polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ఇందిర కాంగ్రెస్ పార్టీలోని తన ప్రత్యర్థులను తీవ్రంగా అణచివేశారు, ఆ క్రమంలో పార్టీ 1949లో కాంగ్రెస్ (ఓ అంటే ఆర్గనైజేషన్, సిండికేట్ గా పేరొందిన కాంగ్రెస్ పాతనేతలు ఇందులో ఉన్నారు), ఇందిర యొక్క కాంగ్రెస్ కింద విడిపోయింది. ఆలిండియా కాంగ్రెస్ కమిటీలోనూ, పార్టీ ఎంపీల్లోనూ ఎక్కువభాగం ప్రధాని ఇందిర పక్షం వహించారు. పూర్వపు కాంగ్రెస్ పార్టీ పద్ధతుల్లోని అంతర్గత ప్రజాస్వామ్యం వంటివి లేకుండా ఇందిర పార్టీ విధానాలు వ్యతిరక్తంగా తయారయ్యాయి. కాంగ్రెస్ లో నాయకులు ఇందిరా గాంధీకి, ఆమె కుటుంబానికి విధేయంగా, సన్నిహితంగా ఉండడం వల్లనే తాము పార్టీలో, ప్రభుత్వంలో ఉన్నత పదవులు పొందగలమని తెలుసుకున్నారు. మితిమీరిన పొగడ్తలు సర్వసాధారణమైపోయింది. కాంగ్రెస్ శాసనసభా పక్షం నుంచి ఎన్నికవడానికి మారుగా ముఖ్యమంత్రులుగా ఇందిర తనకు విధేయుల్ని నేరుగా నియమించే పద్ధతులు ప్రబలాయి.
1971 నాటికి ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ ప్రభుత్వంపైనా, కాంగ్రెస్ పార్టీపైనా పూర్తి ఆధిక్యతను సాధించింది, అలాగే పార్లమెంట్ లో భారీ మెజారిటీ కూడా పొందారు. ప్రభుత్వంపై పట్టును సాధించేందుకు క్యాబినెట్ చేతిలోంచి కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారాలు ప్రధాని కార్యాలయం తీసేసుకుంది. క్యాబినెట్ మంత్రులు అధికార కేంద్రాలుగా మారతారన్న భయంతో ఈ పనిచేశారు. ఈ క్రమంలో కిచెన్ క్యాబినెట్ గా వ్యవహరించే ఆమె అంతర్గత సలహాదారుల బృందంలోని ముఖ్యుడు, ముఖ్యకార్యదర్శి పి.ఎన్.హస్కర్ పై నమ్మకాన్ని పెట్టుకున్నారు. నిష్పాక్షికంగా వ్యవహరించాల్సిన ప్రభుత్వాధికారులు అన్న ఆలోచనను కూలదోసి హస్కర్ ఆప్పటి అధికారంలోని పార్టీ ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా వ్యవహరించేలాంటి పద్ధతులు తీసుకువచ్చారు.
ఆమె ప్రభుత్వం 1969లో బ్యాంకుల జాతీయీకరణ, 1970లో రాజభరణాల రద్దు వంటి వామపక్ష అనుకూల, ప్రజారంజకమైన కార్యకలాపాలు చేపట్టడంతో ప్రజల్లో ఆమె పలుకుబడి పెరిగింది. ఆ పలుకుబడి వల్ల ఇందిరకు తన మాట చెల్లించుకోగల సామర్థ్యం వచ్చింది. ఈ కార్యకలాపాలు కూడా హఠాత్తుగా ఆర్డినెన్సుల ద్వారా చేపట్టి తన ప్రత్యర్థులను షాక్ కి గురిచేసేవారామె. సిండికేట్, ఇతర ప్రత్యర్థుల ఇమేజికి భిన్నంగా, ఇందిరను "ఆర్థికరంగంలో సోషలిజం, మతపరంగా లౌకికత్వం, పేదల పక్షపాతంతో మొత్తానికి దేశాభివృద్ధికి అనుకూలురాలిగా" భావించేవారు.
ఈ మిరపకాయ ప్రత్యేక లక్షణాలు కలిగి యుండడం వల్ల దేశ విదేశాలలో ప్రఖ్యాతి పొందించి. ఈ మిరపకాయను సాధారణంగా "4 రకం మిరపకాయ"గా పిసుస్తారు. దీనిని వంటలలో తీక్షణమైన కారం కోసం, కాప్సైచిన్ తయారీకి వాడుతారు. దీని యొక్క ముఖ్య లక్షణాలు ఈ క్రింది విధంగా ఉంటాయి.
మిరపకాయలు భారతీయులకు సుమారు 400 సంవత్సరాలుగా తెలుసు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా భారతదేశం ఈ పంట సాగుచేయడంలో మొట్ట మొదటి స్థానం ఆక్రమిస్తుంది. భారతదేశంలో ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాలు 46 శాతం మిరపకాయలను ఉత్పత్తి చేస్తున్నాయి. శబ్దోత్పత్తి ప్రకారం చూస్తే ఈ మిరపకాయ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని గుంటూరుకు చెందినది కావడం వల్ల దానికి ఆ పేరుతో పిలుస్తారు. ఈ మిరపకాయలు సన్నంగా ఉండడం వల్ల "గుంటూరు సన్న మిరపకాయలు"గా వ్యవహరిస్తారు.
ఈ ప్రాంత మిరపకాయ సామర్థ్యాన్ని గుర్తించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం "రీజనల్ రీసెర్చ్ స్టేషన్"ను గుంటూరు వద్ద మూడు దశాబ్దాల క్రియం నెలకొల్పారు. ఈ సంస్థ మిరపకాయల రకాలను, నాణ్యతను గూర్చి పరిశోధన చేస్తుంది. కొన్ని దశాబ్దాలుగా గుంటూరు మిరపకాయలకు ప్రసిద్ధి చెందినది కనుక ఆ మిరపకాయల పూర్వలగ్నం "గుంటూరు"గా మారింది.
గుంటూరు సన్న మిరపకాయ లేదా కాప్సికం అన్నమ్ వర్. లాంఘమ్ , కు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా డిమాండ్ వున్న మిరప జాతి. ఇది ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని గుంటూరు జిల్లా లోనూ, తెలంగాణ లోని వరంగల్ జిల్లా, ఖమ్మం జిల్లా లలో పండిస్తారు.
గుంటూరు సన్నం మిరపకాయ "కాప్సికం ఆన్నం" జాతికి చెందినది. ఇది భారతదేశంలో ప్రముఖ వాణిజ్య పంట. దీనిని ఆహార పదార్థాలలోనూ, వంటలలోనూ ఉపయోగిస్తాఅరు. వీటిలో ఎండు మిరపకాయలు ఎక్కువ ప్రసిద్ధి చెందాయి.
ప్రస్తుతం ఈ మిరప పంట ప్రముఖ వాణిజ్య పంటగా మారింది. దీనిపై అనేక వేలమంది ప్రజలు ఆధారపడి వారి జీవనం కొనసాగిస్తున్నారు.
సాంకేతిక నిపుణుడు అనగా సిద్ధాంతపరమైన సూత్రాల సాపేక్షంగా ఆచరణాత్మక అవగాహనతో సంబంధిత నైపుణ్యాలు, టెక్నిక్‌లలో ప్రావీణ్యం కలిగిన టెక్నాలజీ రంగంలోని కార్మికుడు. ఈ వ్యక్తి సైద్ధాంతిక సూత్రాలపై సాపేక్షంగా ఆచరణాత్మక అవగాహనతో సంబంధిత నైపుణ్యాలు సాంకేతికతలలో నైపుణ్యం కలిగి ఉంటాడు. ఒక నిర్దిష్ట సాధన డొమైన్‌లో అనుభవజ్ఞులైన సాంకేతిక నిపుణులు సాధారణంగా సిద్ధాంతంపై ఇంటర్మీడియట్ అవగాహన , సాంకేతికతలో నిపుణుల నైపుణ్యాన్ని కలిగి ఉంటారు. అందుకని, సాంకేతిక నిపుణులు సాధారణంగా సగటు సామాన్యులతో పోలిస్తే , సాంకేతిక రంగంలో సాధారణ నిపుణులతో పోలిస్తే సాంకేతికతలో బాగా ప్రావీణ్యం కలిగి ఉంటారు.
సాంకేతిక నిపుణులను అత్యంత నైపుణ్యం కలిగిన కార్మికులుగా లేదా కొన్ని సమయాల్లో సెమీ-స్కిల్డ్ వర్కర్లుగా వర్గీకరించవచ్చు సాధారణంగా ప్రత్యేకమైన వర్క్ వర్గాన్ని అనుసరించి 'టెక్నీషియన్' అనే హోదాతో ఉద్యోగ శీర్షికను కలిగి ఉంటారు. అందువల్ల 'స్టేజ్ టెక్నీషియన్' ఒక నాటకం వేయడానికి సాంకేతిక సహాయాన్ని అందించే కార్మికుడు, 'మెడికల్ టెక్నీషియన్' అనేది వైద్య పరిశ్రమలో లేదా వైద్య వృత్తికి సాంకేతిక సహాయాన్ని అందించే ఉద్యోగి.ఒక ఇంజనీరింగ్ టెక్నీషియన్ అనేది చాలా నైపుణ్యం కలిగిన, ఉన్నత విద్యావంతులైన వృత్తి.
ఉదాహరణకు, ఆడియో టెక్నీషియన్లు ధ్వని ఇంజనీర్ల వలె ధ్వని శాస్త్రంలో నేర్చుకోనప్పటికీ, వారు సౌండ్ పరికరాలను ఆపరేట్ చేయడంలో ఎక్కువ నైపుణ్యం కలిగి ఉంటారు , ప్రదర్శనకారులు వంటి ఇతర స్టూడియో సిబ్బంది కంటే వారు ధ్వని గురించి ఎక్కువ తెలుసుకుంటారు.
ఇతడు 1956, జులై 17న కామారెడ్డి జిల్లా, రామారెడ్డి మండలం, రామారెడ్డి గ్రామంలో జయలక్ష్మీదేవి, అనంతరాజశర్మ దంపతులకు జన్మించాడు. 1966వరకు రామారెడ్డిలోనే ప్రాథమిక విద్యను అభ్యసించారు. 1967లో తిరుపతిలోని వేద సంస్కృత పాఠశాలలో చేరి 1973 వరకు సంస్కృత సాహిత్య, వ్యాకరణాలను చదివారు. 1977లో శ్రీవేంకటేశ్వర ఓరియెంటల్ కళాశాల నుండి వ్యాకరణ శిరోమణి పట్టాపుచ్చుకున్నారు. అనంతరం ఇతడు కామారెడ్డిలోని ప్రాకృత విద్యా పరిషత్ ఓరియెంటల్ కళాశాలలో ఉపన్యాసకునిగా అడుగుపెట్టారు. ప్రస్తుతం అదే కళాశాలకు ప్రిన్సిపాల్‌గా పనిచేస్తున్నారు. సంస్కృతాంధ్ర భాషలలో రచనలు చేస్తున్నారు. హరిదా రచయితల సంఘం అనే సంస్థకు గౌరవ అధ్యక్షుడిగా ఉంటున్నారు.జాతీయసాహిత్యపరిషత్తు, హితసాహితి వంటి సాహిత్యసంస్థలలో కీలక పదవులలో సాహిత్య వికాసానికి కృషి చేశారు.ఎందరో యువకవులకు మార్గదర్శనం చేసి కవులుగా తీర్చిదిద్దారు.సంస్కృతంలో,తెలుగులో అష్టావధానాలు,శతావధానాలు చేశారు.
డాక్టర్ అయాచితం నటేశ్వరశర్మ తెలంగాణకు చెందిన సంస్కృతాంధ్రవిద్వత్కవి, శతావధాని. 2023లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం నుండి దాశరథి సాహితీ పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు.
పద్యాలను కేవలం కావ్య రచన కోసమే కాక పలు విధములైన ఇతర రచనల కోసం కూడా వినియోగించేవారు. కవిత్వం కాక శాస్త్ర సాంకేతిక గ్రంథాలు, గణిత గ్రంథాలు, ఇతర గ్రంథరచనల్లోనూ ఉపయోగపడ్డాయి పద్యాలు. అలానే పద్యాలను శాసనాల్లో కూడా వినియోగించారు పూర్వ ప్రభువులు. అటువంటి శాసన పద్యాలను సంకలించి ఈ గ్రంథంలో ప్రకటించారు జయంతి రామయ్య పంతులు. అటుగంజాం నుంచి ఇటు చెంగల్పట్టు వరకూ 25 ప్రాంతాల్లోని, 40 పద్యశాసనాలు ఈ గ్రంథంలో ప్రచురించారు. దీని రెండవ భాగము ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు, కాకినాడ వారిచే 1937లో ముద్రించబడింది.
కాడ్మియం క్లోరైడ్ రొంబోహెడ్రాల్ సౌష్టవాన్ని కల్గిన స్పటికాలుగా ఏర్పడును.కాడ్మియం అయోడైడ్ అణుసౌష్టవం, కాడ్మియం క్లోరైడ్ అణుసౌష్టవం ఇంచుమించు ఒకేరకంగా ఉండును.రెండు అణునిర్మాణాలలో వైయక్తిక పొరలు ఒకే రీతిలో ఉన్నాయి.అయితే క్లోరైడ్ అయానులు అల్లిక విధానంలో ఉండగా, కాడ్మియం అయోడైడ్ లోని అయోడైడ్ అయానులు అల్లిక విధానంలో అమరి ఉండును.
కాడ్మియం క్లోరైడ్ఒకరసాయన సంయోగ పదార్థం.ఇది ఒక అకర్బన రసాయన సమ్మేళన పదార్థం.కాడ్మియం, క్లోరిన్ మూలకాలపరమాణువుల సంయోగం వలన కాడ్మియం క్లోరైడ్ సంయోగ పదార్థం ఏర్పడినది.కాడ్మియం క్లోరైడ్ రసాయన సంకేత పదం 2.కాడ్మియం క్లోరైడ్ ఆర్ద్రతాకర్షణ కలిగిన రసాయనపదార్థం.ఇది నీటిలో అధిక ద్రావణీయత కల్గిఉన్నది.ఆల్కహాల్లో కొద్ది ప్రమాణంలో కరుగును.
కాడ్మియం క్లోరైడ్ ఆర్ద్రతాకర్షణ కల్గిన తెల్లని ఘనపదార్థం. కాడ్మియం క్లోరైడ్ వాసన లేని రసాయన సంయోగపదార్థం. కాడ్మియం క్లోరైడ్ యొక్క అణుభారం 183.31 గ్రాములు/మోల్.
కాడ్మియం క్లోరైడ్ నీటిలో కరుగును.అలాగే ఆల్కహాల్, సెలీనియం ఆక్సీక్లోరైడ్, బెంజోనైట్రిల్‌లలో కరుగును.కాని ఇథర్, అసిటోన్లలో కరుగదు.
పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ33 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ను భారతీయ అంతరిక్ష ప్రయోగ సంస్థ, క్లుప్తంగా ఇస్రో అని పిలువబడుతున్న భారతదేశపు ప్రతిష్ఠాత్మకపు సంస్థ రూపొందించిన ఉపగ్రహ వాహక/ప్రయోగ నౌక.ఈ వాహకనౌక ద్వారా ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1జీ ఉపగ్రహాన్ని క్షక్యలోకి పంపుటకు నిర్ణయించడమైనది. ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1జీ ఉపగ్రహం ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్ ఉపగ్రహాల వరుసలో ఆఖరు ఏడవ ఉపగ్రహం. ఇప్పటికి వరకు ఈ సిరీస్‌లో వరుసగా ఆరు ఉపగ్రహాలను విజయవంతంగా అంతరిక్షంలో నిర్దేశిత పరిబ్రమణ క్షక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టారు.ఈఈ ఆరు ఉపగ్రహాలను ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్తంలోని, పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లాలో ఉన్న సతిష్ ధవన్ అంతరిక్ష ప్రయోగ కేంద్రంనుండి ప్రయోగించారు. పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ33 ఉపగ్రహ వాహకనౌకను భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ రూపోంధించింది. ఇది ఇస్రో తయారుచేసిన పిఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణికి చెందిన 35వ ఉపగ్రహ వాహకనౌక. పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ33 ఉపగ్రహ వాహకనౌక, పిఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణికి చెందిన రకానికి చెందిన వాహకనౌక. పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ32ఉపగ్రహ వాహకనౌక, ఇస్రో ప్రయోగించిన రకానికి చెందిన వాహకనౌకలలో 13వ వాహకనౌక.
పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ33 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ఎత్తు లేదా పొడవు 44.4 మీటర్లు.ఇందులో నాలుగు దశలు ఉన్నాయి. మొదటిదశకు ఆరు స్ట్రాపాన్ బూస్టరు మోటారులను అనుసంధానించారు. ఉపగ్రహంతో సహ పిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ33 ఉపగ్రహ వాహకనౌక బరువు 320 టన్నులు. స్ట్రాపాన్ బూస్టరు మోటారులలో మొత్తం 73.2 టన్నుల ఘనఇంధనాన్ని నింపారు. కోర్‌ఆన్ దశలో మరో 138.2 టన్నుల ఘన ఇంధనాన్ని నింపారు. రెండవదశలో 42 టన్నుల ద్రవ ఇంధనాన్ని నింపారు. మూడవదశలో మొడటి దశలో ఉపయోగించిన విధంగా మళ్లీ 7.6 టన్నుల ఘన ఇంధనాన్ని నింపారు. చివరి నాల్గవ అంచెలో/స్టేజిలో 2.5 టన్నుల ద్రవ ఇంధనాన్ని నింపారు.
పిఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణికి చెందిన రకానికి చెందిన వాహకనౌకల ద్వారా పలు ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షంలో, కక్షలో ఇస్రో ప్రవేశపెట్టినది. ఐఎన్‌ఎస్‌ఎస్ శ్రేణికి చెందిన 1,1,1, 1 మరియు1,1ఎఫ్ ఉపగ్రహాలను అంతరిక్ష కక్ష్యలో పిఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణికి చెందిన రకానికి చెందిన వాహకనౌకల ద్వారానే ప్రవేశపెట్టారు. అంతేకాదు చంద్రయాన్-1, జీశాట్-12, రీశాట్-1, మార్స్ ఆర్బిటర్ స్పేస్‌క్రాప్ట్‌లను, డిఎమ్‌సి-3 ఉపగ్రహాలను కూడా పిఎస్‌ఎల్‌వి శ్రేణికి చెందిన రకానికి చెందిన ఉపగ్రహ వాహకనౌకల ద్వారానే ప్రవేశపెట్టారు.
ఉపగ్రహంలో ఉన్న 827 కిలోల ద్రవ ఇంధానాన్ని అపోజీ మోటర్లద్వారా దశలవారిగా మండించి, ఉపగ్రహాన్ని భూమికి 36 కిలోమీటర్ల ఎత్తులో భూస్థిర కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టెదరు.ఇందుకు కనీసం ఏడురోజుల సమయం అవసరం.
జననం: తెనాలి. లో కీ.శే. ఏ.ఎల్. నరసింహా రావు, ప్రముఖ జర్నలిస్ట్., రాయిస్ట్. మొట్టమొదటి వ్యవస్థాపక కార్యదర్శి, విశాఖ పోర్ట్ ట్రస్ట్ ట్రేడ్ యునియన్. శ్రీమతి అత్తలూరి అనసూయ దంపతులకు లో తెనాలి లో జన్మించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన సందర్భంగా అదే ఏడాది నవంబరు 1న ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్స్వవం రోజు తల్లి, తండ్రులు హైదరాబాద్ వచ్చి స్థిరపడడంతో హైదరాబాద్ లోనే వీరి ప్రస్థానం కొనసాగింది. విద్యాభ్యాసం, ఉద్యోగం అంతా హైదరాబాద్లోనే.
అత్తలూరి విజయలక్ష్మి ప్రముఖ తెలుగు రచయిత్రి. ఈమె అనేక కథలు, నవలలు, నాటికలు వ్రాసారు. ఈమె పబ్లిక్ రిలేషన్స్‌లో డిగ్రీ చదవి, హైదరాబాద్‌ మెట్రోపాలిటన్‌ వాటర్‌ సప్లై సీవరేజ్‌ బోర్డులో తెలంగాణా రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలో అధికార హోదాలో పదవీ విరమణ పొందారు. ఈమె సరసిజ అనే పేరుతో ఒక సాహిత్య సంస్థను నెలకొల్పారు.
ఆకాశవాణి, హైదరాబాద్ కేంద్రానికి చందమామ అనే స్కెచ్ ద్వారా తొలి అడుగు. 1984 వరకూ అనేక కథలు శకునాలు, ఆడపిల్ల, పయనం, పరిష్కారం, వానపాము కాటేసింది, సౌదామిని, ఇదీ జీవితం సుమారు వంద పైన ప్రసారం అయాయి.
ప్రవృత్తి: రచనా వ్యాసంగం .తల్లి, తండ్రుల నుంచి వారసత్వంగా సాహితీ పరిమళం వీరిని సోకింది. తత్ ఫలితంగా పద్దేనిమిదవ ఏట నుంచే రచనా వ్యాసంగానికి శ్రీకారం చుట్టారు. వీరి సాహితీ ప్రస్థానం ఈ విధంగా సాగింది.
ఇతడు ఖమ్మం జిల్లా కామేపల్లిమండలం పండితాపురం గ్రామంలో 1928, నవంబరు 7వ తేదీన జన్మించాడు. నిజాం నిరంకుశ పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాడాడు. గాంధీజీ సిద్ధాంతాలకు ప్రభావితుడయ్యాడు. తెలుగు అకాడమీలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశాడు. కోఠిలోని శ్రీకృష్ణ దేవరాయ ఆంధ్రభాషా నిలయంలో గత 50 ఏళ్లుగా కార్యదర్శిగా, గాంధీ జ్ఞాన్ ప్రతిష్ఠాన్ వ్యవస్థాపకులుగా, గాంధీ పీస్ ఫౌండేషన్ కార్యదర్శిగా సేవలందించారు.
మస్తాన్‌ మార్చి 22వ తేదీన ఆండీస్‌ పర్వతశ్రేణి ఎక్కేందుకు నలుగురు సభ్యుల బృందంతో కలిసి వెళ్లాడు. చిలీలో రెండో అత్యంత పెద్దదైన సెర్రో ట్రెస్‌ ను ఒంటరిగా అధిరోహించేందుకు బేస్‌ క్యాంప్‌ నుంచి బయల్దేరాడు. చివరగా మార్చి 24న మస్తాన్‌ తన స్నేహితుడితో మాట్లాడాడు. వాతావరణం ప్రమాదకరంగా మారడంతో అదే రోజు సాయంత్రానికల్లా బేస్‌ క్యాంప్‌నకు వస్తానని వారితో చెప్పాడు. అతను రాకపోవడంతో మస్తాన్‌ స్నేహితులు 25న పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశారు. 23వ తేదీ నుంచి మస్తాన్‌ ఫోన్‌ రాకపోవడంతో బంధువుల్లో ఆందోళన నెలకొంది. దీంతో నెల్లూరు జిల్లా కలెక్టర్‌ జానకి, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిచంద్రబాబును కలిసి మస్తాన్‌ ఆచూకీ కోసం విజ్ఞప్తి చేశారు. కేంద్రమంత్రి వెంకయ్య నాయుడు చొరవతో మార్చి 26వ తేదీన అన్వేషణ ప్రారంభమైంది. 31వ తేదీ నుంచి హెలికాప్టర్‌ ద్వారా అన్వేషణ ప్రారంభించడంతో పాటు చిలీ, అర్జెంటీనా వైపుల నుంచి గాలింపు మొదలెట్టారు. ప్రతికూల వాతావరణంతో రెస్క్యూ ఆపరేషన్‌కు ఆటంకం కలిగింది. భారత కాలమానం ప్రకారం శుక్రవారం అర్ధరాత్రి ఒంటి గంటకు మంచులో చిక్కుకుపోయిన మస్తాన్‌ మృతదేహాన్ని గుర్తించారు.
మస్తాన్‌బాబు జన్మస్థలం గాంధిజనసంగం. ఈ గ్రామం శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా లోని సంగం మండలానికి చెందిన ఒక చిన్న కుగ్రామం. తల్లిదండ్రులు సుబ్బమ్మ, మస్తానయ్యలు మత్స్యకార కుటుంబానికి చెందినవారు. మస్తాన్‌బాబు ఈ దంపతులకు 5వ సంతానంగా సా.శ.1974 సెప్టెంబరు, 3లో జన్మించాడు.ఇతనికి ఇద్దరు సోదరులు, ఇద్దరు అక్కలు. ఒకటో తరగతి నుండి మూడో తరగతి వరకు స్వగ్రామంలోని ప్రాథమిక పాఠశాలలో చదివాడు. 4, 5 తరగతులను సంగంలోని ఒక ప్రెవేటు పాఠశాలలో చదివాడు. ఆతరువాత 1985 లో కోరుకొండ సైనిక పాఠశాలలో 6వ తరగతిలో చేరాడు. ఆరవ తరగతి నుండి ఇంటర్మీడియెట్ వరకు విజయనగరం జిల్లాలోని కొరుకొండ సైనిక పాఠశాలలో విద్యాభ్యాసాన్ని కొనసాగించాడు. తరువాత తన ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీరింగు చదువును జంషెడ్‌పూర్ లోని నిట్‌లో లో పూర్తి చేసాడు. పిమ్మట మస్తాన్‌బాబు తన ఎంటెక్‌ విద్యాభాసాన్నిఖరగ్‌పూర్లోని ఐఐటిలో చేసాడు. 1998నుండి 2001 వరకు సత్యం కంప్యూటర్సులో సాప్ట్‌వేర్ ఇంజనీరుగా ఉద్యోగం చేసాడు. 2002-2004 వరక్ కలకత్తాలోని ఐఐఎంలో పీజీడీఎం కోర్సు చేసాడు.
6వ తరగతి చదువుటకై కోరుకొండ సైనిక పాఠాశాలలో చేరినప్పటినుండి కొండలను ఎక్కడం పై అభిరుచి పెరిగింది. కోరుకొండ స్కూలు ఆవరణలో ఉన్న ఎవరెస్టు శిఖరాన్నిఅధిరోహించే పయత్నంలో 1985లో ప్రాణం కోల్పోయినపూర్వ విద్యార్థి ఉదయకూమార్ విగ్రహం, మల్లి మస్తాన్‌ బాబుకు ఎత్తైన కొండలను ఎక్కి రికార్డులు సాధించాలనే కోరికను, ప్రేరణను కల్గించింది. సెలవుల్లో తన స్వగ్రామం వెళ్లినప్పుడు ఎన్నోసార్లు కాళ్ళు, చేతులు కట్టుకుని కనిగిరి రిజర్వాయరులో ఈదేవాడు. అంటార్కిటికాలోని మౌంట్ విన్సన్‌మానిఫ్‌ పర్వతాన్ని ఎక్కిన మొదటి భారతీయుడు, మల్లి మసాన్‌బాబు.
తన స్నేహితులతో కలసి అర్జెంటీనా, చిలీ దేశాల మధ్యనున్న ఆండీస్ పర్వాతాలను ఎక్కుటకై భారతదేశం నుండి 2014 డిసెంబరు 16 నవెళ్ళాడు. 2015 మార్చి 24న పర్వతారోహణ ప్రాంరంభించాడు. అదేరోజున ఆయన జీపీఎస్ నెట్ వర్క్‌ పనిచెయ్యడం మానేసింది. చిలీ, అర్జెంటినా ప్రభుత్వాలలో ఏరొయల్ సర్వేలో బేసిక్యాంపునకు 500 మీటర్ల ఎత్తులో మృతదేహాని గుర్తించారు. అర్జెంటీనాలోని ‘సెర్రో ట్రెస్‌ క్రూసెస్‌ సుర్‌’ మంచు పర్వత ప్రదేశంలో 5900 అడుగుల ఎత్తున మృతదేహాన్ని గుర్తించినట్టు విదేశాంగశాఖ అధికార ప్రతినిధి అక్బరుద్దీన్‌ శనివారం వెల్ల్లడించారు.
చిలీ, అర్జెంటీనా దేశ సరిహద్దుల్లో ఉన్న ఓజోస్‌డెల్‌సాలాడో అనే 6893మీటర్ల ఎత్తువున్న అగ్నిపర్వతాన్ని అతిసులువుగా అధిరోహించారు.ఆఫ్రికాలోని కిలిమంజారో పర్వతాన్ని ఎనిమిది పర్యాయములు అదిరోహించాడు.రష్యాదేశంలోని ఎల్‌బ్రూన్‌ పర్వతాన్ని మూడు సార్లు ఎక్కినాడు.అర్జెంటీనా లోని పర్వతశ్రేణుల్లో 6000 మీటర్లకన్న ఎక్కువ ఎత్తు ఉన్న 14 పర్వత శిఖరాలను అధిరోహించాలని ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసుకున్నాడు
మల్లి మస్తాన్‌బాబు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ కు చెందిన పర్వతారోహకుడు. పర్వతారోహణలో గిన్నిస్‌ ప్రపంచ రికార్డ్ సాధించిన సాహాసికుడు. మస్తాన్ బాబు 172 రోజుల్లో ఏడు ఖండాలలోని ఏడు పర్వతాలను అధిరోహించి గిన్నిస్‌ బుక్‌ రికార్డులలోకి ఎక్కాడు. ఎవరెస్టు పర్వతాన్ని అధిరోహించిన మొదటి తెలుగు బిడ్డడు మస్తాన్‌బాబు.
పర్వతారోహణలో 12 ఏళ్లుగా మల్లిబాబు ఎన్నో సాహసాలు చేశాడు. 14 రోజుల్లో 14 రాష్ట్రాల్లో మారథాన్‌ చేసి రికార్డు సొంతం చేసుకున్నారు
మల్లి మస్తాన్‌ బాబు 2015 మార్చి 24న పర్వాతారోహణ చేయుసమయంలో జరిగిన దుర్ఘటనలో మరణించాడు ప్రపంచంలోనే అత్యంత క్లిష్టమైన పర్వతాలను అధిరోహించి మువ్వన్నెల పతాకాన్ని రెపరెపలాడించిన మస్తాన్‌. మరో రికార్డు నెలకొల్పేందుకు వెళ్లి ప్రాణాలనే వదులుకున్నాడు.
భారత దేశ ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడిగారు మస్తాన్‌ బాబు మృతిపట్ల ఆయన కుటుంబసభులకు తన సంతాపాన్ని తెలిపారు.ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబునాయుడుగారు కూడా మస్తాన్‌బాబు అకస్మిక మృతికి కుటుంబ సభ్యులకు సానుభూతి తెలిపాడు.
ఇండియా, కెన్యా, దుబాయి, అమెరికా దేశాలలోని పలు మేనెజిమేంట్ కోర్సు కళాశాలలోను, సాంస్కృతిక, స్వచ్ఛంద సంస్థలలోను, వృతిపరమైన సంస్థలలో, వ్యాపారసంస్థలలో, నాయకత్వం-నిర్వహణ వంటి విషయాలలో ప్రేరణ, మార్గదర్శక ఉపన్యాసాలు ఇచ్చాడు.
ఇతని సోదరి దొరసానమ్మ తిరుపతిలో వైద్యురాలిగా ఉన్నారు. ఇతని పెద్ద సోదరుడు పెద్ద మస్తానయ్య, తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ఉపాద్యాయుడుగా పనిచేస్తున్నాడు.
2006వ సంవత్సరంలో ప్రపంచంలోని వివిధ దేశాలలోని ఏడు ఎతైన, దుర్లభమైన పర్వతశిఖరాలను 172 రోజుల అతితక్కువ కాలంలో అధిరోహించిన భారతీయ పర్వతారోహకుడు.
ఏడు శిఖరాలను వారంలోని ఏడు రోజులలో, అనగా ఒకశిఖరం వారంలో ఒకరోజు చొప్పున ఏడురోజులకు ఏడు శిఖరాలు వచ్చేలా అధిరోహించాడు.
అసిస్టెంట్ కమిషనర్ ఆఫ్ పోలీస్ కూతురు నందిని కీ, గౌతమ్ కీ మధ్య ప్రేమ సాగుతుంటుంది. ఆ అమ్మాయిని తన సొంతం చేసుకోవాలని పప్పీఆరాట పడుతుంటాడు. ఈ క్రమంలో ఏకంగా హీరోయిన్ తండ్రి దగ్గరకే వెళ్ళి డి.జి.పి.ని చేస్తానని ఆశ చూపించి పెళ్ళికి ఒప్పిస్తాడు. అప్పుడిక గౌతమ్ కాబోయే మామగారి దగ్గరకు వెళ్ళి, మాఫియాగాళ్లను ఎన్‌కౌంటర్ చేసి, ఆ క్రెడిట్ మామగారికి వచ్చేలా చేసి, తానే డి.జి.పి.ని చేస్తానంటాడు. అలా ముందుగా పప్పీ బంధువును చంపడంతో ఎన్‌కౌంటర్ల పర్వానికి శ్రీకారం చుడతాడు. ఇక సినిమా రెండవ భాగంలో కూడా ఆ పర్వం కొనసాగిస్తూనే, గౌతమ్ వెళ్ళి పప్పీ పెళ్ళి ఇంట్లో తిష్ఠ వేస్తాడు. అక్కడ హాస్యానికి తోడు, గౌతమ్ ఎన్‌కౌంటర్లకు సంబంధించి ఒక ఉత్కంఠభరితమైన నేపథ్యము కూడా తెలుస్తుంది. గౌతమ్ కి అంత పగ ఎందుకు, పప్పీను అడ్డుపెట్టుకొని దాదాను గౌతమ్ ఏం చేశాడు, ఏమిటన్నది మిగతా సినిమా.
హైదరాబాద్‌లో గౌతమ్ ఒక సివిల్ ఇంజనీర్. తల్లితండ్రులు . తమ్ముడు చదరంగం ఆటగాడు . జీవితం సాఫీగా సాగిపోతున్నదశాలో పప్పీ తో హీరో ఢీ అంటే ఢీ అనాల్సొస్తుంది. పప్పీ తండ్రి దాదా కలకత్తాలో పెద్ద మాఫియా డాన్. తమ్ముడు ఛోటా , ఇంకా చాలా పరివారం ఉంటుంది. ఇంత నేపథ్యం ఉన్న పప్పీకేమో పెళ్ళి పిచ్చ. జీవితంలో ఎలాగైనా పెళ్ళి చేసుకోవాలనీ, అదే 'నా గోల్, ఎయిమ్, లక్ష్యం ' అని తిరుగుతుంటాడు. 'నాది అనేది నా దగ్గర ఎవడైనా తీసుకుంటే వాడిది అనేది నేను లాక్కుంటా ' అన్నది పప్పీ పద్ధతి. అతని పెళ్ళి చెడిపోవడానికి గౌతమ్ కారణమవుతాడు. దాంతో ప్రతీకారం తీర్చుకోవడానికి గౌతమ్ ప్రేమించిన అమ్మాయిని తాను పెళ్ళి చేసుకోవాలనుకుంటాడు.
బర్మా 1948 వరకు బ్రిటిష్‌వారి అధీనంలో ఉంది. అందువల్ల పనుల నిమిత్తం తెలుగు, తమిళం, బెంగాలీ, బీహార్, పంజాబీ, హిందీ మొదలగు ప్రజలు పనులు నిమిత్తం బర్మాకు వలస వెళ్లారు.
అలా వలస వెళ్లిన వారిలో తెలుగు ప్రజలు కోస్తాంధ్ర నుండి ముఖ్యంగా ఉత్తరాంధ్ర జిల్లాలైన శ్రీకాకుళం, విజయనగరం, విశాఖపట్నం జిల్లాల నుండి ఎక్కువ సంఖ్యలో కూలీ పనుల నిమిత్తం వలసపోయారు. బారువ, కళింగపట్నం, విశాఖపట్నం, మచిలీపట్నం , మద్రాస్ ఓడరేవుల ద్వారా వీరు బర్మాకు ముఖ్యంగా రంగూన్కు వెళ్లి వస్తుండేవారు.
రంగూన్ను ఈ ప్రాంత వాసులు రంగం అంటారు. రంగం ఆ రోజులలో సుసంపన్నంగా ఉండటం చేత ఉత్తరాంధ్రలో కరువులవలన, పేదరికం మూలంగా వేలాదిమంది కుటుంబాలను స్వగ్రామాలలో విడిచిపెట్టి రంగం వెళ్లి ఏవో పనులు చేసుకుంటూ నాలుగైదేళ్ళకు వెళ్లి వస్తుండేవారు. అందుకే ఈ ప్రాంతంలో ‘‘రంగంమెళ్లిపోయానో నారాయణమ్మ రంగూన్ పురం చూసానో నారాయణమ్మా’’ వంటి జానపద పాటలు పుట్టాయి. ‘‘ఎక్కడా ఒళ్ళు వంగని వాడికి రంగమెళ్తే ఒళ్లు వంగుతుందనే’’ సామెతలు పుట్టాయి.
శ్రీకాకుళం జిల్లా ఉద్దానం ప్రాంతం నుండి అగ్నికుల క్షత్రియ యాదవ , వాడ బలిజ కులాలు అధిక సంఖ్యలోను, చాకలి, మంగలి, సొండి వంటి కులాలు తక్కువ సంఖ్యలో వలసపోయారు. విశాఖ, విజయనగరం జిల్లాల నుండి కాపు, గవర, నాగవంశం, రెల్లి వంటి కులాలు వారు అధిక సంఖ్యలో వలసపోయారు. గోదావరి, కృష్ణా జిల్లాల నుండి కూడా తక్కువ సంఖ్యలో వలసలున్నాయి. బర్మాలో తిండికి లోటులేకపోవడంతో, కూలీ పనులు దొరుకుతుండటంతో రంగూన్, మోర్మెన్, ఇలాంజాం, పిమ్మడాం, ఏరాసి, పియో, మిట్ల మొదలగు ప్రాంతాలో పనులు చేసుకుంటూ జీవనం గడిపారు. కొంతమంది తరువాత కుటుంబాలను కూడా తీసుకొని వెళ్లారు.
ఇంతవరకు బాగానే ఉన్నా రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో జపాన్ బర్మాపై బాంబులు వేయడంతో భీతిల్లిన తెలుగు ప్రజలు దిక్కు తెలియక చెల్లాచెదురైపోయారు. చాలామంది బర్మానుండి అస్సాం వరకు అడవుల మధ్య కాలినడకన ప్రయాణమయ్యారు. ఈ మజిలీ వింటే ఒళ్లు గగుర్పాటు చెందుతుంది. సుమారు రెండునెలలపాటు కాలినడకన కొంతమంది అస్సాం చేరుకున్నారు. అడవి మధ్య దిక్కుతెలియక, తిండి తిప్పలు లేక మంచినీళ్ళు దొరకక మార్గమధ్యలో చాలామంది ప్రాణాలు విడిచారు. మరికొంతమంది కలరా, డయేరియా వంటి వ్యాధులతో మార్గమధ్యంనే మరణించారు. కొంతమంది నడవలేకపోయినవారిని, రోగులను చెట్ల క్రిందే విడిచివచ్చారు. ఇక్కడ తండ్రి, కొడుకు, భార్య వంటి సంబంధాలు కూడా గుర్తుకురాలేదు. కాలినడకన అస్సాం చేరుకొనేవారికి అక్కడినుండి ప్రభుత్వం కల్పించిన రైలు సదుపాయాలతో స్వగ్రామాలకు చేరుకున్నారు. ఇప్పటికీ ఈ సంఘటనలపై జానపద పాటలున్నాయి.
మన అమెరికా వాడి బాంబులతో అందరమొచ్చెము’’ వంటి పాటలు శ్రీకాకుళం జిల్లా ఉద్దానం ప్రాంతంలో ఇప్పటికీ పాడుకుంటారు. రంగం వెళ్లినవారికి గుర్తుగా రంగమోడు అని రంగంవారని పిలుస్తారు. ఇప్పటికీ ఈ ప్రాంతం బర్మా పెట్టెలు, బర్మా కత్తులు గుర్తుగా ఉన్నాయి.
ఇక చావైనా, రేవైనా బర్మాయే దిక్కుని ఉండిపోయినవారు అక్కడే ఉండిపోయారు. అలా ఉండిపోయిన వారు 1966 వరకు ప్రశాంతమైన జీవితాన్నే గడపగా తరువాత వచ్చిన సైనిక పాలన మూలంగా అంతవరకు తమ మూలాలు ఎక్కడున్నాయో కూడా తెలియని తెలుగు ప్రజలు బ్రతుకు తెరువుకోసం బర్మా నుంచి విశాఖ ఓడరేవు ద్వారా విశాఖపట్నం చేరుకున్నారు. వారినే బర్మా కాందిశీకులని అన్నారు. వీరికి భారత ప్రభుత్వం విశాఖపట్నం, శ్రీకాకుళం, శృంగవరపుకోట మొదలైన ప్రాంతాలలో బర్మా కాలనీలు నిర్మించి ఎక్కువ శాతం మందికి ఉపాధి చూపింది. మరికొంతమందిని కరీంనగర్ పంపించి స్పిన్నింగ్ మిల్లులలో ఉపాధి చూపింది. వీరిలో ఎక్కువ మంది బర్మాలో జన్మించినవారే. తాత, ముత్తాతల కాలంలో బర్మా వెళ్లినవారే.
ఇక ఇప్పటికీ, బర్మాలో సుమారు 80 వేలు మంది తెలుగు ప్రజలున్నారు. ఎప్పుడో బర్మా వెళ్లిపోవటంచేత వీరికి తెలుగు భూమితో సంబంధాలు లేవు. అయితే భారతీయ సంప్రదాయాలను హిందూ, తెలుగు సంస్కృతులను కొనసాగిస్తూ వినాయకుడు, రామాలయం, కాళీమాత వంటి దేవాలయాలను, మరికొన్ని అమ్మవారి గుడులను నిర్మించుకున్నారు. తెలుగువారైతే భూలోకమ్మ, పోలేరమ్మ, సింగమ్మ, వడ్డిపోలమ్మ, పత్తినమ్మ వంటి అమ్మవారి గుడులను నిర్మించుకున్నారు.
ఆంధ్రమిత్ర వంటి మూడు దినపత్రికలు ఇక్కడ నడిచాయి. మోల్మెన్‌లో కవులు, రచయితలు వెలిశారు. సాహిత్య కార్యక్రమాలు జరుగుతుండేవి. అప్పటివరకు అనేక కుల సంఘాలు, మత సంఘాలుగా ఉన్న తెలుగు సమాజాన్ని ఏకం చేసి 1911లో అఖిల మ్యామా ఆంధ్ర ధార్మిక సమితి ఏర్పడింది. 1950లో ఈ సంఘం పునః స్థాపితం చేయబడి ఇటీవల శతాబ్ది ఉత్సవాలను జరుపుకుంది.
తెలుగు ప్రాంతాలనుండి తోలుబొమ్మలాట వంటి జానపద కళలు, పౌరాణిక నాటకాలు కూడా రప్పించి చూసేవారు. ఇక్కడి తెలుగువారు పగటి వేషాలు వంటి కళలను పండుగల పూట ప్రదర్శించేవారు.
ప్రభుత్వ తెలుగు బడులు లేకపోయినా ఇచ్చటి తెలుగు ప్రజలు తెలుగు బడులను నడిపారు. పెద్దబాలశిక్ష , వేమన శతకాలు, నీతి శతకాలు, భారతం, రామాయణం, భాగవతం గ్రంథాలు చదివి తెలుగు భాష, సంస్కృతులను పరిడవింపజేశారు.
వేమన పుస్తక బాండాగారం, ఆంధ్ర బౌద్ధ సమాజం, ఆంధ్ర హిందూ యువజన ధార్మిక సంఘం వంటి సమాజాలు తెలుగువారి కలయికకు తోడ్పడ్డాయి. ప్రస్తుతం ఇచ్చట ప్రజలు తెలుగుదనం, తమ మూలాలను, కులాలను, భాషను మర్చిపోతున్నారు. అయితే బర్మాలో పుట్టి ఆంధ్ర దేశం వచ్చిన కొంతమంది పుట్టిన భూమిపై మమకారం వదలక కొంతమంది కాందిశీకులు అప్పుడప్పుడు కోలకతా, చెన్నై విమానాశ్రయాలుద్వారా బర్మా వెళ్లి వస్తున్నారు.
బర్మా, శ్రీలంక, థాయిలాండ్, భారత్ మొదలైన ఆసియా దేశాలు బ్రిటీష్ ఇండియాలో ఉండేవి. కాబట్టి మైదాన ప్రాంత ప్రజలు సముద్రాలు దాటి ఆవలి ఉన్న బర్మా, శ్రీలంక, థాయిలాండ్ మొదలైన దేశాలకు వలస వెళ్లారు. బర్మా 1936లో బ్రిటీష్ ఇండియా నుండి వేరు చేయబడింది. 1948లో రిపబ్లిక్‌గా మారింది. బర్మాను ప్రస్తుతం మయాన్మార్ అని దాని రాజధాని రంగూన్ను యాంగోన్ అని పిలుస్తున్నారు.
భారత దేశ విముక్తి సంబరం ఇంకా మొదలవనే లేదు ఒక ముసలం పుట్టింది. దాని పేరే మత ప్రాతిపదికన జరిగే విభజన. అఖండ భారతావని రెండుగా చీలాల్సిందేననీ, విభజన జరగకపోతే దేశంలో అంతర్యుద్ధం తప్పదని ముస్లింలీగ్ నాయకుడు మహమ్మద్ అలీ జిన్నా హెచ్చరించాడు. దీంతో ఇష్టం లేకున్నా గాంధీ విభజనకు అంగీకరించారు. ఆ సమయంలో వేరుపడిన పాకిస్తాన్‌తో చేసుకున్న ఒప్పందం ప్రకారం రూ.75 కోట్లు ఇవ్వాలి. విభజన సమయంలో రూ.20 కోట్లు ఇచ్చిన భారతదేశం మిగిలిన డబ్బును ఇవ్వడానికి అంగీకరించలేదు. ఇస్తే, ఆ డబ్బుతో తిరిగి భారత్‌పైనే యుద్ధానికి దిగుతుందన్న భయమే కారణం. అయితే, ఈ డబ్బు ఇవ్వకపోతే అంతకుమించిన నష్టం జరుగుతుందని గాంధీ ఆందోళన చెందారు. అందుకే బాకీ డబ్బులు చెల్లించాలంటూ 1948, జవనరి 13న దీక్షకు దిగారు. దీంతో డబ్బు ఇవ్వడానికి కేంద్రం అంగీకరించింది. పాకిస్తాన్ కోసం గాంధీ దీక్షకు దిగడం దేశంలో చాలామందికి రుచించలేదు. భారత్‌లో విలీనమైన కశ్మీర్‌ను సగం ఆక్రమించుకుని, పాకిస్తాన్‌లో హిందువులు, సిక్కుల ఊచకోతకు పాల్పడుతున్న శత్రుదేశానికి ఆర్థిక సాయం కోసం దీక్షకు దిగడాన్ని కొందరు అతివాదులు ఖండించారు. ఈలోగా నాథూరాం గాడ్సే, నారాయణ్ ఆప్టే నేతృత్వంలో గాంధీ హత్యకు కుట్ర సిద్ధమైంది.
గాంధీ హత్యలో నాథూరాం గాడ్సే, నారాయణ్ ఆప్టేతోపాటు మిత్రులు సావర్కర్, విష్ణు కర్కరే, శంకర్ కిష్టయ్య, గోపాల్ గాడ్సే, మదన్‌లాల్ బహ్వా, దిగంబర్ బడ్గే చేతులు కలిపారు. అంతా కలిసి ఎలాగైనా గాంధీని అంతమొందించాలని సిద్ధమయ్యారు. హత్య జరిగిన తరువాత పారిపోకూడదని, తమ ఉద్దేశం అందరికీ తెలియపరిచేలా లొంగిపోవాలని నిర్ణయించుకున్నారు. జనవరి 20న ఢిల్లీలోని బిర్లాహౌస్‌లో గాంధీని హత్య చేయాలనుకున్నారు. ముందస్తు పథకం ప్రకారం గాంధీ ప్రసంగిస్తున్న వేదిక వెనక వైపు ఉన్న సర్వెంట్ క్వార్టర్స్ నుంచి కాల్పులు జరపాలనుకున్నాడు దిగంబర్ బడ్గే. కానీ, కుదరలేదు. అక్కడ ఉన్న కిటికీ నుంచి గాడ్సే తమ్ముడు గోపాల్ గాడ్సే బాంబు విసురుదామనుకున్నాడు. అయితే అనుకోని కారణాల వల్ల ఆ కుట్ర విఫలం అవటమే కాదు కుట్రదారులు దొరికి పోయారు కూడా. అయితే అప్పటికి గాంధీ అతి మంచితనమే వారికి వరమయింది. వారిని విడిచి పెట్టవలసిందిగా కోరింది స్వయంగా మహాత్ముడే. కానీ వారు తమ నిర్ణయాన్ని మార్చుకోలేదు. మరో సారి కుట్రకు తెగబడ్డారు.
జనవరి 30, 1948 సాయంత్రం 5.17 నిమిషాలకు బిర్లా నివాసంలోని ప్రార్థనా సమావేశ మందిరానికి వెళుతుండగా హత్యకు గురయ్యారు. ప్రార్థనా సమావేశానికి వెళుతుండగా ఆయనకు నాథూరాం గాడ్సే ఎదురుపడ్డాడు. గాంధీకి నమస్కరించాడు. ఇప్పటికే ఆలస్యమైందంటూ గాడ్సేను పక్కకు నెట్టేసే ప్రయత్నం చేయబోయింది గాంధీ అనుచరురాలు అభా ఛటోపాధ్యాయ. కానీ ఆమెను పక్కకు నెట్టిన గాడ్సే తన వెంట తెచ్చుకున్న తుపాకీతో మూడుసార్లు పాయింట్‌బ్లాంక్ రేంజ్‌లో కాల్పులు జరిపాడు. గాంధీజీ మరణించాడు. నాథూరామ్ గాడ్సే హత్యా స్థలంనుండి పారిపొయ్యే ప్రయత్నం ఏమీ చెయ్యలేదు, అతన్ని నిర్భంధించి తుగ్లక్ రోడ్ పోలీస్ స్టేషన్ కు తీసుకొని వెళ్ళారు. అక్కడ డి.ఎస్.పి సర్దార్ జస్వంన్త్ సింగ్ మొదటి సమాచార నివేదిక తయారు చేసాడు. న్యాయ స్థానాలలో తగిన విచారణ అనంతరం నాథూరామ్ గాడ్సేను అతనికి హత్యలో సహకరించిన నారాయణ ఆప్టేలను 1949 నవంబరు 15న ఉరి తీసారు.