polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
కృష్ణ కెనాల్-నంద్యాల మార్గము బ్రిటిష్ భారతదేశం యొక్క అప్పటి మద్రాసు ప్రావిన్స్ లో మచిలీపట్నంకు గోవాలో మార్గోవా అనుసంధానం చేసే ముఖ్యమైన ఈస్ట్-వెస్ట్ కోస్ట్ లింక్ యొక్క ఒక భాగంగా ఉండేది. ఇది మొదట మీటరు గేజ్ గా దక్షిణ మరాఠా రైల్వేలు 1885-1890 సమయంలో నిర్మించారు. నల్లమల పరిధులు గుండా ట్రాక్ ఉండటం వలన, దాని ఫలితంగా చాలా కొన్ని ప్రధాన ఇంజనీరింగ్ పనులు, వీటి నిర్మాణం యొక్క పనులు ఈ మార్గము కొరకు చేపట్టడం జరిగింది. వీటిలో అత్యంత ఆకర్షణీయ భారీ దొరబావి వయాడక్ట్ , బొగడ టన్నెల్ ఉండటం, ఇవి రెండూ నంద్యాల నుండి గురించి 30 కి.మీ. దూరములో ఉన్నాయి.
రేపల్లె తీర పట్టణం బ్రాంచ్ మార్గము, గుంటూరు 60 కి.మీ. తూర్పు 1910 సం.లో అదే సంస్థ నిర్మించిడం జరిగింది. ఈ మార్గము తెనాలి వద్ద ఈస్ట్ కోస్ట్ రైల్వే ప్రధాన మార్గమునకు అనుసంధానము చేయబడింది. ఈ రెండు విభాగాలు భారతీయ రైల్వే 'ప్రాజెక్ట్ యొక్క యూని గేజ్ కింద 1993-95 సమయంలో బ్రాడ్ గేజ్‌గా మార్చబడ్డాయి. ప్రధానంగా ఈ గేజ్ మార్పిడి, మునుపటి యొక్క, ఎగుడు దిగుడు ప్రాంతాల్లో వెయ్యటం కష్టమైన పని. గాజులపల్లి, దిగువమెట్ట మధ్య పాత అమరికను విడిచిపెట్టి చాలా తక్కువ ఎత్తులో ఉన్న ఒక కొత్త బొగడ సొరంగం పొడవు 1.6 కిలోమీటర్లు, ఒక కొత్త దొరబావి వయాడక్ట్ భారీ వ్యయంతో నిర్మించారు.
గుంటూరు రైల్వే డివిజను పూర్తిగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రము పరిధిలో ఉండటమే కాకుండా, నల్గొండ జిల్లా, గుంటూరు జిల్లా, కర్నూలు జిల్లా, ప్రకాశం జిల్లాల ప్రజలకు సేవలు అందిస్తోంది. పూర్తిగా బ్రాడ్ గేజ్ ట్రాక్ మండలం కలిగిన ఈ డివిజను. అత్యంత దూరాలతో, కనీసం ఉత్పాదకత కలిగిన ఉన్న ప్రాంతాలు దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ పరిధిలోని విజయవాడ, సికింద్రాబాద్, గుంతకల్లు డివిజన్లలో ఉన్నటువంటివి దీనిలో విలీనం ద్వారా ఇది ఏర్పడింది. ఈ డివిజన్ 618.8 కిలోమీటర్ల మొత్తం మార్గం పొడవు విస్తరించి 67 ప్రధాన, చిన్న స్టేషన్లు కలిగి ఉంది. వర్గం వారీగా విభజన ఈ క్రింది విధముగా ఉంది.
గుంటూరు డివిజన్ భారతీయ రైల్వేలు సంస్థ, దక్షిణ మధ్య రైల్వే , జోన్ లో గల ఆరు డివిజన్ల లో ఒకటి. దక్షిణ మధ్య రైల్వే ప్రధాన కార్యాలయం తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని సికింద్రాబాదులో ఉండటమే కాకుండా, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రము లోని దాదాపు మొత్త భూభాగములో, అంతేకాక మహారాష్ట్ర లోని పెద్ద భాగం, అదేవిధముగా మధ్యప్రదేశ్, కర్ణాటక, తమిళనాడు రాష్ట్రాలలో కొంత కొంత భాగం చొప్పున తన సేవలు అందిస్తోంది. గుంటూరు డివిజన్ అధికారిక డివిజన్ కార్యాలయం, రైలు వికాస్ భవన్, పట్టాభిపురం, గుంటూరు వద్ద ఉంది.
గుంటూరు-మాచెర్ల విభాగం, వెనుకబడిన తెలంగాణ లోపలి ప్రాంతానికి సేవలను అందించేందుకు ఎమ్‌ఎస్‌ఎమ్‌ఆర్ ద్వారా 1930 లో నిర్మించారు. ఇది చాలా వాస్తవానికి మీటర్ గేజ్‌గా ఉంది, 1992-93 లో బ్రాడ్ గేజ్ కు మార్చారు. ఈ విభాగం ప్రముఖంగా ప్రధానంగా పిడుగురాళ్ళ నుండి, సున్నపురాయి, క్వార్ట్జ్, సిమెంట్ రవాణా కోసం ఉపయోగించిన లైమ్ సిటీగా పిలిచేవారు.
పగిడిపల్లి-రేపల్లె మార్గంలో ఈ డివిజన్ ద్వారా సేవలు పొందుతున్న గుంటూరు, నల్గొండ నగరాలే కాకుండా ప్రధాన నగరాలు, పట్టణాలు అయిన మిర్యాలగూడ, నడికుడి, సత్తెనపల్లె, పిడిగురాళ్ళ, తెనాలి, రేపల్లె ఉన్నాయి. నంద్యాల ముక్క నందు, ప్రధాన పట్టణాలు అయిన దొనకొండ, కంబం, వినుకొండ, నరసరావుపేట, మార్కాపురం, గిద్దలూరు, నంద్యాల ఉన్నాయి.
27 కి.మీ. పొడవున్న మార్గము. ఈ మార్గము మాచెర్ల నుండి నాగార్జున సాగర్ ఆనకట్ట సైట్ వరకు నిర్మాణ సామాగ్రి తీసుకు రావడానికి నిర్మించారు.
ఈ రైల్వే ట్రాక్ సుమారు 7 కి.మీ. దూరములోని కంబం రైల్వే స్టేషను నుంచి చారిత్రాత్మక కంబం ట్యాంక్ ద్వారా వెళుతుంది. ఇది దక్షిణ మధ్య రైల్వే లోని గుంటూరు-నంద్యాల రైలు మార్గములో అత్యంత సుందరమైన లోయలలో ఇది ఒకటి.
సుమారు 17 జతల ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు, 26 జతల సాధారణ ప్యాసింజర్ రైలు బండ్లు ఈ రైల్వే డివిజను ద్వారా సేవలు పొందుతున్నాయి.
ఈ డివిజన్, 2009 ఏప్రిల్ లో దక్షిణ మధ్య రైల్వే యొక్క 54వ రైల్వే వీక్ వేడుకలులో సిగ్నల్, టెలికమ్యూనికేషన్స్ విభాగంలో ఎక్స్‌లెన్స్ షీల్డ్ లభించింది.
ఈ డివిజను ద్వారా రవాణా ప్రాథమిక వస్తువు సిమెంట్గా ఉంది. ఇతర వస్తువుల ధాన్యాలు, పత్తి, మిరపకాయలు, కలప వ్యర్థాలు ఉన్నాయ
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు బొబ్బిలిలో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల బొబ్బిలిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల కోమటిపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు కోమటిపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం బొబ్బిలిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
సెప్టెంబరు 2017 నాటికి, నెల్లూరు జిల్లాలో దగ్దార్తి వద్ద ఉన్న నో ఫిల్ల్స్ గ్రీన్ ఫీల్డ్ ఎయిర్పోర్ట్ అభివృద్ధికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆదేశాలు జారీ చేసింది. - టర్బో కన్సార్టియం ప్రెవేట్. లిమిటెడ్, ప్రభుత్వ ప్రైవేటు భాగస్వామ్యం కింద. - రూ .368.38 కోట్ల మొత్తం పెట్టుబడులను ప్రతిపాదించింది. 224 కోట్లు. కార్గో కార్యకలాపాలు, ఆదాయ ఉత్పాదనపై ప్రధాన దృష్టి కేంద్రీకరించిన 1.26 మిలియన్ మొత్తం ప్రయాణీకుల నిర్వహణ సామర్ధ్యంతో 4 విమానాల విమానానికి బదులుగా 4 విమానాల నిర్వహణ కోసం ఈ కన్సార్టియం ప్రతిపాదించింది.
చలనచిత్ర నటుడు రామ్ చరణ్ తేజ యొక్క సంస్థ, టర్బో- మెఘా గ్రూపుకు అనుకూలంగా ఉన్న, ప్రతిపక్ష పార్టీల నుండి విమర్శలు వచ్చాయి. ఆ నటుడు ట్రూజెట్ బ్రాండ్ పేరుతో ఎయిర్లైన్స్ కలిగి ఉన్నారు. . టర్బో కన్సార్టియం కోసం సెక్యూరిటీ క్లియరెన్స్ను కేంద్రం నుంచి అందుకున్నట్లు ప్రభుత్వానికి నివేదించిన మే 12 న బెగోరం ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్పోర్ట్ కార్పొరేషన్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ నుంచి ఈ లేఖను స్వీకరించిన తరువాత రాష్ట్ర ప్రభుత్వం టర్బోకు ఈ ప్రాజెక్ట్ను ప్రదానం చేసింది, డ్రాఫ్ట్ ఆమోదించింది రాయితీ ఒప్పందం.
2018 జూన్ 22 న, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నెల్లూరు ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్పోర్ట్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ తో ఉన్న ఒక రాయితీ ఒప్పందాన్ని సంతకం చేసింది. దగ్గర్తిలోని గ్రీన్ ఫీల్డ్ ఎయిర్పోర్ట్ అభివృద్ధికి ఈ ఒప్పందం జరిగింది. కన్సార్టియం యొక్క , . వంకపతి ఉమేష్ ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ విమానాశ్రయ డెవలప్మెంట్ కార్పొరేషన్ ఎమ్.ఎన్. వెంకటేశ్వర్లు, అజయ్ జైన్ ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ , ప్రకారం, 2020 జనవరి నుంచి ప్రారంభం కానున్న దగదర్తి విమానాశ్రయం నుంచి వాణిజ్య కార్యకలాపాలు ప్రారంభం కానున్నాయి.
2018 జనవరి 26 న జిల్లా కలెక్టర్ ఆర్. ముటిలారాజు మాట్లాడుతూ జిల్లాలోని కావలి ప్రాంతంలోని దవదర్థి మండల పరిమితులలోని దమవరం గ్రామంలో అభివృద్ధి చేయబోయే గ్రీన్ ఫీల్డ్ విమానాశ్రయం కోసం భూ సేకరణ ప్రక్రియ పూర్తి అయింది. వెంటనే, పునాది రాయి ఈ ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్ట్ కోసం అధికారికంగా వేశాడు ఉంటుంది. గౌరవ రక్షణను పరిశీలించిన తరువాత నెల్లూరులో పెరేడ్ గ్రౌండ్స్లో తన రిపబ్లిక్ డే ప్రసంగాన్ని శ్రీరాజు పంపిణీ చేశారు.
నెల్లూరు విమానాశ్రయమును ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని నెల్లూరు జిల్లాలో నెల్లూరు నుంచి 30 కిలోమీటర్ల ఉత్తరంగా దగదర్తి సమీపాన నిర్మించేందుకు ప్రణాళికను రూపొందిస్తున్నారు. మారుమూల ప్రాంతాల అనుసంధానత మెరుగు క్రమంలో భారత విమానాశ్రయ అథారిటీ చే తక్కువ ఖర్చుతో విమానాశ్రయాల అభివృద్ధికి భారత కేంద్ర ప్రభుత్వం గుర్తించిన 50 స్థానాలలో ఇది ఒకటి.
ప్రభుత్వం - టర్బో కన్సార్టియం యొక్క సవరించిన ఆర్థిక ప్రతిపాదనను ఆదాయ వాటాపై అంగీకరించింది. ఇది 30 శాతం సీలింగ్కు ప్రతి సంవత్సరం ఒక శాతం పెరుగుదలతో విమానాశ్రయ పరిమితిని 16 వ వార్షికోత్సవం నుండి ప్రారంభించటానికి తొమ్మిది శాతం ప్రతిపాదించింది.
కన్నీరు, కష్టాలు హాస్యంగా చెప్పడంతో ఒక విశిష్టమైన శైలిని సాధించారు ముళ్లపూడి వెంకటరమణ. చిన్నతనంలోనూ, యౌవనంలోనూ అనుభవించిన దుర్భర దారిద్ర్యాన్ని సహజమైన హాస్యంతో మిళితం చేసి విలక్షణమైన రచనగా కోతి కొమ్మచ్చిని నిలబెట్టారు. సంఘటనలను కాలక్రమంలో వివరిస్తూనే ప్రస్తావనలు వచ్చినచోట ఆసక్తికరమైన వేరే విషయాలు, వేరే సంఘటనలు చెప్తూ పోయారు. ఇలా చెప్పే రచనా శిల్పానికే కోతి కొమ్మచ్చి అనే పేరు పెట్టారు. పుస్తకంలో కూడా పలుమార్లు అలా వేరే విషయంలోకి వెళ్ళినప్పుడు కోతి కొమ్మచ్చికి సంకేతంగా కో.కొ. అని రాశారు.
ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ ఆయన ఆత్మకథని రచించి స్వాతి వారపత్రికలో ధారావాహికగా ప్రచురించారు. రమణ తన ఆప్తమిత్రుడు బాపుతో కలిసి పెనవేసుకున్న జీవితాన్ని గురించి పేర్కొంటూ ఇది బాపు-రమణల ఆత్మకథ అని పేర్కొన్నారు. ఆత్మకథలో అనువైన చోట్ల బాపు బొమ్మలు కలిపి ప్రచురణ చేశారు. హాసం ప్రచురణలు సంస్థ ప్రచురణకర్తగా కోతి కొమ్మచ్చి ముద్రితమైంది.
కోతి కొమ్మచ్చి ప్రముఖ రచయిత, సినీ నిర్మాత ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ రాసిన ఆత్మకథలో మొదటిభాగం. కోతికొమ్మచ్చిలో ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ తన చిన్నతనం నుంచి ఆంధ్రపత్రికలో ఉపసంపాదకునిగా ఉద్యోగాన్ని వదిలివేయడం వరకూ రచనచేశారు. రచయిత తన జీవితంలో అనుభవించిన దారిద్ర్యాన్ని, విషాదాన్ని హాస్యంగా చెప్పడమనే విశిష్టమైన కృషిచేశారు.
2014 జూన్‌లో, ఇస్లామిక్ స్టేట్ ఇన్ ఇరాక్ అండ్ సిరియా లేదా ఇస్లామిక్ స్టేట్ ఇన్ ఇరాక్ అండ్ ది లెవంట్ అనే సంస్థ మరికొన్ని బలగాలతో కలిసి ఇరాకీ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా ఉత్తర ఇరాక్ ప్రాంతంలో పోరాటం ప్రారంభించాయి. ఈ పోరాటానికి నేపథ్యంగా డిసెంబర్ 2013లో ఇరాక్ దేశంలో జరిగిన కల్లోలాలు, వివాదాలు ఉన్నాయి. సమర్రా ప్రాంతంలో జూన్ 5న జరిగిన దాడితో ప్రారంభించి, జూన్ 9న మోసుల్ దిగ్బంధం, జూన్ 11న తిక్రిత్ దిగ్బంధంతో కొనసాగిస్తూ ఐ.ఎస్.ఐ.ఎస్., అనుబంధ బలగాలు కలిసి పలు నగరాలను ఇతర ప్రాంతాలను స్వాధీనపరుచుకున్నాయి. ఇరాకీ ప్రభుత్వ సైన్యాలు జూన్ 13న దక్షిణ దిశగా కదలడంతో కుర్దిష్ బలగాలు వివాదాస్పదమైన ఉత్తర ఇరాక్ ప్రాంతంలోని కిర్కుక్‌లోని చమురు క్షేత్రాలపై ఆధిక్యత సంపాదించాయి. జూన్ నెలాఖరుకు ఇరాక్ ప్రభుత్వం జోర్డాన్, సిరియాలతో పాటుగా పశ్చిమ సరిహద్దుపై తన నియంత్రణను పూర్తిగా కోల్పోయింది.
మోసుల్ దాడి, ఆపైన రాత్రికి రాత్రి దిగ్బంధం వంటి పరిణామాలతో జూన్ 10న ఇరాక్ ప్రధాని నౌరి అల్-మలికి ఆ దేశంలో జాతీయ అత్యయిక స్థితికి పిలుపునిచ్చారు. ఐతే రక్షణ స్థితిగతులను పక్కనపెట్టి ఇరాక్ పార్లమెంట్ మలికిని అత్యయిక స్థితి అమలుచేసేందుకు అంగీకరించలేదు. పలువురు సున్ని, కుర్దిష్ తెగలకు చెందిన చట్టసభ్యులు ప్రధాని అత్యయిక స్థితి ద్వారా తన అధికార పరిధిని విస్తరించడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ పార్లమెంటు సెషన్లను బహిష్కరించారు.
పశ్చిమ ఇరాక్‌లో 2013 డిసెంబరు నుంచి సాయుధులైన తెగలు, ఇరాకీ భద్రతా దళాలు, ఇస్లామిక్ స్టేట్ ఇన్ ఇరాక్ అండ్ లెవెంట్ సంస్థ ల మధ్య ఘర్షణలు చోటు చేసుకుంటూనే ఉన్నాయి. 2014 జనవరి తొలినాళ్ళలో ఐఎస్‌ఐఎస్ ఉగ్రవాద సంస్థ ఫల్లుజా, రమదీలను విజయవంతంగా నియంత్రణలోకి తీసుకోగలిగింది. అప్పటికే తన నియంత్రణలో ఉన్న అన్బర్ ప్రావిన్స్‌లో మరింతగా బలపడింది. అనంతరకాలంలో ఇరాకీ సైన్యం ఐఎస్‌ఐఎస్ నియంత్రణలోని అన్బర్ ప్రాంతాన్ని తిరిగి ప్రభుత్వ నియంత్రణలోకి తీసుకువచ్చేందుకు ఎదురుదాడి ప్రారంభించింది. ఈ ఎదురుదాడికి ముందు ఇరాక్ ప్రధాని నౌరి అల్-మలికి ఈ యుద్ధాన్ని ప్రాచీన కాలంలో హుస్సేన్ అనుచరులకు, యాజిద్ అనుయాయులకు మధ్య జరిగిన యుద్ధానికి కొనసాగింపుగా అభివర్ణించడం వివాదాస్పదమైంది. ఆ వ్యాఖ్యల మూలాలు 7వ శతాబ్దినాటిదిగా చెప్పబడే షియైట్ యుద్ధం వరకూ వెళ్తున్నాయి. ఈ వ్యాఖ్యల్లో సున్నీ వర్గీయులను ఇరాకీ ప్రభుత్వాన్ని విడదీసినట్టు అయింది.
ఇదే తరహా ఆక్రమణలు సరిహద్దు దేశమైన సిరియాలో కూడా కొనసాగాయి. ఐఎస్‌ఐఎస్‌కు సిరియాలో ఆయుధాలు లభించడంతో మరింత బలపడింది. జూన్ ప్రారంభంలో ఇరాక్ మధ్య, ఉత్తర ప్రాంతాలకు ఆక్రమణదారులు చొచ్చుకుపోవడం ప్రారంభించారు. అదే సమయంలో ఉగ్రవాదులు ఇంకా ఫల్లుజా, జర్మాలతో పాటుగా హదితా, జుర్ఫ్ అల్ శకర్, అనాహ్, అబు ఘరిబ్ వంటి ఇతర చిన్నచిన్న ప్రాంతాలపై పట్టు సాధించారు.
ఆమె 1990 లో మహిళా కాంగ్రెస్ కు అధ్యక్షురాలిగా తన రాజకీయాన్ని ప్రారంభించారు. కాంగ్రెస్ పార్టీలోని సీనియర్ దళిత నాయకులుగా ఆమె 10 వ లోక్‌సభకు 1991 లో హర్యానాలోని సిర్సా నియోజకవర్గం నుండి గెలుపొందారు. పి.వి.నరసింహారావు ప్రభుత్వంలో ఆమె విద్య, సాంస్కృతిక శాఖలో యూనియన్ మంత్రిణిగా యున్నారు. 1996 లో హర్యానాలో కాంగ్రెస్ పార్టీ సంక్షోభంలో ఉన్నప్పటికీ ఆమె 11 వ లోక్‌సభకు కూడా ఎన్నికైనారు.
2004 లో ఆమె హర్యానా లోని అంబాలా లోక్‌సభ నియోజకవర్గానికి ఎన్నికై ప్రాతినిధ్యం వహించారు. ఈమె మన్‌మోహన్ సింగ్ ప్రభుత్వంలో గృహనిర్మాణం, పట్టణాభివృద్ధి శాఖకు స్టేట్ మినిస్టర్ గా యున్నారు. 2009 మే 16 లో ఆమె అదే నియోజకవర్గంలో మరల ఎన్నికైనారు. అంబాలా నియోజకవర్గంలో వరుసగా రెండుసార్లు ఎన్నికై రికార్డు సృష్టించారు. ఆమె హౌసింగ్, అర్బన్ పోవర్టీ, కల్చర్ శాఖలో మంత్రిణిగా యున్నారు.
కుమారి సెల్జా 15వ లోక్‌సభ సభ్యులు. ఈమె భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకురాలు. ఆమె 15 వ లోక్‌సభలో యు.పి.ఎ ప్రభుత్వంలో సామాజిక న్యాయశాఖ, సాధికారత రంగానికి కేబినెట్ మంత్రిణిగా యున్నారు. ఆమె జనవరి 2014 న రాజీనామా చేశారు. ఈమె అతిపిన్న వయసులో భారతదేశంలో కేంద్ర మంత్రి పదవిని స్వీకరించిన తొలి మహిళగా చరిత్ర సృష్టించారు.
సెల్జా కుమారి చండీఘర్ లో దళిత నాయకుడైన దల్బీర్ సింగ్ కు జన్మించారు. ఆమె జేసస్, మేరీ కాన్వెంట్ లో విద్యాభ్యాసం చేశారు. ఆమె ఎం.అ, ఎం.ఫిల్ పంచాజ్ విశ్వవిద్యాలయంలో పూర్తి చేశారు.
రూపకం అనేది ఆంగ్లములో డ్రామా అనే దానికి సంస్కృతంలో ప్రయోగించే సమానార్ధకపదం. నటులు ఆయా పాత్రల రూపాలను ఆరోపించుకొని అభినయిస్తారు కాబట్టి దీనికి రూపకమని పేరు వచ్చింది. రూపక భేదాల్లో ఒకటి నాటకం. ఇప్పుడు ప్రచారంలో నాటకమనే పదమే ఉంది. అందువల్ల రూపక నాటక పదాలను పర్యాయపదాలుగా వాడతారు.
సాధారణ సరళరేఖాత్మక కటకాలు మెరుగైన సూదిబెజ్జం కటకాలుగా వర్ణించవచ్చును. బొమ్మలలో చూపినట్టు పిన్ హోల్ కటకాలలో ఉన్న సూది బెజ్జం కాంతిలో చాలా రేఖలకి అడ్డుకట్ట వేసి వస్తువు యొక్క ఒక్కో బిందువుకి ఒక్కటేసి రేఖని ఇమేజ్ సెన్సర్ పైకి ప్రసరింపజేస్తుంది. పిన్ హోల్ కటకాల పరిమితులు:
పిన్ హోల్ కెమెరా యొక్క సూక్ష్మ రంధ్రం విస్తీర్ణం పెద్దదయితే బొమ్మలో స్పష్టత లోపిస్తుంది. ప్రాథమికంగా ఒక్కో పిక్సెల్ అపెర్చర్ స్టాప్ యొక్క నీడ కావటంతో పిక్సెల్ యొక్క పరిమాణం అపెర్చర్ యొక్క పరిమాణం కంటే చిన్నదేమీ కాదు. ఇక్కడ పిక్సెల్ అనగా ఒక బిందువు నుండి వస్తువు మధ్యలో ఉన్న డిటెక్టర్ యొక్క వైశాల్యంలో కాంతికి బహిర్గతమయ్యే ప్రదేశం
పిన్ హోల్ ని ఒక స్థాయి వరకు చిన్నది చేయటంతో స్పష్టతని పెంచవచ్చును. కానీ ఈ స్థాయి దాటితే బంధింపబడే కాంతి తగ్గిపోవచ్చును
పిన్ హోల్ చిన్నది చేయటం వలన పెరిగే సామర్థ్యాన్ని వివర్తన పరిమితం చేస్తుంది. ఫలితంగా ఒక స్థాయి దాటిన తర్వాత రంధ్రాన్ని చిన్నది చెయ్యటం వలన ప్రతిబింబంలో అస్పష్టత పెరగటమో లేదా అది చీకటిగా కనిపించటమో జరగవచ్చును.
"పిన్ హోల్ కటకాన్ని ఎక్కువ కాంతిని అనుమతిస్తూనే బిందువు పరిమాణాన్ని కావలసినంత చిన్నది గా ఉంచుకోవటం ఎలా?" అన్న ప్రశ్నకి సమాధానం "సాధారణ కటకాలను ఉపయోగానికి తేవటం" అవుతుంది. పిన్ హోల్ వద్ద ఫిలిం ప్లేన్ అంత దూరం గల నాభ్యంతరం ఉన్న ఒక సాధారణ కుంభాకార కటకాన్ని ఉంచాలి (కెమెరా దూరంలో ఉన్న వస్తువులని చిత్రీకరించటానికి ఉపయోగించినపుడు) . వస్తువు నుండి వెలువడుతున్న చివరి కాంతి రేఖలని ఈ కటకం దాని అక్షరేఖ నుండి ఉన్న దూరాన్ని బట్టి వంపుకి గురి చేసి, వస్తువు నుండి వెలువడుతున్న మధ్య కాంతి రేఖలని కటకం నేరుగా ప్రసరింపజేస్తుంది. కటకం లేకున్ననూ ఇంచుమించు ఇదే జ్యామితి వర్తించిననూ కటకం ఉన్నప్పుడు ప్రతిబింబపు బిందువులు ప్రకాశితాలై ఏర్పడే శంఖాకార కాంతిరేఖలు లేనపుడు ఏర్పడవు.
కెమెరాకి ముందు వైపు ఒక సూక్ష్మ రంధ్రం ఉంటుంది. ఈ సూక్ష్మ రంధ్రం యొక్క వాస్తవిక ప్రతిబింబం బాహ్య ప్రపంచం నుండి చూసినపుడు కటకానికి ప్రవేశిత కంటిపాప అవుతుంది. వస్తువు యొక్క ఒక బిందువు నుండి వెలువడే కాంతి కిరణాలు ఈ ప్రవేశిత కంటిపాప గుండా పయనించి ఇమేజ్ సెన్సర్/ఫిలిం పై అదే బిందువు వద్ద మరల కేంద్రీక్రుతం అవుతాయి. కెమెరా లోపలి నుండి ప్రొజెక్టరు వలె పనిచేసే ఈ కటకం యొక్క వాస్తవిక ప్రతిబింబం కటకానికి నిష్కృమిత కంటిపాప అవుతుంది. వాడుకలో ఉన్న కెమెరా కటకాలలో కటక భ్రాంతిని తగ్గించటం వంటి ఇతర లక్షణాలున్ననూ వాటిలోనూ పని చేసే ప్రాథమిక సిద్ధాంతం మారదు. శంఖాకార కాంతిరేఖలు ప్రవేశిత కంటిపాప వద్ద సేకరించబడి, నిష్క్రమిత కంటిపాప నుండి ఇమేజ్ ప్లేన్ పై ప్రొజెక్ట్ చేయబడతాయి.
కెమెరా కటకం కెమెరా లోపల అమర్చబడి, ఇతర యంత్రగతులతో సమష్టిగా ఉపయోగించి వస్తువుల ప్రతిబింబాలని సృష్టించి ఫోటోగ్రఫిక్ ఫిలిం పై గానీ ఇతర మాధ్యమాలలో గానీ నిక్షిప్తం చేసే ఒక ఆప్టికల్ కటకం లేదా కటకాల సమూహం.
స్థిర చిత్రాలని, చలనచిత్రాలని, ఖగోళ, సూక్ష్మ చిత్రాలని చిత్రీకరించే వివిధ రకాలైన కెమెరాలలో లేదా ఏ ఇతర కెమెరాలోనైనా ఉపయోగించే కటకాలలో పెద్దగా తేడా లేకున్ననూ, వాటి తయారీ, నిర్మాణాలలో తేడా ఉంటుంది. లెన్సు కెమెరాకి స్థిరంగా అమర్చబడి ఉండవచ్చును. లేదా వివిధ నాభ్యంతరాలు, సూక్ష్మ రంధ్రాలు లేదా ఇతర లక్షణాలలో తేడాలు గల వేర్వేరు కటకాలని అవసరానికి తగ్గట్టుగా అమర్చుకొనే సౌలభ్యం కలిగి ఉండవచ్చును.
సూత్రప్రకారం కెమెరాకి ఒక సాధారణ కుంభాకార కటకం సరిపోయిననూ దృష్టి దోషాలని సరి చేయగలిగే సామర్థ్యం గల పలు లెన్స్ ల సమూహం వాడుకలో ఉంది. ఏ కటక వ్యవస్థలో నైననూ కొంతవరకు దృష్టిలోపాలు ఉంటాయి. కటకాన్ని తయారు చేసే సమయం లోనే తయారీదారు ఈ దోషాలని సరి చేసుకుంటూ ఫోటోగ్రఫిక్ ఉపయోగానికి/భారీ ఉత్పత్తికి అనువుగా రూపొందించాలి.
ఫోకల్ రేషియో లేదా ఎఫ్-సంఖ్యగా సూచించబడే ఒక కటకం యొక్క గరిష్ఠ ఉపయోగకర అపెర్చరు, నాభ్యంతరాన్ని ఉపయోగిత సూక్ష్మరంధ్రం తో భాగించటం వలన వస్తుంది. ఎఫ్-సంఖ్య తగ్గే కొద్దీ ఫోకల్ ప్లేన్ వద్ద అధిక కాంతి తీవ్రత అధికమౌతుంది. ఇతర పరిస్థితులు అలాగే ఉన్నప్పుడు చిన్న అపెర్చర్లతో పోలిస్తే విశాల అపెర్చర్ లు తక్కువ అగాథ క్షేత్రాలు లను ఇస్తాయి. కాంతిని కొలవగలిగే సాంకేతికాంశాలు, ప్రకాశితాల త్రీవ్రతని తగ్గించే ద్వితీయ అపెర్చరు సాంకేతికాంశాలు; సిద్ధాంతపరంగా మేలైన, కచ్చితమైన దృష్టికై కాంతివంతమైన, తక్కువ అగాథ క్షేత్రం గల చిత్రాల పై దృష్టి సారించేందుకు ఎస్ ఎల్ ఆర్ కెమెరా లలో ఎక్స్పోజరు అయ్యేంతవరకు సూక్ష్మరంధ్రాన్ని తెరిచి పట్టి ఉంచే సాంకేతిక అంశాలు ఉపయోగంలో ఉన్న కటక సమూహాలలో ఉండగలవు.
నాభ్యంతరాలు సాధారణంగా మిల్లీమీటర్లలో కొలవబడతాయి. కొన్ని పురాతన కటకాలు సెంటీమీటర్లలో మరికొన్ని ఇంచిలలో కూడా కొలవబడతాయి. ఒక ఫిలిం/సెన్సరు పరిమాణానికి కర్ణము యొక్క పొడవుని బట్టి కటకాలు ఈ క్రిందివిధంగా నిర్ధారించబడతాయి.
దీర్ఘదృష్టి కటకం: ఫిలిం లేదా సెన్సర్ కర్ణానికంటే ఎక్కువ నాభ్యంతరం గల ఏదైనా ఒక కటకం. దృష్టికోణం చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. అత్యధికంగా ఉపయోగించబడే సాధారణ దీర్ఘదృష్టి కటకాలను టెలిఫోటో కటకం అంటారు. కటకపు నాభ్యంతరం కంటే కటకం యొక్క పొడవుని తక్కువగా ఉండే విధంగా వీటి రూపకల్పన జరుగుతుంది.
వివిధ నాభ్యంతరాలు గల కటకాలని ఉపయోగించటం యొక్క దుష్ఫలితం వివిధ దూరాల నుండి ఒకే వస్తువుని కెమెరా ఫ్రేంలో బంధించే ప్రయత్నంలో వేర్వేరు దృక్కోణాలు ఏర్పడడం. చేతిని చాచిన ఒక మనిషి యొక్క అదే చిత్రాన్ని సాధారణ, విశాల కోణ, టెలిఫోటో కటకాలతో వివిధ దూరాల నుండి తీసినచో దృక్కోణాలు మారబడును. విశాల కోణ కటకంతో తీసిన చిత్రంలో తలతో పోలిస్తే చేతులు చాలా పొడవుగా అగుపిస్తాయి. నాభ్యంతరం పెరిగే కొద్దీ చాచిన చేతి యొక్క అతిశయం తగ్గుతుంది. అయితే ఇవే కటకాలతో ఒకే దూరం నుండి తీసిన చిత్రాలు పెద్దవిగా చేసి కత్తిరించి చూస్తే, అన్ని చిత్రాలు ఒకే దృక్కోణంతో ఉంటాయి. దూరం ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఏర్పడే దృక్కోణం శ్లాఘనీయంగా ఏర్పడే లక్షణం ఉండటం వలన రూప చిత్రా లకి ఒక మోస్తరు దీర్ఘదృష్టి కటకం ఉపయోగించాలి.
ఆప్టికల్ కటకాల ప్రాథమిక రెండు పరామితులు నాభ్యంతరం , గరిష్ఠ సూక్ష్మరంధ్రం . కటకం యొక్క నాభ్యంతరం ప్రతిబింబ సమతలం పై ఏర్పడే ప్రతిబింబాన్ని ఎంత పెద్దదిగా చేయగలదో నిర్ధారించగా సూక్ష్మ రంధ్రం ఆ ప్రతిబింబ కాంతి తీవ్రతని నిర్ధారిస్తుంది. ఏ ఫోటోగ్రఫిక్ వ్యవస్థకైనా నాభ్యంతరం వీక్షణ కోణాన్ని నిర్ధారిస్తుంది. తక్కువ నాభ్యంతరాలు ఎక్కువ నాభ్యంతరాల కంటే విశాల దృష్టి క్షేత్రాలని ని అందిస్తాయి. తక్కువ ఎఫ్-సంఖ్య తో సూచించబడే పెద్ద సూక్ష్మరంధ్రాలు అవే బహిర్గతాలకి లకి వేగవంతమైన షట్టర్ స్పీడ్ లని వాడటానికి అనుకూలిస్తుంది.
ఒక వస్తువుని అతి సమీపం నుండి ఫోటో తీయటం వలన అంతే పరిమాణం/అంతకంటే పెద్ద పరిమాణం గల ప్రతిరూపాన్ని సృష్టించే ప్రక్రియని మ్యాక్రో ఛాయాగ్రహణం అంటారు. వీటికోసం ప్రత్యేకంగా రూపొందించబడిన కటకాలని మ్యాక్రో కటకం అంటారు. అతి చిన్న వస్తువుల ఛాయాచిత్రాలను సృష్టించటానికి ఈ ప్రక్రియని వాడుతారు. ఇటువంటి కటకాలలో క్షేత్రపు అగాథాలు చాలా పరిమితంగా ఉంటాయి.
కటకం చుట్టూ ఉన్న పీపాని తిప్పటం, లేదా ఎలెక్ట్రిక్ మోటర్ ని మీట నొక్కటం ద్వారా అలా తిప్ప గలిగేలా చేయటం వంటి కొన్ని అంతర్గత అంశాల సవరణల కటకం యొక్క నాభ్యంతరాన్ని మార్చవచ్చును. వీటినే జూం లెన్సులంటారు. జూం యొక్క పరిధి తయారు చేయబడే విధానాలకు పరిమితం అయ్యి ఉంటుంది. జూం లెన్సులని అన్ని రకాల స్టిల్, సినీ కెమెరాలలో వినియోగిస్తారు.
సీ.పీ. బ్రౌన్ గ్రంథాలయం పరిశోధకులకు అనుకూలంగా, పాఠకులకు విజ్ఞానాన్ని పంచుతూ అభివృద్ధి పథంలో పయనిస్తోంది. 2006 నవంబరు 1వ తేదీన 20 వేల పుస్తకాలు, 20 లక్షల రూపాయల నిధి, 3 అంతస్తుల భవనంలో ఉన్న గ్రంథాలయం యోగి వేమన విశ్వవిద్యాలయం పరిధిలోనికి వచ్చింది. అప్పటి నుంచి దీని అభివృద్ధిలో వేగం పెరిగింది. సీపీ బ్రౌన్ భాషా పరిశోధనా కేంద్రంగా రూపాంతరం చెంది వివిధ వర్గాల నుంచి, విద్యాంసుల నుంచి ఆరు సంవత్సరాల్లో పుస్తకాల సంఖ్య 50 వేలకు పైగా పెరిగింది. దీంతో పాటు 200 తాళపత్ర గ్రంథాలను సేకరించి, శుద్ధిచేసి, స్కాన్ చేసి భద్రపరిచారు.
వివిధ విశ్వవిద్యాలయాలకు పరిశోధకులు సమర్పించే సిద్ధాంత గ్రంథాల రాతప్రతులను దాదాపు 200 ప్రతులను సేకరించి పరిశోధకుల కోసం భద్రపరిచారు. ఉమ్మడి మద్రాసు రాష్ర్టంలో సర్వేయర్ జనరల్‌గా పనిచేసిన కల్నల్ మెకంజీ సేకరించిన కైఫీయత్తులు అనబడే స్థానిక చరిత్రలను, కడప జిల్లాకు సంబంధించిన వాటిని ఇప్పటి వరకు 5 సంపుటాలను ప్రచురించారు. ఈ నెల 10 న 6వ సంపుటిని విడుదల చేయడానికి రంగం సిద్ధం చేసుకున్నారు. దీంతో పాటు గ్రంథాలయ వికాస చరిత్రను తెలిపే ‘మొండిగోడల నుంచి మహాసౌధం దాక’ అన్న గ్రంథాన్ని ప్రచురించారు.
ఈ గ్రంథాలయానికి వివిధ సంస్థలు, వ్యక్తులు వందలాది పుస్తకాలను అందజేస్తుండటం విశేషం. జిల్లాలోని వల్లూరు గ్రామంలోని సీతారామచంద్ర గ్రంథభాండాగారాన్ని నిర్వహిస్తున్న పోలేపల్లి వెంగన్నశ్రేష్టి 2,750 పుస్తకాలను అందజేశారు. టీటీడీ, మైసూరులోని సీఐఐఐఎల్, కలకత్తాలోని ఆర్‌ఆర్‌ఎల్.ఎఫ్ వంటి సంస్థలు కూడా పుస్తకాలను అందజేస్తున్నాయి.
సంగీతం, దాని వివిధ శాఖలు బాగా అభివృద్ధి చెంది, ప్రచారంలోకి రాకముందే ఈ జానపద సంగీతం ప్రచారంలో ఉంది. దీనికి ప్రత్యేకించి ప్రచారం అవసరంలేదు. పూర్వం, ఆధునిక సాంకేతిక జ్ఞానం అభివృద్ధి చెందని రోజుల్లో వ్యవసాయం లాంటి శారీరిక శ్రమ కలిగిన వృత్తులే జీవలోపాధిగా ఉండేవి. జనం ఆ శారీరక శ్రమనుండి ఉపశమనం కోసం రకరకాల పాటలు పాడుకుంటూ పనులు చేసుకునేవారు. అవే జానపద గీతాలు. వీటినే పల్లెపాటలు అనేవారు. ఇవి ఒక ప్రత్యేకమైన అంశం గురించి కూర్చబడినవి కావు. పని చేసుకునేవారు ఈ పని చేస్తూ ఉంటే అదే అంశంగా పాట కూర్చి పాడుకునేవారు.
ఈ సంగీతం లక్ష్యం కేవలం వినోదం, ఉల్లాసం అందించడమే కాదు. తెలియకుండానే మనిషిలో మానవీయ సంస్కారాన్ని ఇనుమడింపజేస్తుంది. శ్రమతో జీవితాన్ని ఉద్దీపింపజేసుకోవడం అలవరుస్తుంది. సమూహంలో భాగస్వామి అయి పరులు మేలు తలచడంలోనే బతుక్కి సార్థకత వుందని తెలియజేస్తుంది. జానపద గీతాల్లో లయ చాలా ప్రధానమైనది. ఈ పాటలలోని లయే ఉత్సాహాన్ని కలిగించే అంశం. ఒక ప్రత్యేక లయ అనిగాని, రాగం అని గాని తెలిసి పాడుకునేవారు కారు. వారికి ఇష్టం వచ్చినట్లు రాగయుక్తంగా పాట సాగేది. ఐనా అందులోనే మంచి లయ, రాగం దాగి ఉండేవి.
జానపద సంగీతం యొక్క అర్ధమే గ్రామీణ జనుల సంగీతం. ‘జనానాం పదం జానపదం ’ అని దానికి శబ్దార్ధం. దీనినే “లోక గీత్” అని, ఆంగ్లంలో “ ” అని " ' అని, అంటారు. జానపదులు అంటే పల్లె ప్రజలు. వారు పాడేది జానపదం.
మన దేశంలో జానపద సంగీతానికి ప్రత్యేక స్థానముంది. ఈ సంగీతం కష్టపడి తయారుచేయబడింది.కాదు. జనాల హృదయాల్లోంచి స్వేచ్ఛగా పుట్టినది. ఈ సంగీతానికి నియమ నిబంధనలు లేవు. ఎవరి చిత్తానుసారం వారు పాడుకోగలిగినది.
ఇందూ జ్ఞాన వేదిక త్రైత సిద్ధాంతాన్ని ప్రచారం చేసే లక్ష్యంతో, త్రైత సిద్ధాంతకర్త ప్రబోధానంద రచనలు, ప్రసంగాలను వెలువరిస్తున్న ప్రచురణ సంస్థ. 2004లో ప్రబోధానంద ఈ సంస్థను ప్రారంభించాడు. ఇందూ జ్ఞాన వేదిక ప్రచారం చేస్తున్న త్రైత సిద్ధాంతం అనుసరించి భగవద్గీత, బైబిల్, ఖురాన్ గ్రంథాల్లోని ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం, మనుషులందరికీ మతాలతో ప్రసక్తి లేకుండా ఒకడే దేవుడనీ బోధిస్తుంది. ఇందు అనగా చంద్రుడు అనీ, చంద్రుడు జ్ఞానమునకు అధిపతి కాబట్టి, ఇందువులు అంటే జ్ఞానులు లేదా దైవ జ్ఞాన మార్గములో నడిచేవారు అని వీరి అభిప్రాయం. ఇందూజ్ఞానము అంటే దైవజ్ఞానము అని వీరు చెప్పుకొనే అర్థము.
1844 అక్టోబరు 2న లక్ష్మీనర్సు శెట్టి హిందువుల స్థితిగతులు మెరుగుపరిచేందుకు ఉద్దేశించిన పత్రిక క్రెసెంట్‌ను స్థాపించారు. మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలోకెల్లా భారతీయుని యాజమాన్యంలో మొదటి పత్రికగా ఇది చరిత్రకెక్కింది. ఐతే స్థాపన నుంచి, పత్రిక ప్రభుత్వం నుంచి గట్టి వ్యతిరేకత ఎదుర్కోవలసి వచ్చింది. క్రిసెంట్ పత్రిక గురించి ప్రభుత్వ ప్రచురణయైన ఫోర్ట్ సెయింట్ జార్జ్ గెజిట్‌కు పంపిన ప్రకటన కూడా తిరస్కరించబడింది. అనంతర కాలంలో, క్రైస్తవునిగా మతమార్పిడి పొందిన హిందువు తన పూర్వీకుల పరంపరాగతమైన ఆస్తిపై హక్కును కోల్పోడన్న చట్టం చేసేందుకు ప్రభుత్వం తీర్మానించింది. ఈ ప్రయత్నాన్ని లక్ష్మీనర్సు శెట్టి నాయకత్వంలో హిందూ సమాజం తీవ్రంగా ఖండిస్తూ, గవర్నర్‌కు 1845 ఏప్రిల్ 9న మెమోరాండం సమర్పించింది. ఆందోళనకారులతో జరిగిన సుదీర్ఘ చర్చల అనంతరం ఈ ప్రణాళికలను గవర్నర్ విరమించుకున్నారు.
19వ శతాబ్ది మధ్యభాగంలో, క్రైస్తవ మిషనరీలు బహిరంగ మతమార్పిడులను మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలోని ప్రజాసంస్థల్లో, ప్రభుత్వ సంస్థల్లో చేపట్టేవి. వారి మతమార్పిడి కార్యకలాపాలు బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ అధికారుల అండతో జరిగేవి. ఆ క్రమంలోనే బ్రిటీష్ అధికారులు ఉద్యోగాల్లో ఉన్నత పదవుల నియామకంలో స్థానిక క్రైస్తవులనే హిందువులకన్నా ఎక్కువగా ఎంచుకునేవారు. ఈ చర్య ద్వారా హిందువులను క్రైస్తవం వైపుకు ఆకర్షించేందుకు ప్రయత్నించేవారు. మద్రాసు ప్రభుత్వ మతవైఖరిని హిందువులు తరచుగా ఖండిస్తూండేవారు. వారిలో ఒకనిగా లక్ష్మీనర్సు హిందువుల వాదనను సమర్థిస్తూ మతమార్పిడులకు వ్యతిరేకంగా ఆందోళనలు చేపట్టారు.
లక్ష్మీనరసింహ శ్రేష్టి చెన్నపట్టణములోని పెరియామెట్టలోగాజుల బలిజ కులంలో 1806 వ సంవత్సరంలో జన్మించాడు. అతని తండ్రి పేరు సిద్ధుల శెట్టి. ఆయన నీలిమందు వ్యాపారం చేసి సంపన్నుడైనాడు. కాబట్టి ఆయన విద్యాభ్యాసానికి ఎటువంటి లోటూ కలగలేదు. కానీ భారత దేశస్థులు ఆంగ్ల విద్య నభ్యసించడానికి పాఠశాలలేమీ లేకపోవడంతో ఆయన స్వదేశస్థులు స్థాపించిన చిన్న పాఠశాలలో చదువుకున్నాడు. ఆ పాఠశాలలో ఆయన తండ్రి సూచనల మేరకు వ్యాపారం చేయడానికి కావలిసిన లెక్కలు వేయడం, చదవడం, రాయడం మాత్రమే నేర్చుకున్నాడు. ధైర్యగుణం, స్వాతంత్ర్యం పట్ల ఆసక్తి, రాజకీయాలపట్ల ఆసక్తి ఆయనకు చిన్ననాటినుండే అలవడ్డాయి.
చదువు పూర్తయిన తరువాత తండ్రి దగ్గర వ్యాపారంలో మెళకువలు నేర్చుకుని సిద్ధుల శెట్టి కంపెనీ అనే పేరుతో తండ్రితో కలిసి వ్యాపారం ప్రారంభించాడు. ఆ కంపెనీ తరపున నీలిమందు మాత్రమే కాకుండా, చెన్నపట్టణములో రుమాళ్ళు కూడా అమ్మి బాగా ధనం గడించారు. ఆ తరువాత తండ్రి మరణించినా ఆయన స్వంతంగానే వ్యాపారం సమర్థవంతంగా నిర్వహించాడు. ఆ కాలంలో అమెరికాలో అంతర్యుద్ధం చెలరేగడంతో అక్కడ దూది ఉత్పత్తి తగ్గిపోయింది. ఆ అవకాశాన్ని సొమ్ము చేసుకోవడం కోసం భారత్, ఈజిప్టు లాంటి దేశాల్లో ఈ వ్యాపారం విరివిగా సాగింది. లక్ష్మీనర్సు కూడా ఆ వ్యాపారంలోకి దిగి లక్షల ధనమార్జించాడు.
గాజుల లక్ష్మీనర్సు శెట్టి లేదా గాజుల లక్ష్మీనరసింహ శ్రేష్టి వ్యాపారి, భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, పౌరహక్కుల నాయకుడు, రాజకీయనేత. దక్షిణ భారతదేశంలో ఆంగ్ల విద్య ప్రారంభానికి కృషిచేసినవారిలో అత్యంత ముఖ్యులు. మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో హిందువుల అణచివేత, క్రైస్తవ మతమార్పిడులు, ప్రభుత్వ మతపక్షపాతాలకు వ్యతిరేకంగా పోరాటాలు చేసి విజయం సాధించిన నాయకుడు.
ఆంధ్రుల పుట్టుపూర్వోత్తరములు ప్రముఖ చరిత్ర పరిశోధకులు కోట వెంకటాచలం రచించి 1955 సంవత్సరంలో ప్రచురించిన తెలుగు పుస్తకం.