polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ట్రంప్‌ ప్రపంచ కుబేరుల్లో స్థానం సంపాదించినా ఆయన విజయవంతమైన వ్యాపారవేత్త కాదా అనే అంశం కూడా వివాదాస్పదంగానే ఉంది. 1985 నుంచి 2016 వరకు అమెరికా స్టాక్‌ మార్కెట్‌ను, న్యూయార్క్‌లో ఆస్తి విలువలను పోల్చుకుంటే ట్రంప్‌ ఎదుగుదల సగటు స్థాయిలోనే ఉందని 2016లో ది ఎకనమిస్ట్‌ అనే పత్రిక పేర్కొంది. వ్యాపార విజయాల వంటి మెరుపులతో పాటు బ్యాంకులకు అప్పుల ఎగవేతలు వంటి మరకలు కూడా ఉన్నాయని ఆ పత్రిక పేర్కొంది. వ్యాపార, నైతిక అపజయాలతోపాటు రియల్‌ ఎస్టేట్‌ విజయాలు కలిస్తే ట్రంప్‌ అని ఆయన ప్రత్యర్థులు అంటుంటారు.
ట్రంప్‌ తొలుత కుటుంబ సంస్థ అయిన ఎలిజబెత్‌ అండ్‌ సన్స్‌లో రియల్‌ ఎస్టేట్‌ వ్యాపారాన్ని ప్రారంభించారు. ఆయన తొలి ప్రాజెక్టును తండ్రితో కలిసి పూర్తి చేశారు. 1971లో ఆయన వ్యాపార పగ్గాలను స్వీకరించగానే సంస్థ పేరును ది ట్రంప్‌ ఆర్గనైజేషన్‌గా మార్చేశారు. కార్యాలయాన్ని కూడా మాన్‌హట్టన్‌కు మార్చేశారు. ఆయన 1978లో అక్కడ గ్రాండ్‌ హయత్‌ హోటల్‌ను నిర్మించారు. అమెరికాలోనే పలు ప్రముఖ భవనాలు ట్రంప్‌ నిర్మించారు. వీటిల్లో ట్రంప్‌ ఓషన్‌ క్లబ్‌, ట్రంప్‌ టవర్‌, సెంట్రల్‌ పార్క్‌లోని వూల్మాన్‌ రింక్‌ హోటల్‌ ఉన్నాయి. తర్వాత ప్లాజా హోటల్‌, అట్లాంటిక్‌ సిటీలోని తాజ్‌మహల్‌ కేసినోలను కొనుగోలు చేశారు.
జున్‌ 14, 1946న ఫ్రెడ్‌ ట్రంప్‌- మేరీ అన్నా మెక్‌లాయిడ్‌ దంపతులకు రెండో సంతానంగా డోనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ న్యూయార్క్‌లో జన్మించారు. ట్రంప్‌ తండ్రి మూలాలు జర్మనీలో. తల్లి మూలాలు స్కాట్లాండ్‌లో ఉన్నాయి. ఈ దంపతులకు మొత్తం నలుగురు సంతానం. ట్రంప్‌ బాల్యం, విద్యాభ్యాసం న్యూయార్క్‌లోనే పూర్తయ్యాయి.ట్రంప్‌ కుటుంబం జమైకా ఎస్టేట్స్‌లో ఉన్నప్పుడు క్యూ ఫారెస్ట్‌ స్కూల్లో చదువుకునేవారు. అయితే కొన్ని సమస్యల కారణంగా 13వ ఏటే ఆ స్కూల్‌ నుంచి బయటకు వచ్చేసి న్యూయార్క్‌ మిలటరీ అకాడమీలో చేరారు. అక్కడే హైస్కూల్‌ విద్యను పూర్తి చేశారు. తర్వాత బ్రోనెక్స్‌లోని ఫార్డమ్‌ విశ్వవిద్యాలయంలో రెండేళ్లు చదివారు. అనంతరం అమెరికాలోనే స్థిరాస్తి వ్యాపారానికి సంబంధించిన కోర్సులు ఆఫర్‌ చేసే పెన్సిల్వేనియా విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన వాటర్‌లూన్‌ స్కూల్‌ నుంచి ఆయన అర్థశాస్త్రంలో డిగ్రీ పట్టా పుచ్చుకున్నారు. ఆయన తమ కుటుంబ సంస్థ అయిన ఎలిజబెత్‌ ట్రంప్‌ అండ్‌ సన్స్‌లో పని చేసేందుకే ఇక్కడ చదివారు. ట్రంప్‌ సోదరుడు 1981లో మద్యానికి బానిసై మృతి చెందారు. ఇదే తనను మద్యం, ధూమపానం నుంచి దూరంగా ఉంచిందని ట్రంప్‌ తరచూ చెబుతుంటారు.
ట్రంప్‌ కేవలం క్రీడలనే కాదు అందాల పోటీలను కూడా అద్భుతంగా ప్రమోట్‌ చేశారు. 1996 నుంచి 2015 వరకు మిస్‌ యూనివర్స్‌, మిస్‌ యూఎస్‌ఏ, మిస్‌టీన్‌ యూఎస్‌ఏ పోటీలను ఆయన ప్రమోట్‌ చేశారు. ఎక్కువ సార్లు మిస్‌వరల్డ్‌, మిస్‌ యూనివర్స్‌ పోటీలను ప్రమోట్‌ చేసిన వ్యక్తిగా ఆయన ఘనత సాధించారు. 2006 మిస్‌ అమెరికా కిరీట విజేత తారా కొకైన్‌ వాడిందని తెలిసినా ఆమెను విజేతగా కొనసాగించాలనే ట్రంప్‌ నిర్ణయం విమర్శలపాలైంది. ఈ పోటీ పక్షపాతంతో కొనసాగిందని పోటీలో పాల్గొన్న యువతి ఆరోపించింది. ఆమెపై కేసువేసి ట్రంప్‌ ఐదు మిలియన్‌ డాలర్లను రాబట్టారు.
2015లో ఎన్‌బీసీలో వాటాలు కొనుగోలు చేసి తానే మిస్‌ యూనివర్స్‌ ఆర్గనైజేషన్‌కు యజమానిని అని ప్రకటించారు. అదికాస్తా వివాదాస్పదమై కూర్చుంది. దీంతో కొన్నాళ్లకే దానిలోని వాటాలను విక్రయించేశారు.
1885లో ట్రంప్‌ పూర్వీకులు జర్మనీ నుంచి అమెరికాకు వలస వచ్చారు . రియల్ ఎస్టేట్ రంగంలో ప్రముఖుడైన తన తండ్రి ఫ్రెడ్ ట్రంప్ స్ఫూర్తితో వ్యాపార రంగంలో అడుగుపెట్టాడు. ఇండియాలోని ముంబై, పుణెల్లోనూ రియల్ వెంచర్లు ప్రారంభించాడు. రియల్‌ ఎస్టేట్‌తో పాటు హోటళ్లు, ఎంటర్‌టైన్ మెంట్ చానళ్లు, స్పోర్ట్స్ క్లబ్‌లు, అందాల పోటీలు. ఇలా అనేక రంగాల్లో పెట్టుబడులు పెట్టాడు. అమెరికన్ సంపన్నుల్లో ట్రంప్ ఒకరు. ఆయన సంపద 5 ట్రిలియన్ డాలర్లు . 1968లో వార్టన్ స్కూల్ ఆఫ్ బిజినెస్ నుంచి ఆర్థికశాస్త్రంలో గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేశాడు. ఆ తర్వాత ట్రంప్‌ గ్రూప్‌తో పాటు ట్రంప్‌ ఎంటర్‌టైనమెంట్‌ అండ్‌ రిసార్ట్స్‌ సంస్థకు ఆయన సీఈఓగా నియమితులయ్యాడు.
1988లో డొనాల్డ్‌ జె ట్రంప్‌ ఫౌండేషన్‌ను నెలకొల్పారు. దీనికి ట్రంప్‌ కంటే బయటవారే ఎక్కువ నిధులు ఇచ్చారు. రెజ్లమేనియా అనే కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నందుకు వరల్డ్‌ రెజ్లింగ్‌ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్‌ యజమాని విన్స్‌, లిండా మెక్‌మెన్‌ జంట 5మిలియన్‌ డాలర్లను విరాళం ఇచ్చింది. ఈ ఫౌండేషన్‌ సమర్పించే రిటర్న్‌లో ఆరోగ్యం, క్రీడలకు సంబంధించి దాతృత్వ కార్యక్రమాలను చేస్తున్నట్లు చెబుతున్నారు. కానీ దీనిలో పలు లొసుగులు ఉన్నాయని ది వాషింగ్టన్‌ పోస్టు పత్రిక ఆరోపించింది.
ట్రంప్‌ రాజకీయ ప్రస్థానం పార్టీలు మారుతూ వచ్చింది. తొలుత ఆయన రిపబ్లికన్‌ పార్టీకి మద్దతు ఇచ్చారు. తర్వాత ఆయన రిఫార్మ్‌ పార్టీకి మారారు. మూడేళ్ల తర్వాత ఆయన డెమొక్రటిక్‌ పార్టీలో చేరారు. 2001 నుంచి 2008 వరకు ఆయన డెమొక్రాట్‌గా కొనసాగారు. తర్వాత ఆయన జాన్‌ మెక్‌కెయిన్‌ను అధ్యక్ష అభ్యర్థిగా బలపరుస్తూ రిపబ్లికన్‌ పార్టీలోకి వచ్చారు. ఆయన రిపబ్లికన్‌ పార్టీలోకి వచ్చే ముందు ఐదు నెలలపాటు తటస్థంగా ఉన్నారు. మొత్తం ఆరుగురు డెమొక్రటిక్‌, నలుగురు రిపబ్లికన్‌ పార్టీ అభ్యర్థులకు ఆయన సాయం చేశారు. వీరిలో రిపబ్లికన్‌ పార్టీ అభ్యర్థులకు అనుకూలంగా ఫలితాలు వచ్చాయి. దీంతో ఆయన రిపబ్లికన్లకు దగ్గరయ్యారు.
అమెరికా అధ్యక్ష ఎన్నికల ప్రచారం ప్రధానాంశాల్లో ట్రంప్‌ పన్ను ఎగవేత వ్యవహారం కూడా ఒకటి. ఆయన ఇప్పటి వరకు కొంత సమాచారాన్ని మాత్రమే ప్రజలకు అందజేశాడు. పూర్తి సమాచారాన్ని మాత్రం ఇవ్వలేదు. ప్రస్తుతం అవి ఐఆర్‌ఎస్‌ పరిశీలనలో ఉన్నాయని వివరణ మాత్రం ఇచ్చారు. 2015లో ఆయన స్థూల ఆదాయాన్ని 611 మిలియన్‌ డాలర్లుగా పేర్కొన్నారు. ఇది కూడా వివాదాస్పదమైంది. ఫెడరల్‌ ఎలక్షన్‌ కమిషన్‌కు సమర్పించిన లెక్కల ప్రకారం ఆయన ఆదాయం 362 మిలియన్‌ డాలర్లని ఫార్చ్యూన్‌ పత్రిక పేర్కొంది. కానీ వీటిల్లో నుంచి ఖర్చులు తీసివేస్తే ఆయన ఆదాయం మూడో వంతు మాత్రమేనని తెలిపింది.
డోనాల్డ్ జాన్ ట్రంప్ అమెరికా రాయకీయ నాయకుడు, వ్యాపారవేత్త, బుల్లితెర వ్యాఖ్యాత, రచయిత, 2016 అమెరికా అధ్యక్ష్య ఎన్నికలో రిపబ్లికన్ పార్టీ తరపున నవంబరు నెలలో జరిగిన ఎన్నికలలో అధ్యక్షునిగా ఎన్నికయ్యారు.
పోస్టాఫీసుగ్రామంలో లేదు. కానీ పోస్టాఫీసు గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. టెలిఫోన్లు పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ కవరేజి ఈ గ్రామంలో ఉంది.
ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్, పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు వంటి సౌకర్యాలు ఈ గ్రామంలో లేవు. కానీ ఈ సౌకర్యాలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉన్నాయి. పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు, ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్లుగ్రామంలో లేదు. రైల్వే స్టేషన్లుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ఆటోలు, టాక్సీలు, ట్రాక్టరులు ఈ గ్రామంలో ఉన్నాయి. ఈ గ్రామం జాతీయ రహదారితో గాని, జిల్లా రోడ్డుతో గానీ రాష్ట్ర హైవేతో గాని అనుసంధానం కాలేదు. కానీ ఈ సౌకర్యము గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ప్రయాణానికి అనువైన నీటి మార్గం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.
ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామంలో లేదు. కానీ ఈ సౌకర్యము గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. అంగన్ వాడీ కేంద్రం గ్రామంలో ఉంది. ఇతర గ్రామంలో లేదు. కానీ ఈ సౌకర్యము గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. ఆశా గ్రామంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామంలో ఉంది. సినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామంలో లేదు. ఇవి గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం గ్రామంలో లేదు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామంలో లేవు. కానీ ఈసౌకర్యము గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉన్నాయి. వార్తాపత్రిక సరఫరా గ్రామంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయం గ్రామంలో ఉన్నాయి.
ఈ గ్రామములో ఏటియం, గ్రామంలో లేదు. ఈ సౌకర్యాలు గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, గ్రామంలో లేదు. ఈ సౌకర్యము గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ ఋణ సంఘంగ్రామంలో ఉంది. స్వయం సహాయక బృందంగ్రామంలో లేదు. ఈ సౌకర్యము గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణంగ్రామంలో ఉంది. వారం వారీ సంతగ్రామంలో లేదు. కానీ వారం వారీ సంతగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీగ్రామంలో లేదు. కానీ వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీగ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
గ్రామంలో ఒక ప్రభుత్వ బాలబడి, ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. అలాగే ఒక ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒక ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒక ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒక ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఉన్నాయి. సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, "ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, వైద్య కళాశాల, మేనేజ్మెంట్ సంస్థ, పాలీటెక్నిక్, వృత్తివిద్యా శిక్షణ పాఠశాల అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, ఇతర విద్యా సౌకర్యాలు ఈ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉన్నాయి.
ఈ గ్రామములో సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రం గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉన్నాయి. టి.బి వైద్యశాలలు, అలోపతీ ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల ఉంది. ﻿గ్రామంలో 1 ప్రైవేటు సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల ఉంది.
డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా మురుగునీటి శుద్ధి ప్లాంట్లోకి వదిలివేయబడుతోంది .పూర్తి పారిశుధ్య పథకం కిందకు ఈ ప్రాంతం వస్తుంది.స్నానపు గదులతో కూడిన సామాజిక మరుగుదొడ్లుగ్రామంలో లేదు.స్నానపు గదులు లేని సామాజిక మరుగుదొడ్లుగ్రామంలో లేద
సునీల్ భారతీ మిట్టల్ , భారతీయ పారిశ్రామికవేత్త, దాత, భారతీ ఎంటర్ ప్రైజెస్ స్థాపకుడు, చైర్మన్. ఈ సంస్థకు టెలీకాం, ఇన్స్యురెన్స్, రియల్ ఎస్టేట్, హోటల్, వ్యవసాయం, ఆహారం వంటి వ్యాపార రంగాలలో వ్యాపారాలున్నాయి. ఈ సంస్థకు చెందిన భారతి ఎయిర్ టెల్ ప్రపంచ 3వ, భారత మొదటి అతిపెద్ద టెలీకాం సంస్థ. ఆసియా, ఆఫ్రికా ఖండాల్లోని 20 దేశాల్లో, దాదాపు 300 మిలియన్ ప్రజలకు టెలీకాం సేవలందిస్తోంది ఈ సంస్థ. 2016వ అర్ధసంవత్సరంలో ఈ సంస్థ 14.75 బిలియన్ డాలర్ల ఆదాయం సాధించింది. 7 బిలియన్ నికర ఆదాయంతో సునీల్ భారతదేశపు 8వ ధనికునిగా ఫోర్బ్స్ పేర్కొంది.
సునీల్ భారతి మిట్టల్ పంజాబీ అగర్వాల్ కుటుంబంలో పుట్టారు. ఆయన తండ్రి సత్ పౌల్ మిట్టల్ పంజాబ్ నుండి రాజ్యసభకు ఎంపీగా చేశారు. 1976, 1982 సంవత్సరాల్లో రెండు సార్లు పంజాబ్ నుంచి గెలవగా, 1988లో ఒకసారి రాజ్యసభకు నామినేట్ చేయబడ్డారు. సునీల్ ముందుగా ముస్సోరిలోని వ్యన్ బెర్గ్ ఎలెన్ స్కూల్ లో చేరినా, తరువాత గ్వాలియర్ లోని స్కిండియా స్కూల్ లో చదివారు. చండీగఢ్ లోని పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ప్రఖ్యాత ఆర్య కళాశాల, లుథియానాలో బిఎ డిగ్రీ పూర్తి చేశారు. ఈయన తండ్రి 1992లో గుండె పోటుతో మరణించారు.
ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలు లేదు. సమీప ఇంటర్నెట్ కెఫెలు / సామాన్య సేవా కేంద్రాలుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.
ఖమ్మంజిల్లా కూసుమంచి మండల కేంద్రం కూసుమంచి గ్రామానికి ఉత్తరం వైపున ఊరికి సుమారు 2 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఊరిబయటి పొలాల్లో ఈ దేవాలయం ఉంది. కాకతీయ, ముసునూరి కాలపు శివాలయాల వాస్తు పద్ధతికి నిలువెత్తు నిదర్శనంగా నిలచే రామప్పదేవాలయం వంటి నక్షత్రాకార పునాది ప్రణాళికతో అద్భుతంగా నిర్మించిన ప్రాచీన కట్టడం ఇది. ప్రాచీనతే కాకుండా నిర్మాణంలో సిమెంటు సున్నం వాడకుండా ఇంటర్ లాకింక్ పద్ధతిని వాడటం లాంటి అదనపు ప్రత్యేకతలెన్నో ఈ దేవాలయ నిర్మాణంలో నేటికీ గమనించవచ్చు.
ఈ ఆవరణలో ప్రధానమైన గణపేవ్వరాలయమే కాక త్రికూటాలయ పద్ధతిలో నిర్మించిన మరోగుడి ఉత్తరదిశకు తిరిగి వుంటుంది. త్రికూటమూ అంటే మూడు గర్భగుడులు ఒకదానితో ఒకటి అనుసంధానం చేసి నిర్మించిన గుడి అని అర్ధం. దీనిలోని మూడు గర్భాలయాలలోనూ శివలింగాలే నిర్మించారు. ఈ మూడు శివలింగాలతో కలిసిన మొత్తం గుడి ప్రధాన ఆలయం వైపుగా తిరిగి వుంటుంది.
కాకతీయులు అత్యంత ఎక్కువగా అనుసరించిన ట్రిపుల్ టి అంటే టౌన్ , టెంపుల్ ట్యాంక్ అనే పద్ధతి ఇక్కడ ప్రముఖంగా కనిపిస్తుంది. ఆలయానికి ఈశాన్య దిశలో గంగాదేవి చెరువు వుంటుంది. ఇది చుట్టుపక్కల పొలాలను సస్యశ్యామలం చేస్తూ ఊరికి అన్నాన్ని అందించేందుకు అనుకూలంగా వుంటుంది.
ఈ ఆలయ శిల్పరీత ప్రాచీనమైనదే కాక అత్యంత విశిష్టమైనది కూడా ఆలయ నిర్మాణ సందర్భంలో సిమ్మెంటు సున్నం వంటి పదార్దాలతో రాళ్లను అతికించడం కాకుండా అనుసంధానం విధానంలో పెద్దపెద్దరాళ్ళకు గాడులూ, కూసాలు పద్ధతిలో బిగింపు చేయడం ద్వారా నిర్మించారు.
గర్భాలయం 12 అడుగుల ఎత్తు, 6.3 కైవారంతో ఏకశిలారూపంగా శివలింగం, కింద మూడు అడుగుల విస్తీర్ణంతో పానవట్టం నిర్మించబడింది. ఈ శివ‌లింగం ఎత్తులో యావత్తు ఆసియాఖండంలోనే మూడ‌వ స్తానంలో ఉంది.
అమృతా షేర్‌ గిల్‌ 20వ శతాబ్దానికి ప్రముఖ భారతీయ చిత్రకారిణి. అమృత తండ్రి పంజాబీ, తల్లి హంగేరీ యూదు. అమృత భారతదేశపు ఫ్రీడా కాహ్లోగా వ్యవహరించబడింది. భారతదేశంలో అత్యంత ఖరీదైన పెయింటింగ్ లను చిత్రీకరించిన మహిళా చిత్రకారులు అమృతాయే. 1938లో గోరఖ్‌పుర్‌లోని తన ఎస్టేట్‌లో గీసిన ‘ఇన్‌ ది లేడీస్‌ ఎన్‌క్లోజర్‌’ చిత్రం వేలంలో రూ.37.8 కోట్లకు అమ్ముడుపోయింది. భారతీయ కళాకారుల చిత్రాలకు సంబంధించి ప్రపంచ వేలంలో దక్కిన రెండో అత్యధిక ధర ఇది. అమృతా షేర్‌ గిల్‌ చిత్రాల్లో ఇప్పటివరకూ అత్యధిక ధర పలికింది కూడా ఇదే. 2021లో శాఫ్రాన్‌ఆర్ట్‌ సంస్థ ఈ వేలం నిర్వహించింది.
1937 లో దక్షిణ భారతదేశం బయలుదేరినది. ' , , ఆమె కుంచె నుండి జాలువారినది అప్పుడే. శాస్త్రీయ భారతదేశపు కళ వైపే ఆమె అధిక శ్రద్ధ చూపేది. అప్పటి వరకు పేదరికం, నిరాశలు మాత్రమే తొణికిసలాడే భారతీయ చిత్రకళలో, ఈ చిత్రపటాలతో ఆమె వర్ణాల పట్ల, భారతీయ సూక్ష్మాల పట్ల దాగి ఉన్న భావోద్వేగాలతో నింపివేసింది. ఈ సమయానికల్లా అమృతా వృత్తిలో పరివర్తన వచ్చింది. తన కళాత్మక ధ్యేయం, కేవలం భారతీయ ప్రజల జీవన విధానాన్ని తన కాన్వాస్ ద్వారా వ్యక్తపరచటం మాత్రంగానే దిశానిర్దేశం చేసుకొన్నది. ఒకానొక లేఖలో అమృతా ఈ విధంగా పేర్కొన్నది.
సిక్కు రాచవంశానికి చెందిన సంస్కృత, పర్షియన్ పండితులు ఉమ్రావో సింఘ్ షేర్-గిల్ మజితియా, హంగేరికి చెందిన ఒపేరా గాయని మేరీ ఆంటోనియట్ గోటెస్ మన్ కు అమృతా తొలి సంతానం. అమృతాకు ఒక సోదరి, ఇంద్రాణీ షేర్-గిల్. అమృత బాల్యం చాలా మటుకు బుడాపెస్ట్ లో గడిచింది. భారతదేశంపై, ఇక్కడి సంస్కృతి-సాంప్రదాయలపై గౌరవం కలిగిన ఎర్విన్ బాక్తే అమృతాకు మేనమామ. అమృతా చిత్రాలకు విమర్శకులుగా ఉంటూ, చిత్రకళలో ఆమె ప్రావీణ్యతకు పునాదులు వేశారు. వారి ఇంటిలోని పనిమనుషులనే తన చిత్రకళకు మాడల్ లుగా పరిగణించమని తెలిపేవాడు.
1938 లో తన తల్లి వైపు బంధువు అయిన వైద్యుడు విక్టోర్ ఈగాన్ ను అమృతా వివాహమాడినది. అతనితో బాటు ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని గోరఖ్ పూర్లో నివాసానికి వచ్చింది. తన రెండవ దశ చిత్రలేఖనం ఇక్కడే ప్రారంభమైనది. రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్, అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్, జమిని రాయ్ వంటి వారి ఇష్టాలైన బెంగాలీ శైలి చిత్రకళ యొక్క ప్రభావం ఈ దశ చిత్రలేఖనంలో ప్రస్ఫుటంగా కనబడింది. ముఖ్యంగా రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ తన చిత్రపటాలలో మహిళలని చిత్రీకరించే తీరు, అబనీంద్రనాథ్ చిత్రపటాలలో ప్రతిబింబించే వెలుగునీడలు అమృత చిత్రపటాలలో తొణికిసలాడేవి.
1934 నాటికల్లా, అమృతా మనస్సులో తను భారతదేశం తిరిగిరావాలని, ఇక్కడి స్థానికతను ప్రతిబింబించేలా తన వృత్తి ఉండాలనే కోరికలు బలీయమైనాయి. తన తుది శ్వాస దాకా అమృత ఈ విషయాలను చిత్రీకరించటమే కొనసాగించింది. 1935లో అమృత ఆంగ్ల విలేఖరి మాల్కం మగ్గరిడ్జ్ ను షిమ్లాలో కలిసినది. తన ప్రేమికుడి చిత్రపటాన్ని అమృతా వేసింది. వారు కొంతకాలం సహజీవనం చేశారు. కార్ల్ ఖండాల్వాలా ఆమె భారతీయ మూలాలను కనుగొనమని ఇచ్చిన స్ఫూర్తితో ఆమె యాత్రలు మొదలుపెట్టినది. చిత్రకళలో అజంతా, ముఘల్, పహారీ శైలులకు ముగ్ధురాలైనది.
తన పదహారవ ఏట అమృతా చిత్రకారిణిగా శిక్షణ పొందేందుకు తన తల్లితో బాటు ఐరోపా బయలుదేరినది. ఫ్రాన్స్లో ప్రముఖ చిత్రకారుల శిష్యురాలిగా చేరినది. ఆమె పై అక్కడి చిత్రకళానిపుణుల యొక్క ప్రభావం ఆమె మొదటి చిత్రపటాల లోనే బహిర్గతమైనది. 1932లో ఆమె చిత్రీకరించిన ఆ మరుసటి సంవత్సరం ప్యారిస్ లోని అసోసియేట్ ఆఫ్ ద గ్రాండ్ సాలోన్ పురస్కారానికి ఎంపికైనది. ఈ పురస్కారం గ్రహించిన అతి పిన్న వయస్కురాలు, ఆసియాకు చెందిన ఏకైక వ్యక్తి, అమృతాయే.
1921 లో అమృతా తల్లిదండ్రులు ఇరువురు కుమార్తెలతో కలిసి భారతదేశం వచ్చారు. ఇరువురూ పియానో, వయొలిన్ నేర్చుకొన్నారు. తన ఐదవ ఏటి నుండే అమృతా చిత్రలేఖనం చేస్తున్ననూ, ఎనిమిదవ ఏటి నుండి చిత్రలేఖనం పై అధిక దృష్టిని కేంద్రీకరించింది. 1923 - 1924 వరకు అమృతా తల్లితో బాటు ఇటలీలో ఉంది. అక్కడి కళాకారులను, వారి కళాఖండాలను గమనించింది. 1924 లో మరల భారతదేశం తిరిగివచ్చింది.
2023 సెప్టెంబరు 16న జరిగిన సాఫ్రోనార్ట్ వేలంలో అమృతా షేర్ గిల్ కాన్వాస్‌పై గీసిన అందమైన ఆయిల్ పెయింటింగ్ ‘ది స్టోరీ టెల్లర్’ రూ. 61.8 కోట్లకు ధర పలికింది. దీంతో సయ్యద్ హైదర్ రజా గీసిన ‘జెస్టేషన్’ పెయింటింగ్ నెలకొల్పిన ప్రపంచ రికార్డును ఆమె బద్దలుకొట్టినట్టయింది. ఒక భారతీయ పేయింటర్‌ వేసిన చిత్రానికి లభించిన అత్యధిక ధర ఇదే అవడం విశేషం.
భారతదేశంలో తన మజిలీ తనలోని కళను కొత్త పుంతలను త్రొక్కించింది. యుద్ధం జరుగుతున్నప్పుడు తాను ఐరోపాలో ఉన్నప్పటి కళకి, ప్రత్యేకించి హంగేరీ చిత్రకారుల ప్రభావం ఉన్న తన కళకీ; ఈ కళకీ చాలా వ్యత్యాసం ఉన్నట్లు అమృతా గుర్తించింది.
నేను భారతదేశంలో మాత్రమే చిత్రపటాలను వేయగలను. ఐరోపా పికాసో, మాటిస్సే, బ్రేక్వీకి చెందినది. కానీ భారతదేశం, నాకు మాత్రమే చెందినది.
కెరీర్‌లో ఎదురైన కష్టాలపై విజయం సాధించిన మహిళా స్ప్రింటర్‌ ద్యుతీచంద్‌ రియోలో మాత్రం ఓటమి చవిచూసింది. 100మీ. పరుగు ను ఆమె 11.69 సెకన్లలో పూర్తి చేసి నిరాశాజనకంగా ఏడో స్థానంలో నిలిచి ఫైనల్‌కు అర్హత సాధించలేకపోయింది. జాతీయ స్థాయిలో ఆమె అత్యుత్తమ రికార్డు 11.24 సెకన్లు కావడం గమనార్హం. 1980లో పీటీ ఉష తర్వాత 100మీ. డ్యాష్‌లో 36 ఏళ్ల తర్వాత భారత్‌ నుంచి ఒలింపిక్స్‌కు అర్హత సాధించిన తొలి అథ్లెట్‌ ద్యుతీచంద్‌. ఆమెకు సైతం ఇదే తొలి ఒలింపిక్స్‌. ఆరంభంలో బాగానే పరిగెత్తినా. ఆఖరి 25 మీటర్లు సకాలంలో పూర్తి చేయడంలో ద్యుతి ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంది.
అపజయంపై ద్యుతీ చంద్‌ మాట్లాడుతూ. ఎకానమీ క్లాస్‌లో 36 గంటల పాటు ప్రయాణం చేయడం తనపై తీవ్ర ప్రభావం చూపిందని తెలిపింది. ఆగస్టు 5 సాయంత్రం రియోకు చేరుకున్నాక వెన్నునొప్పితో రెండు రోజులు విశ్రాంతి తీసుకున్నట్లు పేర్కొంది. సాధన చేసేందుకు ఇక్కడ తనకెవరూ సహకరించలేదని, తన వ్యక్తిగత కోచ్‌ సైతం ఆలస్యంగా వచ్చారని, ఆయనకు అక్రిడిటేషన్‌ రావడంలో తీవ్ర ఇబ్బందులు తలెత్తడంతో పరిస్థితులు అనుకూలించలేదని పేర్కొంది. తాను అందరినీ నిరాశ పరిచినట్లు తెలుసని అయితే 2020 టోక్యో ఒలింపిక్స్‌లో మరింత అత్యుత్తమ ప్రదర్శన చేస్తానని ఆశాభావం వ్యక్తం చేసింది. రియోలో తనతో పోటీ పడిన అథ్లెట్లందరూ తనకన్నా ఎక్కువ ఎత్తని ద్యుతీచంద్‌ వివరించింది.
మూడేళ్లు అక్క శిక్షణలో రాటుదేలిన తర్వాత ద్యుతీకి 2006లో ప్రభుత్వ శిక్షణ కేంద్రంలో అవకాశం వచ్చింది. అక్కడ ఆహారం ఉంది, టాయిలెట్స్ ఉన్నాయి, శిక్షణ ఉంది. అంతేకాదు. తాను ఏదైనా ప్రై జ్‌మనీ గెలిస్తే ఇంటికి పంపొచ్చు. ద్యుతీలో పట్టుదల పెరిగింది. అంతే. ద్యుతీచంద్ అక్కడి నుంచి వెనుదిరిగి చూడలేదు. 16 ఏళ్ల వయసులో అండర్-18 విభాగంలో జాతీయ చాంపియన్‌గా నిలిచింది. తర్వాతి రెండేళ్లలో ఆసియా జూనియర్ అథ్లెటిక్స్ చాంపియన్‌షిప్‌లో 100మీ. 200మీ. విభాగాల్లోనూ స్వర్ణం గెలిచింది. జీవితం తాను కోరుకున్నట్లే సాగుతోంది. కామన్వెల్త్ క్రీడలు, ఒలింపిక్స్. పెద్ద లక్ష్యాలతో ముందుకు సాగుతోంది. అంతలో అనుకోని ఉపద్రవం వచ్చింది. ఈమె శరీరంలో పురుష హార్మోన్లు స్థాయికి మించి ఉన్నాయని భారత అధ్లెటిక్ సమాఖ్య ఈమెపై నిషేధం విధించింది. ఈ నిషేధంపై రెండేళ్ళు పోరాడిన తర్వాత 2016లో ఈవిడ స్విట్జర్లాండ్ లోని అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానంలో పోరాడి తనకు అనుకూలంగా తీర్పు తెచ్చుకున్నది.
గీతా సుబ్బారావు పుట్టింది 14 నవంబర్ 1942 విజయనగరంలో. ఆయన అసలు పేరు "పిళ్ళా సుబ్బారావు". కానీ గీతా సుబ్బారావుగా ప్రసిద్ధి చెందారు. సినిమా వాళ్ళందరికీ పబ్లిసిటీ కింగ్‌గా కూడా ఆయన ఆత్మీయుడు. పత్రికల్లో కుంచెతో అనుక్షణపు గిలిగింతలు పెట్టే గెంతులే కాక, గీతా ఆర్ట్స్, గీతా పబ్లిసిటీస్, గీతా చిత్ర అంటూ పబ్లిసిటీ రంగంలో తనదైన కళాకాంతులు వెదజల్లిన వాడాయన. బాల సాహిత్య రచయితగానూ అవార్డులందుకున్న మనిషి. తెలుగులో తొలి ప్యాకెట్ డైలీ కార్టూన్లు వేసిన క్రెడిట్ బహుశా పిళ్ళా సుబ్బారావ్ గారికే దక్కుతుంది. మరో విశేషం దినపత్రికల్లో ఆయన పుంఖాను పుంఖాలుగా పొలిటికల్ కార్టూన్లు వేసినా కార్టూన్లో నాయకుల క్యారికేచర్లు లేకుండానూ, రాజకీయ వ్యవస్థపై చురకలు వేసిన కార్టూనిస్టూ, అందునిమిత్తం ఒడిదుడుకులను మాత్రం ఎదుర్కొన్న కార్టూనిస్టూ, ఈయనే అనాలి.
ఆయన చిన్నతనం నుండేకథలను వ్రాయడం ప్రారంభించారు. తొలి రచనే బెంగాలీలోకి అనువాదం కావడం, సినిమా రూపంలో రావడం జరిగింది. బాలల రచనలో విశేష ప్రతిభ కనబరిచిన గీతా సుబ్బారావుకు మంగాదేవీ బాల సాహిత్య పురస్కారాన్ని అందించారు. ఈయన సెన్సార్‌ బోర్డు సలహా మండలి సభ్యునిగా ఉన్నారు. సీనియర్‌ పాత్రికేయులైన సుబ్బారావు ఇప్పటి వరకు 35 నవలలు, వందలాది బాలల రచనలు చేశారు. ఈయన రచనలు అనేక భాషల్లోకి తర్జుమా అయ్యాయి. కొన్ని సినిమాల రూపంలోనూ వచ్చాయి. ఆయన తనకు సన్మానం సందర్భంగా అందించిన రూ. 25 వేలను తిరిగి ఆ సంస్థకే ఇచ్చారు. ఇలాంటి కార్యక్రమాలను శ్రీ వెంకటేశ్వర బాలకుటీర్‌ మరిన్ని నిర్వహించాలన్న సదుద్దేశంతో ఈ నగదును సాయంగా అందించారు.
గీతాసుబ్బారావుగారు దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాలపాటు గీతా పేరుతో కారూన్లు వేశారు. ఆంధ్రప్రభ, ఆంధ్రపత్రిక దినపత్రికలలో ప్రతిరోజు గీసిన హాస్యరేఖలు. రాజకీయాలకూ, సామాజికులకూ చురుక్కుమనిపించే విధంగా గీతోపదేశం చేసారు. శంకర్స్ వీక్లీతో పాటు మరికొన్నిహిందీ, ఇంగ్లీషు పత్రికల్లో. అన్నితెలుగు పత్రికల్లో కారూన్లు ప్రచురించబడ్డాయి. కారూనిస్టుకు వుండాల్సిన లక్షణాలన్నీసుబ్బారావుగారికి ఉన్నాయి. అందువల్లనే దశాబ్దాలపాటు అఖండంగా వ్యంగ్యవిన్యాసాలూ, చమత్కార చిత్రాలూకొనసాగించ గలుగుతున్నారు. వాటిలో కొన్ని "గీతా నవ్వులు" పుస్తకంలో ప్రచురించారు.
పిల్లలు కాదు పిడుగులు - ఈ పుస్తకం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రప్రభుత్వ అవార్డును, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు యూనివర్శిటీ బహుమతిని గెలుచుకుంది.
“శ్రీమాన్ మహా కుక్కుటేశాంక సౌధా గపీఠస్ధితా శాంకరీ రాజ రాజేశ్వరీ దేవి హూంకారిణీ సావధానంబుగా మన్మధాబ్ధునం దావకావాసమౌ పీఠికా పట్టణరాజ్యంబునన్ శ్వేతవక్తృల్ జమాబంది సేయంగ నందౌ చమత్కారముల్ దండకంబొప్పగా జెప్పెదన్ దివ్యచిత్తంబునన్ దెచ్చినా తప్పులన్ గాచి రక్షింపవే గౌరీ నీకుం ప్రమోదంబుగా వందనం బాచరింతున్ మహా దేవీ వైశాఖమాంసాంత్య పక్షంబున్ గ్రాంటుగారొప్పగా కాకినాడం బ్రవేశించి ” అలా మొదలుపెట్టి " ముంగమూరాన్వయుండైన లక్ష్మీనృసింహుండు దావచ్చి పెద్దాపురంబుం బ్రవేశించి యా నాల్గు ఠాణాల కణాలతో లేచిరమ్మంచు లక్ష్మయ్యకుం వ్రాయగావారుసంతోషిత తత్సభామధ్యభాగోోద్భవానేక చిత్రవిచిత్ర ప్రభాయక్తనాశ్చర్యముల్ జెప్పుకొంచుం చిదానందులై యుండిరోయమ్మ నీ దాసుడైనట్టి కుందూరి దాసయ్యనుంగాంచి రక్షింపవమ్మామహాదేవి తుభ్యం నమస్తే నమస్తే నమః" అని పరిసమాప్తి చేసిన ఆ దండక రచన కామాలు తప్ప చివరదాకా ఫుల్ స్టాప్ లేక సాగిన 8 పుటల దండకం.
జమాబందీ అనగా సాధారణంగా సంవత్సరానికొకసారి శిస్తుల నిర్ణయాల కొరకు జరిగే సమావేశం. ఈ పదం మహమ్మదీయ పరిపాలన కాలంలోనుండి వాడుకలోనుండిన అనేక పార్శీ, ఉరుదూ పదాలలో ఒకటి. తదుపరి ఆంగ్లేయ పరిపాలనలో కూడా అమలులోనుండి విశాలాంధ్రదేశములో 20 శతాబ్దములో కరణీకములు అంతరించే వరకూ అమలులో వుంది. 1772 లో మహారాష్ట్రను పరిపాలించిన పీష్వా మాధవరావు కొలువులో నున్న మంత్రి నానా ఫర్నవీసు జమాబందీ పద్ధతిని అమలుచేసినట్లుగా చరిత్రలో కనబడుచున్నది. తరచూ ప్రతిఏటా జిల్లాలవారీగా జరిగే శిస్తు నిర్ణయాలకు చేసే సమావేశములనే కాక అరుదుగా ఎప్పుడోఒకసారి జరిగే ఇనాములు ఫైసలా సమావేశములకు కూడా జమాబంది అంటారని చరిత్రచెప్పుతున్నది., బ్రౌను నిఘంటువులో జమాబంది అంటే “ ” అని అర్ధము చెప్పబడియున్నది. బ్రిటీషు వారి పరిపాలనలో జమాబందీ తీరు తెన్నులు కె.ఎన్.కేసరి తన ఆత్మకథ చిన్ననాటి ముచ్చట్లలో వివరించారు.
కవులకు ప్రేరణ కలిగించేటంతగా చేసే ఆ జమాబందీలేమిటో తెలుసుకున్నాక, వారు రచించిన ఆ కవిత్వము కూడా తెలుసుకొనదగినదే. సా.శ. 1835 లో కాకినాడలో జరిగిన శిస్తునిర్ణయాల జమాబందీని కుందూరి దాసన్నకవి దండకంగా వర్ణించియుండగా అంతకు పుర్వము సా.శ. 1799 లో విశాఖపట్టణం లోజరిగిన ఇనాములకు సంబంధించిన జమాబందీని సీసమాలికగా వర్ణించారు వర్దిపర్తి కొనరాట్కవి.
అడిదెం రామారావు గారు రచించిన విస్మృత కళింగాంధ్ర కవులు అను పుస్తకములో వర్దపర్తి కొనరాట్కవి రచించిన 'కరణాల భోగట్ట-కమిటీ ఉత్తరం' లో ఇనాముల ఫైసలాకు సా.శ. 1799లో విశాఖపట్టణంలో చేసిన జమాబందీని వర్ణించిన సీసమాలిక పద్యము వున్నదని ఆంధ్రప్రభ 21-06-1987 న దిగవల్లి వేంకట శివరావు గారు ప్రచురించిన వ్యాసము వలన తెలియుచున్నది.
మేధావులు, విద్యావేత్తలు, రచయితలలో ఐ.వి.చలపతిరావ వారు సుప్రసిదులు. ఆయన 1923 ఏప్రిల్ 25వ తేదీన వెంకట కృష్ణారావు, దమయంతి దంపతులకు జన్మించారు. తన 15వ యేట తండ్రిని కోల్పోయారు. ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కాకినాడ పట్టణంలో గల పిఠాపురం రాజా కళాశాలలో పట్టభద్రులైనారు. తరువాత ఆయన మహారాష్ట్ర లోని నాగపూరుకు తన ఆంగ్ల సాహిత్యంలో పోస్టు గ్రాడ్యుయేట్ చేయాలనే తన స్వప్నాన్ని సాకారం చేసుకోవడానికి వెళ్లారు. ఇంగ్లీషు సాహిత్యంలో ఎం.ఏను నాగపూర్ విశ్వవిద్యాలయంలో చదివి 1916లో చలపతిరావు డిస్టింక్షన్లో ఉత్తీరులయ్యారు. అనంతరం నాగపూర్ విశ్వవిద్యాలయం, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం, శ్రీవెంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం అనుబంధ కళాశాలల్లో ఆంగ్లోవన్యాసకుడుగా ప్రిన్సిపాల్ గా పనిచేశారు.
పిదప కొంతకాలం పబ్లిక్ ఇనస్ట్రక్షన్ డిప్యూటీ డైరెక్టర్ గా ఉన్నత విద్యాశాఖ డిప్యూటీ డైరెక్టరుగా కాలేజియేట్ సెల్ ప్రధానాధికారిగా, రాష్ట్ర విద్యా పరిశోధన - శిక్షణా మండలి ప్రొఫెసర్ డైరెక్టర్గా ఉన్నారు. భారతీయ విమానయాన శిక్షణా సంస్థ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ అకాడమీ, భారత డైనమిక్ లిమిటెడ్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, విజయ ఎలక్రికల్స్ రాష్ట్ర ఆర్థిక సంస్థ, ఎన్సీఈఆర్టీ , హైదరాబాద్ కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయం వారి ఎకాడెమిక్ సాఫ్ కాలేజీలు, ఉస్మానియా, శ్రీవెంకటేశ్వర ఆంధ్ర, జవహర్లాల్ నెహ్రూ సాంకేతిక విశ్వవిద్యాలయాలకు, మరికొన్ని ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు, సంస్థల నిర్వహణ శిక్షణకు సంబంధించిన నిపణుడుగా, మేధావిగా, బోధకుడుగా వీరు అగణిత సేవలందించారు.
ముఖ్యంగా వీరు రచించిన మహాత్మాగాంధీ, శంకరాచార్య ధ్వన్యనుకరణ సమ్రాట్ నేరెళ్ళ వేణుమాధవ్, హర రాష్ట్రపతి- నీలం సంజీవరెడ్డి తదితర ప్రముఖుల జీవిత చరిత్రలు చెప్పుకోదగినవి. "కల్చర్ క్యాప్సూల్స్" శీర్షికన "ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ కాలేజీ టీచర్స్ అడ్మినిస్తేటర్స్ - హ్యాండ్బుక్ ఇండియన్ రినెజాన్స్ ఏన్షియంట్ విజ్డమ్- మోడ్రన్ ఇన్సైట్స్, గోల్డెన్ హెరిటేజ్ ఆఫ్ ఇండియన్ కల్చర్ లివింగ్ త్రూ ఛేంజింగ్ టైమ్స్ సంస్కృతి సౌరభాలు, జీవన సౌందర్యం ఇత్యాది డజను ప్రామాణిక గ్రంధాలు రచించారు. స్వీయ జీవిత చరిత్ర 'వాట్ లైఫ్ టాట్ మి కూడా వీరు రాసుకుని ముందుతరాలకు అందించారు.
కరీంనగర్ శ్రీరాజరాజేశ్వరీ ఆర్ట్స్ అండ్ సైన్స్ కళాశాలకు సుప్రసిద్ధ కవి విశ్వనాథ సత్యనారాయణ తర్వాత ప్రిన్సిపాల్గా వచ్చి చలపతిరావు తన ముద్ర వేశారు. వారి ఆంగ్ల ప్రసంగం విన్నవారెవ్వరూ ఆయనను ఏనాటికీ మరచిపోలేరు. అది వారి ప్రతిభకు మచ్చుతునక. మహాత్మాగాంధీ అభిమాన పత్రిక మాత్రమే కాకుండా ఇంగ్లీషు సాహిత్య ప్రపంచంలో చెప్పుకోదగిన ప్రసిద్ధ త్రైమాసిక పత్రిక "త్రివేణికి వారు చీఫ్ ఎడిటర్గా సుదీర్ఘకాలంగా కౌనసాగుతూనే ఉన్నారు. వయోధి కుల కోసం ప్రచురిస్తున్న "ట్విలైట్ లైఫ్" మాసపత్రికను చలపతిరావు ఈ వయస్సులోనూ ఎడిట్ చేస్తూనే ఉన్నారు.
1918లో ప్రభుత్వ ఉద్యోగ విరమణ చేసిన తర్వాత ఆచార్య ఐ.వి. చలపతిరావు ఇంగ్లీషు - పారిన్ లాంగ్వేజెస్ సెంట్రల్ ఇన్స్టిట్యూట్ రిజిస్టారుగా, భార తీయ విశ్వవిద్యాలయాల సంఘం సమన్వయకర్తగా పనిచేశారు. అంతేకాకుండా నూపోర్ట్ విశ్వవిద్యాలయం డైరెక్టరుగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉన్నత విద్యా కమిషనరేట్ కన్న లైంట్గా, ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉన్నత విద్యామండలి సభ్యకార్యదర్శిగా ఉన్నారు. ఇటీవలి దాకా ఉన్నత విద్యావేదిక అధ్యక్షులుగా కొనసాగారు.
మహాత్మాగాంధీని స్వయంగా కలుసుకుని స్ఫూర్తిపొందిన చలపతిరావు సాధారణ జీవితం గడుపుతూ, అసాధరణ చింతనాపరుడుగా, జీవిత చరిత్ర కారుడుగా రూపొందాడు. భారతీయ చింతనను, సంస్కృతిని ప్రస్పుటం చేసే మహనీయులు, దేశభక్తులు, ఆధ్యాత్మికవేత్తలు, ఇతర రంగాల తేజోమూర్తుల జీవిత చరిత్రలు ఇంగ్లీషులో రాసి, బయటి ప్రపంచానికి భారతీయులు, తెలుగువారి ప్రతిభా విశేషాలను చాటారు.
అయ్యంకి వెంకట చలపతి రావు; భారతీయ విద్యావేత్త, వక్త, ఉపాధ్యాయులు, సంపాదకులు. ఆయన విద్య, సమాచార రంగం, మేనేజిమెంటు, జీవితచరిత్రల గురించి 25 పుస్తకాలను వ్రాసారు. ఆయన సుమారు వంద పుస్తకాలకు ముందుమాట, సమీక్షలను వ్రాసారు. ఆయన ఆంగ్లం, తెలుగు రచయితగా సుప్రసిద్ధులు.
ఆయన దేశవ్యాప్తంగా అనేక విశ్వవిద్యాలయాలకు, జాతీయ శిక్షణా సంస్థలకు, అకడమిక్ స్టాఫ్ కళాశాలలకు విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్ గా ఉన్నారు. ఆయన కమ్యూనికేషన్స్ స్కిల్స్, భారతీయ సంస్కృతి, జీవితావసరాల గురించి, పర్సనాలిటీ డెవలెప్ మెంటుకు సంబంధించిన అంశాలలో విశేష ప్రతిభావంతులు.