polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
చారిత్రకంగా కచ్ భౌగోళిక కారణాల వలన వెనుకబడిన జిల్లాగా గుర్తించబడుతుంది. 2001 భూకంపం తరువాత పరిస్థితి మరింతగా దిగజారింది. తరువాత దశాబ్ధకాలంలో అనూహ్యంగా పరిస్థితిలో మార్పులు సంభవించాయి. ప్రస్తుత కచ్ రాష్ట్రంలో ఆర్థికంగా అభివృద్ధి చెందిన పారిశ్రామిక కేంద్రంగా మారింది. ఇది భారత్ పశ్చిమ తీరంలో ఉన్నందున ఇక్కడ మథుర, ఖండ్ల వద్ద రెండు నౌకాశ్రయాలు నిర్మించబడ్డాయి. ఈ నౌకాశ్రయాలు 2 గల్ఫ్ కు అతి సమీపంలో ఉన్నాయి.
కచ్ జిల్లాలో సంఘీ ఇండస్ట్రీ లిమిటెడ్ సిమెంట్ ప్లాంట్ ఉంది. ఇది దేశంలో పెద్ద సిమెంట్ ప్లాంటుగా గుర్తించబడుతుంది. ఈ కపనీ అబ్దసా ప్రాంతంలో ఉన్న శాఖలో ఉత్పత్తి 3-9 టన్నులకు అభివృద్ధి చేయాలని ప్రయత్నిస్తుంది. 2015, 20 . కచ్ జిల్లాలో కండ్ల నౌకాశ్రయం ఉంది. ఇది ఉత్తర భరతానికి ద్వారంగా భావించబడుతుంది. దీనిని ఖండ్లా పోర్ట్ ట్రస్ట్ నిర్వహిస్తుంది.
జిల్లాలో రహదార్లు చక్కగా పరామర్శంచబడుతున్నాయి. 2001 భూకంపం తరువాత కేంద్రప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్యల కారణంగా జిల్లాలో అభివృద్ధి పనులు వేగవంతగా సాగింది.
చారిత్రకంగా కచ్ జిల్లాలోని ప్రజలు గుజరాత్, సింధ్ ల మధ్య వ్యాపారానికి వెన్నెముకగా ఉన్నారు. పాకిస్తాన్ విభజన తరువాత వ్యాపారం ఆపివేయబడింది. ఖండ్లా వద్ద నౌకాశ్రయం నిర్మించబడిన తరువాత వ్యాపారం తిరిగి అభివృద్ధి అయింది.
బాక్సైట్, జిప్సం ఖనిజాలు ఇతర ఖనిజాలలో ముఖ్యమైనవి. 2001 జనవరి 26 తరువాత సంభవించిన భూకంపం తరువాత జిల్లాలోని పరిశ్రమలకు 15 సంవత్సరాలు పన్ను మినహాయింపు ఇవ్వబడింది. గుజరాత్ మినరల్ డెవెలెప్మెంటు డిపార్ట్మెంటు గుజరాత్‌లో లిగ్నైట్ గనులలో మాత్రమే త్రవ్వకాలు కొనసాగిస్తుంది. దీనికి పనంధ్రొ, మాతా నొ మాధ్ వద్ద గనులు ఉన్నాయి.
కచ్ జిల్లాలో పలు సంప్రదాయాలకు చెందిన ప్రజలు నివసిస్తున్నారు. వీరిలో చాలామంది ప్రజలు శతాబ్ధాల క్రితం మేవార్ , సింధ్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్, ఇతరప్రాంతాల నుండి వచ్చి ఇక్కడ స్థిరపడ్డారు. ఇప్పటికీ జిల్లాలో సంచార, అర్ధ సంచార, విశ్వకర్మ జాతి ప్రజలు ఇక్కడ నివసిస్తున్నారు. కచ్‌లో అధికసంఖ్యలో అహిర్ ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.
లిటిల్ రాన్ కుచ్ సంప్రదాయ ఉప్పు ఉత్పత్తికి కేంద్రంగా ఉంది. పలు పరిశోధనల ఫలితంగా 600 సంవత్సరాల నుండి జిల్లాలో ఉప్పు ఉత్పత్తి చేయబడుతున్నట్లు తెలుస్తుంది. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వపాలనలో ఉప్పు ఉత్పత్తి పలు రెట్లు అధికం అయింది. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ మిలటరీ వ్యయంలో అధికభాగం ఉప్పు ఉత్పత్తి నుండి లభించిందని పరిశోధనలు తెలియజేస్తున్నాయి.
సూదూరంగా, అరుదైన జనసాంధ్రత కలిగిన కచ్ చరిత్రలో ప్రాధాన్యత సంతరించికున్న ప్రాంతాలలో ఒకటని భావిస్తున్నారు. ఈ ప్రాంతంలో ఐపురాతనమైన సిధూనాగరికత వధిల్లిందని భావిస్తున్నారు. కచ్ ప్రాంతంలో సింధునాగరికతకు చెందిన పలు ప్రాంతాలు కనుగొనబడ్డాయి. బ్రిటిష్ ఇండియా విడగొట్టబడిన తరువాత సింధునదిలో చాలభాగం పాకిస్థాన్లో ఉంది.
జిల్లాలోని ప్రజలలో అధికంగా శాఖాహాహారులు ఉన్నారు. జైనులు, బ్రాహ్మణులు, ఇతర కుల్లాలో కొందరు శాఖారులు ఉన్నారు. జైనులు ఉర్లగడ్డలు, తెల్లగడ్డలు, ఎర్రగడ్డలు, కంద కందమూలాలను ఆహారంలో వాడడం నివారిస్తుంటారు. హిందువులు పలురకాల ఆహారవిధానం అవలంబించినా బీఫ్ మాత్రం ఆహారంగా తీసుకోరు.
వస్త్రాంలంకరణకు కచ్ ప్రత్యేకగుర్తింపును కలిగి ఉంది. కచ్ ఎంబ్రాయిడరీ వస్త్రాలంకార కళలలో ప్రత్యేకత సంతరించుకుంది. ఎంబ్రాయిడరీలో అద్దాలను చేర్చి వస్రాలను అందంగా తయారుచేస్తారు.
కచ్ రాజాస్థానంలో కచ్, అబ్దసొ, అంజర్, బన్ని, భువద్ చొవిసి, గరదొ, హలర్ చోవిసి, కంద్, కంథొ, ఖాదిర్, మొదసొ, ప్రంథల్, ప్రవర్, వగద్ మొదలైన ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.
కచ్ జిల్లాలో 10 తాలూకాలు ఉన్నాయి : అబ్దస, అబ్దస-నలీ, అంజర్, భచౌ, భుజ్, గాంధిధామ్,లఖ్పత్, మాండ్వి,ముంద్రా, ణఖత్రన, రపర్
ఈ జిల్లాలోని భుజ్ నగరం దేశంలోకెల్లా అత్యంత సంపన్నమైన నగరాల్లో ఒకటిగా పేరు పొందింది. ఇక్కడి ప్రజలు దేశదేశాల్లో వ్యాపారం చేసి తిరిగివచ్చి స్థిరపడడంతో ఈ ప్రాంతం సంపద్వంతం అవుతోంది. భుజ్ సమీపంలోని బల్దియా, మాధాపూర్ వంటి పలు గ్రామాలు కోటీశ్వరుల గ్రామాలుగా పేరొందాయి.
భుజు నగరం పర్యావరణ సుసంపన్నమై ఉంది. జిల్లాలో ఇండియన్ యాస్ అభయారణ్యం, కచ్ డిసర్ట్ వన్యప్రాణి అభయారణ్యం, నారాయణ్ సరోవర్ శాంచ్యురీ, కచ్ బసర్టర్డ్ అభయారణ్యం, బన్ని గ్రాస్లాండ్ రిజర్వ్, చారి - ధండ్ వెట్ లాండ్ కంసర్వేషన్ రిజర్వ ఉన్నాయి.
“ ’ ” ఒక ఫాంటసీ కామెడీ చిత్రం. “ ” అన్న వాక్యంతో మొదలవుతుంది కథనం. నరకంలో సైతానుకి కంటి మీద ఒక కురుపు వస్తుంది. దానికి కారణం భూమ్మీద ఉన్న ఒక అమాయకపు కన్య అని తీర్మానిస్తారు అతని సలహాదారులు. ఆ కురుపు పోవాలంటే ఆమెని ఆకర్షించి, ప్రేమలో పడవేసి, ఆమె కన్యత్వాన్ని అపహరించడమే పరిష్కారం అంటారు. దీనివల్ల, సైతాను డాన్యువాన్ అన్న ఒక నరకలోక వాసిని పిలుస్తాడు. అతగాడు ఇదివరలో భూమ్మీద బ్రతికున్నప్పుడు వందలకొద్దీ అమ్మాయిలను తన మాయలో పడవేసిన చరిత్ర కలవాడు. ఇలా ప్రతి ఒక్కర్నీ ప్రేమలో ముంచి మోసం చేయడమే కానీ, నిజంగా ప్రేమించడం అంటే ఏమిటో తెలియని వాడు. చివరికి అలాగ “ప్రేమలో” పడ్డ ఒక అమ్మాయి తండ్రి తాలూకా విగ్రహం ఇతనితో చేయి కలిపినట్లే కలిపి, నరకంలోకి లాగేస్తుంది. సరే, అతగాడు సైతాను చెప్పింది విని ఒప్పుకొని భూమ్మీదకు వెళ్లి, ఆ అమ్మాయి వాళ్ళ ఇంట్లో ప్రవేశిస్తాడు. అతగాడు తన ప్రయత్నంలో సఫలమయ్యాడా?
ఇందులో కథ, ఒక నటి ఉన్నట్లుండి మనుష్యుల్తో మాట్లాడటం మానేస్తుంది. ఏమైందో ఎవరికీ అర్థం కాదు. ఆమెని చూస్కోడానికి హాస్పిటల్లో ఓ నర్సుని నియమిస్తారు. నటికి స్థాన మార్పు కోసం వీళ్ళిద్దరూ అక్కడి డాక్టర్ చెప్పిన ప్రదేశానికి వెళ్తారు. ఉండేది ఇద్దరే కనుక, ఏమీ తోచక నర్సు నటితో తన కథ చెప్పడం మొదలుపెడుతుంది. ఆమె అన్నింటికీ తల ఊపుతుంది తప్పితే ఏమీ మాట్లాడదు. కాలం గడిచేకొద్దీ నర్సు ప్రవర్తన మార్పు చెందుతూ వస్తుంది. ఎవరు ఎవరి ట్రీట్మెంట్ కోసం ఇక్కడికి వచ్చారో అన్న సందేహం వస్తుంది. ఈ సినిమాలో ఉన్న విశేషం, కేవలం రెండు పాత్రలే ఉంటాయి. అందులోనూ కెవలం ఒక్క పాత్ర మాత్రమే మాట్లాడుతుంది. పైగా సైకో టైపు. కానీ, ఈ సినిమాలో కథ, ఆ పాత్రధారుల హావభావాలు ప్రముఖ పాత్ర వహిస్తాయి. కథ కాస్త క్లిష్టమైనది. దాన్ని సినిమాగా తీయగలగడం అన్నదే ఈ సినిమా దర్శకత్వంలోని గొప్పదనం.
ఇంగ్మార్ బెర్గ్మాన్; ప్రముఖ స్వీడిష్ దర్శకుడు. ఇతని సినిమాలు ప్రపంచ సినిమా రంగంలో ఎందరికో ప్రేరణను కలిగించాయి.ఎందరినో ప్రభావితం చేశాయి. దాదాపు 60 సినిమాలు, టెలివిజన్ డాక్యుమెంటరీలకి దర్శకత్వం వహించాడు. అతని ప్రసిధ్ధి చెందిన సినిమాలు. , , , , . ప్రపంచంలోని మేటి దర్శకులెందరో తమకు స్ఫూర్తిగా పేర్కొనే మహాదర్శకుడు ఇన్మార్ బెర్గ్‌మన్!
‘మూవీ కెమెరా కనుక్కున్నాక, భూమ్మీద జన్మించిన అతిగొప్ప సినిమా కళాకారుడు బెర్గ్‌మన్,’ అంటాడు దర్శకుడు వూడీ అలెన్. మృత్యువు, అస్తిత్వం, నైతిక చింతన, దైవం, నిరాశ, ఒంటరితనం, కలలు, గతించిన యౌవనం, పశ్చాత్తాపం, వాంఛ లాంటి బలమైన భావనల్ని అజరామరంగా తెరకెక్కించాడు బెర్గ్‌మన్. తత్వోద్వేగాల సంక్లిష్ట సమ్మేళనంలాంటి ఆయన చిత్రాలకు సినిమా ప్రేమికులు పాఠ్యగ్రంథాల స్థాయినిస్తారు.
‘మా ఇంటి పెద్ద కిటికీలోంచి వచ్చే సూర్యోదయాన్ని నేను ‘వినేవాణ్ని’. దూరంగా మోగుతున్న చర్చి గంటల నేపథ్యంలో నాకు వెలుతురు వినిపించేది,’ అంటాడు తన బాల్యంలో దృశ్యానికి ఆకర్షితుడైన తీరును గురించి బెర్గ్‌మన్. పూర్తి సానుకూలంగా లేని చిన్నతనంలో ఆయన్ని భయం, సోమరితనం, నిరాశ, కోపం లాంటి దయ్యాలే ఎక్కువగా పలకరించేవి. ‘ఎప్పుడైతే దయ్యం వాస్తవమో, దానికొక మానవస్పృహ అద్దడం అత్యవసరమైపోతుంది!’ ఒక చిన్న దృశ్యం, ఒక పలకరింపు, ఒక మనిషిపట్ల కలిగే ఉద్వేగం, ఒకరు చెప్పే సంఘటన, ఒక మనిషి ముఖం. అదేదైనా కావొచ్చు, అందులోంచి గుర్తింపునకు రాగలిగే బీజాన్ని ఆయన వృక్షంగా పెంపుచేసేవాడు. మళ్లీ దాన్ని పదాలుగా, వాక్యాలుగా కాగితంలోకి రూపాంతరం చెందించి, తిరిగి ఆ అక్షరాల్ని దృశ్యాలుగా ఆవిష్కరించేవాడు. అయితే, టెక్నికల్ వివరాలు, లాంగ్ షాట్, క్లోజప్ లాంటి మాటలు స్క్రిప్టులో రాయడం ‘బోర్’ అనేవాడు. రాయకుండానే అందులోని రిథమ్ అర్థం చేసుకోవడం సరైందనేవాడు.
పరిమితమైన అవసరాలతో, పరిమితమైన స్థలంలో జీవించిన బెర్గ్‌మన్. షూటింగుకు కూడా పూర్తి పరిచిత, పరిమిత వాతావరణం సృష్టించుకునేవాడు. నటీనటులుగానీ, సాంకేతిక నిపుణులుగానీ ఆయనకు దాదాపుగా అందరూ ‘రెగ్యులర్సే’. గున్నార్ జోర్న్‌స్ట్రాండ్, మాక్స్ వాన్ సిడో, గన్నెల్ లిండ్‌బ్లోమ్, ఇంగ్రిడ్ తులిన్, లివ్ ఉల్‌మాన్, బీబీ ఆండర్సన్, హారియెట్ ఆండర్సన్, స్వెన్ నైక్విస్ట్ . ఆయన సినిమాలన్నింటా దాదాపుగా ఈ పేర్లే పునరావృతం అవుతాయి. బృందానికి తల్లిలాంటి ఆదరణతో టీ, లంచ్ సర్వ్ చేయడానికి ఒకామెను నియమించుకుని, ఆమె పేరు కూడా టైటిల్స్‌లో వేసేవాడు. అందుకే, ఒక సందర్భంలో, ‘నేను పద్దెనిమిది మంది స్నేహితులతో పనిచేస్తాను,’ అన్నాడాయన. దానివల్ల, మళ్లీ కొత్తగా ప్రారంభించాల్సిన పనిలేదు!
మనిషి అంతరంగపు అరాచకత్వాన్ని తక్కువ బడ్జెట్‌తో, పద్ధతిగా, ఏడాదికొక సినిమాగా మలుస్తూపోయాడు బెర్గ్‌మన్. హాలీవుడ్‌ని పట్టించుకోకుండా, తన మాతృదేశం స్వీడన్‌కే పరిమితమవడానికి కారణం, లాభనష్టాలు బేరీజు వేయనక్కర్లేని సృజనాత్మక స్వేచ్ఛ!
తొలుత రంగస్థలంలో పనిచేసి, స్వయంప్రకాశంతో సినిమాల్లోకి వచ్చాడు. వింటర్ లైట్, సెవెన్త్ సీల్, వైల్డ్ స్ట్రాబెర్రీస్, పర్సోనా, క్రైస్ అండ్ విస్పర్స్, మెజీషియన్, సెలైన్స్, ఫ్యానీ అండ్ అలెగ్జాండర్, త్రూ ఎ గ్లాస్ డార్కీ. తమ జీవితకాలంలో అలాంటి ఒక్క సినిమానైనా తీయాలని సృజనశీలురు కలలుగనే క్లాసిక్స్!
అయితే, బెర్గ్మాన్ ఒక దర్శకుడే కాదు. రచయిత కూడా. తన సినిమాలు, వాటి తాలూకా స్క్రీన్ ప్లేలు కాకుండా అనేక నాటకాలు కూడా వ్రాశాడు. సినిమాను సాహిత్యపు స్థాయికి తెచ్చిన బెర్గ్‌మన్ చిత్రంగా సాహిత్యాన్ని సినిమాగా తీయడాన్ని ఇష్టపడలేదు. అవి రెండూ భిన్నమాధ్యమాలనేవాడు. కానీ తను రాసే స్క్రిప్టును మాత్రం పూర్తిస్థాయి రచనలాగే చేసేవాడు. ఎదుటివారికి అర్థంకావడానికి అంతకంటే మార్గంలేదనేవాడు. చెప్పలేనివి కూడా అర్థం చేయించగలిగే ప్రత్యేక కోడ్ ఉంటే బాగుండేదని కూడా తలపోశాడు. అయినా భాషా పరిమితిని దాటి ఆయన ప్రపంచానికి చేరువయ్యాడు.
కథ విషయానికొస్తే ఇది ఫానీ, అలెగ్జాండర్ అన్న ఇద్దరు అన్నాచెల్లెళ్ళ కథ. హఠాత్తుగా వాళ్ళ తండ్రి చనిపోవడం, వాళ్ళ తల్లి రెండో పెళ్ళి చేసుకోవడం, ఆ సవతి తండ్రి చేతుల్లో ఈ తల్లీ పిల్లల పాట్లు – ఈ నేపథ్యంలో సాగుతుంది. చివరికి సుఖాంతమయ్యే ఈ సినిమాలో ఇంకా చాలా అంశాలు ప్రస్తావిస్తాడు బెర్గ్మాన్. మతం, దేవుడు, ప్రేమ, ద్వేషం, మధ్యలో ఆత్మలూ, దయ్యాలూ, కాస్త తాత్విక చింతనా – ఇలా ఎన్నో విషయాల గురించి చర్చిస్తాడు. అలెగ్జాండర్ ఆత్మతో సంభాషిస్తూ ఉండే సన్నివేశాలు ఆకట్టుకుంటాయి.
ఈ సినిమాలో ఓ వృద్ధ ప్రొఫెసర్ తనకి ఓ యూనివర్సిటీ ఇస్తున్న గౌరవ డాక్టరేటు తీసుకోవడానికి తన కోడలితో సహా వెళ్తూ ఉంటాడు. ఈ ప్రయాణంలో అతన్ని జ్ఞాపకాలు, కలలూ, మరణం గురించిన చింతా – చుట్టుముడతాయి. దారిలో అతను కలిసిన మనుష్యులూ, అతని ఆలోచనల్లో ఒక్కో పాత్ర ప్రవేశం తెచ్చిన మార్పులూ – ఇదీ కథాంశం.
దేవుడివల్ల కాదు, మనిషికి ప్రేమవల్లే విముక్తి దొరుకుతుందని విశ్వసించిన బెర్గ్‌మన్ సినిమాలు ఎవరికి వారు తమ దేహాన్ని నగ్నంగా చూసుకున్నంత ఆశ్చర్యంగా, గొప్పగా, చిత్రంగా, మురికిగా ఉంటాయి.
దర్భంగా జిల్లా వైశాల్యం 2279 చ.కి.మీ. ఇది ఇండోనేషియాలోని యాపెన్ ఐలాండ్ వైశాల్యానికి సమానం. జిల్లాలో కొండలతో విభజించబడిన విస్తారమైన మైదానం ఉంది. ఉత్తర నుండి దక్షిణం వైపుగా ఏటవాలుగా ఉంటుంది. జిల్లా సహజసిద్ధంగా నాలుగు విభాగాలుగా విభజించబడింది. తూర్పు విభాగంలో ఘనశ్యాంపూర్, బైరౌల్, కుషేశ్వర్ మండలాలు ఉన్నాయి. ఈ విభాగంలో కోసీ నది తీసుకువచ్చే సారవంతమైన మట్టి అధికంగా ఉంటుంది. ఈ ప్రాంతంలో కోశీనది ప్రవహిస్తుంది. రెండవ పంచ వార్షిక ప్రణాళికలో భాగంగా నదీతీరనిర్మాణం జరిగేవరకు ఈ నదికి వరదలు సంభవిస్తూ ఉండేవి. ఇది ఇసుకతో కూడిన చిత్తడి నేలలను విస్తారంగా కలిగి ఉంది. రెండవ విభాగంలో బుర్హి గంధక్ నది ప్రవహిస్తుంది. ఇక్కడ వ్యవసాయభూములు అధికంగా ఉన్నాయి. జిల్లాలోని ఇతర భూభాగాల కంటే ఇవి ఎత్తుగా ఉంటాయి. ఇక్కడ చాలా స్వల్పంగా చిత్తడి భూములు ఉంటాయి. ఇది రబి పంటలకు చాలా అనుకూలంగా ఉంటుంది.మూడవ విభాగం బుర్హి గంధక్, బఘమతి నదుల మైదానం. ఇది చాలా దిగువన ఉంటుంది. ఇందులో అక్కడక్కడా చిత్తడి భూములు ఉంటాయి. ఈ భూభాగంలో సంవత్సరమంతా వరదలు సంభవిస్తూ ఉంటాయి. నాలుగవ విభాగంలో సాదర్ సబ్‌డివిజన్ ఉంది. ఇక్కడ అనేక శెలయేర్లు ఉన్నాయి. ఇందిలో ఎగువభూములు ఉన్నాయి.
జిల్లాలో హిమాలయాలలో జన్మించిన పలు నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. జిల్లాలో ప్రధానంగా బఘమతి, చోటా బఘమతి, కామ్లా, తిల్జుగా నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. బఘమతీ నది ముజఫర్‌పూర్ జిల్లా నుండి దర్భంగా జిల్లాలో ప్రవేశిస్తుంటాయి. బఘమతీ నదీ ప్రవాహాలు జిల్లాకు, సమస్తిపూర్ జిల్లాకు మద్య సరిహద్దును ఏర్పరుస్తున్నాయి. ఇది ఆగ్నేయంగా ప్రవహించి రొసేరా వద్ద బుర్హి గంధక్ నదితో సంగమిస్తుంది. చోటా బఘమతి నది మధుబని జిల్లా గుండా ప్రవహించి పాలి సమీపంలో దర్భంగా జిల్లాలో ప్రవేశిస్తుంది. ఇది దర్భంగా నగరంలో ప్రవహిస్తూ హయాఘాట్ చేరుకుని బఘమతీ నదిలో సంగమిస్తుంది. కామ్లా నది జిల్లాలోని సింగర్ పండౌల్ వద్ద ప్రవేశిస్తుంది. తరువాత తూర్పుగా ప్రవహించి రొసేరా మండలంలోని ఆగ్నేయంలో తిల్జుగా నదితో సంగమిస్తుంది. తిల్జుగా నది దర్భంగా జిల్లా తూర్పు సరిహద్దును ఏర్పరిస్తుంది.
జిల్లాలోని ప్రధాన గ్రామాలు :- హబిభౌఅర్, హరిహర్పుర్, పిండారుచ్, దెవ్కులి ధామ్, పైథాన్ కబై, బఉఇ పుర్ మహెష్పత్తి, కలిగఒన్, కన్సి, పందఒల్, పాంతోబ్, రజరౌల్య్-రాంపూర్ రౌల్య్, బల్భద్రపుర్, గోవింద్పూర్, ఢరర్, కొఇలఖ్, కారజ్, నెహ్రా, సహోరా, కబిల్పుర్, బహదూర్పూర్, ఆనంద్పూర్, శ్రీ రాంపూర్, దెఒకులి, రంభద్రపుర్, ఉగ్రారా, పతొరె, ఘన్ష్యంపుర్ , రసీరి, తతూర్, ఆంతౌర్ గల్మ మొహంపుర్, కంతొల్, కొథ్రం, దొధియ, బాల్హా, ధెరుక్, మాహినమ్, పోహడీ, సఖ్వర్ , మురైథ, కథ్ర, ఈ అహ్త ఆఉందౌల్య్ తుమౌల్, మంచి ఖర్క అని పిలుస్తారు, బెలౌనె, మక్రంపుర్, పుతై, దద్పత్తి, కస్రౌర్, కుర్సొన్ నదియమి, థెంఘ, బసంత్, నవాదా, ఘొంఘీ జాలే సమీపంలో బసంత్.
జిల్లాలో పలు నీటి మడుగులు ఉన్నాయి. జిల్లా నీటి మడుగులకు ప్రసిద్ధి. జిల్లాలో చారిత్రక ప్రాముఖ్యత కలిగిన నీటి మడుగులు ఉన్నాయి. జిల్లాలోని ప్రధాన నీటిమడుగులలో ఒకటైన మూనా పొఖైర్ కుర్సన్ గ్రామంలో ఉంది. 1700 లో తర్ది మండలంలో జమీందార్ నేహల్ సింగ్ చిత్రీకరింపజేసిన ఏడు మానవ శిరసులు కూడా జిల్లాలోని ప్రత్యేక ఆకర్షణలలో ఒకటిగా గుర్తించబడుతుంది.
జిల్లాలో విద్యావంతులు, తాత్వికవాదులు అధికంగా ఉన్నారు. జిల్లాలో అనేక పాఠశాలలు, కాలేజీలు విద్యార్థులకు ఉన్నతస్థాయి విద్యను అందిస్తున్నాయి. జిల్లాలో విద్యా మూలాలు బలీయంగా ఉన్నాయి. గ్రామస్థాయి విద్యకూడా దేశంలో ప్రథమ స్థాయిలో ఉన్నాయి. ప్రత్యేకంగా సైన్స్ విభాగంలో జిల్లాలో ఉన్నతస్థాయి విద్య లభిస్తుంది.
జిల్లాలో ప్రధానంగా వరి పండించబడుతుంది. అదనంగా గోధుమ, మొక్కజొన్న, పప్పుధాన్యాలు, నూనె గింజలు, చెరకు పండించబడుతుంది. జిల్లాలో మామిడి పంటకు ప్రసిద్ధిచెందింది.
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో దర్భంగా జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న బీహార్ రాష్ట్ర 36 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
జిల్లా ప్రధానంగా ప్రజలకు అధికంగా వ్యవసాయం జీవనోపాధిగా ఉంది. జిల్లాలో అత్యధిక సంఖ్యలో విద్యావంతులు ఉన్నారు. వీరు డాక్టర్, ఇంజనీర్, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు, అధికంగా ఐ.ఎ.ఎస్, ఐ.పి.ఎస్ అఫ్హికారులు ఉన్నారు.
జిల్లాలోని పాఠశాలలలో ఎ.సి ఉన్నత పాఠశాల అధిక ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉంది. మద్యయుగంలో దియోధిలో భూస్వామిగా ఉన్న అదిస్తానీ చౌదరి పేరుతో ఈ స్కూల్ స్థాపించబడింది.
కర్నూలు జిల్లా ఓర్వకల్లు మండలం కాల్వబుగ్గ గ్రామంలో వెలసిన శ్రీ బుగ్గ రామేశ్వరస్వామి కొలిచిన భక్తుల కొంగుబంగారమై పూజలందుకుంటున్నాడు. ఇది కర్నూలు నుండి నంద్యాల వెళ్ళే రహదరిలో మనకు కనిపిస్తుంది. ఇక్కడ శివుడు బుగ్గరామేశ్వరునిగా మనకు దర్శనమిస్తాడు. పరశురాముని చే ప్రతిష్ఠించ బడుటచే ఈ స్వామి శ్రీ రామేశ్వరస్వామిగా పూజలందుకుంటున్నాడు. పరశురాముడు మాతృహనన పాతక నివృత్తి కోసం పలు తీర్థాల్లో స్నానాలు చేస్తూ, పలు ఋష్యాశ్రమాలను సందర్శిస్తూ, పలు దేవతా మూర్తులను ఆరాథిస్తూ, దేశ సంచారం చేస్తూ, ఈ ప్రదేశానికి వచ్చాడు. ఈ ప్రదేశం యొక్క ప్రశాంతత, పావనత్వాలకు ముగ్థుడై, ఇక్కడ పంచ శివలింగాలను ప్రతిష్ఠించి పూజించినట్లు, తరించినట్లు స్థలపురాణం చెపుతోంది. ఆలయం ప్రశాంత వాతావరణంలో విలసిల్లుతోంది. ముఖమండపం, అంత్రాలయం గర్భాలయం అనే మూడుభాగాలుగా నిర్మించ బడింది. ప్రాచీన నిర్మాణాలు స్పష్టంగా కన్పిస్తున్నాయి. గర్భగుడిలో రామలింగేశ్వరుడు కొలువుతీరి ఉంటాడు. శ్రీ స్వామి వారి ఎడమవైపు ఉపాలయంలో శ్రీ భవానీ మాత నిండైన మూర్తితో భక్తులను కరుణిస్తూ దర్శనమిస్తుంది. ప్రాకారమండపాలున్నాయి.
ఇక్కడ ఒక కోనేరు సహజ సిద్దంగా భూమి నుండి ఉబికి వచ్చిన నీటి ఊట ‘బుగ్గ’ వలన ఏర్పడి నీరు కాలువలా ప్రవహించటం వలన ఈ ప్రదేశానికి కాలువ బుగ్గ అనే పేరు వచ్చింది. ఇక్కడి కోనేరులో నీరు అత్యంత శుభ్రంగా పారదర్శకంగా ఉంటుంది.అక్కడి నుంచి వెలుపలికి వస్తే కోనేటి మథ్యలో ప్రక్కనే ఉన్న బుగ్గ రామేశ్వరుడు కొలువుతీరి ఉన్నాడు. అందంగా నిర్మించిన మెట్ల కోనేటి మథ్యలో శివలింగం, ఆ శివలింగం శిరస్సు నుండి పైకి ఉబికి వచ్చే నీటిధారనును మనం స్పష్టంగా చూడవచ్చు. ఇది అద్భుతమైన దృశ్యాన్ని ఆవిష్కరిస్తుంది
జైనాలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ధర్మపురిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల జగిత్యాలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల కరీంనగర్లోను, పాలీటెక్నిక్ పొలసలోనూ ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం జగిత్యాలలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కరీంనగర్ లోనూ ఉన్నాయి.
జైనాలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టర్లు ముగ్గురు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ముగ్గురు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు పెదబొండపల్లిలో ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పార్వతీపురంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల కోమటిపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, పాలీటెక్నిక్‌ పార్వతీపురంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల పిరిడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం పార్వతీపురంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది.
పుట్టూరులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
2004,2009 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో తెలుగు దేశం పార్టీ పరాజయం పొందడంతో ప్రతిపక్షానికే పరిమితం కావడంతో అటు 2004 లో నందిగామ నుంచి , 2009 లో మైలవరం నుంచి శాసనసభ్యుడిగా ఎన్నికైన ఉమా మహేశ్వరావు అసెంబ్లీ , ఇటు కృష్ణా జిల్లాలో పార్టీ తరుపున సమస్యల మీద పోరాటం చేయడం జరిగింది . ముఖ్యంగా కృష్ణా జిల్లాలో కష్ట కాలంలో జిల్లా పార్టీ అధ్యక్షుడిగా భాద్యతలు స్వీకరించి జిల్లాలో తాను ప్రాతినిధ్యం వహించే మెట్ట ప్రాంతంలోనే కాకుండా జిల్లాలోని మిగిలిన ప్రాంతాల్లో కూడా పార్టీ బలోపేతానికి కృషి చేయడం జరిగింది .
2014 లో ఆంధ్రప్రదేశ్ విభిజన జరిగిన తరువాత నవ్యాంధ్రప్రదేశ్ జరిగిన మొదటి అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో మైలవరం నుంచి రెండో సారి శాసనసభ్యుడిగా ఎన్నికైన ఉమా చంద్రబాబు మంత్రి వర్గం లో జలవనరుల శాఖ మంత్రిగా భాద్యతలు స్వీకరించి పట్టిసీమ , పురుషోత్తమ పట్నం ఎత్తిపోతల పథకాలను అతితక్కువ కాలంలో పూర్తి చేసి జాతీయ స్థాయిలో మంచి గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు . అంతేకాకుండా ఆంధ్రుల జీవ నాడీ పోలవరం నిర్మాణంలో పనులు వేగవంతంగా పూర్తి చేసి రికార్డు స్థాయి లో 2019 నాటికి 75 శాతం వరకు పూర్తి చేయడం జరిగింది .
ఉమా తన రాజకీయ జీవితాన్ని సోదరుడు మాజీ మంత్రి దేవినేని వెంకట రమణ సహాయకుడిగా ప్రారంభించడం జరిగింది. 1999 లో కాచిగూడ లో జరిగిన రైలు ప్రమాదంలో సోదరుడు వెంకట రమణ ఆకస్మిక మరణం తో రాజకీయ వారసుడిగా క్రియాశీలక రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశించి నందిగామ నియోజకవర్గ ఉపఎన్నికల్లో విజయం సాధించి తొలి సారి ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ లోకి అడుగుపెట్టడం జరిగింది.
ఉమా తన ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసాన్ని కంచికచర్ల లో , ఇంటర్మీడియట్, బీఎస్సీ లను విజయవాడ లోని ఎస్. ఆర్. ఆర్ & సి. వి. ఆర్ కళాశాలలో , మెకానికల్ ఇంజినీరింగ్ కోనేరు లక్ష్మయ్య ఇంజినీరింగ్ కళాశాలలో పూర్తి చేయడం జరిగింది .
దేవినేని ఉమామహేశ్వరరావు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కృష్ణా జిల్లా నందిగామ దగ్గర ఉన్న కంచికచెర్ల గ్రామానికి సంపన్న రైతు కుటుంబంలో జన్మించాడు .
బూరవల్లిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మునసబ్ పేటలో ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల మునసబ్ పేటలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు శ్రీకాకుళంలోనూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
జిల్లాలో వడ్ ప్రధాన పంటగా ఉంది. నదీతీరానికి అతి సమీపంలో ఉన్న కారణంగా భూటాన్ దిశగా ఉన్న పర్వతాలకి సమీపంలో ఉన్న భూభాగం ఎగుడుదిగుడుగా ఉంటుంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో భూటాన్ పర్వతాలు, దక్షిణ భూభాగంలో ఖాశి హిల్స్ ఉన్నాయి. బ్రహ్మపుత్ర నదికి దక్షిణంగా ఉన్న పర్వతాలు 800 అడుగుల ఎత్తు ఉన్నాయి. ఈ పర్వతశ్రేణి జిల్లాను రెండు సమానభాగాలుగా చేసాయి. బ్రహ్మపుత్రను దాటడానికి రివర్ స్టీమర్లను సంవత్సరమంతా ఉపయోగిస్తారు. ఉపనదులను దాటడానికి వర్షాకాలంలో స్థానికంగా ఉండే పెద్ద బోట్లను ఉపయోగిస్తారు.ఉపనదులలో ఉత్తరంగా ప్రవహిస్తున్న మనాస్, చౌల్ కోయా, బర్నాడి, దక్షిణంగా ప్రవహిస్తున్న కుల్సి, డిబూ నదులు ప్రధానమైనవిగా ఉన్నాయి.
జిల్లాలో ఆహారపు పంటగా వడ్లు పండినబడుతున్నాయి. జిల్లాలోని నేత పనివారు జిల్లా ప్రజలకు అవసరమైన పట్టు, నేత వస్త్రాలను తయారు చేస్తున్నారు. అలాగే జిల్లాలో ఇత్తడి కప్పులు, పళ్ళాలు తయారు చేయబడుతున్నాయి. జిల్లా నుండి వడ్లు, నూనె గింజలు, కొయ్య, పత్తి ఎగుమతి చేయబడుతుంది. బియ్యం, ఉప్పు, చక్కెర, వక్కలు, టెంకాయలు, హార్డ్‌వేర్ సామాన్లు దిగుమతి చేసికొనబడుతున్నాయి. గౌహతి నుండి అస్సాం- బెంగాలి రైల్వే ప్రారంభం ఔతుంది. అంతేకాక తూర్పు రైల్వేశాఖకు సంబంధించిన రైలు మార్గం నదీతీరంలో ఆరంభించబడింది. గౌహతి, షిల్లాంగ్ వరకు రైలు మార్గం నిర్మించబడింది.
కామరూప్ జిల్లా వైశాల్యం 43చ.కి.మీ. వైశాల్యపరంగా కామరూప్ ఆస్ట్రేలియా దేశంలోని కంగారూ ద్వాపానికి సమానం. కామరూప్ జిల్లా కొన్ని భూభాగం వివాదాలను ఎదుర్కొంటుంది. పొరుగున ఉన్న మేఘాలయ రాష్ట్రానికి చెందిన పశ్చిమ కాశి జిల్లా లోని లాంగ్‌పిహ్ గ్రామం గురించిన వివాదం కొనసాగుతుంది.
జిల్లాలో హిందువులు, ముస్లిములు, క్రైస్తవులు, బౌద్ధులు, అనిమిస్టులు ఉన్నారు. జిల్లాలో ఉన్న కామాఖ్య, హజో ఆలయాలు అనేక మంది భక్తులను ఆకర్షిస్తుంది. అవలోకితేశ్వరా శిల్పం కామరూప్ ప్రజలచేత శతకర్ణి పాలనా కాలంలో దానం చెయ్యబడింది. దీనిని లఢక్‌లో స్థాపించారు.
అస్సాం రాష్ట్ర 27 జిల్లాలలో కామరూప్ జిల్లా ఒకటి. 2003లో సమైక్య కామరూప్ జిల్లా నుండి కొంతభూభాగం వేరుచేసి నల్బరి, బార్పేట జిల్లాలతో కామరూప్ జిల్లా ఏర్పాటు చేయబడింది. జిల్లాలో కామరూపి సస్కృతి, కామరూపి భాష వాడుకలో ఉన్నాయి.
టిబెటో బర్మన్ భాష టాంగ్ కూడా 10,000 మందికి వాడుక భాషగా ఉంది. దీనిని అధికంగా మేఘాలయా సరిహద్దులో ఉన్న అస్సాం ప్రాంతంలో వాడుకలో ఉంది.
1989లో కామరూప్ జిల్లాలో 4.1 చ.కి.మీ వైశాల్యంలో " డిపోర్ బిల్ విల్డ్‌లైఫ్ శాంక్చ్యురీ " స్థాపించబడింది. జిల్లాలో టేకు, సాల్, సిస్సు, సం, నాహర్ వృక్షాల పెంపకం, కొన్ని పరిశోధనలు నిర్వహించబడుతున్నాయి.
2003లో సమైక్య కామరూప్ జిల్లా నుండి కొంతభూభాగం వేరుచేసి నల్బరి, బార్పేట జిల్లాలతో కామరూప్ జిల్లా ఏర్పాటు చేయబడింది. జిల్లాలో కామరూపి సస్కృతి, కామరూపి భాష వాడుకలో ఉన్నాయి.
2013 నవంబరు 7 : విజయవాడ నుంచి హైదరాబాద్ వస్తున్న శాతవాహన ఎక్స్ ప్రెస్ లో గురువారం ఉదయం సాంకేతికలోపం ఏర్పడింది. దాంతో ఖమ్మం జిల్లాలోని మొటుపర్రు వద్ద ఆ ఎక్స్ ప్రెస్ నిలిచిపోయింది. దీంతో విజయవాడ - వరంగల్ మధ్య పలు రైళ్లు రాకపోకలకు తీవ్ర అంతరాయం ఏర్పడింది. శాతవాహన ఎక్స్ ప్రెస్ లోని ప్రయాణికులే కాకుండా పలు రైలు ప్రయాణికులు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడుతున్నారు.
2015 ఆగస్టు 26 : మెయిన్‌లైన్‌లో గూడ్సురైలు ఉండడంతో శాతవాహన ఎక్స్‌ప్రెస్‌ను లూప్‌లైన్‌లో వదిలారు. అయితే లూప్‌లైన్ పట్టాలు బలహీనంగా ఉండడంతో రైలు మామూలు పట్టాలపై వెళ్లినట్లు వేగంగా వెళ్లడంతో బోగీలన్నీ ఒక్కసారిగా ఊగిపోయాయి. దాంతో ప్రయాణికులు భయభ్రాంతులకు గురై కేకలు వేస్తూ చైన్ లాగి రైలును ఆపేశారు. ఈ సంఘటన మహబూబాబాద్- డోర్నకల్ మార్గంలో గుండ్రాజుమడుగు రైల్వేస్టేషన్ వద్ద 2015 ఆగస్టు 26 రాత్రి జరిగింది.
ఈ రైలు ఖాజీపేట, వరంగల్, కేసముద్రం, మహబూబాబాద్, ఖమ్మం, మధిర అనే ప్రదేశాలలో ఆగుతూ చివరికి విజయవాడ చేరుతుంది. ఈ రైలు దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ లో అతి వేగంగా ప్రయాణించే రైళ్ళలో ఒకటి. ఈ రైలు మధిక, ఖమ్మం ల మధ్య 134 కి.మీ/గంట వడితో ప్రయాణిస్తుంది. విజయవాడకు నుండి బయలుదేరే ఇంటర్ సిటీ ఎక్స్‌ప్రెస్ లలో ఇది ఒకటి. విజయవాడ నుండి ఉదయం బయలుదేరే యితర రైళ్ళు పినాకిని ఎక్స్‌ప్రెస్, రత్నాచల్ ఎక్స్‌ప్రెస్.
శాతవాహన ఎక్స్‌ప్రెస్ విజయవాడ, సికింద్రాబాద్ ల మధ్య నడిచే సూపర్ఫాస్ట్ రైలుబండి. ఈ బండి లను 5 గంటల 35 నిమిషాలలో పూరిస్తుంది. ఈ రైలు కాజీపేట, వరంగల్, మహబూబాబాద్, ఖమ్మం, మధిరల మీదుగా సికింద్రాబద్ నుండి విజయవాడకు వెళుతుంది. దక్షిణ మధ్య రైల్వే వారు నడిపే రైళ్ళలో ఇది అత్యంత వేగవంతమయినది. గంటకు దాదాపు 134 కిమీ ల వేగంతో మధిర, ఖమ్మం మధ్య నడుస్తుంది. విజయవాడ నుండి పొద్దున్నే మొదలయ్యే రైళ్ళలో ఇదొకటి.
ఈ రైలుకు శాతవాహన అని శాతవాహన సామ్రాజ్య గౌరవార్ధం నామకరణం చేశారు. శాతవాహనులు కోస్తాంధ్ర, మహారాష్ట్రలోని కొన్ని ప్రాంతాలు, మధ్యప్రదేశ్, విదర్భ, కర్నాటక, గోవాలోని కొన్ని ప్రాంతాలను పాలించారు.