polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1642 నుండి 1705 వరకు, మళ్ళీ 1750 నుండి 1950 ల వరకు, దలైలామాలు లేదా వారి ప్రతినిధులు లాసాలోని టిబెటన్ ప్రభుత్వానికి నాయకత్వం వహించారు. ఇది టిబెట్ పీఠభూమి మొత్తాన్నీ లేదా చాలా భాగాన్ని స్వయంప్రతిపత్తితో పరిపాలించింది క్వింగ్ రాజవంశం ఆధిపత్యం కింద ఉండేది. 1913 - 1951 మధ్య ఉన్న కాలం వివాదాస్పదమైన "వాస్తవ స్వాతంత్ర్యం" కాలం అని అంటారు. ఈ టిబెటన్ ప్రభుత్వం మొదట మంగోల్ రాజులైన ఖోషుట్ రక్షణలో ఉండేది. అ తరువాత డుంగార్ ఖానెట్స్ , ఆ తరువాత మంచు నేతృత్వంలోని క్వింగ్ వంశపు చక్రవర్తుల రక్షణలో ఉంది. 1913 లో, అగ్వాన్ డోర్జీవ్‌తో సహా పలు టిబెటన్ ప్రతినిధులు టిబెట్, మంగోలియా మధ్య ఒక ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు. ఈ ఒప్పందం ద్వారా పరస్పర గుర్తింపును, చైనా నుండి తమ స్వాతంత్ర్యాన్నీ ప్రకటించుకున్నారు. అయితే ఈ ఒప్పందపు చట్టబద్ధతను, టిబెట్ స్వాతంత్ర్యాన్నీ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా, ప్రస్తుత పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా రెండూ తిరస్కరించాయి. చైనా యొక్క . అయినప్పటికీ, 1951 వరకు దలైలామాలే టిబెటన్ ప్రభుత్వానికి నాయకత్వం వహించారు.
క్వింగ్ రాజవంశానికి చెందిన కియాన్‌లాంగ్ చక్రవర్తి చేసినట్లు గానే, టిబెట్‌లో "ఉన్నత" అవతారాల పేరును ఆమోదించే అధికారం పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా కు ఉందని చైనా ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. కియాన్లాంగ్ చక్రవర్తి దలైలామాను, పంచెన్ లామాను లాటరీ ద్వారా ఎన్నుకునే వ్యవస్థను స్థాపించాడు. ఇందుకు, బార్లీ రాసులతో కప్పేసిన పేర్లు ఉన్న బంగారు పాత్రను ఉపయోగించేవారు. ఈ పద్ధతిని 19 వ శతాబ్దంలో కొన్ని సార్లు రెండు స్థానాలకూ ఉపయోగించారు. కాని చివరికి అది మూలన పడింది. 1995 లో, దలైలామా బంగారు పాత్ర ఉపయోగించకుండా పంచెన్ లామా యొక్క 11 వ అవతారాన్ని ఎన్నుకోవాలని అనుకున్నారు. అయితే చైనా ప్రభుత్వం, దీనిని తప్పనిసరిగా ఉపయోగించాలని పట్టుబట్టింది. దాంతో అప్పుడు ఇద్దరు ఓరస్పర ప్రత్యర్థి పంచెన్ లామాలు ఎన్నికయ్యారు: చైనా ప్రభుత్వ ప్రక్రియ ప్రకారం గైన్‌కైన్ నార్బు ఎన్నికవగా, దలైలామా గెడున్ చోకేయి నైమా ను ఎంచుకున్నాడు. అయితే, పంచెన్ లామాగా ఎంపికైన కొద్దికాలానికే నైమాను చైనా ప్రభుత్వం అపహరించింది. 1995 నుండి అతను బహిరంగంగా ఎక్కడా కనబడలేదు.
17 వ శతాబ్దంలో 5 వ దలైలామా కాలం నుండి, అతని మూర్తిమత్వం ఎల్లప్పుడూ టిబెట్ ఏకీకరణకు చిహ్నంగా ఉంటూ వచ్చింది. అతను బౌద్ధ విలువలకు, సంప్రదాయాలకూ ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. మధ్య టిబెట్‌లో రాజకీయం గాను, సంఖ్యాపరం గానూ ఆధిపత్యం వహించిన గెలుక్ శాఖలో దలైలామా ఒక ముఖ్యమైన వ్యక్తి. కానీ అతని మత అధికారం వివిధ బౌద్ధ శాఖల సరిహద్దులను దాటిపోయింది. దలైలామాకు ఏ శాఖ సంప్రదాయాలలోనూ అధికారిక లేదా సంస్థాగత పాత్ర లేదు. ఆయా శాఖలకు చెందిన స్వంత ఉన్నత లామాలే శాఖకు నేతృత్వం వహిస్తారు. అయినప్పటికీ, దలైలామా టిబెటన్ ఏకీకృత రాజ్యానికి చిహ్నం. బౌద్ధ విలువలు సంప్రదాయాలకు సంబంధించినంత వరకు ఏ బౌద్ధ శాఖ కంటే కూడా ఉన్నతంగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాడు. భిన్నమైన మత ప్రాంతీయ సమూహాలను కలిపి, అందరికీ ఆరాధ్యుడైన వ్యక్తిగా ఉండే దలైలామా యొక్క సాంప్రదాయిక పనితీరును ప్రస్తుత పద్నాలుగో దలైలామా చేపట్టాడు. బహిష్కృత సమాజంలో విభేదాలను, విభజనలనూ అధిగమించడానికి అతను పనిచేశాడు. టిబెట్ లోను, ప్రవాసం లోనూ ఉన్న టిబెటన్లకు జాతీయతా చిహ్నంగా మారాడు.
మధ్య ఆసియా బౌద్ధ దేశాలలో, కారుణ్య బోధిసత్వుడైన అవలోకితేశ్వరుడు టిబెట్ ప్రజలతో ప్రత్యేక సంబంధాన్ని కలిగి ఉంటాడని, దలైలామాల వంటి దయగల పాలకులు, గురువులుగా అవతరించి వారి విధిని నిర్దేశిస్తాడనీ గత సహస్రాబ్దిగా విస్తృతంగా నమ్ముతున్నారు. కడంపా బౌద్ధ శాఖ వారి ప్రధాన గ్రంథమైన కదం గ్రంథం ప్రకారం దీన్ని ప్రవచించింది. మొదటి దలైలామా అయిన గెండున్ డ్రూప్ ఈ శాఖకు చెందినవాడే. వాస్తవానికి, తరువాతి కాలంలో టిబెటన్లు దలైలామాను అవలోకితేశ్వర అవతారాలుగా గుర్తించడానికి ఈ గ్రంథమే పునాది వేసినట్లు చెబుతారు.
దలైలామా, టిబెట్ ‌లోని గెలుగ్ శాఖకు చెందిన బౌద్ధుల ఆచార్య పదవి పేరు. టిబెట్ లోని సాంప్రదాయిక బౌద్ధ శాఖల్లో ఇది అత్యంత నవీనమైనది. ప్రస్తుత దలైలామా, దలైలామాల పరంపరలో 14 వ వారు,భారతదేశంలో శరణార్థిగా నివసిస్తున్నాడు. అతడి పేరు టెన్జిన్ గయాట్సో . దలైలామాను తుల్కస్ శ్రేణిలో ఒకడిగా పరిగణిస్తారు. తుల్కస్ అంటే కారుణ్య బోధిసత్వుడైన అవలోకితేశ్వరుడి అవతారమని భావిస్తారు
"దలైలామా" అనే పేరు మంగోలిక్ పదం దలై, టిబెటన్ పదం బ్లామా ల కలయిక. దలై అంటే "మహాసముద్రం" లేదా "పెద్దది" అని అర్థం. దీని టిబెటన్ అనువాదం గ్యాట్సో లేదా టిబెటన్ ర్గ్యా-మట్షో. గ్లామా అనే టిబెటన్ పదానికి అర్థం "గురువు".
గుర్తింపు పొందని దలైలామా కూడా ఒకరున్నారు. న్గావాంగ్ యేషే గయాట్సోను 1707 జూన్ 28 న, అతడికి 25 సంవత్సరాల వయసులో, లా-బ్జాంగ్ ఖాన్ "నిజమైన" 6 వ దలైలామాగా ప్రకటించాడు. అయితే, జనాభాలో అధిక భాగం అతన్ని అంగీకరించనేలేదు .
సాంగ్ట్‌సెన్ గాంపో వంటి ప్రారంభ టిబెటన్ రాజులు చక్రవర్తులూ ఆ తరువాత డ్రోమ్‌టాన్పా గా బోధిసత్వుడు అవతరించినట్లు చెప్పే గాథలు దీనికి మూలం.
స్వాతంత్ర్యానికి ముందు, జిల్లాలో ఎక్కువ భాగం ఫరీద్‌కోట్ మహారాజా పాలనలో ఉండేది. తరువాత ఇది 1948 లో పాటియాలా అండ్ ఈస్ట్ పంజాబ్ స్టేట్స్ యూనియన్ లో భాగమైంది. ఫరీద్‌కోట్‌ను 1972 ఆగస్టు 7 న పూర్వ భటిండా జిల్లా లోని కొంత భాగాన్ని , ఫిరోజ్‌పూర్ జిల్లా లోని కొంత భాగాన్నీ కలిపి ప్రత్యేక జిల్లాగా రూపొందించారు. మళ్ళీ, 1995 నవంబరులో, ఫరీద్‌కోట్ జిల్లాను మూడు ముక్కలు చేసారు. జిల్లా లోని మోగా, ముక్తసార్ ఉపవిభాగాలను విడదీసి విడివిడిగా జిల్లాల హోదా ఇచ్చారు.
ఫరీద్‌కోట్ నగరం పేరిట జిల్లాకు ఈ పేరు పెట్టారు. దీనికి సూఫీ సాధువు, ముస్లిం మిషనరీ అయిన బాబా ఫరీద్ గౌరవార్థం పట్టణానికి ఆ పేరు వచ్చింది. ఫరీద్‌కోట్ పట్టణాన్ని 13 వ శతాబ్దంలో మొకల్హర్‌ అనే పేరుతో రాజా మొకల్సి స్థాపించాడు. ఇతడు రాజస్థాన్‌లోని భట్నైర్ భట్టి నేత రాయ్ ముంజ్‌కు మనవడు. ప్రసిద్ధ జానపద కథల ప్రకారం, బాబా ఫరీద్ ఈ పట్టణాన్ని సందర్శించినపుడు రాజా, పట్తణం పేరును ఫరీద్‌కోట్ గా మార్చాడు. మొకల్సి తరువాత పాలించిన జైర్సీ, వైర్సీ ల కాలంలో ఇదే రాజధానిగా ఉండేది.
ఫరీద్‌కోట్ జిల్లాకు వాయువ్యంలో ఫిరోజ్‌పూర్, నైరుతిలో ముక్తసార్, దక్షిణాన భటిండా, పశ్చిమాన మోగా జిల్లాలు ఉన్నాయి. జిల్లా విస్తీర్ణం 1469 కిమీ 2. ఇది రాష్ట్ర మొత్తం వైశాల్యంలో 2.92%. జిల్లా జనాభా 552,466. ఇది రాష్ట్ర మొత్తం జనాభాలో ఇది 2.27%. జిల్లాలో ఫరీద్‌కోట్, జైటో అనే రెండు ఉపవిభాగాలు / తహసీళ్ళు ఉన్నాయి, అవి కోట్కాపురా, సాదిక్ అనే రెండు ఉప తహసీళ్ళు, మొత్తం 171 గ్రామాలూ ఉన్నాయి. జిల్లాలో ఫరీద్‌కోట్, కోట్కాపురా అనే రెండు డెవలప్‌మెంట్ బ్లాకులు ఉన్నాయి.
జిల్లాలో ఫరీద్కోట్, కోట్కాపురా, జైతు అనే 3 నగరాలున్నాయి. ఫరీద్‌కోట్ ప్రాంతంలో బజాఖానా, పంజ్‌గరైన్ కలాన్, దీప్ సింగ్ వాలా, గోలేవాలా, ఝోక్ సర్కారి, దోడ్, ఘుగియానా, సాదిక్, చంద్ భాన్ అనే 7 ముఖ్యమైన పట్టణాలు / గ్రామాలు ఉన్నాయి. ఫరీద్‌కోట్ విద్యా సంస్థలకు కేంద్రంగా ఉంది. ఉత్తర భారతదేశంలోని ఏకైక వైద్య విశ్వవిద్యాలయం బాబా ఫరీద్ పేరుతో ఫరీద్‌కోట్‌లో ఉంది
భారతదేశంలోని పంజాబ్ రాష్ట్రంలోని 22 జిల్లాల్లో ఫరీద్‌కోట్ జిల్లా ఒకటి. ఫరీద్‌కోట్ పట్టణం ఈ జిల్లాకు ప్రధాన కార్యాలయం. ఈ జిల్లా పూర్వపు ఫిరోజ్‌పూర్ డివిజన్‌లో ఒక భాగం. 1996 సంవత్సరంలో ఫరీద్‌కోట్, భటిండా, మాన్సా జిల్లాలను కలిపి ఫరీద్‌కోట్ పట్టణం ప్రధాన కార్యాలయంగా ఫరీద్‌కోట్ డివిజన్ స్థాపించారు.
డాక్టర్ టెడ్రోస్‌ అధనోమ్‌ గెబ్రెయేసస్ ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ డైరెక్టర్‌ జనరల్‌. ఈయన 2017 మేలో జరిగిన 7వ ప్రపంచ ఆరోగ్య సభలో, డబ్లూవో సభ్య దేశాల చే ఐదు సంవత్సరాల పదవీకాలానికి గాను, ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ డైరెక్టర్-జనరల్ గా ఎన్నుకోబడ్డారు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సభ ద్వారా బహుళ అభ్యర్థుల నుండి ఎన్నికైన మొదటి ఫిజీషియన్ కాని డైరెక్టర్-జనరల్ గా, ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ యొక్క ప్రధాన సాంకేతిక, పరిపాలనా అధికారిగా పనిచేసిన మొదటి వ్యక్తి గా ప్రపంచ ఆరోగ్య సంఘం నుండి ఎన్నికైన వాడు.
పంజాబు ప్రాంతంలో వాసిష్క పాలన శాసనాలు అలాగే మధురలోని ఇసాపూరు శాసనం ద్వారా ధృవీకరించబడింది. ఆయన పాలన దక్షిణాన సాంచి వరకు నమోదు చేయబడింది. ఇక్కడ ఆయన పేరులో మరొక శాసనం కనుగొనబడింది. 22 వ సంవత్సరం , 28 వ సంవత్సరం కుషాను శకం . ఇది ఆయన పాలనను సి. 247-265 కొనసాగిందని తెలియజేస్తుంది.
ఇది మధ్య బ్రాహ్మి లిపిలో స్వచ్ఛమైన సంస్కృతంలో వాసిష్క పేరిట ఉన్న ఒక శాసనం. ఆయన పూర్తి సామ్రాజ్య శీర్షికలతో మహారాజాస్య రాజిధిరాజస్య దేవపుత్రస్య షహే వాసిష్కస్య కనుగొనబడింది. మధుర నగరానికి సమీపంలో ఇప్పుడు మధుర మ్యూజియంలో ఉన్న "యుపా", ఒక యాగ బ్రాహ్మణ స్తంభం షాఫ్టు మీద లిఖించబడింది.
నిలబడి ఉన్న బుద్ధుడి విగ్రహం పీఠం మరొక భాగం. ఈ శాసనం "వాస్కుషనా 22 వ సంవత్సరం" తో చెక్కబడింది. బహుశా "వాసిష్క కుషానా" గా భావించబడుతుంది. కుషాను శైలికి విలక్షణమైన బెల్టులతో పొడవాటి ట్యూనిక్సులో ఆరాధికులతో పరివేష్టితుడై కూర్చున్న బోధిసత్వుడు నిలబడి ఉంటాడు.
మధుర కళ నుండి సాంచి ప్రదేశంలో వాసిష్క పేరుతో అనేక విగ్రహాలు లేదా విగ్రహ శకలాలు కనుగొనబడ్డాయి. వాటిలో ఒకటి "వాసిష్క 28 వ సంవత్సరం" నాటి కూర్చున్న బోధిసత్వుడి విగ్రహం. శాసనం ఇలా ఉంది:కుషాను రాజు వాసిష్క 28 వ సంవత్సరం శాసనం సాంచి బోధిసత్వుడు.
మూడవ కనిష్కా "అరా శాసనం" లో వాసిష్క కనిపిస్తుంది. ఇది సింధు ప్రాంతంలో అటాకుకు సమీపంలో దక్షిణాన ఉంది. ఈ శాసనం లో మూడవ కనిష్క ఖరోష్తిలో "వాజేష్క" కనిష్క తండ్రిగా భావించినట్లు కనిపిస్తుంది.
వసిష్క (బాక్ట్రియా: , మధ్య బ్రాహ్మి వా-సి-ష్కా, పాలించిన సి. కామను.ఎరా 247-265 కుషాను చక్రవర్తి. ఆయన రెండవ కనిష్క పాలన తరువాత కొంతకాలం మాత్రమే పాలన కొనసాగించాడు.
హైసిస్ ఉపగ్రహాన్ని పిఎస్‌ఎల్‌వి సీ-43 అనే ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా కక్ష్యలోకి పంపారు.పిఎస్‌ఎల్‌వి సీ-43 నౌక కోర్ అలోన్ రకపు పిఎస్‌ఎల్‌విశ్రేణికి చెందిన వాహక నౌక.అనగా ఈ రకపు వాహక నౌకకు స్ట్రాపన్ బూస్టరు ఇంధన చోదకాలు ఉండవు.హైసిస్ ఉపగ్రహం తో పాటు 8 విదేశాలకు చెందిన 30 లఘు/సూక్ష్మ ఉపగ్రహాలను కూడా పిఎస్‌ఎల్‌వి సీ-43 వాహక నౌక ద్వారా అంతరిక్షకక్ష్యలోకి పంపారు.వాటి మొత్తం బరువు 261.5 కిలోలు మాత్రమే అనగా మొత్తం ఉపగ్రహాల బరువు 641.5 కిలోలు మాత్రమే.అందువలన కోర్ అలోన్ రకపు రాకెట్ ను ఉపయోగించారు.హైసిస్ ఉపగ్రహన్ని 636 కిలోమీటర్ల ఎత్తులో కక్షలోకి పంపాగా విదేశీ ఉపగ్రహాలను ఒకగంట తరువాత 504 కిలో మీటర్లేత్తులో కక్ష్యలోకి పంపారు.ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షంలోకి పంపిన 17:29 నిమిషాలకు హైసిస్ ను కక్ష్యలోకి విజయవంతంగా ప్రవేశపెట్టారు.
ఉపగ్రహాన్ని 29 నవంబరు 2018 న ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని శ్రిహరికోట అంతరిక్ష కేంద్రంలోని మొదటి ప్రయోగకేంద్రం నుండి ప్రయోగించారు.
హైసిస్ ఉపగ్రహాన్ని ఇస్రో తయారు చేసినది.ఇది భూ పర్యవేక్షణ ఉపగ్రహం.ఇస్రో తయారు చేసి ప్రయోగించిన ఉపగ్రహాల్లో తక్కువ బరువున్న ఉపగ్రహాల్లో హైసిస్ ఒకటి. హైసిస్ బరువు ఇంధనంతో సహా 380 కిలోలు. ఇది మిని శాటలైట్-2 రకానికి చెందిన ఉపగ్రహం.ఇది భూమికి 636 కిలో మీటర్ల ఎత్తులో,97.957 డిగ్రీల ఏటవాలులో సూర్యానువర్తన కక్ష్యలో పరిభ్రమించును.దీని జీవిత కాలం 5 సంవత్సరాలు.ఉపగ్రహం పరిమాణం 2.158 1.386 1.121 మీటర్లు.విద్యుతు శక్తి 730 వాట్స్ లిథియం అయాన్ బ్యాటరీ వున్నది.ఉపగ్రహంలో హైయర్ స్పేక్ట్రల్ ఇమేజర్ వున్నది.దీని ద్వారా 630 కిలోమీటర్ల పైభాగం నుంచి కలర్ చిత్రాలు క్లారిటీగా వీక్షించవచ్చు. భూ ఉపరితలాన్ని పరిశీలించడం, వ్యవసాయం, నీటి లభ్యత తదితర అంశాలకు సంబంధించిన పరిశోధనలకు ఈ ఉపగ్రహం ఉపయోగపడనుంది.
హైసిస్ ఉపగ్రహాం నుఇస్రో తయారు చేసినది.ఇది భూ పర్యవేక్షణ ఉపగ్రహం.ఇస్రో సంస్థ ఈ భూపర్యవేక్షణ ఉపగ్రహాని ఆంధ్రప్రదేశ్రాష్ట్రంలోని నెల్లూరు జిల్లాకు చెందిన శ్రీహరికోటలో ఉన్న సతిష్ ధవన్ అంతరిక్షకేంద్రం నుండి అంతరిక్షంలోని కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టారు. వ్యవసాయం, అటవీప్రాంతాలు, తీర మండలాల అంచనా, భూగర్భ జలాలు, నేల, ఇతర భూగర్భ పరిసరాలకు సంబంధించిన వాటికి సంబంధించిన ఇమేజింగ్ సేవలు అందిస్తుంది. మిలిటరి వ్యవస్థకు అవసరమైన సేవక్ లు కూడా పొందవచ్చ్గును.
2014 ఏప్రిల్ 1న రుణగ్రహీతలలో ఒకరైన స్వస్తిక్ ఓవర్సీస్ అహ్మదాబాద్‌కు చెందిన రాజేష్ మెహతాను కూడా ఇఓడబ్ల్యూ అరెస్టు చేసింది. 2014 జనవరి 6 న, ముంబై యొక్క క్రైమ్ బ్రాంచ్ యొక్క ఇఓడబ్ల్యూ ఎన్ ఎస్ ఈ ఎల్ చెల్లింపు సంక్షోభానికి సంబంధించి మొదటి చార్జిషీట్‌ను సమర్పించింది. చార్జిషీట్లో ఈ క్రింది ఐదుగురు నిందితుల పేర్లు ఉన్నాయి:
తదనంతరం, స్పాట్ ఎక్స్ఛేంజీలలో ఈక్విటీ వాటాను కలిగి ఉన్న నియంత్రిత వస్తువుల ఎక్స్ఛేంజీల మధ్య నియంత్రణ ఆందోళనల దృష్ట్యా, ఎంసిఎక్స్, నామినీల వాటా బదిలీ, 2005 లో ఎఫ్తిఅయెల్ తో బదిలీ చేయబడింది. 2007 జూన్ 5 న, ఎన్ఎస్ఇఎల్ ను వినియోగదారుల వ్యవహారాల విభాగం స్పాట్ ఎక్స్ఛేంజ్గా ఆమోదించింది. నేషనల్ స్పాట్ ఎక్స్ఛేంజ్ లిమిటెడ్ , 2008 అక్టోబరు 15న ప్రత్యక్ష వాణిజ్యాన్ని ప్రారంభించింది, ఇది దేశం యొక్క మొదటి కమోడిటీ స్పాట్ ఎక్స్ఛేంజ్. కొన్ని సంవత్సరాలలో, ఆరు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మోడల్ అగ్రికల్చరల్ ప్రొడ్యూస్ మార్కెట్ కమిటీలు చట్టం ప్రకారం ఎన్ఎస్ఇఎల్కు లైసెన్సులను జారీ చేశాయి, ఎందుకంటే వారి సొంత ఎపిఎంసిలు ఎక్కువగా పేద రైతులను స్వల్పంగా మార్చాయి. అటువంటి రైతులకు ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్ ఒక వరంగా మారింది ఎందుకంటే వారు ఇప్పుడు తమ ఉత్పత్తులను పోటీ రేట్లకు విక్రయించి మంచి లాభాలను పొందగలరు. ఎలక్ట్రానిక్ స్పాట్ మార్కెట్ల వృద్ధికి దారితీసే పారదర్శక స్పాట్ ధరల ఆవిష్కరణకు కూడా ఎన్ఎస్ఇఎల్ దారితీసింది.
ఎక్స్ఛేంజ్ను నేషనల్ అగ్రికల్చరల్ కోఆపరేటివ్ మార్కెటింగ్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా ప్రోత్సహించింది. వస్తువుల మార్కెట్లో రెగ్యులేటరీ శూన్యతను పూరించడానికి 2011 ఆగస్టులో ఎఫ్‌ఎంసిని ‘దేసిగ్నేటెడ్ ఏజెన్సీ’గా నియమించారు. ఎఫ్ఎంసి యొక్క వరుస విచిత్రమైన చర్యలు మార్కెట్ను కదిలించాయి, ఫలితంగా ఎన్ఎస్ఈఎల్ 2013 జూలై 31న అన్ని ఒప్పందాల వర్తకాన్ని నిలిపివేయవలసి వచ్చింది.
ముంబై పోలీసులకు చెందిన ఎకనామిక్ నేరాల విభాగం కూడా ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్ కేసులో ఈ బ్రోకర్ల తరఫున పెద్ద ఎత్తున అక్రమాలకు పాల్పడినట్లు ఆధారాలు లభించాయి. ఇఓడబ్ల్యూ చేసిన ఫోరెన్సిక్ ఆడిట్ ఈ బ్రోకర్ల హవాలా లావాదేవీలు, బినామి ట్రేడ్‌లు, క్లయింట్ కోడ్ మార్పులను కూడా వెల్లడించింది. ఎన్ఎస్ఇఎల్ ఇన్వెస్టర్ల యాక్షన్ గ్రూప్ - ఎన్ఎస్ఇఎల్ పెట్టుబడిదారుల ఫోరమ్ "బ్రోకర్లపై" ఎన్ఎస్ఇఎల్ ను మధ్యవర్తిత్వ ఉత్పత్తిగా తప్పుగా విక్రయించిన ఈ బ్రోకర్లపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని ఇఓడబ్ల్యూని అభ్యర్థించింది. మోతీలాల్ ఓస్వాల్‌తో సహా పలువురు కీలక బ్రోకర్లు పెట్టుబడిదారుల తరఫున ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్ వస్తువులను కొనడానికి / అమ్మడానికి / స్వీకరించడానికి పవర్ ఆఫ్ అటార్నీని చేపట్టారు, ఎలక్ట్రానిక్ రూపంలో వస్తువుల గిడ్డంగి రశీదులను నిర్వహించడానికి డిమాట్ ఖాతాలను తెరిచారు. "ఈ బ్రోకర్లు కూడా ఆరోపణలు ఎదుర్కొన్నారు. వాగ్దానం చేసినట్లు గిడ్డంగి రశీదులు పొందకుండా పెట్టుబడిదారుల సొమ్ముతో విడిపోవడానికి నేర విశ్వాసం ఉల్లంఘించినట్లు "ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్ పెట్టుబడిదారులు ముంబై పోలీసు కమిషనర్‌కు రాసిన లేఖలో తెలిపారు.
"రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ మంజూరు కోసం, అప్లికేషన్ స్టాక్ బ్రోకర్స్ రెగ్యులేషన్స్ రెగ్యులేషన్ పరంగా తగిన, సరైన వ్యక్తిగా ఉండాలి, సెబీ రెగ్యులేషన్స్, 2008 యొక్క షెడ్యూల్ రెండులో చదవండి. ఇంకా, షరతులు స్టాక్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ నిబంధనల షెడ్యూల్ రెండులో పేర్కొన్న విధంగా బ్రోకర్ ఎప్పుడైనా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ యొక్క నియమాలు, నియంత్రణ, బైలాస్, ప్రవర్తనా నియమావళికి కట్టుబడి ఉండాలి. సెక్యూరిటీ మార్కెట్లో మార్కెట్ మధ్యవర్తిగా మీ కొనసాగింపు హానికరమని ఆరోపించబడింది ఈ మార్కెట్ యొక్క ఆసక్తికి, ఎస్సిఎన్ పేర్కొంది. అందువల్ల, మీరు ఇకపై సెక్యూరిటీల మార్కెట్లో రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ను కలిగి ఉండటానికి‘తగిన, సరైన ’వ్యక్తి కాదని ఆరోపించబడింది.
రెండవ షో-కాజ్ నోటీసులో, మీడియా నివేదికలు, సెబీ ఐదు బ్రోకర్ సంస్థలకు నోటీసులు పంపింది, ఎందుకంటే తప్పుగా అమ్మినట్లు ఆరోపణలపై వారు ఇచ్చిన వివరణతో సంతృప్తి చెందలేదు. వస్తువుల వ్యాపారం కోసం బ్రోకర్లకు లైసెన్సులు మంజూరు చేయరాదని సెబీ అధికారులు అభిప్రాయపడ్డారు. .
మనీలాండరింగ్‌లో ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్ ఎగవేతదారులకు సహాయం చేసినందుకు ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ డైరెక్టరేట్ జూలై పన్నెండు 2016 న అతన్ని అరెస్టు చేసింది. ఇడి అరెస్టును ‘చట్టవిరుద్ధం’ అని పేర్కొంటూ షాకు ప్రత్యేక పిఎంఎల్‌ఎ కోర్టు బెయిల్ మంజూరు చేసింది. రెండు వైపులా విన్న తరువాత, ముంబైలోని స్పెషల్ పిఎమ్‌ఎల్‌ఎ కోర్టు న్యాయమూర్తి పిఆర్ భావాకే ఈ విధంగా తీర్పునిచ్చారు: "ఈ అరెస్టు ప్రత్యేక నేరానికి కారణమని ఇడి కోసం నేర్చుకున్న న్యాయవాది నన్ను సంతృప్తి పరచడంలో విఫలమయ్యారు. ఇడి అనుబంధ ఫిర్యాదు చేయాలనుకుంటున్నాను అనే వివాదంలో నాకు ఎలాంటి శక్తి లేదు. ఎఫ్‌టిఐఎల్‌ ఛైర్మన్‌గా తనపై జరిపిన దర్యాప్తుకు సంబంధించి దరఖాస్తుదారు కు వ్యతిరేకంగా. దరఖాస్తుదారుడు ప్రత్యేక పిఎమ్‌ఎల్‌ఎ కేసు నెం 04/2015 లో అరెస్టు చేయబడలేదని, కాని ఇతర ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ కేస్ ఇన్ఫర్మేషన్ రిపోర్ట్ . ఇసిఐఆర్ లో దరఖాస్తుదారుడి అరెస్ట్ ఎలా చట్టబద్ధమైనదో కోర్టును సంతృప్తి పరచడంలో ఈడి విఫలమైంది…"
2012 ఏప్రిల్ 27 నాటి షో కాజ్ నోటీసులో, వినియోగదారుల వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ట్రేడ్‌లకు సంబంధించి ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్‌కు కొన్ని వివరణలు కోరింది. ఈ నోటీసుకు ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్ వెంటనే సమాధానం ఇచ్చింది కాని షో కాజ్ నోటీసు తర్వాత ఏడాదిన్నర వరకు మంత్రిత్వ శాఖ ఎటువంటి చర్యలు తీసుకోలేదు. బదులుగా, కేవలం ఎఫ్‌ఎంసి సిఫారసు మేరకు, జూలై పన్నెండు, 2013న ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్‌ను ఆకస్మికంగా, ఆకస్మికంగా మూసివేయాలని ఆదేశించింది. ఆశ్చర్యకరంగా, అదే ఎఫ్‌ఎంసి యు-టర్న్ చేసింది, 2013 జూలై 19న వినియోగదారుల వ్యవహారాల శాఖకు రాసింది ) మినహాయింపు నోటిఫికేషన్ ఎఫ్‌సిఆర్ చట్టం యొక్క అన్ని లేదా నిర్దిష్ట నిబంధనలకు వర్తిస్తుందా అనే దానిపై మౌనంగా ఉందని పేర్కొంది. డిసిఎ ఆదేశాల ప్రకారం, 2013 జూలై 31న ఎన్ఎస్ఇఎల్ ట్రేడింగ్ను నిలిపివేసింది. ఎక్స్ఛేంజ్ మార్కెట్ యొక్క ఈ ఆకస్మిక, ఆకస్మిక మూసివేత 56 వేల కోట్ల రూపాయల చెల్లింపు డిఫాల్ట్కు దారితీసింది.
క్లయింట్ కేవైసి లను భారీగా తారుమారు చేయడం, బహుళ ఒప్పందాలు చేసినందుకు క్లయింట్ కోడ్‌లను పెద్ద ఎత్తున సవరించడం, వారి ఎన్బిఎఫ్సిల ద్వారా లెక్కించని డబ్బును ఇన్ఫ్యూషన్ చేయడం వంటి వాటిపై బ్రోకర్లు కూడా ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్నందున, వాటిని ఎందుకు ప్రకటించకూడదని సెబీ వారిని కోరింది. సరిపోయే, సరైనది "ఎందుకంటే వారు సెక్యూరిటీ నిబంధనలను ఉల్లంఘించినట్లు కనుగొనబడింది. నోటీసులో, సెబీ ఈ తప్పు చేసిన బ్రోకర్లకు ‘సెక్యూరిటీల మార్కెట్లో మార్కెట్ మధ్యవర్తిగా మీరు కొనసాగడం ఈ మార్కెట్ ఆసక్తికి హానికరం అని ఆరోపించబడింది’
మొదటి షో-కాజ్ నోటీసులో, పెట్టుబడిదారులకు తప్పుడు హామీలు, తప్పు, తప్పుదోవ పట్టించే ప్రకటనలు, హామీ రాబడితో విక్రయించే మధ్యవర్తిత్వ ఉత్పత్తులు, ప్రమాద రహిత ఉత్పత్తులు, ఖాతాదారులకు నిధులు, ఆ ట్రేడింగ్ కోసం క్లయింట్ కోడ్ సవరణ వంటి అనేక అవకతవకలు / ఉల్లంఘనలు ఎన్ఎస్ఇఎల్ ఆరోపణల్లో ఉన్నాయి.
ప్రారంభంలో, ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్ సంక్షోభంతో 13 వేల మంది ట్రేడింగ్ క్లయింట్లు ప్రభావితమయ్యారని అంచనా. ఈ 13 వేల ట్రేడింగ్ క్లయింట్ల యొక్క యథార్థత, అర్హత ప్రశ్నార్థకం, ఎందుకంటే ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్, ఇతర అధికారులు దాని సభ్యులు / బ్రోకర్లను పదమూడు వేల మంది ట్రేడింగ్ క్లయింట్ల యొక్క నో యువర్ కస్టమర్ వివరాలను అందించమని పదేపదే కోరినప్పటికీ, అది ఇవ్వలేదు. నిజానికి, వారు దానిని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. ముంబై హైకోర్టు హై పవర్ కమిటీ కూడా నిజమైన హక్కుదారుల ఆసక్తిని కాపాడటానికి బ్రోకర్లు ఈ డేటాను ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్‌కు అందించాలని సూచించారు. ఈ అంశాన్ని పరిశీలిస్తే, ఈ కేసును కూడా దర్యాప్తు చేస్తున్న ఎస్ఎఫ్అయ్ఓ ఇటీవల కెవైసి సంబంధిత సమాచారాన్ని కలిగి ఉన్న ఒక నిర్దిష్ట ఆకృతిలో వివిధ సమాచారాన్ని అందించాలని బ్రోకర్లు, ట్రేడింగ్ క్లయింట్లను కోరింది. .
వన్డే కాంట్రాక్టులలో ఫార్వర్డ్ ట్రేడింగ్ నిర్వహించడానికి మూడు స్పాట్ ఎక్స్ఛేంజీలు, ఎన్ఎస్ఇఎల్, ఎన్ఎస్‌పీఓటీ, నేషనల్ ఎపిఎంసిలను ఎఫ్సిఆర్ఎ సెక్షన్ 27 కింద ప్రభుత్వం మినహాయించింది. వాల్యూమ్లను పెంచడానికి ఇది జరిగింది, తద్వారా వారి ఆర్థిక సాధ్యత మెరుగుపడింది. ఫైనాన్షియల్ టెక్నాలజీస్ ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్‌ను ప్రోత్సహించగా, దీనికి 2007 జూన్ 5 న సాధారణ మినహాయింపు లభించింది, అయితే, ఎన్‌ఎస్‌పిఓటి, నేషనల్ ఎపిఎంసిలకు 2008 జూలై 23, 2010 ఆగస్టు 11న ఒకే నిబంధనల ప్రకారం మినహాయింపులు లభించాయి. ఎఫ్‌ఎంసి యొక్క లోపభూయిష్ట సిఫారసులపై, వినియోగదారుల వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్‌ను ప్రస్తుతమున్న అన్ని ఒప్పందాలను పరిష్కరించుకోవాలని, కొత్త ఒప్పందాలను ప్రారంభించవద్దని ఆదేశించింది, ఇది సంక్షోభానికి దారితీసింది.
భారతదేశ ప్రధాన దర్యాప్తు సంస్థ సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ వివిధ ఎన్ఎస్ఇఎల్, రుణగ్రహీతల కార్యాలయాలతో పాటు జిగ్నేష్ షా నివాసంపై దాడి చేసి, ఎంఎంటిసి, పిఇసి రెండు ప్రభుత్వ రంగ యూనిట్లలో పెట్టుబడులు పెట్టడానికి చేసిన నిధుల కోసం అవినీతి నిరోధక చర్య కింద ఎఫ్ఐఆర్ బుక్ చేసింది. ఈ ఎఫ్‌ఐఆర్‌లో జిగ్నేష్ షా, జోసెఫ్ మాస్సీలపై కూడా కేసు నమోదైంది. అయితే ఈ కేసులో పాల్గొన్న రాజకీయ నాయకులు, బ్యూరోక్రాట్‌లపై, ఎఫ్‌టిఐఎల్ గ్రూపుపై సిబిఐ ఎటువంటి చర్యలు తీసుకోలేదని పెట్టుబడిదారులు ఫిర్యాదు చేశారు. ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్ కేసులో పిఎస్‌యులు పిఇసి, ఎమ్‌ఎమ్‌టిసిలను మోసం చేసినందుకు జిగ్నేష్ షా, ఎఫ్‌టిఐఎల్‌తో సహా 20 ఎంటిటీలను వసూలు చేసిన చోట సిబిఐ చార్జిషీట్ దాఖలు చేసింది.
ముంబై పోలీసులపై ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్-ఎఫ్‌టిఐఎల్ ఈమెయిల్ సర్వర్‌లను ట్యాంపరింగ్ చేసినట్లు తీవ్రమైన ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ముంబయికి చెందిన రాజవర్ధన్ సిన్హా ఇంతకుముందు ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్ / ఎఫ్‌టిఐఎల్‌కు చెందిన మెయిల్ సర్వర్ కుప్పకూలిందని, దర్యాప్తు కోసం బెంగళూరుకు పంపినట్లు ధ్రువీకరించారు. ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్ ఇన్వెస్టర్ల అసోసియేషన్ ఎన్‌ఐఎజి వ్యక్తి కేతన్ షా కోర్టును తప్పుదారి పట్టించిన దర్యాప్తు సంస్థలపై అభియోగాలు మోపారు. ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్ సంక్షోభంపై దర్యాప్తు చేయడానికి ముంబై పోలీసుల ఇఓడబ్ల్యూ మహీంద్రా డిఫెన్స్ ఆర్మ్‌ను డిజిటల్ ఫోరెన్సిక్ ఆడిటర్‌గా నియమించింది.
ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్ ఫార్వర్డ్ కాంట్రాక్ట్స్ చట్టం పరిధిలోకి వచ్చిందని, అందువల్ల చట్టం ప్రకారం ఈ అనేక బాధ్యతలలో విఫలమైనందుకు ఎఫ్‌ఐయు అభిప్రాయపడింది. ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్‌పై మనీలాండరింగ్ నిరోధక చట్టం నిబంధనలను ఉల్లంఘించినందుకు బ్లాక్ మనీ వాచ్‌డాగ్ కోటి అరవై ఆరు లక్షల జరిమానా విధించింది. వాచ్ డాగ్ వైఫల్యాలు ఉద్దేశపూర్వకంగా, ఉద్దేశపూర్వకంగా ఉన్నాయని, అందువల్ల జరిమానాలను ఆహ్వానించండి. ప్రతి వైఫల్యానికి ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్‌కు లక్ష జరిమానా, సమష్టి జరిమానా కోటి అరవై ఆరు లక్షలు.
ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్ ఎసరీస్ సెటిల్‌మెంట్‌ను పట్టాలు తప్పించాలనుకున్న కొంతమంది పెట్టుబడిదారుల పిటిషన్ తరువాత, ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్ యొక్క ఎసరీస్ ఉత్పత్తులకు ఫోరెన్సిక్ ఆడిటర్‌ను నియమించాలని ముంబాయ్ హైకోర్టు ఎఫ్‌ఎంసిని ఆదేశించింది. చోక్సీ అండ్ చోక్సీ పేరుతో ఒక ఆడిట్ సంస్థను ఇందుకు నియమించారు. వారి ఆడిట్ నివేదిక ఎన్ఎస్ఇఎల్ పై ఎసరీస్ కాంట్రాక్టులకు సంబంధించి క్లీన్ చిట్ ఇచ్చింది, ఇది ఎఫ్ఎమ్సి ఎసరీస్ సెటిల్మెంట్ కోసం ఎన్ఓసిని ఇచ్చింది, ఇసిరీస్ యొక్క నలభై వేల మంది నిజమైన హక్కుదారులు చివరికి ప్రయోజనం పొందారు.
తయారు చేసిన, వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల కోసం దేశవ్యాప్తంగా ఒకే మార్కెట్‌ను సృష్టించాలనే అప్పటి ప్రధానమంత్రి దృష్టికి అనుగుణంగా, ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్ ను 2004 లో ఏర్పాటు చేసారు. 2003 - 2006 మధ్యలో చేసిన ప్రభుత్వ ఆర్థిక సర్వేల ప్రకారం, వరుసగా మూడు సంవత్సరాల సర్వే, వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల కోసం జాతీయ స్థాయి, ఇంటిగ్రేటెడ్ మార్కెట్‌ను ఏర్పాటు చేయాలని సిఫారసు చేసింది, ప్రణాళికా సంఘం మాదిరిగానే స్పాట్ మార్కెట్ల ప్రయోజనాల గురించి తెలుసు. దీని తరువాత రంగరాజన్ కమిటీ కూడా జాతీయ స్పాట్ మార్కెట్‌ను కోరింది.
డిసెంబర్ 21, 2018న, సెబీ మూడు వందల బ్రోకర్లకు అనుబంధ నోటీసులు జారీ చేసింది, ఇది ఎస్ఎఫ్ఐఓ ఎత్తి చూపిన ఏదైనా తప్పుకు సంబంధించి బ్రోకర్ అవసరమైన వివరణ ఇవ్వలేకపోతే లైసెన్స్ రద్దు చేయాలని సూచించింది. సెబీ 2010హేను యొక్క ఇఓడబ్ల్యూ యొక్క నివేదికను కార్నర్ బ్రోకర్లకు ఉపయోగిస్తుందివివరణాత్మక దర్యాప్తు నివేదికను ఇఓడబ్ల్యూ 2010హేనులో అప్పటి మార్కెట్ రెగ్యులేటర్ ఎఫ్ఎంసి తో పంచుకుంది, ప్రత్యేకంగా బ్రోకర్ల పాత్రను హైలైట్ చేస్తుంది. కూడా, ఇఓడబ్ల్యూ దాఖలు చేసిన సప్లిమెంటరీ చార్జిషీట్లో, టాప్ బ్రోకర్ల పేరు మొదటిసారి.
గౌరవ. ఆగస్టు 22 2014 నాటి బాంబే హైకోర్టు తన తీర్పులో బ్రోకర్లకు వారి స్వంత న్యాయ బృందం ఉంది, మార్కెట్ ఎలా పనిచేస్తుందనే దానిపై పూర్తి జ్ఞానం ఉంది. లావాదేవీల యొక్క చట్టబద్ధత బ్రోకర్లకు తెలిసి ఉంటుందని భావించారు. బ్రోకర్లు చాలా అనుభవజ్ఞులైనవారు, , పెట్టుబడిదారులకు సమాచారం ఇవ్వబడిన వ్యక్తులు, వారు లేవనెత్తిన లావాదేవీల యొక్క చట్టవిరుద్ధత సమస్య చట్టబద్ధతలకు కట్టుబడి ఉండాలనే ఆందోళనతో కాదు, కానీ దరఖాస్తుదారుని డిఫాల్ట్ పార్టీల కంటే ప్రధాన అపరాధిగా.
డిఫాల్టర్ రుణగ్రహీతలు నీలేష్ పటేల్ , అరుణ్ శర్మ , సురీందర్ గుప్తా , ఇంద్రజిత్ నామ్‌ధారి ను ఇఓడబ్ల్యూ అరెస్టు చేసింది. ఆగస్టు పదకండు 2014న, ఇఓడబ్ల్యూ ఇటీవల ఎన్ఎస్ఇఎల్ లో ఆరు డిఫాల్ట్ కంపెనీల నుండి కింది అధికారులను అరెస్టు చేసింది. సహకారేతర ఆరోపణలపై ముంబై పోలీసుల ఆర్థిక నేరాల విభాగం జిగ్నేష్ షా, శ్రీకాంత్ జవల్గేకర్లను 2014 మే 7న అరెస్టు చేసింది కైలాష్ అగర్వాల్
వాస్తవానికి, డిసీఎ పంపిన షో కాజ్ నోటీసుకు కూడా ఎన్సపోట్ సమాధానం ఇవ్వలేదు. ఇప్పటికీ, దానిపై ఎటువంటి చర్యలు తీసుకోలేదు. మరోవైపు, ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్‌లో కాకుండా, జూలై పన్నెండు, 2013న నడుస్తున్న కాంట్రాక్టులను వారి పరిపక్వతపై మూసివేయాలని, కొత్త ఒప్పందాలను ప్రారంభించవద్దని ఆదేశించినట్లు కాకుండా, ఎన్‌ఎస్‌పిఓటికి వచ్చే ఏడాది, సగంలో క్రమంగా మూసివేయడానికి అనుమతి ఉంది. ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్‌కు ఇలాంటి దీర్ఘకాలిక ఏర్పాట్లు చేసి ఉంటే, చెల్లింపుల సంక్షోభం ఉండేది కాదు.
2019 జూలై 30 న, ముంబాయ్ హైకోర్టు మాజీ కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి పి. చిదంబరం, మరో ఇద్దరు అధికారులు కె. పి. కృష్ణన్ ఇంక రమేష్ అభిషేక్, సిక్స్టీ త్రీ మూన్స్ టెక్నాలజీస్ దాఖలు చేసిన 10వేల కోట్ల రూపాయిల నష్టం సూట్లు, ఎన్ఎస్ఇఎల్ చెల్లింపు డిఫాల్ట్ సంక్షోభంలో వారి పాత్ర గురించి. ముంబాయ్ హైకోర్టు ఈ పిటిషన్ను అంగీకరించింది, సిక్స్టీ త్రీ మూన్స్, చిదంబరం, ఇతరులపై కేసు పెట్టడానికి అనుమతించింది. 2019 అక్టోబరు 15న కోర్టులో హాజరుకావాలని కోరారు.
ఎన్ఎస్ఇఎల్ కేస్ - భారతదేశానికి చెందిన నేషనల్ స్పాట్ ఎక్స్ఛేంజ్ లిమిటెడ్‌లో చెల్లింపు డిఫాల్టుకు సంబంధించింది. ఇది 2013 లో జరిగింది. ఇది ఫైనాన్షియల్ టెక్నాలజీస్ ఇండియా లిమిటెడ్‌తో సంబంధం కలిగి ఉంది, వస్తువుల మార్కెట్ రెగ్యులేటర్, ఫార్వర్డ్ మార్కెట్స్ కమిషన్ , ఒప్పందాలను ప్రారంభించడాన్ని ఆపమని ఎన్ఎస్ఇఎల్ ను ఆదేశించిన తరువాత చెల్లింపు డిఫాల్ట్ జరిగింది. ఈ సంఘటన 2013 జూలైలో ఎక్స్ఛేంజిని మూసివేయడానికి దారితీసింది.
వినియోగదారుల వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఆహ్వానం తరువాత, మల్టీ కమోడిటీస్ ఎక్స్ఛేంజ్ లిమిటెడ్ గతంలో ఎన్ఎస్ఇఎల్ యొక్క సోదర సంస్థ, వస్తువుల కోసం దేశవ్యాప్తంగా స్పాట్ మార్కెట్ను స్థాపించడానికి ప్రాజెక్ట్ నివేదికను సమర్పించింది. కంపెనీ చట్టం, 1956 ప్రకారం 2005 మే 18 న మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలో రిజిస్టర్డ్ కార్యాలయంతో ఎన్ఎస్ఎల్ స్థాపించబడింది. ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్‌ను ఎంసిఎక్స్, ఎఫ్‌టిఐఎల్ నామినీలు చేర్చుకున్నారు. .
2019 సెప్టెంబరు 17న ఢిల్లీ పిఎంఎల్‌ఎ అప్పీలేట్ ట్రిబ్యునల్ 2016 17లో ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ డైరెక్టరేట్ ద్వారా తాత్కాలిక అటాచ్మెంట్ జిగ్నేష్ షా నేతృత్వంలోని వెయ్యి కోట్లకు పైగా ఆస్తులను సిక్స్టీ త్రీ మూన్స్ టెక్నాలజీస్నీ రద్దు చేసి ఆస్తులను విడుదల చేయాలని ఆదేశించింది. సంస్థ దాఖలు చేసిన అప్పీల్‌కు ప్రతిస్పందనగా ఈ చర్య వచ్చింది. ఈ ఉత్తర్వును ట్రిబ్యునల్ చైర్మన్ జస్టిస్ మన్మోహన్ సింగ్, సభ్యుడు జి సి మిశ్రా ఆమోదించారు.
మార్చి మూడు, 2014న, ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్ కేసులో ముంబైలోని ఇఓడబ్ల్యూ, మూడు అగ్ర బ్రోకర్లను అరెస్టు చేసింది. అరెస్టయిన వారిలో ఆనంద్ రతి ఫైనాన్షియల్ సర్వీసెస్ లిమిటెడ్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ అమిత్ రతి; జియోజిత్ కామ్‌ట్రేడ్ లిమిటెడ్‌కు చెందిన సి పి కృష్ణన్;, చింతాన్ మోడీ ఆఫ్ ఇండియా ఇన్ఫోలైన్ లిమిటెడ్ . ఈ ముగ్గురిపై ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్ ఉత్పత్తులను తప్పుగా అమ్మడం, మోసం, ఫోర్జరీ, నేరపూరిత కుట్ర వంటి ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
ఫిబ్రవరి 2019 చివరి వారంలో, సెబీ 5 ప్రధాన బ్రోకరేజీలను ‘సరిపోయేది కాదు, సరైనది కాదు’ అని అనేక ఆర్డర్‌ల ద్వారా కమోడిటీ డెరివేటివ్ బ్రోకర్లుగా ప్రకటించింది. మొదటి రెండు వేర్వేరు ఆర్డర్లలో, మార్కెట్ రెగ్యులేటర్ మోతీలాల్ ఓస్వాల్ కమోడిటీస్ బ్రోకర్, ఇండియా ఇన్ఫోలైన్ కమోడిటీస్ యొక్క ఖ్యాతిని "తీవ్రంగా నాశనం చేసింది" అని పేర్కొంది, ఇది వస్తువుల వర్తకానికి "సరిపోయేది కాదు, సరైనది" అని ప్రకటించడంలో ఎంతో అవసరం.
ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్ కేసులో బ్రోకర్లు, ఎగవేతదారుల పాత్ర ఉన్నట్లు ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ డైరెక్టరేట్ లోని ఆర్థిక నేరాల విభాగం చేసిన దర్యాప్తులో బయటపడింది. స్థిర రాబడికి భరోసా ఇవ్వడం ద్వారా బ్రోకర్లు తమ ఖాతాదారులకు ఎన్‌ఎస్‌ఇఎల్ ఉత్పత్తులను తప్పుగా అమ్మారు. డిఫాల్టర్లు స్టాక్స్‌ను హైపోథెకేట్ చేసి, నకిలీ రశీదులను ఉత్పత్తి చేసి, మొత్తం డిఫాల్ట్ డబ్బును మాయం చేశారు.