polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
బ్రహ్మ పురాణము విష్ణుదేవునితో సమానమైనది. బ్రహ్మ పురాణం సర్వపాపాలను తొలగించి సర్వపురుషార్ధములకు పొందడానికి సర్వ శాస్త్రాలకంటే విశేషము కలది అని శాస్త్రోక్తి. ఇది వేదవ్యాసుడు తన శిష్యుడైన జైమినికి చెప్పాడు. అష్టాదశ పురాణాలలో బ్రహ్మ పురాణం ఒకటి. బ్రహ్మ పురాణములో 246 అధ్యాయాలు ఉన్నాయి. బ్రహ్మ పురాణములో విశేషముగా పుణ్య క్షేత్రాల గురించి చెప్పబడింది. భూమి, ద్వీప, పర్వత, నదీ, సముద్ర పుణ్య తీర్ధముల గురించి చెప్పబడింది. గౌతమీ మాహాత్మ్యములో అనేక నదులు, పురుషోత్తమ క్షేత్రమైన పూరీ జగన్నాధ క్షేత్రము గురించి చెప్పబడింది.
మహాభారతం హిందువులకు పంచమ వేదముగా పరిగణించబడే భారత ఇతిహాసము. సాహిత్య చరిత్ర పక్రారం మహాభారత కావ్యము వేద కాలం తర్వాత, అనగా సుమారు 400 బి.సి.లో దేవనాగరి భాష అనబడిన సంస్కృతం భాషలో రచించబడినది మహాభారత మహాకావ్యాన్ని వేదవ్యాసుడు చెప్పగా గణపతి రచించాడని హిందువుల నమ్మకం. 18 పర్వములతో, లక్ష శ్లోకములతో ప్రపంచము లోని అతి పెద్ద పద్య కావ్యములలో ఒకటిగా అలరారుచున్నది. ఈ మహా కావ్యాన్ని 14వ శతాబ్దంలో కవిత్రయముగా పేరు పొందిన నన్నయ, తిక్కన, ఎర్రన లు తెలుగు లోకి అనువదించారు.
మత్స్య పురాణము శైవము. వాయుపురాణమున వ్రతాదికములు తక్కువ. దీనిలో అవి ఎక్కువ. చైత్ర అమావాస్యనాడు పార్వతి కుక్షిని భేదించుకొని షడాసనుడు పుట్టెనని, భారతమున కార్తిక అమావాస్యనాడు, లేక ఆగ్రహాయణ శుద్ధ ప్రతిపత్తునాడు శరవణమున కుమారోత్పత్తి అని ఇందులో ఉంది. కాళిదాసు నకు కుమారసంభవము కావ్య రచనలలో శివపురాణముతో పాటు ఇందలి కుమారకథ కూడా ఆలతి ఆధారము. ఇందలి శ్రాద్ధ కల్పము ప్రాచీనము. శ్రాద్ధమునకు ద్రవిడులును, కోకనులును నిషిద్ధులు. ఇందు ఉత్తరదేశములయందు లేని దేవాలయ గోపురములయు, దేవదాసికలయు ప్రసంగమున్నది.
ముండక ఉపనిషత్తు లేదా ముండకోపనిషత్తు అత్యంత ప్రాచీన ఉపనిషత్తులలో ఒకటి. ఈ ఉపనిషత్తు అధర్వణ వేదమునకు సంబంధించింది. "ముక్తిత" సూత్రాలననుసరించి ఇది 108 ఉపనిషత్తులలో 5 వ ది. శౌనకుడు అనే జిజ్ఞాసువు అంగిరస మహర్షి వద్దకు వచ్చి "ఏది తెలుసుకుంటే సర్వమూ తెలుసుకున్నట్లవుతుంది?" అని అడిగిన ప్రశ్నకు అంగిరసుడు "పరావిద్య, అపరావిద్య అని రెండు రకాలు తెలుసుకోవలసినవి ఉన్నాయని బ్రహ్మవిదులు అంటారు. పరావిద్య అంటే పరబ్రహ్మకు సంబంధించిన జ్ఞానం. అపరావిద్య అంటే లౌకికమయిన ధర్మాధర్మాలకు సంబంధించింది.
దేవి మహాత్మ్యం అమ్మవారిని ఈ సృష్టి మూలకర్త గానూ పరమోత్కృష్టమైన శక్తి స్వరూపిణి గానూ కీర్తించే హిందువుల పవిత్ర గ్రంథం. ఇది మార్కండేయ పురాణంలో ఉంది. ఇది సా.శ 400-600 మధ్యలో సంస్కృతంలో రాయబడింది. దేవి మహాత్మ్యమునే దుర్గ సప్తశతి అని కూడా వ్యవహరిస్తారు. ఇందులో పదమూడు అధ్యాయాలు, ఏడు వందల శ్లోకాలు ఉన్నాయి. దేవి భాగవత పురాణం, దేవి ఉపనిషత్తుల లాంటి శాక్తేయ ఉపనిషత్తులతో పాటు దేవి మహాత్మ్యం కూడా శాక్తేయ సాంప్రదాయంలో ముఖ్యమైన గ్రంథం.
జైమినీ తన ఉత్కృష్ట కృతి అయిన పూర్వ మీమాంస సూత్రాలు యొక్క కృతికర్తగా ప్రసిద్ధిపొందాడు. దీనేనే కర్మ-మీమాంస అనికూడా అంటారు. ఈ గ్రంథమే ఆరు ప్రాచీన భారతీయ తత్త్వ దర్శనాలలో ఒకటైన పూర్వ మీమాంస శాఖకు మూలాధారము. క్రీ.పూ 3వ శతాబ్దానికి చెందిన ఈ కృతిలో మూడు వేల సూత్రాలు, మీమాంస శాఖకు ఆధారభూతమైన పాఠ్యము ఉన్నాయి. క్రీస్తు శకంలోని తొలి శతాబ్దాలలో శబరుడు జైమిని యొక్క పూర్వమీమాంస వ్యాఖ్యానం చేశాడు.
హిందూమతం వైష్ణవిజం, శైవిజం, శక్తిజం, ఇతరులు వంటి విభిన్న సంప్రదాయాల్లో పురాతన మతంగా ఉంది. ప్రతి సాంప్రదాయంలో హిందూ గ్రంథాల న్యాయ, సాంఖ్య, యోగ, వేదాంత, హిందూ తత్వశాస్త్రం యొక్క ఇతర పాఠశాలల నుండి ఉపోద్ఘాతాల ఉపజాతి ఆధారంగా సుదీర్ఘ జాబితా ఉంది. వీటిలో కొంతమంది హిందూమతం యొక్క ప్రధాన గ్రంథాలుగా చెప్పుకోవచ్చు, కానీ శ్రుతికి మించి, గ్రంథముల జాబితా పండితులకు వేర్వేరుగా ఉంటుంది.
దేవుడు పరిపూర్ణుడు. ఇది పరిపూర్ణమైనది. పరిపూర్ణమైన భగవంతుడి నుండే పరిపూర్ణమైన ప్రపంచం పుట్టింది. పరిపూర్ణం నుండి పరిపూర్ణాన్ని తీసివేసిన తర్వాత కూడా పరిపూర్ణతే మిగిలి ఉంది. "తత్యన్ అధర్వణుడు" అనే మహర్షి తన కుమారునికి ఉపదేశించిన ఉపనిషత్తు ఇది. ఈ ఉపనిషత్తులో పేర్కొనబడ్డ విద్య లేక భగవంతుని సాక్షాత్కరించుకొనే సాధనను "ఈశ విద్య" అంటారు.
నారసింహ పురాణము ఉపపురాణాలలో ఒకటి. ఇందులో 68 అధ్యాయాలు ఉన్నాయి. విష్ణు యొక్క పది అవతారాల యొక్క కథలు, సూర్య వంశము , చంద్ర వంశము యొక్క రాజుల యొక్క చిన్న వంశపారంపర్య జాబితాలు, శుద్ధోధనుడు కుమారుడు అయిన బుద్ధుడుతో ముగిసిన మాజీలు, ఉదయనా యొక్క మనవడు క్షేమకాతో వంటివి కలిగి ఉంది.
అష్టావక్ర గీత వేదాంతానికి సంబంధించిన గ్రంథం. ఇది అద్వైత వేదాంతాన్ని వివరిస్తుంది. ఇది అష్టావక్ర మహర్షికీ, జనకుడికీ మధ్య జరిగిన సంవాదంగా వ్రాయబడింది. బృహదారణ్యకోపనిషత్తులో జనకుడు యజ్ఞవల్క్య మహర్షి నుండి పరమాత్మ తత్త్వాన్ని తెలుసుకున్నట్టు తెలుస్తుంది. భగవద్గీత లో జనకుడు ఆత్మజ్ఞానం పొందిన రాజుగా గుర్తించబడ్డాడు.
వేదం అనగా 'జ్ఞానం' అని అర్ధం. యజుర్వేదం అంటే యాగాలు ఎలాచేయాలో చెప్పేది. యాగము, బలి, దానము మొదలైనవాటిని ఆచరించేటపుడు ఋత్విక్కులు చెప్పే మంత్రాలు యజుర్వేదంలో ఉన్నాయి. ఋక్‌ యజుస్సామ అథర్వణ వేదాలు నాలుగింటిలో రెండవది. ఋగ్వేదంలో మంత్రాలు ఋక్కులు, సామవేదంలో సామలు. ఇవి రెండూ కానివి యజుర్వేద మంత్రాలు.
అనేక జాబితాలలో వేదాలు, ప్రధాన ఉపనిషత్తులు, ఆగమాలు, భగవద్గీత హిందువులు విస్తృతంగా ఆమోదించిన గ్రంథాలు . అందరికీ భాగవత పురాణం, యజ్ఞవల్క్య శ్రుతి వంటి ప్రాంతీయ గ్రంథాలను జాబితాలో చేర్చారు. శ్రుతికి వెలుపల, హిందూ గ్రంథాలలో స్మృతులు, శాస్త్రాలు, సూత్రాలు, తంత్రాలు, పురాణాలు, ఇతిహాసములు, స్తోత్రాలు, సుభాషితములు, ఇతరములు ఉన్నాయి.
అపస్తంబ కల్పసూత్రములు అనే పెద్ద భాగంలోని ఒక రూపమే అపస్తంబ ధర్మసూత్రములు. ఈ 'ప్రశ్నలు' కర్మ సూత్రాల ఒక సేకరణ, దేశీయ వేడుకలలో శౌతసూత్రంగా మంత్రపాఠంతో వినియోగించబడతాయి. గృహ్యసూత్రం దేశీయ ఆచారాలు కొరకు వ్యవహరిస్తుంది. చివరగా సుల్వసూత్రములు వేద ఆచారాలు కొరకు అవసరమైన జ్యామితి సూత్రాలు అని పిలవబడ్డాయి.
తైత్తిరీయోపనిషత్తు ప్రధానంగా బ్రహ్మము గురించిన విచారణ చేసింది. ఉపనిషత్తు‌లలో ఇప్పటికీ సాంప్రదాయకంగా బోధన ఉన్నది దీనికే. అంతేకాక ప్రస్తుత కాలంలోని కర్మ కాండలు మొదలగు వాటిలో విరివిగా ఉపయోగిస్తున్నారు.ఇది కృష్ణయజుర్వేదతిత్తిరిశాఖకు చెందినది. దీనిని తిత్తిరిపక్షులు ప్రకటించాయి.
భవిష్య పురాణం వేద వ్యాస మహర్షి రచించిన అష్టాదశ పురాణాలలో ఏకాదశ పురాణం. ఈ పురాణంలో మొత్తం 5 భాగాలున్నాయి. మొదటి భాగంలో విష్ణువు, శివుడు, సూర్య భగవానుని జననం వర్ణించ బడింది. రెండవ, మూడవ, నాల్గవ భాగాలలో ఆ దేవతల గొప్పతనం వర్ణించ బడింది. ఐదవ భాగంలో స్వర్గలోక వర్ణన ఉంది.
ఈ గ్రంథాలలో ఎక్కువ భాగం సంస్కృతంలో ఉన్నాయి, అనేక ఇతర భాషలు తమిళ వంటి ప్రాంతీయ భాషల్లో పొందుపరచబడ్డాయి. ఆధునిక కాలంలో చాలామంది ఇతర భారతీయ భాషలలో, కొన్ని పాశ్చాత్య భాషలలోకి అనువదించారు. ఈ జాబితాలో ప్రధాన హిందూ గ్రంథాలతో పాటు, హిందూ రచనలు కూడా ఉన్నాయి.
బృహత్ పరాశర హోరశాస్త్రము తర్వాత అంతటి శ్రేష్టమైన కృతి జైమినీ సూత్రాలు లేదా ఉపదేశ సూత్రాలు. ఇందులో జైమినీ, బృహత్ పరాశర హోరశాస్త్రానికి టీకా తాత్పర్య సహిత విస్తృతమైన భాష్యాన్ని చెప్పి "జైమినీ జోతిష్యశాస్త్రానికి" శ్రీకారం చుట్టబడింది
మండూక మహర్షి ప్రోక్తమైనందున దీనిని మాండూక్యోపనిషత్తు అంటారు. ఇది అథర్వ వేదానికి చెందినది. ఆన్నిటికన్నా చిన్నదైన ఈ ఉపనిషత్తులో 12 మంత్రాలు మాత్రమే ఉన్నాయి. అయినా మొత్తం ఉపనిషత్తుల సారం ఇందులో నిక్షిప్తమై ఉంది.
మనుస్మృతి పురాతనమైన హిందూ మతం యొక్క ధర్మశాస్త్రాలలో ఒకటి. దీన్ని మనుధర్మ శాస్త్రం అని, మానవ ధర్మ శాస్త్రం, ప్రారంభ రచన పని అని అంటారు. క్రీస్తు పూర్వం 200 - క్రీస్తు శకం 200 మధ్య మను అను ఋషి వ్రాశాడు.
హిందూ మతం వేదాంతం లో తరచుగా ఏకత్వం అనే పిలవబడే ఒక పాఠశాల. లేదా ద్వంద్వ స్వభావాన్నికాని వ్యవస్థ. సంపూర్ణ నుంచి ఇది నేనే ) అవిభాజ్యత సూచిస్తుంది.
ఆచారబద్ధమైన హిందూ సంప్రదాయాలు, యోగా. తంత్రాన్ని వేదాలకు చెందిన వారి కుటుంబంతో పాటు, వారి సహాయకుడు గ్రంథాలు, వంశీయులతో కూడిన స్వచ్ఛంద ఆచారాల కుటుంబంగా సంగ్రహించబడుతుంది.
యువరాజు రాముడికి వశిష్ట ఋషి యొక్క ఉపన్యాసం. ఇది యోగ యొక్క ముఖ్యమైన పాఠం అలాగే అద్వైత వేదాంతము. ఈ పుస్తకంలో సుమారు ముప్పై వేల శ్లోకాలు అలాగే అనేక చిన్న కథలు, కథనాలు ఉన్నాయి.
తిరువిలైదల్ పురాణం - పరాంజ్యోతి మునివర్ రచించిన ఒక ముఖ్యమైన తమిళ శైవత్వ గ్రంథము, "మధురై"లో "శివనాధర్"గా 64 శివపు నాటకాలు వివరించేది.
సామవేదానికి సంబంధం కలిగి ఉంది. ఇది 108 ఉపనిషత్తుల ముఖ్య ఉపనిషత్తులలో 9 వ సంఖ్యగా ఉంది. ఇది పది అధ్యాయాలు ఉన్న ఛాందోగ్యో బ్రాహ్మణాలో భాగం.
ఇతిహాసాలు హిందూ మతపరమైన ఈ పదం మహాభారత, రామాయణాన్ని సూచిస్తుంది, అయితే అన్ని రకాల సందర్భములలో భారతీయ ఇతిహాస కవిత్వము నకు వర్తిస్తుంది.
హిందూ లేదా వేద పాఠశాలల యొక్క ఆరు దర్శనాలలో ఒకటి, భగవద్గీత, హఠ యోగా ప్రదిపికలతో పాటు, యోగా చరిత్రలో ఒక మైలురాయి.
ఋగ్వేదం హిందువుల యొక్క నాలుగు మత గ్రంథాలలో పవిత్రమైనదిగా వేద సంస్కృత శ్లోకాల యొక్క సేకరణ, దీనిని వేదాలు అని పిలుస్తారు.
తిరువాసగం - గొప్ప సెయింట్ 'మనికవసాగర్' పాడిన అతి ముఖ్యమైన తమిళ శైవత్వ గ్రంథంలో ఒకటి. ఈ పనిని దేవుడు శివ స్వయంగా రచించాడు.
తిరుమంటరామ్ - గత గొప్ప సిద్ధా-సెయింట్ త్రివులార్ చే వ్రాయబడిన మతపరమైన కవిత్వం యొక్క ఒక ముఖ్యమైన తమిళ శైవుల రచన.
బుచ్చిబాబు విదేశాల నుండి తిరిగివచ్చేటప్పటికి ఆడపిల్లల తండ్రులు క్యూలో నిల్చుంటారు. తనకు చిన్ననాడే బుచ్చి అనే అమ్మాయితో పెండ్లి అయ్యిందని, మరో పెళ్లి తాను చేసుకోబోనని బుచ్చిబాబు తల్లిదండ్రులతో చెబుతాడు. బుచ్చి తల్లి అచ్చమ్మ బుచ్చిబాబుకు మేనమామ భార్య. ఆవిడ కోడలి హోదాలో ఇంట్లో అడుగుపెట్టిన తర్వాత ఆడబిడ్డ కుటుంబాన్ని అవమానపరిచి వెడలగొడుతుంది. అత్తమామలను హీనంగా చూస్తుంది. భర్తను తన చెప్పుచేతల్లో వుంచుకుంటుంది. అచ్చమ్మ పెద్ద కూతురు భర్తను విడిచిపెట్టి కన్నారింట్లో వుంటుంది. రెండవ కూతురు భర్తను కోల్పోయి పుట్టింట్లోనే ఉంటుంది. మూడో అమ్మాయి బుచ్చి మాటకు ఆ ఇంట్లో ఎదురుండదు. అచ్చమ్మ కొడుకు రామారావు గీత అనే అమ్మాయిని గుళ్ళో పెళ్ళి చేసుకుంటాడు. అచ్చమ్మ తన సంసారాన్ని సర్కస్ కంపెనీలా తయారు చేస్తుంది. బుచ్చిబాబు ఇదంతా తెలుసుకుని అచ్చమ్మకు బుద్ధి చెప్పి, బుచ్చిని ఎలాగయినా తనదానిగా చేసుకోవడానికి శపథం చేసి "రింగ్ మాస్టర్"లా ఆ సర్కస్ కంపెనీలో అడుగు పెడతాడు.
బుచ్చిబాబు 1980 మార్చి 21న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. అన్నపూర్ణ ఆర్ట్ క్రియేషన్స్ బ్యానరుపై వెలువడిన ఈ సినిమాకు దాసరి నారాయణరావు దర్శకత్వం వహించాడు.
కృష్ణారావు, 1904, జూలై 19న ప్రస్తుత కర్ణాటకలోని ఉడిపి జిల్లా, కార్కళ తాలూకా, నందలికే గ్రామంలో నందలికే దేవరావు, తుంగమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. కృష్ణారావు తండ్రి దేవరావు, కన్నడ మహాకవి ముద్దన్న సహాధ్యాయి. కృష్ణారావు పాఠశాల విద్యాభ్యాసం మంజేశ్వర్ లోని ప్రాథమిక పాఠశాలలో, ఉడిపి క్రైస్తవ ఉన్నత పాఠశాల, మంగులూరులోని గణపతి సెకండరీ పాఠశాలల్లో సాగింది. ఆ తర్వాత మంగులూరు ప్రభుత్వ కళాశాలలో, మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో ప్రథముడిగా నిలచి రసాయన శాస్త్రంలో బి.ఎస్.సీ తో పట్టభద్రుడయ్యాడు. ఆ తర్వాత ఉన్నత విద్యకై ఇంగ్లాండు వెళ్ళాడు. అక్కడ లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకానామిక్స్, ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా ఉన్న బ్రేస్నోస్ కళాశాలలో చదివాడు. 1928 సెప్టెంబరు 28న ఇండియన్ సివిల్ సర్వీసులో చేరాడు. 1928లో ఇంగ్లాండులో నిర్వహించిన సివిల్ సర్వీసెస్ పరీక్షలో కూడా ప్రథమ స్థానం పొందాడు.
1955, ఫిబ్రవరి 21న ఆంధ్ర రాష్ట్ర హైకోర్టుకు న్యాయమూర్తిగా నియమించడి, ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా కొనసాగాడు. పదవీ విరమణ పొందే పది రోజుల ముందే 1966, జూలై 8న, ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమించబడి, 1966, జూలై 19న పదవీ విరమణ పొందాడు. ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టులో అత్యంత స్వల్పకాలం ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేసిన రికార్డు ఈయనదే. కృష్ణారావును ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమించడం వెనుక అప్పటి రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి, తన అనుకూలమైన కొన్ని పనులు చేయించుకోవటానికి నియమింపజేశాడని, పింగళి జగన్మోహన్ రెడ్డి తన జీవితచరిత్ర "ద జ్యుడీషియరీ, ఐ సర్వ్‌డ్"లో వ్రాశాడు.
శ్రీప్రియ చెన్నైలో జన్మించింది. ఈమె సంప్రదాయక సంగీత కుటుంబం నుండి వచ్చింది. నాట్యకళాచక్రవర్తి పద్మశ్రీ కె.ఎన్.దండాయుధపాణి పిళ్లై, నాదస్వరచక్రవర్తి రాజమాణిక్యం పిళ్లైలు ఈమె మేనమామలు. ఈమె చెన్నైలోని చర్చ్ పార్క్ కాన్వెంట్ స్కూలులో చదివింది. ఈమె శాస్త్రీయ నృత్యాన్ని అభ్యసించింది. ఈమె 1988లో సినీనటుడు రాజ్‌కుమార్ సేతుపతిని వివాహం చేసుకుంది. వీరికి స్నేహ అనే కూతురు, నాగార్జున్ అనే కుమారుడు జన్మించారు.
ఈమె రజనీకాంత్ సరసన హీరోయిన్‌గా ఎక్కువ సినిమాలు నటించిన నటీమణి. రజనీకాంత్, ఈమె జోడీగా 28 సినిమాలలో నటించారు. శ్రీదేవి తరువాత కమల్ హాసన్‌ సరసన ఎక్కువగా అంటే 30 సినిమాలలో కథానాయికగా నటించింది. కమల్ హాసన్, రజనీకాంత్ ఇద్దరూ నటించిన సినిమాలలో కూడా ఈమె ఎక్కువగా నటించింది.
ఈమె తమిళంలో 2 సినిమాలకు, కన్నడలో 2 సినిమాలకు తెలుగులో దృశ్యం సినిమాకు దర్శకత్వం వహించింది. ఐదు తమిళ సీరియళ్లకు కూడా దర్శకురాలిగా పనిచేసింది. ఈమె మంచి చిత్రకారిణి కూడా. ఈమె కొన్ని టెలివిజన్ సీరియళ్లకు సంభాషణలు వ్రాసింది.
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు అరకులోయలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల బస్కిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల అరకులోయలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి.
దీనిని ప్రధాన వేదికగా అలంకరించారు. దీని యొక్క చుట్టుప్రక్కల 10 తెరల ద్వారా సమావేశ వేదికపై జరిగేవాటిని అందరూ చూసేటందుకు ఏర్పాటుచేసారు. వేదికకు ముందు ప్రత్యేక ఆహ్వానితులకు ముదు వరుసలో కూర్చొనే ఏర్పాట్లు చేసారు. దాని తరువాత రెండు వరుసలుగా ఆహ్వానితులకు తరువాత సామాన్య ప్రేక్షకులకు కూర్చొని కార్యక్రమం తిలకించేందుకు ఏర్పాట్లు చేసారు.
మొదటిరోజు అయిన 15 వతేదీన ముఖ్యాతిధిగా భారత ఉపరాష్ట్రపతి ముప్పవరపు వెంకయ్యనాయుడు, తెలంగాణ రాష్ట్ర గవర్నర్ ఇ.ఎస్.ఎల్. నరసింహం, మహారాష్ట్ర గవర్నర్ చెన్నమనేని విద్యాసాగర్ రావులు పాల్గొన్నారు. సభాధ్యక్షునిగా తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు పాల్గొన్నారు. సాయంత్రం 6 గంతలకు సభ ప్రారంభం జరిగింది. తెలంగాణ యొక్క విశిష్టతను తెలిపే చిత్ర ప్రదర్శన అనంతరం డా. రాజారెడ్డి, రాధారెడ్డి యొక్క సంగీత నృత్యరూపకం జరిగింది. లిటిల్ మ్యూజికల్ అకాడమీ వారి పాటకచేరీ జరిగింది.
ఐదవరోజు 19 వతేదీ ముగింపు సభ. రాష్ట్రపతి రామ్‌నాథ్‌ కోవింద్‌, గవర్నర్ నరసింహన్ లు అతిథులుగా కల్వకుంట్ల చద్రశేఖర్ రావు అధ్యక్షతన సమావేశాలు ముగిసాయి.
ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు - 2017 తెలంగాణ ప్రభుత్వం, తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమి నిర్వహణలో నిర్వహించిన ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు. తెలుగు సాంస్కృతిక వికాసంలో తెలంగాణ జాతి ఖ్యాతిని ప్రపంచానికి విదితం చేయాలనే సంకల్పంతో ఈ సభలు నిర్వహించారు. ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు పర్యవేక్షణలో 2017, డిసెంబరు 15 నుంచి 19 వరకు ఐదు రోజులపాటు హైదరాబాదులో ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు నిర్వహించారు. ఈ సమావేశాలను ఉపరాష్ట్రపతి వెంకయ్యనాయుడు ప్రారంభించారు. ముగింపు సమావేశాలకు రాష్ట్రపతి రామ్‌నాథ్‌ కోవింద్‌ హాజరయ్యారు. ఈ సభలకు 42 దేశాల నుంచి ప్రతినిధులు విచ్చేశారు.
ప్రపంచ తెలుగు మహాసభల ఏర్పాట్లపై రాష్ట్ర సాహిత్య అకాడమీ చైర్మన్ నందిని సిధారెడ్డి సారథ్యంలో కోర్ కమిటీ ఏర్పాటు చేయబడింది. ప్రభుత్వ సలహాదారు కేవీ రమణాచారి, గ్రంథాలయ పరిషత్ చైర్మన్ అయాచితం శ్రీధర్, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఉపకులపతి ఎస్వీ సత్యనారాయణ, కవి, రచయిత దేశపతి శ్రీనివాస్, రాష్ట్ర పర్యాటక, సాంస్కృతిక శాఖ కార్యదర్శి బుర్రా వెంకటేశం, తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ డైరెక్టర్ మామిడి హరికృష్ణ ఈ కోర్ కమిటీలో సభ్యులుగా ఉన్నారు.
ప్రారంభోత్సవం ప్రధాన వేదికయైన పాల్కురికి సోమన ప్రాంగణం -ఎల్.బి. స్టేడియంలో జరిగింది. ముఖ్య అతిధిగా ముప్పవరపు వెంకయ్యనాయుడు, ఇ.ఎస్.ఎల్. నరసింహం, చెన్నమనేని విద్యాసాగర్ రావులు పాల్గొన్నారు. సభాధ్యక్షునిగా తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు పాల్గొన్నారు. సాయంత్రం 6 గంటలకు సభ ప్రారంభం జరిగింది. తెలంగాణ యొక్క విశిష్టతను తెలిపే చిత్ర ప్రదర్శన అనంతరం డా. రాజారెడ్డి, రాధారెడ్డి యొక్క సంగీత నృత్యరూపకం జరిగింది.
దీనికొరకు ఎల్ బి స్టేడియం, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, రవీంద్రభారతి, ఇందిరా ప్రియదర్శిన ఆడిటోరియం, తెలుగు సారస్వత పరిషత్ సభాభవనంలో వేదికలు ఏర్పరిచారు. వీటికి పాల్కురికి సోమన ప్రాంగణం, బిరుదు రామరాజు ప్రాంగణం, గున్నమ్మ గారి లక్ష్మీనరసింహ శర్మ ప్రాంగణం, డా.యశోదారెడ్డి ప్రాంగణం- అచ్చమాంబ వేదిక, అలిశెట్టి ప్రభాకర్ ప్రాంగణం, కృష్ణమాచార్య వేదికలుగా పిలిచారు. కార్యక్రమాల కరదీపికను ముద్రించారు.
తెలుగు అకాడమీ సారథ్యంలో ఇప్పటికే 50 మంది తెలంగాణ వైతాళికుల జీవిత విశేషాల పుస్తకాలు సిద్ధమయ్యాయి. తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఉప కులపతి ఎస్వీ సత్యనారాయణ సంపాదకత్వంలో ప్రపంచ తెలుగు మహాసభల ప్రత్యేక సంచిక రూపుదిద్దుకుంటున్నది. జీవిత విశేషాల పుస్తకాలు, ప్రత్యేక సంచిక రూపకల్పనకు సాహితీ ప్రముఖులతో కమిటీలను ఏర్పాటుచేశారు.
యశ్ పాల్ ఒక కవిగానే కాక గాయకుడిగా కూడా ప్రపంచానికి పరిచయం. యశ్ పాల్ సాహిత్యాన్ని మెచ్చుకున్న ఎందరో సినీ దర్శకులు తమ సినిమాల్లో పాటలు ప్రజాచైతన్య గీతాలు రాయించుకున్నరు. ఒక రచయిత గానే కాక తెలంగాణ ఉద్యమాల్లో, బీడీ కార్మికులు సమస్యలపై, మహిళల అణిచి వేతపై, ప్రత్యక్షంగా పాల్గొన్నడు. వలసలను నివారించేందుకు, ప్రాజెక్ట్ నిర్వాసితుల రక్షణకోసం చేసిన పోరాటాలలో ప్రత్యక్షం పాల్గొని అనేక సందార్భాలలో పోలీసు లాఠీల దెబ్బలు తిన్నడు. అరెస్టయినా మొక్కవోని ధైర్యంతో ఉద్యమంలో తన తోటి వారికి ఆదర్శంగా నిలిచిండు. 2000లో వచ్చిన ‘ఛలో అసెంబ్లీ’ సినిమాలో ‘సిరిగల్లా భారతదేశం తమ్ముడా! తాకట్టు పెట్టబడ్డదీ తమ్ముడా!’, ‘పొద్దు పొద్దున లేసి పొద్దున్నాలేసి మా కంటిపాపల్లారా!’ అనే పాటలతో చిత్రసీమలోకి అడుగుపెట్టాడు.
కమ్యూనిస్టు ఉద్యమంలో పనిచేస్తూ, అరుణోదయ సాంస్కృతిక విభాగంలో పనిచేస్తూ తెలంగాణా ఉద్యమాన్ని ఉరుకుల పెట్టించే పాటలు రాసిండు. ఒకటి కాదు రెండు కాదు ఏకంగా 500ల పైచిలుకు పాటలు రాసిండు.ప్రతి పాటా ఒక సందేశమిచ్చేదే. యశ్ పాల్ పాటల్లో సాహిత్యం కంటే ఎక్కువ ప్రజల జీవితం ఉంటది. ఆవేదన ఉంటది. అణిచివేత పై ధిక్కారం ఉంటది. యశ్ పాల్ పాటల్లో వర్తమానం, చరిత్రల మేళవింపు ఉంటుంది. గ్లోబలైజేషన్ పై ఎక్కుపెట్టిన అస్ర్రాలు యశ్ పాల్ అక్షరాలు. పండుటాకులా ఎండిపోతున్న కులవృత్తులగురించి, గ్రామీణ ఆట పాటపై ఎన్నో పాటలు రాసిండు. యశ్ పాల్ పాటల్లో అమరులు నిద్దుర లేస్తరు. చుక్కలై వెలుగులు చిందుతరు. అవిసి పోతున్న ఆటపాటల పై యశ్ పాల్ రాసిన పాటలు గ్రామీణ జీవితం కళ్లముందు కదలాడుతది.
యశ్ పాల్ 1971 సెప్టెంబరు 25న తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఖమ్మం జిల్లా, ఖమ్మం మండలంలోని, కొండాపురం గ్రామంలో జన్మించాడు. తల్లి సుక్కమ్మ, తండ్రి వీరస్వామి. తన అక్క శాంతమ్మ. యశ్ పాల్ పుట్టింది పోరాటాల పురిటి గడ్డ. ఖమ్మంలోని పోచారంలో ప్రాథమిక విద్యను అభ్యసించి, మహబూబాబాద్‌లో డిగ్రీ చేసి, తెలుగు యూనివర్సిటీ నుంచి ఎంసీజే, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి ఎంఏ పట్టాలు పొందాడు. పి.జి వరకు చదువుకున్న యశ్ పాల్ కు పాటలంటే ప్రాణం. తన అక్క శాంతమ్మ పాటలకు ఆసక్తిగా సాహిత్యం వైపు అడుగులేసాడు.
ఉద్యమానికి సహకరించడం ఒక వంతయితే, కనుమరుగై పోతున్న గ్రామీణ సంస్కృతులను, సాహిత్యం కళలు, జానపదాలను సేకరించి ముందు తరాలకు వాటి గొప్పతనాన్ని తెలిపే ప్రయత్నం చేస్తున్నడు. రైతు ఆత్మ హత్యల పై, బీడి కార్మికుల వెతలపై, మధ్యానికి బానిసై చిద్రమవుతున్నకుటుంబాలపై, నేత కార్మికులు కడగండ్ల గురించి ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే యశ్ పాల్ తడమని సమస్య లేదు. రాయని తండ్లాట లేదు.
మలి విడత తెలంగాణ ఉద్యమంలో యశ్ పాల్ పాత్ర మరువలేనిది. ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో పూర్తి కాలం పనిచేసి నిత్యం విద్యార్థులను చైతన్య పరుస్తూ తన పూర్తి సమయాన్ని ఉద్యమానికి అంకితం చేసిండు. అనే క ధూంధాంలలో పాల్గొని ఉద్యమానికి తన వంతు సేవ చేసిండు.
యశ్ పాల్ ఖమ్మం జిల్లాలో పుట్టిన వాగ్గేయకారుడు, కవి, గాయకుడు అతనో ఓ ఉద్యమ గళం. 2016లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం నుండి తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆవిర్భావ పురస్కారం అందుకున్నాడు.
కర్నాటకలో హుటరి డాన్స్, కర్నాటకాలోని నీకోసం వంటి సేవా సంస్థలు భారతదేశంలో ప్రకంపనలు సృష్టిస్తున్న 'సమకాలీన థియేటర్ సంస్కృతి' అభివృద్ధి కొరకు కృషిచేస్తున్నాయి.రంగా శంకర, రంగాయణ వంటి సంస్థలతో కలిసి పనిచేయడంతో, గుబ్బి వీరన్న నాటక కంపెనీ బోలాక్-ఆట్‌తో నిర్మించబడిన పునాదిలపై కొడగులో నృత్య రూపాలు ప్రదర్శించబడుతూ ఉన్నాయి. కొడవాసులు పరిసర ప్రజల నుండి ఆచారాలు, సంప్రదాయాలు, మతంలో పరిసరప్రాంతాలలో నివసిస్తున్న ఇతర సహాలలో విభిన్నమైన ఒక ప్రత్యేక బృందంగా గుర్తించబడుతున్నారు.వీరికి వార్షిక పంట నృత్యాన్ని సంప్రదాయం కలిగి ఉన్నారు.అలంకరణ కత్తులు కలిగిన సాంప్రదాయ కొడావ దుస్తులు ధరించిన పురుషులు నేపథ్య సంగీతానికి అనుగుణంగా నెమ్మదిగా నృత్యం చేస్తారు. ఈ నృత్యంలో వివిధ రకాలు ఉన్నాయి.
ఈ సమూహ నృత్యంలో డోలు ఉపయోగించబడుతుంది. కురుబా సంఘం పురుషులు దీనిని ప్రదర్శించారు. ఈ సమూహంలో 16 నృత్యకారులు ఉంటారు. ప్రతి ఒక్కరు డ్రమ్ ధరించి, నృత్యం చేస్తూ వివిధ లయలను ప్రదర్శిస్తారు. బీట్ కేంద్రంలో తాళములు కలిగిన నాయకుడు దర్శకత్వం వహిస్తాడు. నెమ్మదిగా, వేగవంతమైన మారిమారి ప్రదర్శిస్తూ లయకు అనుగుణంగా నృత్యం చేస్తారు. వస్త్రధారణ నిరాడంబరంగా ఉంటాయి. సాధారణంగా శరీర ఎగువ భాగంలో వస్త్రధారణ ఉండదు. అయితే ధోవతి మీద నల్లని వస్త్రం నడుం చుట్టూ చుట్టి ఉంటుంది. కె.ఎస్. హరిదాస్ భట్ నేతృత్వంలోని బృందం 1987 లో యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్. పర్యటించింది. మాస్కో, లెనిన్గ్రాడ్,వైబొర్గ్, ఆర్చాంగ్స్క్, పిస్కోవ్, మర్మాన్స్క్, తాష్కెంట్, నోవోగ్రాంలో ప్రదర్శన ఇచ్చింది.
ఇది హుబ్బళ్లీ ధార్వాడ్ ప్రాంతం నికి చెందిన ఒక జానపద కళ. ఇది ఉగాది, హోలీ వంటి సందర్భాలలో నిర్వహిస్తారు. జాగఘాలిగీ అనేది గేదె దాచులో చుట్టబడిన ఒక ఎద్దుల బండి చక్రం నుండి తయారు చేసిన వాయిద్యం. గ్రామస్తులు ఊరేగింపులో పెద్ద వాయిద్యాలు వాయిస్తూ , విన్యాసాలు చేసుకుంటూ బయటకు వస్తారు.ఈనృత్యానికి " కన్నలిగిగి " అని పిలిచే చాలా చిన్న వాయిద్యంని వాయిస్తున్న నృత్యకళాకారుడు దర్శకత్వం వహిస్తాడు. కన్నకలిగి వాయిద్యాన్ని మట్టితో తయారుచేసిన వాయిద్యానికి, దూడ దాచుతో మూసి తయారు చేయబడుతుంది.
ఉత్సవం రోజున ఆత్మలకు నైవేద్యం సమర్పించబడుతుంది.ఎరుపు గంధపు చెట్టు నుండి ముసుగులు తయారవుతాయి. ఇతర ఆధారాలలో కేన్ స్టిక్ , నెమలి ఈకలు ఉన్నాయి. రంగురంగుల పువ్వులు, వేప ఆకులు, రంగుల వస్త్రం కట్లతో కూడిన చిన్న టోపీ కూడా ధరిస్తారు. సంగీతం డూను , మౌరీ , సాడ్డే ద్వారా అందించబడుతుంది. నృత్యకారుడు నృత్యాన్ని దేవత దేవాలయంలో ప్రారంభమవుతుంది, ట్రాన్స్-లాంటి రాష్ట్రాల్లో సంరక్షక ఆత్మ ప్రశంసలను పాడతాడు. కొన్నిసార్లు దేవతకు కోడి రక్తం సమర్పణ చేస్తారు.
సోమాన కునిటా అనేది దక్షిణ కర్ణాటకలో ప్రసిద్ది చెందిన సంరక్షక ఆత్మల ఆరాధన వేడుక రూపం. ప్రధానంగా గంగామాతా సమాజం గ్రామదేవతను ఆరాధనలో భాగంగా ఈనృత్యాన్ని ప్రదర్శిస్తారు. ఈ నృత్యం వివిధ వర్ణాలతో చిత్రించిన ముసుగులు ముఖానికి ధరించి ప్రదర్శించబడుతుంది. ఒక్కొక ముసుగు రంగు ఒక్కొక దేవుని స్వభావాన్ని సూచిస్తుంది. ఒక పసుపు లేదా నలుపు ముసుగు ప్రతినాయకుని సూచించినప్పుడు ఎరుపు రంగు దయగల దేవత సూచించబడుతుంది. ప్రాంతం వారిగా ముసుగులలో వైవిధ్యం ఉంటుంది.
బోలాక్-ఆట్ , ఉమ్మట్-ఆట్ వేడుక, ఉత్సవం కాగా కొమ్మ్-ఆట్ ఒక మతపరమైన నృత్యం. ఇది సాంప్రదాయకంగా దేవాలయాల్లో ప్రదర్శించబడుతున్నప్పటికీ ఇతర ప్రదేశాల్లో కూడా ఈ నేత్యం ప్రదర్శించబడుతుంది. కోడవా పురుషులు ప్రదర్శిస్తున్న జింక కొమ్ములు క్రిష్ణమగు కొమ్ములను సూచిస్తాయి. వాయుతరగం, మీటుతూ రిథమిక్ ట్యూన్లకు అనుగుణంగా కదులుతూ ఈనృత్యం ప్రదర్శిస్తారు. ఈనృత్యంలో యుద్ధంలో కొడావాస్ ఉపయోగించే పద్ధతులు కూడా విన్యాసాలుగా భాగస్వామ్యం వహిస్తాయి.
బహిరంగ వేదికపై ఒక చమురు దీపం వెనక కోడావా పురుషులు ఈ నృత్యాన్ని ప్రదర్శిస్తారు.ఈ నృత్యాన్ని ప్రదర్శిస్తున్న సమయంలో పురుషులు ఒక చేతిలో చావరి , కొడవ చిన్న కత్తి తీసుకుని ఈ నృత్యం ప్రదర్శిస్తారు. ఈ డ్యాన్స్ ప్రాంతీయ వైవిధ్యాలు ఉంటాయి. దీనిలో ప్రదర్శనకారులు చవారితో నృత్యం చేస్తారు ఇది చిన్న కత్తి కాదు. ఓడి-కాథి కూడా ఉపయోగించినప్పుడు ఈ నృత్యాన్ని కట్టియాత అని పిలుస్తారు. డూడి ఒక గంటగైస్ ఆకారపు డ్రమ్ నృత్యానికి అవసమైన లయను అందిస్తుంది.
కమ్సలే నృత్య కురుబా సమూహానికి చెందిన పురుషులు మహాదేశ్వర ఆరాధన సాంప్రదాయానికి అనుసంధానించబడింది. నృత్యకారులు అధికంగా కురుబా సమూహానికి చెందినవారై ఉంటారు. ఈ నృత్యం లయబద్ధంగా శ్రావ్యమైన సంగీతానికి, శివ ప్రశంసలతో పాడుతూ ప్రదర్శించబడుతుంది. అది దీక్షలో భాగంగా ఆధ్యాత్మిక గురువులచేత శిష్యులకు శిక్షణద్వారా బోధించబడుతుంది. ఈ నృత్యం జనమాధా జోడి, జోగి వంటి కన్నడ చిత్రాల్లో ప్రదర్శించబడింది. దీనిలో కథానాయకుడుగా ఒక కామ్సలే నర్తకుడు ఉంటాడు.
ఈ నృత్య రూపం విస్తృతంగా తీర ప్రాంతాల్లో ప్రదర్శిస్తారు. భూత ఆరాధన ఆరాధనలో విగ్రహాల ఊరేగింపు ఉంటుంది. డ్రమ్స్, మందుగుండు సామాగ్రి ప్రదర్శన ఉంటుంది. ఊరేగింపు ముగింపులో విగ్రహాలు ఒక పునాది మీద ఉంచుతారు. భుత వ్యక్తిని ప్రదర్శించే నృత్యకారుడు కత్తితో, జింగింగ్ గంటలు ఉన్న పునాది చుట్టూ నృత్యం చేస్తాడు. నర్తకి చురుకైన నృత్యంగా నటిస్తుంది, నృత్యకారుడు ఇప్పుడు దైవత్వం ఆవహించినట్లు భావిస్తారు.
ఇది మైసూర్ ప్రాంతాలలో గ్రామాలలోని పురుషులు ప్రదర్శించే సమూహ నృత్యం. ఇది నాన్నాజాగుడు, కొల్లెగాల, బెంగుళూరు ప్రాంతాలలో ప్రదర్శించబడుతుంది.ఈ నృత్యానికి కమ్సలే గౌరవార్దం ఆయన పేరు పెట్టబడింది. కమ్సలే అనేది ఒక చేతిలో చిహ్నంగా, మరొక చేతిలో గుండ్రని కంచు పళ్ళెము ధరించి లయకు అనుగుణంగా నృత్యం ప్రదర్శించబడుతుంది.
ఈనృత్యాల ప్రదర్శనలో సంప్రదాయ కొడావ వస్త్రాలు ధరించే కోడవా స్త్రీలు, కంకుమతో వారి నుదిటిని అలంకరిస్తారు, గుండ్రంగా ఏర్పడి లయ బద్ధంగా చేతిలో ఇత్తడి తాళాలతో శబ్ధం చేస్తూ చేస్తారు. కావేరి తైయీ కు ప్రాతినిధ్యం వహించే నీటిలో ఒక కుండ పట్టుకొని కేంద్రంలో ఒక మహిళ ఉండి వీరు కొడవాస్ ఆరాధన కొనసాగుతుంది.
ఇది మతసంబంధిత సంప్రదాయ నృత్యం డోలు కునిత, పాడటం, అలంకరించబడిన డ్రమ్ల దెబ్బలతో కలిసి ప్రసిద్ధ నాట్య రూపం. ఈ నృత్యం ప్రాథమికంగా కురుబా కులంలోని నుండి పురుషులు నిర్వహిస్తారు. డోలు కునిత బలమైన డ్రమ్ చురుకైన కదలికతో బృందంగా ఏర్పడి నృత్యం చేస్తారు.
ఇది ఉత్తర కర్ణాటకలో ప్రసిద్ధ జానపద సంగీతం. విదువినోదాల సందర్భాలలో, ఊరేగింపుల్లో ప్రదర్శించబడింది. ఈ నృత్యప్రదర్శనలో కరాడీ లేదా కరాడీ వాయుద్యాన్ని ఉపయోగిస్తారు. ఇది లోహపు శబ్దాలు ఉత్పత్తిచేసే అరచేతి పరిమాణం గల కంచు, షెహన్నై శ్రావ్యతను ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
గ్రామ దేవత ఆరాధనతో సంబంధం ఉన్న సోమన కునిత అనేది సంప్రదాయ నృత్యం. ఇది ప్రధానంగా ఉగాది తరువాత, మహా శివరాత్రిలో రుతుపవనాల ముందు జరుపుకుంటారు. పాత మైసూర్ ప్రాంతంలో, హసన్, తుంకూర్, బెంగుళూరు, మాండ్య, చిత్రదుర్గ వంటి జిల్లాల్లో ఇది చాలా ప్రజాదరణ పొందింది.
యక్షగాన అనేది నృత్యం, సంగీతం, పాటలు, పాండిత్య సంభాషణలు, రంగురంగుల వస్త్రాలు వంటి తీర ప్రాంతాలలోని ప్రజలు ప్రదర్శించే ఒక ప్రసిద్ధ నృత్య నాటకము. ఈ పదం "ఖగోళ సంగీతం", నృత్య నాటకం రాత్రి సమయంలో నిర్వహిస్తారు .
కృష్ణ పరిజీత ఉత్తర కర్ణాటకలో ప్రసిద్ధి చెందిన థియేటర్. ఇది యక్షగాన, బయలత శైలిలో మహాభారతం కథలు లేదా సన్నివేశాలను ప్రదర్శిస్తూ ఉంది.