polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ లతీఫ్, 1942లో రాయల్ ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్‌లో చేరి, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో, బర్మాలోని అరాకన్ ఫ్రంట్‌లో పాల్గొన్నాడు. ఆ తర్వాత ఈయన ఇండోనేషియా వైమానిక దళానికి, యుద్ధ జెట్ విమానాలను మొహరించేందుకు సహాయపడిన భారతీయ సలహాబృందంలో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. లతీఫ్ తూర్పు వైమానికదళ కమాండుకు ఎయిర్ డిఫెన్స్ కమాండరుగా, సీనియర్ ఎయిర్ స్టాఫ్ ఆఫీసర్గా పనిచేశాడు.1961 నుండి 1965 వరకు లతీఫ్, వాషింగ్టన్ డి.సి.లోని భారతీయ రాయబార కార్యాలయంలో ఎయిర్ అట్టాచీగా ఉన్నాడు. 1971 భారత పాకిస్తాన్ యుద్ధ సమయంలో అసిస్టెంట్ చీఫ్ ఆఫ్ ఎయిర్ స్టాఫ్ గా పనిచేశాడు. 1971లో లతీఫ్ పరమ విశిష్ట సేవా పతకంతో సత్కరించబడ్డాడు. 1974లో ఎయిర్ మార్షల్ గా పదవోన్నతి పొంది, వాయు సేనా కేంద్రకార్యాలయంలో, ఎయిర్ ఆఫీసర్ ఇన్ చార్జ్, ఆడ్మినిష్ట్రేషన్ గా నియమించబడ్డాడు. ఇక్కడ ఉండగా, 1975లో పాట్నా వరదల్లో వాయుసేన సహాయ పునరావాస కార్యక్రమాలకు నేతృత్వం వహించాడు. 1977లో ఎయిర్ మార్షల్‌గా ఉన్న లతీఫ్ వైస్ ఛీఫ్ ఆఫ్ ఎయిర్ స్టాఫ్‌గా, ఆ తర్వాత 1978 సెప్టెంబరు 1న చీఫ్ ఆఫ్ ఎయిర్ స్టాఫ్ అయ్యాడు.
లతీఫ్, 1923లో హైదరాబాదులో ఒక సులేమానీ బోరా కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి హసన్ లతీఫ్, అప్పటి హైదరాబాదు రాజ్యంలో ప్రధాన ఇంజనీరు. లతీఫ్ విద్యాభ్యాసం హైదరాబాద్ అబిడ్స్ లోని సెయింట్ జార్జ్ గ్రామర్ స్కూల్ లో, నిజాం కళాశాలలో, వెల్లింటన్ లోని డిఫెన్స్ సర్వీసెస్ స్టాఫ్ కళాశాల, నేషనల్ డిఫెన్స్ కళాశాలలో సాగింది.
క్రియాశీలక మిలటరీ సర్వీసు నుండి విరమించుకున్న తర్వాత, 1982, మార్చి 2న లతీఫ్ మహారాష్ట్ర గవర్నరుగా నియమించబడ్డాడు. 1985 ఏప్రిల్ 16 దాకా ఆ పదవిలో కొనసాగాడు. ఆ తర్వాత, ఫ్రాన్స్ లో భారతీయ రాయబారిగా నియమితుడై, 1988 దాకా ఆ పదవిలో కొనసాగాడు. ఆ తర్వాత హైదరాబాదులో స్థిరపడి విశ్రాంత జీవితం కొనసాగించాడు.
ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో తెలంగాణకు జరుగుతున్న అన్యాయాన్ని నిరసిస్తూ ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రం కోసం ఎన్నో ఉద్యమాలు ఉవ్వెత్తున ఎగిసిపడ్డాయి. ఉపశమన చర్యలతో కేంద్రం తెలంగాణ ఉద్యమాన్ని చల్లార్చే యత్నాలను తీవ్రతరం చేసింది. అయితే కాలంగడుస్తున్న కొద్దీ మరో ఉద్యమం పురుడుపోసుకుంది. ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధనే ధ్యేయంగా ఏర్పాటైన తెలంగాణ రాష్ట్ర సమతి స్థాపకుడు కేసిఆర్ మలిదశ తెలంగాణ ఉద్యమానికి తెరలేపాడు. తెలంగాణ వచ్చుడో.కేసిఆర్ సచ్చడో అన్న నినాదంతో 2009, నవంబరు 29వ తేదీన ఆమరణ దీక్షకు పిలుపునిచ్చాడు.
డిసెంబరు 1న నేను లేకున్నా ఉద్యమం నడవాలి అని కేసీఆర్ ప్రకటించాడు. డిసెంబరు 2న పార్లమెంట్‌లో అద్వానీ ఈ దీక్షను ప్రస్తావించారు. ఆరోగ్యం క్షీణించడంతో డిసెంబర్ 3న కేసీఆర్‌ను హైదరాబాద్‌లోని నిమ్స్‌కు తరలించారు. 4న తెలంగాణ వస్తే జైత్రయాత్ర, లేకుంటే నా శవయాత్రని కేసీఆర్ ప్రకటించాడు. 5న వెంకటస్వామి, చిరంజీవి, చంద్రబాబు నాయుడు, కాంగ్రెస్ ఎంపీలు కలిసి దీక్ష విరమించాలని కోరినా కేసీఆర్ నిరాకరించాడు. 6న అసెంబ్లీలో 14ఎఫ్‌ను రద్దు చేస్తూ తీర్మానం చేశారు.
2009, నవంబరు 29న కరీంనగర్ లోని ఉత్తర తెలంగాణ భవన్ నుంచి సిద్ధిపేట దగ్గర రంగధాంపల్లిలో ఏర్పాటుచేసిన దీక్షా స్థలం వద్దకి బయల్దేరిన కేసీఆర్ వాహనంను కరీంనగర్ మానేరు బ్రిడ్జ్ సమీపంలోని అలుగునూరు చౌరస్తాలో పోలీసు బలగాలు, రిజర్వ్ పోలీస్ బెటాలియన్లు చుట్టుముట్టారు. వాహనం నుంచి బలవంతంగా దించివేయబడ్డ కేసిఆర్, రోడ్డుమీదే ధర్నా చేస్తుండడంతో ఖమ్మం జైలుకు తరలించారు. ఆ జైలులోనే తన దీక్షను ప్రారంభించాడు.
దీక్షా దివస్ అనేది ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రం కోసం మలిదశ తెలంగాణ ఉద్యమంలో భాగంగా తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి అధినేత, తెలంగాణ తొలి ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు చేసిన నిరవధిక నిరాహార దీక్ష ప్రారంభించిన రోజు. 2009, నవంబరు 29న నిరాహార దీక్ష మొదలుపెట్టిన కేసిఆర్, డిసెంబరు 9న తెలంగాణ రాష్ట్రం ఇస్తున్నట్లుగా ప్రకటన వెలువడిన తరువాత తన 11 రోజుల దీక్షను విరమించాడు.
రవి, వెంకట్, బాలు, వేణు చదువు పూర్తి చేసుకుని ఖాళీగా తిరుగుతూ దారిన పోయే మహిళలపై కామెంట్లు చేస్తుంటారు. మధ్య తరగతి కుటుంబాలకు చెందిన వీళ్ళ తల్లిదండ్రులు ఎప్పుడూ తిడుతూ ఉంటారు. అయినా సరే లెక్కచేయక ఏదో రకంగా కాలయాపన చేస్తుంటారు. ఇలా ఉండగా ఒకసారి బస్సులో అంజలి అనే అమ్మాయిని చూసి ఏడిపించబోతారు. కానీ అంజలి వీళ్లనే బోల్తా కొట్టిస్తుంది. అలా పలుమార్లు డక్కామొక్కీలు తిన్నాక నలుగురూ ఆమెతో సంధి చేసుకుని మంచి స్నేహితులవుతారు. ఖాళీగానే తిరుగుతున్నా అందరిలో ఒక్కో వృత్తిలో అభినివేశం ఉన్నట్లు అంజలి గమనిస్తుంది. రవి బైక్ బాగా నడుపుతుంటాడు. వినీత్ కవిత్వం బాగా రాయగలడు. ఆలీ వంటల్లో కొట్టిన పిండి. శివారెడ్డి మిమిక్రీ చేయడంలో దిట్ట.
అమ్మాయి కోసం 2001 లో ముప్పలనేని శివ దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా.ఇందులో మీనా, రవితేజ, వినీత్, ఆలీ, శివారెడ్డి ముఖ్యపాత్రల్లో నటించారు. ఈతరం ఫిలింస్ పతాకంపై పోకూరి బాబూరావు ఈ చిత్రాన్ని నిర్మించగా వందేమాతరం శ్రీనివాస్ ఈ చిత్రానికి సంగీతాన్నందించాడు. నిరుద్యోగులుగా జీవితకాలాన్ని వృధా చేస్తూ గడుపుతున్న నలుగురు యువకులకు ఒక అమ్మాయి ప్రేమ పేరుతో ఎలా దిశా నిర్దేశం చేసి దారి లోకి తీసుకువచ్చిందన్నది ఈ చిత్ర ప్రధాన కథాంశం.
వందేమాతరం శ్రీనివాస్ ఈ చిత్రానికి సంగీతాన్నందించాడు. ఇందులో ఆరు పాటలున్నాయి. సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, సామవేదం షణ్ముఖశర్మ, భువనచంద్ర, చంద్రబోస్ పాటలు రాయగా ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, చిత్ర, హరిహరన్, ఉన్నికృష్ణన్, ఉదిత్ నారాయణ్, సోనూ నిగం, వందేమాతరం శ్రీనివాస్ తదితరులు గీతాల్ని ఆలపించారు.
రెండవ రోజున ఆ ప్రాంతంలోని సైనిక దళాలకు కమాండరుగా ఉన్న మేజర్ జనరల్ అఖ్తర్ హుసేన్ మాలిక్ ను తొలగించి ఆయన స్థానంలో జనరల్ యాహ్యా ఖాన్‌ను నియమించారు. దీనివలన దాడి ఒకరోజు ఆలస్యమైంది. ఇది పాకిస్తాను అధికారుల్లో తికమక కలిగించడమే కాకుండా, ఈ ఆలస్యంతో భారత సైన్యం అదనపు బలగాలను అక్కడ మోహరించేందుకు తగు సమయం దొరికింది. సెప్టెంబరు 3 న దాడి తిరిగి మొదలైనపుడు, పాకిస్తాన్ దాడి నుండి మారో మూడు రోజుల పాటు కాచుకునేంత పాటవం భారత బలగాల వద్ద ఉంది. కానీ ఎదురుదాడి చేసేంతటి బలం లేదు. దాడి మరో రెండు రోజుల పాటు కొనసాగాక, సెప్టెంబరు 6 న భారత సైన్యం పాకిస్తాను పంజాబు వైపున మరొక యుద్ధ రంగానికి తెరదీసింది. ఇక్కడ భారత సైన్యం వేస్తున్న ముందడుగు కహ్నూర్‌లో పాకిస్తాను సైన్యపు కుడి పార్శ్వాన్ని దెబ్బతీసేలా పరిణమించింది. ఆ ప్రమాదాన్ని గుర్తించిన పాకిస్తాను సైన్యం, కాశ్మీరు లోకి చొచ్చుకు పోవాలన్న ప్రయత్నాన్ని విరమించుకుని, పంజాబులోకి చొచ్చుకువస్తున్న భారత్‌ను ఎదుర్కొనేందుకు తమ సైన్యాన్ని మరలించింది.
అఖ్నూర్ సెక్టరు నాలుగు భారత పదాతి దళ బెటాలియన్లతో, ఒక ట్యాంకు స్క్వాడ్రనుతో ఉన్న సైన్యపు రక్షణలో ఉంది. సరిహద్దు పొడవునా మోహరించిన ఈ సైన్యం చాలీచాలని రక్షణ అందిస్తోంది. వీరి వద్ద ఉన్న -13 ట్యాంకులు, పాకిస్తాను వారి 47 పాటన్, 48 పాటన్ ట్యాంకులకు సరిరావు. బలమైన శత్రువు చేస్తున్న దాడి కారణంగా భారత దళాలు రక్షణాత్మక స్థావరాలకు మరలాయి. సైనిక చారిత్రకారుడు మేజర్ ఎ. హెచ్. అమీన్ రాసినదాని ప్రకారం, ఆపరేషన్ గ్రాండ్ స్లామ్‌లో భారత -13 ట్యాంకులపై పాకిస్తాన్‌కు 6-1 అడ్వాంటేజి ఉంది. శతఘ్నుల విషయంలో పాకిస్తాను వారి 8 అంగుళాల గన్‌లు, భారత్ వద్ద ఉన్న ఏ గన్నులకంటే కూడా మెరుగైనవి. మొత్తమ్మీద పాకిస్తాన్‌కు 6-1 అడ్వాంటేజి ఉంది.
ఆపరేషన్ గ్రాండ్ స్లామ్, భారత పాక్ యుద్ధంలో పాకిస్తాన్ చేపట్టిన ఒక ఆపరేషన్. 1965 మేలో జమ్మూ కాశ్మీరు లోని అఖ్నూర్ వంతెనను పేల్చివేసేందుకు పాకిస్తాన్ చేసిన ప్రయత్నం పేరు ఆపరేషన్ గ్రాండ్ స్లామ్‌. ఆ వంతెన జమ్మూ కాశ్మీరు లోని భారత కాల్బలానికంతటికీ జీవనాధారం వంటిది. అంతేకాక ఆ వంతెనను పేల్చివేస్తే జమ్మూపై కూడా గురి పెట్టవచ్చు. ఆ ఆపరేషను ద్వారా తలపెట్టిన లక్ష్యాలను సాధించడంలో పాకిస్తాన్ విఫలమైంది. భారత సైన్యం చేసిన ఎదురుదాడితో పాకిస్తాన్ సైన్యం వెనక్కి పారిపోవలసి వచ్చింది.
1965 నాటి రాన్ ఆఫ్ కచ్ ఘటనలో పాకిస్తాన్‌కు కాస్త అనుకూల ఫలితం రావడంతో పాకిస్తాన్‌లో రాజకీయ వాతావరణం ఉత్సాహంగా ఉంది. ఆ ఉత్సాహంలోనే జమ్మూ కాశ్మీరులో తిరుగుబాట్లు జరిపించేందుకు ఆపరేషన్ జిబ్రాల్టర్ తలపెట్టారు. ఈ పథకం కింద 1965 లో చొరబాట్లు మొదలై 4000-5000 మంది వరకూ పాకిస్తాన్ సైనికులు చొరబడ్డారు. ఈ చొరబాట్లను ఎదుర్కొనేందుకు భారత సైన్యం అదనపు దళాలను తరలించింది. పాక్ ఆక్రమిత కాశ్మీరులోని చొరబాటు బృందాలపై భారత సైన్యం దాడులు చేసింది.
1965 సెప్టెంబరు 1 న ఉదయం 5 గంటలకు పాకిస్తాన్ సైన్యం ఆపరేషన్ గ్రాండ్ స్లామ్ ను మొదలు పెట్టింది. భారత దాడులను ఎదుర్కొంటున్న 12వ డివిజనుపై వత్తిడి తగ్గించడం ఈ ఆపరేషన్ లక్ష్యం. పాక ఆక్రమిత కాశ్మీరులోని హాజీపూర్ వైపు నుండి భారత సైన్యం ద్వారా ముజఫరాబాదు పట్టణానికి పొంచి ఉన్న ముప్పును ఎదుర్కోవడం మరో లక్ష్యం.
తానాషా మహారాజ అజ్ఞానుసారం భటులు రామదాసు గారిని చిత్రహింసలకు గురిచేస్తారు. అయినప్పటికీ రామదాసు గారు రామనామ స్మరణ శ్రీ రామ కీర్తనలు చేసాడు. అటువంటి కీర్తనలలో "చరణములే నమ్మితి" "సీతారామ స్వామి నేను చేసిన పాపమేమీ", "రామజోగి మందు కొనరే" వంటి కీర్తనలని పాడుతాడు. ఈ కీర్తనని పాడటానికి గల కారణమేమిటంటే శ్రీ రామ చంద్రుడిని, భక్త రామదాసు తన భాదలనుండి విముక్తిడిని చేయడానికి ప్రాథేయపడుతూ, వేడుకుంటూ, కొన్ని సందర్భాలలో పొగుడుతూ, నిందిస్తూ, నీకు మతి బ్రమించినది అంటూ అనేక రకాల వివిధ కీర్తనలు చేసాడు. అటువంటి సందర్భంలో శ్రీ రామున్ని వేడుకుంటూ భక్త రామదాసు గారు రామజోగి మందు మహత్యం గురించి తగు సలహా ఇచ్చాడు. ఎందుకంటే కంటే పూర్వ కాలంలో దశరథ మహారాజు గారికి వ్యాధి అయినప్పుడు రామజోగి మందు వైద్యం ద్వారానే నయమైనది. నీవు కూడా రామజోగి మందు ద్వారా వైద్యం చేసుకొని సలహా ఇస్తాడు. ఎందుకంటే రామజోగి మందు కోటి ధనముల యిచ్చినగాని అంతటి మహత్యం గల మందు ఈ జగత్తులో ఎక్కడ కూడా లభించదు. భగవంతులు సైతం రామజోగి మందుని స్మరణ చేస్తూ భుజించడానికి ఇష్టపడుతారు.
శ్రీ క్షత్రియ రామజోగి వారి ఆచార-సంప్రదాయ జీవన పద్ధతులు సమాజ సేవ మార్గములో సంచార జీవనమును కొనసాగించిన సంచార కులాలలో శ్రీ క్షత్రియ రామజోగి కులానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉన్నది సమాజములో రామజోగి/రామజోగుల అనే పేరుతో పిలుస్తారు. వీరిని రామజోగి/రామజోగుల కులం వారు అని పిలిచినప్పటికి వీరు క్షత్రియ రాముని వర్గ సేవికులుగా పిలువ బడుతున్నారు. సంచార జీవనములో భాగంగా పురాణం ఇతిహాసాలని పాటల రూపకంగా కీర్తనల రూపకంగా కథల రూపకంగా రామనామ స్మరణాన్ని రామజోగి మందుగా సమాజానికి తెలియజేస్తూ వృత్తి పరంగా ఆయుర్వేదిక చెట్ల పసరికల ద్వారా వివిధ వ్యాదులని నయం చేయడంలో సిద్ద హస్తులు. రామజోగులు ప్రదానంగా మానసికమైన శారీరక వ్యాదులకి, మానసికమైన వ్యాదులని నయం చేస్తారు రామజోగి, రామజోగుల కులానికి చెందిన వారు ప్రదానంగా కరీంనగర్, మహబూబాబాద్, సిద్ధిపేట, బద్రాద్రికొత్తగూడెం, సూర్యాపేట, మేడ్చెల్, హైదరాబాద్, జిల్లాల్లో జీవిస్తున్నారు.
పూర్వకాలంలో దశరథ మహారాజు గారికి రాచపుండు కావడం వలన తీవ్ర అవస్థకు గురవుతాడు. తనకు అయిన రాచపుండును నయం చేయడానికి తన రాజ్యములో ఉన్న వివిధ రాజవైద్యులను, యోగులను, పండితులను, సంప్రదించి తన జబ్బు ని నయం చేయడానికి వారి వద్ద నుండి సలహాలు తీసుకుంటాడు. అప్పుడు రాజవైద్యులు, యోగులు, పండితులు, రాజు గారి రాచపుండు కేవలం శారీరక పరమైన, మానసిక పరమైన, వైద్య శాస్త్రాలు తెలిసిన రామ నామ స్మరణ చేస్తూ భవ రోగాలని సైతం క్షీనింప చేసే, నయం చేసే రామజోగి మూలిక వైద్యం ద్వారానే నయమవుతుందని వారు చెప్పడం జరుగుతుంది.
భద్రాచల రామదాసు గారు రామజోగి మందుని గురించి కీర్తించడానికి గల ముఖ్య కారణం ఏమిటంటే, శ్రీ రామదాసు గారు తానాషా ప్రభువు ఆస్థానములో కొలువు చేయుచున్నప్పుడు పన్నుల రూపకంగా వచ్చిన సంపదను భద్రాచలము లో రామ మందిరమును నిర్మిచటంలో ఉపయోగిస్తారు. తానాషా ప్రభువు పన్నుల రూపకములో వసులయిన సంపదను పంపక పోవడం వలన ఆగ్రహించిన తనస రామదాసుని కారాగార దండన విదించడము జరుగుతుంది. తానాషా తనరాజ్యంలో వసులయిన సంపదచెల్లించే వరకు రామదాసుని చిత్ర హింసలకి గురిచేయమని ఆదేశిస్తాడు.
రామజోగి మానసిక సంబందిత వ్యాదులకి వైద్యం: ఎవరైనా వ్యక్తికీ మనసికమైన వ్యాధులు సంభవిస్తే రామజోగి తన వద్ద ఉన్న చెట్ల పసరికల ద్వారానే కాకుండా నీతి కథలద్వారా, పురాణ ఇతిహాసాల నీతి కథల ద్వార, వివిధ చరిత్రల ద్వార, నీతి కథలతో బోధనలు చేసి వారికీ ఆ కథల ద్వారా నీతి పధ్యాల-తాత్పర్యాల నుండి నీతిని గ్రహి౦పచేసి మానసికంగా వ్యాధి గ్రస్తుని ఆలోచనలని మానసిక ప్రశాంతత వైపు, ఉన్నతంగా ఆలోచించే విదంగా తయారు చేస్తారు.
రామజోగి ఆయుర్వేదిక ములిక వైద్యానికి పురాతనకాలం నుండి చాల ప్రాముఖ్యం ఉందనే విషయాన్నీ భక్త రామదాసు కీర్తనల ద్వారా మనకు తెలుస్తుంది. భక్త రామదాసు బద్రాద్రి రాముని భక్తుడని మనందరికీ తెలుసు. భద్రాది రామదాసు గారు రామజోగి మందు గురించి తన కీర్తనల ద్వారా రమజోగి మహత్యాన్ని వివరించాడు.
రామజోగి శారీరక సంబందిత వ్యాదులకి వైద్యం : ఎవరైనా వ్యక్తికి గాయాలు కానీ శారీరక అవస్థలు, కడుపు నొప్పి నడుము నొప్పి, కీళ్ళనొప్పులు వంటి వాటిని చెట్ల పసర్ల ద్వారా నయం చేయబడుతుంది.
రామదాసు కీర్తన : రామజోగి మందు కొనరే ఓ పామరులారా రామజోగి మందు మీరు ప్రేమతో భుజియియించినపుడే కామ క్రోద్రములనేల్ల ప్రాలద్రోలే రామజోగి మందు కొనరే ఓ పామరులారా
ఎడంగా వున్నరెండు వాటరు డ్రమ్ముల పైన స్టీము-వాటరు డ్రమ్ము వుండును.ఈ మూడు డ్రమ్ముల అమరిక త్రిభుజాకరంగా వుండును. త్రిభుజం లోని మూడు కోణమూలలలో మూడు డ్రమ్ములు వుండును. పైన శీర్ష భాగాన స్టీము-వాటరు డ్రమ్ము వుండి, భూ సమాంతర భుజం అంచుల మీద వాటరు డ్రమ్ములు వుండి, వాటరు డ్రమ్ముల నుండి వాటరు ట్యూబులు స్టీము-వాటరు డ్రమ్ముకు కలుపబడి వుండును.వాటరు డ్రమ్ముల నుండి ట్యూబులు పలు వరుసలలో స్టీము డ్రమ్ముకు ఇరు పార్శాల్లో కలుపబడి వుండును.ఈ డ్రమ్ముల, ట్యూబుల అమరిక చూచుటకు త్రిభుజా కారంగా వుండును.ఈ త్రిభుజాకార నిర్మాణం మధ్య భాగంలో ఫర్నేసు/కొలిమి వుండును.ఈ మొత్తం నిర్మాణం రక్షణ ఉష్ణ నిరోధక తొడుగుతో/ కప్పబడి వుండును.ఇంధనంగా బొగ్గు లేదా ఆయిల్ ను ఉపయోగిస్తారు.బొగ్గు అయిన ఫర్నేసు లోపల గ్రేట్ నిర్మాణం, యాష్ పాన్ వుండును.ఆయిల్ ఫైర్ అయిన బర్నరులు వుండును.ఫైరు డోరులు బాయిలరు సైజును బట్టి ఒకటికన్న ఎక్కువ వుండును.కొన్ని బాయిలరులలో రెండు పక్కల నుండి ఇంధనాన్ని మండించే విధంగా నిర్మాణం వుండును.
ఇది క్షితిజ సమాంతరంగా వున్న స్తూపాకార నిర్మాణం.రెండు చివరలు కొద్దిగా ఉబ్బుగా వుండును.ఈ డ్రమ్ములో కింది సగభాగంలో వేడీ నీరు మిగిలిన సగభాగంలో ఉత్పత్తి అగు నీటిఆవిరి/స్టీము జమాగును.ఈ భూసమాంతర పీపా/డ్రమ్ము యొక్క పార్శభాగంలో అనగా స్తూపాకార పొడవు బాగంలో, వాటరు డ్రమ్ము నుండి వచ్చిన వాటరు ట్యూబులు రెండు వైపుల అతుకబడి వుండును.స్టీము –వాటరు డ్రమ్ము పై భాగాన ప్రధాన స్టీము కవాటం/వాల్వు, సేఫ్టి వాల్వు, ఎయిర్ వెంట్ ., స్టీము ప్రెసరు గేజి/పీడనమపకం బిగించబడి వుండును.పక్క భాగంలో వాటరు గేజి, ఫిడ్ వాటరు ఇన్లెట్ పైపు వుండును.
బాయిలరు ఫర్నేసు లోపలి వరుస కొలిమి ఇటుకలతో పేర్చబడి, వాటి తరువాత బయటి వైపు ఉష్ణవ్యాప్తి నిరోధకం ఇటుకలు వుండును.ఈ ఇన్సులేసన్ ఇటుకలు కొలిమి ఇటుకలనుండివేడీని రేడియేసన్ ద్వారా నష్టపోకుండా నిరోధించును.ఈ ఇన్సులేసన్ ఇటుకల చుట్టు ఉష్ణాన్నివ్యాప్తిని నిరోధించే మినరల్ ఊల్/గ్లాస్ వూల్ ను కప్పిదానిపై పలుచని లోహపలకలు కప్పి వుండును.అందువలన ఉష్ణ వికిరణం ద్వారా జరుగు ఉష్ణ నష్టనివారణ జరుగును.
ఇవి రెండు ఉండును.ఫర్నేసుకు కిందవైపు వుండును.ఇవికూడా క్షితిజ సమాంతరంగా, పొడవుగా వుండును.ఈ డ్రమ్ముల పై ఉపరితలం నుండి స్టీము-వాటరు డ్రమ్ముకు పెక్కు వాటరు ట్యూబులు రెండు వరుసల్లో కలపబడి వుండును.కొన్ని బాయిలర్లో చివర్లో ఎయటివంటి వంపులు లేకుండా అతుకబడి వుండగా, కొన్ని బాయిలరులలో స్టీము డ్రమ్ము, వాటరు డ్రమ్ముల కలయిక వద్ద చిన్న వంపుతో అతుకబడి వుండును.సామన్యంగా ట్యూబుల వ్యాసం రెండు లేదా రెండున్నర అంగుళాలు వుండును.
త్రి డ్రమ్ము బాయిలరు వాటరు ట్యూబు బాయిలరు.ఈ బాయిలరు చూచుటకు త్రికోణాకారపు నిర్మాణంలో వుండును.ఈ బాయిలరును నౌకలలో విద్యుత్తు ఉత్పత్తి చెయ్యుటకు వాడెదరు.ఈ బాయిలరు ఇమిడిక వుండి ఎక్కువ భాష్ఫీ భావన సామర్ధ్యం ఉన్నందున నౌకలలో ఈరకపు బాయిలరులకు ఆదరణ ఉంది.ఈ బాయిలరును స్థిర బాయిలరుగా పరిశ్రమలలో వాడటం అరుదు.స్టెర్లింగు బాయిలరు కూడా మూడు డ్రమ్ములను కలిగి వున్నను అది త్రిభుజాకారంగా వుండదు.
ఈ డౌన్ కమరు ట్యూబుల ద్వారా స్టీము-వాటరు డ్రమ్ములోని వేడీ నీరు వాటరుట్యూబుల్లోకి ప్రవహించును.వేడి వాయువుల వలన ట్యూబుల్లోని నీరు ఆవిరిగా మారి స్టీము డ్రమ్ముకు వెళ్ళి ట్యూబుల్లో నీటి మట్తం తగ్గగానే వాటరు డ్రమ్ముల్లోని నీరు వాటరు ట్యూబుల్లోకి వెల్లును.బాయిలరు పనిచేస్తున్నప్పుడు నీటీ ప్రసరణ సహజ ప్రసరణ విధానంలో ప్రసరణ అగును.
ఇది తాపహర మృత్తిక ఇటుకలతో/కొలిమి ఇటుకలతో నిర్మింపబడివుండును.ఫర్నేసు ఇటుకలు ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతను తట్టుకోగలిగిన దృఢత్వాన్నికల్గి వుండును.ఈ ఫర్నేసులోనే ఇంధన దహనం జరిగి వేడి వాయువులు ఉత్పన్నం అగును.
బొగ్గు ఇంధన ఫర్నేసు అయిన ఫర్నేసుకు అడుగున గ్రేట్‌అను నిర్మాణం వుండును.ఆయిల్ లేదా గ్యాసు ఇంధ్నం అయినచో బర్నరులు వుండుడును.
పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ39 ఉపగ్రహ వాహక నౌక ద్వారా వావిక్ ఉపగ్రహ వ్యవస్థకు చెందిన ఐఆర్‌ఎన్ఎస్‌ఎస్-1హెచ్ అను ఉపగ్రహాన్ని కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టుటకు భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ ఇస్రో నిర్ణయించింది. పీఎస్ఎల్వీ-సీ39 ఉపగ్రహనౌక రకానికి చెందిన వాహకనౌక. రకం వాహక నౌకకు మామూలు పీఎస్ఎల్వీ-సీ39 ఉపగ్రహ నౌక కన్న మొదటి దశకు అదనంగా ఆరు స్ట్రాపాన్ బూస్టరు మోటరులు అదనంగా అమర్చబడి వుండును. ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1హెచ్ ఉపగ్రహం బరువు 1425 కిలోలు. నావిక్ ఉపగ్రహ వ్యవస్థకు సంబంధించి ఇంతవరకు మొత్తం ఏడు ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టారు. అందులో ఐఆర్‌ఎన్ఎస్‌ఎస్-1ఏ ఉపగ్రహంలోని 3 రూబీడియం అణు గడియారాలు సాంకేతిక లోపం ఏర్పడి పనిచెయ్యడం లేదు. ప్రస్తుతం ఐఆర్‌ఎన్ఎస్‌ఎస్-1హెచ్ ఉపగ్రహన్ని దాని స్థానంలో ప్రవేశపెట్టూటకై ఈ ప్రయోగాన్ని తలపెట్టారు
పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ39 ఉపగ్రహ వాహక నౌక ప్రయోగం విఫలం అయ్యింది. అనుకున్న విధంగా ఆగస్టు 31 సాయంత్రం 7:00 గంటలకు రాకెట్ నింగిలోకి ఎగిసీంది. మొదటి రెందు దశలు సజావుగా జరిగాయి. కాని మూడవ దశలో ఉపగ్రహం చుట్టు రక్షణగా అమర్చిన ఉష్ణకవచం రాకెట్ నుండి వేరుపడలేదు. ఈ కారణం చేత రాకెట్ ఉష్ణరక్షక కవచంలో వుండిపోయ్యి కక్ష్యలో ప్రవేశించలేకపోయినది.
ప్రయోగించిన మూడు నిమిషాల 23 సెకన్లకు తెరచుకోవలసిన ఉష్ణరక్షక కవచం తెరచుకోలేదు. అందువలన ఉప భూఅనువర్తిత బదిలీ కక్ష్య రాకెట్ చేరినప్పటికి ఉపగ్రహం ఉష్ణరక్షక కవచంలో ఉండి పోయింది.రక్షక కవచంతో సహ ఉపగ్రహం కక్ష్యలో తిరగడం శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు.
మొదటి సారిగా ప్రవేట్ సంస్థల భాగస్వామ్యంతో చేసిన రాకెట్ ప్రయోగం విఫలం అయ్యింది. పిఎస్‌ఎల్‌వి రాకెట్ కు సంబంధించి ఇది రెండవ ప్రయోగ విఫలం.1993 లో నవంబరు 20న ప్రయోగించిన పిఎస్‌ఎల్‌వి-డీ1 రాకెట్ ప్రయోగంవిఫలం అయ్యింది. ఇప్పటి వరకు ఇస్రో 61 రాకెట్లను ప్రయోగించగా అందులో 55 ప్రయోగాలు విజయవంతం అయ్యాయి.
మండపేట-ఆలమూరు కలిపే రహదారి వెంబడి, గుమ్ములూరు గ్రామంలో చుట్టూ పచ్చని పొలాల మధ్యన ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించారు. జైన తీర్థంకరుడైన పార్శ్వనాథుడి గౌరవార్ధం నిర్మించబడిన ఈ ఆలయానికి నిర్మాణపరంగా ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. ఈ ఆలయ నిర్మాణం కోసం రాజస్థాన్ నుంచి తెప్పించిన ఖరీదైన తెల్ల పాలరాతిని వాడారు. ఇనుము తదితర లోహాలను ఉపయోగించలేదు. 2006 లో జైన ఆచార్యుడు శ్రీ జయంతసేన సూరేశ్వర్ జీ మహరాజ్, ఈ పాలరాతి ఆలయంలో అర్ధ పద్మాసన రీతిలో వున్న పురాతన పార్స్వనాథ విగ్రహాన్ని మూల నాయకునిగా ప్రతిష్ఠించడం జరిగింది. సదూర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే జైన భక్తుల సౌకర్యార్ధం ఈ ఆలయం చుట్టూ వున్న ఆవరణలో వసతి గృహాలను నిర్మించారు. జైనులకు పుణ్యక్షేత్రంగా వున్న ఈ ఆలయాన్ని దర్శించుకోవడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణా రాష్ట్రాల నుండి జైనులు తరలి వస్తుంటారు.
1977 లో ఆలమూరు మండలంలోని గుమ్మిలేరు గ్రామంలో కాలువ కోసం త్రవ్వకాలు జరుపుతున్నప్పుడు అక్కడ పురాతన జైన విగ్రహం బయల్పడింది. గ్రామస్థులు తొలుత దానిని బుద్ధుని విగ్రహంగా భావించి పూజించడం మొదలుపెట్టారు. అయితే నిపుణుల పరిశీలనలో ఆ పురాతన విగ్రహం 23వ జైన తీర్థంకరుడైన పార్శ్వనాథుడి విగ్రహంగా తేలింది. విగ్రహకాలం సుమారుగా 2000 సంవత్సరాలకు పూర్వం ఉండవచ్చని గుర్తించారు. మౌర్యుల కాలం నాటిదిగా భావించబడిన ఈ తీర్థంకరుని విగ్రహం అర్థ పద్మాసన ముద్రలో ఆశీనుడిగా కనిపిస్తున్నది. ఈ పురాతన విగ్రహాన్ని రాజమండ్రికి తరలించడానికి చేసిన ప్రయత్నాలను, స్థానిక ప్రజలు గట్టిగా ప్రతిఘటించడంతో జైన సంఘం ఈ విగ్రహాన్ని గుమ్మిలేరులోనే వుంచి, అది బయల్పడిన ప్రదేశంలోనే ఒక సుందరమైన ఆలయాన్ని నిర్మించాలని నిశ్చయించింది.
ఈ ఆలయంలో మూల నాయకుడి విగ్రహం చారిత్రకంగా ప్రాముఖ్యత కలిగివుంది. సుమారుగా 2000 సంవత్సరాలకు క్రితం నాటి ఈ పురాతన విగ్రహాన్ని మౌర్యుల కాలం నాటిదిగా భావిస్తున్నారు.
శ్రీ శంకేశ్వర పార్శ్వనాథ జైన ఆలయం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ప్రసిద్ధ జైన పుణ్యక్షేత్రాలలో ఒకటి. ఈ జైన ఆలయం తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో ఆలమూరు మండలంలోని గుమ్మిలేరు గ్రామంలో ఉంది. స్థానికంగా ఈ ఆలయాన్ని ‘గుమ్మిలేరు జైన ఆలయం’ అని కూడా పిలుస్తారురు. పూర్తిగా పాలరాతితో నిర్మించబడిన ఈ జైన ఆలయంలో మూలనాయకుడుగా 23 వ జైన తీర్థంకరుడైన పార్శ్వనాథుడు నెలకొని ఉన్నాడు.
శిథిలమై బూజుపట్టిన చావిడి, పాతకాలపు తలుపులు, గోడలూ గల ఆ ఇంటి మధ్యకు చూస్తే ఒక యువతి కనిపిస్తుంది. భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం రాకముందు ఒక చిన్న ఎస్టేట్‌కు దివాన్‌గా పనిచేసిన ముసలాయన చిన్నకూతురు ఆమె. చిన్నతనంలోనే తల్లిని పోగొట్టుకున్నది. ఇంకా ఆమెకు వివాహం కాలేదు. ఆమె అన్న తండ్రితో పాట్లాడి, ఇల్లు విడిచిపెట్టి వెళ్ళిపోయి అస్సాం టీ తోటలలో పనిచేస్తున్నాడు. అతను ఆమెకు తరచు ఉత్తరాలు రాస్తూ వుంటాడు. ఆ ఉత్తరాలు చదివినప్పుడల్లా బూజు పట్టి దుమ్ముకొట్టుకొని వున్న ఆ యింటిని విడిచిపెట్టి, ఆ పచ్చని, ప్రశాంతమైన వాతావరణంలోకి పారిపోవాలని ఆమె అనుకుంటూ వుంటుంది. కాని, వృద్ధాప్యంలో వున్న తండ్రితో గల అనుబంధం ఆమెను కదలనివ్వడం లేదు. కాని, ఆమె మాత్రం, ఆ అనుబంధాన్ని తెంపుకుని వెళ్ళిపోవాలనకుంటూ వుంటుంది. స్వేచ్ఛని కోరుకుని వెళ్ళాలనుకుంటూ వుంటుంది. తండ్రి తాను కోరుకున్న అబ్బాయితో అంతస్తుల కారణంగా చూపి వివాహం జరిపించలేదు. ఆ కారణంతో తండ్రి తన యౌవనాన్ని వృథా చేస్తున్నాడు. ఆమె సహించలేకపోయింది. అయితే, వదిలి వెళ్ళడానికీ ఆమెకు మనస్కరించడం లేదు. వితంతువైన ప్రేమ; తండ్రి పరిస్థితీ ఆమెను కదలనివ్వకుండా చేస్తున్నాయి.
దేశ స్వాతంత్ర్యం కోసం జరిగిన పోరాటపు నీడలు ఆమెకు కనిపిస్తున్నాయి. పోరాడిన వారి శౌర్యసాహసాలు ఆమెకు కనిపిస్తున్నాయి. చారిత్రాత్మకమైన నిక్షేపాలూ, వర్తమానపు విశేషాలూ మసకమసకగా ఆమె కళ్ళ ముందు ప్రతిబింబిస్తున్నాయి.
మాయా దర్పణ్ కుమార్ సహానీ దర్శకత్వం వహించి నిర్మించిన హిందీ సినిమా. ఈ చిత్రం 1972లో నిర్మించబడిన సినిమాలలో ఉత్తమ హిందీ సినిమాగా జాతీయ చలన చిత్ర పురస్కారాన్ని పొందింది.
తనలో మార్పు రావాలనుకున్నదామె. తను మారాలి అని నిశ్చయించుకుంది. ఆమెలో ఏవో ఘర్షణలు చెలరేగుతున్నాయి; ఏవో తుఫానులు రేగుతున్నాయి.
పూర్వం ఇక్కడ ఇద్దరు వ్యక్తులు బట్టలుతుక్కుంటూ వుండేవారట. వారు బట్టలు పిండి పక్కనేవున్న బండమీద వేసేవారుట. అలా వేసినప్పుడల్లా వేసినవారికి కాళ్ళు నెప్పులూ వగైరాలతో బాధపడేవారట. ఏమటాఅని ఒకసారి ఆ రాతిని పరిశీలనగా చూస్తే స్వామి ఆకారం కనబడిందట. వెంటనే తమ తప్పు తెలుసుకుని, ఆ విగ్రహాన్ని నిలబెట్టి, దీపారాధన చేసి వారికి తోచిన పూజలు చేసి, అక్కడ దొరికిన సామాగ్రితో నాలుగు గోడలు, పైన కప్పు వేశారట. సరిగా లేకపోవటంవల్ల ఆ గోడలు, కప్పూ కూలినా, స్వామి విగ్రహానికి ఏమీ కాలేదుట. ఇంకొక కథనం ప్రకారం, స్వామి స్వయంభూ. చెట్టు తొఱ్ఱలోంచి ఉద్భవించారు. నైఋతి దిక్కుగా, కొంచెం వంగినట్లు వుండే స్వామి విగ్రహాన్ని నిటారుగా నిలబెట్టాలని ఎంత ప్రయత్నంచేసినా కుదరలేదు. ఇప్పటికీ విగ్రహం కొంచెం ఒరిగినట్లే వుంటుంది. ఈ స్వామి గురించి అందరికీ తెలిసింది శ్రీ మానిసింగ్ బావూజీ వల్ల. ఈ ఆలయంలో ఆ బావూజీ ఫోటో కూడా వుంది. ఆ బావూజీనే ఆలయం వెలుపల ధుని ఏర్పాటు చేశాడు. ఆ ధుని అలాగే 365 రోజులూ వెలుగుతూనే వుంటుందట. అది స్వామి మహత్యం అని చెబుతారు. ఇక్కడ వుండే లంబాడీవారికీ, చెంచులకీ ఈ స్వామి మీద అపరిమితమైన భక్తి.
మద్దిమడుగు పబ్బతి ఆంజనేయస్వామి ఆలయం తెలంగాణ రాష్ట్రం, నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా, పదర మండలంలోని మద్దిమడుగు గ్రామంలో ఉన్న ఆలయం. పబ్బతి అంటే గిరిజనుల భాషలో ప్రసన్న, శాంతమూర్తి అని అర్థం. అమ్రాబాద్ నుండి 45 కిలోమీటర్ల దూరంలో, ఇప్పలపల్లి నుండి 09 కిలోమీటర్ల దూరంలో నల్లమల లోతట్టు, అటవీ ప్రాంతంలో స్వామివారు స్వయంగా వెలసినట్లు ప్రతీతి. చైత్ర శుద్ధ పౌర్ణమి, కార్తీక మాసాలలో ఇక్కడ ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తుంటారు. ఈ ప్రాంతం హైదరాబాదుకు 186, మహబూబ్‌నగర్‌కు 147, అచ్చంపేటకు 70 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది
చైత్ర శుద్ధ పౌర్ణమి, కార్తీక మాసాలలో ఇక్కడ ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తుంటారు. ఈ సందర్భంగా హనుమద్గాయత్రి యజ్ఞం చేస్తారు. శని, మంగళవారాలలో భక్తుల రద్దీ ఎక్కువగా ఉంటుంది. బెల్లం, గోధుమ రొట్టెలతో చేసిన ప్రత్యేక ప్రసాదాన్ని భక్తులు స్వామివారికి నైవేధ్యంగా సమర్పిస్తుంటారు.
ఏ ఎండకి ఆ గొడుగు పట్టాలి. మనం రోజువారీ కార్యక్రమాల్లో కిలోలు, లీటర్లు వాడతాం. మందులు కొలిచేటప్పుడు గ్రాములు వాడతాం. బస్సు బరువుని గ్రాములలో చెబితే ఏమి సబబుగా ఉంటుంది?
విద్యార్థులు గమనించవలసిన అతి ముఖ్య విషయం. ఇంగ్లీషులో "మోలార్" అనే మాటకి "మోలిక్యులార్" అనే మాటకి మధ్య అర్థంలో బోలెడు తేడా ఉంది. ఒక అణువు యొక్క భారం అనే భావాన్ని సూచించడానికి "అణు భారం" అన్న మాట వాడతారు. అదే విధంగా ఒక బణువు యొక్క భారం "బణు భారం" అన్న మాట వాడతారు. కాని ఈ "బణు భారం" అనే పదబంధం పాతబడిపోయింది. దీని స్థానంలో "సాపేక్ష బణు భారం అనే పదబంధం వాడుతున్నారు. ఇక్కడ "సాపేక్ష" అన్నాము కనుక మన బణువు ఒక ప్రామాణిక బణువుతో పోల్చి చూసినప్పుడు ఎంత బరువుందో చెబుతుంది. కాని "మోలార్ అన్నప్పుడు "ఒక మోలుతో పోల్చి చూసినప్పుడు" అని అర్థం. ఈ సూక్ష్మం అర్థం అవటానికి కాసింత పరిశ్రమ అవసరం.
దీనికి చిన్న ఉపమానం చెబుతాను. పూర్వం పచారీ కొట్లో కానీ ఇస్తే నాలుగు "పంచదార బల్లిగుడ్లు" ఇచ్చేవారు. ఆ కొట్టుకి వెళ్లి ఒక లక్ష బల్లిగుడ్లు అడిగేమనుకొండి. ఆ కొట్టువాడు ఒకటీ, రెండు, మూడు అనుకుంటూ లక్ష వరకు లెక్కపెడుతూ కూర్చోలేడు కదా. కాని ఆ కొట్టువాడికి తెలుసు: తూకం వేస్తే కిలోకి 3,500 బిళ్లలు తూగుతాయని!
కనుక లక్ష బల్లిగుడ్లు 28.57 కిలోలు తూగుతాయి అని లెక్క కట్టి, నిమిషంలో తూకం వేసి లక్ష బల్లిగుడ్లు ఇస్తాడు. ఇదే విధంగా ఒక మోలు గంధకం తూకం వేస్తే ఎంత బరువు ఉంటుందో మనకి ముందుగా తెలిస్తే మన జాడీలో ఉన్న గంధకంలో ఎన్ని అణువులు ఉన్నాయో మనం చెప్పొచ్చు.
ఈ రసాయన సమీకరణంల్లో ఎడమ పక్కన ఉన్న ముడి పదార్థాలు ఆయా కొలతలతో వాడితే కుడి పక్కన చూపిన లబ్ది పదార్థాలు వస్తాయి. ఎడమ పక్కన ఉన్న 2 అంటే ద్రవ రూపంలో ఉన్న 2 మోలుల మెగ్నీసియం. కుండలీకరణలలో ఉన్న అనే అక్షరం అని చెబుతొంది. తరువాత 4 అంటే ఒక మోలు వాయు రూపంలో ఉన్న టైటేనియమ్ టెట్రా క్లోరైడ్ . మెగ్నీసియం క్లోరిన్ తో కలిసి ఉండడానికి ఎక్కువ ఇష్టపడుతుంది కనుక పైన చూపిన రసాయన సంయోగం జరుగుతుంది. తరువాత కుడి వైపు ద్రవ రూపంలో ఉన్న మెగ్నీసియం క్లోరైడ్, ఘన రూపంలో టైటేనియమ్ వస్తాయి.
బజారుకి వెళ్లి సరుకులు కొన్నప్పుడు కొన్ని కొలమానాలు వాడతాం. డజను అరటి పళ్లు, వంద మామిడి పళ్లు, కుంచం బియ్యం, శేరు పాలు, వీశ వంకాయలు, బుట్టెడు రేగు పళ్లు, ఇలా ఉండేవి పాత రోజుల్లో కొలమానాలు. ఇంట్లో వంట వండేటప్పుడు చేరెడు బియ్యం, చిటికెడు పసుపు, ఇండుపగింజంత ఇంగువ, అంటూ మరొక రకం కొలమానం వాడేవారు. అదే విధంగా రసాయన శాస్త్రంలో అణువులు , బణువులు , వగైరా రేణువులు ఎన్ని ఉన్నాయో కొలవడానికి "మోల్" అనే కొలమానం వాడతారు.
ఇంగ్లీషులో "మోల్" అనే మాటకి చాలా అర్థాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ కావలసిన అర్థం శాస్త్రీయ పరిభాషకి సంబంధించిన అర్థం మాత్రమే.
రసాయన పరిశ్రమలో మోల్ అనే భావం ఎలా ఉపయోగపడుతుందో సోదాహరణంగా చూద్దాం. టైటేనియమ్ అనే లోహం తయారీ కి ఈ దిగువ చూపిన రసాయన అభిక్రియ తరచు వాడుతూ ఉంటారు.
తెలంగాణ సినిమా కోసం ఆరాటపడే యువదర్శకులు, రచయితలు, నటీనటులు, నిర్మాతలు, సాంకేతిక నిపుణులు, సినీ అభిమానులకు ప్రపంచ సినిమాను పరిచయం చేసే ఉద్ధేశ్యంతో తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ప్రతి ఆదివారం నిర్వహిస్తున్న కార్యక్రమం సండే సినిమా . 2018, జనవరి 7న ప్రారంభమైన ఈ సండే సినిమా కార్యక్రమంలో ప్రతి ఆదివారం సాయంత్రం 5 గంటలకు ప్రపంచ సినిమాల ప్రదర్శనతో పాటు వర్ధమాన సినీ కళాకారులకు ప్రపంచ స్థాయి సినిమాని పరిచయం చేసి, ప్రపంచ స్థాయి సినిమా నిర్మాణ విలువలు, విశేషాలు, మెళకువలను తెలియజేసేందుకు వివిధ రకాల వర్క్‌షాప్‌లను కూడా నిర్వహిస్తున్నారు.
సుప్రసిద్ధ సినీ దర్శకుడు అకిరా కురసావా తెరకెక్కించిన 'రషమోన్‌' సినిమాను తొలి సినిమాగా ప్రదర్శించబడింది. సండే సినిమాలో ప్రదర్శించేందుకు సినిమాల ఎంపిక బాధ్యతను మామిడి హరికృష్ణ తీసుకున్నారు. విదేశీ సినిమాలపై గతంలో అనేక రివ్యూలు రాసిన హరికృష్ణ, సినీ విమర్శ విభాగంలో మూడు నంది అవార్డులు అందుకున్నారు. ఏ వారం ఏ సినిమాలు ప్రదర్శించాలి, ఎవరు ఆ సినిమా చర్చలో ప్రసంగించాలో వంటివి హరికృష్ణ నిర్దేశిస్తారు.