polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ఇది వాల్వు బాడీ నుండి పైపులో ప్రవహించు ద్రవం లేదా వాయువు వాల్వు డిస్కుకు వున్న కాడ సందునుండి బయటికి రాకుండా/ కారకుండా చేయును.అంతేకాదు బోనిట్ వాల్వు డిస్కుకు బిగించిన కాడ/ పైకి కిందికి కదులుటకు సహాయ పడును.బోనిట్‌కు బాడీకి బిగించు భాగానికి పైన వాల్వు డిస్కు కాడ సైజుకు సరిపడా రంద్రం వుండును.ఈ రంధ్రంనుండి లోపలి ప్రవహించు పదార్ధం బయటికి కారకుండా ఆస్బెస్టాస్ తాడును కాడ చుట్టూ చుట్టి, గ్లాండు అను ఇత్తడి రింగుతో నట్టుతో గట్టిగా బిగిస్తారు. ఈ గ్లాండు ఆస్బెస్టాస్ రోపును బోనిట్, కాడ మధ్య ఖాళీలో బలంగా సందులేకుండా వుండేలా నొక్కి వుంచడం వలన లోపలి ద్రవం లేదా వాయువు బయటికి కారాదు. బోనిట్ కింది భాగాన ఫ్లాంజి వుండును.ఈ ఫ్లాంజిని వాల్వు బాడీకి బోల్టుల ద్వారా బిగిస్తారు.చిన్న వాల్వులైన ఫ్లాంజి బదులు బోనిట్ కింది లోపలి బాగాన మరలు వుండును. బోనిట్ కున్న గ్లాండు అనేది ఆస్బెస్టాస్ రోపును/తాడును బలంగా నొక్కి వుంచుటకు మరలు వున్న నట్ ఉపయోగిస్తారు.
చిన్న వాల్వులు అయినచో ఇత్తడితో చేస్తారు. పెద్ద సైజు వాల్వులలో స్టెయిన్‌లెస్ ఉక్కుతో చేస్తారు.కాడ పనిచేయు విధానం రెండు రకాలు. ఈ విధానంలో బోనిట్ పైభాగాన, కాడ పైభాగాన మరలు వుండి, కాడను తిప్పినపుడు, కాడ పైకి కిందికి కదులును.దీనిని రైజింగు స్టెమ్ రకం అంటారు. మరో రకంలో బాడిలోపలవున్న కాడచివర, వాల్వు బిళ్ళ లోపల మరలు వుండి కాడను తిప్పినపుడు, వాల్వు డిస్కు కాడ మీద పైకి కిందికి కదులును. ఈ రకపు వాల్వును నాన్ రైజింగు స్టెమ్ రకం వాల్వు అంటారు.
గేట్ వాల్వులు లు ఒకరకమైన కవాటాలు. కవాటం అనగా పైపులలో ప్రవహించు ద్రవం లేదా వాయు పదార్థాల ప్రవాహాన్ని పూర్తిగా నిరోధించు లేదా నియంత్రణలో పంపించు పరికరం.ఎక్కువ పీడనం, ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలో వున్నా ద్రవ, వాయు పదార్థాలయినచో లోహంతో చేసిన కవాటాలను ఉపయోగిస్తారు.తక్కువ పీడనం, సాధారణ వాతావరణ ఉష్ణోగ్రత కల్గిన నీరు వంటి ద్రవ పదార్థాలకైనచో ప్లాస్టిక్ రసాయనపదార్థాలనుపయోగించి తయారు చేస్తారు.
ఈ రకపు వాల్వులను పూర్తిగా తెరచి వుంచి ఉపయోగించడం వలన, ప్రవహించు పదార్థాల ప్రవాహ పీడనంలో తగ్గుదల తక్కువ ఉండును.గ్లోబ్ వాల్వులో వాల్వునియంత్రణ బిళ్ళను పాక్షికంగా తెరచి వుంచడంవలన లోపలికికి వెళ్ళు, బయటికి వచ్చు పదార్థాల పీడనం, ప్రవాహ వేగం /త్వరణములో తేడా వుండును. కాని గేట్ వాల్వును పూర్తిగా తెరచి ఉపయోగించడం వలన వాల్వులో ప్రవాహ పీడనంలో మార్పు పెద్దగా వుండదు.
పదార్థాలు లోపలి వచ్చు బయటికి వచ్చు బాడీరంధ్రం సరళ మార్గం లో వుండును. బాడీచివరలు ఫ్లాంజిలను లేదా మరలు కలగివుండును.తక్కువ సైజు వాల్వులను ఇత్తడి, కంచు లోహాలతో చేస్తారు.ఎక్కువ సైజు వాల్వులను పోత ఇనుము, క్యాస్ట్ స్టీలుతో చేస్తారు.
బకర్ అలీ విద్యాభ్యాసం హైదరాబాదులోని నిజాం కళాశాలలో, మద్రాసు క్రైస్తవ కళాశాల, ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధితమైన సెయింట్ కేథరిన్స్ కళాశాలలో సాగింది. ఆక్‌ఫర్డ్‌లో చదివే రోజుల్లోనే, స్వాతంత్ర్యోద్యమం పట్ల ఆకర్షితుడై క్రియాశీలకంగా రాజకీయ కార్యకలాపాల్లో పాల్గొనేవాడు. ఆక్స్‌ఫర్డ్ మజ్లిస్ అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. ఆక్స్‌ఫర్డ్ నుండి వెలువడిన భారత్ అనే పత్రికకు సంపాదకత్వం వహించాడు. 1926లో ప్రాగ్‌లో జరిగిన అంతర్జాతీయ విద్యార్ధి సదస్సుకు సదస్యుడిగా వెళ్ళాడు. 1927లో బ్రసెల్స్‌లో జరిగిన లీగ్ ఎగెయిన్స్ట్ ఇంపీరియలిజం కు సదస్యుడిగా హాజరయ్యాడు. బకర్ అలీ ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో అటవీశాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చేశాడు. అప్పటికే క్రియాశీలక రాజకీయ విద్యార్ధిగా బ్రిటీషు ప్రభుత్వం దృష్టిలో పడిన బకర్ అలీ, లీగ్ ఎగెయిన్స్ట్ ఇంపీరియలిజం యొక్క బ్రిటీషు కమిటీకి హాజరయ్యాడని తెలుసుకొని, బకర్ అలీ చదువు పూర్తయిన తర్వాత భారతదేశం తిరిగివెళితే అక్కడ ఇండియన్ ఫారెస్టు సర్వీసులో కానీ, హైదరాబాదు ప్రభుత్వంలో కానీ ఉద్యోగం రాకుండా చేసేందుకు, సంబంధిత వర్గాలకు ఈయన సరైన అభ్యర్థి కాదని ముందస్తుగా హెచ్చరిస్తూ సందేశాలను పంపింది.
భారతదేశం తిరిగివచ్చిన తర్వాత కొన్నాళ్లు హైదరాబాదు నిజాం ప్రభ్యుత్వంలో సహాయక అటవీ సంరక్షకుడిగా పనిచేశాడు. ఆ తర్వాత ఆ ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి 1929లో అఖిల భారత కాంగ్రేసు కమిటీ యొక్క కార్మిక పరిశోధనా విభాగంలో చేరాడు. 1929 నుండి 1935 వరకు బెంగాల్ జౌళి కార్మికసంఘానికి ప్రధాన కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. 1930లో స్వాతంత్ర్యయోద్యమంలో జైలుకెళ్లాడు. ఉస్మాన్‌షాహీ మిల్లులకు, సింగరేణి కాలరీస్‌కు కార్మికాధికారిగా పనిచేశాడు. పార్లమెంటు సభ్యుడిగా, బకర్ అలీ, ఇస్తాంబుల్‌లో జరిగిన వివిధ దేశాల పార్లమెంటుల సమాఖ్యా సమావేశంలో భారతదేశపు ప్రతినిధిగా వెళ్ళాడు. రష్యా, మంగోలియాలో పర్యటించిన పార్లమెంటు బృందంలో ఉన్నాడు. గయానా దేశంలో జరిగిన ఎన్నికలను పర్యవేక్షించి, నివేదిక అందించేందుకు వెళ్ళిన కామన్‌వెల్త్ పరిశీలక బృందంలో సభ్యుడిగా గయానాను పర్యటించాడు. ఆఫ్ఘానిస్తాన్ ప్రభ్యుత్వానికి సాహితీ సలహాదారుగా పనిచేశాడు.
బకర్ అలీ మిర్జా, 1900, మార్చి 7న హైదరాబాదులో జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి డాక్టర్ సఫ్దర్ అలీ మిర్జా, నిజాం సైన్యంలో కెప్టెన్ హోదా కలిగిన శస్త్రచికిత్సా వైద్యుడు. సఫ్దర్ అలీ మిర్జా తండ్రి, నిజాం అలీ ఖాన్ పాలనాకాలంలో టర్కీ నుండి హైదరాబాదుకు వలసవచ్చి స్థిరపడ్డాడు. బకర్ అలీ అక్క సుఘ్రా హుమాయున్ మిర్జా ప్రముఖ ఉర్దూ రచయిత్రి.
బకర్ అలీ మిర్జా, భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, కాంగ్రేసు పార్టీకి చెందిన రాజకీయనాయకుడు. 3వ, 4వ లోక్‌సభ సభ్యుడు.
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
సమీప బాలబడి గూడూరులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల సైదాపురంలోను, ప్రాథమిక పాఠశాల, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల‌లు తోకలపూడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల సైదాపురంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల గూడూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు గూడూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల గూడూరులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు నెల్లూరులోనూ ఉన్నాయి.
కాని క్లోరెటులు, నైట్రేటులు, సిలికేటులవలన నీటికఠినత పెరుగును.ఇలాంటి సంయోగ పదార్థాల వలన నీటికి కలుగు కఠినతను శాశ్విత కఠినత అంటారు. ఇలా శాశ్విత కఠినత కల్గిన నీటిని బాయిలరులో స్టీము ఉత్పత్తి కై వాడినపుడు, ఈ కరిగిన సంయోగ పదార్థాల బాష్పిభవన ఉష్ణోగ్రత 400 దాటి ఉన్నందున, బాయిలరులో కేవలం నీరు మాత్రమే స్టీముగా మారటం వలన, క్రమంగా బాయిలరు నీటిలో ఈ కరిగి వున్న ఘన పదార్థాల పరిమాణం పెరుగుతూ పోవును.ఈ పదార్థాల పరిమాణం పెరిగినపుడు, అవి నీటిలో తేలియాడు తెల్లని చిక్కని పదార్థంగా తయారై, బాయిలరు ట్యూబుల ఉపరితలం లేదా ట్యూబుల లోపలి తలంలో తెల్లని పొలుసుల వలే పేరుకు పోవును. పేరుకు పోవడం వలన ట్యూబుల ఉష్ణవాహక గుణం తగ్గి, వేడి ఫ్లూవాయువుల ఉష్ణోగ్రత నీటికి పూర్తిగా సంహవనం చెందక పోవడం వలన అమితంగా ట్యూబులు వేడెక్కి పగిలి పోవును.అందువలన బాయిలరులో వాడు నీటిలో కరిగిన పదార్థాల సాంద్రత నిర్దేశించిన స్థాయి దాటినపుడు, ఈ కరిగిన పదార్థాల శాతాన్ని బాయిలరు నీటిలో తగ్గించుటకు బాయిలరులోని కొంత నీటిని అతితక్కువ సమయంలో బయటికి వదులుటను బ్లోడౌన్ అంటారు. బ్లోడౌన్ చేయుటకు నీటిని బయటకు వదులు కవాటాన్ని బ్లోడౌన్ వాల్వు అంటారు.
బాయిలరు అనునది స్టీమును ఉత్పత్తి చేయు లోహ నిర్మితమైన మూసి వున్న పాత్ర. ఇందులో నీటిని వేడి చేసి పీడనం, అధిక ఉష్ణోగ్రత కల్గిన నీటి ఆవిరిని తయారు చేయుదురు.నీటి ఆవిరిని ఇంగ్లీషులో స్టీము అంటారు. స్టీము ఒకరకంగా వాయు లక్షణాలు కల్గి ఉన్నప్పటికీ సంపూర్ణమైన వాయువు కాదు. స్టీము వలన పలు పారిశ్రామిక ఉపయోగాలు ఉన్నాయి.ముఖ్యంగా స్టీమును విద్యుతు ఉత్పత్తి కేంద్రాలలో టర్బైను లను తిప్పుటకు ఉపయోగిస్తారు. అలాగే పెట్రోలియం నూనె శుద్ధికరణ పరిశ్రమలలోను, అలాగే పలు పరిశ్రమలో ఇతర ద్రవ, వాయు పదార్థాలను వేడి చేయుటకు ఉపయోగిస్తారు.పీడనం వున్న స్టీమును జెట్ ఎజెక్టరులకు పంపి ఒక వ్యవస్థలో వాక్యుం ని కల్గిస్తారు.స్టీము యొక్క గుప్తోష్ణం కిలోకు దాదాపు 540 కిలో కేలరీలు అందువలన దీనిని ఇతర పదార్థాలను వేడి చేయుటకు విరివిగా ఉపయోగిస్తారు.
రాక్ అండ్ పినియన్ రకం బ్లోడౌన్ వాల్వును తెరచుటకు మూయుటకు రాక్ అండ్ పినియన్ గేర్ అమరిక వుండును. గేరు అమరికలో పళ్ళు వున్న చక్రాలు ఒక చక్రం పళ్ళ గాడిలో మరో చక్రం పన్ను అమరి వుండేలా దగ్గరగా బిగింప బడి ఒక చక్రం తిరిగినపుడు రెండో చక్రం కూడా తిరుగును.రాక్ అండ్ పినియన్ గేర్ అమరిక వున్న వాల్వులో కవాటబిళ్ళ వున్న కాడ పొడవుగా వుండి దాని పార్శ భాగాన పళ్ళు వుండును.దానికి పళ్ళు వున్న చిన్న చక్రం అసుసందానమై వుండును.పినియను చక్రాన్ని ముందుకు వెనక్కి తిప్పి నపుడు కవాట బిళ్ళ వున్న, పళ్ళు వున్నకాడ ముందుకు వెనక్కి వేగంగా కదులును. కవాట బిల్ల మూందుకు వెనక్కి కదళదం వలన కవాటం మూసుకోవడం తెరచుకోవడం చాలా వేగంగా లిప్త కాలంలో జరిగి పోవును.మరో రకం లింకు ట్రైపులో కవాట బిళ్ళ లింకు అమరిక కదలిక వలన కవాట పీఠం రంధ్రంలో ముందుకు వెనక్కి కదులును.
బ్లోడౌన్ వాల్వులు అవి పని చేయుపద్ధతిని బట్టి రెండు రకాలు విభజింపవచ్చు.ఒకటి నిర్దిష్ట సమయంలో బాయిల రు ఆపరేటరు లేదా సహాయకుడు స్వయంగా బ్లోడౌన్ వాల్వు తెరచి బాయిలరు లోని నీటిని తగు ప్రమాణంలో బయటకు వదులువిధానం.మరికొన్ని వాల్వులు ఎలక్ట్రానిక్ గా గాని లేదా న్యూమాటిక్ పద్ధతిలో కాని నిర్దిష్ట సమయంలో స్వయంప్రేరితంగా తెరచుకుని నీటిని బయటకు వదులు వాల్వులు.చిన్న బాయిలరులో బ్లోడౌన్ వాల్వును ఒక పిడి సహాయంతో బాయిలరు ఆపరేటరు పనిచేయించిన మాన్యువల్ విధానం అంటారు.
ఇది పళ్ళు కల్గిన ఇత్తడి లేదా అల్యూమినియం మిశ్రమ చేసిన ఇత్తడితో లేదా స్టెయిన్‌లెస్ స్టీలుతో చెయ్యబడి వుండును. ఈపళ్ళ చక్రాన్ని ఇంగ్లీషులో పినియను అంటారు.దీనిని వాల్వు హౌసింగులో దీని పళ్ళు, రాక్ పళ్ళ మధ్యలో వుండేలా అమర్చేదరు.ఈ పళ్ళ చక్రాన్ని తిప్పినపుడు రాక్ ముందుకు వెనక్కి కదులును.ఈ పినియను పైభాగంలో నలుపలకలగా వున్న పిడి కాడ వుండును.ఈ కాడకు నలు పలకల గుబ్బ వున్నా పిడి/హ్యాండిల్ అమర్చి పినియను చక్రాన్ని తిప్పెదరు.
ఇది కవాట బిళ్ళ యొక్క కాడ . దీని ఒక చివర గుండ్రని భాగంలో డిస్కు ప్లేటులు అమర్చబడి వుండును. కాడ ఒక పార్శములో పళ్ళు వుండును.పినియను పళ్ళు ఈ పళ్ళ మధ్య అమరి వుండునట్లు పినియనును హౌసింగు అమర్చెదరు. పినియనును కుడి ఎడమలుగా తిప్పినపుడు కవాట కాడ /రాక్ ముందుకు వెనక్కు కదిలి వాల్వు తెరచుకోవడం మూసుకోవడం జరుగును.ఇది ఇత్తడి లేదా కంచు/గన్ మెటల్ తో చెయ్యబడి వుండును. కొన్నింటిలో కాస్ట్ ఇనుముతో కుడా చేస్తారు
ఈ వాల్వులో కవాట బిళ్ళ వున్న కాడను రాక్ అంటారు.దీనికి పక్క భాగంలో పళ్ళు వుండును, ఈ కాడను ముందుకు వెనక్కి తిప్పు పళ్ళ చక్రాన్ని పినియను అంటారు.ఈ పినియను చక్రాన్ని పిడి తో కుడి ఎడమలకు తిప్పుటవలన కవాట బిళ్ళ బాడిలోని కవాట రంధ్రంలో ముందుకు వెనక్కి కదులును.
ఇది పినియను చక్రాన్ని తిప్పు పిడి దీనిని బాక్సుకీ లేదా హ్యాండిల్ అంటారు.దీని చివర గుబ్బగా వుండి లోపల నలుచరదరపు రంధ్రం, పినియను కాడకు సరిపోవు సైజులో వుండును.దీనిని పినియను కాడకు అమర్చి తిప్పెదరు.దీనికి లాక్ వ్యవస్థ వుండును.వాల్వును తెరచినపుడు పిడి, హ్యాండిల్ బయటికి రాని విధంగా లాక్ సిస్టం వుండును. కేవలం వాల్వును మూసినపుడు మాత్రమే హ్యాండిల్ బయటికి వచ్చును.
ఇది నికెల్ కాపర్ మిశ్రమ ధాతులోహంతో నిర్మాణమై వుండును.రెండుచివరలు వృత్తాకారంగా గుండ్రంగా వుండగా రెండు చివరల మధ్యభాగం గుల్లగా స్తూపాకారంగా రెండు అర్థ భాగాలుగా వుండును. ఈ రెండు భాగాలు ఒకదానిలో ఒకటి దురు నట్లు వుండును. ఒకటి మేల్ డిస్కు మరొకటి ఫిమేల్ డిస్కు.డిస్కు గుల్ల భాగంలో స్ప్రింగు వుండును.
దీనిని బోల్టుల సహాయంతో వాల్వు బాడికి బిగించేదరు.ఇందులోనే రాక్ పళ్ళు వున్న కాడ, పినియను చక్రం వుండును.పినియను చక్రం వున్న భాగంలో హౌసింగుకు బోనెట్ అనునది బోల్టులతో బిగింపబడి వుండి, దీనిలో గ్లాండు అమరిక వుండును.ఇది కుడా ఇత్తడి లేదా పోత ఇనుము లేదా పోత ఉక్కుతో చెయ్యబడి వుండును.
బ్లోడౌన్ వాల్వు అనునది ఒక కవాటం. బాయిలరు లోని నీరులో కరిగిన పదార్థాలశాతం/పరిమాణం నిర్దేశించిన స్థాయిని మించినపుడు ఆటువంటి నీటిని పరిమిత కాలంలో కొద్దిప్రమాణమ్లో బయటకు పంపుటకు ఉపయోగించు కవాటమే బ్లోడౌన్ వాల్వు. బాయిలరులోని నీటిని కొన్ని సెకనుల కాలం పాటు బయటికి వదలుటను బ్లోడౌన్ అంటారు.
బ్లోడౌన్ వాల్వులు సాధారణంగా మూడు రకాలు ఒకటి ప్లగ్ వాల్వు రకం రెండవది గేట్ వాల్వు రకానికి చెందినది. గేట్ వాల్వురకానికి చెందిన వాటిలో ఒకటి రాక్ అండ్ పినియన్ రకం, మరొకటి లింక్ రకం.
ఇది పినియను హౌసింగు పైభాగాన బోల్టుల ద్వారా బిగింపబడి వుండును.ఇదిపినియను చక్రం కాడ, హౌసింగు మధ్యనుండి స్టీము లేదా నీరుబయటకు రాకుండా నిరోదించును.పినియను కాడ/ట్రిమ్ చుట్టూ గ్రాపైట్ తాడును చుట్టి గ్లాండు అను ఇత్తడి రింగుతో బలంగా బిగిస్తారు.
ఈ రకపు బ్లోడౌన్ వాల్వులో పినియను రాక్ గేరు విధానానికి బదులుగా లింకు విధానం ద్వారా డిస్కు కాడ ముందుకు వెనక్కి కదులును.దీనికి కీలు చీల వంటి అమరిక వలన ఇలా జరుగును. చక్రానికి వున్నచిల వంటిది డిస్కు కాడను జరుపును.
కంచు, లేదా, కాస్ట్ ఐరన్ లేదా పోత ఉక్కుతో చెయ్యబడి వుండును.బాడీ చివర కొన్ని వాల్వులలో ఫ్లాంజిలు వుండగా కొన్నింటిలో లోమరలు వుండును.
ఎన్ని పదవులు అలం కరించినా సామాన్యులు ధరించే దోతి, లాల్చినే వాడి సాదాసీదా జీవితాన్ని మాత్రమే గడిపాడు. నమ్ముకున్న సిద్దాంతాన్ని ఏనాడు మరువకుండా ప్రజాసేవ కోసం నిరంతరం పని చేశాడు. వెనుకబడిన ఇందుర్తి నియోజకవర్గంలో వేల ఎకరాల భూములు పేదలకు పంచాడు. గూడు లేని నిరుపేదలకు ఎమ్మెల్యే కోటాలో ఇళ్లను నిర్మించి ఇచ్చాడు. ఎమ్మెల్యేగా ఉండి ఆర్టీసీ బస్సుల్లో ప్రయాణించేవాడు. ప్రతి ఒక్కరిని వరుసలతో పిలుస్తూ ప్రేమాభిమానాలను సంపాదించుకున్నాడు.
సీపీఐకి రాజీనామా చేసిన అనంతరం చినమల్లయ్య 2001లో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ ఆవిర్భావ ముఖ్యుల్లో ఒకరిగా నిలిచాడు. టీఆర్‌ఎస్‌ రాజకీయ వ్యవహరాల కమిటీ చైర్మెన్‌గా, పార్టీ ఉపాధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు చేపట్టి నిర్మాణ కార్యక్రమాలు చేశాడు. కరీంనగర్‌లో నిర్వహించిన టీఆర్‌ఎస్‌ సింహ గర్జన సభ జరిగిన రోజు తన తల్లి చనిపోయినా స్వగ్రామంలో అంత్య క్రియలు నిర్వహించి ఆ సభకు హాజరయ్యాడు.
2004లో టీఆర్‌ఎస్‌ అనుసరించిన విధానాలను నచ్చక పార్టీని వదిలి తెలంగాణ రైతాంగ సమితిని ఏర్పాటు చేశాడు. తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన కోసం తెలంగాణ జనపరిషత్‌తో కలిసి వర్కింగ్‌ కమిటీ అధ్యక్షుడిగా, జేఏసీ సభ్యుడిగా ప్రజాసంఘాల జేఏసీలో ఉంటూ అనేక పోరాటాలు చేశాడు. రైతు సమస్యలతో పాటు గీత కార్మికుల సమస్యలు ఇతర ప్రజాపోరాటాల్లో తుది శ్వాస విడిచే వరకు కొనసాగాడు.
దేశిని చిన్నమల్లయ్య తెలంగాణ సాయుధ పోరాట యోధుడు కమ్యూనిస్టు యోధుడు, సీపీఐ మాజీ శాసనసభ్యుడు. గ్రామప్రథమ పౌరుడిగా ప్రారంభమైన అతని రాజకీయ ప్రస్థానం హుస్నాబాద్‌ సమితి ఉపాధ్యక్షుడిగా, ఇందుర్తి నియోజకవర్గం నుంచి వరుసగా నాలుగుమార్లు ఎమ్మెల్యేగా ప్రజలకు సేవలందించాడు. రాజకీయ నేతలకు స్ఫూర్తిదాయకంగా నికార్సయిన వ్యక్తిగానూ పేరొందారు.
ఆయన అనారోగ్యంతో కొన్ని రోజులుగా హైదరాబాద్‌లోని యశోద ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతున్న ఆయన 2017 నవంబర్ 11 శనివారం తెల్లవారుజామున గుండెపోటుతో మృతిచెందారు.
జీవ ద్రవ్యాల కెలరోఫిక్ విలువను అందులోని మూలక పదార్థాల శాతం ఆధారంగాలెక్కించ వచ్చును.బయోమాస్ పదార్థాల కేలరీఫిక్ విలువను కేలరో మీటరు ద్వారానే కాకుండా, జీవ ద్రవ్య పదార్థంలో ఉన్న మూలకాల శాతం ఆధారంగా కూడా లెక్కించవచ్చును.మూలకాల శాతం ఆధారంగా కేలరిఫిక్ విలువలను రెండు రకాలుగా లెక్కిస్తారు.ఒకటి తేమహిత విధానం.అనగా పదార్థంలో వున్నతేమను తొలగించకుండా పదార్థంలోని మూలకాల శాతాన్ని లెక్కించడం.రెండవ విధానం తేమరహిత విధానం.అనగా బయోమాస్‌లో తేమను తొలగించిన తరువాత మూలకాల శాతాన్ని లెక్కించడం. అలా లెక్కించిన నుండి పదార్థంలోని హైడ్రోజన్, తేమ యొక్క సమ్మేళనం భారాన్ని తగ్గించిన విలువను అనగా నెట్ కేలరిఫిక్ వేల్వు అందురు.మరొక పద్ధతి అయిన డూలాంగ్ విధానంలో తేమ తొలగించిన పదార్తంలోని మూలకాల శాతం ఆధారంగా ని పొడి విలువగా లెక్కిస్తారు.
జీవ ద్రవ్యాలలో తేమ శాతం 10 నుండి 70 % వరకు ఉండును.జీవ ద్రవ్యాన్ని ఇంధనంగా వాడునపుడు తేమ శాతం ఎక్కువగా ఉన్నచో ఇంధన కేలరిఫిక్ విలువ తగ్గి పోవును.అంతే కాకుండా జీవ ద్రవ్యాన్ని మండించే టప్పు డు వెలువడు ఉష్ణశక్తిని గ్రహించి తేమ ఆవిరిగా మారును.అందుచే తేమ అధికంగా వున్న జీవద్రవ్యాలను ఇంధనంగా వాడునపుడు తప్పని సరిగా తేమ శాతాన్ని కనిష్ఠ స్థాయికి కు తగ్గించి ఉపయోగించాలి. అప్పుడే నరికిన సరుగుడు, యూకలిప్టస్, సుబాబుల్ చెట్ల కాండ భాగాలలో తేమ 40% దాటి వుండును.విత్తన గింజల కేకులు/నూనె తీసిన విత్తన పిండి, తవుడు, వేరుశనగ కాయల పొట్టు, పత్తి గింజల పొట్టు వంటి వాటిలో తేమ శాతం 10-12% వరకు వుండును.అలాగే తాజా పామాయిల్ గెలలు వంటివాటిలో 30% వరకు ఉండును.ఆరబెట్టిన తరువాత 10-15%కు తగ్గును.తేమ అధికంగా ఉన్నందున దహన క్రియ వేగంగా జరుగదు. ఇంధనాన్ని మండించుటకు ఇచ్చు ఉష్ణాన్ని, నీరు/తేమ ముందుగా గ్రహించి ఆవిరుగా మారడం వలన దహన క్రియకు అవరోధం కల్గును.తేమ తక్కువగా ఉన్న ఇంధనం వేగంగా దహనం చెందును.
సరుగుడు, సుబాబుల్, యూకలిప్టస్ వాటి కాండాలను పేపరు పరిశ్రమల్లో కేవలం పాల్పు/గుజ్జు తయారీకే కాకుండా బాయిలరు ఇంధనంగా వాడవచ్చును.వీటి ఎండిన ఆకులను, చిన్న కొమ్మలను కూడా వాడవచ్చును. అలాగే కలప రంపపు పరిశ్రమల్లో ఏర్పడు రంపపు పొట్టును బాయిలరులలో ఇంధనంగా వాడవచ్చును.అలాగే వరి పొట్టు/ఊక, పత్తిగింజల పొట్టు, వేరుశనగ కాయల పొట్టు, జీడి పిక్కల పై పెంకు, పామా యిల్ ఎండిన గెలలు, పామాయిల్ తీసిన తరువాత మిగిలిన పళ్ళపీచు, వీటి అన్నింటిని బాయిలరు ఇంధనంగా వాడవచ్చును. అంతేకాక కోళ్ళ ఫారంలో ఉత్పత్తి అగు కోళ్ళ రెట్టను బాగా ఎండబెట్టి బాయిలరులో ఇంధనంగా వాడవచ్చును. మున్సిపాలిటి వారు సేకరించు చెత్తలో ప్లాస్టిక్ పదార్థాలను మినహాయించి, మిగిలిన చెత్తను పొడి, తడి చెత్తగా వేరు చేసి, పొడి చెత్తను బాయిలరు ఇంధనంగా వాడవచ్చును.చక్కెరపరిశ్రమల్లో చెరకు నుండి వ్యర్ధ పదార్థంగా వచ్చు పిప్పిని బెగాస్ అంటారు. ఎండబెట్టిన/ఆరబెట్టిన బెగాస్ ను బాయిలరులో ఇంధనంగా వాడవచ్చును.
పశువుల పేడ, మూత్రాలను ఉపయోగించి బయోగ్యాస్ ఉత్పత్తి కొన్ని దశాబ్దాలుగా ఉత్పత్తి చేస్తున్న విషయం తెలినదే.అలాగే ఏదైన జీవద్రవ్య ఘనఇంధనాన్ని తక్కువ ఆక్సిజన్ అందేలా/లేదా ఆక్సిజన్ రహిత
వాతావరణంలో 450వద్ద మండించడం వలన జీవ వాయు ఇంధనం ఏర్పడును.ఈ రసాయన చర్యను తాపవిచ్ఛేదన / ఉష్ణవిచ్ఛేదన అంటారు.ఈ చర్యలో పొడవైన హైడ్రోకార్బనను గొలుసు కల్గిన, సంయుక్త సమ్మేళనాలు తక్కువ పొడవున్నహైడ్రోకార్బనను గొలుసుకల్గిన సరళ హైడ్రోకార్బను సమ్మేళనాలుగా వియోగం చెందును.అందువలన ఈ రసాయన చర్యను ఉష్ణ వియోగ రసాయన చర్య అనవచ్చును. ఘనజీవద్రవ్యపదార్థాలను తాపవిచ్ఛేదన / ఉష్ణవిచ్ఛేదన కావించిన హైడ్రోజన్, కార్బన్ మొనాక్సైడ్, మిథేన్, ఈథేను, ఇథైలిన్ వాయువులు ఏర్పడును.ఈ వాయువులను కండెన్సరు/ద్రవీకరణకారి లోద్రవీకరించిన ద్రవ ఇంధనం/బయోడీజిల్ ఏర్పడును.
తేమ శాతాన్ని మినహాయించి జీవద్రవ్య ఇంధనాల్లో కార్బను, హైడ్రోజను, ఆక్సిజన్ మూలకాల సమ్మేళనాలు దాదాపు జీవ ద్రవ్యఇంధనాల భారంలో 85-99% వుండును.జీవ ద్రవ్యఇంధనాల్లో కర్బన సమ్మేళనాల శాతం అధికంగా వుండును.మిగిలిన 1-15% పదార్థాలు ఆకర్బనపదార్థాల సమ్మేళనాలు. మాములుగా జీవద్రవ్య ఇంధనాల్లో ఉండు ఆకర్బన పదార్థాలు కాల్సియం, పొటాషియం, మాగ్నిషియం, భాస్వరము, తదితరాలు ఉండును. చెట్ల కాండాలు, కొమ్మలు, బెరడు వంటి జీవఇంధనాల్లో ఈ ఆకర్బన పదార్థాల శాతం ౦.5% కన్న తక్కువగా ఉండును. వ్యవసా య జీవ ఇంధనాల్లో బూడిద శాతం10% ఉండగా ఇందులో ఆధిక భాగం సిలికా సమ్మేళన రూపంలో ఉండును.అలాగే వరి పొట్టు/ఊకలో 16-18% వరకు సిలికా అనే ఆకర్బన సమ్మేళనం వుండును.
చెట్లగింజల నుండి తీసిన కొన్ని నూనెలు ఆహారయోగ్యం కాదు. ఉదాహరణకు వేప, కానుగ. జట్రోఫా వంటి అనేక నూనెలు ఆహార యోగ్యం కాదు.ఈ నూనెలను అల్కహోలసిస్ అనబడు ఎస్టరిఫికేసన్ రసాయనచర్య ద్వారా బయోడీజిల్ గా పరివర్తింఛి,10% వరకు డీజిల్‌లో కలిపి డిజిల్‌ను ఇంధనంగా వాడు వాహనాల్లో వాడటం వలన డీజిల్ వాడకాన్ని చాలా వరకు తగ్గించవచ్చు. డీజిల్‌తో నడిచే వాహనాల్లోని అంతర్గత దహన యంత్రం యొక్క కార్బోరేటరులో తగు మార్పులు చేసిన నేరుగా బయోడిజిల్‌ను వాడవచ్చును.అలాగే డీజల్‌తో నడిచే రైలు ఇంజనులలో బయోడిజిల్‌ను వాడవటం వలన కూడా డీజల్ వాడకాన్ని గణనీయంగా తగ్గించ వచ్చును.
చెట్లగింజల నుండి నూనె తీసిన తరువాత మిగులు విత్తన పిండి సాధారణంగా పశువుల దాణాకు పనికి రాదు. చెట్లగింజల నుండి నూనెను సాధారణంగా సాల్వెంట్ ఎక్సుట్రాక్సను విధానంలో సంగ్రహిస్తారు.సాల్వెంట్ ఎక్సుట్రాక్సను ద్వారా నూనె తీసిన విత్తనపిండిలో నూనె శాతం 1% కన్న తక్కువగా వుండి కార్బను శాతం అధికంగా వుండి, బాయిలరు ఇంధనంగా వాడుటకు అనుకూలమైనవి. ఉదాహరణకు ఇప్ప, గుగ్గిలం, కానుగ చెట్ల విత్తనాల నూనె తీసిన పిండిని సాధారణంగా సేంద్రియ ఎరువుగా వాడుతారు.అయితే వీటిని బాయిలరులో ఇంధనంగా కూడా వాడవచ్చును.అలాగే ఎండినకొబ్బరి చిప్పల పెంకులు కూడా బాయిలరులో ఇంధనంగా వాడుటకు అనువైనవి.
జీవఇంధన వాడకం మానవునికి కొత్తేమి కాదు. మానవుడు మొదట నిప్పును సృష్టించిన తరువాత ఎండిన కర్రపుల్ల లు, చెట్లకాండాలు, ఆకులను నిప్పు పుట్టించే ఇంధనంగా వాడటం మొదలెట్టాడు, ఆతరువాత జంతు, మొక్కల నుండి తీసిన నూనెలను కూడా ఇంధ నంగా వాడేవాడు.ఆతరువాత ఇళ్ళలో వంటలకు, ఇతరాత్ర పనులకు కర్రలను, కర్రలను కాల్చగా ఏర్పడు బొగ్గులను ఇంధనంగా వాడటం మామూలు అయ్యింది.క్రమేనా జనాభా పెరగడం కలపను/కట్టెలను ఇంధనంగా వాడటం వలన అడవుల వైశాల్యం తగ్గి పర్యావరణంపై కలుగుతున్న విపరీత మార్పులవలన, ప్రత్యామ్నాయ ఇందనంగా బొగ్గు, పెట్రోలియం పదార్థాల వాడకం పెరిగింది.
జీవ ఇంధనం, అనేది జీవ ద్రవ్యాలనుండి ఉత్పత్తి కావింపబడు ఇంధనం.జీవద్రవ్యం లేదా జీవపదార్ధం అనేది జీవులనుండి ఏర్పడు లేదా ఉత్పత్తి కావించు పదార్ధం.ముఖ్యంగా జంతువుల కన్న మొక్కల నుండి ఏర్పడు, లేదా ఉత్పత్తి కావించు జీవద్రవ్యం పరిమాణం ఎక్కువ. జీవద్రవ్యం అనేది సులభంగా తక్కువ కాలవ్యవధిలో పునరుత్పత్తి కావించు అవకాశమున్న సేంద్రియ పదార్ధం. జీవద్రవ్యం నుండి ఉష్ణరసాయనిక చర్య లేదా జీవరసాయనిక చర్య వలన ఘన, ద్రవ లేదా వాయు జీవఇంధనాలను ఏర్పరచ వచ్చును. జీవద్రవ్యం లేదా జీవపదార్థాన్ని ఇంధనంగా విరివిగా వాడుఆవకాశం ఉంది.
జీవ ద్రవ్య ఇంధనాలను త్వరగా తక్కువ కాలంలో ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును.జీవ ఇంధనాలుగా వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల నుండి ఏర్పడు వ్యర్ధ పదార్థాలను, వాటి ఉపఉత్పత్తులను ఉపయోగించ వచ్చును.జీవద్రవ్య ఇంధనాలను కొన్ని నెలలవ్యవది లేదా తక్కువ సంవత్సరాల కాల వ్యవధిలో ఉత్పత్తి కావించవచ్చును. ముఖ్యంగా చెట్ల, మొక్కల నుండి జీవద్రవ్య ఇంధనాలను ఉత్పత్తి చెయ్యడం మొదలైంది.జీవ ద్రవ్యాల నుండి ఘన, ద్రవ, వాయు ఇంధనాలను ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును. పలు జీవద్రవ్య ఉత్పత్తులను బాయిలరులలో ఇంధనంగా వాడవచ్చును.
సాధారణ వాతావరణ పీడనం వద్ద మాముము ఉష్ణోగ్రతలో వున్న ఒక గ్రామునీటి ఉష్ణోగ్రతను 1 పెంచుటకు కావలసిన ఉష్ణతను ఒక కేలరీ అంటారు.అలాగే ఒక కిలో గ్రాము నీటి ఉష్ణోగ్రతను 1 పెంచుతకు కావలసిన ఉష్ణతను కిలో కేలరి అంటారు.కేలరిఫిక్ విలువలను జౌలులలో కూడా లెక్కిస్తారు.జౌలులలో అయిన ఒక గ్రాము నీటిఉష్ణోగ్రతను 1 పెంచుటకు కావలసిన ఉష్ణతను 4.1855 జౌలు అంటారు.అదే కిలోగ్రాము నీటి ఉష్ణోగ్రతను 1కావలసిన ఉష్ణతను 4.2 కిలో జౌలు అంటారు.
400-500 వద్ద జీవద్రవ్యం నుండి ఆవిరయ్యి వాయువులుగా వెలువడు పదార్థాలను ఆంగ్లంలో వోలటైల్ పదార్థాలు అంటారు.వస్తువులను తాపపరచినపుడు మొదట వోలటైల్ పదార్థాలు విడుదల అయ్యి మండిన తరువాత మూలక కార్బన్ మండుతుంది.జీవద్రవ్య ఇంధనాలు ఎక్కువ నిష్పత్తిలో, వోలటైల్‌లను కలిగి ఉండును.అందువలన తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్దనే జీవద్రవ్య ఇంధనాలు మండటం మొదలగును.
ఆక్సిజన్ ఎదైన మూలకాలతో లేదా మూలక సంయోగ పదార్థాలతో రసాయనిక చర్యతో కలవడాన్ని ఆక్సీకరణం అంటారు.జీవద్రవ్యాల దహన చర్యఆక్సీకరణం చర్య.కార్బను, హైడ్రోజను పరమాణువులు ఆక్సిజనుతో దహనచర్య జరపడం వలన ఉష్ణం, కార్బన్ డయాక్సైడ్, నీరు ఏర్పడును. జీవద్రవ్యాలను మండించినపుడు జీవద్రవ్య ఇంధనాల కార్బను, హైడ్రోజను పరమాణువులు ఆక్సిజను పరమాణువులతో ఆక్సీకరణ చర్యను జరుపును.
జీవద్రవ్యాలు /సేంద్రియ పదార్థాలు కార్బను సమ్మేళనాలు. జీవద్రవ్యాల్లో కార్బన్, హైడ్రోజన్, ఆక్సిజను అధికమొత్తంలోను, నైట్రోజన్, సల్ఫర్ వంటివి స్వల్ప ప్రమాణంలో వుండును.ప్రోటీను అధికంగా వున్నజీవద్రవ్యాల్లో నైట్రోజను/నత్రజని అధికంగా వుండును. అలాగే లెగుమినస్ కుటుంబానికి చెందిన మొక్కల వేరు భాగాలలో నైట్రోజన్ వుండును.నూనె తీసిన చెట్లగింజల పిండిలో నత్రజని 3-5% వరకు వుండును.
తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలో బాష్పశీలత చెందు పదార్థాలు ఆవిరిగా మిగిలినవే పదార్థ మూలక సమ్మేళానలు.ఇవి కార్బనుయుత పదార్థాలు.కలపను కొద్దిసేపు కాల్చగా ఏర్పడు బొగ్గు మూలక పదార్హం. నేలబొగ్గు వంటి శిలాజ ఇంధనాల్లో వోలటైల్‌ల శాతం తక్కువ వుండి మూలక కార్బను అధికంగా 70-75% వరకు ఉండును.బొగ్గు లోని కార్బనును స్థిర మూలకపదార్థం అంటారు
బాయిలర్లలో జీవద్రవ్యాన్ని ఇంధనంగా వాడవచ్చును, బాయిలరు తయారీదారులు కూడా జీవ ద్రవ్య ఇంధనాలను మండించుటకు అనుకూలంగా బాయిలరు ఫర్నేసులను రూపకల్పన చేస్తున్నారు, కొందరు బాయిలరు ఉత్పత్తి దారులు ఒకటి కంటే ఎక్కుబ జీవఇంధనాలను వాడుటకు అనుకూలంగా మల్టి ఫ్యూయల్ బాయిలరును తయారు చేసి ఇస్తున్నారు.
ఇలా ఏర్పడిన ఇంధనవాయువులను జనరేటరుకు అనుసంధానం డీజిల్ ఇంజను తిప్పి విద్యుత్తు ఉత్పత్తి కావించవచ్చును.లేదా బాయిలరులో వాయు ఇంధనంగా వాడవచ్చును.లేదా ఈ వాయు ఇంధనాన్ని మందించగా వచ్చు ఉష్ణశక్తిని ఇతర రసాయన పదార్థాలను వేడిచేయుటకు, లేదా రసాయన చర్యకు ప్రేరేపించుటకు వాడవచ్చును.
ఏదైన పదార్థాన్ని మండించినపుడు ఏర్పడు ఉష్ణాన్ని/తాపాన్ని కేలరిలులు లేదా జౌలులలో కొలుస్తారు/లెక్కిస్తారు.తేమ ల్గిన జివద్రవ్యం/సేంద్రియ పదార్ధంయొక్క కేలరిఫిక్ విలువను అనగా గ్రోస్ కేలరిఫిక్ వేల్వు అందురు.
జీవపదార్థాలలోని సమ్మేళన పదార్థాలను ఇలా వర్గీకరించవచ్చు.1.తేమ, 4.అకర్బన సమ్మేళనాలు 3.తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద మండే సమ్మేళనాలు, 4.మూలక సమ్మేళనాలు
1893, ఆగస్టు 10న వేరుసెనగ నూనెను ఇంధనంగా ఉపయోగించి మొట్టమొదటిసారిగా ఇంజన్ నడిపించినందుకు గుర్తుగా ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 10న ప్రపంచ జీవ ఇంధన దినోత్సవం జరుపబడుతుంది.
1994, ఏప్రిల్ 14న తొర్రూరు పరిషత్ లో నిర్వహించిన నాటికల పోటీలలో జన చైతన్య ఒంగోలు వారి మేడిపండు నాటికలో అమ్ములు పాత్ర ద్వారా బాల నటిగా నాటకరంగంలో అడుగుపెట్టిన శ్రీజ అనేక ఇప్పటివరకు అనేక ప్రదర్శనల్లో పాల్గొని, మూడువేలకు పైగా బహుమతులను అందుకున్నది.
శ్రీ శైల మహాత్మ్యం, అమర లింగ విజయం, ద్రౌపదీ స్వయంవరం, బకాసుర వధ, సీతారామ కల్యాణం, తులసీ జలంధర, షిరిడీ సాయిబాబా, వాసవీ కన్యకాపరమేశ్వరి, పుట్టపర్తి సత్యసాయి బాబా
చిన్నతనంలోనే హరికథలు చెప్పడం ప్రారంభించిన శ్రీజ అనేక హరికథలను చెప్పడమేకాఉండా కథా వాచస్పతి, అభినేత్రి వంటి బిరుదులు కూడా అందుకుంది.
శ్రీజ సాదినేని ప్రముఖ రంగస్థల, టీవీ, చలనచిత్ర నటి, రచయిత, దర్శకురాలు, వ్యాఖ్యాత, యాక్టింగ్ ఫ్యాకల్టీ, డబ్బింగ్ ఆర్టిస్ట్
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి గంగరాజు మాడుగులలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల కొక్కిరాపల్లి లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల కులుపాడులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల గంగరాజు మాడుగులలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
పద్యనాటకాలు: సి.హెచ్. నాంచారయ్య, సౌమిత్రి , అయ్యదేవర పురుషోత్తమరావు, వేదవ్యాస్ , ఆచంట వెంకటరత్నం నాయుడు, వేమూరి రామయ్య , తుర్లపాటి రాధాకృష్ణమూర్తి
సాంఘిక నాటకాలు: ఎన్. రవీంద్రరెడ్డి, సి.ఎస్. రావు , జీడిగుంట రామచంద్ర మూర్తి, దేవదాస్ కనకాల , ఎ. శివరామిరెడ్డి, జవ్వాది రామారావు , ఎల్. జయప్రకాష్, కన్నేశ్వరరావు
సాంఘిక నాటికలు: ఎస్.కె. ఆంజనేయులు, పూసల వేంకటేశ్వరరావు , జీడిగుంట రామచంద్ర మూర్తి, దేవదాస్ కనకాల , ఎ. శివరామిరెడ్డి, జవ్వాది రామారావు , బొమ్మిడి నారాయణరావు, మునిరత్నంరెడ్డి
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర చలనచిత్ర, టెలివిజన్, నాటకరంగ అభివృద్ధి సంస్ధ ప్రతి సంవత్సరం సినిమా, టెలివిజన్ రంగాలతోపాటు నాటకరంగానికి కూడా నంది పురస్కారాలను అందజేస్తుంది. వివిధ విభాగాల్లో ఉత్తమమైన వాటిని ఎంపిక చేసి బహుమతులు అందజేస్తారు. దీనినే నంది నాటక పరిషత్తు అంటారు. రెండవ నంది నాటకోత్సవం 2000, మే 22 నుండి 28 వరకు హైదరాబాదు లోని రవీంద్ర భారతిలో నిర్వహించబడింది.