polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
సంక్రాంతి పండగ అనగానే ముందుగా గుర్తుకొచ్చేవి అరిసెలు. అరిసెలు లేని సంక్రాంతిని ­ఊహించుకోవడం కష్టం అంటే దాని ప్రాధాన్యత తెలుసుకోవచ్చు. బెల్లంతో చేసిన అరిసెలు ఆరోగ్యానికి శ్రేష్ఠం. వీటి తయారీలో కొత్త బియ్యపు పిండి, నూనె, బెల్లం, నువ్వులు వాడతారు. ఇందులో వాడే బెల్లం రక్తాన్ని శుద్ధి చేయడంతోపాటు శరీరంలో ఉన్న వ్యర్థాలను తొలగిస్తుంది.
వీటిలో కార్బొహైడ్రేట్లు అధికంగా ఉంటాయి. ఐరన్‌తో పాటు పలు పోషకాలు శరీరానికి లభిస్తాయి. బెల్లం రక్తశుద్ధికి దోహదపడుతుంది.
అరిసెల తరవాత అంతటి మధురమైన రుచిని అందించే వంటకం కొబ్బరి బూరెలు. దీంట్లో కొత్త బియ్యపుపిండి, కొబ్బరి, నువ్వుల పిండి, బెల్లం వాడతారు. పాకం పట్టేందుకు కొంతమంది పంచదార వాడతారు. పంచదార అయితే శక్తిని అందించి వెంటనే వదిలేస్తుంది. అదే బెల్లం అయితే మనిషికి దీర్ఘకాలంపాటు శక్తిని ఇచ్చేందుకు దోహదపడుతుంది. అందువల్ల బెల్లాన్ని వినియోగించడమే మంచిది.
పండగకు ఎన్ని వంటకాలు వండుకున్నా తప్పనిసరిగా కజ్జికాయలూ వండుతారు. ఎందుకంటే దీర్ఘకాలం నిల్వ ఉండటంతోపాటు పిల్లలు వీటిని ఇష్టంగా తింటారు. అందుకే ‘పండగకు ఏం పప్పలు వండుతున్నారక్కా అంటే అరిసెలు, కజ్జికాయలు, కాసిని జంతికలు వండా’ అంటూ పల్లెల్లో మహిళలు చెప్పుకుంటుంటారు. దీనిలో కొబ్బరి, రవ్వ, పంచదారతో పాటు సుగంధ ద్రవ్యాలైన యాలకులు, జీడిపప్పు వంటివి వినియోగిస్తారు.
సంక్రాంతి పండుగ అనగానే గుర్తొచ్చేది కోడి పందేలు, కొత్త అల్లుళ్లు, గొబ్బెమ్మలు. వీటితో పాటు ప్రధానంగా ప్రతి ఇంటా ఘుమఘుమలాడే పిండివంటలు. సంప్రదాయ పిండివంటలు నోరూరిస్తూ సంక్రాంతి ప్రత్యేకతను తెలియజేస్తుంటాయి. పూర్వీకులు నిర్ణయించిన సంప్రదాయక వంటలే అయినప్పటికీ వాటిలో పోషకాలు అత్యధికమని వైద్యనిపుణుల అభిప్రాయము.
ఇది ప్రతి ప్రయాణ మార్గము దిశలో 587 కిలోమీటర్ల దూరం ప్రయాణిస్తుంది, ప్రయాణం వ్యవధి సుమారు 10 గంటల, 40 నిమిషాలు. ఈ రైలు రేక్ సాధారణంగా మొత్తం 21 కోచ్‌లు ఉంటాయి. దీనిలో 4 సాధారణ బోగీలు, 11 రెండవ తరగతి బోగీలు, 2 ఎసి చైర్ కార్ కోచ్‌లు, ఒక పాంట్రీ కారు, ఒక హై కెపాసిటీ పార్సెల్ వాన్, 2 ఎస్ఎల్ఆర్ కార్లు కలిగి ఉంటాయి.
బెంగుళూరు సిటీ - ఎర్నాకుళం ఇంటర్‌సిటీ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ భారతీయ రైల్వేలు వ్యవస్థలో ఒక సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు. ఇది బెంగుళూరు రైల్వే స్టేషను, ఎర్నాకుళం రైల్వే స్టేషను మధ్య నడుస్తుంది.
కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ ఒక రసాయన సమ్మేళనపదార్థం.ఇది ఒక ఆకర్బన రసాయన సంయోగ పదార్థం. కాల్సియం, ఫ్లోరిన్ పరమాణువుల సమ్మేళనం వలన కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ సంయోగ పదార్థం ఏర్పడినది. కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ రసాయనానిక ఫార్ములా 2. అనగా ఒక అణువు కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ లో ఒకపరమాణువు కాల్సియం, రెండు ఫ్లోరిన్ పరమాణువులు బంధంఏర్పరచుకొని ఉండును.కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ రసాయనం, ఫ్లోరైట్ అనికూడాపిలుస్తారు) ఖనిజరుపంలో లభిస్తుంది. ఫ్లోరైట్ ఖనిజం, దానిలోని మలినాల కారణంగా ముదురు రంగుకల్గి ఉండును.
కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ తెల్లని స్పటిక నిర్మాణ రసాయన పదార్థం.ఏకస్పటిక నిర్మాణ కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ రంగులేని ఘనపదార్థం. బహుస్పటికయుత కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ తెల్లగా కనపడును. కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ అణుభారం78.07 గ్రాములు/మోల్1. ఘనాకృతి స్పటిక అణుసౌష్టవాన్ని పొందియున్నది.
కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ ను కలిగిన ఖనిజం ఫ్లోరైట్ అధికమొత్తంలో, ప్రపంచ వ్యాప్తంగా విస్తృతంగా లభిస్యున్నది.ముఖ్యంగా ఫ్లోరైట్ ఖనిజాన్ని హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైట్ కు పూర్వగామి .
మొదట్నుంచీ సిద్దాంతం, నియమావళికే కట్టుబడిన రాయల సీపీఎంలో నెలకొన్న భిన్నరాజకీయాలతో 1967లోనే విభేదించారు. ఆనాటి సీపీఎం అగ్రనేతల్లో ఒకరైన బసవ వెంకటేశ్వరరావుతో కలిసి బయటికి వచ్చారు. అప్పుడే విప్లవోద్యమాన్ని నడిపిస్తున్న చారు మజుందార్ పంథాకు ఆకర్షితుడై అదే ఏడాది సీపీఐ పార్టీలో చేరిన ఆయన తుపాకీ చేతపట్టి, అజ్ఞాతంలోకి వెళ్లారు. తొలుత 1967 నుంచి 1972 వరకు చారు మజుందార్ అనుచరునిగా ఆర్‌వోసీలో పనిచేశారు. జిల్లాలోని పాల్వంచ దండకారణ్యంలో కీలక బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తూ పేదల విముక్తే ధ్యేయంగా పోరాటం సాగించారు. అదే క్రమంలో 1971 నుంచి చండ్ర పుల్లారెడ్డి, రామనర్సయ్య విప్లవపంథాలో చేరిన సుభాష్‌చంద్రబోస్ పోరాటాన్ని మరింత విస్తృత పరిచారు. 1980లో ప్రజాప్రంధా పార్టీ రాష్ట్ర కమిటీ సభ్యునిగా ఎదిగి క్రియాశీల పోరాటాలకు నాయకత్వం వహించారు. 1992లో ప్రజాపంథా రాష్ట్ర కార్యదర్శిగా నియమితులయ్యారు. ఆనాటి నుంచి తుదిశ్వాస విడిచే వరకు కేంద్రకమిటీ సభ్యుడిగా కొనసాగారు.
ఆయన ఖమ్మం జిల్లా, తిరుమలాయపాలెం మండలం పిండిప్రోలు గ్రామం.లో 1947 లో రాయల గోపాలకృష్ణయ్య, రాంబాయమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. బోస్ విద్యార్థి దశనుంచే వామపక్ష రాజకీయాలకు ఆకర్షితుడయ్యారు. ఖమ్మంలోని ఎస్‌ఆర్ అండ్ బీజీఎన్‌ఆర్ ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాలలో బీఎస్సీ చదివారు. 1967లో నక్సల్బరీ, శ్రీకాకుళం రైతాంగ పోరాటాలతో చదువుకు స్వస్తిపలికారు. సమాజంలో నెలకొన్న పెట్టుబడిదారి, పెత్తందారి వ్యవస్థలను రూపుమాపాలనే నినాదంతో డిగ్రీ ఫైనలియర్ పరీక్షలు రాయకుండానే ఉద్యమబాట పట్టారు. అంతకు ముందే కమ్యూనిస్టు యోధుడు బత్తుల వెంకటేశ్వరరావుతో కలిసి ఎస్‌ఎఫ్‌ఐ స్థాపించి విద్యార్థి ఉద్యమాల్లో చురుగ్గా పాల్గొన్నారు.
రాయల సుభాష్ చంద్రబోస్ అలియాస్ రవన్న సీపీఐ రాష్ట్ర కార్యదర్శి. నైతిక విలువలే ప్రామాణికంగా, మార్క్సిజం, మావో ఆలోచనా విధానమే జాతి విముక్తికి మార్గమని భావించి రాజీలేని పోరాటం నడిపిన యోధుడు.
ఖమ్మం జిల్లాలో ఓ రహస్య ప్రాంతంలో పార్టీ కార్యవర్గ సమావేశాన్ని ఉద్దేశించి ప్రసంగిస్తూ ఆయన కుప్పకూలిపోయారు. హుటాహుటిన హైదరాబాద్ తరలిస్తుండగా మార్గమధ్యంలో నకిరేకల్ వద్ద తుదిశ్వాస విడిచారు.
తన పిల్లల పిల్లలు మాట్లాడుకునేది, పనిపిల్ల రోసిట అవెండనో మాటాడేవి, యాదృచ్ఛికంగా తిరిగేవారి మాటలు, ఆయన రచనకు పనికొచ్చాయి. మనచుట్టూ కవిత్వం ఉందని నమ్మే పారా, తన చుట్టూ ఉండే వాటినే కవిత్వం చేయడానికి అలవాటుపడ్డారు. అమితమైన తన అసంతృప్తిని పారా, నిందాస్తుతి, వ్యంగ్యం, క్రౌర్యం ద్వారా తెలియజేస్తారు. సాధారణ భాషనుంచి, స్వీయపోరాటాలు, అనుభవాలు, సమయాన్ని, తననితాను ప్రశ్నించుకునే తాత్వికత వరకూ పారా కవిత్వం కొనసాగుతుంది. అయినా పారా కవిత్వమంతా ఏదో వెదుకులాట, పోరాటం, మనస్ఫూర్తైన అభివ్యక్తి, చివరికి ఒక ఆశగా మనకు తారసపడుతుంది. అయితే కొందరికి పారా అకవిత్వం నీతిబాహ్యంగా అనిపించింది. కారణం - స్ర్తీలు, మతం, సుగుణం, అందం పట్ల ఒక విధమైన చులకన భావం అందులో కనిపించడం. కానీ అది, పారా అకవిత్వంతో చెప్పాలనుకునేదాన్ని అపార్థం చేసుకోవడమేనని, పారా ఏదో నీతిబాహ్యమనుకున్నవి రాయాలని రాయలేదని, సాధారణ ప్రజలకు అర్థమయ్యే భాషలో వారితో మాటాడటంగా దానిని అర్థం చేసుకోవాలని విమర్శకులు అంటారు.
'అకవిత్వం' అన్న ప్రక్రియకు పారా సృష్టికర్త. సాంప్రదాయక కవిత్వ పద్ధతుల్ని శైలుల్ని తిరస్కరించే కవిత్వం. సరళమైన ప్రత్యక్ష భాషతో, విలక్షణం తరచుగా విడ్డూరమైన సాధారణ అనుదిన ప్రపంచ సమస్యల్ని ప్రస్తావిస్తూ, పరిహాసంగా సాగే కవిత్వం. కవిని ఒక ప్రవక్తలా భావించి, కవిత్వానికి ఏదో మహాత్మ్యం ఉందన్న నమ్మకాన్ని తిరస్కరించడానికి మొదలెట్టిన ఒక ప్రక్రియ. వ్యావహారిక భాషని, ఒక్కోమారు అమర్యాదకర భాషని, ప్రాచీన పద్ధతుల్ని తేలికచేస్తూ, చమత్కారంగా రాసే ప్రక్రియ. రోజువారీ అనుభవాల్ని, భాషని, వస్తువుగా తీసుకోవడం ఇందులో కనిపిస్తుంది. శుద్ధ అలంకారప్రాయమైన కవిత్వం నుంచి రోజువారీ అభివ్యక్తిలోకి మార్చడం, గూఢార్ధాలు లేకుండా చేయడం, అలా సాహిత్య సంప్రదాయాల్ని ఎదిరిస్తూ తన స్వీయ స్వరాన్ని తెలుసుకోవ డం, కవిత్వ సంప్రదాయాల్ని ప్రశ్నించమని పాఠకుడ్ని ప్రోత్సహించడం, ఈ ప్రక్రియ ముఖ్య ఉద్దేశం. పారా ఈ కవిత్వ ప్రక్రియ మొదలెట్టకముందు, యుక్తవయస్సులోను అంతకుముందు కూడా, పూర్తిగా అధివాస్తవికతావాది.
ఈ ప్రక్రియకు రావడానికి ఆయనకు అనేక సంవత్సరాలు పట్టింది. కవిత్వానికి జీవితానికి మధ్య ఎంతో దూరం ఉందని, 1930లో వారి వైజ్ఞానిక సాపేక్ష నేపథ్యంతో తెలుసుకున్నారు. సాధారణ జీవితం మీద ఆధారపడ్డ సామాన్య జనుల సర్వసాధారణ సమస్యల్ని ప్రతిబింబించే స్థానిక భాషా కవిత్వం అవసరం అని తేల్చుకున్నాక ఈ ప్రక్రియను ప్రారంభించారు. ఆరంభంలో పారా కవిత్వ అవగాహన నెరూడా అపరిశుద్ధ కవిత్వం వైపే ఉండింది. అది సాధారణ అనుభవాన్ని ముతక భాషతో మానవజాతిని కలపడంలా వీరికి ఆ తరువాత అనిపించింది. మరీ అలంకారపూరిత నెరూడా పద్ధతిని, కవిత్వ భాషని కాదని- పక్షులు పాడనీ, మనుషులు మాటాడనీ అన్న పద్ధతిలో తన కవిత్వాన్ని మళ్లించుకున్నారు. దానికి మూడు లక్ష్యాలు వీరు నిర్దేశించుకున్నారు.
గత వ్యామోహంతో బాటు ప్రపంచంలోని అరాజకత్వం మానవస్థితుల పట్ల ఏవగింపు, పారా కవిత్వంలో కనిపించే సాధారణ విషయాలు. వీరి అకవిత్వ ప్రక్రియలో, కవిత్వంలోని కాల్పనికతకు బదులు ప్రపంచంలోని వాస్తవికతని వాడుకున్నారు. సామాజిక రాజకీయ హింసను నిష్కపటంగా ఎదిరించే మనస్తత్వం. ఏ ఒక్క భావజాలానికీ లొంగలేదు. సాంస్కృతిక ప్రపంచం, మానవ పరిస్థితుల పట్ల వీరి స్థిరమైన ప్రతిక్రియ ఎప్పుడూ చమత్కారం, వ్యంగ్య పూరితం. పారా కవితలు వ్యక్తిగతంగా నిర్మొహమాటంగా ఎవరి ప్రమేయం లేకుండా మాట్లాడతాయి. ఏ విధమైన వ్యాఖ్యానం అవసరం లేకుండా ఆయన అనుభవపు కచ్చితమైన అభివ్యక్తి వాటిల్లో కనిపిస్తుంది. భౌతిక శాస్త్రపు గణిత సిద్ధాంతాల్ని పారా కవితలు పోలి ఉంటాయి- పదాల వాడుకలో పొదుపు, రూపకాలు లేకుండా, అలంకారిక భాష లేకుండా. అవి నెరూడా ప్రతీకాత్మక వ్యక్తి ప్రధాన వాదానికి వ్యతిరేకంగా వాడుకున్నట్టుంటాయి.
రానురాను పారా కవిత్వం రాజకీయ రంగు పులుముకోవడం మొదలయింది. ఎగతాళి చమత్కార పూరితమైన లఘు కవితలు బొమ్మలతో సహా రాయడం మొదలెట్టారు. కొన్నాళ్లకు అదే, ఊరూరు తిరిగి ప్రచారం చేసేవాడిలా బోధనల కవిత్వంగా మారింది. అది చిలీలోని మతం, విత్తం, మానవహక్కుల ఉల్లంఘన, రాజకీయాల మీద వ్యాఖ్యానాలుగా పనికొచ్చింది.
మొట్టమొదటి నోబెల్‌ కవయిత్రి గబ్రియేలా మిస్ర్టాల్‌, పారాని ఎంతగానో ప్రోత్సహించింది. అయితే నెరూడాతో ఈతడి సంబంధాలు అంత గొప్పగా లేవు. తనకంటే పదేళ్లు పెద్దవాడైన నెరూడాతోను, నెరూడా కవిత్వంతోను పారా విభేదించేవారు. నెరూడా మాత్రం పారా అత్యంత తెలివైనవాడని, మా స్పానిష్‌ భాషలోను పశ్చిమ దేశాల్లోను, గొప్ప కవి అని, బాగా చదువుకోని వారికి, కొత్త తరానికి, పారా సరికొత్త మార్గాన్ని చూపించారని ఒప్పుకున్నారు. పారా కవిత్వ వ్యూహాల్ని కొన్ని నెరూడా కూడా అనుకరించారు.
1938లో పారా ‘అనామక పాటల పుస్తకం’ కవిత్వ సంకలనం వచ్చింది. 1949లో మొదటిసారి ‘కవితలు అకవితలు’ సంకలనం వచ్చింది. 1958-1967 మధ్య కాలంలో వీరివి నాలుగు కవితా సంకలనాలొచ్చాయి. 1969లో వీరి కవిత్వ కృషిని గుర్తిస్తూ చిలీ జాతీయ సాహిత్య బహుమతి పొందారు. వీరి షేక్స్‌ పియర్‌ ‘కింగ్‌ లియర్‌’ స్పానిష్‌ అనువాదం అందరినీ అకట్టుకుని అమితంగా అమ్ముడుపోయింది. రష్యన్‌ భాష నుంచి స్పానిష్‌ లోకి జరిగిన అనువాదాలకు పర్యవేక్షకుడుగా ఉన్నారు. దాదాపు 20 వరకూ కవిత్వ సంకలనాలొచ్చాయి. ఆంగ్లంలో వీరి కవిత్వ అనువాదాన్ని చేసి ప్రపంచానికి వీరిని పరిచయం చేసిన వారు మిల్లర్‌ విలియమ్స్‌. తెలుగులో పారాని మొట్టమొదట పరిచయం చేసినవారు స్వర్గీయ స్మైల్‌.
1930 చివర్లో, పారా ప్రసిద్ధ అమెరికన్‌ కవి వాల్ట్‌ విట్మన్‌ కవిత్వం ఇష్టపడ్డా, ఆ తరువాత వారి కవిత్వమూ నచ్చక, అధివాస్తవికతావాదం వైపు మొగ్గారు. ఫ్రాంజ్ కాఫ్కాని చదువుకున్నారు. వీరిని ఎక్కువ ప్రభావితం చేసి, 1940 చివర్లో వారి అకవిత్వ ప్రక్రియకు దోహదం చేసినవారిలో ముఖ్యులు- జాన్‌డోన్నె , డబ్ల్యూహెచ్‌ ఆడెన్‌ , సెసిల్‌ డే లెవిస్‌ , స్టీఫెన్‌ స్పెండెర్‌ , సెజార్‌ వల్లెజో , మరీ ముఖ్యంగా టి.ఎస్‌. ఎలియట్‌ .
లాటిన్‌ అమెరికా చిలీ దేశపు ప్రముఖ కవి నికొనార్‌ పారా . పారా లాటిన్‌ అమెరికా సమకాలికుల్లో నోబెల్‌ బహుమతి గ్రహీతలు - చిలీ దేశానికే చెందిన కవయిత్రి గబ్రియేలా మిస్ట్రాల్ , పాబ్లో నెరూడా మెక్సికోకి చెందిన ఒక్టా వియో పాస్‌ లాంటి వారున్నారు. పారా సైతం నోబెల్‌ బహుమతికోసం అర్హుడుగా రెండుసార్లు పరిశీలనలో ఉన్నారు.
‘స్వేచ్ఛ, విగ్రహంగా మారిన దేశం అమెరికా’ అని చెప్పగలిగిన కవి పారా. ‘అతి చెడ్డది వెనకుంది. జీవనం కంటే చెడ్డ అవమానం మరేదీ లేదు.’ అని తన సమాధిమీద రాయించుకోవాలనుకున్న కవి. మరణం తప్ప అన్నీ తెలుసుకోగలిగారు, దానిమీద ఎవరైనా ఎందుకు దృష్టి కేంద్రీకరించరు అని అందరన్నీ అడుగుతారు. ప్రణాళిక అన్న కవితలో వారి కవిత్వ ప్రణాళికని ఇలా చెప్పుకున్నారు -
పారా గణిత శాస్ర్తాన్ని, భౌతిక శాస్ర్తాన్ని చదువుకున్నారు. 1952 నుంచి 1991లో పదవీవిరమణ వరకూ సైద్ధాంతిక భౌతిక శాస్ర్తాన్ని చిలీ విశ్వవిద్యాలయంలో బోధించారు. మార్క్సిస్ట్‌ పక్షపాతిగా పారాని అనేకులు విమర్శిస్తారు.
ఈమె పూర్తి పేరు యామినీ పూర్ణతిలకం. తన తండ్రి ప్రోత్సాహంతో తన 5వ ఏట చెన్నైలోని రుక్మిణీదేవి అరండేల్ కళాక్షేత్రంలో భరత నాట్యము నేర్చుకోవడము ప్రారంభించింది. భరత నాట్యంలో ఈమె గురువులు కాంచీపురం ఎల్లప్ప పిళ్ళై, చొక్కలింగం పిళ్లై, బాలసరస్వతి, తంజావూర్ కిట్టప్ప, దండాయుధపాణి, మైలాపూర్ గౌరి అమ్మ మొదలైనవారు. ఈమె వేదాంతం లక్ష్మీనారాయణ శాస్త్రి, చింతా కృష్ణమూర్తి, పసుమర్తి వేణుగోపాల కృష్ణశర్మ వంటి వారి వద్ద కూచిపూడి నేర్చింది. పంకజ చరణ్‌దాస్, కేలూచరణ్ మహాపాత్రల వద్ద ఒడిస్సీ నేర్చుకొన్నది. ఎం.డి.రామనాథన్ దగ్గర కర్ణాటక సంగీతం, కల్పక్కం స్వామినాథన్ దగ్గర వీణ నేర్చుకొంది. ఈమె తన తొలిప్రదర్శనను తన 17వ యేట చెన్నైలో 1957వ సంవత్సరంలో ఇచ్చింది. ఈమెకు 20సంవత్సరాల వయసు వచ్చే సమయానికి ఈమె ఒక ప్రతిభావంతురాలైన నర్తకిగా గుర్తింపు పొందింది. ఆ క్రమంలో ఈమె తన మకామును ఢిల్లీకి మార్చింది.
యామినీ కృష్ణమూర్తి ఒక భారతీయ నర్తకి. భరతనాట్యం, కూచిపూడి, ఒడిస్సీ నృత్యాలలో నిష్ణాతురాలు. కూచిపూడి నృత్యానికి దేశవిదేశాలలో పేరు తెచ్చిపెట్టింది. కర్ణాటక సంగీతం కూడా నేర్చుకుని పాటపాడుతూ నృత్యం చేసి ప్రదర్శనలు ఇచ్చింది. ఆమె ఆంధ్రప్రదేశ్లోని చిత్తూరు జిల్లా, మదనపల్లిలో 1940వ సంవత్సరం డిసెంబరు 20న జన్మించింది. ఈమె తండి కృష్ణమూర్తి సంస్కృత పండితుడు. తాత ఉర్దూ కవి. అటుపై వాళ్ల కుటుంబం తమిళనాడులోని చిదంబరంలో స్థిరపడింది. భరతనాట్యం, కూచిపూడి నృత్యాల్లో ప్రావీణ్యం సంపాదించిన యామిని 1957లో తొలి నృత్య ప్రదర్శన ఇచ్చింది. అప్పటి నుంచి వేలాదిగా ప్రదర్శనలిచ్చి దేశ, విదేశాల్లో పేరు పొందినది.
ఫిలింస్ డివిజన్ ఆఫ్ ఇండియా 1971లో ఏల్చూరి విజయరాఘవ రావు సంగీత దర్శకత్వంలో "యామినీ కృష్ణమూర్తి" పై 20 నిమిషాల ఒక డాక్యుమెంటరీ సినిమా తీసింది. ఈమె ఉత్పలేందు చక్రవర్తి దర్శకత్వంలో వెలువడిన చందనీర్ అనే బెంగాలీ సినిమాలో తన పాత్రలోనే నటించింది.
బాల్చ్ సాధించిన విజయాలన్ని కేవలం ప్రారంభం మాత్రమే. అంతర్జాతీయ శాంతి ఉద్యమంలో ఒక అమెరికన్ నాయకురాలుగా ఎదిగారు. శాంతి, ఫ్రీడమ్ మహిళల అంతర్జాతీయ లీగ్ తో చేసిన కృషివల్ల 1946 లో నోబెల్ శాంతి బహుమతి లభించింది. 1919 లో, బాల్చ్ మహిళల అంతర్జాతీయ కాంగ్రెస్లో కీలక పాత్ర పోషించారు. దానినే జెనీవాలో జరిగిన సమావేశంలో శాంతి, ఫ్రీడమ్ మహిళల అంతర్జాతీయ లీగ్ అని పేరు మార్చారు. ఈ సంస్థ యొక్క కార్యకలాపాలకు, నిర్వహణకు మొదటి అంతర్జాతీయ సెక్రటరీ, కోశాధికారిగా బాల్చ్ ను నియమించారు. బాల్చ్ శాంతి విద్యపై వేసవి పాఠశాలలు ఏర్పాటుచేయడంలో సహాయపడింది అంతేకాకుండా 50 కంటే ఎక్కువ దేశాలలో కొత్త శాఖలు ఏర్పడడానికి కృషి చేసింది. బాల్చ్ డ్రగ్ కంట్రోల్, ఏవియేషన్, శరణార్థులు, నిరాయుధీకరణ సంబంధించి కొత్తగా ఏర్పడినవాటికి సహకరించింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ ప్రయత్నాలకు విమర్శించకుండా, మనస్సాక్షి హక్కులను సమర్ధించి యుద్ధంలో మిత్రరాజ్యాలు విజయం పొందడానికి సహకరించింది.
ఎమిలీ గ్రీన్ బాల్చ్ ఒక అమెరికన్ ఆర్థికవేత్త, సామాజికవేత్త, అహింసావాది. 1914 లో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభంలో శాంతి ఉద్యమంవైపు వెళ్లిపోయింది, చికాగోలో జేన్ ఆడమ్స్ తో కలిసి ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించింది. 1946 లో నోబెల్ శాంతి బహుమతి గెలుచుకుంది. స్విట్జర్లాండ్లో ఉన్న శాంతి, ఫ్రీడమ్ మహిళల అంతర్జాతీయ లీగ్ ఒక కేంద్ర నాయకురాలైంది.
డబ్‌స్మాష్ లో పలువురు లిప్ సింక్ చేసి తయారుచేసే డైలాగులు, పాటలు కాపీహక్కుల పరిధిలో ఉన్నవి కావడంతో కాపీహక్కులను ఈ వీడియోల్లో చాలావరకూ ఉల్లంఘిస్తున్నాయి. పక్షుల, జంతువుల శబ్దాలు రికార్డు చేసి గానీ, స్వంతంగా రాసుకుని చెప్పిన డైలాగులు గానీ తప్పిస్తే దాదాపుగా మిగిలిన వీడియోలన్నీ కాపీహక్కులు ఉల్లంఘిస్తున్నట్టు నిపుణులు పేర్కొన్నారు. కేవలం ప్రైవేటుగా మిత్రులతో పంచుకోవడం కాకుండా ఫేస్ బుక్, ట్విట్టర్ వంటి సామాజిక అనుసంధాన వేదికలపై విస్తృత ప్రజానీకం చూసి, పంచుకునే వీలుండేలా పంచుకుంటే కాపీహక్కులు ఉల్లంఘించినట్టేనంటున్నారు.
డబ్‌స్మాష్ అనేది ఐఓఎస్, ఆండ్రాయిడ్‌ల కొరకు రూపొందించిన వీడియో మెసేజింగ్ అప్లికేషన్. ఈ అప్లికేషన్ ఉపయోగించి, వినియోగదారులు ప్రఖ్యాతిచెందిన కొటేషన్ లేదా డైలాగ్ వంటివాటి ఆడియో రికార్డింగ్ కి డబ్బింగ్ చెప్తూన్న తమ వీడియో రికార్డ్ చేసుకోగలుగుతారు. డబ్‌స్మాష్ యాప్ ఆధికారికంగా 2014 నవంబరు 19న విడుదలైంది. దాని వ్యవస్థాపకులు జానస్ డ్రూప్పెల్, రోలాండ్ గ్రీంకె, డేనియల్ టస్కిక్.
కరావోకే పరస్పర వినోదకార్యక్రమము లేక దృశ్యపర ఆట. దీనిలో ఔత్సాహిక గాయకుడు ముద్రించిన సంగీతముతోపాటు ధ్వని గ్రాహక యంత్రము , శబ్దవిస్తారకము వుపయోగించి పాడుతాడు. సంగీతం సాధారణంగా ప్రజాదరణపొందిన పాట, ప్రధాన గాత్రము లేకుండా వున్నదై వుంటుంది. పాట సాహిత్యం తెరపై పాడే అక్షరాలను తెలిపే స్థాన సూచికతో చూపబడి గాయకునికి సహాయకంగా వుంటుంది. చైనా, కంబోడియా లాంటి దేశాలలో కరావోకే పరికరాన్ని కేటీవి అని అంటారు. ధ్వని ముద్రణ సాంకేతిక నిపుణులు ఈ పదాన్ని గాత్రధ్వనులు లేకుండా ముద్రించిన సంగీతానికి వాడతారు. ప్రపంచంలో కరావోకే వ్యాపారం 10000 కోట్ల డాలర్లుగా అంచనా వేయబడింది.
సాధారణ కరావోకే యంత్రంలో సంగీతం నడిపించే సదుపాయ, మైక్రోఫోనులు అనుసంధానించే సౌకర్యం, సంగీతపు పౌనపుణ్యం మార్చే సౌకర్యం, ధ్వనివర్ధకాలకు అనుసంధానించే సౌకర్యం వుంటుంది. కొన్ని యంత్రాలలో సాధారణ పాటలలో గాత్రపు ధ్వనిని తగ్గించే సౌకర్యం వుంటుంది. కాని ఇది అంత సమర్ధవంతంగా పనిచేయదు. ఇటీవలి కాలంలో చాలా యంత్రాలు సిడి+జి , లేసర్ డిస్క్ , విసిడి లేక డివిడి ప్లేయర్లు మైక్రోఫోన్, ధ్వని మిశ్రమము చేసే సౌకర్యం కలిగి వుంటుంది. సిడి+జి ప్లేయర్ లో సబ్ కోడ్ అనే ప్రత్యేక ట్రాక్ లో బొమ్మల పాట సాహిత్యం వుంటుంది. ఇతరాలలో సంగీతంతోపాటు దృశ్యం కలిపి వుంటుంది.
కరావోకే యంత్రాన్ని అమ్మకుండా, ఇనో వాటిని అద్దెకు ఇవ్వసాగాడు. కొత్త పాటలను కొనుక్కోవటానికి అవసరం లేకుండా వాడుకొనే వీలుకలిగింది. మొదట్లో దీనిని ఖరీదైన వినోదంగా పరిగణించినా కాలక్రమేణా ప్రజాదరణ పొందింది. కరావోకే యంత్రాలు హోటళ్ల గదులలో వుంచబడేవి. తదుపరి కరావోకే బాక్స్ అనే పేరుతో చిన్ని చిన్ని గదుల వ్యాపారం ప్రారంభమైంది. 2004లో, డెయిజుకే ఇనోకి ఎక్కిరింపుగా ఇచ్చే ఇగ్నోబెల్ శాంతి బహుమతి లభించింది. "ఇతరులతో సహనం పాటించేటందులకు వీలుకలిగించే కొత్త పద్ధతి"ని కనిపెట్టినందుకే ఈ బహుమతి అని వివరణలో పేర్కొన్నారు.
ప్రధాన గాత్రాలు లేకుండా ధ్వని ముద్రించడం ధ్వని ముద్రణ చరిత్ర ప్రారంభం నుండి ఉంది. చాలామంది కళాకారులు పూర్తి వాద్య బృందం లేకుండా పాడవలసివుంటుంది. వారు అప్పుడు కరావోకే ముద్రణను వాడతారు. వారు మూలపు పాటను పాడినవారైవుంటారు. ( ప్రధానగాత్రంకల ధ్వని ముద్రణకు కళాకారుడు పెదాలు కదుపుతూఅభినయించడానికి వాడే రికార్డు డాన్స్ అనే మాటతో కరావోకేకు తేడావుందని గమనించండి)
కరావోకే యంత్రాలకు మరింత సంగీతం అందుబాటులోకి రావటంతో పారిశ్రమకారులు రాత్రివినోదానికి మంచి లాభకరమైనదిగా భావించారు. కరావోకే బార్ లలో ప్రతిరోజు కరావోకే కార్యక్రమాలు ప్రారంభమయ్యాయి. నాట్యానికి తగినట్లుగా, కాంతి ప్రభావాలతో కూడిన వేదికలు, మంచి నాణ్యతతోకూడిన ధ్వని పరికరాలతో, చాలా తెరలపై పాటలసాహిత్యాన్ని ప్రదర్శించే ఏర్పాట్లు సాధారణమైనవి.
2003 నుండి, కంప్యూటర్ అధారిత కరావోకే సాఫ్ట్వేర్ అందుబాటులోకి వచ్చింది. కొత్త సాఫ్ట్వేర్ తో అంతర్జాలం ద్వారా గాయకులు ఒకరు ఇంకొకరి పాట వినే సౌకర్యం అందుబాటులోకి వచ్చింది. సిడి+జి తీరులోని కరావోకే పాటలను కంప్యూటర్ ద్వారా వినే సౌకర్యం కూడా ఇటీవలి కాలంలో ఏర్పడింది.
జపాన్ లో రాత్రి భోజనం సమయంలో సంగీత కార్యక్రమం ఏర్పాటు చేయడం సాధారణం. జపాన్ తబలా వాదకుడైన డెయిజుకో ఇనో తన సంగీత కార్యక్రమం ముద్రణ నకలును తాము పాడుకోవటానికి వీలుగా ఇవ్వమని చాలామంది కోరడంతో ఇనో టేప్ రికార్డర్ లాంటి యంత్రాన్ని తయారు చేశాడు. దీనితో 100యెన్ నాణంవేసి ఒక పాట వింటూ పాడవచ్చు.
కరావోకే కనిపెట్టిన వ్యక్తి గురించి వివాదాలున్నాయి. ఒక వాదన ప్రకారం ఈ యంత్రం జపాన్ సంగీతకారుడు డెయిజుకే ఇనో కోబె, జపాన్ లో 1971 లో కనిపెట్టాడు. ధ్వని కంపెనీ క్లేరియన్ వాణిజ్యాత్మకంగా యంత్రాన్ని తయారు చేసింది. కాని దీనికి పేటెంట్ లేదు.
1961–1966 సంవత్సరాలలో ఎన్బిసి అనే అమెరికా టీవి కేంద్రం సింగ్ ఎలాంగ్ విత్ మిచ్ అనే కరావోకే లాంటి కార్యక్రమం ప్రసారం చేసింది. మిచ్ మిల్లర్, బృందం పాడే పాటను తెర క్రింది భాగంలో చూపడంద్వారా వీక్షకులు గొంతు కలిపే వీలుని కల్పించింది.
తదుపరి త్వరగా కరావోకే ఆసియాలో మిగతా దేశాలకు, ఇతర ప్రపంచ దేశాలకు వ్యాపించింది. ఇంటిలో వాడుకునే కరావోకే యంత్రాలు అమెరికా, కెనడా దేశాలలో ఆదరణపొందకపోవటంతో తదుపరి వచ్చిన హోమ్ థియేటర్ పరికరాలకు కరావోకే అదనపు సౌకర్యంగా మారింది.
చాలా కంపెనీలు 2003లో మొబైల్ ఫోన్ల ద్వారా కరావోకే సౌలభ్యం కలిగించాయి. మిడి ఫైల్ తో పాటు సాహిత్యం కలిసిన ఫైల్ నడిపించగల ఫైల్ తీరు అందుబాటులోకి వచ్చింది.
గొంతు కలిపే పాటలు కొత్త సాంకేతికాలతో ప్రాథమికంగా మారిపోయాయి. 1960 దశకం చివరి, 1970 దశకం మొదట్లో కేసెట్ టేపులు విరివిగా వాడకంలోకి రావటంతో సంగీతాన్ని సులభంగా నకలు చేయటం వీలయింది.
అక్టోబరు 3: అలెశాండ్రో, మార్క్విస్ డి మాఫీ, బవేరియన్ సేవలో ఇటాలియన్ లెఫ్టినెంట్ జనరల్ ఆఫ్ ఇన్ఫాంట్రీ.
పైన ఉదహరించిన ధోరణిలో తెలుగులో కథలు రాసిన వాళ్లు, రాసేవాళ్లు బహు తక్కువ - కాని, చిరకాలం నుండి ఉన్నారు. పదహారో శతాబ్దంలో పింగళి సూరన్న రాసిన కళాపూర్ణోదయం లో కలభాషిణి ఉయ్యాల ఊగుతూ ఉంటే నలకూబరుడు విమానంలోంచి చూసి కిందకి దిగి వస్తాడు. ఈ కథలో విమానం కనిపించినంత మాత్రాన దీనిని వైజ్ఞానిక కల్పన అనగలమా?
విమానాలున్నంత మాత్రాన కథ “సైన్సు ఫిక్షన్” అనుకుంటే రామాయణం కూడా సైన్సు ఫిక్షనే. రామాయణంలో ఒక్క పుష్పక విమానం ఉండటమే కాదు. మరొక ఆసక్తి కరమైన వైజ్ఞానిక కల్పన ఉంది. రావణుడి రక్తం నేల మీద పడితే ప్రతి బొట్టు మరొక రావణుడిగా అవతరిస్తాడని విభీషణుడు రాముడిని హెచ్చరిస్తాడు. జురాసిక్ పార్కు సంభవం అయిన రోజున రావణుడి రక్తపు బొట్టు నుండి మరొక రావణుడు పుట్టటం కూడా సంభవం ఎందుకు కాకూడదు?
మహా భారతంలో కౌరవులంతా నాళికా శిశువులే కదా. కనుక భారతం కూడా వైజ్ఞానిక కల్పన - లేదా వై-కల్పన - కోవలోకే వస్తుంది. మన పురాణాలలో దేవుడు ప్రత్యక్షం అవటం అనే సన్నివేశానికి స్టార్ ట్రెక్ లో "బీం మి అప్ స్కాటీ" సన్నివేశానికి పోలికలు లేవూ?
కనుక ఒక విధంగా మన పురాణ గాథలలో వైకల్పనలు లేకపోలేదు. మూడు కళ్లు, నాలుగు తలకాయలు, ఆరు చేతులు ఉన్న వ్యక్తులు కల్పన కాక మరేమిటి?
కథలలో శాస్త్రాన్ని జొప్పించి రాయటంలో రెండు మార్గాలు ఉన్నాయి. శాస్త్రాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని, శాస్త్రం కుంటు పడకుండా కథ రాయటం. ఉదాహరణకి పరీక్ష నాళికలో పిండోత్పత్తి చేసి, ఆ సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో పిల్లలు లేని వారికి పిల్లలు పుట్టేలా చెయ్యటమే తీసుకుందాం. దీని వల్ల కొత్త సమస్యలు ఎదురయే అవకాశం ఉంది కదా. ఉదాహరణకి గర్భాన్ని అద్దెకి ఇవ్వటం. దీని పర్యవసానంగా పుట్టిన పిల్ల ఎవరిది అనే ప్రశ్న ఉదయించటం. ఈ రకంగా కథ అల్లుకు పోవచ్చు. ఇక్కడ కథలో సంఘటనలు కల్పితాలు కావచ్చు. కాని కథలో కనిపించే సైన్సు కల్పితం కాదు.
సైన్సు కథలలో మరో రకం ఉన్నాయి. వీటిల్లో శాస్త్రపు పునాదుల లోతు తక్కువ, ఊహలతో విహరించే ఎత్తు ఎక్కువ. కవిత్వంలో కవి సమయాలలా సైన్సుని సాగదీసి కథ అల్లుతాం. ఈ రకం కథలలో అల్లికకి, కల్పనకి అవధులు లేవు. ఈనాడు కల్పితం అని కొట్టిపారేసినవి రేపు నిజం కావచ్చు. జురాసిక్ పార్కు కథ ఈ కోవకి చెందుతుంది. కాని భూతంలోకీ, భవిష్యత్తులోకి ప్రయాణం చేసినట్లు రాసిన కథలు మూడొంతుల ముప్పాతిక అసంభవం.
శాస్త్రాన్ని సామాన్య ప్రజలకి అందించటానికి స్థూలంగా రెండు మార్గాలు ఉన్నాయి. శాస్త్రాన్ని దంతపు మేడల బురుజుల్లోంచి నేలమట్టానికి దింపి, తేలిక భాషలో చెప్పటం ఒక పద్ధతి. దీనినే జనరంజక విజ్ఞానం అంటారు. సైన్సుని ప్రాతిపదికగా తీసుకుని కథలు రాయటం రెండవ పద్ధతి. దీనిని వైజ్ఞానిక కల్పన సాహిత్యం లేదా వైకల్పనలు అంటారు.
1945 లో శ్రీ ఎ డానియెల్ గారు ప్రధానోపాధ్యాయులు గా ఉన్న కాలాన్ని పెద్దాపురం లూథరన్ హై స్కూల్ కి స్వర్ణ యుగం గా చెప్పవచ్చు 55 మంది టీచర్స్ , 768 విద్యార్ధినీ - విద్యార్ధులు, స్కూలుకి చేర్చి ఉన్న భవనంలో 87 మంది విద్యార్ధులతో స్కూలు కళకళలాడిపోయేది.
1954 నుండీ 1965 వరకూ ప్రధానోపాధ్యాయులు గా పనిచేసిన ఎం ప్రకాశం గారు స్కూలుని కేవలం విద్యకే పరిమితం చేయకుండా - క్రీడలు - కళలు కి కూడా సమాన ప్రాధాన్యాన్నిచ్చి విద్యార్ధులు అన్ని రంగాలలోనూ నిష్ణాతులయ్యేలా ప్రోత్సహించారు.
రెవ కె ఎల్ వాల్టర్స్ గారు ఈ స్కూల్ కి 6 ఎకరాల స్థలమును సంపాదించి ఇవ్వగా 1906 లో ఇప్పటి బ్రాంచి స్కూలు ఉన్న ఒక భవనం ను కొని దానికి మరమత్తులు - మార్పు లు చేర్పులు చేయించడం స్కూల్ మిషనరీ నుండి మిషన్ కౌన్సిల్ కి మార్పు చెందడం వడి వడి గా జరిగి పోయాయి.
ఆ ప్రయత్నం లో భాగంగానే అల్ ఇండియా జమ్బోరీ - ని 1964 వ సంవత్సరంలో స్కూల్ కి తీసుకురావడం - స్కూల్ కి ఒక జెండాను రూపొందించడం - శ్రీ అర్. సూర్యనారాయణ గారు గారిచే స్కూలుకి ఒక గేయాన్ని రచింప చేయటం జరిగింది.
శ్రీ మద్దిరాల రామారావు పంతులు గారు లూథరన్ హైస్కూలు మొట్టమొదటి హిందూ, భారతీయ ప్రధాన ఉపాధ్యాయులుగా పనిచేసి ఘనత వహించారు.
2000లో ప్రొఫెసర్ సుధాకర్ రెడ్డి పర్యవేక్షణలో ‘‘చిందు భాగవతంలో మేకప్, కాస్ట్యూమ్స్’’ అనే అంశంపై పి.హెచ్డి పరిశోధన చేసి, భారతదేశంలోనే మేకప్, కాస్ట్యూమ్స్ పై పరిశోధన చేసిన మొదటివ్యక్తిగా హరిశ్చంద్ర పేరు తెచ్చుకున్నారు. ఈ పరిశోధన చేస్తున్న సమయంలో డి.ఎస్.ఎన్. మూర్తి, మొదలి నాగభూషణశర్మ, చాట్ల శ్రీరాములు, తల్లావజ్ఝుల సుందరం, భాస్కర్ శివాల్కర్, ఎన్.జె. భిక్షు, డాక్టర్ ప్రసాదరెడ్డి, డి. యస్. దీక్షితులు వంటి పలువురు రంగస్థల కళాకారులతో పరిచయాలు ఏర్పడ్డాయి. అంతేకాకుండా ఇదే సమయంలో సెంట్రల్ యూనివర్సిటీ థియేటర్ ఆర్ట్స్ విభాగంలో గెస్ట్ ఫ్యాకల్టీగా, మేకప్ ఆర్టిస్ట్ గా పనిచేశారు. ఇది ఆయనకు ఆర్థికంగా సహాయపడడమేగాకుండా నటునిగా గుర్తింపునిచ్చింది.
1986, 87, 88 సంవత్సరాల్లో గుంటూరు లోని హిందూ కాలేజీ గోల్డెన్ జూబ్లీ వేడుకల సందర్భంగా నాటకాల పోటీలను నిర్వహించారు. ఆ మూడు సంవత్సరాలల్లో ప్రదర్శించిన నాటకాల్లో నటించి మూడు సంవత్సరాల పాటు ఉత్తమ రంగస్థల నటునిగా అవార్డులు అందుకున్నారు. 1983లో రంగస్థల నటులు ఆనంద్ వద్ద నటనలో శిక్షణ పొంది సాంఘిక నాటకాల నటనలో మెలకువలను నేర్చుకున్నారు. ఆ తరువాత అట్లూరి బలరామయ్య వద్ద కూడా నటనలో మెలకువలను నేర్చుకున్నారు. తన తండ్రి మిత్రులైన కోటేశ్వరరావు దగ్గర మేకప్ లో శిక్షణ పొందారు.
హరిశ్చంద్ర తండ్రి హెచ్. రామాంజనేయులు రైల్వే ఉద్యోగిగా పనిచేసేవారు. ఆయన రంగస్థల నటులు, దర్శకులు కూడా. రామాంజనేయులు రైల్వేలో పనిచేస్తూనే తరచుగా నాటకాల్లో నటించి ఎంతో పేరుతెచ్చుకున్నారు. తనలాగే తన కుమారుడు కూడా నాటకరంగంలో పేరు తెచ్చుకోవాలని చిన్నతనం నుంచి ఎంతో ప్రోత్సహించారు. అలా తండ్రి ప్రోత్సాహంతో హరిశ్చంద్ర ఎనిమిదవ తరగతి నుంచి పాఠశాలల్లో నాటకాలు వేస్తూ, నాటకాల పోటీల్లో నటించి ఉత్తమ రంగస్థల నటునిగా పేరుతెచ్చుకున్నారు.
2005లో ఆఫ్రికాలోని ఎరిత్రియా దేశానికి వెళ్లి అక్కడ నటన, దర్శకత్వం, మేకప్, కాస్ట్యూమ్స్ వంటి విభాగాలలో ఐదేళ్లపాటు అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ గా పనిచేశారు. ఎరిత్రియాలో పనిచేసిన అయిదేళ్ల సమయంలో తెలుగు నాటరంగాన్ని ఆ దేశవాసులకు పరిచయం చేశారు. ఎరిత్రియాలో మొదటిసారిగా వరుసగా మూడేళ్ల పాటు ప్రపంచ రంగస్థల దినోత్సవాన్ని జరిపించారు. అనంతరం నాలుగవ సంవత్సరం నుంచి అక్కడి ప్రభుత్వం ఈ దినోత్సవాన్ని అధికారికంగా జరిపిస్తోంది.
తన తండ్రికి హైదరాబాద్ బదిలీ అవడంతో 1990వ సంవత్సరంలో హరిశ్చంద్ర హైదరాబాద్ కు వచ్చి హైదరాబాదు విశ్వవిద్యాలయము లో పిజి డిప్లొమా ఇన్ యాక్టింగ్ కోర్సు చేశారు. ఆ తర్వాత అదే యూనివర్సిటీలో ఎం.ఎ. థియేటర్ ఆర్ట్స్ పూర్తిచేశారు. 1995లో నేషనల్ ఎలిజిబిలిటీ టెస్టు ను పాసై, లెక్చరర్ కావడానికి అర్హత పొందారు.
డాక్టరేట్ పరిశోధన పూర్తయిన తరువాత రసరంజని సంస్థ ప్రదర్శించిన నాటకాల్లో నటిస్తూ, మేకప్ ఆర్టిస్ట్ గా కూడా రాణించారు. ప్రసాదరెడ్డి, డి.ఎస్.ఎన్. మూర్తి, మొదలి నాగభూషణశర్మ, చాట్ల శ్రీరాములు, తల్లావజ్ఝుల సుందరం వంటి రంగస్థల దర్శకుల దర్శకత్వంలో నటించారు.
డా. హరిశ్చంద్ర రాయల రంగస్థల, టి.వి., సినీ నటుడు, రంగస్థల దర్శకుడు, రూపశిల్పి. 30 సంవత్సరాలుగా తెలుగు నాటకరంగంలో కృషి చేస్తున్నారు. అంతేకాకుండా భారత దేశములోనే మేకప్, కాస్ట్యూమ్స్ అంశాలపై పిహెచ్డి చేసిన మొదటి వ్యక్తి హరిశ్చంద్రే.
హరిశ్చంద్ర వెంకటలక్ష్మి, హెచ్. రామాంజనేయులు దంపతులకు 1965, మే 6 న అనంతపురం జిల్లా లోని గుంతకల్ లో జన్మించారు. గుంతకల్ లోనేపాఠశాల, కళాశాల విధ్యాభ్యాసాన్ని పూర్తి చేశారు. గుంతకల్ ఎస్.కె.పి. ప్రభుత్వ కళాశాలలో డిగ్రీ చదివారు.
సహజసిద్ధంగా ఏర్పడిన బేరియం క్రోమేట్ మొదట జోర్డాన్ దేశంలో గుర్తించారు. శిలలపై ఏర్పడిన బ్రౌన్ రంగు ఈ స్పటిక రూపంలో ఉన్న ఈ పదార్థానికి హేస్‌మైట్ అని జోర్డాన్ సామ్ర్యాజ్యం పేరును నిర్ధారించారు.
ఈ హేస్‌మైట్ స్పటీకాలు పసుపు-బ్రౌన్ రంగు మొదలుకొని ఆకుపచ్చిని-బ్రౌన్ రంగు కలిగి, ఒకమిల్లి మీటరు పొడవు ఉండును.