polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1961 మార్చిలో, గోర్బచేవ్ ప్రాంతీయ కొమ్‌సొమోల్‌కు మొదటి కార్యదర్శి అయ్యాడు. ఈ పదవిలో ఉండగా అతడు సంప్రదాయానికి విరుద్ధంగా మహిళలను నగర, జిల్లా నాయకులుగా నియమించాడు. 1961 లో, గోర్బచేవ్ మాస్కోలో జరిగిన ప్రపంచ యువ ఉత్సవంలో ఇటాలియన్ ప్రతినిధి బృందానికి ఆతిథ్యమిచ్చాడు; ఆ అక్టోబరులో, సోవియట్ యూనియన్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ 22 వ కాంగ్రెస్‌కు కూడా హాజరయ్యాడు. 1963 జనవరిలో, గోర్బచేవ్ ప్రాంతీయ పార్టీ వ్యవసాయ కమిటీకి సిబ్బంది చీఫ్‌గా పదోన్నతి పొందాడు, 1966 సెప్టెంబరులో స్టావ్రోపోల్ నగర పార్టీకి మొదటి కార్యదర్శి అయ్యాడు. 1968 నాటికి కృశ్చేవ్ సంస్కరణలు నిలిచిపోవడం, వెనక్కి నడవడంతో అతడు తన ఉద్యోగంలో నిస్పృహ చెందాడు. రాజకీయాలను వదిలేసి, ఏదైనా విద్యాసంస్థలో పనిచేయాలని అనుకున్నాడు. అయితే, 1968 ఆగస్టులో, అతన్ని స్టావ్రోపోల్ క్రైకోమ్‌కు రెండవ కార్యదర్శిగా, మొదటి కార్యదర్శి లియోనిద్ యెఫ్రెమోవ్ కు డిప్యూటీగా నియమించారు. స్టావ్రోపోల్ ప్రాంతంలో గోర్బచేవ్ రెండవ అత్యంత సీనియర్ వ్యక్తి అయ్యాడు. 1969 లో అతడు సోవియట్ యూనియన్ సుప్రీం సోవియట్‌కు డిప్యూటీగా ఎన్నికయ్యాడు. దాని పర్యావరణ పరిరక్షణ స్టాండింగ్ కమిషన్‌లో సభ్యుడయ్యాడు.
ప్రాంతీయ నాయకుడిగా గోర్బచేవ్ ప్రధానమైన పని వ్యవసాయ ఉత్పత్తి స్థాయిలను పెంచడం. 1975, 1976 లో తీవ్రమైన కరువులతో ఉత్పత్తి దెబ్బతింది. గ్రేట్ స్టావ్రోపోల్ కాలువ నిర్మాణం ద్వారా నీటిపారుదల వ్యవస్థల విస్తరణను అతడు పర్యవేక్షించాడు. ఇపటోవ్‌స్కీ జిల్లాలో రికార్డు ధాన్యం దిగుబడిని సాధించినందుకు 1972 మార్చిలో, మాస్కోలో జరిగిన వేడుకలో బ్రెజ్నెవ్ నుండి ఆర్డర్ ఆఫ్ ది అక్టోబర్ రివల్యూషన్ అందుకున్నాడు. బ్రెజ్నెవ్ నమ్మకాన్ని నిలుపుకోడానికి గోర్బచేవ్ ఎప్పుడూ ప్రయత్నిస్తూండేవాడు; ప్రాంతీయ నాయకుడిగా, అతడు బ్రెజ్నెవ్‌ను తన ప్రసంగాలలో పదేపదే ప్రశంసించేవాడు. అతన్ని "మన కాలపు అత్యుత్తమ రాజనీతిజ్ఞుడు" అని పేర్కొన్నాడు. గోర్బచేవ్ దంపతులు మాస్కో, లెనిన్‌గ్రాడ్, ఉజ్బెకిస్తాన్, ఉత్తర కాకసస్ లోని రిసార్ట్స్ లో సెలవులు గడిపారు; ఆ సందర్భాల్లో ఒకసారి అధినేత యూరీ ఆండ్రోపోవ్‌తో కాలం గడిపాడు. ఆండ్రోపోవ్ అతడికి అనుకూలంగా, ఒక ముఖ్యమైన అండగా ఉండేవాడు. గోర్బచేవ్ సోవియట్ ప్రధాన మంత్రి, అలెక్సీ కోసిగిన్, దీర్ఘకాల సీనియర్ పార్టీ సభ్యుడు మిఖాయిల్ సుస్లోవ్ వంటి సీనియర్ వ్యక్తులతో కూడా మంచి సంబంధాలను ఏర్పరచుకున్నాడు.
పశ్చిమ ఐరోపాకు వెళ్ళే సోవియట్ ప్రతినిధి బృందాలలో భాగంగా పంపడానికి తగినంత విశ్వసనీయత గోర్బచేవ్‌కు ఉందని ప్రభుత్వం భావించింది; అతడు 1970 - 1977 మధ్య ఐదు పర్యటనలు చేశాడు. 1971 సెప్టెంబరులో అతడు ఇటలీకి వెళ్ళిన ప్రతినిధి బృందంలో భాగంగా, ఇటాలియన్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ప్రతినిధులతో సమావేశమయ్యాడు. గోర్బచేవ్ ఇటాలియన్ సంస్కృతిని ఇష్టపడ్డాడు. కాని ఆ దేశంలో పేదరికం, అసమానతలను చూసి బాధపడ్డాడు. 1972 లో అతడు బెల్జియం, నెదర్లాండ్స్ వెళ్ళాడు. 1973 లో పశ్చిమ జర్మనీ సందర్శించాడు. గోర్బచేవ్, అతడి భార్య 1976, 1977 లో ఫ్రాన్స్‌ సందర్శించారు. రెండోసారి వెళ్ళినపుడు ఫ్రెంచ్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీకి చెందిన మార్గదర్శి వెంట ఆ దేశంలో పర్యటించారు. పశ్చిమ యూరోపియన్లు తమ అభిప్రాయాలను స్వేచ్ఛగా వెల్లడించడం, వారి రాజకీయ నాయకులను బహిరంగంగా విమర్శించడమూ చూసి అతడు ఆశ్చర్య పోయాడు. సోవియట్ యూనియన్‌లో అలాంటిది లేదు, అంత బహిరంగంగా మాట్లాడే ధైర్యం అక్కడ చెయ్యరు. ఈ సందర్శనల తరువాత తనకూ తన భార్యకూ "బూర్జువా ప్రజాస్వామ్యంపై సోషలిస్టు ఆధిపత్యం గురించిన మా పూర్వ విశ్వాసాలు కదిలిపోయాయి" అని అతడు తరువాతి కాలంలో చెప్పాడు.
పదవినుండి తప్పుకున్నాక, భార్యతో, కుటుంబ సభ్యులతో గడపడానికి గోర్బచేవ్‌కు చాలా సమయం దొరికింది. అతడు, రైసా మొదట్లో రుబ్లెవ్స్కో షోస్సేలో శిథిలమైన డాచాలో నివసించారు. అయితే, కోసిగిన్ వీధిలోని వారి చిన్న అపార్ట్మెంటును ప్రైవేటీకరించడానికి అనుమతించారు. అతడు 1992 మార్చిలో ప్రారంభించిన తన ఇంటర్నేషనల్ ఫౌండేషన్ ఫర్ సోషియో-ఎకనామిక్ అండ్ పొలిటికల్ స్టడీస్ లేదా "గోర్బచేవ్ ఫౌండేషన్"ను నిలబెట్టడంపై దృష్టి పెట్టాడు; యాకోవ్లెవ్, గ్రిగరీ రెవెంకో దానికి మొదటి ఉపాధ్యక్షులు. పెరెస్త్రోయికా చరిత్రపై విషయాలను విశ్లేషించడం, ప్రచురించడం ఈ ఫౌండేషను చేపట్టిన తొలి పనులు. అలాగే "అపవాదుల నుండి, అపార్థాల నుండి" పెరెస్త్రోయికాను కాపాడి సమర్ధించడం కూడా. సోవియట్ అనంతర రష్యాలో జీవితాన్ని పరిశీలించడం, విమర్శించడం, యెల్ట్‌సిన్ అనుసరించిన విధానాలకు ప్రత్యామ్నాయంగా అభివృద్ధి రూపాలను అందించే పనిని కూడా ఈ ఫౌండేషన్ స్వీకరించింది. 1993 లో, గోర్బచేవ్ గ్రీన్ క్రాస్ ఇంటర్నేషనల్ ను ప్రారంభించాడు, ఇది స్థిరమైన భవిష్యత్తులను ప్రోత్సహించడంపై దృష్టి పెట్టింది. ఆపై ప్రపంచ రాజకీయ ఫోరం అనే సంస్థను కూడా ప్రారంభించాడు.
పొలిట్‌బ్యూరో తనను పదవి నుంచి తొలగించగలదనీ, పొలిట్‌బ్యూరోలో ఎక్కువ మంది మద్దతుదారులు లేకుండా మరింత తీవ్రమైన సంస్కరణలను కొనసాగించలేననీ గోర్బచేవ్‌కు తెలుసు. పోలిట్‌బ్యూరో నుండి పలు వృద్ధ సభ్యులను తొలగించ దలచి, గ్రిగొరీ రోమనోవ్, నికోలాయ్ టిఖోనోవ్, విక్టర్ గిషిన్ లను రిటైరయేందుకు ప్రోత్సహించాడు. గ్రోమికోను రాజ్యాధినేతగా చేసి, ఉత్సవ విగ్రహంలా కూర్చోబెట్టాడు. అతడి స్థానంలో విదేశాంగ విధాన బాధ్యతలను తన అనుచరుడు ఎడువార్డో షెవర్దనడ్జెకు అప్పజెప్పాడు. యాకోవ్లెవ్, అనటోలీ లుక్యనోవ్, వదీమ్ మెద్వెదేవ్ వంటి అనుచరులకు కూడా ప్రమోషనిచ్చాడు. గోర్బచేవ్ ప్రమోషను ఇచ్చిన వారిలో బోరిస్ యెల్ట్‌సిన్ కూడా ఒకడు. 1985 జూలైలో అతణ్ణి కేంద్ర కమిటీ కార్యదర్శిగా నియమించాడు. వీరిలో చాలామంది బ్రెజ్నెవ్ కాలంలో నిస్పృహ పాలైన, ఉన్నత విద్యావంతులైన అధికారులే. గోర్బచేవ్ తన మొదటి సంవత్సరంలో, సచివాలయంలోని 23 విభాగాధిపతులలో 14 మందిని మార్చేసి, ఒక సంవత్సరంలోనే పొలిట్‌బ్యూరోలో తన ఆధిపత్యాన్ని నెలకొల్పుకున్నాడు. ఈ విషయంలో గోర్బచేవ్, స్టాలిన్ కంటే, కృశ్చేవ్, బ్రెజ్నెవ్ ల కంటే వేగంగా వెళ్ళాడు.
1990 ఫిబ్రవరిలో, ఉదారవాదులు, మార్క్సిస్ట్-లెనినిస్ట్ అతివాదులూ గోర్బచేవ్ పై తమ దాడులను ముమ్మరం చేశారు. కమ్యూనిస్టు పార్టీ పాలనను విమర్శిస్తూ మాస్కోలో ఒక ప్రదర్శన జరిగింది. కేంద్ర కమిటీ సమావేశంలో అతివాది వ్లాదిమిర్ బ్రోవికోవ్ అయితే గోర్బచేవ్ దేశాన్ని "అరాచకత్వం" వైపు, "నాశనం" వైపు నడిపిస్తున్నాడని, పశ్చిమ దేశాల ఆమోదం కోసం సోవియట్ యూనియన్‌, మార్క్సిస్ట్-లెనినిస్ట్ ప్రయోజనాలను పణంగా పెడుతున్నాడనీ విమర్శించాడు. సెంట్రల్ కమిటీ తనను ప్రధాన కార్యదర్శి పదవి నుండి తొలగించగలదని గోర్బచేవ్‌కు తెలుసు. అందువల్ల ప్రభుత్వాధినేత పాత్రను అధ్యక్ష పదవికి ఆపాదించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. కమిటీ వారు ఆ పదవి నుండి తొలగించలేరు. అధ్యక్షుడిని ఎన్నుకునేది కాంగ్రెస్ ఆఫ్ పీపుల్స్ డిప్యూటీస్ అని అతడు నిర్ణయించాడు. ప్రజాబాహుళ్యం నుండి ఎన్నికవడంకంటే ఈ పద్ధతే నయమని అనుకున్నాడు. ఎందుకంటే ఎన్నికల్లో ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతాయని అతడు భావించాడు. పైగా తాను ఓడిపోతానేమోనని భయపడ్డాడు. అయినప్పటికీ 1990 వసంతకాలంలో జరిపిన సర్వేలో దేశంలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన రాజకీయ నాయకుడు అతడేనని తేలింది.
1989 మార్చి, ఏప్రిల్ లలో, కొత్త కాంగ్రెస్‌కు ఎన్నికలు జరిగాయి. ఎన్నికైన 2,250 మంది శాసనసభ్యులలో వంద మందిని కమ్యూనిస్టు పార్టీ నేరుగా ఎన్నుకుంది. వీరిని "రెడ్ హండ్రెడ్" అని పిలుస్తారు. వీరిలో చాలామంది సంస్కరణవాదులు ఉండేలా గోర్బచేవ్ జాగ్రత్త పడ్డాడు. ఎన్నికైన వారిలో 85% పైగా పార్టీ సభ్యులే అయినప్పటికీ, వారిలో చాలామంది-సఖరోవ్, యెల్ట్‌సిన్ లతో సహా-ఉదారవాదులే. గోర్బచేవ్ ఈ ఫలితాన్ని చూసి సంతోషించాడు. "అసాధారణమైన క్లిష్ట పరిస్థితులలో అపారమైన రాజకీయ విజయం"గా దాన్ని అభివర్ణించాడు. 1989 మేలో కొత్త కాంగ్రెస్ సమావేశమైంది. గోర్బచేవ్ దాని అధ్యక్షుడిగా - కొత్త వాస్తవ దేశాధినేత -ఎన్నికయ్యాడు. 2,123 ఓట్లు అనుకూలంగాను, 87 వ్యతిరేకంగానూ వచ్చాయి. దీని సమావేశాలను ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేసారు. దాని సభ్యులు కొత్త సుప్రీం సోవియట్‌ను ఎన్నుకున్నారు. కాంగ్రెస్‌లో, సఖరోవ్ పదేపదే మాట్లాడాడు. మరింత సరళీకరణ చెయ్యాలని, ప్రైవేట్ ఆస్తిని ప్రవేశపెట్టాలనీ కోరుతూ గోర్బచేవ్‌ను రెచ్చగొట్టాడు. కొంతకాలం తర్వాత సఖరోవ్ మరణించాక, ఉదారవాద ప్రతిపక్షానికి యెల్ట్‌సిన్ నాయకత్వం వహించాడు.
1985 మేలో సోవియట్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖకు చేసిన ప్రసంగంలో - ఓ సోవియట్ నాయకుడు తన దేశ దౌత్యవేత్తలను ఉద్దేశించి ప్రసంగించడం అదే తొలిసారి - గోర్బచేవ్ విదేశాంగ విధానం యొక్క "సమూల పునర్నిర్మాణం" గురించి మాట్లాడాడు. అతడి నాయకత్వం ఎదుర్కొంటున్న ఒక ప్రధాన సమస్య ఆఫ్ఘన్ సివిల్ వార్లో సోవియట్ ప్రమేయం. అప్పటికి ఇది ఐదేళ్ళుగా సాగుతోంది. యుద్ధ సమయంలో, సోవియట్ సైన్యానికి భారీ ప్రాణనష్టం జరిగింది. ప్రజల్లోను, సైనికుల్లోనూ సోవియట్ ప్రమేయం పట్ల చాలా వ్యతిరేకత ఉంది. నాయకుడైన తరువాత, ఆ యుద్ధం నుండి వైదొలగడం ఒక ముఖ్యమైన ప్రాథమ్యంగా గోర్బచేవ్ భావించాడు. 1985 అక్టోబరులో, అతడు ఆఫ్ఘన్ మార్క్సిస్ట్ నాయకుడు బబ్రక్ కర్మాల్‌తో సమావేశమయ్యాడు. అతడి ప్రభుత్వానికి విస్తృతంగా ప్రజల మద్దతు లేకపోవడాన్ని గుర్తించమనీ, ప్రతిపక్షాలతో అధికారాన్ని పంచుకునే ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకోవాలనీ కోరాడు. ఆ నెలలో, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నుండి సైనిక దళాలను ఉపసంహరించుకోవాలని గోర్బచేవ్ తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని పొలిట్‌బ్యూరో ఆమోదించింది. కానీ, 1989 ఫిబ్రవరి నాటికి గానీ దళాల ఉపసంహరణ పూర్తి కాలేదు.
యుద్ధ సమయంలో గ్రామంలోని పాఠశాల మూసివేసి 1944లో తెరిచారు.గోర్బచేవ్ స్కూలుకు వెళ్ళడానికి ఇష్టపడలేదు. కానీ వెళ్ళిన తర్వాత విద్యలో రాణించాడు. ఇతడు పాశ్చాత్య నవలలు మొదలుకొని బెలిన్‌స్కీ, పూష్కిన్, గొగోల్, లెర్మెంటోవ్ వంటి రష్యన్ రచయితల నవలల దాకా విపరీతంగా చదివేవాడు. 1946లో ఇతడు సోవియట్ రాజకీయ యువసంస్థ కొమ్‌సొమోల్‌లో చేరి జిల్లా కమిటీకి ఎన్నికైనాడు. ప్రాథమిక విద్య అనంతరం ఇతడు మొలోటోవిస్కెయ్ లోని హైస్కూలులో చేరాడు. వారాంతాలలో అక్కడి నుండి 12 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న తన గ్రామానికి నడుచుకుని వెళ్లేవాడు. ఇతడు స్కూలు డ్రామా సొసైటీ సభ్యుడుగా క్రీడా, సాంఘిక కార్యక్రమాలను నిర్వహించేవాడు. ఉదయం వ్యాయామ క్లాసులకు నాయకత్వం వహించేవాడు. . 1946 నుండి ఐదేళ్లపాటు ప్రతి వేసవికీ ఇంటికి వచ్చి తండ్రికి వ్యవసాయంలో సహాయపడేవాడు. కొన్నిసార్లు ఇద్దరూ రోజుకు 20 గంటలు కష్టపడేవారు. 1948లో వీరు 800ల టన్నుల ధాన్యాన్ని పండించారు. ఈ ఘనత సాధించినందుకు తండ్రి సెర్జీకి ఆర్డర్ ఆఫ్ లెనిన్, కుమారుడు మిఖాయిల్‌కు ఆర్డర్ ఆఫ్ రెడ్ బ్యానర్ ఆఫ్ లేబర్ పురస్కారాలు లభించాయి.
రష్యా అధ్యక్ష ఎన్నికలు 1996 జూన్‌లో జరపాలని తలపెట్టారు. అతడి భార్య, అతడి స్నేహితులు చాలా మంది అతన్ని పోటీ చేయవద్దని కోరినప్పటికీ, గోర్బచేవ్ పోటీ చేయాలనే నిర్ణయించుకున్నాడు. ఈ ఎన్నికలు యెల్ట్‌సిన్‌కు రష్యన్ ఫెడరేషన్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ అభ్యర్థి అయిన జెన్నడీ జుగనోవ్ కూ మధ్య ద్వంద్వ యుద్ధం అవుతుందనే సంగతి గోర్బచేవ్‌కు నచ్చలేదు. నామినేషనుకు అవసరమైన పది లక్షల సంతకాలను పొందిన తరువాత, మార్చిలో తన అభ్యర్థిత్వాన్ని ప్రకటించాడు. తన ప్రచారాన్ని ప్రారంభిస్తూ, అతడు ఇరవై నగరాల్లో ర్యాలీలు చేస్తూ పర్యటించాడు. అతడు గోర్బచేవ్-వ్యతిరేక నిరసనకారులను పదేపదే ఎదుర్కొన్నాడు. అయితే కొంతమంది యెల్ట్‌సిన్-అనుకూల అధికారులు అతడి ప్రచారాన్ని కవర్ చేయకుండా స్థానిక మీడియాను నిషేధించడం ద్వారా, వేదికలకు ప్రవేశం నిరాకరించడం ద్వారా అతడి ప్రచారాన్ని అడ్డుకోవడానికి ప్రయత్నించారు. ఎన్నికలలో, గోర్బచేవ్ 3,86,000 ఓట్లు పొంది ఏడవ స్థానంలో నిలిచాడు. యెల్ట్‌సిన్, జుగనోవ్ రెండవ రౌండుకు వెళ్ళారు, అక్కడ యెల్ట్‌సిన్ విజయం సాధించాడు.
1978 నవంబరులో గోర్బచేవ్‌ను కేంద్ర కమిటీ కార్యదర్శిగా నియమించారు. అతడి నియామకాన్ని కేంద్ర కమిటీ సభ్యులు ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించారు. ఈ పనిలో చేరేందుకు, గోర్బచేవ్, భార్యతో కలిసి మాస్కోకు మకాం మార్చారు. అక్కడ వారి నివాసం కోసం మొదట నగరం వెలుపల పాత డాచా ఇచ్చారు. తరువాత సోస్నోవ్కా వద్ద మరొక ఇంటికి మారారు. చివరకు కొత్తగా నిర్మించిన ఇటుక ఇంటి లోకి మారారు అతడికి నగరం లోపల ఒక అపార్ట్మెంట్ కూడా ఇచ్చారు. కాని అతడు దాన్ని తన కుమార్తెకు, అల్లుడికీ ఇచ్చాడు. ఇరినా మాస్కో లోని రెండవ వైద్య సంస్థలో పని ప్రారంభించింది. మాస్కో రాజకీయ కులీనులలో భాగంగా, గోర్బచేవ్ దంపతులకు ఇప్పుడు మెరుగైన వైద్య సంరక్షణ అందుతుంది. ప్రత్యేకమైన దుకాణాలకు వెళ్లవచ్చు; వారికి వంటవాళ్ళు, సేవకులు, అంగరక్షకులు, కార్యదర్శులను కూడా నియమించారు. అయితే, వీరిలో చాలామంది కెజిబి గూఢచారులే. కొత్త ఉద్యోగంలో గోర్బచేవ్ పన్నెండు నుండి పదహారు గంటలు పని చేసేవాడు. అతడు, అతడి భార్య సంఘంలో పెద్దగా కలిసేవారు కాదు గానీ, మాస్కో థియేటర్లు, మ్యూజియాలకు వెళ్తూండేవారు.
1986 ఏప్రిల్లో చెర్నోబిల్ విపత్తు సంభవించింది. వెంటనే, ఈ సంఘటనను తక్కువ చేయడానికి అధికారులు గోర్బచేవ్‌కు తప్పు సమాచారం ఇచ్చారు. విపత్తు తీవ్రత స్పష్టంగా తెలిసాక, చెర్నోబిల్ చుట్టుపక్కల ప్రాంతం నుండి 3,36,000 మందిని తరలించారు. ఈ విపత్తు "గోర్బచేవ్‌కూ, సోవియట్ పాలనకూ ఒక మలుపు" అని టౌబ్‌మాన్ గుర్తించాడు. ఇది జరిగిన చాలా రోజుల తరువాత, అతడు దేశానికి టెలివిజన్ నివేదిక ఇచ్చాడు. సోవియట్ సమాజంలో వ్యాపించి ఉన్న నాణ్యతలేని పనితనం, కార్యాలయంలో జడత్వం వంటి సమస్యలకు ఈ విపత్తే సాక్ష్యం అని అతడు చెప్పాడు తరువాతి కాలంలో గోర్బచేవ్ ఈ సంఘటన గురించి ప్రస్తావిస్తూ, సోవియట్ యూనియన్‌లో అసమర్థత, కప్పిపుచ్చడం ఏ స్థాయిలో ఉందో చెర్నోబైల్ సంఘటనతో తనకు అర్థమైందని అన్నాడు. ఏప్రిల్ నుండి సంవత్సరాంతం వరకూ ఆహార ఉత్పత్తి, బ్యూరోక్రసీ, మిలిటరీ డ్రాఫ్ట్, పెద్ద సంఖ్యలో ఉన్న జైలు పక్షులు వంటి వాటితో సహా సోవియట్ వ్యవస్థపై గోర్బచేవ్ విమర్శలు గుప్పించాడు.
తరువాత జరపాల్సిన పార్టీ కాంగ్రెస్ 1991 వరకు లేనప్పటికీ, గోర్బచేవ్ 1988 జూన్‌లో 19 వ పార్టీ సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు. మునుపటి సమావేశాలలో కంటే విస్తృత స్థాయిలో ప్రజలు హాజరుకావడం ద్వారా, తన సంస్కరణలకు అదనపు మద్దతు లభిస్తుందని అతడు ఆశాభావం వ్యక్తం చేశాడు. సానుభూతిపరులైన అధికారులు, విద్యావేత్తలతో, గోర్బచేవ్ సంస్కరణల కోసం ప్రణాళికలను రూపొందించాడు. ఇవి అధికారాన్ని పొలిట్‌బ్యూరో నుండి సోవియట్‌ల వైపుకు మార్చేలా వాటిని రూపొందించారు. పొలిట్‌బ్యూరో విధానాలకు తలూపే రబ్బర్ స్టాంపులుగా మారినప్పటికీ, ఈ సోవియట్‌లు ఏడాది పొడవునా పనిచేసే శాసనసభలుగా మారాలని అతడు కోరుకున్నాడు. కాంగ్రెస్ ఆఫ్ పీపుల్స్ డిప్యూటీస్ అనే కొత్త సంస్థను ఏర్పాటు చేయాలని అతడు ప్రతిపాదించాడు. దీని సభ్యులను ఎక్కువగా స్వేచ్ఛా ఓటుతో ఎన్నుకోవాలి. ఈ కాంగ్రెసే యుఎస్ఎస్ఆర్ సుప్రీం సోవియట్ను ఎన్నుకుంటుంది. ఇది చాలా శాసనాలను చేస్తుంది.
20 వ శతాబ్దం చివరి నాటికి ప్రపంచంలోని అణ్వాయుధాలన్నిటినీ రద్దు చేయడానికి మూడు దశల కార్యక్రమాన్ని గోర్బచేవ్ 1986 జనవరిలో బహిరంగంగా ప్రతిపాదించాడు. అక్టోబరులో ఐస్‌లాండ్‌లోని రేక్‌యవిక్‌లో రీగన్‌తో సమావేశమవడానికి ఒక ఒప్పందం కుదిరింది. రీగన్ ఎస్డిఐ అమలు చెయ్యడం ఆపాలనీ, ఆపుతానని హామీ ఇస్తే దానికి బదులుగా సోవియట్ల దీర్ఘ శ్రేణి అణు క్షిపణులను 50% తగ్గించడంతో సహా రాయితీలు ఇవ్వడానికి సిద్ధమనీ చెప్పాడు. అణ్వాయుధాలను రద్దు చేయాలనే ఉమ్మడి లక్ష్యంతో ఇరువురు నాయకులు అంగీకరించినా, రీగన్ ఎస్డిఐ కార్యక్రమాన్ని ముగించడానికి నిరాకరించడంతో ఎటువంటి ఒప్పందమూ కుదరలేదు. శిఖరాగ్ర సమావేశం తరువాత, రీగన్ మిత్రదేశాలు చాలా మంది, అణ్వాయుధాలను రద్దు చేయాలనే ఆలోచనతో ముందుకు పోతున్నందుకు అతణ్ణి విమర్శించారు. అదే సమయంలో గోర్బచేవ్ పొలిట్‌బ్యూరోతో మాట్లాడుతూ, రీగన్ "ఆదిమ మానవుడు, గుహల్లో జీవించేవాడు, మేధోపరంగా బలహీనుడ"ని చెప్పాడు.
1984 ఏప్రిల్లో, అతడు సోవియట్ చట్టసభలో విదేశీ వ్యవహారాల కమిటీ అధ్యక్షుడిగా నియమితుడయ్యాడు. ఇది అలంకార ప్రాయమైన పదవి. జూన్‌లో ఇటాలియన్ కమ్యూనిస్టు పార్టీ నాయకుడు ఎన్రికో బెర్లింగర్ అంత్యక్రియలకు సోవియట్ ప్రతినిధిగా హాజరయ్యాడు. సెప్టెంబరులో బల్గేరియా విముక్తి యొక్క నలభయ్యవ వార్షికోత్సవ వేడుకలకు హాజరయ్యేందుకు సోఫియా వెళ్ళాడు. డిసెంబరులో ప్రధాన మంత్రి మార్గరెట్ థాచర్ అభ్యర్థన మేరకు బ్రిటన్ సందర్శించాడు; అతడు సమర్థవంతమైన సంస్కర్త అని ఆమెకు తెలిసే, అతన్ని కలవాలనుకుంది. సందర్శన ముగింపులో, థాచర్ ఇలా అంది: "నాకు మిస్టర్ గోర్బచేవ్ అంటే ఇష్టం, మేమిద్దరం కలిసి వ్యాపారం చేయవచ్చు". ఆ పర్యటనతో సోవియట్ విదేశాంగ విధానంపై ఆండ్రీ గ్రోమికో కున్న పట్టును కొంత సడలిందని గోర్బచేవ్ భావించాడు. అదే సమయంలో సోవియట్-అమెరికా సంబంధాలను మెరుగు పరచాలని తాను కోరుకుంటున్నాననే సందేశాన్ని అమెరికాకు పంపించగలిగానని కూడా భావించాడు .
ఈ ప్రతిపాదనలు మరింత ప్రజాస్వామ్యం కోసం గోర్బచేవ్ పడుతున్న తపనను ప్రతిబింబిస్తాయి; అయితే, శతాబ్దాల జారిస్ట్ నిరంకుశత్వం లోను, మార్క్సిస్ట్-లెనినిస్టుల నిరంకుశాధికారం లోనూ మగ్గిన సోవియట్ ప్రజల్లో "బానిస మనస్తత్వం" నేలకొందని, అది సంస్కరణలకు పెద్ద అడ్డంకి అనీ అతడు భావించాడు. క్రెమ్లిన్ ప్యాలెస్ ఆఫ్ కాంగ్రెస్‌లో జరిగిన ఈ సమావేశంలో 5,000 మంది ప్రతినిధులు ఒకచోట చేరారు. అతివాదులు, ఉదారవాదుల మధ్య వాదనలు జరిగాయి. కార్యకలాపాలను టెలివిజన్‌లో ప్రసారం చేసారు. 1920 ల తరువాత మొట్టమొదటిసారి అక్కడ ఓటింగ్ ఏకగ్రీవంగా జరగలేదు. సమావేశం ముగిసిన తరువాతి నెలల్లో, గోర్బచేవ్ పార్టీ వ్యవస్థను పునఃరూపకల్పన చేయడం, క్రమబద్ధీకరించడంపై దృష్టి పెట్టాడు; సెంట్రల్ కమిటీ సిబ్బందిని - అప్పుడు 3,000 మంది ఉన్నారు - సగానికి తగ్గించాడు. వివిధ కేంద్ర కమిటీ విభాగాలను విలీనం చేసి, మొత్తం సంఖ్యను ఇరవై నుండి తొమ్మిదికి తగ్గించాడు.
గోర్బచేవ్ స్థానిక పరిపాలనలో క్రమంగా ఎదుగుతూ వచ్చాడు. అధికారులు అతన్ని రాజకీయంగా విశ్వసనీయ వ్యక్తిగా భావించారు, అతడు తన పై అధికారులను పొగడుతూండేవాడు -ప్రముఖ స్థానిక రాజకీయ నాయకుడు ఫ్యోదోర్ కులకోవ్‌ దగ్గర పొందిన ప్రాపకాన్ని ఉదాహరణగా చెప్పవచ్చు. ప్రత్యర్థులపై పైచేయి సాధించగల అతడి సామర్థ్యం, కొంతమంది సహచరులకు కంటగింపు కలిగించింది. 1956 సెప్టెంబరులో, అతడు స్టావ్రోపోల్ నగర కొమ్‌సొమోల్‌కు మొదటి కార్యదర్శిగా పదోన్నతి పొందాడు. 1958 ఏప్రిల్‌లో అతడు ఆ ప్రాంతం మొత్తానికి కొమ్‌సొమోల్ డిప్యూటీ నేతగా నియమితుడయ్యాడు. ఈ సమయంలో అతడికి మెరుగైన వసతి లభించింది: రెండు-గదుల ఫ్లాట్‌లో స్వంత వంటగది, టాయిలెట్, బాత్రూం లుండేవి. స్టావ్రోపోల్‌లో, అతడు యువకుల కోసం ఒక చర్చా క్లబ్‌ను ఏర్పాటు చేశాడు. కృశ్చేవ్ వ్యవసాయ, అభివృద్ధి ప్రచారాలలో పాల్గొనడానికి స్థానిక యువకులను సమీకరించాడు.
1987 నాటికి, గ్లాస్‌నోస్త్ నీతి సోవియట్ సమాజంలో వ్యాపించింది: పాత్రికేయులు బహిరంగంగానే రాస్తున్నారు, అనేక ఆర్థిక సమస్యలను బహిరంగంగా వెల్లడిస్తున్నారు, సోవియట్ చరిత్రను విమర్శనాత్మకంగా పునఃపరిశీలించిన అధ్యయనాలు వెలుగు చూసాయి. గోర్బచేవ్ వీటికి విస్తృతంగా మద్దతు ఇచ్చాడు. గ్లాస్‌నోస్త్‌ను "పెరెస్త్రోయికా చేతిలోని కీలకమైన, తిరుగులేని ఆయుధం"గా అభివర్ణించాడు. అయినప్పటికీ, ప్రజలు కొత్తగా వచ్చిన స్వేచ్ఛను బాధ్యతాయుతంగా ఉపయోగించుకోవాలని అతడు నొక్కిచెప్పాడు. పాత్రికేయులు, రచయితలూ వారి రచనల్లో "సంచలనాత్మకత"ను నివారించాలనీ "పూర్తిగా వస్తుగతం"గా ఉండాలనీ పేర్కొన్నాడు. ఇంతకుముందు నిషేధించిన దాదాపు రెండు వందల సోవియట్ సినిమాలు విడుదలయ్యాయి. పాశ్చాత్య చిత్రాల శ్రేణి కూడా అందుబాటులోకి వచ్చింది. 1940 నాటి కాటిన్ ఊచకోతలో సోవియట్ అపరాధం ఎట్టకేలకు 1989 లో వెల్లడైంది.
ఆగస్టులో గోర్బచేవ్, క్రిమియాలోని ఫోరోస్‌ లోని "జర్యా" అనే తన డాచాలో కుటుంబంతో సహా సెలవులు గడిపాడు. సెలవులు రెండు వారాల గడిచాక, సీనియరు కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ప్రముఖుల బృందం-"గ్యాంగ్ ఆఫ్ ఎయిట్" - సోవియట్ యూనియన్‌ను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి తిరుగుబాటు చేసింది. అతడి డాచాకు ఫోన్ లైన్లు కత్తిరించారు. బోల్డిన్, షెనిన్, బక్లానోవ్, జనరల్ వరేన్నికోవ్‌లతో సహా ఒక బృందం అక్కడికి వచ్చి, దేశాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నట్లు అతడికి తెలియజేసింది. అధికారికంగా దేశంలో అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించాలని తిరుగుబాటు నాయకులు గోర్బచేవ్‌ను డిమాండ్ చేశారు, కాని అతడు నిరాకరించాడు. గోర్బచేవ్‌ను, అతడి కుటుంబాన్నీ వారి డాచాలో గృహ నిర్బంధంలో ఉంచారు. తిరుగుబాటుదారులు గోర్బచేవ్ అనారోగ్యంతో ఉన్నారనీ, అంచేత ఉపాధ్యక్షుడు యెనయేవ్ దేశ బాధ్యతలు స్వీకరిస్తారనీ బహిరంగంగా ప్రకటించారు.
గోర్బచేవ్ నాయకత్వ శైలి అతడి పూర్వీకుల కంటే భిన్నంగా ఉంటుంది. అతడు వీధిలో ఆగి, పౌరులతో మాట్లాడతాడు. 1985 రెడ్ స్క్వేర్ సెలవు వేడుకల్లో తన ఫోటోను ప్రదర్శించడాన్ని నిషేధించాడు. పొలిట్‌బ్యూరో సమావేశాలలో స్పష్టమైన, బహిరంగ చర్చలను ప్రోత్సహించాడు. పశ్చిమ దేశాలకు, గోర్బచేవ్ మరింత మితమైన, తక్కువ ప్రమాదకరమైన సోవియట్ నాయకుడిగా కనబడ్డాడు. పాశ్చాత్య ప్రభుత్వాలను తప్పుడు భద్రతా భావనలోకి నెట్టడానికి ఇది ఒక చర్య అని కొంతమంది పాశ్చాత్య వ్యాఖ్యాతలు భావిస్తూంటారు. అతడి భార్య అతడికి సన్నిహిత సలహాదారు. విదేశీ పర్యటనలలో అతడితో ఉంటూ అనధికార "ప్రథమ మహిళ" పాత్రను పోషించింది. అలా ఆమె బహిరంగంగా కనబడడం సోవియట్ సంప్రదాయాన్ని ఉల్లంఘించడమే. అది కొందరికి ఆగ్రహాన్ని కలిగించింది. అతడి ఇతర సన్నిహితులు జార్జీ షఖ్నజారోవ్, అనటోలీ చెర్నియేవ్.
1988 మే- 1988 జూన్ లలో మాస్కోలో రెండవ యుఎస్-సోవియట్ శిఖరాగ్ర సమావేశం జరిగింది. ఇది ఒక ప్రతీక మాత్రంగానే ఉంటుందని గోర్బచేవ్ భావించాడు. మళ్ళీ, అతడు, రీగన్ ఒకరి దేశాన్నొకరు విమర్శించుకున్నరు - మత స్వేచ్ఛపై సోవియట్ ఆంక్షలను రీగన్ ప్రస్తావించగా, గోర్బచేవ్ అమెరికాలో ఉన్న పేదరికాన్ని, జాతి వివక్షతనూ ఎత్తిచూపాడు. కాని వారు "స్నేహపూర్వకంగానే" మాట్లాడుకున్నట్లు గోర్బచేవ్ పేర్కొన్నాడు. బాలిస్టిక్ క్షిపణి పరీక్షను నిర్వహించడానికి ముందు ఒకరినొకరు తెలియజేసుకోవాలని వారు ఒక ఒప్పందానికి వచ్చారు. రవాణా, ఫిషింగ్, రేడియో నావిగేషన్‌పై ఒప్పందాలు చేసుకున్నారు. శిఖరాగ్ర సమావేశంలో, రీగన్ విలేకరులతో మాట్లాడుతూ, తాను ఇకపై సోవియట్ యూనియన్‌ను "దుష్ట సామ్రాజ్యం"గా పరిగణించడంలేదని చెప్పాడు. ఇరువురూ తమను తాము స్నేహితులుగా భావిస్తున్నామని వెల్లడించారు.
ఆ సాయంత్రం గోర్బచేవ్ మాస్కోకు తిరిగి వచ్చాడు. తిరుగుబాటును అణగదొక్కడానికి సహాయం చేసినందుకు యెల్ట్‌సిన్‌కు, నిరసనకారులకూ కృతజ్ఞతలు తెలిపాడు. తరువాత జరిగిన విలేకరుల సమావేశంలో, అతడు సోవియట్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీని సంస్కరిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు. రెండు రోజుల తరువాత, అతడు దాని ప్రధాన కార్యదర్శి పదవికి రాజీనామా చేశాడు. కేంద్ర కమిటీని రద్దు చేయాలని పిలుపునిచ్చాడు. తిరుగుబాటుదారుల్లో చాలా మంది ఆత్మహత్య చేసుకున్నారు; ఇతరులను తొలగించారు. గోర్బచేవ్ ఆగస్టు 23 న రష్యన్ సుప్రీం సోవియట్ సమావేశానికి హాజరయ్యాడు. తిరుగుబాటుదారుల్లో చాలామందిని ఒకప్పుడు నియమించిందీ, పదోన్నతి కల్పించిందీ గోర్బచేవేనని యెల్ట్‌సిన్ ఆ సమావేశంలో అతన్ని తీవ్రంగా విమర్శించాడు. యెల్ట్‌సిన్ ఆ తరువాత రష్యన్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీపై నిషేధం విధిస్తున్నట్లు ప్రకటించాడు.
స్టాలిన్ తరువాత నికిటా కృశ్చేవ్ సోవియట్ నాయకుడయ్యాడు. 1956 ఫిబ్రవరిలో చేసిన ప్రసంగంలో అతడు, స్టాలిన్ పద్ధతులను ఖండించాడు. ఆ తరువాత అతడు సోవియట్ సమాజంలో స్టాలినీకరణను తుడిచివేసే పని మొదలుపెట్టాడు. తరువాతి కాలంలో గోర్బచేవ్ జీవిత చరిత్ర రాసిన విలియం టౌబ్మాన్, కృశ్చేవ్ శకం నాటి "సంస్కరణవాద స్ఫూర్తి" గోర్బచేవ్‌లో "మూర్తీభవించిందని" అన్నాడు. స్టాలిన్ విపరీతబుద్ధికి భిన్నంగా తమను తాము "నిజమైన మార్క్సిస్టులు" లేదా "నిజమైన లెనినిస్టులు"గా భావించిన వారిలో గోర్బచేవ్ కూడా ఉన్నాడు. కృశ్చేవ్ ఇచ్చిన స్టాలినిస్ట్ వ్యతిరేక సందేశాన్ని అతడు, స్టావ్రోపోల్‌లో వ్యాప్తి చేసాడు. కాని స్టాలిన్‌ను ఇంకా ఒక హీరోగా భావిస్తున్నవారు గాని, స్టాలినిస్ట్ ప్రక్షాళనను ప్రశంసించే వారు గానీ, చాలా మంది అతడికి ఎదురయ్యారు.
1984 ఫిబ్రవరిలో ఆండ్రోపోవ్ మరణించాడు; మరణ శయ్యపై, గోర్బచేవ్ తనకు వారసుడవ్వాలని చెప్పాడు. అయితే 53 ఏళ్ల గోర్బచేవ్ చాలా చిన్నవాడు, అనుభవం లేనివాడు అని సెంట్రల్ కమిటీలో చాలామంది భావించారు. దీర్ఘకాలం పాటు బ్రెజ్నెవ్‌కు మిత్రుడైన కాన్‌స్టాంటిన్ చెర్నెంకో ప్రధాన కార్యదర్శిగా నియమితుడయ్యాడు. కాని అతడు కూడా చాలా అనారోగ్యంగా ఉండేవాడు. పొలిట్‌బ్యూరో సమావేశాలకు అధ్యక్షత వహించడానికి తరచూ అతడికి అనారోగ్యం అడ్డం వచ్చేది. చివరి నిమిషంలో గోర్బచేవ్ ఆ బాధ్యత తీసుకునేవాడు. గోర్బచేవ్, క్రెమ్లిన్ లోనూ బయటా మిత్రులను పెంపొందించుకుంటూ ఉండేవాడు. సోవియట్ భావజాలంపై జరిగిన సదస్సులో ప్రధాన ఉపన్యాసం ఇస్తూ, దేశంలో సంస్కరణలు అవసరం అని ధ్వనించినందుకు పార్టీలోని అతివాదుల ఆగ్రహానికి గురయ్యాడు.
ఆగష్టు 1987 లో, అతడు ఉక్రెయిన్‌లోని నీజ్నియా ఒరెండాలో సెలవు గడిపాడు. అక్కడ యుఎస్ ప్రచురణకర్తల సూచన మేరకు పెరెస్త్రోయికా: న్యూ థింకింగ్ ఫర్ అవర్ కంట్రీ అండ్ అవర్ వరల్డ్ అనే పుస్తకాన్ని రాశాడు. లెనిన్ను, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీనీ అధికారంలోకి తెచ్చిన 1917 అక్టోబర్ విప్లవం యొక్క 70 వ వార్షికోత్సవం కోసం, గోర్బచేవ్ "అక్టోబర్ అండ్ పెరెస్త్రోయికా: ది రివల్యూషన్ కంటిన్యూస్" పై ప్రసంగించాడు. క్రెమ్లిన్ ప్యాలెస్ ఆఫ్ కాంగ్రెస్‌లో సెంట్రల్ కమిటీ, సుప్రీం సోవియట్ల సంయుక్త సమావేశంలో లెనిన్‌ను ప్రశంసించాడు. కాని సామూహిక మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలకు గాను స్టాలిన్ను విమర్శించాడు. పార్టీ కఠినవాదులు ప్రసంగం చాలా దూరం పోయిందని భావించారు; ఉదారవాదులేమో కావాల్సినంత దూరం పోలేదని భావించారు.
మార్చిలో, కాంగ్రెస్ ఆఫ్ పీపుల్స్ డిప్యూటీస్ మొదటి సోవియట్ యూనియన్ అధ్యక్షుడికి ఎన్నిక నిర్వహించింది, దీనిలో గోర్బచేవ్ మాత్రమే అభ్యర్థి. అతడికి అనుకూలంగా 1,329, వ్యతిరేకంగా 495 వోట్లు వచ్చాయి; 313 వోట్లు చెల్లలేదు లేదా వోటింగులో పాల్గొనలేదు. దాంతో అతడు సోవియట్ యూనియన్ యొక్క మొదటి ఎగ్జిక్యూటివ్ ప్రెసిడెంట్ అయ్యాడు. పొలిట్‌బ్యూరో స్థానంలో కొత్తగా 18 మంది సభ్యుల ప్రెసిడెన్షియల్ కౌన్సిల్ ఏర్పడింది. అదే కాంగ్రెస్ సమావేశంలో, సోవియట్ రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 6 ను రద్దు చేయాలనే ఆలోచనను అతడు సమర్పించాడు. కమ్యూనిస్ట్ పార్టీని సోవియట్ యూనియన్ "పాలక పార్టీ"గా ఆమోదించిన అధికరణం అది. కాంగ్రెస్ ఆ సంస్కరణను ఆమోదించి, ఏకపార్టీ స్వభావాన్ని బలహీనపరిచింది.
దేశంలో ఐక్యతను కొనసాగించడానికి, గోర్బచేవ్ కొత్త యూనియన్ ఒప్పందం కోసం ప్రయత్నాలను కొనసాగించాడు. కాని వివిధ సోవియట్ రిపబ్లిక్కుల నాయకులు తమ ప్రజల్లో పెరుగుతున్న జాతీయవాద ఒత్తిడికి తలొగ్గడంతో యూనియన్‌ పట్ల వ్యతిరేకత పెరుగుతూ పోయింది. ఏకీకృత దేశం గురించి ఏ ఆలోచన నైనా వీటో చేస్తానని యెల్ట్‌సిన్ చెప్పాడు. దాని బదులు తక్కువ అధికారం కలిగిన సమాఖ్యకు అతడు అనుకూలంగా ఉన్నాడు. కజకస్తాన్, కిర్గీజియా నాయకులు మాత్రమే గోర్బచేవ్ విధానానికి మద్దతు పలికారు. డిసెంబరు 1 న ఉక్రెయిన్‌లో జరిగిన ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలో యూనియన్ నుండి విడిపోవడానికి 90% మంది వోటేసారు. ఇది యూనియన్‌కు తీవ్రమైన, ప్రాణాంతకమైన దెబ్బ; ఉక్రైనియన్లు స్వాతంత్ర్యాన్ని తిరస్కరిస్తారని గోర్బచేవ్ అనుకున్నాడు.
1990 నవంబరు మధ్య నాటికి, చాలా పత్రికలు గోర్బచేవ్ రాజీనామా చేయాలని పిలుపునిచ్చాయి. అంతర్యుద్ధం ఏర్పడ వచ్చని అంచనా వేసాయి. ప్రెసిడెంట్ కౌన్సిల్‌ను రద్దు చేసి, మీడియాలో గొంతు వినిపిస్తున్న ఉదారవాదులను అరెస్టు చేయాలని అతివాదులు గోర్బచేవ్‌ను కోరారు. నవంబరులో, అతడు సుప్రీం సోవియట్‌ను ఉద్దేశించి ప్రసంగిస్తూ, ఎనిమిది పాయింట్ల కార్యక్రమాన్ని ప్రకటించాడు. ఇందులో అధ్యక్ష మండలి రద్దు వంటి ప్రభుత్వ సంస్కరణలు ఉన్నాయి. ఈ సమయానికి, మాజీ సన్నిహితులు సహాయకులూ దూరం కాగా గోర్బచేవ్ ఏకాకి అయ్యాడు. యాకోవ్లెవ్ అతడి సన్నిహిత బృందం నుండి దూరం జరిగాడు. షెవర్దనడ్జే రాజీనామా చేశాడు. మేధావులలో అతడి మద్దతు క్షీణిస్తోంది. 1990 చివరినాటికి అతడి మద్దతు రేటింగు పడిపోయింది.
గోర్బచేవ్, అతడి భార్య మొదట్లో స్టావ్రోపోల్‌లో ఒక చిన్న గదిని అద్దెకు తీసుకున్నారు. రోజూ సాయంత్రం నగరంలో నడక, వారాంతాల్లో గ్రామీణ ప్రాంతాలలో హైకింగ్ వారికి అలవాటు. 1957 జనవరిలో వారికి కుమార్తె ఇరినా పుట్టింది. 1958 లో వారు వేరేవారితో కలిసి ఉండే రెండు గదుల అపార్టుమెంట్లోకి మారారు. 1961 లో గోర్బచేవ్ వ్యవసాయ ఉత్పత్తిపై రెండవ డిగ్రీ పొందాడు; అతడు స్థానిక స్టావ్రోపోల్ అగ్రికల్చరల్ ఇన్స్టిట్యూట్ నుండి కరస్పాండెన్స్ కోర్సు చదివి, 1967 లో డిప్లొమా పొందాడు. అతడి భార్య కూడా రెండవ డిగ్రీ అభ్యసించింది, మాస్కో పెడగోగికల్ ఇన్స్టిట్యూట్ నుండి 1967 లో సామాజిక శాస్త్రంలో పిహెచ్‌డి సాధించింది; స్టావ్రోపోల్‌లో ఉన్నప్పుడు ఆమె కూడా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీలో చేరింది.
ప్రచ్ఛన్న యుద్ధంలో ఉద్రిక్తతలు పెరిగిన కాలాన్ని గోర్బచేవ్ వారసత్వంగా పొందాడు. అమెరికాతో సంబంధాలను బాగా మెరుగుపర్చాల్సిన అవసరం ఉందని అతడు గట్టిగా నమ్మాడు; అణు యుద్ధం జరిగే అవకాశం పట్ల అతడు భీతిల్లాడు. ఆయుధ పోటీలో సోవియట్ యూనియన్ గెలిచే అవకాశం లేదని అతడికి తెలుసు. సైన్యంపై అలాగే ఖర్చు పెట్టుకుంటూ పోతే తాను తలపెట్టిన దేశీయ సంస్కరణలకు హానికరమని భావించాడు. అణు యుద్ధం అవకాశం పట్ల రోనాల్డ్ రీగన్ కూడా లోలోపల భయపడినా బహిరంగంగా మాత్రం ఉద్రిక్తతలు తగ్గడానికి సుముఖంగా లేనట్లు కనిపించాడు. సౌమనస్యాన్ని పక్కన పెట్టాడు, ఆయుధాల నియంత్రణను పట్టించుకోలేదు, ఆయుధ సేకరణ చేసాడు, సోవియట్ యూనియన్‌ను "దుష్ట సామ్రాజ్యం" అని పిలిచాడు.