polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
అందుచేత కొవ్వు ఆమ్లాల భారాన్ని అంచనా వేసి ఆ భారాన్ని, మొత్తం భారం నుండి తగ్గించవలెను. పెట్రోలియం ఈథరును తొలగించిన తరువాత రిసివరును ఎయిర్ ఒవన్లో ఉంచిన రిసివరులో ఇంకా ఎమైనా ఈథరు వేపరులున్న అవి తొలగింపబడతాయి. ఓవెన్‌లో కనీసం ఒకగంట సేపు వుంచాలి . అవసరమైన కొన్ని చుక్కల అసిటొన్‌ను కలిపి వేడి గాలిని ఊదడం ద్వారా ఈథరు వేపరులను తొలగించవచ్చును. ఇప్పుడు రిసివరును డెసికేటరులో వుంచి చల్లార్చి దాని భారాన్ని తూచి నమోదు చెయ్యాలి. రిసీవరులోని పదార్థానికి 50 మి.లీ.ల వేడి ఇథైల్ ఆల్కహాల్‌ను, కొన్ని చుక్కల ఫినాప్తలీన్ ఇండికేటరు ద్రావణాన్ని చేర్చి సోడియం హైడ్రక్సైడ్ నార్మాలిటి ద్రావణంతో ఎండ్ పాయింట్ వచ్చు వరకు టైట్రేషను చెయ్యవలెను. రిసీవరులోని ద్రావణం పింకు కలరులోకి మారగానే టైట్రేషను ఆపి, బ్యూరెట్ రీడింగ్ నమోదు చెయ్యాలి.
నూనెలో కరిగివుండి, కాస్టిక్‌తో సపొనిఫికెసన్ చెందని పదార్థాలను అన్ సపొనిఫియబుల్ మాటరు/పదార్థం అంటారు. పరీక్షించవలసిన నూనెకు పోటాషియం హైడ్రాక్సైడ్ ద్రావణాన్ని కలిపి, చర్య నొందించడం వలన నూనెలోని కొవ్వు ఆమ్లాలన్నీ సపొనిఫికేషను చెందును. సపొనిఫికేషను చెందని పదార్థాన్ని పెట్రోలియం ఈథరు నుపయోగించి సంగ్రహించెదరు. పెట్రోలియం ఈథరును వేడిచేసి తొలగించగా మిగిలిన పదార్థం అన్ సపొనిఫియబుల్ పదార్థము.
ఆల్కహాలిక్ పోటాషియం హైడ్రాక్సైడ్ ద్రావణం: 70-80 గ్రాం.ల శుద్ధమైన పోటాషియం హైడ్రక్సైడ్‌ను అంతే పరిమాణం గల డిస్టిల్డ్ వాటరులో ముందుగా కరగించి, తరువాత ఆల్కహాల్‌కు చేర్చి ఒక లీటరుకు సరిపెట్టవలెను. అవసరమైనచో వడగట్టి, గాలి చొరబడని విధంగా మూత బిగించి, వెలుతురు సోకని ప్రదేశంలో భద్రపరచాలి.
నూనెలు/కొవ్వులు అనేవి గ్లెసెరైడ్ ల మిశ్రమాలు. నూనెలలో 94% వరకు కొవ్వుఆమ్లాలు,6% వరలు గ్లెసెరొల్ వుండును. నూనె/కొవ్వు లలో సంతృప్త, అసంతృప్త కొవ్వుఆమ్లాలు రెండూ వుండును. సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాల ద్రవీభవన స్థానం, అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలకన్న ఎక్కువగా వుండును. అందుచే సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలను అధికశాతంలో కలిగివున్న నూనెల ద్రవీభవన స్దానం, అసంతృప్త కొవ్వుఆమ్లాలను కలిగివున్న నూనెలకన్న ఎక్కువ వుండును. నూనెలు కచ్చితమైన ద్రవీభవన స్దానాన్ని చూపించవు. నూనెల ద్రవీభవన స్దానం మిగతా ఘన, ద్రవ పదార్థంలవలె వుండక, మధ్యస్దంగా వుండును.
భౌతిక శాస్త్ర పదముల ప్రకారం ఒక వస్తువు ఫోటాన్లు శోషణం చేసుకున్నపుడు చీకటి అంటారు. అనగా ఇతర వస్తువుల కంటే ఇది మసకగా కనిపిస్తుంది. ఉదాహరణకు జటిలమైన నలుపు రంగు దృగ్గోచర కాంతి ని పరావర్తనం చెందించలేదు. కాంతిని శోషించు కుంటుంది. అందువల్ల అది చీకటిగా కనిపిస్తుంది. అదే విధంగా తెలుపు రంగు హెచ్చు దృగ్గోచర కాంతి ని పరావర్తనం చెందిస్తుంది. అందువల్ల అది కాంతి వంతంగా కనబడుతుంది. అధిక సమాచారం కొరకు రంగు అనే వ్యాసం చూడండి.
"చీకటి" అనునది "వెలుగు" లేదా వెలుతురు కు వ్యతిరేకార్థాన్నిచ్చే పదం. అనగా ఒక ప్రదేశంలో దృగ్గోచర కాంతి లేమిని సూచిస్తుంది. ఇది అంతరిక్షం లో నలుపు రంగులో కనిపిస్తుంది. మానవులు కాంతి గాని, చీకటి గాని ప్రబలమైనపుడు దాని రంగును స్పష్టంగా గుర్తించ లేరు. కాంతి లేనప్పుడు ఆ ప్రదేశం వర్ణవిహీనంగా, పూర్తి నలుపుగా గోచరిస్తుంది. వివిధ సంస్కృతులలొ "చీకటి" అనుదానికి వివిధ రకముల సామ్యములు ఉన్నాయి.
చీకటి అను దృగ్విషయము కాంతి లేమిని అనగా కాంతిని కొన్ని సెకన్ల పాటు చూచి వెంటనే వేరొక వైపు చూసినపుడు కూడా మనకి "చీకటి" అనే దృగ్విషయం గోచరిస్తుంది. ఆ ప్రదేశంలో కాంతి ఉన్నా సరే కొన్ని సెకన్లపాటు చీకటి అనె దృగ్విషయం కలుగుతుంది. అలా చూసినపుడు మన కన్ను చురుకుగా ఉన్నప్పటికి, రెటీనా ఉద్దీపన చెందక పోవటంవల్ల మనకు చీకటి గోచరిస్తుంది.
చీకటికి సంస్కృతంలో అంధకారము, అంధము, అగువు, ఆసక్తము, తమస్సు, తిమిరము, నభోరజస్సు, నిశాచర్మము, నీలపంకము, భూచ్ఛాయ, మబ్బు, మేచకము, రజోబలము, రజోరసము మొదలైన పేర్లు ఉన్నాయి.
వెలుతురు ప్రసరించని ప్రదేశాన్ని చీకటి ప్రదేశం అంటారు. చీకటి తక్కువగా ఉంటే మసకచీకటి అని, అదే ఎక్కువగా ఉంటే మబ్బుచీకటి లేదా కారుచీకటి అని అంటారు. చీకటి ఎక్కువయ్యే కొలది కనిపించుట తక్కువ అవుతుంది.
ప్రతిరోజు రాత్రి చీకటిగా ఉంటుంది. చంద్రుడు పెద్దగా కనిపిస్తున్నపుడు తక్కువ చీకటి గాను, చంద్రుడు చిన్నగా కనిపిస్తున్నప్పుడు ఎక్కువ చీకటి గాను ఉంటుంది. అందువలనే అమావాస్యను చీకటిరాత్రి అంటారు.
తిరుమల ప్రధానాలయం అయిన గర్భగుడిలో శ్రీవారి దివ్య మంగళ విగ్రహంతో పాటు 4 విగ్రహాలుగా దర్శనమిచ్చే నలుగురు మూర్తులున్నారు. వీరినే చతుర్బేరాలు అంటారు. బేర మంటే విగ్రహం అని అర్ధం.
మలయప్పస్వామి వారు ఉత్సవాలతో వైభోగం వెలిగిస్తారు. ఉత్సవాలలో ఉత్సవ బేరాన్ని ఊరేగిస్తున్నారు. ఉత్సవ బేరమంటే మలయప్పస్వామి.
కేదారేశ్వర వ్రతం హిందువులు ఆచరించే ఉత్కృష్టమైన వ్రతము. కార్తీక మాసములో చంద్రుడు కృత్తిక నక్షత్రంతో కలిసి వున్నరోజు కార్తీక పౌర్ణమి వస్తుంది. ఈరోజు ఇంటిల్లిపాది కఠోర ఉపవాసాలుండి కేదారేశ్వరుని రూపంలోను శివుడిని ధ్యానిస్తారు. ఈ నోము నోచుకున్నవారికి అష్టైశ్వర్యాలకు, అన్నవస్తాలకు లోటుండదని భక్తులకు అపారమైన నమ్మకం. వ్రతం పూర్తి చేసిన అనంతరం నక్షత్రదర్శనం చేసుకుని స్వామికి నివేదించిన వాటినే ప్రసాదంగా తీసుకుంటారు.
ఓం భూః, ఓం భువః , ఓం సువః, ఓం మహః ఓం జనః, ఓం తపః , ఓగ్ం సత్యం, ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యం, భర్గో దేవస్య ధీమహి, ధీయోయనః ప్రచోదయాత్
ఓం ప్రాణాయ స్వాహా-- ఓం అపానాయ స్వాహా -- ఓం వ్యానాయ స్వాహా -- ఓం ఉదానాయ స్వాహా -- ఓం సమానాయ స్వాహా --ఓం పరబ్రహ్మణే నమః
పూజాం కుర్యాత్ శివస్య దక్షిణేభాగే {కుడివైపు} బ్రాహ్మణేనమః ఉత్తరభాగే {ఎడమవైపు} విష్ణవేనమః మధ్యే కేదారేశ్వరాయ నమః
మానసిక సమస్యలు: పని మీద ఎకాగ్రత పెట్టకపోవటం, నిద్ర రాక పోవటం, అత్మహత్య చేసుకొవాలి అన్న అలోచన రావటం, చిత్ర విచిత్ర మైనటువంటి కలలు, మగత, ఈ మందును పడుకునేముందు వేసుకొంటె కొన్ని దుష్ప్రభావాలను నివారించవచ్చు. మీకు నిరాశవాహ స్థితి, విపరీత అలోచనలు, కోపం లాంటివి వస్తే మీ డాక్టరుకు చెప్పండి. ఈ మందు మొదలుపెట్టిన కొన్ని వారాల్లో ఇవన్ని రావచ్చును ఆ తర్వాత క్రమంగా మాయమవుతాయి
కాలేయ సమస్యలు: ఈ మందు వెసుకొనే వారిలో ప్రాణాంతకమైన కాలెయ సమస్యలు మొదటి ఆరు వారల్లో రావచ్చు. మహిళల్లో ముఖ్యంగా ఇది ఎక్కువ. మీ డాక్టరు ఎప్పటికప్పుడు మీ లివర్ ఎంజైములను టెస్ట్ చెస్తు మీ లివరు యొక్క పనితనాన్ని పరీక్షించవచ్చు. అలసట అకలి లేకపొవటం. కళ్ళు, చర్మం పసుపు రంగులోనికి మారటం, తెల్లటి విరేచనాలు అయితే వెంబడే డాక్టరును సంప్రందించండి.
' చర్మం పైన దుద్దుర్లు సాధారణంగా ఈ మందు వాడే వారిలో కనిపిస్తుంది. కొన్ని సార్లు ఇది ప్రమాదకరంగా మారుతుంది, మరణం కూడా సంబవిచ్చవచ్చు. ఈ దుద్దుర్లు జ్యరం, నోతిపూత, కండరాలనొప్పితొ పాటు రావచ్చును. మొహం పైన వాపు కూడా రావచ్చును.
టాబ్లెట్లను తినకముందు రాత్రి సమయంలో వేసుకొవాలి ఈ మందును పిల్లలు కూడా వారి బరువును బట్టి తీసుకొనవచ్చును. ఈమందును ఒక్కదానినే వెసుకొకూడదు దీనితో కి చెందిన కనీసం రెండు మందులతొ కలిపి వేసుకుంటెనే వైరస్ రెజిస్టెన్స్ ను నివారించవచ్చు.ఒక వేళ మీరు మీ డొసేజ్ ను మరిచిపొతే గుర్తుకు వచ్చిన వెంబడే వేసుకొనండి కాని రెండవ డొసు వెసుకొనే సమయం దాదాపు దగ్గరకు మొదటిడొసును వదిలివేయండం మంచిది.
చందు తన మామయ్య తో కలసి ఆస్ర్టేలియాలో వుంటాడు. చందుకు తన తల్లిదండ్రులు మరణించారని చెప్పుంటాడు వాళ్ల మామయ్య. కానీ చందు తండ్రి రాయలసీమ శివన్న మాత్రం బతికేవుంటాడు. ఇదిలా వుంటే చందు పెళ్ళికి పిల్లను వెతికే పనిలో వుంటాడు వాళ్ల మామయ్య. ఇలా అమ్మాయిని వెతుకుతున్న క్రమంలో మహాలక్ష్మి ని తొలిచూపులోనే ప్రేమిస్తాడు చందు. కానీ మహాలక్ష్మి చందుని ప్రేమించదు. ఎన్నో ప్రయత్నాలు చేసి చివరికి మహాలక్ష్మి కూడా తనని ప్రేమించేలా చేస్తాడు చందు. మహాలక్ష్మి తన ప్రేమ విషయాన్ని చందుకి చెప్పాలనుకున్నప్పుడే మహాలక్ష్మి అత్తయ్య ఆస్ట్రేలియా వచ్చి తన తనయుడి కి ఇచ్చి పెళ్ళి చేయాలని మహాలక్ష్మిని బలవంతంగా ఇండియాకు తీసుకెళ్తుంది. విషయం తెలుసుకున్న చందు మహాలక్ష్మి కోసం ఇండియాకు వస్తాడు.
ఇక చందు ప్రేమించిన మహాలక్ష్మి పశుపతి కూతురే. చందు శివన్న కొడుకేనని తెలిసిన పశుపతి చందుకి తన కూతురుని ఎర చూపి శివన్నపై ఉసిగొల్పుతాడు. శివన్న తన తండ్రి అన్న విషయం తెలియని చందు అతని పై దాడి చెయ్యబోయి ఖంగుతింతాడు. కానీ చందుని చూసిన శివన్న చందు తన కొడుకేనని తెలుసుకొని ఆసుపత్రిలో చేర్పిస్తాడు. ఆ తర్వాత తన మామయ్య ద్వారా అసులు విషయం తెలుసుకున్న చందు తన తల్లిని హతమార్చిన పశుపతి, అతని తమ్ముడిని అంతమొందించాలని ప్రయత్నిస్తుంటాడు. ఈ ప్రయత్నంలో శివన్నను కూడా హతమారుస్తారు పశుపతి మనుషులు. చందు పశుపతిని ఎలా అంతమొందిచి, తన ప్రేమను గెలిపించుకున్నాడనేది మిగిలిన కథ.
ఇదిలా వుంటే ఫ్లాష్ బ్యాక్ లో పశుపతి కి, శివన్నకు వైరం వుంటుంది. పశుపతి పేద ప్రజల భూములు లాక్కుని, వారి చేత వెట్టిచాకిరీ చేయిస్తుంటాడు. దీనికి శివన్న అడ్డు పడటమే కాకుండా పశుపతిని జైలుపాలు చేస్తాడు. దీంతో శివన్న పై పగ పెంచుకున్న పశుపతి శివన్న కవల పిల్లల్లో ఒకరిని, ఆయన భార్య ని చంపేస్తాడు. దీంతో శివన్న భార్య తనకున్న ఒక్క కొడుకుని తన అన్నయ్య కు అప్పజెప్పి తనని ఇక్కడి నుండి దూరంగా తీసుకెళ్లమని చెప్పి కన్నుమూస్తుంది. దీంతో ఆమె అన్నయ్య ఆ పిల్లాన్ని తీసుకొని ఆస్ట్రేలియా వచ్చేస్తాడు. అలా పెరిగిన పిల్లాడే చందు.
మొఘల్ చక్రవర్తి హుమాయున్‌కు నమస్కరించడానికి హమీర్జీ ఇద్దరు కుమారులు ఖెంగర్జీ మరియు సాహిబ్జీ ఢిల్లీకి పారిపోయారు. సింహం వేటలో, ఇద్దరు సోదరులు చక్రవర్తిని సింహం చేత చంపబడకుండా కాపాడారు. వారి పరాక్రమానికి ప్రతిఫలంగా, వారి రాజ్యాన్ని తిరిగి పొందేందుకు వారితో పాటు ఒక సైన్యాన్ని పంపారు. ఇద్దరు యువరాజులు సామ్రాజ్య సైన్యంతో కచ్‌కు తిరిగి రావడం గురించి జామ్ రావల్ విన్నప్పుడు, అతను యుద్ధానికి సిద్ధం కావడం ప్రారంభించాడు. ఒక రాత్రి, అతను ఆశాపురా దేవత గురించి కలలు కన్నాడు, హమీర్జీని చంపనని తన పేరు మీద చేసిన ప్రమాణాన్ని అతను ఉల్లంఘించినందున, తన తండ్రి మరణానికి కారణమైన వ్యక్తి అని చెప్పాడు. అతను ఇతర సమయాల్లో ఆమెను గౌరవించినందున ఆమె అతనిని శిక్షించడం మానుకుంది, కానీ అతను ఇకపై కచ్‌లో నివసించలేదు, కానీ సముద్రం దాటి కతియావార్‌లో నివసించాడు.
ఒకప్పుడు నేటి జామ్‌నగర్‌లోని భూమిపై వేటకు వెళ్లినప్పుడు, ఒక కుందేలు వేట కుక్కలను తిప్పికొట్టడానికి మరియు వాటిని ఎగరవేయడానికి ధైర్యంగా ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది. దీనితో బాగా ప్రభావితుడైన జామ్ రావల్, ఈ భూమి అటువంటి కుందేళ్ళను పెంచగలిగితే, ఇక్కడ జన్మించిన పురుషులు ఇతర పురుషుల కంటే ఉన్నతంగా ఉంటారని భావించి, ఈ స్థలాన్ని తన రాజధానిగా చేసుకున్నాడు. రంగమతి మరియు నాగమతి అనే రెండు నదుల ఒడ్డున, 1596 శ్రావణ మాసంలో 7వ రోజున, అతను తన కొత్త రాజధానికి పునాది వేసి దానికి నవనగర్ అని పేరు పెట్టాడు. నవనగర్ చివరికి జామ్‌నగర్ అని పిలువబడింది, అంటే జామ్‌ల పట్టణం.
జామ్‌నగర్‌ను జామ్ రావల్జీ జడేజా 1540 .లో నవనగర్ రాచరిక రాష్ట్రానికి రాజధానిగా స్థాపించారు. జామ్‌నగర్, చారిత్రాత్మకంగా నవనగర్ అని పిలుస్తారు, ఇది సౌరాష్ట్ర ప్రాంతంలోని జడేజా యొక్క అత్యంత ముఖ్యమైన రాచరిక రాష్ట్రాలలో ఒకటి. పౌరనిక్ సాహిత్యం ప్రకారం, శ్రీకృష్ణుడు మధుర నుండి వలస వచ్చిన తర్వాత జామ్‌నగర్ జిల్లాలోని ద్వారకా పట్టణంలో తన రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు మరియు తదనుగుణంగా, నవనగర్ జామ్‌లు వారి పూర్వీకులను గుర్తించడం యాదవ జాతికి చెందినది.
జామ్ రావల్ మరియు అతని పరివారం కచ్ నుండి బయలుదేరి, తన తండ్రిని చంపడంలో ఇతర కుట్రదారుడైన తమాచి రాజుపై దాడి చేసి చంపి, ధ్రోల్ పట్టణాన్ని మరియు దాని ఆశ్రిత ప్రాంతాలను జయించారు. జామ్ రావల్ ధ్రోల్ ప్రావిన్స్ యొక్క పాలనను అతని సోదరుడు హర్ధోల్జీకి అందించాడు, అతను తరువాత యుద్ధంలో చంపబడ్డాడు మరియు సింహాసనం అతని పెద్ద కుమారుడు జసోజీకి చేరింది. జామ్ రావల్ సౌరాష్ట్రలోని కొన్ని ప్రాంతాలను జయించి తన రాజ్యాన్ని ఏర్పరచుకున్నాడు.
బార్డిక్ చరిత్ర ప్రకారం, పావగఢ్ ముట్టడిలో జామ్ లఖాజీ పాత్రకు ముగ్ధుడై, గుజరాత్ చక్రవర్తి బహదుర్షా అతనికి 12 గ్రామాలను ప్రసాదించాడు. జం లకాజీ తన కొత్త ఫైఫ్‌ను స్వాధీనం చేసుకోబోతున్నందున, అతని బంధువులైన తమచి దేడా మరియు హమీర్జి జడేజా ద్రోహంగా చంపబడ్డాడు. జామ్ లఖాజీ కుమారుడు జామ్ రావల్ తప్పించుకుని, పెద్దయ్యాక, హమీర్జీ జడేజాను చంపడం ద్వారా తన తండ్రి హత్యకు ప్రతీకారం తీర్చుకున్నాడు.
జామ్‌నగర్ జిల్లా, గుజరాత్ రాష్ట్రానికి చెందిన జిల్లా. ఇది గుజరాత్ పశ్చిమభాగాన కచ్చ్ సింధూశాఖకు దక్షిణ ఒడ్డున ఉంది. చారిత్రకంగా ప్రసిద్ధిచెందిన ద్వారక పట్టణం ఈ జిల్లాలో ఉంది.
జాంనగర్ జిల్లాకు ఉత్తరాన కచ్ సింధుశాఖ ఉండగా, పశ్చిమాన అరేబియా మహాసముద్రము, దక్షిణాన పోరుబందర్, రాజ్‌కోట్ జిల్లాలు, తూర్పున రాజ్‌కోట్ జిల్లా సరిహద్దుగా ఉన్నది.
జిల్లాలో పలు బృహత్తర పరిశ్రమలు ఉన్నాయి. వీటిలో రిలయన్స్, ఎస్సార్ సంస్థలు ప్రధానమైనవి. జిల్లా గల్ఫ్ ఆఫ్ కచ్ దక్షిణ భూభాగంలో ఉంది.
కర్నూలు నవాబ్‌ కుమార్తె అయిన హబీబా పెళ్ళి వయస్సు వచ్చేలోపే ఖురాన్‌ను పూర్తిగా చదివి చిన్న వయస్సులోనే ముస్లీం పెద్దల ప్రసంశలను అందుకున్నారు. ఓ రోజు ఆమె స్వప్నంలో ఓ సాదుపుంగవుడు ప్రత్యక్షమైనట్లు, ఆయన్ను వివాహం చేసుకున్నట్లు కల కన్నది. ఆ కలను తల్లికి వివరించింది. ఈ విషయాన్ని హబీబా తల్లి కర్నూలు నవాబ్‌కు వివరించడంతో ఆయన అంగీకరించలేదు. పెద్దలు చెప్పిన నిర్ణయం మేరకే ఉండాలని నవాబ్‌ బీష్మించడంతో నాడే హబీబా చింతాకాంతురాలైంది. ఓ రోజు తల్లిదండ్రులతో కర్నూలు నవాబ్‌ మసీదు వద్ద ప్రార్థనలు చేస్తూ తన కోరిక ఫలించాలంటూ స్వప్నంలో ప్రత్యక్షమైన వ్యక్తినే వివాహమాడాలని ప్రార్థించింది. అప్పటికప్పుడే ఆమె స్పృహ తప్పి అపస్మారక స్థితికి చేరుకుంది. ఆ సమయంలో హబీబా తల్లిదండ్రులు కన్నీరు మున్నీరయ్యారు. భక్తుల కోర్కెలు తీర్చడంలో పేరు పొందిన హజరత్‌ నాయబ్‌ రసూల్‌ అక్కడికి వచ్చి హబీబాను ప్రమాదం నుంచి కాపాడాడు.
దీంతో కర్నూలు నవాబ్‌ అంగరంగవైభవంగా హబీబాను నాయబ్స్రూల్‌కు ఇచ్చి వివాహం చేశారు. నాటి నుంచి ఎంతో మంది భక్తులకు సేవలందిస్తూ, వారి కోర్కెలను తీరుస్తూ ఉండేవారు. 1781లో రబీబుల్‌ అన్వర్‌ నెల 26న నాయబ్స్రూల్‌ మృతి చెందారు. దీంతో ఆయన సమాధిని ఏఎస్‌పేట వద్ద శ్రీ హజరత్‌నాయబ్స్రూల్‌ దర్గాగా నిర్మించి నిత్య ప్రార్థనలు చేస్తూ ఉండేవారు. 1798లో రబీబుల్‌ అన్వర్‌ నెల 7వ తేదీన హబీబా ఖాతూన్‌ మృతి చెందారు. నాయబ్స్రూల్‌ సతీమణి హబీబా ఖాతూన్‌ చిన్ననాటి నుంచే భక్తిపారవశ్యంగా మంచి పేరుగడించి నాయబ్స్రూల్‌ను వివాహం చేసుకుని మంచి వరాలిచ్చే కల్పవల్లిగా నామకరణ చెందింది.
గంధమహోత్సవం అనగా గంధపు చెక్కలతో తయారు చేసిన గంధపు లేపన్నాన్ని పంచే ఉత్సవం. ప్రతి సంవత్సరం ఈ ఉత్సవాన్ని దేవాలయాలలో, దర్గాలలో ప్రత్యేక సందర్భాన్ని పురస్కరించుకుని ఈ వేడుకను నిర్వహిస్తుంటారు. ఎంతో పవిత్రమైన ఈ గంధాన్ని స్వీకరించుటకు దూరప్రాంతాల నుంచి కూడా ఈ ఉత్సవానికి హాజరవుతుంటారు. మన రాష్ట్రంలో జరిగే కొన్ని ముఖ్యమైన గంధమహోత్సవములు.
చింత పండును తగినంత నీటిలో నాన బెట్టుకొని, బాగా పిండి రసము తీయాలి. దానికి మిరప పొడి, పసుపు పొడి, ఉప్పు, కలిపి చిక్కటి పులుసును సిద్ధం చేసుకొవాలి.
స్టౌ మీద బాణలి పెట్టి నూనె లేకుండా అందులో మెంతులు, ధనియాలు, మిరియాలు, జీలకర్ర, వెసి మంచి సువాసన వచ్చే వరకు వేయించి, దానిని, మెత్తని పొడిగా కొట్టి పెట్టుకోవాలి.
మరలా బాణలి పెట్టి నూనెను పొసి బాగా కాగనిచ్చి, అందులో ఆవాలు, పొడుగ్గా తరిగిన పచ్చి మిరపకాయలు, కర్రివేపాకు, వుల్లిపాయలు, టమోటాలు, వేసి బాగా వేగనిచ్చి ఆందులో ముందుగా కలిపి పెట్టుకొన్న పులుసు పొసి, మామిడి ముక్కలు వేసి బాగా తెర్ల నివ్వాలి, పులుసు తెర్లెటపుడు, ముందుగా పొడి చెసిపెట్టుకొన్న మసాలపొడిని వేసి బాగా కలపాలి.
నెల్లూరు చేపల పులుసు ఒక వంటకం. ఇది చేపల పులుసు అయినప్పటికీ నెల్లూరు చేపల పులుసు పేరుతో ప్రసిద్ధమైనది. ఇది రంగు, రుచి, వాసనలు పెట్టింది పేరు అని ప్రసిద్ధి చెందినది. ఇది మామిడి కాయలనుపయోగించి తయారుచేస్తారు. ఈ కూర కోసం మనకు నచ్చిన ఏ రకం చేపలైనా ఉపయోగించవచ్చు. కానీ మామిడికాయ మాత్రం పచ్చిగా పుల్లగా ఉండేటట్లు చూసుకోవాలి. మామూలు చేపల కూర కోసం మనం సుమారుగా ఒక 50 గ్రాములు చింతపండు తీసుకుంటే, ఈ కూరకి ఒక 30 గ్రాములు చింతపండు తీసుకుంటే సరిపోతుంది.మిగిలిన పులుపు మామిడికాయ నుంచి వస్తుంది.
సాధారణ జీవక్రియకు అవసరమైన విటమిన్లు, ఖనిజాలు శరీరం తనను తాను తయారు చేసుకోలేదు కనుక వాటిని శరీరానికి బాహ్యవనరుల నుండి సేకరించి అందించాలి. తాజా పండ్లు, కూరగాయలు , క్యారెట్లు, కాలేయం , ధాన్యపు అటుకులు, రొట్టె, కాలేయం , ఫిష్ లివర్ ఆయిల్ , తాజా ఆకుపచ్చ కూరగాయలు వంటి అనేక వనరుల నుండి విటమిన్లు లభిస్తాయి. ఇనుము, కాల్షియం, మెగ్నీషియం, సోడియం క్లోరైడ్, సల్ఫర్‌తో వంటి ఖనిజాలు కూడా చిన్న పరిమాణంలో శరీరానికి అవసరం ఔతాయి. పండ్లు, కూరగాయలలోని సూక్ష్మపోషకాలు, ఖనిజాలు, విటమిన్లు వంట ద్వారా చాలా తక్కువ పరిమాణంలో ఉండే రాగి, జింక్, సెలీనియం నాశనం చేయబడతాయి లేదా తొలగించబడతాయి. వంట సమయంలో ప్రధానంగా విటమిన్ సి ఆక్సీకరణకు గురవుతుంది. ఎక్కువసమయం వండటం ద్వారా పూర్తిగా నాశనం కావచ్చు. వంటచేసే సమయంలో విటమిన్, ఖనిజ నష్టాన్ని తగ్గించడానికి కూరగాయలను బ్లాంచ్ చేయడం లేదా ఆవిరి చేయడం అనేది ఒక మంచి మార్గంగా భావిస్తున్నారు.
కండరాలు, పాలు, గుడ్లు, గుడ్డులోని తెల్లసొన వంటి తినదగిన జంతు పదార్థాలు గణనీయమైన మొత్తంలో మాంసకృత్తులు ఉంటాయి. దాదాపు అన్ని కూరగాయలు కూడా ప్రోటీన్లను కలిగి ఉంటాయి. అయితే సాధారణంగా కూరగాయలలో మాంసకృత్తులు చిన్న మొత్తంలో ఉంటాయి. పుట్టగొడుగులలో అధిక మొత్తంలో మాంసకృత్తులు ఉంటాయి. వీటిలో కొన్ని ముఖ్యమైన అమైనో ఆమ్లాల మూలాలు ఉండవచ్చు. వేడిచేసినప్పుడు మాంసకృత్తులు విడివడి ఆకృతిని మారుస్తాయి. అనేక సందర్భాలలో ఇది ఆహారపదార్థ నిర్మాణం మృదువుగా మారడానికి కారణమవుతుంది - మాంసం వండుతారు. మరింత కాల్చడానికి మాంసం తక్కువ సౌకర్యవంతంగా ఉంటుంది. కొన్ని సందర్భాలలో గుడ్లులోని తెల్లసొనలో ఉండే అల్బుమెన్ మాంసకృత్తులు ఆహారం గడ్డకట్టడం వంటి కఠినమైన నిర్మాణాలను ఏర్పరుస్తాయి. గుడ్డు తెలుపు సాపేక్షంగా దృఢంగా మారి బేకింగ్ కేక్‌లలో ముఖ్యమైన భాగాన్ని అందిస్తుంది. మెరింగ్యూ ఆధారంగా అనేక డెజర్టులను కూడా అందిస్తుంది.
వండిన వాటినే రెండోసారి వేడి చేయడం చాలా ఇళ్లల్లో తప్పనిసరవుతోంది. వేపుళ్లకి వాడగా మిగిలిన నూనెను ఇతర పదార్థాల తయారీలో ఉపయోగించడం. కూరలని, మాంసాహారాన్ని మళ్లీమళ్లీ వేడి చేయడం. వంటివన్నీ ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపుతాయని గుర్తించాలి. మళ్లీమళ్లీ వేడి చేయడము వల్ల గుండెకు చేటు. పండుగలప్పుడు, ఇంట్లో కార్యక్రమాలున్నప్పుడు పిండి వంటలు తప్పనిసరి. ఇందుకోసం పెద్ద కడాయి నిండా నూనె వేసి రకరకాల పదార్థాల్ని వేయిస్తాం. మిగిలిన నూనెను మళ్లీ వాడుతుంటాం. ఒకసారి నూనెని స్మోక్‌ పాయింట్‌ వరకు వేడిచేస్తే దానిలో రసాయన చర్య జరిగి స్వభావం మారుతుంది. మళ్లీ దానినే వేడిచేస్తే అందులో విషపదార్థాలు తయారవుతాయి. ఆ నూనెతో చేసిన పదార్థాల్ని తినడం వల్ల గుండెజబ్బులు, నరాల సంబంధ వ్యాధులు దాడిచేస్తాయి. ముఖ్యంగా రోడ్డువారన అమ్మే పదార్థాలు, రెస్టారంట్‌ ఆహారం పట్ల జాగ్రత్త అవసరం. స్వీట్లు, బజ్జీల వంటివి తినేటప్పుడు మరింత అప్రమత్తంగా ఉండాలి.
ఫైలోజెనెటిక్ విశ్లేషణ పూర్వీక మానవులు 1.8 మిలియన్ల - 2.3 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం వంటను కనుగొన్నారని సూచిస్తుంది.
దక్షిణాఫ్రికాలోని వండర్వర్కు గుహ నుండి కాలిపోయిన ఎముక శకలాలు, మొక్కల బూడిద వంటి ఆధారాల పునఃవిశ్లేషణ 1 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం ప్రారంభ మానవులు అగ్నిని నియంత్రించడానికి సూచనగా అందించబడ్డాయి. హోమో ఎరెక్టస్ 5,00,000 సంవత్సరాల క్రితం వారి ఆహారాన్ని వండుకొన్నట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి. హోమో ఎరెక్టస్ అగ్నిని నియంత్రించి ఉపయోగించడం 4,00,000 సంవత్సరాల క్రితం ప్రారంభం అయిందని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు.3,00,000 సంవత్సరాల క్రితంనాటి పురావస్తు ఆధారాలు, ఐరోపా, మధ్యప్రాచ్యాలలో పురాతన పొయ్యిలు, ఎర్త్ ఓవెన్లు, కాలిన జంతువుల ఎముకలు, చెకుముకి రూపంలో కనుగొనబడ్డాయి. 2,50,000 సంవత్సరాల క్రితం పొయ్యిలు మొదట కనిపించినప్పుడు విస్తృతంగా వంటలు ప్రారంభమయ్యాయని మానవ శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు.
కొవ్వు కలిగిన ఆహారాలలో కూరగాయల నూనెలు, వెన్న, పందికొవ్వు వంటి జంతు ఉత్పత్తులు, అలాగే మొక్కజొన్న, అవిసె నూనెల వంటి ధాన్యసంబంధిత కొవ్వులు ఉన్నాయి. వంటలలో కొవ్వులను అనేక విధాలైన వేపుళ్ళలో, దేవడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఫ్రైస్, గ్రిల్డ్ జున్ను లేదా పాన్కేక్లను తయారు చేయడానికి, పాన్ లేదా గ్రిడ్ తరచుగా కొవ్వు లేదా నూనెలను పూతలా పూస్తారు. కుకీలు, కేకులు, పై వంటి కాల్చిన వస్తువులలో కొవ్వులను ఒక పదార్ధంగా కూడా ఉపయోగిస్తారు. కొవ్వులు మరిగే నీటి బిందువు కంటే ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతను చేరుకోగలవు. వేయించడానికి, డీప్ ఫ్రైయింగ్ లేదా సాటింగ్ వంటి ఇతర పదార్ధాలకు అధిక వేడి చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. కొవ్వులు ఆహారానికి రుచిని కలిగించడానికి ఉపయోగిస్తారు , ఆహారాన్ని పాత్రలకు అంటుకోకుండా నిరోధించడానికి, కావాల్సిన ఆకృతిని సృష్టించడానికి కూడా కొవ్వును ఉపయోగిస్తారు.
ఈ విధానాలు . 1916 "ఫుడ్ ఫర్ యంగ్ చిల్డ్రన్" పేరుతో యుఎస్‌డిఎ గైడ్ మొదటి నిర్దిష్ట ఆహార మార్గదర్శకాలను ఇచ్చింది. 1920 లలో నవీకరించబడిన ఈ గైడ్‌లు వివిధ పరిమాణాల కుటుంబాలకు షాపింగ్ సూచనలు ఇచ్చాయి. ఈ మార్గదర్శకాలు డిప్రెషన్ ఎరా సమయంలో నాలుగు ఖర్చు స్థాయిల ఆహారప్రణాళికను అందించాయి. 1943 లో యుఎస్‌డిఎ పోషకాహార విధానం ప్రోత్సహించడానికి "బేసిక్ సెవెన్" చార్టును రూపొందించింది. ఇందులో నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ నుండి మొట్టమొదటిగా సిఫార్సు చేయబడిన డైలీ అలవెన్సులు ఉన్నాయి. 1956 లో "ఎస్సెన్షియల్స్ ఆఫ్ ఎ అడిక్వేటు డైట్" సిఫారసులను తీసుకువచ్చింది. 1979 లో "ఫుడ్" అనే గైడ్ అధిక మొత్తంలో అనారోగ్యకరమైన ఆహారాలు, దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల మధ్య సంబంధాన్ని వివరించింది. నాలుగు ప్రాథమిక ఆహార సమూహాలకు కొవ్వులు, నూనెలు, స్వీట్లు చేర్చబడ్డాయి.
వంటలో తరచుగా నీరు, నీటి ఆధారిత ద్రవాలు ఉపయోగించబడుతుంటాయి. వండిన పదార్థాలను ఊరబెట్టడానికి వీటిని జోడించవచ్చు . ప్రత్యామ్నాయంగా ఆహారాలు నీటిని విడుదల చేస్తాయి. వంటకాలకు రుచిని జోడించే పద్ధతిలో ఇతర వంటకాలలో వాడటానికి ద్రవాన్ని ఉపయోగిస్తారు. వంట చేయడానికి ద్రవాలు చాలా ముఖ్యమైనవిగా ఉంటాయి. ఆవిరిలో ఉడకబెట్టడం, నీటిలో ఉడకబెట్టడానికి బ్రేజింగు, బ్లాంచింగు వంటి ద్రవపదార్థాన్ని ఆహారంతో ఏమోదులో కలుపుతారు అనే దాని మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. బహిరంగ కంటైనర్లలో ద్రవాన్ని వేడి చేయడం వల్ల వేగంగా ఆవిరి వస్తుంది. ఇది పదార్ధాలకు రుచిని కలిగించడానికి ఉపయోగపడుతుంది. ఇది స్టీవింగ్, సాస్ తయారీ రెండింటిలోనూ కీలకమైన అంశంగా ఉంటుంది.
వేడిచేసినప్పుడు కొవ్వు లేదా నీటితో పిండి పదార్ధం నుండి వెలువడే ఎమల్షన్ వండిన వంటకం గట్టిపడటానికి సహకరిస్తుంది. ఐరోపా వంటలో వంటకాలు సాస్‌లను తయారు చేయడానికి ద్రవాలను చిక్కగా చేయడానికి రౌక్స్ అని పిలువబడే వెన్న, పిండి మిశ్రమాన్ని ఉపయోగిస్తారు. ఆసియా వంటలో బియ్యం లేదా మొక్కజొన్న పిండి, నీటి మిశ్రమం నుండి ఇదే విధమైన ప్రభావాన్ని పొందవచ్చు. వంట సమయంలో ఈ పద్ధతులు సరళమైన ముసిలాజినస్ సాచరైడ్లను సృష్టించడానికి పిండి పదార్ధాల లక్షణాల మీద ఆధారపడతాయి. ఇది సాస్‌లు గట్టిపడటానికి కారణమవుతుంది. అదనపు వేడికి ఈ గట్టిపడటం విచ్ఛిన్నమవుతుంది.
ఆహారం తయారు చేసే ప్రక్రియను వంట చేయడం అంటారు. వంట తయారీకి ముఖ్యంగా వేడిని ఉపయోగిస్తారు. అందువలన ఆహారానికి సంబంధించిన పదార్ధాలను వేడిచేయడం ద్వారా అనగా వండడం ద్వారా తినడానికి తయారు చేసుకున్న అహార పదార్ధాలను వంటకాలు అని అంటారు. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా వంట తయారీకి కావలసిన పదార్ధాలు, తయారు చేసే పద్ధతులు ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతూ ఉంటాయి. వంట పద్ధతులలో పర్యావరణ, ఆర్థిక, సాంస్కృతిక సంప్రదాయాలు ప్రతిబింబిస్తాయి. వంటమనుషులు అవసరానికి అనుగుణంగా మారుతూ విస్తృతంగా వారికి వారే శిక్షణ పొందుతూ వంట తయారీలో నైపుణ్యాన్ని సాధిస్తుంటారు
వేడి, పిండిపదార్ధాల పరస్పర చర్య సంక్లిష్టమైనది. పిండిపదార్ధాల వంటి వాటిని వండినప్పుడు జరిగే సుదీర్ఘ పరస్పర అనుబంధ చర్యలు సరళమైన చక్కెరలుగా విరిగిపోయి సాధారణ చక్కెరలను సిరప్పులను ఏర్పరుస్తాయి. చక్కెరలు వేడెక్కినట్లయితే నీరు ఇంకిపోయి స్ఫటికీకరణ జరిగి పంచదార పాకం మొదలవుతుంది. చక్కెర కార్బన్ ఏర్పడటంతో ధర్మల్ డీకంపోజిషన్ జరిగి ఇతర విచ్ఛిన్న చర్యలతో పంచదార పాకం ఉత్పత్తి చేస్తాయి. అదేవిధంగా చక్కెరలు, మాంసకృత్తులు తాపన " మెయిలార్డు రియాక్షన్ " ను వివరిస్తుంది. ఈ సాంకేతికతను ప్రాథమిక రుచిని పెంచడానికి ఉపయోస్తారు.
పారిశ్రామిక విప్లవం సామూహిక ఉత్పత్తి, సామూహిక మార్కెటింగు ప్రామాణీకరణ చేయబడిన ఆహారవిధానాన్ని తీసుకువచ్చింది. కర్మాగారాలు ప్రాసెస్ చేయబడి సంరక్షించబడి, కేనులలో నిలువచేయబడి, తినడానికి తయారుగా ఉన్న వివిధరకాల రకాలైన ఆహారాన్ని ప్యాక్ చేసి అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చాయి. ప్రాసెస్ చేసిన తృణధాన్యాలు అమెరికన్ అల్పాహారాలుగా ప్రాచుర్యం పొందాయి. 1920 లలో శీతలీకరణ పద్ధతులు, ఫలహారశాలలు, ఫాస్ట్ ఫుడ్ రెస్టారెంట్లు ఉద్భవించాయి. 20 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ప్రభుత్వాలు ఆహార పిరమిడు రూపంలో పోషకాహార మార్గదర్శకాలను జారీ చేశాయి.
వంటలో చాలా పదార్థాలు జీవపదార్ధాల నుండి తీసుకోబడ్డాయి. కూరగాయలు, పండ్లు, ధాన్యాలు, కాయలతో పాటు మూలికలు, సుగంధ ద్రవ్యాలు మొక్కల వంటి వృక్షజాలం నుండి సేకరిస్తారు. మాంసం, గుడ్లు, పాల ఉత్పత్తులు జంతజాలం నుండి సేకరిస్తారు. పుట్టగొడుగులు, బేకింగుకొరకు ఉపయోగించే ఈస్ట్ వంటివి శిలీంధ్రాలు. పాకశాస్త్రకారులు నీరు, ఉప్పు వంటి ఖనిజాలను కూడా వంటచేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. పాకశాస్త్రకారులు ద్రాక్షాసారాయం, లేదా స్పిరిట్సు కూడా వంటకు ఉపయోగిస్తారు.
వివిధ ప్రాంతాలలో నాగరికతల మధ్య వ్యవసాయం, వాణిజ్యం, వాణిజ్యం, రవాణా విస్తరణ పాకశాస్త్రనిపుణులకు అనేక కొత్త పదార్ధాలను అందించింది. నీటిని నిలువచేసుకోవడం, మరిగించడం కోసం కుండల ఆవిష్కరణ, విస్తరించిన వంట పద్ధతులు వంటి కొత్త ఆవిష్కరణలు, సాంకేతికతలు అభివృద్ధిచెందాయి. కొంతమంది ఆధునిక పాకశాస్త్రనిపుణులు వడ్డించిన వంటకం రుచిని మరింత పెంచడానికి ఆహార తయారీకి అధునాతన శాస్త్రీయ పద్ధతులను జతచేస్తున్నారు.
వంట లేదా కుకరీ అంటే సాంకేతికత, శాస్త్రం, చేతినైపుణ్యంతో వేడిని ఉపయోగించి ఆహారాన్ని సిద్ధం చేసే కళ. వంటచేసే పద్ధతులు, పదార్థాల చేరిక ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తృతంగా మారుతుంటాయి. వంట తయారీలో ఆహారాన్ని నిప్పు మీద వేయడం, విద్యుత్ పొయ్యిలను ఉపయోగించడం, వివిధ రకాల ఓవెన్లలో కాల్చడం వంటి ప్రత్యేకమైన పర్యావరణ, ఆర్థిక, సాంస్కృతిక సంప్రదాయాల పోకడలు ప్రతిబింబిస్తాయి.
వంట రకాలు కూడా వంటచేసేవారి నైపుణ్యం స్థాయిలు, శిక్షణమీద, ఆధారపడి ఉంటాయి. స్వంత నివాసాలలో, రెస్టారెంట్లు, ఇతర ఆహార సంస్థలలో వృత్తిపరమైన వంటమనుషులు, పాకశాస్త్రనిపుణుల చేత చేయబడుతుంది. రసాయన ప్రతిచర్యల ద్వారా వేడిచేయకుండానే వంట సంభవిస్తుంది. ఉదాహరణకు సెవిచే అనే దక్షిణ అమెరికా సంప్రదాయ వంటకంలో చేపలను నిమ్మరసం లేదా నారింజ రసంలో ఉండే ఆమ్లాలతో వండుతారు.
కార్బోహైడ్రేట్లలో సాధారణ చక్కెర, సుక్రోజ్ , డైసాకరైడ్, గ్లూకోజ్ , ఫ్రక్టోజ్ , ధాన్యపు పిండి, బియ్యం, కంద, బంగాళాదుంప వంటి దుంపల నుండి పిండి పదార్ధాలు లభిస్తాయి.
వేడి లేదా అగ్నితో ఆహారాన్ని సిద్ధం చేయడం మానవులకు మాత్రమే ప్రత్యేకమైన చర్య. ఇది సుమారు 2 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం ప్రారంభమై ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. అయితే ఇప్పటి వరకు దీనికి అవసరమైన 1 మిలియన్ సంవత్సరాల కంటే మునుపటి పురావస్తు ఆధారాలు లభించలేదు.
సహజంగా లభించే పదార్థాలలో మాంసకృత్తులు, పిండిపదార్ధాలు, కొవ్వులు, వంటి వివిధ రకాల పోషకాలు ఉంటాయి. వాటిలో నీరు, ఇతర ఖనిజాలు కూడా ఉంటాయి. వంటలో ఈ పదార్ధాల కలయిక రసాయన లక్షణాల తారుమారు ఉంటుంది.
పశువుల పండగ రోజున రైతులు ఇంటి కొక్కరు చొప్పన పల్లె వాసులు తెల్లవారక ముందే ఒక కత్తి, సంచి తీసుకొని పక్కనె వున్న అడవికి బయలు దేరుతారు. అనేక రకాల వన మూలికలు, ఆకులు, కాయలు, చెట్టు బెరడు, గడ్డలు, పువ్వులు, వేర్లు, మొదలగు నవి తీసుకొని వస్తారు. కొన్ని తప్పనిసరిగా వుండవలసిన మూలికలు కొన్ని వున్నాయి అవి తీసుకొని మిగతా ఎన్ని రకాల మూలికలు ఎన్ని వీలైతె అన్ని తీసుకొని వస్తారు. ఇంటికి వచ్చి, వాటినన్నింటిని కత్తెరతో చిన్న చిన్న ముక్కలుగా కత్తరించి ఆ తర్వాత రోట్లో వేసి బాగ దంచి పొడి లాగ చేస్తారు. చివరిలో అందులో ఎక్కువ మోతాదులో ఉప్పు వేసి ఇంకా బాగ దంచు తారు. దాన్ని "ఉప్పుచెక్క" అంటారు.
ఇందులో ముఖ్యంగా వుండాల్సిన వన మూలికలు, 'అడవి గుమ్మడి", మద్ది చెక్క, నేరేడు చెక్క, నల్లేరు, కలబంద గడ్డ, మారేడు కాయ, పన్నేరు గడ్డ, ఉసిరి, మాదీ ఫలం, వెలగపండు, మామిడి ముట్టి, మన్నేరు గాయ,అడవి ఉల్లి ఇలాంటివి కొన్ని తప్పనిసరైనవి వున్నాయి. ఆవి గాక తమకు తోచిన అడవిలో దొరికే చెట్ల భాగాలు, అనగా కొన్న కాయలు, కొన్ని వేరులు, గడ్డలు, బెరడలు, పూలు మొదలగు నవి వీలైనన్ని ఎక్కువగా సేకరించి తెచ్చి ఉప్పు చెక్కను తయారు చేస్తారు.
ఈ వుప్పు చెక్క తయారికి కావలసిన కొన్ని వనమూలికలు: మద్ది చెక్క నేరేడు చెక్క, మామిడి చెక్క, కరక్కాయ, నల్లేరు, అడవి గుమ్మడి, అడవి ఉల్లి, మన్నేరు గడ్డ, ఎలక్కాయ, ఉసిరి కాయ, చలువ వేర్లు, అలా ఈ జాబితా చాల పెద్దది. అన్నీ తేవాలని లేదు గాని వీలైనన్ని ఎక్కవ సేకరించాలు. అందులో కొన్ని తప్పని సరైనవి కొన్ని వుంటాయి.
ఉప్పుచెక్క అనేక రకాలైన వన మూలికలు అనగా కొన్ని రకాల చెట్టు బెరుడులు, వేర్లు, కాయలు, పువ్వులు, ఇల్లాంటివాటిని చేర్చి కత్తితో ముక్కలుగా కత్తరించి దానిని రోట్లో వేసి దంచి పొడిగా చేసి దానికి అధిక మోతాదులో ఉప్పు కలిపి చేసే పదార్థం.