polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ఈమె పరిశోధన అంతా డ్.ఎన్.ఏ మీదఆధారపడి జరిగింది. నిర్మాణంలో వైవిధ్యం, జీవ చర్య దాని పాత్రలపై ఆమె ఆధారపడి పనిచేసారు. ఆమె నిర్మాణంలో అంతర్గత క్రమం స్పష్టంగా ఓలిగోన్యూక్లియోటైడ్ క్రిస్టల్ నిర్మాణాలకు పరిశీలించిన దానిపై ఆధారపడిన తీరును చూపించే ప్రయత్నం చేసారు, సరిగ్గా ఇప్పుడు అలాగే ఒక నిర్ణయాత్మక అణువుల అంతర్గత వక్రత, వంపు అంచనా చేయవచ్చు అని పరివర్తిత దీక్షా నకలు ముఖ్యమైనదిగా చూపించారు. ఈ క్రమంలో పరమాణు పనితీరు, శరీర రసాయన పద్ధతులు సహా ఒక విధానం అమల్లోకి వచ్చింది, అధ్యయనాలు నిర్మాణాలు స్థానిక వైవిధ్యం అంతర్ దృష్టి కలిగి, ఈ నిర్మాణ లక్షణాలు అనేక కొత్త విశ్లేషణాత్మక ఉపకరణాల సంస్థలోనే అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి అని వివరించడానికి ప్రయత్నించారు. ఇటీవల స్థిరత్వం ఆధారంగా ఒక ప్రమోటర్ గుర్తింపు అల్గోరిథం కార్యక్రమాల కంటే మంచి కచ్చితత్వంతో ప్రోకారియోటిక్ ప్రమోటర్లు ఊహించింది, ఈ సైద్ధాంతిక పరిశీలనలు చేసిన అనేక సార్లు ప్రయోగాత్మకంగా ధ్రువీకరించబడటం ద్వారా ఇది అభివృద్ధి చేయబడింది .
మంజు బన్సాల్ భారత దేశానికి చెందిన మహిళా శాస్త్రవేత్త. ఈమె 1977 లో బెంగళూరు లోని ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ లో పి.హెచ్.డిని పొందారు. ఈమె హైదర్బెర్గ్ లోని మాలిక్యులర్ బయాలజీ లాబొరేటరీలో చేరారు.ఈమె 1981 లో హమ్‌బోట్ద్ లో ఫెలోషిప్ పొందారు. ఆమె 1982 లో ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ లో లెక్చరర్ గా చేరారు. ఈమె 2001-2004 ల మధ్య కాలంలో ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ బయోఫార్మాటిక్స్ కు డైరక్టరుగా ఉన్నారు.ప్రస్తుతం ఆమె ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్సెస్ లో మాలిక్యులర్ బయో ఫిజిక్స్ లో భాగమైన థీరిటికల్ బయో ఫిజిక్స్ లో ఫొఫెసర్ గా యున్నారు.
1966 : ఇండియన్ స్కూల్ సర్టిఫికేట్ : బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియన్ స్కూల్ సర్టిఫికేట్ ఎక్సామినేషన్స్ : భౌతిక శాస్త్రము, రసాయన శాస్త్రము, గణిత శాస్త్రాలలో
ఆయుర్వేద వైద్య విధానంలో అత్యంత తీయని రుచి కలిగి అత్యంత శక్తివంతమైన ఔషధాల్లో అతి మధురం అగ్రస్థానాన్ని పొందిందంటే అతిశయోక్తి కాదు. మధుయష్టి, యష్టి మధు, మధూకలాంటి వివిధ సంస్కృత నామాలతో వ్యవహరింప బడుతూ, హిందీలో ములేటిగా ప్రాచుర్యం పొందిన ఫాబేసి అనే వృక్ష కుటుంబానికి చెందిన మొక్క ఇది. దీని శాస్త్రీయ నామం 'గ్లయిసిరైజా గ్లాబ్రా'. ఈ మొక్కపై జరిగిన అధ్యయనాల్లో ఈ మొక్కలో గ్లయిసిరైజిక్‌ ఆమ్లం, గ్లూకోజ్‌, సుక్రోజ్‌, యాస్పిరాజిన, ఈస్ట్రోజెన్‌, స్టిరాయిడ్‌, సుగంధిత తైలం మొదలైన అంశాలున్నట్లు వెల్లడైంది. పంజాబ్‌ విశ్వ విద్యాలయానికి చెందిన శాస్త్రవేత్తలు అతి మధురం, గుమ్మడి, రోజు పూలు, సోపు గింజలు మొదలైన వాటితో ఒక ఔషధాన్ని రూపొం దించి, ఎలుకలపై ప్రయోగించి పరి శోధించారు. జీర్ణా శయంలోని వ్రణాన్ని మార్చడమే కాక, ఇతర ఆధునిక ఔషధాలతోపాటు దీనిని కూడా వాడటం వల్ల ఆ వ్రణం మానే ప్రక్రియ శీఘ్రతరమైనట్లు గుర్తించారు. అలాగే ఆధునిక ఔషధాల దుష్పరిణామాలు తగ్గడాన్ని కూడా గుర్తించారు. పచారి కొట్లలోను, ఆయుర్వేద ఔషధ విక్రయశాలల్లోనూ లభించే ఈ మొక్క వేళ్లు, వేళ్ల చూర్ణాన్ని ఔషధంగా ఉపయోగిస్తారు.
ప్రముఖ బాలీవుడ్ నటులు సునీల్ దత్, నర్గీస్ ల సంతానం సంజయ్. ఆయన తల్లి 1981లో, తన మొదటి సినిమా విడుదల సమయంలో చనిపోయారు. సంజయ్ డ్రగ్స్ కు అలవాటు పడటం వల్లనే ఆయన తల్లి చనిపోయారని అంటారు. తన తండ్రి నటించిన రేష్మా ఔర్ షేరా చిత్రంలో గవాలీ గాయకుని పాత్రలో బాల నటునిగా నటించారు.
సంజయ్ దత్ ప్రముఖ హిందీ సినిమా నటుడు. ఇతని తల్లిదండ్రులు సునీల్ దత్, నర్గిస్ దత్లు ఇద్దరు కూడా సుప్రసిద్ద నటులే. సోదరి ప్రియా దత్ పార్లమెంటు సభ్యురాలు.
బాల నటుడిగా ఉన్నప్పుడు 1972 లో తన తండ్రి ప్రారంభించిన చిత్రం "రేష్మ ఔర్ షెరా"లో ఒక కవ్వాలి గాయకునిగా చిన్నపాత్రలో కనిపిస్తాడు.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు , ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి పెద్దూర్లో ఉన్నవి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కడ్డంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నిర్మల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల ఆదిలాబాద్లోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నిర్మల్లోనూ ఉన్నాయి.
సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం జన్నారంలోను, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు నిర్మల్ లోనూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్ ఉంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
మద్దిపద్గలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఇది మండల కేంద్రమైన కడెం నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నిర్మల్ నుండి 47 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
కీర దోసలో శక్తి చాలా తక్కువ. ప్రోటీన్ మద్యస్తంగా ఉంటుంది. కొవ్వు చాలా తక్కువ. ముఖ్యంగా సంతృప్త కొవ్వు పదార్థం బాగా తక్కువ. కొలెస్టరాల్ ఉండదు. పిండి పదార్థాలు ఎక్కువ. పీచు పదార్థాలు, సోడియం తక్కువగా ఉంటాయి. విటమిన్లలో విటమిన్-సి, ఖనిజ సంబంధ పదార్థాల్లో లోహం, పొటాషియం ఎక్కువ మొత్తాల్లో ఉంటాయి. కీర దోసలో తొంభై ఆరు శాతం నీరే ఉంటుంది. దీనిలోని పీచు పదార్థం 30రెట్లు నీటిని ఆకర్షించి నిల్వచేస్తుంది. గోధుమల్లో పీచు పదార్థాలు వాటి బరువులో కేవలం నాలుగైదు రెట్లు నీటిని మాత్రమే గ్రహిస్తాయి. దోసకాయ పీచులోని ఈ తత్వంవల్ల విటమిన్లు వంటి ఇతర పోషక తత్వాలకు గానీ, కనీసం పీచు పదార్థాలకు గానీ అవకాశం ఉండదు. కేవలం కడుపునింపుకోవడానికి ఇది ఉపకరిస్తుంది.
మూత్రం అడ్డుకుపోవటం: మూత్ర విసర్జన కష్టంగా ఉన్నప్పుడు కీరా దోసకాయ గింజలను 10గ్రాముల మోతాదులో తీసుకొని మెత్తగా పొడిచేసి, పుల్లని గంజితో కలిపి, ఉప్పుచేర్చి తీసుకుంటే ఎంతటి తీవ్రమైన సమస్య అయినప్పటికీ తగ్గిపోతుంది.
మూత్రం సన్నగా రావటం: కీర దోసకాయ గింజలను పొడిచేసి నువ్వు గింజల పొడి, నెయ్యి, పాల మిశ్రమంతో కలిపి తీసుకుంటే మూత్రం సన్నగా, అడ్డుకుపోయినట్లు రావటం తగ్గుతుంది.
మూత్ర మార్గంలో రాళ్లు తయారవటం: కీర దోసకాయ గింజలను కొబ్బరి పువ్వులతో కలిపి నూరి, పాలతో సహా కొన్ని రోజులపాటు తీసుకుంటే మూత్ర మార్గంలో ఇసుక మాదిరిగా రేణువులు తయారైనప్పుడు హితకరంగా ఉంటుంది.
మూత్రంతోపాటు రక్తం పడటం: కీర దోసకాయ రసం, చెరకు రసానికి నేలగుమ్మడి దుంప పొడిని కలిపి తీసుకుంటే మూత్రంతోపాటు రక్తం పడటం ఆగిపోతుంది.
శరీరాంతర్గతంగా రక్తస్రావమవటం: కీరదోస మొక్క తాలూకు వేరును ముద్దగా నూరి, తేనెతో కలిపి, బియ్యం కడుగు నీళ్లతో తీసుకుంటే శరీరాభ్యంతరంగా రక్తస్రావమటం ఆగిపోతుంది.
మూత్రాశయంలో రాళ్లు తయారవటంవల్ల మూత్రం అడ్డుకుపోవటం: కీరాదోస గింజల పొడిని ద్రాక్షపండ్ల రసంతో తీసుకుంటే మూత్రం కష్టంగా రావటం అనేది తగ్గుతుంది.
మూత్ర సంబంధ సమస్యలు: కీర దోసను ముక్కలుగా తరిగి పెరుగులో వేసుకొని తినడం గాని లేదా నేరుగా తినడం గాని చేస్తే, మూత్రం జారి అవుతుంది. దీంతో శరీరంలో విష పదార్థాలు పేరుకుపోకుండా ఉంటాయి. దోసకాయ గింజలను ముద్దగా నూరి ప్రతిరోజూ తింటుంటే కూడా ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
మూత్రం అడ్డుకుపోవటం: కీర దోసకాయను గుజ్జుగా గ్రైండ్ చేసి, రసం తీసి, దానికి చెంచాడు గ్లూకోజ్, లేదా తేనె, రెండు చెంచాలు నిమ్మరసం కలిపి తీసుకుంటే మూత్రం సాఫీగా వస్తుంది. గర్భధారణ, అధిక రక్తపోటు, జలోదరం వంటి సందర్భాల్లో ఇది చాలా హితకరంగా ఉంటుంది.
గౌట్, రుమటాయిడ్ ఆర్తరైటిస్: యూరిక్ యాసిడ్ కీళ్లమధ్య పేరుకుపోయి కీళ్ల నొప్పులు వస్తుంటాయి. ఇలాంటి సందర్భాల్లో కీర దోసకాయ రసం తీసుకుంటే యూరిక్ యాసిడ్ స్ఫటికాలు త్వరితగతిన విసర్జితమవుతాయి.
చర్మసంబంధ సమస్యలు: చర్మంమీద చీము గడ్డలు, పొక్కులు వంటివి తయారయ్యేవారు రోజువారీగా కీరాదోసను తీసుకుంటే ఉపయుక్తంగా ఉంటుంది. చర్మం మీద దోసకాయ ముక్కలు సుర్యరస్మి నుండి తక్షణ ఉపశమనం తెస్తుంది.
మూత్ర పిండాల్లో రాళ్లు: కీర దోస గింజలు, నేల గుమ్మడి రసం, చెరకు రసం కలిపి తాగితే మూత్రమార్గంలో తయారైన రాళ్లు కరిగి పడిపోతాయి.
కలరా, గనేరియా: కీరదోస ఆకు రసాన్ని కొబ్బరి నీళ్లతో కలిపి తడవ తడవకూ తాగుతుంటే కలరా, గనేరియా వంటి వ్యాధుల్లో ఉపయుక్తంగా ఉంటుంది.
శాస్త్రీయ నామం - కుకుమిస్ సటైవస్ , కుకుర్బిటేసి కుటుంబానికి చెందినవి. దోస ఈ దేశమున ప్రాచీన కాలము నుండియూ సాగునందుండిన తీగ జాతి చెట్టు. రకములు 1. దేశవాళీ దోస--12 - 15 సెం.మీ పొడవు ఉంటుంది. 7 -10 సెం.మీ లావును కలిగి ఉంటుంది. సుమారుగా అర కేజీ నుండి కేజీ వరకు ఉంటుంది. పండిన తరువాత పసుపు పచ్చగా ఉంటాయి. 2.నక్క దోస--చిన్న కాయలు, 5 - 10 సెం.మీ. పొడవు, 4 - 8 సెం. మీ లావు కలిగి ఉంటాయి. 3.ములు దోస 4.పందిరి దోస 5.బుడెం దోస కాయలు కీర దోసకాయ చూడ్డానికి పొడవుగా ఉంటుంది. గింజలు తప్పెటగా ఉంటాయి. దీనిని మన ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయ మొక్కగా పండిస్తారు. * కీర మొక్కలో ఔషధంగా ఉపయోగించదగిన భాగాలు- కాయ, గింజలు, వేర్లు.
ఆయుర్వేధం :మూలం - డా. చిరుమామిళ్ల మురళీమనోహర్ - కలరా, గనేరియా: కీరదోస ఆకు రసాన్ని కొబ్బరి నీళ్లతో కలిపి తడవ తడవకూ తాగుతుంటే కలరా, గనేరియా వంటి వ్యాధుల్లో ఉపయుక్తంగా ఉంటుంది.
పొంగలి చిత్తూరులో బాగా ఎక్కువ. చాలా మంది తెలంగాణా వాసులకి పొంగలి తెలియదు. అయితే తమిళనాడు పొంగలి ఇక్కడి పొంగలి ఒకటే విధంగా ఉంటాయి. కర్ణాటకలో పొంగలిలో పాలని వినియోగిస్తారు.
ఇడ్లీల తయారీలో చిత్తూరు జిల్లా వారు ఇడ్లీ రవ్వకు బదులుగా ఉప్పుడు బియ్యాన్ని వినియోగిస్తారు. ఇడ్లీ, దోసె లలో చిత్తూరు జిల్లా వారు పచ్చడి, సాంబారు లే కాకుండా మాంసాహార పులుసు కూరలని తింటారు.
సాంబారులో ఇతర కూరగాయ ముక్కలతో బాటుగా చిత్తూరులో మామిడికాయని కూడా వేస్తారు. కొద్దిగా వగరు, పులుపులు కలవటంతో సాంబారు మరింత రుచికరం అవుతుంది.
ఇతర మామిడి కాయలు సాధారణంగా గుండ్రంగా ఉంటాయి. కానీ చిత్తూరు జిల్లాకి చెందిన ఒక రకం మామిడి పొడవుగా ఉంటాయి. ఇవి పులుపు తక్కువగా ఉండి పచ్చిగానే తినటానికి రుచికరంగా ఉంటాయి. ఇతర జిల్లాలలో వీటినే తోతాపురి అని అంటారు.
బనగానెపల్లె "బేనిషా" మామిడి పళ్ళు రాష్ట్రం మొత్తం పేరొందింది. మామిడి పళ్ళను ఇష్టపడే నవాబు, ఒక్కొక్క రకం మామిడి చెట్టుకి ఒక్కొక్క రకం గుర్తు చెక్కించేవాడు. అయితే ఒక రకం మామిడి పండు ఎంతో తీయగా, మిగతా అన్ని రకాల కంటే రుచిగా ఉండటంతో, ఆ చెట్టుకి ఏ గుర్తు చెక్కించక, దానికి గుర్తు లేనిది అని నామకరణం చేయించాడు. అదే వాడుకలో బేనిషా అయ్యింది. ఒక చిత్రంలో "బంగినపల్లి మామిడి పండు రంగుకొచ్చింది" అనే పాట కూడా ఉంది.
ఇడ్లీ: ఇడ్లీతో బాటు, కొబ్బరి పచ్చడి/పప్పుల పచ్చడి/వేరుశెనగ పచ్చడి, సాంబారు లని తింటారు. వీటికి నెయ్యి, ఇడ్లీ కారం, మినప వడలు తోడయితే ఇంకా రుచిగా ఉంటాయి.
దోశె: దోశెతో బాటు కొబ్బరి పచ్చడి/పప్పుల పచ్చడి/వేరుశెనగ పచ్చడి, సాంబారు లని తింటారు. మినప వడలు తోడయితే ఇంకా రుచిగా ఉంటాయి. ఒక్కోమారు ఆలుగడ్డ, ఉల్లిపాయలతో చేసిన కూర కూడా తింటారు. ఇటీవలె, ఉప్మా-పెసరట్టు వలె, ఉప్మా-దోశెలని కూడా తింటున్నారు. రాయలసీమలో గుడ్డు దోశె, ఉల్లికారం రాసిన కారం దోశెలు కూడా తింటారు.
ఉప్మా: గోధుమ నూక, బన్సీ రవ్వ, సేమియాలతో ఉప్మాని చేస్తారు. దీనిలోకి పప్పుల పచ్చడిని తింటారు. ఉప్మాలో జీడిపప్పు పడితే రుచిగా ఉంటుంది. ఉప్మాని పెసరట్టు, దోశెలతో బాటుగా కూడా తింటారు.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణలకే ప్రత్యేకం అని కాకుండా తెలుగు వారు నివసించే అన్ని ప్రాంతాల్లో తెలుగు వంటలు ఉంటాయి. కర్నాటక, తమిళనాడులలో ఉండే తెలుగు వారు కొద్దిపాటి ప్రాంతీయ ప్రభావాలతో కూడిన తెలుగు వంటలనే వండుకుని ఆస్వాదిస్తారు. ఈ వంటలు తెలుగు వారికి ఇష్టమయిన కారం, పులుపు రుచుల మేళవింపుతో ఉంటాయి. వంట వండే విధానంలో చాలా తేడా కనిపించినా అది కేవలం తెలుగు వారు విస్తృతంగా వ్యాప్తికి నిదర్శనం. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో పండే ముఖ్యమయిన పంటలయిన వరి, మిరప పంటలు ప్రస్ఫుటంగా ఈ వంటల్లో కనిపిస్తాయి. చాలా వరకూ సాంప్రదాయక వంటలు బియ్యం ఇంకా మిరప వాడకంతోనే అధికంగా చేస్తారు. మసాలా దినుసులు కూడా అత్యధికంగా వాడబడతాయి. శాకాహారమయినా, మాంసాహారమయినా, లేక చేపలు ఆధారిత ఆహారమయినా అన్నిట్లోనూ వంటలు భేషుగ్గా ఉంటాయి. పప్పు లేనిదే ఆంధ్ర ఆహారం ఉండదు. అలానే టొమాటోలు, చింతపండు వాడకమూ అధికమే!
తెలుగు వంటకాలలో ప్రత్యేకతను సంతరించుకున్నవి ఊరగాయలు. ఆవకాయ మొదలుకొని అన్ని రకాల కూరగాయలతో ఊరగాయ చేసుకోవడం తెలుగు వారికే చెల్లయింది.
అంతే గాకుండా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అతి పెద్ద మిరప కాయల ఉత్పత్తిదారు. అందువలన ఊరగాయల తయారీలో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రత్యేకమైనది.
బొబ్బట్లని కర్నూలులో భక్ష్యాలు అనీ, మిగతా జిల్లాలలో పోళిగ/ఓళిగలనీ అంటారు. అయితే కర్నూలులో వీటి తయారీలో మైదా/గోధుమ పిండి కాకుండా ఫేనీ రవ్వని ఉపయోగిస్తారు. కర్నూలు అనంతపురం జిల్లాలలో వీటిని విక్రయించే ప్రత్యేక దుకాణాలు ఉంటాయి. బెంగుళూరులో బేకరీల్లోనూ, స్వీటు షాపులలోనూ, హోటళ్ళలోనూ వీటిని విక్రయిస్తారు.
సాధారణంగా రాయలసీమ వంటకాలు కూడా ఇతర తెలుగు వంటల వలె ఉన్ననూ వాటికి ప్రత్యేకమైన పేర్లు ఉండటమే కాక, ఇక్కడ కొన్ని ప్రత్యేక వంటలున్నవి.
ఉగ్గాని సీమ ప్రత్యేకత. బొరుగులు వీటిని ఈ పేర్లతో పిలుస్తారు. ఇవి బియ్యం ద్వారా తయారయ్యే ఉప ఉత్పత్తి. ఉగ్గానిలోకి బజ్జీలు నంజుకొంటారు. ఒక్క చిత్తూరు జిల్లా మినహా, మిగతా మూడు జిల్లాల లోను దీనిని చేస్తారు. ఇది హోటళ్ళలో కూడా లభ్యం. అయితే ఒక్కో జిల్లాలో దీనికి ఒక్కో పేరు ఉంది. కర్నూలులో బొరుగుల తిరగవాతగా, అనంతపురంలో ఉగ్గాని గా, కడపలో బొరుగుల చిత్రాన్నంగా వ్యవహరిస్తారు.
కృష్ణ, గోదావరి పరీవాహక ప్రాంతము, బంగాళా ఖాతాన్ని ఆనుకొన్న ప్రదేశం అవ్వటం మూలాన ఈ ప్రదేశంలో వరి, ఎండుమిరపలు పండుతాయి. అందుకే అన్నం, పప్పు, సముద్రాహారాలు ఇక్కడి ప్రజల ప్రధానాహారం. ఇతర ప్రాంతీయ వంటకాలున్ననూ అన్నం మాత్రం ప్రధానాహారం. దక్షిణ కోస్తాకి చెందినప్రకాశం,నెల్లూరు వంటలకి, ఉత్తరాంధ్ర వంటలకి మధ్య తేడా ప్రస్ఫుటంగా కనబడుతుంది. ఇక్కడి వంటకాలు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోనే కాకుండా, తెలంగాణ, బెంగుళూరు, చెన్నై, న్యూ ఢిల్లీలలో కూడా ప్రశస్తి పొందాయి.
వాతావరణ పరిస్థితులు, హైందవ రాజవంశీకుల, ముస్లిం నవాబుల ఆహారపుటలవాట్లు ప్రధానంగా తెలుగు వంటకాలపై ప్రభావం చూపాయి. ఇవే కాక తెలంగాణ, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ల చుట్టు ప్రక్కల ఇతర రాష్ట్రాల ప్రభావం సరిహద్దు ప్రాంతాలపై ప్రభావం చూపి తెలుగు వంటని మరింత వైవిధ్యభరితం చేశాయి. కొన్ని సామాజిక వర్గాలు, మారుమూల ప్రాంతాలు వారివారి వంటల్లో అనాదిగా వస్తున్న సంప్రదాయాలనే ఇంకనూ అనుసరిస్తున్నారు.
ఇక్కడి ఊరగాయ తయారీలో స్వల్ప తేడాలు ఉన్నాయి. నువ్వుల నూనెలో ఉప్పు, ఆవపిండి, కారం కలిపిన మామిడి ముక్కలని నానబెట్టి, ఆ తర్వాత వాటిని ఎండబెట్టి ఆ పై ఊరబెడతారు. దీని వలన బంగాళాఖాతం నుండి వచ్చే తేమ వలన ఊరగాయ చెడిపోకుండా ఎక్కువ రోజులు మన్నుతుంది. ఈ ప్రక్రియ వలన ఊరగాయ మరింత ముదురు రంగులోకి మారటమే కాకుండా ఊరగాయ రుచిలో తీపి పెరుగుతుంది.
మజ్జిగ పులుసులో ఇక్కడి వారు చిన్న చిన్న బజ్జీలని వేస్తారు. వీటిని బొబ్బడాలు అంటారు. ఈ బొబ్బడాలు పులుసు ఎంతగా నానుతాయో వాటికి అంత రుచి వస్తుంది.
దాదాపు అన్ని వంటలలోనూ అల్లం-వెల్లుల్లి లని నూరి వేస్తారు. దీనినే ప్రాంతీయంగా అల్లం-ఎల్లిగడ్డ అని వ్యవహరిస్తారు.
ఒరిస్సాని ఆనుకొని ఉన్న మూడు జిల్లాలు, శ్రీకాకుళం, విజయనగరం, విశాఖపట్నంని కలిపి ఉత్తరాంధ్ర గా వ్యవహరిస్తారు. ఈ ప్రాంత ప్రజలు సాధారణ వంటలలో కూడా తీపిని ఇష్టపడతారు. రోజూ తినే పప్పులో బెల్లం వినియోగిస్తారు. దీనినే బెల్లం పప్పుగా వ్యవహరిస్తారు. ఈ పప్పుని, అన్నంలో వెన్నని కలుపుకు తింటారు.
పూరి, పటోలిలు ఇక్కడి వారి అభిమాన అల్పాహారం. పండగలకి ఉదయం నుండి సాయంత్రం వరకూ ఉపవాసమున్న తర్వాత బియ్యపు పిండితో చేయబడే ఉప్పిండిని సేవిస్తారు. ఉప్పిండి లోనూ, అన్నం లోనూ ఇంగువ చారును తింటారు. బియ్యపు పిండి, బెల్లం, మొక్కజొన్న గింజలు ఉల్లిపాయలతో బెల్లం పులుసుని చేస్తారు.
తెలంగాణ ప్రాంతంలో సజ్జ రొట్టెలని ప్రధానాహారంగా తీసుకొనబడుతుంది. కోస్తా, రాయలసీమ లలో అన్నం ప్రధానాహారం. అయితే రాయలసీమలో రాగులు, జొన్నల వినియోగం కూడా ఎక్కువే. వీటిలోకి వివిధ రకాలైన పప్పు, పులుసు, రసం , కూరల తయారీలో ప్రాంతాలని బట్టి మార్పులు చేర్పులు ఉంటాయి.
రాగిసంగటి కడపలో బాగా తింటారు. వీటి కోసం ప్రత్యేకంగా హోటళ్ళను జిల్లాలో చాల విరివిగా చూడవచ్చు. మిగతా మూడు జిల్లాల్లో కంటే కడపలోనే ఎక్కువగా తింటారు. బెంగుళూరులోని పెద్ద పెద్ద రెస్టారెంటులలో కూడా ఈ మధ్య ఇది లభిస్తోంది.
మెంతులని ఉపయోగించి మెంతిపెట్టిన కూర, ఆవాలని ఉపయోగించి ఆవపెట్టిన కూర, నువ్వులని ఉపయోగించి నువ్వుగుండు కూర లని తయారు చేస్తారు. కూరగాయలు, మొక్కజొన్న గింజలని ఉల్లిపాయలతో కలిపి ఉల్లికారం చేస్తారు.
ఒంగోలుకి చెందిన అల్లూరయ్య నేతి మిఠాయిలు ప్రశస్తి. ఇక్కడ అన్ని రకాల మిఠాయిలు చేయబడిననూ, సుతిమెత్తగా, నోట్లో వేసుకొనగనే కరిగిపోవు మైసూరుపాకాన్ని జనం బాగా ఇష్టపడతారు.
ఇదే విధంగా జొన్న రొట్టెలను కూడా చిత్తూరును మినహాయించి మూడు జిల్లాల్లోనూ తింటారు. కర్ణాటక, ఆంధ్ర రాష్ట్రాలలో ఈ మధ్య ఇది హోటళ్ళలో కూడా లభ్యమౌతుంది. మధుమేహానికి మంచి పత్యకారి.
ఆంధ్రులకి అన్నమే ప్రధానమైన ఆహారం. బియ్యం ఉత్పత్తిలో భారత దేశంలో పశ్చిమ బెంగాల్ తర్వాత ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ది రెండవ స్థానము. సహజంగానే అన్ని ఆంధ్ర వంటకాలు అన్నంతో కూడుకున్నవే.
తూర్పు గోదావరి జిల్లా మండపేట మండలం తాపేశ్వరంలో తయారయ్యే తాపేశ్వరం కాజా చాలా ప్రసిద్ధి చెందినది. ఇదే జిల్లాకి చెందిన ఆత్రేయపురం పూతరేకులకు ఖ్యాతి.
ఎముకలలో ఉండే మజ్జ కీళ్ళ మధ్య ఒక కుషన్‌లాగ పనిచేస్తుంది. వయస్సులో వచ్చే మార్పుల వల్ల కార్టిలేజ్ తరిగిపోవటం మార్పుల వల్ల రెండు ఎముకలు ఒక దానికొకటి రాసుకోవటం జరిగి కీళ్ళనొప్పికి దారి తీస్తుంది. దీనినే ‘ఆస్టియో ఆర్థరైటిస్’ అంటారు. ఇది ఎక్కువగా వృద్ధులలో వచ్చే సమస్య. అందుకే దీనిని ‘ఓల్డ్‌పర్సన్స్ ఆర్థరైటిస్’ అని కూడా అంటారు. ఎముకలు ఇన్‌ఫ్లమేషన్‌కి గురై ఎక్కువ బరువు మోపటంతో కీళ్ళ నొప్పి వస్తుంది. అంతేకాకుండా కాలు కదపలేకపోవటం జరుగుతుంది. ఇది ఎక్కువగా 45 ఏళ్ళు పైబడిన వారిలో మగవారి కంటే స్త్రీలలో ఎక్కువ, అంతేకాకుండా కీళ్ళకు దెబ్బలు తగిలి ఇన్‌ఫ్లమేషన్ రావటం, యాక్సిడెంట్స్ వల్ల కూడా ఆస్టియో ఆర్థరైటిస్ వస్తుంది. ఊబకాయం వల్ల ముఖ్యంగా మోకాళ్ళు, కీళ్ళు ఆస్టియో ఆర్థరైటిస్‌కి గురవుతున్నాయి. వంశానుగత కారణాల వల్ల కూడా ఈ సమస్య రావచ్చు.
85 శాతం మందిలో ఏ లక్షణాలూ లేకుండా ఉన్నా ఎక్స్‌రే ద్వారా వ్యాధి నిర్ధారణ అవుతుంది. 35-50 శాతం మందిలో వ్యాధి లక్షణాలు తక్కువ నుంచి విపరీతంగా ఉండే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా చేతి కీళ్ల నొప్పులతో స్త్రీలు పనిచెయ్యడానికి ఇబ్బంది పడుతుంటారు. బరువు మోపే కీళ్ళు, మోకాళ్ళు, తుంటి, అరికాళ్ళు, వెన్నుపూస ఎక్కువగా ఈ వ్యాధికి గురవుతాయి. మొదట ఒకటి రెండు కీళ్ళలో నొప్పి ఉండి బిరుసుగా ఉంటాయి. కదలికలు కష్టంగా ఉంటాయి. అంతే కాకుండా ఎక్కువసేపు నిలబడలేకపోవటం, ఎక్కువ దూరం నడవలేకపోవటం, మెట్లు ఎక్కలేక పోవటం, రాత్రిపూట నొప్పి ఎక్కువ, చల్లగాలికి నొప్పులు ఎక్కువ అవ్వటం కింద కూర్చోనివ్వలేక పోవడం వీటి ముఖ్య లక్షణాలు.
వృద్ధాప్యంలో ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచుకోవ టం, వ్యాధులు రాకుండా ముందు జాగ్రత్తలు తీసుకోవటం, వచ్చిన వ్యాధులకు మంచి చికిత్స ఇవ్వటం దీని ముఖ్య ఉద్దేశం. అరవైఐదు ఏళ్ళు పైబడినవారికి శరీరంలో వచ్చే మార్పుల వల్ల సరిగ్గా నిలబడలేక పోవటం, నడవలేకపోవటం, జ్ఞాపకశక్తి తగ్గిపోవటం, విసర్జనాలను ఆపుకోలేకపోవటం, చూపు మందగించ టం, వినికిడి తగ్గిపోవటం వంటి సమస్యలను ఎదుర్కొనవలసి వస్తుంది. అంతేకాకుండా డిలిరియమ్, మానసిక ఒత్తిడికి గురి కావటం, కీళ్ళ నొప్పులు, కీళ్ళ వాతం. కొంతమందిలో పెద్దగా ఆరోగ్య సమస్యలు లేకపోవచ్చు. కొంతమంది దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య సమస్యలతో బాధ పడుతుండొచ్చు.
వృద్ధాప్యం వల్ల ఎముకలల్లో ఉన్న సాంద్రత కోల్పోయి, కణజాలం ఆకృతి, నాణ్యతను కోల్పోయి, ఎముకలలో ఉండే శక్తి తగ్గిపోతుంది. దీనినే ఆస్టియో పోరోసిస్ అంటారు. ఆస్టియోపోరోసిస్‌లో ఎముకలు ఎక్కువగా విరుగుతాయి. ఎముకల బలహీనత, తగ్గిపోవటం మగవాళ్ళ కన్నా స్త్రీలలో ఎక్కువ, 35 శాతం స్త్రీలలో నెలసరి ఆగిపోయిన తరువాత కొన్ని హార్మోన్‌ల ఉత్పత్తి తగ్గి ఆస్టియోపోరోసిస్ వచ్చే అవకాశం ఉంది.
పురుషులలో స్త్రీల కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది. వయస్సు పెరగటంతో రక్తంలో టెస్టోస్టిరాన్, గ్రోత్ హార్మోన్స్, అడ్రినల్ యాండ్రోజెన్స్ ఉత్పత్తి తగ్గుతుంది. దీనితోపాటు వారి జీవన విధానం, న్యూట్రిషనల్ డెఫీషియన్సీ ముఖ్యంగా క్యాల్షియం, ప్రోటీన్ డెఫీషియన్సీ, బోన్ మాస్ తగ్గించటానికి కారణమవుతాయి.
ఎక్స్‌రే ద్వారా వ్యాధి నిర్ధారణ చెయ్యవచ్చు: స్త్రీల నెలసరి ఆగిపోయిన తర్వాత తమ జీవన విధానంలో, ఆహారపు అలవాట్లలో జాగ్రత్తలు తీసుకొనవలసిన అవసరం ఉంది. 40-50 ఏళ్ళు పైబడినవారు వైద్యుడిని సంప్రదించటం వలన ఆస్టియో పోరోసిస్ రాకుండా ముందుజాగ్రత్తలు తీసుకొని కాంప్లికేషన్స్ రాకుండా జాగ్రత్త పడవచ్చు.
ఈ సమస్యలన్నీ జిరియాట్రిక్స్ అనే విభాగంలో పొందుపరచబడతాయి. వృద్ధులకు మంచి చికిత్స ఇవ్వటానికి ఒక ప్రత్యేక వైద్యుని నియమిస్తారు. వారినే అంటారు. ఈ విభాగం మొదటిసారిగా 1942లో అమెరికాలో స్థాపించబడింది.
వెన్నుపూస ఎముకల బలహీనత వల్ల నడుమునొప్పి రావటం దీని ముఖ్య లక్షణం. మోకాళ్ళ కీళ్ళలో బోన్ మాస్ తగ్గి నొప్పి, ఎక్కువ దూరం నడవలేకపోవటం, మెట్లు ఎక్కలేకపోవటం, కొంతమందిలో వెన్నుపూస వంగిపోవటం వంటి లక్షణాలు ఉంటాయి.
కొంతమందిలో ఎటువంటి లక్షణాలు ఉండక ఎముక బలహీనత వల్ల విరిగే ప్రమాదముంది.ముఖ్యంగా మణికట్టు, మోచేతి పై ఎముక , తుంటి , పక్కటెముకలు విరిగే ప్రమాదానికి గురవుతున్నాయి.
వృద్ధాప్యంలో వచ్చే ఆరోగ్య సమస్యల గురించి తెలుసుకునే దానిని జిరియాట్రిక్స్ అంటారు. ఈ పదం గ్రీకు భాష నుంచి కనుగొనబడింది. అంటే . అంటే అని అర్థం.
మర్లపెల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి బోథ్లో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల బోథ్లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నిర్మల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల ఆదిలాబాద్లోను, పాలీటెక్నిక్ నిర్మల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల నిర్మల్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు ఆదిలాబాద్లోనూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
మర్లపల్లిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.
మర్లపల్లి, తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఆదిలాబాద్ జిల్లా, బోథ్ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన బోథ్ నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నిర్మల్ నుండి 55 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు, ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టర్లు ముగ్గురు ఉన్నారు.
మునుదుగా సభ్యత్వ రుసుము చెల్లించాలి. సభ్యత్వ కాలపరిమితి ఒక్క సంవత్సరం. సభ్యత్వ రుసుము ఎల్లించిన తరువాత ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉన్న స్వయసేవకులకు అవకాశం కల్పిస్తున్న అర్గానిక్ క్షేత్రాల వివరాలు పపించబడతాయి.
సభ్యులు భారతదేశ వ్యవసాయ క్షేత్రాలను ఎంచుకున్నట్లైతే వారికి ప్రత్యేక నిఅంధనలు ఉంటాయి. భారతీయ సంసృతి సంప్రదాయాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని ఈ నియానిబంధలు ఏర్పాటుచెయ్యబడ్డాయి.
స్వయంసేవకులకు పరిశుద్ధంగా తయారు చేయబడిన నిరాడంబరమైన ఆహారం అందించబడుతుంది. ఒక్కో క్షేత్రంలో ఒక్కో ఆహారసరళి ఉండేలా వైవిధ్యమైన ఆహారం అందించబడుతుంది.
స్వయం సేవకులు వారి సంరక్షణ బాధ్యత వారే వహించాలి. ప్రమాదాలు, అరోగ్య సమస్యల వంటి అనుకోని సమస్యలకు వారే బాధ్యత వహించాలి. స్వయం సేవకులు వారి విలువైన వస్తువుల భద్రతా బాధ్యతలను వారే వహించాలి. పొట్టి నిక్కర్లు, పొట్టి దుస్తులు, లోకట్ టీషర్ట్లు, స్లీవ్‌లెస్ టీషర్ట్లు వంటి దుస్తులను ధరించకూడదు. బహిరంగప్రదేశంలో ఒకరిని ఒకరు తాకడం వంటి చర్యలు
చేయకూడదు. వారిలో వారు కాని అతిథులతో కాని మర్యాద చూపుతూ తగిన దూరంగా ఉండాలి. భారతీయ పల్లెసీమలలో ఇలాంటివి అసహజం కనుక తగినంత జాగ్రత్త పాటించాలి. వ్యవసాయక్షేత్రాలలో నివసిస్తున్నంత కాలం భారతీయ సంప్రదాయానికి అనుకూలంగా ప్రవర్తుంచాలి.
ఆస్తమా, అలర్జీ, హృద్రోగం, హై ఆల్టిట్యూడ్ సమస్యలు ఉన్నవారు వీటిలో భాగస్వామ్యం చేయకుండా ఉండడ శ్రేయస్కరం. స్వయంసేవకులు వారి వైద్యుల సలహా అనుసరించి వారికి అవసరమైన ఔషధాలను వారు తీసుకురావాలి.
స్వయంసేవకులు వారి పరిసరాలను పరిశుభ్రంగా ఉంచుకోవాలి, రేపర్లు, ఫ్లాస్టిక్, టిన్నులు, ఇతర చెత్త పదార్ధాలను జాగ్రత్తగా పారవేయాలి. చెత్తను అక్కడడక్కడా వేయకూడదు.
ఆతిథ్యం ఇచ్చేవారు స్వయంసేవకులకు నివసించడానికి వారిని తృప్తి పరిచేలా వసతి కల్పించాలి. వారికి పరిసుద్ధమైన వాతావరణంలో తయారుచేసిన భోజనం అందించాలి.
బదులుగా స్వయంసేవకులు ఆతిథ్యం ఇచ్చేవారికి ఒకరోజుకు 5 గంటలు వారానికి 5 రోజులు పనిచేయాలి. అంటే వారానికి కనీసం 25 గంటలు పనిచేయాలి.
స్వయం సేవకులు చేయవలసిన పనులు కలుపు తీయుట, మొక్కలు నాటుట, గృహాలలు రంగులు వేయుట, పాఠశాల నడుపుట, వంట చేయుట, సాధారణ నిర్వహణ, కంచె నిర్మాణం, గృహనిర్మాణంలో సహాయం, భాధాబోధన మొదలైనవి.
స్వయంసేవకులు విభిన్న వాతావరణం నుండి వారిదేశాలలో అనుసరించే విధానాల గురించిన విషయఙానంతో వస్తారని గుర్తుంచుకోవాలి. స్వయంసేవకులలో అనేకమంది ఒక సంవత్సర కాలం అధ్యయన పర్యటనకు వచ్చే విద్యార్థులు అధికంగా ఉంటారు, కొంతమంది విభిన్నవాతావరణంలో నివసించి అధ్యయనం చేయడానికి వచ్చే నిపుణులు మరికొందరు భాషాభ్యాసం కొరకు వచ్చేవారు ఉంటారు. స్వయంసేవకులు ఆతిథ్యం ఇచ్చేవారి కుటుంబ సభ్యులుగా ఉండడానికి ఉత్సాహం చూపుతుంటారు కనుక వారిని కుతుంబసభ్యులుగా చూడవలసిన అవసరం ఉంది.
ఆతిధ్యం ఇచ్చేవారు వారికి వీలైనంతగా స్వయంసేవకులతో కలిసిమెలిసి మెలగాలి. ఈ విధానం ఇరువైపులా ప్రయోజనం చేకూర్చే వస్తుమార్పిడి వంటిదని గ్రహించాలి.
ఆతిథ్యం ఇచ్చేవారు వారు సూచించిన విషయం మీద ఆసక్తి కలిగి ఉండాలి. తరువాత వారితో ఎమెయిల్ వంటి మార్గాలలో అనుసంధానం కలిగే విషయఙానం కలిగి ఉండాలి. అప్పుడే స్వయంసేవకులుగా రావాలకునే వారితో సంప్రదింపులు జరిగి పరస్పర అవగాహనకు రావడానికి వీలు కలుగుతుంది.