polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
మోంటెనెగ్రో "10 టాప్ హాట్ స్పాట్స్ ఆఫ్ 2009"లో కూడా యాహూ ట్రావెల్ చేత సందర్శించబడిందని పేర్కొంది. "ఇది ప్రపంచంలోనే వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న రెండవ వేగవంతమైన పర్యాటక విఫణిగా "గా పేర్కొంది. ప్రతి సంవత్సరం లియోలీ ప్లానెట్ వంటి ప్రతిష్ఠాత్మక పర్యాటక మార్గదర్శకులు గ్రీస్, స్పెయిన్ , ఇతర ప్రపంచ పర్యాటక ప్రదేశాలతోపాటు అత్యుత్తమ పర్యాటక కేంద్రాల జాబితాలో ఉంది.
మోంటెనెగ్రో పర్వతాలు ఐరోపాలో అత్యంత కఠినమైన భూభాగాలను కలిగి ఉన్నాయి. ఇవి 2,000 మీటర్లు ఎత్తులో ఉన్నాయి. దేశం గుర్తించదగిన శిఖరాల్లో ఒకటి డర్మిటర్ పర్వతాలలో బాబ్టోవ్ కుక్ ఇది 2,522 ఎత్తుకు చేరుకుంటుంది. పశ్చిమ దేశాలలోని హైపర్హూమ్ వాతావరణం వలన మోంటెనెగ్రిన్ పర్వత శ్రేణులు గత హిమనదీయ కాలంలో బాల్కన్ ద్వీపకల్పంలో అత్యంత మంచుతో కప్పబడిన భాగాలుగా ఉన్నాయి.
ప్రధాన జాతి సమూహాలు మోంటెనెగ్రిన్స్ , సెర్బ్స్ , ఇతరులు బోస్నిక్స్ , అల్బేనియాస్ , క్రోయాట్స్ . "మోంటెనెగ్రిన్స్" , "సెర్బ్స్" సంఖ్యలో సంభవించే మార్పులు ఒక్కొక జనాభాగణనలో విస్తృతమైన మార్పులు తెస్తుంది. ప్రజలు గుర్తించే విధానం, అనుభవం, వ్యక్తం చేయడం, వారి గుర్తింపు , జాతి అనుబంధం వంటివాటిలో మార్పులు జరుగుతుంటాయి.
మోంటెనెగ్రో పెద్ద కార్స్ట్ ప్రాంతం సాధారణంగా సముద్ర మట్టానికి 1,000 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది; అయితే కొన్ని భాగాలు 2,000 మీ ఎత్తు మౌంట్ ఓర్జెన్ , తీరప్రాంతాలలో సున్నపురాయి శ్రేణులలో అత్యధిక మాసిఫ్ ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. 500 మీ ఎత్తైన జీటా నదీ లోయ అత్యల్ప విభాగంలో ఉంది.
2006 ప్రజాభిప్రాయ పర్యవేక్షణ కొరకు యూరోప్ బృందం, ఆర్గనైజేషన్ ఫర్ సెక్యూరిటీ అండ్ కోపరేషన్ , మొత్తం 3,000 మంది పరిశీలకులు దేశీయ పరిశీలకులు పాల్గొన్నారు. 2006జూన్ 3 న మాంటెనెగ్రిన్ పార్లమెంట్ మాంటెనెగ్రో స్వాతంత్ర్యాన్ని ప్రకటించింది. ప్రజాభిప్రాయ ఫలితాన్ని అధికారికంగా నిర్ధారిస్తుంది. సెర్బియా ప్రకటనకు అభ్యంతరం లేదు.
1910 నాటికి మోంటెనెగ్రో ఒక సామ్రాజ్యంగా మారింది. 1912 , 1913 లలో బాల్కన్ యుద్ధాల ఫలితంగా సెర్బియా మద్య ఒక సాధారణ సరిహద్దు స్థాపించబడింది. షాకోదర్ కొత్తగా సృష్టించిన అల్బేనియాకు మోంటెనెగ్రో ప్రస్తుత రాజధాని నగరం, పోడ్గోరికా అల్బేనియా , యుగోస్లేవియాల మద్య పాత సరిహద్దుగా ఉంది.
అధికారం కొరకు ప్రముఖుల మద్య జరిగిన పోరాటం కారణంగా సామ్రాజ్యం బలహీనపడింది. 1186 నాటికి ఇది స్టెఫాన్ నెమాంజా చేత జయించబడి జెట్టా అనే ప్రావింస్ పేరుతో సెర్బియా రాజ్యంలో చేర్చబడింది. 14 వ శతాబ్దం రెండవ అర్ధభాగంలో సెర్బియన్ సామ్రాజ్యం కుప్పకూలిన తరువాత అత్యంత శక్తివంతమైన జీతన్ కుటుంబం, బాలిషీస జీటా సార్వభౌమ అధికారి అయ్యాడు.
మోంటెనెగ్రో సరిహద్దులో సెర్బియా, కొసావో , అల్బేనియా, పశ్చిమ బాల్కన్ ద్వీపకల్పంలోని కార్‌స్ట్స్ విభాగం అత్యధిక ఎత్తైన శిఖరాలు , సముద్రతీర మైదానం వెడల్పు 1.5 సగం కిలోమీటర్ల ) ఉంటుంది. ఈ మైదానం ఉత్తరాన హఠాత్తుగా ఇక్కడ మౌంట్ లోవ్కెన్ , మౌంట్ ఓర్జెన్ బే ఆఫ్ కోటర్ ప్రవేశద్వారం వద్ద ఆగిపోతుంది.
మాంటెనెగ్రో యుద్దవీరుల వంశాలచే నియంత్రించబడిన భూభాగాలను కలిగిఉంది. చాలా వంశాలు ఒక నాయకుడు ను కలిగి ఉండేవారు. అతను తన పూర్వీకుడిగా ఒక నాయకునిగా నిరూపించబడని పక్షంలో ఈ బిరుదును పొందలేడు. జూలై 12 న సెంటెంజెలో మోంటెనెగ్రిన్ వంశాల అసెంబ్లీ ప్రతి సంవత్సరం జరిగాయి , ఇందులో వంశం అయినా పాల్గొనవచ్చు.
మేలో యుగోస్లేవియా కమ్యూనిస్టు పార్టీ మాంటెనెగ్రిన్ శాఖ జూలై మధ్యకాలంలో ప్రణాళికలు చేపట్టడానికి సన్నాహాలు ప్రారంభించింది. కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ , దాని యూత్ లీగ్ సభ్యులు 6,000 మంది గెరిల్లా యుద్ధానికి సిద్ధం చేయబడ్డ చేరారు. నాజీ-ఆక్రమిత ఐరోపాలో మొదటి సాయుధ తిరుగుబాటు 1941 జూలై 13 న మోంటెనెగ్రోలో జరిగింది.
15 వ శతాబ్దంలో సమకాలీన మోంటెనెగ్రోలో ప్రజలు అధికంగా " క్రాస్ గోరా " అని పిలువబడ్డారు. వాస్తవానికి ఇది " పేస్టొవిచి " పాలనలో ఉన్న ఒక చిన్న భూభాగాన్ని మాత్రమే సూచిస్తుంది. కానీ క్రోనోజివిక్ ఉన్నత కుటుంబం ఎగువ జీటాలో అధికారం తీసుకున్న తర్వాత ఈ పేరు చివరికి విస్తృతంగా పర్వత ప్రాంతానికి ఉపయోగించబడింది.
1991-1995 లో బోస్నియా యుద్ధం , క్రొయేషియన్ యుద్ధం సమయంలో మోంటెనెగ్రిన్ పోలీసులు , సైనిక దళాలు క్రొయేషియాలోని డబ్రోవ్నిక్ మీద దాడులలో సెర్బియన్ సైనికులు చేరారు. ఎక్కువ భూభాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవటాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకున్న ఈ కార్యకలాపాలు మానవ హక్కుల భారీ స్థాయి ఉల్లంఘనల స్థిరమైన నమూనాను కలిగి ఉన్నాయి
మోంటెనెగ్రిన్ సైనిక వ్యూహం సాధారణమైనది కానీ సమర్థవంతమైనది: ఒట్టోమన్లు ​​5,000 మంది సైనికులతో వచ్చినట్లయితే, మాంటెనెగ్రిన్స్ శక్తిని తట్టుకోగలిగారు; మాంటెనెగ్రిన్ల కంటే ఒట్టోమన్లు ​​ఎక్కువమంది ఉంటే మోంటెనెగ్రిన్లు అన్నింటినీ కాల్చివేస్తారు, పర్వతాలకి లోతుగా తిరోగమించిన శత్రువు ఆకలితో అలమటిస్తారు.
మోంటెనెగ్రో ఒక సుందరమైన తీరం , పర్వతమయమైన ఉత్తర ప్రాంతం రెండింటిని కలిగి ఉంది. 1980 లలో దేశం ఒక ప్రసిద్ధ పర్యాటక ప్రదేశంగా అభివృద్ధి చెందింది. అయినప్పటికీ 1990 లలో పొరుగు దేశాలలో యుగోస్లావ్ యుద్ధాలు పర్యాటక రంగ పరిశ్రమలో వైఫల్యంతో కొన్ని సంవత్సరాలు మోంటెనెగ్రో చిత్రం దెబ్బతిన్నాయి.
ప్రపంచ బ్యాంక్ ఈదేశాన్ని ఎగువ మధ్య-ఆదాయ దేశంగా వర్గీకరించింది. మోంటెనెగ్రో యురోపియన్ యూనియన్, నాటో, ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ, ఐరోపాలో భద్రత , సహకార సంస్థ, యూరోప్ కౌన్సిల్, సెంట్రల్ యూరోపియన్ ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్ , యూనియన్ ఫర్ మెడిటరేనియన్ వ్యవస్థాపక సభ్యదేశంగా ఉంది.
సెర్బ్స్, క్రోయాట్స్ , స్లోవేనేల సామ్రాజ్యంలో సెటిన్జే ఒబ్లాంక్, బుద్వా , బే ఆఫ్ కోటర్ చుట్టూ తీరప్రాంతాలను కలిపింది. 1929 లో మరింత పునర్నిర్మాణంలో ఇది నరేట్వా నదికి చేరుకుని యుగోస్లేవియా సామ్రాజ్యం " గ్రేట్ జీటా బానేట్లో భాగం "గా మారింది.
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో మాంటెనెగ్రో మిత్రరాజ్యాల అధికారంలో ఉంది. 1916 నుండి 1918 అక్టోబరు వరకు మాంటెనెగ్రోను ఆస్ట్రియా-హంగేరీ ఆక్రమించారు. ఆక్రమణ సమయంలో కింగ్ నికోలస్ దేశం విడిచిపెట్టాడు , బోర్డియక్‌లో ఒక ప్రభుత్వ-బహిష్కరణ ఏర్పాటు చేయబడింది.
నికోలస్ మనవడు సెర్బ్ కింగ్ " మొదటి అలెగ్జాండర్ " యుగోస్లేవ్ ప్రభుత్వం మీద ఆధిపత్యం చేశాడు. బానోవినా రాజ్యమును ఏర్పరచిన తొమ్మిది బానోవినాలలో జీటా ఒకటి. ఇది నేటి మోంటెనెగ్రో , సెర్బియా, క్రొయేషియా, బోస్నియా లలో కొంతభూభాగాలను కలిగి ఉంది.
మోంటెనెగ్రో రెండు అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాలను కలిగి ఉంది. పోడ్కోరికా విమానాశ్రయం , టివిట్ విమానాశ్రయం. ఈ రెండు విమానాశ్రయాలు 2008 లో 1.1 మిలియన్ ప్రయాణీకులకు సేవలు అందించాయి. మోంటెనెగ్రో ఎయిర్లైన్స్ మోంటెనెగ్రో జెండా క్యారియర్‌గా ఉంది.
అంతర్జాతీయంగా మాంటెనెగ్రో క్రొయేషియా, బోస్నియా , హెర్జెగోవినా, సెర్బియా, కొసావో , అల్బేనియా సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. ఇది అక్షాంశాల 41 నుండి 44 ఉత్తర అక్షాంశం , 18 నుండి 21 తూర్పు రేఖాంశం మధ్య ఉంటుంది.
మిత్రరాజ్యాలు యుగోస్లేవియా సామ్రాజ్యం మీద దాడి చేసి ఆక్రమించుకున్నాయి. మాంటెనెగ్రోను ఇటాలియన్ దళాలు ఆక్రమించాయి , మాంటెనెగ్రో ఒక బొమ్మ రాజ్యంగా స్థాపించబడింది.
బెల్గ్రేడ్ - బార్ రైల్వే మోంటెనెగ్రిన్ రైలు నెట్వర్క్ వెన్నెముక. ఈ రైల్వే నగరం నికోసిక్ - టిరానా తో పోడ్గోరికాలో ఉంది; అయితే ఇది ప్రయాణీకుల సేవకు ఉపయోగించబడదు.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
బాలబడి శృంగవరపుకోటలోను, ప్రాథమిక పాఠశాల నిమ్మలపాడులోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల గేటువలసలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల అనంతగిరిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల అనంతగిరిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల శృంగవరపుకోటలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి.
బావుల నీరు గ్రామంలో అందుబాటులో ఉంది.గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
దేవరబండలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
దేవరబండలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి పత్తికొండలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పత్తికొండలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల యెర్రకోటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల కర్నూలులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు ఆదోనిలోనూ ఉన్నాయి.
సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం ఆదోనిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కర్నూలు లోనూ ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఈశాటిని ఒక చిన్న ఆర్థిక వ్యవస్థతో అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశం. $ 9,714 అమెరికా డాలర్ల తలసరి జి.డి.పితో, ఇది దిగువ- మధ్యతరహా ఆదాయం కలిగిన దేశంలాగా వర్గీకరించబడింది. దక్షిణాఫ్రికా కస్టమ్సు యూనియను, " కామన్ మార్కెట్టు ఫర్ ఈస్టర్ను & సదరను ఆఫ్రికా సభ్యదేశంగా ఉంది. ప్రధాన స్థానిక వ్యాపార భాగస్వామి దక్షిణాఫ్రికా ఉంది. ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని నిర్ధారించడానికి ఈస్వాటిని కరెన్సీ " లిలన్గేని " ఎక్చేజి వెల దక్షిణాఫ్రికా ర్యాండుకు అనుగుణంగా ఉంది. ఈవాటిని ప్రధాన విదేశీ వ్యాపార భాగస్వాములుగా యునైటెడు స్టేట్సు, ఐరోపా సమాఖ్య ఉన్నాయి. దేశంలో
వ్యవసాయం, ఉత్పాదక రంగాలు ప్రజలలో అధిక భాగానికి ఉపాధి కల్పిస్తున్నాయి. ఈవాటిని దక్షిణాఫ్రికా డెవలప్మెంటు కమ్యూనిటీ, ఆఫ్రికా యూనియను, కామన్వెల్తు ఆఫ్ నేషన్సు, యునైటెడు నేషంసులో సభ్యదేశంగా ఉంది.
దేశ ప్రజలలో స్వాజీలు అధికంగా ఉన్నారు. వీరికి సిస్వాటి భాష వాడుక భాషగా ఉంది. వారు మూడవ న్వెనె నాయకత్వంలో 18 వ శతాబ్దం మధ్యలో వారీ రాజ్యాన్ని స్థాపించారు. స్వాజీ 19 వ శతాబ్దానికి చెందిన రెండవ మస్మాటి నుండి స్వాజి ప్రజలు, స్వాజీ దేశం తమ పేర్లను స్వీకరించాయి. ప్రస్తుత సరిహద్దులు 1881 లో ఆఫ్రికా కొరకు వలసరాజ్యాల పెనుగులాట మధ్యలో రూపొందించబడ్డాయి. రెండవ బోయెరు యుద్ధం తర్వాత 1903 నుండి ఈ రాజ్యం స్వాజీల్యాండు పేరుతో బ్రిటీషు సంరక్షకరాజ్యం అయింది. 1968 సెప్టెంబరు 6 న తిరిగి స్వాతంత్రాన్ని తిరిగి పొందడం వరకు ఇది కొనసాగింది. ఏప్రిల్ 2018 ఏప్రెలులో దేశం పేరు అధికారికంగా " కింగ్డం ఆఫ్ స్వాజీల్యాండు " నుండి " కింగ్డం ఆఫ్ ఈస్వాటిని " గా మార్చబడింది.
ప్రభుత్వం ఒక సంపూర్ణ డయామార్జిగా ఉంది. 1986 నుంచి గ్వెన్యాయమా మూడవ స్వాటి, డ్లొవుకాటి త్ఫోంబి ఫ్వాలాగా సంయుక్తంగా పాలించారు. మాజీ ప్రభుత్వాధికారి, దేశ ప్రధానమంత్రులు, దేశం పార్లమెంటులో రెండు సభల ప్రతినిధులను నియమిస్తారు. జాతీయ అగ్రగామి దేశం రిచ్యుయలు ఫెష్యూసు వార్షిక ఉహ్లాంగా ఆచారం సమయంలో అధ్యక్షత వహిస్తాడు. హౌసు ఆఫ్ అసెంబ్లీ, సెనేటూ మెజారిటీని నిర్ణయించడానికి ఐదు సంవత్సరాలకు ఎన్నికలు జరుగుతాయి. 2005 లో ప్రస్తుత రాజ్యాంగం స్వీకరించబడింది. ఆగస్టు, సెప్టెంబరు ఇంక్వాలా డిసెంబరు, జనవరిలో జరిగిన రాజ్యాధికార నృత్యాలు దేశం అత్యంత ముఖ్యమైన సంఘటనలుగా ఉన్నాయి.
దాని తరువాత పాలించిన రెండవ మస్వాటి పేరు నుండి స్వాజీల్యాండు అనే పేరు వచ్చింది. మూడవ కంగ్వాని పేరుతో పిలువబడిన కాంగ్వేని స్వాజిలాండుకు ఒక ప్రత్యామ్నాయ పేరుగా మారింది. తరువాత రాజును ఖొషి అని పిలిచారు. రెండవ స్వాటి స్వాజీల్యాండు పోరాట వీరులలో గొప్పవాడుగా ప్రఖ్యాతి వహించాడు. ఆయన దేశం వైశాల్యాన్ని రెండు రెట్లు చేసి ప్రస్తుత పరిమాణంలో విస్తరించాడు. ఎమాఖండ్జాంబిలి వంశాలు ప్రారంభంలో తరచుగా ప్రత్యేక ఆచారాలతో రాజకీయ హోదాలతో విస్తార స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన రాజ్యాలుగా ఉన్నాయి. వారి స్వయంప్రతిపత్తి విస్తరించింది. 1850 లలో వారిలో కొందరు దాడి చేసి వారిని అణచివేసిన తరువాత స్వాటిని ప్రాభవం ముగింపుకు వచ్చింది.
1973 ఎన్నికల తరువాత 1982 లో తన మరణం వరకు దేశాన్ని పాలించిన రాజు రెండవ సొబుజా మరణం తరువాత స్వాజీల్యాండు రాజ్యాంగం రద్దు చేయబడింది. రెండవ సొబూజా దాదాపు 83 సంవత్సరాలుగా స్వాజీల్యాండును పాలించాడు. దీనితో అతను సుదీర్ఘకాలం పాలించిన రాజుగా చరిత్ర సృష్టించాడు. ఆయన మరణం తరువాత 1984 వరకు రాజప్రతినిధిగా రాణి డీలివే షాంగ్వేను స్వాజీల్యాండును పాలించింది. 1984 లో లిఖోవో ఆమెను తొలగించి ఆమె స్థానంలో రాణి మాత నఫ్ఫోంబి తఫ్వాలా రాజప్రతినిధిగా నియమించబడింది. మూడవ మట్వాటి 1986 ఏప్రెలు 25 న రాజుగా కిరీటధారణ చేసాడు. స్వాజిలాండు ఇంగెనియమాగా గౌరవింపబడ్డాడు.
ఇది ఒక చిన్న భూపరివేష్టిత దేశం. ఈశాటిని ఉత్తర, పశ్చిమ, దక్షిణ సరిహద్దులలో దక్షిణాఫ్రికా, తూర్పు సరిహద్దులో మొజాంబిక్ ఉన్నాయి. ఈస్వాటిని వైశాల్యం 17,364 కిలోమీటర్లు. ఈస్వాటినిలో నాలుగు వేర్వేరు భౌగోళిక ప్రాంతాలున్నాయి. ఇవి నార్తు నుండి దక్షిణంవైపున ఎత్తును అనుసరించి నిర్ణయించబడతాయి. ఈవాటిని సుమారుగా 26 30 'దక్షిణ అక్షాంశం, 31 30'తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంటుంది. ఈశాటినిలో అనేక రకాల ప్రకృతి దృశ్యాలు ఉన్నాయి. మొజాంబికు సరిహద్దు వెంట పర్వతాలు తూర్పున ఉన్న సవన్నాలు, వాయువ్య ప్రాంతంలో వర్షారణ్యాలు ఉన్నాయి. గ్రేటు ఉసుతు నది వంటి అనేక నదులు దేశంలో ప్రవహిస్తున్నాయి.
ఎస్వాటినీ దక్షిణ ఆఫ్రికాలో ఒక భూపరివేష్టిత దేశం. గతంలో దీన్ని స్వాజిల్యాండ్ అని పిలిచేవారు. ఈశాన్య సరిహద్దులో మొజాంబిక్, ఉత్తర, తూర్పు దక్షిణ సరిహద్దులలో దక్షిణాఫ్రికా ఉంది. ఉత్తర సరిహద్దు, దక్షిణ సరిహద్దు మద్య దూరం 200 కిలోమీటర్లు , తూర్పుసరిహద్దు, పశ్చిమసరిహద్దు మద్య దూరం 130 కిలోమీటర్ల ఉంది. ఆఫ్రికాలోని అతి చిన్న దేశాలలో ఈస్వాటిని ఒకటి. అయినప్పటికీ దాని శీతోష్ణస్థితి, భౌగోళిక ఆకృతి వైవిధ్యంగా ఉంటాయి. చల్లని, పర్వత ప్రాంత హిగ్వెల్డు ప్రాంతంలో వేడి, పొడి వాతావరణం ఉంటుంది.
1963 నవంబరులో బ్రిటిషు వారు శాసన, ఎగ్జిక్యూటివు కౌన్సిళ్ళను స్థాపించి నిబంధనల ప్రకారం స్వతంత్ర స్వాజీలాండు రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించి ప్రకటించింది. ఈ అభివృద్ధిని స్వాజీ నేషనల్ కౌన్సిలు వ్యతిరేకించింది. వ్యతిరేకత ఉన్నప్పటికీ ఎన్నికలు జరిగాయి. 1964 సెప్టెంబరు 9 న మొదటి శాసన మండలిని ఏర్పరచారు. శాసన మండలి ప్రతిపాదించిన అసలైన రాజ్యాంగం మార్పులు బ్రిటను ఆమోదించింది. ఒక అసెంబ్లీ హౌసు, సెనేటు కొరకు అందించిన కొత్త రాజ్యాంగం రూపొందించబడింది. ఈ రాజ్యాంగంలో 1967 లో ఎన్నికలు జరిగాయి.
1903 లో ఆంగ్లో-బోయరు యుద్ధంలో బ్రిటిషు విజయం సాధించిన తరువాత స్వాజిల్యాండ్ ఒక బ్రిటీషు సంరక్షక దేశంగా మారింది. 1906 లో ట్రాన్సావాలు కాలనీ స్వీయ-ప్రభుత్వాన్ని మంజూరు చేయటంతో దాని ప్రారంభ పరిపాలన అవసరమైన సేవలు దక్షిణాఫ్రికా అందించింది. దీని తరువాత స్వాజిలాండ్ మొత్తం ఐరోపా, ఐరోపా కాని ప్రాంతాలుగా విభజించబడింది. ఇది మొత్తం భూభాగంలో మూడింట రెండు వంతుల వరకు ఉంది. 1921 డిసెంబరులో సోబూజో అధికారిక పట్టాభిషేకం జరిగింది.
స్వాజిలాండులోకి ప్రవేశించడానికి ముందు స్వాజి సెటిలర్లు తరువాత న్గ్వానే అని పిలువబడేవారు. వీరు పాంగోలా నది ఒడ్డున స్థిరపడ్డారు. దీనికి ముందు వారు ప్రస్తుత మపుటో, మొజాంబిక్ వద్ద ఉన్న టెంబే నది ప్రాంతంలో స్థిరపడ్డారు. డ్వాండ్వే ప్రజలతో కొనసాగిన వివాదం కారణంగా వీరు మరింత ఉత్తరం వైపుకి నెట్టివేయబడ్డారు. మ్లోసేని కొండల పాదాల వద్ద ఉన్న షిసెవెనిలో మూడవ నెగ్వను తన రాజధానిని స్థాపించాడు.
1889 లో బంద్జెని రాజు మరణం తరువాత వివాదాస్పద ఖనిజ హక్కులు, ఇతర రాయితీలు కారణంగా స్వాజిలాండులో 1890 లో త్రిముఖ పరిపాలనను ఏర్పడింది. ఈ ప్రభుత్వానికి బ్రిటీషు, డచ్చి రిపబ్లిక్కులు, స్వాజీ ప్రజలు ప్రాతినిథ్యం వహించారు. 1894 సమావేశంలో " దక్షిణ ఆఫ్రికా రిపబ్లిక్కు " పాలనలో స్వాజీలాండు ఒక ప్రొటొరేటుగా నిర్ణయించబడింది. ఒక సమావేశం ఏర్పాటు చేసింది. 1899 అక్టోబరులో " రెండవ బోయెరు యుద్ధం " ప్రారంభం వరకూ స్వాజీల్యాండులో ఐదవ గ్వాలె పాలన కొనసాగింది.
ఈ ప్రాంతం మొట్టమొదటి నివాసులు ఖొసియను వేట-సంగ్రాహక ప్రజలుగా భావిస్తున్నారు. బంటు వలసల సందర్భంగా ఈ ప్రజల స్థానాన్ని గుని ప్రజల భర్తీ చేసారు. ఈ ప్రజలు తూర్పు, మధ్య ఆఫ్రికా గ్రేటు లేక్స్ ప్రాంతాలు నుండి ఈ ప్రాంతంలో ప్రవేశించారు. 4 వ శతాబ్దం నుండి ఈ ప్రాంతం లోని ప్రజలు వ్యవసాయం, ఇనుము ఉపయోగించినట్లు ఆధారాలు తెలియజేస్తున్నాయి. ప్రస్తుత సోథొ, గుని భాషలను మాట్లాడే ప్రజలు 11 వ శతాబ్దం కంటే ముందుగా ఇక్కడ స్థిరపడ్డారు.
స్వాజీ జనాభా ప్రధాన ఆరోగ్య సమస్యలను ఎదుర్కొంటుంది: ఎయిడ్సు కొంతవరకు, క్షయవ్యాధి విస్తారంగా వ్యాపించింది. ఇది వయోజన జనాభాలో 26% హెచ్.ఐ.వి- పాజిటివు అని అంచనా వేయబడింది. 2018 నాటికి ఈవాటిని ఆయుఃప్రమాణం 58 సంవత్సరాలలో ఉంది. ఇది ప్రపంచంలోని 12 వ స్థానం. ఈవాటిని ప్రజలలో యువత అధికంగా ఉంది. మెయిడను వయసు 20.5 సంవత్సరాలు. 14 సంవత్సరాల వయస్కులు దేశ మొత్తం జనాభాలో 37.5% ఉన్నారు. ప్రస్తుత జనాభా పెరుగుదల రేటు 1.2%.
1923 - 1963 మధ్య కాలంలో రెండవ సిబూజా స్థాపించిన కమర్షియల్సు అమడోడాను స్వాజీ రిజర్వులలో చిన్న వ్యాపారాలకు లైసెంసులను మంజూరు చేసింది. విద్యావ్యవస్థలో మిషనరీల ఆధిపత్యాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు స్వాజీ జాతీయ పాఠశాలను స్థాపించింది. ఆయన పాలనలో స్వాజీ రాజ్య నాయకత్వం బలపడింది. స్వాజీలు బలహీన పడుతున్న బ్రిటిషు పరిపాలనను ఎదుర్కొనే శక్తిని సముపార్జించుకున్నారు. తరువాత స్వాజీలాండు దక్షిణ ఆఫ్రికా యూనియనులో చేర్చబడింది.
ఈ కాలంలో మరింత సంస్కరణలు చేపట్టాలని స్వాజీ ప్రభుత్వానికి ఒత్తిడి అధికరించింది. పౌర సంస్థలు, కార్మిక సంఘాల నిరసనలు సాధారణం అయ్యాయి. 2012 లో ప్రారంభించి ఎస్.ఎ.సి.యు. రసీదులలో మెరుగుదలలు స్వాజీ ప్రభుత్వంలో ద్రవ్య ఒత్తిడిని తగ్గించాయి. 2013 సెప్టెంబరు 20 న రెండవ రాజ్యాంగం ప్రకటన తరువాత ఒక కొత్త పార్లమెంటు ఎన్నికయింది. తరువాత రాజు సిబుసిసో డ్లామిని మూడవసారి ప్రధానమంత్రిగా నియమించాడు.
మొజాంబిక్ తో తూర్పు సరిహద్దులో 600 మీటర్ల ఎత్తులో లబొంబొ, ఒక పర్వత శిఖరం ఉన్నాయి. నగ్వావుమా, ఉసుటు, ముల్బూజు అనే మూడు నదీ లోయలచే పర్వతాలు విభజించబడ్డాయి. ఇది పశువుల పెంపకానికి ప్రాధాన్యత కలిగిన దేశం. ఈశాటిని పశ్చిమ సరిహద్దు సరాసరి ఎత్తు 1200 మీటర్ల ఉంది. ఇది ఎస్కార్పుమెంటు అంచున ఉంది. పర్వతాల మధ్య నదులు లోతైన గోర్జెసు గుండా ప్రవహిస్తున్నాయి. రాజధాని అయిన మబాబనే హైవేల్డులో ఉంది.
19 వ శతాబ్దం నుండి 20 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో స్వయంప్రతిపత్తితో ఉన్న స్వాజీలాండు దేశాన్ని దక్షిణ ఆఫ్రికాలోని బ్రిటీషు, డచ్చి పాలన ప్రభావితం చేసింది. ఆ సమయంలో జరుగుతున్న ఆఫ్రికా పెనుగులాట ఉన్నప్పటికీ 1881 లో బ్రిటిషు ప్రభుత్వం స్వాజీ స్వాతంత్ర్యాన్ని గుర్తించే ఒక సమావేశంలో సంతకం చేసింది. ఈ స్వాతంత్ర్యం 1884 కన్వెన్షనులో కూడా గుర్తించబడింది.
స్వాజీల్యాండు స్వాతంత్రం 50 వ వార్షికోత్సవానికి ఇది గుర్తుగా మారింది. కొత్త పేరు ఈస్వాటిని అంటే స్వాజీ భాషలో "స్వాజీల భూమి" అని అర్థం.పాక్షికంగా స్విట్జర్లాండు పేరుతో గందరగోళాన్ని నివారించడానికి ఇది ఉద్దేశించబడింది.
1990 లలో విద్యార్ధులు, శ్రామిక నిరసనలు సంస్కరణలను ప్రవేశపెట్టేలా రాజును ఒత్తిడి చేశాయి. ఫలితంగా రాజ్యాంగ సంస్కరణల వైపు పురోగతి మొదలైంది. 2005 లో ప్రస్తుత స్వాజీ రాజ్యాంగం రూపొందించడంతో ఇది ముగిసింది. రాజకీయ కార్యకర్తల అభ్యంతరాలు ఉన్నప్పటికీ ఇది జరిగింది. ప్రస్తుత రాజ్యాంగం రాజకీయ పార్టీల హోదాను స్పష్టంగా గుర్తించదు.
ఈశాటిని దేశంలో 2,00,000 సంవత్సరాల క్రితం ప్రారంభకాల రాతి యుగం నాటి మానవ కార్యకలాపాన్ని సూచిస్తున్న కళాకృతులు కనుగొనబడ్డాయి. దేశంలో కనుగొనబడిన చరిత్రపూర్వ రాతి చిత్రలేఖనాలు నాటి నుండి 27,000 సంవత్సరాల క్రితం నాటివని భావిస్తున్నారు. 19 వ శతాబ్దంలో దేశవ్యాప్తంగా వివిధ ప్రాంతాలలో ఈ రాతిచిత్రాలు కనుగొనబడ్డాయి.
ఎమాఖండ్జాంబిలి తమ అధికారశక్తితో స్వాటి ప్రభావాన్ని గణనీయంగా తగ్గించారు. విజయం సాధించటం ద్వారా లేదా ఆశ్రయం ఇవ్వటం ద్వారా అనేక మంది ప్రజలు ఆయన రాజ్యంలో భాగం అయ్యారు. ఈ తరువాత వచ్చిన వారు స్వాజీప్రజలను ఎమాఫికమువాలుగా గుర్తించారు. దలానిని రాజువంశాలతో కలిసి వచ్చిన వంశాలు బెండ్జుబోకో అని పిలవబడ్డాయి.
2011 లో ఎస్.ఎ.సి.యు. రసీదులను తగ్గించడంతో స్వాజీలాండ్ ఆర్థిక సంక్షోభంతో బాధపడింది. దీని కారణంగా పొరుగున ఉన్న దక్షిణాఫ్రికా నుంచి రుణాన్ని కోరడానికి స్వాజిలాండ్ ప్రభుత్వం ప్రయత్నం చేసింది. అయినప్పటికీ షరతులలో రాజకీయ సంస్కరణలు ఉన్నందున ఋణం ఇవ్వడానికి దక్షిణాఫ్రికా అంగీకరించలేదు.
ఈశాటిని లోవెల్డు 250 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. ఇది ఇతర ప్రాంతాల కంటే ఎత్తు తక్కువగా ఉంటుంది. ఇక్కడ జనసాంధ్రత తక్కువగా ఉంటుంది. ఒక విలక్షణ ఆఫ్రికా బుషు ముండ్ల చెట్లు, గడ్డి భూములు ఇక్కడ అధికంగా ఉంటాయి. ప్రారంభ రోజులలో మలేరియా కారణంగా ఈ ప్రాంతంలో జసాంధ్రత అభివృద్ధిని నిరోధించింది.
ఈస్వాటినీ హైవెల్డు, మధ్యవెల్డు, లోవెల్డు, లుబొంబో పీఠభూమి వాతావరణ భూభాగాలుగా విభజించబడింది. సీజన్లు ఉత్తర అర్ధగోళానికి వ్యతిరేకంగా డిసెంబరు మధ్య వేసవి, జూన్ మధ్యలో శీతాకాలం ఉంటాయి. సాధారణముగా వేసవి నెలలలో ఎక్కువగా వర్షం పడుతోంది. తరచూ అది తుఫాను రూపంలో ఉంటుంది.
చలికాలం పొడి వాతావరణం ఉంటుంది. పశ్చిమ ప్రాంతంలోని హైవేల్డులో వార్షిక వర్షపాతం అత్యధికంగా ఉంటుంది. ఏడాదికి సగటున 1,000 - 2,000 మి.మీ. మధ్య ఉంటుంది. మరింత తూర్పుప్రాంతంలో తక్కువ వర్షం పాతం ) ఉంటుంది.
బోగరు యుధ్ధం జరిగిన తర్వాత 1899 డిసెంబరులో రాజు ఐదవ గ్వానె " క్వాలా " ఉత్సవ సమయంలో చనిపోయాడు. ఆయన తరువాత నాలుగు నెలల వయస్సు రెండవ సోబూజా వారసుడయ్యాడు. 1902 వరకు బ్రిటీషు, బోయర్సు దేశంలో సంభవించే వివిధ పోరాటాలలో స్వాజీలాండు పరోక్షంగా పాల్గొంది.
మొదటి సోబూజా పాలనలో గ్వానే ప్రజలు ప్రస్తుత ఈస్వటీని కేంద్రస్థానంలో ఉన్న జొంబొడ్జె వద్ద వారి రాజధాని స్థాపించారు. ఈ విధానంలో ఎమాఖందాంబిల్లిగా పిలిచే దేశంలోని దీర్ఘ-కాలపు స్వాజీ భూభాగాలను వారు స్వాధీనం చేసుకుని విలీనం చేసుకున్నారు.
2018 సెప్టెంబరు 19 న ఈస్వాటిని కార్మికులు తాము అందుకుంటున్న వేతనాలు తక్కువగా ఉన్నాయని ప్రభుత్వవ్యతిరేక నిరసనలు కొనసాగించారు. వారు " ట్రేడు యూనియను కాంగ్రెసు ఆఫ్ స్వాజీల్యాండు " నిర్వహించిన మూడు రోజుల సమ్మెలో పాల్గొన్నారు.
సముద్ర మట్టానికి 700 మీటర్ల దూరంలో ఉన్న మధ్యవెల్డు ఈస్వటినీ అత్యంత జనసాంద్రత కలిగిన ప్రాంతంగా ఉంటుంది. పర్వతాల కంటే ఈ ప్రాంతంలో తక్కువ వర్షపాతం ఉంటుంది. మధ్యవెల్డులో ప్రధాన వాణిజ్య, పారిశ్రామిక నగరం మాంజినీ ఉంది.
వివిధ ప్రాంతాల ఎత్తును అనుసరించి ఉష్ణోగ్రతలోని వ్యత్యాసాలు ఉంటాయి. హైవెల్డు ఉష్ణోగ్రతలు, అరుదుగా అసౌకరమైన వేడిగా ఉంటుంది. అయితే లోవ్వెల్డు వేసవిలో 40 సెం ఉష్ణోగ్రత నమోదవుతుంది.
ఈమె లాహోరులో 1886, డిసెంబరు 10వ తేదీన జన్మించింది. ఈమె కాశ్మీరీ పండిట్ల కుటుంబంలో జన్మించినా ఈమె బాల్యం అంతా పంజాబు రాష్ట్రంలోనే గడిచింది. ఈమె తండ్రి దివాన్ బహద్దూర్ రాజా నరేంద్రనాథ్ పంజాబులో ప్రముఖ రాజకీయ నాయకుడు. ఆ కాలంలో బాలికలను బయట స్కూలుకు పంపి చదివించే పరిస్థితి లేదు. కాబట్టి ఈమెకు ఇంటివద్దనే ట్యూటర్‌ను పెట్టి చదువు చెప్పించారు. ఈమె స్కూలు చదువులు చదవక పోయినా స్వయంకృషితో ఉన్నత స్థాయి చదువులకు సమానంగా పాండిత్యాన్ని సంపాదించింది. ఈమెకు తన పదహారవయేట 1909లో బ్రిజ్‌లాల్ నెహ్రూతో వివాహం జరిగింది. బిజ్ర్‌లాల్ నెహ్రూ మోతీలాల్ నెహ్రూ అన్న నందలాల్ నెహ్రూ కుమారుడు. నందలాల్ నెహ్రూ తన కుమారుడిని ఉన్నత చదువుల కోసం లండనుకు పంపుతాడు. అక్కడ అప్పటికే బ్రిజ్‌లాల్ సోదరుడు జవహర్ లాల్ నెహ్రూ చదువుకుంటున్నాడు. రామేశ్వరి కూడా తన భర్తతో పాటుగా లండన్ వెళ్ళింది. జవహర్ లాల్ నెహ్రూ తన చదువు ముగించిన తరువాత భారత దేశానికి తిరిగి వచ్చి స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొనడంలో ఈమె ప్రభావం కొంత ఉంది. ఈమె కుమారుడు బ్రజ్‌కుమార్ నెహ్రూ భారతీయ సివిల్ సర్వీసులో పనిచేసి తరువాత అనేక రాష్ట్రాలకు గవర్నరుగా పనిచేశాడు.
ఈమె రాజకీయాలలో కూడా చురుకుగా పాల్గొనింది. పంజాబులో క్విట్ ఇండియా ఉద్యమ నిర్వాహకురాలిగా పనిచేసింది. రహస్యంగా ముద్రించబడిన కరపత్రాలను పంచింది. ఈమెను అరెస్టు చేసి లాహోరులోని మహిళాజైలులో 9 నెలలు నిర్బంధించారు. ఈమెకు పలుమార్లు ప్రభుత్వంలో మంత్రి పదవులను ఇవ్వజూపారు. అయితే ఈమె ప్రతిసారి వాటిని సున్నితంగా తిరస్కరించి అణగారిన ప్రజల పక్షాన అంకితభావంతో పనిచేసింది. ఈమె ప్రపంచశాంతి, అణ్వాస్త్ర నిరోధం కొరకు ప్రచారానికై పలు దేశాలను సందర్శించింది.
రామేశ్వరి నెహ్రూ ప్రముఖ సంఘసేవకురాలు. ఈమె తన జీవితాంతం బలహీన వర్గాల అభ్యున్నతికి కృషి చేసింది. బాలల విద్య, వారి సంరక్షణ, వివక్షకు గురి అయ్యే వేశ్యలు మొదలైన రంగాలలో ఈమె సేవ చేసింది.
ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
జుట్టాడపాలెంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల దేవరాపల్లిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చోడవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ విశాఖపట్నంలో ఉన్నాయి.
దివ్య తండ్రికి అభితో ఆమె ప్రేమను గురించి తెలిసి ఆమెను తీవ్రంగా హెచ్చరింది. ఇంట్లోనే బంధిస్తాడు. కానే వినోద్ వేసుకోవడానికి పాత బట్టలకోసమని వాళ్ళ ఇంటికి వస్తాడు. ఆయన జాలిపడి ఇంట్లోకి పంపించగానే దివ్యను తీసుకుని పారిపోతాడు. దివ్యకు మాత్రం ఆమెను అడవిలో అభి దగ్గరకు తీసుకుళుతున్నానని చెబుతాడు. వినోద్ ఆ అడవిలోనే ఆమెను తనను ప్రేమించుకునేలా చేయడానికి ఓ రహస్య ప్రదేశం సిద్ధం చేసుకుని ఉంటాడు. ఆమె ఎన్నిసార్లు అడిగినా అభి ఇంకా వస్తాడని మాటలు చెబుతూ ఆమెను తనతోనే ఉంచుకుంటాడు. అలా ఒక రోజు తన బాధాకరమైన గతాన్ని దివ్యతో చెబుతాడు. తాను చిన్నప్పుడే ఎలా అనాథ అయిందీ, తనను ఓ బానిసగా ఎలా పనిచేయించుకున్నదీ చెబుతాడు. ఒకరోజు ఆ వెట్టిచాకిరీ గురించి అతను తిరగబడితే అతన్ని చితకబాది అక్కడే బంధిస్తారు. అతని స్నేహితురాలి మీద అత్యాచారం చేసి చంపేస్తారు. అక్కడ నుంచి ఎలాగోలా తప్పించుకుని చర్చి ఫాదర్ దగ్గర చేరతాడు.