polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1977 ఏప్రిల్ 1లో ఎస్.ఎ.ఎస్.కు ఈ సంస్థలో ఉన్న 15 శాతం వాటాలను థాయ్ లాండ్ ప్రభుత్వం కొనుగోలు చేసింది. దీంతో ఈ సంస్థ పూర్తిగా థాయ్ ప్రభుత్వ సంస్థగా మారిపోయింది. 1991 జూన్ 25లో ఈ సంస్థకు చెందిన, దేశీయ, అంతర్జాతీయ కార్యకలాపాలను విలీనం చేసి ప్రస్తత థాయ్ ఏయిర్ వేస్ ఇంటర్నేషనల్ గా మార్చారు.
స్టార్ అలయెన్స్ లో థాయ్ వ్యవస్థాపక సభ్యురాలు. థాయ్ సంస్థకు చవక ధరల వైమానిక సంస్థగా పేరున్న నోక్ ఎయిర్ లోనూ 49% వాటా ఉంది. అంతేగాకుండా థాయ్ స్మైల్ పేరుతో 2012 మధ్య కాలంలో ప్రాంతీయ వైమానిక సంస్థను థాయ్ సంస్థ ఆరంభించింది.
థాయ్ సంస్థ ప్రయాణికులకు ఎలాంటి బోర్ లేకుండా ఇంట్రాక్టివ్ అవాడ్ విధానంతో పాటు పెద్ద తెరలు, టచ్ కంట్రోలు కమాండ్లతో కూడిన కొత్త సినిమాలు, ఆపాత మధురమైన సంగీతం, ప్రజాధరణ పొందిన టీవీ కార్యక్రమాలు వంటివెన్నో అందిస్తోంది. ఈ విధానంలో ప్రయాణికులు కొత్త భాషలు నేర్చుకోవడంతో పాటు, ధ్యానం వంటివి అభ్యసించవచ్చు. బ్యాంకాక్ నుంచి బయలు దేరే రాయల్ మొదటి తరగతి ప్రయాణికులకు ప్రత్యేకమైన 'చెఫ్ ఆన్ కాల్' సదుపాయం ఉంది. ముందుగా అభ్యర్థించి తమకు కావాల్సిన ప్రత్యేక మెనూ వంటలు తెప్పించుకోవచ్చు.
1947 లో భారత దేశ విభజనకు ముందు భారత దేశానికి చెందిన పశ్చిమ బెంగాల్ నుంచి, పాకిస్థాన్ పరిధిలోని తూర్పు బెంగాల్ భూభాగంలో గల కోల్ కతా, గోవాలాండా, ఢాకా, నారాయణ గంజ్ ప్రాంతాలకు ప్రతిరోజు రైళ్లు నడుస్తుండేవి. అయితే దేశ విభజన తర్వాత కొంతకాలం అర్ధాంతరంగా భారత్, బంగ్లాదేశ్ ల మధ్య రైలు సర్వీలు నిలిచిపోయాయి.
2001లో రెండు దేశాల ప్రభుత్వాల మధ్య జరిగిన ద్వైపాక్షిక చర్చల్లో భాగంగా తిరిగి రైలు సేవల పునరుద్ధరణపై ఒప్పందం కుదిరింది. జూలై 8, 2007 నాడు మొదటి రైలులో అధికారుల బృందం కోల్ కతా నుంచి ఢాకాకు వెళ్లారు. భారత రక్షణ దళం డిమాండ్ మేరకు ఇరుదేశాల మధ్యనున్న నో-మాన్స్’ లాండ్ వైపు "బాక్స్ ఫెన్సింగ్" విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.
2008 ఏప్రిల్ 14నాడు బెంగాళీల కొత్త సంవత్సరం రోజున ఈ రైలు కోల్ కతాలోని కోల్ కతా రైల్వేస్టేషన్ నుంచి బయలుదేరింది. అప్పటి భారత రైల్వే శాఖ మంత్రి లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్, సమాచార, ప్రసారశాఖ మంత్రి ప్రియ రంజన్ దాస్ మున్షీ, పశ్చిమ బెంగాల్ గవర్నర్ గోపాల కృష్ణ గాంధీ, భారత్ కు బంగ్లాదేశ్ హై కమిషనర్ గా ఉన్న లిఖత్ అలీ చౌదరీ వంటి ప్రముఖులు ఈ కార్యక్రమానికి హాజరయ్యారు. అప్పటి భారత విదేశాంగ శాఖ మంత్రి, ప్రస్తుత భారత రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ అధికారికంగా కోలకతా- ఢాకా సరిహద్దులో జెండా ఊపారు. ఇదే సమయంలో మరో రైలు ఢాకాలో ప్రయాణికులను తీసుకుని కోల్ కతాకు బయలుదేరింది.
కోల్ కతా, ఢాకా మధ్య కేవలం మైత్రీ ఎక్స్ ప్రెస్ రైలు ఒక్కటే నడుస్తుంటుంది. ఈ రైలు కోల్ కతా నుంచి ఢాకా చేరే సరకి సుమారు 375 కిలో మీటర్ల దూరం ప్రయాణం చేస్తుంది. ఇమిగ్రేషన్ తనిఖీ కోసం రెండు చోట్ల ఈ రైలును ఆపుతారు. వీటిలో ఒకటి భారత్ వైపు గెడే దగ్గర మరొకటి బంగ్లాదేశ్ వైపు దర్శన దగ్గర ఆపుతారు. ఈ రైలు గమ్యాన్ని చేరేందుకు10–11 గంటల వ్యవధి తీసుకుంటుంది. ఇప్పటికీ బంగ్లాదేశ్ వైపు రైలు లైను విద్యుదీకరించ బడలేదు. అందువల్ల మొత్తం ప్రయాణమంతా బ్రాడ్ గేజ్ డీజిల్ లోకోమొటివ్ తో నడపబడుతుంది. మైత్రి ఎక్స్ ప్రెస్ ప్రయాణంలో రెండు ప్రధాన నదులపై ఉన్న వంతెనలు దాటాల్సి ఉంటుంది. ఒకటి దిగువ గంగానది పై నిర్మించిన హర్డింగే వంతెన కాగా, మరొకటి యమునా నది పై నిర్మించిన యమునా మల్టి పర్పస్ వంతెన. ఇవి రెండు కూడా బంగ్లాదేశ్ లోనే ఉన్నాయి.
మైత్రీ ఎక్స్ ప్రెస్ లేదా లేదా ఢాకా-కోల్ కతా ఎక్స్ ప్రెస్ అనేది ఒక అంతర్జాతీయ ప్యాసింజర్ రైలు సర్వీసు. ఇది బంగ్లాదేశ్ దేశ రాజధాని ఢాకా, భారతదేశంలోని పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్ర రాజధాని కోల్ కతా మధ్య నడుస్తుంది. రెండు వేర్వేరు దేశాల్లోని ముఖ్యనగరాలను కలుపుతూ నడిచే ఏకైక రైల్వే లింకు ఇది. మైత్రీ అంటే అర్థం స్నేహం. అంటే రెండు దేశాల మధ్య నడిచే ఈ రైలు భారత్, బంగ్లాదేశ్ ల మధ్య ఉన్న విదేశీ మైత్రీ సంబంధాలకు గుర్తు. బెంగాలీ కొత్త సంవత్సరం సందర్భంగా 2008 ఏప్రిల్ 14నాడు ఈ రైలు సర్వీసు ప్రారంభించబడింది.
నా దేశ యువజనులారా, డా.ఎ.పి.జె.అబ్దుల్ కలాం 'ఇగ్నైటెడ్ మైండ్స్ 'కు అనువాదం, ఎమెస్కో, 2002, ఈ రచనకు కేంద్ర సాహిత్య అకాదెమీ వారినుండి ఉత్తమ అనువాదపురస్కారం లభించింది.
ఉత్తమ కుటుంబం, ఉదాత్త దేశం, డా.ఎ.పి.జె.అబ్దుల్ కలాం, ఆచార్య మహాప్రజ్ఞ 'ద ఫామిలీ అండ్ ద నేషన్ 'కు అనువాదం, రీమ్ పబ్లికేషన్స్, 2015
గాంధీ వెళ్ళిపోయాడు, మనకు దిక్కెవరు, డా.గోపాలకృష్ణ గాంధి, గాంధి ఈజ్ గాన్, హు విల్ గైడ్ అజ్ కు అనువాదం, ఎమెస్కో, 2010
మహాత్ముడి పెద్దకొడుకు, హరిలాల్ గాంధి జీవితం, చందుభాయి భాగుభాయి దలాల్ గుజరాతీ రచనకు తృదీప్ సుహృద్ ఇంగ్లిషు అనువాదానికి తెలుగు, ఎమెస్కో, 2016
వాడ్రేవు చినవీరభద్రుడు కవి, కథారచయిత, విమర్శకుడు, అనువాదకుడు. ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీసు, 2013 బాచ్ కి చెందిన అధికారి. వీరు ప్రస్తుతం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వంలో గిరిజన సంక్షేమ శాఖ, సంచాలకులుగా పనిచేస్తున్నారు. విజయవాడలో నివాసముంటున్నారు.
వెల్లంకి తాతంభట్టు. ఇతడు కవిచింతామణి యనులక్షణగ్రంథమును జేసిన గొప్పకవి. ఈతడు వైదికబ్రాహ్మణుడు; ఈతని తండ్రి యబ్బయ్య; తల్లి యెర్రమ్మ. ఈకవి కృష్ణరాయని రాజ్యారంభకాలమునం దుండినవాడు. కొంద రీతడు కృష్ణదేవరాయని కాలమునకు బూర్వమునందేయుండెనని చెప్పుదురుగాని యితడు తన కవిచింతామణిలో నైషధము, భోగినీదండకము, జైమినిభారతము మొదలగు గ్రంథము లనుండి యుదాహరణములు గైకొని యుండుటచేతను, జైమినిభారతమును రచించిన పిల్లలమఱ్ఱి పినవీరన్న కృష్ణదేవరాయని తండ్రితాతల కాలములోనే యున్నవా డగుటచేతను, తాతంభట్టు కృష్ణరాయని కాలమునకు బూర్వమునం దుండినవా డయినట్టు తోచదు. ఇతడు కవిచింతామణి యందు వ్యాకరణము ను, ఛందస్సు ను, కావ్యలక్షణమునుగూడ గొంత వఱకు జెప్పియున్నాడు. ఈలక్షణవేత్త కవిచింతామణియందు దన్ను గూర్చి వేసికొన్నపద్యము.
అను పద్యమును చేయించి తాము రచియించిన పద్యముగా జెప్పి తమగురువునకు సమర్పించినట్లును రామరాజభూషణుడా పద్యముయొక్క చమత్కృతికి సంతోషించి దానిని తన వసుచరిత్రమునందు వేసికొన్నట్లును, ఒక పుక్కిటపురాణము కలదు గాని యది యెంతమాత్రమును విశ్వాసపాత్ర మయినదికాదు. కృష్ణదేవరాయల కాలములో రామరాజభూషణుడు కవిత్వమును జెప్పుట కారంభించినట్లే కనబడక పోవుటచేత నాతని కప్పటికే శిష్యబృంద మున్నదన్నవార్త యసందర్భ మగుటనుబట్టియు, వసుచరిత్రము కృష్ణదేవరాయల యనంతరమున ముప్పదియేడు సంవత్సరముల వఱకును బ్రకటింపబడక పోవుటచేత నంతటి మహాప్రౌడ గ్రంథమును రచియించిన రామరాజభూషణు డొక్కపద్యమును రచించుట కశక్తు డయి యంతకాలమునకు తరువాత నితరకవియొక్క పద్యమును దనదిగా దనపుస్తకమునందు జేర్చుకొనె ననుటకంటె హాస్యాస్పద మయినమాట వేఱొకటి లేకపోవుటను బట్టియు. ఈగ్రంథచౌర్యకథ కల్పన నిపుణులదేకాని కవిది కాదనుట స్పష్టము.
ఈకవి రేఫ శకటరేఫముల భేదమును పాటింపక యతిప్రాసములందు యథేచ్ఛముగా మైత్రి కలుగ జేసినవాడు. ఈతని కవిత్వరీతి దెలుపుట కయి రామాభ్యుదయములోని కొన్ని పద్యములు నిందు వ్రాయుచున్నాను-వ్రాయుట యుచితముకాదు. అయినను గవిత్వరీతి దెలుపుట కయి కవిచింతామణినుండి రెండుపద్యముల నిందుదాహరించుచున్నాను-
1995లో మొదటి సీరియల్‌ శ్రీ ఆదిపరాశక్తి తీశారు. ఇది దక్షిణ భారతంలోనే మొదటి పౌరాణిక సీరియల్‌ గా గుర్తింపు పొందింది. నటి సనా ఆదిపరాశక్తిగా టీవీ రంగానికి పరిచయమయింది. ఆ సీరియల్ 8 భాషల్లో అనువాదమైంది. ఆ తర్వాత ఫారెస్ట్‌ అడ్వంచర్‌గా శభాష్‌ బేబీ, స్వాతిచినుకులు, స్వతంత్ర సంగ్రామం లాంటి సీరియల్స్‌ చేశారు.
1971లోనే రంగస్థలంలోకి అడుగుపెట్టారు. 1976లో రెవెన్యూ డిపార్ట్‌మెంట్‌లో జాబ్‌ వచ్చింది. ఎమ్మార్వో స్థాయి వరకు పనిచేశారు. చిన్నప్పటి నుంచి కళలపట్ల ఆసక్తి ఉండడంతో కళల కోసం ఉద్యోగం మానేశారు. నాటకాలు, సీరియల్స్‌ చేస్తున్న క్రమంలో తనకూ ఓ బ్యానర్‌ ఉండాలని 1992లో తేజ ఆర్ట్స్‌ను స్థాపించి, 'బాలచంద్రుడు' అనే నాటికలో ఏకపాత్రాభినయం కూడా చేశారు.
సురేష్ కుమార్ నాన్న శ్రీనివాసరావు సంగీతకారుడు, తాత రామారావు రచయిత. దీంతో ఆయా రంగాలపై పుట్టుకతోనే ఈయనకు ఆసక్తి ఏర్పడింది. చిన్నతనంలోనే నవజ్యోతి సాహితీ సంస్థను స్థాపించి ఒరిస్సా, వెస్ట్‌ బెంగాల్లో నాటకాలు వేశారు. అలా 20 సంవత్సరాల వయస్సులోనే వందల కొద్ది ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు.
అదిలాబాద్ జిల్లా సాంస్కృతిక సమాఖ్య, నవజ్యోతి సాంస్కృతిక సంస్థ, ఎంప్లాయీస్ రి్క్రియేషన్ క్లబ్, ఓం సాయితేజా ఆర్ట్స్, భారత్ కల్చరల్ అకాడమీల. టెలివిజన్, టి.వి. రచయితల సంఘం స్థాపించారు. విశ్వా కమ్యూనికేషన్‌ అనే పేరుతో మార్కెటింగ్‌ ఏజెన్సీని కూడా నడిపిస్తున్నారు.
నాగబాల సురేష్ కుమార్ ప్రముఖ రచయిత, దర్శకుడు, నటుడు, నిర్మాత. రంగస్థలం, టివీ, సినిమా మూడు మాధ్యమాలలో పనిచేస్తున్నారు. తను రూపొందించిన సీరియల్‌ పేరునే తన ఇంటి పేరుగా మార్చుకున్నారు.
సురేష్ కుమార్ 1959, ఆగష్టు 30న శ్రీనివాసరావు, హేమలత దంపతులకు ఆదిలాబాద్ జిల్లా, ఆసిఫాబాద్ లో జన్మించారు. పొలిటికల్ సైన్స్ లో, హిస్టరీలో ఎం.ఏ. పూర్తిచేశారు.
జీశాట్-7 ఉపగ్రహాన్ని ఫ్రెంచి గయానా లోని కౌరౌ ఉపగ్రహ ప్రయోగకేంద్రం నుండి, ఏరియన్-5 అను ఉపగ్రహ వాహకనౌక సహాయాన 2013 ఆగస్టు 30 న అంతరిక్షము లోకి పంపబడింది.ఉపగ్రహ వాహక నౌక ప్రయోగకేంద్రం నుండి బయలు దేరిన 34నిమిషాల తరువాత జీశాట్-7 ఉపగ్రహాన్ని జియో సింక్రనస్ ట్రాన్సఫర్ ఆర్బిట్ లో,249 కిలోమీటర్ల పెరిజీలో, 35,929 కిలోమీటర్ల అపోజీలో భూమధ్య రేఖకు 3.5 డిగ్రీల వాలుగా ఉపగ్రహన్ని ఉంచారు.ఉపగ్రహాన్ని ప్రయోగించిన 5 రోజుల తరువాత కర్నాటక రాష్ట్రం లోని హాసన్లో ఉన్న ఇస్రోవారి మాస్టర్ కంట్రోల్ ఫెసిలిటీ కేంద్రంద్వారా మూడుసార్లు చేసిన కక్ష్య పెంపు చర్యలద్వారా ఉపగ్రహాన్నిఅంతిమ నిర్దేశిత కక్ష్యలో స్థిరపరచారు.2.5 టన్నుల బరువైనఉపగ్రహం యొక్క ఎంటెన్నానుమరియు అధిక ఫౌన పున్యమున్న హేలిక్సు ఎంటెన్నాను వియవవంతంగా తెరచారు. ఉపగ్రహంలోని అన్ని ట్రాన్స్‌పాండరులను 2013 సెప్టెంబరు 18న విజవంతంగా ప్రారంభించారు.
జీశాట్-7 లేదా ఇన్సాట్-4ఎఫ్ అనునది బహుబ్యాండులు కలిగిన సమాచార ఉపగ్రహం.ఈ ఉపగ్రహానికి రుక్మిణి అని నామకరణం చేసారు.ఈ ఉపగ్రహం కలిగి ఉన్న పెలోడులు: , -, . భారతీయరక్షణ దళాలకు, ముఖ్యంగా నావికాదళానికి అవసరమైన సాంకేతిక సమాచారానని అందించుటకై ఇస్రో సంస్థ వారు రూపొందించిన మొదటి ఉపగ్రహం జీశాట్-7 /ఇన్సాట్-4ఎఫ్.ఈ ఉపగ్రహం బరువు 2,650 కిలో గ్రాములు. ఈ ఉపగ్రహాన్ని విదేశంనుండి ప్రయోగించుటకు అయిన ప్రయోగఖర్చు రూ.480 కోట్లు. జీశాట్-7 ఉపగ్రహాన్ని తయారుచెయ్యుటకు అయ్యిన ఖర్చు రూ.185 కోట్లు.ఈ ఉపగ్రహాన్ని నావికాదళం యొక్కయుద్ధ నౌకలు, జలాంతర్గాములు, యుద్ధ విమానాలు, భూనియంత్రణ కేంద్రాలకు సమాచారాన్ని చేరవేయుటకు ఎంతో ఉపయుక్తమైనది.జీశాట్-7 వలన సముద్రజలాలపర్యవేక్షణ ఎంతో బలోపేతమైనది.హిందూమహాసముద్రం యొక్క తూర్పు, పశ్చిమ తీరాల రక్షణ, పర్యవేక్షణ ఎంతో సులభమైనది.
జీశాట్-7 లేదా ఇన్సాట్-4ఎఫ్ అనునది బహు బ్యాండులు కలిగిన సమాచార ఉపగ్రహం.ఇది ఇండియన్ స్పేస్ రిసర్చ్ అర్గనైజేసన్ వారు తయారు చేసిన ఉపగ్రహం.ఇస్రోవారు తయారు చేసిన ఏడు -4 ఉపగ్రహ శ్రేణిలో, జీశాట్-7 అరవ ఉపగ్రహం.ఈ ఉపగ్రహం రూపకల్పన, అభివృద్ధి, నిర్మాణం అంతయు భారతదేశపు అంతరిక్ష సంస్థ చేసింది.స్వదేశీయంగా నిర్మించిన బహు బ్యాండుల ఈ ఉపగ్రహాన్ని భారతీయ నావికాదళ సైన్యం ఉపయోగార్ధం నిర్మించి ప్రయోగించారు.సెప్టెంబరు 2013 నుండి ఈ ఉపగ్రహం తన సేవలను అందిస్తున్నది.భారతీయ రక్షణశాఖ నిపుణుల సమాచారం మేరకు, ఈ ఉపగ్రహం వలన భారతీయ నౌక దళం ఇకపై సమాచార సేకరణకై, సముద్రజల పర్యవేక్షన కై వంటి విదేశ ఉపగ్రహల పై ఆధార పడకుండా స్వయం సమాచార వ్యవస్థను పొందినది.
ఒకసారి బ్రహ్మపురమున డిస్ట్రిక్టు జడ్జీగా ఉన్న దాక్షీణాత్యుల ఇంట సావేరి రాగమును పాడుచుండగా వరు పరవశులై ఆనందించి రూ.500 ఖరీదు గల వజ్రపుటుంగరము బహుమానమొసంగిరి. విజయనగరము న ఒక రాత్రి పాడుచుండగా అచ్చటి విద్వాంసులుందరును తమకంటె వీరి గానము తక్కువ అనిపించుటకు వీరితో పాడనారంభింపగా ఎవరును పాడలేకపోయిరి. మంద్రస్థాయిలో పాడ నారంభించునపుడు పైవారి మాదిరి తన పాటను కనబరచి పిమ్మట తారకస్థాయిలో వారికి మించిన పాటను కనబరచి వారి నోడించిరి. తారకస్థాయిలో పాట అభ్యాసము కలవారు పాడినవెంటనే వారి మాదిరిగా పాడి తిరిగీ మంద్రస్థాయిలో నాదమును పూరించి పాడి వారి నోదించువారు.
వీరు వీణ వాయించుచు గాత్రమును కలిపి పాడు నపుడు రెంటికి భేదము కనుపడునది కాదు. ఒక్కొక్క రాగమునకు మూడురాత్రులకు కూడా మించివేసిన సంగతి వేయకుండ పాడేవారు. నాలుగు స్థాయిల గాత్రము వీరిది. నాలుగు స్థాయిలలోను ఒక్కొక్క సంగతిని పెంచుకొని పైస్థాయిలలో సంచారముచేసి తిరిగీ మంద్రానుమంద్రములలో గాత్రము పూరించి పాడునపుడు శ్రోతల కందరుకును భూమిలోనుండి అనేకనాదములు వినపడునవి. తారక స్థాయిలో పాడునపుడు ఉత్తమమైన స్త్రీ శారీరమువలె వినపడునది.వీరు కేవలము రాగము పాడునప్పుడుకూడ అన్ని అవస్థలను కనబరచి శ్రోతలందరిని తన్మయులను చేసి అన్ని అవస్థలలో నుంచువారు.
వీరు అంత్యదశలో పీఠికాపురమున నుండువారు. వార్ధక్యదశలో వీణా వాద్యము చాలకాలము నుండి అభ్యాసములేని సమయమున ఒకనాడచ్చట పెద్ద గృహస్థుల ఇంట తమ శిష్యులగు సంగమేశ్వరశాస్త్రులు వీణ కచేరి పెట్టిరి. మృదంగము, తంబుర, ఫిడేలు, వీణ అన్నియును శ్రుతులు గూర్చుకొని తమ శిష్యులు వీణ ప్రారంభించే సమయమున అన్ని శ్రుతులు వినినతోడనే శాస్త్రులుగారు ఉత్సాహముతో శిష్యునిచేతిలో నున్న వీణను తాము తీసుకొని చాలకాలమునుంచి వీణను ముట్టకపోయినను రెండు గంటల కాలము అపురూపమైన సంగతులతో వాయించగా అందరును తన్మయులై విని ఆశ్చర్యము నొందిరి.
బ్ర.శ్రీ. నందిగాన వేంకటశాస్త్రులువారు బొబ్బిలి దగ్గర బిటివాడ అను గ్రామమున 1853 వ సం. న జన్మించిరి. వీరు బ్ర.శ్రీ. గుమ్మలూరి వేకంటశాస్త్రులు వారి దగ్గర వీణ ను, గాత్రమును అభ్యసించిరి. బొబ్బిలి మాహారాజావారి ఆస్థాన సంగీత విద్వాంసులుగా యుండిరి. శ్రీ పట్నం సుబ్రమహ్మణ్ణయ్య గారి సమకాలికులు. విద్యనంతయును గురుసన్నిధిని పూర్తి చేసుకొని దక్షిణదేశము వెళ్ళి అచ్చట 15 సం. లుండి అక్కడ ఉన్న విద్వాంసులందరిలో ఎన్నిక కెక్కిరి.
వేంకటశాస్త్రులు వారికమితమగు పల్లవి జ్ఞాఅనము ఉంది. అనేకులు మార్దంగికులు పల్లవి పాటకు సరిగా వాయించలేక మద్దెలకు కన్నముపడునట్లు గట్టిగా కొట్టి తప్పించుకొనేవారట.
ఒకనాటి రాత్రి బొబ్బిలిలో వీణ వాయించుచుండగా అందరును తన్మయులై వినుచుండగా అందరిని తప్పించుకొని వచ్చి ఒక పెద్ద నాగుపాము పడగనెత్తి వీరి యెదుట ఆడుచుండెను.
వీరు అనేకులకు విద్యార్థులకు తమ ఇంట భోజనము పెట్టి విద్య నేర్పిరి. వీరి శిష్యులలో ముఖ్యులు శ్రీ తుమరాడ సంగమేశ్వరశాస్త్రులు గారు.
గ్రామ పంచాయితి, మున్సిపాలిటి స్ట్రీట్ లైట్స్ లకు. రెండు వైపులా పిలమెంట్స్ ఊడిపోయి ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్లైట్ ను చౌక్, స్టార్టర్ లేకుండా తిరిగి వెలిగించు ”చారి పార్ములా”ను స్ట్రీట్ లైట్స్ ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ ల యందు ఉపయోగించడం వలన ఆ గ్రామపంచాయితిలకు , మున్సిపాలిటిలకు ఎన్నో డబ్బులు మిగిలించవచ్చు, ఎందుకంటే చౌక్ లు గాని, స్టార్టర్ లు గాని, క్రొత్త ట్యూబ్ లైట్స్ గాని కొనడము వుండదు, కాబట్టి డబ్బులు ఆదా చేయ వచ్చును. ఈ ఆదా చేసిన డబ్బులను వేరే ఇతర అభివృద్ధి పనులకు ఉపయోగిస్తూ, ఆ సంస్తలనుఅభివృద్ధి పదంలో ముందుకు తీసుకెళ్ల వచ్చును. ఈ "చారి'స్ పార్ములా ఐక్య రెడ్"ను సంవత్సరము పాటు గ్రామ పంచాయితి గాని, మున్సిపాలిటి గానిఅవలంబిస్తే సంవత్సరానికి వారికయ్యే ఖర్చులో 40% వరకు ఆదా చేయవచ్చును. (అనగా ఒక గ్రామం లోని గ్రామ పంచాయితీకి వారి స్ట్రీట్ లైట్స్ సంవత్సరము పాటు విజయ వంతంగా వెలగటానికి ఈ రోజుల్లో వున్నా సాదారణ పద్ధతి ద్వార అమలు చేస్తే రూపాయలు పది లక్షలు ఖర్చు అయితే, ఈ మన "చారి'స్ పార్ములా " ద్వారా రూపాయలుఆరు లక్షలు ఖర్చు అవుతుంది. ఈ ప్రయోగమును మన ప్రయోగముద్వారా చాల గ్రామాల్లో ప్రాక్టికల్ గా చేసి నిర్దారణ చేయబడింది.
ఆ గ్రామ పంచాయితీ వారి ఈ విషయాల్ని అంగికరించి, అప్పుడు ఆ గ్రామ అభివృద్ధి కమిటి ఆధ్వర్యంలో ఆ జిల్లాకు చెందిన, ఆర్.టి.పి., ఎన్.ఐ.ఆర్.డి; (భారతప్రభుత్వం, హైదరాబాదు, కో-ఆర్డినేటర్ ఆ గ్రామా సర్పంచ్ వీరందరి సమక్షములో ఒప్పందాలను చేసుకొని వారందరి సమక్షములో ఒప్పంద పత్రాన్నివ్రాసుకొని, గ్రామంలో ప్రారంభించారు. అప్పుడు ఆ గ్రామంలోనే నివసించే ఇద్దరు నిరుద్యోగ యువకులకు సంవత్సరము పాటు ఒక్కోరికి నెలకు జీతంగా మూడు వేల చొప్పున ఇద్దరికెసి నెలకు జీతాలకు ఆరు వేలు ఇలా సంవత్సారానికి జీతాలకు రూపాయలు డెబ్బై రెండు వేలు ఖర్చు అవుతాయి, మిగిలిన రూపాయలు రెండు లక్షల ఇరవై ఎనిమిది వేలు లనుండి ఆ గ్రామంలోని 500 స్ట్రీట్ లైట్స్ట్యూబ్ లైట్స్ కు రూపాయలు ఒక్క లక్ష అరువై ఎనిమిది వేల రూపాయలను సంవత్సరం పాటు ఖర్చు పెట్టిన, మిగిలిన రూపాయలు అరవై వేల రూపాయల్ని ఆ జిల్లాకు చెందిన జిల్లా ఐక్య టెక్నోవెషన్, ఆర్.టి.పి., ఎన్.ఐ.ఆర్.డి, (భారత ప్రభుత్వం, హైదరాబాదు; కో-ఆర్డినేటర్జాబితాలోనికి వెళ్తాయి. (ఇలా ఆ జిల్లా కో-ఆర్డినేటర్ నెలకు జీతముల రూపాయలు ఐదు వేల రూపాయల్ని సంవత్సరం పాటుతీసుకోవచ్చును) అనగా ఈ "చారి'స్ పార్ములా ఐక్య రెడ్"ను ఉపయోగించడం వలన
స్ట్రీట్ లైట్స్ ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ లు వున్నా ఒకగ్రామంలోని గ్రామ పంచాయితీకి ఈ ”చారి పార్ములా”ద్వారా ముగ్గురేసి నిరుద్యోగ యువకులకు సంవత్సరం పాటు జీతాన్ని ఇచ్చి ఉపాదిని ఇస్తూ ఆ గ్రామాపంచాయితీకి డబ్బులను ఆదా చేస్తూ, అతి ముఖ్యమైన పర్యవరణాము, ప్రపంచ గ్లోబల్ వార్మింగ్ ను కాపాడుతూ, ముందుకు దూసుకుపోవచ్చును.
ట్రిమ్మర్ అనె వ్యాధి సోకి కను బొమ్మలు, పెదవులు, నాలుక, చర్మానికి ఈ వ్యాధి సొకుతుంది. చర్మం స్పర్శ గుణాన్నికోల్పోతుంది.
మెర్క్యూరీ వాయువును పీల్చడం వలన ఊపిరి తిత్తుల్లో అధిక నీరు చేరి తద్వారా ఉపిరితిత్తులు పని చేయడం ఆపి వేసి మనిషి మరణిస్తాడు.
మెర్క్యూరీ, క్లోరైడ్ తో కలిసిన వాయువును పిలిస్తే బ్రెయిన్ ట్యూ మర్లు, శరీరం పైన ట్యూమర్లు గా ఏర్పడి ఇవి కేన్సర్ గామారి మనిషి మరణిస్తాడు.
ఒక ఫెయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ పగిలిపొయినప్పుడు దాని నుండి వెలుబడే మెర్క్యూరీ 5 మిల్లి గ్రాముల నుండి 6 మిల్లి గ్రాముల వరకు ఉంటుంది.ఈ 5 మిల్లి గ్రాముల నుండి 6 మిల్లి గ్రాముల మెర్క్యూరీ గనుక శుభ్రమైన నీటిలో కలిస్తే సుమారుగా 22,685 లీటర్ల శుభ్రమైన నీరు అపరిశుభ్రమైన నీరుగా మారుతుంది. ఈ అపరిశుభ్రమైన నీరును త్రాగితే అనేక రోగాలు వస్తాయి.
రెండు వైపులా పిలమెంట్స్ ఊడిపోయి ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ ను చౌక్, స్టార్టర్ లేకుండా తిరిగి వెలిగించు ”చారిపార్ములా”ను స్ట్రీట్ లైట్స్ ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ ల యందు అమరిస్తే భ్రహండమైన పలితాల్ని పొందడమే కాకుండా విజయ వంతంగా స్ట్రీట్ లైట్స్ ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ ల యందు ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్స్ వెలుగుతూనే వుంటాయి ఇలా ఒక్క ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ దానిలో మిగిలివున్న మెర్క్యూరీ మరియుప్లోరోసెంట్ యొక్క పరిమాణాన్ని బట్టి సంవత్సరం నుండి రెండు సంవత్సరాల వరకు వెలిగి తర్వాత దానిలో మిగిలివున్న మెర్క్యూరీ, ప్లోరోసెంట్పూర్తిగా అయిపోయి ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ మళ్ళి రెండో సారి ఫైయిల్ అవుతుంది. ఈ రెండో సారి ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ లో మెర్క్యూరీ మరియుప్లోరోసెంట్ పూర్తిగా వినియోగించుకోవడం వలన వీటి పరిమాణము శూన్యము కాబట్టి ఈ ట్యూబ్ లైట్ వల్ల పర్యవరణామును మెర్క్యూరీ బారిన పడకుండాపూర్తిగా కాపడుకోవచ్చును, మెర్క్యూరీ విభాగంలో ప్రపంచ గ్లోబల్ వార్మింగ్ ను కాపాడడంలో ఈ ప్రయోగం ఎంతో దోహదపడుతుంది. ఈ పద్దతిప్రపంచములోనే ఎక్కడ లేదు కేవలం మన ఈ “చారి పార్ములా”లో మాత్రమె వుంది ఎందుకంటే ఇది మన ద్వార పేటెంట్ అయిన ప్రయోగము కాబట్టి.
ఈ 5 మిల్లి గ్రాముల నుండి 6 మిల్లి గ్రాముల మెర్క్యూరీ భూమిలో కలిస్తే సుమారుగా 5 ఎకరాల విస్తీర్ణం గల భూమి, అపరిశుభ్రమైన భూమిగా మారి ఆ అపరిశుభ్రమైన భూమిలో ఎ పంటను పండించిన అపరిశుభ్రమైన పంట పండుతుంది. ఆ ఆహారాన్ని తిన్నవారు అనేకమైన రోగాల బారిన పడతారు.
ఈ 5 మిల్లి గ్రాముల నుండి 6 మిల్లి గ్రాముల మెర్క్యూరీ అక్కడి వాతావరణం లో గనక కలిస్తే శుభ్రమైన గాలి అపరిశుభ్రమైన గాలిగా మారి అక్కడివాతావరణం కలుషితమై అక్కడ జీవించిన వారు అనేకమైన రోగాల బారిన పడతారు.
ఈ 5 మిల్లి గ్రాముల నుండి 6 మిల్లి గ్రాముల మెర్క్యూరీ గల వాయువును ఒక కుందేలు పిలిస్తే అది కొన్ని సెకనులలోనె మరణిస్తుంది
ఈ మెర్క్యూరీ అనేది టాక్సిటీ అనే విభాగానికీ చెందినది, అనగా విశాపురితమైన విబాగానికి చెందినది కాబట్టి మనవవులకు ఇది ప్రమాద కరమైనది .
చేపలను నివసించే చెరువుల్లో గాని కాలువల్లో గాని నదుల్లో గాని సముద్రాలలో గాని ఆ నీటిలో ఈ మెర్క్యూరీ గనుక కలిస్తే ఆ చేపలు మరణిస్తాయి, అంతే కాకుండా ఆ నీటిలో జీవించే ఇతర జీవులు కూడా మరణిస్తాయి, ఆ చేపలను గనక మానవులు ఆహారంగా తీసుకుంటే ఆ మెర్క్యూరీ మన శరీరం లోనికి వెళ్లి అనేక రోగాల బారిన పడి మరణిస్తారు.
ఇలా భారతదేశంలోని ప్రతీ గ్రామ పంచాయితీ, గ్రామ పంచాయితీలోని గృహలన్ని, మున్సిపాలిటి, మరియుమున్సిపాలిటిలోని గృహలన్ని ఫెయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్స్, సి. ఎఫ్.ఎల్ లాంటి మెర్క్యూరీతో మిగిలి ఉన్న లైట్స్ అన్నియు "చారి'స్ పార్ములాఐక్య రెడ్"ను ఉపయోగించి మళ్ళి వెలిగించుకొని కొంత కాలం తర్వాత మళ్ళి రెండో సారి ఫెయిల్ అయ్యాక వాటిని పార వేస్తె అక్కడి నేలను గాని, నీరునుగాని, గాలిని గాని, వాతావరణాన్ని గాని ఏవిదంగా భయంకరమైన వ్యాదులకు రాకుండా కాపాడడమే కాకుండా అతి ముఖ్యమైన పర్యవరణాము మరియుప్రపంచ గ్లోబల్ వార్మింగ్ ను కాపాడుతుంది. కాబట్టి క్రొత్తగా ఎన్నుకోబడ్డ సర్పంచులందరూ, మీ గ్రామ పంచాయితీకి మీరే ప్రథమ పౌరుడు కాబట్టిదయచేసి అతి ముఖ్యమైన పర్యవరణాము, ప్రపంచ గ్లోబల్ వార్మింగ్ ను కాపడుకోవటానికైన
“చారి పార్ములా”ను మీ గ్రామ పంచాయితీలో ఉపయోగించి, గ్రామ పంచాయితీలోని గ్రుహలన్నింటిల్లో ఉపయోగించేలా చేసి మీ భూమీ, నెల, గాలి మెర్క్యూరీ బారిన పడకుండా పర్యవరణాము, ప్రపంచ గ్లోబల్ వార్మింగ్ ను కాపాడుకుందాము. నేను ఈ ప్రయోగాని కనిపెట్టినందుకు గాను నాచిరకాల కోరిక.
ఇంతేకాకుండా ఈ గొట్టపు దీపాలు పని చెయ్యడం మానేసిన తరువాత, ఆ పాత గొట్టం లోపలి భాగంలో విష పూరితమైన ప్లోరోసెంట్ పూత, పాదరసం మిగిలి వుంటాయి. ఇలా పాడయిన ప్రతి దీపపు గొట్టంలో సుమారుగా 3 మిల్లి గ్రాముల నుండి 4.6 మిల్లి గ్రాముల వరకు పాదరసం వుంటుంది. అందుకని వీటి మీద ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ముఖ్యమైన కొన్ని నిబంధనలను ప్రవేశ పెట్టారు. ఆ నిబంధనలు ఇలా ఉన్నాయ: గ్రామంలో మనుషులు, జంతువులు నివసించే ప్రదేశం నుండి దూరంగా - 10 కిలో మీటర్ల దూరంలోని ప్రదేశంలో - ఒక బుల్డోజర్ తో 10 సార్లు తవ్వితే ఎంతైతే లోతూ గొయ్యి ఏర్పడుతుందో అంత లోతు గొయ్యిలో ఈ ఫెయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్స్, సి. ఎఫ్ . ఎల్ లాంటి మెర్క్యూరీతో మిగిలి ఉన్న లైట్స్ అన్నియు పాతి పెట్టి మట్టితో పూడ్చి వెయ్యాలి. అయితే అప్పుడు దాని నుండి వెలుబడే పాదరసం బయటికి రాకుండా వుంటుంది.
ఈ పర్యావరణ కాలుష్యాన్ని నివారించేందుకు మండోజి నర్సింహాచారి కనిపెట్టిన ప్రయోగ ద్వారా ప్రపంచములోనే మొట్ట మొదటి సారిగా ఆ ఫెయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ ను మళ్ళి వెలిగించి చొక్, స్టార్టర్ అసలే లేకుండా, ముఖ్యంగా ఆ ఫెయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ లో మిగిలిన మెర్క్యూరీని పూర్తిగా వినియోగించి కొన్ని సంవత్సరాలవరకు మళ్ళి వెలిగి తర్వాత రెండో సారి ఫెయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ పేయిల్ అవుతుంది. అప్పుడు ఆ ట్యూబ్ లైట్ ఎక్కడ పార వేసిన అక్కడి వాతావరణాన్ని గాని, నీటిని గాని, భూమిని గాని ఏవిదంగానూ కలుషితం చేయదు. ఈ అద్భుతమైన పనితనము ప్రపంచములోనే కేవలం మండోజి నర్సింహాచారి కనిపెట్టిన "చారి పార్ముల"తో మాత్రమే సాద్య పడుతుంది. ఎందుకంటే ఇది ఆయన ద్వారా పేటెంట్ పొందిన ప్రయోగము.
"చారి పార్ములా"తో పర్యవరణము, ప్రపంచ గ్లోబల్ వార్మింగ్ ను కాపాడే విషయం నుండి స్ట్రీట్ లైట్స్ విషయానికి వస్తే రెండు వైపులా పిలమెంట్స్ ఊడిపోయి ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ ను చౌక్, స్టార్టర్ లేకుండా తిరిగి వెలిగించు ”చారి పార్ములా”ను స్ట్రీట్ లైట్స్ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ ల యందు అమరిస్తే భ్రహండమైన పలితాల్ని పొందడమే కాకుండా విజయ వంతంగా స్ట్రీట్ లైట్స్ ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ ల యందు ఫైయిల్అయిన ట్యూబ్ లైట్స్ వెలుగుతూనే వుంటాయి ఇలా ఒక్క ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ దానిలో మిగిలివున్న మెర్క్యూరీ, ప్లోరోసెంట్ యొక్క పరిమాణాన్ని బట్టి సంవత్సరం నుండి రెండు సంవత్సరాల వరకు వెలిగుతాయి.
ఒక గ్రామంలోని గ్రామ పంచాయితీకి ఈ "చారి'స్ పార్ములా " ద్వారా ముగ్గురేసి నిరుద్యోగ యువకులకు సంవత్సరం పాటు జీతాన్ని ఇచ్చి ఉపాదిని కల్పించింది. కొన్ని నోటిపైడ్ గ్రామా పంచాయితీల్లోనైతే ఈ ప్రయోగాన్ని సంవత్సరము పాటు విజయ వంతంగా అమలు చేయడమైనది. ఇలా 500 స్ట్రీట్లైట్స్ ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ లు వున్నా గ్రామా పంచాయితీలో వారి మాటల్లోనే వారికి సంవత్సరానికి ఐదు లక్షలు ఖర్చు అవుతుంది కానీ వారు ఈ చారి ఫార్ములాను సంవత్సరానికి మూడు లక్షలు రూపాయలు మాత్రమే ఖర్చు చేస్తున్నారు. అనగా రెండు లక్షల రూపాయల ఆదా.
మెర్క్యూరీ వాతావరణంలో గాని, నీటిలో గాని, భూమిలో గాని, కలవకుండా నియంత్రిచడానికి ఎన్నో నిబంధనలు ఉన్నాయి. కాని ఈ మెర్క్యూరీ వాతావరణంలో కలిసిన, నీటిలో కలిసిన, భూమిలో కలిసిన తర్వాత జరిగే భయంకర పరిణామలనుండి మనల్ని మనం కాపాడుకోవడానికి ఇప్పటి వరకు ఎటువంటి జాగ్రత్తలు గాని పరికరాలు గాని లేవు. కాబట్టి ట్యూబ్ లైట్ లో గల మెర్క్యూరీని తిరిగి ఉపయోగించాలి, కాని అది ప్రస్తుతం జరగడం లేదు ఎందుకంటే ప్రస్తుతం ఫెయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్లు మళ్ళి వెలిగించే పరికరము ఎక్కడ లేదు, దాని కారణంగా ఆ పేయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ లో మిగిలిన మెర్క్యూరీ చాల ప్రమాద కారిగా మారుతుంది.
గ్రామాల విద్యుద్దీపాలకు సాధారణంగా ట్యూబ్ లైట్లు ఉపయోగిస్తారు. అవి కొన్నాళ్ళకు పాడైపోతాయి. అప్పుడు వాటిని పారవేస్తాం. దాని మూలంగా పర్యావరణం కలుషితమవుతుంది. పాడైపోయిన ట్యూబ్ లైట్లను తిరిగి వెలిగించడానికి అనేక పరిశోధనలు చేసి నిజామాబాదు జిల్లా, నవీపేట్ గ్రామానికి చెందిన శాస్త్రవేత్త మండోజి నర్సింహాచారి ఒక విశిష్ట ఆవిష్కరణను చేసి ప్రసిద్ధులైనారు. ఆయన కనుగొన్న "చారీ ఫార్ములా" ద్వారా ఆగిపోయిన ట్యూబ్ లైట్లను వెలిగించడమే కాకుండా, పర్యావరణ వ్యర్థాలను అరికట్టవచ్చు. ఈ ఆవిష్కరణకు గాను ఆయనకు అనేక అవార్డులు వచ్చాయి.
కాని ప్రస్తుతం ఈ ఫెయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్స్ లను గ్రామాల్లో అయితే అక్కడి గ్రామా పంచాయితీ సిబ్బంది, అక్కడి ప్రజలు గాని ఈ నిబందనలు తెలియక చెరువుల్లో గాని కాలువల్లో గాని బావి లలో గాని వూరికి చివర్లో గాని నెల పైననే పార వేస్తున్నారు అవి అక్కడ పగిలిపోయి అక్కడి నేలను గాని, నీరును గాని, గాలిని గాని, వాతావరణాన్ని గాని ఏవిదంగా భయంకరమైన వ్యాదులకు దారి తీస్తుందో, మన కంటిని మనమే పొడుచుకునే విదంగా ఈ నగ్న సత్యాన్ని ఈ క్రింది వివరణ ద్వారా తెలుసుకోండి
ఈ విషయాలన్నింటిని దృష్టిలో పెట్టుకొని ఆయన ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ ను మళ్ళి వెలిగించే ప్రయోగాన్ని కనుక్కున్నారు. అంతే కాకుండా ఈ ట్యూబ్లైట్ లో వుండే రెండు పిలమెంట్స్ సైతం ఊడిపోయి ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ ను, ట్యూబ్ లైట్ కు సాధారణంగా ఉపయోగించే చౌక్ మరియుస్టార్టర్ ను కూడా పూర్తిగా తొలగించి అసలు వాటి అవసరము లేకుండానే రెండు వైపులా పిలమెంట్స్ ఊడిపోయి ఫైయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ ను సైతంమళ్ళి వెలిగించే ప్రయోగాన్ని “చారి పార్ములా”ను కనుక్కున్నారు.
సాధారణంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో గాని పట్టణ ప్రాంతాల్లో గాని వీధులలో దీప స్తంబాలకు ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ అమరిక కలిగి ఉంటాయి. ఈ డోమ్ ల యందు 6 విభాగాలతో పరికరాలు ఉంటాయి.
డోమ్ లో ట్యూబ్ లైట్ జారి పడిపోకుండా అమరి ఉండటానికి, ట్యూబ్ లైట్ లో గల పిన్నులకు కనెక్షన్లు కలపడానికి, 2 హోల్డర్లు
మరో ముఖ్యమైన విషయము ఏమిటంటే గ్రామా పంచాయితి స్ట్రీట్ లైట్స్ విభాగంలో పని చేసే ఎలేక్ట్రిషన్ కు గాని, మున్సిపాలిటి స్ట్రీట్ లైట్స్విభాగంలో పని చేసే ఎలేక్ట్రిషన్ కు గాని ఈ ”చారి పార్ములా” ప్రయోగము వారి వారి స్ట్రీట్ లైట్స్ ట్యూబ్ లైట్ డోమ్ ల యందు ఉపయోగించడం వల్ల అధిక పనిభారముతో పాటు అధిక శ్రమ భారము తగ్గింది.
ఫెయిల్ అయిన ట్యూబ్ లైట్ పగిలి పోవడం వల్ల దానిలో మిగిలిన మెర్క్యూరీ, ప్లోరోసెంట్ ద్వారా మానవులకు, జంతువులకు వ్యాపించేవ్యాధులు, వాటి వల్ల కలిగే నష్టాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల కృత్తివెన్నులోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల పెందూరులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల పెందూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల బంటుమిల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మచిలీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల విజయవాడలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు మచిలీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల మచిలీపట్నంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
చదువు: మున్షీ, ఫాజిల్‌. ఉర్దూ పండితులు. ఉర్దూ, అరబిక్‌, తెలుగు భాషల్లో మంచి ప్రవేశం. అరబ్బీ నుండి తెలుగులోకి ఖుర్‌ ఆన్‌ గ్రంథాన్ని అనువదించారు. ఈ అనువాదం 1949లో రెండు భాగాలుగా వెలువడింది. రచనలు: జగత్ప్రవక్త, మిఫ్‌కాతెఫరీష్‌ , 'ముస్లిం ప్రభువులు'.