polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
జిల్లాలో ఉష్ణమండల వాతావరణం నెలకొని ఉంటుంది. వేసవి అధికంగా వేడిగానూ శీకాలం చల్లగానూ ఉంటుంది. జూన్ ఉష్ణోగ్రత 47డిగ్రలు, డిసెంబరు ఉష్ణోగ్రత 2 డిగ్రీల సెంటీగ్రేడుల వరకు చేరుతుంది.
జిల్లా ప్రజలలో హర్యాంవి పంజాబీ, బగ్రి మాండలికాలు వాడుకలో ఉన్నాయి. జండ్లి కలాన్, గోరఖ్పూర్‌లలో హర్యాంవి పంజాబీ వాడుకలో ఉంది.
హేలీ , ఇదొక స్వల్పకాలిక తోకచుక్క. భూమి మీద నుండి కంటికి ఏ పరికర సహాయమూ లేకుండా కనిపించే తోకచుక్క. ఇది ప్రతి 75–76 సంవత్సరాలకు ఒక సారి కనిపిస్తుంది. ప్రతి మనిషి జీవితంలో గరిష్ఠంగా రెండు సార్లు కనిపించే తోకచుక్క. ఇది 1986 లో కనబడింది, మరలా 2061 లో కనబడుతుంది.
హేలీ తర్వాత ఈ తోకచుక్క చరిత్ర తవ్వి తీయగా వరుసగా 76 సంవత్సరాల కొకసారి దాన్ని ఎవరో ఒకరు చూస్తూనే ఉన్నారని తెలిసింది. మానవులు చైనాలో మొదటిసారిగా దాన్ని క్రీస్తుపూర్వం 249 లో చూసినట్టుగా నిర్ధారణ అయింది. 1066లో ఇంగ్లండును నార్మన్ లు జయించినప్పుడు కూడా అదే తోకచుక్క కనబడినట్టు చరిత్రలో ఉంది.
హేలీ తోకచుక్క కనిపించిన సంవత్సరం ప్రపంచవ్యాప్తంగా జన్మించిన పలువురికి ఈ విషయాన్ని స్ఫురించేలా హేలీ అన్న పేరు పెట్టుకున్నారు.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి మోత్కూరులో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల మోత్కూరులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల భువనగిరిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నార్కట్ పల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు భువనగిరిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం భువనగిరిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నల్గొండ లోనూ ఉన్నాయి.
పాలడుగులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల గాదిగూడలోనూ ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల నార్నూర్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు ఆదిలాబాద్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఉట్నూరులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు ఆదిలాబాద్లోనూ ఉన్నాయి.
పరస్‌వాడ , తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఆదిలాబాద్ జిల్లా, గాదిగూడ మండలంలోని గ్రామం. ఇది పాత మండల కేంద్రమైన నార్నూర్ నుండి 18 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆదిలాబాద్ నుండి 70 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు, ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని నార్నూర్ మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన గాదిగూడ మండలం లోకి చేర్చారు.
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా, చెరువు ద్వారా కూడా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
వాజీరు ఢిల్లీలో సఫ్దార్ లేనిసమయంలో ఫరూకాబాదు వద్ద బంగాష్ ఆఫ్ఘన్లు నేవాల్ రీను ఓడించి చంపారు. తరువాత కొన్ని సురక్షితమైన పట్టణాలు కాక మిగిలిన ప్రాంతం అంతటినీ ఆఫ్ఘన్లు ఆక్రమించుకున్నారు. సా.శ. 1749 లో సఫ్దార్ జంగ్ 60,000 మంది సైన్యంతో ఆఫ్ఘన్లను ఓడించాడు. ఈ సమయంలో ముగల్ అధికారాన్ని ధిక్కరిస్తూ అవధ్ చథ్రీలు స్వతంత్రంగా వ్యవహరించారు. వారు సఫ్దార్ జంగ్ మరణం తరువాత రొహిల్లాలను దేశం నుండి తరిమివేశారు. తరువాత అనూప్ సింగ్ నాయకత్వంలో రామ్నగర్ ధమేరి రాజా, గోండా బైసెన్లు, అనేక ఇతర ప్రభువులు వారి గిరిజనులు సమైక్యమై లక్నో మీద దాడి చేసారు. లక్నోలో ఉన్న షేక్జదాస్ శత్రువులను ఎదుర్కొనడానికి వెలుపలికి వచ్చాడు ఆయనతో వివాహసంబంధాలు ఉన్న మహ్ముదాబాద్ ఖంజిదాస్, బిల్హరాలు కలుసుకున్నారు.
లక్నో రహదారిలో కల్యాణి లోని చెయోలా ఘాట్ వద్ద యుద్ధం కొనసాగింది. ముసల్మానులకు మహముదాబాద్‌కు చెందిన నవాబ్ ముయిజ్- ఉద్ - ద్దీన్ ఖాన్ నాయకత్వం వహించాడు. యుద్ధంలో బాల్రైంపూర్ రాజా మరణించాడు. ఇరువైపులా 15,000 మంది మరణించడం లేక గాయపడడం జరిగింది.
తరువాత హిందువులు, ముస్లిముల మద్య విద్వేషాలు చెలరేగాయి. రైక్వార్లు అసంతృప్తికి గురయ్యారు. బైంది, రాం నగర్ సంస్థానాలు విచ్ఛిన్నం అయ్యాయి. రాజాలతో కొన్ని గ్రామాలు మాత్రమే మిగిలిపోయాయి. రాజ్యాల సమైక్యత ప్రయత్నాలు మొదలయ్యాయి. 1856లో రామ్నగర్ రాజా కుటుంబం కోలుకుని రాజ్యవిస్తరణ చేసారు. బౌండి రాజా కూడా 172 గ్రామాలను తన రాజ్యంలో విలీనం చేసుకున్నాడు.
1921లో గాంధీజి సహాయనిరాకరణోద్యమం ఆరంభించగానే ప్రజలలో స్వాతంత్ర్యజ్వాల తిరిగి రగులుకుంది. రాజకుమారుడు వేల్స్ భారతదేశానికి రావడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ జిల్లావాసులు కూడా పోరాటంలో భాగస్వామ్యం వహించారు. 1922 - 1934 ఖిలాఫత్ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ కాలంలో జిల్లావాసులు విదేశీ వస్తుబహిష్కరణ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు. . ప్రభుత్వవ్యతిరేక నినాదాలు అధికరించాయి. అత్యధికంగా ప్రజలను ఖైదుచేసి వారిమీద కోర్ట్ కేసులు బనాయించారు. నవాబ్‌గంజ్ గవర్నమెంటు ఉన్నత పాఠశాల వద్ద శ్రీ రఫీ అహ్మద్ కిద్వాల్ కూడా ఖైదుచేయబడ్డాడు. 1922లో ఖలీఫత్ ఉద్యమం, 1930 ఉప్ప సత్యాగ్రహం, 1942 క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం జిల్లావాసులు ఉత్సాహంగా పాల్గొని బ్రిటిష్ వారికి నిద్రలేకుండా చేసారు. ఫలితంగా జిల్లా కాంగ్రెస్ కార్యాలయం మూసివేయబడింది. అయినప్పటికీ
జిల్లలోని ప్రజానాయకులు మర్మగా ఉంటూనే బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా ప్రకటనలు జారీచేయడం కొనసాగించారు. తిరుగుబాటు దార్లు 1942 ఆగస్టు 24 న హైదర్ఘర్ పోస్టాఫీసును దోపిడీ చేసారు.
బారాబంకీ హెడ్ పోస్టాఫీసు, సత్రిక్‌లలో కూడా దాడులు కొనసాగాయి. జిల్లా ప్రజలు సత్యాగ్రహ పిలుపుకు ఉత్సాహంగా పాల్గొన్నారు. ప్రజలను పెద్ద సంఖ్యలో ఖైదుచేయబడి కోర్టుకేసులను
ఎదుర్కొన్నారు. 1942 అక్టోబరు 26 న బ్రిజ్ బహదూర్, హంస్ రాజ్ బారాబంకీ పోలీస్ ఔట్ పోస్ట్ వద్ద బాంబును ఉంచాడు. ఈ సంఘటనను " బారాబంకీ ఔట్ పోస్ట్ బంబ్ కేసు "గా వర్ణించబడింది.
బారాబంకీ జిల్లా ప్రాంతంలో విస్తారంగా అరణ్యాలు ఉన్నాయని అందుకే ఈ ప్రాంతానికి ఈ పేరు వచ్చిందని భావిస్తున్నారు. కానీ ప్రస్తుతం జిల్లాలో కొంతభూభాగంలో మాత్రమే అటవీప్రాంతం మిగిలి ఉంది. కలక్రమానుసారం జనసంఖ్య పెరుగుదల, అధిక ఆహార అవసరాలు అరణ్యప్రాంత క్షీణతకు దారితీసాయి. ప్రస్తుతం జిల్లాలో అసమానమైన భూభాగంలో మాత్రమే అరణ్యాలు ఉన్నాయి. అటవీప్రాంతంలో మిశ్రితరూపంలో ఉన్న చెట్లు, పొదలు ఉన్నాయి. అడవులు అరుదుగా చెదురు మదురుగా మాత్రమే ఉన్నాయి. జిల్లాలో ఆటవీప్రాంత వైశాల్యం 5308 హెక్టారులు. జిల్లాలో ప్రస్తుతం రాంసనేహి ఘాట్ తాలూకాలో 29%, ఫతేపూర్ తాలూకాలో 27%, హైదర్గర్ తాలూకాలో 15% అటవీప్రాంతం ఉంది. అరణ్యాలు అధికంగా గోమతీ, కల్యాణీ నదీతీర ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. అదనంగా పి.డబల్యూ.డి రహదార్ల వెంట రెండు వైపులా చెట్లు ఉన్నాయి. జిల్లాలోని అటవీప్రాంతంలో షిషం, అర్జున, కంజి, ఖైర్, సాగౌన్, సుబాబుల్, నీం, యూకలిప్టస్, బాబుల్, కంజు, గోల్డ్ మొహర్, కెసుయా, అకేసియా, మామిడి, జామ మొదలైన చెట్లు ఉన్నాయి.
హర్దోలి, గొండా, లక్నో తాలూకాదారులు రాజును పదవీచ్యుతుని చేసారు. నవాబ్‌గంజ్ తరువాత ఎటువంటి తిరుగుబాటు లేకుండానే బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం లక్నో రాజాస్థానాన్ని స్వాధీనం చేసుకుంది. జిల్లాభూభాగంలో బ్రిటిష్ పాలనను పలువురు రాజకుమారులు ఎదిరించారు. పలువురు రాజులు వారి స్వతంత్రం కొరకు ఎదిరించి బ్రిటిష్ పాలకులతో యుద్ధం చేసారు. యుద్ధంలో రాజులు వారిసంపదలు కోల్పోయారు. రాజా బలభద్రసింగ్ చెలరి 1000 మంది సహచరులతో స్వాతంత్ర్యసమరంలో ప్రాణాలను పోగొట్టుకున్నారు.
1857లో నవాబ్‌గంజ్ వద్ద హోపే గ్రాంట్ తిరుగుబాటుదారులను ఓడించాడు. 19వ శతాబ్దం సగభాగంలో తిరుగుబాటుదారులు భితౌలి వద్ద సాగించిన యుద్ధం ఓటమితో ముగిసింది. భితౌలి సైన్యాలు బెగం హజారత్ మహల్, నానాసాహెబ్ నేపాల్ భూభాగంలో ప్రవేశించారు. అక్కడి నుండి వారి స్వాతంత్ర్య సమరం సాగించారు.
బారాబంకీ జిల్లా పూర్వాంచల్ ప్రవేశద్వారంగా గుర్తించబడుతుంది. ఇది అనేక మంది ఋషులకు తపోభూమి. ఇది అతిపురాతనమైన ప్రాంతం.
పురాతనమైన ఈ ప్రాంతం గురించి పలు కథనాలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. ముస్లిములు ఈ ప్రాంతం మీద దండయాత్ర చేయడానికి ముందు ఇది జాస్నౌల్ అని పిలువబడేది. జాస్ బీహార్ గిరిజనుల రాజు. జాస్ సా.శ. 1000 లో జాస్ సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించాడని భావిస్తున్నారు. తరువాత ఇది జాస్నౌల్ అని పిలువబడింది. ముస్లిం వారసులు భూములను 12 భాగాలుగా విభజించబడిన తరువాత వారసులు ఒకరితో ఒకరు తీవ్రంగా కలహించుకున్నారు. అందువలన దీనిని " బారహ్ బంకె " అని పిలువబడింది. అవధిలో బంకా అంటే ఎద్దు, ధైర్యం అని అర్ధం. మరొక కథనం అనుసరించి బన్ అంటే అరణ్యం. బారా బంకీ అంటే 12 అరణ్యభాగాలు అని అర్ధం.
జిల్లా చంద్రవంశ రాజుల పాలనలో చాలాకాలం ఉంది. మహాభారత శకం కాలంలో ఇది కురుసామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉంది. ఇది కురుక్షేత్రం అనిపిలువబడింది. పాండవులు తమ తల్లి కుంతీదేవితో
ఘాఘ్రానదీతీరంలో కొంతకాలం నివసించారు. పవిత్రమైన పారిజాత వృక్షం కింతూరు గ్రామంలో ఘాఘ్రా నదీతీరంలో ఉంది. కుంతీదేవి స్థాపించిన కుంతేశ్వర మహాదేవ్ ఆలయసమీపంలో ఉన్న పారిజాత వృక్షం కుంతీదేవి చితాభస్మం నుండి ఉద్భవించిందని భావిస్తున్నారు. చారిత్రాత్మకంగా ఇది నిరూపించకపోయినప్పటికీ ఈ వృక్షం అతి పురాతనమైనది అన్నది సత్యం దీనికి పురాతనమైన చరిత్ర ఉన్నదన్నది నిజం. . బజ్జర్ ధర్మ మండి, లోధేశ్వర్ మహాదేవ్ మందిరం శివలింగం ఈ ప్రాంతం 5 వేల సంవత్సరాల పురాతనమైన మహాభారతకాలం నాటిదని భావిస్తున్నారు.
జిల్లాలో ప్రధానంగా ఘాఘ్రానది ప్రవహిస్తుంది. బహ్రాంఘాట్ నుండి కొంతదూరంలో ఉన్న ఫతేపూర్ తాలూకా వద్ద చౌకా, సర్దా సంగమిస్తున్నాయి. రెండు నదుల సంగమ ప్రవాహం ఘఘ్రా నదిగా పిలువబడుతుంది. ఈ రెండు నదులు హిమాలయాలలో జన్మించాయి. ఎండాకాలంలో నదీ ప్రవాహాలు సగం వెడల్పుకు కుంచించుకు పోతుంటాయి. ఘాఘ్రా నది బారాబంకీ జిల్లాను బహ్రిచ్, గోండా జిల్లాల నుండి విడదీస్తుంది. ఇది ఈశాన్యంగా ప్రవహించి ఫైజాబాదును దాటి అర్రాహ్ వద్ద గంగానదిలో సంగమిస్తుంది. ఈ నదీ ప్రవాహం ప్రయాణించడానికి అనుకూలంగా ఉంటాయి.
దిగువ భూములలో వరి పండించబడుతుంది. జిల్లాలో ఘాఘ్రా నది ప్రవాహం 48 మైళ్ళు పొడవు ఉంటుంది.కైతి, కామియర్, పాస్క ఘాట్ పడవలు నడుపబడుతున్నాయి.
జిల్లా ఏటవాలుగా కొండల వంటివి లేకుండా ఉంటుంది. జిల్లా భూభాగం సముద్రమట్టానికి 30- 400 అడుగుల ఎత్తులో ఉంది. జిల్లాలో క్రమంగా అభివృద్ధి చేయబడిన అందమైన తోటలు ఖాళీభూములకు నిండుదనం తీసుకువస్తున్నాయి. పంటలకు పుష్కలంగా జలం అందడం వలన జిల్లాలోని భూమి పచ్చదనంతో కళకళలాడుతుంది. అక్కడక్కడా బీడుభూములు కనిపిస్తున్నా
క్రమంగా అవి మొక్కజొన్న పండించే పంటభూములుగా మారుతున్నాయి. జిల్లా ఉత్తరభూభాగంలో ఉన్న ఘఘ్రానదీ తీరంలో భూమి ఎగుడుదిగుడుగా ఉండి దట్టమైన చెట్లతో నిండి ఉంటుంది.
మదీనాకు చెందిన కుతుబుద్దీన్ చేతిలో కన్నౌజ్ రాజులు, మణికపూర్ ఓడించబడి అవధ్ నుండి తరిమివేయబడ్డారు. బారాబంకీలో ముస్లిముల దండయాత్ర విజయవంతంగా ముగిసింది. తరువాత అంతటావ్యాపించింది. సిహలిని షేక్ నిజాం - ఉద్దీన్ జయించాడు. జైద్పూర్ కూడా ఆక్రమించబడింది. సయ్యద్ అబ్దుల్ వహీద్ భార్లను తరిమివేసాడు. తరువాత పట్టణం పేరును షాహల్పూర్ అని మార్చబడింది. అదే సమయంలో ముసల్మాన్ భత్తీల కాలనీ ఏర్పాటైంది. వారు పంజాబు లోని రాజపుతానా భత్నైర్ లేక భత్తియానా నుండి వచ్చారని భావిస్తున్నారు. వారు మావై మహోరా వద్ద స్థిరపడ్డారు.
రుదౌలి 700 లో అల్లా ఉద్దీన్ ఖల్జీ చేత ఆక్రమించబడింది. అదే సమయం అల్లా ఉద్దీన్ ఖల్జీ అంహల్వారా, చిత్తోర్, డ్కొగిర్, మందూర్, జెస్సుల్మెరె, గగ్రౌన్, మండి మొదలైన ప్రాంతాలను విధ్వంసం చేసాడు. 1350లో రసూల్పూర్ కూడా ఆక్రమించబడింది. దరియాబ్ ఖాన్ 1444 లో దర్యాబాదును స్థాపించాడు.దరియాఖాన్ సోదరిడు ఫతేపూర్‌ ఫతేఖాన్ కాలనీగా మార్చబడింది.
బారాబంకీ జిల్లా భూభాగం పురాతనకాలంలో సూర్యవంశ చక్రవర్తి దశరథమహారాజు సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉండేది. దశరథమహారాజు రాజ్యానికి అయోధ్య రాజధానిగా ఉండేది. దశరథుని కుమారుడు శ్రీరాముడు విష్ణుమూర్తి అవతారాలలో ఒకటని హిందువుల విశ్వాసం. ఈ ప్రాంతం పురాతన కాలంలో శ్రీరాముని పాలనలో ఉండేది. శ్రీ రాముడు తనగురువు వశిష్ఠుని వద్ద విద్యాభ్యాసం చేసాడు. వశిష్ఠమహర్షి శ్రీ రాముడికి విద్య నేర్పిన ప్రదేశం సత్రిక్ అని భావిస్తున్నారు.
జిల్లాలోని అటవీప్రాంతంలో జంతువులు క్రమంగా క్షీణిస్తూ ఉన్నాయి.గత శతాబ్దంలో అధికంగా వేటాడడం, ఆక్రమణలు జంతువుల క్షీణతకు ప్రధాన కారణాలుగా ఉన్నాయి. జిల్లాలో నీల్‌గాయ్, జింక, చిత్తడి జింక, పధ, చిరుత, మచ్చల జింక, నక్క, జాకల్, పొర్క్యూపైన్ మొదలైన జంతువులు ఉన్నాయి. నీల్ గాయ్ సంఖ్య అధికం ఔతున్నందున వ్యవసాయదారులు సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్నారు. అయినప్పటికీ ఈ జంతువులన్నీ ప్రస్తుతం అంతరించిపోతున్న జాబితాలో ఉన్నాయి.
సా.శ. 1300 జిల్లాలోని సత్రిక్ వద్ద ముస్లిములు మొదటిసారిగా స్థిరనివాసాలు ఏర్పాటుచేసుకున్నారు. సిహలీని ఆక్రమించుకున్నారు. సిహాలీ రాజు సిహాతియా చత్రి మరణించాడు. కింతూరు ఆక్రమినంచబడింది. కింతూర్ భార్ రాణి కింతామ చంపబడింది. క్రీ.పూ 1030 లో చారిత్రక ఆధారాలు లభించాయి. 1030లో ఈ ప్రాంతాన్ని సయ్యద్ సాలర్ మసూద్ ఆక్రమించుకున్నాడు. సా.శ. 1032 లో సాలర్ మసూద్ మరణించాడు.
సా.శ. 1000 కంటే ముందు జాస్ గిరిజన రాజుగా ఉండేవాడు. జాస్ జాస్నౌల్ రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు. తరువాత దీనిని ముస్లిం పాలకులు పాలించారు. తరువాత ఇది బారాబంకీ అని పిలువబడింది.
జిల్లాలో దరియాబాదు, రాంసనేహి ఘాట్, నవాబ్‌గంజ్ వద్ద పలు జలప్రవాహాలు ఉన్నాయి. కొన్ని జలప్రవాహాలు ప్రయాణానికి అనుకూలంగా ఉన్నాయి. ఇవి క్రీడలు, విహారానికి ఉపకరిస్తున్నాయి. రామ్నగర్ పరగణాలో భగ్గర్ సెలయేరు అందంగా ఉంటుంది. జిల్లాలోని మరొక ప్రవాహం దేవా. పర్వా నర్దగి, గంహరి ప్రవాహాలు చిత్తడి భూలను ఏర్పరుస్తున్నాయి.
తరువాత జిల్లాభూభాగంలో స్థిరపడిన ముస్లిములలో చత్రీలు ముఖ్యమైనవారు. మర్మమైన గిరిజనజాతికి చెందిన కంహాలు , అచల్ సింగ్ సంతతికి చెందిన వారు. 1450లో అచల్ సింగ్
దరీబ్ ఖాన్ వద్ద సైనికుడుగా ఉండేవాడు. అవధ్ మధ్యయుగంలో అచల్ సింగుకు ప్రత్యేక పేరు ఉండేది. ఆయనకు చాలా ఆస్తులు ఉండేవి. ఆయన రాజధాని బాడో సరై
ఇబ్రహీం షాహ్ షర్క్వి తిరిగి జౌన్‌పూర్ చేరుకున్నాడు. జౌన్‌పూర్‌కు చెందిన షర్క్వీలకు ఢిల్లీ లోడీలకు వారి రాజకుమారులకు మద్య అవధ్ యుద్ధభూమిగా మారింది. దరుయాబ్ ఖాన్ హిందువులను సైన్యంలో చేర్చుకున్నాడు. గుజరాత్ నుండి కల్హన్లు వచ్చారు. చత్రీలు, అహ్బన్, పాన్ వార్, గహ్లాట్, గౌర్, బియాలు, పలు ఇతర రాజవంశాలు వచ్చాయి.
జమురిహ, రెత్ నదులు రెండు నవాబ్గంజ్‌ తాలూకాలో ప్రవహిస్తున్నాయి. నదీతీరం పలు లోయలతో విభజించబడి ఉంటుంది. వర్షాకాలంలో నది తీవ్రరూపం ధరిస్తుంది. ఈ నదులు గోమతి నదిలో సంగమిస్తుంది. నదీతీరంలో హైదర్గర్, దేవీగంజ్, చౌరీ, అలాపూర్ వద్ద నివాసయోగ్యంగా ఉన్నాయి. జమూరియా నది బారాబంకీ, నవాబ్‌గంజ్ నగరాలలో ప్రవహిస్తింది.
జాతీరహదారులు 24ఎ, 28, 28సి, 56ఎ జిల్లా మీదుగా పయనిస్తున్నాయి. రహదారి మార్గంలో జిల్లా ఇతర నగరాలతో చక్కగా ఆంసంధానించబడి ఉంది. 1947 మే 15న ఉత్తరప్రదేస్‌లో ఆరంభించబడిన " ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్ర రోడ్డు ట్రాంస్‌పోర్ట్ కార్పొరేషన్ ద్వారా పాసింజర్ - రవాణా సేవలు లక్నో - బారాబంకీమార్గంలో అందిస్తుంది. .
గోమతి నది హైదర్గర్, రాం సనేహి ఘాట్ గుండా ప్రవహించి బారాబంకీ జిల్లాను లక్నో, ఫైజాబాద్, సుల్తాన్‌పూర్ జిల్లాల నుండి విడదీస్తుంది. ఇది ఈశాన్య దిశగా ప్రవహిస్తుంది. నది మీగ నాటుపడవలు నడుస్తుంటాయి. గోజ్మతీ నది జిల్లాలో 42 కి.మీ పొడవున ప్రవహిస్తుంది. గోమతీనది పొడవు 105కి.మీ. ఇది ప్రయాణించడానికి అనుకూలమైనది.
జిల్లా మైదానంలో భాగంగా ఉంటుంది. జిల్లాలో నదీప్రవాహాలు తీసుకువస్తున్న సారవంతమైన మట్టి ఉంటుంది. ఎగువభూమిని " ఊపర్హర్ " అంటారు. భూమిలో పసుపచ్చని బంకమట్టి ఉంటుంది. నదీ ప్రవాహం వెంట ఇసుక భూములు ఉంటాయి. జిల్లాలో ఉన్న ఒకేఒక ఖనిజం ఇసుక. ఇది నదీతీరం వెంట అవసరమైనంత లభిస్తుంది. దీనిని నిర్మాణాలకు ఉపయోగిస్తారు.
బారాబంకీ జిల్లా దరియాబాదు అని పిలువబడింది. జిల్లా కేంద్రం ఒకప్పుడు దరియాబాదు ఉండేది. దరియాబాదును సైనికాధికారి షా షరిక్వి దరియా ఖాన్ పేరుతో స్థాపించాడు. సా.శ. దరియాబాదు 1858 వరకు జిల్లాకేంద్రంగా ఉండేది. సా.శ. 1859లో తరువాత జిల్లా కేంద్రం నవాబ్‌గంజ్‌కు మార్చబడింది. .
కల్యాణీ నది చిన్నది. ఇది ఫతేపూర్ తాలూకాలో జన్మించి జిల్లాలో కొంతదూరం ప్రవహించి ద్వారకాపూర్ గ్రామం వద్ద గోమతీ నదిలో సంగమిస్తుంది. ఇది జిల్లాలో తన ఉపనదులతో ప్రవహిస్తుంది. ఇది జిల్లా మద్యభాగంలో ప్రవహిస్తుంది. వర్షాకాలంలో కల్యాణీ నదికి వరదలు సంభవిస్తుంటాయి.
1991 గణాంకాల ప్రకారం జిల్లా వైశాల్యం 4401 చ.కి.మీ. జిల్లా పునర్నిర్మాణం సమయంలో రుదాలి తాలూకా ఫైజాబాదు జిల్లాలో విలీనం చేయబడింది. తరువాత జిల్లా వైశాల్యం తక్కువైంది. ఘాఘ్రా నదీ ప్రవాహం క్రమంగా జిల్లాలో కొంత మార్పులకు గురిచేస్తుంది.
జిల్లాలో పలు జాతుల పాములు, సరీసృపాలు ముఖ్యంగా గ్రామీణప్రాంతాలలో ఉన్నాయి. జిల్లాలో త్రాచు, క్రైట్, రాట్ స్నేక్ మొదలైన విష సర్పాలు కూడా ఉన్నాయి. అలాగే విషరహిత పాములు కూడా ఉన్నాయి. జిల్లాలోఅదనంగా ఊసరవెల్లీ, బిచ్ఖోప్రా మొదలైన సరీసృపాలు ఉన్నాయి.
ఉత్తర భూభాగంలోని చిన్న సామ్రాజ్యం సాహెత్ - మాహేత్ భార్ సైనికాధికారి సోహిల్ దేవ్ ను కన్నౌజుకు చెందిన రాథోర్ చక్రవర్తి శ్రీ చంద్రదేవ్ అడ్డుకుని జిల్లాలోని సత్రిఖ్ గ్రామం వద్ద యుద్ధం చేసాడు.
గోమతి- కల్యాణి మైదానం వైశాల్యం 146,526. జిల్లా ఉత్తర దిశలో కల్యాణి, దక్షిణ దిశలో గోమతి, దాని ఉపనదులు, సర్దా సహాయక్‌కు జలమందించే కాలువ గోమతీ మరొయు కల్యాణీ సంగమం వద్ద ఉంది. .
చేపలు నదులు, ప్రవాహాలు, చెరువులు, కాలువలలో కృత్రుమ సరోవరాలలో ఉంటాయి. జిల్లాలో అనేక జాతుల చేపలు కనిపిస్తుంటాయి. జిల్లాలో ప్రధానంగా రోహు, మ్నైన్, మంగూర్, సౌల్ కాట్లా మొదలైనవి ఉన్నాయి.
1350లో ముస్లిం వలసప్రజలు పెద్ద సంఖ్యలో జిల్లాభూభాగంలో ద్థిరపడ్డారు. ఈ వలసలు 18 వ శతాబ్దం వరకు కొనసాగింది. ముస్లిములు ముందుగా అవధ్ ప్రాంతంలో శాశ్వతంగా స్థిరపడ్డారు.
జిల్లా అంతటా గ్రోవ్స్, గార్డెంస్, ప్లాంటేషన్లు వ్యాపించి ఉన్నాయి. నవాబ్గంజ్, రామ్నగర్, ఫతేఘర్ వద్ద మామిడి చెట్లు అధికంగా ఉన్నాయి.
జిల్లాలో పక్షులు పొరుగు జిల్లాలలో ఉన్ంట్లుగానే ఉంటాయి. బాతులు, కింగ్ ఫిషర్, వేటపక్షులు, పావురాళ్ళు, నెమలి మొదలైన పక్షులు ఉంటాయి.
హర్షవర్ధనుని సూర్యవంశ రాజాస్థానం, సోమవంశానికి చెందిన బహ్రెలియా సూరజ్పూర్ రాజాస్థానాలను చత్రీ కాలనీ వాసులు స్థాపించారు.
తదనంతరం 1992 లో నియమించబడిన శ్రీ డి.వి. కృష్ణ తాను 1997 లో పదవీ విరమణ చేసే వరకు తనదైన శైలిలో గ్రంథాలయ అభివృధ్దికి కృషి చేసిరి. తదనంతరం గ్రంథాలయ 3వ నిర్వాహకునిగా నియమించబడిన శ్రీ వి. తిరుపతిరావు ఎం. ఎల్ ఐ. ఎస్.సి. గ్రంథాలయంనకు 21వ శతాబ్దపు నూతన కళాఒరవడిని తనదైన శైలిలో అద్ది తన సేవలను కొనసాగించుచున్నారు.
పుస్తక ప్రియులైన ఎ.కె. సింఘల్ శ్రీ. మధుసూదనరావు, శ్రీ. కె.బి.ఎస్. శాస్త్రి, శ్రీ. ఇమ్మిడిశెట్టి అక్కెశ్వరరావు, శ్రీ ఎన్.వి.రమణ, టి.వి.సుబ్బారావు, శ్రీమతి. శివపార్వతి, శ్రీ.ఎం.ఎస్.ఎస్. శశిధర్ లు ఈ గ్రంథాలయంనకు ఎన్నో పుస్తకాలను బహుకరించిరి. తెలుగు అకాడమీ హైదరాబాద్ వారు సైతం ఉదారతతో ఎన్నో పుస్తకాలను బహుకరించియుంటిరి. కళాశాల యాజమాన్యం వారు ఈ గ్రంథాలయంనకు వేదముల ప్రతులను సమకూర్చియున్నారు.
గ్రంథాలయం అనునది ఏ విద్యాసంస్థకైనా ఒక విజ్ఞాన నిధి వంటిది. విజయవాడలో కల కాకరపర్తి భావనారాయణ కళాశాలలో . గ్రంథాలయం అటువంటిదే. అనేకానేక పుస్తకాలతో, డిజిటల్ పుస్తకాలతోనూ అలరారే గ్రంథాలయం కాకరపర్తి భావనారాయణ కళాశాల కళాశాల గ్రంథాలయం.
జిల్లాపేరుకు జిల్లాలోని సోహగ్‌పూర్ గ్రామంలోని షహ్‌డోల్ అహిర్‌కు సంబంధం ఉంది. సోహగ్‌పూర్ లోని ఇలకదార్ కుంటింబ మూలపురుషుడు జమ్నిభన్ సోహగ్పూర్‌లో స్థిరపడాలని నిశ్చయించుకున్నాడు. తరువాత సోహగ్‌పూర్‌లో తననివాసానికి అవసరమైన సౌకర్యాలను చేయడానికి తగిన ఏర్పాట్లు చేయడానికి అరణ్యాన్ని తొలగించి నివాస ప్రాంతంగా చేయమని ఆదేశించాడు. అలాగే ఆప్రదేశానికి అక్కడ నివసించిన పూర్వీకుల పేరును పెట్టాలని సూచించాడు. అక్కడ ముందుగా షహడోల్వా అహిర్ నివసించాడని విశ్వసించిన కారణంగా ఈ ప్రాంతానికి షహడోల్వా అని నామకరణం చేయబడింది. తరువాత రీవా మహారాజు దీనిని కేంప్ ప్రాంతంగా వాడుకున్నారు. బ్రిటిష్ అధికారులు పర్యటన సమయంలో దీనిని వాడుకున్నారు. అనేక మంది ప్రజలు గుంపులు గుంపులుగా వచ్చి ఈ ప్రాంతంలో స్థిరపడ్డారు. క్రమంగా ఇది పట్టణంగా మారింది. 1947లో రాజాస్థానం సమైక్యభారతంలో చేర్చబడిన తరువాత జిల్లాకేంద్రం ఉమరియా నుండి షహ్‌దొల్‌కు మార్చబడింది.
జిల్లా దక్కన్ పీఠభూమి ఈశాన్య భూభాగంలో ఉంది. జిల్లా సాత్పురా పర్వతశ్రేణిలోని మైకల్ పర్వతశ్రేణి, వింధ్యపర్వతాలలోని కైమూర్ పర్వతశ్రేణి, చోటానాగ్పూర్ పీఠభూమి లోని పర్వతశ్రేణి కూడలి ప్రదేశంలో ఉంది. ఈ పర్వతకూడలిలో సన్ నదీలోయ, దాని ఉపనదులు ఉన్నాయి. సన్ నదీతీరం వెంట కైమూర్ పర్వతశ్రేణి కొనసాగుతూ ఉంది.
సోహగపూర్ కోయల్‌ఫీల్డ్ వైశాల్యం 3100 చ.కి.మీ. పలుచని పై పొరని అప్పర్ బరకార్ అని భూమి అడుగు పొరలో ఉన్న పొరను లోయర్ బరకర్‌ అని అంటారు. లోపలి పొర నాణ్యమైనది.
సాధారణంగా బొగ్గులో ర్యాంక్, హై మాయిశ్చర్, హై వొలాటీస్, నాన్- కుకింగ్ అని వర్గీకరించబడి ఉంటుంది. ఈ గనులలో 4064 మిలియన్ టన్నుల బొగ్గు నిలువలు ఉన్నాయని భావిస్తున్నారు.
మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో షాడోల్ జిల్లా ఒకటి. షాడోల్ పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. షాడోల్ జిల్లా షాడోల్ డివిజన్‌లో భాగం.
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో . జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్ర 24 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
ఆకర్షణీయమైన పచ్చని అరణ్యాలు బొగ్గు వంటి సహజ నిక్షేపాలు, ఆది మానవ సంతతికి చెందిన ప్రజలతో జిల్లా ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది. షాడోల్ వింధ్యపర్వతశ్రేణిలో ఉంది. జిల్లాలో విస్తారమైన బొగ్గునిక్షేపాలు ఉన్నాయి.
విరాటేశ్వర్ ఆలయం జిల్లాలో ప్రముఖ పర్యాటక్షేత్రాలలో ఒకటిగా అలాగే నిర్మాణ వైభవం ఉన్న ఆకర్షణలలో ఒకటిగా గుర్తించబడుతుంది. జిల్లా తూర్పు పడమరల మధ్య దూరం ఉత్తర దక్షిణాల మధ్య దూరం 170 కి.మీ.
షాడోల్ జిల్లాలో పుష్కలంగా ఖనిజ సంపద ఉంది. జిల్లాలో బొగ్గు, వంటచెరకు, జేగురు మట్టి, పాలరాయి ఖనిజాలు ఉన్నాయి. సోహగపూర్ కోయల్‌ఫీల్డ్ జిల్లా ఆదాయంలో ప్రధాన పాత్ర వహిస్తుంది.
జిల్లాలోని ఫాస్గర్హి, బగ్దారి, పాపరేడి గ్రామాలలో పాలరాతి నిక్షేపాలు లభిస్తున్నాయి. జిల్లాలో ఖనిజనిక్షేపాలు పరిశోధన స్థాయిలో ఉన్నాయి.
షాడోల్ జిల్లా కొండప్రాంతం. ఇక్కడ అరణ్యాలలో సాల వృక్షాలు, ఇతర వృక్షాలతో అందగా ఉంటుంది. జిల్లా వైశాల్యం 5671 చ.కి.మీ.
రాజా సుదర్శన్ షాహ్ తనసామ్రాజ్యానికి టెహ్రీ నగరాన్ని తన రాజధానిగా చేసుకున్నాడు. తరువాత వచ్చిన ఆయన వారసులు ప్రతాప్ షాహ్, కీర్తి షాహ్, నరేంద్ర షాహ్ వారి రాజధాని నగరాలుగా వరుసగా ప్రతాప్ నగర్, కీర్తినగర్, నరేంద్రనగర్ స్థాపించుకున్నారు. 1815-1949 వరకు వారి పాలన కొనసాగింది. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమ సమయంలో ఈ ప్రాంతపు ప్రజలు క్రియాశీలకంగా దేశస్వాతంత్ర్యం కొరకు పోరాటం పనిచేసారు. 1947లో దేశానికి స్వాతంత్ర్యం లభించగానే టెహ్రీ రియాసత్ ప్రజలు రాజరికం నుండి విడుదల కొరకు పోరాటం కొనసాగించారు. తరువాత మహారాజుకు ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించడం కష్టతరం అయింది. ఫలితంగా పవార్ వంశానికి చెందిన 60వ రాజా మాంవేంద్ర షాహ్ భారతదేశ సామ్రాజ్యాధికారానికి అంగీకరించాడు. 1949లో టెహ్రీ రియాసత్ ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో కలుపబడింది. అలాగే ఈ ప్రాంతానికి రుద్రప్రయాగ్ జిల్లా అంతస్తు లభించింది. 1960 ఫిబ్రవరి 24న రాష్ట్రప్రభుత్వం తెహ్సీని విడదీసి ఉత్తర‌కాశి జిల్లా అంతస్తు ఇచ్చారు. పూర్వపు " మహారాజా ఆఫ్ టెహ్రీ గఢ్వాల్ " 2000లో " ఆనంద- ఇన్- హిమాలయాలు "గా మార్చబడింది.
సా.శ. 888 లో ఈ ప్రాంతం 52 గర్హాలుగా ఉంటూ వాటిని స్వతంత్ర రాజులు పాలిస్తున్నారు. ఈ గర్హాలను మాల్వా రాజకుమారుడు కనక్‌పాల్ సమైక్యం చేసి ఒకేచత్రం కిందకు తీసుకువచ్చాడు. కనకపాల్ బద్రీనాథ్ వెళ్ళే సమయంలో ఆసాయంలో గర్హాలరాజ్య్లలో శక్తిమంతుడైన రాజా భానుప్రతాపును కలుసుకున్నాడు. తరువాత కనకపాల్ భానుప్రతాప్ కుమార్తెను వివాహం చేసుకున్నాడు. తరువాత భానుప్రతాప్ తనరాజ్యాన్ని కనకపాల్‌కు అప్పగించాడు. కనకపాల్ సింగ్, ఆయన వారసులు క్రమంగా గర్హాలను అన్నింటినీ జయించారు. తరువాత వారు మొత్తం గర్హాలను 915-1803 వరకూ పాలించారు. ప్రస్తుతం కుమోన్ సామ్రాజ్యానికి రాజా మహేంద్రచంద్ రాజుగా ఉన్నాడు. ఆయన రాణి గీతాచందును వివాహం చేసుకున్నాడు. వారికి
రాజసంస్థానం గఢ్వాల్ రాజ్యంలోని టెహ్రీ గఢ్వాల్‌ను పంవార్ సామ్రాజ్యం పాలనలో ఉంటూవచ్చింది. తరువాత ఇది బ్రిటిష్ ఇండియాకు చెందిన పంజాబు హిల్‌స్టేట్స్ ఏజన్సీటెహ్రీ గఢ్వాల్ ఒకభాగంగా మారింది. ప్రస్తుతం ఇది టెహ్రీ గఢ్వాల్ జిల్లా, ఉత్తర‌కాశి జిల్లాలోని అత్యధిక భాగంగా ఉంది. 1901లో గఢ్వాల్ వైశాల్యం 4,180 చదరపు కి.మీ ఉంది. అలాగే 268,885 జాసంఖ్య ఉండేది. ఈ ప్రాంతపు పాలకుడికి రాజా అనే బిరుదు ఉండేది. తరువాత 1913లో రాజా అనే బిరుదు మహారాజాగా మారింది. మహారాజాకు 11 తుపాకులతో వందన సమర్పణ చేసి 300 రూపాయలతో ప్రైవీ పర్సును బహూకరించేవారు.
బ్రిటిష్ సైన్యం తరువాత కుమోన్ వైపు సాగింది. ఘోరమైన పోరాటం తరువాత గోర్కా సైనికాధికారులైన హాస్టిడల్, జయార్ఖా వినయాదల్ వద్ద మరణించారు. చివరికి సూఉలి ఒప్పందంతో యుద్ధం ముగింపుకు వచ్చింది. 1815 డిసెంబరు 2 న ఈ ఒప్పందం మీద సంతకం చేసారు. తరువాత కొండల మీద బ్రిటిష్ పాలన మొదలైంది. తరువాత ఈస్టిండియా కంపనీ డెహ్రాడూన్, కుమోన్, తూర్పు ఘర్వాలును బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యంతో విలీనం చేసింది. పడమటి ఘర్వాలును సుదర్శన్ షాహ్‌కు ఇచ్చిన ప్రాంతం తరువాత టెహ్రీ రియాసత్ అని పిలువబడింది.
1803లో ఘర్వాలాను గొర్కాలు వశపరచుకున్నారు. గోర్కా వీరులైన సుబ్బా అమర్సిగ్, హాస్టిడాల్ చౌతరియా, బంషాహ్ చౌతరియా, రంజార్ తపా బృహత్తర సైన్యంతో రాజా ప్రద్యుమ్నా షాహ్, ఆయన కుమారులైన కుంవర్ ప్రీతం షాహ్, కుంవర్ ప్రీతం షాహ్‌ల మీద దండెత్తారు. ఖుర్హ్బ్యూర్ వద్ద 12,000 మంది బలవంతులైన సైనికులతో పోరాడి రాజు వీరోచితంగా మరణించాడు. క్రమంగా గోర్కాలు డెహ్రాడూన్, షహరన్‌పూర్, కంగడా, సిమ్లాలను జయించి తరువాత వారి సామ్రాజ్యాన్ని కాంగరా వరకు విస్తరించారు.
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం జిల్లా మొత్తం జనాభాలో 90.5% శాతం మంది గర్వాలీ మొదటి భాషగా మాట్లాడతారు. హిందీ భాషను విస్తృతంగా వాడతారు, అయితే ఇది కేవలం 6% శాతం మంది ప్రజలలో మాత్రమే మొదటి భాష. జౌన్సారి భాష శాతం మంది, నేపాలీ భాష శాతం మంది ఇతరభాషలతో కలిపి మాట్లాడతారు.
త్రికరణాలతో చేసే పపాలను తొలగించే ప్రదేశం కనుక తెహ్రీ అని పిలువబడింది. ఘార్హ్ అనే పదానికి హిందీలో కోట అని అర్ధం. తెహ్రీ గఢ్వాల్ అంటే త్రికరణాలతో చేసే పాపాలను హరించే కోట అని అర్ధం.
అనుపమ తెలుగు టైపింగ్ ట్యూటర్ లో తెలుగు టైపింగ్ నేర్పడంతోబాటు తెలుగు భాషపైన కూడా మంచి పట్టువచ్చేలా చేయడానికి కొన్ని వందల జాతీయాలను, నానుడులను, సామెతలను, తెలుగు పద్యాలను, సాధారణంగా తప్పులు దొర్లే పదాల ను టైపింగ్ సాధన పాఠాలుగా ఇవ్యడం జరిగింది. ఇవి తెలుగు టైపింగ్ నేర్చుకోవడంతోబాటు తెలుగు భాషపైనకూడా మంచి పట్టు సాదించడానికి ఉవయోగపడతాయి. అనుపమతో తెలుగు టైపింగ్ నేర్చుకోవడంద్వారా, మరే ఇతర ప్రత్యేక తెలుగు సాప్ట్‌వేర్ అవసరం లేకుండానే కంప్యూటర్లో ఏ పనైనా తెలుగులో చేయగలుగుతాము. అనుపమ కంప్యూటర్లో తెలుగు టైపింగ్ ను సులువుగా నేర్పే తొలి తెలుగు టైపింగ్ ట్యూటర్ సాప్ట్ వేర్. అనుపమ, ఇన్ స్క్రిప్ట్ కీబోర్డు లేఅవుట్ లో తెలుగు టైపింగ్ ను నేర్పుతుంది. ఇది భారతప్రభుత్వం కంప్యూటర్లలో భారతీయభాషల టైపింగ్ కు ఆమోదించిన కీబోర్డు లేఅవుట్
ఈ దిశగా వచ్చిన ఒక ఉపకరణం అనుపమ తెలుగు టైపింగ్ ట్యూటర్. ఇది తొలి తెలుగు టైపింగ్ ట్యూటర్. రెండు సంవత్సరాల కృషితో రూపొందించిన ఇంతటి అందమైన, ఉపయోగకరమైన టైపింగ్ ట్యూటర్ ఆంగ్ల భాషతో సహా మరే ఇతర భారతీయ భాషలకు కూడా లేదంటే అతిశయోక్తి కాదేమో.
అనుపమ తొలి తెలుగు టైపింగ్ ట్యూటర్. 24 గంటల్లో, ఇన్‌స్క్రిప్టు కీబోర్డు లేఅవుట్లో, కంప్యూటర్లో తెలుగు టైపింగ్ నేర్పుతుంది.