polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
2000 మీ ఎత్తైన " టియేరా కాలియెంటే " అని పిలువబడుతున్న పసిఫిక్ జోన్ ఉష్ణమండల స్పానిష్ అమెరికాలో " హాట్ లాండ్ "గా భావించబడుతుంది. ఇక్కడ సంవత్సరమంతా స్థిరమైన ఉష్ణోగ్రత ఉంటుంది. ఉష్ణోగ్రత 85-90 డిగ్రీల ఫారెన్ హీట్ ఉంటుంది. నవంబరు నుండి ఏప్రిల్ వరకు ఉండే డ్రై సీజన్ తరువాత మే మాసంలో ఆరంభమై అక్టోబరు మాసం వరకు కొనసాగే వర్షాలు పసిఫిక్ దిగువభూములకు 40-60 మి.మీ వర్షపాతం ఇస్తుంది. సారవంతమైన మట్టి, అనుకూలమైన వాతావరణం ఒకటిగా కలిసి పశ్చిమ నికరాగ్వాను దేశ ఆర్థిక, ప్రజాసాంధ్రత కేంద్రంగా మార్చాయి. పసిఫిక్ తీరం, నికారాగ్వా సరసు వాయవ్యభాగం సరిహద్దు పొడవు 15కి.మీ.19వ శతాబ్దంలో ఈసరసు, జుయాన్ నది మద్య అమెరికాలోని ఇస్త్మస్ కాలువలో అతి పెద్ద భాగంగా ప్రతిపాదించబడింది. కెనాల్ ప్రతిపాదనలు 20వ, 21వ శతాబ్దంలో పునరుద్ధరించబడ్డాయి.
నికారాగ్వా ప్రజల సంపద భూమియాజమాన్యం మీద ఆధారపడి ఉంది. ఆహారధాన్యాలు, కాఫీ, పత్తి, గొడ్డుమాసం, చక్కెర పంటలద్వారా ప్రజలకు పుష్కలమైన ఆదాయం లభిస్తుంది.పైతరగకి చెందిన ప్రజలందరూ, మద్యతరగతి ప్రజలలో నాలుగవభాగం ప్రజలు భూమికి యాజమాన్యం వహిస్తున్నారు. 1985లో ప్రభుత్వాధ్యయనం 68.4% వారి కనీసావసరాలను తీర్చుకోలేని బీదరికాన్ని అనుభవిస్తున్నారని వర్గీకరించింది. నివాసగృహం, శానిటరీ సర్వీసులు విద్య, ఉపాధి సౌకర్యాలు ప్రజలందరికీ తగినంతగా అందుబాటులో లేవు. ఈ అధ్యనాల విశ్వసనీయత సందేహాస్పదంగా ఉంది. నివాసగృహాల నిర్మాణంలో నాణ్యతలేని వస్తువులు, వదిలివేసిన వస్తువులతో మురికి నేలతో నిర్మించబడుతున్న నివాసగృహాలలో ఒక గదిలో సరసరిగా 4 నివసిస్తుంటారు.
దేశంలో అవసరమైనంతాగా రవాణా సౌకర్యాలు అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి. ఉదాహరణగా ఒక వ్యక్తి రహదారి మార్గంలో మనాగ్వా నుండి కరీబియన్ సముద్రతీరం వరకు ప్రయాణించలేడు. రహదారి మార్గం " ఎల్ రామా " పట్టణం వద్ద ముగుస్తుంది. ప్రయాణీకులు మారి రియో ఎస్కాండిడో నదీబోటుల ద్వారా 5 గంటలు ప్రయాణించి కరీబియన్ సముద్రతీరం చేరుకోవాలి. మద్య ఎగువభూభాగంలో ఉన్న టుమా నదిమీద నిర్మించబడిన " ది సెంట్రొయామెరికా పవర్ ప్లాంటు " విస్తరించబడింది. దేశంలోని పరిశ్రమలకు విద్యుత్తు సరఫరాచేయడానికి ఇతర జలవిద్యుత్తు కేద్రాలు స్థాపించబడ్డాయి. పనామా కాలువకు సప్లిమెంటుగా సరికొత్తగా సీలెవల్ కాలువ నిర్మించడానికి అనువైన ప్రాంతంగా నికరాగ్వా భావించబడింది. నికరాగ్వా సముద్రయానం అమెరికా, ప్రపంచంలో అతి తాక్కువగా భావిస్తున్నారు.
నికరాగ్వా పశ్చిమంలో ఉన్న దిగువభూములలో వెడల్పైన, సారవంతమైన వ్యవసాయ మైదానాలు ఉన్నాయి. కార్డిలెరా లాస్ మరిబియోస్ పర్వతశ్రేణి లోని (గ్రనడాకు స్వల్పగా వెలుపల ఉన్న మాంబకొ, లెయాన్ సమీపంలోని మామొటొంబొలతో కూడినది) అగ్నిపర్వత విస్పోటాల కారణంగా ఈమైదానం రూపురేఖలలో మార్పులు సంభవిస్తూ ఉంటుంది. దిగువభూములు " గల్ఫ్ ఆఫ్ ఫాంసెకా " నుండి నికరాగ్వా పసిఫిక్ సరిహద్దు వరకు విస్తరించి ఉన్నాయి. నికరాగ్వా సరసు మద్య అమెరికాలో అతిపెద్ద సరసుగానూ, ప్రపంచంలో 20వ స్థానంలోనూ ఉంది. ఈ సరసు మంచినీటి షార్కులకు నిలయంగా ఉంది. పసిఫిక్ దిగువభూముల ప్రాంతంలో జనసాధ్రత అధికంగా ఉంది. దేశంలోని జనసంఖ్యలో సగం ఈప్రాంతంలో ఉంది.
1979 జూలైలో శాండినిస్టులు బలవంతంగా అధికారం స్వాధీనం చేసుకుని సొమొజాను పదవీచ్యుతుని చేసారు. తరువాత నికరాగ్వా లోని మద్యతరగతి, సంపన్న భూస్వాములు, వృత్తిపని వారిలో చాలామంది యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో స్థిరపడ్డారు. కార్టర్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ కొత్త ప్రభుత్వంతో పని చేయాలని నిర్ణయించుకుంది.
సొమొజా దేశంనుండి పారిపోయి పరగ్వే చేరుకుని 1980 సెప్టెంబరులో హత్యకు గురైయ్యాడు. ఆయన హత్యకు అర్జెంటీనా రెవల్యూషనరీ వర్కర్స్ పార్టీకి సంబంధం ఉన్నట్లు భావించబడింది.
1980లో కార్టర్ ప్రభుత్వం అందించిన 60 మిలియన్ల అమెరికన్ డాలర్ల సహాయం నిలిపివేయబడింది. ఎల్ సల్వేడర్ తిరుగుబాటుదారులకు నికరాగ్వా నుండి నౌకలలో సహాయం అందిన సాక్ష్యం లభించినందున సహాయం నిలిపివేయబడింది.
మనాగ్వాను పునర్నిర్మించడానికి బదులుగా సొమొజా నివారణ నిధిని దుర్వినియోగం చేసాడు. నివారణ నిధిని దుర్వినియోగం చేయడం పిట్స్ బర్గ్ సముద్రపు దొంగలకు ప్రేరణ కలిగించి రొబెర్టో క్లెమెంటో వ్యక్తిగతంగా మనాగ్వాకు విమానంలో పయనించిన సమయంలో విమానప్రమాదంలో మరణించాడు. ఆర్ధికశాఖ కూడా సొమొజా సహాయాన్ని నిరాకరించింది. ఆయన కే వంటి గుత్తాధిపత్య పరిశ్రమలను దేశపునర్నిర్మాణం కొరకు ఆహ్వానించాడు.
1961లో కార్లోస్ ఫొనెస్కా శాండినొ , ఇద్దరు పోరాటవీరుల చరిత్రను పరిశీలించి " శాండినిస్టా లిబరేషన్ ఫ్రంటు " ను స్థాపించాడు. 1972 భూకంపం , సొమూజా లంచగొండితనం కారణంగా శాండిస్టా ఫ్రంటులోకి సర్వం కోల్పోయిన యువత వరదలా వచ్చిచేరేలా చేసింది.
1974 డిసెంబర్‌లో ఎఫ్.ఎస్.ఎల్.ఎన్. బృందం యు.ఎస్. దౌత్యాధికారిని " టర్నర్ షెల్టన్ " ను కిడ్నాప్ చేయడానికి ప్రయత్నించారు. 1978 జనవరి 10న నేషనల్ న్యూస్ పేపర్ " లా ప్రెంసా " సంపాదకుడు " పెడ్రొ జొయాక్విన్ చమొరొ కార్డెనా ", సొమొజా ప్రత్యర్థి ఆర్డెంటు హత్యకు గురైయ్యారు.
" అపోలో లాగూన్ నేచురల్ రిజర్వ్ " 23,000 సంవత్సరాలకు ముందు భూమికోత కారణంగా ఏర్పడింది. అగ్నిపర్వత క్రేటర్ క్రమంగా నీటితో నిండి 7 కి.మీ. వెడల్పైన క్రేటర్ సరసు ఏర్పడింది. సరసు చుట్టూ పురాతన క్రేటర్ గోడ ఉంది.
మడుగు చుట్టూ రెస్టారెంట్లు ఉన్నాయి. వీటిలో పలు కేయాక్స్ ఉన్నాయి. మడుగులో పలు వాటర్ స్పోర్ట్స్ ఆడాడానికి తగిన సౌకర్యాలు లభిస్తున్నాయి. లియాన్‌లో ఉన్న సెర్రో నికరావ్ అగ్నిపర్వత ప్రాంతంలో శాండ్ స్కీయింగ్ ప్రత్యేక ఆకర్షణగా ఉంది. అధికంగా సందర్శించబడుతున్న అగ్నిపర్వతాలలో మసయా అగ్నిపర్వతం, మొమొటొంబొ, మాంబచొ, కొసిగుయిన, ఒమెటెపే కాంసెప్షన్ ప్రధానమైనవి.
పర్యాటకరంగం అభివృద్ధి వ్యవసాయరంగం, కమర్షియల్, నిర్మాణరంగం, ఫైనాంస్ పరిశ్రమలను దెబ్బతీసాయి. అధ్యక్షుడు " డానియల్ ఆర్టెగా " దేశం అంతటా పర్యాటకరంగం అభివృద్ధి చేసి దేశంలోని పేదరికంతో పోరాడాలని పిలుపు ఇచ్చాడు. 2010 లో 1 మిలియన్ పర్యాటకులు నికరాగ్వాను సందర్శించారు. ఫలితంగా నికరాగ్వా పర్యాటకరంగం దేశఆర్ధికరంగాన్ని గణనీయంగా అభివృద్ధి చెందింది.
గ్రామీణ శ్రామికవర్గం వ్యవసాయకూలీ మీద ఆధారపడి జీవనం సాగిస్తున్నారు. కొంతమందికి మాత్రమే శాశ్వత ఉపాధి లభిస్తుంది.చాలా మంది ప్రజలు పంటసమయంలో వ్యవసాయక్షేత్రాలలో పనిచేస్తూ మిగిలిన సమయాలలో ఇతర పనులకు వెళ్ళే వలస కూలీలుగా పనిచేస్తుంటారు. చిరువ్యవసాయదారులు కుటుంబ ఆదాయానికి సరిపడినంత భూమి లేదు.వారు కూడా పంటసమయంలో కూలీలతో చేరి పనిచేస్తుంటారు. భుస్వాములు సరిపడినంత భూమియాజమాన్యం వహిస్తూ ఆర్థికంగా స్వతంత్రంగా ఉన్నారు.
దేశం తూర్పు ప్రాంతంలో దట్టమైన అరణ్యాలు ఉన్నాయి. రియో శాన్ జుయాన్ డిపార్ట్మెంటు, స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన ఉత్తర, దక్షిణ కరీబియన్ ప్రాంతాలలో వర్షారణ్యాలు ఉన్నాయి. దక్షిణ భూభాగంలో " ఇండో మైజ్ బయోలాజికల్ రిజర్వ్ ", ఉత్తర భూభాగంలో ఉన్న బొసవాస్ బయోస్ఫేర్ రిజర్వ్ అత్యంతశ్రద్ధగా సంరక్షించబడుతూ ఉంది. 2.4 మిలియన్ ఎకరాలలో ఉన్న నికరాగ్వా అరణ్యాలు మద్య అమెరికా ఊపిరితిత్తులుగా భావించబడుతున్నాయి. అమెరికా ఖండాలలో వైశాల్యపరంగా ఈ అరణ్యాలు ద్వితీయస్థానంలో ఉన్నాయి.
నికరాగ్వా పసిఫిక్ ప్రాంతంలో మద్య అమెరికాలోని రెండు మంచినీటి సరసులు ఉన్నాయి. గల్ఫ్ ఆఫ్ ఫాంసెకాలోని రిఫ్ట్ లోయలో మద్య ఎగువభూలలో ఉన్న అగ్నిపర్వతాల విస్పోటం కారణంగా వెలువడిన ధూళితో సారవంతమైన దిగువ మైదానాలు ఉన్నాయి. నికరాగ్వా విస్తారమైన జీవవైవిధ్యం, అసమానమైన పర్యావరణం మెసిమెరికా జీవవైద్య కేంద్రంగా ముఖ్యత్వం తీసుకువచ్చింది.నికరాగ్వా మద్య అమెరికా ఆజ్ఞిపర్వత ఆర్క్‌లో భాగంగా ఉంది.
పశ్చిమ నికరాగ్వాలో ఉన్న 40 అగ్నిపర్వతాలలో ఇప్పటికీ చాలా సజీవంగా ఉన్నాయి. కొన్ని సమయాలలో అగ్నిపర్వత విస్పోటాలు సెటిల్మెంట్లను ధ్వంసంచేసినప్పటికీ పరిసరప్రాంతాలను అవి సారవంతం చేస్తున్నాయి. అగ్నిపర్వత విస్పోటాల కారణంగా భౌగోళికంగా జరుగుతున్న మార్పులు భూకంపాలు సంభవించడానికి కారణమౌతున్నాయి. పసిఫిక్ జోన్‌లో తరచుగా భూప్రకంపనలు సంభవిస్తున్నాయి. భూకంపాలు రాజధాని నగరం మనాగ్వా నగరాన్ని పలుమార్లు ధ్వంసం చేసాయి.
ఫలితంగా శాండినిస్టాస్, వివిధ రెబల్ గ్రూపులు కొత్తప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా ప్రతిపక్షంగా ఏర్పడ్డారు. కాంట్రాస్ తిరుగుబాటుదారులకు రీగన్ అడ్మింస్ట్రేషన్ ఆధీనంలోని సెంట్రల్ ఇంటెలిజెంస్ ఏజెంసీ నిధి, ఆయుధాలు, శిక్షణ ఇవ్వడానికి అనుకూలంగా స్పందించింది. కాంట్రా తిరుగుబాటుదారులు దేశం వెలుపల నుండి హండూరాస్ ఉత్తరభూభాగం, కోస్టారీకా దక్షిణభూభాగం నుండి కార్యకలాపాలు సాగించారు.
నికరాగ్వాలో అనేక మడుగులూ, చెరువులు ఉన్న కారణంగా దీనిని " లాండ్ ఆఫ్ లేక్స్ అండ్ వాల్కనోస్ " వర్ణిస్తుంటారు. దేశం పసిగి తీరం వెంట ఉత్తరం నుండి దక్షిణం వరకు అగ్నిపర్వతమాలిక విస్తరించి ఉంది.ప్రస్తుతం నికరాగ్వాలోని 7-50 అగ్నిపర్వతాలు చైతన్యవంతంగా ఉన్నాయి.ఈఅగ్నిపర్వతాలుఅనేకమంది పర్యాటకులకు హాకింగ్, క్లైంబింగ్ , కేంపింగ్, క్రేటర్ సరసులో ఈత వంటి క్రీడావినోదం అందిస్తున్నాయి.
1990 నికరాగ్వా జనరల్ ఎన్నికలలో యాంటీ శాండినిస్టా పార్టీలు వయోలెటా చమొరొ నాయకత్వంలో శాండినిస్టులు ఓటమికి గురైయ్యారు.జయిస్తామని భావించిన శాండినిస్టులకు ఓటమి గట్టి షాక్ ఇచ్చింది. ఎన్నికల తరువాత చమొరొ మొదటి మహిళా అధ్యక్షురాలిగా నియమించబడింది.
1996 నికరాగ్వా ఎన్నికలలో డానియల్ ఆర్టెగా, శాండినిస్టులు ఓటమికి గురైయ్యారు. కాంసిస్ట్యూషనల్ లిబరల్ పార్టీకి చెందిన అర్నాల్డో అలెమన్ విజయం సాధించాడు.
1927 నుండి 1933 వరకు తిరుగుబాటు జనరల్ " అగస్టో సీజర్ శాండినో " నాయకత్వంలో కంసర్వేటివ్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా అలాగే యు.ఎస్. యుద్ధనౌకలకు వ్యతిరేకంగా గొరిల్లా యుద్ధం సాగింది. 1933 లో అమెరికన్లు నికరాగ్వాను వదిలి వెళ్ళగానే వారు నేషనల్ గార్డును ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. సమైఖ్య సైనిక , పోలిస్ బలగాలకు అమెరికా శిక్షణ , ఉపకరణాను అందించి సహకరించి దళాలను యు.ఎస్.కు విశ్వాసంగా ఉండేలా రూపొందించింది.
నికరాగ్వా మొత్తం భూవైశాల్యం 1,30,967 చ.కి.మీ. భౌగోళికంగా నికరాగ్వా మూడుప్రాంతాలుగా విభజించబడి ఉంది: పసిఫిక్ దిగువభూములు ,అమెరిస్క్యూ పర్వతాలు , ది మస్కిటో కోస్ట్ . అట్లాంటిక్ సముద్రతీరంలో ఉన్న దిగువ మైదానం కొన్ని ప్రాంతాలలో 97 కి.మీ వెడల్పు ఉంటాయి.
నికరాగ్వా సుసంపన్నమైన వృక్షజాలానికి, జంతుజాలానికి నిలయంగా ఉంది.నికరాగ్వా రెండు అమెరికా ఖండాలకు మద్యలో ఉన్న కారణంగా బృహత్తర జీవవైద్యానికి అనుకూలంగా ఉంది. వాతావరణం, స్వల్పంగా ఉన్న అల్టిట్యూడ్ వ్యత్యాసాలు దేశంలో 248 జాతుల ఉభయచరాలు, సరీసృపాలకు, 183 జాతుల క్షీరదాలు, 705 పక్షిజాతులు, 640 చేపజాతులు, 5,796 వృక్షజాతులకు అనుకూలత కలిగిస్తున్నాయి.
నికరాగ్వా ఉష్ణమండల తూర్పు సముద్రతీరం దేశంలోని మిగిలిన ప్రాంతంకంటే వ్యత్యాసంగా ఉంటుంది. ఇక్కడ ఉష్ణమండల వాతావరణం నెలకొని ఉంటుంది. ఈప్రాంతంలో ఉన్న బ్లూఫీల్డ్ నగరంలో అధికార స్పానిష్ భాషతో కలిసి ఇంగ్లీష్ కూడా అధికంగా వాడుకలో ఉంది. ఇక్కడ ప్రజలు మిగిలిన కరీబియన్ నగరాలలోని ప్రజలలా ఉంటారు.
పసిఫిక్ దిగువభూభాగంలోని సముద్రతీరాలు, రిసార్టులు స్పానిష్ నికరాగ్వా నిర్మాణకళకు, కళాఖండాలకు నిలయంగా ఉన్నాయి. లెయాన్, గ్రనడా నగరాలలో కాలనీ నిర్మాణకళ ప్రతిబింభిస్తుంది. 1524లో స్థాపించబడిన గ్రనడా నగరం అమెరికా ఖండాలలో పురాతన నగరంగా గుర్తించబడుతుంది.
నికరాగ్వా సరసు, శాన్ జుయాన్ నదిలో మంచినీటిలో అధికంగా నివసించే బుల్ షార్క్ కనుగొనబడింది. దీనిని తరచుగా నికరాగ్వా షార్క్ అంటారు.
నికరాగ్వా సమీపకాలం నుండి మంచినీటి చేపలు, షార్క్, సాఫిష్ వేటను నిషేధించింది. ఈ జంతువుల సంఖ్య క్షీణించడమే నిషేధం విధించడానికి ప్రధాన కారణంగా ఉంది.
ఉత్తర నికరాగ్వా కాఫీ తోటలు, పశువుల పెంపకం, పాలు, కూరగాయలు, వుడ్, బంగారం, పూలు ఉత్పత్తికి ప్రధానకేంద్రంగా మార్చబడింది. ఇక్కడ ఉన్న విస్తారమైన అరణ్యాలు, నదులు, భౌగోళికం పర్యావరణ పర్యటనలకు అనుకూలంగా ఉన్నాయి.
ఈప్రాంతంలో డేగ, టర్కీ బర్డ్, టౌకాన్, పరకీత్, మాకా మొదలైన పక్షులు ఉన్నాయి. ఈప్రాంతంలో కోతులు, యాంటీటర్, వైట్ - టెయిల్డ్ డీర్, టాపిర్ మొదలైన వైవిధ్యమైన జంతువులు ఉన్నారు.
దేశ జి.డి.పి.లో చెల్లిపులు 15% భాగస్వామ్యం వహిస్తున్నాయి. 21వ శతాబ్దం మొదటి దశాబ్ధంలో ఆసియన్, చైనా పోటీ కారణంగా మాక్విలా రంగంలో అభివృద్ధి తగ్గుముఖం పట్టింది.
గ్రామానికి ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు ఉంది. గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు పోస్టాఫీసు, టెలిఫోన్లు, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫెలు, ప్రైవేట్ కొరియర్, పబ్లిక్ బస్సు సౌకర్యం, రైల్వేస్టేషన్, ఆటోలు, టాక్సీలు ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, జిల్లా ప్రధాన రోడ్డు, జిల్లా రోడ్లు గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల దూరంలోనూ, రాష్ట్ర రహదారి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల దూరంలోనూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఉంది. గ్రామానికి సమీపంలోని బాలబడులు, మాధ్యమిక పాఠశాలలు, సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు కతు నంగల్లో 5 కిలోమీటర్ల లోపు ఉన్నాయి. గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల దూరంలో మంజితలో సమీపంలోని డిగ్రీ కళాశాలలు, ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు, వైద్య కళాశాలలు, మేనేజ్మెంట్ సంస్థలు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో పౌర సరఫరా కేంద్రం ఉంది. గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ ఋణ సంఘం, స్వయంసహాయక బృందాలు ఉన్నాయి. గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల దూరంలో సమీప ఏటీఎం, వారపు సంత, వ్యవసాయ మార్కెట్ కమిటీ ఉన్నాయి.
గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టీబీ వైద్యశాల, అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, పశువైద్య శాలలు, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం ఉన్నాయి.
పద్మారావు గౌడ్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి 1986వ సంవత్సరంలో హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ కి జరిగిన ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీ తరఫున మోండా మార్కెట్ నుంచి పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి జనతాదళ్ పార్టీ అభ్యర్థి తలసాని శ్రీనివాస్ యాదవ్ పై కార్పొరేటర్‌గా గెలిచాడు. ఆయన తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధనకోసం ఏర్పాటైన తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి లో 2001లో చేరి 2002లో జరిగిన కార్పొరేషన్ ఎన్నికల్లో రెండోసారి కార్పొరేటర్‌గా ఎన్నికయ్యాడు. 2004లో సికింద్రాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. 2009లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో సనత్‌నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా పోటిచేసి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి మర్రి శశిధర్ రెడ్డి చేతిలో ఓడిపోయాడు. పద్మారావు గౌడ్ 2004, 2014, 2018 ఎన్నికల్లో సికింద్రాబాద్‌ నుంచి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు. 2008 సికింద్రాబాద్‌ నియోజకవర్గంలో జరిగిన ఉప ఎన్నికల్లో, 2009 సంవత్సరంలో జరిగిన ఎన్నికల్లో సనత్ నగర్‌ నుండి పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు.
తిగుళ్ళ పద్మారావు గౌడ్ తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ప్రస్తుతం భారత్ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ తరపున సికింద్రాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం శాసన సభ్యుడిగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాడు, డిప్యూటీ స్పీకర్ గా ఉన్నాడు. 2014, జూన్ 2న తెలంగాణ రాష్ట్ర మంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశాడు. 2014లో సికింద్రాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం కు ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికైన పద్మారావు గౌడ్, 2014 నుండి 2018 వరకుతెలంగాణ రాష్ట్ర తొలి ఎక్సైజ్, క్రీడలు & యువజన వ్యవహారాల మంత్రిగా భాద్యతలు నిర్వహించాడు.
2014లో సికింద్రాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై, 2014 జూన్ 2 న తెలంగాణ ప్రభుత్వం కేబినెట్ లో ఎక్సైజ్, యువజన సర్వీసులు, క్రీడల మంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వహించాడు. 2018 ముందస్తు ఎన్నికల్లో సికింద్రాబాద్ నియోజకవర్గం నుంచి పోటీ చేసి పద్మారావు గెలుపొందాడు. అనంతరం ఆయన డిప్యూటీ స్పీకర్‌గా ఎన్నికయ్యాడు.
పద్మారావు గౌడ్ 1954, ఏప్రిల్ 7న ఈశ్వరయ్య - రాములమ్మ దంపతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రం, సికింద్రాబాద్ లో జన్మించాడు. సికింద్రాబాద్ ఎస్పీ రోడ్ లో ఉన్న ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలలో ఇంటర్మీడియట్ పూర్తిచేశాడు.
1971 డిసెంబరు నాటి సంధిరేఖను నియంత్రణ రేఖగా ఇరు దేశాలూ గుర్తించాయి. "ఏ భిన్నాభిప్రాయాలున్నప్పటికీ, ఇద్దరిలో ఎవరూ కూడా ఏకపక్షంగా ఈ రేఖను మార్చేందుకు ప్రయత్నించకూడదు". ఈ రేఖను ఆంతర్జాతీయ సరిహద్దుగా మార్చాలని రెండు దేశాల అధిపతుల ఆంతరంగిక సమావేశంలో అప్రకటిత ఒప్పందం కుదిరిందని భారత అధికారులు అన్నప్పటికీ పాకిస్తాన్ అధికారులు దాన్ని ఖండించారు. ఈ రేఖను గుర్తించడంతో, భారత పాకిస్తాన్‌లలో ఐక్యరాజ్యసమితి సైనిక పరిశీలకుల బృందానికి పాత్ర ఏమీ లేదని భారత్ చెప్పింది. 1949 లో జరిగిన కరాచీ ఒప్పందం ద్వారా ఏర్పడిన సంధిరేఖను ఈ బృందం పరిశీలిస్తూ ఉంటుంది. ఇప్పుడా రేఖయే లేదు కాబట్టి ఈ బృందం అవసరం లేదని భారత్ వాదన. అయితే, పాకిస్తాన్ వాదన ఇందుకు భిన్నంగా ఉంది. ఈ బృందం ఇప్పటికీ రెండు దేశాల్లోనూ ఉంది.
భారత ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ, పాకిస్తాన్ అధ్యక్షుడు జుల్ఫికర్ ఆలీ భుట్టో ల మధ్య ఈ ఒప్పందం కుదిరింది. భుట్టో కుమార్తె, తరువాతి కాలంలో పాకిస్తానుకు ప్రధాని అయిన బేనజీర్ భుట్టో కూడా తండ్రితో ఉంది. ఒప్పందం ద్వారా పాకిస్తాన్ బంగ్లాదేశ్ ఉనికిని గుర్తించింది.ఈ ఒప్పందం జూలై 3 న రాత్రి 12:40 కి సంతకాలైనప్పటికీ అధికార పత్రాలన్నీ 1972 జూలై 2 తేదీతోనే ఉన్నాయి. ఒప్పందం లోని ప్రధాన అంశాలు:
రెండు దేశాలు తమ వివాదాలను ద్వైపాక్షికంగానే పరిష్కరించుకుంటాయి. తరువాతి కాలంలో కాశ్మీరు సమస్యలో ఐక్యరాజ్యసమితి జోక్యాన్ని పాకిస్తాన్ ప్రతిపాదించినప్పటికీ, ఈ అంశం ఆధారంగానే భారత్ అంగీకరించలేదు.
సిమ్లా ఒప్పందం భారత పాకిస్తాన్ల మధ్య 1972 జూలై 2 న, హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాజధాని సిమ్లాలో కుదిరింది. 1971 నాటి బంగ్లాదేశ్ యుద్ధంలో పాకిస్తాన్ భారత్ చేతిలో ఓడిన తరువాత ఈ సంధి కుదిరింది. ఈ యుద్ధంలో తూర్పు పాకిస్తాన్ గా పిలువబడే భూభాగం పాకిస్తాన్‌నుండి వేరుపడి బంగ్లాదేశ్‌గా ఏర్పడింది. తొలుత బంగ్లా విముక్తి యుద్ధంగా మొదలైన ఈ యుద్ధంలో భారత్ తూర్పు పాకిస్తాన్ కు బాసటగా దిగడంతో ఇది భారత పాకిస్తాన్ యుద్ధంగా మారింది. సిమ్లా ఒప్పందాన్ని ఇరు దేశాల పార్లమెంట్లూ అదే సంవత్సరం ఆమోదముద్ర వేసాయి.
ఈ ఒప్పందం రెండు దేశాల మధ్య సంబంధాలు క్షీణించి, ఘర్షణల దాకా పోకుండా నివారించలేకపోయింది. 1999 నాటి కార్గిల్ యుద్ధం ఇందుకో ఉదాహరణ. 1984 లో ఆపరేషన్ మేఘదూత్‌లో భారత్ సియాచెన్ గ్లేసియరును పూర్తిగా ఆక్రమించుకుంది. ఈ ప్రాంతంలో నియంత్రణ రేఖను సిమ్లా ఒప్పందంలో నిర్వచించలేదు. అయితే పాకిస్తాన్ దీన్ని సిమ్లా ఒప్పందపు అతిక్రమణగా భావించింది.
తమ సంబంధాలను విషమం చేస్తున్న ఘర్షణలకు అంతం పలకాలనే రెండు దేశాల నిశ్చయానికి ఫలితంగా ఈ ఒప్పందం కుదిరింది. తమ పరస్పర సంబంధాలను మామూలు స్థాయికి తీసుకువెళ్ళడమే కాకుండా, భవిష్యత్తులో ఈ సంబంధాలను నిర్దేశించే సూత్రాలను కూడా ఈ ఒప్పందం నిర్వచించింది.
ముకుల్ ధర్ ఆరేళ్ళ కుర్రవాడు. అంత చిన్న వయసులోనే అందంగా బొమ్మలు గీస్తూ, తన తల్లిదండ్రులను మురిపిస్తూ వుండేవాడు. మామూలుగా కోతి, పిల్లి బొమ్మలు గీస్తూ వుంటే అందులో అంతగా ఆశ్చర్యపడడానికేమీ ఉండేది కాదు. పెద్దపెద్ద మైదానాలు, రాజప్రాసాదాలు, ఉద్యానవనాలు, నెమళ్ళు అందంగా చిత్రిస్తూ అంతటితో వూరుకోక ఒక చక్కని కోట బొమ్మ వేసి 'ఇదొక బంగారు కోట. పోయిన జన్మలో నేను అందులోనే ఉన్నాను ' అనే సరికి ముకుల్ తల్లిదండ్రుల మనసుల్లో కలవరం ప్రారంభమైంది. కొన్ని రోజులైతే ఇంకా ఏమంటాడోనని కంగారుపడుతూ డాక్టర్ బిజ్రా అనే సైకియాట్రిస్టు దగ్గరకు తీసుకెళ్ళి, ముకుల్ మనస్తత్వాన్ని పరిశీలించవలసిందిగా చెప్పి అతనికి అప్పగించారు.
ముకుల్ సంరక్షణార్థం జోధ్‌పూర్ బయలుదేరిన ప్రైవేట్ డిటెక్టివ్ ప్రదోష్‌కు రైలులో ఒక డిటెక్టివ్ కథా రచయితతో పరిచయం ఏర్పడుతుంది. ఇద్దరి ఆసక్తీ ఒకటే కావడంతో ఈ మిస్టరీని కలిసే ఛేదించాలన్న నిర్ణయానికి వస్తారు. జోధ్‌పూర్‌లో వాళ్ళకు అనుకోకుండా, తొందరలోనే ఆ ఇద్దరు దొంగలూ ముకుల్‌తో పాటు తటస్థపడతారు. తామెవ్వరో చెప్పకుండా అప్పటికప్పుడే ఓ ప్లాన్ రూపొందిస్తారు. ఆ దొంగలు వీళ్ళను అనుమానించలేక పోయినా ఎప్పటికప్పుడు జాగ్రత్త పడుతూనే ఉంటారు. కొన్ని కొన్ని సందర్భాలలో విడిగాను, కలిసీ ఆ నిధినిక్షేపాలను కనిపెట్టడానికి కుర్రవాడితో రకరకాలుగా ప్రయత్నాలు చేస్తుంటారు.
డాక్టర్ బిజ్రా, ముకుల్ మాటలను బొమ్మలను ఆధారంగా చేసుకుని అదే వాతావరణం ప్రతిబింబించే జోధ్‌పూర్‌కు తీసుకువెళితే ఫలితం ఉండవచ్చునని ముకుల్‌తో కలిసి ఆ ఊరికి బయలుదేరాడు. ఇంతలో వార్తా పత్రికలలో కలవరాన్ని రేకెత్తించే ఒక వార్త ప్రచురించబడింది. ఆ వార్త ప్రకారం జోధ్‌పూర్‌లో ఒక బంగారు కోట ఉందనీ, ఆ కోట ఉన్న ప్రాంతంలో నిధి నిక్షేపాలు ఉండే అవకాశాలున్నాయనీ అందరూ అనుకోసాగారు.
తమ పిల్లవాడి మనస్తత్వం గురించి అప్పటికే నలుగురూ నాలుగు విధాలుగా అనుకోవడం, డాక్టరుతో ముకుల్ జోధ్‌పూర్ వెళ్ళడం, అక్కడున్నట్లు పిల్లవాడు ఊహించిన బంగారు కోట నిజంగా ఉన్నట్లు పేపర్‌లో వార్తలు రావడం - ఇవన్నీ చూస్తున్న తల్లిదండ్రులు తమ కొడుక్కి ఎటువంటి ప్రమాదం వస్తుందోనని భయపడుతూ ఆ కుర్రవాడి సంరక్షణార్థం ప్రదోష్ అనే ప్రైవేట్ డిటెక్టివ్‌ను జోధ్‌పూర్ పంపించారు.
వాళ్ళు భయపడినట్లే అయ్యింది. డాక్టర్ బిజ్రాను, ముకుల్‌ను అనుసరిస్తూ, అంతకు ముందే ఇద్దరు దొంగలు జోధ్‌పూర్ చేరుకోవడం జరిగింది. సమయం చూసి, దొంగలిద్దరూ ఆ డాక్టర్‌ను ఒక అగాధంలోకి తోసేసి, ముకుల్‌ను తమతో తీసుకు వెళ్తారు. పుర్వజన్మపు వాసనలున్న ఆ కుర్రవాడు బంగారు కోటలో ఉన్న నిధి నిక్షేపాలను గురించి చెబితే, అవి తాము పొందవచ్చని వాళ్ళ ఆశ.
సోనార్ కెల్లా 1974లో విడుదలైన బెంగాలీ సినిమా. పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్మించిన ఈ వర్ణచిత్రానికి సత్యజిత్ రే కథ, మాటలు, స్క్రీన్ ప్లే, సంగీతం సమకూర్చి దర్శకత్వం వహించాడు. 1971లో సత్యజిత్ రే వ్రాసిన నవల "సోనార్ కెల్లా" ఆధారంగా అదే పేరుతో నిర్మించబడిన సినిమా ఇది.
ఆ ఇద్దరు దొంగలలో ఒకడు మామూలు ప్రయత్నాలతో లాభం లేదనుకుని ముకుల్‌ను హిప్నటైజ్ చేసి బంగారు కోటను గురించి అడిగే సరికి జై సల్మేర్ అనే ప్రాంతంలో అవి లభిస్తాయని చెబుతాడు. ప్రైవేట్ డిటెక్టివ్ ప్రదోష్, అతని మిత్రుడూ తమకు ఎన్ని ఇబ్బందులు ఎదురైనా ముకుల్‌ను అనుసరిస్తూనే వుంటారు.
సంప్రదాయంగా, డార్జిలింగ్ తేయాకులను బ్లాక్ టీ రకాల్లోకి లెక్క వేస్తారు. డార్జిలింగ్ లో బ్లాక్ టీ, గ్రీన్ టీ, ఊలుంగ్ టీలకు కూడా తేయాకులను పండిస్తున్నారు.
మొదటి విడత పంట మార్చి మధ్యలో వసంత మాసపు వర్షాల సమయంలో పండిస్తారు. ఈ సమయంలో ఆకులు మెత్తగా, లేత రంగులో, లేత వాసనతో తేలికగా ఉంటాయి.
రెండో విడతను జూన్ లో పండిస్తారు. ఈ సమయంలో పండే ఆకులు పసుపు రంగులో ఉండి, పూర్తిగా తయారై ఉంటాయి. ఈ ఆకుతో చేసే తేనీరు మత్తు వాసనతో ఉంటుంది.
రుతుపవనాల సమయంలో రెండో విడతకు, ఆకురాలు కాలం పంటకు మధ్యలో పండిస్తారు. ఈ ఆకులు తక్కువ రేట్లకు దొరుకుతాయి. వీటి ఎగుమతి కూడా తక్కువే. ఈ ఆకును మసాలా చాయ్ లో కూడా వాడతారు.
భారతదేశంలోని మిగిలిన ప్రదేశాల్లో అస్సామ్ రకమైన పెద్ద ఆకుల్ని పండిస్తుంటారు. కానీ డార్జిలింగ్ లో మాత్రం చైనా దేశంలోని చిన్న ఆకులైన కమెల్లియా సినెన్సిస్ వంటి వాటిని పండిస్తుంటారు. సాధారణంగా డార్జిలింగ్ తేయాకులను బ్లాక్ టీ కోసం ఎక్కువగా వాడుతుంటారు. కానీ ప్రస్తుతం ఊలుంగ్, గ్రీన్ టీ ఆకులను కూడా పండిస్తున్నారు. ఈ మధ్య వైట్ టీల కోసం కూడా ఎస్టేట్లను పెంచడం కూడా ప్రస్తుతం గణనీయంగా పెరుగుతోంది. 2003 జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్స్ ఆఫ్ గూడ్స్ చట్టం అమలు లోకి వచ్చాకా జిఐ ట్యాగ్ పొందిన మొదటి భారతీయ వస్తువు డార్జిలింగ్ తేయాకే.
1841లో ఆర్ధర్ కాంప్బెల్ డార్జిలింగ్ లో మొదటిసారి తేయాకు పండించడం ప్రారంభించారు. ఆయన భారత వైద్య సర్వీస్ లో సివిల్ సర్జన్ గా పనిచేసేవారు. 1839లో నేపాల్ లోని ఖాట్మండూ నుంచి డార్జిలింగ్ కు ట్రాన్స్ ఫర్ అయిన ఆయన కుమౌన్ నుంచి చైనా తేయాకులను తెప్పించి పంట వేసి, డార్జిలింగ్ లో ప్రయోగంగా పండించారు. ఇదే సమయంలో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం కూడా టీ నర్సరీలను పెంచడం మొదలుపెట్టింది. అయితే తేయాకు వాణిజ్యపంటగా మాత్రం 1850ల్లో మొదలైంది. 1856లో కుర్సెంగ్ అలుబరీ టీ తోటను, డార్జిలింగ్ టీ కంపెనీలను ఇతరులు స్థాపించారు.
డార్జిలింగ్ తేనీరు భారతదేశంలోని పశ్చిమ బెంగాల్ లో డార్జిలింగ్ జిల్లాకు చెందిన టీ జాతి. బ్లాక్ టీ, గ్రీన్ టీ, వైట్ టీ, ఊలంగ్ టీ వంటి రకాలు కూడా ఇక్కడ పండిస్తారు. ఈ తేనీటి రుచి విచిత్రంగా, వైవిధ్యభరితంగా ఉండటంతో దానికి ప్రాచుర్యం ఎక్కువగా ఉంది. సువాసనాభరిమైన దీని వాసన మత్తుగా ఉండటంతో ద్రాక్షను గుర్తితెస్తుంటుంది.
డార్జిలింగ్ వైట్ టీ ఆకులు లేత వాసనతో, లేత బంగారు రంగుతో, మృదువైన రుచితో ఉంటాయి. నిజానికి కొంత తీపి కూడా ఉంటుంది. ఈ ఆకులు మెత్తగా, తేలికగా ఉంటాయి. అందుకే వీటిని బ్లాక్, గ్రీన్ టీ తయారీలకు ఎక్కువగా వాడరు.
ఈ ఆకులను చేతితో కోసి, చుట్టి, ఎండలో ఎండబెడతారు. ఈ రకంగా తయారు చేయడంతోనే ఈ ఆకులను అరుదుగా భావిస్తారు. డార్జిలింగ్ లో 2000 మీటర్ల ఎత్తులో చల్లని వాతావరణంలో పెరుగుతాయి ఈ ఆకులు.
స్వతంత్ర అభిలాషను సమాజంలో విస్తృత పరిచే దిశగా పన్నెండవ జాతీయాంధ్ర మహాసభలు 1946లో వరంగల్ లోని మడికొండలో జరిగాయి. రహస్యంగా కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలు జాతీయ జెండా ఎగురవేయాలనేది దాని ఉద్దేశం. ఫోర్ట్ వరంగల్ చైతన్యాన్ని దశదిశలా వ్యాప్తి చేయాలని కాంగ్రెస్ కమిటీ తీర్మానించింది. నిజాం రాష్ట్రంలో త్రివర్ణ పతాకావిష్కరణ అధికారికంగా నిషేధించ బడింది. జెండా ఎత్తడం అంటే దెబ్బలకు, జైలుశిక్షకు, మరణానికి వెరవకుండా చేసే సాహసోపేత కార్యము.వరంగల్ కోటలో నిగూఢమైన దేశభక్తి కలిగిన యువకులు బత్తిని రామస్వామి గౌడ్, బత్తిని మొగిలయ్య గౌడ్, సంగరబోయిన కనకయ్య, సంగరబోయిన మల్లయ్య, నరిమెట్ల రామస్వామి, వడ్లకొండ ముత్తయ్య, పోశాల కనుకయ్య, ఆరెల్లి బుచ్చయ్య గార్లు. ఈ జెండా వందన కార్యక్రమాలను వీరు కోట ప్రజల సమక్షంలో నిర్వహించే వారు. స్టేట్ కాంగ్రెస్, కార్యకర్తలందరికి రహస్యంగా నైనా జెండా ఎగురవేయాలనే ఆదేశాలిచ్చింది.స్టేట్ కాంగ్రెస్ ఆదేశాల మేరకు ప్రతి ఆదివారం వరంగల్ లోని చైతన్యం కలిగిన యువకులు, కాంగ్రెస్ నాయకులు, ఆర్యసమాజ్ కార్యకర్తలు వరంగల్ కోటలో జెండా ఎగుర వేసే వారు.
అన్న రామస్వామి భూపతి కృష్ణమూర్తి, ఇతర కాంగ్రెస్ వాదులతో కలిసి కాంగ్రెస్, ఆర్యసమాజ్ మీటింగ్ లకు వెళ్లేవాడు, తమ్ముడు అన్ని విషయాలలో అన్నకు తోడుగా ఉంటూ, గౌడ కుల వృత్తి అయిన తాళ్లు ఎక్కతూ వ్వవసాయం చేసేవాడు. ఎప్పుడూ చెరగని చిరునవ్వుతో అందరితో స్నేహంగా ఉండే ఆరడుగుల ఆజానుబాహుడు. ఆనాటి సమాజంలో గౌడ్ ల పరిస్థితి చాల దుర్భరంగా ఉండేది. నిజాం, భూమి మీద పన్నిలు వసూలు చేసినట్లు గానే కల్లు మీద, తాడిచెట్ల మీద పన్నులు వసూలు చేసేవాడు. పన్నులు కట్టని గౌడులకు విధించే శిక్షలు అతి దారుణంగా, క్రూరంగా ఉండేవి.శతాబ్దాలుగా కుల వృత్తిని నమ్ముకున్న గౌడులపై కొనసాగుతున్న హింసపట్ల బత్తిని మొగిలయ్య గౌడ్ కు నిజాం అన్నను, నిజాం పోలీసులన్ననూ, రజాకార్లన్నను తీవ్రమైన వ్యతిరేకత ఉండేది.
1946 ఆగస్టు 11 ఆదివారం రోజు ఉదయం7.30 గంటలకు వరంగల్ తూర్పు కోటలో జెండా ఎగుర వేయడానికి వరంగల్, హన్మకొండ నుండి వచ్చిన కాంగ్రెస్ నాయకులు యం.యస్. రాజలింగం, టి.హయగ్రీవాచారి, భూపతి కృష్ణమూర్తి, మడూరి రాజలింగం, బత్తిని సోదరులు కలిసి కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించారు. పట్టణ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు హయగ్రీవచారి జెండాను ఎగురవేయగా, పిల్లలు పెద్దలంతా జై కొడుతుండగా‍ త్రివర్ణ పతాకం రెపరెపలాడింది.
బత్తిని మొగిలయ్య గౌడ్ వరంగల్ తూర్పు కోట నివాసి. తల్లిదండ్రులు బత్తిని చెన్నమ్మ, మల్లయ్యలు, అన్న బత్తిని రామస్వామి గౌడ్.చెన్నమ్మ, మల్లయ్య ధంపతుల ఐదవ సంతానంగా ఈ కాలపు దీరుడిగా ఖిల్లా ఓరుగల్లులో పాఠాలు నేర్చుకున్నాడు. మొగిలయ్య కోట బడిలో 4వ తరగతి వరకు చదివాడు. బత్తిని మొగిలయ్య గౌడ్, బత్తిని రామస్వామి గౌడ్ లిద్దరు ఆర్యసమాజ్ కార్యకలాపాలలో చురుకుగా పాల్గొనేవాడు.
మొగిలయ్యను చంపిన షరీఫ్ అతని గుండెల మీద చిమ్మిన రక్తాన్ని అరుస్తూ, ఆనందంగా తన ముఖమంతా పులుముకున్నాడు. ఖాసీం షరీఫ్ ని అతని అనుయాయులు, తమ భుజాలపై మోస్తూ ఇప్పటి వరంగల్ చౌరస్తాకు ఊరేగింపుగా తీసుకొచ్చారు. అప్పటి వరంగల్ తాలుకా దార్ అబ్దుల్ మొహిత్ మిల్ ఎదురేగి, హంతకుడైన ఖాసీం షరీఫ్ కు పూలమాల వేసి ఆలింగనం చేసుకున్నాడు.
పుణ్యదాసు, తన డైరీ మీద మాత్రం ఎవ్వరి చెయ్యి పడనివ్వడు. అలాంటిది ఒకరోజు కాబోయే కోడలు ఆ డైరీ ముట్టుకుందని అగ్గిమీద గుగ్గిలం అవుతాడు. మామూలుగా చాలా మంచిగా వుండే ఆయన ఆ డైరీ ముట్టుకోగానే ఎందుకు అంత అసహనానికి గురి అయ్యాడు అన్న సందేహం ఆ అమ్మాయిలో కలుగుతుంది. ఎలాగైనా ఆ డైరీ చదవాలని ప్రయత్నిస్తుంది. ఈ దశలో ఆమె ప్రవర్తన మీద అనుమానం వచ్చిన పుణ్యదాసు, తన శిష్యుడు తన కొడుకుగా భావించే ఇన్స్‌పెక్టర్ ఇంద్రాతో అమ్మాయి గురించి వాకబు చేయమన్నాడు. ఇంద్రా వాకబులో ఆ అమ్మాయి చెప్పిందంతా అబద్ధమనీ, ఆమె పోలీస్ ఎన్‌కౌంటర్లో చనిపోయిన ఒక వ్యక్తి కూతురని తెలుస్తుంది.
అన్ని మతాల కంటే మానవత్వం అనే మతం గొప్పది. ఆ మతంలో క్షమించడాన్ని మించిన గొప్ప పనిలేదు. పోలీస్ ఆఫీసర్ గా రిటైర్ అయిన పుణ్యదాసు, వృత్తి పరంగానేకాదు, వ్యక్తిగతంగా కూడా గౌరవం కలిగినవాడు. ఒకరోజు అమెరికాలో సాఫ్ట్ వేర్ ఇంజనీర్ గా పనిచేస్తున్న అతని కొడుకు సుజన్, తను ప్రేమించిన అమ్మాయి ప్రకృతిని పరిచయం చేయడానికి, ఆ అమ్మాయితో సహా
ఇంద్రా ద్వారా ఈ విషయం తెలుసుకున్న సుజన్ కూడా ఆ అమ్మాయిని నిలదీస్తాడు. కాని పుణ్యదాసు మాత్రం. ఆ అమ్మాయి తన చేతుల్లో పొరపాటుగా చనిపోయిన వ్యక్తి కూతురని, అతని క్రిమినల్ కాడని. చెప్పి. అసలేం జరిగిందో వివరించి, జరిగిన తప్పుకు తనని క్షమించమని ప్రకృతిని కోరుతాడు. తన గతం దాచి ప్రేమించినందుకు ప్రకృతి సుజన్ తో తనని క్షమించమంటుంది.
ఎవరిని ఎవరు క్షమించాలి కె.జె.ఆర్. కల్చరల్ అసోసియేషన్, సికింద్రాబాద్ వారిచే ప్రదర్శించబడుతున్న సాంఘిక నాటిక. ఉదయ్ భాగవతుల రచన, దర్శకత్వం వహించిన ఈ నాటిక అనేక పరిషత్తులలో ప్రదర్శించబడి, వివిధ విభాగాల్లో బహుమతులను అందుకుంది.