polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
చిన్నప్పుడే కథలు వ్రాయడము ప్రారంబించి, తర్వాత 20 ఏండ్లపాటు రచనా వ్యాసంగానికి దూరంగా వుండి, గ్రంథాలయాలనే విద్యాలయాలుగా వాడుకొని, పేదరికము, ఒంటరితనము, నిస్సహాయతలను కథావస్థువులుగా రచనలు చేసి ఎందరికో ఆదర్శంగా నిలచిన ధీర వనిత టిల్లీ ఆల్సెన్.
వరుసగా ఢిల్లీ, ముంబాయి, బెంగళూరు తరువాత దేశంలోనే నాలుగోస్థానంలో ఈ ఎయిర్‌పోర్టు నిలిచింది. భూభాగం దృష్ట్యా చూస్తే ఢిల్లీ విమానాశ్రయంకంటే విస్తీర్ణంలో పెద్దది. ఈ విమానాశ్రయ విస్తరణ పనుల్లో భాగంగా విమానాల రాకపోకల సామర్థ్యం పెంచేందుకు అనుగుణంగా టర్మినల్‌ విస్తరణలో భాగంగా తూర్పువైపు 15742 చదరపు మీటర్ల టర్మినల్‌ అందుబాటులోకి వచ్చింది.ఈ టర్మినల్‌తో కలిసి మొత్తం వైశ్యాలం 3,79,370 చదరపు మీటర్లకు పెరగింది. ప్రతి సంవత్సరం 1.10 కోట్ల మంది ప్రయాణికులే లక్ష్యంగా నిర్మించబడిన ఈ విమానాశ్రయంను ప్రస్తుత రద్దీని దృష్టిలో ఉంచుకొని 3.4కోట్ల మంది ప్రయాణికులు ప్రయాణం చేసేలా జీఎంఆర్‌ ఎయిర్‌పోర్టు సంస్థ విస్తరణ చేసింది.
2022 నవంబరు 25, 26 తేదీల్లో బెంగళూరులో జరిగిన క్వాలిటీ సమ్మిట్‌ 30వ ఎడిషన్‌లో జీఎంఆర్‌ హైదరాబాద్‌ ఇంటర్నేషనల్‌ ఎయిర్‌పోర్ట్‌ లిమిటెడ్‌ కు కాన్ఫెడరేషన్‌ ఆఫ్‌ ఇండియన్‌ ఇండస్త్రీ కి చెందిన ఇనిస్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ క్వాలిటీ నుంచి జీఎంఆర్‌ రూపొందించిన బిజిలెన్స్‌ ఎక్సలెన్స్‌ మోడల్‌ కు ‘గోల్డ్‌’ కేటగిరిలో గుర్తింపు లభించింది. కంటిన్యూస్‌ ఇంప్రూవ్‌మెంట్‌ ప్రాజెక్ట్‌, ఐడియా ఫ్యాక్టరీ, నాలెడ్జ్‌ మేనేజ్‌మెంట్‌, సీఎస్‌ఏటీ ప్రాసెస్‌, కస్టమర్‌ ఫిర్యాదు నిర్వహణ ప్రక్రియలను మెరుగుపర్చడం, భద్రత అంశాలను మెరుగుపరచడంలోనూ ఈ బిజిలెన్స్‌ ఎక్సలెన్స్‌ మోడల్‌ ద్వారా సహాయపడుతుంది.
మొదటి దశలో 105000 చదరపు మీటర్ల ఎయిర్ పోర్టు టెర్మినల్ 1 అభివృద్ధి చేయడం జరిగింది. దీని సమర్థ్యం సంవత్సరానికి 14 మిలియన్ల ప్రయాణీకులను సేవలందించే విధంగా నిర్మించబడింది. ఈ టెర్మినల్ 10 కంటాక్ట్ , 36 రిమోట్ స్టాండ్లతో కూటుకుని ఉంది. ఇతర భవనాలు అనగా ఎయిర్ ట్రాఫిక్ కంట్రోల్ టవర్, టెక్నికల్ భవనం, కార్గో హాంగర్స్ , నిర్వహణా హాంగర్స్, 49500 చదరపు మీటర్ల స్థలంలో వినియోగాలు మొదలైనవి నిర్మించబడినవి. 1800 కార్ పార్కిక్ స్థలం టెర్మిన 1 కు ముందు వైపున ప్రయాణీకులకు, సందర్శకుల సౌకర్థార్థం నిర్మించబడింది. ఈ దశలో ఒక హోటల్ కూడా నిర్మించబడింది.
ఈ విమానాశ్రయం మూడు దశలలో అభివృద్ధి చెందినది. ఇది పూర్తయ్యేనాటికి ఒక యేడాదికి 40 మిలియన్ల ప్రయాణీకులకు సేవలందించే విధంగా మౌలిక సదుపాయాలు కల్పించారు. మొదటి దశ అభివృద్ధిజరిగిన తర్వాత, ప్రతి సంవత్సరానికి 10 మిలియన్ల ప్రయాణీకులకు సేవలందించే విధంగా సదుపాయాలు కల్పించబడినవి. ఈ ప్రాజెక్టు యొక్క వ్యయం 24.7 బిలియన్లు . ఈ విమానాశ్రయం 5500 ఎకరాల విస్టీర్ణంలో నిర్మితమైనది. ఈ విమాశ్రాయానికి డిజైన్ను యు.కె ఇంజనీరింగ్ దిజైన్ సంస్థ అయిన "అరూప్ గ్రూప్ లిమిటెడ్" అందించారు.
దీని పేరును భారత దేశ పూర్వపు ప్రధానమంత్రి అయిన రాజీవ్ గాంధీ మరణానంతరం ఆయన పేరుతో నామకరణం చేశారు. ఈ విమానాశ్రయం అంతకు పూర్వం గల బేగంపేట విమానాశ్రయం స్థానంలో మార్చబడింది. ఈ విమానాశ్రయం ద్వారా వాణిజ్య సేవలను మార్చి 23 2008 నుండి ప్రారంభించారు. రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం భారతదేశంలో కొచ్చిన్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం తర్వాత పబ్లిక్-ప్రైవేట్ ఉమ్మడి నిర్వహణలో నడుపబడుతున్న రెండవ విమానాశ్రయం. 2010-11 లో భారత దేశ విమానాశ్రయాలలో అతి రద్దీగా ఉండే విమానాశ్రయాలలో ఆరవదిగా నిలిచింది.
2005 లో దీని డిజైన్, నిర్మానం ప్రారంభించబడింది. ఈ విమానాశ్రయం మార్చి 2008 లో ప్రారంభించబడింది. ఈ విమానాశ్రయం పబ్లిక్, ప్రైవేట్ ఉమ్మడి యాజమాన్యంతొ నడుపబడుతున్నది. ఈ విమానాశ్రయం జి.ఎం.ఆర్ గ్రూపు, మలేసియా ఎయిర్పోర్ట్స్ వంటి ప్రైవేట్ యాజమాన్యాలతో పాటు తెలంగాణ ప్రభుత్వం, భారత విమానాశ్రయాల ప్రాధికార సంస్థ వంటి పబ్లిక్ సంస్థలతొ పాటు నిర్వహింపబడుతున్నది. ఈ విమానాశ్రయంలో జి.ఎం.ఆర్ గ్రూపు 63%, తెలంగాణ ప్రభుత్వం, ఎయిర్ పోర్ట్స్ ఆఫ్ ఇండియాలకు 13% వాటాలున్నాయి.
రెండవ దశలో విమానాశ్రయ అభివృద్ధిలో భాగంగా టెర్మినల్ 1 ను విస్తరించడం జరిగింది. దీనిని పెరిగిన డిమాండును అనుసరించి 260000 చదరపు మీటర్ల పరిధిలోకి విస్తరించారు. తరువాత విమానాల నిలుపుటకూ 30 స్టాండులు కలిగి ఉండే విధంగా యేర్పాట్లు చేశారు. ఈ టెర్మినల్ ను ప్రతి సంవత్సరం 18మిలియన్ల ప్రయాణీకులకు సేవలందించే విధంగా విస్తరించారు.
ఈ విమానాశ్రయం 2013 లో స్కైట్రాక్స్ ద్వారా ప్రపంచ విమానాశ్రయాలలో అధిక విశేష లక్షణాలున్న విమానాశ్రయంగా అగ్రభాగాన నిలిచింది. ఇది స్పెషల్ జెట్, సుఫ్తాంసా కాంగో, బ్లూడార్ట్ ఏవియేషన్ లకు కూడా తన సేవలందిస్తుంది.
రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం , "హైదరాబాదు అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం" లేదా సూక్ష్మంగా గా పిలువబడుతుంది. ఈ విమానాశ్రయం హైదరాబాదు నగరానికి సుమారు 22 కి.మీ దూరంలో శంషాబాద్ వద్ద నెలకొల్పబడింది.
అనేక సౌకర్యాలను అనగా హోటళ్ళు, ఆఫీసులు, కార్గో, నిర్వహనా సదుపాయాలు కల్పించారు. ఈ దశలో అభివృద్ధి అయిన స్థల పరిమాణం 480000 చదరపు మీటర్లు.
నిజానికి ఈ రైలును ప్రవేశపెట్టిన సమయంలో ఇండోర్, న్యూఢిల్లీ మధ్య నడిచేది. ఆ తర్వాత కాలంలో దీనిని జమ్ముతావి వరకు పొడగించారు. భారత విదేశాంగ విధానంలో భాగంగా భారత్ నుంచి పాకిస్థాన్ దేశాన్ని చేరుకున్న మొదటి భారతీయ రైలుగా ఇది గుర్తింపు పొందింది. కొంతకాలం ఇండోర్ – లాహోర్ స్పెషల్ పేరుతో పాకిస్థాన్ లోని లాహోర్ వరకు ఈ రైలును నడిపించారు. కానీ దీనిపై పలు వివాదాలు రావడంతో 55 రోజుల తర్వాత 1985, అక్టోబరు 22 ఈ రైలును ఉపసంహరించారు. ఇండోర్ - లాహోర్ మధ్య నడిచిన కాలంలో వారానికి ఓ సారి ఈ రైలు వెళ్లేది. ఇరు మార్గాల్లోనూ ప్రతి శుక్రవారం రైలు బయలుదేరేది. ఐ.ఎస్.ఓ ధ్రువీకరణ పత్రం పొందిన భారతీయ, మధ్యప్రదేశ్ రైళ్లలో ఇది ఐదో రైలు కావడం విశేషం. దీని తర్వాత భోపాల్ ఎక్స్ ప్రెస్, రేవాంచల్ ఎక్స్ ప్రెస్, అహిల్యానగరి ఎక్స్ ప్రెస్ కూడా ఈ జాబితాలో చేరాయి.
ఈ రైలు తన ప్రయాణంలో వివిధ మార్గాల్లో ప్రయాణం చేస్తుంది. వయా దేవాస్ - ఉజ్జాన్, ఉజ్జాన్ - భోపాల్, భోపాల్ - బీనా, బీనా – ఝాన్సీ - గ్వాలియర్, గ్వాలియర్ - ఆగ్రా, ఆగ్రా - మథుర, మథుర - న్యూఢిల్లీ, ఢిల్లీ - అమృత్ సర్ మార్గాల గుండా ఈ రైలు ప్రయాణం చేస్తుంటుంది. ఈ రైలు మధ్య ప్రదేశ్, ఉత్తరప్రదేశ్, రాజస్థాన్, న్యూఢిల్లీ, హర్యానా, పంజాబ్, జమ్మూ & కాశ్మీర్ వంటి 7 రాష్ట్రాల గుండా ప్రయాణిస్తుంది. ఈ రైలు భోపాల్ జంక్షన్, ఝాన్సీ జంక్షన్, గ్వాలియర్ జంక్షన్, మథుర జంక్షన్, న్యూఢిల్లీ, లుథియానా జంక్షన్ వంటి ముఖ్యమైన స్టేషన్లలో ఆగుతూ ప్రయాణికులకు సేవలు అందిస్తోంది.
మాల్వా ఎక్స్ ప్రెస్ అనేది భారతీయ రైల్వేస్ ఆధ్వర్యంలో ప్రతిరోజు నడిచే సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్ ప్రెస్ రైలు సర్వీసు. భారతదేశంలోని మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో అతిపెద్ద వాణిజ్య కేంద్రమైన ఇండోర్ నగరంలోని ఇండోర్ జంక్షన్ బి.జి. రైల్వే స్టేషన్ నుంచి జమ్ము & కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలోని జమ్ముతావి వరకు ఈ రైలు నడుస్తుంటుంది.
మాల్వా ఎక్స్ ప్రెస్ రైలు దిగవ వైపు ప్రయాణంలో ఇండోర్ నుంచి 12919 నెంబరుతో నడుస్తుంటుంది. అదేవిధంగా పై వైపు జమ్ముతావి నుంచి 12920 నెంబరుతో బయలుదేరుతుంది. మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని ఇండోర్ నగరంలో ఉన్న మాల్వా అనే ప్రదేశం పేరుతో ఈ రైలు గుర్తింపు పొందింది.
ప్రసాదరాయ కులపతి, పొత్తూరి వెంకటేశ్వర రావు, పిరాట్ల వెంకటేశ్వర్లు,జంధ్యాల పాపయ్యశాస్త్రి, ఓరుగంటి నీలకంఠశాస్త్రి, వావిలాల సోమయాజులు, ఏలూరిపాటి అనంతరామయ్య, కోగంటి సీతారామాచార్యులు, మేడసాని మోహన్, తంగిరాల వెంకట సుబ్బారావు, ముదిగొండ శివప్రసాద్, గుండవరపు లక్ష్మీనారాయణ, జంధ్యాల మహతీశంకర్, కడిమెళ్ళ వరప్రసాద్, అక్కిరాజు సుందర రామకృష్ణ, మాడుగుల నాగఫణిశర్మ, మొవ్వ వృషాధిపతి, పింగళి వెంకటకృష్ణారావు, పింగళి జగన్నాథరావు, గండ్లూరి దత్తాత్రేయశర్మ, వద్దిపర్తి పద్మాకర్, డా: మల్లాప్రగడ శ్రీమన్నారాయణమూర్తి గారు, డా.రాయప్రోలు వేంకట కామేశ్వరశర్మ, రావూరి వెంకటేశ్వర్లు, వారణాసి వెంకటేశ్వర శాస్త్రి,డా యస్వీ రాఘవేంద్రరావు, యెఱ్ఱాప్రగడ రామకృష్ణ, ఆచార్య బేతవోలు రామబ్రహ్మం, మైలవరపు సాంబశివరావు, జనాబ్ ఖాదర్ ఖాన్,ధూళిపాళ మహాదేవమణి, పీసపాటి నరసింహమూర్తి, సినీనటుడు పద్మనాభం, అబ్బిరెడ్డి పేరయ్య నాయుడు, కొంపెల్ల రామసూర్యనారాయణ , కేసాప్రగడ సత్యనారాయణ మొదలైనవారు.
ఆవుల సాంబశివరావు, జి.రామానుజులునాయుడు, కె.పి.నారాయణరావు, కనుమలూరు వెంకటశివయ్య, ఐ.వి.సుబ్బారావు, ఎస్.వి.జోగారావు, జూపూడి యజ్ఞనారాయణ, పళ్లె పూర్ణప్రజ్ఞాచార్యులు,సీబీవీఆర్కే శర్మ,ఆచార్య ప్రభాకర శ్రీకృష్ణ భగవాన్,వడ్డి శ్యామసుందరరావు, డా అక్కిరాజు సుందర రామకృష్ణ మొదలైన ప్రముఖులెందరో రాయల పాత్రను ధరించి భువన విజయ రూపకానికి గౌరవం చేకూర్చారు.
భువనవిజయం 1952 ప్రాంతాలలో గుంటూరులోని ఏకా ఆంజనేయులు అనే సాహిత్య పోషకుడి ఆలోచనా ఫలితంగా జమ్మలమడక మాధవరామశర్మ రూపకల్పన చేసిన రూపకం.
తమ్మడేహళ్ళిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి అమరాపురంలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల అమరపురంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల మడకశిరలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల అనంతపురంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు హిందూపురంలోనూ ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అమరపురంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు హిందూపురంలోనూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
తమ్మడేహళ్ళిలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామం సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం కిందకు రావట్లేదు. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.
తమ్మడేపల్లి గ్రామంలోని గ్రామ సచివాలయ భవనం గోడపై ఉన్న త్రివర్ణ పతాకాన్ని చెరిపేసి వైకాపా పార్టీకి చెందిన రంగులు వెయ్యడంతో 2019 అక్టోబరు చివర్లో వివాదం చెలరేగింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం వెంటనే స్పందించి ఈ రంగులను 2019 నవంబరు 1 న తిరిగి త్రివర్ణ పతాకానికి మార్చింది.
సాధారణంగా ఒక పరికల్పన ను ఒక ప్రయోగం యొక్క ఫలితాన్ని పరిశీలించడం ద్వారా నిరూపిస్తారు. ఫలితం పరికల్పనకు సానుకూలంగా లేనట్లయితే, అప్పుడు ఆ పరికల్పనను నిరాకరిస్తారు. అయితే, ఫలితం పరికల్పనకు సానుకూలంగా ఉన్నట్లయితే, ప్రయోగం పరికల్పనకు మద్దతు ఇస్తుందని పేర్కొంటారు. ఒక ఉపయోగకర పరికల్పన భావి కథనాలను అనుమతిస్తుంది, సమయ పరిశీలన యొక్క కచ్చితత్వంలో, భావి కథనం ధ్రువీకరించబడుతుంది. పరిశీలన యొక్క కచ్చితత్వం కాలానుగుణంగా మెరుగుపడుతున్నప్పుడు, పరికల్పన ఒక కచ్చితమైన భావి కథనాన్ని అందించలేకపోవచ్చు. ఈ సందర్భంలో, పాత పరికల్పనను సవాలు చేస్తూ ఒక కొత్త పరికల్పన ఉద్భవిస్తుంది, కొంతవరకు కొత్త పరికల్పన, పాత పరికల్పన కంటే మరింత కచ్చితమైన భావి కథనాలను అందిస్తుంది, నూతన పరికల్పన పాత దానిని భర్తీ చేస్తుంది.
ట్రయల్ అండ్ ఎరర్ అనేది ఒక సమస్యా పరిష్కార పద్ధతి. ఒక సమస్యని పదే పదే పరిపరి విధాలుగా పరిష్కరించి ఫలితం ఆశాజనకంగా ఉందో లేదో చూడడమే ఈ పద్ధతిలోని మూల రహశ్యం. దీనిని నేతి నేతి పద్ధతి; నేతి నేతి మార్గం; ప్రయత్న వైఫల్య పద్ధతి; అవక్షేప పద్ధతి, యత్న-దోష పద్ధతి అని రకరకాల పేర్లతో తెలుగులో పిలుస్తున్నారు. "నేతి" అంటే "ఇది కాదు" అని అర్థం కనుక "నేతి నేతి పద్ధతి" అంటే "ఇది కాదు, ఇది కాదు" అనుకుంటూ తిరిగి తిరిగి మరొక ప్రయత్నం చెయ్యడం. కంప్యూటర్ రంగంలో వాడుకలో ఉన్న పద్ధతి ఈ కోవకి చెందినదే!
పైపైకి ఇది ఏదో ఆషామాషీ పద్ధతిగా కనిపించినా సమస్యా పరిష్కార పద్దతులలో దీనికి ఒక ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. పరిశోధన చేసేటప్పుడు ఎదురైన సమస్యని ఏ విధంగా పరిష్కరించాలో తోచనప్పుడు, ఏదో ఒక బాట వెంబడి వెళ్ళాలి కదా. అలా వెళ్ళినప్పుడు సమస్యకి పరిష్కారం దొరక్కపోయినా ఎంపిక చేసుకున్న మార్గానికి భిన్నంగా మరొక మార్గం మనస్సుకి తట్టవచ్చు కదా. అదీ ఈ పద్ధతిలో కీలకమైన అంశం.
సాధారణంగా, పరిశోధన అనేది ఒక నిర్దిష్ట వ్యవస్థీకృత విధానాన్ని అనుసరిస్తుందని చెప్పవచ్చు. దశల క్రమం మారినప్పటికీ, కింది దశలు పరిశోధనలో భాగంగా ఉంటాయి:
ఈ రోజుల్లో కిలో అనే మాట అందరికీ పరిచయమైనదే. కిలో పంచదార, కిలో చింతపండు, వగైరాలు నిత్యం వాడుకునే మాటలే. “కిలో” అంటే “వెయ్యి” కాబట్టి కిలోమీటరు అంటే వెయ్యి మీటర్లు, కిలోగ్రాము అంటే వెయ్యి గ్రాములు అని అర్థం చేసుకుంటున్నాం. ఇలాగే వెయ్యి కిలోలు ఒక “మెగా,” లేదా 1, 000, 000. కాని ఈ మెగా “బాగా పెద్ద” అన్న అర్థంలో వాడుతున్నాం కాని కచ్చితంగా “ఇంత” అన్న అర్థం ఇంకా తెలుగు నోట నలగ లేదు. ఒక మెగా గ్రాము అంటే మిలియను గ్రాములు. ఇదే విధంగా వెయ్యి మిలియన్లు ఒక బిలియను. ఈ బిలియనుని సూచించడానికి “గిగా” అనే పూర్వ ప్రత్యయం వాడతారు. సైన్సుతో ఏపాటి పరిచయం ఉన్నా ఈ పూర్వ ప్రత్యయాలతో పరిచయం ఉండి తీరుతుంది. కనుక కిలో అంటే వెయ్యి, మెగా అంటే మిలియను, గిగా అంటే బిలియను అని అర్థం చేసుకుందాం. (కంప్యూటర్ రంగంలోనే కాదు ఆధునిక విజ్ఞాన రంగంలో లక్షలకి, కోట్లకి స్థానం లేదు.)
0, 1, 2, 3, …, 8, 9 అని లెక్క పెట్టేసరికి మన దగ్గర ఉన్న పది అంకెలూ ఒక సారి లెక్కపెట్టడం అయిపోయింది కనుక ఆ విషయాన్ని జ్ఞప్తికి తెచ్చుకుంటూ 1 వేసి దాని తరువాత మళ్లా సున్న, ఒకటి, రెండు అనుకుంటూ 10, 11, 12, ., 18, 19 వేస్తాం. వేసి, వీటిని పది, పదకొండు, పన్నెండు, … అన్న పేర్లతో పిలుస్తాం. ఇప్పటికి రెండు సార్లు లెక్కపెట్టడం అయింది అని గుర్తు పెట్టుకోడానికి 2 వేసి మళ్లా సున్న నుండి తొమ్మిది వరకు 20, 21, 22, . 28, 29 అని వేస్తాం. వేసి, వీటిని ఇరవై, ఇరవై ఒకటి, ఇరవై రెండు, ఇరవై మూడు, … అన్న పేర్లతో పిలుస్తాం. ఈ లేఖన చిహ్నాలు, ఈ పేర్లు దశాంశ పద్ధతికే పరిమితం అన్న మాట మన మనస్సులో ఉండదు; ఎందుకంటే తరతరాలబట్టీ మనం ఈ దశాంశ పద్ధతి తప్ప మరొక పద్ధతిలో లెక్కించ లేదు కనుక మనం పదే పదే "ఇది దశాంశ పద్ధతి" అని మననం చేసుకోనక్కర లేదు.
ద్వియాంశలో పది స్థానాలు ఆక్రమించే సంఖ్యని పరిశీలిద్దాం. ఈ పది స్థానాలలో మనం రాయగలిగే పెద్ద సంఖ్య 1111 1111 11. దశాంశ పద్ధతిలో దీని విలువ 1023. సున్నతో కలుపుకుని మొత్తం 1024. కనుక పది స్థానాల్లో ఇమిడే ద్వియాంశ సంఖ్యలన్నిటిని లెక్కపెడితే “ఒక వెయ్యి ఇరవై నాలుగు” సంఖ్యలు ఉంటాయి. కంప్యూటర్లతో పనిచేసేవాళ్లు “ఒక వెయ్యి ఇరవై నాలుగు” అనడానికి బద్ధకించి “ఒక వెయ్యి” అనో లేదా “ఒక కిలో” అనో అనడం మొదలుపెట్టేరు. వాళ్లకి తెలుసు; వాళ్లు ఒక కిలో అంటే నిజంగా అది 1024 అని. కాని అందరికీ ఆ విషయం తెలియాలని లేదుగా!
సోవియట్ యూనియన్ స్పుత్నిక్‌ అనే కృత్రిమ ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షంలోకి పంపినప్పుడు, అనగా 1960 దశకంలో, పాశ్చాత్య దేశాలలోను, జపాను లోను పెద్ద సంచలనం చెలరేగింది. వారి బోధన పద్ధతులలోను, వారు బోధ చెయ్యడానికి ఎంచుకున్న పాఠ్యాంశాల ఎంపికలోను లోపాలుండబట్టే సోవియట్ యూనియన్ అంతరిక్షంలో ఈ విజయం సాధించగలిగిందని కొంతమంది నమ్మి ప్రాథమిక పాఠశాలలలో నేర్పే గణితంలో మార్పు రావాలన్నారు. అలా మార్పు చెందిన లెక్కలే కొత్త లెక్కలు అంటే.
నిజానికి అన్ని వేలం వెర్రులలాగే ఈ వేలం వెర్రి కూడా చాలమట్టుకు సమసిపోయింది. కాని అదే దశకంలోనే కంప్యూటర్లు కూడా ఊపందుకొనడం వల్ల దశాంశేతర పద్ధతులలో లెక్కలు చెయ్యడం మీద ఉత్సాహం పెరిగింది. దశాంశేతర పద్ధతులు కొత్త లెక్కలలో ఒక భాగమే. ఇక్కడ ప్రస్తావన కంప్యూటర్ రంగంలో దశాంశేతర పద్ధతుల ఉపయోగం మీద మాత్రమే.
కంప్యూటర్ రంగంలో పని చేసే వారితో మాట్లాడుతున్నప్పుడు భాషా పరమైన ఇబ్బందులు కొన్ని ఉన్నాయి; వారి భాష ఏమిటో ఇతరులకి అర్థం అవదు. సైన్సుతో పరిచయం ఉన్నవారికి కూడా కంప్యూటర్ రంగంలో పని చేసే వారి లోకం మరోలోకం లా అనిపిస్తుంది. చిన్న ఉదాహరణ.
బేరియం ఫెర్రైట్ అధిక అయస్కాంత గుణమున్న పదార్థం.అధిక ప్యాకింగు సాంద్రత కలిగిన లోహ ఆక్సైడ్. 1931 లగాయితు ఈ సమ్మెళన పదార్థం గురించిన నిరంతరఅధ్యయనం జరిగినట్లు తెలుస్తున్నది. అయినప్పటికీ, ఈ మధ్య కాలంలో మాగ్నెటిక్ కార్డ్ స్ట్రిప్స్, స్పీకరులు, మాగ్నెటిక్ టేపులు తదితరాలలో బేరియం ఫెర్రైట్ వాడకం గణనీయంగా పెరిగింది.ముఖ్యంగా ఎక్కువ కాలం సమాచారాన్ని/దత్తాంశం నిలువఉంచు డేటా స్టోరేజి పరికరాలలో ఉపయోగిస్తారు, బేరియం ఫెర్రైట్ అయస్కాంతతత్త్వం కలిగి ఉండుటయే కాకుండా, ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద అయస్కాంతగుణాన్ని నిలుపుకొనే ధర్మం కలిగి ఉండటం, పదార్థ క్షయికరణ నిరోధకం, ఆక్సీకరణనిలువర గుణం వలన దీని వినియోగం అయస్కాంతపరికారాలలో ఉపయోగించడం పెరిగింది.
బేరియం ఫెర్రైట్ ఒక రసాయనిక అకర్బన సమ్మేళనం. ఈ సమ్మేళనాన్నీ, సంబంధిత ఫెర్రైట్ పదార్థాలను మాగ్నెటిక్ స్ట్రిప్‌కార్డులు, లౌడ్‌స్పీకరులలోనిఅయస్కాంతాలలో ఉపయోగిస్తారు.
బేరియం ఫెర్రైట్ యొక్క రసాయన ఫార్ములా 24.బేరియం ఫెర్రైట్ ఫార్ములాను2+ 2 4గా కూడా చూపిస్తారు.ఇందులోని 3+ కేంద్రకాలు అయస్కాంత గుణత్మాకంగా జతగూడి ఉండును.
బేరియం పదం గ్రీకు పదమైన బెరిస్ నుండి ఏర్పడినది. బెరిస్ అనగా భారమైన అని అర్థం. అలాగే లాటిన్ పదమైన ఫెర్రం ఆధారంగా ఫెర్రస్ అని ఐరన్ కు నామకరణం చేసారు.ఫెర్రం అనగా పవిత్రమైన లోహం అనిఅర్ధం.ఐరన్ అనేపదం ఆంగ్లో-సాక్సాన్ పదమైన ఐరెన్ నుండి ఏర్పడినది.అయస్కాంతయుతంగా (0
బేరియం ఫెర్రైట్‌లు బలిష్టమైన మృత్పరికరములు .ఇవి తేమ యొక్క ప్రభావాన్ని నిలువరించును., పదార్థ క్షయికరణను బాగా నిలువరించును.బేరియం ఫెర్రైట్ ఒకఆక్సైడ్, అందువలన ఇది మరితంగా ఆక్సీకరణ చెందే అవకాశం లేదు.
ప్రజాసేవ చేయుచు ప్రముఖ న్యాయవాదిగా పేరుగాంచిన పోతాప్రగడ రామారావు ప్రథమ అధ్యక్షులుగా పామర్తి రమణమూర్తి ప్రథమ కార్యదర్శిగా పీఠం తరపున అనేక సాహిత్య, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు.
మంత్రి రావు సత్యనారాయణ, పెన్మత్స సత్యనారాయణ రాజు , వేదుల సూర్యనారాయణ శర్మ, నిడదవోలు మృత్యుంజయ రావు, తెన్నేటి కోదండ రామయ్య, యర్రమిల్లి భానుమతి పీఠం కార్యక్రమాలి నిర్వహించిన వారిలో కొందరు.
1975 జనవరి 25 వ తేదీన స్థానిక న్యాయవాది వారణాసి విశ్వేశ్వరరావు అధ్యక్షులు గాను, యం.వి.సూర్యనారాయణ మూర్తి, కార్యదర్శి గా ఉండి కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. 1976 లో ప్రముఖ న్యాయవాది బి.యస్.ఆర్.ఆంజనేయులు అధ్యక్షులుగా, వేదుల సూరి ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఎన్నికై కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. 1980 లో బి.యస్.ఆర్ ఆంజనేయులు అధ్యక్షులుగా సుశర్మ ప్రధాన కార్యదర్శిగా నియమింపబడి నన్నయ భట్టారక పీఠం స్వర్ణోత్సవ కార్యక్రమాల్ని డా.సి.నారాయణరెడ్డి ముఖ్య అతిధిగా నిర్వహించారు.
1988 నుండి 1990 వరకు తణుకు పట్టణంలో చిన్న పిల్లల వైద్య నిపుణులు డా.వత్సవాయి వెంకటరాజు అధ్యక్షులుగా, ప్రముఖకవి రసరాజు ప్రధాన కార్యదర్శిగా అనేక సాహిత్య కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు.
1994 నుండి డా.జి.యస్వీ.ప్రసాద్ అధ్యక్షులుగా, సుశర్మ ప్రధానకార్యదర్శిగా సంస్థ కార్యక్రమాలకు తోడుగా, ఆర్ధిక పుష్టిని చేకూర్చుటకు కృషి చేసారు.
అనంతరం డా. తాతిన రామబ్రహ్మము అధ్యక్షులుగా దానికి వన్నెను చేకూర్చుట జరిగినది. ప్రస్తుతం డా.జి.యస్వీ.ప్రసాద్ అధ్యక్షులుగా, సుశర్మ ప్రధానకార్యదర్శిగా "అమృతోత్సవ" కార్యక్రమాలు మార్చి30 నుండి ఏప్రిల్ 4 వరకు అత్యంత వైభవంగా నిర్వహించడం జరుగుతోంది.
పీఠం ప్రతీ మాసం ఒక సాహితీ సమావేశం నిర్వహిస్తూ తెలుగు సాహిత్యంలో కవి పండితులైన వారిచే సాహితీ ప్రసంగములు ఏర్పాటు చేస్తోంది. గతంలో కీ.శే.చెళ్ళపిళ్ళ వేంకట శాస్త్రి, శ్రీపాద కృష్ణమూర్తి, వేదాంతకవి, భమిడిపాటి కామేశ్వరరావు, తిలక్, పింగళి, కాటూరి మొదలైన పండితులు మహోన్నతమైన ఉపన్యాసాలు ఇచ్చారు. పీఠాన్ని సందర్శించి, ప్రసంగించిన ఉద్దండ సాహితీ మూర్తులలో కొందరు:
ప్రతి మాసం సాహితీ కార్యక్రమాలతో పాటుగా బాల బాలికలను ప్రోత్సహించు నిమిత్తం పద్య పఠన పోటీలు, కోస్టల్ ఆగ్రో అధినేత సి.హెచ్.కె.విశ్వేశ్వరరావు గారి సౌజన్యంతో రాష్ట్రస్థాయి పద్యకవితల పోటీలు ఏటా నిర్వహిస్తోంది. ఇంతే కాకుండా నన్నయ భట్టారక పీఠం ప్రముఖ సాహితీ వేత్తలకు పురస్కారాలు ప్రదానం చేస్తోంది. డా.జి.యస్వీ.ప్రసాద్ సాహితీ పురస్కారం, ముళ్ళపూడి వెంకట్రాయుడు స్మారక పురస్కారం, తిలక్ పురస్కారం, తంగిరాల వేంకటకృష్ణ సోమయాజి పద్య గ్రంథ పురస్కారం, గమిని రాజా గారి సౌజన్యంతో గమిని వెంకటేశ్వర్లు సాహితీ పురస్కారం, తంగిరాల గోపాలకృష్ణ సాహితీ పురస్కారం ఒక్కొక్క నెలలో ఒక్కొక్కరికి ప్రధానం చేస్తోంది.
తెలుగు భాషా, సాహిత్య సముద్ధరణ కోసం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని తణుకు పట్టణంలో ఏర్పాటు చేసిన సాహిత్య వేదిక శ్రీ నన్నయ భట్టారక పీఠం. తెలుగు భాషను ఒక క్రమరీతిలో మలచి, అక్షర రూపాన్ని అందంగా తీర్చిదిద్ది, మహాభారతాన్ని సంస్కృతం నుండి తెలుగు లోనికి అనువదించి, ఆదికవిగా ప్రసిద్ధిగాంచిన నన్నయ భట్టారకుని పేరు మీద 1931 సంవత్సరంలో నన్నయ భట్టారక పీఠం స్థాపించబడింది. భాషా, సాహిత్య సముద్ధరణ కోసం ఆంధ్రదేశంలో శ్రీ కృష్ణ దేవరాయాంధ్ర భాషా నిలయం వాణీ నిలయం , గౌతమీ గ్రంథాలయం వంటి సాహిత్య సంస్థల కోవలోనికి చెందినదే శ్రీ నన్నయ భట్టారక పీఠం కూడా.
2015 జూన్ 13 శనివారం నాడు పీఠం ఆధ్వర్యంలో జరిగిన సాహితీ కార్యక్రమంలో ప్రధాన వక్తగా మహా సహస్రావధాని డా.గరికిపాటి నరసింహారావు ప్రసంగించారు. “అనుబంధాలు- ఆత్మీయతలు “ అనే అంశంపై రామాయణ, భాగవత, భారతాలు, ఇంకా ఇతర గ్రంథాల నుంచి, ఉపనిషత్తుల నుంచి పద్యాలను, శ్లోకాలను చదివి వాటిలోని అనుబంధాలు-ఆత్మీయతలు ఎలా ఉండేవో చక్కగా విశదీకరించి మధ్యలో హాస్య చతురోక్తులతో ప్రసంగం సుమారు 3 గంటల పాటు రక్తి కట్టించారు. ’మాతృదేవోభవ’అని తల్లిని గురించి ఆయన చదివిన పద్యం ఆకట్టుకొన్నది.
ఎందరో పురప్రముఖులు, తణుకు లయన్స్ క్లబ్, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వంటి సంస్థలు పీఠం కార్యక్రమాల నిర్వహణలో తోడ్పడుతున్నాయి.
శ్రీ నన్నయ భట్టారక పీఠం 1931లో రిజిస్టర్ నెంబరు 21 / 1953 ద్వారా ప్రారంభించబడింది. పోతాప్రగడ రామారావు, పామర్తి వేంకట రమణా రావు, అధ్యక్ష కార్యదర్శులుగా ఏర్పడిన ఈ సంస్థ అనేకమంది సమర్ధులైన అధ్యక్ష కార్యదర్శుల ఆధ్వర్యములో వైవిధ్య భరితమైన అనేక సాహితీ కార్యక్రమములు నిర్వహించింది. ఈ పీఠం యొక్క కార్యక్రమాల్లో అనేకమంది ప్రముఖ తెలుగు సాహితీవేత్తలు పాల్గొన్నారు.
1980 సంవత్సరంలో బాల గాంధర్వ షణ్ముఖి ఆంజనేయ రాజుతో “భువన విజయం” అనే రూపకాన్ని ప్రదర్శించి రసజ్ఞుల ప్రశంస లందుట జరిగింది. అదే బాటలో డా.జి.యస్వీ.ప్రసాద్ రాజుగా భువనవిజయం, ఇంద్రసభ, వేంగీ వైభవం, విజయనగర సామ్రాజ్య వైభవం వంటి రూపకాలు ఎన్నో వేశారు. 1980 లోనే నన్నయ భట్టారక పీఠం స్వర్ణోత్సవ కార్యక్రమాల్ని డా.సి.నారాయణరెడ్డి ముఖ్య అతిధిగా నిర్వహించారు.
2004 లో మే 9 నుండి నుండి మే 25 వరకు కడిమెళ్ళ-కోట జంట కవుల సహస్రావధానాన్ని పీఠం నిర్వహించింది. 17 రోజులపాటుఇ జరిగిన ఈ అవధానంలో రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాలనుండి అనేకమంది కవి పండితులు, సాహితీవేత్తలు హాజరయ్యారు. సాహితీ సంస్థలో సువర్ణాక్షరములతో లిఖించదగిన ఈ కార్యక్రమమునకు అపూర్వ స్పందన వచ్చింది.
1990 లో చెరువు సత్యనారాయణ శాస్త్రి "వారం వారం సాహితీ సమారాధన"అనే కార్యక్రమాలు ఏర్పాటు చేసి అనేకమంది వర్ధమాన కవులను ప్రోత్సహించి స్థానిక కవులకు మార్గదర్శకులయ్యారు. 1990, 1992 మధ్య ఓలేటి పార్వతీశం, ప్రయాగ రామకృష్ణ వంటి సాహితీ వేత్తలను ఆహ్వానించింది.
తణుకు గోస్తనీ నదీ తీరాన 1995 మే 11 న నన్నయ భట్టారకుని కాంస్య విగ్రహ ప్రతిష్ఠ చేసింది. నాటి శాసన సభ్యులు ముళ్ళపూడి వెంకట కృష్ణారావు సహాయ సహకారములతో తణుకు పురపాలక సంఘము ఆర్థిక సహకారముతో ఈ విగ్రహ ప్రతిష్ఠ చేసింది.
సారంగు లక్ష్మీనరసింహారావు రచించిన "నన్నయ"అనే పరిశోధనా గ్రంథాన్ని "ఆరాధన" అనే పేరుతొ నన్నయ విగ్రహావిష్కరణోత్సవ సంచికను ఇదివరలో పీఠము ప్రకటించింది.
రాజా బఖ్త్ బులంద్ కాలం నుండి ఈ ప్రాంతసంబంధిత చరిత్ర నమోదు చేయబడి ఉంది. రాజా బఖ్త్ బులంద్ సాత్పురా రాజ్యాన్ని పాలించాడని భావిస్తున్నారు. నీలకాంత్ గ్రామంలో రాష్ట్రకూట రాజవంశానికి చెందిన పురాతనమైన ఫలకం లభించింది. రాష్ట్రకూటులు ఈ ప్రాంతాన్ని 7వ శతాబ్దం వరకు పాలించారు. తరువాత ఈ ప్రాంతాన్ని గోండ్వానా రాజవంశం పాలించింది. గోండ్వానా రాజవంశం దియోగర్ రాజధానిగా చేసుకుని ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించింది. ఈ ప్రంతాన్ని పాలించిన శక్తివంతమైన రాజులలో ఒకడైన రాజా బఖ్త్ బులంద్ ఔరంగజేబు పాలనాకాలంలో ఇస్లాం మతం స్వీకరించాడు. తరువాత రాజ్యాధికారం పలు చేతులు మారిన తరువాత చివరికి 1803లో మరాఠీ పాలనతో ముగింపుకు వచ్చింది.
జిల్లా ప్రజలలో పలు భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. బెంగాలీ . బెంగాలీ ఇది బగేల్‌ఖండ్‌లో 78 లక్షల మంది ప్రజలకు వాడుక భాషగా ఉంది., బహరియా (ద్రావిడన్ భాషలలో ఒకటి ఇది 2 లక్షల మంది బహరియా ప్రజలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలలో వాడుక భాషగా ఉంది). దీనిని వ్రాయడానికి ద్రావిడ లిపిని ఉపయోగిస్తున్నారు.
పదుర్నా, సౌసర్ ప్రాంతంలో మరాఠీ భాష కూడా వాడుకలో ఉంది. మరాఠీ భాషను ఛిద్వారా జిల్లాలోని 48% ప్రజలలో వాడుకలో ఉంది.
మల్టీ నేషనల్ కంపెనీ హిందూస్థాన్ యునిలివర్ లిమిటెడ్ ఇంగ్లాండుకు చెందింది. ముందు ఈ సంస్థ పేరు హొందూస్థాన్ లివర్ కంపనీగా ఉండేది. ఛింద్వారాలోని లగడుయా గ్రామంలో ఛింద్వారా హిందూస్థాన్ యూనిలివర్ సంస్థ స్థాపించబడింది. 2008 నాటికి ఈ సంస్థ స్థాపించి 75 సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాయి. ఈ సంస్థలో 210 మంది ఉద్యోగులు
ఒక రోజుకు 3 షిఫ్టుల వంతున పనిచేస్తున్నారు. చింధ్వారా నుండి ప్రధానంగా రిన్ వాషింగ్ సోప్, వీల్ వాషింగ్ పౌడర్, సర్ఫ్ ఎక్సెల్ వాషింగ్ పౌడర్ ఉత్పత్తి చేయబడుతున్నాయి. 2007 లో ఈ సంస్థ 70,000 యూనిట్ల ఉత్పత్తి సాధించింది.
1803 సెప్టెంబరు 17న రెండవ రఘోజీ భోంస్లేను ఓడించి ఈస్టిండియా కంపెనీ ఈ ప్రాంతాన్ని చేజిక్కించుకున్న తరువాత ఈ ప్రాంతాన్ని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం పాలించింది. బ్రిటిష్ పాలనలో ఛింద్వారా జిల్లా సెంట్రల్ ప్రొవింస్, బేరర్‌కు చెందిన నెర్బుద్ధా డివిజన్‌లో భాగం. భారతదేశానికి స్వతంత్రం వచ్చిన తరువాత ఈ జిల్లా మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో భాగం అయింది.
ఈ ప్రాంతం స్వతంత్రం తరువాత నాగపూర్ జిల్లాజేంద్రంగా జిల్లా చేయబడింది. 1956 నవంబరు 1 న ఛింద్వారా కేంద్రంగా తిరిగి జిల్లాగా రూపొందించబడింది.
పెంచ్ నది ఛింద్వారా, సెనోయీ జిల్లాల మద్య సరిహద్దు ఏర్పరుస్తూ ప్రవహిస్తూ నాగపూర్ జిల్లాలో ప్రవేశించి కనన్ నదిలో సంగమిస్తుంది.
ఛింద్వారా ఉప ఉష్ణమండల వాతావరణం కలిగి ఉంది. ఉత్తరభారతంలో అధికప్రాంతాలలో ఉన్నట్లు ఇక్కడ వేసవి పొడి వాతావరణం తరువాత వచ్చే వర్షాకాలం , తరువాత పొడిగా ఉండే శీతాకాలం ఉంటాయి. సరాసరి వర్షపాతం 1,183 మి.మీ ఉంటుంది. శీతాకాల ఉష్ణోగ్రతలు 4-6 డిగ్రీల సెల్షియస్ వేసవి కాల ఉష్ణోగ్రతలు 38-42 సెల్షియస్ ఉంటాయి.
ఛింద్వారాలో గోండీ ప్రజల ఆక్రమణకు ముందు గౌలీలు పాలించారు. ఛింద్వారా పీఠభూమిలో డియోగర్ ప్రాంతంలోచివరగా గౌలీలు ఆధిపత్యం కలిగి ఉన్నారని విశ్వసిస్తున్నారు. గైలీ పాలకులైన రణ్శూర్, ఘమ్శూర్ స్థానాన్ని గోండీ, జత స్ల్యూ ఆక్రమించారని చారిత్రకులు భావిస్తున్నారు.
ఛింద్వారా రేమండ్ ప్లాంట్ 1991లో స్థాపించబడింది. ఇది 100 చ.ఎ. విస్తీర్ణంలో స్థాపించబడింది. ఈ సంస్థ స్వచ్ఛమైన ఉన్ని, వూల్ బ్లెండేడ్, పాలియస్టర్ విస్కోస్ ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఈ సంస్థ 14.65 మిలియన్ మీటర్ల ఉత్పత్తిని సాధించి చరిత్ర సృష్టించింది.
జిల్లాలో అటవీప్రాంతం 4212.556 చ.కి.మీ విస్తరించి ఉంది. అరణ్యంలో వెదురు, టేకు, హర్రా, సాల్బీజ్, తెండు పత్తా మొదలైనవి వాణిజ్యపరంగా ఉత్పత్తి చేయబడుతున్నాయి. .
ఛింద్వారా జిల్లా " మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్ర జిల్లాలలో ఒకటి. ఛింద్వారా పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. ఈ జిల్లా జబల్‌పూర్ డివిజన్లో ఉంది.
చేతిలో వేళ్ళడుతూ వున్నట్లు కనిపించే ముఖపత్రాన్ని వర్చస్వి గీసారు. పుస్తకం వెనక అట్టపై కనిపించే రచయిత్రి పోట్రెయిట్ పెయింటింగ్ కూడా కవి, రచయత అయిన వర్చస్వి గీసినదే.
చీకట్లను పోలిన స్మో గ్రే రంగుతో వర్చస్వి గీసిన చిత్రాలను తగిన విధంగా వాడుకుంటూ మొత్తంగా కవర్ డిజైన్ ను భావనా గ్రాఫిక్స్ నుంచి బంగారు బ్రహ్మం రూపొందించారు.
రక్షిత సుమ అనే ఒక చిన్నారి కవయిత్రి రాసిన తొలికవితా సంకలనం పేరు ఇది. తెలుగు, ఆంగ్ల భాషలతో ద్విభాషా సంకలనం గా ఈ పుస్తకం వెలువడినది.
13 వ ఏట నుంచి రాసిన 13 కవితల సమాహారంగా దారిలో లాంతరు అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించారు. ఈ పదమూడు కవితలను వేర్వేరు అనువాదకులు ఆంగ్లంలోకి అనువదించారు.