polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
అతిధ్వనులను ఉపయోగించి లోహాలలో పగుళ్ళను గుర్తించవచ్చును.లోహాలలో పగులు ఉన్న దగ్గర యానకం మారుతుందని మనకు తెలుసు.దీని కారణముగా అతిధ్వనులు పరావర్తనం చెందుతాయి.కావున అతిధ్వని తరంగాలు రంధ్రం లేదా పగులు ఉన్న లోహాము గుండా ప్రయాణించినప్పుడు, గుర్తించదగిన పరావర్తనం చెందుతాయి.లోహాంయొక్క రెండవ చివరకూడా పరావర్తనము సంభవిస్తుంది.ఈ పరావర్తిత సంకేతాలను గ్రాహకం గ్రహిస్తుంది.వీటిని వర్థనం చేస్తారు. ఈ సంకేతాలను కేథోడ్ కిరణ డోలనదర్శినికి అనువర్తిపజేస్తారు.పగులు, లోహము చివర నుండి వచ్చే ప్రసారిత, పరావర్తిత సంకేతాలు శిఖరాలనేర్పరుస్తాయి. పై ఉన్న రెండవ శిఖరం యొక్క స్థానం ద్వారా పగులు దూరాన్ని కనుగొనవచ్చు.
భౌతిక శాస్ర్తము, రసాయన శాస్త్రం, వైద్యశాస్త్రములలో విభిన్న క్షేత్రాలలో అతిద్వనుల ఉపయోగలు అనేకం ఉన్నాయి.వాటిలోకొన్ని:
పదార్థ నిర్మాణన్ని కనుగొడం,2.లోహాలలో పగుళ్ళని గుర్తించడం,3.శుభ్రం, శుద్ధి చేయడం,4.సముద్రపు లోతును కనుగొనడం,5.దిశా సంకేతాలు పంపడం,6.స్పటికాల స్థితి స్తాపక సౌష్టవం,7.నీటిలోపల ఉండే జలాంతర్గాతములు, మంచు దిమ్మెలు, ఇతర వస్తువుల ఆచూకి కనుగొనడం,8.లోహ మిశ్రమాల తయారి,9.రసాయనిక ప్రభావం,10.స్ఫటికీకరణ,11.జైవిక ప్రభావము,12.సొల్డరింగ్, లోహాలను కత్తిరించడం,13. వైద్యరంగంలో ప్రయోజనాలు.
అతి ధ్వనుల పౌనఃపునన్యాలు పదార్థ అణువుల కంపన, భ్రమణ పౌనఃపున్యాలతో పోల్చదగినగా ఉంటాయి. కావవున అతిధ్వనుల్ని ఉపయోగించి అణువుల శక్తిని కనుగొనవచ్చు.ద్రవాలు, వాయువులలో అతిధ్వని వేగాన్ని నిర్ణయించడం, ఈ వేగం పౌనఃపున్యం, ఉష్ణోగ్రత మొదలైనవాటితో ఏ విధంగా మారుతుందో కనుగొనడం వల్ల యానకం యొక్క సంపీడ్యత, విశిష్టోష్ణం, రసాయనిక నిర్మాణం మొదలైన వాటిని తెలుసుకోవచ్చు.
అధిక పౌనఃపున్యం గల అతివేగ తరంగాలను సముద్రపు అడుగునకు పంపి, పరావర్తిత తరంగాలను గ్రహిస్తారు.డోలన దర్శిని ద్వర అతిధ్వని తరంగాలు బయలుదేరిన సమయానికి, ప్రతిధ్వనికి మధ్యగల కాల వ్యవధిని గుర్తిస్తారు.సముద్రపు నీటిలో ధ్వని వేగం మనకు తెలుసు.కాబట్టి కాలువ్యవద్ధి ద్వారా సముద్రపు లూతు కనుగొనవచ్చు.
అతిధ్వని తరంగాలను సముద్రం అతర్భాగములోనికి వివిధ దిశలలో పంపిస్తారు.ఏ దిశలోనైనా తరంగాలు పరావర్తనము చెందితే, ఆ దిశలో ఏదేని వస్తువు ఉన్నది అని అర్ధం.సముద్రము యొక్క అట్టడుగున ఉన్న చిన్నచిన్న వస్తువుల కూడా అతిధ్వనుల సహాయంతో గుర్తిచవచ్చు.
అతిధ్వనులు ఉత్ర్పేరకాలుగా పనిచేసి, రసాయన చర్యా వేగాన్ని పెంచుతాయి.ఆ అతి ధ్వనుల సమీక్షములో ఆక్సీకరణ చర్యలు అత్యంత వేగంగా జరుగుతాయి.అతిధ్వనుల ప్రభావముతో పాలిమర్లు విచ్ఛిన్నంచెందుతాయి.
అతి ధ్వనుల తరంగధైర్ఘ్యం చాలా తక్కువగా ఉండడం వల్ల అతి తక్కువ వివర్తనము చెందుతాయి.కావున అతి ధ్వనులను నిర్దిష్టమైన దిశలో సంకేతాలను పంపడానికి ఉపయోగిస్తారు.
అతి ధ్వని తరంగాల ద్వారా వేర్వేరు సాంద్రతలు ఉన్న లోహాలను ఏకరీతి మిశ్రమముగా కలపవచ్చు.కావున ఏకరీతి పరిమాణం గల లోహ మిశ్రమాన్ని సులభముగా పొందవచ్చు.
అతిధ్వనుల ప్రభావముతో స్ఫటికీకరణ రేటు మారుతుంది.అతిద్వనులను ఉపయోగించి స్ఫటికాలని చిన్నవిగా, ఏకరీతిగా తయారుచేయవచ్చు.
ప్రశ్నల వర్షం కురిపించారు. కుసుమ ధర్మన గానీ, జాషువ గానీ ఈ విషయంలో మూలాలలోకి వెళ్ళలేదు. ఇన్ని ప్రశ్నలు సంధించలేదు. ఇంతగా నిలదీయలేదు. వేదాలు, ఇతిహాసాలనే, పురాణాలనే ధిక్కరించలేదు. ఇదంతా చేసింది ఒకే ఒక్కడు మంగిపూడి వేంకటశర్మ. అదీ 1915లో
మేల్కొనుండికన్‌ అంటూ1915లో పలికిన దమ్మున్న కవి మంగిపూడి. పంచముల్ని పొగుడుతూ ఆత్మబలాన్ని పుంజుకొని మేల్కొనమని ప్రబోధం చేశారు. ఎవరికీ తీసిపోరని పిలుపునిచ్చారు.
పంచములుగా, మ్లేచ్ఛులుగా పిలువబడేవారు ఆళ్వారులయ్యారు -మంగయాళ్వారు, తిరుప్పాణియళ్ళారు -అని దుగ్గిరాల వేంకటసూర్యప్రకాశరావు గారిని ఉదహరించారు) ఈ సూర్యప్రకాశరావు మానవ సేవలో వెల్లడించిన సత్యం -మైసూరు రాజ్యము లోని మేలుకోట వైష్ణవ దేవాలయమున సంక్రాంతి దినములలో మూడునాళ్లు మాలవాండ్రు దేవున కర్చకులుగా నుండి బ్రాహ్మణులకు సహితము శఠగోపమును బ్రసాదము నిత్తురు పండితరామభుజ దత్తుగారి ఉపన్యాసం ఆధారంగా పద్యాలు రాసి వర్ణ సంకరం భారత దేశంలో అనాదిగా ఉన్నదేనని మంగిపూడి ఎంతో ధైర్యంగా సిద్ధాంతీకరించారు -1915లో!
నిరుద్ధ భారతము మానవ ధర్మపరమైన హిందూ మత పరమార్ధమును తేటతెనుగున పద్యరూపమునను హృద్యముగ బోధించుచున్నది. భారతీయులందు హరిజనులత్యంత నిరుద్ధులు. భారత ధర్మరక్షణమునకు నిరుద్ధుల నిరుద్ధులు గావలసిన యవసరమును దేశ కాల పరిస్థితులు సువ్యక్తము చేయుచున్నవి. సనాతనులును సంస్కరణ ప్రియులును నీకృతియందు దెలిపినటులు ప్రశాంత చిత్తులై యవధరించి కర్మయోగారూఢులగుదురు గాత!
నిరుద్ధ భారతంలోని మొదటి పద్యంలో నాస్తితు పంచమ అని పల్కిన వేదాన్ని వినకుండా అయిదో జాతిని సృష్టించారు -ఎక్కడుందో చెప్పండి. అని నిలదీశారు .
మంగిపూడి రామాయణ, భారత పురాణాల మూలాల్లోకి వెళ్ళి రహస్యాలను బయటపెట్టారు. ఎన్నెన్నో గుట్లు బట్టబయలు చేశారు. పలికిన, ప్రకటించిన ప్రతి అంశానికి అథోజ్ఞాపికలో ప్రమాణం చూపించారు. ఉదాహరణలిచ్చారు. అమ్మహా వేదవి దుండువాల్మీకి పవిత్రుడు మున్ను నిషాదుడే కదా!
నిరుద్ధం అంటే అడ్డగించబడిన కొందరు అభివృద్ధి చెందకుండా, విద్యావంతులు కాకుండా, ఆత్మగౌరవం లేకుండా అడ్డుపడుతున్నారు. అడ్డగిస్తున్నారు. కాబట్టి ఈ భారతదేశం అడ్డగింపబడుతున్న దేశమేనన్న భావనతో కావ్యానికి పేరుపెట్టారు. దళితులు అడ్డగింపబడుతున్నారని, అణచివేయబడుతున్నారని 1915లో ఆవేదన చెందినవారు మంగిపూడి వేంకటశర్మ.
జాతీయోద్యమంలో అస్పృశ్యతపై చాలా పద్యాలు వెలువడ్డాయి. ఆ కోవలో మంగిపూడి వేంకటశర్మ రాసింది పద్యాలు మాత్రమే కాదు. ఖండకావ్యం. వస్తువు అంటరానితనం. భావం పంచముల పుట్టుపూర్వోత్తరాలు. కవి ప్రగతిశీల భావాలు గల నిజాయితీ పరుడు. -క్రియాశీలుడు. ఆ కావ్యమే నిరుద్ధ భారతము!
స్కాంద, భవిష్యత్‌ పురాణాలనుంచి, సంస్కృత భాగవతం నుంచి, కావ్యాల నుంచి, కథా సరిత్యాగరం నుంచి. ఎన్నెన్నో సంఘటనల్ని ఉదాహరిస్తుంటే ఆశ్చర్యపోతాం కొమఱ్ఱాజు లక్షణరావు గారు చెప్పిన వృత్తాంతం ఆధారంగా రాసిన పద్యమిది-
అంటు భారతం, మనుస్మృతుల్లి ఉదాహరించారు. గంగలో మునిగితే గంగ అపవిత్రం అవుతుందనటాన్ని మంగిపూడి నిరసించారు. ఈ విధంగా సగం కావ్యమంతా అంటరానితనం అనేది, తక్కువ కులం అనేది ఎక్కడ, ఎప్పుడు ఉందని సోపపత్తికంగా తెలిపారు.
వ్యాసుడు నిమ్నజాతుడే వ్యాసముని చంద్రగన్న పరాశరుండు/ మాలదానికి బుట్టి బ్రహ్మర్షియయ్యె/ వేశ్యకును బుట్టి మాలెత బెండ్లియాడి/ యావసిష్ఠ మహర్షి బ్రహ్మర్షియయ్యె
సవర్ణులైన దళితులు ఇతర మతాలలోకి వెళ్ళడానికి కారణం ఆ మతాల పరమార్థం గ్రహించి కాదనీ మన దుర్బుద్ధులవల్లనే, మన అమానుష కార్యాలవల్లనే అని నిర్భయంగా ప్రకటించారు.
మెట్రో వ్యవస్థ ట్రాఫిక్ రద్దీ తగ్గించడానికి ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ప్రతిపాదించారు. అలాగే ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని వంటిది దానికి సమీపంలో వస్తోంది అని ప్రకటించారు. ఢిల్లీ మెట్రో రైల్ ప్రాజెక్టును అమలు చేయడములో విజయవంతమైనది దృష్టిలో ఉంచుకుని, ప్రాజెక్ట్‌ను వీక్షించడానికి ఈ. శ్రీధరన్ నేతృత్వంలోని ఢిల్లీ మెట్రో రైల్ కార్పొరేషన్ కి ప్రదానం చేశారు. నిజమైన పనితీరును, అతని శైలిని, చూసి ఈ. శ్రీధరన్ ప్రముఖంగా "మెట్రో మాన్" అని పిలవబడతారు. కొద్దికాలం క్రితమే నగరాన్ని సందర్శించారు. ఆ పర్యటన తరువాత, ప్రాజెక్ట్ పని చురుకుగా జరుగుతున్నది. డిఎంఆర్‌సిని విజయవాడ మెట్రో ఫేజ్-1 ప్రాజెక్టు డిసెంబరు,2018 నాటికి పూర్తి కావాలని నిర్ణయం చెయ్యబడింది. డీటైల్డ్ ప్రాజెక్ట్ రిపోర్ట్ పని సాగుతోంది.
విజయవాడ మెట్రో రైలు భారత దేశం లోని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములో విజయవాడ నగరంలో ఒక ప్రతిపాదిత వేగవంతమైన రైలు రవాణా వ్యవస్థ. ఈ వ్యవస్థ ట్రాఫిక్ రద్దీ తగ్గించడానికి ప్రతిపాదించబడింది.
అలాగే ప్రకటించిన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని వంటిది దానికి సమీపంలో వస్తోంది. విజయవాడ మెట్రో మొదటి దశలో 30 కి.మీ. ఆవరించి ఉండే విధంగా రెండు కారిడార్లు కలిగి ఉంది. మొదటి కారిడార్ మహాత్మా గాంధీ రోడ్ ద్వారా వి.ఆర్. సిద్ధార్థ ఇంజనీరింగ్ కాలేజీ నుండి పండిట్ నెహ్రూ బస్ స్టేషను వరకు, రెండవది బిఆర్‌టిఎస్ రోడ్, రైల్వే స్టేషను ద్వారా రామవరప్పాడు రింగ్ నుండి పండిట్ నెహ్రూ బస్ స్టేషను వరకు ఉంటుంది.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ యొక్క ముఖ్యమంత్రిగా నారా చంద్రబాబు నాయుడు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రమునకు ఒక కొత్త రాజధాని కొరకు ప్రణాళికలో భాగంగా, ఆయన
ప్రతిపాదించిన రెండు లైన్లు అంతరమార్పు విజయవాడ నగరం యొక్క దక్షిణ దిక్కున ఉన్న ఒక బస్ స్టేషను, కృష్ణానది పక్కన అయిన పండిట్ నెహ్రూ బస్ స్టేషన్ వద్ద ఉంది.
ఆర్‌విఆర్ అసోసియేట్స్, ఒక సంస్థకు కేటాయించిన గృహ, ట్రాఫిక్ సర్వేలు బాధ్యతను నిర్వహిస్తున్నది, ఆ పని మీద యున్నది.
చాళుక్య సేనానియైన పండరంగడు 12 బోయకొట్టములు పడగొట్టి, కందుకూరును బెజవాడలాంటి నగరం చేశారన్న చారిత్రకాధారాన్ని పట్టుకుని రెండువందల యేళ్ళ క్రితపు చరిత్ర కథాంశంగా వ్రాశాడు. క్రీస్తు శకం 614 నుండి 848 వరకూ ఆంధ్రదేశంలో జరిగిన కథకు రూపం ఈ నవల. ఏడుతరాల చరిత్రకు ఈనవల కథావస్తువు విస్తరించింది. వేంగీ చాళుక్యులు, పల్లవుల నడుమ యుద్ధాలు సాగుతున్న కాలం అది. త్రిపురాంతకంలో నివసిస్తున్న బోయలు ఆ యుద్ధాల్లో నలుగుతూ తమదైన రాజ్యాన్ని నిర్మించుకునేందుకు గుండ్లకమ్మ, మూసీ నదుల మధ్య ప్రాంతంలో ప్రయత్నాలు సాగిస్తాడు. రెండు నదుల మధ్యకాలంలో వ్యవసాయ వ్యాపారాలు అభివృద్ధి చేసుకుని జీవిస్తూ పలు పరిపాలన విభాగాలను, ఒక పెద్ద కోటను కట్టుకుంటాడు. కొంతవరకూ పల్లవుల రాజ్యాధికారాన్ని కూలదోసేందుకు చాళుక్యులు పల్లవ సామ్రాజ్యంలోని బోయ రాజ్యాన్ని పడదోసే ప్రయత్నం చేస్తాడు. రెండు వందల సంవత్సరాల వ్యవధిలో నిర్మించిన బోయరాజ్యాన్ని చాళుక్యసేనాని పండరంగడు ఒక్కరోజులో కూలదోసి శాసనం వేసుకుంటాడు. తొలి తెలుగు పద్యమైన పండరంగని తరువోజ పద్యం రూపుదిద్దుకోవడాన్ని కూడా చాలా ఆసక్తికరంగా వ్రాశాడు.
గుణగ విజయాదిత్యుని సేనానిగా పండరంగడు 12 బోయకొట్టాలను విజయం సాధించిన సందర్భంగా ఆయనను ప్రస్తుతిస్తూ చేసిన రచన పద్యరూపాన్ని తీసుకుంది. 12 బోయకొట్టాలు గెలిచినందుకు ఈ పద్యశాసనంలో కీర్తించాడు. 848లోనే గుణగ విజయాదిత్యుడు వేయించిన కందుకూరి పద్యశాసనంలో కూడా వర్ణితుడు పండరంగడే కావడం అతని సామర్థ్యాన్ని, ప్రఖ్యాతిని వెల్లడిస్తోంది. ఈ శాసనాన్ని కొమర్రాజు వెంకట లక్ష్మణరావు పరిష్కరించి, ప్రకటించారు. దీనిలో తరువోజ ఛందస్సుకు చెందిన పద్యం లభిస్తోంది. పండరంగడు అనే చాళుక్య సేనాని పండ్రెండు బోయకొట్టముల మీద దాడి చేసి స్వాధీనంచేసుకొని, బోయరాజ్యపు ప్రధాన కొట్టము, కట్టెపు దుర్గాన్ని నేలమట్టం చేసి, కందుకూరును బెజవాడవలె ప్రధాన పట్టణముగా బలిష్టము గావించెను. ఆదిత్య బటరునికి కొంతభూమి దానమిచ్చెను. నెల్లూరును పరశురామప్రీతి గావించెను అన్నది ఈ శాసనానికి సరళమైన నేటి తెలుగులో అనువాదం.
బోయకొట్టములు పండ్రెండు అనే గ్రంథం కరణం బాలసుబ్రహ్మణ్యం పిళ్ళె వ్రాసిన చారిత్రిక నవల. 9వ శతాబ్ది నాటి తొలి తెలుగు పద్యశాసనమైన పండరంగని అద్దంకి శాసనమును ఆధారం చేసుకుని దీనిని వ్రాశాడు. ఆ శాసనం తెలుగు పద్యసాహిత్య రచన 9వ శతాబ్ది నాటికే ఉన్నట్టు స్పష్టపరిచేందుకు ఒక ఆధారం. అంతేకాక పన్నెండు బోయకొట్టాలను పండరంగడనే సైన్యవీరుడు ఓడించాడని కూడా తెలుపుతోంది. దీన్ని ఆధారం చేసుకుని రచయిత రెండువందల యేళ్ళ ఆంధ్ర రాజ్యాల చరిత్ర పునఃసృజించి చారిత్రక నవలారచన చేశాడు.
నవల తెలుగు సాహిత్యరంగంలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందుతోంది. సాహిత్యవేత్తలైన రాళ్ళబండి కవితా ప్రసాద్, శిరా శ్రీ, అంపశయ్య నవీన్ వంటి వారు ప్రశంసించారు. సాహిత్య విశ్లేషకులు ఈ నవలను బాపిరాజు -గోనగన్నారెడ్డి, అడవి శాంతిశ్రీ, నోరి నరసింహశాస్త్రి-వాఘిరా, తెన్నేటి సూరి - చంఘీజ్‌ ఖాన్‌, అల్లం రాజయ్య, సాహుల - కొమురం భీం లాంటి నవలల సరసన నిలిపారు.
బోయకొట్టములు పండ్రెండు నవలను కరణం బాలసుబ్రహ్మణ్యం పిళ్ళై రచించి 2013 డిసెంబరులో ప్రచురించాడు. దీనికి పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయము పాక్షిక ఆర్థిక సహాయం చేసింది.
పార్వతీపురంలో ప్రాథమిక విద్య, మచిలీపట్నం లో ఉన్నత పాఠశాల విద్య, మద్రాస్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి బి.ఇ. పూర్తి చేశాడు. యూనివర్సిటీ ప్రథముడిగా ఉత్తీర్ణుడై బంగారు పతకాన్ని సాధించాడు. విద్యార్థి దశలోనే పెలెటన్ చక్రం తయారుచేసి తాను చదువుతున్న కళాశాలకు అందించాడు.ఐ.ఎస్.యు. పరీక్షలో సర్వప్రథముడిగా విజయం సాధించాడు.1931 లో భారతీయ తంతి తపాలా శాఖవారి యాజమాన్యాన నిర్వహించిన సుపిరియర్ టెలిగ్రాఫ్, వైర్లెస్ ఇంజనీరింగ్ సర్వీస్ పరీక్షకు హాజరయ్యి, భారతదేశం మొత్తం మీద రెండవ స్థానాన్ని పొందాడు.
1932 లో రైల్వే లో ఉద్యోగంలో చేరాడు. విద్యుచ్చక్తి సరఫరా విభాగంలో అనేక నూతన పథకాలకు రూపకల్పన చేసి ప్రొఫెసర్ వెల్ఫూచే అభినందనలు అందుకున్నాడు. ఆ తర్వాత పి.డబ్ల్యూ.డి.లో చేరాడు. అనతికాలంలోనే తన ప్రతిభాపాటవాలతో అంచెలంచెలుగా ఎదిగాడు.1946 లో తన 38వ యేట అప్పటి హైదరాబాద్ రాష్ట్రం లో ప్రధానమైన ముఖ్య ఇంజనీరుగా నియమించబడ్డాడు. 1952 లో సూపరింటెండ్ ఇంజనీరుగా నియమింపబడి విజయవాడ కు బదిలీపై వచ్చాడు. అదే సంవత్సరం విధి నిర్వహణలో ప్రాణాలు కోల్పోవడం విషాదం.
ఒకప్పటి విశాఖ జిల్లాలోని పార్వతీపురం లో, వెలనాటి బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. తండ్రి వేపా అచ్యుతం. చిన్నప్పటి నుంచి ఇతనికి గణితమంటే చాలా ఇష్టం. అందులో ఎప్పుడూ నూటికి నూరు మార్కులు వచ్చేవి. సంగీతం, చిత్రలేఖనం కూడా ఆయనకు ఇష్టం.
వేపా కృష్ణమూర్తి తెలుగువాడైన సుప్రసిద్ద ఇంజనీరు. నైజాం, ఆంధ్ర ప్రాంతాలలో ఇంజనీరుగా పనిచేశాడు. ప్రాణం కన్నా విధి నిర్వహణే మిన్నగా భావించి, ఆ విధి నిర్వహణలోనే ప్రాణాలు వదిలిన త్యాగమూర్తి.
తండ్రి బాల్జాక్‌ను ఖరీదైన బడిలో చేర్పించినా ‘రూపాయి విలువ తెలిసిరావాలి’ అనే ఉద్దేశంలో అతి తక్కువ పాకెట్ మనీ ఇవ్వడంతో చుట్టూ ఉన్న సంపన్నుల పిల్లల ఎదుట అనేక అవమానాలు పడ్డాడు బాల్జాక్. చదువు పెద్దగా వంటబట్టలేదు. పైగా చిన్నప్పటి నుంచి వదలని అనారోగ్యం. స్కూల్ నుంచి దాదాపు ‘కోమా’ స్థితిలో ఇల్లు చేరుకుని ఆ తర్వాత కొన్నాళ్లు ఇంకేదో చదివి చివరకు తండ్రి ప్రోద్బలం మీద లా ప్రాక్టీసులోకి వచ్చాడు. మూడేళ్లు పని చేస్తే అదీ రుచించలేదు. ‘తినడం, తాగడం, నిద్రపోవడం. అందరూ ఇదే చేసి దానిని జీవించడం అనుకుంటున్నారు. ఈ రుబ్బురోలు బతుకు నాకక్కర్లేదు. నాకు వేరే చేయాలని ఉంది’ అని మిత్రుడికి రాశాడు బాల్జాక్. దాని ఫలితమే 1820లో రచయితగా అతడి ఆవిర్భావం.
‘ఫ్యాక్టరీలలో తయారైన వస్తువుల్ని ఉత్పత్తి ధరకన్నా రెండింతలకు అమ్మకపోతే వాణిజ్యమే ఉండదు అంటాడు బాల్జాక్ తన విలేజ్ ప్రీస్ట్ నవలలో. ఎలా ఉంది ఆయన పరిశీలన?
పీవీ పరబ్రహ్మ శాస్త్రి గుంటూరు జిల్లా దుగ్గిరాల మండలం పెదకొండూరు గ్రామంలో పుచ్చా వెంకటేశ్వర్లు, రుక్మిణమ్మ దంపతులకు 1921 జూన్‌లో జన్మించారు. 1938లో ఓల్డ్ మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలో పాఠశాల విద్యను, 1948లో బీఎస్సీ డిగ్రీని పూర్తి చేశారు. పిఠాపురంలో వ్యాకరణ, తర్క, వేదాల్లో నిష్ణాతులైన వారణాసి సుబ్రమణ్యశాస్త్రి దగ్గర శిష్యరికం చేశారు. 1948లో పోలీస్ యాక్షన్ తర్వాత వరంగల్ జిల్లా జనగాంకు వచ్చి అక్కడ తెలుగు మీడియం హైస్కూల్‌లో హెడ్ మాస్టర్‌గా చేరారు. మూడేళ్ల తర్వాత హైదరాబాద్‌కు వచ్చి కేశవ మెమోరియల్ హైస్కూల్‌లో గణితం, సైన్స్ ఉపాధ్యాయుడిగా సేవలందించారు. 1955లో బెనారస్ హిందూ యూనివర్శిటీ నుంచి సంస్కృతంలో డిగ్రీ పొందారు. 1959లో డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ ఆర్కియాలజీ అండ్ మ్యూజియంలో ఎపిగ్రఫీ అసిస్టెంట్ ఉద్యోగంలో చేరారు. పురావస్తు శాఖలో అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్, డిప్యూటీ డైరెక్టర్‌గా వివిధ హోదాలలో పనిచేసిన ఆయన 1981 పదవీ విరమణ పొందారు.
అనంతరం తనకు జరిగిన సత్కారానికి కృతజ్ఞతలు చెబుతూ పరబ్రహ్మ శాస్త్రి మాట్లాడారు. హైదరాబాద్ చరిత్రకు కుతుబ్‌షాహీలను ఆధారంగా తీసుకుంటామని, వాస్తవానికి అంతకంటే ముందే విష్ణుకుండినుల మూలపురుషుడు మాధవ వర్మకు సంబంధించిన శాసనాలు అందుబాటులో ఉన్నాయని ఆయన చెప్పారు. మాధవవర్మకు సంబంధించిన శాసనాలను ఆధారంగా తీసుకుని హైదరాబాద్ చరిత్ర చెప్పే ప్రయత్నం నేటి పరిశోధకులు చేయాలని సూచించారు. శాసనాలు రాజకీయ చరిత్రకు సంబంధించి మాత్రమే కాకుండా అనేక ఆచారాలు, వ్యవహారాలకు కూడా ఆధారాలుగా ఉన్నాయని పేర్కొన్నారు. వరంగల్ జిల్లా కొండపర్తి గ్రామంలో లభించిన శాసనంలో తమలపాకులు పుచ్చుకోవడం అనే ప్రస్తావన ఉందని, ఎలాంటి న్యాయవ్యవస్థలు లేని సమాజంలో తమలపాకులు పుచ్చుకోవడమే కట్టుబాటుగా ఉండేదని ఈ శాసనం రుజువు చేసిందని అన్నారు.
కాకతీయుల గురించి, శాతవాహనుల గురించి లోతైన, నికార్సయిన అధ్యయనం చేసిన ఏకైక పరిశోధకుడు పరబ్రహ్మశాస్త్రి. వెలుగుచూడని కాకతీయ వైభవానికి సంబంధించి కొన్ని అంశాలను గుర్తించి అజ్ఞాతంగా ఉన్న శాసనాలను వెలికితీసి ప్రామాణిక గ్రంథాలను రచించారు. తెలంగాణకు గర్వకారణంగా ఉన్న చరిత్రను విశ్వవిఖ్యాతం చేసిన పండితులలో ఈయన అగ్రగణ్యుడు. గ్రామాలకు వెళ్లి అసలు చరిత్ర ప్రజల జీవనవిధానంలోనే ఉందని గుర్తించి అదే తపనతో ఆ సమాచారాన్ని ఒడిసిపట్టుకుని ఏ హంగులూ లేని కాలంలో అద్భుతమైన యజ్ఞం చేశారు. శాసనాలు అన్నీ చదవగలిగిన ఏకైక వ్యక్తి ఈయన ఒక్కరేనని అనేకమందితో గుర్తింపబడ్డారు. చరిత్రనే గాక, లిపి పరిణామాన్ని కూడా వివరించి పండితులను మెప్పించిన మేధావి పరబ్రహ్మ శాస్త్రి.
వీరు పన్నెండు గ్రంథాలు రచించారు. ఇటీవల వచ్చిన, శాసనాల్లో ఉన్న అన్నమాచార్యుల కీర్తనల పుస్తకానికి సహా సంపాదకత్వం వహించారు. సంస్కృతం, తెలుగు భాషల్లో సమాన ప్రతిభా సంపత్తులను సొంతం చేసుకున్న ఆయన ఎన్నో శాసనాలను, నాణాలను పరిశీలించి తెలంగాణ చరిత్రపై కొత్త వెలుగులు ప్రసరింపజేశారు. ఆయన రాసిన కాకతీయాస్ ఆఫ్ వరంగల్ గ్రంథం ఓరుగల్లు పాలకుల చరిత్రకు ప్రామాణికంగా నిలిచింది.
"'పుచ్చా వాసుదేవ పరబ్రహ్మశాస్త్రి "' తెలుగువారు గర్వించదగిన ప్రఖ్యాత చారిత్రక, పురావస్తు పరిశోధకుడు. కాకతీయుల చరిత్రపై అనేక అధ్యయనాలు చేసి పలు గ్రంథాలను రచించారు. ప్రాచీనాంధ్ర దేశ చరిత్ర - గ్రామీణజీవనం ఈయన వ్రాసిన గ్రంథమే.
1 : చందనదాసుడు వ్యాపారార్ధము బాబిలను నగరమేగి యచ్చట శల్యూకేశ్వరుడు భారతభూమిపై దండయాత్ర వెడలనున్నాడని విని రదనికను భారతమాతృ సేవకు బురికొల్పుట.
చంద్రగుప్తుడు మౌర్య సామ్రాజ్య స్థాపకుడు. తన తల్లి ముర పేరు మీదుగా మౌర్య సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు. భారత దేశాన్ని మొత్తం ఒక రాజ్యంగా పరిపాలించడంలో సఫలీకృతుడైనాడు. చంద్ర గుప్తుడు మొట్ట మొదటిసారిగా భారతదేశమంతటినీ ఏకం చేసి నిజమైన చక్రవర్తి అనిపించుకున్నాడు. ఆయన గురువు చాణక్యుని సహకారంతో చంద్రగుప్తుడు ఈ విజయం సాధించారు. ఆ ఇతివృత్తాన్ని ముత్తరాజు సుబ్బరావు నాటకీకరించారు.
చంద్రగుప్త లేదా మౌర్యాభ్యుదయము అనే చారిత్రక నాటకాన్ని ముత్తరాజు సుబ్బరావు రచించారు. అతని మరణానంతరం కుమారుడు ముత్తరాజు సుబ్బరామరావు 1932 సంవత్సరంలో దీనిని ముద్రించారు. దీనికి ఉపోద్ఘాతాన్ని తూములూరు శివరామయ్య గారు రచించారు.
1947 ఆగస్టు 15న బ్రిటిష్ వారి పాలన అంతమై భారతదేశమంతటా స్వాతంత్ర్య సంబరాలు జరుపుకున్నారు. కానీ దేశం నడి బొడ్డున ఉన్న హైదరాబాద్ సంస్థాన ప్రజలకు ఆ అదృష్టం లేకుండా పోయింది. అప్పటి వరకూ బ్రిటిష్ వారికి సామంతుడిగా ఉన్న హైదరాబాద్ నవాబు మీర్ ఉస్మాన్ అలీఖాన్ తాను కూడా స్వతంత్రుడిని అయ్యానని ప్రకటించుకున్నాడు. హైదరాబాద్ అటు ఇండియాలో, ఇటు పాకిస్తాన్లో కలవదని స్వతంత్రంగా ఉంటుందని ప్రకటించాడు. కానీ సంస్థానంలోని ప్రజలు తాము భారతదేశంలో కలవాలని కోరుకున్నారు.
ఆనాటి హైదరాబాద్ సంస్థానంలోని తెలంగాణ, మరాఠ్వాడా, కర్ణాటక ప్రాంతాల్లో ఇంకా ప్యూడల్ పాలన కొనసాగుతోంది. ఒకవైపు దేశ్ముఖ్, జాగీర్దార్, దొరల వెట్టి చాకిరిలో గ్రామీణ ప్రజానీకం మగ్గిపోతుంటే, మరోవైపు నిజాం అండతో రజాకార్లు చెలరేగిపోయారు. ప్రజల మాన, ప్రాణాలకు రక్షణ లేకుండా పోయింది. గ్రామాలపై పడి ప్రజలను దోచుకొని, హత్యాకాండను కొనసాగించారు. నిజాం ప్రోద్బలంతో రజాకార్ల నాయకుడు కాశీం రజ్వీ ఢిల్లీ ఎర్రకోటపై అసఫ్ జాహీ పతాకాన్ని ఎగురేస్తానని విర్ర వీగాడు.
ఇలాంటి పరిస్థితిలో నిజాం నిరంకుశ పాలనకు వ్యతిరేకంగా స్టేట్ కాంగ్రెస్, కమ్యూనిస్టు పార్టీ, ఆర్యసమాజ్ తమ తమ మార్గాల్లో పోరాటాన్ని చేపట్టాయి. ఈ సంస్థలన్నింటినీ నిషేధించాడు ఉస్మాన్ అలీఖాన్. భారత దేశ నడిబొడ్డున క్యాన్సర్ కణితిలా మారిన హైదరాబాద్ సంస్థానంపై చర్య తీసుకోక తప్పదని నాటి హోం మంత్రి సర్దార్ వల్లభాయి పటేల్ నిర్ణయించుకున్నారు. పరిస్థితిని ముందే ఊహించిన నిజాం నవాబు పాకిస్తాన్ సాయం కోసం వర్తమానం పంపడంతో పాటు, ఐక్యరాజ్య సమితిని ఆశ్రయించాడు. ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో 1948 సెప్టెంబరు 13న భారత సైన్యం ఆపరేషన్ పోలో పేరిట హైదరాబాద్ సంస్థానాన్ని ముట్టడించింది. దీనికి పోలీస్ యాక్షన్ అనే పేరు పెట్టారు. ఆ తర్వాత సెప్టెంబరు 17న నిజాం నవాబు లొంగుబాటు ప్రకటన చేశారు. ఈ విధంగా హైదరాబాద్ వాసులకు స్వాతంత్ర్యం వచ్చింది. హైదరాబాదు రాష్ట్రం ఏర్పడింది. అందుకే సెప్టెంబరు 17ను తెలంగాణ విమోచన దినోత్సవంగా పాటిస్తారు.
గిరిజన జాతుల ప్రగతి, మన్య ప్రజల సమగ్రాభివృద్ధి అనే ఆశయాలు ఆకర్షణీయమైన నినాదాలు గానే మిగిలిపోయాయి. ప్రాచీనమైన గిరిజన సంస్కృతిని పరిరక్షిస్తూనే వారిని పురోగమన పథంలో పయనింప చేస్తామన్న నేతల మాటలు నీటి మీద రాతలనిపించుకుంటున్నాయి. స్వాతంత్ర్యానంతరం ఈ ఆరు దశాబ్దాల కాలంలో శుష్కప్రియాలు, శూన్యహస్తాలు మాత్రం అమాయకులైన వనజన సంతతికి మిగిలిపోయాయి. అభివృద్ధి ఆశించిన రీతిలో లేక, అటు పారంపర్యంగా వస్తున్న వెనుకబాటుతనం జాడలు తరాల తరబడి వీడక గిరిపుత్రులు రెండు విధాలా నష్టపోతున్నారు. ఇక గిరిజన సంస్కృతీ సంరక్షణ గురించి ఎంత తక్కువగా మాట్లాడితే అంత మంచిది. ధింసా నృత్యాన్ని తిలకించి పులకించి, గిరిజన వస్తు ప్రదర్శన శాలను ఏర్పాటు చేసి గర్వపడి, ఇదే సంస్కృతీ సంరక్షణ అని ప్రగల్భాలు పలికే నాయకమ్మన్యుల పరివారం పెరిగిపోతోంది. ఈ సంస్కృతి గిరిజన ప్రతినిధుల్లో సైతం అభివృద్ధి చెందడం పొల్లు మాటకు తావీయని ఘనమైన వనసీమలు చేసుకున్న దురదృష్టం.
మన్యసీమ ప్రారంభించిన మొదటి సంవత్సరంలోనే అనూహ్య ఫలితాలను చూడడం తొలి విజయమైతే, మెరుగైన పాఠకులను సొంతంచేసుకోవడం మేము సాధించిన మలి విజయంగా చెప్పవచ్చు. పక్షపత్రికగా 2007 సెప్టెంబర్ 1న విశాఖ కేంద్రంగా ప్రారంభమైన మన్యసీమ తొలుత నిర్ణయించుకున్న లక్ష్యాన్ని కంటే ముందుగానే దినపత్రికనూ తన ఖాతాలో చేర్చుకుంది. 2008 అక్టోబర్ 9న మన్యసీమ దినపత్రిక తొలికాపీ మార్కెట్లోకి వచ్చింది. అప్పటి నుంచి మన్యసీమ పరుగు నిర్విఘ్నంగా కొనసాగుతూనే ఉంది. లాభాల కోసం కాకుండా మన్య ప్రజలకు చేరువకావాలన్న ఏకైక లక్ష్యంతో వార్తల ప్రచురణ, సర్క్యులేషన్ విషయాలలో గిరిజన ప్రాంతాలకు అధిక ప్రాధాన్యత ఇస్తుండడం జరుగుతోంది. ఇక తాజాగా దినపత్రిక విస్తరణపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టిన నేపథ్యంలో ప్రస్తుతం ఉన్న పక్షపత్రికను 2009 మే 1 నుంచి మాసపత్రికగా మార్చడం జరిగింది.
గిరిజన ప్రాంతాల్లో అభివృద్ధి అసలే లేదని కాదు. అయితే అది అసంగతాభివృద్ధిగానే ఉందన్నది అందరూ అమోదించాల్సిన చేదు నిజం. రిజర్వేషన్లో, రాయితీలో కల్పించినంత మాత్రాన అభివృద్ధి అట్టడుగు స్థాయికి అందుబాటులోకి రాదన్నది ఈ ఆరు దశాబ్దాల చరిత్ర చెప్పే వాస్తవం. చిత్తశుద్ధి లేని కార్యాచరణ పర్యవసానం గిరిజన సీమలో అడుగడుగునా ద్యోతకమవుతుంది. అభివృద్ధి చెందిన వ్యాధులు కొండకోనల్లో కాలనాగుల్లా విలయం సృష్టిస్తున్నాయంటే ఇన్నేళ్ల ప్రగతి గతి ఏమిటో అన్న చింత జనిస్తుంది. పల్లెకో పాఠశాల, ఊరికో విద్యాలయం అంటూ రొమ్ము చరుచుకొనే నేతలు ప్రకటిస్తూ ఉంటే, మన్యవాసులను కమ్ముకున్న నిరక్షరాస్యతా తిమిరం కల్లెదుట సాక్షాస్కరిస్తుంది. అపార సంపదలను సక్రమంగా వినియోగించుకోవాల్సిన నేలలో దుర్భర దారిద్ర్యం, దయనీయమైన జీవన విధానం విశ్వరూపంతో ప్రత్యక్షమై తలవంపులు తీసుకువస్తాయి.
గిరిజన సంతతికి చెందిన వారు వేరువేరు జీవన రంగాలలో స్థిరపడుతున్నారు. ఎందరో నిర్ణయాత్మక స్థాయికి చేరుకుంటున్నారు. వారందరికీ తమ సంస్కృతీ విశిష్టతను చాటి చెబుతూ, వారిలో ఆత్మగౌరవ ఉద్ధీపనకు దోహదపడాలన్నది ఈ చిరు ప్రయత్నం ధ్యేయం. ఈ అసంఖ్యాక జనావళికి సంబంధించిన సమాచారాన్నే కాకుండా గిరిజనులకు ఉపయోగపడే అంశాలను సమగ్రంగా అందించాలన్నది మా కరదీపిక లక్ష్యం. ఇంతవరకు వివిధ రీతుల్లో ఇటువంటి సమాచారం కొంతవరకూ వస్తూ ఉండవచ్చు. అయితే పూర్తిగా గిరిసీమలో మమేకమై, ఆ జీవన విధానంతో అత్యంత సన్నిహిత సంబంధాలు ఉన్న వారి చేతుల మీదుగా వెలువడుతూ ఉండడమే మన మన్యసీమ విలక్షణ లక్షణం.
ఆశయాలు గిరిశిఖరాల్లా మహోన్నతంగా ఉంటే వాటి అమలు అధ:పాతాళంలో ఉన్న ఎన్నో దృశ్యాలు గోచరిస్తాయి. ఆ స్థితిగతుల్ని, కొడకోనల్లో వెలుగు, నీడల్ని, గిరిజన జీవనంలో విభిన్న పార్శ్యాల్నీ ప్రత్యేకంగా, ప్రముఖంగా పదిమంది దృష్టికీ తీసుకురావాలన్న సంకల్పంలో నుంచి ఉద్భవించింది మన్యసీమ . అదే సమయంలో గిరిజన సంతతికి చెందిన ఎందరినో సంఘటితపరిచి, వారికి ఘనమైన సంస్కృతీ పరంపరను తెలియజెప్పి, ఆసేతు శీతాచల పర్యంతం విస్తరించి ఉన్న ప్రాచీన విధానంలో వైవిద్యాన్ని, విస్తృతిని వివరించాలన్న సత్సంకల్పం కూడా మన్యసీమ ఉదయించడానికి కారణభూతమయింది.
మన్యసీమను కేవలం పరిమిత పాఠకులకే అందుబాటులో ఉండే ప్రింట్ ఎడిషన్ గానే కాకుండా అంతర్జాలంలో కూడా అందుబాటులో ఉంచాలన్న ఆలోచనే ఈ వెబ్‌సైట్. మొదట్లో ‘వర్డ్‌ప్రెస్’ సహకారంతో 2008 నవంబర్ 9 నుంచి రోజువారీ వార్తలను, ఛాయాచిత్రాలను నెట్ పాఠకులకు అందిస్తూ వచ్చిన మన్యసీమ తర్వాత సొంత వెబ్‌సైట్ ఏర్పాటుచేసుకుంది. దీనికి తోడు రోజూ ప్రచురితమవుతున్న దినపత్రికను, ప్రతి నెల రోజులకు ఒకసారి ప్రచురితమయ్యే మాసపత్రికను పి.డి.ఎఫ్. ఫార్మెట్లో అందిస్తుండడం అదనపు ఆకర్షణ.
త్రిపుర సుందరి లేదా మహా త్రిపుర సుందరి దశ మహావిద్యలలో ఒక స్వరూపము. సాక్ష్యాత్ ఆది పరాశక్తి. ముల్లోకాలకి సుందరి కావున త్రిపుర సుందరి అంటారు. పదహారేళ్ళ వయసు కల, పదహారు వివిధ కోరికలు కలది కావు షోడసి అని వ్యవహరిస్తారు.
అయితే త్రిపుర అనే పదానికి అర్థాలు అనేకం. ఈ దేవతకి ఉన్న మూడు వివిధ రూపాల వల్ల కూడా ఆ పేరు వచ్చినదని సిద్ధాంతము కలదు. భాస్కరాచార్యులు రచించిన త్రిపుర ఉపనిషత్తులో
అధర్వణ వేదం హిందూ మతంలో పవిత్ర గ్రంథాలైన చతుర్వేదాలలో నాలుగవది. అధర్వణ ఋషి పేరు మీదుగా దీనికాపేరు వచ్చింది. సాంప్రదాయం ప్రకారం ఇది రెండు వర్గాల ఋషులచే సంకలనం చేయబడింది. ఒకటి అధర్వణులు, రెండు అంగీరసులు. అందుకనే దీని ప్రాచీన నామం అధర్వాంగీరస వేదం. ఋగ్వేదంలానే ఇది కూడా స్తోత్రాల చే కూర్చబడింది కానీ ఇందులో కొన్ని మంత్ర విద్యకు సంబంధించిన విషయాలు కూడా ఉన్నాయి.
వైద్యశాస్త్రాన్ని గురించిన మొట్టమొదటి ప్రస్తావన ఇందులోనే ఉంది. రోగాలకు కారణమయ్యే క్రిమి కీటకాదుల వంటి జీవుల గురించిన సమాచారం కూడా ఇందులో పొందుపరచబడి ఉంది. ఇందులో యుద్ధ విద్యల గురించి కూడా సమాచారం ఉంది. ముఖ్యంగా బాణాలకు విషం పూయడం, విషపు వలలను తయారు చేయడం, శత్రు సైనికులను రోగపీడితుల్ని చేసే క్రిమి కీటకాదుల ప్రయోగం మొదలైన విషయాలు వివరించబడ్డాయి.
ఇందులో ఆత్మలు, ప్రేతాత్మలు, మొదలైన వాటిని గురించి వివరించబడి ఉంటాయి కాబట్టి అధర్వణ వేదాన్ని చాలామంది గుప్త విజ్ఞానంగా భావిస్తారు. ఇందులో వేదకాలంలో సామాన్య మానవులు ఎలా ఉండేవారన్న విషయాలు కూడా ఉటంకించబడ్డాయి.
ఒకప్పుడు గ్యాస్ దీపాలలో మ్యాంటెల్స్‌గా థోరియంని వాడేవారు. నేరుగా సహజవాయువుని మండిస్తే ఆ మంట లేత నీలిరంగులో ఉండి వేడిని ఇస్తుందికాని వెలుగుని ఇవ్వదు. కాని ఆ మంటలో థోరియం ఆక్సైడ్ కలిసిన మేంటిల్ ని వేడి చేస్తే అది తెల్లటి వెలుగుతో ప్రకాసశిస్తుంది. అందుకని వీధి దీపాలలో థోరియంని వాడేవారు. లోహాలతో కలిపి మిశ్రమ లోహాలు తయారు చెయ్యడానికి కూడా వాడేవారు. కానీ దాని రేడియోధార్మికత గురించి ఆందోళనలు కారణంగా ఈ అనువర్తనాలని వాడుకనుండి తొలగించేరు. థోరియం టిఐజి వెల్డింగ్ లో ఎలక్ట్రోడ్లు తయారీలో కూడా ఉపయోగిస్తారు. ఇది మేలు రకం ఆప్టిక్స్, శాస్త్రీయ ఇన్స్ట్రుమెంటేషన్ లో ఒక పదార్థంగా జనాదరణ పొందింది. యురేనియం స్థానంలో అణు క్రియాకలశాలు లో థోరియం చాల ముఖ్యమైన పాత్ర వహించబోతోంది., ఇటీవలి కాలంలో కొన్ని థోరియం క్రియాకలశాలు ప్రయోగాత్మకంగా పూర్తి చేశారు. ఈ రంగంలో భారతదేశం అగ్రగామిగా ఉంది.
థోరియం అణువు లో 90 ప్రోటానులు, 90 ఎలక్‌ట్రానులు ఉంటాయి. వీటిలో నాలుగు "బల ఎలక్‌ట్రానులు" . థోరియం లోహం చూడడానికి వెండిలా మెరుస్తూ ఉంటుంది; గాలి తగిలితే వెండి లాగే మకిలిబారిపోతుంది. థోరియం రేడియో ధార్మికత నీరసమైనది: తెలిసున్న దీని సమస్థానులు అన్నీ అస్థిర నిశ్చలతతోనే తారసపడతాయి. వీటన్నిటిలోనూ థోరియం-232 కి స్థిరత్వం ఎక్కువ, సహజంగా దొరికే థోరియం కూడా ఈ రకం సమస్థానే. ఇది యురేనియం కంటే నాలుగింతలు ఎక్కువగా భూమి ఉపరితలం మీద దొరికే ఖనిజాలలో లభ్యం అవుతోంది.
థోరియం ఒక రసాయన మూలకం. దీని హ్రస్వ నామం . అణు సంఖ్య 90. ఇది ఒక రేడియోధార్మిక లోహ పదార్థం. ప్రకృతిలో సహజసిద్ధంగా దొరికే నాలుగే నాలుగు రేడియోధార్మిక మూలకాలలో థోరియం ఒకటి; మిగాతా మూడు బిస్మత్, ప్లుటోనియం, యురేనియం. దీని ఉనికిని నార్వే దేశస్థుడు, మినరాలజిస్ట్, మోర్టెన్ థ్రేన్ ఎస్మార్క్ 1828 లో కనుగొన్నారు. స్వీడిన్ దేశపు రసాయన శాస్త్రవేత్త జాన్ జేకబ్ బెర్జీలియస్ ద్వారా మూలకం అని గుర్తించబడింది. తదుపరి థోర్ అని నోర్స్ దేవుడు అయిన ఉరుము పేరు పెట్టడం జరిగింది.
థోరియం అర్ధాయుర్దాయం 14 బిలియను పైబడే ఉంటుంది. అనగా థోరియం ఈ విశ్వం పుట్టిన కొత్తలోనే పుట్టి ఉండాలి. థోరియం బృహన్నవ్యతారల పేలుడులో పుట్టిందని ఒక వాదం ఉంది.