polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
విలియం డి.కూలిడ్జ్ ( అక్టోబరు 23 1873 - ఫిబ్రవరి 3 1975 అమెరికన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త. ఆయన -కిరణం యంత్రాలపై అనేక ప్రయోగాలు చేశారు. ఆయన జనరల్ ఎలక్ట్రిక్ రీసెర్చ్ లాబొరేటరీకి డైరక్టర్గా పనిచేశారు, కార్పొరేషన్ కు ఉపాధ్యక్షునిగా కూడా ఉన్నారు. ఆయన "సాగేగుణం గల టంగ్‌స్టన్"ను అభివృద్ధిచేయడంలో ప్రసిద్ధి పొందాడు. ఈ టంగ్‌స్టన్ విద్యుత్ బల్బులలో ముఖమైన భాగం.
చాలా మంది దిగ్గజాలలాగే డివిలియర్స్ కెరీర్ కూడా సాదాసీదాగానే ఆరంభమైంది. తొలి టెస్టులోనే ఓపెనర్‌గా దిగిన అతను పెద్దగా ఆకట్టుకోలేదు. చాలా రోజుల వరకు అందరిలో ఒకడిగానే ఉండిపోయాడు. జట్టు అవసరం కొద్దీ ఒకటో నంబర్‌నుంచి ఎనిమిదో స్థానం వరకు కూడా అతను బ్యాటింగ్‌కు దిగాడు. అయితే 2008లో అహమ్మ దాబాద్‌లో భారత్‌పై డబుల్ సెంచరీ చేసిన తర్వాతే అతనికి టెస్టు క్రికెటర్‌గా గుర్తింపు దక్కింది. డెవిలియర్స్ వన్డేల్లో తొలి మ్యాచ్ ఆడిన రెండున్నరేళ్లకు గానీ మొదటి సెంచరీ కొట్టలేకపోయాడు. అది కూడా 2007 ప్రపంచకప్‌లో ఘోరమైన ఫామ్‌తో మూడు డకౌట్ల తర్వాత వచ్చిన శతకం!
డివిలియర్స్ ఆటను, శైలిని వర్ణించేందుకు సాధారణ విశేషణాలు సరిపోక, పదాలు తడుముకునే పరిస్థితి. అయితే గొప్ప ఆటగాడు, దిగ్గజం అనే మాటలకు మించి అతనిలో ఏదో మాయ ఉంది. 2015 నాటికి వన్డేల్లో 50కు పైగా సగటు, 100కు పైగా స్ట్రైక్ రేట్ ఉన్న ఏకైక క్రికెటర్ అతను. కొంత కాలం ఇదే జోరును కొనసాగిస్తే కొత్త చరిత్ర సృష్టిస్తాడు. ఒకప్పుడు ఇలా ఆడే క్రికెటర్ కూడా ఉండేవాడు. అని భవిష్యత్ తరాలు చెప్పుకునే కథల్లో అతను నాయకుడిగా నిలిచిపోవడం మాత్రం ఖాయం.
ఎబి డెవిలియర్స్ దక్షిణాఫ్రికా క్రికెట్ ఆటగాడు, వన్డే జట్టు నాయకుడు. తన విభిన్న మైన బ్యాటింగ్ శైలితో ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అభిమానులను సంపాదించుకున్నాడు.
గోకాక్ కన్నడ, ఆంగ్లంభాషలలో రచనలు చేశాడు.ఆయన ముద్రిత మొదటి రచన/కృతి "కలోపాసకరు".గోకాక్ ఉన్నత విద్యను అభ్యసించుటకై ఇంగ్లాండుకు సముద్రపయనం ద్వారా వెళ్ళిన అనుభవాల ఆధారంగా వ్రాసిన "సముద్రగీతగళు", "సముద్రాచెయింద" రెండు కృతులు మిక్కిలి ప్రజాదరణ చెందాయి .సముద్రగీతగళు కావ్యం లోని "కూడదిరు శరధిగె షట్టిదియ దీక్షెయను"అనే గీతం చాలా ప్రసిద్ధి చెందినది.ఈయన ఆగ్లంలో వ్రాసిన రచనల సంఖ్య ముప్పైకి మించినవి.గోకాక్ రచనలలో నాటకాలు,ప్రబంధాలు, ప్రవాస కథలు,విమర్శలువున్నాయి.కన్నడ సాహిత్యంలోని పెద్ద గ్రంధాలలో గోకాక్ రచించిన "సమరసవే జీవన" ఒకటి.ఈయన రచించిన"జననాయక" అత్యధికంగా మన్నన పొందిన ప్రసిద్ధ నాటకం.
"భారత సింధు రశ్మి"వినాయక కృష్ణ గోకాక్ రచించిన మహా కావ్యం.ఇందులో 12 ఖండా లు,ముప్పై అయిదువేల పద్యపాదాలున్న కావ్యం.ఋగ్వేద కాలం నాటి జనజీవన విధానాన్ని గురించి వ్రాసిన గ్రంథం.విశ్వామిత ఈ కావ్యంలోని నాయకుడు.
ఇంగ్లీసు భాషలో ఎం.ఎ, డిగ్రీ ప్రథమ శ్రేణిలో ఉత్తీర్ణుడయ్యిన గోకాక్ పూణెలోని ఫెర్గుసన్ విద్యాలయంలో ఇంగ్లిసు భాష ఉపన్యాసకుడగా నియమితుడయ్యాడు.అక్కడి కళాశాల యజమాన్యం ఆయన ప్రతిభను గుర్తించి, తమ స్వంతఖర్చులతో ఇంగ్లీసులో మరింత ఉన్నత విద్యార్జనకై ఇంగ్లాండులోని ఆక్సుఫర్డు విశ్వవిద్యాలయానికి పంపించారు.గోకాక్ అక్కడ ఇంగ్లీసు సాహిత్యంలో మొదటి శ్రేణిలో ఉత్తిర్ణుడయ్యిన ప్రథమ భారతీయుడు.ఇంగ్లాండులో విద్య ముగించుకొని వచ్చిన గోకాక్ సాంగ్లిలోని విల్లింగ్‌డన్ కళాశాలలో 1938 లో ప్రధానాధ్యాపకుడుగా నియమితుడయ్యాడు. వీసనగరపు కళాశాలలో,కొల్లాపూర్ రామరాజ కళాశాల,ధారవాడ లోని కర్నాటక కళాశాల,ఉన్మానియా విశ్వవిద్యాలయం,హైదరాబాదులోని ఇంగ్లీసు, విదేశిభాషలో సంస్థలలో పలురకాల పదవులను అలంకరించాడు.బెంగళూరు విశ్వవిద్యాలయ, సత్యసాయి ఉన్నత విద్యాసంస్థలలో ఉప కులపతిగా పనిచేశారు.
వినాయక కృష్ణ గోకాక్ 1909 లో కన్నడరాజ్యంలోని ధారవాడజిల్లాలోని సవణూరు అనే గ్రామంలో జన్మించారు.గోకాక్ తండ్రి కృష్ణరాయ ఒక లాయరు/వకేలు,తల్లి సుందరమ్మ.గోకాక్ విద్యాభ్యాసం సవణూరు, ధారవాడలో జరిగింది.ధారవాడలో గోకాక్ కు వరకవి దత్తాత్రేయ రామచంద్ర బెంద్రెతో పరిచయం కలిగినది.ఈ విధంగా బెంద్రే వారి సహచర్యం వలన గోకాక్ కు సాహిత్యం పట్ల ఆసక్తి పెరిగింది.బెంద్రెగారి మార్గదర్శంలో, ప్రోత్సాహంతో కన్నడ సాహిత్యవనంలో గోకాక్ తన రచనా కృషిని మొదలు పెట్టాడు.గోకాక్ స్వయంగా పలు సందర్భాలలో సహిత్యరచనలో బెంద్రే తనగురువు, మార్గదర్శకుడని పెర్కొన్నాడు.
"భారత సింధు రశ్మి" రచనకుగాను కర్నాటక సాహిత్య అకాడమి ప్రశస్తి,భారతీయ విద్యాభవనం వారి రాజాజి ప్రశస్తి, ఐ.బి.హెచ్.ప్రశస్తి లభించింది.
వినాయక కృష్ణ గోకాక్ కన్నడ భాష చెందిన సాహిత్యవేత్త.కన్నడ ప్రసిద్ధకవి, పండితుడు.కేవలం కన్నడ భాషలో మాత్రమే కాకుండగా కన్నడ, ఆంగ్ల భాష రెండింటిలోను సమాన ప్రతిభా పాటవాలు కలిగిన మేధావి.కన్నడ సాహిత్య రంగానికి సంబంధించి 5వ జ్ఞానపీఠ అవార్డు పొందిన కన్నడిగుడు.గోకాక్ భారతీయ జ్ఞానపీఠ పీఠ ఎన్నిక సమితి యొక్క అధ్యక్షుడుగా కూడా పనిచేశాడు.
సాధారణంగా జ్ఞానపీఠ ఆవార్డును దేశ రాజధాని డిల్లీలో ప్రదానం చేస్తారు.గోకాక్ గారికి ప్రధానమంత్రి ముంబాయి వచ్చి ఇచ్చి సత్కరించారు
బాలగంగాధరరావు అరకులోయ ప్రాంతంలో గల వాడుక భాషకి నిఘంటువు రూపొందించాడు. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు వ్యుత్పత్తి పదకోశ నిర్మాణంలో పాలు పంచుకున్నాడు. ‘అనంతపురం జిల్లా గ్రామనామాలపై’ సిద్ధాంత గ్రంథం వెలువరించాడు. మహా భారతాన్ని వచనంలో రాశాడు. ఆకాశవాణిలో శ్రీనాథుని హరవిలాసం కావ్య పఠనం చేశాడు. వివిధ పత్రికల్లో రాసిన వ్యాసాలను సంకలనం చేసి, అక్షర యజ్ఞం పేరుతో ఒక పుస్తకంగా ప్రచురించాడు.
మానవ వికాసాన్ని గానీ, భాషా శాస్త్రాన్ని గానీ అధ్యయనం చేసేవారికి అత్యంత అవసరమైనది ఊళ్ళ పేర్లు. విజ్ఞాన సర్వస్వ అభివృద్ధిలో కూడా దీని ఉపయోగం చాలా ఉంది. అటువంటి అంశాన్నికూలంకుషంగా చర్చించిన విలువైన గ్రంథమిది. ఒక ఊరి కథ అని పేరు మాత్రానికి పెట్టినా అన్ని ఊళ్ళ కథగా రూపొందింది. గ్రామాల నామాల వెనుకనున్న ఫోక్ ఎటిమాలజీ, వాటికి ప్రామాణికత, భాషా శాస్త్ర విశేషాలు, వంటివి ఇందులో ప్రస్తావించాడు.
ఆంధ్రభూమి పత్రికలో వచ్చిన ఒక పుస్తక సమీక్షలో ఇలా రాసారు: ". స్థల నామాలు, గృహ నామాలు, జంతు నామాలు - మరింత విస్తృతంగా వ్యక్తి నామాలపై కూడా విశే్లషణ జరగవలసిన అవసరాన్ని తెలుగునాట మొదటగా గుర్తించి, ఆ దిశగా పరిశోధనలు ప్రారంభించి, దానికి విశ్వవిద్యాలయ స్థాయిలో శాస్త్ర ప్రతిపత్తిని కలిగించిన ఘనత నిస్సందేహంగా ఆచార్య యార్లగడ్డ బాలగంగాధరరావు గారిదే."
నామ విజ్ఞాన శాస్త్రం అనే విద్యను పరిశోధన పరిధి దాటించి పాఠ్య ప్రణాళికను రూపొందించి, బోధించి, దేశ విదేశ భాషా శాస్త్రజ్ఞుల ప్రశంసలను పొందిన ఆచార్యుడు యార్లగడ్డ బాలగంగాధరరావు.
చంద్రాలలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి. మైలవరం, కొండపల్లి నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; విజయవాడ 29 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
చంద్రాలలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి మైలవరంలో ఉంది.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మైలవరంలో ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల మైలవరంలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయవాడలో ఉన్నాయి.
మైలవరం మండలంలోని కనిమెర్ల, కీర్తిరాయణగూడెం, గణపవరం, చంద్రగూడెం, చంద్రాల, జనగాలపల్లె, గన్నవరం, తొలుకోడు, పర్వతపురం, పొందుగుల, తుమ్మలగుంట, వెదురుబీడెం, మైలవరం, వెల్వడం, సబ్జపాడు గ్రామాలు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో4 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టర్లు ముగ్గురు, డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
అసలు బొమ్మలో ఉండవలసిన ముఖ్య లక్షణం ఆ బొమ్మలో ఉన్న పరిసరాలు, వస్తువులు, మనుష్యులు మధ్య ఉండవలసిన నిష్పత్తి. ఒక మనిషి మేడపైనుంచి చూస్తుంటే, కింద వస్తువులు అతనికి ఎలా కనిపిస్తాయి, లేదా, కిందనుండి పై అంతస్తులో ఉన్న వ్యక్తితో మాట్లాడే వ్యక్తి మెడ ఏ కోణంలో వెయ్యాలి, అతనికి మేడమీద వ్యక్తులు ఎలా కనిపిస్తారు లాంటి విషయాలు చక్కగా ఆకళింపు చేసుకుని చిత్రాగారు బొమ్మలను వెయ్యటం వల్ల ఆయన బొమ్మలు ఎంతగానో పేరు తెచ్చుకున్నాయి. కథను క్షుణ్ణంగా చదివిన తరువాతగాని బొమ్మ వెయ్యటం మొదలు పెట్టేవారు కాదన్న విషయం, ఆయన వేసిన ప్రతి బొమ్మలోనూ కనపడుతుంది. ఆయా పాత్రల ముఖ కవళికలు, కథలోని పాత్రల మనస్తత్వాలను సరిగ్గా చిత్రీకరించేవారు.
ఒక సందర్భంలో బాపు చిత్రా బొమ్మలు తన కిష్టమనీ, గాలిలో ఎగిరే ఉత్తరీయం, ఆయన గీసే పద్ధతి తనకు బాగా నచ్చుతుందనీ అన్నాడు. అమెరికన్‌ కామిక్స్‌ "చందమామ" ఆఫీసులో చాలా ఉండేవి. వివిధ దేశాలవారి డ్రస్సులనూ, వెనకాల బిల్డింగుల వివరాలనూ చిత్రా వాటినుంచి తీసుకునేవాడు. ఈ కారణంగా విదేశీ కథలన్నీ సామాన్యంగా ఆయనకే ఇచ్చేవారు. దాసరివారి సీరియల్‌కు చిత్రా బొమ్మలు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా ఉండేవి. అప్పుడప్పుడూ ఆయన బొమ్మల కోసమేనేమో అన్నట్టుగా సుబ్రహమణ్యం "మూడు కళ్ళూ, నాలుగు తలలూ ఉన్న వికృతాకారుడు" మొదలైన పాత్రలను కథలో ప్రవేశపెట్టేవాడు. మొసలి దుస్తులవాళ్ళూ, భల్లూకరాయుళ్ళూ చిత్రా బొమ్మలవల్ల ఆకర్షణీయంగా కనబడేవారు.
చిత్రా చిత్రలేఖనం పాశ్చాత్య శైలి నుండి ప్రేరణ పొందింది. ప్రజలను చిత్రించేటప్పుడు , చిత్రంలోని వ్యక్తి ప్రవర్తన, కండరాలు, మాంసం, ఇతర వివరాల వంటి విషయాలను నొక్కిచెప్పేటట్టు చిత్రించేవాడు; మరోవైపు, శంకర్ స్పష్టంగా అజంతా-బెంగాలీ శైలి నుండి ప్రేరణ పొందాడు. శంకర్ వ్యక్తి యొక్క ఆకృతులకు, రూపం యొక్క సౌమ్యతకు ఎక్కువ విలువను ఇచ్చేవాడు. దీని ప్రకారం, చిత్రకు అద్భుతమైన, ఊహా సంబంధిత గొప్ప కథల కోసం స్కెచ్‌లు గీయడానికి అవకాశం లభిస్తే, శంకర్ మన సంప్రదాయం, చరిత్ర, ఇతిహాసాల కథల కోసం స్కెచ్‌లు గీయడానికి అవకాశాలు లభించాయి. రెండింటి స్కెచ్‌లు భావాల వ్యక్తీకరణలతో నిండి ఉండేవి.
బొమ్మలను చందమామలో ఎలా, ఎక్కడ వెయ్యలి అన్న విషయంలో చక్కటి కొత్త శైలిని ప్రవేశపెట్టారు, చక్రపాణి గారు. ఆయన ప్రవేశపెట్టిన శైలిని తన చిత్రకళా నైపుణ్యంతో ఒక ఒరవడిగా తీర్చిదిద్దిన ఘనత చాలావరకు చిత్రాగారిదే. ఇప్పటికీ పిల్లల పత్రికలన్ని కూడ, చందమామ వారు ఏర్పరిచిన పంథానే అవలింభిస్తున్నాయి. చివరకు చందమామ "వ్యాపార కంపెనీ" పరమయ్యి, కొత్త పోకడలకు పాకులాడి, చందమామ ముద్రించే పద్దతి మార్చినప్పుడు, తీవ్ర నిరసనను ఎదుర్కుని, మళ్ళీ తమ పాత పద్ధతిలోనే ప్రచురిస్తామని మాట ఇవ్వాల్సి వచ్చింది. అంతగా ప్రాచుర్యం పొందింది, చందమామ ప్రచురణ పద్ధతి.
చిత్రాగారి స్వస్థలం తిరువళ్లూరు . చిత్రా చిత్రకళ నేర్చుకోలేదు. స్వంతంగా ప్రాక్టీసు చేశాడు. మద్రాసులో స్కూల్లో చదువు పూర్తయ్యాక మౌంట్‌రోడ్ లోని ఆక్స్‌ఫర్డ్ ప్రెస్ వంటి చోట్ల పనిచేశాక 1947లో చందమామలో చేరాడు. అతను 1947 జూలైలో వెలువడిన ‘చందమామ’ మొదటి సంచికకు ముఖచిత్రం వేశాడు. 1955 సెప్టెంబరులో వచ్చిన తొలి బేతాళ కథకు అపురూప చిత్రం సమకూర్చాడు. చందమామకు పదివేల చిత్రాలు వేసి చిన్నలనూ పెద్దలనూ కూడా అలరించాడు. 1952 జనవరిలో చందమామ సంపాదక వర్గంలో సభ్యుడయ్యాడు. ఆయన బొమ్మల ప్రత్యేకత వాస్తవంగా కదులుతున్నట్టు ఉండేవి.
అతను 1912 మార్చి 12న జన్మించాడు. అతను మద్రాసుకు చెందిన తెలుగు వాడు. అతను ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి వరకు చదువుకున్నాడు. అతనికి 1942లో వివాహం జరిగింది. అతను వి.ఆర్.పి.వార్డెన్ గా ఉండేవాడు. 1947 జూన్ 2న చందమామ పత్రికలో చేరకముందు అతను కొంతకాలం పాటు క్లైన్ అండ్పెరోల్ లో బ్లాక్ మేకర్ ఫోటోగ్రాఫరుగానూ, ఆక్స్‌ఫర్డు ప్రెస్ లో సేల్స్‌మన్ గా, చిత్రకారునిగా పని చేసాడు. అతను స్వతహాగా ఛాయాగ్రాహకుడు. ఫోటోగ్రఫీలో ఎన్నో బహుమలులు కూడా పొందాడు. అతను వేసే చిత్రాలు ఫోటోల్లాగ ఉంటాయి.
చిత్రా వేసిన బొమ్మలు, కథను చిత్రాల ద్వార చెప్పటమే కాకుండా, కథలో చెప్పని అనేక విషయాలను వ్యక్త పరిచేవి. బొమ్మ చూడగానే కథను చదివించే శక్తి, మన మనసులను సూదంటు రాయిలాగ ఆకర్షించి, మన ఊహా లోకాలలో ఆ కథా విషయం, కథా కాలం, ఆ కథలలో ఉన్న పాత్రల స్వబావ స్వరూపాలు వెంటనే మన మనసులకు హత్తుకు పొయ్యేట్టుగా ఆయన వేసిన బొమ్మలు చందమామను ఎంతో ప్రసిధ్ధ పత్రికగా నిలబెట్టినాయి.
అతను చిత్ర లేఖనంలో శిక్షణ పొందలేదు. స్వయంకృషితో మంచి ఆసక్తితో అభ్యాసం చేసి నేర్చుకుని చిత్ర కళలో నైపుణ్యం సంపాయించి, భారత దేశం లో ఉన్న బాలలందరినే కాక పెద్దలను కూడ దశాబ్దాలపాటు అలరించాడు.
హోషియార్పూర్ జిల్లాలో ఉన్నవ్పురాతన సాంస్కృతిక కేంద్రాలలో జైజాన్ ఒకటి. దీనిని 11వ శతాబ్దంలో జైజ్జత్ ఋషి శివాలిక్ పర్వతపాదప్రాంతంలో స్థాపించాడని భావిస్తున్నారు. జైజాన్ వాణిజ్యకేంద్రంగా వర్ధిల్లింది. ఇది తూర్పు ఆసియా విద్యాకేంద్రంగా ప్రసిద్ధిచెందింది. ప్రముఖ సంస్కృతం, జ్యోతిషం, ఆయుర్వేదం, సంగీత విద్వాంసులు ఈప్రాంతంలో సమావేశం అయ్యారని భావిస్తున్నారు. సంగీతదర్శకుడు హుస్సేన్ లాల్, భగత్ రాం, ప్రముఖ పాకిస్తాన్ కవి తుఫైల్ హోషియార్పురి ఈప్రాంతానికి చెందినవారే.గతించిన ఆయుర్వేద పండితుడు గోవింద్ రాం వాత్సాయన్, కీ.శే. సంస్కృత సాహిత్యకారుడు ఆచార్య విశ్వనాథ్ జైజాన్ చెందినవారే. చండీగఢ్ ఉనికిలోకి వచ్చిన తరువాత జైజాన్ ప్రాముఖ్యత కోల్పోయింది. ప్రస్తుతం ఇది పంజాబు సరిహద్దులు, శివాలిక్ పర్వతప్రాంతాలలో ఉన్న జైజాన్ నగరం నిద్రిస్తున్ననగరంగా భావించబడుతుంది. శివాలిక్ పర్వతప్రాంతాలలో ఉన్న మహిల్పూర్‌ను చైనా యాత్రికుడు హ్యూయంత్సాంగ్ సందర్శించాడు. ఈప్రాంతాన్ని మహిపాల్పూర్ అని ప్రస్తావించాడు.
1846లో మొదటి అంగ్లో - సిఖ్ యుద్ధంలో బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం ఈ ప్రాంతాన్ని తమ ఆధీనంలోకి తీసుకువచ్చింది. పదవీ చ్యుతులైన దాతాపుర్, జస్వన్ రాజాలు భరణం అందుకుంటూ వచ్చారు. అయినప్పటికీ వారు కోల్పోయిన గత వైభవం తిరిగి పొందలేక వారు నిరాశకు గురైయ్యారు. 1848లో రెండవ అంగ్లో - సిఖ్ యుద్ధంలో పదవీచ్యుతులైన రాజులు తిరుగుబాటుదారులలో చేరారు. వారు చేసిన తిరుగుబాటులో రాజులిద్దరూ, తిరుగుబాటు నాయకులు మాత్రం బ్రిటిష్ సైన్యాలకు పట్టుబడ్డారు. వారి రాజ్యాలు స్వాధీనం చేసుకోబడ్డాయి. హిందూ కావ్యకాలంలో హోషియార్పూర్ కేంద్రంగా ఉండేది. ప్రస్తుత నగరంలోని ఉనారోడ్డుకు 4కి.మీ దూరంలో ఉన్న బజ్వారాలో పాండవులు అఙాతవాసం పూర్తిచేసారని విశ్వసిస్తున్నారు.
జలంథర్‌కు చెందిన కటోచ్ సామ్రాజ్యంలో ఈ ప్రాంతం భాగంగా ఉంటూ వచ్చింది. తరువాత ఈ ప్రాంతం చీలిపోయింది. ప్రస్తుత జిల్లా ప్రాంతం రాజా దాతర్పూర్, జస్వాన్‌లకు విభజించబడింది. 1759 నుండి సిక్కు సంస్థానాధీశులు నిశ్శబ్ధంగా ఈ ప్రాంతంలోని పర్వతప్రాంతాలలో ఆక్రమణలు అధికం చేయడం ఆరభించే వరకు ఈ ప్రాంతం ప్రశాంతంగా ఉంది. 1815లో రంజిత్ సింగ్ జస్వన్ మీద వత్తిడి చేసిన తరువాత రాజా జస్వన్ కొంత రాజ్యం స్వీకరించి బదులుగా ఈ ప్రాంతం మీద అధికారాన్ని వదులుకున్నాడు.
3 సంవత్సరాల తరువాత దాతాపూర్ రాజా కూడా ఇలాంటి ఒప్పందాన్ని ఎదుర్కొన్నాడు. 1818 నాటికి సట్లైజ్ నుండి బీస్ వరకు ఉన్న ప్రాంతం పూర్తిగా లాహోర్ ఆధీనంలోకి వచ్చింది.
పురాణ కథనాలను అనుసరించి ఈ జిల్లాలోని పలు ప్రాంతాలు పాండవులకు సంబంధించి ఉన్నాయని భావిస్తున్నారు. పాండవులకు అఙాతవాసంలో సహకరించిన విరాటరాజ్యం ఇదేనని భావిస్తున్నారు. మహిల్‌పూర్‌కు 11 కి.మీ దూరంలో ఉన్న భం ప్రాంతంలో పాండవులు అఙాతవాసం గడిపారని భావిస్తున్నారు. జైజాన్‌కు ఉత్తరంలో 19 కి.మీ దూరంలో ఉన్న శిలాలయం పాండవుల కాలంనాటిదని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. చైనాయాత్రికుడు హూయంత్సాంగ్ వ్రాతలలో ఇక్కడ పలు శతాబ్దాలు చంద్రపుత్ర రాజవంశీయులు స్వతంత్ర పాలకులుగా నివసించారని
జిల్లా కొండపాత్రం, మైదానప్రాంతంగా రెండుగా విభజించబడింది. జిల్లాతూర్పు భాగంలో సోలార్ సింఘీ కొండల పశ్చిమప్రాంతం ఉంటుంది. దీనికి సమాంతరంగా శివాలిక్ పర్వతశ్రేణి దిగువమార్గం జిల్లా ఉత్తరదక్షిణాలుగా ఉంటుంది. పశ్చిమప్రాతం సారవంతమైన భూభాగం ఉంటుంది.గణీయమైన ప్రభుత్వ వన్యప్రాంతం ఫారెస్ట్ ఆధీనంలో ఉంటుంది.
చిత్తడిమైదానాలలో వరి విస్తారంగా పండిస్తూ ఉన్నారు. ఆనంద్పూర్, దసుయా, ముకెరియన్ చింట్‌పూర్ని జరిగే ఉత్సవాలు అనేకమంది పరిసర ప్రజలను ఆకర్షిస్తూ ఉంది.
హోషియార్పూర్ పంజాబులో సాంస్కృతిక కేంద్రాలలో ఒకటిగా గుర్తించబడుతుంది. జిల్లా బియాస్, సట్లైజ్ మద్యన ఉపస్థితమై ఉంది. షివాలిక్ పర్వతపాదప్రాంతంలో చండీఘడ్ - పఠాన్‌కోట కుడివైపున ఉపస్థితమై ఉన్న హోషియార్పూర్ పర్వతమయంగా ఉంటుంది. ఈప్రాంతాన్ని కండి అంటారు.బియాస్,సట్లైజ్ నదులు, ఇతర సెలయేరులు ఈప్రాంతానికి అవసరమైన నీటిని అందిస్తున్నాయి. అదనంగా కండి ప్రాంతం అంతటా సీజనల్ సెలయేరులు ప్రవహిస్తుంటాయి.
హోషియార్పూర్ అత్యధికంగా పురాతన జ్యోతిషశాస్త్రంతో సంబందితమై ఉంది. ఇక్కడ భూత, వర్తమాన, భవిష్యత్తులో జన్మించబోయే వ్యక్తుల వివరాకను వివరించగలిగిన పురాతన దస్తావేజులు ఉన్నాయని ప్రాంతీయ వాసులు విశ్వసిస్తున్నారు. అవి వివరంగా వ్రాయబడి ఇక్కడ సురక్షితంగా బద్గ్రపరచబడి ఉన్నాయని విశ్వసిస్తున్నారు. ప్రపంచం నలుమూలల నుండి అనేకమంది వారి భూత, వర్తమాన, భవిష్య జన్మలగురించి తెలుసుకోవడానికి ఇక్కడకు వస్తుంటారు.
ప్రస్తుత హోషియార్పూర్ జిల్లా ప్రాంతం " సింధు లోయ నాగరికత " ప్రాంతాలలో ఒకటి. జిల్లాలో పలు ప్రాంతాలలో నిర్వహించిన త్రవ్వకాలలో లభించిన ఆధారాలను అనుసరించి శివాలిక్ పర్వతపాదాలలో పాలియోలిథిక్ మానవుడు నివసించాడని భావిస్తున్నారు. అంతేకాక ప్రొటోహిస్టారిక్, హిస్టారిక్ కాలం నుండి ఈ ప్రాంతంలో మానవ ఆవాసాలు ఉన్నయని భావిస్తున్నారు.
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో హోషియార్పూర్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న పంజాబు రాష్ట్ర ఒకేఒక జిల్లాలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
జిల్లాలో నూలు వస్త్రాలు తయారుచేయబడుతున్నాయి. చెరకు, వరి, ఇతర ధాన్యాలు ఉత్పత్తి చేయబడుతున్నాయి. పొగాకు, ఇండిగో ఎగుమతి చేయబడుతున్నాయి. హోషియార్పూర్ జిల్లా సన్యాసుల నగరంగా పిలువబడుతూ ఉంది. జిల్లాలో అనేక డేరాలు కనిపిస్తూ ఉంటాయి.
కొలిచే భక్తుల కొంగు బంగారం శ్రీ పార్వతీ సమేత పాతాళ భోగేశ్వరస్వమి. దక్షిణ కాశీగా పరసిద్ధి చెందినది. ప్రతి సంవత్సరం మహాశివరాత్రి ఉత్సవాలు, ఐదురోజులపాటు వైభవంగా నిర్వహించెదరు. శివరాత్రి ముందురోజు, అర్ధరాత్రి దాటిన తరువాత, శ్రీ స్వామివారి కళ్యాణం నిర్వహించెదరు.
ఆలయ విశేషాలు:- మహాశివరాత్రి పర్వదినం నాడు నిర్వహించే కళ్యాణోత్సవంలో, కృష్ణా, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాల నుండి లక్షలాది మంది భక్తులు, ప్రముఖులు పాల్గొని, స్వామివారికి విశేషపూజలు నిర్వహిస్తారు. భక్తుల సౌకర్యార్ధం, పారిశుద్ధ్యం, మంచినీరు, భోజన వసతి, ఇతర సదుపాయాలతోపాటు, పోలీసు బందోబస్తు గూడా ఏర్పాటు చేస్తారు.
స్వామివారి చరిత్ర:- కలిదిండికి తూర్పు, ఆగ్నేయంలో వేంచేసియున్న అతి ప్రాచీనమైన శ్రీ పాతాళ భోగేశ్వరస్వామి ఆలయానికి విశిష్ట చరిత్ర ఉంది. వేంగీరాజు రాజరాజ చోళుని కుమారుడు, రాజరాజ నరేంద్రుని కాలంలో ఒక రైతు పొలంలో దుక్కి దున్నుతుండగా, నాగలికర్రు తగిలి, భూమిలో నుండి నెత్తురు పారి, స్వయంభూ లింగం బయట పడిందని ఐతిహాసం. స్వయంభూలింగం ఆకారంలో ఉన్న స్వామివారిని బయటకు తీసిచూడగా, లింగాకారం ఒకవైపు విరిగినట్లుగా ఉండటంతో ఆ భాగాన్ని అతికించినట్లు ప్రచారంలో ఉంది. ఇప్పటికీ లింగాకారంలోని ఒకభాగం అతికించినట్లుగా స్పష్టంగా కనబడుచున్నది. అతికించిన భాగంలో చెమరుస్తున్నట్లుగా గోచరిస్తుంది.
కోడికూత, రోకటిపోటు వినలేనురా . . :- ఈ పురాతన ఆలయం కలిదిండికి 3 కి.మీ. దూరంలోని భోగేశ్వరం గ్రామంలో పొలాలమధ్య ఉంది. అక్కడినుండి లింగాకారాన్ని తీసుకొని వచ్చేందుకు ప్రయత్నించి విఫలమైనారు. "కోడికూత, రోకటిపోటు" వినలేనని స్వామివారు భక్తులకు కలలో దర్శనమిచ్చి సెలవిచ్చినట్లు పెద్దలు చెబుతారు. దీంతో లింగాకారం బయల్పడిన స్థలంలోనే ఆలయం నిర్మించారు.
పవిత్ర పంచబుగ్గల కోనేరు:- స్వామివారి ఆలయ ప్రాంగణంలో పవిత్రమైన కోనేరు ఉంది. ఈ కోనేరులో పంచబుగ్గలు ఉండటంతో "పంచబుగ్గల కోనేరు"గా ప్రసిద్ధి చెందినది. భక్తులు కోనేరులో దిగి "హర హరా" అంటుండగా "బుడ బుడ" మంటూ నీరు పైకి లేవడం, నేటికీ కనిపిస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం.
స్వామివారి పాదాల గుర్తులు:- పూర్వం వర్షాకాలంలో స్వామివారి నిత్యార్చనకు తీవ్ర జాప్యం జరిగేదట. ఒకసారి స్వామివారు ధ్వజస్తంభం పైకి ఎక్కి చూస్తూ, అర్చకుల రాక గమనించారు. ద్వజస్తంభం పైనుండి దూకడంతో, నేలపైకి స్వామివారి పాదాల గుర్తులు ఏర్పడ్డాయని, అవి నేటికీ వీక్షించవచ్చని, చరిత్ర ద్వారా తెలుస్తున్నది. నాటినుండి ప్రతిఏటా మాఘబహుళ ఏకాదశి నుండి అమావాస్య వరకూ శ్రీ పార్వతీ సమేత పాతాళ భోగేశ్వరస్వామివారికి ఇక్కడ పంచాహ్నిక కళ్యాణ మహోత్సవాలను అత్యంత కమనీయంగా నిర్వహించుచున్నారు.
అంబల్ల జనార్థన్ 1950, నవంబరు 9న నిజామాబాద్‌ జిల్లా మోధాన్‌ మండలం ధర్మోరా గ్రామంలోని పద్మశాలీ కుటుంబంలో జన్మించాడు. అతని తండ్రి అంబల్ల నర్సయ్య. తల్లి నర్సవ్వ. స్వంత గ్రామంలో ఉపాధి అవకాశాలు కొరవడటంతో తండ్రి ముంబయికి వలసవెళ్ళాడు. దాంతో జనార్దన్‌ పుట్టుక, చదువు, ఉద్యోగం అన్నీ ముంబయిలోనే జరిగాయి.అతను ఏడుగురు సంతానంలో పెద్దవాడు. అతనికి ఐదుగురు చెల్లెళ్ళు, తమ్ముడు ఉన్నారు. అతను పాఠశాలలో తెలుగు ఉపాధ్యాయుడు ఓగేటి పరీక్షిత్‌ శర్మ ప్రోత్సాహంతో తెలుగు భాషాచంధస్సు నేర్చుకున్నాడు. తెలుగుతో సహా హిందీ, ఇంగ్లీషు, మరాఠీ, గుజరాతీ భాషలు అనర్గళంగా మాట్లాడగలస్థాయికి ఎదిగాడు. మాతృభాషపట్ల ప్రేమతో తెలుగు దిన, వార, మాస పత్రికలు క్షుణ్ణంగా చదివేవాడు. పత్రికల్లో వ్యాసాలు రాసేవాడు. రెండేళ్ళు కళాశాలలో చదివి సెలవురోజుల్లో ముంబయి యూనివర్సిటీ తరపున యూనియన్‌ బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియాలో టెంపరరీ క్లార్క్‌ గా, ఆ తర్వాత పూర్తిస్థాయి ఉద్యోగిగా స్థిరపడి, ఎంకాం, ఎల్‌.ఎల్‌.బి పూర్తి చేశాడు.
వివిధ నేపథ్యాల్లో అతను రాసిన కొన్ని కథలు మహారాష్ట్రలోని 8, 9, 10వ తరగతి తెలుగు, మరాఠీ భాషా పుస్తకాల్లో పాఠ్యాంశాలుగా ఉన్నాయి. 8వ తరగతిలో చమురుదీపం, 9వ తరగతిలో శ్రీకారం, 10వ తరగతిలో బయలుబతుకు అనే కథలను పాఠ్యాంశాలుగా మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ముద్రించింది. శ్రీకారం కథలో ఒక తెలుగు విద్యార్థి ముంబయిలో ఉంటూ సొంత రాష్ట్రానికి వస్తాడు. అతను తెలుగు మాట్లాడలేడు. బస్సులపై పేర్లు చదవలేడు. అదే సమయంలో అమెరికా నుంచి వచ్చిన ఒక విద్యార్థి మంచి తెలుగులో మాట్లాడతాడు. ఆ సందర్భాన్ని చెబుతూ తెలుగు భాష ఎందుకు నేర్చుకోవాలో వివరించాడాయన. స్వయం ఉపాధి పేరిట రాసిన మరో కథ అంతకు ముందు 9వ తరగతిలో పాఠ్యాంశంగా ఉండేది. అతను తెలుగు సాహిత్యంపై తరచూ సదస్సులు నిర్వహిస్తుంటాడు.
అతను పదోన్నతులకోసం ప్రైవేటురంగంలో పనిచేశాడు. దివాన్‌ హౌసింగ్‌ ఫైనాన్స్‌ కార్పొరేషన్‌ ఆంధ్రప్రదేశ్‌ జనరల్‌ మేనేజర్‌ స్థాయికి ఎదిగి 2007లో స్వచ్ఛంద పదవీ విరమణ చేసాడు. తరువాత అతను సాహిత్య వ్యాసంగంపై మరింత దృష్టి కేంద్రీకరించాడు. ఫైనాన్షియల్‌ కన్సల్టెంట్‌గా కార్పొరేట్‌ సంస్థలకు ప్రస్తుతం సలహాదారుగా ఉన్నాడు. కవిత్వం‍ రాయడం అతనికి బాల్యం నుంచీ అలవడింది. సినిమా పాటలు పేరడీచేసి పాడుతూ, అందరినీ నవ్వించేవాడు. స్కూల్‌ ఫేర్‌వెల్‌ ఫంక్షన్‌లో గురువులకు కృతజ్ఞతలు చెబుతూ సొంతంగా పాటలు రాసి పాడేవాడు. ముంబయి సాంస్కృతిక సంఘంవారి నాటకాల్లో కృష్ణుడుగానూ, సారంగధర లాంటి యక్షగానాల్లోనూ నటించేవాడు. అతను ఆంధ్ర యువజన స్నేహమండలి స్థాపించి సేవలందించారు.
అతని కథల్లో చిత్రించిన జీవిత కోణాలు ప్రత్యేకమైనవి. అట్టడుగు గ్రామీణ పట్టణ జీవిత పరిణామాలను వస్తువుగా స్వీకరించి రచనలు చేస్తూంటాడు. అతను ముంబయిలో స్థిరపడినా బాల్యం అంతా పల్లెలు, ఊళ్ళూ, బంధువులతో సన్నిహిత సంబంధాలు, అతని కతల్లో సజీవంగా సాక్షాత్కరిస్తాయి. అతను ముంబై జన జీవనంలో కలసిపోయి ఎందరి జీవితాలనో, జరిగిన సంఘటనలతో ప్రత్యక్షంగా చూసి, అనుభవించి విషయ విజ్ఞానం తనకు తెలిసిన విషయాలను, పరిచయమైన మనుషుల గురించి మాత్రమే అతను కథలుగా మలిచాడు.
అంబల్ల జనార్దన్ ప్రవాసాంధ్ర రచయిత, కవి, కథకుడు. అతనికి ముంబయి తెలుగు రత్న అనే బిరుదు ఉంది. అతను ముంబయిలో తెలుగు సాహిత్యాభివృద్ధికి శ్రీకారం చుట్టి సాహిత్యరంగంలో ‘ముంబయి జనార్దన్‌’గా పేరొందిన రచయిత. తెలుగుపై మక్కువ పెంచుకున్న అతను వివిధ ఉద్యోగాలు చేస్తూనే మూడు దశాబ్దాల నుంచి కథలు రాస్తున్నాడు. సదస్సులు, సమావేశాలు నిర్వహిస్తూ తెలుగు సాహిత్యాభివృద్ధికి విశేష కృషి చేస్తున్నాడు.
ముంబయిలో ఎంతోమంది యువ రచయితలను తయారు చేశారాయన. ముంబయిలో తెలుగువారి జీవనస్థితిగతులను తన కథల్లో ప్రతిబింబిస్తూ తెలుగువారు అత్యధికంగా ఉండే ముంబయి ప్రాంతానికీ–తెలుగు రాష్ర్టాలకు మధ్య వారథిగా ఉంటూ ముప్ఫైఏళ్ళుగా సాహిత్య కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తున్నాడు . ఇప్పటివరకు ఆయన 15 పుస్తకాలు వెలువరించాడు
1991 వరకు తిరువారూర్, నాగపట్టణం జిల్లాలు తంజావూరు జిల్లాలో భాగంగా ఉన్నాయి. తరువాత తంజావూరు జిల్లా నుండి తిరువారూర్, నాగపట్టినం జిల్లాలు విభజించబడి నాగపట్టినం జిల్లా రూపొందించబడింది. 1997 లో నాగపట్టినం జిల్లాను విభజించుటద్వారా తిరువారూర్ జిల్లా రూపొందించబడింది.
కె బాలచందర్, త్యాగరాజు శ్రీనివాస అయ్యర్, ధనరాజ్ పిళ్ళై, కర్నాటక సంగీత త్రిమూర్తులు, ఎస్.ఎస్. వాసన్, కె అంబళగన్, టి ఆర్.బాలు
స్కూలు ప్రింసిపాల్ మిస్ డీ లైమా విద్యార్థులందరినీ సమానంగా ప్రేమించేది. మిస్ డీ లైమా ఎథిక్స్ క్లాసులో విద్యార్థులకు హిందూ కావ్యాలు, ఖురాన్, బైబిల్ నుండి అంశాలను ఎంచుకుని విద్యార్ధూకు నీతి బోధ చేసేది. ఆమె స్కూలుకు కవికోకిల బిరుదాంకితురాలు సరోజినీ నాయుడు ప్రింసిపాలుకు స్నేహితురాలుగా తరచుగా విచ్చేస్తుండేది. సరోజినీ నాయుడు విద్యార్థినులకు రోల్ మాడల్‌గా ఉండేది. వి కల్పగం తండ్రి ఆసమయంలో నిజాం కాలేజీలో నిజాం కాలీజీలో లెక్చరర్‌గా ఉండేవాడు. సరోజినీ నాయుడు తరచుగా నిజాంకు వెళ్ళివస్తుండేది.
అందువలన సరోజినీ నాయుడు వి కల్పగం అంటే ప్రత్యేక ఆసక్తి కనబరిచేది. వి కల్పగం చిన్నవయసులోనే ఆమె తండ్రి రీసెర్చ్ సహాధ్యాయుడైన ప్రొఫెసర్ భగవంతంతో పరిచయం ఉండేది.
అలాగే ఆమెకు నిజాంకాలేజీలో సివి.రామన్ వంటి పలు ప్రఖ్యాత శాస్త్రవేత్తల ఉపన్యాసాలను వినే అవకాశం లభించింది. బహుశా ఇవన్నీ ఆమెకు ప్రోత్సాహం అందించి ఉండవచ్చన్నది ఆమె భావన.
వి కల్పగం రీసెర్చ్ థిసీస్ సమర్పించిన తరువాత ఐ.ఐ.ఎస్.సిలో ఉద్యోగబాధ్యతలను స్వీకరించి సైన్స్ రంగంలో తన అనుబంధాన్ని కొనసాగించిది. అంతేకాక ఆమె ఉద్యోగం నుండి విశ్రాంతి తీసుకునేవరకు ఆమె ఐ.ఐ.ఎస్.సిలో పనిచేయడం ప్రత్యేకంగా గుర్తించవలసిన విషయం. ఉద్యోగంలో స్థిరపడిన తరువాత యు.ఎన్.డి.పి తరఫున యు.ఎస్.ఎ లోని ఎం.ఐ.టికి అప్పుడు కొత్తగా ప్రవేశపెట్టాలని అనుకున్న " మెటీరియల్ సైన్స్ " అధ్యయనం చెయ్యడానికి ఎన్నికచేయబడింది. ఐ.ఐ.ఎస్.సి మెటీరియల్ సైన్స్ ఇంజనీరింగ్ విద్యార్థులకు అనుభంధ కోర్సుగా ప్రవేశపెట్టింది.ఆమె ప్రొఫెసర్ స్మకులతో కలిసి ఎలెక్ట్రానిక్ డిపార్ట్‌మెంటులో పనిచేసింది. నూతన ఇంజనీరింగ్ విద్యార్థులకు బోధించడమేకాక ప్రొఫెసర్ స్మకుల క్రిస్టల్ స్ట్రక్చర్ పరిశోధన చేసాడు. మెటీరియల్ సైన్స్ గురించి ఆమె పలు ఇంజనీరింగ్ డిపార్ట్‌మెంటులో లెక్చర్లు ఇచ్చింది.
వి కల్పగమ్ తండ్రి రీసెర్చ్ స్కాలర్. ఆయన మద్రాసు యూనివర్శిటీలో ఎం.ఎస్.సి పూర్తిచేసాడు. ఒకప్పుడు హైదరాబాదు లోని నిజాం కాలేజి మద్రాసు యూనివర్శిటీకి అనుబంధంగా ఉండేది.
వి కల్పగం తండ్రి రీసెర్చ్ పూర్తిచేసిన తరువాత నిజాం కాలేజీలో లెక్చరర్‌గా చేరాడు. ఆయనకు ఒక లాబరేటరీ ఉండేది. వి కల్పగం తండ్రి దైనందిక జీవితంలో జరిగే సంఘటనలకు సైన్స్‌కు
ఉన్న సంబంధాన్ని పిల్లలకు వివరిస్తూ పిల్లలకు సైన్స్ పట్ల ప్రేరణకలిగించాడు. వారి ఇంట్లో ఎప్పుడూ విస్తారంగా పుస్తకాలు ఉంటూఉండేవి. అలాగే వారింటికి వి కల్పగం తండ్రి స్నేహితులు
వస్తూ ఉండేవారు. అలాగే వారి పిల్లలు కూడా ఇంటికి వస్తూ పోతూ ఉండేవారు. వారంతా కూడా సదా విద్యాసంబంధిత చర్చలు జరపడం ఆకు ఉన్నత విద్య అంటే ఆసక్తి కలగడానికి కారణం అయింది. ఆమె తాత ఇంజనీర్, మేనమామ ఖరగ్‌పూర్ ఐ.ఐ.టి మొదటి జట్టులో ఇంజనీరుగా చేరాడు.