polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
కడప విమానాశ్రయాన్ని 2015 జూన్ 7 ఆదివారం ఉదయం అప్పటి ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ప్రారంభించాడు. అనంతరం అప్పటి కేంద్ర పౌర విమానయానశాఖ మంత్రి అశోక్‌గజపతిరాజు, పట్టణాభివృద్ధిశాఖ మంత్రి వెంకయ్యనాయుడు, సైన్స్ అండ్‌టెక్నాలజీశాఖ మంత్రి సుజనాచౌదరి జ్యోతి ప్రజ్వలన చేశారు. విమానాశ్రయాన్ని ప్రారంభించేందుకు నేతలు ప్రత్యేక విమానంలో వచ్చారు. మొదటి సర్వీసుగా ఎయిర్ పెగాసెస్ సంస్థకు చెందిన ఏటీఆర్ 72 విమానం బెంగుళూరు నుంచి ఉదయం 10.40 కి బయలుదేరి 11.30 గంటలకు కడపలో ల్యాండ్ అయినది. 11.50 గంటలకు కడపలో టేకాఫ్ తీసుకుని 12.35 గంటలకు బెంగళూరు చేరినది. మొదటి సారిగా బెంగుళూరు నుండి ఎయిర్ పెగసస్ విమానయాన సంస్థ తన కార్యకలాపాలను ప్రారంభించింది. వారంలో మూడుసార్లు బెంగుళూరు నుండి కడపకు విమానాలు నడుపుతామని ఈ సంస్థ ప్రకటించింది.
విస్తరణ మొదటి విడత పనులను రూ.21 కోట్లతో 2008 జూన్‌లో చేపట్టారు. 2009 డిసెంబరుకు పనులను పూర్తి చేశారు. 6వేల అడుగుల రన్‌వే, ఆఫ్రాన్, టాక్సీతో పాటు 1060 ఎకరాల పరిధికి రక్షణ గోడ నిర్మించారు. రెండో విడత పనులను 2010 అక్టోబరు 10న చేపట్టారు. రూ. 13 కోట్లతో చేపట్టిన ఈ పనుల్లో టెర్మినల్ బిల్డింగ్ తో పాటు ఏటీసీ , పవర్ హౌస్, లింకు రోడ్డులు, కార్‌పార్కింగ్, సివిల్, ఎలక్ట్రికల్ పనులను చేపట్టారు. రెండో విడత పనులు 2011 డిసెంబరుకే పూర్తి కావాల్సి ఉంది. అయితే కొన్ని సాంకేతిక కారణాలతో గడువు వాయిదా పడింది. టెర్మినల్ బిల్డింగ్‌తో పాటు అన్ని పనులు పూర్తయ్యాయి.టెర్మినల్‌కు దగ్గరలోనే కారుపార్కింగ్‌ను నిర్మించారు. ఇన్‌వే, అవుట్‌వే లింకు రోడ్లను పూర్తి చేశారు.
కడప విమానాశ్ర యాన్ని దేశీయ విమానాశ్రయంగానే ప్రభుత్వం అనుమతించింది. దీంతో ఏటీఆర్-72 సర్వీసులు మాత్రమే నడుస్తాయి. ఏటీఆర్-72 రకం విమానాల్లో 75 మంది ప్రయాణీకులకు మాత్రమే సౌకర్యం ఉంటుంది.
ఒడిషా రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో గంజాం జిల్లా ఒకటి. ఈ జిల్లా ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర సరిహద్దులో ఉంది. జిల్లా వైశాల్యం 3,116 చ.కి.మీ. జనసంఖ్య 2,704,056. జిల్లా సముద్రతీరాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. బంగాళాఖాతం సముద్రతీరంలో ఉన్న " గోపాల్‌పూర్-ఆన్- సీ " సముద్రతీరం, ధవళేశ్వరం జిల్లాలో ప్రత్యేక పర్యాటక ఆకర్షణగా ఉంది. బెరహంపూర్ జిల్లాలో అత్యధిక జనసాంద్రత కలిగిన పట్టణంగాగుర్తించబడుతుంది. బెరహంపూర్ వెండిజరి తయారీ, బంగారు, వెండి జరీ చీరెల తయారీకి ప్రత్యేకత కలిగి ఉంది.
చత్రపూర్ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. గంజాం జిల్లా 3 ఉపవిభాగాలుగా విభజించబడి ఉంది:- చత్తర్‌పూర్, బెర్హంపూర్, భంజనగర్. 1908లో మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ బ్రాహ్మణులు అధికసంఖ్యలో ఉన్న గంజాం, తంజావూరు, సౌత్ కెనరాలను జిల్లాలుగా ప్రకటించింది. 2011 గణాంకాలను అనుసరించి గంజాం జిల్లా రాధ్ట్రంలో అత్యధిక జనసాంధ్రత కలిగిన జిల్లాగా గుర్తించబడింది.
శషి భూషన్ రాథ్:- సూరదాలో జన్మించిన శషి భూషన్ రాథ్ సాంఘిక సంస్కర్తగా పేరుపొందాడు. గతంలో బెర్హంపూర్ ముంసిపాలిటీకి , మద్రాసు అసెంబ్లీ కౌన్సిల్ ఈ చైర్మన్‌గా ఎన్నిక చేయబడ్డాడు. ఒరియా భాషాలో ప్రచురితమౌతున్న " ఆషా " అనే పత్రికను స్థాపించి సంపాదకత్వ బాధ్యత వహించాడు.
ఆనెపు పరసురాం పాత్రొ : ఇండియన్ జస్టిస్ పార్టీకి నాయకత్వం వహించాడు. పనగల్ రాజా పాలనలో విద్యామంత్రిగా పనిచేసాడు. బ్రిటిష్ ఇండియా ప్రభుత్వంలో కులాల ఆధారిత రిజర్వేషన్లు
బిస్వనాథ్ దాస్ :- గత ఒడిషా ప్రొవింస్ ప్రధానమంత్రి , ఉత్తర ప్రదేశ్ గవర్నర్ , ఒడిషా ముఖ్యమంత్రి గా పదవీ బాధ్యత వహించాడు.
1950కి ముందు అవిభాజిత చారిత్రక గంజాం జిల్లాలో ప్రస్తుత గజపతి జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన శ్రీకాకుళం జిల్లాలో కొంతభాగం ఉండేది. 1950లో గంజాం జిల్లా నుండి శ్రీకాకుళం, టెక్కలి ప్రాంతాలు మరుయు విశాఖపట్టణం జిల్లాలోని పాలకొండ ప్రాంతాలను కలిపి శ్రీకాకుళం జిల్లా రూపొందించబడింది. 1992లో పరలకేముండి, కాశీనగర్, రాంగిరి ఉదయగిరి ప్రాంతాలు గంజాం నుండి వేరుచేసి గజపతి జిల్లా రూపొందించబడింది. ఆరంభంలో గంజాం పట్టణం జిల్లా కేంద్రగా ఉండేది. తరువాత జిల్లా కేంద్రం చత్రపూర్‌కు మార్చబడింది. ఈ జిల్లా " రెడ్‌కార్పెట్ "లో భాగంగా ఉంది.
అసిక, బదగద, బల్లిపదర్, బెలగుంథ, బిజయ ధనంజయ పూర్ సాసాన్, భంజనగర్, బ్రహ్మపుర్ , బుగుడ, చ్హత్రపుర్, చికితి, ఘర్, చెంగది, ఢరకొతె, దిగపహంది, గండోలాగా, గంజాం, గోపాల్పూర్ ఆన్ సీ, హింజిలిచుత్, జగన్నాథ్ ప్రసాద్, కబిసుర్యనగర్, ఖాల్లికోట్, కొదల, కొంకొరద, కుకుదఖంది, మకుందపుర్, నూగం, ఫత్రపుర్, ఫొలసర, ఫురుసొత్తంపుర్, సనఖెముంది, షెరగద, సురద, రంభ, ఒడిషా, షిస్మగిరి.
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో గజాం జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఒడిషా రాష్ట్ర 19 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
టెలికం రెగ్యులేటరీ అధారిటీ ఆఫ్ ఇండియా బిల్ ను డ్రాఫ్టింగ్ చేసిన ఈయన ప్రైవేటు రంగంలో టెలికం పరిశ్రమ ఆవిర్భావానికి కీలక పాత్ర పోషించి, దేశీయ టెలికం వ్యవస్థకు నూతన శకం ఆవిర్భవింపజేశారు. జాతీయ, అంతర్జాతీయ టెలికం సదస్సులు అనేకంలో పాల్గొని టెలికం పరిశ్రమను ప్రపంచవ్యాప్తంగా నూతన పోకడలను అంకితం చేశారు. ఇంటర్నేషనల్ టెలికం యూనియన్ కు గౌరవ సభ్యులు. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ఏషియన్ టెలికం మహాసభలో పాల్గొని మనదేశపు టెలికం రంగపు కీర్తి పతాకాన్ని ఎగురవేశారు. దాదాపు 20 దేశాలలో జరిగిన టెలికం సదస్సులలో ప్రధాన వక్తగా పాల్గొని, ఎప్పటికప్పుడు టెలికం అభివృద్ధి పథకాలను సూచించారు.
పూణెలో , ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో టెలీఫోన్స్ శాఖ ప్రధానాధికారిగా ఉంటూ దేశవ్యాపితంగా ఎస్.టీ.డీ , ఐ.ఎస్.డీ ల వ్యవస్థకు అంకురార్పణ చేశారు. ఈయన కృషి ఫలితంగా ఈ రోజున దేశంలో ఒక కోటి ఇరవై ఐదు లక్షలకు పైగా ఎస్.టి.డి, ఐఎస్‌డి, ఈ-మెయిల్, వీడియో కాన్ఫరెన్సు, ఐఎస్‌డీ ఎన్ లైన్లు విస్తృతమయ్యాయి. "నాట్" గురించి పార్లమెంటు సభ్యులకు, వివిధ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు, కేంద్ర మంత్రులకు అవగాహన కల్పించారు. విదేశీ సంచార్ నిగం లిమిటెడ్ తొట్టతొలి చైర్మన్ గా, మేనేజింగ్ డైరక్టరుగా దేశ వ్యాప్తంగా టెలీ కమ్యూనికేషన్ ల శకానికి నాంది పలికారు.
తెలుగుదేశం ప్రభుత్వం హయాం లో రాష్ట్ర ఐటీ రంగ అభివృద్ధిలో కీలక పాత్ర పోషించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎలక్ట్రానిక్స్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ కు చైర్మన్ గా యున్నారు. భారతీయ విద్యా భవన్ కు ఛైర్మన్ గా, "ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ టెలీకమ్యూనికేషన్స్ ఇంజనీర్స్" కు జాతీయ స్థాయిలో అధ్యక్షునిగా, న్యూయార్క్ సంస్థకు గౌరవ సభ్యులుగా పనిచేసారు. సిటిఎమ్‌ఎస్ కు డైరక్టరుగా పనిచేశారు.
1989 లో టెలీ కమ్యూనికేషన్స్ మేనేజిమెంటు అండ్ స్టడీస్ సెంటరు నెలకొల్పారు. నేషనల్ టెలీకాం పాలసీ ఎన్.టీ.పీ కి సంబందించిన డ్రాప్టు పాలసీని 1989 లో రూపొందించారు. సెంటరు తరపున ఒక హౌస్ జర్నల్ ను నెలకొల్పి దానికి ఎడిటర్ గా కొంతకాలం వ్యవహరించారు. ఇండియన్ టెలిగ్రాఫ్ యాక్ట్ 1885 ను సవరించి దానికి ప్రత్యామ్నాయంగా టెలికం లా కు రూపకల్పన చేసి 1992 లో ప్రవేశపెట్టేందుకు కృషి జరిపారు.
ఇంటెల్ సాట్ ,ఇన్మార్ సాట్ లకు గవర్నర్ గా వ్యవహరించారు. గయానా, యెమెన్ మొదలైన వర్ధమాన దేశాలకు ప్రణాళికలను రచించి తెలికం ఇంటర్నేషనల్ టీం కు నేతృత్వం వహించారు. 1995 లో దక్షిణాఫ్రికా ప్రభుత్వానికి, 2000లో నేపాల్ ప్రభుత్వానికి టెలికం సలహాదారుగా దిశానిర్దేశం చేశారు.
కామ్రెడ్ చౌదరిగా ప్రసిద్ధుడైన త్రిపురనేని హనుమాన్ చౌదరి టెలికమ్యూనికేషన్ రంగంలో ముఖ్యమయిన కృషి చేసారు.ఈయన టెలీకం పరిశ్రమలో భీష్మ పితామహులు. టెలికం పరిశోధకులు.2017 లో వీరు చేసిన సేవలను గుర్తిస్తూ భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ బిరుదుతో సత్కరించింది
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి పెదపారుపూడిలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల ఎలమర్రులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల పెదపారుపూడిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు గుడివాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల విజయవాడలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు గుడివాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం గుడివాడలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయవాడ లోనూ ఉన్నాయి.
చినపారుపూడిలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
నర్మదా నదీ తీరంలో శ్రీ మమలేశ్వర జ్యోతిర్లింగం క్షేత్రం ఓంకారేశ్వర్ కు ఎదురుగా ఉంటుంది. ఇక్కడ సహస్ర శివ లింగ పూజ ప్రత్యేకం, అభిషేకం మనమే చేసుకోవచ్చు, శివ లింగం వెనుక పార్వతి అమ్మవారు ఉంటారు. ఒకప్పుడు నారదుడి ప్రేరేపణతో వింధ్య పర్వతం శివుడి గూర్చి తపస్సు చేసి అనుగ్రహించబడి దేవతల కోరికపై ఇక్కడే మామలేశ్వరుడిగా ఉండి పోయాడు. వరగర్వంతో వింధ్య పర్వతం మేరువును దాటి గర్వంగా పెరిగి పోయింది. సూర్యుడు ఉత్తర దిశలోనే ఉండిపోయాడు దక్షిణ భాగం అంతా అధికారంతో నిండిపోయింది. దేవతలు విష్ణువును ప్రార్థించారు వింధ్య గర్వం హరిన్చాటానికి అతని గురువు అగస్త్య మహర్షికి మాత్రమేసాధ్యమని చెప్పి కాశీ పంపాడు. మహర్షిని ప్రార్థించి వింధ్య గర్వాపహరణం చేయమన్నారు సరేనన్న మహర్షి కాశీ విశ్వనాథుని వదలలేక వదలలేక వింధ్య పర్వతం సమీపించి దక్షిణానికి ప్రయాణమైనాడు. శిష్యుడు వంగిగురువుకు నమస్కరించాడు తానూ దక్షిణ దేశానికి వెళ్తున్నానని తిరిగి వచ్చే దాకా అలాగే ఉండి పొమ్మని శిష్యుడిని శాసించాడు. అప్పటి నుండి అలానే వింధ్య పర్వతం ఉంది ఇక్కడే వింధ్య పర్వత గర్వాపహరణం జరిగిందన్నమాట.
మధ్య ప్రదేశ్ లో నర్మదా నదీ తీరాన ఓంకార జ్యోతిర్లింగ క్షేత్రం ఉంది. ఉజ్జైన్ కు సుమారు రెండు వందల కిలో మీటర్ల దూరంలో ఉంటుంది. ఇక్కడి శివ లింగం ‘’భాణలింగం ‘’. నర్మదానదిలో లభించిన భాణలింగం అత్యుత్తమమైనదని శివపురాణం చెప్పింది. అన్ని నదులూ తూర్పు దిశగా ప్రవిహించి సముద్రం లోకలిస్తే, నర్మదా నది పడమర గా ప్రవహించి అరేబియా సముద్రం లో కలవటం విశేషం. అదీ ఈక్షేత్ర ప్రశస్తి. ఉజ్జైన్ దేవాలయం లో కింద శ్రీ మహా కాలేశ్వరుడు, పైన ఓంకారేశ్వరుడు ఉంటారు. కానీ ఓంకారేశ్వరంలో కింద ఓంకారేశ్వరుడు, పైన మహా కాలేశ్వరుడు ఉండటం విచిత్రం. గుడి నాలుగు అంతస్తులుగా ఉంటుంది. కింద ఓంకారేశ్వరుడు, మొదటి అంతస్తులో మహా కాలేశ్వరుడు ఉండగా మిగిలిన అంతస్తులలో ఉప ఆలయాలు ఉంటాయి. శివుడు అమ్మవారి విగ్రహాలు ఇందులో ఉన్నాయి. నర్మదానది నర్మదా, కావేరికా అనే రెండు పాయలుగా చీలి ప్రవహిస్తోంది. ఈ రెండు పాయల మధ్య ప్రదేశాన్ని శివ పురి మాం దాత్రు పురి అని పిలుస్తారు. ఓంకారేశ్వర జ్యోతిర్లింగం మధ్యన చిన్న చీలిక ఉందట. ఈ చీలిక ద్వారా అభిషేక జలం నర్మదా నదిలో కలిసి పవిత్రీకరిస్తుందని భావిస్తారు.
దీనికి సమీపంలో వున్న రైలు స్టేషను ప్రధాన మైనది కాదు. వెస్ట్రన్ రైల్వే యొక్క రత్లాం-ఖాండ్వా విభాగం ఓంకారేశ్వర రోడ్డుకు దూరంలో ఉంది. ఢిల్లీ, ముంబైకి కనెక్ట్ చేసే ఇతర సమీప రైల్వే స్టేషను ఇండోర్లో ఉంది.
రోడ్: ఓంకారేశ్వర మధ్యప్రదేశ్ లోని ప్రధాన పట్టణాలు, నగరాలకు కలపబడింది. ఓంకారేశ్వర నుండి ఉజ్జయినీ , ఇండోర్ , ఖాండ్వా , ఓంకారేశ్వర రోడ్ నుండి బస్సు సర్వీసెస్ ఉన్నాయి. బస్సు ద్వారా, ఇది ఖాండ్వా రైల్వే స్టేషను నుండి ఓంకారేశ్వర 2.5 గంటలు పడుతుంది.
ఖాండ్వా శివారులో రోడ్ ఎడమవైపు, ఓంకారేశ్వరకు ప్రయాణిస్తుండగా మీరు ప్రముఖ గాయకుడు, కిషోర్ కుమార్ స్మారక చిహ్నాన్ని చూడవచ్చు.
ఓంకారేశ్వరం భారతదేశంలో మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఖాండ్వా జిల్లాలో ఉంది. ఇది మధ్యప్రదేశ్లో నుండి సుమారు 12 మైళ్లు దూరంలో వుంటుంది. ఓంకారేశ్వర రివర్ నర్మదా ఏర్పడుతుంది. ఈ నది భారతదేశంలోని నదుల్లో పవిత్రమైన నది, ఇప్పుడు ప్రపంచంలో అతిపెద్ద ఆనకట్ట ప్రాజెక్టులో ఒకటి ఇక్కడ ఉంది. రెండుకొండల మధ్య నుండి ప్రవహించే నర్మదా నది, ఈ దివ్య క్షేత్రాలను ఆకాశం నుండి చూస్తే ‘’ఓం ‘’ఆకారం గా కని పిస్తుందిట. అందుకే ఓంకార క్షేత్రం అని పేరు. ఓంకారేశ్వర కొండపై పెద్ద అక్షరాలతో ఓం అని రాయబడి ఉంటుంది.
ఇక్కడి ప్రధాన దైవం శివుడికి అంకితం హిందూ మతం ఆలయం. ఇది శివున్ని గౌరవించే జ్యోతిర్లింగ ఆలయాలలో ఒకటి. ఇది నర్మదా నదిలో లేదా పురి అని ఒక ద్వీపంలో ఉంది; ద్వీపం ఓం ఆకారంలో హిందూ మతం చిహ్నంగా ఉంటుంది అని చెప్పబడుతుంది. ఇక్కడ రెండు దేవాలయాలు ఉన్నాయి, ఓంకారేశ్వరం అని ఒకటి , అమరేశ్వర్ అని ఇంకోకటి (దీని పేరు "ఇమ్మోర్టల్ లార్డ్" లేదా "ఇమ్మోర్టల్స్ లేదా దేవతలు ప్రభువు" అర్థం). కానీ ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ స్తోత్రం ప్రకారం, మమలేశ్వర్ అనే జ్యోతిర్లింగం నర్మదా నదికి ఇతర వైపు ఉంటుంది.
ఓంకార క్షేత్రం లోనే ఆది శంకరాచార్యులవారు ఉపనిషత్తులకు భాష్యం రాశారు. ఈయన గురువు గారితో నివసించిన గుహను ఈ మధ్యనే పునరుద్ధరించారు. ఇక్కడి గౌరీ సోమనాధ మందిరంలో శివ లింగ దర్శనం చేస్తేపునర్జన్మ ఉండదని విశ్వాసం. రాబోయే జన్మ రహస్యాలు కూడా తెలుస్తాయట. అందరూ గర్భాలయం చేరి అభిషేకం చేయవచ్చు.
అన్నంభట్టు రచించిన తర్క సంగ్రహం గ్రంథాన్ని దేశములోని అనేక రాజ్యాలకు తర్క శాస్త్రం గొప్పతనం తెలియజేయడానికి, అందులో తప్పొప్పుల సవరణకు పంపితే అందరి ఆమోదం పొందినది. అన్నం భట్టు తన స్వంత ప్రాంతమైన గరికపాడు లోనే ఒక గురుకులం ఏర్పాటు చేసి తర్క శాస్త్ర బోధ చేసేవారట. ఆ రోజుల్లో అన్నం భట్టు ఖ్యాతి విని ఎందరో విద్యార్థులు తర్క శాస్త్రం అభ్యసించడానికి గరికపాడుకు విచ్చేసేవారట . తన యాబది అయిదవ ఏట అన్నం భట్టు వారు తన శిష్యులందరితో కలసి శ్రీశైల శిఖర దర్శనం చేసి స్వామి వారిని స్తుతించి భక్తి పారవశ్యములో మునిగిపోయారట. నాటి నుండి తన యూరులోనే యుంటూ దైవ సేవ అతిథి అభ్యాగతుల సేవ చేస్తూ తనకున్న పొలంలోనే వ్యవసాయం చేసుకొనుచు విద్యార్థులకు విద్య గరపుచు జీవించారట. ఆరోజుల్లో విద్వత్తు ఉన్నవారందరినీ రాజాస్థానాలు రమ్మని పిలిపించుకునేవి. కానీ అన్నం భట్టు వారికి రాజాస్థానాల మీద మక్కువ లేదు. అతనికి బహుసంతానము కలదు. చివరి వరకు విద్యార్థులకు తర్క విద్య బోధిస్తూ శ్రీశైల మల్లేశ్వరుని చివరి రోజుల్లో సేవిస్తూ తరించారట.
అన్నం భట్టు ఆంధ్ర రాష్ట్రములోని గరికపాడు కు చెందినవాడు. అతను 17వ శతాబ్దికి చెందినవాడు. అతని తండ్రి అద్వైత విద్యాచార్య తిరుమలుడు. ఆ ప్రాంతం నిజాం ఆలీ ఖాన్ పాలనలో ఉండేది. అతను పండ్రెండేళ్లు కుండిన పురం లేదా కొండవీడు లో తన విద్యాభ్యాసం పూర్తిచేసడు . తన విద్యాభ్యాసం పిమ్మట తర్క సంగ్రహము అనే మహా గ్రంథాన్ని సంస్కృత భాషలో రచించాడు . ఇందులో మొత్తం రెండు వేల శ్లోకాలు కలవట.
అన్నంభట్టు సంస్కృతాంధ్రలో పండితుడు. ఈయన రాసిన తర్కసంగ్రహం అనే గ్రంథం న్యాయశాస్త్రం అభ్యాసం చేసేవారికి తొలి పాఠ్యపుస్తకంగా ఉపయోగించారు. ఈయన 15 వ శతాబ్దంలో గుంటూరు జిల్లా గరికపాడులో జీవించాడనీ కొందరూ, 18వ శతాబ్దం తొలి పాదానికి చెందినవాడనీ కొంతమందీ భావిస్తున్నారు. మీమాంస, వేదాంత, వ్యాకరణ శాస్త్రానికి సంబంధించిన పుస్తకాలు కూడా రాశాడు.
జమ్మూ నుండి 64 కి.మీ దూరంలో ఉన్న రీసి జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో గూల్-గులాబ్ తెహ్సిల్, పశ్చిమ సరిహద్దులో రాజౌరీ జిల్లాలోని సిందర్‌బని, కలాకోటే, తూర్పు సరిహద్దులోఉధంపుర్ తెహ్సిల్, దక్షిణ సరిహద్దులో జమ్మూ జిల్లాలోని జమ్మూ తెహ్సిల్, అఖ్నూర్ ఉన్నాయి. 2001 గణాంకాలను అనుసరించి రీసి సబ్ డివిషన్ జనసంఖ్య 1,20,380.
వీరిలో 25.57% ముస్లిములు, హిందువులు ఉన్నారు. ఈ డివిషన్ వాతావరణం ఉపశీతోష్ణ మండలానికి చెందినది. మిగిలిన భూభాగంలో టెంరరేట్ భూభాగానికి చెందినది. వేసవి కాలం వెచ్చగా ఉంటుంది, శీతాకాలం చలిగానూ కొన్నిసమయాలలో ఎగువప్రాంతాలలో హిమపాతం ఉంటుంది. వేసవిలో జమ్మూలోని ఇతర జిల్లాలలో కంటే రీసి జిల్లాలో ఉష్ణోగ్రత తక్కువగా ఉండడం అదే సమయం శీతాకాలంలో ఇతర జిల్లాలకంటే ఉష్ణోగ్రత అధికంగా ఉండడం ఈ జిల్లా ప్రత్యేకత. అందువలన పర్యాటకులకు ఇక్కడి వాతావరణం ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది.
చారిత్రాత్మక నామం కలిగిన భీంగర్ ఫోర్ట్ రీసి పట్టణంలో ఉంది. 150 మీ ఎత్తైన ఇది కొండశిఖరం మీద ఉంది. ఈ కోట ముందుగా మట్టితో నిర్మించబడిందని తరువాతి కాలంలో ఇది రాళ్ళతో పునర్నిర్మించబడిందని ప్రాంతీయ కథనాలు వివరిస్తున్నాయి. ఆత్యవసర పరిస్థితిలో రాజకుటింబీకులు ఈ కోటలో నివసించారు. ప్రస్తుతం 1989 నుండి ఈ కోట జె.కె ప్రభుత్వపురాతత్వపరిశోధనాశాఖ ఆధ్వర్యంలో ఉంది. ప్రస్తుతం ఈ కోట పట్టణానికి ముఖ్యచిహ్నాలలో ఒకటిగా నిలిచిఉంది. ఈ కోట నిర్మించిన నాటి నుండి ఇప్పటి వరకు పలు మార్లు దాడి, ప్రకృతిబీభత్సాల కారణంగా విధ్వంసానికి గురైంది. ప్రభుత్వాలు దీనిని తిరిగి పునర్నిర్మించాయి. అందువలన ఈ కోట ఇప్పటికీ నిలబడి రీసి పట్టణానికి మరింత మెరుగుకు తీసుకువస్తూ ఉంది.
జమ్మూ - ఉధంపుర్ - శ్రీనగర్ జాతీయరహదారి - 1 ఎకు దూరంగా ఉన్నందున ఈ ప్రాంతానికి చేరుకోవడం కష్టతరం అయింది. అఫ్హికంగా ప్రథమయంగా ఉన్న ఈ ప్రాంతం రీసి సమీపంలోని ధ్యాంఘర్ వద్ద " సలాల్ హైడ్రాలిక్ ప్రాజెక్ట్ " నిర్మించిన తరువాత ఆర్థికంగా అభివృద్ధి మొదలైంది. 1970లో మొదలైన ఈ ప్రాజెక్ట్‌ను నేషనల్ హైడ్రో ఎలెక్ట్రిక్ పవర్ కార్పొరేషన్
చేపట్టింది. 1987 నాటికి ఇది 345 మగావాట్ల విద్యుత్తును ఉత్పత్తిచేసే స్థాయికి చేరుకుంది. రెండవస్థాయిలో ఈ ప్రాజెక్ట్ 1995 నాటికి 690 మెగావాట్ల విద్యుత్తు తయారు చేసే స్థాయికి చేరుకుంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ నుండి ఉత్పత్తి ఔతున్న విద్యుత్తు పంజాబ్, హర్యానా, ఢిల్లీ, హిమాచల్ ప్రదేశ్, రాజస్థాన్, ఉత్తర్ ప్రదేశ్, చంఢీగడ్ లకు విద్యుత్తు సరఫరా ఔతుంది.
ఈ పర్వతప్రాంత ప్రదేశం రీసికి జిల్లా అంతస్తు కోరుతూ పోరాటం చేసింది. ఇతర సిఫారసులతో వాజిర్ కమిషన్ రిపోర్ట్ రిసీ సబ్ డివిషన్‌కు జిల్లా హోదా లభించడానికి సహకరించింది. 2007 వరకూ రీసి జిల్లా హోదాను పొందలేక పోయింది. జనసంఘ్ నాయకుడైన రిషికుమార్ కౌషల్ జిల్లాహోదా కొరకు నిష్ఫల ప్రయత్నం చేసాడు. ప్రజల నిరంతర పోరాటఫలితంగా 2007 నాటికి రీసికి జిల్లాహోదా లభించింది. ప్రస్తుతం ఈ జిల్లా కాశ్మీర్ లోయలో ప్రధాన కేంద్రగా మారింది. వేసవిలో ఈ జిల్లాలో జనసమ్మర్ధం అధికంగా ఉంటుంది. ఈ జిల్లాలో పలు పర్యాటక ఆకర్షణ కలిగిన ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. ఈ జిల్లాలో ప్రముఖ హిందూ క్షేత్రాలైన వైష్ణవీదేవి ఆలయం, శివ్‌ఖోరి, ధర్సర్ బాబా, బాబాసియాద్‌లు ఉన్నాయి.
జమ్మూ కాశ్మీరు రాష్ట్రం మార్గం రీసి మీదుగా నిర్మించబడింది. ఈ రైలు మార్గం కత్రా వరకు నిర్మించబడింది. కత్రా నుండి రైలు మార్గం రీసి- బనిహాల్ మీదిగా సాగే ఈ మార్గంలో రీసి, సలాల్ ఎ, సలాల్ బి, సురుకాట్, బారాల, సంగల్దాన్, కోహి, లావోల్ వద్ద రైల్వే స్టేషన్లు ఉన్నాయి. చీనాబ్ నది మీద సలాల్ వద్ద 1315 మీటర్ల పొడవు, 383.1 మీ ఎత్తైన వంతెన నిర్మాణదశలో ఉంది. ఈ నిర్మాణం పూర్తి అయితే ఇది ప్రపంచంలో ఎత్తైన వంతెనగా ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. ఈ రైలు మార్గం రీసి అభివృద్ధికి సహకరిస్తుందని భావిస్తున్నారు.
జమ్మూ కాశ్మీరు రాష్ట్ర 20 జిల్లాలలో రయాసీ జిల్లా ఒకటి. ఈ ప్రాంతం పూర్వం 8వ శతాబ్దంలో రాజాభీందేవ్ స్థాపించిన భీంగర్ రాజ్యంలోని సంస్థానంగా ఉంటూ ఉండేది. 1822లో సిఖ్ రాజ్యం ఆధీనంలో జమ్మూ హిల్ గవర్నర్ గులాబ్ సింఘ్ చిన్న సంస్థానాలను సమైక్యపరిచే వరకూ ఇది స్వతంత్ర సంస్థానంగా ఉండేది. 1948 వరకు రీసి జిల్లా జమ్మూ భూభాగంలో భాగాంగా ఉంది. 1948లో మొదటిసారిగా రీ ఆర్గనైజేషన్ చేపట్టిన తరువాత రీసి భూభాగంలోని అత్యధిక భాగం ఉధంపుర్ జిల్లాలో కలుపబడింది. మరికొంత భూభాగం పూంచ్ జిల్లాలో కలుపబడింది.
మూలస్థానేశ్వర స్వామి పేరుతోనే నెల్లూరులో మూలాపేట రూపాంతరం చెందిందని చరిత్రకారులు చెబుతున్నారు. ఈ దేవాలయం కూడా 1400 సంవత్సరం కిందట వెలసిందని ప్రతీతి. పదో శతాబ్దం నుంచి ఇక్కడ శూద్రులు నివాసం ఉండేవారు. కాకతీయ గణపతి దేవుడు నెల్లూరు చెరువు ను పదో శతాబ్దంలో తవ్వించారు. ఇలా నీటి వనరులను ఆధారంగా చేసుకొని నివాస కేంద్రాలు ఏర్పడ్డాయని పెద్దల మాట. దీంతోపాటు నగరానికే ఒక మూలగా ఈ ప్రాంతం ఉండటం వల్ల దీన్ని మూలప్రాంతమని అనేవారని. క్రమేపి మూలాపేటగా పిలిచేవారనే మరో కథ వినిపిస్తోంది.
ఈ ప్రాంతము పురాతనమైన దేవాలయాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. వీటిలో ప్రధానంగా నీలకంఠేశ్వర అన్నపూర్ణమ్మవారి ఆలయం. ధర్మరాజ స్వామి దేవాలయం. శ్రీ వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం. వీరభద్రస్వామి ఆలయం పేరొందినవి. వీటితోపాటుగా అనేక ఆలయాలు ఇక్కడున్నాయి. స్థానిక దేవాలయాలకు. ఒక్కొక్క దేవాలయానికి విశిష్టత, మహిమలతో కూడిన సాక్ష్యాలు విశేషంగా చెబుతారు. ఇక్కడ బ్రాహ్మణులు ఎక్కువ ఉండటం వల్ల బ్రాహ్మణవీధి ఏర్పడింది. కంచికామకోటి జయేంద్ర సరస్వతి స్వామిజీ ఆధ్వర్యంలో కొనసాగుతున్న శంకరమఠం కూడ ఇక్కడే ఉంది.
1945వ సంవత్సరంలో మూలాపేట వేణుగోపాలస్వామి దేవస్థానం వెనుక ఉన్న కోనేరు ఒడ్డు నుంచే అమరజీవి పొట్టి శ్రీరాములు హరిజన దేవాలయ ప్రవేశం కోసం దీక్షలు చేపట్టారు. ఇవి నెల్లూరు చరిత్రలో మరిచిపోలేని రోజులుగా చెప్పబడ్డాయి.
సుమారుగా 1820వ సంవత్సరం కాలంలో మొట్ట మొదటిగా "కందుల"వారు వినుకొండ ప్రాంతం దగ్గర గల వీరాయపాలెం,భూమాయపాలెం నుండి ఈ గ్రామప్రాంతంలోకి వచ్చి నివాసం ఏర్పరుచుకుందాం అని అనుకున్నారు,కానీ ఆ గ్రామ పరిసరాలు అన్నీ చిట్టి అడవి లా ఉండేది,నివాసానికి అనుకూలంగా అక్కడ ఉన్న చెట్లను,పొదళ్ళను తొలగించసాగారు.ఆ సమయంలో అడవి జంతువుల బాధ ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల ఇక్కడ నివసించడానికి అనువుగా లేదని భావించి సరిహద్దుగా గల దొండపాడు,ములకలూరు గ్రామాలకు చేరారు.వారి తరువాత "కుందురు"వారు వచ్చి నివాసానికి అనుకూలంగా ఉందని గ్రామంలో నివసించసాగారు.వారికి కూడా అడవి జంతువుల బాధ తప్పలేదు. వారు కూడా ఇక ఇక్కడనుండి వెళ్లిపోదాం అని నిశ్చయించుకొనగా,అప్పటి గవర్నమెంటు వారు మేము రక్షణ కల్పిస్తామని,అక్కడే ఉండమని కోరగా.సరేనని
ఉత్తరకాశి, భారతదేశం , ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రం లోని ఉత్తరకాశీ జిల్లాకు చెందిన పట్టణం. ఇది సముద్ర మట్టానికి 1158 మీటర్ల ఎత్తులోఉంది. ఇది జిల్లా ముఖ్యపట్టణం. ఉత్తరకాశీ జిల్లా 1960 ఫిబ్రవరి 24 న స్థాపించబడింది. తూర్పున చమోలి జిల్లా, ఉత్తరన హిమాచల్ ప్రదేశ్, టిబెట్ ఉంటాయి. ఈ ప్రదేశం హిందువులకు ఎంతో మతసంబంధ ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉంది.'నార్త్ కాశీ' అదే విధంగా 'టెంపుల్స్ టౌన్' అనే ఇతర పేర్లతో పిలువబడుతుంది. గంగా నది ఒడ్డున ఉన్న పవిత్ర పట్టణాలలో ఉత్తరకాశి ఒకటి. ఇది ఋషికేష్‌కు 172 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఈ ప్రదేశం ప్రసిద్ధ మత సంబంధమైన ప్రాంతాలకు, గంగోత్రి, యమునోత్రికి చేరువలో ఉంది. ఈ ప్రాంతంలో ప్రధానంగా ఉత్తర కురుస్, ఖసస్, కిరతాస్, కునిన్దాస్, తంగనస్, ప్రతంగనస్ తెగలకు చెందినవారు నివసించేవారు.
హిందూ మతదేవుడైన శివునికి అంకితమైన విశ్వనాథ్ ఆలయం, పర్యాటకులు నడుమ చాలా ప్రాచుర్యం పొందింది. ఈ ప్రసిద్ధ ఆలయం ఉత్తరకాశికి 300 మీ. దూరంలో స్థానిక బస్సు స్టాండ్ సమీపంలో ఉంది. మణికర్ణిక ఘాట్ ప్రాంతం మరొక ముఖ్యమైన మత సంబంధ కేంద్రంగా ఉంది.ఒక పురాణం ప్రకారం, ఉత్తరకాశి పట్టణం గొప్ప ఋషి జడభరతుడు పశ్చాత్తప్తుడు అయిన ప్రదేశం. ఈ ప్రదేశం గురించి హిందూ మత గ్రంథం స్కాంధ పురాణంలో కేదార్ ఖండ్ లో వివరించబడింది.
ఉత్తరకాశీ 30.73 78.45 వద్ద ఉంది. ఇది సగటున సముద్రమట్టానికి 1,165 మీటర్లు ఎత్తులో ఉంది. భూభాగంలో ఎక్కువ భాగం కొండలతో ఉంటుంది. ఉత్తరకాశీ సమీపంలో అనేక చిన్న, పెద్ద నదులు ఉన్నాయి. వాటిలో యమునా, గంగ అతి పెద్దవి. యమునా నది యమునోత్రి నుండి ఉద్భవించగా, భాగీరథి గంగోత్రి నుండి ఉద్భవించింది. అసి గంగా, జడ్ గంగా గంగానదికి కొన్ని ఉపనదులు.
గంగోత్రి నుండి 6 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న నందనవన్ తపోవన్, శివ లింగ వంటి వివిధ పర్వత శిఖరాలు, తలే సాగర్, భాగీరథి, కేదర్ గోపురం, సుదర్శన అందమైన దృశ్యాలను అందిస్తుంది. పర్యాటకులు పెద్ద సంఖ్యలో ఉత్తరకాశి-గంగోత్రి రోడ్లో నెలకొని ఉన్న దయార బుగ్యల్ ను సందర్శిస్తారు. ఈ స్థలం 3048 మీటర్ల ఎత్తులో ఉండి స్కీయింగ్ కు ఒక ప్రసిద్ధ గమ్యస్థానంగా ఉంది.
హర్ కి డూన్ సముద్ర మట్టానికి 3506 మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్న ఒక ప్రముఖ ట్రెక్కింగ్ ప్రాంతము. చాలా ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. అనేక అతిథి గృహాలు, బంగాళాలు పర్యాటకులు ఉండడానికి ఇక్కడ అందుబాటులో ఉన్నాయి. విశ్వనాథ్ ఆలయం ఎదురుగా ఉన్న శక్తి ఆలయం, ఇక్కడ ఒక ప్రముఖ మత ప్రదేశంగా ఉంది. ఆలయ ప్రధాన ఆకర్షణలలో ఒకటి 26 అడుగులు అధిక త్రిశూల్ ఉంది.
ఉత్తరకాశిలో దోదితల్, సముద్ర మట్టానికి 3307 మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్న ఒక అందమైన సరస్సు . ఈ స్థలాన్ని సదర్సించే ఆసక్తి గల యాత్రికులు రోడ్ లేదా ట్రెక్కింగ్ మార్గాల ద్వారా ఇక్కడకు చేరవచ్చు. ఈ స్థలం కూడా యమునోత్రి, హనుమాన్ చత్తి ట్రెక్కింగ్ కొరకు స్థావరంగా పనిచేస్తుంది.
ఉత్తరకాశిలో అందమైన ఆలయాలు, ప్రతి సంవత్సరం పెద్ద సంఖ్యలో భక్తులు ఈ పవిత్ర ప్రదేశాన్ని సందర్శిస్తారు. ఈ ప్రాంతంలో ప్రసిద్ధ ఆలయాలు విశ్వనాథ్ ఆలయం, పోఖు దేవతా ఆలయం, భైరవుని ఆలయం, కుట్టి దేవి ఆలయం, కర్ణ దేవతా ఆలయం, గంగోత్రి ఆలయం, యమునోత్రి ఆలయం, శని దేవాలయం ఉన్నాయి.
బిరాజా ఆలయం:- జిల్లా కేంద్రం జాజ్‌పూర్ పట్టణం పురాతన నామం బిరజాక్షేత్ర. ఈ ప్రాంతం పరాశక్తి బిరాజాదేవి పూజలదుకుంటున్న పవిత్రక్షేత్రం. ఈ చిన్న పట్టణం చుట్టూ వైతరణీ నది అర్ధచంద్రాకారంలో ప్రవహిస్తుంది. మరొక అంచున ఎగువకాలువ ఉంది. జాజ్‌పూర్ పట్టణం శక్తికి చిహ్నంగా భావించబడుతుంది. కళింగ సంరాజ్యానికి రాజైన జజాతికేసరి కి జాజ్‌పూర్ రాజధానిగా ఉండేది.
చటియా బట్టా:- చటియాలో జగన్నాధుని ఆలయం ఉంది. ఇది కటక్ నుండి 25కి.మీ దూరంలో ఉంది. మాలికాలో వర్ణించబడిన సంఘటనల ఆధారంగా చటియాబట్టా రెండవ శ్రీక్షేత్రంగా భావించబడుతుంది. ఈ క్షేత్రానికి సమీపంలో ఉన్న చందిఖోల్ , కటక్‌లో హోటల్ సదుపాయం లభిస్తుంది. ఈ ప్రాంతంలో ఒరియా, హిందీ , ఇంగ్లీష్ భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి.
దశాశ్వమేధ ఘాట్:- దశాశ్వమేధ ఘాట్ బైతరణీ నదీతీరంలో ఉంది. ఈ పవిత్ర స్నానఘట్టాన్ని రాజా జజాతి కేసరి నిర్మించాడు. హిందువుల ప్రధాన పర్వదినాలలో ఈ స్నాఘట్టంలో స్నానం చేస్తే పుణ్యమని విశ్వసిస్తున్నారు. ఫిబ్రవరి - మార్చి మాసాలలో జరిగే బారుణి స్నానం పవిత్రదినంలో ఇక్కడ అనేక మంది భక్తులు స్నానం ఆచరిస్తుంటారు. జాజ్‌పూర్ టౌన్ , జాజ్‌పూర్ పట్టణంలో బసచేయడానికి వసతిసౌకర్యాలు లభిస్తున్నాయి. ఈ ప్రాంతంలో ఒరియా, హిందీ , ఇంగ్లీష్ భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి.
బౌద్ధ స్థూపాలు:- లలితగిరి, రత్నగిరి , ఉదయగిరులలో ప్రసిద్ధ బౌద్ధాలయాలు ఉన్నాయి. ఈ ఆలయాలు కటక్ నుండి 60-65 కి.మీ మద్య దూరంలో ఉన్నాయి. పుష్పగిరిలో 7వ శతాబ్ధానికి చెందిన బౌద్ధ విశ్వవిద్యాలయం ఉండేదని విశ్వసిస్తున్నారు. లాంగుడి కొండ వద్ద త్రవ్వకాలలో సమీపకాలంలో అశోకచక్రవర్తి కాలానికి సంబంధించిన అశోకచక్రవర్తి శిల్పం ఒకటి లభించింది. 2012లో హతిఖల్ గ్రామంలో కొత్తగా మరిక బుద్ధ విహారం బయటపడింది.
కోరై: కోరై జాజ్‌పూర్ జిల్లాలో ఒక మండలం. ఇక్కడ ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్యకేంద్రం, ఒక కాలేజి, కొన్ని ఉన్నత పాఠశాలలు , 125 సంవత్సరాల పురాతనమైన పాఠశాల ఉన్నాయి. అంతేకాక ఇక్కడ మునుపటి కటక్ జిల్లాలోని పురాతన పోలీస్ స్టేషను ఉంది. ఇది రాష్ట్ర శాసనసభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఇది మద్రాసు - కొలకత్తా రైలు మార్గాంలో ఉంది. మునుపటి కటక్ జిల్లాలో ఒక రైల్వే స్టేషను ఇక్కడ ఉంది. ఈ రైల్వే స్టేషను కొలకత్తా జాతీయ రహదారి-5 మార్గానికి 9 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
భరునేశ్వర ఆలయం:- భరునేశ్వర ఆలయం జిల్లాలోని అరెయి గ్రామంలో ఉంది. భరునేశ్వర ఆలయం బైతరణీ నదీ శాఖ అయిన కుశాభద్రా నదీతీరంలో ఉంది. ఇది బైతరణీ క్షేత్రానికి ఆగ్నేయంలో ఉంది. శివలింగం నదీజాలాలో లోపల మునిగి ఉంటుంది. వర్షాకాలం , శితాకాలంలో భక్తులు ఈ ఆలయానికి వస్తుంటారు. ఇది యాత్రా స్థలంగా , విహారప్రాంతంగా ప్రసిద్ధిచెందిందింది. మకరమేళ లేక బరునేశ్వరమేళ ఒడిషా రాష్ట్రంలో జరిగే బృహత్తర ఉత్సవాలలో ఒకటి. జనవరి 14 న ప్రతిసంవత్సరం ఈ ఉత్సవాలు నిర్వహించబడుతున్నాయి.
వ్యాససరోవర మేళా:- దీనిని వ్యాస మహోత్సవం అనికూడా అంటారు. జాజ్‌పూర్ నగరంలో ఇది ప్రసిద్ధి చెందిన ఉత్సవంగా భావించబడుతుంది.
జాజ్పూర్ ప్రాంతం గయాక్షేత్రాల్లో ఒకటిగా పౌరాణిక ప్రశస్తి పొందుతోంది. గయాసురుడిని పాతాళానికి తొక్కేప్పుడు ఆయన తలపై విష్ణుమూర్తి తన కుడికాలు పెట్టగా, విష్ణువును గయాసురుడు తన శరీరం పితృదేవతలనే తరింపజేసే పరమ పవిత్రమైన క్షేత్రాలకు నిలయంగా అనుగ్రహించమని కోరతారు. ఆయన కోరికను మన్నిస్తూ ఆ అతికాయుని తల వద్ద శిరో గయ, నాభి వద్ద నాభి గయ, పాదం వద్ద పాదగయ క్షేత్రాలు ఏర్పడేలా వరమిచ్చారు. అలా ఏర్పాటైన గయల్లోని నాబిగయ నేటి జాజ్పూర్లో ఉంది.
ఒడిషా రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో జాజ్‌పూర్ జిల్లా ఒకటి. ఇది ఒక చారిత్రాత్మక యాత్రా స్థలం. ఒకప్పుడు జాజ్‌పూర్ పట్టణం కళింగ రాజ్యానికి రాజధానిగా ఉండేది. ఇది ప్రస్తుతం పురాతత్వ పరిశోధన కేంద్రంగా ఉంది. జిల్లాలో విరజా దేవి శక్తిపీఠాలలో ఒకటిగా గుర్తించబడుతుంది. జిల్లాలో విరజాదేవి ఆలయాలు, జంగ్య బరాహ , సప్తమాతృక ఆలయాలు , ఇతర మతాలయాలు బైతరణి నదీతీరంలో ఉన్నాయి. జిల్లాలో అశోక్‌నగర్, చంద్రఖోల్, చతియా, గోకర్ణికా, కురంసా, మహావినాయక్, పతరాజపూర్, రత్నగిరి , ఉదయగిరి , సత్యపిరా, సింఘపూర్, వ్యాస్ సరోబర్ , బరునేశ్వర్ పీఠం వంటి ప్రయాటక ఆకర్షిత ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో పరిశ్రమాభివృద్ధికి సహకరించే ఖనిజాలు , సహజ వనరులు ఉన్నాయి.