polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ఇవి మట్టి గోడలపై కర్ర దూలాలుంచి వాటిపై ఏటవాలుగా వాసాలు పెట్టి వాటిని వెదురు బద్దలతో కట్టి దాని పై బోద, రెల్లుగడ్డి, ఇలాంటి వాటితో కప్పు వేస్తారు. ఈ కప్పు ఏటవాలుగా వుండి పైన పడిన వర్షం నీరు క్రిందికి జారిపోవడానికి అనుకూలంగా వుంటుంది. పైన రెండు వైపుల కప్పు కలిసే చోటును "వెన్నుగోడు" అని కప్పు చివరిభాగం క్రింద "చూరు అని అంటారు. ఆ ఇంటిలో రెండు దూలాల మధ్యనున్న భాగాన్ని "అంకణం" అంటారు. సర్వ సాధారణంగా చాల వరకు మూడు అంకణాల ఇండ్లే వుంటాయి. అంతకన్న ఎక్కువగా కొన్ని అరుదుగా వుండొచ్చు. రెండు దూలాల మధ్య అడ్డంగా కర్రలు గాని చెక్కలు గాని పెట్టి దానిపై బస్తాలు గాని, కొన్ని వ్యవసాయ సామానులు గాని పెట్టు కుంటారు. దీన్ని "అటక" అంటారు. దీని పై కూడా పనిముట్లు, ఇతర పరికరాలు పెట్టుకుంటారు. . గోడ మూలలో ఒక బండను పెట్టి దాని పైన కూడా కత్తులు, కొడవళ్లు పెట్టు కుంటారు. దీన్ని మచ్చు అంటారు. ఇంట్లో ఆగ్నేయ దిశగా వున్న ప్రదేశాన్ని వంటకు ఉపయోగిస్తారు. అక్కడ తూర్పు దిశన గోడకు ఒక అడుగు వెడల్పు, ఒక అడుగు ఎత్తు గల దిమ్మను కట్టి దానిలోనే పొయ్యి, మారు పొయ్యిని అమర్చు కుంటారు. పొయ్యి పైభాగాన గోడకు దీర్ఘ చతురస్త్రంగా కన్నాలుంటాయి. ఇవి పొయ్యి లోనుండి వచ్చే పొగ పోవడానికి చేసిన ఏర్పాటు.
కొన్ని ప్రాంతాలలో పదడుగుల పొడవున్నరాతి బండలు దొరకవు. వారు ఆయా ప్రాంతాలలో స్థానికంగా దొరికే బండలను ఇంటి పైకప్పుకు వాడతారు. కడప జిల్లాలో ఎక్కువగా నల్లని కడప బండలు ఎక్కువగా దొరుకుతాయి. అవి సుమారు ఒక అంగుళం మందం వుండి నాలడుగుల చదరంలో ఎక్కువగా వుంటాయి. అప్రాంతాల వారు అటు వంటి బండలను ఇంటి పైకప్పుకు వాడతారు. క్రింద కర్రలను ఆధారంగా వుంచి వాటిపై బండలను ఒకదాని ప్రక్కన ఒకటి కాకుండా పెంకులను పేర్చి నట్టు బండ చివరి భాగం ఒక అంగుళం మేర మరొక దాని క్రిందకి వుండేటట్లు అమర్చు తారు. దాని వలన పైన పడిన వర్షం నీరు ఒక బండపై పడిన నీరు మరొక బండపైకి జారి ఏట వాలుగా వున్న ఆకప్పు నుండి జారి క్రిందికి వస్తుంది. ఈ నిర్మాణము చూడ చక్కగా వుంటుంది. అటు వంటి ఇళ్లకు ప్రహరి గోడకు కూడా ఆ విరిగి పోయిన బండ్ల ముక్కలు ఒక పద్ధతి ప్రకారం పేర్చి ఆ బండ్ల మధ్యన ఎటువంటి మట్టిగాని, సిమెంటు గాని వేయకుండా అలా సుమారు నాలుగైదు అడుగుల ఎత్తు వరకు కట్టు కుంటారు. ఆ గోడ సుమారు రెండడుగుల వెడల్పు వుంటుంది. ఇది కూడా చూడ ముచ్చటగానే వుంటుంది.
తాటాకుల ఇల్లు, అలాంటిదే చిన్న చుట్టిల్లు,కాని ఇది కొంచెం వైవిధ్యం వుంటుంది: ఎలాగంటే దీని పై కప్పు తాటాకులతో వుండి ఆ పైకప్పు ఇంటికి వెనక ముందు భూమికి మూడడుగుల ఎత్తు వరకు వుంటుంది. ముందు భాగం వెనక భాగం ఎత్తు తక్కువగా వున్నందున మనుషులు రాక పోకలు సాగించ డానికి వీలుండదు. అది గాలి వెలుతురు రావడానికి మాత్రమే ఉపయోగ పడుతుంది. ఇందులో ఎత్తు తక్కువగా వున్నది వసారాగాను, ఎత్తు ఎక్కువగా వున్న మధ్య భాగం గదులుగాను ఉపయోగ పడుతుంది. మిగతా రెండు వైపులలో ఒకదానిని, వాస్తు ప్రకారం సరిగా వున్న దానిని రాక పోకలకు ఉపయోగిస్తారు. ఇలాంటిదే పక్కన ఒక చిన్న చుట్టిల్లు ఒకటి వుంటుంది. దీనిని వస్తువువు పెట్టుకోడానికి గాని, లేదా వంటకు గాని వాడు కుంటారు. వీటి పైన వేసిన తాటాకులు గాలికి ఎగిరి పోకుండా ఇనుప తీగలను ఒక పద్ధతి ప్రకారం కప్పు పైన బిగించి కట్టి వుంచు తారు.
ఇటుకల గోడలపై మంచి దూలాలను వుంచి వాటిపై అడ్డంగా సుమారు నాలుగంగుళాల ఎత్తు, రెండంగుళాల మందం ఆరు, ఏడు అడుగుల పొడవు గల కర్రలను అమర్చి., దానిపై చదునైన పల్చని చక్కలను వేసి వాటిపై సన్నని ఇటుకలు (ఈ ఇటుకలు ప్రత్యేకంగా దీని కొరకే తయారు చేస్తారు. ఇవి సుమారు ఆరు అంగుళాల పొడవు మూడు అంగుళాల వెడల్పు ఒక అంగుళం మందం వుంటాయి) ఒకదాని ప్రక్కన ఒకటి పేర్చి మధ్య మధ్యలో గానుగ సున్నం వేసి ఇటుకలను అతికించి కప్పు వేస్తారు. ఇవి పక్కా గృహాలు. ప్రస్తుతం ఇటువంటి పైకప్పు గల ఇళ్లను ఎవ్వరూ కట్టడం లేదు గనుక అటువంటి ఇటుకలు తయారు చేయడం లేదు. ఇపుడంతా ఇనుప చువ్వలు పరచి అందు ఇసుక, కంకర, సిమెంటు కలిపిన గచ్చుని వేసి కడ్తున్నారు.బండ్ల మిద్దె
పల్లె వాసుల నివాస గృహాలు : గుడెసె, పూరిల్లు, గుడిసిల్లు/ చుట్టిల్లు, పెంకుటిల్లు, రేకుల ఇల్లు, మట్టి మిద్దె, బండ్ల మిద్దె,
మిద్దె., మేడ, సపారు ఇలా అనేక రకాలు వుంటాయి. దేశ జనాభాకు తిండి ఉత్పత్తి చేసే వాడు రైతు. వారి జీవన విధానము అతి దుర్బరం. కడుపు నిండా తినలేడు, వంటి నిండా బట్ట కూడా కట్టుకోలేడు., చివరకు తాను నివాసముండే గృహాలు కూడా చింపిరి గూడులే. ఇది యాబై సంవత్సరాల క్రితం పరిస్థితి. వారి నివాస గృహాలు ఎలా వుండేవి అనే అంశం పై ఒక చిన్న పరిశీలన. ఇప్పటికి కూడా ఈ విషయంలో పెద్ద మార్పు లేమి లేవు. అంతటి దుర్బరమైన జీవితంలో కూడా రైతులు తమ సహ వాసులైన ఆవులు, గేదెలు, గొర్రెలు, మేకలు, కోళ్లు, కుక్కలతొ సంతోషంగానే సహ జీవనం చేశాడు.
చుట్టు రాతి గోడ కలిగి మధ్యలో రాతి కూసాలు ఏర్పాటు చేసి ఆ రాతి స్థంబాల మధ్యన రాతి దూలాలను అమర్చి వాటిపై పై రెండడుగుల వెడల్పు కలిగి నాలుగంగుళాల మందం కల రాతి బండలను వరుసగా పేర్చి వాటి సందులలో సిమెంటు చేసి బండల పైన అంతా సిమెంటు వేస్తారు. ఇవి చాల పక్కా గృహాలు. కాని వీటిలో విశాలమైన గదుల ఏర్పాటు చేయలేరు. ఎందుకంటే క్రింద ఏ ఆధారం లేకుండా పొడవాటి బండలను పైకప్పుకు వేయడం ప్రమాదకరం. ప్రస్తుతం వీటి కాలం కూడా తీరి పోయింది. పాతవి మాత్రం అలాగే ఉన్నాయి.
మట్టి గోడలపై అడ్డంగా వాసాలను వుంచి వాటిపై అడ్డంగా సన్న కర్రలను/ లేదా కర్ర చక్కలను పేర్చి దాని పై శుద్ద మట్టిని మందంగా వేసి గట్టి పరుస్తారు. ఇల్లు పైభాగం మొత్తం కనబడీ, కనబడనంత ఈశాన్యానికి వాలుగా వుంటుంది. వర్షం నీరు క్రిందికి జారడానికి ఈ ఏర్పాటు. శుద్ద మట్టిలో నీరు ఇంకదు. కనుక ఇక్కడ శుద్ద మట్టిని వాడుతారు. వీటిలో విశాలమైన గదులను ఏర్పాటు చేయ లేరు. కనుక ఇవి కొంచెం ఇరుకుగా వుంటాయి. ఇవి చాల పురాతనమైనవి. ప్రస్తుతం పాతవి కూడా కనబడడం లేదు.
పశువుల కొరకు కట్టినది కొట్టము, అది రేకులతో వేసినది గాని, గడ్డితో కప్పినది గాని దాన్ని కొట్టమే అంటారు. రాతి కూసాల పై దూలలను పెట్టి వాటి మధ్యన అడ్డ కర్రలు పెట్టి దాని పైన వరి గడ్డిని వామి వేస్తారు. దీనికి చుట్టు గోడలు వుండవు. దీనిక్రింద పశువులను, ఎద్దులను కట్టి వుంచుతారు. ఎద్దులు గడ్డి తినడానికి ఒక గాడిని ఒక అడుగు ఎత్తున్న బండలను నిలబెట్టి చేస్తారు. అందులో గడ్డి వేస్తారు.
ఇది ఎత్తు తక్కువగా వుండి తాటాకులు, లేదా కొబ్బరి మట్టలు, రెల్లు గడ్డి వంటి వాటి పైకప్పుతో తాత్కాలికంగా పొలాల వద్ద కాపలా కొరకు ఏర్పాటు చేసుకునేవి. వలస పోయే వారు, సంచార జాతులు మొదలగు వారు పల్లెలకు దగ్గరగా గుడిసెలు వేసుకొని తాత్కాలికంగా నివసిస్తుంటారు. పైన చెప్పిన పరికరాలేవి ఇప్పుడు కనీసం ఈ తరంవారి చూపడానికి కూడా వీలు లేక కనుమరుగై పోయాయి.గుడిసిల్లు
ఇంటి ముందు వెదులురు కర్రలు పాతి వాటిపై అడ్డంగా సన్న వెదులురు వేసి దానిపైన కొబ్బరి ఆకులు వేసినదే పందిరి. ఇంటి ముందు చల్లదనానికి దీన్ని అమర్చు కుంటారు. పెళ్ళిల్లు మరియి శుభ కార్యాల సందర్భంగా తప్పని సరిగా పందిళ్లలు వేస్తారు. ఈ ఆచారం ప్పటికి కూడా కొనసాగుతున్నది.
పై కప్పుగా సిమెంటు రేకుల వేసిన ఇళ్లను రేకుల ఇల్లు అంటారు. ఎండా కాలంలో ఈ ఇండ్లలో వేడి ఎక్కువగా వుంటుంది. కాన నివాసానికి అంతగా వుపయోగించరు. పశువులకు, కోళ్ల ఫారాలకు వీటిని ఎక్కువగా వాడతారు. ఇవి కూడా పక్కా గృహాలె.
గాదెగూడూరులో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం ప్రొద్దటూరు లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప వైద్య కళాశాల , కడప లోనూ ఉన్నాయి.
వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
వీరు ఖమ్మం జిల్లాకి చెందిన సత్తుపల్లి శాసనసభ నియోజకవర్గం ప్రాతినిధ్యం వహించి 2009 అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో శాసనసభ్యునిగా ఎన్నికయ్యాడు.
2014 తెలంగాణ శాసనసభ ఎన్నికలలో తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థిగా సత్తుపల్లి నియోజకవర్గం నుండి పోటీచేసి శాసనసభ్యునిగా ఎన్నికయ్యాడు.
అతను 2018లో తెలుగు దేశం పార్టీ అభ్యర్థిగా సత్తుపల్లి నియోజకవర్గం నుండి ఎన్నికయినా తరువాత తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీలోకి చేరాడు.
సండ్ర వెంకటవీరయ్య, తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ప్రస్తుతం తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ తరపున సత్తుపల్లి శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి శాసనసభ్యుడిగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాడు. మొదటిసారి సి.పి.ఎం. తరపున శాసనసభ్యునిగా ఎన్నికయ్యాడు. తరువాత తెలుగుదేశం పార్టీ నుంచే వ‌రుస‌గా మూడుసార్లు శాసనసభ్యునిగా విజ‌యం సాధించాడు. 2018లో తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీలో చేరాడు.
వెంటకవీరయ్య 1968, ఆగస్టు 15న బిక్షం - లక్ష్మి దంపతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఖమ్మం జిల్లా, కూసుమంచి మండలంలోని రాజుపేట గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇంటర్మీడియట్ వరకు చదువుకున్నాడు.
గోగు శ్యామల కథా రచయిత, తెలుగు భాషా రచయిత్రి, మహిళా కార్యకర్త. ఈమె ప్రముఖ దళిత రచయిత్రి. ఈమె రచనలు భూమిక, ప్రస్థానం, మన తెలంగాణ, ప్రతిఘటన, ప్రజా కళామండలి, నిఘా మొదలగు పత్రికలలో ప్రచురితమయ్యాయి. ఈవిడ ప్రస్తుతం దళిత మహిళల ఆత్మకథలు అనే ప్రాజెక్టుపై పనిచేస్తోంది. డర్బన్‍లో 2001లో జరిగిన వర్ల్డ్ కాన్ఫరెన్స్ అగైనెస్ట్ రేసిజం అనే సదస్సులో అన్వేషి, దళిత మహిళల ఫోరం తరపున పాల్గొనింది. అన్వేషి సంస్థ కార్యవర్గ సభ్యురాలు. ఈమెకు 2013 సంవత్సరానికి గాను తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారు 'ఉత్తమ రచయిత్రి'విభాగంలో "కీర్తి పురస్కారాన్ని" ప్రకటించారు.
ఈమె ప్రస్తుతము ఇఫ్లూ విశ్వవిద్యాలయంలో పి.హెచ్.డి పరిశోధనను కొనసాగిస్తున్నారు. ఈమె అన్వేషి సెంటర్ ఫర్ ఉమెన్ స్టడీస్ లో పరిశోధనవేత్తగా పనిచేసారు. ఆమె భూమిక, ప్రస్థానం, ప్రతిఘటన, మన తెలంగాణ ప్రజా కళా మండలి, 'నిఘా' వంటి పత్రికల్లో కోసం వ్రాస్తున్నారు.
ఆమె 1969 లో పెద్దేముల్ గ్రామం, రంగారెడ్డి జిల్లాలో జన్మిచారు. ఆమె తల్లిదండ్రులు వ్యవసాయ కూలీలు. ఈమె స్థానిక భూస్వామ్యుల వద్ద వెట్టి చాకిరి టీంకు నాయకురాలుగా ఉన్నారు.
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు నార్కెట్‌పల్లిలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల నార్కట్ పల్లిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చిట్యాలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల నార్కట్ పల్లిలోను, పాలీటెక్నిక్ నల్గొండలోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నల్గొండలో ఉన్నాయి.
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు, ఇద్దరు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
ఈయన పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా నిడదవోలు దగ్గర మాధవవరంలో శ్రీ రామయ్య, శ్రీమతి జానకమ్మ లకు 1880, మార్చి 3 న జన్మించారు. ఈయన తాతగారు సుబ్బారాయుడు గారు సంస్కృత పండితులు. ఈయన తండ్రి అతను వైద్య పాటు వ్యవసాయం నేర్చుకోవడం కలలు కన్నారు. అటు వైద్య శాస్త్రం, ఇటు వ్యవసాయం రెండింటిలోనూ మక్కువ గల లక్ష్మీపతి మెట్రిక్యులేషన్, ఎఫ్.ఏ. పూర్తి చేసి స్థానికంగా తహశీల్దారు కార్యాలయంలో గుమాస్తాగా పనిచేసారు. ఆపైన బి.ఎ. చేసి స్కాలర్‌షిప్పుతో యం.బి.సి.యం కోర్సు చేసారు. ప్రముఖ వైద్యనిపుణులు పండిత దీవి గోపాలాచార్యులు వద్ద శిష్యరికం చేసారు.
ఆంగ్ల భాషతో పాటు తెలుగు లోనూ తన రచనా వ్యాసాంగాన్ని కొనసాగించిన డా. ఆచంట లక్ష్మీ పతి1922-27 కాలంలో తెలుగులో "ధన్వంతరి" పత్రికనూ ఆంగ్లంలో 'ఆంధ్రా మెడికల్ జర్నల్ ' ను ప్రచురించారు. ఈయన 63 పుస్తకాలను భారతీయ వైద్యం పై అనగా దర్శనములు, ఆయుర్వేద విజ్ఞానం, ఆయుర్వేద శిక్ష, వనౌషథ విజ్ఞానము, భారతీయ విజ్ఞానము వంటివి వ్రాశారు.ఆయుర్వేదంపై అనేక ఆంగ్ల పుస్తకాలను వ్రాశారు. చలిజ్వరము రోగ లక్షణాలు, దానికి ఆయుర్వేద వైద్యము గురించి చలిజ్వరము పుస్తకాన్ని రాశారు.
దవులూరి ఉమామహేశ్వరరావు గారి సహాయము వలన ఈయనకు స్కాలర్‌షిప్ వచ్చుటచే ఈయన మెడిసన్, ఎం.బి.బి.యస్ డిగ్రీలను 1909 లో పూర్తి చేశారు. అల్లోపతీ వైద్యవిద్యను పూర్తి చేసిన తర్వాత ఆయుర్వేదం ను పండిట్ గోపాలాచార్యులు దీవి వారి అధ్వర్యములో అభ్యసించారు. దీవి గోపాలాచార్యులు 1920 లో మద్రాసునందు ఆయుర్వేద మెడికల్ కాలేజీని నడిపేవారు. ఆ ఆయుర్వేద కళాశాలలో లక్ష్మీపతి ప్రిన్సిపాల్ గా ఎదిగారు.
అతని మొదటి భార్య సీతమ్మ యౌవనంలోనే మరణించడంతో ఆచంట లక్ష్మీపతి రుక్మిణమ్మను రెండవ పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. ఆమె తర్వాతి కాలంలో అవిభక్త మద్రాసు రాష్ట్రానికి ఆరోగ్యశాఖ మంత్రిగా పనిచేసింది. లక్ష్మీపతి ఆయుర్వేద వైద్య రంగానికి ఎంతో సేవ చేశాడు. అఖిల భారత ఆయుర్వేద వైద్య సమాజం, ఆంధ్రా ఆయుర్వేద బోర్డు వంటి సంస్థలకు అధ్యక్షునిగానూ వ్యవహరించాడు. మద్రాసులో ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తుకు కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు.
సంఘసంస్కర్త కందుకూరి వీరేశలింగం గారు వీరికి ఉన్నత పాఠశాల లోని గురువు. ఎఫ్.ఎ పూర్తి చేసిన పిదప ఆయన దవులూరి ఉమామహేశ్వరవావు వద్ద కొంతకాలం క్లార్క్ బాధ్యతలు నిర్వహించాడు. ఉమామహేశ్వరరావు మద్రాసుకు బదిలీఅయిన పిదప ఆయనతో పాటు వెళ్లాడు. ఆ సమయంలో మద్రాసు రాష్ట్రం బ్రిటిష్ పరిపాలనలో ఉండేది. తరువాత ఆయన 1904 లో బి.ఎ పూర్తి చేసాడు.
ఆచంట లక్ష్మీపతి ఆయుర్వేద వైద్యుడు, సంఘసేవకుడు. ఈయన నాటి మద్రాసు లోని ఆయుర్వేద వైద్య కళాశాల ప్రధానోపాధ్యాయులుగా సేవలు అందించారు.
దేవతలు గుంటగా నున్న ప్రదేశంలో రూపాలు మార్చుకున్నందున ఆ ప్రదేశంనకు "రూపనగుంట"గా నామం చెంది, కాలక్రమేణా "రూపెనగుంట్ల"గా పిలువబడుచున్నట్లు గ్రామంలో ప్రస్తుతం ఉన్న బ్రాహ్మణ వంశానికి చెందిన పెద్దవారి ద్వారా కూడా తెలుస్తుంది.అంతేగాదు 1812 లో రూపెనగుంట్ల గ్రామానికి సంబంధించిన అప్పటి కరణాలు భాస్కరరాయడు,లింగరాజులు తెలిపిన సమాచారం ప్రకారం బ్రిటీషు గవర్నమెంటుకు కోలిన్ మెకంజీ సర్వే చేసి ఇచ్చిన పల్నాడు జిల్లా గ్రామ కైఫియ్యత్తులు నాలుగవ భాగం పేజి నెంబరు 90 లోని మొదటి పేరానందు కూడా ఈ విషయం క్లుప్తంగా వివరించబడింది.
రూపెనగుంట్లలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ఆటో సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.బాలబడి నకరికల్లులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల కండ్లగుంటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నరసరావుపేటలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నరసరావుపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం నరసరావుపేటలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరు లోనూ ఉన్నాయి.
రూపెనగుంట్లలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
రూపెనగుంట్ల, పల్నాడు జిల్లా, నకరికల్లు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన నకరికల్లు నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నరసరావుపేట నుండి 20 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 6 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
ఐయోడిన్‌విలువ:ప్రయోగశాలలో 100గ్రాములనూనెచే గ్రహింపబడు ఐయొడిన్‌గ్రాములసంఖ్య.ప్రయోగసమయంలో ఫ్యాటి ఆసిడుల ద్విబంధమున్న కార్బనులతో ఐయోడిను సంయోగంచెంది, ద్విబంధాలను తొలగించును. ఐయోడిమ్ విలువ అసంతృప్తఫ్యాటి ఆసిడ్‌లు ఏమేరకు నూనెలో వున్నది తెలుపును.
సపొనిఫికెసను విలువ:ఒకగ్రాము నూనెలోని ఫ్యాటిఆసిడులను సబ్బుగా మార్చుటకు కావలసిన పోటాషియంహైదృఆక్సైడ్, మి.గ్రాంలలో.
అన్‌సపొనిఫియబుల్‌మేటరు: పోటాషియం హైడ్రాక్సైడుతో సపొనిఫికెసను చెందని నూనెలో వుండు పదార్థంలు. ఇవి అలిపాటిక్‌ ఆల్కహల్‌లు, స్టెరొలులు, హైడ్రొకార్బనులు, రంగునిచ్చు పదార్థములు , రెసినులు.
14-15% వరకు సంప్రదాయ పద్ధతిలో, గింజలను చక్కెరొకళ్లతో నలగగొట్టి పై పొట్టును తొలగించి నీటిలో మరగించడం వలన తీయుదురు. ఈ పద్ధతిలో కేవలం 25% వరకు మాత్రమే నూనెను పొందగలరు. ప్రస్తుతం పొట్టుయంత్రాల ద్వారా పొట్టును తొలగించి, ఎక్సుపెల్లరు నూనెతీయు యంత్రాలతొ నూనెను తీస్తున్నారు. నూనె యంత్రాల ద్వారా 35% వరకు నూనెను తీయవచ్చును. గింజలపిండి లో మిగిలిన నూనెను సాల్వెంట్‍ఎక్సుట్రాక్షన్ విధానంలో సంగ్రహించెదరు.
కొకుం చెట్టును ఆంగ్లంలో వైల్డ్ మాంగొస్టెన్ అంటారు. కొన్నిచోట్ల రెడ్ మాంగొస్టెన్ అనికూడా వ్యవహరిస్తారు. ఈచెట్టు క్లూసియేసి / గట్టిఫెరె కుటుంబానికి చెందినది. వృక్షశాస్త్రనామము: గర్సినియ ఇండికా ఛొయిసి .
కొకుం నూనెలో సంతృప్త కొవ్వుఆమ్లాలు60% వరకు వుండటం వలన సాధారణ ఉష్ణోగ్రత వద్ద నూనె ఘనరూపంలో వుండట వలన దీనిని కొకుం బట్టరు అని వాడుక పేరు. పసుపు లేదా లేత గ్రే రంగులో, పూసలవలె ఏర్పడి వుండును.
పరమేశ్వరుడు హిందూమతంలో ఋగ్వేదం లోని అశ్వాలయాన సూత్రాలను అనుసరించిన భృగు గోత్రమునకు సంబంధించినవాడు. ఆయన కుటుంబం యొక్క పేరు వటస్సేరి . ఈ కుటుంబం కేరళ రాష్ట్రంలోని తిరూర్ కు చెందిన అశ్వత్థ గ్రామంనకు చెందినది. అలతియూర్ అనే ప్రాంతం కేరళ లోని "నీల" నది యొక్క ఉత్తర ఒడ్డున ఉంది. ఈయన కేరళ లోని జ్యోతిషశాస్త్ర సంప్రదాయాలలో విశిష్ట వ్యక్తి "గోవింద భట్టాత్రి" యొక్క శిష్యుని యొక్క మనవడు. పరమేశ్వరుడు రుద్ర, నారాయణ వంటి ఉపాధ్యాయుల వద్ద చదివాడు. ఈయన కేరళ పాఠశాల స్థాపకుడు అయిన సంగమగ్రామ మాధవ వద్ద కూడా చదివాడు.కేరళ పాఠశాల లోని "దామోదర" అనే ప్రముఖ సభ్యుడు కూడా ఆయన కుమారుడు అంరియు శిష్యుడు. పరమేశ్వరుడు నీలకంఠ సోమయాజి యొక్క గురువు.
వాటసెరి పరమేశ్వర నంబూద్రి భారతదేశంలో ప్రముఖ గణిత శాస్త్రవేత్త మాధవుని చే స్థాపించబడిన కేరళ పాఠశాలలో గణిత, ఖగోళ శాస్త్రవేత్త. అతను ఒక జ్యోతిష్కుడు కూడా. మధ్యయుగ భారతదేశంలో పరిశీలనాత్మక ఖగోళ శాస్త్రానికి కారణమైన శాస్త్రవేత్త. అయన తనను తాను గ్రహణం పరిశీలనలు చేసి ధృవీకరించి కచ్చితమైన పద్ధతులను ఉపయోగంలోనికి చెచ్చాడు. బ్తన గ్రహణం పరిశీలనలు ఆధారంగా,పరమేశ్వరుడు ఆర్యభట్ట యొక్క కాలం నుండి ఉపయోగంలో ఉన్న ఖగోళ పారామితులకు అనేక సవరణలు ప్రతిపాదించారు. ఈ గణన పథకం అనేక సవరించిన పరామితుల ఆధారంగా తయారు చేయబడింది. దీనిని దృగ్గణిత వ్యవస్థ అని పిలుస్తారు. పరమేశ్వరుడు కూడా ఖగోళానికి సంబంధించిన విషయాలపై ఒక ఫలవంతమైన రచయిత. కనీసం 25 పుస్తకాలు పరమేశ్వరుడు వ్రాసినట్లు గుర్తించబడింది.
మొదటి భాస్కరుడు, ఆర్యభట్టు యొక్క అనేక గణిత, ఖగోళ పనులు గురించి పరమేశ్వరుడు వ్యాఖ్యానించి రాశాడు.అతను ఒక 55 సంవత్సరాల కాలంలోగల గ్రహణం పరిశీలనలు చేశారు. ఈ పరిశీలనలను గ్రహాల సిద్ధాంత పరంగా గణన స్థానాలలో పోల్చడానికి ప్రయత్నించాడు. అతను తన పరిశీలనలు ఆధారంగా గ్రహ పారామితులు సవరించారు.
పరమేశ్వరుడు ఆయన రచించిన సైన్ ప్రమేయం యొక్క విలోమ అంతర్వేశనం నకు "మీన్ వాల్యూ టైప్ సమీకరణం" ముఖ్యమైనది. చక్రీయ చతుర్భుజంలో గల వృత్తం యొక్క వ్యాసార్థాన్ని గణించిన మొట్టమొదటి శాస్త్రవేత్త. దీనియొక్క వివరణలు 350 సంవత్సరాల తర్వాత వెలువడినవి. చక్రీయ చతుర్భుజం యొక్క భుజములు , , , , వ్యాసార్థం అయిన వ్యాసార్థమునకు సూత్రం
కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆరోగ్య పధకం కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల వైద్య చికిత్స కోసం ప్రారంభించబడింది. కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆరోగ్య పధకం ఆరోగ్య శిశుసంక్షేమ మంత్రిత్వశాఖ అధ్వర్యములో పని చేస్తుంది.
కొండారెడ్డి బురుజు అనేది కర్నూలు నగరంలో ఉన్న ఒక కోట. ఇది కర్నూలు నగరానికి నడిబొడ్డులో ఉంది. కందనవోలు కోటకు నాలుగువైపుల ఉన్న బురుజులలో కొండారెడ్డి బురుజు ఒకటి, కానీ మిగతా మూడు బురుజులు శిథిలమైపోయాయి. శిథిలమైన ఆ మూడు బురుజులలో ఒకటి కర్నూలులోని విక్టరీ టాకీస్ ప్రక్కన ఉంది. దీనిని "ఎర్ర బురుజు" అంటారు. ఎర్రని ఇసుకరాయితో నిర్మిచడం వలన దానికి ఆపేరు వచ్చింది. అందులో చిన్న ఎల్లమ్మ, పెద్ద ఎల్లమ్మ దేవాలయాలు ఉన్నాయి. ఎర్రబురుజు గోడల రాళ్లపై అనేక చిన్న చిన్న బొమ్మలను మనం గమనించవచ్చు. మిగిలిన రెండు బురుజులు తుంగభద్రానదిని ఆనుకొని ఉన్నాయి. వాటిలో ఒకటి కుమ్మరి వీధి చివర, మరొకటి సాయిబాబా గుడి ముందున్న బంగ్లా ప్రక్కన ఉన్నాయి. నదిని దాటి శత్రువులెవ్వరూ కర్నూలు నగరంలోకి రాకుండా సైనికులు ఎప్పుడూ ఇక్కడ పహరా కాస్తుండేవారు. 1930లో భారతి పత్రికలో కర్నూలులోని కుమ్మరి వీధి ప్రక్కన ఉన్న బురుజు దస్త్రాన్ని ప్రచురించి, దాని క్రింద "రామానాయుడు బురుజు" అని రాశారు. పూర్వం ఆ పేరు ఉందని దీని ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు. కొండారెడ్డి బురుజు చరిత్ర గూర్చి ఎటువంటి శాసనాలు లభ్యమవలేదు.
విజయనగర సామ్రాజ్యం యొక్క పాలకులు ఒక యుద్ధ తంత్రంగా శత్రువులను గమనించేందుకు ఈ బురుజును ఎత్తుగా నిర్మించారు. కర్నూలు పట్టణం నుండి 52 కి.మీ ఉన్న గద్వాల్ కి ఈ బురుజు నుండి సొరంగ మార్గం ఉంది. తుంగభద్ర నది క్రింద నుండి వెళుతూ నల్లా సోమనాద్రి నిర్మించిన గద్వాల్ కోటను అనుసంధానం చేయటం దీని ప్రత్యేకత. ముస్లిం దురాక్రమణదారుల నుండి తప్పించుకొనటానికి 17వ శతాబ్దంలో గద్వాల్ సంస్థానాదీశుడు ఈ సొరంగాన్ని ఉపయోగించేవాడని వినికిడి. 1901 లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఈ సొరంగ మార్గాన్ని మూసివేసినది.
అపక లేదా అబక: దీనిని కొబ్బరి చిప్పతో తయారు చేస్తారు. దీనిని వంటింటి పాత్రలుగా వాడేవారు.కొబ్బరి చిప్పను అంచులు సమాంతరంగా వచ్చేలా అరగదీసి దానికి క్రింది భాగాన సమాంతరంగా రెండు చిన్న రంద్రాలు చేసి దానిలో ఒక వెదురు పుల్లను దూర్చి తయారు చేస్తారు. గరిటె వలె దీనిని ఉపయోగిస్తారు. అవసరాన్ని బట్టి చిన్నది, పెద్దది అపకలు తయారు చేసుకుంటారు. గతంలో వీటి ఉపయోగము ఎక్కువగా వుండేది. ఇవి వంటింటి సామానులలో ఒక భాగము.పొలాల్లో వంటల కొరకు, చిట్టూ, తవుడు దాణా కలుపుటకు వాడేవారు. వులవలు ఉడీకించినపుడు తెడ్డులా కలుపుటకు తీయుటకు వాడుతా
గరిటె లేదా గరిట అనేది పులుసు, పెరుగు వంటి ద్రవ ఆహార పదార్థాలు వడ్డన కొరకు ఉపయోగించబడే ఒక చెంచా. ముందు భాగం ఆహరం నిలపడానికి గిన్నెలాగా, వెనుక భాగం పట్టుకోవడానికి పొడువగా ఒక తెడ్డు పోల్చిన ఆకారం కలిగి ఉంటుంది.సాధారణంగా మిగిలిన వంటపాత్రల వలె ఇనుప, ఇత్తడి, స్టీలు, ఇతర లోహపు మిశ్రమాలతో ఇవి తయారు చేయబడతాయి. అవిగాక కొన్ని సార్లు ప్లాస్టిక్, కలప లేక వెదురు రకాలు కూడా తయారు అవుతాయి. వాడుకావసరాలు బట్టి ఇవి 5 అంగుళాలు నుండి 15 అంగుళాల వరకు పరిమాణం కలిగి ఉండగలవు.
తక్కెడ అనేది సరుకుల బరువును తూచేందుకు లేదా నిర్ణయించేందుకు ఉపయోగించే సాధనం. ఒక సమాంతర దండం కర్ర మధ్య చేతిలో పట్టుకొనేందుకు వీలుగా ఒక తాడు ఉండి ఆ దండానికి రెండు చివరల తాళ్ళ సహాయంతో రెండు పళ్ళాలు వేళ్ళాడుతుంటాయి. పళ్ళేలలో ఒక వైపు నిర్ణయాత్మక బరువు కలిగిన రాళ్ళను ఉంచి మరొక వైపు కావలసిన సామాను లేదా సరుకులను ఉంచి బరువు తూస్తారు. వీటిలో సున్నితపు త్రాసు, ఇనుప తక్కెడలు, వెదురు తక్కెడలు అనే రకాలు ఉంటాయి.
చట్టి అనగా మట్టితోచేసిన ఒక పాత్ర. గతంలో వీటిని పల్లెవాసులు ఎక్కువగా వాడే వారు. దీని మూతి వెడల్పుగా వుంటుంది. వీటిని వంటలకు మాత్రమే ఉపయోగిస్తారు. పాలచట్టి, కూర చట్టి, సంగటిచట్టి, ఇలా దేనికది వేరువేరుగా వుంటాయి. ప్రస్తుతం ఇవి వాడుకలో లేకున్నా ఈ మట్టి పాత్రలలో చేసిన వంట రుచిగా వుంటుందని, ఆరోగ్యానికి కూడ మంచిదని ఇప్పుడంటున్నారు. పెద్ద హోటళ్ళలో వంటలను ఈ మట్టి పాత్రలలో చేసి వడ్డిస్తున్నారు. ఆ విదంగానైనా వాటి వునికిని కాపాడుతున్నారు.
ఇంటిలో కొన్ని పనులను చేయడానికి ఉపయోగించే విద్యుత్/యాంత్రిక యంత్రాలను, ఇతర పని ముట్లు,లేదా పరకరాలును గృహోపకరణాలు అంటారు. సాధారణంగా నిత్యజీవితంలో ఈ సామానులు వంట చేయడానికి లేక శుభ్రం చేయడానికి ఇతరత్రా ఇలాంటి పనులకు పనులకు ఈ వస్తువులు ఉపయోగపడతాయి. గృహోపకరణాలను ఈ విధంగా వర్గీకరించబడినవి. వాటిని ఈ విధంగా వర్గీకరించబడ్డాయి.సేవను అందించే ప్రదేశాన్ని బట్టి వివిధ రకాల ఉత్పత్తులను వివిధ విభాగాలుగా గుర్తించడం జరుగుతుంది.వీనిలో
దీనిని తాటాకు లేదా గడ్డితో చక్రంలాగ తయారు చేస్తారు. తాటి ఆకులతో కూడ తయారు చేస్తారు. మట్టికుండల, మట్టి చట్టి ఇల ఏ మట్టి పాత్రలకు అడుగు భాగము చదునుగా వుండదు, కనుక నేలమీద పెడితే అవి నిలబడవు. అందుకని ఈ చుట్టకుదురులని వాటి కొరకు వాడతారు. కుండలు కుదురుగా కూర్చోవడానికే కాక వాటికి మెత్తదనాన్నిచ్చి అవి పగిలిపోకుండా కాపాడతాయి.
తలగడ దిండు లేదా ఒక మెత్తని వస్తువు. వీటిని పరుపు మీద గాని నేలమీద గాని పడుకొనేటప్పుడు తల క్రింద సుఖంగా నిద్రపోవడానికి ఉపయోగిస్తారు. దీని మధ్యలో దూది లేదా పత్తి ఉండి చుట్టూ వివిధ రకాల గుడ్డతో కుట్టి తయారుచేస్తారు.
తొట్టి ఆధునిక కాలంలో కొంతమంది స్నానానికి ఈ తొట్టెలను ఉపయోగిస్తున్నారు. దీనిని పెద్దవైన స్నానాల గదిలో బిగించి ఉంచుతారు. తొట్టెను నీటితో నింపి అందులో పడుకొని స్నానం చేసేటందుకు సౌకర్యంగా ఉంటుంది.