polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
బుక్ ఆఫ్ హాను ఆధారంగా శాకా విడిపోయి ఈ ప్రాంతంలో అనేక రాజ్యాలను ఏర్పాటు చేసింది. ఈ శాకా రాజ్యాలలో కష్గరు వాయవ్య దిశలో రెండు రాజ్యాలు ఉన్నాయి; దాని ఈశాన్యానంలో తుమ్షుకు, దక్షిణ ప్రాంతంలోని పామిర్సులో తుష్కుర్గాను ఉన్నాయి. హాషు రాజవంశం పాలనలో కష్గరు యార్కండు, కుచా వంటి ఇతర రాజ్యాలను కూడా జయించాడు. కాని దాని తరువాతి చరిత్రలో కష్గరును టాంగు, చైనాతో సహా వివిధ సామ్రాజ్యాలు నియంత్రించాయి. ఇది తుర్కికు కారా , ఖనిదు ఖానటే ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించాయి. " మహమూదు అలు-కష్గారి " అభిప్రాయం ఆధారంగా ఇప్పటికీ కష్గరు పరిసరాల్లోని కొన్ని ప్రాంతాలలో కాంచరు, సోగ్డియను వంటి కొన్ని టర్కీయేతర భాషలు ఉపయోగించబడుతున్నాయి., కాంచకి సాకా భాషా సమూహానికి చెందినవని భావిస్తున్నారు. 11 వ శతాబ్దం ముగిసేలోపు తారిం నదీముఖద్వారంలో భాషాపరంగా టర్కీయిజం చేయబడిందని భావిస్తున్నారు.
2009 లో కీజరు ఇతరులు పురాతన వై- డి.ఎన్.ఎ.డేటాను చివరకు అందించారు. సైబీరియాలోని క్రాస్నోయార్సు ప్రాంతం నుండి క్రీస్తుపూర్వం 2 వ సహస్రాబ్ది - సా.శ. 4 వ శతాబ్దం మధ్య నాటి 26 పురాతన మానవ నమూనాల హాప్లోటైప్సు, హాప్లోగ్రూపులను వారు అధ్యయనం చేశారు . దాదాపు అన్ని సబ్జెక్టులు హాప్లోగ్రూప్ ఆర్-ఎం17 కు చెందినవి. కాంస్య, ఇనుప యుగాల మధ్య సిథియన్లు, ఆండ్రోనోవియన్లు పిలువబడే జనాభా కూటమి నీలం- కళ్ళు, సరసమైన చర్మం గల, తేలికపాటి జుట్టు గల వ్యక్తులు అని వారి డేటా చూపిస్తుందని రచయితలు సూచిస్తున్నారు. తారిం ముఖద్వారం నాగరికత ప్రారంభ అభివృద్ధిలో పాత్ర వహించింది. అంతేకాకుండా ఈ అధ్యయనం మధ్య, దక్షిణ ఆసియా జనాభా కంటే జన్యుపరంగా తూర్పు ఐరోపాకు చాలా దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉందని కనుగొన్నారు. ఆర్.ఎల్.ఎ. వై- డి.ఎన్.ఎ. వంశం సర్వవ్యాప్తి, ఆధిపత్యానికంటే వైవిధ్యానికి భిన్నంగా ఎం.టి. డి.ఎన్.ఎ. ప్రొఫైలులలో ఉంది.
ఆధునిక యుగంలో శాకాలను సిథియన్లతో ముడిపెట్టిన మొదటి వ్యక్తి పురావస్తు శాస్త్రవేత్త హ్యూగో వింక్లెరు . ది కేంబ్రిడ్జి హిస్టరీ ఆఫ్ ఇరానులో జాన్ మాన్యువల్ కుక్ ఇలా పేర్కొన్నాడు: "పర్షియన్లు శాకే అనే ఒకే పేరును హంగ్రీ స్టెప్పే , కాస్పియన్లను ఎదుర్కొన్న సంచార జాతులు, సమానంగా డానుబే, నల్ల సముద్రానికి ఉత్తరాన ఉన్నవారు సమూహాలకు చెందిన ప్రజలిద్దరూ శాకాలని పిలువబడ్డారు. గ్రీకులు, అస్సిరియన్లు తమకు తెలిసిన వారందరినీ స్కుతాయి అని పిలిచారు. ఉత్తర సరిహద్దులలోని సంచార జాతుల ప్రజలు సాధారణంగా శాకే, స్కుతాయి అనే పేరును కలిగి ఉన్నారు. "
పర్షియను మూలాలు తరచూ వాటిని శాకా అని పిలుస్తారు. కాని గ్రీకు, లాటిను గ్రంథాలు సిథియన్లలో అనేక ఉప సమూహాలు ఉన్నాయని సూచిస్తున్నాయి.
పురాతన చైనీయుల రికార్డులలో శాకాలను సాక్ లేదా సాయి అని పిలుస్తారు. ఈ రికార్డులు వారు మొదట ఆధునిక కిర్గిస్తాను, కజకిస్తాను లలోని ఇలి, చు నదీ లోయలలో నివసించినట్లు సూచిస్తున్నాయి. బుక్కు ఆఫ్ హానులో ఈ ప్రాంతాన్ని "శాకు భూమి" అని పేర్కొనబడింది. మధ్య ఆసియాలోని ఇలి, చు నదీలోయలలో సాకాల రాక కచ్చితమైన తేదీ అస్పష్టంగా ఉంది. బహుశా ఇది మొదటి డారియసు పాలనకు ముందే జరిగి ఉండవచ్చు. క్రీస్తుపూర్వం 550–250 మధ్య నాటి టియాను షాను ప్రాంతంలో కుర్గాన్సు రూపంలో సుమారు 30 శాకా సమాధులు కనుగొనబడ్డాయి. శాకా ఉనికి టారిం నదీముఖద్వార ప్రాంతంలో కూడా కనుగొనబడ్డాయి. బహుశా క్రీస్తుపూర్వం 7 వ శతాబ్దం నాటికి చెందినవై ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు.
సాకో పరద్రాయ పాశ్చాత్య సిథియన్లు ను లేదా సర్మాటియన్లను సూచిస్తుంది. సాకే టిగ్రాక్సాడే, సాకే హౌమవర్గే రెండూ మధ్య ఆసియాలో కాస్పియను సముద్రానికి తూర్పున ఉన్నట్లు భావిస్తున్నారు.
సాక్ హౌమావర్గే అమిర్జియన్ల మాదిరిగానే పరిగణించబడుతున్నారు. ఇది బాక్ట్రియా, సోగ్డియాకు సమీపంగా ఉన్న శాకా తెగ. సాకే హౌమావర్గే శాకే పారా సుగ్దాం కావచ్చునని సూచించబడింది. అందువల్ల శాకే హౌమవర్గే శాకే టిగ్రాక్సాడా కంటే తూర్పున ఉన్నట్లు కొందరు వాదించారు. బహుశా పామిరు పర్వతాలు ప్రాంతీయులని కొదరు భావిస్తున్నారు. మరి కొందరు సిర్ దర్యా ప్రాంతానికి చెందిన వారిగా పరిగణించబడుతున్నారు కనిక వీరి పేరు కారణంగా బాక్టీరియా కంటే "సోగ్డియా దాటిన" అని కొందరు భావిస్తున్నారు.
ఇటీవలి అధ్యయనాలు నిర్దిష్ట ఎం.టి. డి.ఎన్.ఎ. వంశాల విశ్లేషణ కొరకు మాత్రమే రూపొందించబడ్డాయి. ఉదాహరణకు అల్టాయి రిపబ్లిక్‌కులోని కిజిలు ప్రాంతంలో మగ "స్కిథో-సైబీరియను" నుండి పొందిన హెచ్.వి.ఐ క్రమాన్ని 2004 అధ్యయనం పరిశీలించింది. ఇది భౌగోళికంగా పశ్చిమ యురేషియను వంశానికి చెందిన ఎన్.ఎల్.ఎ. ప్రసూతి వంశానికి చెందినది. అదే బృందం చేసిన మరో అధ్యయనం. ఆల్టై రిపబ్లిక్కులో కనుగొనబడిన రెండు స్కిథో-సైబీరియను అస్థిపంజరాల నుండి ఎం.టి. డి.ఎన్.ఎ. గురించి వారు "మిశ్రమ యూరో-మంగోలాయిడు మూలం" సాధారణ పురుషుడని తేలింది. వ్యక్తులలో ఒకరు ఎఫ్.2.ఎ. ప్రసూతి వంశాన్ని కలిగి ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది. మరొకటి డి వంశం. ఈ రెండూ తూర్పు యురేషియా జనాభా లక్షణంగా భావించబడుతుంది.
"శాకా" గుర్తింపు గురించి ఆధునిక చర్చ కొంతవరకు పురాతన, శాకాయేతర అధికారులు ఈ పదాన్ని అస్పష్టంగా ఉపయోగించడం నుండి వచ్చింది. హెరోడోటసు అభిప్రాయం ఆధారంగా పర్షియన్లు "సిథియన్లు" అందరికీ "శాకా" అనే పేరు పెట్టారు. ఏది ఏమయినప్పటికీ ప్లినీ ది ఎల్డరు పర్షియన్లు వారి సమీపంలో నివసిస్తున్న సిథియను ప్రజలకు శాకై అని నామకరణం చేసారు.
అస్సిరియాకు ఉత్తరాన ఉన్న సిథియన్లను పర్షియన్లు శాకా సుని అని కూడా పిలిచేవారు.ఎసరహడ్డన్ల " నియో అస్సిరియను సామ్రాజ్యం " వారు అకాడియన్లు అని పిలిచే ప్రజలతో యుద్ధం చేసినట్లు రికార్డు చేయబడింది.
ఆధునిక పండితుల ఆధారంగా ఉత్తర భారతదేశంలోని పామిరు భాషావాడుకరులకు తూర్పు ఇరానియను భాషవాడుకరులు పూర్వీకులు అని భావిస్తున్నారు. మధ్యయుగ శాకా భాష అయిన జిన్జియాంగు సిథియను భాషలలో ఒకటి. మధ్య ఇరానియను "స్కిథో-ఖొటానీసు" భాష వాయవ్య చైనాలో మనుగడలో ఉంది. ఖోటాను, తుమ్షుకు లో ఖోటానీసు-సాకా-భాషా పత్రాలు, వైద్య గ్రంథాలు, బౌద్ధ సాహిత్యం కనుగొనబడ్డాయి.
తుర్కికు కారా-ఖానిడ్ల ఆధ్వర్యంలో ఈ ప్రాంతానికి ఇస్లాం రాకకు పూర్వం ఇక్కడ నివసించారని భావిస్తున్నారు. ఖోటానీస్-సాకా భాషలో ఇలాంటి పత్రాలు డన్హువాంగులో కనుగొనబడ్డాయి ఇవి అధికంగా 10 వ శతాబ్దంకి చెందినవిగా ఉన్నాయి.
ఎం.టి.డి.ఎన్.ఎ. విభాగాలను మాత్రమే విశ్లేషించగల మొట్టమొదటి అధ్యయనాలు ఆధునిక పశ్చిమ యురేషియా, తూర్పు యురేషియా జనాభాతో విస్తృత సంబంధాలు మాత్రమే ఉన్నాయని సూచిస్తున్నాయి. ఉదాహరణకు 2002 అధ్యయనంలో కజాకస్థానులోని బెరలు ప్రాంతం వద్ద " కుర్గానులో లభించిన శాకా కాలం మగ, ఆడ అస్థిపంజర అవశేషాలను విశ్లేషించారు. ఇద్దరు వ్యక్తులకు దగ్గరి సంబంధం లేదని తేలింది. మగవారి 1 మైటోకాన్డ్రియల్ సీక్వెన్స్ అండర్సన్ సీక్వెన్స్ మాదిరిగానే ఉంటుంది. ఇది యూరోపియన్ జనాభాలో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. ఆడవారి హెచ్.వి.ఐ. క్రమం ఆసియా మూలం ఉండవచ్చు అన్న భావన బలపడింది.
క్రీస్తుపూర్వం 2 వ శతాబ్దంలో చాలా మంది శాకాలు యుయెజి తరమబడి సోగ్డియా, బాక్ట్రియాలకు చేరుకుని తరువాత భారత ఉపఖండంలోని వాయవ్య దిశలో నడిపించబడ్డారు. అక్కడ వారు ఇండో-సిథియన్లు అని పిలువబడ్డారు. ఇతర శాకాలు పార్థియా సామ్రాజ్యం మీద దాడి చేసి చివరికి సిస్తానులో స్థిరపడ్డారు. మరికొందరు చైనాలోని యునాన్లోని డయాను రాజ్యానికి వలస వచ్చి ఉండవచ్చు. వాయవ్య చైనాలోని తారిం బేసిను, తక్లమకను ఎడారి ప్రాంతంలో, వారు ఖోటాను, యార్కండు, కష్గరు, ఇతర ప్రదేశాలలో స్థిరపడ్డారు. ఇవి హాను చైనా, టాంగు చైనా వంటి అధిక శక్తులకు వివిధ సమయాలలో స్వాధీనం చేసుకున్నాయి.
ఇరోస్లావు లెబెడిన్స్కీ, విక్టర్ హెచ్. మెయిరు దృష్టిలో యుకేజి బహిష్కరించిన తరువాత కొంతమంది శాకాలు దక్షిణ చైనాలోని యునాను ప్రాంతానికి వలస వచ్చి ఉండవచ్చు భావించబడింది. యునాను డయాను కింగ్డం చరిత్రపూర్వ త్రవ్వకాలలో లభించిన కళాఖండాలలో మధ్య ఆసియా దుస్తులలో కాకసాయిడు గుర్రాల వేట దృశ్యాలు బయటపడ్డాయి. ఈ డ్రంసులో చిత్రీకరించిన దృశ్యాలు కొన్నిసార్లు ఈ గుర్రపు సైనికులను వేటలో పాల్గొన్న దృశ్యాలు ఉన్నాయి. ఎద్దుల మీద దాడి చేసే పిల్లి జాతుల జంతువుల దృశ్యాలు కొన్ని సార్లు థీం!
బెహిస్తును శాసనం పేర్కొన్న రెండు శాకా తెగలు: సాకే టిగ్రాక్సాడే ) సాకే హౌమవర్గే , కాస్పియను సముద్రానికి తూర్పున ఉండవచ్చు. శాకే హౌమవర్గే శాకా పారా సుగ్దాం కావచ్చునని కొందరు వాదించారు. కనుక శాకే హౌమవర్గే శాకే టిగ్రాక్సాడా కంటే తూర్పున ఉంటుంది. కొందరు పామిర్సు వారి స్థానంగా వాదించారు. అయినప్పటికీ జాక్సార్టెసు వారి పేరు బాక్ట్రియా కంటే "సోగ్డియానాకు దాటి" అని చెప్పేందుకు అవకాశం ఉన్న ప్రదేశంగా పరిగణించబడుతుంది.
కంచుయుగంలో పశ్చిమ, తూర్పు యురేషియను వమ్శాల కలయిక సంభవించిందని భావిస్తున్నారు. పశ్చిమ వంశాలు తూర్పున చాలా దూరం విస్తరించి ఉన్నాయి. కానీ దీనికి విరుద్ధంగా సంభవించలేదు;
ఈ ప్రాంతాన్ని జయించడానికి టాంగు చక్రవర్తి తైజాంగు చేసిన పోరాటంతో ఈ ప్రాంతం మరోసారి చైనీయుల ఆధీనంలోకి వచ్చింది. 8 వ శతాబ్దం చివరి నుండి 9 వ శతాబ్దం వరకు ఈ ప్రాంతం ప్రత్యర్థిరాజ్యాలైన టాంగు, టిబెటను సామ్రాజ్యాల మధ్య చేతులు మారింది. అయినప్పటికీ 11 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఈ ప్రాంతాన్ని కారా-ఖానిదు ఖానటే ప్రజలు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఇది ఈ ప్రాంతం టర్కియిజ ప్రాంతంగా మార్చబడి బౌద్ధమతం నుండి ఇస్లాం మతంలోకి మారడానికి దారితీసింది.
దగ్గరి సంబంధం ఉన్నప్పటికీ శాకాలు పాంటికు సిథియన్సు సోపాన వ్యవసాయక్షేత్రాలు, అరలు సముద్ర ప్రాంతంలోని మసాగేటి నుండి వేరుచేయబడాలి. అయినప్పటికీ అవి విస్తృతమైన సిథియను సంస్కృతులలో భాగంగా ఉన్నాయి. సిథియన్ల మాదిరిగానే శాకాలు చివరికి మునుపటి ఆండ్రోనోవో సంస్కృతి నుండి ఉద్భవించారు. సిథియను భాషలలో భాగంగా వారి భాష ఏర్పడింది. శాకాలు ప్రముఖ పురావస్తు అవశేషాలు అర్జాను, పాజిరికు ఖననం, ఇస్సికు కుర్గాను, సాకా కుర్గాను సమాధులు, టాస్మోలా బారోలు, బహుశా టిలియా టేపే ఉన్నాయి.
భాషా, భౌతిక మానవ శాస్త్ర ఆధారాలు వాఖిప్రజలు సాకా వారసులు అని సూచిస్తుంది. ఇండో-యూరోపియను మార్టిను కమ్మెలు అభిప్రాయం ఆధారంగా వాఖీని పాశ్చాత్య సాకా మాండలికంగా వర్గీకరించవచ్చు. ఖొటానీ, తుమ్షుకీ వంటి ఇతర ధ్రువీకరించబడిన శాకా మాండలికాలు తూర్పు సాకా మాండలికాలుగా భావించబడుతున్నాయి. 6 వ శతాబ్దం నుండి ప్రారంభమైన టర్కీ విస్తరణ సమయంలో శాకా కేంద్ర భూభాగం క్రమంగా జయించబడింది. ఈ ప్రాంతం క్రమంగా ఉయ్ఘర్ల ఆధ్వర్యంలో భాషాపరంగా తుర్కియిజం చేయబడింది.
ఇసికు కుర్గాను లో దొరికిన ఇస్సికు శిలాశాసనం వెండి కప్పు మీద ఒక చిన్న భాగం శాకాకు ఒక ప్రారంభ ఉదాహరణగా నమ్ముతారు. ఇది ఆ భాష అతికొద్ది ఆటోచోనసు ఎపిగ్రాఫికు జాడలలో ఒకటి. శాసనం ఖరోస్టి శాసనానికంటే భిన్నమైనది. హర్మట్టా మాండలికం ఖొటానీసు శాకాగా భావించబడుతుంది. దీని తాత్కాలికంగా అనువదం: "ఈ నౌక ద్రాక్ష ద్రాక్షారసాన్ని కలిగి ఉండాలి, వండిన ఆహారాన్ని జోడించాలి, మర్త్యానికి, తరువాత ఉడికించిన తాజా వెన్నను జోడించాలి".
పురాతన గ్రీకో-రోమను భౌగోళిక శాస్త్రవేత్త స్ట్రాబో, గ్రీకు రోమను రచనలలో బాక్ట్రియన్లను తొలగించిన నాలుగు తెగలు: ఆసియోయి, పాసియానోయి, తోఖారోయ, సకరౌలై - వీరు ఇలి, చు నదీ లోయలు ఉన్న సిరు దర్యాకు ఉత్తరాన ఉన్న భూమి నుండి వచ్చారని గుర్తించారు. ఈ నాలుగు తెగల గుర్తింపు మారుతుంది. కాని సకరౌలై ఒక పురాతన శాకా తెగను సూచిస్తుంది. తోఖారోయి బహుశా యుయెజి, ఆసియోయి వుసును గా ప్రతిపాదించబబడ్డారు.
శాకా భాష శక్ష్యాధారాలు ఇది తూర్పు ఇరానియను భాష అని చూపిస్తుంది. శాకా భాష కేంద్రీకృతం అయిన భూభాగం ఖోటాను రాజ్యం. ఇది రెండు రకాల మాండలికాలను కలిగి ఉంది. ఇది ఖోటాను , తుమ్షుకు లోని ప్రధాన స్థావరాలకి అనుగుణంగా ఉంది. తుకాషుకీసు ఖొటానీసు మాండలికాలు శాకా మధ్య ఇండో-ఆర్యను ప్రాకృత నుండి అనేక పదాలను స్వీకరించింది. కానీ ఆధునిక వాఖి, పాష్టోలతో కొన్న అంశాలన పంచుకుంటాయి.
క్రీ.పూ 8 వ శతాబ్దం నాటి చారిత్రక, పురావస్తు రికార్డులలో శాకా ధ్రువీకరించబడింది. మొదటి డారియసు ​​నాటి పర్సెపోలిసు వద్ద కనుగొనబడిన అచెమెనిదు-యుగానికి చెందిన పాత పర్షియను శాసనాల ఆధారంగా శాకా సోగ్డియా సరిహద్దులకు దాటి నివసించినట్లు భావిస్తున్నారు. అదేవిధంగా మొదటి జెర్క్సెసు నాటి ఒక శాసనం వీరిని మధ్య ఆసియాలోని దహే ప్రజలతో కలిపి పేర్కొన్నది. ఉంది.
క్రీస్తుపూర్వం 2 వ శతాబ్దం హాను చైనీసు రాయబారి జింగు కియాను సాయి ను పసుపు అని అర్ధం), నీలి కళ్ళు కలిగి ఉన్నట్లు వర్ణించాడు. సహజ చరిత్రలో సా.శ. 1 వ శతాబ్దం రోమను రచయిత ప్లినీ ది ఎల్డరు సెరెసును కొన్నిసార్లు సాలా లేదా తోచారియన్లుగా గుర్తించారు. ఎర్రటి వెంట్రుకలు, నీలి దృష్టిగలవారుగా వర్ణించబడ్డారు.
క్రీస్తుపూర్వం 2 వ, 1 వ శతాబ్దపు వలసలు సోగ్డియా, బాక్ట్రియాలో ఆనవాళ్లను మిగిల్చాయి. కాని అవి శాకాలకు గట్టిగా ఆపాదించబడవు. అదేవిధంగా ప్రాచీన భారతదేశంలోని సిర్కాపు, తక్షశిల ప్రాంతాలలో లభించినవి కూడా శాకాలకు అపాదించబడవు. ఆఫ్ఘనిస్తానులోని టిలియా టేపే వద్ద ఉన్న గొప్ప సమాధులు సాకా ప్రభావిత జనాభాలో భాగంగా కనిపిస్తాయి.
ఖోతాను రాజ్యం తారిం బేసిను దక్షిణ అంచున ఉన్న శాకా నగర రాష్ట్రం. క్రీస్తుపూర్వం 133 నుండి సా.శ. 89 వరకు విస్తరించిన హాను-జియాంగును యుద్ధం పర్యవసానంగా ఖోటాను, కష్గర్తులతో చేర్చిన తారిం బేసిను హాను చైనా ప్రభావానికి ) లోనయ్యింది.
శాకా, సాకా, షాకా, సక (పర్షియన్: పాత సాకో, మోడ్. ; సాప్: , ; సత్: లాంగ్-గ్రాక్, సాకై; లాటిన్: సాకే; చైనీస్: , పాత * సాక్, మోడ్. సాయ్, ఈజిప్షియన్: / ) ఉత్తర, తూర్పు ఐరోపా సోపానవ్యవసాయక్షేత్రాలు. తారిం బేసిన్లలో చారిత్రాత్మకంగా నివసించే సంచార ఇరానియను ప్రజల సమూహం.
ప్రారంభ భౌతిక విశ్లేషణలు శాకాలు తూర్పున కూడా ప్రధానంగా "యూరోపిడు" లక్షణాలను కలిగి ఉన్నారని ఏకగ్రీవంగా తేల్చాయి. అయినప్పటికీ మిశ్రమ 'యూరో-మంగోలాయిడు "సమలక్షణాలు కూడా ప్రాంతం, కాలాన్ని బట్టి జరుగుతాయి.
పురాతన చైనీయులు ఖోటాన్ యుటియను అని పిలిచినప్పటికీ అప్పుడప్పుడు ఉపయోగించే మరో స్థానిక ఇరానియను పేరు జుసాధన్న అనే పేరు ఇండో-ఇరానియను " గోస్తాను " నుండి ఉద్భవించింది. వరుసగా ఉన్న సమీప పట్టణ ప్రాంతం పేర్లు.
తరువాత ఖోటనీ-శాకా భాషా పత్రాలు, వైద్య గ్రంథాలు, బౌద్ధ సాహిత్యం ఖోటాను తుమ్షుకు లో కనుగొనబడ్డాయి. ఖోటానీ-శాకా భాషలో 10 వ శతాబ్దానికి చెందిన ఇలాంటి పత్రాలు డన్హువాంగు వ్రాతప్రతులలో కనుగొనబడ్డాయి.
క్రీస్తుపూర్వం 1 వ శతాబ్దంలో గ్రీకు-రోమను భూగోళ శాస్త్రవేత్త స్ట్రాబో తూర్పు సోపానపచ్చిక మైదానాల ప్రజల గురించి విస్తృతమైన వివరణ ఇచ్చారు. ఆయన వారు మధ్య ఆసియాలోని బాక్ట్రియా, సోగ్డియానా దాటి ఉన్నారని వివరించాడు.
సిమ్మెరియన్లుగా పిలువబడే గిమిర్రాయి ఇతర ప్రజలు సాకాలతో దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉన్నారు. బైబిలు హీబ్రూలో, అష్కుజు గిమిరి నుండి ప్రత్యక్ష శాఖగా పరిగణించబడుతుంది.
భారతీయ రచనలలో శాకాలు పలుమార్లు పేర్కొనబడ్డారు. పురాణాలు, మనుస్మృతి, రామాయణం, మహాభారతం, పతంజలి మహాభాష్యం వంటి భారతీయ పురాతన పురాణ సాహిత్యాలలో శాకాల ప్రస్తావన చోటు చేసుకుంది.
పర్షియన్లు ఉత్తర సంచార జాతులను అన్నింటిని శాకాలు అని పిలుస్తారు. హెరోడోటసు వారిని సిథియన్లుగా అభివర్ణించినప్పటికీ వారు వేరే పేరుతో ఉన్నారు:
ఆధునిక విద్యావేత్తలు సాధారణంగా శాకా అనే పదాన్ని ఉత్తర - తూర్పు యురేషియను స్టెప్పే, తారిం బేసిన్లలో నివసించిన ఇరానియను ప్రజలను సూచించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
సమకాలీన గ్రీకు చరిత్రకారుడు హెరోడోటసు అభిప్రాయం ఆధారంగా అచెమెనిదు సామ్రాజ్యం "సిథియన్సు" అందరినీ "శాకా" అని పేర్కొన్నదని భావిస్తున్నారు.
జయప్రకాశ్ రెడ్డి ఓ ప్రాంతానికి ఎమ్మెల్యేగా ఉంటాడు. ఆ ఎమ్మెల్యేకు నమ్మినబంటు ఇంకా చెప్పాలంటే రాంబంటుగా ఉంటాడు నరేష్. ఇందులో నరేష్ స్వార్ధం ఉంది. జయప్రకాశ్ రెడ్డి ఎమ్మెల్యే నుంచి మంత్రి పదవిని అలంకరిస్తే తాను ఎమ్మెల్యే అవ్వాలని అనుకుంటాడు. ఎమ్మెల్యే జయప్రకాశ్ రెడ్డి చేత కొన్ని మంచి పనులు చేయించేందుకు సిద్దమవుతాడు. ఇందులో భాగంగా సామూహిక వివాహ కార్యక్రమాలు చేపట్టేందుకు సిద్ధమౌతాడు. ఈ కార్యక్రమం అభాసుపాలవ్వకుండా ఉండేందుకు నరేష్ తన స్నేహితుడైన సునీల్ కి బలవంతంగా ఓ చిత్రతో పెళ్లి చేస్తాడు. ఇక తన ప్రియురాలు పూర్ణను పోలీస్ ను చేయడానికి ఎమ్మెల్యే జయప్రకాశ్ రెడ్డి చేత రూ. లక్షలు లంచం ఇప్పిస్తాడు. ఈ సమయంలో చిత్రకు, సునీల్ కు గొడవలు జరిగి విడిపోవాలని అనుకుంటారు. అందుకు జయప్రకాశ్ రెడ్డి సాక్ష్యం కావాలి. ఇదే సమయంలో జయప్రకాశ్ రెడ్డికి ఓ ప్రమాదం జరిగి కోమాలోకి వెళ్తాడు. ఇక జయప్రకాశ్ రెడ్డి దగ్గర రూ.500 కోట్లకు సంబంధించిన ఓ రహస్యం ఉందనితెలుస్తుంది, మరి జయప్రకాశ్ రెడ్డి కోమాలోనుంచి బయటకు వచ్చాడా.?
సిల్లీ ఫెలోస్ 2018, సెప్టెంబరు 7న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. భీమినేని శ్రీనివాసరావు దర్శకత్వంలో అల్లరి నరేష్, సునీల్, చిత్ర శుక్ల, నందిని రాయ్ ముఖ్యపాత్రల్లో నటించగా, శ్రీ వసంత్ సంగీతం అందించాడు. వెలైను వంధుట్ట వెల్లకారన్‌ అనే తమిళ చిత్రాన్ని రిమేక్ చేసి రూపొందించినదీ చిత్రం.
కుజులా కడ్ఫిసెసు సమకాలీన వివరణలు కొన్ని ఉన్నాయి; ఈ గ్రంథాలు ఏవీ కుషాను రచయితలవి కావు కాబట్టి వాటి కచ్చితత్వం, రచయితల ఉద్దేశాలు ప్రశ్నార్థకం కావచ్చు. ఉదాహరణకు కుజులా కడ్ఫిసెసు పెరుగుదల, తరువాత చైనీసు చారిత్రక కథనం, హౌ హన్షులో, రక్తసిక్తమైన అంతర్యుద్ధం ఫలితంగా సంభవించినట్లు చిత్రీకరించబడింది. రాకుమారుడు ఆయన గుయిజువాంగు యువరాజు , క్యుజియుకు అని పేరు పెట్టారు. యువరాజు మరో నలుగురు యువరాజుల మీద దాడి చేసి వారిని నిర్మూలించాడు. ఆయన తనను తాను రాజుగా స్థిరపరచుకున్నాడు. ఆయన రాజవంశాన్ని గుయిషువాంగు రాజు అని పిలుస్తారు. అతను అంక్సీ పై దాడి చేసి, గౌఫు ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. ఆయన పుడా , జిబిను రాజ్యాలను కూడా ఓడించాడు. క్యుజియుకు మరణించినప్పుడు 80 సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ వయస్సు కలిగి ఉన్నాడు.
తూర్పు వైపు వారి విస్తరణ ప్రక్రియలో, కుజులా కడ్ఫిసెసు, ఆయన కుమారుడు విమా తక్తో ఇది క్రీస్తుశకం 20 నుండి పార్థియను గొండోఫారెసు చేత వాయవ్య భారతదేశంలో స్థాపించబడిన ఇండో-పార్థియను రాజ్యాన్ని స్థానభ్రంశం చేసినట్లు తెలుస్తోంది:
ఆయన కుమారుడు యాంగోజెను , ఆయన స్థానంలో రాజు అయ్యాడు. ఆయన టియాంజు ను ఓడించాడు. దానిని పర్యవేక్షించడానికి నాయకత్వం వహించడానికి సైనికాధికారులను స్థాపించాడు. అప్పుడు యుయెజి చాలా ధనవంతుడయ్యాడు. అన్ని రాజ్యాలు గుయిషువాంగు రాజు అని పిలుస్తారు. కాని హాను వారి అసలు పేరు డా యుయెజి అని పేర్కొంటారు. కుజులా కాడ్ఫిసెసు నేతృత్వంలోని ఇండో-పార్థియను రాజ్యం మీద దాడి క్రీస్తుశకం 45 తరువాత కొంతకాలం జరిగిందని భావిస్తున్నారు, గోండోఫారెసు వారసుల పాలనలో: అబ్డాగేసు, సాసేసు.
కుజుల నాణేలు చాలావరకు హెలెనికు ప్రేరణతో ఉన్నాయి. కొన్ని నాణేలు ఇండో-గ్రీకు రాజు హెర్మేయసు ముఖచిత్రం, పేరు, శీర్షికతో ముద్రించబడ్డాయి. ఇది ఇండో-గ్రీకు రాజుతో సంబంధం కలిగి ఉండాలని కుజుల అభిప్రాయాన్ని సూచిస్తున్నాయి. కుషన్లు వారి పూర్వీకులు యూజీ గ్రీకులతో సంభాషించేవారు కాబట్టి భాష, గ్రీకు నాణేలు, హెర్మేయసును దత్తతగా స్వీకరించడం ప్రమాదవశాత్తు జరిగి ఉండకపోవచ్చు: ఇది కూజులా కాడ్ఫిసెసును హెర్మేయసుల కూటమిగా ఏర్పాటు చేయడం లేదా ఇండో-గ్రీకు సంప్రదాయానికి వారసుడిగా తనను తాను చూపించాలనే కోరికను వ్యక్తం చేసింది. బహుశా గ్రీకు జనాభాకు వసతి కల్పించవచ్చు.
కుజుల కొన్ని నాణేలు పద్మాసనంలో కూర్చొని ఉన్న వ్యక్తిని కూడా సూచిస్తాయి. ఇది బుద్ధుని మొట్టమొదటి ప్రాతినిధ్యాలలో ముద్రించబడిన నాణెంలో ఒకటిగా చెప్పబడింది. దురదృష్టవశాత్తు ఈ నాణెం కుజులాకు వైట్‌హెడ్ ఆపాదించడం, ఎదురుగా కూర్చున్న వ్యక్తి బుద్ధుడిని సూచిస్తుందనే వాదన ఇప్పుడు పొరపాటు అని తెలిసింది. ఈ నాణెం సరైన లక్షణం కుజుల ముని-మనవడు అయిన కుషాను రాజు హువిష్కా ఒక ఆసనం మీద కూర్చుని ఉన్నది. బుద్ధుని ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న మొట్టమొదటి నాణేలను కుజుల మనవడు మొదటి కనిష్క జారీ చేశారు.
కుజులా కాడ్ఫిసెసు మూలాలు చాలా అస్పష్టంగా ఉన్నాయి. ఆయన సాధారణంగా కుషాను పాలకుడు హెరాయోసు వంశస్థుడు లేదా ఆయనతో సమానంగా ఉంటాడని నమ్ముతారు. అయినప్పటికీ కుజులా తన పేరును (కుషాను: తన "హెర్మేయసు" నాణేల మీద, లేదా "ఆయన" అగస్టసు "నాణేల మీద) లియాకా కుసులకా చివరి ఇండో-సిథియను పాలకులతో పంచుకున్నాడు ఆయన కుమారుడు పాటికా కుసులకా, ఇది కొంత కుటుంబ సంబంధాన్ని సూచిస్తుంది.
కుజుల కడ్ఫిసెసు (ఖరోహు: కుజుల కససా; ప్రాచీన చైనీస్: , క్విజియుక్; సా.శ. 30-80, లేదా 40-90 లో బోపెరాచీ అభిప్రాయం ఆధారంగా ) కామను ఎరా 1 వ శతాబ్దంలో యుయెజి సమాఖ్యగా ఏకం చేసి మొదటి కుషాను చక్రవర్తి అయ్యాడు. రబాటకు శాసనం ఆధారంగా ఆయన గొప్ప కుషాను రాజు మొదటి కనిష్కుడి ముత్తాత. ఆయనను కుషాను సామ్రాజ్యం స్థాపకుడిగా భావిస్తారు.
ఇతర కుషను పాలకులతో కొన్ని సంవత్సరాల క్రితం ఆఫ్ఘనిస్తాన్లోని రాబాటకులో కనుగొనబడిన రబాటకు శాసనంలో వర్ణించబడింది. దీనిలో కనిష్క తన కాలం వరకు పరిపాలించిన రాజుల జాబితాను తయారుచేసాడు: కుజుల కాడ్ఫిసెసు తన ముత్తాతగా, విమ తక్తు తన తాతగా, విమా కడ్ఫిసెసు తన తండ్రిగా, తనను తాను కనిష్క:
ఆయన ఇక్కడ వ్రాయబడిన ఈ దేవతల చిత్రాలను రూపొందించమని ఆదేశాలు ఇచ్చాడు. వాటిని ఈ రాజుల కోసం తయారు చేయమని అతను ఆదేశాలు ఇచ్చాడు: రాజు కుజుల కాడ్ఫిసెసు ముత్తాత, రాజు విమా తక్తు తాత, రాజా విమా కడ్ఫిసెసు తండ్రి, తనకు తాను, కింగు కనిష్క.
కుజుల నాణేల మీద గ్రీకు లిపి అనాగరికంగా ఉంది. ఉదాహరణకు ఆయన హెర్మేయసు నాణేల మీద వైకల్యం, ఆయన నాణేల మీద హెర్మేయసు సాంప్రదాయ శీర్షిక. "రాజు" అనే గ్రీకు పదం లూనేటు సిగ్మా , సాధారణ సిగ్మా రెండూ ఉన్నాయి.
కుషాన్లు గ్రీకు లిపికి ఒక అక్షరాన్ని కూడా చేర్చారు: ఇది , అక్షరం, ఇది "కుషన్"లో ఉన్నట్లు "ష" అనే శబ్దానికి అనుగుణంగా ఉంటుంది.
పూర్తిగా కుటుంబం అణు రకం ఆధిపత్యంలో ప్రకృతిలో పితృస్వామ్య విధానం ఆచరిస్తుంది. అయితే ఉమ్మడి కుటుంబం చాలా అరుదు. పూర్తిగా వివాహం మోనోగామి అనేది వివాహం సాధారణ రూపం కాని బహుభార్యాత్వం నిషేధించబడలేదు. ఒక వ్యక్తి భార్య మరణిస్తే ఆయన మరణించిన భార్య చెల్లెలిని వివాహం చేసుకోవచ్చు. కాని ఒక స్త్రీ తన మరణించిన భర్త సోదరుడిని వివాహం చేసుకోదు. జీవిత భాగస్వామి మరణించిన తరువాత భర్త లేదా భార్య తిరిగి వివాహం చేసుకోవడానికి ముందు పన్నెండు నెలలు ఒంటరిగా ఉండాలి. సహచరులను సంపాదించడానికి వివిధ మార్గాలు ఉన్నాయి:- చర్చల ద్వారా వివాహం , పారిపోయి వివాహం , సంగ్రహించడం ద్వారా వివాహం , ప్రేమ వివాహం . టోటోసులలో విడాకుల ఆచారం లేదు.
టోటోపారా అని పిలువబడే మొత్తం టోటో దేశం వైశాల్యం 1,996.96 ఎకరాలు . ఇది జల్దపారా నేషనలు పార్కు ప్రవేశద్వారం మదరిహాటు నుండి 22 కి. ఉంటుంది. టోటోలు ఈ అడవి ఉత్తర అంచుల దగ్గర సురక్షితంగా నివసిస్తున్నారని ఊహించవచ్చు. టోటో నివాసిత గ్రామాల ప్రాంతాలు ఆరు విభాగాలుగా విభజించబడ్డాయి:- పంచాయతీగావు, మాండోల్గావు, సుబ్బగావు, మిత్రాంగ్గావు, పుజగావు, డుమ్చిగావు. టోటోపారాలో నేపాలీ మాట్లాడే ప్రజల స్థావరం కూడా ఉంది. 1990 లో గ్రామాల ప్రాంతంలో ఒక ప్రాథమిక పాఠశాల స్థాపించబడింది. తరువాత 1995 లో హాస్టలు సౌకర్యం ఉన్న ఉన్నత పాఠశాల కూడా అక్కడ స్థాపించబడింది. టోటోపారాలో ఒక ప్రాధమిక ఆరోగ్య కేంద్రం ఉంది.
టోటోలు మంగోలాయిడు ప్రజలు చప్పిడి ముక్కు, చిన్న కన్ను, విశాలమైన చదరపు బుగ్గలు, మందపాటి పెదవులు, చిన్న కళ్ళు, నల్ల కనుపాపలు కలిగి ఉంటారు. వారి రంగు ముదురుగా ఉంటుంది. ఇది భూమధ్యరేఖకు వారి సమీపతను ప్రతిబింబిస్తుంది. వారు సాధారణంగా ఎండోగాములు గా ఉంటారు. వారు వారి స్వంత తెగలోనే వివాహం చేసుకుంటారు. వారు సాధారణంగా 13 అన్యదేశ వంశాలు లేదా కుటుంబాల సమూహాలుగా విభజించబడతారు. ఈ 13 వంశాల మద్యలో వారు వివాహసంబంధాలు ఏర్పరచుకుంటారు. వారు పినతండ్రి - పెద తండ్రి, పిన్ని-పెదమ్మ, అత్త, మామల వంటి రక్తసంబంధీకులతో వివాహ సంబంధాలు ఏర్పరచుకోరు.
టోటో భాష ఉప-హిమాలయ సమూహానికి చెందిన టిబెట్టు-బర్మా కుటుంబానికి చెందినది. దీనిని హోడ్గ్సను, గ్రియర్సను వర్గీకరించారు. 2015 లో కమ్యూనిటీ పెద్ద ధనిరాం టోటో భాష కోసం ఒక లిపి అభివృద్ధి చేసాడు. సాహిత్యం, విద్య, గణితం పరిమితమైన కానీ పెరుగుతున్న వాడకాన్ని చూసింది; ఈ లిపిని ఎన్కోడింగు చేసే ప్రతిపాదనను యునికోడు సాంకేతిక కమిటీ 8, 2019 అక్టోబరు 8 న అంగీకరించింది. ప్రస్తుతం ఐ.ఎస్.ఒ. బ్యాలెటు కోసం వేచి ఉంది. బాలబాలికలు పాఠశాలలలో ఎక్కువ మంది బెంగాలీ, నేపాలీ మాట్లాడగలరు. ఇవి స్థానిక పాఠశాలలలో బోధనా మాధ్యమాలుగా ఉంటాయి.
వారు తమ ప్రధాన ఆహారాన్ని మారువా నుండి తయారుచేసినప్పటికీ టోటోల ప్రధాన ఆహారంలో ఇప్పుడు బియ్యం, చురా , పాలు, పెరుగు ఉన్నాయి. వారు మాంసాహారాలలో సాధారణంగా మేక, పంది మాంసం, వెనిసను, పౌల్ట్రీ , అన్ని రకాల చేపలను కూడా తింటారు. స్త్రీలు పురుషుల మాదిరిగానే తింటారు, వితంతువుల మీద ఎలాంటి పరిమితులు లేవు.
టోటో అనేది భారతదేశంలోని పశ్చిమ బెంగాలు లోని అలీపుర్దువారు జిల్లాలోని టోటోపారా అనే చిన్న పరదేశావృత ప్రాంతంలో మాత్రమే నివసిస్తున్న ఒక ఒంటరి గిరిజన సమూహం. టోటోపారా భూటాను, పశ్చిమ బెంగాలు మధ్య సరిహద్దు రేఖకు దక్షిణాన హిమాలయాల పాదాల వద్ద ఉంది. ఈ ప్రాంతం భౌగోళికంగా స్థానం 89 20 తూర్పు రేఖాంశం, 26 50'ఉత్తర అక్షాంశంలో ఉంది.
ఇష్పా - ఆయన భూటాను కొండలలో నివసించవలసి ఉంది. ఆయన అసంతృప్తి చెందడం ప్రజల అనారోగ్యానికి కారణమవుతుంది. టోటోలు ఆయనకు జంతు బలులు, యూ అందిస్తారు.
చీమా - ఆమె గ్రామాన్ని, ప్రజలను ఇబ్బందులు, అనారోగ్యాల నుండి సురక్షితంగా ఉంచుతుంది. ఆమెకు బియ్యం, కోళ్ళు, యూ కూడా అందిస్తారు.
టోటోలు ఎత్తైన వెదురు గుడిసెల్లో నివసిస్తారు. ఇవి మాచాలు మీద పెంచబడతాయి. గడ్డికప్పులను కలిగి ఉంటాయి. గుడిసెకు వెళ్ళడానికి ఒకే లాగ్ ఉంది, ఈ లాగ్ సహాయంతో రాత్రివేళలో గుడిశలను మూయడానికి ఉద్దేశించబడింది.
టోటో ప్రజలకు ప్రత్యేకమైన సంస్కృతి, భాష ఉన్నదని మానవ శాస్త్రవేత్తలు అంగీకరిస్తున్నారు. పొరుగున ఉన్న రాజ్బాంగ్షీలు, కోచు, మెకు లేదా భూటానీల షార్చాపు తెగల నుండి వీరు స్పష్టంగా ప్రత్యేకించి ఉంటారు.
టోటోలు పులియబెట్టిన మరువా, బియ్యం పొడి, మాల్టు నుండి తయారైన యూ అనే పులియబెట్టిన మద్యం కూడా తాగుతారు. దీనిని పోయిపా లో వెచ్చగా వడ్డిస్తారు. యూ అన్ని సందర్భాల్లో త్రాగుతూ ఉంటారు.
వారు తమను ప్రకృతికి దగ్గరగా నిర్వచించుకుంటారు. వారు ప్రధానంగా ప్రకృతి ఆరాధన చేస్తారు. టోటోలకు ఇద్దరు ప్రధాన దేవుళ్ళు ఉన్నారు. వారిని వారు ఆరాధిస్తారు:
టోటోలకు పూజారులు ఉన్నారు. వారి ఆరాధన, బలులను కూడా సొంతంగా అర్పిస్తారు. ఇష్పాను ఇంటి వెలుపల బహిరంగ ప్రదేశంలో, ఇంటి లోపల చీమాను పూజిస్తారు.
ఆలస్యంగా తెగలో కొంతమంది క్రైస్తవ మతమార్పిడులు జరిగాయి. ఎక్కువగా క్రైస్తవ మిషనరీ పనులకు ఇది ఫలితం చెప్పవచ్చు.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల పెదమనపురంలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల , మాధ్యమిక పాఠశాల దత్తిరాజేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల పెదమానాపురంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల గజపతినగరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, పాలీటెక్నిక్‌ బొండపల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల విజయనగరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం దత్తిరాజేరులోను, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉంది. స్వయం సహాయక బృందం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
మహారాణా మహేంద్ర సింగు - "భారతదేశానికి స్వతంత్రం వచ్చిన తరువాత రాజరికం రద్దు చేయబడిన తరువాత ఈ వంశానికి నామమాత్ర నాయకుడుగా ఉన్నాడు."
శతాబ్దాల కాలంలో మేవారు భౌగోళిక సరిహద్దులు క్షీణించాయి. 1941 నాటికి రాజ్యం వైశాల్యం 34,110 చదరపు కిలోమీటర్లు . 1818 లో బ్రిటీషు వారితో కుదుర్చుకున్న ఒప్పందం నుండి 1949 లో రిపబ్లికు ఆఫ్ ఇండియాలోకి ప్రవేశించడం వరకు ఉదయపూర్ రాజ్య సరిహద్దులుగా, ఉత్తరాన బ్రిటిషు జిల్లా అజ్మీరు - మెర్వారా, పశ్చిమసరిహద్దులో జోధ్‌పూర్, సిరోహి, నైరుతి సరిహద్దులో ఇదారు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. దక్షిణసరిహద్దులో దుంగర్‌పూర్‌,బన్‌స్వార, ప్రతాప్‌గఢ్ జిల్లా జిల్లాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. తూర్పున బుంది, కోటా జిల్లాలు, ఈశాన్య సరిహద్దులో జైపూర్ జిల్లాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
1818 నాటికి హోల్కరు, సింధియా, టోంక్ సైన్యాలు మేవారుపై దాడిచేసి, దాని పాలకుడిని, ప్రజలను దోచుకున్నాయి. 1805 లోనే మేవారుకు చెందిన మహారాణా భీం సింగు సహాయం కోసం బ్రిటిషు వారిని సంప్రదించినప్పటికీ 1803 లో సింధియాతో చేసుకున్న ఒప్పందం కారణంగా బ్రిటిషు వారు అతడి అభ్యర్థనను స్వీకరించలేక పోయారు. కానీ 1817 నాటికి బ్రిటిషు వారు కూడా రాజపుత్ర పాలకులతో పొత్తులు పెట్టుకోవాలని ఆత్రుత ప్రదర్శించారు.1818 జనవరి 13 న ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ , మేవారుల మధ్య స్నేహం, పొత్తులు, ఐక్యతతోఈ కూడిన ఒప్పందం కుదిరింది.