polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
యురల్సు లోని రాకు ఆర్టు పాలియోలిథికు తరువాత ఇలాంటి మార్పులను కనబరుస్తుంది. చెక్క షిగిరు విగ్రహం అరుదైన మనుగడ. సాధారణమైన పదార్థంతో చేసినప్పటికీ దీర్గకాలం మనుగడసాగిస్తున్న అరుదైన శిల్పానికి ప్రతీకగా ఉండవచ్చు. ఇది రేఖాగణిత మూలాంశాలతో చెక్కబడిన లర్చు ప్లాంకు, అగ్రస్థానంలో మానవ తల అమర్చబడి ఉంది. శకలాలు, తయారు చేసినప్పుడు ఇది 5 మీటర్ల ఎత్తు ఉండేది.
స్టోన్హెంజుతో సహా ఒక కర్మ లేదా ఖగోళ ప్రాముఖ్యత ఉన్న ప్రదేశాలలో నిర్మాణం ప్రారంభం అయిందన్నదానికి కొన్ని ఆధారాలు ఉన్నాయి. తూర్పు-పడమరగా " పెద్ద పోస్టు హోల్ " చిన్న వరుస, స్కాట్లాండ్‌లోని వారెను ఫీల్డులో "చంద్రమాన ఆధారిత క్యాలెండరు" నిర్మాణంలో గుంటలతో తయారుచేయబడిన వివిధ పరిమాణాల " పోస్టు హోల్సు " చంద్ర దశలను ప్రతిబింబిస్తాయి. రెండూ సి. 9,000 బిపి .
ఎడ్వర్డు పియెటు దీనికి అజిలియను సంస్కృతి పేరు పెట్టడంతో అంతరాన్ని నింపినట్లు పేర్కొన్నాడు. నటు స్టెర్జెర్నా "ఎపిపాలియోలిథికు" లో ఒక ప్రత్యామ్నాయాన్ని ఇచ్చింది. పాలియోలిథికు, నియోలిథికు మధ్య చొప్పించిన స్వంత హక్కులో ఇంటర్మీడియటు యుగం కాకుండా పాలియోలిథికు చివరి దశను సూచిస్తుంది.
యురేషియాలో అనేక ప్రాంతాలలో మధ్యరాతియుగానికి అనేక కాలమాన లెక్కలు ఉన్నాయి.10,000 5,000 , వరకు ఉత్తరపశ్చిమ యురోప్ లో దీనిని దిగువ ప్లైస్టోసీన్ కాలముగా మరియ ఎగువ వ్యవసాయ కాలంగా కూడా పిలువబడింది. కాని సుమారు ప్రకారం మధ్యరాతియుగంగా పిలువబడింది.
పురాతత్వఅధ్యనం ప్రకారం మధ్యరాతియుగం అనేది ప్రాచీన శిలా యుగంకు, నవీన శిలా యుగంకు మధ్య గల యుగము. దీనినే (గ్రీకులో: , ""; , "", అని అంటారు.1960 వరకు ఫ్రేంచి, యురోప్లో దీనినే ఎగువ నవీన శిలా యుగంగా కూడా పిలువబడింది.
మధ్య శిలాయుగంలో క్వార్ట్‌జైట్, చెకుముడి రాళ్లు, క్రిస్టల్, జాస్పర్, చిల్స్‌డన్ మొదలైన రాళ్లతో రాళ్లను వాడి సూక్ష్మపరికరాలు తయారు చేసుకున్నారు.
గోదావరి జిల్లాల్లోని శివపురం గ్రామంలో బంగార్రాజు పిల్ల జమీందారు. ఆ సోగ్గాడి భార్య సత్యభామ .ఆమె కడుపుతో ఉన్నప్పుడు యాక్సిడెంట్‌లో బంగార్రాజు చనిపోతాడు. భర్తలానే పుట్టిన కొడుకు రాము ను అతి జాగ్రత్తగా పెంచుతుంది సత్యభామ. రాము భార్య సీత . అమెరికాలో టాప్ ఫైవ్ డాక్టర్స్‌లో ఒకడిగా స్థిరపడ్డ రామూకి పనే లోకం. భార్య మీద ప్రేమను కూడా పైకి వ్యక్తం చేయలేని అమాయకుడు. దాంతో, విడాకులకు సిద్ధమై, సత్యభామకు చెప్పడం కోసం ఇండియాలోని ఊరికొస్తారు. వీటికన్నిటికీ మొగుడు బంగార్రాజు కారణమని తల్లి నిందిస్తుంది. అప్పుడు యముడి అనుమతితో తండ్రి ఆత్మ భూలోకానికి వస్తుంది. ఈ ఫ్రెండ్లీ ఘోస్ట్ ఇక్కడ భార్యకు మాత్రమే కనపడుతూ, వినపడుతూ కొడుకు కాపురం చక్కదిద్దడానికి ప్రయత్నిస్తుంది.
సోగ్గాడే చిన్నినాయనా నాగార్జున కథానాయకుడిగా నటించగా 2016 సంక్రాంతికి విడుదలైన చిత్రం. కళ్యాణ్ కృష్ణ కురసాలకు దర్శకుడిగా ఇది తొలి చిత్రం. ఈ సినిమాలో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు నటించిన హిట్ పాట సోగ్గాడే చిన్నినాయనా.కు రీమిక్స్ పాట కూడా ఉంది. ఈ సినిమాకు ఉత్తమ స్పెషల్ ఎఫెక్ట్స్ విభాగంలో నంది అవార్డు వచ్చింది.
బహులైక జేష్ఠ అమావాస్యకు పక్షం ముందు అమ్మ వారికి ఉయ్యాల తాడిని వేస్తారు. జాతర రోజు నుండి జాతర ముగిసే వరకూ అమ్మవారు, ఆమె ఆడపడుచులు అక్క చెల్లెళ్ళు ఈ ఉయ్యాల తాడి వద్దే ఆడి పాడి భక్తుల ఆలనా పాలనలు చూస్తారని భక్తుల విశ్వాసం. ఈ ఉయ్యాల తాడిని రైతులు వారి వారి పొలాల గట్లమీద ఏపుగా ఎదిగిన తాడిని సమర్పించడానికి ఎగబడతారు అలా సమర్పించడానికి రైతులు ఆలయ కమిటీ వారికి 6 నెలల ముందుగానే చెప్పుకోవలసి వుంటుంది. ఉయ్యాల తాడిని కేవలం భుజాల మీద మాత్రమే దాదాపు 100 మందికి పైగా హరిజన సోదరులు ఊరేగింపుగా ముందు డప్పులు మ్రోగుతుంటే ఆ తదుపరి గరగలు నడుస్తూ వుంటే దారిపొడవునా గ్రామ ప్రజలు ఆడపడుచులు తాడిలకు స్నానం చేయించి పసుపు కుంకుమలు రాసి పాత పెద్దాపురం కోటముందు మీదుగా గుడివద్దకు సాగనంపుతారు అది వారి భుజాల మీదుగా ఆ దారి మీదుగానే గుడివద్దకు రావాలి అది అనాదిగా వస్తున్న ఆచారం
ఈ మరిడమ్మ అమ్మ వారి జాతర ప్రతీ సంవత్సరము జేష్ఠ మాసం లోని అమావాస్య నుండి ప్రారంభ మై ఆషాడమాసంలోని అమావాస్య వరకూ 37 రోజుల పాటు ఎంతో వైభవముగా జరుగుతుంది. రాష్ట్ర నలుమూలల నుండి మరిడమ్మ అమ్మ వారి దర్శనం కోసం ఎంతో మంది భక్తులు వస్తూంటారు ఒక్క ఆదివారం రోజునే దాదాపు 40 నుండి 50 వేల మంది వరకూ భక్తులు అమ్మవారిని దర్శించుకుని మొక్కుబడులు సమర్పించుకుంటారని ఆలయ కమిటీ సమాచారం.
మరిడమ్మ తల్లి అమ్మవారి దేవాలయం తూర్పు గోదావరి జిల్లా పెద్దాపురంలో ప్రసిద్ధి చెందిన గ్రామదేవత యొక్క ఆలయం. ఇది 1952 లో దేవాదాయ శాఖ వారి అధీనం లోనికి వెళ్ళింది.
కొత్త ప్రావిన్సుల సరిహద్దులను గవర్నర్ జనరల్ నియమించే సరిహద్దు కమిషన్ అవార్డు ద్వారా, నిర్ణీత తేదీకి ముందు గానీ తరువాత గానీ నిర్ణయించాలి.
కొత్త డొమినియన్ల కోసం రాజ్యాంగం: కొత్త రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించే లోపు, కొత్త రాజ్యాలను, దాని ప్రావిన్సులనూ భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935 కు లోబడి పాలిస్తారు. .
బ్రిటన్ రాజు కొత్త డొమినియన్లకు ఒక్కో గవర్నర్ జనరల్‌ను నియమించాలి. కొత్త రాజ్యాల శాసనసభ చట్టానికి లోబడి ఇది ఉంటుంది.
రెండు డొమినియన్లకు గవర్నర్ జనరల్‌గా ఒకే వ్యక్తి: కొత్త డొమినియన్లలో ఏదైనా శాసనసభ చట్టం ద్వారా ఒప్పుకోకపోతే తప్ప, అదే ఒకే వ్యక్తి రెండింటికి గవర్నర్ జనరల్ కావచ్చు.
ఏదైనా మార్పును ప్రవేశపెట్టే అధికారం 1948 మార్చి 31 వరకు ఉంది. ఆ తరువాత ఆ చట్టాన్ని సవరించడాన్నీ, స్వీకరించడాన్నీ రాజ్యాంగ అసెంబ్లీ చూసుకుంటుంది.
డొమినియన్ కు చెందిన శాసనసభకు ఆ డొమినియన్ కోసం చట్టాలు చేయడానికి పూర్తి అధికారాలు ఇవ్వబడ్డాయి, పరిపాలనా ప్రాంతానికి బయట కార్యకలాపాలు జరిపే చట్టాలతో సహా.
కొత్త డొమినియన్ల శాసనసభలు చేసే ఏ చట్టమైనా, లేదా చట్టం లోని ఏ నిబంధనైనా, ఇంగ్లాండ్ చట్టానికి విరుద్ధంగా ఉన్నంత మాత్రాన అది చెల్లకుండా పోదు.
ఈ చట్టం ఆమోదించేటప్పుడు అమలులో ఉన్న భారతీయ రాష్ట్రాలు, గిరిజన ప్రాంతాలతో ఉన్న అన్ని ఒప్పందాలూ, ఒడంబడికలూ ముగిశాయి.
సెక్రెటరీ ఆఫ్ స్టేట్ ఫర్ ఇండియా కార్యాలయం రద్దైంది. సివిల్ సర్వీస్ లేదా సివిల్ పోస్టులకు బ్రిటను సింహాసనం తరపున సెక్రెటరీ ఆఫ్ స్టేట్ నియామకాలకు చేసే చట్టం 1935 లోని నిబంధనలు పనిచేయడం మానేశాయి.
పౌర అధికారులు: 1947 ఆగస్టు 15 న, అంతకు ముందూ నియమించబడిన ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల సేవలను పూర్తి ప్రయోజనాలతో కొత్త డొమినియన్ల ప్రభుత్వాల క్రింద కొనసాగించడానికి సెక్షన్ 10 వీలు కలిగిస్తోంది.
సాయుధ దళాలు: 11, 12, 13 సెక్షన్లు భారత సాయుధ దళాల భవిష్యత్తు గురించి చెబుతాయి. 1947 జూన్ 7 న విభజన కమిటీని ఏర్పాటు చేశారు. విభజన గురించి నిర్ణయించడానికి, ప్రతి వైపు నుండి ఇద్దరేసి ప్రతినిధులు ఉంటారు. వైస్రాయ్ చైర్మనుగా ఉంటారు. విభజన ప్రక్రియ ప్రారంభమైన వెంటనే దీని స్థానంలో పార్టిషన్ కౌన్సిల్ ను నియమించాల్సి ఉంది.
1947 ఆగస్టు 15 న సంస్థానాలపై బ్రిటిష్ అధికారాన్ని ముగించడం, స్వతంత్రంగా ఉండడానికి గాని, ఏదో ఒక దేశంలో చేరడానికి గాని వాటికి ఉన్న హక్కును గుర్తించడం.
బ్రిటిషు చక్రవర్తి "భారత చక్రవర్తి" అనే పేరును వాడడాన్ని రద్దు చేయడం (కింగ్ జార్జ్ రాజు 1948 జూన్ 22 న రాజ ప్రకటన ద్వారా దీన్ని అమలు చేశాడు).
సంప్రదింపుల అనంతరం జవహర్ లాల్ నెహ్రూ, వల్లభ్ భాయి పటేల్, ఆచార్య కృపలానీ ప్రాతినిధ్యం వహించిన కాంగ్రెస్ పార్టీ, మహమ్మద్ అలీ జిన్నా, లియాఖత్ అలీ ఖాన్, అబ్దుల్ రబ్ నిష్తార్ ల ప్రాతినిధ్యంలోని ముస్లిం లీగ్, సిక్ఖుల ప్రతినిధిగా సర్దార్ బల్దేవ్ సింగ్ లతో గవర్నర్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా లార్డ్ మౌంట్‌బాటన్ ఒప్పందానికి వచ్చాక, యు.కె. ప్రధానమంత్రి క్లెమెంట్ అట్లీ ప్రభుత్వం, భారత గవర్నర్ జనరల్ లార్డ్ మౌంట్ బాటన్ కలిసి చట్టాన్ని తయారుచేశారు.
భారత స్వాతంత్ర్య చట్టం 1947 అన్నది బ్రిటిషు ఇండియాను భారతదేశం, పాకిస్తాన్ అన్న రెండు స్వతంత్ర డొమినియన్లుగా విభజించేందుకు యునైటెడ్ కింగ్ డమ్ పార్లమెంటు చేసిన చట్టం. జూలై 18, 1947న ఈ చట్టం రాజసమ్మతి పొందింది. భారత స్వాతంత్ర్యం, పాకిస్తాన్ ఏర్పాటు ఆగస్టు 15 తేదీన జరిగాయి. ఐతే వైస్రాయ్ లార్డ్ మౌంట్‌బాటన్ ఆగస్టు 15వ తేదీన అధికార బదిలీ కోసం ఢిల్లీలో ఉండవలసి రావడంతో, పాకిస్తాన్ 14 ఆగస్టు 1947న ఆవిర్భావ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంది.
1947 జూన్ 4 న, మౌంట్ బాటెన్ ఒక విలేకరుల సమావేశం నిర్వహించారు, దీనిలో అతను రాచరిక సంస్థానాల ప్రశ్నను పరిష్కరించాడు. అవి 563 కి పైగా ఉన్నాయి. బ్రిటన్‌కు, భారతీయ సంస్థానాలకు మధ్య ఉన్న ఒప్పందం సంబంధాలు ముగిసిపోతాయి. 1947 ఆగస్టు 15 న బ్రిటిష్ అధికారం ముగుస్తుంది. క్రొత్త డొమినియన్లలో ఏదో ఒకదానిలో చేరడానికి, లేదా స్వతంత్రంగా ఉండడానికి వారికి స్వేచ్ఛ ఉంటుంది.
చాలా హింస జరిగింది. భారత భూభాగం నుండి చాలా మంది ముస్లింలు పాకిస్తాన్‌కు పారిపోయారు; పాకిస్తాన్ నుండి హిందువులు, సిక్కులు భారతదేశానికి పారిపోయారు. హింస నుండి తప్పించుకుని తమ కొత్త దేశానికి పారిపోయే క్రమంలో చాలా మంది తమ ఆస్తులు, వస్తువులన్నింటినీ విడిచిపెట్టారు.
ఇతడు అప్పటి పోర్చుగీసు పాలనలో ఉన్న దమన్లో గోవన్ క్యాథలిక్ దంపతులకు 1926, మే 2న జన్మించాడు. ఇతడు బెంగళూరులోని సెయింట్ జోసెఫ్స్ బాయ్స్ హైస్కూలులో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించాడు. తరువాత బొంబాయిలోని సెయింట్ జేవియర్స్ కాలేజీలో చరిత్రలో బి.ఎ.చదివాడు. తల్లిదండ్రుల నుండి ఐ.ఎ.ఎస్. పరీక్షలకు చదవాలని ఒత్తిడి వచ్చింది. కానీ ఇతనికి కార్టూన్‌ కళ పట్ల ఆసక్తి, అభిరుచి ఎక్కువ కావడంతో వారి కలలు ఫలించలేదు. ఆర్కిటెక్చర్ కూడా కొంతకాలం చదివాడు. ఇతని స్నేహితులు ఇతడి ప్రతిభను గుర్తించి పోస్ట్‌కార్డుపై గ్రీటింగ్ కార్డ్‌లను గీసి ఇమ్మని కోరారు. స్నేహితుల కోరిక నచ్చి అతడు గ్రీటింగ్ కార్డులను తయారు చేసి ఇవ్వడంతో కొంత ఆదాయం కూడా వచ్చింది. సహాయంతో విదేశాలకు వెళ్లే అవకాశం ఇతడికి లభించింది. పోర్చుగల్ దేశానికి వెళ్లి అక్కడ చిత్రకళలో ఒక సంవత్సరం శిక్షణ పొందాడు. ఇంగ్లాండులో ఐదు సంవత్సరాలు నివసించి అక్కడి టెలివిజన్, పత్రికలకు బొమ్మలు గీశాడు. అడ్వర్టైజ్‌మెంట్ స్టూడియోను నడిపాడు. ఈ ఆరేళ్ల కాలంలో ఇతడు పొందిన శిక్షణ ఎనలేనిది.
యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఇన్ఫర్మేషన్ సర్వీసస్ పిలుపుతో ఇతడు అమెరికా పర్యటించి అక్కడి ప్రముఖ కార్టూనిస్ట్ ఛార్లెస్ షుల్జ్‌ను కలిసాడు. వాషింగ్టన్ పోస్ట్ ఎడిటోరియల్ కార్టూనిస్ట్ హెర్బ్‌లాక్ ను కూడా కలిసి వారితో తన అనుభవాలను పంచుకున్నాడు. ఇతడి ప్రతిభను గుర్తించి భారత ప్రభుత్వం 1988లో పద్మశ్రీ, 2002లో పద్మభూషణ్, 2012లో పద్మవిభూషణ్ పురస్కారాలను అందజేసింది. అఖిల భారత కార్టూనిస్టుల సంఘం, బెంగళూరు వారు ఇతనికి జీవన సాఫల్య పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది. స్పెయిన్ రాజు ఇతనికి అత్యున్నత పౌర పురస్కారం 'క్రాస్ ఆఫ్ ద ఆర్డర్ ఆఫ్ ఇసాబెల్ ద క్యాథలిక్' ను అందించాడు. పోర్చుగీస్ దేశం 'నేషనల్ ఆర్డర్ ఆఫ్ నైట్‌హుడ్' పురస్కారంతో సత్కరించింది.
ఇతడు పూర్తిస్థాయి కార్టూనిస్ట్‌గా జీవితాన్ని ప్రారంభించే ముందు నాలుగు సంవత్సరాలు ఒక అడ్వర్టైజ్‌మెంట్ స్టూడియోలో పనిచేశాడు. ఇలస్ట్రేటెడ్ వీక్లీ ఆఫ్ ఇండియా పత్రికలో ఇతని మొదటి కార్టూనులు ప్రచురింపబడ్డాయి. తరువాత కరెంట్ పత్రికలో పనిచేసే అవకాశం లభించింది. ఒక ఏడాది తర్వాత టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా ఇతడికి తమ పత్రికలో అవకాశాన్ని ఇచ్చింది. తరువాత ఇతడు ఫెమినా, ఎకానిమిక్ టైమ్స్ తదితర పత్రికలలో కార్టూనులు వరుసగా వేశాడు. మిస్ నింబూపానీ, మిస్ ఫోనెస్కా వంటి శీర్షికలతో ఇతడు వేసిన కార్టూన్లు సుప్రసిద్ధమైనవి. విదేశీ యానం తరువాత తిరిగి స్వదేశానికి వచ్చి టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియాలో ప్రముఖ కార్టూనిస్టు ఆర్.కె.లక్ష్మణ్తో కలిసి పనిచేశాడు.
ఇతడికి చిత్రకళ పట్ల చిన్నతనం నుండే ఆసక్తి ఉండేది. తన ఇంటిలోని గోడలనే కేన్వాస్‌గా మలచుకుని చిత్రాలను గీసేవాడు. ఇతడిలో ప్రతిభను మొదటగా గుర్తించిన ఇతని తల్లి ఇతడిని అన్నివిధాలుగా ప్రోత్సహించింది. ఇతడికి ఒక తెల్లకాగితాల పుస్తకాన్ని కొని ఇచ్చింది. ఇతడికి ప్రతిరోజూ దినచర్యను వ్రాసే అలవాటును అలవరించింది. బాహ్యప్రపంచంలో అద్భుతమనిపించిన అంశాలను తన డైరీలో రేఖలలో నిక్షిప్తం చేసేవాడు. ఆ డైరీ ఇప్పటికీ లభ్యం.
మారియో మిరాండ పూర్తి పేరు ' ం '. ఇతడు మారియో మిరాండగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఇతడు భారతదేశపు అత్యంత జనప్రియమైన వ్యంగ్య చిత్రకారుడు.
విదేశాలనుండి తిరిగి వచ్చాక వివిధ పత్రికలలో పనిచేశాడు. పిమ్మట ఇతడు హబీబా హైదరీ అనే కళాకారిణిని ప్రేమించి వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి రాహుల్, రిషాద్ అనే పిల్లలు కలిగారు.
+5 ఆక్సీకరణ స్థితిని కొన్ని సమ్మేళనంలలో మాత్రమే గుర్తించవచ్చును.క్రోమియం యొక్క ఒకేఒక్క యుగ్మసమ్మేళనం, బాష్పికరణి క్రోమియం ఫ్లోరైడ్ .ఎర్రగా, ఘనస్థితిలో ఉన్న ఈ సమ్మేళనం యొక్క ద్రవీభవన స్థానం 30 , మరుగు స్థానం 117 .క్రోమియం లోహాన్ని ఫ్లోరిన్తో 400 వద్ద,200 బార్ పీడనం వద్ద రసాయనిక చర్య జరిపించిన ఈ సమ్మేళనం ఉత్పత్తి అగును.క్రోమియం +5 ఆక్సీకరణ స్థాయి కలిగి ఉన్న మరో సమ్మేళనం పెరోక్సో క్రోమెట్.పొటాషియం క్రోమేట్ ను తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద హైడ్రోజన్ పెరాక్సైడ్ తో చర్య జరిపించడం వలన పొటాషియం పెరోక్సో క్రోమెట్ 4]) ఏర్పడును.
ఎరుపు బూడిద వర్ణపు ఈ సమ్మేళనం గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద స్థిరత్వం కలిగి ఉన్నప్పటికీ,150-170 వద్ద తనకుతానుగా వియోగం చెందుతుంది.
సాధారణంగా క్రోమియం సమ్మేళనాలకన్న+4 ఆక్సీకరణ స్థాయి సమ్మేళనాలు లభ్యత సాధారణంగా ఎక్కువ. క్రోమియం ట్రై హేలినాయిడులను, సంబంధించిన హేలోజన్ తో చర్య జరిపించి టెట్రా హేలినాయిడులు ఏర్పడును. ఈ హేలినాయిడు సమ్మేళనాలు అసమానత్వ చర్యకు లోనగు అవకాశం ఉంది.నీటిలో స్థిరత్వాన్ని కోల్పోవును.
క్రోమైట్ ఖనిజాన్ని కాల్షియం లేదా సోడియం కార్బోనేట్తో మిశ్రమంకావించి వేయించి ద్వారా ఆక్సీకరించం ద్వారా సోడియం క్రోమేట్‌ను వాణిజ్య స్థాయిలో ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు .
హైడ్రోజన్ పెరోక్సైడ్ ద్రావణాన్ని చేర్చినపుడు అస్థిరమైన ముదురు నీలపు క్రోమియం పెరోక్సైడ్ ఏర్పడును.క్రోమిక్ ఆమ్లం యొక్క ఊహాత్మక సూత్రం 24. సల్ప్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని డైక్రోమేట్‌కు కలపడం వలన క్రోమిక్ ఆమ్లం ఏర్పడును. ఇది బలమైన ఆక్సీకరణ చర్యాకారిణి.ముదురు ఎరుపు క్రోమియం ఆక్సైడ్ వాణిజ్య పరంగా క్రోమిక్ ఆమ్లమని అమ్మెదరు
క్రోమియం అయానులు అష్ట పలక సంక్లిష్ట సమ్మేళనాలను ఏర్పరచును. ఈ సంక్లిష్ట సమ్మేళనాల పరమాణు కేంద్రానికి జత చెయ్యబడిన లిగండ్స్ ను బట్టి ఈ సంక్లిష్ట సమ్మేళనాల రంగులు ఉండును. వాణిజ్యపరంగా లభించు క్రోమియం క్లోరైడ్హైడ్రైట్ 4]) ముదురు అకుపచ్చగా ఉండును. సన్నిహిత సంబదాలున్నసంమేళనాలులు భిన్నమైన రంగు లను కలిగిఉన్నవి. ఉదాహరణకు 5]2 సమ్మేళనం లేత ఆకుపచ్చగా 6]3 సమ్మేళనం ఊదారంగులో ఉండును.ఆకుపచ్చని నిర్జల క్రోమియం ను నీటిలో కరగించిన అది కొద్ది సమయం తరువాత ఊదారంగుకు మారును.అణువు యొక్క సమన్వయ గోళం లోపలిభాగంలోని క్లోరైడును తొలగించి ఆ స్థానంలో నీటి అణువు చేరడం వలన సమ్మేళనం యొక్క రంగు మారుతున్నది. క్రోమ్ ఆలమ్, నీటిలో కరిగే క్రోమియం సమ్మేళనాలు ఈ విధంగా రంగు మార్చుటను గమనించ వచ్చును.
క్రోమియం ఏర్పరచు క్రోమియం సమ్మేళనాలు ఎక్కువగానే ఉన్నాయి. మూలక క్రోమియాన్ని హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం లేదా సల్ఫూరిక్ ఆమ్లంలో కరగించడం వలన క్రోమియం పొందవచ్చును.3+ అయాన్ వ్యాసార్ధం, 3+ యొక్కవ్యాసార్ధాన్ని పోలి ఉన్నందున, కొన్ని సమ్మేళనాలలో 3+ మూలక అయాను బదులుగా 3+ మూలక అయానును ప్రతిక్షేపించవచ్చు/భర్తీ చెయ్యవచ్చును.కోరండమ్ లోని 3+కు బదులుగా 3+ను ప్రతిక్షేపణ చేసిన కెంపు ఏర్పడును.
క్రోమియం హైడ్రోక్సైడ్ 3) ద్విశ్వభావయుతం .క్రోమియం హైడ్రోక్సైడ్ ఆమ్లాలతో చర్య వలన 6]3+, ను, క్షార ద్రవాలలతో రసాయనిక చర్య వలన 6]3-ను ఏర్పరచును.దీన్ని వేడి చేసిన నిర్జలమై ఆకుపచ్చ వర్ణపు క్రోమియం ఆక్సైడును ఏర్పరచును.ఇది స్థిరమైన ఆక్సైడ్. దీని యొక్క స్పటిక అను నిర్మాణం కోరండాన్ని పోలియుండును.
క్రోమియం,6 వ సముదాయానికి చెందిన ఒక పరివర్తక మూలకం.క్రోమియం యొక్క ఎలక్ట్రాను విన్యాసం 35 41. క్రోమియం వివిధ స్థాయిల ఆక్సీకరణ స్థితులను ఏర్పరచగలిగిన సామర్ధ్యం కలిగియున్నప్పటికి, +3 స్థాయి ఎక్కువ శక్తివంతమైన, స్థిర ఆక్సీకరణ స్థితి. క్రోమియమ సమ్మేళనాలలో ఎక్కువగా +3, +6 స్థితులు కనిపిస్తాయి. +1, +4, +5 స్థాయి అతి తక్కువ సమ్మేళనాలలో కనిపిస్తాయి.
క్రోమియం సమ్మేళనాలు.తటస్థ వద్ద లేదా అంతకన్నా తక్కువ వద్ద శక్తి వంతమైన ఆక్సికరిణి లు.ఇందులో ముఖ్యమైనవి సమతుల్య స్థితిలో ఉండు క్రోమేట్ అనయాన్ , డైక్రోమేట్
కాజలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక డిస్పెన్సరీలో ఒక డాక్టరు, ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఏడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి మొవ్వలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మొవ్వలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విజయవాడలోను, పాలీటెక్నిక్ మచిలీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల మచిలీపట్నంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.
కాజలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
కాజలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.పూర్ణ చెరువు ద్వారా ప్రధానంగా ఈ గ్రామానికి తాగునీటి సౌకర్యం అందించబడుతుంది.
నాగుల చెరువు:- పది ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉన్న ఈ చెరువు అభివృద్ధి పనులను, 2015,మే నెల-16వ తేదీనాడు, నీరు-చెట్టు పథకం క్రింద ప్రారంభించారు.
ఈ గ్రామంలో ప్రధానంగా రెడ్డి కులస్తులు ఎక్కువుగా ఉన్నారు.వీరు పూర్వం నెల్లూరు నుండి ఇక్కడకు వచ్చి స్థిరపడినట్లు ప్రచారం వాడుకలో ఉంది. ఇంకా ఈ గ్రామంలో బ్రాహ్మణులు, గౌడ్లు, పద్మశాలీలు, నాయీ బ్రాహ్మణులు,లింగబలిజ మరియు ఇతర కులస్తులు ఉన్నారు.
ఈ గ్రామంలో మర్రివాడ సీతమ్మ ఒక శతాధిక వృద్ధురాలు ఉన్నారు. ఈమె 104 సంవత్సరాల వయస్సులో, 2017,జూన్-30న అనారోగ్యంతో కన్నుమూసినారు. ఈమె ఇటీవలి వరకు తన పనులు తానే చేసుకునేవారు. చివరి వారం రోజులు మాత్రం అనారొగ్యంతో బాధపడినారు.
సా.శ. 1900 ప్రాంతంలో కాజమ్మ అను గ్రామ దేవత విగ్రహం ఇక్కడి పొలంలో దొరుకుటచే ఆ దేవత పేరు మీద ఈ గ్రామంనకు కాజ అను పేరు వచ్చినది అను ప్రచారం వాడుకలో ఉంది.
సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో0 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఆరుగురు, ఒక నాటు వైద్యుడు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
ఆమె చెన్నై నగరంలో ప్రముఖ గాయకురాలు వింజమూరి అనసూయ, ఆల్ ఇండియా రేడియో వ్యాఖ్యాత, సినిమా నటుడు అవసరాల శేషగిరిరావు దంపతులకు చివరి సంతానంగా జన్మించారు. ఆమె ప్రారంభంలో కలైమణి పురస్కార గ్రహీత కె.జె.సరస గారి వద్ద నుండి భరతనాట్యాన్ని అభ్యసించారు. కూచిపూడి నృట్యాన్ని వెంపటి చినసత్యం వద్ద అభ్యసించారు. ఒక దశాబ్దం పాటు భారతదేశంతో పాటు విదేశాలలో భరతనాట్య ప్రదర్శానలిచ్చారు.
గతంలో సరిగా పంటలు పండక ఇబ్బందులు పడే రైతులకు, అలా జరిగిన తరువాత సుభిక్షంగా పంటలు పండటం, సరియైన సమయానికి వర్షాలు కురవడం, చుట్టుప్రక్కల అందరికీ అనుకూలమైన పనులు జరుగుతూ వారు ఏ కార్యం తలపెట్టినా అవి నిర్విఘ్నంగా జరగటం వంటివి జరిగేవట. ఇవన్నీ అక్కడ సమాధి చేయబడ్డ వధూవరుల వలనే అనే నమ్మకం బలపడి అక్కడ వారి మూర్తులను కొలువుతీర్చి పూజలు చేయడం జరుగుతూండేది. అదే కాక ఏఇంట్లో వివాహం జరిగినా వివాహానంతరం వధూవరులను ఈ దేవాలయానికి తీసుకురావడం జరుగుతుటుందిద. ఏ పని మొదలు పెట్టాలన్నా ఇక్కడ మొక్కుకొని చేస్తుంటారు.ఈ అలయానికి అటు ఆచంట నుండి ఉత్సవాలను నిర్వహించేందుకు వైశ్యప్రముఖులు వస్తారు. ఇటు పెనుగొండ గ్రామం నుండి ఆలయ నిర్వహణ జరుగుతుంది. వేరెక్కడో ఊరిలో ఉన్న ఈ ఆలయానికి రెండు పట్టణాల నుండి ఆలయానికి ధర్మకర్తలుగా, నిర్వహణ జరగటం విచిత్రం.
అప్పట్లో కలిగిన వాళ్ళు పల్లకీల్లో వెళ్ళడం జరిగేది. అలా పెనుగొండలో కల వైశ్యుల ఆడపడుచు వివాహం జరిగిన పిదప ఆచంటకు పయనమై ఈ మార్గం గుండా వెళుతున్నపుడు వరుడు మూత్ర విసర్జన కొరకు దిగి పని పూర్తి అయిన పిదప కాళ్ళు కడుక్కోడానికి చెరువులో దిగబోయినపుడు పాముకాటు వేయడం జరిగింది. దాంతో అతడు చెరువులో పడి మృతి చెందటం గమనించి అందరూ పరుగెత్తి అతడి వద్దకు వెళ్ళి పరీక్షించి, మరణించినట్టుగా నిర్ధారించారు. అది విని పల్లకిలో ఉన్న పెళ్ళికూతురు ఒకప్రక్కగా వెళ్ళి అదే చెరువులో దూకి అమెకూడా మృతి చెందింది. అలా ఆమె ప్రతివ్రతాధర్మ ఇష్టపూర్వక మరణానికి వారినిద్దరిని అక్కడే సమాధి చేసారు.
అలాంటి ఈ దిబ్బ మద్య ఒక చిన్న ఆలయం ఉంది. ఆలయంలో దేవతలెవ్వరో అని చూస్తే నుదుట బాసికాలు, బుగ్గన చుక్క తదితర అలంకారాలతో ఇద్దరు వధూవరులు కూర్చొని దర్శనమిస్తారు. విచిత్రంగా ఉన్న ఈ అలయ చరిత్రలోకెళితే పెనుగొండ నుండి ఆచంట వెళ్ళే మట్టిరోడ్డు ఈ చెరువుల గుండా వెళుతుంది.
ఈ గ్రామానికి దూరంగా ఇదొక చేల మద్య ఉన్న పెద్ద దిబ్బ వంటి పెద్ద విశాల ప్రాంతం.దీని ప్రక్కన ఒక పెద్ద చెరువు, ఒక చిన్న చెరువు ఉన్నాయి. ఈ దిబ్బను వ్యవసాయదారులు కళ్ళాలు వేసుకోవడానికి, పంట నూర్పులకు, ఇతర అవసరాలకు వాడుకొంటారు.
1926 వ సంవత్సరంలో పప్పూరు రామాచార్యులు సంపాదకత్వాన శ్రీసాధన పత్రిక అనంతపురం కేంద్రంగా వెలువడింది. ఈ పత్రిక ఆధారంగా అందులోని సాహిత్యాంశాలను పరిశోధించి పుస్తకంగా ముద్రించారు. రాయలసీమ సాహిత్యంలో ఇప్పటి వరకూ వెలుగులోకి రాని ఎన్నో సాహిత్య విషయాలు ఈ పుస్తకం ద్వారా వెలుగులోకి వచ్చాయి. రాయలసీమలో అనేక ఆధునిక సాహిత్య ప్రక్రియల వికాసానికి పట్టుకొమ్మగా నిలిచిన శ్రీసాధన పత్రిక సంచికలను ప్రెస్ అకాడెమీకానీ, విశ్వవిద్యాలయాలు కానీ, రాజ్యాభిలేఖా గారము కానీ భద్రపరచలేక పోయి ఈ తరం సాహిత్యాభిమానులకు, పరిశోధకులకు తీవ్రమైన అన్యాయం చేశాయి. యువ పరిశోధకుడు డా.అప్పిరెడ్డి హరినాథరెడ్డి ఈ పత్రిక పాతసంచికలను అనంతపురం లలితకళాపరిషత్‌లో వున్న గ్రంథాలయంలో గుర్తించి శిథిలావస్థలో ఉన్న వాటిని ఎంతో శ్రమకోర్చి ఎత్తి వ్రాసుకుని ఈ పత్రికను మళ్ళీ వెలుగులోనికి తెచ్చాడు.
కథాసాహిత్యం, విధ్వాన్ విశ్వం కథలు, కందాళ శేషాచార్యుల కథలు, పురాణ కథలు, అనువాద కథలు, స్కెచ్ లు, హెచ్.నంజుండరావు కథాలక్షణ వ్యాసం.
శ్రీసాధన పత్రికలో ప్రచురింపబడిన కవిత్వం, కథలు, స్కెచ్‌లు, నాటికా సాహిత్యం, లేఖాసాహిత్యం, యాత్రా చరిత్రలు, పుస్తక విమర్శలు, పుస్తక పరిచయాలు, సాహిత్య విమర్శావ్యాసాలు, చారిత్రక వ్యాసాలు మొదలైన వాటినన్నీ వివరిస్తూ విశ్లేషిస్తూ డా.అప్పిరెడ్డి వ్రాసిన వ్యాసాల సంకలనం ఈ 'సీమసాహితీ స్వరం శ్రీసాధన పత్రిక'. జాతీయోద్యమం, సంఘసంస్కరణ, ప్రజల జీవన స్థితిగతులు, కరువులు, క్షామనివారణ, సాగునీటి సమస్యలు, సహకారోద్యమం, స్వదేశీ వస్త్ర ఉద్యమం, స్త్రీవిద్య, వితంతు సమస్యలు, సామ్యవాద సిద్ధాంతము, మానవీయ సంబంధాలు, ఓట్ల రాజకీయాలు, వైజ్ఞానిక, ఆధ్యాత్మిక, ధార్మిక అంశాలు మొదలైన ఎన్నో విషయాలపై ఈ పత్రికలో వెలువడిన సాహిత్యాన్ని ఈ పుస్తకం వివరిస్తుంది.
సీమ సాహితీ స్వరం శ్రీ సాధన పత్రిక సాహిత్య పరిశోధకుడు, రచయిత అప్పిరెడ్డి హరినాథరెడ్డి వ్రాసిన పుస్తకం. ఈ పుస్తకానికికు 2014లో కేంద్రసాహిత్య అకాడమీ వారి యువ పురస్కారం లభించింది. జెన్నె మాణిక్యమ్మ పబ్లికేషన్స్‌ వారు ఈ పుస్తకాన్ని ప్రచురించారు.
ఆయన విజయవాడలో శ్రీమతి సావిత్రమ్మ, దానయ్య దంపతులకు ఏప్రిల్ 1 1948 న జన్మించారు. తెలుగు సాహిత్యంలో పట్టభద్రులైనారు. జయస్రీ, జనత వంటి పత్రిలలో ఉద్యోగం చేసారు. తరువాత ఈనాడు సంస్థ వారి పత్రికలైన విపుల, చతుర లలో సహ సంపాదకునిగా పనిచేసారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ బాలల అకాడమీ ప్రచురణల విభాగానికి ప్రొడక్షన్ ఎడిటరుగా పనిచేసారు. ఆయన పనిచేసిన 18 యేండ్ల కాలంలో సుమారు 100 పుస్తకాలను ముద్రించారు. వృత్తిరీత్యా ఆంధ్రప్రదేశ్‌ బాలల అకాడమీ లో 18 ఏళ్లు పనిచేసిప్రభుత్వ ఉద్యోగానికి స్వచ్ఛందంగా పదవీ విరమణ చేశారు. వ్యక్తిగతంగా మేజిక్‌షో, మిమిక్రీ, టాకింగ్‌డాల్‌ , మైమ్‌, ఫైర్‌డాన్స్‌, పపెట్‌షో, షాడోప్లే, జుగ్లింగ్‌, స్టిక్‌వాకింగ్‌, క్లొన్స్‌, కార్టూనిస్టుగా, జర్నలిస్ట్‌గా, ఎడిటర్‌గా, వ్యక్తిత్వ వికాస, బాలసాహిత్య శిక్షణా శిబిరాల డైరక్టర్‌గా, బాలసాహిత్య రచయితగా అనేక కళా ప్రక్రియలలో ప్రవేశం ఉన్న కళాకారుడు ఈయన.
ఆయన బాల చంద్రిక పిల్లల మాసపత్రికకు సంపాదకుడిగా, బాల చెలిమి, చెకుముకి మాసపత్రికలకు గౌరవ సలహాదారునిగా వ్యవహరించారు. వీరు వివిధ దిన, వార, మాస పత్రికల్లో శీర్షికలూ నిర్వహించారు. సుమారు 500 లకు పైగా వ్యాసాలు, కథలు, గేయాలు, శీర్షికలు రాశారు. ఆంధ్రప్రభ దినపత్రికలో బాలప్రభ, ఆంధ్రభూమి దినపత్రికలో బాలభూమి వంటి ప్రత్యేక కాలమ్స్ నిర్వహించారు. ఆంధ్రజ్యోతి వారపత్రికలో వీరు నిర్వహించిన ఊయలకు మంచిపేరు వచ్చింది. వీరి చెట్టుమీద పిట్ట కథా సంపుటి పర్యావరణం గురించి చిన్నారుల్లో చైతన్యాన్ని నింపుతుంది. దీనికి పలు అవార్డులు కూడా వచ్చాయి.
ఆయన ఇంద్రజాలికునిగా వేలాదిగా ప్రదర్శనలు ఇస్తూ భారతదేశం అంతా తిరిగారు. మేజిక్ చాప్లిన్ గా పేరు తెచ్చుకున్నారు. బాలసాహిత్యం, విద్యా విషయక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తూ అనేక పదవులు, హోదాలలో పనిచేశారు. బాలసాహిత్యానికి సంబంధించి అనేక సభలలో ప్రసంగాలు చేశారు. వీటితోపాటు సామాజిక సేవా కార్యక్రమాలలో పాలుపంచుకుంటున్నారు. వికలాంగులకు ప్రోత్సాహాన్నిచ్చే కార్యక్రమాలు చేపడుతున్నారు. కృత్రిమ కాళ్ల పంపిణీ, అనాథలకు మానసిక సంతోషాన్నిచ్చే సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల నిర్వహణ లాంటివి స్వచ్ఛందంగా చేస్తున్నారు.
ఆయన సుమారు 60 కి పైగా బాల సాహిత్య గ్రంథాలను వ్రాసారు. అందులో ఎన్నో పుస్తకాలు ఆయనకు కీర్తిని తెచ్చిపెట్టాయి. అవి బాల సాహిత్యంలో మంచి పుస్తకాలుగా నిలిచిపోయాయి.
50 ఏళ్ల సాహిత్య అకాడమీ చరిత్రలో నిర్వహించిన తొలి బాల సాహిత్య సదస్సు 12 మార్చి 2011న తెనాలిలో జరిగింది. ఆ సదస్సుకు వీరికి సాహిత్య అకాడమీ ప్రత్యేక ఆహ్వానం పంపింది. బాలలకు తనదైన శైలిలో మిమిక్రీ, మ్యాజిక్‌లు చేస్తూ కథను పిల్లలకు ఎంత సరళంగా చెప్పవచ్చో రకరకాల ప్రయోగాలు ఎలా చేయవచ్చో వినిపించి పలువురిని ఆకర్షించారు.
బాలల తొలి వ్యక్తిత్వ వికాస మాసపత్రిక అయిన "ఊయల" కు సంపాదకునిగా పనిచేసారు. ఆయన పిల్లల కోసం కథారచన శిక్షణ శిబిరాలు, బాల సాహిత్య రచయితల సదస్సులు నిర్వహించారు. నర్సరీ విద్యార్థుల కోసం అనేక బాల గేయాలు రాసారు.
చొక్కాపు వెంకటరమణ మెజీషియన్, రచయిత. ఆయన బాల సాహితీకారుడు. ఆయన బాల‌సాహిత్య విభాగంలో కేంద్ర సాహిత్య అకాడ‌మీ అవార్డు అందుకున్నారు.
లిథియం తేలికైన లోహం, అతి తక్కువ సాంద్రత కలిగిన ఘన మూలకం. అయనీకరణం కాని స్థితిలో ఇది అత్యంత రియాక్టివ్ మూలకాలలో ఒకటి. కాబట్టి ఇది సహజంగా సమ్మేళనాలలో మాత్రమే లభిస్తుంది. ఇది బిగ్ బ్యాంగ్ సమయంలో పెద్ద పరిమాణంలో తయారైన అత్యంత భారీ ఆదిమ మూలకం.
బెరీలియం అన్ని తేలికపాటి లోహాలలో కెల్లా అత్యధిక ద్రవీభవన బిందువు కలిగిన మూలకాల్లో ఒకటి. బిగ్ బ్యాంగ్ సమయంలో చిన్న మొత్తాలలో బెరీలియం సంశ్లేషణ అయినప్పటికీ తదనంతరం అది కార్బన్, నత్రజని, ఆక్సిజన్ వంటి పెద్ద కేంద్రకాలను సృష్టించే క్రమంలో నక్షత్రాలలో ఎక్కువ భాగం క్షీణించింది. బెరీలియంను ఇంటర్నేషనల్ ఏజెన్సీ ఫర్ రీసెర్చ్ ఆన్ క్యాన్సర్ గ్రూప్ 1 కార్సినోజెన్‌గా వర్గీకరించింది. 1% నుండి 15% వరకూ వ్యక్తులు బెరీలియంకు సున్నితంగా ఉంటారు. వారి శ్వాసకోశ వ్యవస్థలో, చర్మంలో బెరీలియం వ్యాధి అని పిలువబడే ఒక చర్య జరగవచ్చు.
బోరాన్ సహజంగా స్వేచ్ఛా మూలకంగా లభించదు. బోరేట్స్ వంటి సమ్మేళనాలలో లభిస్తుంది. వృక్షాల్లో కణ గోడ బలానికి, అభివృద్ధికి, కణ విభజన, విత్తనం, పండ్ల అభివృద్ధి, చక్కెర రవాణాకు, హార్మోన్ల అభివృద్ధికీ ఇది ఒక ఆవశ్యకమైన సూక్ష్మపోషకం. అధిక స్థాయిల్లో ఉంటే ఇదే విషప్రాయం అవుతుంది.
కార్బన్ హైడ్రోజన్, హీలియం, ఆక్సిజన్ ల తర్వాత ద్రవ్యరాశి పరంగా విశ్వంలో నాల్గవ-అత్యంత సమృద్ధిగా ఉన్న మూలకం. ఆక్సిజన్ తర్వాత ద్రవ్యరాశి పరంగా మానవ శరీరంలో రెండవ అత్యంత సమృద్ధిగా ఉన్న మూలకం, పరమాణువుల సంఖ్యను బట్టి మూడవ-అత్యంత సమృద్ధి మూలకం. - బంధాల పొడవైన స్థిరమైన గొలుసులను ఏర్పరుచుకునే కార్బన్ సామర్థ్యం కారణంగా కార్బన్‌ను కలిగి ఉండే సమ్మేళనాలు అనంతంగా ఉన్నాయి. జీవితానికి అవసరమైన అన్ని సేంద్రీయ సమ్మేళనాలలో కనీసం ఒక కార్బన్ పరమాణువు ఉంటుంది. హైడ్రోజన్, ఆక్సిజన్, నైట్రోజన్, సల్ఫర్, భాస్వరం ల లాగా, కార్బన్ కూడా ప్రతి ముఖ్యమైన జీవ సమ్మేళనానికి ఆధారం.
నత్రజని ప్రధానంగా జడ డయాటోమిక్ వాయువు. ఇది 2 గా లభిస్తుంది. భూమి వాతావరణంలో 78% ఉంటుంది. ఇది ప్రోటీన్ల యొక్క ముఖ్యమైన భాగం.
ఆక్సిజన్ వాతావరణంలో 21% ఉంటుంది. అన్ని జంతువులకు శ్వాసక్రియకు అవసరం. అలాగే నీటిలో ఇది ప్రధాన భాగం. ఆక్సిజన్ విశ్వంలో మూడవ అత్యంత సమృద్ధిగా ఉన్న మూలకం. ఆక్సిజన్ సమ్మేళనాలు భూమి పైపెంకులో ఆధిపత్యం చెలాయిస్తాయి.
ఫ్లోరిన్ అయనీకరణం కాని స్థితిలో అత్యంత రియాక్టివుగా ఉండే మూలకం, కాబట్టి ప్రకృతిలో ఇది స్వస్వరూపంలో ఎప్పుడూ లభించలేదు.