ శ్రీరామమూర్తి ప్రముఖ తెలుగు రచయిత, కవి, పత్రికా సంపాదకులు. శ్రీరామమూర్తి గారి 'కవిజీవితములు ' చరిత్రలో నొక కనక ఘట్టము.
నెల్లూరులో హిందీ చదువు తున్నందుకు నెలకు నాలుగు రూఫాయలు ఉపకార వేతనం ఇచ్చే వారు. ఆ రోజుల్లో నెల్లూరులో భోజన హోటల్ల ల్లో రెండు పూటలకు భోజనానినికి నెలకు 7 రూపాయలు తీసుకునే వారు. నావద్ద నాలుగు రూపాయలు తప్ప అదనంగా ఒక్క దమ్మిడీ కూడ లేదు. అందుచేత ఒక బ్రాహ్మణ హోటల్ యజమాను రాలిని బ్రతిమాలుకొని ఉదయం 12 గంటలకు ఒక్క పూట భోజనానికి నెలకు మూడున్నర రూపాయలిస్తానని అంగీక రింప జేసి మిగిలిన అర్థ రూపాయితో రాత్రికి భోజనానికి బదులు ఒక కాణీకి వేయించిన శెనగ పప్పు బెల్లము తిని నీళ్ళు తాగి పడుకునే వాణ్ణి. కాని రెండు నెలల తర్వాత ఆ హోటల్ యజమానురాలి కొడుకు తల్లికి నేను ఒకేసారి రెండు పూటలా సరిపడే అన్నం తింటున్నానని చెప్పి నన్ను మానిపించాడు.
జైలులోని కొందరు ఖైదీలు తోటి ఖైదీలకు మంగలి పని చేసేవారు. వారికి పీపా ఇనుప రేకులను సాన పట్టించి ఇచ్చి వాటితో క్షౌరం చేయమనే వారు. రాజకీయ ఖైదీలమైన మేము ఆ పీపా రేకులతో క్షౌరం చేయించుకొనే వారము కాదు. గడ్డాలు, మీసాలు పెంచుకొని తిరిగే వారము. క్షౌరం చేయించు కోనందుకు జైలు సూపరింటెండెంటు మాకాళ్ళకు బేడీలు వేసి శిక్ష విధించే వారు. మేము శిక్ష అనుభవించడానికి ఒప్పుకునే వాళ్ళమే కాని పీపా రేకు కత్తులతో గడ్డాలు చేయించు కోడానికి సమ్మతించే వాళ్ళం కాదు.
మహాత్మా గాంధీజీ హరిజన దేవాలయ ప్రవేశ ఉద్యమ సందర్భ పర్యటనలో ఆంధ్ర ప్రాంతానికి వచ్చినప్పుడు ఒక రాత్రి అయితా నగర్ లో మకాం చేశారు. అప్పుడు మహాత్మా గాంధీ గారికి సేవ చేయడానికి, వారితో కొద్ది సేపు మాట్లాడడానికి, వారి హిందీ ఉపన్యాసాన్ని తెలుగులోనికి అనువదించ డానికి నాకు అవకాశం లభించింది. ఆ సందర్బంలో అయితా నగర్ రామాలయములోనికి హరిజనుల ప్రవేశం జరిగింది.
యలమంచలి వెంకటప్పయ్య గారు1985 లో తన స్వీయ జీవిత చరిత్రను 'బీద బ్రతుకు" అనే పేరుతో రాసారు. ఈ పుస్తకం వెంకటప్పయ్య గారి జీవిత చరిత్రతో పాటు ఆనాటి గ్రామీణ సమాజిక జీవన పరిస్థుతులను, స్వాతంత్ర్య పోరాటం గురించి మనకు పరిచయం చేస్తుంది.
ఈవిధముగా సంస్కృతాంధ్ర భాషల పరిచయమును చారిత్రికాధ్యాపక ఉద్యోగమును దొరికిన కాలమున జీవితమందు పెద్ద మార్పునకు కారణమైన ఒక సంభవము జరిగినది. అది సోదర వియోగము. రాఘవయ్యగారు తన 35యేట 1927లో మరణించిరి. ఇది వెంకటరమణయ్య గారికి పెద్ద దెబ్బ.అటుపై సోదర వియోగము దుర్భరమై ఆకాలమున దానిని మరచుటకు మరింత చదువులలో మునిగి బాహ్య ప్రపంచమును మరచిఫొవుటకు చేసిన ప్రయత్నము అత్యధిక చారిత్రిక పరిశోధన రూపమును దాల్చినది. అప్పుడు కు డాక్టరేటు బిరుదు దొరికనది.
వీరు వట్టి చరిత్రకారులు మాత్రమేకారు.ఆంధ్రమున చక్కని కృషిచేసి భాషా వాజ్మయచారిత్రక విషయములమీద చాలా వ్యాసములు వ్రాసినారు. వీనినెల్ల ఒక సంపుటముగా హైదరాబాదు ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తువారు ప్రకటించి ఉన్నారు.మదరాసు ఓ ఎం ఎస్ లైబ్రరీవారికి హైదరుచరిత్ర కుమారరాముని చరిత్ర మున్నగు పెక్కు గ్రంధములకు సంపాదకులు అగుటయే కాక యక్షగానములు మీద చక్కని పరిశోధన చేసిరి.తెనుగు ప్రబంధ పఠానాశక్తి వీరికి మెండు.నన్నిచోడుని కుమారసంభవమునకు సగము వరకు వ్యాఖ్య రచించినారు.
సోదరుడు పోయిన కొరతను తీర్చు సోదర తుల్యుడుగా వీరికి ఈకాలమున దొరికినవారు సుప్రసిద్ధ పరిశోధకులు శ్రీ మల్లంపల్లి సోమశేఖర శర్మ గారు.1928లో డాక్టరు పట్టముపొందిన వెనుక 1930-31 వరకు క్రైస్తవ కళాశాలలో అధ్యాకలుగానుండి, ఆ సం.మదరాసు విశ్వవిద్యాలయమున హిస్టరీ డిపార్టుమెంటులో రీడరుగా నియమితులైరి.అంతకుముందే వెలువడిన వీరిరచనలు త్రిలోచన పల్లవ-కరికాల చోళులను ఆంగ్లగ్రంధము, కంపిలి-విజయనగరము అను ఆంగ్ల వ్యాసములు రచించినారు.
ఇంటిలో కూడ పాండిత్యపు వాతావరణము బాల్యమునుండియు లేకపోలేదు రమణయ్యగారికి.చక్కని కవి, పెక్కు యక్షగానములు రచించినవారు, విజయాశ్వ చరిత్ర కావ్యకర్తలు శ్రీ పురాణము పిచ్చయ్యశాస్త్రి గారు వీరికి మేనమామ గారు.వీరికి 1909లో కుమార్తెనిచ్చి పెండ్లి చేసినారు. శ్రీ సరస్వతుల సూర్యనారాయణశాస్త్రి గారు సంస్కృత్రాంధ్ర పండితులేకాక వెంకటగిరి సంస్థానమున పండితులును. వీరందరు కలిసి ఉండెవారు.
సుప్రసిద్ధ చారిత్రక పరిశోధకులు నేలటూరి వెంకటరమణయ్య ప్రకాశం జిల్లా నేలటూరు గ్రామంలో 1883లో జన్మించారు. తండ్రి సుబ్బయ్య, తల్లి పాపమ్మ. పూదూరు ద్రావిడులు. ఆంధ్రదేశ చరిత్ర, శాసనములు, ప్రాచీనసాహిత్యంలో విశేష కృషి చేసేరు. మరణం 1977లో.
విశ్వవిద్యాలయమును వదలిన తరువాత మదరాసు లో గా కొంతకాలము పనిచేసి చరిత్ర రచనకు కావలసిన విషయములు సేకరించిరి. అటుపై వేములవాడ చాళుక్యుల చరిత్రను ఆంగ్లములో వ్రాసి శాసన ప్రతిబింబములతో హైదరాబాదు పురాతత్త్వశాఖ వారి ప్రచురణగా వెలువడినది.
మదరాసుకు వచ్చి ఉద్యోగము కుదిరిన ప్రారంభకాలమందే శ్రీ మానవల్లి రామకృష్ణ కవి గారి స్నేహము లభించెను.వీరి తమ్ముడు రాఘవయ్యగారి ప్రెసిడెంసీ కాలేజీలో ఉన్నత విద్యనభ్యసించి కెమిస్ట్రీ ఉపాధ్యాయుడిగా అమెరికన్ బాప్టిస్ట్ హై స్కూల్లో పనిచేసిరి.
వీరు చక్కని కధకులు కూడా. చారిత్రికేతి వృత్తములను గ్రహించి తెలుగులోను, ఇంగ్లీషులోను చాలకధలు కల్ప్నాశిల్పముమీద వ్రాసిఉన్నారు.
ఇండియన్ నేషనల్ ట్రస్ట్ ఫర్ ఆర్ట్ అండ్ కల్చరల్ హెరిటేజ్ జిల్లా ప్రైవేట్ వారసత్వ సంపదను పరిరక్షించే ప్రయత్నాలు చేపట్టింది. అయితే, తగినంత నిధులు లేకపోవడం కారణంగా మౌలిక వసతులను అభివృద్ధిచేయడానికి వీలు పడలేదు. సాంస్కృతిక చరిత్రకారుడు, రణబీర్ సింగ్ నేషనల్ ట్రస్ట్ ఫర్ ఆర్ట్ అండ్ కల్చరల్ హెరిటేజ్ కో కంవీనర్ రోహ్‌తక్ కేంద్రంగా పనిచేస్తూ 25 సంవత్సరాల రోహ్‌తక్, హర్యానా కళా, నిర్మాణ వారసత్వం గురించిన సమాచారాన్ని విస్తారంగా నమోదు చేసాడు. ఆయన వద్ద జిల్లా గురించిన పురాతన వారసత్వ నిర్మాణాలు, గ్రామాలు, పట్టణాలు చాయాచిత్రాలు, దస్తావేజులు అనేకం ఉన్నాయి. 2009 నాటికి రాబిన్ సింగ్ వారసత్వ సంపదకు సంబంధించిన ప్రైవేటు, ప్రభుత్వ భవనాలను గురించిన వివరాలు లభిస్తున్నాయి. న్యూ ఢిల్లీ లోని లోడీ వంశానికి చెందిన ఎస్టేట్‌లో ఉన్న గ్రంథాలయంలో ఉన్న ఈ వివరాలు చరిత్రకారులకు, విద్యార్థులకు ఉపయోగకరంగా ఉన్నాయి. ఇల్లాస్ట్రేటెడ్ బుక్‌లో హర్యానా ప్రజల జీవనవిధానం, కళలను గురించిన వివరణలు అనేకం ప్రచురించబడ్డాయి.
ఉత్తర ఇండియా కళలు, హర్యానాకు చెందిన హస్థకళలు, నిర్మాణశైలి రణబీర్ సింగ్ సంపాదకత్వంలో వెలువడ్డాయి. పురాతన నైపుణ్యానికి సంబంధించిన కొయ్య కళారూపాలు మార్గ్ కళాపత్రికలో చోటు చేసుకున్నాయి.
క్రీ.పూ 4వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతంలో 2వ దఫా నగరీకరణ జరిగింది. ఖొఖ్రా కాట్ మౌండ్ వద్ద నిర్వహించబడిన త్రవ్వకాలు అందుకు సాక్ష్యంగా ఉన్నాయి.ఉత్తర హర్యానా లోని తోప్రా వద్ద, హిస్సార్ జిల్లా, ఫతేబాద్ అశోకస్తంభాలు మౌర్యసామ్రాజ్యం విస్తరణకు చిహ్నాలుగా ఉన్నాయి. ఈ కాలం ప్రాకృతిక భాష, బౌద్ధమత విస్తరణ, ఇటుకలతో నిర్మాణాలు, నాణ్యాలు, బ్రాహ్మీ భాష సృష్టి జరిగాయి. మౌర్యసామ్రాజ్య పతనం తరువాత ఈ ప్రాంతంలో గిరిజన యుధేయాల ప్ర్రజాపాలన సాగింది. తరువాత క్రైస్తవ శకం ఆరంభానికి ముందు గ్రీకు, శాకాలు, కుషాణులు పాలించారు. మద్య ఆసియా నుండి ఆరంభమైన కుషాణుల పాలన ఉత్తర భారతం వరకు వ్యాపించింది. ఈ కాలంలో ఎత్తైన గోపురాలతో కూడిన శిఖరాల నిర్మాణం జరిగిందని మద్య, పశ్చిమ ఆసియా, ఐరోపా దేశాలతో వాణిజ్యం జరిగిందని భావిస్తున్నారు. పలు విదేశీ వస్తువులు భారతదేశంలో ప్రవేశించి దేశాన్ని సుసంపన్నం చేసాయి. ప్రారంభకాల చారిత్రక సమయంలో బానిసత్వం, కులవ్యవస్థ, స్త్రీల స్థితి క్షీణించడం, అస్పృశ్యత వంటివి కొత్తగా ఆరంభం అయ్యాయి.
సరస్వతీ లోయలో సట్లైజ్ నుండి గంగా నది వరకు వ్యవసాయ, మతసంబంధిత గ్రే కల్ర్డ్ - పెయింటెడ్ పాటరీ వంటి పురాతన వస్తువులు పి జి డబ్ల్యూ సంస్కృతికి చిహ్నంగా లభిస్తున్నాయి. హస్థినాపురం, పానిపట్, పెహోవా, కురుక్షేత్ర, మథుర, ఇంద్రప్రస్థ లలో లభిస్తున్న మహాభారత కాలానికి సంబంధించిన వస్తువులు పి జి డబ్ల్యూ సంస్కృతికి చిహ్నంగా ఉన్నాయి. భౌగోళిక పరిస్థితులు, చారిత్రక ఆధారాలు, సంస్కృతి సంప్రదాయాలు వేదసంస్కృతిని ప్రతిబింబిస్తున్నాయి. రోహ్‌తక్ ప్రజలు వేదకాల ప్రజలుగా భావించబడుతున్నారు. వ్యవసాయం, మతసంప్రదాయాలను అనుసరించారని భావిస్తున్నారు. ఋగ్వేద కాలానికి సంబంధించిన ప్రజలు ఇనుము సంబంధించిన పనిముట్లు తయారు చేసి ఉపయోగించారని భావిస్తున్నారు. వీరు జనపదాలలో నివసించారు. ఇక్కడ ప్రజలు గణతంత్ర, రాజ సంస్థానాలు ఏర్పాటు చేసుకుని జీవించారని విశ్వసిస్తున్నారు.
జిల్లా కళా సంస్కృతి కొంతవరకు నిర్లక్ష్యానికి గురైంది. గత దశబ్ధంలో నగరంలో సుమారు 50 హవేలీ సంప్రదాయ పద్ధతిలో నిర్మించబడ్డాయి. ముఖద్వారా శిల్పాలు, కుడ్యశిల్పాలు అనేకం గోడల నుండి విడదీసి పురాతనవస్తు సేకరణ వ్యాపారులకు స్వల్ప ధనానికి విక్రయించబడ్డాయి. ముస్లిం హవేలీలో చక్కగా రాతిచెక్కడాలు, కొయ్య చెక్కడాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాయి. వాణిజ్య అభివృద్ధి, స్థలం కొరత కారణంగా గృహయజమానులు తమ పురాతన భవనాలను పడగొట్టి సరికొత్తగా షాపింగ్ కాంప్లెక్సులు నిర్మించబడుతున్నాయి. నగర సంప్రదాయ నిర్మాణాలను సంరక్షించడానికి ప్రభుత్వాధికారులు ఎటువంటి చర్యలు చేపట్టలేదు.
సా.శ. 6వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతం పుష్పభుటీలు లేక వర్ధనాలు ధానేశ్వర్ సామ్రాజ్య పాలకుల ఆధీనంలో ఉంది.ఈ ప్రాంతంలో శక్తివంతమైన ప్రభాకరవర్ధన మహారాజు హూణుల పాలనను అనతమొందించాడు.రోహ్‌తక్, థానేశ్వర్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉండేది. తరువాత పుష్పభూటి రాకుమారుడు హర్షవర్ధనుడి కనౌజ్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉండేది. హర్షవర్ధనుడి మరణం తరువాత తిరిగి అరాచక పరిస్థితి ఎదురైంది.ఉజ్జయినికి చెందిన ప్రతీహారులు ఈ ప్రాంతంలో తిరిగి ప్రశాంతతను నెలకొల్పారు. 9వ శతాబ్దంలో ప్రతీహారులు ఉత్తర భారతదేశాన్ని జయించి కనౌజును రాజధానిగా చేసుకుని పరిపాలన సాగించారు.
3వ శతాబ్దంలో కుషాణుల విచ్ఛిన్నం తరువాత రోహ్‌తక్ గిరిజన జాతులైన యుధేయులు స్వతంత్ర ప్రజాపాలన సాగించారని కొన్ని ముద్రలు, నాణ్యాలు ఇతర ఆధారాల వలన తెలుస్తోంది. 4వ శతాబ్దంలో వారిని మగధ సామ్రాజ్యానికి చెందిన గుప్తులు అణిచి వేసారు. తరువాత ఈ ప్రాంతంలో రాజరిక వ్యవస్థ ఆరంభం అయింది. వ్యవసాయ ఆదాయం, పాలనా వికేద్రీకరణ, సరికొత్త వారసత్వ సాంఘిక సంప్రదాయం మొదలైంది. హూణుల దాడి తరువాత, ఈ ప్రాంతంలో తిరిగి అరాచకం తలెత్తింది.
క్రీ.పూ 1500 కాలంలో వాయవ్య భారతంలో జరిగిన సంప్రదాయ దాడుల నుండి తప్పించుకునేందుకు గాంధార ప్రజలు ఇక్కడకు తరలి వచ్చారని చెప్పే పలు నిదర్శనాలు ఈ ప్రాంతంలో లభిస్తున్నాయి. ఈ ప్రజలు పాకిస్థాన్ మీదుగా బీహార్ వరకు విస్తరించారు. ఇందుకు నిదర్శనంగా గాంధార సంస్కృతికి చెందిన సమాధులు, పలు వర్ణాలతో చిత్రించిన క్రీ.పూ 1100-500 కాలం నాటి గ్రే వేర్, క్రీ.పూ 800-600 నాటి బ్లాక్ స్లిప్డ్ వేర్ లభిస్తున్నాయి.
క్రైస్తవ శకం ఆరంభకాలంలో ఈ ప్రాంతం ఇండో- గ్రీకులు, కుషాణులు, హూణుల వంటి సంప్రదాయ దాడులకు గురైంది. స్థూపాలు, స్తంభాలు, శిల్పాలు, అలంకరించిన ఆలయ కుడ్యాలలోని ఇటుకలు, వర్ణచిత్రాలతో కూడిన పైకప్పులు అందుకు నిదర్శనంగా ఉన్నాయి. ఇక్కడి ప్రజలు ఈ కాలంలో కాలక్షేపంగా వాయించిన భేరీలు అందుకు నిదర్శనంగా ఉన్నాయి.
హర్యానా రాష్ట్రం లోని 22 జిల్లాల్లో రోహ్‌తక్ ఒకటి. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో జింద్, సోనీపత్ జిల్లాలు, తూర్పు సరిహద్దులో ఝజ్జర్, పశ్చిమ సరిహద్దులో హిస్సార్, సిర్సా, భివాని జిల్లాలు ఉన్నాయి. రోహ్‌తక్ ఈ జిల్లాకు ముఖ్య పట్టణం. హర్యానా ముఖ్యమంత్రి భూపేందర్ సింగ్ రోహ్‌తక్ వాస్తవ్యుడు.
జిల్లా అధికంగా వ్యవసాయం మీద ఆధారపడి ఉంది. జిల్లాలోని 42.19% ప్రజలు వ్యవసాయం పైన, అందుకు సంబంధించిన వృత్తుల పైనా ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు. 7.68% కుటీర పరిశ్రమల మీద,. మిగిలిన వారు ఇతర వృత్తుల మీదా ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు.
రోహ్‌తక్ నగరం మదీనా గ్రామంలో జాతీయ రహదారి 10 సమీపంలో జపానీ టౌన్‌షిప్ నిర్మాణానికి సన్నాహాలు జరుగుతున్నాయి. ఇందులో పలు పెద్ద సంస్థలు, వాణిజ్య భవనాలు నిర్మించడానికి ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నాయి.
జిల్లాలో 83% భూభాగం వ్యవసాయానికి అనుకూలంగా ఉంది. జిల్లాలో గోధుమ, పప్పుధాన్యాలు, చెరుకు, సజ్జ పంటలు ప్రధాంగా పండినబడ్జుతున్నాయి.
జిల్లా వైశాల్యం 8,481 చ.కి.మీ. జిల్లా తూర్పు భూభాగం చదునుగా ఉంటుంది. పశ్చిమ భాగంలో ఆరవల్లి పర్వతావళి ఉంది. జిల్లా అనేక లోయలు భారతదేశంలోని థార్ ఎడారిలో భాగంగా ఉన్న ఇసుక ఎడారులుగా ఉన్నాయి. జిల్లాలో ప్రస్తుతం కొన్ని వర్షాధార భూములు మరికొన్ని వ్యవసాయ భూములు ఉన్నాయి. నాగ్ పత్తర్ సర్పెంట్ రాళ్ళ గోడల మద్య ఒక కృత్రిమ సరోవరం ఉంది. అజ్మీర్ జిల్లాలో నదులు లేవు. జిల్లా సరిహద్దులో బనాస్ నది ప్రవహిస్తుంది.జిల్లాలో 4 సెలయేర్లు ఉన్నాయి. సాగర్మతి, సరస్వతి, ఖరిడై ఇంకా ఇతరాలు.
రాజస్థాన్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో అజ్మీర్ జిల్లా ఒకటి. జిల్లా పరిపాలనా కేంద్రం అజ్మీర్ పట్టణం. అజ్మీర్ జిల్లా రాజస్థాన్ మధ్యభాగంలో ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో నాగౌర్ జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో జైపూర్ జిల్లా, టోంక్ జిల్లా దక్షిణ సరిహద్దులో భిల్వారా జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో పాలి జిల్లాలు ఉన్నాయి.
జిల్లాలో 3 ఉపభాగాలు ఉన్నాయి: గనూర్, సోనీపత్, గోహన. అవి అదనంగా 4 తాలూకాలుగా విభజించబడ్డాయి: గనూర్, సోనిపట్, ఖర్ఖుడా, గొహన.
సోనిపట్, ఖర్ఖౌడా సోనిపట్ న్యాయపరిధిలో ఉన్నాయి. గనూర్, గొహనాలు వరుసగా వాటివాటి న్యాయపరిధిలో ఉన్నాయి. అదనంగా ఇవి 7 బ్లాకులుగా విభజించబడ్డాయి: గనూర్, సోనీపత్, రాజ్, ఖర్ఖొడా, గొహనా, కథురా, ముంద్లనా. జిల్లాలో 343 గ్రామాలు ఉన్నాయి. వీటిలో 15 నిర్జనగ్రామాలుగా ఉన్నాయి.
జిల్లాలో 6 విధానసభ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి : గనౌర్, రాజ్, ఖర్ఖౌడా, సోనీపత్, గొహన, బరొడా. ఇవన్నీ సోనీపత్ పార్లమెంటు నియోజక వర్గంలో భాగంగా ఉన్నాయి. సోనీపత్ పార్లమెంటు నియోజక వర్గంలోజింద్ జులానా, సాఫీడన్, జింద్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో ఒకేఒక మునిసిపల్ కౌంసిల్, 3 మునిసిపల్ కమిటీలు ఉన్నాయి: గనౌర్,గొహన, ఖర్ఖొడా.
జిల్లా పరిపాలక రాజధానిగా వున్న సోనిపట్ పేరును ఈ జిల్లాకు పెట్టారు. సోనిపట్ అనే పేరు స్వర్ణ, ప్రస్థ అనే రెండు సంస్కృత పదాల నుండి వచ్చింది, స్వర్ణ అంటే బంగారం, ప్రస్థ అంటే ప్రదేశం - స్వర్ణప్రస్థ అంటే బంగారు భూమి అని చెప్పవచ్చు. కాలాను గుణంగా ఈ పేరు స్వర్ణ ప్రస్థ ఉచ్ఛారణ దాని ప్రస్తుత రూపంలో, సోనీపత్ గా మారింది. మహాభారతంలో ఈ నగరం ప్రస్తావన వస్తుంది, ఆ సమయంలో, అది హస్తినాపుర రాజ్యంలో భాగంగా వుండేది. పాండవుల రాయబార సమయంలో పాండవులు అడిగిన అయిదు ఊళ్ళలో ఇది కూడా ఒకటి.
హర్యానా రాష్ట్రం లోని 22 జిల్లాలలో సోనీపత్ జిల్లా ఒకటి. జిల్లా ముఖ్య పట్టణం సోనీపత్. హర్యానా రాష్ట్రంలోని ఢిల్లీ, గుర్‌గావ్, ఫరీదాబాద్, నోయిడా, ఘజియాబాద్ వంటి జాతీయ రాజధాని ప్రాంతాల్లో సోనీపత్ జిల్లా ప్రాంతం ఒకటి. జిల్లా దక్షిణ సరిహద్దులో కేంద్రపాలిత ప్రాంతం ఢిల్లీ, ఉత్తర సరిహద్దులో పానిపట్, వాయవ్య సరిహద్దులో జింద్, తూర్పు సరిహద్దులో యమునానదీ తీరంలో ఉన్న ఉత్తర్ ప్రదేశ్ ప్రాంతాలు, పశ్చిమ సరిహద్దులో రోహ్‌తక్ ఉన్నాయి.
సోనీపత్ జిల్లా అంతా పంజాబు మైదానంలో భాగంగా ఉంది. అయినప్పటికీ కొన్ని భూభాలలో నేల చదరంగా ఉండదు. జిల్లాలో అత్యధిక భాగం మెత్తని మట్టి ఉంటుంది. కొన్ని భూభాగాలలో
ఇసుక ఉంటుంది. మైదానాలు తూర్పు, దక్షిణంగా వాలుగా ఉంట్జుంది. భౌగోళికంగా జిల్లా 3 భూభాగాలుగా విభజించబడింది : ఖదార్, ఎగువభూమి, ఇసుక భూమి.
ఖదార్ పశ్చిమంలో సోనీపత్ తాలూకా ఉంది: ఎగువ మైదానం సారవంతమైన మట్టితో కప్పబడి ఉంది. దీనికి చక్కగా సాగునీరు అందుతూ విస్తారమైన పంటలను అందిస్తుంది. నూనెగింజలు, హార్టికల్చర్ మొక్కలు,మ్నూనెగింజలు, కూరగాయలు, పూలు ఉత్పత్తి ఔతున్నాయి. గొహనా తాలూకా లోయలు ఆరవల్లి ఉత్తరభాగంగా పరిగణించబడుతుంది.
యమునానదీ తీరం వెంట 2-4 మైళ్ళ వెడల్పున వరదభూములుగా ఉన్నాయి. ఖాదర్ మైదానం 20-30 మైళ్ళపొడవు ఉంటుంది. ఈ భూభాగంలో యమునానది తీసుకువద్తున్న మెత్తని బంక మట్టి ఉంటుంది. ఖాదర్ ప్రాంత వ్యవసాయదారులు వరి, చెరుకు పండించబడుతుంది. సమీపకాలంలో జిల్లారైతులు అరటి, బొప్పాయి పంటలు వేయడం మొదలు పెట్టారు.
శ్రీనాధుడి కాశీఖండంలో వేమారెడ్డి జైత్రయాత్రను వర్ణించే పద్యంలో దంతేవాడ ప్రస్తావనలు ఉన్నాయి. బారహ దొంతి మన్నెం రాజులు, కోయరాజులతో పాటుగా వేమారెడ్డికి మోకరిల్లుతూంటారని రాసివుంది. అందులోని దొంతి దంతేవాడ పట్టణమేనని పరిశోధకులు పేర్కొన్నారు. రెడ్డిరాజుల కాలంలో దంతేవాడలోని రాజ్యం వేమారెడ్డికి సామంతరాజ్యంగా ఉండేదని తెలుస్తోంది.
స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం ఈ జిల్లా బస్తర్ సంస్థానంలో భాగంగా ఉండేది. 1947లో స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత బస్తర్ పాలకులు సంస్థానాన్ని భారతదేశంలో విలీనం చేశారు. సంస్థానం అప్పటి మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని బస్తర్ జిల్లాలో భాగమైంది. 1999లో బస్తర్ జిల్లాను మూడుగా విడదీసి బస్తర్, దంతేవాడ, కాంకేర్ జిల్లాలను ఏర్పరచారు. 2000 సంవత్సరంలో దంతేవాడతో పాటు మధ్యప్రదేశ్ లోని పదహారు జిల్లాలతో ఛత్తీస్‌ఘడ్ అనే కొత్త రాష్ట్రం ఏర్పడింది. 2007లో దంతేవాడలోని నాలుగు తాలూకాలు విడదీసి బీజాపూర్ జిల్లాను ఏర్పరచారు. 2012లో దంతేవాడ జిల్లాలోని మరో మూడు తాలూకాలు తాలూకాలతో మరో కొత్త జిల్లా సుక్మా జిల్లాను ఏర్పరచారు.
దంతేవాడ జిల్లా మొత్తం విస్తీర్ణం 3,410.50 చ.కి.మీ. జిల్లాకు ఉత్తరాన, ఈశాన్యాన బస్తర్ జిల్లా, తూర్పున ఒడిశా రాష్ట్రానికి చెందిన మల్కనగిరి జిల్లా, దక్షిణ, నైఋతిల్లో తెలంగాణకు చెందిన ఖమ్మం జిల్లాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. పశ్చిమ సరిహద్దుగా ఇంద్రావతి నది ఉంది. ఇంద్రావతి నదికి అవతలి ఒడ్డున తెలంగాణకు చెందిన కరీంనగర్ జిల్లా, మహారాష్ట్రకు చెందిన గఢచిరోలి జిల్లాలు ఉన్నాయి.
దంతేవాడ జిల్లా, ఛత్తీస్‌ఘడ్ రాష్ట్రంలోని దక్షిణాత్య జిల్లా. ఇది బస్తర్ విభాగంలో భాగం. జిల్లాను దక్షిణ బస్తర్ జిల్లా అని కూడా వ్యవహరిస్తారు. దంతేవాడ, ఈ జిల్లాకు ముఖ్యపట్టణం. 1998 వరకు దంతేవాడ జిల్లా, బస్తరు జిల్లాలో ఒక తాలూకాగా ఉండేది.
2011 జనగణన ప్రకారం ఛత్తీస్‌ఘడ్ రాష్ట్రంలోని 18 జిల్లాలో కెల్లా, నారాయణపూర్, బీజాపూర్ జిల్లాల తర్వాత దంతేవాడ మూడవ అత్యల్ప జనాభా కలిగిన జిల్లా.
అష్టభాషి బహిరీ గోపాలరావు మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని ప్రసిద్ధక్షేత్రం శ్రీరంగాపూర్ నిర్మాత. సా.శ. 1676 ప్రాంతానికి చెందినవాడు. వనపర్తి సంస్థానంనకు పూర్వపు రాజధాని అయిన సూగూరు సంస్థానం స్థాపకులు వీర కృష్ణారెడ్డికి మునిమడు.ఇతని మేనల్లుడే బిజ్జుల తిమ్మభూపాలుడు. ఇతనికి మొదట సంతానం లేకపోవడం వలన బంధువుల బిడ్డ వెంకటరెడ్డిని దత్తత తీసుకున్నాడు. తదనంతరం ఇతనికి కుమార బహిరీ గోపాలరావు జన్మించినా, దత్త పుత్రుడు వెంకటరెడ్డినే తదనంతరం సూగూరు సంస్థానానికి వారసుడిగా ప్రకటించాడు. ఇతడు శత్రువులపైన బహిరీ పక్షి వలె పడి వారిని హతమొనర్చొచుండుట వలన ఇతనికి గోల్కొండ నవాబులులచే 'బహిరీ' అని కితాబు పొందాడు.బహిరీ అనగా పార్సీ భాషలో డేగజాతి పక్షి అని అర్ధము.
శోభ అసలు పేరు శోభా రాజాధ్యక్ష. ఈమె మహారాష్ట్ర లోని ముంబాయిలో జనవరి 7, 1948 సంవత్సరంలో ఒక గౌడ్ సరస్వత్ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించింది. సంప్రదాయ కుటుంబంలో పుట్టిన శోభ ఆచార వ్యవహారాలలో ఇంట్లో చాలా కఠినంగా ఉండేవారు. అయినా ఆ రోజుల్లోనే ఆమె పట్టుబట్టి గ్రాడ్యుయేషన్‌ పూర్తిచేసింది. ముంబాయి సెంట్‌క్సేవియర్‌ కాలే జీలో ఫిలాసఫీ ప్రధానాంశంగా తీసుకుని ఎంతో పట్టుదలతో గ్రాడ్యుయేషన్‌ పూర్తిచేసింది. స్వాతంత్య్రం వచ్చిన తొలినాళ్ల లో.ఇంకా మన దేశంలో స్ర్తీవిద్యపై పూర్తిగా ఎవరికీ అవగాహన లేదు. పైగా దేశాలలోని చట్టాలన్నీ కూడా పురుషులకే అనుకూలంగా ఉండేవి. స్ర్తీవిద్యకు ప్రాధాన్యం అంతగాలేని ఆ రోజుల్లో ఒక మహిళ డిగ్రీ వరకూ చదవడమే గొప్ప అంశంగా భావించేవారు. అయితే కాలేజీ రోజుల్లోనే శోభ చిన్నచిన్న అభ్యుదయ కవితలు రాసుకునేది. అందరిలో ఒక్కదానిలా కాకుండా ఒక్కరే అందరిలో అనిపించుకోవడం గొప్పగా భావించేది శోభ.
శోభా తన కెరీర్‌ తొలిరోజుల్లో మోడలింగ్‌ చేసింది. వ్యాపార ప్రకటనలకు, కొన్ని సంస్థలకు బ్రాండ్‌ అంబాసిడర్‌గా వ్యవహరించింది. ఆ తర్వాత 1970 లో తన కెరీర్‌నే మలుపుతిప్పిన జర్నలిజంను వృత్తిగా మలచుకుంది. ఆమె మూడు మ్యాగనైన్లు స్థాపించింది. వాటిలో మొదటిది స్టార్‌డస్ట్. స్టార్‌డస్ట్‌ మేగజైన్‌ అంతలా ప్రాచుర్యం పొందడంతో ఆమె మరో అడుగు ముందుకేసి సొసైటీ, సెలెబ్రిటీ అనే మేగజైన్స్‌ కూడా నెలకొల్పింది. ఇలా ఒకే సారి మూడు పత్రికల నిర్వహణ కష్టమయ్యేసరికి.ఆ తర్వాత ఆమె ఫ్రీలాన్స్‌ జర్నలిస్ట్‌గా మారి మార్కెట్లో ఉన్న వివిధ పత్రి కలకే కాకుండా.అంతర్జాతీయ మేగజైన్స్‌కు కూడా ఆమె తన ప్రత్యేక వ్యాసాలను అందించేవారు. అంతర్జాతీయంగా కూడా ఆమె పేరు మారుమోగిపోయింది.
ఆమె భర్త దిలీప్ డే. భర్త దిలీప్‌ డే కూడా శోభకు అను కూలమైన భర్త. ఆమె స్వేచ్ఛకు ఏనాడూ అతడు అడ్డురాలేదు. తన ఎదుగుదలలో భర్త ప్రోత్సాహం మరువలేనిదని ఆమె అంటుంది.వివాహానికి పూర్వం ఆమె భర్త దిలీప్ డేకు రాధిక, రనదీప్ అనే ఇద్దరు పిల్లలున్నారు. శోభా డే ఇద్దరు పిల్లలైన ఆదిత్య, అవంతిక తో విడాకులు తీసుకొని ఉంది. ఆ తర్వాత శోభాడె దిలీప్ తో 1984 లో వివాహమాడారు. వారికి అరుంధతి, అనందిత అనే ఇద్దరు పిల్లలు కలరు.
గణేశ్ చతుర్ధి ఉత్సవం సవై మాధోపూర్‌లో అత్యంత వైభవంగా జరుగుతుంది. బాధ్రపద శుక్ల చతుర్ధి నాడు రంథాంభోర్ కోటలో ఈ ఉత్సవం నిర్వహించబడుతుంది. రాజస్థాన్‌లో ఈ ఉత్సవం కోలాహలంగా నిర్వహించబడుతుంది. రాజస్థాన్, రాజస్థాన్ వెలుపలి ప్రాంతాల నుండి ఈ ప్రాంతానికి ప్రజలు తండోపతండాలుగా వస్తుంటారు. 3 రోజులపాటు నిర్వహించబడే ఈ ఉత్సవాలను చూడడానికి వేలాది భక్తులు వస్తుంటారు.
జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో దౌస జిల్లా, ఈశాన్య సరిహద్దులో కరౌలి జిల్లా, నైరుతీ సరిహద్దులో జైపూర్ జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో జిల్లాను మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్ర సరిహద్దులను విడదీస్తూ ప్రవహిస్తున్న చంబల్ నది, నైరుతీ సరిహద్దులో కోట జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో బుంది జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో టోంక్ జిల్లాలు ఉన్నాయి.
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పంచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో సవై మధోపూర్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న రాజస్థాన్ రాష్ట్ర 12 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
జిల్లాకేంద్రం " సవై మాధోపూర్ "కు 25 కి.మీ దూరంలో ఉన్న బరవారా పట్టణంలో ఉన్న చౌహాన్ మాతా ఆలయం ఉంది. మార్గశిరమాసం కృష్ణ పక్ష చతుర్ధి నాడు ఇక్కడ ఉత్సవం నిర్వహించబడుతుంది. ఈ ఉత్సవానికి రాజస్థాన్, ఇతర ప్రాంతాల నుండి లక్షలాది భక్తులు వస్తుంటారు.
రాజస్థాన్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో సవై మధోపూర్ జిల్లా ఒకటి. సవై మధోపూర్ పట్టణం ఈ జిల్లాకు ప్రధాన పరిపాలన కేంద్రంగా ఉంది
ఏరోస్పేస్ ఇంజినీరింగ్ లో విమానాలు, అంతరిక్ష నౌకలు, రాకెట్ల యొక్క నమూనా, నిర్మాణం, వాటి శరీరం వెనుక సైన్స్ గురించి వ్యవహరిస్తుంధి. . అంతేకాకుండా ఏరోడైనమిక్ లక్షణాలు, ప్రవర్తనలు, ఎయిర్ఫాయిల్, నియంత్రణ ఉపరితలాలు, లిఫ్ట్, డ్రాగ్, ఇతర లక్షణాలను కూడా వివరిస్తుంది. ఏరోస్పేస్ ఇంజినీరింగ్ అంటే క్లిష్టమైన క్రాఫ్ట్లను తయారు చేసేటువంటి శాస్త్రం కాదు. ఒక విమానం తయారీకి అని రంగాలకు సంబంధీచినా ఇంజినీర్లు కావాలి. ఉదాహరణకు విమానం ఏవియానిక్స్ యొక్క రూపకల్పన ఎలక్ట్రికల్ లేదా కంప్యుటర్ ఇంజినీరింగ్ గా పరిగణిస్తారు, విమానం యొక్క లాండింగ్ గేర్ సిస్టం ప్రధానంగా మెకానికల్ ఇంజినీరింగ్ రంగంలో భాగంగా పరిగణిస్తారు. ఏరోస్పేస్ ఇంజినీరింగ్ అనేక విభాగాల కలయికకు తోడ్పడుతుంది.
ఏరోస్పేస్ ఇంజినీరింగ్ విమానాలు, అంతరిక్ష నౌకల యొక్క నమూనా, నిర్మాణానికి సంబంధించిన ఇంజినీరింగ్ యొక్క ప్రధాన శాఖ. ఇది రెండు ముఖ్యమైన శాఖలుగా విభజించబడింది : అవి ఏరోనాటికల్ ఇంజినీరింగ్, ఆస్ట్రోనాటికల్ ఇంజినీరింగ్. వీటిలో మొదటిది భూమి యొక్క వాతావరణం లోపల పనిచేసే విమానాల గురించి వ్యవహరిస్తుంది. ఆస్ట్రోనాటికల్ ఇంజినీరింగ్ వాతావరణం వెలుపల పనిచేసే అంతరిక్ష నౌకల గురించి వ్యవహరిస్తాయి.
ఏరోనాటికల్ ఇంజినీరింగ్ అనేది ఈ రంగం యొక్క అసలు పేరు. బాహ్య అంతరిక్షంలో పనిచేసే క్రాఫ్ట్ చేర్చుకోనునట్లు విమాన సాంకేతికత అభివృద్ధి చెందడం వల్ల ఎరోస్పస్ ఇంజినీరింగ్ అనే పదం వాడుక భాషలో ఎక్కువగా ఉపయోగించబడింది. ఎరోస్పసు ఇంజినీరింగ్, ముఖ్యంగా ఆస్ట్రోనాటికల్ శాఖ అనధికారంగా తరచూ “రాకెట్ సైన్స్”గా పిలుస్తారు.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు రాయదుర్గంలో ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల రాయదుర్గంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల బళ్ళారిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల బళ్ళారిలోను, పాలీటెక్నిక్ రాయదుర్గంలోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల రాయదుర్గంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు అనంతపురంలోనూ ఉన్నాయి.
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
చాదంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఈ చిత్రానికి అనూప్ రూబెన్స్, అరవింద్ శంకర్ సంగీతం అందించారు. 2012, ఫిబ్రవరి 22న ఆదిత్యా మ్యూజిక్ ద్వారా పాటలు విడుదలయ్యాయి. పాటల విడుదల కార్యక్రమానికి పవన్ కళ్యాణ్ వచ్చాడు. కృష్ణచైతన్య నాలుగు పాటలు, అనంత శ్రీరామ్ రెండు పాటలు రాశారు. నితిన్, నిత్యా మీనన్ కూడా పాటలు పాడారు. సినిమా ప్రచారంకోసం ఇంటర్నెట్ లో విడుదలచేసిన "లచ్చమ్మ" పాటకు మంచి స్పందన వచ్చింది.
ఇష్క్ 2012, ఫిబ్రవరి 24న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. శ్రేష్ట్ మూవీస్ పతాకంపై విక్రమ్ గౌడ్, సుధాకర్ రెడ్డి నిర్మాణ సారథ్యంలో విక్రం కె. కుమార్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో నితిన్, నిత్య మీనన్ ప్రధాన పాత్రలు పోషించగా, అనూప్ రూబెన్స్, అరవింద్ శంకర్ సంగీతం అందించారు. ఈ చిత్రం 2012లో ఉత్తమ ప్రజాదరణ పొందిన చిత్రంగా నంది అవార్డు అందుకుంది.
1760లో రోహిల్లాలతో అహమ్మద్ షాహ్ దురాన్ భారతదేశం మీద దండయాత్రచేసాడు. 1761లో అహమ్మద్ షాహ్ దురాన్ మరాఠీలను ఎదిరిస్తూ పానిపట్ యుద్ధంలో పాల్గొన్నాడు. మరాఠీ ప్రతినిధి గోవిందరావ్ పండిట్ యుద్ధంలో ప్రాణాలను కోల్పోయాడు. భారతదేశాన్ని వదిలి వెళ్ళే సమయంలో దురానీ రాజప్రతినిధులు రొహిల్లా ప్రతినిధులకు భూభాగాలను ఇచ్చారు. అలా భూభాలను అందుకున్న వారిలో దుండేఖాన్ ఒకడు. అతడికి షికోహాబాద్ దక్కింది, హఫీజ్ రహ్మతుల్లా ఖాన్ కుమారుడు ఇనాయత్ ఖాన్ ఎటావా జిల్లా ప్రాంతాన్ని పొందాడు. ఈ ప్రాంతాన్ని తిరిగి మరాఠీలు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. 1762లో రొహిల్లాలు ముల్లా మొసిన్ ఖాన్ నాయకత్వంలో పోరాడి మరాఠీల నుండి భూభాగాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. ఈ పోరాటం ఎటావా వద్ద కిషన్‌రావు, బాలా రావు పండిట్, రోహిల్లాల మద్య జరిగింది. పోరాటంలో కిషన్‌రావు, బాలా రావు పండిట్‌లు ఓడిపోయి యమునకు ఆవలివైపుకు పోయి తలదాచుకున్నారు. ఎటావా కోట వద్ద పోరాటం మొసిన్ ఖాన్ నాయకత్వంలో జరిగింది. కొంతకాలం అనంతరం సైన్యాధ్యక్షుడు కోటను ఆక్రమించాడు. కోట రొహిల్లాల అధీనంలోకి మారింది.
నజీబ్ - ఉద్ - దుల్లా మరాఠీ సైన్యాలను ఢిల్లీకి పిలిపించాడు. నజీబ్ - ఉద్ - దుల్లా, మరాఠీసేనలు రోహిల్లాలను సమైక్యంగా ఎదిరించారు. అయినా కొయిల్ వద్ద నజీబ్ - ఉద్ - దుల్లా అశ్వద్థకు గురైయ్యాడు. ఆయన తన పెద్ద కుమారుడు జబితా ఖాన్‌ను మరాఠీయులకు సహాయంగా వదిలి వెనుకకు వెళ్ళాడు. జబితా ఖాన్‌ను తన సోదర ఆఫ్ఘన్‌లతో యుద్ధం చేయడానికి అయిష్టపడ్డాడు. ఇది గ్రహించిన మరాఠీయిలు జబితా ఖాన్‌నుని తమ శిబిరంలో ఖైదు చేసి రొహిల్లాలతో ఎటావా, షికోదాబాద్‌లను కోరుతూ బేరసారాలు సాగించారు. హఫిజ్ రహ్మత్ ఖాన్ ఇందుకు నిరాకరించాడు. మద్యలో జబితా ఖాన్‌ను మారాఠీ ఖైదు నుండి తప్పించుకుని పారిపోయాడు. తరువాత మరాఠీలు, రొహిల్లాల మద్య పలు రాయబారాలు కొనసాగాయి.
ధుండేల్ ఖాన్ షికోహాబాద్‌ను ఇవ్వడానికి అంగీకరించాడు. అయినా ఇనాయత్‌ఖాన్ తన ఆధీనంలో ఉన్న ఎటావా భూభాగాన్ని స్వాధీనం చేయడానికి నిరాకరించాడు.