polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
వివిధ జాతుల సూక్ష్మ జీవులు మన శరీరములో ప్రవేశించిన వెంటనే వ్యాధి బయలు పడదని ఇదివరలో సూచించి యున్నాము. మన శరీరములో ప్రవేశించిన సూక్ష్మ జీవుల సంఖ్య మొదట మిక్కిలి తక్కువగ నుండి అవి గంట గంటకు మన శరీరములో పెరిగి వందలు వందలుగ పిల్లలను పెట్టి తుదకు కొన్ని దినములలోనే లక్షల కొలది, కోట్ల కొలది యగును. మనశరీరములో సూక్ష్మ జీవులు ప్రవేశించినది మొదలు అంటు వ్యాధి యొక్క మొదటి చిహ్నము అగు జ్వరము, తల నెప్పి మొదలగునవి ఎవ్వియైనను కనబడు వరకు పట్టు కాలమునకు అంతర్గత కాలము దీనినే కొందరు ఉద్భూత కాలమను చున్నారు. ఈ యంతర్గత కాలము కొన్ని వ్యాధులలో మిక్కిలి తక్కువగ నుండును. మరికొన్ని వ్యాధులలో పది లేక పదునైదు దినములు పట్టును. ఇది ఆ యాజాతి సూక్ష్మ జీవులు పెరుగు పద్ధతిని బట్టియు, రోగి యొక్క బలాబలము బట్టియు, మారు చుండును. అంతర్గత కాలములో రోగికి ఫలాని వ్యాధి శోకినదని ఎంత మాత్రము తెలియదిని చెప్పపచ్చును. ఒక్కొక్క వ్యాధి యొక్క అంతర్గత కాలము తెలిసి కొనుటలో అనేక సందిగ్ధాంశములు గలవు.
ఏ దినమున సూక్ష్మ జీవులు శరీరములో ప్రవేశించినవో చెప్పుట కన్ని సమయములందును వీలుండదు. ఒకానొకప్పుడు రోగి యుండు స్థలమునకు చుట్టు ప్రక్కల నెక్కడను ఆ వ్యాధి శోకిన వారలు మనకు తెలియ పోవచ్చును. మిక్కిలి ముమ్మరముగ వ్యాధి వ్యాపించి యున్న ప్రదేశములలో ఏచోట నుండి రోగి తన వ్వాధిని అంటించుకొనెనో మనకు తెలియ పోవుట చేత రోగము సోకిన కాలము సరిగా మనము నిర్ణయింప లేక పోవచ్చును.
రోగి, తన బట్టల మీదా గాని, శరీరము మీద గాని, వ్యాధిని గలిగించు సూక్ష్మ జీవులను మోసికిని పోవుచున్నను, కొన్ని దినములైన తరువాత ఆని అవి తమ వాహకునికి సోకక పోవచ్చును. అందుచే అంతర్గత కాలము హెచ్చుగ నున్నట్లు మనకు లెక్కకు వచ్చును.
కొత్తపేటలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి.
రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
కొత్తపేటలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు, సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల గుత్తిలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు అనంతపురంలోనూ ఉన్నాయి. అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు గుంతకల్లులోనూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
కోడితాడిపర్రులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
సమీప బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల అమృతలూరులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల తురుమెళ్ళలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల తెనాలిలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, పాలీటెక్నిక్‌ పొన్నూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల తెనాలిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పెదపూడిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం తెనాలిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరు లోనూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామం సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం కిందకు రావట్లేదు. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
బీఎస్సీలో ఉన్నప్పుడే ఎన్‌సీసీ ఎయిర్‌వింగ్‌లో చేరా. వరంగల్‌లోని మామనూరులో బ్రిటిష్‌ వాళ్లు ఏర్పాటుచేసిన ఓ ఎయిర్‌ఫీల్డ్‌లో పవర్‌గ్త్లెడింగ్‌ చేసేవాళ్లం. అప్పుడు ఫ్లయింగ్‌ ఫిజిక్స్‌కు సంబంధించిన ఎన్నో విషయాలు నేర్చుకున్నా. బీఎస్సీ థర్డ్‌ ఇయర్‌లో జగన్మోహన్‌రెడ్డిగారు వైస్‌చాన్సలర్‌ అయ్యాక చాలా మార్పులొచ్చాయి. హాజరు తప్పనిసరి చేశారు. మాస్‌కాపీయింగ్‌ పనికిరాదన్నారు. దాంతో విద్యార్థులు పరీక్షలు రాయమన్నారు. అప్పుడాయన ఓ అవకాశం ఇచ్చారు. 'చదివి రెడీగా ఉన్నవాళ్లు ఇప్పుడే పరీక్షలు రాయెచ్చు. చదవనివాళ్లు హాల్‌టిక్కెట్లు ఇచ్చేయండి. ఆరునెలల తరువాత పరీక్షలు పెడతాం' అని రేడియోవార్తల్లో చెప్పారు. మిగతావాళ్లంతా పరీక్షలు బాయ్‌కాట్‌ చేద్దాం అన్నారు. నేనూ మరికొందరు స్నేహితులూ మాత్రం పరీక్ష రాయడానికి వెళ్లాం. తరువాత మిగతావాళ్లూ వచ్చారు. బీఎస్సీలో నేనే కాలేజ్‌ ఫస్ట్‌. ఎమ్మెస్సీలో ఫిజికల్‌ కెమిస్ట్రీ చేసి, తరువాత హైదరాబాద్‌ సెంట్రల్‌ యూనివర్సిటీలో పీహెచ్‌డీ చేశాను. క్లోరోక్విన్‌ మందు ఇచ్చినప్పుడు మలేరియా ఎలా తగ్గుతుంది అనే అంశంపై పరిశోధనలు చేసి, ఓ పేపర్‌ ప్రచురించాను. నా మొట్టమొదటి బయాలజీ పేపర్‌ అది. దాన్ని 'సైన్స్‌'లో ప్రచురించారు. అదో గొప్ప విజయం. దాంతో నాకు మంచి అవకాశాలొచ్చాయి.
ఎముకల కోసం వూరిబయట శ్మశానంలో వెతికా. వాటినుంచి భాస్వరం తీయాలంటే సల్ఫ్యూరిక్‌ ఆమ్లం కావాలి. 'గంధకం కాల్చినప్పుడు సల్ఫర్‌ డయాక్సైడ్‌ వస్తుంది. దాన్ని నీళ్లలో కరిగిస్తే సల్ఫ్యూరిక్‌ ఆమ్లం వస్తుంది' - ఇదీ మా పాఠ్యపుస్తకాల్లో చెప్పింది. ఆయుర్వేద మందులషాపుల్లో గంధకం అడిగి, కాల్చాను. ఈ వాయువును నీళ్లలో కరిగిస్తే సల్ఫ్యూరిక్‌ ఆమ్లం రాలేదు. ఎన్నిసార్లు చేసినా అంతే. నిజానికి సల్ఫర్‌ డయాక్సైడ్‌ని నీళ్లలో కరిగిస్తే సల్ఫ్యూరస్‌ ఆమ్లం వస్తుంది. సల్ఫ్యూరిక్‌ ఆమ్లం రావాలంటే వేరే పద్ధతి ఉంది. పుస్తకాల్లో తప్పుగా ఇచ్చారు. అప్పట్లో డైనవోలు, వోటార్లు చేయడం అంటే చాలా ఆసక్తి ఉండేది. వోటార్లకు విద్యుదయస్కాంతాలు కావాలి. వాటిని ఎలా చేయాలో పుస్తకాల్లో చదివి, అలాగే చేశా. నాకు షాక్‌కొట్టింది. మా ఇంట్లో ఫ్యూజు పోయింది. స్కూలు పుస్తకాల్లో ఇచ్చింది తప్పు అని తెలుసుకోవడానికీ, విద్యుదయస్కాంతం చేయడానికీ నాకు ఆరేడు నెలలు పట్టింది.
ఇజ్రాయెల్‌ మాజీ అధ్యక్షుడు కచాల్‌స్కి ఓసారి మనదేశ పర్యటనకు వచ్చినప్పుడు సీసీఎంబీని సందర్శించారు. ఆయన రాజకీయ నాయకుడేకాదు, గొప్ప శాస్త్రవేత్త కూడా. అధ్యక్షుడయ్యాక పరిశోధనలు చేయలేకపోయారు. 'పరిశోధనలు ఎందుకు వదిలేశారు సార్‌. ఇంకా ప్రయోగాలు చేస్తే నోబెల్‌ బహుమతి వచ్చేది కదా' అన్నాన్నేను. అప్పుడాయన 'పరిశోధనైనా పదవైనా దేశం కోసమే కదా. ల్యాబ్‌కి దూరమైనందుకు నాకేం బాధలేదు' అన్నారు. పరిశోధనలూ సైన్సుకు సామాజిక బాధ్యతా లాంటి విషయాలపై మేం చాలాసేపు చర్చించుకున్నాం. నిజమే. శాస్త్రవేత్తలకు సామాజిక బాధ్యత ఉండాలి. ప్రతి శాస్త్రవేత్తా ప్రకృతిని శోధించి, అవగాహన చేసుకోవాలి. ఆ విజ్ఞానాన్ని ప్రజలకు ఉపయోగపడేలా కృషిచేయాలి. శాస్త్రవేత్త అంటే. ఓ గొప్ప హోదా, గౌరవం.
నేను పదోతరగతికి వచ్చేసరికే వోటార్లు, దీపావళి రాకెట్లు, భాస్వరం, హైడ్రోక్లోరిక్‌ ఆమ్లం . ఇవన్నీ తయారుచేసేశాను. అదే టర్నింగ్‌పాయింట్‌. ఇంటర్‌. నా జీవితంలో టర్నింగ్‌పాయింట్‌. వూళ్లో మాదే వెుదటి బ్యాచ్‌. అందువల్ల హైస్కూలునే కాలేజీగా మార్చారు. స్కూలు టీచర్లే ఇంటర్‌లో లెక్చరర్లు!
మా స్కూలుకు దగ్గర్లో బేసిక్‌ ట్రైనింగ్‌ స్కూల్‌ ఉండేది. అది టీచర్లకు శిక్షణ కోసం ఏర్పాటుచేసింది. దాన్నే మాకు ల్యాబ్‌గా ఇచ్చారు. ఎద్దులబండ్లలో ఎంతో జాగ్రత్తగా పరికరాలను తీసుకెళ్లాం. నేను చేసిన ప్రయోగాల గురించి తెలిసి, ల్యాబ్‌ బాధ్యత నాకే అప్పగించారు. దాంతో. ఆ రెండేళ్లూ నేను చేయాలనుకున్న ప్రయోగాలన్నీ చేశాను.
డిగ్రీ అంతా అధ్యయనమే--ఇంటర్‌ తరువాత వరంగల్‌ ఆర్ట్స్‌ కాలేజీలో డిగ్రీలో ఆలస్యంగా చేరాను. డిగ్రీలో అన్ని విద్యార్థి సంఘాల్లోనూ ఉండేవాణ్ణి. తెలంగాణ ఉద్యమంలోనూ పాల్గొని పోలీసులాఠీల దెబ్బలు తిన్నాను. నాకు ప్రాచీన విజ్ఞానం అంటే ఎంతో ఇష్టమూ గౌరవమూ. బీఎస్సీలో ల్యాబ్‌లో ప్రయోగాలు తక్కువ. చదవడమే ఎక్కువ. ఖాళీ దొరికితే వరంగల్‌లోని సెంట్రల్‌ లైబ్రరీలో పుస్తకాల ముందు కూర్చునేవాణ్ణి. డిగ్రీలో రెండోభాషగా సంస్కృతం తీసుకున్నా. అందులో భాగంగా ప్రాచీన భారత చరిత్ర చదివా. దాన్ని వోడ్రన్‌ సైన్స్‌తో అనుసంధానించేవాణ్ణి. ఆయుర్వేదం, సంఖ్యాశాస్త్రం, ప్రాచీన రసాయనశాస్త్రం. ఇలా ఎన్నో అంశాలపై అధ్యయనం చేశా.
ఓసారి పుస్తకంలోని బొమ్మ ప్రకారం అన్నీ అమర్చాం. కానీ, ఆ బొమ్మ తప్పుగా ఉంది. మాకు తెలియలేదు. దాంతో ల్యాబ్‌లోని సెటప్‌లన్నీ పేలిపోయాయి. తరువాత కారణాలు తెలుసుకుని కరెక్ట్‌గా చేశాం. అలా చాలాసార్లు మా ల్యాబ్‌లో చిన్నసైజు పేలుళ్లు జరిగాయి. ఫస్టియర్‌లో నేనే కాలేజీ ఫస్ట్‌. కానీ, రెండో ఏడాది థర్డ్‌క్లాస్‌ వచ్చింది. 1969-71లో తెలంగాణ ఉద్యమం జోరుమీద ఉండేది. నేను టెన్త్‌లో ఉన్నప్పుడే అది ప్రారంభమయింది. స్కూలుకు సెలవులిచ్చినా ఎలాగోలా చదివి పాసయ్యా. ఇంటర్‌ ఫస్టియర్‌లో బాగా చదివా. ఉద్యమంవల్ల రెండో ఏడాది క్లాసులు సరిగ్గా జరగలేదు. ఎంతోమంది చూసిరాత రాశారు. కానీ నాకు మనసొప్పలేదు.
అప్పట్లో 'శాస్త్రజ్ఞులు అవుతారా?' అనే పుస్తకం చదివాడు. అందులో ఎందరో శాస్త్రవేత్తల చిన్నప్పటి విశేషాలూ; భాస్వరం, సల్ఫ్యూరిక్‌ ఆమ్లం, విటమిన్లు. వంటివాటికి సంబంధించిన సమాచారమూ ఉంది. భాస్వరం గురించి చదువుతున్నప్పుడు దాని స్వభావం చిత్రంగా అనిపించింది. దాన్ని బయటపెడితే కాలిపోతుంది. నీటిలోనే ఉంచాలి. అందుకే భాస్వరాన్ని చూడాలనిపించి, స్కూల్‌ ల్యాబ్‌లో అడిగాను. లేదన్నారు. ఎక్కడ ఉంటుందాని ఆరాతీస్తే ఎముకల్లో కాల్షియం ఫాస్పేటుగా ఉంటుందని తెలిసింది.
పీహెచ్‌డీ చేశాక అమెరికా, ఫ్రాన్స్‌ వంటి దేశాలకు వెళ్లి, పోస్ట్‌డాక్టరల్‌ వర్క్‌ చేస్తారందరు. నాకూ అమెరికాలో ఆఫర్లు వచ్చాయి. వెళ్దామనుకునేలోపే సీసీఎంబీలో ఉద్యోగావకాశం వచ్చింది. 'నువ్వు తయారుచేసిన పరిజ్ఞానాన్ని ఇక్కడే అభివృద్ధి చేద్దాం. మనదేశానికి ఉపయోగపడుతుంది' అని సీసీఎంబీ అధికారులు చెప్పారు. అప్పట్లో సీసీఎంబీలో సౌకర్యాలూ అవీ లేకపోయినా నేను ఇక్కడ ఉండిపోవడానికే నిర్ణయించుకున్నాను.
స్కూళ్లలో ఎప్పుడు వ్యాసరచన, వక్తృత్వ పోటీలలో ప్రథముడుగా ఉండేవారు. సైన్సు అంటే ఆసక్తి ఉందని. 6, 7, 8 తరగతుల్లో స్పష్టంగా తెలియడం, ఇంటి పరిస్థితులూ ఆయనను ప్రోత్సహించాయి. తన తండ్రి డాక్టర్‌ శేషగిరిరావు లైసెన్స్‌డ్‌ మెడికల్‌ ప్రాక్టీషనర్‌. శస్త్రచికిత్సలూ చేసేవారు. వృత్తిరీత్యా పరీక్షలు చేయడానికి ఇంట్లోనే ప్రయోగశాల ఉండేది. అందులోంచి కొన్ని టెస్టుట్యూబులను వాడేవాడు.
సీసీఎంబీలో వివిధ స్థాయిల్లో పనిచేశాను. యూనివర్సిటీ ఆఫ్‌ టోక్యో, ఒసాకా యూనివర్సిటీలకు విజిటింగ్‌ ప్రొఫెసర్‌గా వెళ్లాను. యూనివర్సిటీ ఆఫ్‌ టెక్సాస్‌, గాల్వెస్టన్‌లోని మెడికల్‌ సైన్సెస్‌కు విజిటింగ్‌ సైంటిస్ట్‌గా వెళ్లాను. నేషనల్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ హెల్త్‌, ఐ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లలో విజిటింగ్‌ అసోసియేట్‌గా పర్యటించి, అక్కడి శాస్త్రవేత్తలతో కలసి అనేక పరిశోధనల్లో పాలుపంచుకున్నాను.
సీహెచ్‌.మోహనరావు ప్రముఖ జీవ వైద్య పరిశోధకుడు. జీవ-వైద్యశాస్త్రానికి సంబంధించిన ఎన్నో కీలక పరిశోధనలు చేశారు. శాస్త్రవేత్తలకు సామాజిక బాధ్యత ఉండాలనే మోహన రావు జనవిజ్ఞాన వేదిక ద్వారా ఎన్నో గ్రామాల్లో పర్యటించి విద్యార్థుల్లో సైన్సు పట్ల అవగాహన కలిగిస్తున్నారు. మూఢనమ్మకాలు తొలగించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. సెంటర్‌ ఫర్‌ మాలిక్యులార్‌ బయాలజీ డైరెక్టర్‌. గా యున్నారు.
మొదట్లో ఫిజికల్‌ కెమిస్ట్రీకే పరిమితమైన నేను తరువాత్తరువాత కంప్యూటర్స్‌, నానో టెక్నాలజీ, వైద్యశాస్త్రం. ఇలా అనేక రంగాల్లో పనిచేశాను, ఇప్పటికీ చేస్తున్నాను. 'శాంతిస్వరూప్‌ భట్నాగర్‌' అవార్డు నాకు 'మెడికల్‌ సైన్స్‌'లోనే వచ్చింది.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు ఆదిలాబాద్లోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఝారిలోనూ ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల నార్నూర్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు ఆదిలాబాద్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఉట్నూరులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు ఆదిలాబాద్లోనూ ఉన్నాయి.
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
పరస్‌వాడ ,తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఆదిలాబాద్ జిల్లా, గాదిగూడ మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది పాత మండల కేంద్రమైన నార్నూర్ నుండి 10 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆదిలాబాద్ నుండి 12 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు, ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని నార్నూర్ మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన గాదిగూడ మండలం లోకి చేర్చారు.
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
పేచు అనునది మొక్కల కణనిర్మాణంలోని భాగం.ఇది కార్బోహైడ్రేటెలను కలిగివున్న సెల్యులోజ్, హెమిసెల్యులోజ్, లిగ్నిన్ల నిర్మితం.పీచు కొంత మేరకు కణాల పంజరం వంటిది.కనుక ఇది నూనె గింజలలోకూడా వుంటుంది.అయితే పీచులో అత్యధిక భాగం .పేచు పదార్థాలు జీర్ణకోశం లోజీర్ణప్రక్రియకు లోను కాకుండగా విసర్జింపబడును.అందుచే నూనెగింజలలో పీచు పదార్థం శాతం పెరుగు కొలది ఆ మేరకు దాని పోషక విలువ తగ్గుతుంది.అందుచే నూనెగింజలలో పేచుపదార్థశాతం 5-6% మించివుండరాదు.ఆయిల్ కేకులలో కేకు రకాన్ని బట్టి 5-9% వరకు వుండును.క్రూడ్ ఫైబరు అనగా సజల సల్ఫ్యూరిక్, సజల సోడియం హైడ్రక్సైడులతో పదార్థాన్ని మరగించి వడపోయగా మిగిలిన పేచు పదార్థము.ఇది పదార్థములోని అసలు పేచుపదార్థంలో సగంకాని అంతకు మించికాని వుండును.
మక్స్ వెల్ సమీకరణములు కాంతి వేగంతో ప్రయాణిస్తున్న వివిధ పౌనః పున్యాలు గల విద్యుదయస్కాంత తరంగాలను వివరిస్తుంది. ఇది విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటం యొక్క ఉనికిని తెలుసుకోవడానికి మొదటి ప్రతిపాదన అయినది.ఒక విధమైన సాధారణ విద్యుత్ వలయంలో కంపుస్తున్న ఆవేశాల నుండి పరారుణ వికిరణాల కంటే తక్కువ పౌనః పున్యంగల తరంగాలు వెలువడుతున్నట్లు మాక్స్ వెల్ సైద్ధాంతీకరించాడు.మాక్స్ వెల్ సమీకరణములు నిరూపించుటకు, ఆ విధమైన తక్కువ పౌనఃపున్యం గల వికిరణాలను తెలుసుకొనుటకు 1886 కీ హెన్రిచ్ హెర్ట్జ్ ప్రస్తుతం మనం పిలువబడుచున్న రేడియో తరంగాలును తయారుచేసే, గుర్తించే పరికరాన్ని కనుగొన్నాడు. హెర్ట్జ్ ఈ తరంగాలు కాంతి వేగంతో ప్రయాణిస్తాయని నిరూపించాడు. ఈ క్రొత్త వికిరణాలు వివిధ బంధాకాలతో కూడిన యానకంలో కాంతి వలె పరావర్తనం, వక్రీభవనం చెంతుతున్నట్లు విశదీకరించాడు. ఉదాహరణకు చెట్ల రెసిన్ తో చేయబడిన ఒక కటకాన్ని ఉపయోగించి అందుగుండా విద్యుదయస్కాంత వికిరణాలను పంప గలిగాడు. తర్వాత ప్రయోగంలో హెర్ట్జ్ మైక్రో తరంగాల యొక్క ఉత్పత్తి, వాటి లక్షణాలను తెలుసుకోగలిగాడు. ఈ క్రొత్త తగంగాలు టెలిగ్రాఫ్, రేడియో ఆవిష్కరణలు చేయటంలో మార్గం సుగమం చేశాయి.
విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటంలో చివరి స్థానంలో గామా కిరణాలు చేరినవి. వీటిని 1900 లో పాల్ విల్లార్డ్ అనే శాస్త్రవేత్త రేడియో ధార్మిక పదార్థం అయిన రేడియం నుండి ఉద్గారమైన వికిరణాలను అధ్యయనం చేయునపుడు ఆల్ఫా, బీటా కిరణాలతో పాటు వెలువడే ఒక క్రొత్త రకమైన వికిరణాలను గుర్తించాడు.అవి ఆల్ఫా, బీటా కిరణాల కంటే చొచ్చుకుపోయే సామర్థ్యం అధికంగా కలిగియున్నాయనై గుర్తించాడు. 1910 లో బ్రిటిష్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త అయిన విల్లియం హెన్రీ బ్రాగ్ గామా కిరణములు విద్యుదయస్కాంత తరంగాలను నిర్దారించాడు.అవి కణాలు కాదని వికిరణాలని తెలియజేశాడు. 1914 లో ఎర్నెస్ట్ రూథర్‌ఫోర్డ్ (1903 లో ఆల్ఫా, బీటా కిరణాలకు విభిన్నంగా గల ఈ కిరణాలకు గామా కిరణాలని నామకరణం చేశాడు), ఎడ్వర్డ్ ఆండ్రాడ్ వాటి తరంగదైర్ఘ్యం విలువను కొలిచి ఈ వికిరణాలు -కిరణాలు కంటే తక్కువ తరంగ దైర్ఘ్యం కలిగి ఎక్కువ పౌనః పున్యం కలిగి యున్నాయని నిరూపించారు.
కాంతి కాకుండా మిగిలిన విద్యుదయస్కాంత తరంగాలు సా.శ. 1800 సం.లో విల్లియం హెర్షెల్ అనే శాస్త్రవేత్త పరారుణ వికిరణాలు కనుగొనుటలో మొట్టమొదట తెలిసినవి. ఆయన గాజు పట్టకం నుండి వెలువదిన వర్ణపటంలో వివిధ రంగుల యొక్క ఉష్ణోగ్రతలను అధ్యయనం చేశాడు.అతడు ఎరుపు రంగు తర్వాత హెచ్చు ఉష్ణోగ్రతలను గమనించాడు.ఎరుపు రంగు తర్వాత కాంతి రంగులు కనిపించనప్పటికీ ఈ ఉష్ణోగ్రతా మార్పు రావటానికి కారణం "కెలోరిఫిక్ కిరణాలు" అని సైద్ధాంతీకరించాడు. ఆ తర్వాత సంవత్సరం జోహన్న్ రిట్టెర్ అనే శాస్త్రవేత్త పట్టకం నుండి వెలువడిన వర్ణపటంలో ఊదా రంగు ముందు కూడా కిరణాలు ఉన్నాయని గననించి వాటికి "రసాయన కిరణాలు" అని నామకరణం చేశాడు. ఈ కిరణాలు కంటికి కనిపించే ఊదారంగు వలె ఉన్నయని తెలియ జేసి తర్వాత వాటికి అతినీలలోహిత వికిరణాలు అని పేరు పెట్టాడు.
మొట్టమొదట 1845 లో విద్యుదయస్కాంత వికిరణాలు అనెవి విద్యుదయస్కాంతంతో ముడిపడి ఉందని మైకేల్ ఫెరడే అనే శాస్త్రవేత్త తాను ధ్రువిత కాంతి ఒక పారదర్శకమైన పదార్థం గుండా పంపినపుడు అయస్కాంత క్షేత్రము యేర్పడుటను గమనించి తెలియజేశాడు. 1860 లో మాక్స్‌వెల్ అనే శాస్త్రవేత్త విద్యుదయస్కాంత క్షేత్రం యొక్క నాలుగు పాక్షిక అవకలన సమీకరణములు అభివృద్ధి చేసిరి. అందులో రెందు సమీకరణములు అయస్కాంత క్షేత్రంలో తరంగాల ప్రవర్తన, తరంగాల అవకాశం గూర్చి వివరిస్తాయి. ఈ సైద్ధాంతిక తరంగాల వేగంగూర్చి విశ్లేషించి మాక్స్ వెల్ అవి కాంగి వేగంతో ప్రయాణిస్తాయని ప్రతిపాదించాడు. ఈ సిద్ధాంతం ఆధారంగా కాంతి కూడా విద్యుదయస్కాంత తరంగమని నిరూపితమైంది.
వర్ణపట శాస్త్రం 400 నుండి 700 .వరకు తరంగ దైర్ఘ్యం గల దృగ్గోచర వర్ణపటం చుట్టూ విశాలంగా ఆవరించిన విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటాన్ని గుర్తిస్తుంది.సాధారణ ప్రయోగ శాలలో గల వర్ణపట లేఖిని 2 నుండి 2500 .వరకు తరంగ దైర్ఘ్య అవధి వరుకు గల వివిధ వస్తువుల, వాయువుల వంటి వాటి సమాచారాన్ని గుర్తిస్తుంది. ఈ వర్ణపట లేఖినులను ఖగోళ భౌతిక శాస్త్రంలో ఉపయోగిస్తారు. ఉదాహరణకు అనేక హైడ్రోజన్ పరమాణువులు కలిసి 21.12 . తరంగ దైర్ఘ్యం,30 పౌనః పున్యం గల రేడియో తరంగం యొక్క ఫోటాన్ ను ఉద్గారం చేస్తాయి. అవి స్టెల్లార్ నెబ్యులా గూర్చి అధ్యయనం చేయుటకు ఉపయోగపడతాయి., పౌనఃపున్యము కలిగిన తరంగాలు ఖగోళ భౌతిక శాస్త్రంలో వివిధ వనరులుగా ఉపయోగపడతాయి.
సాధారణంగా విద్యుదయస్కాంత వికిరణాలు వాటి తరంగదైర్ఘ్యం ప్రకారం రేడియో తరంగాలు, మైక్రో తరంగాలు, టెరా హెర్ట్జ్ వికిరణాలు, పరారుణ వికిరణాలు, దృగ్గోచర వర్ణపటం (దృశ్య కాంతి, అతినీలలోహిత కిరణాలు, -కిరణాలు, గామా కిరణాలుగా వర్గీకరింప బడతాయి. విద్యుదయస్కాంత వికిరణాల ప్రవర్తన వాటి తరంగ దైర్ఘ్యం వాటి తరంగ దైర్ఘ్యం పై ఆధారపడి ఉండును. విద్యుదయస్కాంత వికిరణము ఒక ఏక పరమాణువు, అణువు వంతి వాటితో కలిసినపుడు దాని ప్రవర్తన అణువులోకి పోతున్న క్వాంటం యొక్క శక్తి పరిమాణముపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటం అతి తక్కువ పౌనఃపున్యము గల నవీన రేడియో సమాచార వ్యవస్థ నుండి తక్కువ తరంగ దైర్ఘ్యం గల గామా కిరణాల వరకు విస్తరించి ఉన్నాయి. యివి కొన్ని వెల కిలోమీటర్లు తరంగదైర్ఘ్యం నుండి ఒక పరమాణువులో అతి చిన్న భాగం పరిమాణం వరకు విస్తరించి యున్నాయి.వీటిలో అతి ఎక్కువ తరంగ దైర్ఘ్యాల అవథి విశ్వం పరిమాణమంత ఉంటె అతి తక్కువ తరంగ దైర్ఘ్యాల అవథి ప్లాంక్ దైర్ఘ్యంలో అతి చిన్న భాగం వరకు ఉంటుంది, ఈ విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటం అవిచ్ఛిన్నంగా అనంతం వరకు వ్యాపించి ఉంటుంది.
తరంగ దైర్ఘ్యం అనునది తరంగ పౌనఃపున్యము నకు విలోమాను పాతంలో ఉంటుంది. అందువల్ల గామా కిరణాలు పరమాణు పరిమాణంలో అతిచిన్న భాగం అంత తక్కువ తరంగ దైర్ఘ్యం కలిగియున్నాయి. ఫోటాన్ శక్తి తరంగ పౌనఃపున్యం నకు అనులోమాను పాతంలో ఉంటుంది. అందువల్ల గామా కిరణం నకు అధిక శక్తి కలిగి ఉంటుంది. అదేవిధంగా రేడియో తరంగాలు యొక్క ఫోటాన్ శక్తి చాలా తక్కువగా ఉంటుంది.
1895 లో విల్హేల్మ్ కన్రాడ్ రాంట్జెన్ అధిక విద్యుత్ వోల్టేజీని ఉత్సర్గనాళం గుండా పంపే ప్రయోగంలో క్రొత్త రకమైన వికిరణాలు ఉద్గారమవ్వటాన్ని గుర్తించాడు. ఈ కిరణాలకు -కిరణాలు అని నామకరణం చేశాడు. ఈ కిరణాలు పనిషి శరీరం గుండా ప్రయాణిస్తాయి, సాంద్రతర యానకం అయిన ఎముకల గుండా ప్రయాణించవు. అందువల్ల ఈ కిరణాలను వైద్య రంగంలో రేడియో గ్రఫీ లో ఉపయోగిస్తారు.
చరిత్ర ప్రకారం, కాంతి అనునది విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటంలో తెలిసిన భాగము. పురాతన గ్రీకు శాస్త్రవేత్తలు కాంతి ఋజు మార్గంలో ప్రయాణిస్తుందని, వాటి ధర్మాలైన పరావర్తనం, వక్రీభవనం లను అధ్యయనం చేశారు. ఈ సిద్ధాంతాలు కొన్ని సంవత్సరాలు కొనసాగినప్పటికీ 16వ, 17 వ శతాబ్దాలలో కాంతికి కణ, తరంగ స్వభావం కలదని అనేక సిద్ధాంతములు వెలువడినవి.
విద్యుదయస్కాంత వికిరణాలు, విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటంలో వివిధ రకాలను సూచిస్తాయి. వివిధ రకాల కిరణాల సముదాయంలో వివిధ రకాల వికిరణాలను వాటి తరంగ దైర్ఘ్య అవథిని బట్టి నిర్ధారించవచ్చును. అన్ని రకాల వికిరణములు గలిగిన వర్ణపటం అవిచ్ఛిన్నంగా ఉంటుంది.
విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటాన్ని ఎక్కువగా విజ్ఞానశాస్త్రములో వర్ణపటశాస్త్రములో పదార్థ నిర్మాణమును అథ్యయనం చేయుటకు ఉపయోగిస్తారు. వర్ణపటంలో వివిధ భాగములలో గల వికిరణాలు సమాచార రంగం, ఉత్పాదన రంగంలో కూడా ఉపయోగిస్తారు.
"విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటం" అనగా వివిధ అవథులలో గల పౌనఃపున్యాలతో కూడిన విద్యుదయస్కాంత వికిరణాల సముదాయం. ఒక వస్తువు యొక్క విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటం అనగా ఆ వస్తువు నుండి ఉద్గారమైన లేదా శోషించుకున్న విద్యుదయస్కాంత వికిరణాల సముదాయం అనే వేరొక అర్థం కూడా ఉంది.
పదార్థము యొక్క ప్రసార యానకంలో విద్యుదయస్కాంత తరంగాలు వ్యవస్థితమైతే వాటి యొక్క తరంగ దైర్ఘ్యాలు తగ్గుతాయి. యే యానకం గుండానైనా ప్రయాణిస్తున్న విద్యుదయస్కాంత తరంగాలు సాధారణంగా "శూన్య తరంగ దైర్ఘ్యం"తో సూచించబడతాయి.అయినప్పటికి ఎల్లపుడూ అలా ఉండవు.
విద్యుదయస్కాంత తరంగాలు ఈ క్రింది మూడు భౌతిక లక్షణాల ఆధారంగా వివరింపబడతాయి. అవి పౌనః పున్యము , తరంగదైర్ఘ్యం లేదా ఫోటాన్ శక్తి .
మహాత్మాగాంధీ అదుగుజాడలు గాని, ఆయన దేశ ప్రజలకు అందించిన సందేశాలు గాని మన సామాజిక రంగంలో ఈ నాటికీ మనుగడ సాగిస్తున్నాయంటే ప్రధన కారణం కొద్దిమంది మహానుభావులు మన మధ్య ఉండటమే. ఆ కొద్దిమందిలో "మహాదాత" మూర్తిరాజు గారికి అగ్రతాంబూలం ఇవ్వవలసివుంది. యువ ప్రాయం నుండి దేశభక్తిని రంగరించుకొని, గాంధీజీ, వినోబాల ప్రభావంతో తమకంటూ సిద్ధంతాలను ఏర్పరచుకొని, మహోన్నత ఆశయాలతో, లక్ష్యాల కార్యచరణతో సామజిక సేవకు ఉద్యమించి ప్రతిహతంగా ముందుకుసాగారు. 1942 నుంచి ఈనాటి వరకు సాగిన మహోజ్వల జీవితయానంలో మహోన్నత శిఖరాలనూ అధిగమించారు. చేదు అనుభవాలనూ స్వంతం చేసుకున్నారు. లక్ష్యసిద్ధికి, ఆశయ సాధనకు తమ నిండు జీవితాని అంకితం చేసిన "మహాదాత" మూర్తిరాజుగారు స్థితప్రజ్ఞతో ఉత్థానపతనాలన్నిటినీ సమదృష్టితోనే అవలోకిస్తూ ముందడుగువేశారు. రాబోయే తరాల వారందరికీ దీపకళికవలె భాసిల్లుతున్న మహామనీషి మూర్తిరాజుగారి ఆదర్శ జీవితం క్షీరనీర న్యాయంతో పరిచయమాత్రంగా అందిస్తున్న జీవనయానం ప్రారంభాన్ని ఈ తొలి అధ్యాయంలో గమనించండి.
మూర్తిరాజుగారి తాత పేరు చింతలపాటి సుబ్బరాజు. స్వస్థలం భీమవరం తాలూకా చినఅమిరం గ్రామం. వ్యవసాయం పెద్ద ఎత్తున చేయాలనే తలంపుతో చినఅమిరం నుంచి అదే తాలూకాలోని చిననిండ్రకొలనుకు కుటుంబ సమేతంగా చేరుకున్నారు. సుబ్బరాజుగారికి ఇద్దరు కొడుకులు. మూర్తిరాజు, బాపిరాజు. ఇరువురూ యువప్రాయంలోకి అడుగుపెట్టబోతున్నవారే. ఆనాడు చిననిండ్రకొలను ప్రాంతమంతా నూజివీదు జమిందారుల హయాంలో ఉండేది. నిరంకుశంగా భూమి శిస్తు వసూళ్ళు చేసేవారు. సుబ్బరాజుగారు వ్యవసాయం నిమిత్తంకొన్ని భూములను కౌలుకు తీసుకున్నారు. ప్రతీ సంవత్సరం రాబడి సరిపోక అప్పులు చేయవలిసి వచ్చేది. అయినప్పటికీ, ఆరుగాలం కష్టపడి సేద్యం చేస్తూ అప్పులు తీరుస్తుండేవారు.
కొంతకాలానికి జమిందారుల భూములు ఎవరూ సేద్యం చేయక, బీడు భూములుగా ఉన్నవాటిని ఎవరైనా సేద్యం చేసుకోవడం ఆ ప్రాంతంలో నెమ్మదిగా ప్రారంభమైంది. జమిందారులు ఎవరికి ఎంత కావలిస్తే అంత భూమి సేద్యం చేసుకొవడానికి అనుమతి ఇచ్చారు. కానీ, ఎకరానికి మించి చేసేవాళ్ళు ఎవరూ ముందుకు రాలేదు. సుబ్బరాజుగారు ధైర్యం చేసి, ఎక్కువ భూమి సాగు చేయడానికి ముందుకు వచ్చారు. రెందవ కొడుకు బాపిరాజుగారు పిన్నవయస్కులైనప్పటికీ తండ్రికి అండదండలు అందిస్తూ, వ్యవసాయంలో మెళకువలు తెలుసుకుంటూ ముందడుగు వేశారు. బీడు భూములను కష్టపడి బాగుచేసి, సాగు చేయడం ప్రారంభించారు.
అవన్నీ కొల్లేరు భూములుగానే పిలవడం జరిగేది. పెద్ద పెద్ద బడరాళ్ళు, పిచ్చిమొక్కలు, బురదతో నిండివుండేవి. నడిచి వెళ్ళడం చాలాకష్టం. ఆ ప్రాంతమంతటా గుర్రం మీదనే తిరిగేవారు. జమీ భూమిలోని భూములన్నింతినీ పరిశీలిస్తూ బక్క చిక్కిన రైతులందరికీ సలహాలిచ్చేవారు. వ్యవసాయం మీద అపరిమితమైన అభిమానం ఉండటంతో, తాను చూసిన ప్రాంతంలోని మంచి భూముల వివరాలను తోటి రైతులకు చెప్పేవారు. తండ్రి తీసుకున్న భూములు కాకుండా, మరికొన్ని భూములను జమిందారుల వద్దనుంచి కొన్నారు. మీర్జాపురం జమిందారుల అధీనంలో ఉన్న ఆముదాలపల్లి, భయనేపల్లి, తొకలపల్లి గ్రామాలలో భూములనే ఎక్కువ కొన్నారు.