polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
కుండల్పూర్‌లో పలు ప్రముఖమైన జైన ఆలయాలు ఉన్నాయి. కండలూర్ దామోహ్ పట్టణానికి 58 కి.మీ దూరంలో ఉంది. కండలూర్‌లో 58 జైన ఆలయాలు ఉన్నాయి.
మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో దామోహ్ జిల్లా ఒకటి.దామోహ్ పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. సాగర్ డివిజన్‌లో భాగం.
పిచ్చుక చిన్నదే అయినా దీన్ని బ్రతికించుకోవాలి “ పిచుకంతలేవు. ఎందుకురా అలా ఎగురుతావు?” అనేది పల్లెటూరి జీవనంలో ఊతపదం మర్చిపోయే పరిస్థితి వచ్చింది. ఎందుకంటే పిచ్చుకే పిచ్చుకంతయి పోయింది. కాబట్టి మనం అందరం కలసే పిచ్చుకని బ్రతికించుకోవాలి. పిచ్చుక సాధారణంగా మన ఇళ్లలోనే తిరుగుతాయి. మనుషులమద్య కలివిడిగా తిరుగుతూవుంటాయి. మనలోఒకటిగా కలసి పోతుంది. కాని ఇళ్లు ఇరుకై వాకిలి పెరడు హరించిపోయి చెట్లు కనిపించకుండా పోతూవుంటే ఈ పిచ్చుక ఎక్కడ బ్రతుకుతుందు?
బ్రతకడానికే దారి లేకపోతే పెగుతున్న సాంకేతిక విప్లవం వలన పిచ్చుక పూర్తిగా కనుమరుగై భావితరానికి “పిచ్చుక బొమ్మ”ను చూపించి ఈ పిచ్చుక అనే పక్షి మన ఇళ్లలోనే తిరిగేదని చెప్పల్సిన పరిస్థితి రాకుండా, వున్న పిచ్చుకలునైనా బ్రతికించుకుందాం. దీనికి అందరూ సహకరించాలి. ముఖ్యంగా పిచ్చుకలు హరించుకు పోవడానికి కారణాలు:
సాధారణంగా పిచ్చుకలు ఇంటి కప్పులక్రింద, పూర్వం రోజులలో పెంకులు అడుగుభాగంలో, 90 శాతం ఇళ్లలోనే గూళ్లు నిర్మించుకుంటాయి. ఆడ, మగ పిచ్చుకలు కలసి జీవనం సాగించుకోవడానికి నిర్నయించుకున్న తరువాత గూడు నిర్మాణం చేపడుతాయి. రెండూ కలసి కష్టపడి గూడు నిర్మాణం చేసి గుడ్లుపెట్టి పిల్లలు ఎదిగేవరకు కలసి బాధ్యత వహించుతాయి. ఇవిఎక్కువగా ధాన్యం తింటాయి. ప్రతిధాన్యంగింజా వలుచుకొని బియ్యంగింజని మాత్రం తింటాయి, అత్యంతవేగంగా గమ్మత్తుగా తింటాయి
ఇంటి పిచ్చుక అనునది పాసరిడే కుటుంబానికి చెందిన పక్షి. ఇది ప్రపంచంలో అనేక ప్రాంతములలో ఉండే పక్షి. దీని పొడవు , బరువు ఉంటుంది. ఆడ పక్షులు, యువ పక్షులు రంగులేని ఊదారంగు గోధుమరంగులో ఉంటాయి. మగ పక్షులు కాంతివంతమైన నలుపు, తెలుపుతో కూడిన గోధుమరంగు మచ్చలతో కూడి ఉంటాయి.
ఈ బొమ్మలన్నింటిలో ‘ఎదురు పాండవుల’నే కొండచరియలో వేసివున్న రాతిచిత్రాలు అతి పురాతనమైనవి, అపూర్వమైనవి. ఈ చిత్రాలొకచోట 6 అడుగుల కంటె ఎత్తుగా వున్నాయి. ఈ చిత్రాలు వేసిన తీరు, శైలి, మొరటుదనం, వాటిలోని జంతు జీవజాలం అన్నింటిని పరిశీలించి కాలానుశీలన చేస్తే ఇవి మనదేశంలోని మధ్యప్రదేశ్ ‘బింబేట్కా’ గుహల్లోని రాతిచిత్రాల కన్నా ప్రాచీనమైనవని తెలుస్తుంది. వారు చెప్తున్నవిధంగా బింబేట్కా చిత్రాలు 30 వేల యేళ్ళనాటివైతే మనపాండవుల గుట్టబొమ్మల్లో అశ్వికులు, యుద్ధ సన్నివేశాలు, ఆయుధాలు, వివిధ వాహనాలు, అలంకరణలు వంటి ఆధునికరూపాలేవీలేవు కనుక ఇవి వాటికన్నా ప్రాచీనకాలానికి చెందినవని రుజువవుతున్నది.ఒక్క పంచపాండవుల గుహల్లలో మాత్రమే వర్ణచిత్రాలున్నాయి.
భారతదేశంలో దాదాపు 2,500 చిత్రిత శిలాశ్రయాలున్న 400ల స్థావరాలు 100 శిలాచిత్రలేఖన మండలాల్లో కన్పిస్తున్నాయి. తెలుగునాట 28 చోట్ల, తెలంగాణాలో 14 తావుల్లో ఈ రాతిచిత్రాలున్నాయి. పాండవుల గుట్టల్లోని చిత్రాలు అంత్యప్రాచీన శిలాయుగం నుండి మధ్యశిలాయుగంవరకు తర్వాత చారిత్రకయుగంలో చిత్రించబడినవి. పాండవులగుట్టలో రాళ్ళను చూస్తే ‘కొలరాడో’ గుర్తొస్తుంది. రాతిచిత్రాలను చూస్తే పాండవుల గుట్ట తెలంగాణాలోని ‘చిత్రిత శిలాశ్రయాల విశ్వవిద్యాలయం’ అనిపిస్తుంది. ప్రాక్ యుగం నుండి చారిత్రయుగం దాకా మానవజీవన పరిణామాన్ని ఒకేచోట నిలుపుకున్న గుహాచిత్రాల సమూహమిది. ఈ గుట్టలమీది రాతిచిత్రాలను తొలిసారి గుర్తించింది, పురావస్తువారికి రిపోర్టు చేసింది చారిత్రకపరిశోధకులు, రచయిత డా.ఈమని శివనాగిరెడ్డిగారే.
గొంతెమ్మగుహ కూడా విశేషాలున్న తావు. ఇక్కడి గుహలో చేతిముద్రలు, చిత్రాలు, లిపులున్నాయి. వివిధ చిత్రితశిలాశ్రయాల్లో మాదిరిగానే ఇక్కడ ముదురు ఎరుపురంగులో చేతిముద్రలు ఉన్నాయి.గుహ బయట వీరుల యుద్ధసన్నివేశం చిత్రించబడివుంది. రంగు, గీతలను బట్టి ఈ బొమ్మ చారిత్రకయుగం నాటిదనిపిస్తున్నది. గుహలో ఒక రాతిగో మీద బూడిదవన్నె రంగుతో రాసిన లిపి ఉంది. అట్లాంటి రాతలే ఎరుపురంగులో పంచపాండవుల గుహలో కూడా ఉన్నాయి. లిపిని బట్టి 6,7 శతాబ్దాలనాటివని తోస్తున్నది ఆ రాతలు.
పాండవుల గుట్టలు వరంగల్ జిల్లాకేంద్రానికి 50 కి.మీ. దూరంలో, వరంగల్ - మహదేవపూర్ రహదారిపై రేగొండ మండలం రావులపల్లె పరిసరాల్లో ఈ పాండవులగుట్టలున్నాయి. ఎక్కువ మట్టుకు సున్నపురాళ్ళతో, అవక్షేపశిలలతో ఏర్పడిన ఈ గుట్టల్లో పొరలు పొరలుగా ఒకదాని మీదొకటి పేర్చినట్టుగా అనేక శిలాకృతులు కన్పిస్తాయి. ఎత్తైన బండరాళ్ళ మధ్య లోతైన అగాధాలతో లోయలు, అడుగడుగునా అబ్బురపరిచేవిధంగా పడిగెలెత్తి నిల్చున్న కొండవాళ్ళు. ఆ కొండగోడలపై అపురూపమైన ప్రాచీన రాతిచిత్రాలు.
పాండవుల గుట్టల్లో అన్నీ విశేషాలే. ‘ఎదురు పాండవుల’ గుహలకు కుడిపక్కన వెనక వైపున 5 చోట్ల రాతిచిత్రాల దొనెలతో పాటు ఒకచోట అద్భుతమైన సహజసిద్దమైన అవిచ్ఛిన్న ‘శిలాతోరణం’ ఉంది. ఒక రాతిగుండులో రెండు నిలువుల ఎత్తున ఈ శిలాతోరణం ఎంతో అందంగా కనిపిస్తున్నది.
మట్టి కాలుష్యం సహజంగా కలుషితమైన మట్టి, కలుషితాల యొక్క ఆవిర్ల నుండి, నేల అంతర్లీన ప్రత్యేక్ష సంబంధం నీటిసరఫరాల నుండి ప్రధానంగా ఆరోగ్య సమస్యలు వస్తాయి. కలుషితమైన మట్టి సైట్లు, ఫలితాలు క్లీనప్ యొక్క మ్యాపింగా జియాలజీ, హైడ్రాలజీ, కెమిస్ట్రీ, కంప్యూటర్ మోడలింగ్ నైపుణ్యాలు, పర్యావరణ కాలుష్యనికి , పారిశ్రామిక రసాయన శాస్త్రం విస్తృతంగా అవసరం, సమయం తీసుకుంటుంది, ఖరీదైన పనులు కూడా ఉంటాయి.ఉత్తర అమెరికా, పాశ్చాత్య ఐరోపాలో కలుషితమైన భూమి ఎక్కువ మేరకు ఉన్నట్టు గమనిచ్చారు.ఈ పర్యావరణం సమస్య పరిష్కరించేందుకు ప్రయత్నాలు జరుగుతునాయి. దీనిని తగ్గించేందుకు చాలా దేశములు కూడా సహకరిస్తున్నాయి.
శుద్ధిచేసిన మురికినీటి బురదను పరిశ్రమలో అని పిలుస్తారు.ఇది ఒక వివాదాస్పదమయిన ఎరువులుగా వాడవచ్చు.ఇది మురుగు నీటి చికిత్సలో ఉపద్రవం అయినందున సాధారణంగా ఇతర నేల కంటే జీవులు, పురుగు మందులు, భారీ ఖనిజాలు, మలినాలను ఇది కలిగి ఉంటుంది. యూరోపియన్ యూనియాన్ లో, అర్బన్ వేస్ట్ వాటర్ ట్రీట్మెంట్ మురుగు బురద భూమి పై స్ప్రే చేయడానికి అనుమతిస్తుంది. 2005 లో, పొడి ఘనపదార్ధముల 185.0000 టన్నులు ఉంది. ఇది ప్రస్తుతం రెండు రెట్లు అవుతుందని భావిస్తున్నారు ఇక్కడ అధిక నత్రజని, ఫాస్ఫేట్ కంటెంట్ కారణంగా మంచి వ్యవసాయ లక్షణాలను కలిగి ఉంటుందనడంలో సందేహం లేదు.
పురుగుమందుల ఒక కీటకమును చంపడానికి ఉపయోగించే ఒక పదార్థం లేదా పదార్ధాల మిశ్రమం.పురుగుమందుల ఒక రసాయన పదార్థం, జీవ ప్రతినిధి కావచ్చు, సూక్ష్మజీవనాశక, క్రిమిసంహారాలను లేదా తెగులును సంహరించే పరికరం కూడా కావచ్చు.తెగుళ్లలో క్రిములు, మొక్క వ్యాధికారక, కలుపు మొక్కలు, మొలస్క్, పక్షులు, క్షీరదాలు, చేపలు, నెమటోడ్స్ , ఆహారం కోసం మానవులతో పోటీగా నిలిచే సూక్ష్మజీవులు ఉంటాయి. పురుగుమందుల వాడకం వలన ప్రయోజనాలు ఉన్నపటికి, మానవులు, ఇతర జీవులు సామర్ధ్యం లోపాలు కూడా వస్తున్నాయి.దీనికి ఇది విషపూరితమై ఉండటమే కారణం.
మట్టి కాలుష్యం లేదా నేల కాలుష్యం జీనోబైయాటిక్ రసాయన లేదా సహజ నేల వాతావరణంలో మార్పులు కలగటం వల్ల కలుగుతుంది.సాధారణంగా పారిశ్రామిక, వ్యవసాయ రసాయనాలు, లేదా వ్యర్ధాల యొక్క సారికాని ప్రదేశాలలో పారవేయడం వలన కలుగుతుంది. వీటిలో అత్యంత సాధారణ రసాయనాలు పెట్రోలియమ్, హైడ్రోకార్బోన్, పాలీ అణు ఆరోమ్యాటిక్ హైడ్రోకార్బన్స్, సల్వెంట్స్, పురుగుమందులు, సీసం, ఇతర భారీ ఖనిజాలు వంటివి).కాలుష్యం పారిశ్రామికీకరణం,
హెర్బిసైడ్లు ముఖ్యంగా కాలిబాటలు, రైలు మార్గాల మధ్య కలుపును నాశనం చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు . ఇవి ను పోలి ఉంటాయి, చాలా నేల బ్యాక్టీరియా ద్వారా జీవఅధోకరణం చెందుతాయి. త్రినిత్రొతొలుఎనె నుండి ఒక బృందం చాలా విషపూరితం, ఇది కూడా తక్కువ గాఢతలో మరణాల కరణమయ్యే కల్మషము ఉండే డయోక్సిన్ కలిగి ఉంటుంది.మరో గుల్మనాశని .ఇది అత్యంత విషపూరిత పదార్థం కానీ వేగంగా బాక్టీరియా చర్య కారణంగా మట్టిలో సిధిలమౌతుంది, నేల జంతుజాలమును నాశనము చేయదు.
నివాస, వాణిజ్య, వేడి పారిశ్రామిక, అలాగే ఖనిజ స్మెల్టింగ్ వంటి పారిశ్రామిక ప్రక్రియలకు కోల్ యాష్ ను ఉపయోగిస్తారు, చరిత్రకంగా, అనగా 1960 ముందు ఇది పరిశ్రమలు అధికంగా ఉన్నఅన్ని ప్రాంతాలలో కాలుష్యం యొక్క ముఖ్య కారణంగా ఉండేది.బొగ్గు సహజంగా లెడ్, జింక్ ల శాతమును తగ్గిస్తుంది. బొగ్గును బూడిద చేసినపుడు ఆఫ్ వైట్ నేల, బూడిద విజాతీయ నేల, లేదా బుడగలతో, పొక్కు గులాకరాయి పరిమాణంలో ఉన్న ధాన్యాల ఉనికిని ద్వారా గుర్తించవచ్చు.
క్రిమిసంహారక పొలాలలో తెగుళ్లు నష్టం తగ్గించేందుకు ముఖ్యంగా ఉపయోగిస్తారు.కీటకాలు నిలబడే పంటలను మాత్రమే నాశనం చేయకుండా నిల్వ వాటిని కూడా నాశనము చేస్తాయి.ఆహార నిల్వ సమయంలో, ఇది మొత్తం ఉత్పత్తిలో ఒక మూడవ వంతు ఆహారమును కోల్పోతుందని ఒక అంచనా .శిలీంద్రనాశకాలు మాదిరిగా, పంతొమ్మిదవ శతాబ్దంలో మొదటి పురుగుల ఆకర్బన ఉపయోగించారు.
7వ శతాబ్దంలో త్రిగర్తదేశానికి జలంధర్ రాజధానిగా ఉన్నప్పుడు ఈ ప్రాంతాన్ని హూయంత్సాంగ్ సందర్శించాడు. త్రిగర్తదేశంలో ప్రద్తుత జలంధర్, నవాంషహర్, హోషియార్‌పూర్, కాంగ్రా, స్థానిక రాజ్యాలైన చంబా, మండి, సుకేత్ ఉన్నాయి. హర్షవర్ధనుడు కొంతకాలం ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించాడు. హ్యూయంత్సాంగ్ వర్ణణల ఆధారంగా రాజ్యం తూర్పు, పడమరులుగా 270 కి.మీ ఉత్తర దక్షిణాలుగా 215 కి.మీ విస్తరించింది. కయోచ్ సామ్రాజ్యంలో జలంధర్ రాజధానిగానూ అతి పెద్ద నగరంగానూ గుర్యించబడుతూ వచ్చింది.
కొన్ని ఆటంకాల నడుమ ఈ ప్రాంతం మీద ఆధిపత్యం కలిగి ఉంది. 12వ లాల్ సెఫ్లే జలంధర్ రాజధానిగా అలాగే కాంగ్రాలో కోట నిర్మించి పాలించాడు. 9వ శతాబ్దం చివరిదశలో పృద్వి చంద్రా చంద్ర శంకర కాష్మీర్ చేతిలో ఓటమి చెందాడని రాజతరంగిణి పేర్కొన్నాడు. 8-9 వశతాబ్ధాల మద్య కాలంలో జలంధర్ నాథ్ నాయకత్వంలో నాథ్ ఉద్యమానికి ఈ ప్రాంతం కేంద్రంగా ఉంది.
1854లో ప్రధానకార్యాలయం తరలించబడింది. 1857లో జలంధర్, ఫిల్లౌర్ సైన్యాలు ఢిల్లీలోని తిరుగుబాటు సైన్యాలతో చేరుకున్నాయి. రాజా రణబీర్ సింగ్ కపూర్తలా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి విశ్వాసంగా ఉంటూ తన పలుకుబడితో పంజాబులో ప్రశాంతతను సంరక్షించాడు.
జకోపుర్ కలన్ ఇది లోహియన్ మండలం ‌లోని చిన్న గ్రామం. ఇది జలంధర్ నగరానికి 35-40 కి.మీ దూరంలో, నకోదర్‌ నగరానికి 30 కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఇక్కడ సిఖ్ఖులు, హిందువులు ఉన్నారు. ప్రజలలో అత్యధికులు జాట్, కాంబోజ్ గిరిజనప్రజలు అధికంగా ఉన్నారు. ప్రజల ప్రధాన వృత్తి వ్యవసాయం.
1088లో ఈ నగరాన్ని " గజనీవిద్ సుల్తాన్ ఇబ్రహీం బీన్ మాసైద్ " జయించాడు. తతువాత ఈ ప్రాంతంలో ముస్లిముల పాలన సాగించి. తరువాత ఈ ప్రాంతం ఢిల్లీ సుల్తానుల పాలనలో లాహోర్ రాజ్యంలో ఉంది. సయ్యిద్ సామ్రాజ్యం కాలంలో ఢిల్లీ సుల్తానేట్ బలహీనపడిన కారణంగా ఈ ప్రాంతంలో పలు తిరుగుబాట్లు సాగాయి. వీటిలో ఖోఖర్ నాయకత్వంలో సాగిన తిరుగుబాటు ముఖ్యమైనది. 1555లో మొగల్ సైన్యాలు ఈ ప్రాంతంలో కేంద్రీకరించబడ్డాయి. హుమాయూన్ ఈ యుద్ధానికి సాక్ష్యంగా ఉండడానికి అనుమతించబడ్డాడు.
1560లో ఇంపీరియల్ సైన్యం బైరం ఖాన్‌ను ఓడించి ఈ ప్రాంతాన్ని వశపరచుకుంది. అక్బర్ పాలనా కాలంలో ఈ ప్రాంతం సర్కార్ సంస్థానానికి కేంద్రంగా ఉంది.అదినా ఆర్యన్ సంతతికి చెందిన అరైయన్, ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించిన చివరి రాజుగా గుర్తింపును పొందాడు. పంజాబులో మొగలు పాలన సమాప్తం అయ్యే సమయంలో ఆర్యన్ పాలన ప్రజాదరణతో కొనసాగింది.
తరువాత 1717లో నర్మల్, కర్తర్‌పూర్‌లను కేంద్రంగా చేసుకుని సిఖ్ఖుల తిరుగుబాటు సాగింది. 1758 నాటికి మహారాజా ఘమండ్ చంద్ కటోచ్ సామ్రాజ్యం అహమ్మద్ షాహ్ దురాని " నిజాం ఆఫ్ జలంధర్‌గా " మారింది. సిఖ్ఖు తిరుగుబాటు దారులకు ఈ ప్రాంతవాసుల నుండి తగినంత మద్దతు లభించింది. కొంతమంది నాయకుల నాయకత్వంలో వారికి డోయాబ్ అంతటా ఉన్న స్వతంత్ర రాజుల మద్దతుతో కొంత సైన్యం ఏర్పడింది. 1766 నాటికి కుషాల్ సింగ్ నాయకత్వంలో జలంధర్ ఫైజులాపురియా మిస్ల్ ఆధీనంలోకి చేరింది. ఆయనకుమారుడు రాజ్యవారసుడు అయిన బుధ్‌సింగ్ నగరంలో కోటను నిర్మించాడు. ఇతర సిఖ్ఖు నాయకులు నగర పరిసరాలలో కోటలను నిర్మించుకున్నారు. బుధ్‌సింగ్ ఫిల్లౌర్‌ను ఆక్రమించుకున్న తరువాత
1816లో రజనీత్ సింగ్ సరదర నాకోదర్‌ను స్వాధీన పరచుకున్నాడు. కొంతమంది సంపన్నులు మాత్రం ఈ ప్రాతం నుండి వెలుపలికి పంపబడ్డారు. చివరకు ఈ ప్రాంతం లాహోరు న్యాయపరిధిలోకి వచ్చింది. సిఖ్ఖుల పాలన కఠినంగా, పన్నులభారంతో ప్రజలు బాధలు అనుభవించారు. షైఖ్ ఘులాం ముహి-ఉద్-దిన్ ఈ ప్రాంతానికి చివరి ఆధికారిగా నియమించబడ్డాడు. ఆయన నిర్వహించిన హింసాత్మకమైన పాలనలో ప్రజలు బాధలు అనుభవించారు. తరువాత ఆయన రాజ్యాధికారం ఆయన కుమారుడైన ఇమాముద్దీనుకు అప్పగించబడింది. అయినప్పటికీ తండ్రీ కుమారులిద్దరూ ఇక్కడ నివసించలేదు. రాజ్యాధికారం తమ సహాయకులైన సందే ఖానుకు , కరీం బక్షు ఇవ్వబడింది.
నకోదర్ ముస్లిం రాజపుత్రులకు జహంగీర్ ఈ ప్రాంతాన్ని జాగీరుగా ఇచ్చాడు. సరదార్ తారాసింగ్ ముస్లిం రాజపుత్రులను తరిమికొట్టి ఇక్కడ కోట కట్టి ఈ ప్రంతాన్ని స్వాధీనపరచుకున్నాడు. దక్షిణ ప్రాంతంలో రజనీత్ సింగ్ క్రమంగా తనశక్తిని కేంద్రీకరించి 1807లో ఫిల్లౌరును స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. 1811లో ఫైజుల్లాపురియా రాజ్యాన్ని డోయబ్ ఆఫ్ జలంధర్‌తో కలపడానికి దేవన్ మొఖం చంద్ పంపబడ్డాడు. బుధ సింగ్ సట్లైజ్ మీదుగా పారిపోయినా ఆయన సైన్యాలు మాత్రం రజనీత్ సింగ్ సైన్యాలను ఎదుర్కొన్నాయి.
హిందూపురాణాలలో జలందర్ ప్రస్తావన ఉంది. " లలితా సహస్రనామం స్తోత్రంలో " జలందర పీఠ అనే నామం జలంధర్‌లోని కాళిమాత గురించినదని భావిస్తున్నారు. 4వ శతాబ్దంలో బౌద్ధుల పాలనా వ్యవస్థ ఉన్నదని భావిస్తున్నారు. ఇక్కడ ఉన్న బౌద్ధాలయం అందుకు నిదర్శనంగా ఉంది. సా.శ. 399, 411 మధ్యకాలంలో భారతదేశంలో సంచరించిన చైనాయాత్రికుడు పాహియాన్ వ్రాతలను అనుసరించి ఈ ప్రాంతంలో దాదాపు 50 బుద్ధవిహారాలు ఉన్నాయని ఈ ప్రాంతంలో పలువురు బుద్ధమత అవలంబీకులు ఉన్నారు.
జిల్లాలో 4 ఉప తాలూకాలు ఉన్నాయి: ఆదంపూర్, నకోదర్‌పూర్, షహ్‌కోట్, ఫిల్లౌర్, నూర్మహల్, రూర్కా లోహియన్ కలానీ.
జలంధర్ జిల్లా దోఅబ్ దక్షిణ భాగంలో బిస్ట్ జలంధర్‌లో ఉంది. జిల్లా దక్షిణ భాగంలో బియాస్, సట్లెజ్ నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి.
మా ఆస్పత్రిలో అందరికీ జీతాలే. ఎవరూ ప్రాక్టీస్ చేయరు.దురదృష్టవశాత్తు ప్రభుత్వం కూడా పరిశోధనపై దృష్టి పెట్టడంలేదు. ప్రభుత్వం ప్రాథమిక వైద్యం అందించి, టెర్షరీ వైద్యాన్ని ప్రైవేట్‌కు వదిలిపెట్టాలి. ఆరోగ్యశ్రీ వంటివాటిపై మేం ఆధారపడటంలేదు. అన్ని ప్రైవేట్ ఆస్పత్రులు ఇలా సామాజిక బాధ్యత తీసుకుంటే చాలా బాగుంటుంది. ఉదాహరణకు కేన్సర్ వైద్యానికి ప్రభుత్వం చాలా ఖర్చుచేస్తోది. దానివల్ల జీవితకాలాన్ని కొంత పొడిగించగలం. అదే ప్రభుత్వం పరిశోధనలకు తగిన నిధులు వెచ్చించి కేన్సర్ వ్యాక్సిన్‌ను కనుగొనేందుకు తోడ్పడితే ఎంతోమంది ప్రాణాలు నిలబడతాయి.ప్రైవేట్ ఆస్పత్రులు కూడా సామాజిక బాధ్యతతో టెర్షరీ వైద్యాన్ని 20 శాతం ఉచితంగా చేయాలి. ఆరోగ్యశ్రీకన్నా బీమాపై ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టాలి.
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 90శాతం రోగాలకు మంచి నీరు లేకపోవడమే కారణం. పౌష్టికాహార లోపం, ఆరోగ్యంపై అవగాహన లేకపోవడమూ ప్రధాన కారణాలే.
డాక్టర్‌కు మానవతాదృక్పథం ఉండాలి. తానెందుకు ఈ వృత్తిలోకి వచ్చానన్న స్పష్టత అవసరం. డాక్టర్ పై నమ్మకం లేకపోతే మందు సరిగా పనిచేయదు.
మంచి వైద్యానికి డబ్బు కూడా కావాలి. మంచి డాక్టర్లకు జీతాలెక్కువ ఇవ్వాలి. అందుకే వైద్యం మొత్తం ప్రభుత్వమైనా ఉచితంగా చేయలేదు. డబ్బుకోస మే వైద్యం చేస్తున్నారని పేషంట్లు భావిస్తున్నారు. ఆస్పత్రులపై దాడులు చేస్తున్నారు. రెండువైపులా నమ్మకం పెరిగేలా డాక్టర్లు కొంచెం ఎక్కువ కృషిచేయాలి.
రాయలసీమలో చాలామంది అన్నంలో మిరపకాయ వేసుకుని తింటారు. కారం తిన్న పేషంట్‌కే అల్సర్ తొందరగా మాడింది. కాబట్టి అల్సర్‌కు కారానికి సంబంధం లేదు.మన దగ్గర నేలకూడా కలుషితమైపోయింది.నేలలో ఆఫ్లో టాక్సిన్ అనే విషపదార్థం ఉంటుంది. వేరుశనగ కాయల్లోకి ఆఫ్లోటాక్సిన్ అనే ఫంగస్ ప్రవేశిస్తుంది. ఇటువంటి వాటిని తినడం వల్ల పశువులిచ్చే పాలల్లో కూడా ఈ ఫంగస్ ఉంటుంది.దీనివల్ల లివర్ కేన్సర్ వచ్చే ప్రమాదముంది. చిన్నపిల్లల్లో ఎదుగుదల ఉండదు.
భారతీయుల్లో గ్యాస్ట్రో ఎంటరాలజీ జీన్స్ బలహీ నం. కడుపులోకానీ, కొలన్‌లో కాని, పాంక్రియాస్, లివర్‌లో వీక్‌గా ఉంటా యి. భారతీయుల్లో చాలామందికి ట్రంక్‌లో ఒబేసిటీ వస్తుంటుంది. అంటే మనిషి సన్నగా ఉన్నా పొట్ట మాత్రం వస్తుంది. అది జెనెటిక్ సమస్య. దీనివల్ల క్రమంగా లివర్‌లోకి ఫ్యాట్ చేరుతుంది. చివరకు లివర్ సిర్రోసిస్‌కు దారితీస్తుం ది. ఆల్కహాల్ తీసుకోకపోయినా, ఆహార నియమాలు పాటించినా జన్యులో పంవల్ల ఈ సమస్య వస్తుంది.
2013 ప్రపంచ అత్యుత్తమ గ్యాస్ట్రో ఎంట్రాలజీ వైద్య నిపుణులుగా ఈయన ఎంపికయ్యారు. చైనాలోని షాంఘై నగరంలో 23-9-2013న జరిగిన ప్రపంచ గ్యాస్ట్రో ఎంట్రాలజీ సదస్సులో మాస్టర్ ఆఫ్ వరల్డ్ గ్యాస్ట్రో ఎంట్రాలజీ పురస్కారాన్ని డాక్టర్ నాగేశ్వర్‌రెడ్డికి ప్రదానం చేశారు. ప్రతి నాలుగు సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఇచ్చే అంతర్జాతీయ ప్రతిష్ఠాత్మక పురస్కారం అయిన ఈ పురస్కారాన్ని అందుకున్న భారతీయుల్లో మొదటి వ్యక్తి నాగేశ్వరరెడ్డి. జీర్ణకోశ సంబంధిత వ్యాధులకు సంబంధించిన ఎండోస్కోపీ చికిత్సల్లో అనేక కొత్త విధానాలు వైద్య ప్రపంచానికి అందించడం, జీర్ణకోశ సంబంధిత వ్యాధుల పరిశోధనల కోసం అత్యుత్తమ పరిశోధనాలయం ఏర్పాటు చేయడం, రోగులకు అత్యాధునిక వైద్య సేవలను అందుబాటులోకి తీసుకురావడం వంటి నిరంతర కృషికి గుర్తింపుగా ఈ పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు.ఆసియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ గ్యాస్ట్రోఎంటరాలజీ హార్వర్డ్, హాంకాంగ్ తర్వాత మూడో స్థానంలో ఉంది.
పద్మశ్రీ డాక్టర్ డి. నాగేశ్వర్‌ రెడ్డి జీర్ణాశయ ప్రేగుల వైద్య నిపుణులు. ప్రపంచంలో అతిపెద్ద గ్యాస్ట్రోఎంటరాలజీ ఆసుపత్రి అయిన ఆసియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ గ్యాస్ట్రోఎంటరాలజీ ఛైర్మన్. విజయవాడలో ఇంటర్ పూర్తిచేశారు. కర్నూలు మెడికల్ కళాశాలలో చదువుకున్నారు. 2002 లో పద్మశ్రీ అవార్డు అందుకున్నారు. చెన్నైలో ఇంటర్నల్ మెడిసిన్, అటుపైన గ్యాస్ట్రో ఎంటరాలజీ, పీజీఏ చండీగఢ్‌లో డీఎం చేశారు. నిమ్స్‌లో పనిచేశారు. తర్వాత గాంధీలో ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశారు.
ప్రతిష్ఠాత్మక అమెరికన్‌ గ్యాస్ట్రో ఎంటరాలాజికల్‌ అసోసియేషన్‌ అందించే విశిష్ట విద్యావేత్త పురస్కారానికి డాక్టర్‌ డి.నాగేశ్వరరెడ్డి ఎంపికయ్యారు. ఈ అవార్డు భారతీయ వైద్యుడికి తొలిసారిగా దక్కడం విశేషం. 2022 మే 21 నుంచి 24 వరకు కాలిఫోర్నియాలో జరిగే డైజెస్టివ్‌ డిసీజ్‌ వీక్‌ కాన్ఫరెన్స్‌లో ఆయన ఈ పురస్కారాన్ని అందుకోనున్నారు.
అమెరికన్ సొసైటీ ఆఫ్ గ్యాస్ట్రోఇంటెస్టినల్ ఎండోస్కోపీ వారు 2009 లో దువ్వూరు నాగేశ్వర్‌రెడ్డికి మాస్టర్ ఎండోస్కోపిస్ట్ అవార్డ్ ను ప్రదానం చేశారు. ఈ అవార్డ్ ఎండోస్కోపీ రంగంలో ప్రపంచ అత్యధిక పురస్కారంగా, తరచుగా ఎండోస్కోపీ యొక్క నోబెల్ బహుమతిగా అభివర్ణించబడుతుంది.
లండన్ తదితర ప్రాంతాలనుంచి చాలా ఆఫర్లు వచ్చినా, పదేళ్ళక్రితం హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ కోటి రూపాయల జీతం ఆఫర్‌చేసినావెళ్ళలేదు.స్వదేశంలోనే ఉండాలని నిర్ణయించుకున్నారు.ఇప్పుడు విదేశీయులే ఈయన దగ్గర శిక్షణకు వస్తున్నారు.
సాక్షి ఎక్సలెన్స్ పురస్కారాలు ప్రతీయేట బహుకరించే తెలుగు పర్సన్ ఆఫ్ ది ఇయర్ అవార్డు 2021కి గానూ డాక్టర్‌ డి.నాగేశ్వరరెడ్డిని వరించింది.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల, సమీప జూనియర్ కళాశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం కుమార వెంకట భూపాలపురంలోను , ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల , మాధ్యమిక పాఠశాల అరాయి లోనూ ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల శ్రీకాళహస్తిలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల తిరుపతి లోనూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టరు ఒకరు, డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు, ఇద్దరు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు.
సాధారణంగా సెల్ యాంటెనాలు శాశ్వత నిర్మాణాలుకు జత ఉన్నప్పటికీ,తాత్కాలిక సేవలందించేందుకు సెల్స ఆన్ వీల్స్ అనే వాహనాల నౌకాదళాలు తాత్కాలిక సెల్ యాంటెనాలు ఉపయోగంలో ఉన్నాయి .నెట్వర్క్ విద్యుత్ శక్తి అందుబాటులో లేనిచోట జనరేటర్ ఉపయోగించబడుతుంది, వైర్డు లింక్ అందుబాటులో లేనిచోట వైర్ లెస్స్ బాకప్ లింక్ ఉపయోగించబడుతుంది . అనేవి శాశ్వత సెల్ సైట్ల లాగా కూడా ఉపయోగిస్తారు - శాశ్వత సెల్ సైట్ యొక్క పరికరాలు పాడాయనప్పుడు తాత్కాలికంగా వీటిని వాడుతారు .
స్పై ఏజెన్సీ సెటప్ స్పీగల్ కు అందజేయబడిన పత్రాలు ప్రకారం, 40,000$ విలువచేయగల "ఏక్టివ్ జిఎస్ఎం బేస్ స్టేషను" ఒక మొబైల్ ఫోన్ టవర్ అనుకరించేందుకు ఒక సాధనంగా ఉపయోగించి సెల్ ఫోన్లు మానిటర్ చేసేందుకు వినియోగిస్తారు .
ఒక ఆఫ్ గ్రిడ్ సెల్ సైట్ ప్రభుత్వ విద్యుత్తు అనుసంధానించి ఉండదు .సాధారణంగా కష్టసాధ్యమై ఉన్న యాక్సెస్ లేదా అవస్థాపన లేకపోవడం ఇది ఆఫ్ -గ్రిడ్ స్టేట్ లో ఉంటుంది .ఇలాంటి క్లిష్టమైన సైట్లుకు అత్యవసర సమయాలలో శక్తి అందించడానికి ఇంధన సెల్ లేదా ఇతర బ్యాకప్ పవర్ విధానాలతో సైట్లు జోడించబడ్డాయి. చాలా వరుకు సెల్ సైట్లు ఇంటర్నల్ -కంబసన్ -ఇంజిన్ ద్వారా నడపబడే జెనరేటర్లతో పనిచేస్తాయి . కానీ ఇది సాధారణంగా అందుబాటులో ఉన్న పవర్ కన్నా తక్కువ సమర్ద్యం గలది . ఆపరేటింగ్ కరీదు పెంచడానికి, కాలుష్యనికి ఇది ఒక మూలం.
సెల్యులార్ నెట్వర్క్లు కొన్ని పరిమిత సంఖ్య గల రేడియో ఛానళ్లు ఉపయోగించి అనేక సంభాషణలు జరిగేటట్టు రూపొందించబడ్డాయి ఒక సెల్యులర్ సర్వీస్కు కొన్ని కచ్చితమైన రేడియొ ఛానళ్ళు అనుమతి ఇవ్వబడతాయి . కానీ ఉపయోగపడే ఫ్రీక్వెన్సీ స్పెక్టృమ్ పరిమితమై వుండటం వలన అవే చానల్లు వేరు వేరు ప్రదేశాలలో ఉపయోగించబడతాయి . దీన్నినే ఛానల్ పునర్వినియోగం అంటారు .
కొన్ని సార్లు మాస్ట్ నుంచి దూరంగా వుండటం వలన లేదా సెల్ ఫోన్ సిగ్నల్స్ కొండల వలన,ఎత్తైన బావనాల వలన అందకపోతే సెల్ ఫోన్ పనిచేయకపోవొచ్చు.అనేక మంది ఒకే సమయంలో సెల్ మాస్ట్ ఉపయోగించడానికి ప్రయత్నిచినప్పుడు, ఉదా: ఒక ట్రాఫిక్ జామ్ లేదా ఒక స్పోర్ట్స్ ఈవెంట్ సమయంలో, అప్పుడు ఫోను ప్రదర్శనపై ఒక సిగ్నల్ ఉంటుంది కానీ అది ఒక కొత్త కనెక్షన్ ప్రారంబించడానికి అనుమతి ఇవ్వదు. సాధారణంగా చాలా సెల్ ఫోన్లు తక్కువ బ్యాటరీ వున్నపుడు తగినంత సిగ్నల్ మాస్ట్కు అందించలేవు . బేస్ స్టేషను కంట్రోల్లర్ , సెల్ఫోన్ను యొక్క తెలివి,సిగ్నల్స్ గమణించి, ఫోన్ సంభాషణ సమయంలో ఒక మాస్ట్ నుండి తర్వాతి మాస్ట్కు మారడానికి అనుమతిస్తుంది. ఏ మాస్ట్ నుండి సిగ్నల్ శక్తి ఎక్కువుగా వుందో దానికి సెల్ ఫోన్ అందుబాటులో వుంచబడుతుంది, వేరే మాస్ట్ ను వేరొక వినియోగదారులుకు అందుబాటులో వుంచుతుంది .
సాధారణంగా, ఒక విస్తృత ప్రాంతం కవర్ చేయడానికి తగినంత సెల్ సైట్లు ఉన్నా ప్రాంతాల్లో, వాటన్నిటికీ ఈ విధంగా పరిధి అమర్చబడుతుంది- "హ్యాండోవర్" కోసం ఇతర సైట్ల నుండి తగినంత సారూప్యత వుండేటట్టు, ఇతర సైట్లతో జోక్యం సమస్యలు తగ్గించడానికి రెండింటికి వున్న అనుకూల ప్రాంతాన్ని తక్కువుగా వుండేటట్టు పరిమితిస్తారు. సెల్ సైట్లు అత్యంత వినియోగదారులతో, అధిక జనాభా సాంద్రత ప్రాంతాల్లో అమర్చబడతాయి . ఒక సైట్ ద్వారా కలిగే సెల్ ఫోన్ ట్రాఫిక్ బేస్ స్టేషను యొక్క సామర్థ్యం మీద అదరపడి వుంటుంది, ఒక బేస్ స్టేషను ఒకేసారి నిర్వహించగల కాల్స్ లేదా డేటా ట్రాఫిక్ ఒక పరిమిత సంఖ్య వుంటుంది. సెల్ మాస్ట్ సైట్లు అమర్చబడగల ప్రాంతం కూడా ఈ పరిమితి మీద ఆధారపడి వుంటుంది . పట్టణ ప్రాంతాలలో ఈ మాస్ట్ సైట్లు 2 -3 దూరంలో అమర్చబడి వుంటాయి . కానీ దట్టమైన నగర ప్రాంతాలలో 400-800 దూరంలో వుంటాయి .
కొన్ని టెక్నోలోజీలలో సమయానుకుల హద్దులు మీద కూడా ఆధార పది వుంటుంది, ఉదాహరణకు- జిఎస్ ఏం 30 వరకు మాత్రమే ఉపయోగపడుతుంది,కొన్ని కొత్త పరికరాలుతో 70 వరకు సాధ్యం అవుతుంది
సెల్యులార్ భౌగోళిక స్థానం "జిపిఎస్" ద్వారా కంటే తక్కువ కచ్చితమైనది, కానీ "జిపిఎస్" గ్రాహకాలు లేనిచోట, "జిపిఎస్" అందుబాటులో లేనిచోట పరికరాలుకు అందుబాటులో ఉంటుంది .ఆధునిక ఫార్వర్డ్ లింక్ పద్ధతులు అవకాశమున్నచోట కచ్చితత్వము అత్యధికంగా వుంటుంది . ఒకే సెల్ సైట్ చేరుకోగల చోట అత్యల్ప కచ్చితత్వము వుంటుంది . యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో 31 డిసెంబర్ 2005 న,అత్యవసర కాలింగ్ కోసం కనీసం 95% ఉపయోగంలో ఉన్న సెల్యులార్ ఫోన్లు, ప్రదేశం యొక్క డేటా ఉపయోగించి అత్యవసర కాలింగ్ కోసం ఉపయోగించబడతాయి .
సెల్ సైట్లు ఉన్న చోట సౌర శక్తి, వాయు విద్యుత్ వంటి తరగని శక్తి, అందుబాటులో ఉంటుంది.ఈ శక్తి సరిపోనప్పుడు వేరొక శక్తి ఆధారము కోసం ఒక ఇందన -జనరేటర్ తో బేకప్ చేయబడి ఉంటుంది.అలాంటి ఒక శక్తి ఉత్పత్తి వ్యవస్థ వీటిని కలిగి ఉంటుంది:
సెల్ సైట్ అనగా సెల్యులార్ టెలీఫోన్ల యొక్క యాంటీనాలు, ఎలక్ట్రానిక్ కమ్యూనికేషన్స్ పరికరాలు వుంచు ప్రదేశము,సాధారణంగా ఎత్తు ప్రదేశాలలో లేదా టవర్ల పైన అమర్చిపడి వుంటాయి. సెల్ సైట్ అనే పదాన్ని కొంతమంది తప్పుగా సెల్ టవర్ అంటారు, కానీ చాలా వరకు యాంటీనాలు టవర్ల మీద కన్నా ఎత్తైన భవనాలు పైన అమర్చబడి వుంటాయి.
జశ్‌పూర్ 2 విభాగాలుగా విభజించబడింది : ఉత్తర పర్వత ప్రాంతం, నీచ్‌ఘాట్ అని పిలువబడే దక్షిణ భూభాగం.ఉత్తర భూభాగం లోరోఘాట్‌లో మొదలై కస్తురా, నారాయణపూర్, సుర్గుజా సరిహద్దులో ఉన్న బగీచా వరకు సాగుతుంది. ఈ ప్రాంతం సంరక్షిత అరణ్యాలుగా నిర్ణయించిన అరణ్యాలతో నిండి ఉంటుంది. సన్నా, బగీచా, నారాయణపూర్ అరణ్యాలతో నిండి ఉంది. సముద్రమట్టానికి 1200 ఎత్తున ఉన్న ఎగువభూభాగ పీఠభూమి వైశాల్యం 1384 చ.కి.మీ. ఇది దట్టమైన అరణ్యాలతో నిండి ఉంది. ఈ పీఠభూమిని పాత్ అంటారు. ఎగువభూములను లోరోఘాట్ నుండి పైకి పోతూఉంది. లోరోఘాట్ 3 టర్నిగ్ పాయింట్లతో 4కి.మీ పొడవు ఉంటుంది. నీచ్ఘాట్ సాధారణంగా చదరంగా ఉంటుంది. అయినా ఈ భూభాగంలో ఎత్తైన పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి. జశ్‌పూర్, రాయ్‌పూర్ రహదారిలో వద్ద ఉన్న 2 ఘాట్ రోడ్లలో ఒకటి కంసబెల్ ముందున్న జండాఘాట్ అలాగే మరొకటి కంసబెల్ తర్వాత ఉన్న బాలాఘాట్.
జాతీయరహదారి 78లో జిల్లాలోని ప్రధాన పట్టణాలు (ఎగువ భూములలో లోడం, ఘోలెంగ్, జశ్‌పూర్, కుంకురి, బందర్చువాన్, కంసబెల్, లడెగ్, పత్తలగొయన్) ఉన్నాయి.
ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో జశ్‌పూర్ జిల్లా ఒకటి. జిల్లాకేంద్రంగా జశ్‌పూర్ పట్టణం ఉంది. జిల్లా సరిహద్దులలో జార్ఖండ్, ఒడిషా రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి. ఈ జిల్లా ప్రస్తుతం రెడ్ కార్పెట్‌లో భాగం. జాస్‌పుర్ పట్టణంలో ప్రముఖ సేవాసంస్థ, అఖిల భారత వనవాసి కళ్యాణ ఆశ్రమ కేంద్ర కార్యాలయాన్ని స్థాపించారు. ఇది దేశవ్యాప్తంగా అనేక శాఖలతో గిరిజనుల సర్వతోముఖాభివృద్ధికి కృషిచేస్తోంది.
జిల్లా లోని నిచ్ఘత్ ప్రాంతంలోని కున్‌కురి అత్యంత వేడి ప్రదేశం. అలాగే ఎగువ పర్వతభూభాగంలో ఉన్న పంద్రపతి జిల్లాలో అత్యంత చల్లని ప్రదేశం.
బ్రిటిష్ రాజ్ పాలనా సమయంలో " ఈస్టర్న్ స్టేట్ ఏజంసీకి " జశ్‌పూర్ పట్టణం జశ్‌పూర్ రాజసంస్థానానికి రాజధానిగా ఉండేది.
జిల్లా వివిధ సహజసంపదలను కలిగి ఉంది. అందమైన కేరళ భూభాగం త్రిసూర్‌తో మొదలౌతుంది. ప్రశాంతమైన అందమైన చిన్న చిన్న గ్రామాలు నిరంతరంగా ప్రవహించే నదులు సహజ సౌందర్యానికి మెరిగులు దిద్దుతున్నాయి. పురాతన సంప్రయ కేంద్రమైన త్రిసూరులో కేరళ కాలమండలం, కేరళ సాహిత్య అకాడమీ, కేరళ లలితకాళా అకాడమీ, కేరళ సంగీత నాడక అకాడమీ సాంస్కృతిక కళాకేంద్రాలు ఉన్నాయి. వడక్కునాథన్ శివాలయం ఉన్న కొండ చుట్టూ త్రిసూర్ నగరం అభివృద్ధి చెందింది. పురాతన కేరళ నిర్మాణ సంప్రదాయానికి ఆలయం ప్రతిబింబంగా ఉంది. జిల్లాలో పలు పవిత్ర ఆలయాలు ఉన్నాయి. మాలిక్ బిన్ దీనార్, 20 మంది ముహమ్మద్ అనుయాయులు భారతదేశానికి వచ్చినప్పుడు మొదటిసారిగా త్రిసూరులోని కొడుగనల్లుర్‌లో అడుగుపెట్టారు. ఇక్కడ కొన్ని ప్రాంతాలలో ఇస్లాంకు రాజమర్యాద పొందిన తరువాత భారతదేశం అంతటా విస్తరించింది. మాలిక్ బిన్ దీనార్ నగరంలో " చెర్మన్ జుమా మసీద్ " నిర్మించాడు. చెర్మన్ జుమా మసీద్ హిందూ ఆలయ శైలిలో నిర్మించబడింది. ప్రపంచంలో మదినా తరువాత నిర్మించబడిన రెండవ మసీదుగా ఇది భావించబడుతుంది.
1790 లో రాజా రాం వర్మ కొచ్చిన్ సామ్రాజ్య సింహాసనం అధిరోహించాడు. శక్తన్ తంబురాన్ పట్టాభిషేకంతో ఈ ప్రాంతంలో ఆధునిక చరిత్ర ఆరభం అయింది. ప్రాంతీయ నాయర్ రాజప్రతినిధుల పతనానికి సరికొత్త రాజరిక వ్యవస్థకు శక్తన్ తంబురాన్ శ్రీకారం చుట్టాడు. తరువాత త్రిసూర్ దాని పరిసర ప్రాంతాన్ని పాలించిన పాలకులలో నంబూద్రి, మేనన్‌లు ప్రధానులు. త్రిసూర్ తాలూకాలోని అత్యధిక భాగం వడక్కునాథన్, పెరుమనం దేవస్థానాలకు చెందిన మతప్రతినిధులైన యోగియాతిరిప్పదాస్ పాలనలో కొనసాగింది. 20వ శతాబ్ద ఆరంభ కాలంలో దేశం అంతటా వ్యాపించిన రాజకీయ చైతన్యం, జాతీయవాదం త్రిసూర్ ప్రాంతంలో కూడా ప్రభావం చూపింది. అంటరానితనం, ఆలయప్రవేశం వంటి సంఘ సంస్కరణ ఉద్యమాలలో త్రిసూర్ తమ వంతు పాత్ర చక్కగా వహించింది. జాతీయ ఉద్యమంలో గురువాయూర్ సత్యాగ్రహం చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయింది.