polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ఆయన 1912 ఫిబ్రవరి 27 న పూణేలో జన్మించారు. ఆయన బాల్యనామం విష్ణు వామన్ శిర్వాద్కర్. ఆ తరువాత ఆయన తన నామాన్ని "కుసుమాగ్రజ్"గా మార్చుకున్నారు. ఆయన ప్రాథమిక విద్యను పింపాల్గన్ లోనూ ఉన్నత విద్యను నాశిక్ లోని న్యూ ఇంగ్లీషు పాఠశాల లోనూ పూర్తిచేసారు. ముంబై విశ్వవిద్యాలయం నుండి మెట్రిక్యులేషన్ పూర్తిచేసారు.
బేగంపేట్ రైల్వే స్టేషను, భారతదేశం లోని హైదరాబాద్ లో ఒక రైల్వే స్టేషను. ఇది తెలంగాణా, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రాల మధ్య ఉమ్మడిగా రాజధాని ప్రాంతం, హైదరాబాద్ కిందకి వస్తుంది. అమీర్‌పేట్, గ్రీన్ల్యాండ్స్, సోమాజీగూడ వంటి పరిసరాలు ఈ స్టేషను నుండి అందుబాటులో ఉన్నాయి.
గుణగ విజయాదిత్యుని సేనానిగా పండరంగడు 12 బోయకొట్టాలను విజయం సాధించిన సందర్భంగా ఆయనను ప్రస్తుతిస్తూ చేసిన రచన పద్యరూపాన్ని తీసుకుంది. 12 బోయకొట్టాలు గెలిచినందుకు ఈ పద్యశాసనంలో కీర్తించారు. 848లోనే గుణగ విజయాదిత్యుడు వేయించిన కందుకూరి పద్యశాసనంలో కూడా వర్ణితుడు పండరంగడే కావడం అతని సామర్థ్యాన్ని, ప్రఖ్యాతిని వెల్లడిస్తోంది. ఈ శాసనాన్ని కొమర్రాజు వెంకట లక్ష్మణరావు పరిష్కరించి, ప్రకటించారు. దీనిలో తరువోజ ఛందస్సుకు చెందిన పద్యం లభిస్తోంది.
పండరంగని అద్దంకి శాసనంగా ప్రఖ్యాతమైనది తెలుగులో అత్యంత ప్రాచీనమైన పద్య శాసనం. సా.శ.848లో పండరంగడు తను సాధించిన విజయాలను శాసనంలో తెలుగు పద్యరూపంలో చెక్కించారు. తెలుగు సాహిత్యం సా.శ.9వ శతాబ్ది నాటికే పద్య ఛందోరూపం వరకు అభివృద్ధి చెందినట్లుగా నిర్ధారించేందుకు ఇది ముఖ్యమైన ఆధారం. అప్పటికి దాదాపుగా 3 శతాబ్దులు గడచినాకానే నన్నయ రచించిన తొలి తెలుగు కావ్యం శ్రీమదాంధ్ర మహాభారతం రచన జరిగింది.
పండరంగడు అనే చాళుక్య సేనాని పండ్రెండు బోయకొట్టముల మీద దాడి చేసి స్వాధీనంచేసుకొని,బోయరాజ్యపు ప్రధాన కొట్టము, కట్టెపు దుర్గాన్ని నేలమట్టం చేసి, కందుకూరును బెజవాడవలె ప్రధాన పట్టణముగా బలిష్టము గావించెను. ఆదిత్య బటరునికి కొంతభూమి దానమిచ్చెను. నెల్లూరును పరశురామప్రీతి గావించెను
1818లో ఖాండ్వా జిల్లాను మరాఠీ పాలకుల నుండి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకుంది. తరువాత ఈ ప్రాంతం " సెంట్రల్ ప్రొవింస్ , బేరర్ "లో భాగంగా మారింది. జిల్లాకు పశ్చిమ భూభాగం ఇండోర్ రాజ్యంలో భాగంగా ఉండేది. 1947లో దేశానికి స్వతంత్రం వచ్చిన తరువాత సెంట్రల్ ప్రొవింస్ , బేరర్ కొత్తగా రూపొందించిన మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో భాగంగా మారింది. 1956కు ముందు ఖాండ్వా జిల్లా నిమర్ జిల్లా అని పిలువబడేది. తరువాత మధ్యభారత్ రాష్ట్రం మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంతో విలీనం చేయబడింది. మధ్యభారత్‌లోని ఖర్‌గోన్ జిల్లా కూడా నిమర్ అని పిలువబడేది. ఇవి తూర్పు , పశ్చిమ నిమర్ అని పిలువబడేవి. నిమర్ జిల్లా సెంట్రల్ ప్రొవింస్ , బేరర్ లోని నెర్బుడా డివిజన్‌లో భాగంగా ఉండేది. . 1947లో దేశానికి స్వతంత్రం వచ్చిన తరువాత ఇది మధ్యభారత్ రాష్ట్రంలో భాగమై తరువాత 1956లో మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తరువాత మధ్యప్రదేశ్‌లో భాగంగా మారింది. . సమీపకాలం ఖాండ్వా జిల్లా తూర్పు నిమర్ జిల్లాగా ఉండేది. 2003 ఆగస్ట్ 15 న ఖాండ్వా నుండి బుర్హాన్‌పూర్ జిల్లా రూపొందించబడింది. ఖాండ్వా జిల్లా ఇండోర్ డివిజన్‌లో భాగం అయింది. జిల్లాలో ప్రధానంగా తబిష్, ముండి, హర్సుద్, పంధన, ఓంకారేశ్వర్ మంటి ప్రధాన పట్టణాలు ఉన్నాయి.
సన్యాసి సింగజి :- కవి, సన్యాసి. కబీర్ దాస్ శిల్పంలా సిగజి శిల్పాలు ప్రతిష్ఠించబడ్డాయి. 15 వ శతాబ్దంలో ఆయన బర్వానీ రాజ్యం లోని ఖజురీ గ్రామంలో గవలీ ఇంట జన్మించాడు. తరువాత ఆయన హర్షద్ తాలూకాలోని పిప్లి గ్రామానికి తరలి వెళ్ళాడు. తరువాత ఆయన సన్యాసి మాంరంగీర్ శిష్యుడయ్యాడు. తరువాత ఆయన భగవంతునికి జీవితం అర్పించాడు. ఆయన హిందూ మతంలోని నిర్గుణోపాసనను అవలంబించాడు. తరువాత ఆయన నిమర్ ప్రాంతంలోని గవలీలకు గురువయ్యాడు. సింగజి గౌరవార్ధం ప్రతిసంవత్సరం " శరత్‌పూర్ణిమ " నాడు ఉత్సవం నిర్వహించబడుతుంది. ఈ ఉత్సవం 15 రోజులపాటు నిర్వహించబడుతుంది. ఈ ఉత్సవానికి సామీపగ్రామాలనుండి సింగజి ఆలయానికి వచ్చి పూజలలో పాల్గింటారు. భక్తులు గ్రామాలలో సింగజీ భజనలు ఆలపిస్తుంటారు.
హిందీ చలనచిత్ర నడుడు అశోక్‌కుమార్ ఆయన సోదరుడు కిషోర్‌కుమార్ బొబాయి చిత్రపరిశ్రమలో ప్రవేశించే వరకు వారి స్వస్థలమైన ఖాండ్వాలో నివసించారు.
హిందూ సన్యాసి దాదాజీ ధునివాలే ఇక్కడ నివసించాడు. ఆయన సమాధిని సందర్శించడానికి పలువురు భక్తులు గురుపూర్ణిమ నాడు ఇక్కడకు వస్తుంటారు.
గొప్ప హిందీ కవి, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు పి.టి మఖన్లాల్ చతుర్వేది ఖాండ్వాను తన నివాస ప్రదేశంగా మార్చుకున్నాడు. ఆయన కర్మవీర్ వార్తా పత్రికకు సంపాదకుడుగా పనిచేసాడు. ఆయన స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో ప్రధానపాత్ర వహించాడు. ఆయన రచనలలో " పుస్ప కీ అభిలాష " అధికంగా గుర్తింపును పొందింది.
జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో నర్మదా నది ప్రవహిస్తుంది. జిల్లా దక్షిణ సరిహద్దులో సప్తపురా పర్వతశ్రేణి ఉంది. దక్షిణ సరిహద్దులో బుర్హాన్‌పూర్ జిల్లా, తపి నది మైదానం ఉంది. సాత్‌తపురా పాస్ ఖాండ్వా జిల్లాను బుర్హాన్‌పూర్ జిల్లాను అనుసంధానిస్తూ ఉంది. ఇది ఉత్తరభారతం, దక్షిణ భారతం కలిపే ప్రధాన మార్గం కనుక దీనిని " కీ టు ది దక్కన్ " అంటారు.
తూర్పు సరిహద్దులో హర్దా జిల్లా, ఉత్తర సరిహద్దులో దేవాస్ జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో ఖర్‌గోన్ జిల్లా ఉన్నాయి.
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో ఖాండ్వా జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్ర 24 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో ఖాండ్వా జిల్లా ఒకటి.ముందు ఇది " తూర్పు నిమర్ జిల్లా " అని పేరు ఉండేది. ఖాండ్వా జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. జిల్లాలో ముండి, హర్షద్,
ఈ దేవాలయం యొక్క మహద్వారం తూర్పు వైపున ఉంది. ఈ వేవాలయ విమానం 24 మీ ఎత్తులో ఉంటుంది. ఈ దేవాలయం లోని గర్భగుడి అక్ష మంటపాలతో, పరివృత్త మార్గంతో గాని కూడుకొని లేదు. దాని దక్షిణం వైపు గల మంటపం పెద్ద రాతి చక్రాలు, గుర్రాలతో కూడుకొని ఉన్న రథం ఆకారంలో ఉంటుంది. ఈ దేవాలయం మంటపాలు అత్యంత శోభాయమానంగా అలంకరింపబడి ఉంటాయి. అన్ని శిల్పాలు నిర్మాణం యొక్క సొగసును ద్విగుణీకృతం చేస్తున్నాయి. అంతర్భాగంలో తూర్పు వైపు చెక్కబడిన నిర్మాణాల సముదాయం కలిగి ఉంది. వాటిలో "బలిపీఠం" ఉంది. దాని పీఠములో చిన్న గణేషుని విగ్రహం కలిగి ఉంది. ఈ బలిపీఠం యొక్క పీఠములో దక్షిణ భాగంలో మూడు అందముగా చెక్కబదిన మెట్లు ఉన్నాయి. ఈ మెట్లను తాకినపుడు సంగీతంలోని సప్తస్వరాల శబ్డం వినబడుతుంది.
ఐరావతేశ్వర దేవాలయం ప్రసిద్ధ శివాలయం. ఈ దేవాలయంలోమూలవిరాట్టు మహాశివుడు. ఈ దేవాలయం లోని ప్రధాన దైవాన్ని దేవతల రాజైన ఇంద్రుని యొక్క ఐరావతం పూజించినట్లు పురాన గాథ. పురాణాల ప్రకారం ఐరావతం దాని వాస్తవ రంగు తెలుపును దుర్వాస మహాముని శాపం వల్ల కోల్పోయి ఈ దేవాలయంలో శివుని అర్చించి అచట గల కోనేరులోని నీటిలో స్నానమాచరించినపుడు దాని పూర్వపు రంగును పొందినది. ఈ ఇతిహాసం దేవాలయం లోని అంతర్గత మందిరంలో ఇంద్రుడు ఐరావతంతో కూర్చుని ఉండే చిత్రం ద్వారా తెలుస్తుంది. ఈ గాథ కారణంగా ఈ దేవాలయాన్ని ఐరావతేశ్వరాలయం అని పిలుస్తారు. .
ఐరావతేశ్వర దేవాలయం ప్రసిద్ధ శైవ క్షేత్రం. ఇది దక్షిణ భారతదేశంలోని తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని కుంభకోణం పట్టణంలో నెలకొంది. ఇది ద్రావిడ నిర్మాణ శైలి కలిగిన ప్రసిద్ధ హిందూ దేవాలయం. ఈ దేవాలయాన్ని 12 వ శతాబ్దంలో రాజరాజ చోళుడు నిర్మించాడు. ఇది యునెస్కో వారి ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా తంజావూరులోని బృహదీశ్వర ఆలయం, చోళపురం లోని గంగైకొండ చోళీశ్వర దేవాలయాలతోపాటు గుర్తించబడింది. ఈ దేవాలయాలు చోళుళ నిర్మాణ శైలికి తార్కాణాలు.
వరండా యొక్క ఉత్తర గోడకు 108 విభాగాల శాసనాలున్నాయి. ఇందులో 63 శైవాచార్యుల యొక్క చిత్రం, వివరాలు ఉన్నాయి. వారి జీవితంలో ప్రధాన ఘట్టాలు అందులో ఉన్నాయి.
హిందూ మతంలో శైవం యొక్క మూలాలను ఇవి ప్రతిబింబిస్తున్నాయి. ఈ దేవాలయంలో రాజరాజ కాలంలో దేవాలయంలో గానం చేసిన 108 మంది దేవర ఓతువర్స్ యొక్క ముఖ్యమైన శాసనాలున్నవి. కావేరి, గంగ, యమున, గోదావరి, నర్మద వంటి నదీమ తల్లుల గూర్చి శాసనాలు కూడా ఇక్కడ ఉన్నాయి.
పురాణాల ప్రకారం నరకాధిపతి యముడు కూడా శివుణ్ణి ఇచట అర్చించినట్లు తెలుస్తుంది. యముడు ఒక మహర్షి శాపం మూలంగా తన శరీరమంతా మంటలతో మండుతున్నట్లు అనిపించి ఆ బాధను పోగొట్టుకొనడానికి ఈ దేవాలయంలో అర్చించినట్లు తెలుస్తుంది. యముడు ఈ దేవాలయ కోనేరులో స్నానమాచరించి శరీర మంటలను పోగొట్టుకున్నాడని తెలుస్తుంది. ఈ కారణంగా ఈ సరస్సును "యమ తీర్థం" అని పిలుస్తారు.
నైరుతి మూలలో గల మంటపంలో నాలుగు విగ్రహాలున్నాయి. ఇందులో ఒకటి యముడు విగ్రహం. ఈ విగ్రహంతోపాటు అతి పెద్ద రాళ్లపై "సప్తమాతలు" యొక్క శిల్పాలు చెక్కబడినవి. విడిగా నిర్మించబడిన దేవీ యొక్క దేవాలయం ప్రధాన దేవాలయం కంటే తరువాత నిర్మించబడింది. హిందూ దేవాలయ సంస్కృతిలో అమ్మవారి విగ్రహం ఉండటం అత్యవసరమైనదైనందున దీనిని నిర్మించినట్లు తెలుస్తుంది.
ఈ దేవాలయం అనేక శిల్పాల సమాహారం. ఇందులోఅనేక రాతి శిల్పాలు నెలకొన్నవి. ఈ దేవాలయం బృహదీశ్వరాలయం లేదా గంగైకొండ చోళీశ్వర దేవాలయాల కంటే కొంచెం చిన్నది. శిల్పకళలో వాటికంటే విశిష్టమైనది. ఎందుకంటే ఈ దేవాలయం నిత్య వినోదం, శాశ్వత వినోదం కోసం నిర్మించబడినట్లు తెలుస్తుంది.
ఈ దేవాలయానికి ఉత్తర దిశగా పెరియ నాయకి అమ్మన్ దేవాలయం విడిగా ఉంది. బయటి భాగంలో ప్రాకారాల నిర్మాణం తర్వాత ఇది ప్రధాన దేవాలయంలో ఒక భాగంగా నెలకొంది. ప్రస్తుతం ఆలయంలో దెవత నిలబడి ఉండేటట్లు ఉండే దేవాలయంగా వేరుగా నెలకొంది.
క్రీ.పూ .3100 సంవత్సరాలనాటికే, సౌందర్యసామగ్రి ల ను కనిపెట్టినప్పుడు అంటి మొని సల్ఫైడ్ ని కళ్ళ యొక్క సౌందర్య సామగ్రిగా ఈజిప్టులో వాడేవారు. టేల్లో, చాల్ది లో క్రీ.పూ. 3000 నాటి, ఆంటిమొనితో కళాత్మకంగా కళాకృతులు చిత్రికరించిన కలశము ను గుర్తించారు.అలాగే క్రీ.పూ .2500 -2200 మధ్యకాలంనాటి ఆంటిమొని పూత/మలాము కలిగిన రాగి వస్తువును గుర్తించారు.క్రీ.పూ.16వ శతాబ్ది నాటి పురాతన లిఖితపత్రాలలో ఆంటిమొని సల్ఫైడ్ గురించి వ్రాసారు.నల్లని వర్ణంకలిగిన ఈపదార్థం సహజంగా లభించే అంటిమొని ఖనిజమైన స్తీబ్‌నైట్ ను కళ్ళకు మస్కరాగా ఉపయోగించెవారు.ప్రముఖంగామరులుకత్తే జెఝెబెల్ వాడినట్లు బైబిలులో పేర్కొన్న బడినది
ఆంటిమొనినత్రజని సముదాయం నకు చెందిన లోహం. ఈ మూలకం యొక్క ఋణవిద్యుతత్వం 2.05. తగరం, బిస్మత్ కన్న ఎక్కువ ఋణవిద్యుతత్వ గుణం కలిగియున్నది. అయితే టెలూరియం, ఆర్సినిక్ లోహాలకన్న తక్కువ ఋణవిద్యుత్వతను కలిగియున్నది. గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద మూలకం స్థిరంగా ఉండి ఆక్సిజన్తో చర్యా రహితం.కాని వేడిచేసి, ఉష్ణోగ్రతను పెంచిన, ఆక్సిజనుతో చర్య చెంది ఆంటిమొనిట్రై ఆక్సైడ్ ఏర్పడుతుంది 23.
ఆంటిమొని ఒక రసాయనిక మూలకము.మూలకాల ఆవర్తన పట్టికలో 15 వ సమూహం, బ్లాక్, 5వ పిరియాడుకు చెందినది.మూలకం యొక్క పరమాణు సంఖ్య 51.మూలకం యొక్క సంకేత అక్షరము .పురాతన కాలంనుండి సౌందర్య సామగ్రి/ వస్తువులలో ఆంటిమొని సమ్మేళనాలను వాడే వారు. అయితే దీనిని వారు సీసము గా భావించారు.మొదటిగా 1540 లో వాన్సియో బ్రిం గుస్సియో ఖనిజంనుండి మూలకాన్ని వేరుచేసాడు.
1932 సంవత్సరాల కాలంలో చైనా లోని ప్రాదేశిక పాలన ప్రాంతంలో ఆంటిమొనితో చేసిన నాణేలను చలామణి చేసారు.అయితే నాణేలు త్వరగా అరిగి పోతుండటం వలన, వీటి ముద్రణను నిలిపివేశారు.
అంటిమోని అనేపదం రెండు గ్రీకు పదాలు అంటీ మొనొస్ కలయిక వలన ఏర్పడినది, అనగా ఒంటరికాదు అనిఅర్థం. ఇది ప్రకృతిలో ఒంటరిగా, విడిగా కాకుండగా ఇతర లోహాలతో కలిసి ఖనిజాలలో లభించటం వలన ఒంటరికాదు అని పేరు పెట్టుటకు కారణం అయ్యినది.
ఆంటిమొని వెండి వంటిబూడిద వర్ణంతో మెరిసే లోహం. ఈ లోహం యొక్క గట్టితనం మొహోస్ స్కేల్ ప్రకారం 3. శుద్ధమైన ఈ మృదువైన లోహంతో గట్టి వస్తువులను తయారు చేయవచ్చును .ఆమ్లాల రసాయనిక ప్రభావాన్ని ఆంటిమొని తట్టుకొని నిలువరించ గలదు.
ఆంటిమొనినాలుగు అల్లోట్రోపు లలో ఒకటి స్థిర మెటాలిక్ రకం కాగా, మిగిలిన మూడు మెటా స్టేబుల్ రకాలు మెటాలిక్ ఆంటిమొని పెళుసుగా ఉండి, వెండిలా తెల్లగా మెరిసే లోహం.
ఆంటిమొనిసమ్మేళన పదార్థాలను వాటి యొక్క ఆక్సీకరణ స్థాయిని బట్టి అంటూ వర్గికరించారు. ఇందులో +5 ఆక్సీకరణ స్థాయి మిక్కిలి స్థిరమైనది.
డాక్టరల్ డిగ్రీ పొందిన తరువాత ఆమె 1997 లో న్యూఢిల్లీ లోని ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ జెనోమిక్స్ అండ్ ఇంటెగ్రేటివి బయాలజీ లో చేరారు. అప్పటి నుండి ఆమె జన్యు శాస్త్ర రంగంలో కృషిచేసి " మానవుని జన్యువులలో "ఆలూ పునరావృతం" యొక్క క్రియాశీలక పాత్రను, న్యూరోడీజెనెరేట్ లోపాల ఆధారంగా అవగతం చేసుకుంది. ఆమె "భారత జనాభాలో మొదటి జన్యు భాగం" కు ముందుసూచనగా భారత జన్యుపదార్ధ వైవిధ్యం కన్సార్టియం ఏర్పాటు లో క్రియాశీలక పాత్ర పోషించింది.ఆమె భారతీయ వైద్య శాస్త్రంలో ఆయుర్వేద సూత్రాలను గుర్తించడానికి ఆధునిక వైద్య పరామితులను కనుగొన్నారు. ఆమె ఈ అధ్యయనానికి "ఆయుర్‌జెనోమిక్స్" అని నామకరణం చేశారు.
ఆమెకు అనేక ముఖ్య అవార్డులు లభించాయి. అయి సి.ఎస్.ఐ.ఆర్ యంగ్ సైంటిస్ట్ అవార్డు , నేషనల్ యంగ్ వుమెన్ బయోసైంటిస్ట్స్ అవార్డు , 2010 లో శాంతిస్వరూప్ భట్నాగర్ అవార్డులు.
మిథాలీ ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్సెస్,బెంగళూరు నుండి బాక్టీరియల్ మాలిక్యులరి బయాలజీ నందు డాక్టరల్ డిగ్రీ ని చేశారు.
'మరోమొహంజోదారో' ఐతిహాసిక , నాటక విధానంతో రాసిన మొదటి నాటకం. మెలోడ్రామాను నియంత్రిస్తూ,రంగస్థల పరికరాలు అవసరంలేకుండాకే వలం నీలి తెరలతోనే ప్రద‍ర్శించగల సౌలభ్యం గల ఈ నాటకం రంగస్థల చరిత్రలో సంచలన కలిగించింది. ప్రదర్శనాపరంగా 'ఫ్రీజ్' టెక్నిక్ అనే నూతన పద్ధతి ఈ నాటకంతోనే ప్రారంభమైంది. వందల సార్లు, పలుచోట్ల ప్రదర్శింపబడి,వివిధ భాషల్లోకి అనువదింపబడింది. ఈ నాటకం తెలుగు నాటకరంగ కీర్తినినేల నాలుగు చెరగులా విస్తరింపజేసింది.
1948లో రచయితగా కలం పట్టిన నంది దాదాపు 200 కథలు, 25 నవలలు రాశారు. కొన్ని నాటకాలు, నాటికలు రాశారు. 'పుణ్యస్థలి' నాటిక రచనతో నాటకరచయిత గా శ్రీకారం చుట్టిననంది 'మరోమొహంజోదారో','ఆరణి' నాటకాలను,'వానవెలిసింది', 'మనిషి చావకూడదు'నాటికలను రచించారు.ఔత్సాహిక నాటకరంగంలోలబ్దప్రతిష్ఠుడైన నాటకరచయితగా, పేరు తెచ్చుకున్నారు. దాదాపు 20 సినిమాలకు రచయితగా పనిచేశారు. సుడిగుండాలు, తాసిల్దారుగారి అమ్మాయి, నోము, పున్నమినాగు వంటి సినిమాలకు ఆయన పనిచేశారు.
వరంగల్ లోనూ రాష్ట్ర వ్యాప్తంగానూ సంఘపరివార్ శక్తులు, ముఖ్యంగా ఎబివిపి 1970ల చివరా, 1980ల మొదట్లో రాడికల్ విద్యార్థి సంఘానికి, విప్లవ రాజకీయాలకు వ్యతిరేకంగా 'లాల్ గులామీ చోడ్ కర్ బోలో వందే మాతరం' అనే నినాదంతో విష ప్రచారం సాగిస్తున్నప్పుడు ఎన్ కె ఆ నినాదాన్ని తిరగేసి 'లాల్ బనో గులామీ చోడో, బోలో వందే మాతరం' అనే అద్భుతమైన సుదీర్ఘ కవిత రాశారు.
ఆ తర్వాత 1983 లోనూ, 1985 లోనూ రాడికల్ విద్యార్థి సంఘం ప్రచురణగా పుస్తకంగా వచ్చింది. పుస్తకంగా వచ్చినప్పుడు దానికి కె బాలగోపాల్ 'దేశభక్తి' అని సుదీర్ఘమైన ముందుమాట రాశారు. ఆ పుస్తకాన్ని నల్లగొండలో ఎబివిపి గుండాలు హత్య చేసిన రాడికల్ విద్యార్థి సంఘ నాయకుడు శేషయ్యకు అంకితం చేశారు. 1983 నుంచి 1990ల మధ్య దాకా సభల్లో, సమావేశాల్లో కనీసం వంద చోట్ల విద్యార్థులు ఆ కవితను అడిగి మరీ వినిపించుకునేవాళ్లు.
1969లో వరంగల్‌లో వచ్చిన తిరగబడు కవుల ఉద్యమంలో ఎన్‌కే భాగస్వామ్యం వహించగా. తిరగబడు కవితాసంకలనంలో ఆయన రాసిన ‘లాల్ బనో. గులామి చోడో బోలో వందేమాతరం’ కవిత ఆనాటి కవులకు స్ఫూర్తిదాయకంగా నిలిచింది.
1970ల్లో అప్పటి నక్సల్‌ నేతలు కొండపల్లి సీతారామయ్య, కె.జి.సత్యమూర్తి, తరిమెల నాగిరెడ్డి తదితరుల ప్రభావంతో ఉద్యమ ప్రస్థానం ప్రారంభించారు. తెలంగాణ ప్రజాకవి కాళోజీ ఇంట. విరసం నేత వరవరరావు ప్రేరణతో జరిగే ‘సృజన’ సమావేశాలకు వెళుతూ. విప్లవ కవిగా అవతరించారు.
1970లో విప్లవ రచయితల సంఘం ఏర్పడినప్పుడు దాని స్థాపక సభ్యుడిగానూ తర్వాత కొన్ని సంవత్సరాలు కార్యవర్గ సభ్యుడిగానూ పనిచేసారు.
ఎమర్జెన్సీలో జైలు నిర్బంధాన్ని అనుభవించారు. ఎన్‌కే నిర్బంధ కాలంలోనూ తన విలువలు, విశ్వాసాలకు అనుగుణంగానే పనిచేశారు.
కోదండ రామారావుకు భార్య, ఇద్దరు కుమార్తెలు, కుమారుడు ఉన్నారు. ఎన్ కె తండ్రి నెల్లుట్ల రామకృష్ణామాత్ర 1940ల్లో కవిత్వం రాశారు. తిరుపతి వెంకటకవులకు, మానవల్లి రామకృష్ణ కవికి వచ్చిన వివాదంలో తిరుపతి వెంకట కవులను ఎదిరించి పద్యాలు రాశాడు. "ఎవడురా మమ్మీసడించి కలము నడిపెడు మొనగాడు తెలుగు నేల" వంటి గొప్ప పద్యాలు రాశారు. ఎన్ కెకు రెండు సంవత్సరాలు కూడా నిండక ముందే -- 1950-51 ప్రాంతంలో ఆయన ఇంట్లోంచి వెళ్లిపోయాడు. ఏమయ్యారో తెలియదు. ఎన్ కె తల్లి కేసమ్మగారు దేవులపల్లి రామానుజరావు గారి చెల్లెలు. రామానుజం గారే వీరి పోషణ బాధ్యతలను తీసుకున్నారు. ఇక ఎన్‌కే అన్నయ్య నెల్లుట్ల జగన్మోహన్‌రావు 1969నాటి తెలంగాణ ఉద్యమంలో ఎన్‌జీవోల సంఘం నాయకుడిగా ప్రసిద్ధులు.
నెల్లుట్ల కోదండ రామారావు ఎన్.కెగా ప్రసిద్ధులు. ప్రజా ఉద్యమాలలో చురుకైన పాత్ర పోషించిన సాహితీ వేత్త. వీరు రాసిన లాల్ బనో గులామీ చోడో అనే సుదీర్ఘ కవిత అత్యంత ఆదరణనూ ఉద్యమ ప్రేరణనూ అప్పట్లో కలిగించింది.దాంతో ఆయన పేరు కూడా ‘లాల్‌ బనో.‘ఎన్‌కేగా మారిపోయింది.1970 దశకంలో విప్లవోద్యమం ఊపిరిపోసుకుంటున్న సమయంలో ఎన్‌కే తన కవిత్వంతో ఉర్రూతలూగించారు. ఆయన రాసిన ప్రతీ కవిత గోడలపై నినాదంగా కనిపించేది.
దువ్వూరి వేంకటరమణ శాస్త్రి స్వీయ చరిత్ర అనే ఒక మంచి గ్రంథాన్ని అభినవ ప్రచురణల ద్వారా, స్వీయ సంపాదకత్వంలో సాకం నాగరాజ ద్వితీయ ముద్రణ వెలువరించారు.
సాకం నాగరాజ చిత్తూరు జిల్లా పాకాల మండలం, వరదప్పనాయుడు పేట గ్రామంలో శ్రీ సాకం శేషయ్య, శ్రీమతి సుందరమ్మ దంపతులకు 1952 జూలై 1 న జన్మించారు. పాఠశాలవిద్యను దామలచెరువులోను, ఉన్నతవిద్యను తిరుపతిలోను అభ్యసించారు. శ్రీ వేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం నుండి తెలుగు భాషలో పరిశోధనకు పి.హెచ్.డి పట్టాను పొందారు. చిన్నతనం నుండే తెలుగు భాషపై అభిమానం పెంచుకున్న సాకం నాగరాజ చదువు చున్నప్పుడే అనేక బాషోద్యమాలలో పాలుపంచుకున్నారు. విద్యార్థి సంఘాలలో శ్రీ వేంకటేశ్వరా విశ్వవిద్యాలయం తెలుగు విభాగం అధ్యక్షులు గాను, కళాశాల ఫైన్ ఆర్ట్స్ అసోసియేషన్ కార్యదర్శిగాను పనిచేశారు. విప్లవ రచయితల సంఘం లో పదేళ్ళపాటు పనిచేశారు.
కాళహస్తి ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాలలో తెలుగు ఉపన్యాసకుడిగా పనిచేసి పదవీ విరమణ చేశారు. విశాలాంధ్ర ప్రచురణల ఎడిటోరియల్ బోర్డు మెంబరుగా ఉన్నారు. అభ్యుదయ రచయితల సంఘం రాష్ట్ర అధ్యక్ష వర్గంలో ఉన్నారు. ప్రచురణ కర్తగాను, అనేక పుస్తకాలకు సంపాధకుడిగాను ఉన్నారు. తెలుగు భాషోద్యమ సమితి, తిరుపతి స్థాపకుడు. వీరు పాఠశాల పిల్లలకు ఉపయోగపడే అనేక పుస్తకాలను ప్రచురించి వారికి ఉచితంగా పంపిణి చేసారు. తిరుపతిలో తాను నివాసముంటున్న వరదరాజనగర్ లో ఒక గ్రంధాలయాన్ని స్థాపించి అనేక పుస్తకాలను సేకరించి, అందులో వుంచి చదువరులకు సేవ చేస్తున్నాడు.
తెలుగు కవుల, రచయితల జయంతి, శతజయంతి ఉత్సవాలను ప్రతి ఏడు నిర్వహించడము, ఆయా కవుల, రచయితల వారి రచనలను ప్రశంసిస్తూ పుస్తకావిష్కరణ నిర్వహించడము.తిరుపతిలో తెలుగు భాషకు సంబంధించిన ఏ కార్యక్రమైనా అందులో పాల్గొనడానికి ముందుకు వచ్చి దాని జయప్రదం చేయడానికి నిస్వార్థంగా కృషి చేస్తారు. అంతేకాక తిరుపతిలో ఐన్ స్టీన్ విగ్రహం గాని, శంకరంబాడి సుందరాచార్య విగ్రహం, శ్రీ శ్రీ విగ్రహం పెట్టినా, వీదులకు, పార్కులకు గురుజాడ, కందుకూరి వంటి సాహితీ కారుల పేర్లు పెట్టినా ఆ కృషి వెనుక సాకం నాగరాజ తప్పక వుంటాడు.
గతంలో పాఠకుల కోసం, స్కూలు విద్యార్థుల కోసం అనేక పుస్తకాలు వెలువరించిన సాకం నాగరాజ కాలేజీ విద్యార్థుల కోసం ప్రపంచ కథా సాహిత్యాన్ని ఒక చోట చేర్చి పుస్తకంగా వెలువరించారు. అమ్మడానికి కాదు. పంచి పెట్టడానికి. పది మంది చదివి ఇద్దరు అందుకున్నా చూసి సంతోష పడటానికి. జీవితంలో పైకొచ్చినవారంతా ఏదో ఒక దశలో పుస్తకాలను ఆలంబనగా చేసుకున్నవారే. మన పిల్లలకు ఇప్పటి నుంచే ఎందుకు వాటిని అలవాటు చేయకూడదు అనేది సాకం ఆలోచన.
డాక్టర్ సాకం నాగరాజ రచయిత, కవి, తెలుగు భాషోద్యమ సమితి వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు, తెలుగు భాషోద్యమానికి పాటు పడుతున్న వ్యక్తి. వీరు చిత్తూరు జిల్లాలోని సాహిత్య ప్రియులను, తెలుగు పండితులను, ఇతర రచయితలను కలుపుకొని సాహిత్యసేవ / తెలుగు భాషా సేవ చేస్తున్న ఒక సాహితి ప్రియుడు.
తెలుగు వికీపీడియా తిరుపతిలో నిర్వహించిన 11వ వార్షికోత్సవాలలో తనవంతు సహకారాన్ని అందించి 88 కథలున్న "పిల్లల పుస్తకం" యొక్క కాపీహక్కుల్ని వికీసోర్స్ కు అందించారు.
1994 : ద సివిల్ అండ్ అకాడమిక్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇటలీ వారు విదేశీయులకిచ్చే అవార్డు "ఆటోరిత అకడమెస్టిక్ ఇటాలియానో స్టైనీర్" .
ఆయన ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయంలో చేరిన తదుపరి 40 సంవత్సరాలపాటు బోధనా వృత్తిని చేపట్టి సంస్కృత విభాగానికి ప్రధాన స్థానం అయిన విభాగాధిపతిగా సేవలనందించారు. ఆయన కళల విభాగానికి డీన్ గా వ్యవహరించారు. ఆయన ఒడిషా రాష్ట్రం లోని పూరీ లోని శ్రీ జగన్నాథ్ సంస్కృత విశ్వవిద్యాలయానికి వైస్ ఛాన్సలర్ గా కూడా పనిచేసారు. ఆయన బ్యాంకాక్ లోని చులలోంగ్‌కర్న్, సిల్పాకోర్న్ విశ్వవిద్యాలయాలకు సందర్శక ప్రొఫెసర్ గా కూడా పనిచేసారు. అదే విధంగా ఉత్తర బౌద్ధ విశ్వవిద్యాలయం , జర్మనీ లోని టుబింజెన్ విశ్వవిద్యాలయం, బెల్జియం లోని కాథలిక్ విశ్వవిద్యాలయం, కెనడా లోని ఆల్‌బెర్టా విశ్వవిద్యాలయంలో కూడా పనిచేసారు. థాయలాండ్ దేశ యువరాణి మహా చక్రి సిరిందార్న్ కు సంస్కృతం బోధించారు.
సత్యవ్రత శాస్త్రి సంస్కృత భాషలో అనేక ముఖ్యమైన కవితా సేవలను అందించారు. ఆయన రామాయణ గంథాన్ని థాయ్ నుండి సంస్కృతం నకు ముఖ్యమైన కూర్పును రూపొందించారు. ఉదా: శ్రీ రామ కీర్తి మహా కావ్యం, రాజు యొక్క అభ్యర్థన మేరకు ఈ రచన చేసారు. ఇందులో యువరాణి ముందుమాటను వ్రాసారు. ఆయన ప్రస్తుత పరిశోధనా ప్రాజెక్టులు థాయ్‌లాండ్ లోని హిందూ దేవాలయాలు, సంస్కృత శిలాశాసనాలు.
కాళిదాసు అధ్యయనం, యోగవాశిష్టం యొక్క విమర్శనాత్మక ప్రచురణ, దక్షిణ ఆసియా సంస్కృత పదజాలం, దక్షిణ ఆసియాలోని రామ కథ.
సత్యవ్రత శాస్త్రి‌ శాస్త్రి భారతదేశానికి చెందిన ప్రముఖ సంస్కృత పండితుడు, రచయిత, వ్యాకరణవేత్త, కవి. ఆయన మూడు మహాకావ్యాలు, మూడు ఖండ కావ్యాలు, ఒక ప్రబంధ కావ్యం, ఒక పత్రకావ్యం, ఐదు సంస్కృత విశిష్ట రచనలను చేశారు. "రామకృతిమహాకావ్యం", "బృహత్తర భారతం", " శ్రీ బోధిసత్వ చరితం", "వైదిక వ్యాకరణం", "సామాన్యదేశ్ సూత్రం విభతి", ఐదు సంపుటాలలో "సంస్కృత సంపద ఆవిష్కరణ" వంటి రచనలు ఆయన ముఖ్యమైన సాహితీ సేవలు.
ఆయన వృత్తిలో అనేక జాతీయ అంతర్జాతీయ అవార్డులను పొందారు.ఆయన 1968 లో సంస్కృతంలో చేసిన ప్రసిద్ధ రచన "శ్రీగురుగోవిందసింహచరితం"కు సాహిత్య అకాడమీ వారు "సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు" యిచ్చి సత్కరించారు. 2006 లో సంస్కృత భాషలో మొదటి సారి జ్ఞానపీఠ అవార్డు పొందిన మొదటి వ్యక్తి.ఈ పురస్కారం థాయలాండ్ లోని ఆయన శిష్యురాలు యువరాణి మహా చక్రి సిరిండోర్న్ చే ప్రదానం చేయబడింది.
2009 లో ఆయన సంస్కృత భాషలో జ్ఞానపీఠ అవార్డు గెలుచుకున్న మొదటి వ్యక్తిగా నిలిచారు. ఆయన సంస్కృత భాషాభివృద్ధికి చేసిన కృషికి గానూ అందజేయబడింది. ఈ అవార్డును ఆయన మాజీ శిష్యురాలు అయిన థాయ్‌లాండ్ యువరాణి మహా చక్రి సిరిందాన్ చేతులమీదుగా అందుకున్నారు.
ప్రొఫెసర్ శాస్త్రి ఆయన తండ్రి చారు దేవ శాస్త్రి ద్వారా ప్రారంభ విద్యనభ్యసించారు. ఆయన తండ్రి ప్రసిద్ధ సంస్కృత పండితుడు. ఆ తరువాత ఆయన వారణాసికి వెళ్ళారు. అచట పండిట్ సుఖ్‌దేవ్ ఝా, డా.సిద్దేశ్వర్ వర్మ గార్ల వద్ద అభ్యసన కొనసాగించారు.
ఆయన ప్రస్తుతం న్యూఢిల్లీ లోని జవహర్ లాల్ విశ్వవిద్యాలయంలో సంస్కృత అధ్యయనం యొక్క ప్రత్యేక కేంద్రానికి గౌరవ అధ్యాపకులుగా యున్నారు. ఆయన సంస్కృత విభాగానికి అధిపతి, ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయానికి కళల విభాగానికి డీన్ గానూ యున్నారు.
ఆయన పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి సంస్కృత భాషలో బి.ఎ. ఎం.ఎ. డిగ్రీలను చేసారు. ఆయన బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పి.హెచ్.డిని చేసారు.
భక్త ప్రహ్లాద సినిమా నిర్మాణం మొదలయ్యే నాటికి కృష్ణాజిరావు వయస్సు ఏడేళ్లు. ప్రహ్లాదుని పాత్రకోసం మొత్తం ఐదుగురు పోటీ పడ్డారు. వారిలో ‘అమ్మా! ఇటు బంగారు బండి నాకియ్యన్’ అనే పద్యాన్ని పాడిన కృష్ణాజిరావునే దర్శక నిర్మాతలు ఎంపిక చేశారు. బొంబాయిలో 20 రోజుల పాటు మొత్తం నాటకం రూపుతోనే చిత్రీకరణను పూర్తి చేశారు. ఈ చిత్రంలో కృష్ణాజిరావుకు ఒక పాట, రెండు పద్యాలు ఉన్నాయి. వాటిని ఈయనే స్వయంగా పాడటం మరో విశేషం. సినిమా చిత్రీకరణ సమయంలోనే వాయిస్8 రికార్డింగ్ కూడా ఏకకాలంలోనే జరిగేది. పద్యం గుర్తుకు రాక, చదవడం సరిగ్గా రానపుడు, ఎదురుగా బోర్డుమీద రాసి ఉంచేవారు. అది చూసి కృష్ణాజిరావు పాడే వాడు. ఈ సినిమా టైటిల్స్‌లో కృష్ణాజిరావు పేరు ‘మాస్టర్ కృష్ణ’ అని వేశారు.
ఖమ్మం తిరిగి వచ్చిన తర్వాత మళ్లీ సురభి సంస్థలో చేరి, నటన వైపు వెళ్లకుండా హార్మోనియం నేర్చుకున్నాడు. అలా హార్మోనియం ప్లేయర్‌గా, మ్యూజిక్ కంపోజర్‌గా సురభి నాటక సమాజానికి ఆయన చాలాకాలం తన సేవలు అందించాడు. ఈ సురభి నాటక సమాజంలో పెద్దలైన వనారస రామయ్య, గోవిందరావు, కమలబాయి, పూర్ణిమ, సుభద్రమ్మ, శాంతాబాయిల పద్యాలకు ఈయనే బాణీ కట్టేవాడు. అయితే, ఆయన జీవితం ఎంతో కాలం సాఫీగా సాగలేదు. భార్య కేన్సర్ బారిన పడి మృతి చెందగా, కొడుకులు, కూతుళ్లు కూడా పేదరికాన్ని అనుభవించారు.
కృష్ణాజిరావు, 1923లో ఖమ్మంలో సురభి నాటక కళాకారులైన రాములమ్మ రంగారావు దంపతులకు ఏకైక సంతానంగా జన్మించాడు. ఈయన నట జీవితం రెండవ యేటనే మొదలైంది. సురభి నాటక సమాజంలోని కుటుంబాలకు చెందిన పసిపిల్లలే ఆనాడు అనేక బాలపాత్రల్లో వేషాలు వేసేవారు. కృష్ణాజిరావు బాలకృష్ణుడుగా, కనకశేనుడుగా, భక్త ప్రహ్లాదుడుగా, లోహితుడుగా పలు పౌరాణిక వేషాలు వేసేవాడు. ఈయన నాలుగో యేట, 1926లో వీరి నాటక బృందం మద్రాసు వెళ్లింది.
భక్త ప్రహ్లాదలో నటించినందుకు ఆయనకు ముట్టిన పారితోషికం రూ.400 లు. ‘భక్త ప్రహ్లాద’ విడుదలై విజయవంతంగానే ఆడింది. సికింద్రాబాదులోనూ విడుదలై ఎక్కువ కాలం ప్రదర్శితమైంది. అయితే ఇదే సమయంలో బొంబాయిలో మత కలహాలు రేగాయి. దాంతో ఆయన తల్లిదండ్రులు భయపడి, ఒక్కగానొక్క కొడుకైన కృష్ణాజిరావును బొంబాయినుండి ఖమ్మంకు తిరిగి తీసుకొని వెళ్ళారు. దీని వల్ల కృష్ణాజిరావుకు తొలి చిత్రమే దురదృష్టవశాత్తూ చివరి చిత్రమైంది.
కృష్ణాజిరావు సింధూరి తొలి తెలుగు టాకీ చిత్రమైన భక్తప్రహ్లాదలో ప్రహ్లాదునిగా నటించిన బాలనటుడు. సురభి నాటక సమాజంలో రంగస్థల నటుడు.
ఇతడు పచ్చయప్ప కళాశాలలో చదివే సమయంలో వ్యాసరచన పోటీలో పాల్గొని చిత్తైకాగ్రత అనే వ్యాసం వ్రాసి స్వర్ణపతకాన్ని గెలుచుకొన్నాడు. అనంతపురం దత్తమండల కళాశాలలో వ్యాసరచన పోటీలో పాల్గొని 'విజయమునకు మార్గము' అనే రచనకు ప్రథమ బహుమతి 10 రూపాయలు పొందాడు. శీరిపి ఆంజనేయులు, పప్పూరు రామాచార్యులు, మరూరు లక్ష్మీనరసప్ప, పేరనార్యుడు, రాళ్ళపల్లి గోపాలకృష్ణమాచార్యులు మొదలైన పేరొందిన రచయితల సాన్నిహిత్యంలో వారి స్ఫూర్తితో రచనావ్యాసంగానికి పూనుకున్నాడు. ఇతని శైలి చాలా నిరాడంబరంగా సామాన్యులకు సైతం అర్థమయ్యేలా ఉంటుంది. విద్యార్థ దశలో వ్రాసిన వ్యాసాలు అనంతపురం నుండి వెలువడే శ్రీవత్స అనే వారపత్రికలో ప్రచురింబడ్డాయి. కరుకైన పోలీసుశాఖలో పనిచేస్తూ కూడా ఆంధ్ర భాషాభిమానిగా పోలీసుశాఖాధికారులకు ఉపయుక్తమయ్యే వ్యాసాలను ప్రజామతలో ధారావాహికగా ప్రకటించాడు.
కృష్ణస్వామి 1918లో సోషల్ సర్వీస్ కాన్ఫరెన్స్ నిర్వహించాడు. 1925లో జాంబాగ్ దేవాలయంలో హిందూ ధర్మ పరిషత్ మహాసభను స్థాపించాడు. 1926లో రావుబహద్దూర్ వెంకట్రామిరెడ్డి, మాడపాటి హనుమంతరావు, పండిట్ నరేంద్రజీలతో కలసి సుల్తాన్ బజార్లో శ్రీ కృష్ణ దేవరాయాంధ్ర భాషా నిలయం రజతోత్సవాన్ని నిర్వహించాడు. 1933 నుంచి 25 సంవత్సరాల పాటు హైదరాబాద్ నగర పాలక సంస్థలో చుడీ బజార్ ప్రాంతానికి మున్సిపల్ కౌన్సిలర్‌గా పనిచేశాడు. 1940, 1955 లలో డిప్యూటీ మేయర్ గా, 1957 నుండి 1958 వరకు హైదరాబాదు నాలుగో మేయరుగా సేవలు అందించారు. మేయరుగా ఉన్న కాలంలో హైదరాబాదుకు మాస్టర్‌ప్లాన్ రూపొందించి నగరంపై చెరగని ముద్రవేశాడు. రచయితగా, సాహితీవేత్తగానే కాకుండా పాత్రికేయుడిగా కూడా ఆయన సేవలందించారు. సామాజిక రుగ్మతలపై అనేక పుస్తకాలు వ్రాశాడు .
ఆ తరువాతి కాలంలో ఆంగ్ల దినపత్రికైన డెక్కన్ స్టార్ లో, ఉర్దూ దినపత్రిక అయిన మసావత్ తో సంపాదకుడిగా పనిచేశాడు. న్యూ ఎరా పత్రికకు కూడా సంపాదకత్వం వహిస్తూ, సియాసత్, రయ్యత్, రహనూమా-ఏ-డెక్కన్, ఎమ్రోజ్ వంటి అనేక ఉర్దూ వార్తాపత్రికలలో కాలమ్స్ వ్రాశాడు. 1925లో కృష్ణస్వామి తన సొంత ముద్రణాలయం ప్రారంభించి 1929లో పిక్టోరియల్ హైదరాబాద్ గ్రంథాన్ని వెలువరించాడు. ఇది రెఫెరెన్సు గ్రంథంగా చాలా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈయన హైదరాబాదు చరిత్ర, గోవాలో స్వాతంత్ర్యోద్యమం తదితర అంశాలపై అనేక పుస్తకాలను వ్రాశాడు.
కృష్ణస్వామి 1893, ఆగష్టు 25 న కృష్ణాష్టమి రోజు జాల్నాలోని ఒక పేద రైతు కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఎంతో కష్టపడి చదువుకొని చాదర్‌ఘాట్ ఉన్నత పాఠశాలలో మెట్రిక్యులేషన్, ఆ తరువాత నిజాం కళాశాలలో ఇంటర్మీడియట్ పూర్తిచేశాడు.
ఆ తరువాత బొంబాయిలో ముద్రణ, ప్రచురణా సాంకేతికతలో కోర్సు చేశాడు. కొన్నాళ్ళు అప్పటి హైదరాబాదు రాజ్య ప్రధానమంత్రి మహారాజ్ క్రిషన్ ప్రసాద్ వద్ద ఆంతరంగిక కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. ఆ తరువాత ఆడిటర్ జనరల్ కార్యలయంలో ఉద్యోగం చేపట్టాడు.
కొర్వి కృష్ణస్వామి ముదిరాజ్ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, హైదరాబాదు మాజీ మేయరు, రచయిత, పాత్రికేయడు, విద్యావేత్త. బహుముఖ ప్రజ్ఞాశీలి. ముదిరాజ్ సంఘపు స్థాపకుడు, వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు.
భారతదేశంలోని ముంబయి కేంద్రంగా నడుస్తోన్న జెట్ కనెక్ట్ ను మార్కెటింగ్ పరంగా జెట్ లైట్ లిమిటెడ్ అనే పేరుతోనూ పిలిచేవారు. 2012లోజెట్ కనెక్ట్ వాణిజ్య కార్యకలాపాలు ప్రారంభించింది.
డిసెంబర్ 1, 2014నాడు జెట్ లైట్ సంస్థ జెట్ ఏయిర్ వేస్ గా పేరు మార్చుకుంది. దీంతో ఇది పూర్తి స్థాయి సేవలతో నేరుగా గమ్యాన్ని చేరే సౌకర్యాన్ని అందించే సంస్థగా పేరుపొందింది.