polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
అదే సమయంలో అక్బరు యాత్రలో ఉన్న కారణంగా షరీఫ్-ఉద్-దిన్ కార్యకలాపాల గురించి ఆయనకు తెలియదు. కచ్చవా ప్రజలు అక్బరు నుండి ఎందుకు పారిపోయారో తెలియక అక్బరు అవాక్కయ్యాడు. తమ నాయకులను పట్టుకోవటానికి అక్బరు ఆదేశించారని వారు నమ్ముతున్నందుకు అమాయకులు. చివరకు అక్బరు వాస్తవ పరిస్థితి గురించి తెలుసుకున్న ఆయన ఖైదీలను విడుదల చేయాలని ఆదేశించి అమెరు లోని రాజా భార్మలుకు హామీ సందేశాన్ని పంపాడు. ఈ చర్య ద్వారా అక్బరు కచావాల వారసత్వం, పాలనను ధృవీకరించాడు. తన న్యాయస్థానంలో సంరక్షకులుగా వారి హోదాను పెంచాడు. ఈ రోజు వరకు ఆగ్రా-డిగ్గి-అజ్మీరు మార్గం గుండా ఉన్న మైలురాళ్ళు ఈ గందరగోళాన్ని పరిష్కరించేటప్పుడు చక్రవర్తి మకాం చేసిన ప్రదేశాలను సూచిస్తాయి.
1949లో ఈమె, ఈమె భర్త ఒక గుజరాతీ దినపత్రికలో నటీనటులు కావలెను అనే ప్రకటన చూసి దరఖాస్తు చేసుకున్నారు. ఈమె ఎంపిక అయి రనక్‌దేవి అనే గుజరాతీ సినిమాలో నటిగా తన సినీ ప్రస్థానాన్ని ఆరంభించింది. అదే సంవత్సరం హిందీలో తన మొదటి సినిమా అమర్ రాజ్‌లో నటించింది. ఈమె 1940-60ల మధ్య కాలంలో ఎక్కువగా పౌరాణిక పాత్రలను ధరించింది. ఈమెను దేవతగా భావించి ప్రజలు ఈమెను దర్శించుకుని మొక్కులు తీర్చుకోవడానికి ఈమె ఇంటికి వెళ్లేవారు. అంతగా ఈమె పౌరాణిక చిత్రాలలో తన నటనతో మెప్పించింది. ఈమెకు జోడీగా త్రిలోక్ కపూర్ , భరత్ భూషణ్, బలరాజ్ సాహ్ని, అశోక్ కుమార్ మొదలైన హేమాహేమీలు నటించారు.
నిరూపా రాయ్ (జన్మనామం కోకిలా కిశోర్‌చంద్ర బల్సార; 4 జనవరి 1931 – 13 అక్టోబర్ 2004) ఒక భారతీయ చలనచిత్ర నటి. ఈమె హిందీ సినిమాలలో అధికంగా నటించింది. విషాదమైన పాత్రలలో, కరుణ రసం ఒలికించే పాత్రలలో ఈమె తన నటనా ప్రతిభను చాటింది. హిందీ సినిమా వర్గాల్లో ఈమెను తరచుగా క్వీన్ ఆఫ్ మిజరీగా పిలుస్తారు. ఈమె 1946 నుండి 1999 వరకు నటనా రంగంలో చురుకుగా పనిచేసింది. తల్లి పాత్రలలో ఈమె ఎక్కువగా రాణించింది. నిరూపా రాయ్ 250కు పైగా సినిమాలలో నటించింది. ఈమె ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డులను మూడుసార్లు గెలుచుకుంది. 2004లో ఫిల్మ్‌ఫేర్ జీవనసాఫల్య పురస్కారాన్ని దక్కించుకుంది.
ఈమె అసలు పేరు కోకిలా కిశోర్‌చంద్ర. ఈమె గుజరాత్ రాష్ట్రంలోని వల్సాడ్‌లోని కల్వాడా ప్రాంతంలో జన్మించింది. ఈమె కమల్ రాయ్‌ను తన 15వ యేట వివాహం చేసుకుని ముంబై ప్రాంతానికి తరలి వచ్చింది. చిత్ర పరిశ్రమలో అడుగు పెట్టిన తర్వాత తన పేరును నిరూపా రాయ్‌గా మార్చుకుంది.
నిరూపా రాయ్, కమల్ రాయ్‌ను దంపతులకు యోగేష్, కిరణ్ రాయ్ అనే ఇద్దరు పిల్లలున్నారు. ఈమె మరణానంతరం ఆస్తి విషయమై వీరిద్దరి మధ్య తలెత్తిన వివాదం వార్తాపత్రికలకెక్కింది.
1970లలో ఈమె అమితాబ్ బచ్చన్, శశి కపూర్ మొదలైన హీరోల చిత్రాలలో తల్లిపాత్రలను ధరించింది. హిందీ సినిమాలలో ఈమె తల్లి పాత్రకు మారుపేరుగా నిలిచింది.
2009 ఫిబ్రవరి 24, 2009 న, నాసా వారి కార్బన్ అబ్జర్వేటరీ, బహుశా కవచం విడిపోనందువలన, కక్ష్యలోకి చేరుకోలేకపోయింది. దీని వలన వాహనం ద్రవ్యరాశిని ఎక్కువై, తరువాత భూమిపై పడిపోయింది. 2009 ఆగష్టు 25 న ప్రయోగించిన దక్షిణ కొరియా యొక్క మొట్టమొదటి క్యారియర్ రాకెట్ అయిన నారో -1 కు కూడా ఇదే జరిగింది. ప్రయోగ సమయంలో పేలోడ్ కవచపు సగభాగం వేరుపడలేదు. ఫలితంగా, రాకెట్ దాని పథం నుండి దూరంగా పోయింది. ఉపగ్రహం స్థిరమైన కక్ష్యకు చేరుకోలేదు. 2011 మార్చి 4 న, నాసా యొక్క గ్లోరీ ఉపగ్రహ ప్రయోగం కూడా విఫలమైంది.
మానవసహిత యాత్ర కోసం ఉపయోగించే ఆగ్మెంటెడ్ టార్గెట్ డాకింగ్ అడాప్టర్‌ను 1966 జూన్‌లో అట్లాస్ ఎస్‌ఎల్‌వి -3 విజయవంతంగా కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టింది. అయితే తరువాత జెమిని సిబ్బంది అంతరిక్షంలో దాన్ని చేరినప్పుడు, కవచం తెరుచుకోలేదని గమనించారు. దాంతో డాకింగు కుదరలేదు. విమానానికి ముందు తొలగించాల్సిన రెండు లాన్యార్డ్‌లు ఇప్పటికీ ఆ స్థానంలో ఉన్నాయి. ఈ వైఫల్యానికి కారణం ప్రయోగ సిబ్బంది లోపం అని నిర్ధారించారు.
అంతరిక్ష వాహనం ద్వారా అంతరిక్ష నౌకను లాంచి చేసేటపుడు వాతావరణపు ఒరిపిడి కారణంగా ఎదురయ్యే వత్తిడి, ఉష్ణాల నుండి రక్షించేందుకు వాహనానికి ముందు ఉండే శంఖాకారపు కవచాన్ని పేలోడ్ కవచం అంటారు. దీన్ని పేలోడ్ ఫెయిరింగ్ అని కూడా అంటారు. వాహనం భూ వాతావరణాన్ని దాటి పైకి పోగానే ఈ కవచాన్ని విడదీసి వదిలేస్తారు. అప్పుడు పేలోడు అంతరిక్ష వాతావరణానికి గురౌతుంది.
సాధారణంగా పేలోడు కవచాలు విడిపోయాక వాతావరణంలో ప్రవేశించి కాలిపోతాయి. లేదా సముద్రాల్లో కూలి, నాశనమౌతాయి. చరిత్రలో మొదటిసారిగా 2017 మార్చి 30 న, స్పేస్‌ఎక్స్ విడిపోయి భూవాతావరణంలో ప్రవేశించిన కవచాన్ని విజయవంతంగా తిరిగి సేకరించిది. 2019 జూన్ 25 న రెండవ సారి, స్పేస్‌ఎక్స్ ఫాల్కన్ హెవీ ఎస్‌టిపి -2 ప్రయోగంలో కవచాన్ని పట్టుకోగలిగింది.
సాధారణంగా పేలోడు కవచం శంఖ, స్థూపాలు కలిసిన ఆకారంలో ఉంటుంది. కొన్ని ప్రత్యేకమైన కవచాలు కూడా వాడుకలో ఉన్నాయి. ఆల్చిప్పల్లాగా రెండు ముక్కలుగా విడిపోయి పడిపోయే రకపు కవచాన్ని క్లామ్‌షెల్ కవచం లేదా ఆల్చిప్ప కవచం అంటారు.కొన్ని రాకెట్లలో, ఈ కవచం పేలోడుతో పాటు, రాకెట్ ఎగువ దశను కూడా కప్పి ఉంటుంది. ఉదాహరణ: అట్లాస్ , ప్రోటాన్
1999 లో, ఎథీనాస్ రాకెట్ యొక్క పేలోడ్ కవచం సరిగ్గా తెరుచుకోక పోవడంతో, ఐకోనోస్ -1 ఎర్త్ అబ్జర్వేషన్ ఉపగ్రహ ప్రయోగం విఫలమైంది, ఉపగ్రహం కక్ష్యలోకి చేరకుండా అడ్డుపడింది.
2005 లో నాగ్ క్షిపణి యొక్క మ్యాన్-పోర్టబుల్ రకంపై పని ప్రారంభించింది. ఎమ్‌పిఎటిజిఎమ్ అభివృద్ధి కోసం సాంకేతిక పరిజ్ఞానం కొనాల్సిన అవసరం లేదని నిర్ణయించిన తరువాత భారత్, 2017 డిసెంబర్ 20 న, ఇజ్రాయిల్‌కు చెందిన స్పైక్ ను కొనుగోలు ఒప్పందాన్ని రద్దు చేసుకుంది. అయితే, 2018 జనవరిలో ఇజ్రాయిల్ ప్రధాన మంత్రి భారతదేశంలో పర్యటించిన సందర్భంగా ఈ ఒప్పందాన్ని పునరుద్ధరించింది. 2021 నాటికి ఎమ్‌పిఎటిజిఎమ్ ని అందిస్తామని వాగ్దానం చేయడంతో 2019 జూన్‌లో భారత్ ఒప్పందాన్ని మళ్లీ రద్దు చేసుకుంది. అయితే, ఈ క్షిపణి మోహరింపుకు సిద్ధమయ్యే లోపు అవసరాల కోసం భారత సైన్యం పరిమిత సంఖ్యలో స్పైక్ ను కొనుగోలు చేసింది.
ఎమ్‌పిఎటిజిఎమ్ తక్కువ బరువుతో, ఫైర్-అండ్-ఫర్గెట్ ట్యాంకు విధ్వంసక క్షిపణి. దీనికి హై-ఎక్స్ప్లోజివ్ యాంటీ ట్యాంక్ వార్‌హెడ్‌ను అమర్చారు. ఈ క్షిపణి పొడవు 1,300 మి.మీ., వ్యాసం 120 మి.మీ. బరువు 14.5 . దాని కమాండ్ లాంచ్ యూనిట్ బరువు 14.25 కిలోలు. దీని పరిధి సుమారు 2.5 కి.మీ. ఎమ్‌పిఎటిజిఎమ్ లో ఇంటెగ్రేటెడ్ ఏవియానిక్స్‌తో కూడుకున్న అధునాతన ఇమేజింగ్ ఇన్‌ఫ్రారెడ్ రాడార్ సీకర్‌ ఉంది. ఈ క్షిపణికి పైనుండి దాడి చేసే సామర్ధ్యం ఉంది.
మనిషి మోసే ట్యాంకు విధ్వంసక క్షిపణి మ్యాన్ పోర్టబుల్ యాంటీ-ట్యాంక్ గైడెడ్ క్షిపణి , ఇది భారతీయ మూడవ తరం ఫైర్-అండ్- ఫర్గెట్ ట్యాంకు విధ్వంసక గైడెడ్ క్షిపణి. దీన్ని భారత రక్షణ పరిశోధన అభివృద్ధి సంస్థ అభివృద్ధి చేస్తోంది. ఈ క్షిపణికి మాతృక నాగ్ క్షిపణి.
ఎమ్‌పిఎటిజిఎమ్ ను భారత్ డైనమిక్స్ లిమిటెడ్ తెలంగాణలోని భానూరులో ఉన్న కర్మాగారంలో తయారు చేస్తుంది. ఈ కర్మాగారాన్ని 2018 సెప్టెంబరు 29 న ప్రారంభించారు.
2019 జరిగిన ఎన్నికల్లో వెలుగుదేశం పార్టీ ఘోరంగా ఓడిపోతుంది. ఆర్‌సీపీ పార్టీ ఘనవిజయం పొందడంతో ఆ పార్టీ అధినేత వీఎస్‌ జనార్థన్‌రెడ్డి ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు స్వీకరిస్తాడు. ఈ పరిణామాలతో వెలుగుదేశం పార్టీ అధ్యక్షుడు, మాజీముఖ్యమంత్రి బాబు, అతని కుమారుడు చినబాబు తీవ్ర మనోవ్యధకు గురై, వీఎస్‌ జనార్థన్‌రెడ్డి ప్రభుత్వాన్ని పడగొట్టడానికి పన్నగాలు వేస్తుంటారు. ఈ నేపథ్యంలో బాబుకు కుడిభుజంగా ఉంటూ వ్యూహరచనలో పాలుపంచుకునే దయనేని రమ హత్య జరగడంతో రాష్ట్రంలో గొడవలు చెలరేగుతాయి. దాంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏపీలో రాష్ట్రపతి పాలన విధించి మధ్యంతర ఎన్నికలకు ఏర్పాటు చేస్తుంది. ఆ తరువాత జరిగిన పరిణామాలేమిటి, దయనేని రమను ఎవరు హత్య చేసారు, ఏపీ రాజకీయాల్లో మనసేన పార్టీ, బీపీ జాన్‌ ప్రపంచశాంతి పార్టీ పోషించిన పాత్రలేమిటి, మధ్యంతర ఎన్నికల్లో ఎవరు గెలిచారు అనేది మిగతా కథ.
ఈ చిత్రం అసలు పేరు కమ్మ రాజ్యంలో కడప రెడ్లు పేరులో 2019, నవంబరు 29న విడుదల కావలసివుంది. కానీ సెన్సార్ సమస్య వల్ల విడుదల ఆగిపోయింది. చిత్రం పేరు మార్చి విడుదలచేయాలని తెలంగాణ హైకోర్టు స్టే విధించింది. సెన్సార్ బోర్డు నుండి అనుమతి రావడంతో 2019, డిసెంబరు 12న సినిమాను విడుదల చేయనున్నట్లు రామ్ గోపాల్ వర్మ తన అధికారిక ట్విట్టర్ పేజీ ద్వారా ప్రకటించాడు.
అమ్మ రాజ్యంలో కడప బిడ్డలు 2019, డిసెంబరు 12 విడుదలైన రాజకీయ నేపథ్య తెలుగు చలనచిత్రం. అజయ్ మైసూర్ నిర్మాణసారథ్యంలో రామ్ గోపాల్ వర్మ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో ఆజ్మల్ అమీర్, బ్రహ్మానందం, ఆలీ తదితరులు నటించగా, రవి శంకర్ సంగీతం అందించాడు
క్రీస్తుపూర్వం 6 వ శతాబ్దంలో ఉజ్జయిని నగరం భారత పట్టణీకరణ రెండవ తరంగంలో ఒక ప్రధాన కేంద్రంగా ఉద్భవించింది. మాళ్వా లేదా అవంతి రాజ్యానికి ప్రధాన నగరంగా పనిచేసింది. మరింత తూర్పున, చేది రాజ్యం బుందేలుఖండులో ఉంది. చంద్రగుప్త మౌర్యుడు ఐక్య ఉత్తర భారతదేశాన్ని సమైక్యపరచి సి. క్రీ.పూ 1500 లో మౌర్య సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించింది . ఇందులో ఆధునిక మధ్యప్రదేశు అంతా ఉంది. అశోకుడి భార్య నేటి భోపాలుకు ఉత్తరాన ఉన్న విధిషా నుండి వచ్చినట్లు చెప్పబడింది. అశోకుడి మరణం తరువాత మౌర్య సామ్రాజ్యం క్షీణించింది. క్రీస్తుపూర్వం 3 నుండి 1 వ శతాబ్దం మధ్య కాలంలో భారతదేశం సాకాలు, కుషానులు, స్థానిక రాజవంశాలతో పోటీ పడింది. క్రీ.పూ. మొదటి శతాబ్దం నుండి ఉజ్జయిని పశ్చిమ భారతదేశంలో ప్రధాన వాణిజ్య కేంద్రంగా అవతరించింది. ఇది గంగా మైదానం, భారతదేశం అరేబియా సముద్ర ఓడరేవుల మధ్య వాణిజ్య మార్గాలలో ఉంది. ఇది ఒక ముఖ్యమైన హిందూ, బౌద్ధ కేంద్రంగా కూడా. సా.శ. 1 – 3 వ శతాబ్దాలలో ఉత్తర దక్కను శాతవాహన రాజవంశంతో పశ్చిమ సాత్రపాల సాకా రాజవంశం మధ్యప్రదేశు నియంత్రణ కోసం పోరాడాయి.
ప్రారంభ వేదకాలంలో వింధ్య పర్వతాలు ఇండో-ఆర్యను భూభాగం దక్షిణ సరిహద్దుగా ఏర్పడ్డాయి. ఋగ్వేదం, మొట్టమొదటి సంస్కృత గ్రంథం, నర్మదా నది గురించి ప్రస్తావించలేదు. క్రీస్తుపూర్వం 4 వ శతాబ్దపు వ్యాకరణవేత్త పినిని మధ్య భారతదేశంలోని అవంతి జనపద గురించి ప్రస్తావించారు. ఇది నర్మదాకు దక్షిణాన ఉన్న ఒక భూభాగాన్ని మాత్రమే ప్రస్తావించింది: అష్మాకా.బౌద్ధ వచనం అంగుత్తర నికాయ పదహారు మహాజనపదాలకు పేరు పెట్టింది. వీటిలో అవంతి చేది, వత్స మధ్యప్రదేశులోని కొన్ని భాగాలను ఆక్రమించారని పేర్కొనబడింది. మహావాస్తు తూర్పు మాళ్వా ప్రాంతంలో దశార్ణ అనే మరో రాజ్యాన్ని ప్రస్తావించింది. పాలిభాషలో వ్రాయబడిన బౌద్ధరచనలలో మధ్య భారతదేశంలోని అనేక ముఖ్యమైన నగరాలు పేర్కొనబడ్డాయి. వాటిలో ఉజ్జేని , వేదిసా , మహిస్సతి ఉన్నాయి.
నర్మదా నది లోయ వెంట వివిధ ప్రదేశాలలో రాతియుగ సాధనాలు కనుగొనబడ్డాయి. గుహ చిత్రాలతో రాతి ఆశ్రయాలు వీటిలో మొట్టమొదటిది క్రీ.పూ 30,000 నుండి నాటివి. అనేక ప్రదేశాలలో కూడా కనుగొనబడ్డాయి. ప్రస్తుత మధ్యప్రదేశులోని మానవుల స్థావరాలు ప్రధానంగా నర్మదా, చంబలు, బెత్వా వంటి నదుల లోయలలో అభివృద్ధి చెందాయి. మాళవ సంస్కృతి చాల్‌కోలిథికు ప్రదేశాలు ఎరాను కాయతా, మహేశ్వరు, నాగ్డా నవదటోలితో సహా అనేక ప్రదేశాలలో కనుగొనబడ్డాయి.
హెఫ్తలైట్సు దాడులు గుప్తసామ్రాజ్యం పతనానికి దారితీశాయి. తరువాత భారతదేశం చిన్న రాజ్యాలుగా విడిపోయింది. మాళ్వారాజు యశోధర్మను 528 లో హంసును ఓడించి వారి విస్తరణను ముగించాడు. థానేసరు రాజు హర్ష 647 లో మరణించడానికి ముందు కొన్ని దశాబ్దాలకాలం ఉత్తర భారతదేశాన్ని తిరిగి సమైక్యంగా ఉంచాడు. మాల్వాను 8 వ శతాబ్దం చివరి నుండి 10 వ శతాబ్దం వరకు దక్షిణ భారత రాష్ట్రకూట రాజవంశం పాలించింది. మధ్యయుగ కాలంలో రాజ వంశాల పెరుగుదల కనిపించింది. వీటిలో గోండ్, మాళ్వా పరమారాలు, బుందేలుఖండులోని చందేలాలు ఉన్నారు.
4 వ - 5 వ శతాబ్దాలలో ఉత్తర భారతదేశాన్ని గుప్తసామ్రాజ్యం స్వాధీనం చేసుకుంది. ఇది భారతదేశం "క్లాసికలు యుగం" యుగంగా పరిగణించబడింది. పరివ్రాజక, ఉచ్చకల్ప రాజవంశాలు మధ్యప్రదేశులోని గుప్తుల పాలెగాళ్ళుగా పరిపాలించాయి. ఒకతకా రాజవంశాన్ని గుప్తులకు దక్షిణ సరిహద్దులలో ఉన్నారు. ఉత్తర దక్కను పీఠభూమిని అరేబియా సముద్రం నుండి బెంగాలు బే వరకు పరిపాలించారు. ఈ సామ్రాజ్యాలు 5 వ శతాబ్దం చివరిలో కుప్పకూలిపోయాయి.
1392 లో తన స్వాతంత్ర్యాన్ని నొక్కిచెప్పిన ఢిల్లీ సుల్తానేటు కోసం మాళ్వా గవర్నరు దిలావరు ఖాను ఘురి మాళ్వా సుల్తానేటు స్థాపించాడు. కాని వాస్తవానికి 1401 వరకు రాయల్టీ సంకేతాలను ఊహించలేదు. ప్రారంభంలో ధారు కొత్త రాజ్యానికి రాజధానిగా చేసుకుని పాలించినప్పటికీ మాండుకు మార్చబడింది. మాల్వా సుల్తానేటును 1531 లో గుజరాతు సుల్తానేటు స్వాధీనం చేసుకుంది. ఈ కాలంలో మాల్వా చిత్రలేఖనం ఉద్భవించింది.
9 వ - 13 వ శతాబ్దాల మధ్య చందేలాలు పరిపాలించారు. వారు ఖజురాహో ఆలయ నగరాన్ని సా.శ. 950 - సి. 1050. ఆలయ సముదాయం వారి శృంగార శిల్పాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఖజురాహో దేవాలయాల సమూహం వారి చేత నిర్మించబడింది. కానీ హిందూ మతం, జైన మతం అనే రెండు మతాలకు ఇది అంకితం చేయబడింది. ఇది విభిన్న మతపరమైన అభిప్రాయాలను అంగీకరించి గౌరవించే సంప్రదాయాన్ని సూచిస్తుంది.
పురాతన గ్రంథాల ఆధారంగా అవంతిని హైహయ రాజవంశం, వితిహోత్రా రాజవంశం , ప్రద్యోత రాజవంశం వరుసగా పాలించాయి. ప్రద్యోతాల ఆధ్వర్యంలో అవంతి భారత ఉపఖండానికి ప్రధాన శక్తిగా మారింది. తరువాత దీనిని శిషునాగ మగధ సామ్రాజ్యంలో చేర్చుకున్నారు. శిశునాగ రాజవంశాన్ని నౌందాలను పడగొట్టింది. వారి స్థానంలో మౌర్య ప్రజలు ఉన్నారు.
పరామరాలు 9 వ - 14 వ శతాబ్దాల మధ్య పరిపాలించారు. పరామరా రాజు భోజా ఒక అద్భుతమైన పాలిమతు రచయిత. ఆయన కళల ప్రోత్సాహానికి, ఈ ప్రాంతమంతా కనిపించే శాసనాలు ఆరంభించినందుకు ప్రసిద్ధి చెందాడు. చివరిగా తెలిసిన పరామరా రాజును సా.శ. 1305 లో ఢిల్లీకి చెందిన అలావుద్దీను ఖిల్జీ బలగాలు ఓడించి చంపాయి.
మధ్యయుగ కాలంలో పరామరాలు, చందేలా వంశాలతో సహా రాజపుత్ర వంశాల పెరుగుదల కనిపించింది. తరువాత ఖజురాహో ఆలయాలను నిర్మించటానికి ఇది ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ కాలంలో మాళ్వా సుల్తానేటు కూడా పాలించింది. మధ్యప్రదేశులో ఆధునిక కాలం మొఘలు, మరాఠా సామ్రాజ్యాలు, తరువాత బ్రిటిషు సామ్రాజ్యం అభివృద్ధి చెందాయి.
13 వ శతాబ్దంలో ఉత్తర మధ్యప్రదేశును తురుక్కుల ఢిల్లీ సుల్తానేటు స్వాధీనం చేసుకుంది. 14 వ శతాబ్దం చివరలో ఢిల్లీ సుల్తానేటు పతనం తరువాత తిరిగి ప్రాంతీయ స్వతంత్ర రాజ్యాలు తిరిగి పుట్టుకొచ్చాయి. వీటిలో తోమారా రాజ్యమైన గ్వాలియరు మాళ్వా సుల్తానేటు ఉన్నాయి.
శాతవాహన రాజవంశానికి చెందిన దక్షిణ భారత రాజు గౌతమిపుత్ర శాతకర్ణి సాకా పాలకుల మీద ఘోరంగా పోరాడి ఓడించి సా.శ. 2 వ శతాబ్దంలో మాళ్వా, గుజరాతు ప్రాంతాలను జయించాడు.
భారత రాష్ట్రం మధ్యప్రదేశు చరిత్రను మూడు కాలాలుగా విభజించారు. పురాతన కాలం; ఈ ప్రాంతంలో గోండ్, నందా, మౌర్య, గుప్తసామ్రాజ్యాలు ఆధిపత్యం వహించాయి.
దండమూడిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.బాలబడి పొన్నూరులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల పాంచాలవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల పొన్నూరులో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు పొన్నూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం పొన్నూరులోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరు లోనూ ఉన్నాయి.
దండమూడిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
జగన్నాథ గట్టు కర్నూలు పట్టణానికి ఆనుకొని ఉన్న ఒక చిన్న కొండ. పట్టణం నుండి నంద్యాల వెళ్ళే మార్గంలో జి. పుల్లారెడ్డి ఇంజినీరింగ్ కళాశాల దాటగనే ఈ కొండకు దారి ఉంది. సంగమేశ్వరం లోని రూపాలసంగమేశ్వరాలయంన్ని ఇక్కడికి తరలించడంతో ఈ కొండ ప్రాధాన్యత సంతరించుకొంది. దీని సమీపంలోనే అభయాంజనేయ స్వామి విగ్రహం ఉంది. ఆలయం నుండి ఆంజనేయ స్వామి విగ్రహానికి వెళ్ళే దారిలో ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ అండ్ డిజైన్ ఉంది.
ఈ ఆలయం కర్నూల్లోని బి తాండ్రపాడు లో ఒక ఎత్తైన కొండపైన ఉంది. కర్నూలు నుండి నంద్యాలకు వెళ్లేదారిలో పుల్లారెడ్డి ఇంజనీరింగ్ కళాశాల దాటగానే ఈ కొండకు వెళ్లే దారి ఉంది. ఆ ఆలయంలో లింగానికి ఉన్న చరిత్ర వలన ఈ జగన్నాథ గట్టు ప్రాంతం ఎంతో ప్రాముఖ్యత పొందింది. ఈ ఆలయంలోని శివలింగాన్ని పాండవులలో ఒకడైన భీముడు తీసుకొని వచ్చాడని పురాణ కథల ద్వారా తెలుస్తుంది. ఈ శివలింగం ఎత్తు ఆరడుగులు రెండు అడుగుల వెడల్పుతో ఉంటుంది.
జగన్నాథ గట్టు శివాలయం ప్రాముఖ్యత: జగన్నాథ గట్టు ఆలయానికి సుమారు 1100 ఏళ్లకు పైగా చరిత్ర ఉంది. సంగమేశ్వర ఆలయాలలోని రూపాల సంగమేశ్వర ఆలయం ఇక్కడికి తరలించడంతో ఈ కొండపై ఎక్కువ ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. ఈ కొండమీద శివాలయం గురించి ఇప్పటికి చాలామందికి తెలియదు. ఇక్కడ శివాలయం నిర్మించడానికి ఆధారం గల కథ తెలుసుకుందాం.
పూర్వం పాండవులకు, కౌరవులకు మధ్య జరిగిన జూదంలో పాండవులు ఓడిపోయి రాజ్యాన్నంత కౌరవులకు అప్పగించి, అరణ్యవాసం వెళ్లారు. ఇలా పాండవులు శ్రీశైలం వెళ్లే దారిలో 7 నదులు కలిసిన ప్రాంతంలో నడుచుకుంటూ వెళ్తూ, ఇక్కడ సప్త నదులు కలిసే ప్రాంతం సంగమేశ్వరం కాబట్టి, ఇక్కడ శివలింగాన్ని ప్రతిష్టించాలని అనుకుని భీముడిని శివలింగాన్ని తీసుకొని రమ్మని చెప్పి కాశీకి పంపుతాడు ధర్మరాజు. అనుకున్న సమయానికి భీముడు రాకపోయేసరికి, విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించే సమయానికి ధర్మరాజు నిమ్మ చెట్టుతో ఒక శివలింగాన్ని తయారుచేసి అక్కడ ప్రతిష్టించాడని చరిత్ర పురాణాలు చెబుతున్నాయి.
అందమైన విశాఖ నేపధ్యంగా ఇతని నవలలు రూపొందాయి. మధ్య తరగతి ముస్లిం కుటుంబంలోని వ్యక్తులు మిష్టర్ ఆలీ, మిసెస్ ఆలీ ఈ నవలలలో ప్రధాన పాత్రలు. ఒక ముస్లిం కుటుంబం చుట్టూ హిందూ సమాజాన్నిఅల్లించి, కధలను విజయవంతంగా పండించాడు. సమకాలీన సమస్యలు, మత రాజకీయాలు, సుందరమైన ప్రేమలు, మధ్యతరగతి కుటుంబ వెతల మధ్య ఇమిడిన గాఢానురాగాలు, మొలక బియ్యం సారం లాంటి వృద్ధ దంపతుల సాహచర్య సహజానుభూతులు, కొద్దిగా శృంగారం, చాలా హాస్యం….వెరసి ఫర్ హాద్ జామా నవలలు.
మొదటి పుస్తకం “మేరేజ్ బ్యూరో ఫర్ రిచ్ పీపుల్” విశేష పాఠకాదరణ పొందింది. దాదాపు లక్ష కాపీలు అమ్ముడు పోయి, తొమ్మిది ప్రపంచభాషలలో అనువదింపబడి ఉంది. (ఫ్రెంచ్, జర్మన్, డచ్, స్వీడిష్, స్పానిష్, ఇటాలియన్, సెర్బియన్, టర్కిష్, ఇండోనేషియన్). రెండో పుస్తకం ‘మెనీ కండీషన్స్ ఆఫ్ లవ్’ అప్పుడే విడుదల అయ్యింది. తరువాత విడుదలయిన అతని రెండు పుస్తకాలు ‘వెడ్డింగ్ వాలా’, ‘మిసెస్ ఆలీస్ రోడ్ టు హాపీనెస్’.
ఫరహాద్ జామా బ్రిటిష్ ఐటి డైరెక్టర్, నవలా రచయిత. అతను 1966 లో భారతదేశం తూర్పు తీరంలో ఉన్న విశాఖపట్నం లో జన్మించాడు. ఖరగ్‌పూర్‌లో చదివిన తరువాత ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ బ్యాంక్‌లో పనిచేయడానికి ముంబైకి వెళ్లాడు. అతని కెరీర్ అతన్ని న్యూయార్క్, జూరిచ్, లక్సెంబర్గ్, లండన్ లకు తీసుకువెళ్ళింది. అతను తన భార్య, ఇద్దరు కుమారులు దక్షిణ లండన్లో నివసిస్తున్నాడు.
అతని మొట్టమొదటి నవల ది మ్యారేజ్ బ్యూరో ఫర్ రిచ్ పీపుల్ కామెడీ రొమాన్స్ కొరకు మెలిస్సా నాథన్ అవార్డును గెలుచుకుంది ఇది రిచర్డ్, జూడీ, డైలీ మెయిల్ పుస్తకం కూడా. ఇది ముస్లిం రచయితల అవార్డులలో ఉత్తమ ప్రచురణగా జాబితా చేయబడింది. అతను బ్రిటిష్ బుక్ అవార్డులలో ఉత్తమ నూతన రచయితగా ఎంపికయ్యాడు .
కోల్‌కతా సమీపంలోని ఖరగ్‌పూర్‌లోని ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ నుండి ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీరింగ్‌లో మాస్టర్స్ డిగ్రీ పొందాడు. లండన్ లోని ఒక ఇన్వెస్ట్ మెంట్ బాంక్ లో ఐ.టి డైరెక్టర్ గా పనిచేస్తూ; ఉద్యోగానికి వెళ్ళే మెట్రో ప్రయాణంలోనూ , శని ఆదివారాలలోను ఈ నవలలు పూర్తి చేసాడు.
చైతన్య భయంకరమైన ఈగో ఉన్న సక్సెస్‌ఫుల్‌ బిజినెస్‌మెన్‌ రావు కొడుకు. తన ఈగో కోసం కూతురు పెళ్లిని కూడా క్యాన్సిల్ చేసుకునేంత ఈగో రావుది. తన కాలనీ లోకి కొత్తగా వచ్చిన అను అనే అమ్మాయిని తొలిచూపులోనే ఇష్టపడతాడు చైతూ. అనుకి కూడా తన తండ్రిలాగే భరించలేనంత ఈగో ఉందని తెలిసి పని మనిషిని ప్రేమిస్తున్నట్లుగా నాటకమాడి అనుని ప్రేమలోకి దించుతాడు. అనుకి కూడా తనలాగే ఈగో ఎక్కువ అని తెలుసుకున్న రావు. చైతన్య, అనుల పెళ్లికి ఒప్పుకుంటాడు. కానీ అనుకోని పరిస్థితుల్లో ఫ్యామిలీ ఫంక్షన్‌లో అను పర్మిషన్ లేకుండా ఎంగేజ్‌మెంట్‌ కూడా చేసేస్తాడు. కానీ అదే సమయంలో అను. వరంగల్ జిల్లాను శాసించే శైలజా రెడ్డి కూతురు అని తెలుస్తోంది. తనకి తెలియకుండా ఏది జరగడానికి ఇష్టపడని శైలజా రెడ్డి. చైతన్య, అనుల పెళ్లికి ఒప్పుకుందా.?
శైలజారెడ్డి అల్లుడు 2018లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. సితార ఎంటర్టైన్మెంట్స్ పతాకంపై ఎస్. రాధాకృష్ణ, ఎస్. నాగవంశీ, పిడివి ప్రసాద్ లు నిర్మించారు. దాసరి మారుతి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో అక్కినేని నాగ చైతన్య, అనూ ఇమాన్యుల్, రమ్యకృష్ణ, నరేష్, మురళీ శర్మ, వెన్నెల కిశోర్ తదితరులు నటించారు. గోపి సుందర్ సంగీతాన్ని సమకూర్చగా, నిజార్ షఫి ఛాయాగ్రహకుడిగా పనిచేశాడు. ఈ చిత్రం 2018 సెప్టెంబరు 13న విడుదలయ్యింది.
ఈమె 1912, ఏప్రిల్ 27న ముంతాజుల్లా ఖాన్, నాటికా బేగం దంపతులకు ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని రాంపూర్ లోని ఒక సాంప్రదాయ ముస్లిం కుటుంబంలో జన్మించింది. ఈమె ఏడుగురు పిల్లలలో మూడవ సంతానంగా జన్మించింది. వాళ్ళు జకుల్లా, హజ్రా, ఇక్రముల్లా, ఉజ్రా , అన్నా, సబీరా -, చక్రతలో పెరిగారు. ఈమె తన చిన్నతనంలోనే తల్లిని కోల్పోయింది. తన తల్లి కోరికలకు అనుగుణంగా ఈమె, తన సోదరి లాహోర్లోని క్వీన్ మేరీ కాలేజీకి చదివారు. తన గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తిచేసిన తరువాత ఎడిన్బర్గ్లో ఉన్న తన మామ సాహెబ్జాదా సయీదుజ్జాఫర్ ఖాన్ ఒక బ్రిటిష్ నటుడి దగ్గర అప్రెంటిస్ చేసింది.
ఈమె ఆగష్టు 14, 1942 న కామేశ్వర్ సెహగల్ అనే హిందువును వివాహం చేసుకుంది. మొదట్లో తన తల్లిదండ్రుల విముఖత చూపారు కానీ చివర్లో ఈ వివాహానికి అంగీకరించారు. వీళ్లకు కు ఇద్దరు పిల్లలు కిరణ్ సెగల్, పవన్ సెహగల్. పవన్ సెహగల్ కోసం పనిచేస్తుంది. కిరణ్ సెగల్ ఒడిస్సి నర్తకి. 2012 లో, ఈమె జీవిత చరిత్రను తన కుమార్తె కిరణ్ సెగల్ "జోహ్రా సెహగల్: ఫ్యాటీ" పేరుతో రాశారు.
ఈమె ఉదయ్ శంకర్ బృందంలో నర్తకిగా తన వృత్తిని ప్రారంభించింది. ఈమె 60 ఏళ్ళకు పైగా కెరీర్ వ్యవధిలో క్యారెక్టర్ నటిగా అనేక బాలీవుడ్ చిత్రాలలో నటించింది. ఈమె యునైటెడ్ స్టేట్స్, జపాన్ వంటి దేశాలలో ప్రదర్శనలు చేసింది.
118 అనేది కెవి గుహాన్ దర్శకత్వం వహించిన 2019 లోని భారతీయ తెలుగు-భాషా యాక్షన్ థ్రిల్లర్ చిత్రం ఇది ఆయన సినిమాటోగ్రాఫర్ నుంచి చిత్ర దర్శకుడు గా మారిన తరువాత దర్శకత్వం వహించిన మొదటి టాలీవుడ్ చిత్రం . ఈ చిత్రంలో కళ్యాణ్ రామ్, షాలిని పాండే, నివేదా థామస్ ముఖ్య పాత్రల్లో నటించారు. ఈ చిత్రానికి శేకర్ చంద్ర సంగీతం సమకూర్చారు, ఈస్ట్ కోస్ట్ ప్రొడక్షన్ నిర్మాణ సంస్థ మహేష్ ఎస్ కొనేరు ఈ చిత్రానికి నిర్మాత. ఈ చిత్రం ఒక జర్నలిస్ట్ చుట్టూ తిరుగుతుంది, అది నిజమేనా అని దర్యాప్తు చేయడానికి పునరావృతమయ్యే పీడకల ద్వారా ముందుకు వస్తుంది.
ఈ చిత్రం తెలుగు చిత్ర పరిశ్రమలో సినిమాటోగ్రాఫర్ కె.వి.గుహాన్ దర్శకత్వం వహించింది, ఇంతకుముందు 2010 లో తమిళ భాషా చిత్రం ఇనిదు ఇనిధు దర్శకత్వం వహించిన తరువాత దర్శకత్వం వహించినట్లు గుర్తుచేస్తుంది, ఇది 2007 బ్లాక్ బస్టర్ తెలుగు చిత్రం హ్యాపీ డేస్ కు రీమేక్ చేయబడింది. చిత్రీకరణ 2018 మేలో ప్రారంభమైంది, ప్రధాన నటుడు కళ్యాణ్ రామ్ పుట్టినరోజు సందర్భంగా ఈ చిత్రం యొక్క ఫస్ట్ లుక్ పోస్టర్ 5 జూలై 2018 న ఆవిష్కరించబడింది.
ఈ చిత్రం 1 మార్చి 2019 న విడుదలైంది. ఇది సాధారణంగా విమర్శకుల నుండి సానుకూల సమీక్షలను అందుకుంది, వాణిజ్యపరంగా విజయవంతమైంది.
మునిసిపల్ కార్పొరేషన్లను భారతదేశంలోని రాష్ట్రాల్లో వేర్వేరు పేర్లతో కలిగి ఉన్నాయి. వీటిన్నింటినీ ఆంగ్లంలో "మునిసిపల్ కార్పొరేషన్" గా అనువదించబడ్డాయి. ఈ పేర్లలో 'నగర్ నిగం' అనే పదంతో కొత్త డిల్లీ, ఉత్తరప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్, బీహార్, రాజస్థాన్, హర్యానాలో రాష్ట్రాలలో పిలుస్తారు.గుజరాత్, గోవా, కర్ణాటక, మహారాష్ట్రలలో 'మహానగర్ పాలిక' అని అంటారు.పౌర నిగం అని అస్సాం, పశ్చిమ బెంగాల్‌ రాష్ట్రాలలో వాడతారు. 'పుర పరిషత్' అని త్రిపుర రాష్ట్రంలో అంటారు. 'నగర్ పాలక నిగమ్' అని మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో వాడతారు.రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలైన ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాలలో 'నగరపాలక సంస్థ' అని వ్యవహరిస్తారు.కేరళ రాష్ట్రంలో 'నగర సభ' అని, తమిళనాడులో మహానగరాచ్చి అని వాడతారు. వడోదర మునిసిపల్ కార్పొరేషన్‌ను సాధారణంగా "వడోదర మహానగర్ సేవా సదన్" అని పిలుస్తారు.ఈ పట్టణ సంస్థల వివరణాత్మక నిర్మాణం, రాష్ట్ర శాసనసభలు ఆమోదించిన చట్టాల ప్రకారం ఆయా రాష్ట్రాలకు వేరువేరుగా ఉంటుంది. అయితే ప్రాథమిక నిర్మాణం, పనితీరు దాదాపుగా అన్ని రాష్ట్రాలకు ఒకే విధంగా ఉంటుంది.
నగర మేయర్ మునిసిపల్ కార్పోరేషన్ కు అధిపతి, కానీ భారతదేశంలోని చాలా రాష్ట్రాలు , భూభాగాల్లో ఎగ్జిక్యూటివ్ అధికారాలు మున్సిపల్ కమిషనర్‌లలో ఉన్నందున ఈ పాత్ర చాలావరకు ఆచారబద్ధంగా ఉంది. మేయర్ కార్యాలయం కార్పోరేషన్ సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించే క్రియాత్మక పాత్రను, నగరం మొదటి పౌరుడిగా ఉండటానికి సంబంధించిన ఉత్సవ పాత్రను మిళితం చేస్తుంది. 1888 సవరించిన మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ చట్టం ప్రకారం, మేయర్ చేత డిప్యూటీ మేయర్‌ను నియమిస్తారు. మేయర్, డిప్యూటీ మేయర్ పదవీకాలం ఐదేళ్లు. అయితే, ఏడు రాష్ట్రాల్లో; బీహార్, ఛత్తీస్‌గడ్, జార్ఖండ్, మధ్యప్రదేశ్, ఒడిశా, ఉత్తర ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్ మేయర్లు నేరుగా ప్రజలచే ఎన్నుకోబడతారు. తద్వారా మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ల కార్యనిర్వాహక అధికారాలను కలిగి ఉంటారు. మేయర్, కౌన్సిలర్ల సమన్వయంతో కార్పొరేషన్ ప్రణాళిక, అభివృద్ధికి సంబంధించిన అన్ని కార్యక్రమాల అమలును ఎగ్జిక్యూటివ్ అధికారులు పర్యవేక్షిస్తారు.
వార్డుల కమిటీలతో పాటు పట్టణ స్థానిక పాలన విధులను నిర్వహించడానికి అదనపు కమిటీలను ఏర్పాటు చేయడానికి ఒక రాష్ట్రం ఎంచుకోవచ్చు. వార్డుల నుండి ఎన్నుకోబడిన కౌన్సిలర్లతో పాటు, మునిసిపల్ పరిపాలనలో ప్రత్యేక జ్ఞానం లేదా అనుభవం ఉన్న వ్యక్తుల ప్రాతినిధ్యం, పూర్తిగా లేదా పాక్షికంగా మునిసిపల్ ప్రాంతాన్ని కలిగి ఉన్న నియోజకవర్గాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ఎంపీలు లేదా ఎమ్మెల్యేలకు ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి ఒక రాష్ట్ర శాసనసభ ఎంచుకోవచ్చు, లేదా రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేసిన అదనపు కమిటీల కమిషనర్లు. ఒక రాష్ట్ర శాసనసభ మొదటి వర్గానికి చెందిన వ్యక్తిని వార్డుల కమిటీకి నియమిస్తే, ఆవ్యక్తికి మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ సమావేశాలలో ఓటు హక్కు ఉండదు.ఎంపీలు, ఎమ్మెల్యేలు, సమావేశాలలో ఓటు హక్కు ఉంటుంది.
మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ చేత నిర్వహించబడే ప్రాంతాన్ని మునిసిపల్ ఏరియా అంటారు. ప్రతి మునిసిపల్ ప్రాంతాన్ని వార్డులుగా పిలువబడే ప్రాదేశిక నియోజకవర్గాలుగా విభజించబడినవి. మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ వార్డుల కమిటీతో రూపొందించబడింది. ప్రతి వార్డుకు వార్డుల కమిటీలో ఒక సీటు ఉంటుంది. ఐదేళ్ల కాలానికి వయోజన ఫ్రాంచైజీ ఆధారంగా సభ్యులను వార్డుల కమిటీకి ఎన్నుకుంటారు. ఈ సభ్యులను కార్పొరేటర్లు అంటారు. మునిసిపల్ కార్పోరేషన్ ప్రాంతంలోని వార్డుల సంఖ్య నగర జనాభా ప్రకారం నిర్ణయించబడుతుంది. కొన్నిసీట్లు షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు, వెనుకబడిన తరగతుల చెందిన వార్కి, అలాగే మహిళలకు ప్రత్యేకంగా కేటాయించబడ్డాయి.
మునిసిపల్ కార్పొరేషన్, నగరపాలక సంస్థ, సిటీ కార్పొరేషన్, మహానగర్ పాలిక, మహానగర్ నిగం లేదా, నగర్ నిగం లేదా నగర్ సభ అనేవి, భారతదేశంలో ఒక స్థానిక ప్రభుత్వం వర్గానికి చెందిన సంస్థ.ఇది ఒక మిలియన్ కంటే ఎక్కువ జనాభా ఉన్న పట్టణ ప్రాంతాల పరిపాలనను నిర్వహిస్తుంది. భారతదేశంలోని వివిధ నగరాల్లో పెరుగుతున్న జనాభా, పట్టణీకరణకు స్థానిక పాలకమండలి అవసరం అనే భావనతో ఏర్పడ్డాయి. ఆరోగ్య సంరక్షణ, విద్యాసంస్థల నిర్వహణ , గృహనిర్మాణం, రవాణావంటి అవసరమైన సమాజ సేవలను అందించడానికి ఇది పని చేస్తుంది.74 వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, పట్టణ స్థానిక సంస్థల ప్రభుత్వాలకు సంబంధించిన నిబంధనలను ఖరారు చేసింది.
అతిపెద్ద సంస్థలు భారతదేశంలోని ఏడు మెట్రోపాలిటన్ నగరాల్లో ఉన్నాయి. డిల్లీ, ముంబై, కోల్‌కతా, చెన్నై, బెంగళూరు, హైదరాబాద్, పూణే. ముంబై నగరానికి చెందిన బృహన్ ముంబై మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ భారతదేశంలో అత్యంత ధనిక మునిసిపల్ కార్పొరేషన్.
రాజ్యాంగంలోని పన్నెండవ షెడ్యూల్ మునిసిపల్ కార్పొరేషన్లు బాధ్యత వహించే విషయాలను జాబితా చేస్తుంది. పన్నెండవ షెడ్యూల్‌లో జాబితా చేయబడిన విషయాలకు సంబంధించి విధులు నిర్వహించడానికి, పథకాలను అమలు చేయడానికి కార్పోరేషన్లకు అప్పగించవచ్చు.