polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
తాత నరసింహశాస్త్రి వైద్యం కోసం కుటుంబం కొన్నాళ్లు బొబ్బిలిలో ఉండి తిరిగి సాలూరు తిరిగివెళ్లిపోయాడు. 1931లో తాత నరసింహశాస్త్రి కన్నుమూసాడు. అప్పటికి సంగీతరావుకు పదిసంవత్సరాల వయసు. నరసింహశాస్త్రి మరణంతో అప్పటికి సంప్రదాయంపై తిరుగుబాటు ధోరణిలో ఉన్న సీతారామశాస్త్రి గారికి సంప్రదాయంపై అభిమానం ఏర్పడింది. 1919 లోనే సాలూరులో స్ధాపించిన సంగీత పాఠశాలను అభివృద్ధి చేయడానికి నడుంకట్టారు సీతారామ శాస్త్రి. పర్ణశాలలా కనిపించే శ్రీ శారదా గాన పాఠశాల 1936 కాలానికి భవనంగా రూపుదిద్దుకుంది.
భావస్ఫోరకంగా, రసానుగుణ్యంగా సంగీత రచన చేసిన సందర్భాలలో, భగవద్గీతకి సంగీత రచన చేసిన సమయంలో తాను గురుపుత్రులుగా గౌరవించే సంగీతరావు అపారమైన శాస్త్రీయ సంగీత పరిజ్ఞానాన్ని, హిందుస్తానీ, కర్ణాటక సంగీతాలలో ఆయనకు గల ప్రామాణికతను ఘంటసాల సమయోచితంగా ఉపయోగించుకున్నాడు. భగవద్గీత ప్రైవేటు రికార్డులో ఘంటసాల ప్రయోగించిన రాగాలు, వాటి సార్థకత గురించి ఇటీవల సంగీతరావు తన వ్యాఖ్యానంతో భగవద్గీత రాగరసస్ఫూర్తి అనే చక్కని రికార్డు వెలువరించాడు. నూకల ప్రభాకర్ దీనిని రికార్డుచేయడంలో సహకరించాడు.
ప్రతిరోజు సాయంత్రం సీతారామశాస్త్రి ఇంటి వద్ద సంగీత సాహిత్యాలలో అభిరుచి కలిగిన కవి, పండితులు కలుసుకుని సాహిత్య చర్చలు చేసేవారు. కవితాగోష్ఠులు జరిగేవి. సీతారామశాస్త్రి మిత్రబృందం అంతా ఆనాటికే వివిధ రంగాలలో ప్రసిద్ధి చెందినవారు. ప్రతిరోజూ సాయంత్రం తండ్రి, మిత్రులతో జరిపే సంగీత, సాహిత్య గోష్టులు సంగీతరావుని విశేషంగా ఆకర్షించేవి. ఆనాటి సంగీత విద్వాంసుల, సాహితీవేత్తలతో కలిగిన పరిచయాలు సంగీతరావు సంగీత సాహిత్య జీవితాలపై విశేషమైన ప్రభావం చూపాయి.
మరికొంతకాలానికి 1954లో కలివరం నాయుడు కుటుంబంతో కలిసి సంగీతరావు కూడా తిరుపతి యాత్రకి బయలుదేరాడు. స్వామి దర్శనం అయ్యాక యాత్రలో భాగంగా మద్రాసు వచ్చాడు. చిన్ననాటి స్నేహితుడిని పలకరించి పోవడానికి వచ్చిన సంగీతరావుని ఘంటసాల తిరిగి వెనక్కి వెళ్ళనివ్వలేదు. గాయకుడిగానే కాక సంగీత దర్శకత్వం కూడా చేస్తూ ఉన్న ఘంటసాల తనకు చేతినిండా పని ఉందని, సహాయకుల అవసరం ఉందని, ఉండిపొమ్మని కోరి, స్టేషనుకి వెళ్లి కలివరం నాయుడుకి సంగీతరావు విజయనగరం రారని చెప్పేరుట.
కంచి పరమాచార్యులవారికి జరిగిన ఉత్సవాలలో హైదరాబాద్లో ఘంటసాల తను స్వరపరచిన రహస్యం చలనచిత్రంలోని మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి గిరిజా కల్యాణం రచనను గానం చేసిన సందర్భంలో సంగీతరావు ఘంటసాలతో పాటు స్వరం కలిపాడు. సంగీతాభిమానులను ఈ ప్రైవేటు రికార్డు అలరిస్తుంది. అలాగే శ్రీ ఘంటసాల గానంచేసి, ఆంధ్రదేశం యావత్తూ అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో ఆలకించే శ్రీ వేంకటేశ్వర ప్రభాతప్రార్థన, భగవద్గీత రికార్డులో కూడా సంగీతరావు హార్మోనియం సహకారం మనకు వినిపిస్తుంది.
మొదటిసారి సంగీతరావు 1942 లో మద్రాసు వచ్చాడు. అప్పటికి ఘంటసాల సినీ పరిశ్రమకు రాలేదు. నాగయ్యతో భక్త పోతన తీస్తున్న రోజులవి. జెమిని స్టూడియోలో పనిచేస్తున్న సీతారామశాస్త్రి మిత్రుడు, శిష్యుడు ఉరిమి జగన్నాధం సంగీతరావుని నాగయ్యకు పరిచయం చేసాడు. అప్పుడు సంగీతరావు సముద్రాల రాఘవాచార్యులు, నాగయ్య దగ్గర పాటలు పద్యాలు పాడాడు. కానీ అవి నగరాల మీద బాంబులు పడుతున్న యుద్ధపు రోజులు. తండ్రి ఒత్తిడి మేరకు తిరిగి విజయనగరం వెళ్లిపోయాడు సంగీతరావు.
శ్రీ ఘంటసాల ఆర్కెష్ట్రా అనే పేరుతో ఘంటసాల తమ బృందంతో కలిసి అనేక కచేరీలు చేసాడు. అనేక సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల్లో పాల్గొన్నాడు. సంగీతరావు హార్మోనియంతో సహకరించేవాడు. ఘంటసాల 1970-71 ప్రాంతాలలో అమెరికా, జర్మనీ దేశాలలో సాంస్కృతిక పర్యటన జరిపి అనేక దేశాలలో కచేరీలు చేసాడు. ఘంటసాల తొలి, ఆఖరి విదేశీ పర్యటన అదే. ఆ పర్యటన దిగ్విజయంగా జరిగింది ఈ కార్యక్రమాలలోనే కాదు ఘంటసాల జీవించి ఉన్నంత కాలం ఆయన జీవనయానంలో తోడునీడగా మసిలాడు సంగీతరావు.
1948 లో చిత్రసీమలో ప్రవేశించి స్థిరపడ్డాక గురువు సీతారామశాస్త్రిని చూడడం కోసం మారెళ్ళ రంగారావుతో కలిసి ఘంటసాల విజయనగరం వెళ్ళాడు. కానీ అప్పుడు గురువు - సీతారామశాస్త్రి పెద్దకుమారుడు సంగీతరావు దగ్గర కలివరంలో ఉన్నాడు. విజయనగరం నుండి కలివరం వెళ్ళి గురువుని కలిసాడు ఘంటసాల. తెలుగు చిత్రసీమలో అవకాశాలు చాలా ఉన్నాయని, తనతో మద్రాసు రమ్మని ఎంతగానో పిలిచాడు. కానీ సంగీతరావుకి అప్పుడు చలనచిత్ర పరిశ్రమ పట్ల ఆసక్తి లేక ఆయనతో వెళ్ళలేదు.
బొబ్బిలి నాగరికంగా ఎంత అభివృద్ధి చెంది ఉన్నా, బొబ్బిలి జీవితం కన్నా సాలూరులో, తమ పాఠశాల విద్యార్థులతో గడిపిన జీవితమే ఆకర్షించింది సంగీతరావుని. సంగీతం నేర్చుకోవడానికి వచ్చిన శిష్యులు కొందరి గురించి, ఆనాటి వారి అమాయకమైన ప్రవర్తన, సంగీతం పైన వారు చూపిన అమితమైన శ్రద్ధాసక్తులు, తన జీవితంలో వారు ఏర్పరచిన ప్రభావం, ఆనాటి సాలూరు జీవితం గురించి సంగీతరావు తన ‘చింతాసక్తి’ పుస్తకంలో ఎంతో వివరంగా రాసాడు.
పట్రాయని నరసింహశాస్త్రి సాలూరులో పెదగురువుగా, ఆయన కుమారుడు సీతారామశాస్త్రి చిన గురువుగా పిలువబడుతూ సాలూరు వాసుల ప్రేమాభిమానాలను పొంది ఉన్న రోజులు అవి. నరసింహశాస్త్రి సాలూరులో ఒక చిన్న ఇంట్లో వృద్ధురాలైన తల్లితో కలిసి నివసిస్తూ ఉండేవాడు. సీతారామశాస్త్రి సాలూరు, చుట్టుపక్కల గ్రామాలు, బరంపురం వంటి సంస్ధానాలలో సంగీత విద్యా ప్రదర్శనలు చేస్తూ ఇంచుమించు సంచార జీవనం చేసేవాడు.
ఘంటసాల విద్యార్థి దశనుంచి ఆయన జీవితకాల పర్యంతం అనేక దశలలో సంగీతరావు ఆయన మిత్రుడిగా, సహచరుడిగా మెలిగాడు. సీతారామశాస్త్రి తన ఆఖరి కుమారుడు ప్రభాకరరావు విషయంలో ఘంటసాల సహాయం కోరినా, కాకతాళీయంగా సంగీతరావు, ఘంటసాల కోరిక మేరకు ఆయన సినీజీవిత స్వర సహచరుడయ్యాడు. అటువంటి తన గురుపుత్రుడుగా సంగీతరావుని ఘంటసాల తన జీవితాంతం కూడా ఎంతో ఆదరాభిమానాలు కనపరిచి గౌరవించాడు.
వివాహం చిన్న వయసులోనే జరగడం, కుటుంబ బాధ్యతలు పైబడడం వంటి కారణాలు సంగీతరావు జీవితానికి ఒక గమ్యాన్ని నిర్దేశించుకోవలసిన ఆవశ్యకతను కలిగించాయి. కొన్నాళ్ళు సాలూరులోనే ఉండి పాఠశాలను నిర్వహించే ఉద్దేశంతో సాలూరులో మకాం పెట్టాడు. తండ్రి ప్రారంభించిన సంగీత పాఠశాలను ఇంకా అభివృద్ధి లోకి తీసుకొని రావాలన్న ఆశ ఎంత ఉన్నా ఆర్థిక వనరులు అందుకు అనుమతించలేదు.
1955లో ఘంటసాల స్వంత ఆర్కెష్ట్రాని ప్రారంభించాడు. అప్పటినుండి ఘంటసాల సంగీత దర్శకత్వం వహించిన చిత్రాలు అన్నిటిలోనూ సంగీతరావు తనవంతు సహకారం అందించాడు. ఘంటసాల ప్రైవేటుగా ఇచ్చిన రికార్డులలో పాపాయి పద్యాలు మొదలైనవాటిలో సంగీతరావు హార్మోనియం మనం వినగలం. చిత్రంలో "లలిత భావనిలయా" పాటని స్వరపల్లవిగా కూర్చడంలో సంగీతరావు సహకారం ఉంది.
ఈ పరిస్థితిలో శ్రీకాకుళం జిల్లాలో నాగావళి నది ఒడ్డున ఉన్న కలివరం అనే కుగ్రామానికి చెందిన గంగుల అప్పలనాయుడు సంగీతరావుని తమ ఊరికి ఆహ్వానించారు. ఒక విధంగా ఆస్థాన గాయకుడి పదవిలాంటి ఉద్యోగం. అంతకుముందు మండా సూర్యనారాయణశాస్త్రి, వాసా కృష్ణమూర్తి అక్కడ కొంతకాలం ఉండి వెళ్ళారు. కలివరంలో సంగీతరావు కుటుంబంతో మూడు సంవత్సరాలున్నాడు.
ఆకుండి వెంకటశాస్త్రికి గురుపూజ జరిగిన సందర్భంలో సంగీత రావు 1943 లో కాకినాడ వెళ్ళారు. అప్పుడు దేవులపల్లి కృష్ణ శాస్త్రి, పాలగుమ్మి పద్మరాజు వంటి ప్రముఖులతో సంగీతరావుకి పరిచయం ఏర్పడింది. ఫ్రేజర్ పేట రినైసాన్స్ క్లబ్ లో సంగీతరావు కచేరీ చేసారు. అప్పుడు ప్రముఖుల నుండి లభించిన ప్రశంసలు ఆయనలో ఎంతో ఆత్మ విశ్వాసాన్ని నింపాయి.
సాలూరు మహారాజా వారికి నాటకాలంటే సరదా ఉండేది. అనేక నాటక సమాజాలవారు సాలూరుకు వచ్చేవారు. సంస్థానంలో జరిగే ఉత్సవాలలో, పర్వదినాలలో సాలూరు, జయపురంలో హరికథా కాలక్షేపాలు జరిగేవి. వీటికి సీతారామశాస్త్రి హార్మోనియం సహకారం అందించే వాడు. అందువల్ల ఆనాటి ఎందరో ప్రముఖ నటులు, సాహితీ వేత్తల ప్రభావం సంగీతరావు పై ప్రసరించింది.
పట్రాయని సంగీతరావుకు తల్లిదండ్రులు పెట్టిన పేరు నరసింహమూర్తి, ఇది వారి తాత పేరే అయినా సంగీతరావుగానే ప్రసిద్ధుడు, పట్రాయనివారి సంగీత కుటుంబంలో మూడవతరానికి చెందినవాడు సంగీతరావు. తాత పట్రాయని నరసింహశాస్త్రి, తండ్రి పట్రాయని సీతారామశాస్త్రి - వీరిరువురి సంగీత వారసత్వాన్ని పుణికిపుచ్చుకున్నాడు.
సీతారామశాస్త్రికి కుటుంబ పోషణతో పాటు పాఠశాల నిర్వహణ బాధ్యత కూడా క్రమంగా భారంగా మారిన దశలో ఆయనకు విజయనగరంలోని సంగీత కళాశాలలో గాత్రంలో ప్రొఫెసర్ గా ఉద్యోగావకాశం వచ్చింది. ఆ పరిస్థితులలో శిష్యులకి పాఠశాలను అప్పగించి వెళ్ళలేక వెళ్ళలేక విజయనగరానికి కుటుంబంతో సహా తరలి వెళ్ళారు సీతారామశాస్త్రి.
విజయనగరంలో భారతీతీర్థ సంస్థ దసరా సభలలో 1939వ సంవత్సరంలో సీతారామశాస్త్రిని సంగీత భూషణ బిరుదుతో గౌరవించింది. 1952 సంవత్సరంలో సంగీతరావు విద్వత్తును గుర్తించి అదే సంస్థ వారికి కూడా ఆంధ్ర సంగీత భూషణ బిరుదును ప్రదానం చేసింది. తండ్రితో పాటు అదే గౌరవాన్ని అందుకోవడం సంగీతరావు ప్రతిభకి తార్కాణం.
విజయనగరం విద్యల నగరంగా అప్పటికే సుప్రసిద్ధమై ఉంది. ప్రముఖ సంగీత విద్వాంసులు, సాహితీరంగంలో దిగ్గజాలెందరో విజయనగరంలో ఉండేవారు. సంగీతంలోనే కాక సీతారామశాస్త్రికి ఛందోబద్ధంగా పద్యాలు అల్లడం వంటి సాహిత్యాభిమానం కూడా ఉండడం చేత చాలామంది విద్వాంసులు, పండితులతో గాఢమయిన పరిచయం ఉండేది.
1954 - అప్పుడు ఘంటసాల కన్యాశుల్కం, మాయాబజారు, మొదలయిన చిత్రాలకు సంగీత దర్శకత్వం చేస్తున్న రోజులు. ఘంటసాల సంగీతం సమకూర్చిన చిత్రాలలో ఘంటసాలకు సహాయకుడిగా ఉన్నాడు సంగీతరావు. ఘంటసాల స్వరపరుస్తూన్నప్పుడు వాటికి నోట్స్ రాసి ఇవ్వడం, ఆర్కెష్ట్రాకి సూచనలు ఇవ్వడం చేసేవాడు సంగీతరావు.
మద్రాసులో వెంపటి చిన సత్యం చలనచిత్రాలలో నృత్య దర్శకుడిగా ఉండేవాడు. అంతే కాక కూచిపూడి ఆర్ట్ అకాడెమీ అనే సంస్థను స్థాపించి అనేకమంది విద్యార్థులకు నృత్య శిక్షణ ఇస్తూ ఉన్నాడు. ఘంటసాలకు సహాయకుడిగా ఉన్న సంగీతరావుకి, సత్యంకి మొదటిసారిగా పరిచయం ఏర్పడి క్రమంగా అది స్నేహంగా మారింది.
ఇతను నరసింహమూర్తిగా 1920 నవంబరు 2 తేదీన సీతారామశాస్త్రి, మంగమ్మలకు ప్రథమ సంతానంగా ఇప్పటి విజయనగరం జిల్లా, కిండాం అగ్రహారంలో జన్మించాడు. ఇతనికి ఆయపిళ్ళ లక్ష్మీనారాయణ, చెన్నమ్మ మాతామహులు. ఇతని ఇద్దరు సోదరులు పట్రాయని నారాయణమూర్తి, పట్రాయని ప్రభాకరరావులు.
1974 సంవత్సరానికి ఘంటసాలగారి అనారోగ్యం, చిత్రసీమలో సంగీత దర్శకుడిగా ఆయన చిత్రాల సంఖ్య తగ్గిపోవడం వలన సంగీతరావు కూడా ఆర్థికంగా కొంత ఇబ్బందికర పరిస్థితులను ఎదుర్కొన్నాడు. అప్పటికే చిత్రసీమలో వెంపటి చినసత్యంతో ఏర్పడిన పరిచయం సంగీతరావు జీవితాన్ని మలుపు తిప్పింది.
మంచి చిత్రకారుడు కావల్సిన రాజన్ బాబు కుంచె నుంచి కెమేరాకు పరిణతి చెందిన వైనం ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. బాల్యం నుంచి చిత్రకళ పై మక్కువ ఉన్న రాజన్, 7వ తరగతి చదువుతున్నప్పుడు తన కజిన్ బహుకరించిన సాధారణ కొడాక్ 620 కెమేరాతో తీసిన చిత్రాలు పెక్కుమంది ప్రశంసలు అందుకొని రాజన్ లోని ఛాయాగ్రాహకుడిని వెలికి తీసింది. హైదరాబాదులోని . లో కమర్షియల్ ఆర్ట్ లో డిప్లొమా కోర్స్ లో చేరిన సమయం లో, రాజన్ బాబు ప్రఖ్యాత ఛాయాగ్రహకుడు దివంగత రాజా త్రయంబక్ రాజా బహదూర్ ను కలవటం జరిగింది. రాజా త్రయంబక్ రాజ్ రాజన్ ను కుంచె స్థానంలో కెమేరా పట్టుకోమన్న సలహా రాజన్ జీవితాన్ని మలుపు తిప్పింది. 5 సంవత్సరాల డిప్లొమా చేసి, కళాశాలలో విలక్షణమైన తరగతి లో ఉత్తీర్ణుడయి, కళాశాల యాజమాన్యం మెప్పు పొంది అదే కళాశాలలో అధ్యాపకుడిగా చేరాడు. తరువాత ఇక్రిశాట్ లో సైంటిఫిక్ ఫొటొగ్రాఫర్ గా పనిచేశాడు. 1978 లో తన ఫొటో స్టుడియో స్థాపించి, దరిమిలా ' ప్రారంభించి ఎందరో విద్యార్థులను నిపుణులైన ఛాయాగ్రాహకులుగా తీర్చిదిద్దాడు.
డిజిటల్ ఛాయాగ్రహణానికి ముందు ఛాయాచిత్రాలు డార్క్‌రూం లోనే స్థిర రూపం దాల్చేవి. నెగటివ్ లు వృద్ధి చేయటానికి, స్థిరపరచడానికై రాజన్ తానే రూపొందించుకొన్న రసాయనిక సూత్రం పై ద్రవణాలు కలిపి డెవలపర్ తయారు చేసి, నెగటివ్ లను స్థిరపరిచేవాడు. ఈ విధానం లో, చిత్రం లో, నలుపు, తెలుపులను ప్రస్ఫుటంగా చూపే హైడ్రోక్వినాన్ లేకుండా కేవలం మెటాల్ తోనే ఫిల్మ్ ను వృద్ధిపరచి, స్థిరపరచి, నలుపు తెలుపులో ఎన్నో కళాఖండాలు సృష్టించాడు. ఇది రాజన్ ప్రతిభకు ఒక ఉదాహరణగా చెప్పవచ్చును. ఫొటొషాప్ లాంటి సాఫ్ట్వేర్లు లేని సమయంలో కూడా రాజన్ అద్భుతాలు చేశాడు తన కళా నైపుణ్యంతో. తన ఛాయాచిత్రాలను పలు మార్లు లో ప్రదర్శించి, పలువురి ప్రశంసలందుకున్నాడు. రాజన్ తీసిన నగ్న చిత్రాలలో రసికత ఉంటుంది కాని అసభ్యతకు చోటు లేదు. అందుకే అవి రసజ్ఞుల ప్రశంసలు పొందాయి.
దృశ్య ప్రధానమైన ఛాయాగ్రహణంలో పేరు తెచ్చుకొన్న బండి రాజన్ బాబు 1939, ఫిబ్రవరి 9 న కరీంనగర్ జిల్లా కోరుట్లలో జన్మించాడు. రాజన్ బాబంటే తొలుత గుర్తుకొచ్చేది అరకులోయల్లో తీసిన బొండా గిరిజన మహిళల ఛాయా చిత్రాలు ఇంకా న్యూడ్ ఛాయాచిత్రాలు. నలుపు తెలుపు ఛాయాగ్రహణంలో వెలుగు నీడలతో ఆడుకున్నాడు. చిన్న పిల్లలు మెట్లు ఎక్కుతున్న చిత్రంలో ఈ వెలుగు నీడల సౌందర్యం స్ఫుటంగా వ్యక్తమౌతుంది.
ఛాయాగ్రహణంలో రాజన్ తొక్కిన కొత్త పుంతలు తనకు దేశీయ, అంతర్జాతీయ గుర్తింపు తెచ్చింది. 1987లో నగ్న చిత్రాలపై ఛాయాచిత్ర కళాకృతులను సమర్పించి రాయల్ ఫోటోగ్రఫీ సొసైటీ ఫెలోషిప్ పొందాడు. . కార్యదర్శిగా ఉంటూ, భగవాన్ దాస్ తర్వాత అనే ఛాయాగ్రాహక పత్రికకు సంపాదకత్వం వహించాడు.
ఈ గ్రామ పంచాయితీ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రము, తిరుపతి జిల్లా, నారాయణవనం మండలం. లోని ఒక చిన్న ఉన్నతమైన పంచాయితీ.
పైన తెలిపిన దేవతలపై పూర్తి నమ్మకముంచిన గ్రామస్థులు ఈ గ్రామం. నకు నైనారు కండ్రిగ అను పేరుపెట్టుకునట్లు గ్రామ పెద్దల నుండి తెలియవచ్చింది.
ఇంజనీరింగ్ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా ప్రపంచములో ఒక స్థానమును నిలబెట్టుకోవడం, ఇంజనీరింగ్ శాస్త్ర , సాంకేతిక పరిజ్ఞానము అందిచడములో అంతర్భాగముగా ప్రభుత్వం, విద్యాసంస్థలు , పరిశ్రమలు , ఇంజనీర్లు, విద్యార్థులు, సాంకేతిక అభివృద్ధి నిపుణులను నిమగ్నం చేసే విధంగా ప్రజా ప్రయోజనంలో కీలక సాంకేతిక సంబంధిత సవాళ్లను పరిష్కరించడంలో సహాయపడడం , ఇందులో భాగము గా ప్రపంచములో వృత్తి సంభందిత సభ్యులను, విద్యార్థులకు చందా దారులుగా ఉండే విధముగా ప్రోత్సహించడం తద్వారా వారు తమ ఆలోచనలను పంచుకోవడం , విషయపరిజ్ఞానమును అందిచడం, వివిధ ప్రాజెక్టులలో భాగస్వామ్యము కావడం, తమ రచనలను ప్రచురణ చేయడం , వీటితో మానవ మేధస్సుకు నైపుణ్యత ప్రపంచ వ్యాప్తముగా అందరికి చేరవేయడం వంటి ఉద్దేశ్యములను కలిగి ఉన్న సంస్థ . అమెరికన్ సొసైటీ ఆఫ్ మెకానికల్ ఇంజనీర్స్ సంస్థకు ప్రపంచ వ్యాప్తముగా 1,00,000 పై బడి సభ్యత్వసంఖ్య , 140 దేశాలు సంస్థలో సభ్యత్వము కలిగి ఉండటం , సంవత్సరములో 25 సమావేశాలు చేయడం , 200 పైగా సాంకేతిక కోర్స్ లు అందిస్తున్నది.
అమెరికన్ సొసైటీ ఆఫ్ మెకానికల్ ఇంజనీర్స్ స్థాపన నుండి ప్రమాణాలపై చర్చలు జరిగాయి అవి డ్రాయింగ్ చిహ్నాలు, లైన్ షాఫ్టింగ్,మెషిన్ స్క్రూలు, డ్రాయింగ్ బోర్డులు.పెరుగుతున్న పారిశ్రామికీకరణతో,
పరస్పర మార్పిడి లేకపోవడం కూడా ఒక సమస్యగా మారింది. ఒక ప్రామాణికత అవసరాన్ని ఇంజనీర్లు గ్రహించి ,సురక్షితంగా ఉండే ప్రమాణాలు , కొలతలపై 1883 లో ఒక కమిటీని ఏర్పాటు చేశారు. పరీక్ష కోడ్ 1884 లో ప్రచురించబడింది అది యొక్క మొదటి ప్రమాణంగా మారింది. ఈ కోడ్ లో పైపులు, పైపు దారాలను సొసైటీ నిర్ణయించింది ఇవి ప్రామాణికంగా ఉండాలి , ప్రమాణాలు ఉండాలి. పైపు "పైపు తయారీదారులు , పైపు వినియోగదారుల ప్రతినిధులతో" ఉండాలి. ప్రామాణికతను సాంకేతికను నిర్వచిస్తే ఇవి ఒక మార్గదర్శకాల సమితిగా నిర్వచించవచ్చు- ఈ ప్రమాణాలను స్వచ్ఛందంగా పరిగణించబడతాయి ఎందుకంటే అవి మార్గదర్శకాలుగా పనిచేస్తాయి.
ప్రపంచ సవాళ్లకు పరిష్కారాలను అభివృద్ధి చేయడానికి గ్లోబల్ ఇంజనీరింగ్ సమాజమునకు సహాయపడుతుంది. 1880 లో స్థాపించ బడిన అమెరికన్ సొసైటీ ఆఫ్ మెకానికల్ ఇంజనీర్స్ ఒక లాభాపేక్షలేని వృత్తి సంబంధమైన సంస్థ. సమాజంలో ఇంజనీయర్ల పాత్రను ప్రోత్సహిస్తూ, అన్ని ఇంజనీరింగ్ విభాగాలలో సహకారం, జ్ఞానం పంచుకోవడం, నైపుణ్య అభివృద్ధి ఈ సంస్థ మొదటి ప్రధాన్యం , లక్ష్యం . అమెరికన్ సొసైటీ ఆఫ్ మెకానికల్ ఇంజనీర్స్ వారి సంకేతాలు ,ప్రమాణాలు , ప్రచురణలు, సమావేశాలు, నిరంతర విద్య, వృత్తిపరమైన అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు సాంకేతిక పరిజ్ఞానం తొ ప్రపంచాన్ని అభివృద్ధి చేయడానికి ఒక పునాదిని అందిస్తాయి.
అమెరికన్ సొసైటీ ఆఫ్ మెకానికల్ ఇంజనీర్స్ అనే ప్రొఫెషనల్ సంస్థ, 1880లో స్థాపించబడి మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్, తత్సంబంధిత రంగాలలో పరిశోధనలు చేయుట, అవగాహన కృషి చేయుట, ప్రమాణాలనేర్పరచుట వంటి ఆశయాలు కలిగియున్నది. మొదట్లో ఉత్తర అమెరికాకే పరిమితమైన ఈ సంస్థ, తర్వాతర్వాత అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు పొందింది. ఈ సంస్థ నిర్మించిన ప్రమాణాలనే దాదాపుగా అన్ని ప్రపంచ దేశాలూ వాడుతున్నాయి.
అమెరికన్ సొసైటీ ఆఫ్ మెకానికల్ ఇంజనీర్స్, ఇంటర్నేషనల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇంటర్ డిసిప్లినరీ ఇంజనీర్స్ ను ఏర్పాటు చేసింది. ఇది గృహ వ్యాపార సంస్థలకు లాభదాయక అనుబంధ సంస్థ, కొత్త , వినూత్న ఉత్పత్తులు, సేవలను , సాంకేతికతలను ఇంజనీరింగ్ రంగములో తీసుకురావడం దీని ఉద్దశ్యం.
ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1951 ప్రకారం ఒక వ్యక్తి, ఆ రాష్ట్రంలోని ఏదైనా శాసనసభ నియోజకవర్గానికి ఓటరుగా నమోదై ఉండాలి.
శాసనసభ సభ్యుడు కాదలచిన వ్యక్తి భారత ప్రభుత్వం లేదా భారత రాష్ట్రానికి చెందిన మంత్రి పదవి మినహా మరే ఇతర రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలోనూ లాభదాయక పదవిలో ఉండకూడదు.
శాసనసభ సభ్యుడుగా ఉన్న వ్యక్తి ఏదైనా నేరానికి పాల్పడకూడదు, 2 సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జైలు శిక్ష అనుభవించఉండరాదు
శాసనసభ సభ్యుడు కాదలచిన వ్యక్తి ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం, 1951 ప్రకారం, కోర్టు చేత దోషిగా నిర్ధారించబడితే, లేదా ఏదైనా ప్రత్యేక సందర్భంలో దోషిగా తేలితే ఆ వ్యక్తి ఎమ్మెల్యేగా ఉండలేరు.
శాసనసభ సభ్యుడు భారత ప్రభుత్వ వ్యవస్థలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు చెందిన శాసనసభకు రాష్ట్ర జనాభాను బట్టి నిర్దిష్ట సంఖ్యలో నియోజకవర్గాలు ఉంటాయి. రాష్ట్ర శాసనసభకు జరిగిన ఎన్నికలలో శాసనసభ నియోజకవర్గ ఓటర్లు ఎన్నుకున్న ప్రతినిధిని శాసన సభ్యుడు లేదా శాసనసభ సభ్యుడు అని అంటారు. ప్రతి శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి, ప్రజలు ఒక ప్రతినిధిని ఎన్నుకుంటారు.ఎన్నికైన ప్రతినిధులు ఆరాష్ట్ర శాసనసభ సభ్యుడవుతారు.ఈ శాసనసభ్యుడు తను ఎన్నుకోబడిన శాసనససభ నియోజక వర్గానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాడు. భారతదేశంలో ద్విసభలు ఉండే శాసనసభ సభ్యులు, భారత పార్లమెంటు లోక్‌సభలో ప్రతి పార్లమెంటు సభ్యుడికి ప్రతి రాష్ట్రానికి ఏడు నుంచి తొమ్మిది మంది ఎమ్మెల్యేలు ఉంటారు.భారత కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలైన, ఢిల్లీ శాసనసభ, జమ్మూ కాశ్మీర్ శాసనసభ, పుదుచ్చేరి శాసనసభ ఈ మూడు రాష్ట్రాలలో ఏకసభ్య శాసనసభ సభ్యులు కూడా ఉన్నారు.
శాసనసభ అతి ముఖ్యమైన పని చట్ట తయారీ. భారత రాజ్యాంగం - ఏడవ షెడ్యూల్ ద్వారా నిర్వచించినట్లుగా, జాబితా , జాబితా లోని అన్ని అంశాలపై చట్టాలను రూపొందించడానికి ఎమ్మెల్యేలకు అధికారం ఉంది. వాటిలో కొన్ని పోలీసు, జైళ్లు, నీటిపారుదల, వ్యవసాయం, స్థానిక ప్రభుత్వాలు, ప్రజారోగ్యం, తీర్థయాత్రలు, శ్మశానవాటికలు మొదలైనవి. పార్లమెంటు, రాష్ట్రాలు చట్టాలు చేయగల కొన్ని అంశాలు విద్య, వివాహం, విడాకులు, అడవులు, అడవి జంతువుల, పక్షులు రక్షణ మొదలగునవి.
కార్యనిర్వాహక పర్యవేక్షణ కూడా ఉంది.ఎగ్జిక్యూటివ్ అమలు చేసే అన్ని కార్యక్రమాలు, పథకాలను శాససభ్యులు పర్యవేక్షిస్తారు లేదా పరిశీలిస్తారు.దీని అర్థం వారు కేవలం లబ్ధిదారుల జాబితాలు, గృహాలను ఆమోదించే కమిటీలలో కూర్చుని స్థానిక ప్రాంత అభివృద్ధి నిధులను ఎలా ఖర్చు చేస్తున్నారో నిర్ణయిస్తారు. ప్రభుత్వ కార్యనిర్వాహక శాఖ తన పనిని బాధ్యతాయుతంగా, ప్రతిస్పందనగా, పారదర్శకంగా, నిష్పాక్షికంగా, రాజకీయ కార్యనిర్వాహక నిర్ణయాలకు అనుగుణంగా ఉండేలా చూడాలని వారు భావించవచ్చు.
అసెంబ్లీ, ఎమ్మెల్యేల తదుపరి ముఖ్యమైన పాత్ర ఆర్థిక బాధ్యత. శాసనసభ రాష్ట్ర ఆర్ధికవ్యవస్థపై నియంత్రణను కలిగి ఉంది. అధికారంలో ఉన్న ప్రభుత్వం సమర్పించిన బడ్జెట్‌ను ఆమోదించాలి.పరిపాలన వ్యాపారం కోసం తగినంతగా లేదా తగిన విధంగా డబ్బు కేటాయించబడిందని నిర్ధారించుకోవాలి.
భారత రాజ్యాంగంలోని కొన్ని భాగాలను పార్లమెంటు, సగం రాష్ట్ర శాసనసభల ఆమోదంతో సవరించవచ్చు.ఆ విధంగా రాజ్యాంగ సవరణ ప్రక్రియలో రాష్ట్ర శాసనసభలు తరుపున శాసనసభ్యులు కీలక పాత్ర ఉంది.
భారత రాష్ట్రపతిని ఎన్నుకోవడంలో రాష్ట్ర శాసనసభ తరపన శాసన సభ్యులు కీలక పాత్ర పోషిస్తారు.శాసనసభలో ఎన్నికైన సభ్యులు, పార్లమెంటుకు ఎన్నికైన సభ్యులతో ఈ ప్రక్రియ జరుగుతుంది.
నూనె గింజలలోని, నూనెగింజల నుండి ఎక్సుపెల్లరులు అనేయంత్రాల ద్వారా తీస్తారు. అయిల్‍కేకులో ఇంకను మిగిలివున్న నూనెశాతాన్ని లెక్కింగుటకు సాక్సుహెలెట్ ఎక్సుట్రాక్షన్ పద్ధతిలో నూనెశాతాన్ని కనుగొనెదరు .నూనెలన్నియు హైడ్రొకార్బన్ ద్రావణులలో సులభంగా కరుగులక్షణాన్ని కలిగివున్నయి.ఈథర్‍, పెట్రొలియంఈథర్‍, బెంజిన్‍, అసిటోన్, హెక్సెన్ వంటి ద్రావణులలో నూనెలన్నియు కరుగును. అందుచే ప్రయోగశాలలో పెట్రొలియం ఈథర్ లేదా యిథైల్ ఈథర్ లేదా హెక్సెనును ద్రావణిగా ఉపయోగించి నూనెగింజల నుండి నూనెను తీసి, నూనెశాతాన్ని లెక్కించెదరు. నూనెగింజల నుండి యధాతదంగా నూనెను ద్రావణిలోకరగించడం కష్టం. అందుచే నూనెగింజలను ముందుగా చేతిగ్రైండరు లేదా మిక్సిలో పౌడరుగాచేసి, తరువాత దిగువ పేర్కొన్న ప్రయోగపద్ధతిలో నూనె తీయుదురు.
యుక్తవయసుకు వచ్చిన సన్నీలియోన్ మోడల్ గా ఎదగాలనుకుంది. 1999 లో గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసి పీడియాట్రిక్ నర్సుగా శిక్షణ తీసుకుంది. ఈ దశలో వివస్త్రణ అవుతూ నాట్యం చేసే మరో యువతి పరిచయమైంది. తన ద్వార్ జాన్ స్టెవెన్స్ అనే ఏజెంట్ పరిచయమయ్యాడు. అతని ద్వారా పురుషుల పత్రిక అయిన పెంట్ హౌస్ లో పనిచేసే 'జె అలెన్' ను ముఖాముఖి కలిసిన తర్వాత ఎడల్ట్ ఇండస్ట్రీ పై అపోహలు తొలగిపోయాయి. క్రమేణా చెరి, హై సొసైటి, స్వాంక్, లెగ్ వరల్డ్, హస్లర్, క్లబ ఇంటర్నేషనల్ వంటి అడల్ట్ పత్రికల్లో పూర్తి నగ్నంగా ఫోజులిచ్చింది. 2003 సంవత్సరానికి 'పెంట్ హౌస్ పెట్ ఆఫ్ ది ఇయర్' అవార్డును గెల్చుకొంది. 2005 లో నీలి చిత్ర పరిశ్రమలోకి ప్రవేశించి నటిగా ఎ.వి.యన్ అలల్ట్ ఇండస్ట్రీ అవార్డు సాధించింది. తర్వాత స్వయంగా ప్రొడక్షన్ కంపెనీ ప్రారంభించింది. ఇటీవల 2011 లో జరిగిన బిగ్ బాస్ 5 వంటి రియాలిటీ షోలో పాల్గొన్న సన్నీలియోన్ బాలీవుడ్ నటిగా అవకాశమందుకొన్నది. జిస్మ్ 2 ఈమె మొదటి హీందీ చిత్రం. ఈమె ఈ క్రింది ఇవ్వబడిన నీలి చిత్రాలలో నటించింది.
సన్నీలియోన్ భారతీయ సంతతికి చెందిన సినీనటి. తండ్రి టిబెట్ లో పుట్టిన సిక్కు మతస్తుడైనా ఆయన ఢిల్లీలో పెరిగాడు. ఈమె తల్లి హిమాచల్ ప్రదేశ్ వాస్తవ్యురాలు. 1981 మే 13 న జన్మించిన ఈమె అసలు పేరు కరేన్ మల్హోత్రా. ఈమె పుట్టక ముందే తల్లిదండ్రులు కెనడా దేశంలో స్థిరపడ్డారు. సన్నీలియోన్ చిన్నతనంలో పాటలు పాడటం, డాన్స్ చేయడం, హార్స్ రైడింగ్, కుక్క పిల్లలని ఇష్ట పడేది. చిన్నతనం నుండి సన్నీలియోన్ స్వేచ్ఛగానే పెరిగింది. పదకొండు ఏళ్ల వయసులో తన బాయ్ ఫ్రెండ్ తొలి ముద్దును రుచిచూసింది . పద్నాలుగేళ్ళ వయసులో నానమ్మ ఒత్తిడి వీరు కుమార్తెను తీసుకొని తల్లిదండ్రులు కాలిఫోర్నియాకు వెళ్ళారు. పదహారేళ్ళ వయసులో తన బాయ్ ఫ్రెండ్ కు కన్యత్వాన్ని అర్పించిన సన్నీలియోన్ పద్దెనిమిదేళ్ళ వయసులో తాను బై సెక్సువల్ అను గుర్తించింది.
హాలీవుడ్ నీలిచిత్ర ప్రపంచంలో ప్రపంచ ప్రఖ్యాతినొంది, 2 అనే హిందీ చిత్రంతో బాలీవుడ్ చిత్రసీమలోకి ప్రవేశించి వార్తల్లోకెక్కిన ప్రముఖ తార సన్నీలియోన్.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి పామర్రులో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పామర్రులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల గుడ్లవల్లేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల విజయవాడలోను, పాలీటెక్నిక్‌ పామర్రులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల గుడివాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పామర్రులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
అద్దాడలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
శ్రీ అరవింద ఇంటెగ్రల్ ఇంగ్లీష్ మీడియం హైస్కూల్:- అడ్డాడ గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని ఈ పాఠశాల 22వ వర్షికోత్సవం, 2015, డిసెంబరు-5వ తేదీనాడు నిర్వహించారు.
రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.
సాధారణ ఉష్ణోగ్రత వద్ద వ్యాక్సు లు మిథైల్ యిథైల్ కిటోన్ లో కరుగవు.అవక్షేపంగా ఏర్పడును. ఇలా ఏర్పడిన అవక్షేపాన్ని ఫిల్టరు ద్వారా వేరుచేసి వ్యాక్సు శాతాన్ని లెక్కించెదరు.
మెగ్నటిక్ హిటారు: తగు ఉష్ణోగ్రత వరకు వేడి చేయునది. ఈ హీటరులో స్టిర్రరు అవసరంలేకుండా బీకరులోని నూనెను కలియబెట్ట వచ్చును.
ఒక వృత్తంలో కేంద్రం గుండా పోవు జ్యాను వ్యాసము అంటారు. వృత్తము అనగా ఒక సమతలంలో ఒక స్థిర బిందువు నుండి సమాన దూరంలో గల బిందువుల సమితి. వృత్తం పై గల బిందువుల నుండి సమాన దూరంలో గల స్థిర బిందువును కేంద్రము అంటారు. వృత్తం పై ఏవేని రెండు బిందువులను కలిపిన రేఖాఖండమును వృత్త జ్యా అంటారు. వృత్తమునకు అనేక జ్యాలు గీయవచ్చు. అన్ని జ్యా లలో కేంద్రం గుండా పోవు జ్యా అతి పెద్ద జ్యా అవుతుంది. దీనిని వ్యాసము అంటారు. వృత్తమున అనంతమైన వ్యాసములు గీయవచ్చు. అన్ని వ్యాసముల కొలతలు సమానంగా ఉంటాయి. వ్యాసమును ఆంగ్లంలో "డయామీటర్" అంటారు. దీన్ని ""తో సూచిస్తారు.
వృత్త వ్యాసం పరిధి వద్ద చేయు కోణం 90 డిగ్రీలు లేదా సమకోణం. అనగా వృత్తం పై ఏదేని బిందువుతో వ్యాసం యేర్పరచు త్రిభుజం సమకోణ త్రిభుజం అవుతుంది.
వృత్త వ్యాసం అనునది గ్రీకు పదమైన నుండి గ్రహింపబడింది. గ్రీకు భాషలో - అనగా మధ్యచ్చేదం , అనగా కొలత. అని అర్థం. ప్రస్తుతం వృత్త వ్యాసం యొక్క పొడవును కూడా "వ్యాసము" అని పిలుస్తారు.
ఒక కుంభాకార ఆకారము గల తలంలో వ్యాసము అనగా దాని పరిధి వద్ద ఎదురెదురుగా సమాంతరంగా గీయబడిన స్పర్శరేఖ ల మధ్య గల గరిష్ఠ దూరం.
వృత్తం పైని ఏ రెండు బిందువులనైనా కలిపే రేఖా ఖండాన్ని ఆ వృత్తం యొక్క జ్యా అంటారు. వృత్త కేంద్రం గుండా పోయే జ్యాను ఆ వృత్తం యొక్క వ్యాసం అంటారు. వృత్తం యొక్క చుట్టుకొలత లోని ఒక భాగాన్ని చాపం అంటారు. చాపం యొక్క రెండు కొసలను కలిపే సరళ రేఖని జ్యా అంటారు. జ్యాను ఆంగ్లంలో చోర్డ్ అంటారు.
గోళం అనగా ఒక స్థిర బిందువు నుండి సమాన దూరంలో ఉన్న అంతరాళంలో గల అన్ని బిందువుల సమితి. గోళం పై గల అనంతమైన బిందువులకు సమాన దూరంలో గల స్థిర బిందువు గోళ కేంద్రము అవుతుంది. ఆ కేంద్రం గుండా పోతూ గోళం యొక్క తలంపై ఏవేని రెండు బిందువుల మధ్య దూరము గోళ వ్యాసము అవుతుంది.
వృత్తం ఏవేని రెండు బిందువులను కలుపు రేఖా ఖండం కేంద్రం గుండా పోతే దానిని వ్యాసం అంటారు. వ్యాసంలో సగ భాగమును వ్యాసార్థం లేక అర్థ వ్యాసము అంటారు. దీనిని ఆంగ్లములో "" అంటారు. దీనిని ""తో సూచిస్తారు.
ఒక చెట్టు యొక్క కాండము స్థూపాకారములో ఉంటుంది. దాని మధ్యచ్చేదం వృత్తాకారంగా ఉండును. ఆ ఆకారం యొక్క వ్యాసము ఆ చెట్టు యొక్క వ్యాసము అవుతుంది.
ఒక మనిషి చక్కగా నిలబడి అతని ఛాతి ఎత్తు వద్ద చెట్టు యొక్క చుట్టుకొలత లేక అడ్డుకొలతను కొలుస్తాడు. ఈ విధంగా చెట్టును కొలవడాన్ని ఛాతి ఎత్తు వద్ద అంటారు.