polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ఇతర స్మార్ట్ఫోన్లలో సాధ్యం కాదు అనుభవం పరస్పర. టిల్ట్, ఆటో స్క్రోల్, చక్రము, ఒక చేతితో మెనూలు, యాక్సెస్ సత్వరమార్గాలు నావిగేట్ చెయ్యడానికి పీక్. ఫైర్ ఫోన్ కోసం కొత్త అమెజాన్ షాపింగ్ అనువర్తనాన్నిలో దుస్తులు, బూట్లు, మరింత వివరణాత్మక చూడటానికి, లేదా ఆటలలో మూలలు, అడ్డంకులు చుట్టూ చూడటానికి ఒక పాత్ర దృక్కోణం తీసుకుంటే లీనమయ్యే అనువర్తనాలు, గేమ్స్-పీక్ కొత్త తరగతి ప్రవేశిస్తాడు.
త్వరితంగా ముద్రించారు వెబ్, ఇమెయిల్ చిరునామాలు, ఫోన్ నంబర్లు, , బార్ సంకేతాలు గుర్తించడానికి, ప్లస్ సినిమాలు, భాగాలు, పాటలు, సహా 100 మిలియన్ అంశాలను, ఉత్పాదనలు కేవలం నొక్కండి, ఉపయోగకరమైన సమాచారం కనుగొనడంలో అంకితం ఫైర్ఫ్లై బటన్ నొక్కి ఉంచి సెకన్లలో చర్యను .
ముఖ్యమైన ప్రకటనలను, , ఫ్లాష్లైట్, సెట్టింగులు, మరిన్ని శీఘ్ర చర్యలు యాక్సెస్ కోసం చక్రము. పీక్ మీరు అవసరం మాత్రమే అదనపు వివరాలు, శీఘ్ర చర్యలు వెల్లడించడం ద్వారా స్పష్టమైన వివరణ మీ ప్రదర్శన ఉంచుతుంది.
ఒక టెక్స్ట్ సందేశానికి ఫోటోలు అటాచ్ పాటలో చూడటం, మరిన్ని, ఉపయోగకరమైన సమాచారం, సత్వరమార్గాలు యాక్సెస్ మెనుల్లో, కుడి భాగం నావిగేట్ ఎడమ పానెల్ ప్యానెల్లు వాడేందుకు కోసం తిప్పండి. ముఖ్యమైన ప్రకటనలను, , ఫ్లాష్లైట్, సెట్టింగులు, మరిన్ని శీఘ్ర చర్యలు యాక్సెస్ కోసం చక్రము.
ఈ-కామర్స్ రంగంలో అతిపెద్ద ఆన్ లైన్ రిటైల్ సంస్థ అమెజాన్ మొబైల్ ఫోన్ల ఉత్పత్తి రంగంలోకి ప్రవేశించింది. యాపిల్ సంస్థ ఐఫోన్, సామ్ సంగ్ సంస్థ గెలాక్సీ ఎస్ మోబైల్ ఫోన్లకు దీటుగా తొలి 3 స్మార్ట్ ఫోన్ 'ఫైర్ ఫోన్' ను ఆవిష్కరించింది.'ఫైర్ ఫ్లై' ఫీచర్ అమెజాన్ రూపొందించిన మొబైల్ ఫోన్ ప్రత్యేకత. ఫైర్ ఫ్లై ఫీచర్ ద్వారా పుస్తకాలను, గేమ్స్, సీడీలను గుర్తిస్తుందని అమెజాన్ సంస్థ తెలిపింది. అమెజాన్ వెబ్ సర్వీస్ ద్వారా క్లౌడ్ స్టోరేజి ఉపమోగించి లక్షలాది సంఖ్యలో పాటల్ని, ఫోటోలను నిక్షిప్తం చేసుకునే సౌకర్యం ఫైర్ ఫోన్ లో ఉంది.
ఫైర్ఫ్లై 240,000 పైగా సినిమాలు, భాగాలు, 160 లైవ్ చానెల్స్ గుర్తిస్తుంది. ఫైర్ఫ్లై మీ నటులు, ప్లాట్లు వివరాలు, సంబంధిత కంటెంట్-జోడించండి శీర్షికలు సమాచారాన్ని చూపించే తర్వాత చూడటానికి డౌన్లోడ్, ఆధారిత ఎక్స్రే ఉపయోగిస్తుంది.
గత కొద్ది సంవత్సరాలుగా 'ఫైర్ ఫోన్' రూపొందించడంలో నిమగ్నమైన అమెజాన్. 2014 జూన్ 18 తేదిన సీటెల్ లో మార్కెట్ లోకి విడుదల చేసింది.
అమేజాన్ ఫైర్‌ఫోన్ లేదా ఫైర్‌ఫోన్ ప్రముఖ ఆన్‌లైన్ రిటైల్ సంస్థ అమెజాన్ సంస్థ ద్వారా తయారు చేయబడిన మొట్టమొదటి స్మార్ట్‌ఫోన్.
ఒక అణువుని కాని బణువుని కాని ఆల్పా కణాలు గుద్దుకున్నప్పుడు అవి స్థితిస్థాపక పరిక్షేపానికి లోనవుతాయి. ఈ దృగ్విషయాన్ని రూథర్ఫర్డ్ పరిక్షేపం అంటారు.
ఒక యానకంలో ఉన్న రేణువుల పరిమాణం ఆ రేణువుల మీద పతనమయే తేజాణువు పరిమాణం కంటె బాగా చిన్నవయినప్పుడు జరిగే పరిక్షేపాన్ని రేలీ పరిక్షేపం అంటారు.
ఈ కోవకి చెందే పరిక్షేపానికి మచ్చుతునక రామన్ పరిక్షేపం. ఇక్కడ ఒక తేజాణువు ఒక పదార్థపు అణువులమీద కాని, బణువుల మీద కాని పతనం అయినప్పుడు ఆ రేణువులకి స్వతహాగా ఉండే ప్రకంపన , ప్రదక్షణ శక్తులని మార్చివేస్తుంది.
ఈ దృగ్విషయం సమగ్రంగా అర్థం కావాలంటే భౌతిక శాస్త్రంలో "గుద్దుకోవడం" లేదా సంఘాతం అనే భావం అర్థం కావాలి. ఉదాహరణకి కేరం బల్ల మీద పిక్కలని కాని, బిలియర్డ్ బల్ల మీద బంతులని కాని తీసుకుందాం. రెండు బిలియర్డ్ బంతులు సమాన వేగంతో ఎదురెదురుగా వచ్చి ఢీకొని, పరావర్తనం చెంది - వేగంలో నష్టం లేకుండా - వెనక్కి ప్రయాణం చేసేయనుకుందాం. అనగా ఈ రకం సంఘాతంలో పతన గోళాల మొత్తం గతిజ శక్తి క్షీణించకుండా పరావర్తన గోళాల మొత్తం గతిజ శక్తికి ఆపాదించబడుతుంది; ఈ రకం సంఘాతాన్ని ఉత్తమ సంఘాతం అని కాని ఉత్తమ స్థితిస్థాపక సంఘాతం అని కాని అంటారు. వాయువులలో ఉన్న అణువులు కాని, బణువులు కాని గుద్దుకున్నప్పుడు కూడ ఇటువంటి సంఘాతం జరుగుతుందని మనం ఊహించుకుని నమూనాలు నిర్మించుకుంటాం.
రామన్ పరిక్షేపం సమగ్రంగా అర్థం కావాలంటే తేజాణువు అంటే ఏమిటో, కంపాణువు అంటే ఏమిటో కొద్దిగా తెలియాలి. తేజాణువు అంటే కాంతి రేణువు. కంపాణువు అంటే "కంపన రేణువు" అని ఊహించుకోవచ్చు. . ఈ కంపనాలు ఎక్కడ నుండి వస్తున్నాయి?
ఒక పదార్థంలో ఉన్న అణువులు, బణువులు కదలకుండా నిలకడగా ఉండలేవు. అవి అలా కంపిస్తూనే ఉంటాయి. యానకం ఘనరూపంలో కాని, ద్రవ రూపంలో కాని ఉన్నప్పుడు ఆ పదార్థంలోని అణువులు, బణువులు వ్యష్టిగా కాకుండా ఉమ్మడిగా ప్రకంపన పొందుతూ ఉంటాయి. ఈ ఉమ్మడి ప్రకంపనలో ఉన్న శక్తి స్వరూపాన్ని కంపాణువు అని అభివర్ణించవచ్చు.
మరొక రకం సంఘాతం ఉంది. దానిని అస్థితిస్థాపక సంఘాతం అంటారు. ఈ దృగ్విషయం అర్థం చేసుకోడానికి చిన్నపిల్లలు ఆడుకునే "ఆట రైలుబండి" ని తీసుకుందాం. ఈ రైలు బండికి రైలు పెట్టెలు ఉంటాయికదా. ఈ పెట్టెలని చిన్న చిన్న అయస్కాంతపు ముక్కల సహాయంతో అతికి పొడుగాటి బండిని చేసుకోవచ్చు. ఈ రకం పెట్టెలని రెండింటిని పట్టాల మీద ఎదురెదురుగా పెట్టి, వాటిని తోసి, ఢీకొనేటట్లు చేసేమనుకుందాం. అవి గుద్దుకోగానే ఒకదానికి మరొకటి అతుక్కుపోతాయి - అయస్కాంతపు ముక్కల వల్ల!
ఇది ఉత్తమ అస్థితిస్థాపక సంఘాతం అనే ప్రక్రియకి ఉదాహరణ. ఈ రకం సంఘాతంలో అత్యధిక గతిజ శక్తి కి నష్టం వస్తుంది.
కాంతి ఒక పదార్థం మీద పడ్డప్పుడు ఆ కాంతిలోని కిరణాలు ఆ పదార్థంలోని అణువులని , బణువులని గుద్దుకుంటాయి. గోడ మీదకి బంతిని విసిరితే ఆ బంతి పరావర్తనం చెంది వెనక్కి వస్తుంది. ఇదే విధంగా కాంతి ఒక యానకంలోని రేణువులని గుద్దుకున్నప్పుడు ఆ కాంతి కిరణాలు పరావర్తనం చెంది వెనక్కి వస్తాయి. కాంతి కిరణంలోని తేజాణువులని రంగు బంతులతో పోల్చవచ్చు. ఏ "రంగు బంతిని" యానకం మీదకి విసిరేమో అదే రంగు బంతి తిరిగి వస్తే దానిని రేలీ పరిక్షేపం అంటారు. అనగా, ఏ రంగు కిరణం లోపలికి వెళితే అది పరావర్తనం చెంది అదే రంగుతో బయటకి వస్తే ఆ ప్రక్రియని రేలీ పరిక్షేపం అంటారు.
కాని దూరం నుండి సముద్రాన్ని చూస్తే అది నీటికి ఉన్న సహజమైన లేత నీలి రంగులా కాకుండా ముదురు నీలం రంగులో కనిపిస్తుంది. దీనికి కారణం మనకి కనిపించే నీలి రంగులో కొంత సహజమైన లేత నీలి అయితే మరి కొంత ఆకాశపు నీలి రంగు నీటిలో పరావర్తనం చెంది కనబడడమే. అందుకనే సముద్రం ఆకాశం కంటె ఎక్కువ నీలంగా కనిపిస్తుంది. సముద్రం ఎక్కువ నీలంగా కనిపించడానికి ఇంకా ఇతర కారణాలు ఉన్నాయి. మూడొంతులు రామన్ పడవలో ప్రయాణం చేస్తూన్నప్పుడు ఈ మిగిలిన కారణాలు ఏమై ఉంటాయా అని ఆలోచించి ఉండవచ్చు. ఆ ఆలోచనా స్రవంతి చివరికి రామన్ ప్రభావానికి దారి చూపించి ఉండవచ్చు.
మరొక సారి. కాంతి కిరణాలు ఒక ద్రవ పదార్థంపై పడినప్పుడు ఆ కాంతి పరిక్షేపం చెందుతుంది. అంటే కాంతి కిరణాల్లోని ఫోటాన్ కణాలు ద్రవ పదార్థాల బణువులపై పడి పరిక్షేపం చెందుతాయి. చెదిరిన తేజాణువులలో సింహభాగం వాటి పూర్వపు తరచుదనాన్ని ని కోల్పోవు; కొన్ని మాత్రం కాసింత తక్కువ తరచుదనం తో పరిక్షేపం చెందుతాయి. అంటే పడిన కాంతిలో కొంత భాగం మాత్రం వేరే పౌనఃపున్యం సంతరించుకుంటుంది. ఇదే రామన్ ఎఫెక్ట్. దీన్ని కనుగొన్నందుకు ఆయన 1930లో నోబెల్ బహుమతిని అందుకున్నారు.
ద్రవాలపై పడిన కాంతి కిరణాలు ఎలా పరిక్షేపం చెందుతాయో తెలిపే పరిశోధన ఫలితాన్నే రామన్ ఎఫెక్ట్ అంటారు. అంతేకాని సముద్రపు నీటిపై సూర్యకాంతి పడినప్పుడు ఆ కాంతి లోని నీలం రంగు ఎక్కువగా పరిక్షేపం చెంది మన కంటికి చేరడం వల్లనే సముద్రం నీలంగా కనిపిస్తుందన్న దృగ్విషయం రామన్ ఎఫెక్ట్ కాదు. కాని సముద్రపు నీలి రంగుకీ రామన్ ప్రభావానికి బొత్తిగా సంబంధం లేకపోనూ లేదు. ఇది లోతుగా తరచి చూడవలసిన అంశం.
నీరు రంగు, రుచి, వాసన లేని పదార్థం అని పాఠశాలలో చెబుతారు; ఒక గాజు కుప్పెలో పోసిన నీరు రంగు లేనట్లే కనిపిస్తుంది. కాని లోతుగా ఉన్న జలాశయాలలోను, సముద్రంలోను నీరు నీలంగా కనిపిస్తుంది. ఇలా కనిపించడానికి కారణం నీటికి ఉన్న సహజమైన లేత నీలి రంగే. అనగా తెల్లటి సూర్య రస్మి నీటి మీద పడ్డప్పుడు ఆ సూర్య కిరణాలలోని ఎరుపు రంగుని నీరు పీల్చుకుని, మిగిలిన నీలి రంగుని బయటకి వెలిగక్కుతుంది. దీనినే చెదరడం లేదా పరిక్షేపం చెందడం అంటారు.
రామన్ గమనించినది ఏమిటంటే ఒక కోటి తేజాణువులని యానకం మీదకి వదిలితే అందులో ఒకటో రెండో రంగు మారి బయటకి వస్తున్నాయి. భౌతిక శాస్త్రంలో కాంతి కెరటం యొక్క తరంగ దైర్ఘ్యం రంగుని సూచిస్తుంది. అంటే పతనమైన కాంతి కిరణం ఒకటైతే పరావర్తనం చెంది తిరిగి వచ్చిన కిరణాలలో కొన్నింటి తరంగ దైర్ఘ్యం తేడాగా ఉంటోంది. ఈ దృగ్విషయానికి రామన్ ప్రభావం అని పేరు పెట్టేరు.
రెండు రేణువులు గుద్దుకున్నప్పుడు ఆ రేణువుల మధ్య స్థితిస్థాపక సంఘాతం కాని స్థితిస్థాపక సంఘాతం కాని జరిగి ఆ రేణువులు చెదిరిపోతాయి. ఇలా చెదరడాన్ని పరిక్షేపం అంటారు. ఈ పరిక్షేపం కూడ రెండు రకాలు: స్థితిస్థాపక పరిక్షేపం , అస్థితిస్థాపక పరిక్షేపం .
నిజానికి ప్రకృతిలో జరిగే సంఘాతాలు శుద్ధ సంఘాతాలు కావు; మధ్యేమార్గంలో ఉంటాయి. ఉదాహరణకి ఒక బంతిని మీటర్ల ఎత్తు నుండి నేల మీదకి జారవిడిస్తే అది నేలకి తగిలి తిరిగి పైకి లేస్తుంది కాని, పూర్తిగా మీటర్లు లేవదు; ఎందుకంటే కొంత శక్తిని నష్టపోయింది కనుక. ఇది అస్థితిస్థాపక సంఘాతం కి ఉదాహరణ.
రామన్ ప్రభావం మొట్టమొదటిసారిగా ప్రయోగశాలలో ప్రత్యక్షంగా చూపించినది రామన్ అని అందరూ ఒప్పుకున్నదే. కాని ఈ ప్రక్రియ ఎందుకు ఇలా జరుగుతోంది అన్న ప్రశ్న కి సమాధానం ఇతరులు అందించేరు. ఆ వివరణ కావాలంటే కొంచెం లోతుగా వెళ్లాలి.
ప్రఖ్యాత భారతీయ భౌతిక శాస్త్రవేత్త సర్ సి.వి. రామన్ సిద్ధాంతీకరించిన రామన్ ప్రభావం అంటే ఏమిటో అర్థం చెసుకోవడం అంత తేలిక కాదు; శ్రమ పడితే కాని అర్థం కాదు.
1623లో ఆఫ్ఘన్ బరేచ్ గిరిజనులకు చెందిన సోదరలు షాహ్ అలాం, హుస్సైన్ ఖాన్ ఈ ప్రాంతంలో స్థిరపడ్డారు. వారితో అనేకమంది పష్తన్ ప్రజలు కూడా ఇక్కడకు వచ్చి స్థిరపడ్డారు. మొగల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు రొహిల్లా దావుద్ ఖాన్‌కు కతేహర్ ప్రాంతాన్ని బహుమతిగా ఇచ్చాడు. ఔఅరంగజేబు ఆలంగీర్ ఈ ప్రాంతమీద ఆధిపత్యం సాధించిన రాజపుత్రులను వంశాలను అణిచివేయసాగాడు. దాదాపు 20,000 మంది యూసఫ్‌జై పష్తన్ గిరిజన సైనికులలో ఘోరీలు, లోడిలు, ఘిజై, బరేచ్, మార్వాత్, దుర్రాని, తనోలి, తరీని, కాకర్, ఖతక్, అఫ్రిది, బక్వార్జైలు ఉన్నారు. ఔరంగజేబు అలంగీర్ నుండి అంగీకారంపొందిన వీరు మొగల్ సైన్యంలో విలీనం అయ్యారు. అదనంగా 25,000 మందికి మొగల్ సైన్యంలో గౌరవనీయ స్థానాలు లభించాయి. వీరిలో అత్యధికులు కతేహర్ భూభాగంలో స్థిరపడ్డారు. 1739లో నాదిర్ షాహ్ ఈ ప్రాంతం మీద దండెత్తిన సమయంలో ఈ ప్రాంతంలో జనసంఖ్య 1,00,000కు చేరుకుంది. రోహిల్లా పష్తన్ ప్రజలు అధికంగా స్థిపడిన కారణంగా కతేహర్ రోహిల్‌ఖండ్‌గా ప్రసిద్ధి చెందింది.
హఫిజ్ రహ్మత్ ఖాన్ బారెచ్ రోహిల్‌ఖండ్ ఆధీనంలో ఉన్న మూడవ పానిపట్టు యుద్ధంలో లో పాల్గొని మరాఠీల మీద విజయం సాధించింది. అంతటితో ఉత్తరభారతదేశంలో మరాఠీ పాలన ముగింపుకు వచ్చింది. 1772లో మరాఠీలు రోహిల్‌ఖండ్ మీద దండయాత్ర సాగించారు. అవధ్ నవాబులు రోహిల్లాలకు బాసటగా నిలిచారు. యుద్ధం తరువాత నవాబు షుజ- ఉద్- దుల్లా వారి సహాయానికి ప్రతిఫలం ఇమ్మని నిర్భంధించాడు. నవాబు కోర్కెను రొహిల్లాలు తిరస్కరించిన కారణంగా అవధ్ నవాబు వారెన్ హేస్టింగ్స్ ఆధ్వర్యంలో పనిచేస్తున్న బ్రిటిష్ ప్రభుత్వంతో చేతులు కలిపాడు. తరువాత బ్రిటిష్ సైనికాధికారి అలెగ్జాండర్ చాంపియన్ సాయంతో రోహిల్‌ఖండ్ మీద దండయాత్ర కొనసాగించాడు.అవధ్ నవాబు షుజా- ఉద్- దులా, బ్రిటిష్ సైన్యాల చేతిలో హఫిజ్ రహమత్‌ఖాన్ బరేచ్ 1774లో ఓటమి పొంది మరణించాడు. ఆయన మరణం రోహొల్లా పాలనకు ముగింపు పలికింది.
షాహ్ అలాం ఖాన్ అలి అహమ్మద్‌ఖాన్ బరేలీ నగరాన్ని ఆక్రమించుకుని తరువాత దీనిని తన రాజధానిని చేసుకున్నాడు. అహమ్మద్‌ఖాన్ నగరాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత 1707 - -720 మద్య రోహిల్లాలను సమైక్యం చేసాడు. తరువాత క్రమంగా శక్తిని పుంజుకుని ఈ ప్రాంతం మీద ఆధిక్యత సాధించాడు.
పౌరాణికంగా బరేలీ ప్రాంతం పాంచాల రాజ్యానికి రాజధానిగా ఉండేది. కురు సామ్రాజ్యానికి తూర్పు సరిహద్దున ఉన్న ప్రాంతాన్ని పాంచాల పాలకులు ఆక్రమించుకున్నారు. హిమాలయాల ఎగువ ప్రాంతం, గంగాతీరం మద్య ఉన్న భూభాగం పాంచాల పాలకుల వశమయింది. పాంచాలదేశం ఉత్తర పాంచాలం, దక్షిణ పాంచాలంగా విభజించబడింది. ఉత్తర పాంచాలదేశానికి అహిచ్ఛత్రం రాజధానిగా ఉండేది. అహిచ్ఛత్రను అధిచ్ఛత్ర, ఛత్రావతి అను కూడా పిలిచేవారు. అహిచ్ఛత్రం ప్రస్తుత బరేలీ జిల్లాలోని అవ్‌నోలా తాలూకా సమీపంలో ఉంది. దక్షిణ పాంచాల దేశానికి కాంపిల్య / కంపిల్ రాజధానిగా ఉండేది. కంపిల్ ఫరూఖాబాద్ జిల్లాలో ఉంది. పెద్ద నగరమైన కన్నౌజ్ లేక కన్యాకుబ్జం కూడా పాంచాల సామ్రాజ్యంలో ఉండేది.
ఈ సమయంలో కూడా బరేలీ నగరంలో నాణ్యాలు ముద్రించబడ్డాయి. అక్బర్ చక్రవర్తి, ఆయన వంశీయులు ఇక్కడ బంగారు, వెండి నాణ్యాలను ముద్రించారు. ఆఫ్ఘన్ వీరుడు అహమ్మద్ షా దురాని కూడా ఇక్కడ ఇక్కడ బంగారు, వెండి నాణ్యాలను ముద్రించాడు.
రొహిల్లాల తరువాత ఈ ప్రాంతంలో కొంత ప్రశాతత చోటుచేసుకుంది. ప్రజలలో నెకొన్న అభద్రతాభావం కారణంగా జిల్లా అంతటా ప్రజలలో క్రమంగా అసమ్మతి నెలకొన్నది. 1812లో ప్రభుత్వానికి అదనపు ఆదాయం కలుగజేయడానికి 1814లో సరికొత్త నివాసగృహ పన్ను విధించబడింది. మెజిస్ట్రేట్, డెంబ్లెటన్ మీద ప్రజలలో అయిష్టత అధికం అయింది. తరువాత ప్రజలకు, సిపాయీలకు మద్య కలహం చోటుచేసుకుంది. ఇందులో 300-4000 మంది ప్రాణాలను కోల్పోయారు. 1818లో ఏక్టింగ్ జడ్జిగా, మెజిస్ట్రేట్‌గా గ్లిన్ నియమించబడ్డాడు. గ్లిన్ బరేలీ, బులంద్‌షహర్ జాయింటు మెజిస్ట్రేటుగా నియమించబడ్డాడు.
బిషప్ హెబర్ వర్ణనలో " దేశానికి సోమరి, దుష్ప్రవర్తన కలిగిన, తమకు తాము సవార్లు అని చెప్పుకునే అదనపు భారం చేరింది. వారిలో అధికులకు స్వయంగా సంపాదించిన ధనం లేకపోయినా అమర్యాదకరంగా ప్రవర్తిస్తూ ఉంటారు. వారికి వారు తాము పఠానులమని చెప్పుకుంటారు. వ్యాపారులు, వ్యవసాయుల నుండి దౌర్జన్యంగా ధనం తీసుకుంటూ ఉంటారు. సంపన్నులు, పురప్రముఖలను ఆశ్రయించి జీవిస్తుంటారు. వీరికి కనిపించే ఆదాయం కాని కంపించే నివాసాలు లేనప్పటికీ వీరు కత్తులు, షీల్డులతో పురాతన హైలాండర్ల మాదిరిగా తిరుగుతుంటారు.
ప్రధాన కలహం గంగానది ఏగువ మైదానాలు, మద్యభారతం అధికమైన కలహాలు చెలరేగాయి. ప్రస్తుత ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్, ఉత్తర మద్యప్రదేశ్ మరితు ఢిక్లీ ప్రాంతాలు కలహం చేలరేగిన ప్రాంతాలుగా గుర్తిస్తున్నారు. ఈ తిరుగుబాటు ఈస్టిండియా ప్రభుత్వంలో కలవరం కలిగించింది. ఈ ప్రాంతంలో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ అఫ్హికారానికి ఇది ఒక హెచ్చరిక అయింది. ఇది 1858 జూన్ 20 నాటికి గ్వాలియర్ పతనానికి దారితీసింది.
1537లో కతేహరియా రాజపుత్ర వంశానికి చెందిన బాసుదేవ్ బరేలీ నగరాన్ని స్థాపించాడు. బుదాయిని కాలంలో ఈ నగరం మొదటిసారిగా చరిత్రలో ప్రస్తావించబడింది. బుదాయుని 1568లో బరేలి, సంభల్‌లకు హుస్సైన్ కులి ఖాన్ గవర్నరుగా నియమించబడ్డాడని సూచించాడు. విభాగాల విభజన, రెవెన్యూలను తొడరమల్లు నిర్ణయించే వాడు. 1596లో అబ్దుల్ ఫాజిల్ దీనిని నమోదు చేసాడు. 1658లో బుదాయున్ భూభాగానికి బరేలీ ప్రఫ్హానకార్యాలయం చేయబడింది. . ఆధునిక నగరం బరేలీ 1657లో ముక్రంద్ రాయ్ చేత అభివృద్ధి చెందింది.
బరేలీ సమీప ప్రాంతాలలో వద్ద క్రీ.పూ 176-166 చెందిన పాంచాల నాణ్యాలు త్రవ్వకాలలో లభించాయి. కుషాన, గుప్త రాజులు కూడా ఇక్కడ నాణ్యాలను తయారు చేయించారు. సామాన్య శకం ఆరంభం వరకు ఈ నగరం నాణేల తయారీకి కేంద్రంగా ఉండేది. స్వాతంత్ర్యసమర కాలంలో నాణేల తయారీకి ఆటంకం కలిగింది. గంగాఘాట్ వద్ద ప్రతిహార రాజులకు చెందిన ఆది విగ్రహ, విగ్రహ రాజ్యాలకు చెందిన సా.శ. 4-5 శతాబ్ధాలకు చెందిన నాణేలు విస్తారంగా లభించాయి. ఇక్కడ అదే కాలానికి చెందిన వెండి నాణేలు కూడా లభించాయి.
13 వ శతాబ్దం ఆరంభంలో ఢిల్లీ సుల్తానేటు బలంగా స్థిరపడింది. కతేహర్ సంభాల్, బుదౌన్ భూభాగాలుగా విభజించబడింది. దట్టమైన అరణ్యాలు క్రూరజంతువులకు ఆవాసం అయినందున తిరుగుబాటుదారులకు ఆశ్రయం కలగడానికి అవకాశం కలిగింది. కతేహర్ ప్రాంతం నిరంతరంగా రాజుల తిరుగుబాటుదారులకు కేంద్రంగా మారింది. సుల్తాన్ బాల్బన్ దట్టమైన అరణ్య భూభాగాన్ని ఖాళీ చేయమని ఆజ్ఞాపించాడు. అరణ్యాలను ధ్వంసం చేసాక ఇక అక్కడ తిరుగుబాటుదారులకు రక్షణ లభించలేదు.
ఇది ముందుగా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం నియమించిన ప్రాంతీయ సైనికుల తిరుగుబాటుగా మొదలైంది. సిపాయీల కలహం జాతిబేధాలు చూపారన్న కారణం పక్షపాత బుద్ధితో వ్యవహరించారన్న కారణంతో 1857 మే 10 న మీరుట్ నగరంలో మొదలైంది. తరువాత ఇతర తిరుగుబాట్లు, ప్రజాఉద్యమాలు మొదలయ్యాయి. ప్రధానంగా హిమాలయాలకు దక్షిణంగా ఉత్తర మద్య భారతంలో ప్రవహిస్తున్న నదీమైదాన ప్రాంతాలలో ఈ ఉద్యమాలు అధికం అయ్యాయి. తరువాత దేశం అంతటా వ్యాపించాయి.
హఫీజ్ రహ్మత్ ఖాన్ బరేచ్ రోహిల్‌ఖండ్ శక్తిని ఉత్తరంలో అల్మోరా, వాయవ్యంలో ఎతవా వరకు విస్తరించాడు. హఫీజ్ రహ్మత్ ఖాన్ బరేచ్ పాలనలో రోహిల్లాస్ బలం అధికం అయింది. అయినప్పటికీ పొరుగు రాజప్రతినిధులతో ప్రత్యేకంగా అవధ్ నవాబ్ వజీరులు, . బంగేష్ నవాబులు, మరాఠీలు నిరంతర కలహాలను ఎదుర్కొన్నారు
12వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతాన్ని పలు క్షత్రియ వంశాలు పాలించాయి. ఇస్లాముల దండయాత్ర తరువాత మొగల్ సామ్రాజ్య స్థాపనకు ముందు ఈ ప్రాంతం ఢిల్లీ సుల్తానేటులో భాగం అయింది. ఆధునిక బరేలీ నగరాన్ని 1657లో మకరంద్ రాయ్ స్థాపించాడు. తరువాత ఈ ప్రాంతం అవధ్ నవాబు వజీర్‌కు స్వాధీనం కాక ముందు రోహిల్‌ఖండ్ ప్రాంతానికి రాజధానిగా మారింది. తరువాత ఈ ప్రాంతం ఈస్టిండియా కంపెనీ అధీనంలోకి వెళ్ళింది.
మొగల్ సామ్రాజ్య కేంద్రం కొంత బలహీనపడగానే ప్రాంతీయ కతేహరియా ప్రభువులు రాజధిక్కారం చేయడం ఆరంభం అయినందున మొగల్ పాలకులు ఆఫ్ఘన్ ప్రజలు స్థిరపడడానికి భూములను కేటాయించసాగారు. ఔరంగజేబు ప్రోత్సాహంతో వలసలు మరింతగా కొనసాగాయి. ఔరంగజేబు మరణం తరువాత కూడా ఆఫ్ఘన్ వలసలు ఈ ప్రాంతంలో కొనసాగాయి. వీరిని రోహిల్లా ఆఫ్ఘన్లు అనే వారు. అందువలన ఈ ప్రాంతం రోహిల్ఖండ్ అయింది.
జిల్లా భూభాగం చదరంగా ఉంటుంది. జిల్లాలో పలు జలప్రవాహాలు దక్షిణంగా ఉన్న దిగువభూములవైపు ప్రవహిస్తున్నాయి. జిల్లా భూభాగం పుష్కలంగా పంటను అందిస్తున్న వ్యవసాయభూములు
ఉన్నాయి. జిల్లా అంతటా గ్రామ ప్రాంతాలలో వృక్షాలు అధికంగా ఉన్నాయి. గ్రామాలు సంపన్నవంతంగా కనిపిస్తున్నాయి. జిల్లాకు ఉత్తరంలో ఉన్న తారై అరణ్యభూభాగంలో పులులు,ఎలుగుబంట్లు, జింకలు, అడవి పందులు ఉన్నాయి.
స్వాతంత్ర్యానికి ముందు బరేలీ ప్రాంతంలో సగం మంది ముస్లిం ప్రజలు ఉన్నారు. 1947లో భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరువాత బరేలీ నగర ముస్లిం ప్రజలలో సగం మంది పాకిస్థాన్‌కు వెళ్ళి స్థిరపడ్డారు. వీరు అధికంగా కరాచీ నగరంలో స్థిరపడ్డారు. అలాగే పాకిస్థాన్ నుండి వచ్చిన హిందువులు బరేలీ నగరంలో స్థిరపడ్డారు. మూకుమ్మడి మానవ వలసలకు బరేలీ ప్రాంతం సాక్ష్యంగా నిలిచింది.
గ్లిన్ ఆదేశం మీద ఘులాం యాహ్యా నిర్వహించిన హస్థకళాకారుల గురించిన పరిశోధనలో జిల్లా ప్రాంతంలో 11 మంది వ్యాపారులు వివరాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. 1820లో గ్లాస్ తయారీ, గ్లాసుగాజుల తయారీ, లక్క గాజుల తయారీ, వైరు అల్లకం, చార్పాయ్, నేత, బంగారు, వెండి జరీ తయారీ, పచారీ దుకాణం నిర్వహణ, ఆభరణాల తయారీ మొదలైన వృత్తులను ప్రజలు జీవనోపాధిగా ఎంచుకున్నారని తెలిసింది.
బరేలీ ప్రాంతం మహాభారతంలోని పాంచాలదేశమని, ఇది ద్రౌపది జన్మస్థానమని భావిస్తున్నారు. పాంచాలి అంటే పాంచాల రాజకుమార్తె అని అర్ధం. కృష్ణ అంటే నల్లని వర్ణం కలిగినది అని అర్ధం. యాజ్ఞసేని అంటే యజ్ఞం నుండి జనించింది అని అర్ధం. యుదిష్ఠిరుడు హస్తినాపురానికి రాజైన తరువాత ద్రౌపది హస్తినాపుర రాణి అయింది.
రెండవ షాహ్ ఆలం బరేలీ కాలంలో రోహిల్‌ఖండ్ హఫిజ్ రెహ్మత్ ఖాన్, ఇతర నాణ్యాలు వినియోగించబడ్డాయి. తరువాత ఈ నగరం అవధ్ నవాబు అవధ్ నవాబు ఆధీనంలోకి మారింది.
అవధ్ నవాబు ముద్రించిన నాణ్యాలు బారెయిలి, బారెయిలీ అస్ఫా ద్, బరేలీ జంఢా, చేప గుర్తులతో ముద్రించబడ్డాయి. తరువాత ఇక్కడ ఈస్టిండియా నాణ్యాలు ముద్రించబడ్డాయి.
అవధ్, బుండేల్‌ఖండ్ మరొయు రోహిల్‌ఖండ్ ప్రాంతాలలో తొరుగుబాటు అధికంగా వ్యాపించించింది. ఇది సిపాయీల తిరుగుబాటే కాక ఒక ప్రాంతీయ తిరుగుబాటుగా గుర్తించబడింది. ఇది తరువాత మతకలహంగా మారింది. బరేలీ, బిజ్నోర్, మొరాదాబాద్, ఇతర ప్రాంతీయ ముస్లిములు ప్రత్యేక ముస్లిం రాజ్యం కోరుతూ ఆకుపచ్చ జండాను ఆవిష్కరించారు.
పాంచాల రాజవంశాలకు చెందిన సోమక, శృంజయుల ప్రస్తావన మహాభారతంలో, పురాణాల్లో ఉంది. పాంచాల రాజు ద్రుపదుని కూమార్తె ద్రౌపది సోమక వంశానికి చెందిన పాండవులను వివాహం చేసుకుంది. అయితే మహాభారతం, పురాణాల ప్రకారం ఉత్తర పాంచాలాన్ని మహారాజ భరతుని వంశజులైన దివోదాస, సుదాస, శృంజయ, సోమక, ద్రుపదుడు మొదలైనవారు పాలించారు.
సర్దా నది లేక గోగ్రా నది జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దును ఏర్పరచింది. తరువాత జిల్లాలో రామగంగా మది ప్రాధాన్యత వహిస్తుంది. రామగంగా నదిలో కుమాన్ పర్వతాలలో జన్మించిన నదులు సంగమిస్తున్నాయి. తరువాత స్థానంలో ఉన్న దియోహా నదికి పలు ఉపనదులు ఉన్నాయి. జిల్లాగుండా గోమతీ నది కూడా ప్రవహిస్తుంది.
ఆఫ్ఘనులు స్థిరపడడం కొనసాగింది. ఔరంగజేబు మరణం తరువాత ఆఫ్హఘన్లు బలంపుంజుకుని సమీప ప్రాంతాలను ఆక్రమించుకుని ఈ ప్రాంతానికి పాలకులుగా మారారు.
రోహిల్లాలు 50 సంవత్సరాల స్వంతంత్ర జీవితం తరువాత నవాబ్ కుదీ సైన్యంతో చేరి బ్రిటిష్ సైన్యంలో పనిచేసారు. అదే సంవత్సరం ఈ ప్రాంతం ఓధ్ సైన్యంతో విలీనం చేయబడింది. 1801 ఓధ్ నవాబు ఈ ప్రాంతాన్ని కంపెనీకి స్వాధీనం చేసాడు.
పాంచాల రాజ్య పతనం తరువాత ఈ ప్రాంతం ప్రాతీయ పాలకుల ఆధీనంలోకి మారింది. 12వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతం వివిధ రాజవంశాలకు చెందిన పాలకుల పాలనలో ఉంది. .
1857 తిరుగుబాటులో బరేలీ ప్రాంతం ప్రాధాన్యత వహించింది. ఇది బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా భారతీయులు సాగించిన ప్రథమ పోరాటంగా గుర్తించబడింది.
ఈ ప్రాంతంలో టీ ప్రజలకు అభిమాన పానీయంగా ఉంది. స్త్రీ పురుషబేధం, కులం, మతం, మతం తారతమ్యం లేకుండా టీ త్రూగుతుంటారు. టీ దుకాణాలలో ప్రజలు గుంపులుగా చేరి ముచ్చటించుకుంటూ ఉంటారు. గ్రామాలలో, పట్టణాలలో పలు ప్రాంతాలలో ఉదయం నుండి అర్ధరాత్రి వరకు టీ దుకాణాల వద్ద ప్రజలు ముచ్చటిచడం సాధారణంగా కనిపిస్తుంటుంది. చాలామంది ప్రజలు టీని పాలు, చక్కెర చేర్చి త్రాగుతుంటారు. అతిథులకు బ్లాక్ టీ ఇవ్వడం అమర్యాదగా భావిస్తుంటారు. మరణసమయంలో బంధువులు విచారించడానికి హాజరైన సందర్భాలలో మాత్రమే బ్లాకు టీ ఇవ్వడం సంప్రదాయంగా ఉంది. 19వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతంలో ప్లేగు వ్యాపించినప్పుడు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం చికిత్సలో భాగంగాటీని ఈ ప్రాంతంలో పరిచయం చేసారు. మద్యపానం మీద నిషేధం ఉన్నప్పటికీ మద్యం మాత్రం ఈ ప్రమ్ంతంలో ప్రజల అభిమాన పానీయాలలో ఒకటిగా ఉంది.మద్యం అధికంగా గ్రామాలలో మాత్రమే తయారుచేయబడుతుంది.
2001 గణాంకాలను అనుసరించి జిల్లాజనసంఖ్య 1,526,331. విరిలో అధికంగా హిందువులు ఉన్నారు. మిగిలిన ప్రజలలో జైనులు, ఇస్లాం మతాలకు చెందిన ప్రజలు ఉన్నారు. జిల్లాలోని లఖ్పత్ వద్ద గురుద్వారా ఒకటి నిర్మించబడి ఉంది. జిల్లాలో సిక్కులు కూడా గుర్తుంచతగినంతగా నివసిస్తున్నారు. మొదటి సిక్కు గురువు గురునానక్ మక్కా యాత్రచేస్తున్న సమయంలో ఇక్కడ కొంతకాలం విశ్రమించాడు. జిల్లాలో స్వామినారాయణ అనుయాయులు కూడా ఉన్నారు. భుజులో ఉన్న స్వామినారాయణ మందిరం జిల్లాలో ప్రధాన ఆలయంగా గుర్తించబడుతుంది. అంజర్ పట్టణం కూడా స్వామినారాయణ ఆలయానికి ప్రసిద్ధిచెంది ఉంది. అంజర్‌లో కూడా స్వామినారాయణ అనుయాయులు గుర్తించతగినంతగా ఉన్నారు. కుచీ " సరస్వత్ బ్రాహ్మణ్ " అనబడే బ్రాహ్మణులు కూడా జిల్లాలో నివసిస్తున్నారు. మహేశ్వరీ సంప్రదాయానికి చెందిన ప్రజలు కూడా జిల్లాలో ఉన్నారు. జిల్లాలో కుచ్ జైనులకు సమానంగా కుచ్ ముస్లిములు నివసిస్తున్నారు.
కచ్ జిల్లాలలో 97 సెలయేర్లు ఉన్నాయి. వీటిలో అత్యధికంగా అరేబియన్ సముద్రంలో సంగమిస్తున్నాయి. వీటిలో కొన్ని రాణ్ ప్రాంతంలో ప్రవహిస్తున్నాయి.
ఈ అనకట్టలు రాన్‌కు నష్టం ఎలాంటి నష్టం కలిగించడం లేదు. ఆనకట్టలు అరేబియా సముద్రంలో కలుస్తున్న నదీజలాలను సంరక్షించడానికి మాత్రమే నిర్మిచబడ్డాయి. వర్షాధార ఆనకట్టలు ఎగువ నుండి ప్రవహిస్తున్న సెలయేటి జలాలను వృధాకాకుండా సంరక్షిస్తున్నాయి. గ్రేట్ రాణ్‌లో నీరు స్వల్పంగానే లభిస్తుంది. లిటిల్ రాణ్‌లో ల్యూనీనది, రూపెన్ నది, బభన్‌నది, మాల్వన్, కంకావతి, నది, సరస్వతి నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. గ్రేట్ రాణ్‌లో స్ట్రోం టైడ్స్, అతి వేగంగా ప్రవహించే వాయువులు సముద్రజలాలను అధికంగా గ్రేట్ రాణ్‌లో ప్రవహింపజేస్తున్నాయి. కచ్ జిల్లాలో జలం ప్రధాన సమస్యగా మారింది.
దేశంలో ఇది అతి పెద్దది. కచ్ అంటే తడి, పొడి కానిది అని అర్ధం. జిల్లాలో పెద్ద భాగం గ్రేట్ రాణ్ అంటారు. ఇది నిస్సారమైన తడిభూమి. వర్షాకాలంలో మునిగిపోతుంది. మిగిలిన కాలంలో పొడిగా ఉంటుంది. చిన్న భాగాన్ని లిటిల్ రాణ్ అంటారు. వర్షాకాలం పూర్తికాగానే ఈ భూమి పూర్యిగా ఆరిపోయి మంచులా కనిపిస్తుంది. ఈ భూభాగంలో నీటి అంచున బన్ని గ్రాస్ పెరుగుతుంది. బన్ని గ్రాస్ భూములకు ఈ ప్రాంతం ప్రఖ్యాతి చెందింది. కచ్ జిల్లా దక్షిణ, పశ్చిమ సరిహద్దులలో గల్ఫ్ ఆఫ్ కచ్, అరేబియన్ సముద్రం, ఉత్తర, తూర్పు సరిహద్దులో గ్రేట్ రాన్ ఆఫ్ కచ్, లిటిల్ రాన్ ఆఫ్ కచ్ ఉన్నాయి. ఆనకట్టలు నిర్మించడానికి ముందు గ్రేట్ రాణ్ సంవత్సరంలో అధికభాగం తడిగానే ఉండేది. జిల్లా జనసంఖ్య
కచ్ జిల్లా దేశంలో అతిపెద్ద జిల్లాగా గుర్తించబడుతుంది. జిల్లా వైశాల్యం 45692 చ.కి.మీ. జిల్లా కేంద్రంగా భుజ్ పట్టణం ఉంది. భౌగోళికంగా జిల్లాకు కేంద్రంలో ఉంది. జిల్లాలో గాంధీధాం, రాపర్, నఖత్రానా, అంజర్, మహాదేవ్, మధపర్, ముంద్ర, భచౌ మొదలైన పట్టణాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో 969 గ్రామాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో ఎగువన కలా దుంగర్ ఉంది.
కచ్ ఒక ద్వీపం. ఇది పూర్తిగా సముద్రజలాల మధ్య ఉంది. జిల్లా దక్షిణ, ఆగ్నేయ సరిహద్దులో గల్ఫ్ ఆఫ్ కచ్, ఉత్తర, ఈశాన్య సరిహద్దులో రాన్ ఆఫ్ కచ్ ఉత్తర తీరంలో పాకిస్తాన్ ఉంది. కచ్ ద్వీపకల్పం థ్రస్ట్ ఫాల్ట్ టెక్టోనిజానికి ఉదాహరణగా ఉంది. కచ్ మధ్యలో ఫాల్ట్ ప్రొపగేషన్‌కు చెందిన 4 వరుసలలో కొండలు ఉన్నాయి.
జిల్లాలో 107 గ్రామాలలో నివసిస్తున్న చుంవాలియా కోలి, అహిర్, మియానా ప్రజలు ఉప్పు ఉత్పత్తిని చేపడుతున్నారు. వీరికి ఉప్పు ఉత్పత్తిలో మెళుకువలు చక్కగా తెలుసు. వీరిని అగారియాలు అంటారు. ఈ 107 గ్రామాలలో నీటిలో ఉప్పుశాతం అధికంగా ఉండి వ్యవసాయ యోగ్యం కాని కారణంగా గ్రామీణ ప్రజలు ఉప్పు ఉత్పత్తికి అధిక ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. అగారియాలకు ఉప్పు ఉత్పత్తి మాత్రమే జీవనాధారంగా ఉంది. జిల్లాలో 45,000 మంది అగారియాలు ఉప్పు ఉత్పత్తిలో పనిచేస్తూ ఉన్నట్లు సాల్ట్ కమిషన్ నివేదిక తెలియజేస్తుంది.
ఇండియాలో సంవత్సరానికి 108 టన్నుల ఉప్పు ఉత్పత్తి ఔతుండగా అందులో 75% కచ్, సౌరాష్ట్రాలో ఉత్పత్తి ఔతున్నట్లు నివేదికలు తెలియజేస్తున్నాయి.
గ్రమీణప్రజలు సజ్జలు, పాలను ప్రధాన ఆహారంగా తీసుకుంటారు. సజ్జరొట్టెలు, పెరుగు, పాలు సాధారణ ఆహారంగా తీసుకుంటారు. ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించిన మహారాజు లఖోఫులానీ ఈ ప్రాంతానికి సజ్జలను పరిచయం చేసాడు. రాజు రాజ్యం నుండి దూరంగా నివసించిన కాలంలో ఆయన కొన్ని గిరిజన ప్రాంతాలలో ఈ ఆహారం గురించి తెలుసుకున్నాడు. వారు భోజనసమయంలో విస్రారంగా మజ్జిగ త్రాగడం కూడా చూసాడు. పాలు మాత్రం చాలా అపురూపంగా చూసేవారు. పాలను అతిథి మర్యాదలలో భాగంగా బంధుమిత్రులకు మాత్రమే ఇచ్చేవారు. పాలు ఇవ్వడం తీసుకోవడం గరూవానికి చిహ్నంగా భూవిస్తారు. కుచ్ వివాహం తాంబూలాలు పుచ్చుకునే సమయంలో వధువు తల్లితండ్రులు వరుని తల్లితండ్రులకు పాలను గౌరవపూర్వకంగా ఇవ్వడం ఆచారంగా ఉంది.
కచ్‌లో సింధునాగరితకు చెందిన ప్రధానపట్టణాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో ఉన్న ధొల్వియా దేశంలోని సింధూనాగరికతకు చెందిన అత్యంతవిశాలమైన, ప్రాముఖ్యత కలిగిన ప్రాంతాలలో ఒకటి. .
ఇది కచ్ జిల్లా ఉత్తరభూభాగంలో ఉన్న ఖాదిర్ ద్వీపంలో ఉంది. వర్షాకాలంలో ద్వీపంచుట్టూ నీరు ఉంటుంది. ధొలవీర ప్రాంతంలో 2900, 100 మధ్యకాలంలో మాననివాసాలు ఉన్నట్లు విశ్వసిస్తున్నారు. క్రీ.పూ 2100 నుండి ఇక్కడ మానవనివాసాలు క్షీణిస్తూ చివరకు పూర్తిగా ఈ ప్రాంతం పూర్తిగా నిర్జనప్రదేశంగా మారింది. క్రి.శ 1450 తరువాత శిధలమధ్య గ్రామస్థులు తిరిగి జీవించడం మొదలు పెట్టారు.
కుచ్ జిల్లాలో అరణ్యభాగం తక్కువగా ఉంది. అలక్ష్యం కారణంగా అడవులు అక్రమంగా నరికేయబడడం కూడా అరణ్యాలు క్షీణించడానికి ఒక కారణంగా ఉంది. ఖండలాలో నిర్మించబడిన నౌకాశ్రయం టింబర్ ఎగుమతులకు సహకరించడం కూడా అడవుల నరికివేతకు ప్రోత్సాహం అందిస్తున్నాయి. ఈ సమస్యను అధిగమించడనికి టింబర్ వ్యాపారాన్ని క్రమబద్ధం చేయడానికి 1987లో ఖండ్ల వద్ద " ఖండ్ల టింబర్ అసోసియేషన్ " స్థాపించబడింది. గాంధీదాం, ఖండ్ల వద్ద 300 సామిల్లులు అభివృద్ధి చెందడం జిల్లాలో టిబర్ వ్యాపార అభివృద్ధికి చిహ్నంగా ఉంది.
కచ్‌లో ఉన్న ఇతర పరిశ్రమలలో 4000 మె.వా విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేస్తున్న టాటాపవర్ ప్రధానమైనది. 2012 లోఅదాని పవర్ ఈ సస్థ భాగస్వామ్యంతో 3,300 మె.వా విద్యుత్తును ఉత్పత్తి ప్లాంట్ స్థాపించడానికి ప్రయత్నాలు ప్రారంభించింది. 2013 నాటికి ఇది 10,000 మె.వా చేరుకుంటుందని భావిస్తున్నారు. జిల్లాలో ఇతర పరిశ్రమలలో వెస్టర్న్ గ్రూప్ ఆఫ్ కంపనీలు, అజంతా క్లాక్స్, ఒర్పాత్, జయ్పీ సిమెంట్స్, జిండల్ స్టీల్, విండ్‌మిల్స్ కంసెంట్రేషన్ ప్రధానమైనవి. కచ్ జిల్లాలో ఉప్పు అధికంగా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది.
జిల్లాలో సింధీ భాషకు స్వల్పంగా తేడా ఉన్న కచ్ భాష వాడుకలో ఉంది. తరువాత స్థానాలలో గుజరాతీ, హిందీ భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. కుచ్ లిపి ప్రత్యేకత కలిగి ఉంది. ప్రస్తుతం
కచ్ భాష వ్రాయడానికి గుజరాతీ లిపి వాడబడుతుంది. ప్రస్తుతం కచ్ భాషా లిపి మ్యూజియంలో లభ్యం ఔతుంది. గుజరాతీ భాష వాడుక వలన విద్యాబోధన గుజరాతీ మాధ్యమంలో నిర్వహించబడుతుంది. కచ్ గుజరాతీ భాషలా అనిపిస్తుంది కాని కచ్ భాష అధికంగా సింధీ భాషను పోలి ఉంటుంది. తక్కువగా గుజరాతీ భాషాను పోలి ఉంటుంది.