polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
నిర్మల్ కోట తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని నిర్మల్ జిల్లా కేంద్రంలో ఉంది. రాజకీయంగా, ఆర్థికంగా ఎంతో పేరు సంపాదించిన నిర్మల్ కు సుమారు 400 ఏళ్ల ఘన చ‌రిత్ర ఉంది. చారిత్రక ఖిల్లాగా. నిజాం జమానాలోనే రెవెన్యూ జిల్లాగా. రాజకీయ కేంద్రంగా. పేరొందిన నిర్మల్‌ ఇప్పుడు తెలంగాణలో కొత్త జిల్లాగా రూపుదిద్దుకుంది. నిర్మ‌ల్ లో ఏడు చెరువులు, ఏడు ద‌ర్వాజాలు, ఎత్తైన బురుజులే కాకుండా, కొయ్య‌బొమ్మ‌లు, చిత్ర‌లేఖ‌నం వంటివి ఉంటాయి. హైదరాబాద్‌ నుండి నాగపూర్కు వెళ్ళే జాతీయ రహదారిపై వున్న ఈ పట్టణం డిచ్‌పల్లి రైల్వే స్టేషన్‌ నుండి 58 కి.మీ., నిజామాబాద్‌ నుండి 75 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గోదావరికి ఉత్తరాన 6 కి.మీ. దూరంలో వున్న ఈ ప్రాంతం ఒకప్పుడు దట్టమైన అడవుతో నిండి వుండేది. చుట్టూ గుట్ట, కొండ మధ్య ఈ పట్టణ నిర్మాణం జరిగింది. ఈ పట్టణం చుట్టూ వున్న గుట్టపై కోటగోడ, బురుజు లాంటి అనేక నిర్మాణాలు ఉన్నాయి.
వీటిన్నింటిలో ప్రత్యేకమైనది గొలుసు దర్వాజ. ఈ దర్వాజకి పెద్ద ఇనుప పలక వుండేది. వీటని బలిష్టమైన గొలుసుతో పెద్ద చక్రాలకు చుట్టి వుంచేవారు. ద్వారం మూసివేయడానికి తెరవడానికి గొలుసును, వీటిని లాగడానికి ఏనుగును ఉపయోగించేవారు. ఈ దర్వాజా నిర్మాణ తీరును చూస్తే శత్రువు రాకను అడ్డుకోవడానికి ఎంత నైపుణ్యంతో నాటి నిర్మాణాలు చేసారో అర్థమవుతుంది. ప్రస్తుతం జాతీయ రహదారి వెడల్పు పనుల కారణంగా దర్వాజకు సంబంధించిన ఒక దిమ్మె ధ్వంసం అవటంతో మరొక దిమ్మె మాత్రమే ఇప్పుడు ఉంది.
1747లో ప్రెంచి ఇంజనీర్ల సహాయంతో నిర్మల్‌ గిరిదుర్గాను నిర్మించడం జరిగింది. నిర్మల్‌ కోట చుట్టూ రాతి గోడ పొడవునా ఎత్తైన 64 బురుజు, కోటలోనికి ఏడు ప్రవేశ ద్వారాలు నిర్మించారు. శత్రువులు రాతిగోడ ఎక్కి నీరు నిండి వున్న కందకం దాటి రాకుండా తగు ఏర్పాట్లు చేశారు. పట్టణం చుట్టూ నిర్మించిన ప్రధానమైన రక్షణ గోడతో పాటు, రాజ సౌధం చుట్టు మరొక పటిష్ఠమైన రాతి గోడను నిర్మించారు. దీనినే ‘ఆంజనేయదుర్గం’ అంటారు.
రాజభవనం శ్రీనివాసరావు కాలంలో నిర్మించబడింది. బుడతకీచు అనే సన్నిహితుడి సలహాతో, శ్రీనివాసరావు ఫ్రెంచ్‌వారి సహాయంతో దీనిని కట్టించారు. కోట చుట్టూ సున్నంతో ఎత్తయిన బలిష్టమైన రాతి, ఇటుక గోడ, గోడపొడవునా లోతైన కందకం త్రవ్వించి కందకంలో ఎల్లప్పుడూ నీరు వుండే విధంగా అమర్చి బయటనుండి శత్రువు కోటలోకి రాకుండా మొసళ్ళను దింపేవారు.
కోటలోకి వెళ్ళడానికి తూర్పువైపు సింహద్వారం, దక్షిణ, ఉత్తర దిశల్లో మరో రెండు ప్రధాన ద్వారము, సింహ ద్వారానికి దగ్గరలో తూర్పుకు ఒక చిన్న ద్వారం, సభాభవనం, హవామహల్‌, అంతఃపురసౌధం, మంచినీటి కోనేరుబావి, ఇలా ఆనాటి రాతినిర్మాణాలు ఉన్నాయి.
వయ్యారి భామ స్పర్శ వల్ల జంతువులకు వెంట్రుకలు వాడిపోవడం, హైపర్‌ టెన్షన్‌ పెరుగుతుంది. సాధారణంగా ఈ మొక్కను పశువులు తినవు. పొరబాటున గడ్డితో బాటు పశువులు వయ్యారభామను తింటే ఆ పశువుల పాలు తాగినవారికి జ్ఞాపకశక్తి దెబ్బతింటుంది. ఈ రకం మొక్కలు పార్థీనీయం, హైస్టరీస్‌, హైమోనిన్‌, ఎంబ్రోసిన్‌ అనే ప్రాణాంతకమైన రసాయనాలను విడుదల చేస్తాయి. ముఖ్యంగా వీటిని తిన్న పశువులు జీర్ణక్రియ, కిడ్నీ, లివర్‌, అన్నవాహిక, శ్వాసక్రియలు దెబ్బతింటాయి. చివరికి మృత్యువాత పడతాయి
వయ్యారిభామ వల్ల మనుషులకు ప్రమాదకరమైన ఎగ్జిమా, హైఫీవర్‌, ఉబ్బసం, బ్రాంకైటీస్‌ వ్యాధులు వస్తాయి. ఈ మొక్క ఆకులు చర్మానికి రాసుకుంటే తామర వస్తుంది. పుప్పొడిని పీలిస్తే జలుబు, కళ్లు ఎర్రబడడం, కను రెప్పలు వాపు వస్తాయి. పొలాల్లో పని చేసిన రైతులు, కూలీలకు చర్మ, శ్వాస సంబంధిత వ్యాధులు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. దురదలు, తుమ్ములు వచ్చి చర్మంపై మచ్చలు ఏర్పడుతాయి.
వయ్యారిభామ మొక్క ప్రస్థానం తొలుత అమెరికాలోని ఉష్ణ ప్రాంతంలో మొదలైంది. అలా మన దేశానికి దిగుమతి అయిన ఆహార ధాన్యాలతోపాటు 1956లో మన దేశం చేరింది. ఆ తర్వాత మొదటి సారిగా 1973లో ఈ మొక్కను మహారాష్ట్ర, బీహార్‌ రాష్ట్రాల్లో కనుగొన్నారు. మన దేశము కాక దీని ఆక్రమణ బారిన పడ్డ ఇతర ప్రాంతాలు ఆస్ట్రేలియా, ఇంకా ఆఫ్రికాలో కొన్ని ప్రదేశాలు.
వయ్యారిభామ అనే అందమైన పేరు కలిగిన ఈ మొక్క అత్యంత ప్రమాదకరమైన పుష్పించే జాతి కలుపు మొక్క. అత్యంత సులభంగా వ్యాపించే ఈ మొక్క అతి త్వరగా ఏపుగా పెరిగే పంట పొలాలను నిర్వీర్యం చేస్తుంది. దీంతో పంట దిగుబడి గణనీయంగా తగ్గుతుంది. అంతే కాక ప్రజల, పశువుల ఆరోగ్యంపై కూడ అధికమైన దుష్ప్రభావము చూపిస్తుంది.
దీనికి వయ్యారిభామ అనే పేరు ప్రధానమైనా, దీనికి ఇతర పేర్లు కూడ వున్నాయి. అమెరికా అమ్మాయి, కాంగ్రెస్‌ గడ్డి, క్యారెట్‌ గడ్డి, నక్షత్రగడ్డి, ముక్కపుల్లాకు గడ్డి, ఛతక్‌ చాందిని మొక్క, అపాది మొక్క, గజర్‌ వంటి పేర్లున్నవి. కాని ఈ మొక్కను మనం వాడుకలో వయ్యారిభామ అంటాం.
నేను మొదట్లో అలానే అనుకున్నాను. కానీ చాలా కొద్ది కాలంలోనే నా అభిప్రాయం మార్చుకున్నాను. భారత దేశం అంతటా అంతర్లీనంగా ఒక ఏకత్వం ఉంది. ఈ ఏకత్వం భాషల హద్దుల్ని దాటి ఉంది. అందుకనే భారత దేశం అఖండంగా ఉండగల్గింది. ఇక్కడ భారతదేశం అంటే ప్రధానంగా హిందూ సాంస్కృతిక వ్యవస్థాపక ప్రాంతం, నైసర్గిక సరిహద్దుల మధ్యనున్న దేశమని కాదు. ఉదాహరణకి “ప్రతిధ్వన్య ధాతువు ” అనేక భారతీయ భాషల్లో కనిపిస్తుంది. దీనివల్ల ఏం తెలుస్తోందంటే భాషలు వేరైనా భారతీయత ఒక్కటే అని. ఇది ఎలా అంటే, ఒకే మనిషి వేరు వేరు దుస్తుల్లో ప్రత్యక్షం అయినట్లన్నమాట. ఈ ధాతువుకి ఉదాహరణలుగా తెలుగులో పులీ గిలీ, గుర్రం గిర్రం, కన్నడంలో కుదురే గిదురే, తమిళంలో తన్నీర్‌ కన్నీర్‌ , మొదలైనవి చెప్పచ్చు. ఇలాంటి శబ్దప్రయోగాలు కేవలం వాడుక భాషలోనే అని గమనించాలి. వీటికి నిఘంటువుల్లో, వ్యాకరణ గ్రంధాల్లో చోటు లేదు. ఆని ఆన్నారు.
మౌఖిక భాషల సంరక్షణ గురించి చెప్తూ ఈ భాషల్ని విశ్లేషించి, కాలానుగుణ్యంగా జరిగిన మార్పులన్నీ ఇవి అంతరించక ముందే ఒక నిర్దిష్ట క్రమానుసారంగా గ్రంథస్తం చేయాలి. అభివృద్ధి చెందిన సంస్కృతులు తొందరగా అంతరించవు. కానీ బడుగు ప్రజల సంస్కృతి ఆర్ధిక, సాంఘిక కారణాలవల్ల చాలా త్వరగా ఉనికి కోల్పోతుంది. సంస్కృతం ఇంకా బ్రతికి ఉండటానికి కారణం జన బాహుళ్యానికి అది ఇంకా కావలసి రావడమే. వాటికన్‌ ఎప్పుడైతే దైవ ప్రార్ధన వాడుక భాషలో చేయవచ్చని చెప్పిందో యూరోపులో లాటిన్‌ అప్పుడే అంతరించింది. హిందువులు ఇంకా అటువంటి నిర్ణయం తీసుకోలేదు. “ . ” గత శతాబ్దంలో ఈ భాషల రక్షణకై చాలా కృషి జరిగింది. కానీ ఇంకా చాలా జరగాల్సి ఉంది. ముఖ్యంగా మధ్య భారతం, నర్మదా, గోదావరీ పరీవాహక ప్రాంతాల్లో ఇంకా అనేక భాషలు ఈనాటికీ పరిశోధింప బడలేదు. అని అన్నారు.
ఎమెనో యేల్‌ లోనే ఉంటూ, అక్కడి భాషాశాస్త్ర విభాగంలో తన గురువుల దగ్గిర సహాయకుడిగా పని చేస్తూండేవాడు. అప్పుడే, సంస్కృతంలోనూ, ఆశు పద్య రీతుల్లోనూ అతనికి మంచి శిక్షణ లభించింది. ఆ సమయంలో యేల్‌ విశ్వవిద్యాలయానికి ఎడ్వర్డ్‌ శపీర్‌ రాక ఎమెనో జీవితంలో మరొక మైలురాయి. ఆయన శబ్దశాస్త్రజ్ఞుడు . ఆయన వద్దనుంచి శబ్దశాస్త్రమూ, వాక్యనిర్మాణ విశ్లేషణ, ధాతు పరివర్తనం ఇత్యాది విషయాల్లో బోధన లభించింది. అదే సమయంలో హిందూ సంస్కృతి, సమాజ వ్యవస్థ, దైనందిక జీవన విధానమూ, ఆచారాలూ కూడా చదివి ఆకళింపు చేసుకున్నాడు. ఆర్ధిక మాంద్యత కొనసాగుతూ ఉన్న కారణంగా, 1935లో గురువులు ఎమెనోను భారతదేశం పంపించడానికి నిశ్చయంచుకున్నారు. శపీర్‌ ఎమెనోను ద్రావిడ భాషలనూ, ప్రత్యేకించి తోడా భాషనూ పరిశోధించమన్నారు. అలా ఎమెనో 1935లో భారతదేశం చేరాను.
ఎమెనో 1938లో అమెరికా తిరిగి వచ్చేటప్పటికి తనదగ్గర మూడేళ్ళ కృషి ఫలితంగా అపారమైన సమాచారం ప్రోగయ్యింది. అప్పటికే కీ. శే. బర్రో ఆక్స్ఫర్డ్‌ నుంచి భారతీయ భాషలపై కొన్ని వ్యాసాలు ప్రచురించి ఉన్నారు. ఆ కాలంలో పరిశోధకులు అందరూ ఎవరికివారే వారికి కావలిసిన శబ్దవ్యుత్పత్తులు సమకూర్చుకునేవారు. ఇందుకోసం చాలా సమయం వెచ్చించాల్సొచ్చేది. అందువల్ల తనూ, బర్రో పరస్పర సహకారాలతో అప్పటిదాకా లభ్యమైన అన్ని వ్యుత్పత్తులనూ క్రోడీకరించి ఒక గ్రంథంగా వెలుపర్చారు. మొదటి ప్రచురణ అలా 1961లో వెలుగు చూసింది. ఆ తరువాత బర్రో, కీ.శే. సుధీభూషన్‌ భట్టాచార్యతో కలిసి చాలా కృషి చేశారు. వారు అడవుల్లోకి వెళ్ళి వారాల తరబడి కాలి నడకన తిరుగుతూ అనేక భాషల శబ్దాల్నీ, వాటి వ్యుత్పత్తుల్నీ సేకరించి రెండవ ప్రచురణలో పొందుపరచారు. ఈ ప్రచురణలు ఇప్పుడు దొరకటం లేదు.
తోడా తెగవారు ప్రధానంగా పశువుల కాపరులు. నీలగిరి కొండల్లో వలస తిరిగేవారు. గొప్ప ఆశుకవులు. ప్రతీ సందర్భానికీ పాటలు కట్టేవారు. ఆ పాటలన్నీ వారి జీవితం గురించీ, ఆ కొండలూ, పచ్చికబయళ్ళ గురించీ ఉండేవి. ఎమెనో ‘తోడా పాటలు’ అన్న పుస్తకంలో 250కి పైగా పాటల్ని నమోదు చేశారు. ఒకసారి నేనొక పాటను సరిగ్గా నమోదు చేసుకోలేక పోయారు ఎమెనో. అది వివాహసందర్భంలో పాడే పాట. చాలా జటిలమైన పదాలున్న పాట. దానికి మగవారందరూ గుమిగూడి చేసే నృత్యం కూడా కష్టమైనదే. ఆ పాటను సరిగా వ్రాసుకోలేదనే సంగతి తెలిసి కొంతమంది తోడావారు మరుసటిరోజు పొద్దున్నే అమెనో వద్దకు వచ్చి, ఆ పాటను ఏ తప్పులూ లేకుండా వ్రాసుకొనేవరకూ మరీ మరీ పాడి సరిగా వ్రాసుకున్నాక తిరిగివెళ్లారు.
ఎమినో ప్రధానంగా మౌఖిక భాషలైన తోడా, కోటా, కొడగు, బడగాలపై పనిచేసి అపారమైన సమాచారాన్ని కూడపెట్టారు. మౌఖికం అంటే లిఖిత సాహిత్యం లేనిది అని అర్థం. అలా మౌఖికమైన భాషల శబ్దాలను లిఖితపూర్వకంగా నమోదు చేసుకోడానికి ఎమినో కనిపెట్టిన పద్ధతి ఇప్పటికీ ప్రాచుర్యంలో ఉంది. తోడా, కోటా భాషలు సుమారు 2000 సం.రాల క్రితం, ఆ తెగలు నీలగిరి అడవుల్లోకి వలస పోవడం ద్వారా, తమిళం నుంచి వేరు పడ్డాయి. అందువల్ల తమిళంలో జరిగిన మార్పులూ చేర్పుల ప్రభావం ఆ భాషలపై పడలేదు. ఆ భాషలు ఇంకా ఇప్పటి, అంటే 2000 సం.రాల నాటి పదాలతోనే నిండివుండేవి. తోడా తెగ పరిణామ క్రమం గురించి అప్పటికే తెలుసు కానీ వారి భాష, ఆశుకవిత్వ ధారణల గురించి ఎవరికీ తెలియదు.
అన్న ప్రశ్నకు సమాదానంగా ఎమెనో సమాదానము. ప్రభుత్వాలు ప్రవేశపెట్టిన సాంఘిక సంక్షేమ పథకాలూ, ఉచిత వైద్య వసతుల వల్ల ఈ తెగలు అంతరించి పోకుండా ఉన్నాయి. కానీ ఈ తెగలవారి పిల్లలు అందరిలానే నూతన విద్యావిధానాలలో ప్రవేశించడంతో, వారి సొంత భాషల్ని క్రమేణా కోల్పోతున్నారు. ఎవరూ వాటి రక్షణ గురించి శ్రద్ధ చూపలేదు. ఈ మధ్యనే శ్రీ పేరి భాస్కరరావు చాలా శ్రమతో ఈ భాషల్ని కంప్యూటరైజ్‌ చేస్తున్నారని విన్నాను. అని అన్నారు.
ఇది ఒక రకంగా పద్య శతకాల్లో కనిపించే మకుటం వంటిది. అనేక వేల సూత్రాల ఆధారంగా చెప్పిన పదాల్ని తిరిగి చెపుతూ పాట కడతారు వీరు. లిఖిత సాహిత్యం కల భాషల్లో కూడా ఈ ప్రక్రియ కనిపిస్తుంది. కవి హోమర్‌ వ్రాసిన మహా కావ్యాలనుండి, హిందూ వేదాలనుండి, ఇప్పటి వరకూ చాలా పద్యసాహిత్యం సూత్రబద్ధమైనదే. కానీ తోడా వారు ఈ కళను ఒక అనితరసాధ్యమైన స్థాయికి చేర్చారు. అదేరకంగా యుగొస్లావియా, అల్బేనియా తదితర దేశాల్లో ఇలా మౌఖికంగా, పాటల రూపంలో భాషను తరతరాలుగా కాపాడుకొనే జాతులున్నాయి. ఆఫ్రికాలో ఇప్పటికీ అనేక తెగలు ఈ సంప్రదాయాన్ని పాటిస్తున్నాయి.
ఎక్కడో కెనడాలో పుట్టి, ఇంగ్లాండూ అమెరికాలలో చదువుకుని, అమెరికాలో పనిచేస్తూ… భాషా పరిశోధన కోసం భారతదేశం వచ్చి, ఇక్కడి జన జీవన స్రవంతిలో కలిసిపోయి, దక్షిణ భారతీయ భాషలూ, శబ్దాలూ, శబ్ద వ్యుత్పత్తులపై పరిశోధన చేసి, వాటిని వెలుగు లోకి తెచ్చిన భాషాభిమాని మర్రీ బి. ఎమెనో. పదవీ విరమణ తర్వాత కూడ అకుంఠిత దీక్షతో భారతీయ భాషాశబ్దశాస్త్ర రహస్యాల్ని అయన తన జీవితాంతం విశ్లేషిస్తూనే ఉన్నారు.
గిరిజన గ్రామ దేవత లను పూజిస్తూ సామూహికంగా ఈ నృత్యం చేస్తారు. ఉధృతమైన వాయిద్య హోరుతో బోడా దింసా నృత్యం ప్రారంభమవుతుంది. కుడివైపు మగవాళ్ళు, ఎడమవైపు ఆడవాళ్ళు ఒక పెద్ద వరుసలో బారులు తీరి, వీపు వెనుక నుంచి చేతులు పోనిచ్చి ఒకరి నడుమును ఇంకొకరు పట్టుకొంటారు. కుడి వరుస లోని చివరికొసలో వున్న పురుషుడు , ఎడమ వరుసలోని చివరికొసలో వున్న స్త్రీ లయబద్దంగా అడుగులు వేస్తూ ముందుకు వచ్చి కలుసుకొంటారు. అప్పుడు మిగిలిన నృత్యకారులంతా పాముల వలె మెలికలు తిరుగుతూ, వర్తులాకారంగా తిరుగుతూ మద్య మద్యలో హుయ్, హేయ్ మని ఆనందాతిశయంతో అరుస్తూ తిరిగి మళ్ళీ తమ తమ వరుసలలో చేరిపోతారు. గిరిజన పల్లెలలో జనవరి నెలలో సంక్రాంతి సమయంలో ఈ నృత్యం చేయడం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. విశేషాదరణ పొందిన గిరిజన నృత్యం ఇది.
సాధారణంగా 15 నుంచి 20 మంది గిరిజన స్త్రీ పురుషులు కలసికట్టుగా వలయాకారంలో తిరుగుతూ, చేతులు, పాదాలు లయబద్దంగా కదుపుతూ ఈ నృత్యం చేస్తారు. సుమారు 10 నిమిషాలపాటు ఈ నృత్యం కొనసాగుతుంది.
నృత్యంలో పాల్గొనే గిరిజన స్త్రీ పురుషులు పొడుగాటి వరుసలో బారులు తీరి, వీపు వెనుక నుంచి చేతులు పోనిచ్చి ఒకరి నడుమును ఇంకొకరు పట్టుకొంటూ లయబద్దంగా అడుగులు వేస్తుంటే, మరో పక్క బారు లోని రెండు కొనలలో వున్న వ్యక్తులు అడుగులు ముందుకు వేస్తూ కలుసుకొంటూ, విడిపోతుంటారు. మిగిలిన ఆడా మగా కలసి లయబద్దంగా వలయాలు చుడుతూ, మెలికలు తిరుగుతూ నర్తిస్తారు. ఈ నృత్యం చేస్తున్న గిరిజనులను జోడు కొమ్ము బూరలను ఊదుతూ, డప్పు మోగిస్తూ సంగీతంతో ఉత్తేజపరుస్తారు. ఎంతో శోభాయమానంగా, లయబద్దంగా సాగే దింసా నృత్యాన్ని తిలకిస్తున్న దేశ విదేశీయులు సైతం ఆ నర్తించే జట్టుతో కలిసి అడుగులు వేయాలని ఉబలాటపడతారు.
పండగలు, జాతరలు లోను, పెళ్ళిళ్ళు వంటి శుభ కార్యాలలోను, సంప్రదాయ వేడుకలలోను ఆడా, మగా, చిన్న, పెద్ద తేడాలు లేకుండా గిరిజనులందరూ సామూహికంగా ఈ దింసా నృత్యంలో పాల్గొంటారు. చైత్రమాసంలో పెద్దదేవర పండుగ, ఆగస్టులో బాలిదేవర పండగ, నవబరులో దీపావళి పండగ, జనవరి నెలలో సంక్రాంతిలో పంటల పండగ, ఆ తదుపరి నందిదేవుని పండగ. మద్య మద్యలో వచ్చే పెళ్ళి పండగలు, సంప్రదాయ వేడుకలు ఇలా ఏడాదంతా గిరిజనులకు పండగలే. పండగ అంటే నృత్యాలే. నృత్యమంటే ధింసానే. దింసా నృత్యం చేసే వారికి వయస్సుతో పట్టింపు ఉండదు. గిరిజన బాలబాలికలు, యువతీ యువకులు, స్ర్తిలు, పురుషులు కలిసి మెలసి సామూహికంగా ఆడతారు. ఈ ఆట వారి జీవన లాలస. ఇలాగే నర్తించాలనే నియమిత నియమం ఉండదు. సామూహికంగా ‘జట్టు’ కట్టడం అనేది ఆనవాయితీ. పండగ సందర్భం ఈ జట్లని నిర్ణయిస్తాయి.
భాగ్ అంటే ఒరియాలో బెబ్బులి అని అర్థం. అడవిలో సంచరించడం గిరిజనుడికి ఎంత సహజమో, గిరిజనుడికి పులి ఎదురుపడటం కూడా అంతే సహజం. అలాంటి సందర్భంలో పులి ఎదురుపడినప్పుడు ఒక వేటగాడు ఎలా తప్పించుకొని పోవాలి అన్న విషయాన్ని తెలుపుతూ పులి-మేకను అనుకరిస్తూ చేసే నృత్యం ఇది. బృందంలో సగం మంది ఒకరి చేతులు మరొకరు పట్టుకుని గుండ్రంగా మూగుతారు. తలను పై కెత్తుతూ ముని వేళ్ళ మీద నిలిచి వుంటారు. మిగతా సగం మంది చకచకా చుట్టు తిరుగుతూ లోపల ప్రవేశించి, పాము చుట్ట ఆకారంలో అంతా పరుచు కుంటారు. ఇలా అనేక సార్లు చేస్తారు. జంతువుల వేట వంటి అంశాలను నేర్వడం కోసం, వాటి సాధన కోసం ఈ నృత్యాలను రూపొందినట్లు తెలుస్తుంది. సామాజిక అవసరాల వ్యక్తీకరణలో భాగంగా ఇటువంటి నృత్యాలను గిరిజనులు సాధన చేస్తారు.
దింసా నృత్యాలలో పాట తప్పనిసరి కాదు. కాని సంగీతం మాత్రం తప్పని సరి. ఈ సంగీతం లేకపోతే నృత్యం లేదు. ప్రతీ దింసా నృత్య భేదానికి ఒక ప్రత్యేకమైన సంగీత వాదన ఉంటుంది. ఈ సంగీతం గిరిజన సమాజం, జీవితం, భౌగోళిక స్థితులపై ఆధారపడి రూపొందింపబడింది. డప్పు, గిరిజన డోలు, మోరి, కిరిది, తుడుము, జోడు కొమ్ములు మొదలైనవి ధింసా నృత్యానికి సంగీత వాద్యాలుగా ఉంటాయి. ఉదాహరణకు ఆరుగురితో వున్న ఒక జట్టు చేసే దింసా నృత్యంలో ఆరు సంగీత వాద్యాల్ని ఏక కాలంలో వాయిస్తారు. సాధారణంగా సంగీతవాద్యాలను పురుషులు వాయిస్తుంటే స్త్రీలు నర్తించడం జరుగుతుంది.
ఒరిస్సా లోని కోరాపుట్ జిల్లా లోని గిరుజన పల్లెలలో ఈ దింసా నృత్యం ప్రారంభమైనదిగా భావిస్తారు. కోరాపుట్ జిల్లా ఖోండ్ తెగ గిరిజనులకు సొంతభూమి వంటిది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఎక్కువగా విశాఖపట్నం ఏజెన్సీ ప్రాంతాలలోని, చెదురుమదురుగా విజయనగరం ఏజెన్సీ ప్రాంతాలలోని గిరిజన తెగలన్నిటిలోను ఈ నృత్యం వ్యాపించివుంది. ముఖ్యంగా ప్రముఖ పర్యాటక ప్రాంతమైన అరకులోయ గిరిజన సంస్కృతికి దింసా నృత్యం ఒక పర్యాయపదంగా మారిపోయింది.
దీనినే ఉస్కు దింసా అని కూడా పిలుస్తారు. గుండేరి అనేది ఒక స్త్రీ పేరు. ఒక వరుసలో వున్న పురుషులు, మరో వరుసలో వున్న స్త్రీలను తమతో కలసి నృత్యం చేయమని పిలుస్తున్న అర్ధంలో ఒక పాటను పాడుతూ స్త్రీ వరుసలో వున్న వాళ్ళను ఆహ్వానిస్తారు. అందువల్లనే ఈ నృత్యాన్ని గుండేరి దింసా నృత్యం అంటారు. స్త్రీ పురుషులిద్దరూ కలసి పక్షులను అనుకరిస్తూ లయబద్దంగా వలయాలు చుడుతూ, ఉద్రేకపూరితంగా చేసే నృత్యమిది.
పోతార్ అంటే ఆకులు, తోలా అంటే సేకరణ. అడవిలో ఆకుల్ని కోస్తున్నట్లు, ఏరుతున్నట్లు అనుకరించే నృత్యం. ఇది అరకు లోయలో గిరిజనుల అడ్డ ఆకులను సేకరించే వృత్తిని సూచిస్తుంది. రెండు వరుసలలో ఒకదాని వెంట మరొకటిగా సాగుతుంది. ముందు వరుస మనుష్యుల భుజాలమీద వెనుక వరుస మనుష్యులు చేతులు వేసి తలల్ని పక్కలకు కదుపుతూ, ముందుకూ వెనక్కూ అడుగులు లయబద్దంగా కదపడం ఈ నృత్యం లోని విశేషం.
ఒరియా భాషలో గొడ్డి అంటే చిన్న రాళ్ళు. బేట అంటే ఏరుట అనే అర్థం. తలలు క్రిందకు దించి పైకి ఎత్తుతూ, రాళ్ళు, రెమ్మలు ఏరుతున్నట్లు అనుకరించే నృత్యం ఇది. మంచి వూపుతో ముందుకు వంగుతూ లేస్తూ సుమారు 25 అడుగుల దూరం ముందుకు వచ్చి మళ్ళీ వెనక్కి వచ్చి, అలా నాలుగైదు సార్లు ఆవర్తించడం ఈ నృత్యంలో విశేషం.
అరకు లోయలోని గిరిజనుల సాంప్రదాయ నృత్యాలలో దింసా నృత్యం ప్రసిద్ధమైనది. ముఖ్యంగా విశాఖపట్నం ఏజెన్సీ ప్రాంతాలలోని గిరిజనులు సామూహికంగా నర్తించే దింసా నృత్యం దేశంలో విశేషాదరణ పొందింది. వాల్మీకులు, బగతలు, కోటియా, ఖోండ్, కొలాములు, మూఖ దొరలు లాంటి సుమారు 18 తెగలకు చెందిన గిరిజనులు ఈ సంప్రదాయ నృత్యంలో పాల్గొంటారు.
బాయా అంటే పూనకం. గిరిజన పల్లెలోని పూనకం పట్టిన గణాచారి చేసే నృత్యం ఇది. మతపరమైన ఈ గిరిజన నృత్యంలో గణాచారి తనను దేవతలు పూనటాన్ని సూచిస్తూ లయాత్మకంగా ఊగుతూ ఈ నృత్యం చేస్తాడు. ఈ పూనకపు నృత్యం జరుగుతున్నంతసేపు అతని చుట్టూ మూగిన గిరిజనులు తలలు వంచి వినమ్రులై వుంటారు.
నృత్యంలో పాల్గొనే గిరిజన స్త్రీ పురుషులు ఇరువురూ సాంప్రదాయకమైన ఆభరణాలను, పసుపు, ఎరుపు, ఆకుపచ్చ వంటి విలక్షణమైన రంగు రంగుల దుస్తులను ధరిస్తారు. స్త్రీలు చీరలను మోకాలి క్రింద వరకూ మాత్రమే ధరిస్తారు. నృత్యంలో ప్రధాన నాయికా, నాయకులు నెమలి ఈకలను చేతులలో ధరిస్తారు.
ఈ ధింసా నృత్యం బయటినుంచి చూసేవారికి ఒకేలా కనుపిస్తుంది. కాని అందులో పదిహేను రకాల ఆట ఇమిడి ఉంది. ఒకొక్క రకం నృత్యానికి ఒకొక్క ప్రత్యేక ప్రయోజనం, అవసరం ఉంది. ప్రధానంగా దింసా నృత్యంలో ఎనిమిది రకాల భేదాలను పరిశోధకులు గుర్తించారు.
కుండా అంటే ఒకరి నొకరు భుజాలతో తోసుకోవడం అని అర్ధం ఈ నృత్యంలో నర్తించే వాళ్ళు పక్కలకు ఊగుతూ, తమ భుజాలతో పక్క వాళ్ళను తోయడం ప్రత్యేక లక్షణంగా వుంటుంది.
దీపావళి రోజున ఒకే ఒక వ్యక్తి చేసే నృత్యం ఇది. ముఖ్యంగా వాల్మీకులు దీనిని చేస్తారు. ఇతర తెగలు కూడా ఇతర పండుగ సందర్భాలలో దీనిని చేస్తారు.
శివానీలమ్మ, బుగ్గారెడ్డి దంపతులకు ఐదవ సంతానంగా మార్గ శిర పౌర్ణమి 16 - 12 - 1967 వ సంవత్సరంలో నర్సయ్యగూడెం,పరిగి మండలం,రంగారెడ్డి జిల్లాలో జన్మించారు.తన పదకొండవ సంవత్సరానికే తండ్రి చనిపోగా,తల్లి ప్రోద్భలంతో ప్రాథమిక విద్యను అభ్యసించారు.తొమ్మిదవ తరగతిలోనే ప్రబోధ గీతంను,పదవ తరగతిలోనే సోమేశ్వర శతకాన్ని రచించారు.పండిత గోపదేవ శాస్త్రి వద్ద నాలుగు సంవత్సరాల పాటు న్యాయ,వైశేషిక,సాంఖ్య,యోగ,వేదాంత శాస్త్రములను,ఈశా,కేన,కఠోప,ముండక,మాండూక్య,ఐతరేయ,శ్వేతాశ్వతర,బృహదారణ్యకాది దశోపనిషత్తులను,మహర్షి దయానంద సరస్వతీకృత సమస్త వైదిక సాహిత్యాన్ని,బాగా అధ్యయనం చేసారు.పండిత గంగారాం వానప్రస్థి గారి వద్ద హిందీ భాషను,వేద సిద్ధతాలను అభ్యసించి,సంస్కృతంలో బి.ఏ విద్యను పూర్తి చేసారు.మనుధర్మ శాస్త్రమును తెనుగించి,పరిశోధించి ఎం.ఏ.ను పూర్తి చేసారు.మహర్షి దయానంద సరస్వతి ప్రతిపాదించిన విద్యా విధానం అనే అంశంపై రాష్ట్రీయ సంస్కృతి విద్యాపీఠం,తిరుపతిలో పరిశోధనా పత్రాలను సమర్పించి 2007 లో డాక్టరేట్ పట్టాను పొందారు.
వేద ధర్మ ప్రచార ట్రస్టును ఏర్పాటు చేసి నాలుగు వేల పుటలతో బృహత్గ్రంధంగా చతుర్వేద సంహితను ఋషి,దేవతా,ఛందస్సు,స్వరసహితంగా,మంత్రానుక్రమణికలతో,విస్తృతమైన పీఠికతో ప్రప్రథమంగా నిర్మించి ఆంధ్రలోకానికి అందించ్చారు.బ్రహ్మశ్రీ పండిత మలహిరి సిద్ధాంతాచార్యుల వారి చేత అనువధింపబడిన వేద భాష్యముల ముద్రణా కార్యం మర్రి కృష్ణారెడ్డి సంపాదకత్వంలో పూర్తి అయ్యింది.తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం వారు పేపరుకు ఆర్థిక సహాయం అందించగా,యజుర్వేద,సామవేద,అధర్వణ వేద భాష్యములను ఆంధ్ర లోకానికి తెలుగు భాషలో అందించారు.ప్రస్తుతం ఋగ్వేదంను పూర్తిగా తెలుగు లోకానికి అందించే పనిలో వున్నారు .
వేద సాహిత్యాన్ని వెలికి తీసి తెలుగు వారికి తేటతెలుగులో నాలుగు వేదాలకు భాష్యాలను అందించిన వారు డా.మర్రి కృష్ణా రెడ్డి.ఈయన వేదగిరి పీఠ సంస్థాపకుడిగా,చతుర్వేద భాష్యముల పరిష్కర్తగా,సిద్ధాంతాలంకారునిగా,వేద సంపాదకుడిగా బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి .
ఆంధ్ర దేశంలో వేద ధర్మ ప్రచారం కొరకు ఒక నిర్మాణ కేంద్రం అవసరం అని ఎంచి వేదగిరిపై వేదపీఠాన్ని స్థాపించి వేదం మందిరానికి శంకుస్థాపన చేశారు.
2010లో ఆంధ్రప్రభ వంగూరి ఫౌండేషన్ ఆఫ్ అమెరికా సంయుక్తంగా నిర్వహించిన మొదటి అంతర్జాతీయ మహిళా కథల పోటీల్లో బహుమతి.
ఈమె తొలి కథ అరుగు 2006లో ప్రచురితమైనది. అప్పటి నుండి ఈమె 70కి పైగా కథలు, కొన్ని నవలలు వ్రాసింది. ఈమె కథల సంపుటి వెలుగురేఖలు పేరుతో ఆంగ్లంలోనికి అనువదించబడింది.
పంజాబీ జానపద మతం అనేది పంజాబీ ప్రజల విశ్వాసాలు, నమ్మకాలు, వారు పాటించే వివిధ ఆచారాలు. ఇందులో పూర్వీకులను పూజించటం, గ్రామదేవతలను పూజించటం, ప్రాంతీయ పండగలను ఆచరించడం వంటివి ఉన్నాయి. పంజాబీ జనపద మతానికి అంబంధించి పలు తీర్థస్థలాలున్నాయి. ఇవి హిందూ, ఇస్లాం మతాలలాంటి పెద్ద మతాల సారాల కలయికగా కనిపిస్తాయి. ఈ తీర్థస్థలాలలో మతసామరస్యం, ఔన్నత్యంతో జీవించిన మహానుభావులను దైవంతో సమానంగా భావించడం లాంటివి కనిపిస్తాయి.
ఈ జథేరా పేరు ఆ కులపెద్ద లేదా గ్రామపెద్ద ఇంటిపేరు మీద గానీ, గ్రామం పేరు మీద గానీ ఉండవచ్చు. కొన్ని కుటుంబాలలో ఈ జథేరాను తొలిసారి కనిపెట్టిన వ్యక్తి పుణ్యాత్ముడుగా పరిగణించబడవచ్చు. అలాంటి సందర్భాలలో ఒకే వ్యక్తి మూలపురుషుడిగానూ, పుణ్యాత్ముడిగానూ పరిగణించబడతాడు.
ఒక గ్రామపెద్ద చనిపోయిన వెంటనే ఆ గ్రామ శివార్లలో ఆ గ్రామపెద్దకు ఒక సన్నిధి వెలుస్తుంది. అక్కడ ఒక జెండా చెట్టు స్థిరపడుతుంది. ఒక గ్రామానికి ఇలాంటి జెండా చెట్లు ఎన్నో ఉంటాయి.
జథేరా అనేది ఒక కులం లేదా ఇంటిపేరుకు మూలవ్యక్తిని గౌరవిస్తూ నిర్మించిన సన్నిధి. ఇక్కడ ఇంటిపేరులో పుట్టిన పుణ్యాత్ములందిరికీ పూజలు జరుగుతాయి.
దేవలోక్ అనేది దేవుళ్ళు, దేవదూతలు, పుణ్య పురుషులు/స్త్రీలు, పూర్వీకులు నివసించే క్షేత్రం, ఇది ఆకాశంలో ఉంది. పూర్వీకులు దేవుళ్ళు లేదా పుణ్యాత్ములు అవ్వవచ్చు.
అంజలీ మీనన్ ప్రముఖ భారతీయ సినీ దర్శకురాలు, సినీ రచయిత్రి. మలయాళ చిత్రం మంజదికురు సినిమాతో దర్శకురాలిగా సినీ రంగంలోకి అడుగుపెట్టారు ఆమె. ఈ సినిమాకు అంజలి అంతర్జాతీయ ఫిలిం క్రిటిక్ ఫెడరేషన్ నుండి ఉత్తమ మలయాళ చిత్రం, ఉత్తమ భారతీయ తొలి చిత్రం పురస్కారాలు అందుకున్నారు అంజలి. ఆమె రెండో చిత్రం బెంగుళూర్ డేస్ మంచి హిట్ అయింది. ఆ తరువాత ఉస్తాద్ హొటల్ సినిమాకు రచన చేశారు ఆమె. ఈ సినిమా కమర్షియల్ గా మంచి విజయంగా నిలవడమే కాక విమర్శకుల ప్రశంసలు పొందింది.
ఆమె దుబాయ్లో పెరిగారు. పూణె విశ్వవిద్యాలయంలో కమ్యూనికేషన్ స్టడీస్ లో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేషన్ చదివారు ఆమె. 2003లో లండన్ ఫిలిం స్కూల్ లో డిగ్రీ చేసిన అంజలి, ఎడిటింగ్, నిర్మాణం సినీ దర్శకత్వ శాఖల్లో డిస్టింక్షన్ హానర్ పొందారు. ఆమె గ్రాడ్యుయేషన్ సమయంలో రేజ్ కెంప్టన్, అర్చే పంజాబీలతో, ఆసిఫ్ కపాడియా ఎగ్జిక్యూటివ్ నిర్మాతగా తీసిన బ్లాక్ నార్ వైట్ చిత్రం పాం స్ప్రింగ్స్ అంతర్జాతీయ ఫిలిం ఫెస్టివల్ లో ప్రదర్శింపబడింది.
భారతదేశం, మధ్య ఆసియా, యుకెలలో షార్ట్ ఫిక్షన్, డాక్యుమెంటరీ ప్రాజెక్టులతో తన కెరీర్ ను ప్రారంభించారు అంజలీ. 2006లో ముంబైలో వినోద్ మీనన్ తో కలసి లిటిల్ ఫిలింస్ ఇండియా పేరుతో ఫిలిం కంపెనీ మొదలుపెట్టారు. ఆమె స్క్రీన్ ప్లే రచయితగానే కాక కథానికలు కూడా రాశారు. మాన్ సూన్ ఫీస్ట్ అనే కథానికల సంకలనంలో ఆమె కథ ఒకటి ప్రచురితమైంది. ఆమె భర్త, కొడుకుతో పాటు ముంబైలో నివసిస్తున్నారు అంజలి.
భూ సమవర్తన ఉపగ్రహమంటే భూ సమవర్తన కక్ష్యలో పరిభ్రమించే ఉపగ్రహం. దీని కక్ష్యా వ్యవధి ఒక భూభ్రమణ కాలానికి సమానంగా ఉంటుంది. ప్రతి సైడీరియల్ రోజుకు ఒకసారి ఈ ఉపగ్రహం ఆకాశంలో ఒకే పథంలో ప్రయాణిస్తుంది. ఈ పథంలోని ప్రతి స్థానానికీ రోజుకొక్కసారి, ప్రతిరోజూ అదే సమయానికి వస్తుంది. ఇది ప్రయాణించే పథం అనలెమ్మా ఆకారంలో ఉంటుంది. భూస్థిర ఉపగ్రహం కూడా ఒక భూ సమవర్తన ఉపగ్రహమే. ఇది భూ స్థిర కక్ష్యలో పరిభ్రమిస్తూ ఉంటుంది. దీని కక్ష్య, భూమధ్య రేఖకు సరిగ్గా ఎదురుగా పైన ఉంటుంది. టండ్రా దీర్ఘవృత్త కక్ష్య భూ సమవర్తన కక్ష్యకు మరో ఉదాహరణ.
భూ సమవర్తన ఉపగ్రహం భూమ్మీద ఏదైనా ఒక స్థానం నుండి చూస్తే, ఆకాశంలో ఒకే ప్రాంతంలో ఉంటుంది. అంచేత భూమ్మీద ఉండే స్టేషనుకు ఎల్లప్పుడూ కనబడుతూ ఉంటుంది. భూస్థిర ఉపగ్రహం, భూమ్మీద ఏ స్థానం నుండి చూసేవారికైనా ఆకాశంలో ఒకే స్థానంలో స్థిరంగా ఉంటుంది. భూమ్మీద నుండి దాన్ని గమనించే యాంటెన్నాలు స్థిరంగా ఒకచోటే ఉండవచ్చు, దిశ కూడా మార్చనవసరం లేదు. అలాంటి ఉపగ్రహాలను సమాచార వ్యవస్థ కోసం వాడుతారు; భూ సమవర్తన వ్యవస్థ అంటే భూ సమవర్తన ఉపగ్రహాల ద్వారా సమాచార ప్రసారం మీద ఆధారపడిన సమాచార వ్యవస్థ.
భూ సమవర్తన ఉపగ్రహపు కక్ష్య భూమధ్య రేఖతో కచ్చితంగా ఒకే వరుసలో ఉండకపోతే దాన్ని వాలు కక్ష్య అంటారు. భూమ్మీదనుండి చూసేవారికి అది ఒక స్థిర బిందువు చుట్టూ డోలనంలో ఉన్నట్లుగా కనిపిస్తుంది. ఈ వాలు యొక్క కోణం - భూమధ్య రేఖ్హాతలానికి, కక్ష్యకూ మధ్య ఉన్న కోణం - తగ్గే కొద్దీ ఈ డోలనాల పరిమాణం కూడా తగ్గుతూ ఉంటుంది. ఈ కోణం సున్నాకు చేరేసరికి ఉపగ్రహం ఆకాశంలో ఒకే స్థానంలో స్థిరంగా ఉండిపోతుంది. దీన్ని భూస్థిర కక్ష్య అంటారు.
భూస్థిర ఉపగ్రహాలు భూమధ్య రేఖకు ఎగువన ఒక స్థానంలో స్థిరంగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తాయి. భూమ్మీద ఉండే యాంటెన్నాలు దీన్ని అనుసరించడానికి కదలాల్సిన అవసరం లేదు. ఒక చోట స్థిరంగా ఉంటే చాలు. అందుచేత వీటి ఖర్చు ట్రాకింగ్ యాంటెన్నాల కంటే తక్కువ. ఈ ఉపగ్రహాలు సమాచార ప్రసారంలోను, టీవీ ప్రసారాలలోను, వాతావరణ ప్రసారాలలోనూ విప్లవాత్మక మార్పులు తీసుకువచ్చాయి. ఇవి మిలిటరీ ప్రయోజనాల కోసం కూడా ఉపయోగపడుతున్నాయి.
భూస్థిర ఉపగ్రహాల వలన ఒక ఇబ్బంది ఉంది: భూమి నుండి చాలా దూరాన ఉండడం చేత సిగ్నలు అక్క్డడికి వెళ్ళి తిరిగి రిసీవరును చేరేందుకు దాదాపు 0.25 సెకండ్ల సమయం పడుతుంది. టీవీ ప్రసారాల వంటి వాటికి దీనివలన ఇబ్బందేమీ ఉండనప్పటికీ, టెలిఫోను సంభాషణల్లో ఇబ్బంది తలెత్తుతుంది. నెట్‌వర్కు ప్రోటోకోల్‌ అయిన / కి కూడా ఇబ్బందికలుగుతుంది.
వీటితో ఉన్న మరో ఇబ్బంది - 60 డిగ్రీలకు పైబడిన అక్షాంశాల వద్ద కవరేజీ అసంపూర్ణంగా ఉంటుంది. యాంటెన్నాలను దాదాపుగా దిక్చక్రంవైపు చూసేలా అమర్చాల్సి ఉంటుంది. సిగ్నళ్ళకు అవరోధాలు, ఇంటర్‌ఫియరెన్స్ అధికంగా ఉంటాయి. ఈ సమస్యను అధిగమించేందుకు సోవియెట్ యూనియన్ మోల్నియా కక్ష్యల్లో ఉపగ్రహాలను స్థాపించింది.
భూ సమవర్తన అంటే ఉపగ్రహం యొక్క కక్ష్యాకాలం కచ్చితంగా ఒక సైడిరియల్ రోజు ఉంటుంది. దాంతో దాని కక్ష్యాకాలం ఒక పూర్తి భూభ్రమణంతో సమానంగా ఉంటుంది. దీనికి తోడు భూస్థిరంగా ఉండాలంటే, అది భూమధ్యరేఖకు ఎదురుగా పైన ఉండాలి. భూస్థిర కక్ష్య సమాచార ఉపగ్రహాలకు చాలా సాధారణమైన కక్ష్య.
తమిళనాడు లో ఎన్నో ప్రముఖ హిందూ దేవాలయాలు ఉన్నాయి. ఈ రాష్ట్రాన్ని దేవాలయాల భూమిగా పిలుస్తారు. దాదాపుగా 33,000 ప్రాచీన దేవాలయాలు ఉన్నాయి ఇక్కడ. అవన్నీ 800 నుంచీ 3500 ఏళ్ళ కన్నా ముందువిగా గుర్తించబడ్డాయి. ఈ రాష్ట్రంలో ఎక్కువగా హిందూ దేవాలయాలే ఉన్నాయి. అద్భుతమైన శిల్ప వైచిత్రి, వైవిధ్యమైన నిర్మాణం ఈ ఆలయాల ప్రత్యేకత. వీటిలో లభ్యమయ్యే శాసనాల ద్వారా ప్రాచీన సంస్కృతీ, సంప్రదాయాలు తెలుసుకోవచ్చు. ఇక్కడ లభ్యమయ్యే శాసనాలు దాదాపు 3,000 ఏళ్ళకు పూర్వానికి చెందినవి కూడా ఉన్నాయి. తమిళనాడు సాంస్కృతిక చిహ్నాలుగా ఈ దేవాలయాలు వెలుగొందుతున్నాయి. ఈ రాష్ట్రం దేవాలయ కోనేర్లకు కూడా చాలా ప్రసిద్ధం. ఇక్కడ దాదాపు 1,586 ఆలయాల్లో 2,359 కోనేర్లు ఉన్నాయి. వీటిలో శిథిలమైన దాదాపు 1,086 కోనేర్లను పునరుద్ధరించేందుకు తమిళనాడు ప్రభుత్వం సంకల్పించింది.
తెలంగాణ ప్రెస్ అకాడమీ చైర్మన్ పదవికాలం 2016, జూలై 13తో ముగియడంతో, ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ నారాయణ పదవీకాలాన్ని మరో మూడేండ్లు పొడిగించారు. ఆ తరువాత తిరిగి ప్రెస్ అకాడమీ చైర్మన్‌గా అల్లం నారాయణ పదవీకాలాన్ని పొడిగిస్తూ ముఖ్యమంత్రి కేసిఆర్ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. 2022 జూన్ 30వ తేదీతో ముగిసిన ఈ పదవీ కాలాన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మరో రెండేళ్లు పొడిగించింది. 2022, జులై 1 నుంచి 2024 జూన్ 30 వ‌ర‌కు మీడియా అకాడమీ చైర్మన్‌గా పదవిలో కొనసాగుతారు. చైర్మన్‌ పదవిని పొడిగించ‌డం ఇది మూడోసారి.
2014 జూలై 14న తెలంగాణ ప్రెస్ అకాడమీ తొలి చైర్మన్ గా అల్లం నారాయణ నియమితులయ్యారు. జర్నలిస్టులకు ఇండ్లు, హెల్త్‌కార్డులు, అక్రెడిటేషన్ల మంజూరు విషయమై తెలంగాణ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావుకు వినతిపత్రం అందించారు. ముఖ్యమంత్రి నుండి ప్రెస్ అకాడమీకి వచ్చిన రూ.20 కోట్ల నిధులతో జర్నలిస్టుల సంక్షేమనిధిని ఏర్పాటుచేసి, అధ్యక్షుడి వ్యవహరిస్తున్నారు.
భార్య: అల్లం పద్మ - టీచరు; కూతురు: రవళి - సాఫ్ట్ వేర్ ఇంజనీర్, ఇన్ఫోసిస్; అల్లుడు: ఈర్ల అనిల్ వర్మ - సివిల్ ఇంజనీర్, మల్టీ నేషనల్ కంపెనీ; కూతురు: భావన - మెడిసిన్, హౌస్ సర్జన్, ఉస్మానియా మెడికల్ కాలేజీ; కుమారుడు: రాహుల్ - ఇంజినీరింగ్; అన్నలు: అల్లం రాజయ్య - విరసం, సిమెంట్ కంపెని మేనేజర్ ; అల్లం వీరయ్య - టీచర్, పాటల రచయిత.
మూడు దశాబ్దాలకుపైగా పత్రికారంగానికి సేవలందిస్తున్న అల్లం నారాయణ, అల్లం నర్సయ్య బుచ్చమ్మ దంపతులకు కరీంనగర్ జిల్లా మంథని మండలం తాలుకా గాజులపల్లి గ్రామంలో 1958లో, డిసెంబరు 13 న జన్మించారు.