polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ప్రకృతిలోని వాతావరణ క్రింది తలంలో పోటో కెమికల్/కాంతి రసాయన చర్య ఫలితంగా సంవత్సరానికి 51012 కిలోగ్రాములు ఉత్పత్తి అగుచున్నది.కార్బన్ మొనాక్సైడ్ లభించు మరికొన్ని సహజ వనరులు అగ్ని పర్వతాలు, అడవులలోని కార్చిచ్చు, కార్బన్ కలిగిన పదార్థాలు అసంపూర్ణముగా మండటం వలన ఏర్పడు వాయువులు.
మెథానోజేనిక్ ఆర్చే యొక్క పోషక పదార్థం లేక ఆహారం కార్బన్ మొనాక్సైడ్. మెథానోజేనిక్ ఆర్చే అనునది అసెటైల్‌ కొఎంజైం యొక్క నిర్మాణానికి మూలఆధారం.బాక్టీరియాలలో కార్బన్ మొనాక్సైడ్ డిహైడ్రోజెనేస్ అను ఎంజైమ్ కార్బన్ డయాక్సైడ్‌ని క్షయికరించడం వలన కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ఏర్పడును.
కార్బన్ మొనాక్సైడ్ దేహ వ్యవస్థలోని మైయో గ్లోబిన్, మైటోకాండ్రియాల్ సైటోక్రోమ్ ఆక్సిడేస్ లతో కుడా కలిసి పోతుంది. ఫలితంగా గుండెకు, కేంద్రనాడీవ్యవస్థకు నష్టం కలిగించును. కార్బన్ మొనాక్సైడ్ గర్భిణీ స్త్రీలయొక్క కడుపులోని పిండంపై దుష్ఫలితాలు కల్గించును.
చాలా లోహ-కార్బన్ మొనాక్సైడ్ సంక్లిష్ట పదార్థాలు, కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌ నుండి కాకుండా, ఆర్గానిక్ ద్రావణుల డికార్బనైలేసన్ వలన ఏర్పడును. ఉదాహరణకు , లు మరుగుచున్న 2-2- లేదా తో చర్య వలన 2 ఏర్పడును.
1960కు ముందు కాలంలో ఇళ్ళలో దీపాలను వెలిగించుటకు, వంట వండుటకు, వేడి చెయ్యుటకు ఉపయోగించిన కోల్ గ్యాస్‌, అధిక శాతం కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌ను కలిగి యుండెడిది. ప్రస్తుత ఆధునిక కాలంలో ఇనుప ఖనిజాన్ని కరిగించి ఇనుమును ఉత్పత్తి చెయ్యునపుడు కార్బన్ మొనాక్సైడ్ ఉపఉత్పత్తిగా ఏర్పడు చున్నది.
కార్బన్ మొనాక్సైడ్ వాతావరణంలో స్వాభావికంగాను, కల్పిత వాతావరణం పరిసరాల్లో, వివిధ గాఢతలలో ఉంది.దిగువన పట్టికలో వివిధ పరిసరాలలో ఉండు కార్బన్ మొనాక్సైడ్ గాఢతలను ఇవ్వడం జరిగింది.
అందువలన కార్బన్ మొనాక్సైడ్ అణువు అసౌష్టవముగా ఏర్పడి ఉంది. ఆక్సిజన్ ఎలక్ట్రాన్, కార్బన్ కన్న ఎక్కువ సాంద్రత కలిగి, కార్బన్ ఋణాత్మత కన్న ఆక్సిజన్ ఎలక్ట్రాన్ ఎక్కువ ధనాత్మకత కలిగి ఉంది.
మితంగా ఆక్సిజన్ లేదా గాలిని కార్బన్ కుఅందుబాటులో ఉంచి నేరుగా కార్బన్ ను ఆక్సీకరణ చెయ్యడం వలన కూడా కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌ను ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు .
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధసమయంలో, గ్యాసోలిన్, డీసెల్ కొరత ఏర్పడిన సమయంలో యంత్ర వాహనాలను నడుపుటకై వాడు వాయు ఇంధన మిశ్రమంలో కార్బన్ మొనాక్సైడ్‌ను కూడా మిశ్రమం చేసి ఉపయోగించారు.
అనునది కార్బన్ మొనాక్సైడ్ యొక్క సెన్సర్ ప్రోటీన్.అయితే జీవ వ్యవస్థలో దీని పాత్ర, ప్రభావం గురించి ఎటువంటి సమాచారం లభించలేదు.
1784లో ఆరవ పోప్ పియస్ లాటిన్ పదం "ఆల్బా రష్యా" అనే పదాన్ని తిరిగి అక్కడ సొసైటీ అఫ్ జీసస్‌ను గుర్తించటానికి ఉపయోగించాడు.
1784లో, జనరల్ విలియం రాయ్ నేతృత్వం లోని ఆర్డినెన్స్ సర్వే ఆఫ్ గ్రేట్ బ్రిటన్ బృందం బ్రిటన్ ప్రిన్సిపల్ ట్రయాంగ్యులేషన్‌ను ప్రారంభించింది.
సరిగ్గా కంటిచూపు కూడా లేని ధనికుడైన 70 యేళ్ల ముసలి బ్రాహ్మణుడు దీక్షుతులు కు భార్యాపిల్లలు లేరు. అతడు 16 ఏళ్ల సుశీలను చూచి ఆమె తల్లిదండ్రుల వద్దకు పోయి పెద్దమొత్తంలో కన్యాశుల్కం ఆశచూపి ఆమెను పెళ్లాడతానని అడుగుతాడు. అలా దీక్షితులుతో చాలా చిన్న వయస్కురాలైన సుశీల వివాహం జరుగుతుంది. ఎన్నో ఆశలతో కొత్త జీవితంలోకి అడుగు పెట్టిన సుశీలకి ఆ ముసలి భర్తతో నిరాశే మిగులుతుంది. ఒక రోజు పూజ చేయడానికి గోదావరి దగ్గరికి వెళ్ళిన సుశీలకి తన ఈడు వాడైన అట్టడుగు కులానికి చెందిన సూరి తో పరిచేయం ఏర్పడుతుంది. ఆ పరిచయం కాస్తా సహజీవనానికి దారితీస్తుంది. సుశీల ఒక బిడ్డకు తల్లయిన సంగతి తెలుసుకున్న అగ్రహారం వారు వారిద్దరికీ శిరోముండనం చేయించి సుశీలను చీకటి గదిలో బంధించి సూరిని ఊరు నుంచి బహిష్కరిస్తారు. చివరకు దీక్షితులు మనసు మార్చుకుని వారిద్దరికీ వివాహం జరిపిస్తాడు. సూరిని బహిష్కరించడంతో నిమ్న కులాల ప్రజలు పనులను బహిష్కరించడంతో అగ్రహారం పెద్దలు కూడా తమ మనసులు మార్చుకుని సూరి సుశీలల వివాహానికి సహకరిస్తారు.
దర్శకుడు ఈ చిత్రం తెర కెక్కించడంలో చాలా జాగ్రతలు తీసుకున్నాడు. ప్రతి చిన్న సన్నివేశాన్ని సహజసిద్ధంగా చిత్రీకరించాడు. 1940 నాటి పల్లెటూరి వాతావరణాన్ని, గోదావరి నది అందాలని, అగ్రకులాల, అట్టడుగు కులాల వారి మాటల్లో యాసని చక్కగా తెరకెక్కించాడు. ఈ చిత్రం
1940 లో ఒక గ్రామం 2008 లో నిర్మించబడి జాతీయ పురస్కారం పొందిన తెలుగు చిత్రం. గురజాడ అప్పారావు రచన ఘోష ఆధారంగా ఈ చిత్రం రూపొందించబడింది. స్తీల పట్ల, వెనకబడిన కులాల పట్ల గతంలో సమాజ వైఖరి ఎలాగుండేదో ఈ చిత్ర మూల కథ.
ఈ చిత్రంలో పాటలకు సాకేత్ సాయిరాం సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు. పాటలను శ్రీకాంత్ అప్పలరాజు, కె.ఉషారాణి, రామారావులు వ్రాయగా అనిల్ కుమార్, రత్నంరాజు, తేజస్వి, ఆస్తానా, సి.రమణ, పల్లవి సూరి మొదలైనవారు పాడారు.
ఈ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు భారతీయ రైల్వేలు లోని తూర్పు తీర రైల్వే జోన్ పరిధిలోకి వస్తుంది. రైలు సంఖ్య : రైలు నంబరు: 22870, తరచుదనం
భారతీయ రైల్వేలు నిబంధనల ప్రకారం, ఈ రైలు యొక్క సగటు వేగం 55 కి.మీ./గంటకు సగటు వేగం కంటే ఎక్కువ కాబట్టి దీని ఛార్జీల విషయంలో దీనికి సూపర్‌ఫాస్ట్ సర్చార్జి కలిగి ఉంది.
చెన్నై సెంట్రల్ - విశాఖపట్నం వీక్లీ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ భారతీయ రైల్వేలు వ్యవస్థలో ఒక తత్కాల్ స్పెషల్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు. ఇది చెన్నై సెంట్రల్ రైల్వే స్టేషను, విశాఖపట్నం రైల్వే స్టేషను మధ్య నడుస్తుంది.
రైలు నంబరు: 22870 : చెన్నై సెంట్రల్ - విశాఖపట్నం వీక్లీ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ఇది ప్రతి మంగళవారం చెన్నై సెంట్రల్ లో 10.25 గంటల ఉదయం బయలుదేరి వదిలి తన గమ్యాన్ని, విశాఖపట్నం మరుసటి రోజు అనగా బుధవారం 21,10 గంటలకు చేరుకునే షెడ్యూల్ గల రైలు. ఇది చెన్నై, విశాఖపట్నం కలిపే ఒక వీక్లీ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలుగా ఉంది.
22870 చెన్నై సెంట్రల్ - విశాఖపట్నం వీక్లీ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ నకు ప్రస్తుతం ఒక ఎసి 2 టయర్, రెండు ఎసి 3 టైర్, ఏడు స్లీపర్ క్లాస్, నాలుగు సాధారణ రెండవ తరగతి, రెండు గార్డ్ కమ్ సామాను వాన్ రేక్ కూర్పు ఉంది.
ఈ రైలు మార్గం అరక్కోణం డిపోనకు చెందిన డబ్ల్యుఏఎం4 6పిఈ ఇంజను ఆధారంగా, ఆఫ్ లింక్ ద్వారా విజయవాడ డిపోనకు చెందిన డబ్ల్యుఏజి7 ఇంజను ఆధారంగా ఈ రైలు మొత్తం ప్రయాణం విశాఖపట్నం స్టేషను వరకు కొనసాగుతుంది.
అల్యూమినియం ఫ్లోరైడ్ అణుసౌష్టవం రేనియం ట్రైఆక్సైడ్ నిర్మాణముతో, రూప వికృతి పొందిన అల్యూమినియం హెక్సాఫ్లోరైడ్ అణువువలె షట్భుజాకృతి కలిగిఉండును. ప్రతి ఫ్లోరైడ్ రెండు అల్యూమినియం కేంద్రాలతో సంబంధం కలిగి ఉండును.దీనియొక్క త్రిమితీయ పాలిమెరిక్ నిర్మాణం వలన అల్యూమినియం ఫ్లోరైడ్ ఎక్కువ/అధిక ద్రవీభవన స్థానం కల్గిఉన్నది.అల్యూమినియం యొక్క మిగిలిన మూడు ఘనస్థితిలోని హలినాయిడ్ సమ్మేళనాలు అల్యూమినియం ఫ్లోరైడ్ తో విభేదించును. అల్యూమినియం క్లోరైడ్ లేయర్/పొర నిర్మాణం కలిగి ఉండగా, అల్యూమినియం బ్రోమైడ్ , అల్యూమినియం అయోడైడ్ లు అణు ద్వణుకాలు . అంతేకాకుండా తక్కువ ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత కలిగి, త్వరగా బాష్పీకరణచెంది ద్వణుకాలుగా ఏర్పడును.వాయు స్థితిలో అల్యూమినియం ఫ్లోరైడ్ త్రికోణ నిర్మాణంతో 3 అణునిర్మాణాన్ని కల్గిఉన్నది.వాయు స్థితిలోని అణువులోని అల్యూమినియం-ఫ్లోరిన్ పరమాణువుల బంధ పొడవు 163 .
అల్యూమినియం ఫ్లోరైడ్ ను ఎక్కువగా, అధిక ప్రమాణంలో ఉత్పత్తికై అల్యూమిన ను హెక్సాఫ్లోరోసిలిసిక్ ఆమ్లంతో చర్య జరపడంద్వారా ఉత్పత్తిచేసెదరు.
మరో ప్రత్యామ్నాయపధ్ధతిలో అమ్మోనియం ఫ్లోరోఅల్యుమినేట్‌ను ఉష్ణవియోగం కావించడం ద్వారా కూడా అల్యూమినియం ఫ్లోరైడ్‌ను ఉత్పత్తి చేసెదరు. తక్కువ ప్రమాణంలో ప్రయోగశాలల్లో అల్యూమినియం హైడ్రాక్సైడ్‌ను లేదా లోహ అల్యూమినియాన్ని హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ తో రసాయనికచర్య వలన ఉత్పత్తి కావింతురు.
విద్యుద్విశ్లేషణ విధానంలో అల్యూమినియం ఉత్పత్తి చెయ్యుటకు క్రయోలైట్ తోపాటు అల్యూమినియం ఫ్లోరైడును క్రియాజనాకలలో చేర్చెదరు. ఇది ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రతను 1000 కన్న తక్కువ స్థాయికి తగ్గిస్తుంది., ద్రవ వాహకత్వాన్ని పెంచును.
అల్యూమినియం ఫ్లోరైడ్ ఒక రసాయన సంయోగపదార్ధం.ఇది ఒక అకర్బన సంయోగపదార్ధం.ఈ సంయోగపదార్ధం రసాయన సంకేత పదం 3.అల్యూమినియం, ఫ్లోరిన్ మూలకపరమాణువు ల సంయోగం వలన అల్యూమినియం ఫ్లోరైడ్ ఏర్పడినది.అల్యూమినియం ఫ్లోరైడ్ ను సంశ్లేషణ ద్వారా ఉత్పత్తి చేసినప్పటికీ, ప్రకృతిలో కూడా లభించును.అల్యూమినియం ఫ్లోరైడ్‌ను ఎక్కువగా అల్యూమినియం ఉత్పత్తి ప్రక్రియలో ఉపయోగిస్తారు.
బ్రిటిష్ ప్రభుత్వమువారు ప్రభుత్వోద్యోగులను స్వాతంత్ర్యోద్యమములో పాలుగొనుట చందాలిచ్చుట, ఇప్పించుట, ఖద్దరు ధరించుట ఇత్యాది స్వాతంత్ర్యోద్యమ చర్యలను పూర్తిగా నిషేధించుటయేగాక ప్రభుత్వోద్యోగుల భార్యలు గానీ పిల్లలు గానీ, బంధువులు గానీ ఏవిధమైన ప్రత్యక్షంగా గానీ పరోక్షంగా గానీ అటువంటి ఉద్యమాలలో పాల్గొన్నచో ఆ ప్రభుత్వోద్యోగిపై చర్యలు తీసుకొనుచుండిరి. అటువంటి పరిస్థితిలో సీతాబాయమ్మగారి గాంధీ దర్శనము భర్త గారికి చిక్కులు తెచ్చిపెట్టినవి. ఆవిడ గాంధీ దర్శనం కారణంగా భర్త, పూర్ణయ్యగారిపై వచ్చిన నేరా రోపణ:
పూర్ణయ్య గారి ఆఫీసులో వారి క్రింది ఉద్యోగులిద్దరు ఖద్దరు ధరించారని, గాందీ టోపీ పెట్టు కున్నారనీ, వారి ఆఫీసర్ల క్లబ్బులో వచ్చే వార్తాపత్రికలు సహాయకనిరాకరణోద్యమముకు సానుభూతిగానుండే పత్రికలగు ఆంధ్రపత్రిక, హిందూ, బోంబే క్రానికల్ మొదలగునవే ననియూ, అప్పటిలో ప్రభుత్వపక్షపాతమైన జస్టిస్పార్టీ వారు నడిపే పత్రికలు తెప్పించుటకు వారి క్రింద పనిచేయు కొందరుఉద్యోగులంగీకరించటములేదన్నీనూ వారి అదీనంలో ఉండే ఈ ఆ చర్యలద్యారా పూర్ణ.య్యగారు కాంగ్రెస్సుఉద్యమాలకు సానుభూతి చూపుతున్నాడని
1921 మార్చి 31 బెజవాడ ఎఐసిసికి వచ్చి న గాంధీజీ మహీళా సభకు కూడా వచ్చిప్రసంగించినప్పుడు పూర్ణయ్యగారి భార్య సీతాబాయి గారు వెళ్లి ఒక బంగారు గొలుసును తిలక్ స్యాతంత్రోద్యమానికి చందాగా ఇచ్చారనీనూ
1921 నవంబరులో వేల్సు యువరాజు గారు బొంబాయిరాకని వ్యతిరేకిస్తూ నల్లజండాలు కట్టుటకు బెజవాడలో టెలిగ్రాఫ్ స్తంభాలు వాడేరని అవి పూర్ణయ్య గారు తీసివెయించినప్పటికీ వారి అశ్రధ్ధవల్లే అలా జరిగిందనినూ
కష్టాలన్నీ కలిసే వస్తయన్నట్టుగా ఆరోజులలోనే రాజమండ్రీలో గొప్ప గాంధీ వాది స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడైన డాక్టరు బ్రహ్మజోస్యుల సుబ్రహ్మణ్యంగారి బావమరిది చెరుకుపల్లి వెంకటప్పయ్య గారు తమ మిత్రుడు అప్పుడే మద్రాసులా కాలేజీలో చదువు పూర్తి చేసుకుని బెజవాడ వచ్చిన సీతాబాయమ్మగారి తమ్ముడు దిగవల్లి వేంకట శివరావుకు జాన్యవరి 3, 1922 న కేరాఫ్ డా బ్రహ్మజోస్యుల సుబ్రహ్మణ్యం గారి చిరునామాతో వ్రాసిన పోస్టు కార్డు డి వి.శివరావు కేరాఫ్ డెప్యూటి సూపరింటెండెంటు టెలిగ్రాఫ్ అని వుండగా అది పొరపాటున డెప్యూటీ సూపరింటెండెంటు పోలీసుకు బట్వారా చేయబడటంతో పూర్ణయ్యగారు కాంగ్రెస్సు వాదులు-స్వతంత్రసమమరయోదులతో సంబంధములున్నవని బెజవాడలోని కాంగ్రెస్సునాయకులైన అయ్యదేవర కాళేశ్వరరావుగారు, దాసూ మాధవరావుగార్లతో వారి స్నేహమనియు ఇంకో గొప్ప నేరము జోడైంది.
పూర్ణయ్యగారి స్వభావం వారి నీతినిజాయితీలెరిగిన వారి పై అధికారి కూడా ఏమీ చెయలేకపోయిరి. వారిపైనిందలను గూర్చిరహశ్య విచారణచేయించబడెను, వారిని పదవినుండి 1922 మార్చి 15న తొలగించి డిపార్టమెంటల్ ఇంక్వైరీ జరిపించి వారివలన ఏమీ దోషములేదని తేలగా 3 నెలల తర్వాత వారిని రిఇనస్టేటచేసి మద్రాసుకు బదలీ చేసిరి.
సీతాబయమ్మ గారికి ఇంటిపనులు, ఎంబ్రాయడరీ, రోగి శిశ్రూష, శిశు సంరక్షణ మొదలగు పనులలో చాల అబిరుచి కలదై అనేక మహిళా సంఘములందును, ప్రజా సంస్దలందును సభ్యురాలై అనేక విధములుగా ప్రజాసేవ చేశారు. మాతా శిశు సంరక్షణ కార్యక్రమములందును, గ్రంథాలయోద్యమములందును కష్టపడి పనిచేశారు. స్త్రీల క్లబ్బులో మహిళా సంఘమునందు ఆమె ప్రముఖురాలుగానుండి మునిసిపాలిటీ వారి సహాయమతో ప్రసూతి శిశుసంరక్షణ కెంద్రము నడిపేవారు. బీదవారి పిల్లలకు ఉచితముగా పాలు పోయించి, వారికి పిల్లలకు తలలంటి బట్టలు కట్టించటము మొదలగు సంక్షేమ కార్యక్రమాలు స్వయంగా చేయుట చాలమందికి ఆరోజులలో విన్నవారికి కన్న వారికి ఆశ్చర్యము కలుగచేసింది. కాంపోజిట్ మద్రాసు స్టేటులో డైరక్టరు ఆఫ్ పబ్లిక్ హెల్త్ గాచేసిన డాక్టరు దిగవల్లి సుబ్బారావు గారు అప్పట్లో సూబ్బారావుగారు బెజవాడలో హెల్త్ ఆఫీసరుగా నుండగా సీతాబాయమ్మగారు హెల్త్ అండ్ బేబీ వీక్ అను ఆరోగ్య వారోత్సవమును జయప్రథముగా నిర్వహించారు. బెజవాడ మహిళా సంఘమునందేకాక ఆమే ఆఖిలభారత మహిళా సంఘముల సమావేశములకు ఆంధ్రసంఘ ప్రతినిధిగా కలకత్తాలోను ఇతర పట్టణములలో గూడా పాల్గొన్నారు.
సీతాబాయమ్మగారి జీవిత చరిత్రలో గాంధీ గారికి సంబంధించిన వి రెండు గొప్ప ఘట్టములున్నవి. వారి భర్తగారైన బొడ్డపాటి పూర్ణయ్యగారు టెలిగ్రాఫ్ విభాగంలో ప్రభుత్వోద్యగము చే ఆనేక పట్టణములలో పనిచేసి 1920 లో బెజవాడ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసుకు డెప్యూటీ సూపరింటెండెంట్ గా బదలీపై వచ్చిరి. అప్పటిలో 1921 మార్చి 31 తేదీన బెజవాడఅఖిల భారత కాంగ్రెస్సు కమిటీ మహాసభకి మహాత్మా గాంధీ గారు బెజవాడవచ్చి ప్రసంగించారు. లోకమాన్య తిలక్ గారి స్వాతంత్ర్యోద్యమముకు కోటిరూపాయలు పోగుచేసి ఇరవై లక్షల రాట్నములను నెలకొలిపి ఖాదీ ప్రచారము చేయుటకూ ఒక సంవత్సరంలో స్వతంత్రము సంపాదించుటకు గాంధీగారు దీక్ష పూనిరి. చాలమంది స్త్రీ పురుషులు యధాశక్తితో స్వతంత్రోద్యములో తోట్పడుటకు ఉత్సాహవంతులై ముందుకు వచ్చిరి. . ఆసందర్భములో వచ్చిన గాంధీగారు బెజవాడ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు వెనుకాతల వున్న రహదారిబంగళాలో ఒక మహిళా సభలో గూడా ఉపన్యాసముచేసిరి. అప్పుడు కొద్ది రోజులక్రితమే కూతురును కన్న సీతబాయమ్మగారు బాలింతగానున్నాకూడా గాంధీగారిని దర్శించవలెనని ఉత్సాహవంతురాలై ఆ సభకు వెళ్ళి గాంధీగారిని దర్శించి వచ్చిరి.
కృష్ణా జిల్లా విజయవాడ కాపురస్తురాలు శ్రీమతి బొడ్డపాటి సీతాబాయమ్మగారుగా ప్రసిధ్ధి చెందిన సీతాసుందరి కాకినాడ కాపురస్తులు దిగవల్లి వెంకటరత్నం గారి తృతీయ పుత్రిక. ఆమె సుప్రసిధ్ధ ప్రజాసేవకురాలు గాను అనేక మహిళా శిశుసంరక్షక కార్యక్రమాలు, సమేవేశాలు సభలలోమహిళా నాయకురాలుగానూ ప్రసిధ్ధి చెంది కొన్ని సంవత్సరాలు విజయవాడలో గౌరవ మేజస్ట్రేటుగా పనిచేశారు. గాంధీ వాది. 1928 మార్చి 18 లో మహాత్మాగాంధీ గారి సబరమతీ సత్యాగ్రహ ఆశ్రమంలో గాంధీజీ స్వయంగా వడికిన రాట్నాన్ని వారి స్వహస్తములతో అందుకుని బెజవాడ తీసుకువచ్చి అప్పటినుంచీ 1948 లో పరమదించే వరకూ నూలు వణికి గాందీగారి దీక్షను స్దారకము చేసుకున్నారు. వీరు టెలిగ్రాఫ్ సూపరింటెండెంటుగా రిటైరైన బొడ్డపాటి పూర్ణయ్య గారి సతీమణి మరియూ ప్రముఖ న్యాయవాది దిగవల్లి వేంకట శివరావుగారి అక్కగారు.
సీతాసుందరి గారి తండ్రి వెంకటరత్నంగారు తూర్పు గోదావరి జిల్లా, కొవ్వూరులో మాజిస్ట్రేటుగా పనిచేయు రోజులలో ఆమె కొవ్వూరులో వున్న నాగరాజ గారి స్కూలులో 3 న తరగతి చదివారు. ఆరోజుల్లో అక్కడే కాపురముండిన అడవి కృష్ణయ్య గారి కుమారుడు బాపిరాజు గారు గూడా ఆమేతో పాటు అదే క్లాసులో చదివారు. అడవి బాపిరాజు గారుకూడా మన్మధనామ సంవత్సరం 1895 లో జన్మించిరి. ఒకే వయస్సులు, ఒకే స్కూలు విద్యార్థులవటంతో సీతాసుందరి స్నేహితురాండ్రతోపాటుగా బాలుడైన బాపిరాజు కూడా ఆడుకోటం తదుపరి ఇద్దరూ సుప్రసిద్దులుగానగుటయె కాక జీవితాంతము కుటుంబ స్నేహితులుగా నుండిరి
చురుకైన మేధా శక్తి కలిగయుండటవలన తన భర్తగారైన బొడ్డపాటి పూర్ణయ్య గారి ఉద్యోగ రీత్యా అనేక పట్టణాలలో కాపురముండి న కారణంగా సీతాబాయమ్మగారు బహూభషా ప్రవీణ్యత సంపాదించారు. అనర్గళంగా ఆవిడ మాట్లాడగలిగియుండిన భాషలు మలయాళం, కన్నడం, తమిళం, మరాఠీ, హిందీ. స్వయంకృషితో ఇంగ్లీషు చదవటం వ్రాయటం కూడా నేర్చుకొనియుండిరి . పూర్ణయ్య గారు తోపాటు ఆవిడ కాపురం చేసి న పట్టాణాలు మైసూరు, కాలికట్, బెంగళూరు, మద్రాసు, బొంబాయి, బెజవాడ, షోలాపురు, లాహోరు, అహమదాబాద్ మొదలగునవి .
అప్పటిరోజల ఆచార వ్యవహార ప్రకారము 11 వ ఏటనే ఆమె వివాహంతలపెట్టిన తండ్రి వెంకటరత్నంగారు ఆర్థికంగా శారీరకంగా క్షీణదశ లోనుండెను, కానీ అదృష్ట జాతకురాలైన ఆమెకు కృష్ణాజిల్లా వాస్తవ్యుడై అప్పటికి టెలిగ్రాఫ్ మాస్టరుగా మైసూరులో పని చేయుచున్న శ్రీ బొడ్డపాటి పూర్ణయ్యగారితో కాకినాడలో 1907 జూన్ 14 లో మహా వైభవంగా వివాహము జరింపించిరి.
ఆర్ష విజ్ఞాన సర్వస్వ వ్యాసములు, కాళిదాస దర్శన రూపములుగా 6 వ్యాసములు, హయగ్రీవ, నరసింహ, విష్ణుప్రియ, యదువిభు, బదరీశ సుప్రభాతమంగళాశాసనములు, బదరీశ ప్రపత్తి, నైమిశనాధ, కృష్ణద్వాదశనామస్తోత్ర లక్ష్మీసహస్రనామ స్తోత్రములను రచించిరి. 1.సంవత్సర వైభవము, 2.పంచస్తవి అను గ్రంథములు జీయర్ శతాబ్దిగా ఆవిష్కరించబడినవి. 3.తిరునారాయణపుర వైభవము, బదరీశ సుప్రభాతాదులకు తెలుగు వ్యాఖ్యానములు జరిగినవి. సుప్రభాతాదులు కొన్ని ముద్రితములు.
వీరు సనాతన ధర్మ ప్రతిష్థానమను సంస్థను 1993 లో స్థాపించి, దాని ద్వారా అనేక ధార్మిక సామాజిక కార్యక్రమములను నిర్వహించిరి. విద్యార్థులకు, సంస్క్ర్తత శిక్షణ, వక్త్రుత్వ,వ్యాసరచన పోటీలను నిర్వహించిరి.విద్యార్థులను ఉత్సాహపరిచి అందు పాల్గొనినవారందరికీ సనాతన ధర్మప్రతిష్ఠానం తరపున బహుమతులు ప్రమాణపత్రములు ఈయబడినవి.
ది.16-11-2011 కిన్నెర ఆర్త్స్ థియేటర్వారి ఆధ్యాత్మిక సాంస్కృతికోత్సవ సందర్భముగా ఆధ్యాత్మిక తత్వవేత్తగా సన్మానము.ఈ ఉత్సవమునకు శ్రీమాన్ పి.బి.ఆర్.కె.ప్రసాద్,తి.తి.డి.ఇ.ఒ.ఎల్.వి.సుబ్రహ్మణ్యం గారు,తెలుగు విశ్వవిద్యాలయ మాజీ వైస్ ఛాన్సలర్ ఆచార్య గోపి మొదలగువారు వీరిని సభావేదికపై సత్కరించిరి.
2011 ఆషాఢ శుద్ధ పూర్ణిమ నుండి భాద్రపద బహుళ తృతీయ పర్యంతము 63 ఏకాహ్నిక సుదర్శన యాగములు, లక్ష్మీనరసింహ వరివస్యగా బదరీనాధ్ లో నిర్వహించి సాధుసత్పురుషులకు సన్మానము గావించిరి.
2012 ఆషాఢ శుద్ధ పూర్ణిమ నుండి భాద్రపద శుద్ధ పూర్ణిమ పర్యంతము 45 సుదర్శన ఏకాహ్నియాగములను, 15 రోజులు శ్రీ యాగమును బదరీనాధ్ లో నిర్వహించిరి.దీనితో 108 ఏకాహ్నిక యాగములను పూర్తిగావించిరి.ఈ యాగములకు అనేక ప్రాంతములనుండి భక్తులు వచ్చి సహాయ సహకారములు అందించిరి.
శ్రీ త్రిదండి శ్రీమన్నారాయణ చినజీయరు స్వామివారి అష్టాక్షరీ క్షేత్రము బదరీనాధ్ యందు శ్రీ స్వామివారి అనంత మంగళాశాసనములతో 108 ఏకాహ్నిక సుదర్శనయాగములను పూర్తిచేసిరి.వీరు ఇత:పూర్వము అనేక మహాసౌర పూర్వక క్రతువులను నిర్వహించిరి.1993న ప్రారంభమయిన ఈ సనాతన ధర్మ ప్రతిష్ఠానము లోకకల్యాణార్ధము అనేక కార్యక్రమములను నిర్వహించుచున్నది అని తెలుపుచున్నాము. తొందరలో యాగశాలాది నిర్మాణములో వైదిక క్రతు నిత్యహోమములను ఏర్పాటు చేయదలచి దాని నిమిత్తము కృషిచేస్తున్నారు.
శ్రీ ఉ.వే.శ్రీమాన్ సుందరరాజన్ స్వామివారు 1995 నుండి పరిచయం.వారికి నాయందు మిక్కిలి అభిమానము.వారు మంచి వక్త అలుపులేకుండా చాలాసేపు అధ్యనమూ చేయగలరు.అధ్యాపనమూ చేయగలరు.అనేక శాస్త్రములను పరిశీలించినవారు.పాలకొల్లు పట్టణంలో నున్న సమయంలో నా వద్దకు తమ 'భావప్రకాశిక'అనే విష్ణుసహస్ర నామ స్తోత్ర వ్యాఖాన గ్రంథమును తీసికొని వచ్చి మంగళా శాసనములు చేయవలెనని కోరినారు ఏ గ్రంథమునైనా పరిష్కరించవలె నంటే శ్రమ సాధ్యము కాని,భగవత్ భాగవత ఆచార్య కైంకర్యరూపముగ నది విలసిల్లవలెనని మంగళా శాసనము చేయుట సత్పురుషులందరి స్వరూపమే కదా!
ఇందు స్రమేమున్నది.భగవద్రామానుజుల వారి శ్రీపాద చాయని ఆశ్రయించి జీవితాలను ధన్యం చేసికొంటున్న వారందరికీ 'భగవద్గుణ దర్పణ' అనే పేరుగల పరాశర భట్టరు వారి విష్ణుసహస్ర నామ వ్యాఖ్యానమే పరమ ప్రమాణంగా నడుస్తోంది.ఎంబెరుమానార్లకు,ఎంబార్ కు కూడా సన్నిహితంగా మెలగిన పరాశరభట్టరు వారి వ్యాఖా రాబోయే తరాలవారికి కూడా శిరోధార్యం గానే ఉండాలనేది శ్రీ వైష్ణవ లోకం అభిలాష.అందుచేత అటువంటి భగవద్గుణ దర్పణ అనువాదములు,వివరణములు భాగవతోత్తములు ముఖవికాసమునకు తప్పక దోహదం చేస్తాయి.అది భగవన్ముఖ వికాసానికి ఆచార్య ముఖ వికాసానికి కూడా కారణమౌతుంది.ముఖవికాసమనే దానినే సాంకేతికంగా 'కైంకర్యం'అంటున్నాం అందరం.భగవద్గుణ దర్పణ విషయములు మరింత సరళంగా సామాన్య పాఠకులకు అందుబాటులోకి తీసికొని రావాలనే ఆకాంక్షతో తమ భావప్రకాశికాఖ్య వ్యాఖ్య బయలుదేరినట్లు శ్రీ మాన్ సుందరరాజన్ గారు నాతొ అన్నారు.అభిలషణీయమే కదా!
సంస్కృత భాషలో వ్యాఖ్యానము,దానికి తెలుగు అనువాదము,విశేషములు---ఇవన్నీ చాలా శ్రమ సాధ్యమైనవి.శ్రీమాన్ సుందరరాజన్ గారి శ్రమ వృధా కాకూడదని,గ్రంధము లోని భగవద్గుణ దర్పణానుసారి అయిన ప్రతి వాక్యము భగవత్ భాగవత ఆచార్య కైంకర్య రూపంగా పరిణమిచాలనీ అనేకానేక మంగళా శాసనములు చేస్తూ.శ్రీరస్తు --- శ్రీ రంగరామానుజ జీయర్,కాకినాడ.08-12-2013,పాలకొల్లు.
ప్రియ స్వామినః-- అనేక మంగళాశాసనాలు: దేవరవారు విష్ణు సహస్రనామంపై వ్రాసిన సంస్కృతాంధ్రవ్యాఖ్యానాలను స్థాలీవులాక న్యాయంగ చూచినాము.సమయాభావం వల్ల విశదంగా అనుశీలించడం కుదరలేదు.యధావకాశంగ ముందు ముందు అనుసంధానం చేస్తాం .చూచినంత వరకు దేవరవారి రచన విస్పష్టంగాను,నిర్ధుస్టంగాను ఉంది.శ్రీ పరాశర భట్టరుల వ్యాఖానం మనకు సంప్రదాయ రహస్యాలను ఆవిష్కరించేది అయినప్పటికీ దేవరవారు యధొచితంగా శాస్త్రవిషయాలను ముఖ్యంగా శ్రీ రామానుజ దర్శన సమన్వయాలను అక్కడక్కడ చూపుతూ వ్యాఖ్యానానికి గౌరవాన్ని,ఉపాదేయతను సంతరించారు.ఈనాడు విష్ణుసహస్రనామం పట్ల ప్రీతి సామాన్యలోకంలో కూడా విస్తరించడం ఆనందింపదగిన విషయమే,అయినా అందులోని యథార్థ విషయతత్వాన్ని అందుకునే జిజ్ఞాస కలవారు,దాన్ని అవగాహన చేసుకుని లోకంలో సార్వజనీనంగా ప్రచారం చేసేవారు కరువైనారన్నది తప్పక అంగీకరించవలసిణ సత్యం.
శ్రీ పరమహంస పరివ్రాజకాచార్య శ్రీ త్రిదండి శ్రీ మన్నారాయణ రామానుజ జీయరుస్వామి వారిచే వాగ్రూపమున "సాజ్గవేదవిద్వాన్" అను బిరుదము అనుగ్రహించ బడింది.
శ్రీ ఉ.వే.శ్రీమాన్ తె.కం.గోపాలాచార్యస్వామివారు, వేదవిశ్వవిద్యాలయం, సీతానగరం సంస్థ యొక్క ప్రథమ వార్షికోత్సవ సందర్భముగా సాంగాధ్యయన మొనరించిన మా సుందరరాజన్ స్వామిని "వేదవిద్యాచార్య"గా గౌరవిస్తున్నాము అని వాగ్రూపముగా గౌరవించిరి.
అనంతపురం జిల్లా ధర్మవరంలో తిరుప్పావై శరణాగతి గద్య ప్రవచన సందర్భముగా "వేదాంత వాచస్పతి" అను బిరుదమును ప్రదానము గావించిరి. 2010 జనవరిన ఈ బిరుద ప్రదానము పరకాల మఠం ధర్మవరం వారిచే జరుపబడింది.
1981 నుండి 1994 వరకు ఆల్ ఇండియా రేడియో విజయవాడ కేంద్రం నుండి అమరవాణి కార్యక్రమములు వేద సాహిత్య,నాటక,ఇతిహాస విషయములపై ప్రసారమైనవి.1977లో సంస్కృత వికాస సమితి అను సంస్థను స్థాపించి, దానికి అధ్యక్షులుగా నున్న సమయంలో పి.టి.జి. రంగాచార్యులు కార్యదర్శిగా నుండి కొన్ని సంవత్సరాలు అనేక సంస్కృతశిక్షణా తరగతులను నిర్వహించాడు. దేవాలయములందు వేదపండితులను ఏర్పాటుచెయ్యాలనీ, సంస్కృత విశ్వవిద్యాలయం తిరుపతిలో ఏర్పాటు చెయ్యాలని ప్రభుత్వంతో 1977 నుండి 1988 వరకు అవిరళ కృషి చేసాడు.మరికొందరి సూచనలతో ఆ ప్రణాళిక అమలు జరుగుచున్నది.
1993 నుండి అనేక యజ్ఞములను, క్రతువులను, సామూహిక విష్ణుసహస్రనామ పారాయణలను,వేదాంత, సామాజిక, ధార్మిక ఉపన్యాసాలను చేసారు.ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రమందేకాక, ఇతరరాష్ట్రాలలో వారికి అభిమానులు,శిష్యులు ఉన్నారు.
ముఖ్యంగా భగవత్ గుణరత్నకోశం సామాన్యులకు బుద్ధిమంతులకు సమానంగా అందేలా విశేష పరిశ్రమ చేసిన ఉ.వే.శ్రీమాన్ ఎస్.ఎన్.సి.రఘునాధాచార్య స్వామి వారి రచన బహువిస్తారమై విషయ గౌరవంతో పాటు గ్రంథ గౌరవాన్ని పొంది మనందరకూ ఆలంబమై ఉండటం మన అదృష్టం కాగా,దేవరవారి ప్రయత్నం మరింతగా మహొపకారం అవుతుందనటంలో మాకెంత మాత్రం సందేహం లేదు.న్యాయవేదాంత నిష్ణాతులైన నాన్న గారి సంస్కారాన్ని పుణికిపుచ్చుకుని దానికి వేదపరిమళాన్ని అందించిన దేవరవారు విష్ణుసహస్ర నామ వివరణంలో చేసిన కృషి చిరస్మరణీయం అనడంలో సందేహం లేదు.జ్ఞానానుష్టానాలు రెండూ సమస్కంధాలుగా కలిగిన దేవరవారి కృషి బహుముఖీనమై లోకోపకారకం కావాలని అనేక మంగళాశాసనాలు చేస్తున్నాం.---జై శ్రీమన్నారాయణ.జీయరు ఇంటిగ్రేటెడ్ వేదిక్ అకాడమీ,త్రిదండి చిన్న శ్రీమన్నారాయణ రామానుజ జీయర్ స్వామి.
గొడవర్తి శ్రీనివాస సుందర రాజన్ స్వామి తూర్పుగోదావరి జిల్లా, రాయవరం మండలం, పసలపూడిలో గొడవర్తి.శఠకోపాచార్యులు,శ్రీ అమృతవల్లి తాయారు దంపతులకు 1948 లో జన్మించారు. ఆయన కృష్ణ యజుర్వేదం, క్రమాన్తం, విద్యాప్రవీణ, , భాషాప్రవీణ, , ఎం.ఎ వేదభాష్యమ్, వేదాంత శాస్త్రమ్, శిక్షాశాస్త్రి(తిరుపతి కె.ఎస్.విద్యాపీఠం అనే విద్యార్హతలను పొందారు. ఆయన వేదభాష్య గురువు బ్రహ్మశ్రీ గండికోట సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి గారు. ఈయన సూత్ర భాస్యాన్ని చతుస్తన్త్రి శ్రీ ఉ.వే.శ్రీమాన్ గొడవర్తి శఠకోపాచార్యస్వామి వారివద్ద పొందారు.
శ్రీ త్రిదండి శ్రీమన్నారాయణ పెద్ద జీయర్ స్వామి వారిచే నిర్వహించబడిన అఖిలభారత వేద విద్వత్సమ్మేళనం, న్యూఢిల్లీ, రామలీలా మైదానం -1973.
ఇంకను అనేక క్రతువులు, వేదాంత సభల యందలి ప్రవచనములు, వేదసాహిత్య మిళిత ఉపన్యాసము మొదలగునవి.సంస్కృత భాషాప్రచారము, విశ్వసంస్కృత ప్రతిష్ఠాన కార్యదర్శిగా , సంస్కృతవికాస సమితి అధ్యక్షులుగా నుండిరి.
సాటిర్ నాటకాలకు ఇంచుమించు సమాంతరంగా కామెడీ నాటకాలు ఆరంభమయ్యాయి. ఇవి సంగీత ప్రధానాలు. కమ్యూసెస్ అన్న గ్రీకుపదం నుండి కామెడీ పదం వచ్చింది. కామెడీ అంటే ఆంగ్లంలో రెవెల్ సాంగ్ అని అర్థం. దీనినే కొందరు కేరింత గీతం అని ఆంధ్రీకరించారు. డయోనిసిస్ ఉత్సవాలలో కామెడీ కూడా ఒక భాగం. ఇది స్త్రీ పురుష లైంగిక సంబంధమైన ఒక క్రతువు. నటులు, పక్షులు, కోళ్లు, గుర్రాలు ఆనవాలు గల ముసుగులు ధరించి పాటలు పాడుతూ నృత్యం చేసేవారు. స్త్రీ పురుష సంపర్కమే సృష్టికి ఆధారం. పిల్లలు పుట్టాలన్న కోరిక ఈ సంప్రదాయానికి మూలం. కామెడీలను చాలకాలం వరకు ఎవరూ పట్టించుకోలేదు. వాటిని ఉత్తమ తరగతి నాటకాలుగా పరిగణించలేదు. ట్రాజెడీ నాటకాల పోటీ ప్రారంభమైన 50 సంవత్సరాల తరువాత గాని కామెడీ నాటకాల పోటీలు ప్రారంభంకాలేదు. కామెడీలను మధ్యాహ్నం పూట ప్రదర్శించేవారు. తొలి కామెడీ నాటకాలు ఏవీ లభ్యం కాలేదు. ఈ నాటకాలు అవహేళనాత్మకంగా ఉండేవి. సా.శ. 5వ శతాబ్ది ద్వితీయార్థంలో కామెడీలకు గుర్తింపు వచ్చింది. అందుకని కామెడీని పాతకామెడీ మధ్య కామైడీ , నవీన కామెడీ గా విభజించారు.
సోఫోక్లిస్ క్రీ.పూ 496లో ఒక సంపన్న వ్యాపార కుటుంబంలో జన్మించాడు. వందకు పైగానాటకాలు రాశాడంటారు కాని ఏడు మాత్రమే లభ్యమవుతున్నాయి. నాటక పోటీలలో ఎస్కిలస్ నే ఓడించాడు. పోటీలలో 18 సార్లు గెలుపొందాడు. సంభాషణలున్న మూడో నటుడిని ప్రవేశ పెట్టి, నాటక సంభాషణల్లో క్లుప్తత పాటించాడు. ప్రాత్ర చిత్రణలో నైపుణ్యం ప్రదర్శించాడు. బృందగానం, నాటక నటుల మధ్య సమన్వయాన్నిసమకూర్చాడు. సీన్ పెయింటింగ్ ప్రవేశపెట్టిన ఖ్యాతి ఇతనిదే. సోఫోక్లిస్ రచనలో రెండు రకాల విషాదాలు కన్పిస్తాయి. ఒకటి విపరీతమైన మోహం నుంచి పుట్టిన విషాదం . రెండవది విధి సంకల్పం వల్ల పుట్టిన విషాదం. సోఫోక్లిస్ కు దేవుళ్లపై విశ్వాసం ఉంది. విధి అనివార్యతపై కూడా విశ్వాసం ఉంది. అందుకు బలమైన ఉదాహరణ ఈడిపస్ నాటకం. ఈడిపస్ ది కింగ్, ఈడిపస్ ఎట్ కలోనస్, ఆంటిగొని, ఫిలాక్టిటస్, ఎలక్ట్రా, ఆజాక్స్, ది ట్రకినేయ్ మైుదలైన నాటకాలు రచించిన, సోఫోక్లిస్ క్రీ.పూ. 406లో మరణించాడు.
యురిపిడిస్ తన నాటకాల్లో బృందగాన ప్రాముఖ్యాన్ని తగ్గించి నాటకీయత్రకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చాడు. ఈయన రచించిన నాటకాలలో వాస్తవికతకు ఎక్కువ ప్రాముఖ్యం యిచ్చినట్లు కొంతమంది విమర్షకుల అభిప్రాయం. యురిపిడిస్ సమాజ శ్రేయస్సుకు అవసరమైన మతం, నీతి మైుదలైన సమస్యల కంటే వ్యక్తుల ప్రేమ, ద్ర్వేషం ప్రతీకారం మొదలైన రజోగుణాలను ఉద్వేగాలను ఎక్కువగా చిత్రించాడు. ఈయన నాటకాలలో స్త్రీ ద్వేషం కనిసిస్తుంది. 92 ් నాటకాలో ఇప్పుడు 18 మాత్రమే లభ్యమవుత్తున్నాయి. వాటిలో సైక్లోప్స్, ఆలెస్టిన్, హిపోలిటస్, మోడియా, ఆగమెమ్నన్, ది ී ట్రోజన్ ఉమైన్, సప్లయంట్స్, హెలెన్, ది బాకీ మొదలైనవి సుప్రసిద్ద నాటకాలు. యురిపిడిస్ మరణంతో గ్రీకు విషాద నాటక రచయితల శకం ముగిసింది. యురిపిడిస్ తరువాత గ్రీకు నాటకరంగంలో చెప్పకోదగిన నాటకకర్తలు లేరు. అయితే 4వ శతాబ్దంలో నాటక విమర్శకు ప్రాధాన్యం పెరగడం ప్రత్యేకంగా పేర్కొనదగిన అంశం.
విషాద నాటకాలకు పితామహుడు ఎస్కిలస్ అని పండితుల అభిప్రాయం. క్రీ.పూ. 499లో మొదటిసారి నాటక పోటీల్లో ప్రవేశించి 13 సార్లు బహువుతులు అందుకున్నాడు. అప్పటి నాటకరంగంలో కొన్ని మార్పులు ప్రవేశపెట్టాడు. థెస్పిస్ ప్రవేశపెట్టిన మొదటి నటుడికి తోడుగా రెండో నటుణ్ణి ప్రవేశపెట్టడం అత్యంత ప్రధానమైన మార్పు కడుమాట్లాడితే అది ఉపన్యాసం లేదా స్వగతం అవుతుంది. ఇద్దరు మాట్లాడితే అది సంభాషణ అవుతుంది. ఆ విధంగా ఎస్కిలస్ బృందగానాలకు సంభాషణలను ఇద్దరు నటుల ద్వారా జోడించటంతో నాటకీయత ఏర్త్పడింది. కోరస్ సంఖ్య 50 నుండి 15కు పరిమితం చేయడం వల్ల కోరస్ ప్రాముఖ్యం తగ్గి పాత్రల ప్రాధాన్యం పెరిగింది. ఇది ఎస్కిలస్ ప్రవేశ పెట్టిన రెండో మార్పు.
భావావేశ గీతాలు. ట్రూగోస్ గీతాలనుంచి ట్రూజడీలు , కోమోస్ గీతాల నుంచి కామెడీలు , సాటిర్ గీతాల నుంచి సాటిర్ నాటకాలు ఉత్పన్నమయ్యాయని కొందరి ఊహ. థెస్పిస్ తర్వాత్ర విషాద నాటకానికి ఒక అస్తిత్త్వాన్నిచ్చి ఉన్నతస్థాయికి తీసుకెళ్లిన వ్యక్తి ఎస్కిలస్. గ్రీకు విషాదాంత నాటక రచయితలుగా ప్రఖ్యాతి చెందిన వారు ముగ్గురు ఎస్కిలస్, సోఫోక్లిస్, యూరిపిడిస్.
గ్రీకు నాటకరంగంలో సోఫోక్లిస్ వారసుడు యురిపిడిస్. ప్రవృత్తి రీత్యా సోఫోక్లిస్ కి పూర్తిగా విరుద్ధ స్వభావం. 92 నాటకాలు రచించిన యురిపిడిస్ నాటక ప్రోటీల్లో అయిదు సార్లు బహుమతి గెలుచకున్నాడు ఈయనకు మత విశ్వాసాలపై, గ్రీకు దేవతలపై విశ్వాసం లేదు. యురిపిడిస్ నాటకాలపై ఇతని సమకాలికులు కొన్ని విమర్శనాస్త్రాలు సంధించారు. వాటిలో ప్రధానమైనవి రెండు. యురిపిడిస్ సంప్రదాయ విలువలకు, పురాణ కథలకు భిన్నమైన వ్యాఖ్యానాలు చేశాడని, తద్వారా సమాజ పునాదుల్ని కించపరచాడనేది ఒక అభియోగం కాగా, అతని నాటక రచనలో స్పష్టత లేదనీ, అన్వయక్లిష్టత హైచ్పుగా ఉందనేది రెండో విమర్శ.
ఎస్కిలస్ దృష్టిలో మానవ జీవితం విషాదమయం. దేవత్తల అపార శక్తి సామర్ధ్యాల ముందు మానవుడు తల వంచవలసిందేనని, దేవుడు పాపులను శిక్షిస్తాడని, పాపం నుంచి పాపం పుడుతుందని, విధిని ఎవరూ త్రప్పించుకోలేరని, మానవుల పతనానికి మానవులే కారణమని ఎస్కిలస్ సిద్ధాంతీకరించాడు. ఈయన రాసిన ఎనభై నాటకాలలో ఏడు మాత్రమే లభ్యమవుతున్నాయి. ది సప్లయంట్ ఈయన రాసిన మొదటి నాటకం. రెండోది ది పర్షియన్స్ మూడోది ప్రోమోధియస్ బౌండ్ మొదలైనవి.