polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ఆండ్రూ మేక్కాన్ గారి మాటల్లో వుడార్డ్‌గారు “స్థిరనివాసుల వారసుదారుల కష్టాల బాటకు దారి” అని పొగిడారు. వుడార్డ్‌గారు “సమాజంలోని ఉన్నత సంప్రదాయానికి వెళ్లి ఎలిసబెత్ ఫోర్స్టార్ నిఎత్శే గారి పూర్వజుల ఇంటి వద్ద బెరుత్ ఓపెరా హౌస్ నిర్మాణం చేయడానికి వెళ్ళారు.” అన్నారు. కొన్ని సంవత్సరాల నుంచి నేవ జర్మనియ ఒక మంచి నగరంగా పేరు పొంది మంచి హోటల్, పురాతన మ్యూజియంను పొందినది.
డేవిడ్ వుడార్డ్ అమెరికన్ రచయిత, సంగీతకారులు. 1990 దశకంలో వారు ప్రేక్వియం అన్న పదాన్ని కనుగొన్నారు. ఈ పదం ప్రీయంప్టివ్ , రిక్వియం అన్న పదాల కలయిక. ఇది ఒక్క మనిషి మరణానికి కొంచ సమయం మునుపు వారికోసమే సంయోజించిన సంగీతాన్ని వాయించే బౌద్ధ సంప్రదాయం పేరు.
అలోపతి ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి చిట్యాలలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చిట్యాలలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నల్గొండలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నార్కట్ పల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నల్గొండలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చిట్యాలలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు నల్గొండలోనూ ఉన్నాయి.
నేరడలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
నెరడ, తెలంగాణ రాష్ట్రం, నల్గొండ జిల్లా, చిట్యాల మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన చిట్యాల నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నల్గొండ నుండి 23 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
ప్రస్తుతమున్న మాలి మూడు పశ్చిమ ఆఫ్రికా సామ్రాజ్యములలో భాగంగా ఉంటూ ట్రాన్స్-సహారన్ వర్తకాన్ని నియంత్రించింది: ఘనా సామ్రాజ్యం, మాలి సామ్రాజ్యం , తూయింగ్ సామ్రాజ్యం. దేశ స్వర్ణ యుగంలో గణిత శాస్త్రం, ఖగోళ శాస్త్రం, సాహిత్యం, కళలు అభివృద్ధి చెందాయి. 1300 లో శిఖరాగ్రస్థితిలో ఉన్న సమయంలో మాలి సామ్రాజ్యం ఆధునిక ఫ్రాన్సు కంటే రెండు రెట్లు అధిక వైశాల్యంతో ఆఫ్రికా పశ్చిమ తీరం వరకూ విస్తరించింది. 19 వ శతాబ్దం చివరలో ఆఫ్రికా ఆక్రమణ సమయంలో మాలి నియంత్రణను ఫ్రాన్సు స్వంతం చేసుకుంది. ఇది ఫ్రెంచ్ సుడాన్లో భాగంగా మారింది. ఫ్రెంచ్ సుడాన్ 1959 లో సెనెగల్తో కలిసి, 1960 లో మాలి ఫెడరేషనుగా స్వాతంత్ర్యం పొందింది. తరువాత కొంతకాలానికి సెనెగలు సమాఖ్య నుంచి ఉపసంహరించిన తరువాత సుడానీస్ రిపబ్లిక్కు మాలిని స్వయంగా స్వతంత్ర రిపబ్లిక్కుగా ప్రకటించింది. సుదీర్ఘకాలం ఏక-పార్టీ పాలన కొనసాగిన తర్వాత 1991 లో తలెత్తిన తిరుగుబాటు తరువాత కొత్త రాజ్యాంగం రూపొందించబడి తరువాత మాలిని ఒక బహుళ-పార్టీ ప్రజాస్వామ్య దేశంగా స్థాపించడింది.
1991 మార్చి 22 నుండి 1991 మార్చి 26 వరకు పట్టణ, గ్రామీణ ప్రాంతాలలో ప్రజాస్వామ్య ర్యాలీలు, దేశవ్యాప్త సమ్మెలు జరిగాయి. వీటిని " లెస్ ఎవెన్మెంట్సు ", మార్చి విప్లవం అన్న పేర్లతో పిలువబడింది. బమాకోలో విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థులు నిర్వహించిన ప్రజా ప్రదర్శనలు తరువాత అల్లర్లలో ట్రేడు యూనియన్లు, ఇతరులు చేరారు. అహింసాత్మక ప్రదర్శనకారులపై సైనికులు విచక్షణారహితంగా కాల్పులు జరిపారు. కాల్పుల తరువాత కొంతకాలం అల్లర్లు చెలరేగాయి. బారికేడ్లు, రోడ్డు బ్లాకులు నిర్మించబడ్డాయి. టర్రారె ప్రభుత్వం అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించి రాత్రివేళ కర్ఫ్యూ విధించింది. నాలుగు రోజుల వ్యవధిలో 300 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. నిరసనకారులు ప్రతి రోజు బమాకోకు తిరిగి వచ్చి నియంత అధ్యక్షుడి రాజీనామా, ప్రజాస్వామ్య విధానాలను అమలు చేయాలని డిమాండు చేస్తూ అహింసాత్మకంగా ప్రదర్శనలు కొనసాగించారు.
మాలి అధికారికంగా " రిపబ్లిక్ ఆఫ్ మాలి " అని పిలువబడుతుంది. ఇది పశ్చిమ ఆఫ్రికాలో ఉన్న భూపరివేష్టిత దేశం. భౌగోళికంగా పశ్చిమ ఆఫ్రికను క్రాటనులో భాగంగా ఉంది. వైశాల్యపరంగా మాలి ఆఫ్రికాలో ఎనిమిదో అతిపెద్ద దేశంగా ఉంది. దేశవైశాల్యం 1,240,000 చదరపు కిలో మీటర్లు ఉంది. మాలి జనాభా 18 మిలియన్లు.దేశ రాజధాని బామాకో. మాలి సార్వభౌమ దేశం. దేశంలోని ఎనిమిది ప్రాంతాలలో ఉత్తరప్రాంతం సహారా ఎడారిలో చొచ్చుకుని ఉంటుంది. అదే సమయంలో దేశంలో అధికసంఖ్యలో ప్రజలు నివసిస్తున్న దక్షిణ భాగంలో నైగరు, సెనెగలు నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. వ్యవసాయం, గనులు దేశం ఆర్థిక కేంద్రాలుగా ఉన్నాయి. మాలి ముఖ్యమైన సహజ వనరులలో బంగారం ప్రాధాన్యత వహిస్తుండగా. ఉప్పు ఉత్పత్తిలో దేశం అతి పెద్ద నిర్మాతగా ఉంది.
మాలీలో సమష్టిగా బంబారా, సోనింకే, ఖస్సోన్కే, మాలిన్కే , మండే సమూహంలోని అన్ని భాగాలు కలిసి మాలి జనాభాలో 50% ఉన్నారు. ఇతర ముఖ్యమైన సమూహాలు , వోల్టాయికు , జుంగు , టువరెగు, మూరు ఉన్నారు. మాలి, నైగర్లలో మూర్లను అజవాఘు అరబ్బులు అంటారు. వారు ప్రధానంగా హస్సనియను అరబిక్కు మాట్లాడతారు. ఇది అరబిక్కు ప్రాంతీయ మాండలికాలలో ఒకటి. వ్యక్తిగత పేర్లు మాలి ప్రాంతీయ గుర్తింపుల సమగ్రరూపాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి. ఈ ప్రాంతంలోని బానిసత్వం చారిత్రక వ్యాప్తి కారణంగా ఉత్తరప్రాంతంలో బెర్బెరు-సంతతికి చెందిన టువరెగు సంచార ప్రజలు, ముదురు రంగు చర్మంగల బెల్లా ఒక విభాగంగా ఉన్నారు.
2012 జనవరిలో " నేషనల్ మూవ్మెంట్ ఫర్ ది లిబరేషన్ ఆఫ్ ది అజవదు " నేతృత్వంలో ఉత్తర మాలిలో ఒక టువరెగ్ తిరుగుబాటు ప్రారంభమైంది. మార్చిలో సైనిక అధికారి అమడౌ తిరుగుబాటు ద్వారా సానోగో టూరు వైఫల్యాన్ని పేర్కొంటూ అధికారం హస్థగతం చేసుకున్నాడు. తరువాత ఇది " ఎకనమిక్ కమ్యూనిటీ ఆఫ్ వెస్ట్ ఆఫ్రికన్ స్టేట్సు " అంక్షలు విధించడానికి దారితీసింది. వేగంగా ఉత్తరప్రాంతాన్ని నియంత్రణలోకి తీసుకుని ఆజావాడ పేరుతో స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించింది. అయినప్పటికీ ఎం.ఎన్.ఎల్.ఎ. ప్రభుత్వాన్ని ఓడించటానికి సహాయంగా ఉన్న ఇస్లామికు మఘ్రేబులో అన్సారు డైను, అల్-ఖైదాతో సహా ఇస్లామిస్టు వర్గాలు షరియాను విధించే లక్ష్యంతో టువరెగు వ్యతిరేకంగా స్పందించి ఉత్తరప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాయి.
1991 లో ప్రభుత్వ-వ్యతిరేక నిరసనలు తిరుగుబాటు ఫలితంగా తాత్కాలిక ప్రభుత్వం, నూతన రాజ్యాంగం ఏర్పడడానికి దారి తీసాయి. 1980 లలో జనరలు మౌస్సా ట్రోరే అవినీతి, నియంతృత్వ పాలనకు వ్యతిరేకత అధికరించింది. ఈ సమయంలో అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి నిర్బంధాలను సంతృప్తి పరచడానికి కఠినమైన కార్యక్రమాలు ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి. ఫలితంగా ప్రముఖులు ప్రభుత్వానికి సామీప్యంగా ఉండి సంపద అధికరింపజేసుసుకున్నప్పటికీ ప్రజలు మరింత కష్టాలను ఎదుర్కొన్నారు. 1991 జనవరిలో శాంతియుతమైన విద్యార్థి నిరసనలు సామూహిక ఖైదు, నాయకును పాల్గొనేవారిని హింసించడంతో దారుణం అణచివేయ్యబడ్డాయి. చెదురుమదురుగా అల్లర్లు, ప్రభుత్వ భవనాల విధ్వంసక చర్యలు కొనసాగాయి. కానీ నిరసనకారుల చర్యలు అహింసాతకంగా ఉన్నాయి.
గినియా రచయిత్రి జిబ్రిల్ న్యానీ సూచించన ఆధారంగా " సుందియాతా " అనే మాలి పురాతన కావ్యం లో చక్రవర్తుల రాజధానిలో మాలి అనే పేరు పెట్టడం సాధారణం అని పేర్కొంది. 14 వ శతాబ్దపు మొరాకో ప్రయాణికుడు ఇబ్ను బటుట మాలి సామ్రాజ్యం రాజధాని మాలి అని పిలువబడింది అని పేర్కొన్నాడు. మొట్టమొదటి పౌరాణిక చక్రవర్తి సుండియాత కీయిత శంకరని నదిలో మునిగి మరణించిన తరువాత " నీటి ఏనుగు " గా మరు అవతారం చందాడని ఒక మడింకా సాంప్రదాయ తెలియజేస్తుంది. ఈ నది ప్రాంతంలోని గ్రామాలలో మాలి ఈ నదీప్రాంతాన్ని పాత మాలి అని పేర్కొంటారు. పాత మాలీలో ఒక గ్రామాన్ని " మాలికా " అనే వారు. మాలికా అంటే కొత్త మాలి అని అర్ధం.
వ్యవసాయం మాలి కీలక పరిశ్రమ వ్యవసాయం. పత్తి దేశం అతిపెద్ద పంటగా పశ్చిమ ప్రాంతంలోని సెనెగలు, ఐవరీ కోస్టు దేశాలకు ఎగుమతి చేయబడుతుంది. 2002 లో 6,20,000 టన్నుల పత్తి మాలిలో ఉత్పత్తి చేయగా 2003 లో పత్తి ధరలు గణనీయంగా తగ్గాయి. మాలి పత్తితో, బియ్యం, చిరుధాన్యాలు, మొక్కజొన్న, కూరగాయలు, పొగాకు, వృక్ష ఆధారిత పంటలు ఉత్పత్తి చేస్తుంది. మాలి ఎగుమతుల్లో 80% వరకు బంగారం, పశువుల, వ్యవసాయం భాగస్వామ్యం వహిస్తున్నాయి. వ్యవసాయ రంగంలో 8% మాలీ కార్మికులు పనిచేసున్నారు. సేవా రంగంలో 15% మాలీ కార్మికులు పనిచేస్తున్నారు. సీజనల్ వైవిధ్యాలు వ్యవసాయ కార్మికుల తాత్కాలిక నిరుద్యోగాలకు దారితీస్తుంది.
ఇది ఇప్పుడు లిబరేషన్ డేగా గుర్తించబడుతుంది. తరువాత ట్రారారే అధ్యక్షతలో సైనికప్రభుత్వం ఆర్థిక వ్యవస్థను సంస్కరించటానికి ప్రయత్నించింది. 1968, 1974 మధ్యకాలంలో రాజకీయ సంక్షోభం, వినాశకరమైన కరువు కారణంగా వేలాది మంది ప్రజలు మరణించిన కారణంగా ఆయన ప్రయత్నాలు నిరాశాజనకంగా మారాయి. 1970 ల చివరలో ట్రోరే పాలన విద్యార్థి అశాంతి, మూడు తిరుగుబాట్లను ఎదుత్కొన్నది. 1980 ల చివరి వరకు అభిప్రాయబేధాలు అన్నింటినీ టొర్రారె పాలన అణచివేసింది.
ప్రపంచ బ్యాంకు, అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి ఒప్పందాలలో సంతకం చేయడం ద్వారా 1988 లో మాలి ఆర్థిక సంస్కరణను చేపట్టింది. 1988 నుండి 1996 మధ్య కాలంలో మాలి ప్రభుత్వము ఎక్కువగా ప్రజాసంస్థలను పునఃప్రారంభించింది. ఒప్పందము జరిగిన తరువాత పదహారు సంస్థలు ప్రైవేటీకరించబడ్డాయి. 12 పాక్షికంగా ప్రైవేటీకరించబడ్డాయి. 20 లిక్విడేటెడు చేయబడ్డాయి. 2005 లో మాలీ ప్రభుత్వం సావెజ్ కార్పోరేషనుకు ఒక రైల్రోడు కంపెనీని అంగీకరించింది.
సుదీర్ఘ చరిత్ర ఆధారంగా మాలి చక్కని జాత్యంతర సంబంధాలను అనుభవించినప్పటికీ, కొంత వంశానుగత దాస్యం, బానిసత్వం సంబంధాలు కొనసాగుతున్నాయి. అలాగే ఉత్తరప్రాంతంఒఓ స్థిరనివాసులు, సంచార టువరెగు ప్రజల మధ్య జాతి ఉద్రిక్తతలు ఉన్నాయి. స్వాతంత్ర్యం తరువాత ఉత్తర ప్రాంతాలకు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు కారణంగా మాలి ప్రస్తుతం వివక్షత గురించి ఫిర్యాదులు ఎదుర్కొంటున్నది. కొనసాగుతున్న నార్తరన్ మాలి వివాదంలో ఈ వివాదం ప్రధానపాత్ర పోషిస్తుంది. షరియా చట్టం స్థాపించడానికి ప్రయత్నిస్తున్న టువరెగ్లు, రాడికల్ ఇస్లాంవాదులతో మాలీ ప్రభుత్వం మధ్య ఉద్రిక్తతలు ఉన్నాయి.
2012 జనవరిలో ఉత్తర మాలిలో సాయుధ పోరాటాలు జరిగాయి. తిరుగుబాటు మార్చిలో తీవ్రరూపం దాల్చింది. తిరుగుబాటులో ఉత్తరప్రాంతం టువరెగ్ తిరుగుబాటుదారులు వశపరచుకుని ఏప్రిలులో అజావాడు పేరుతో కొత్త దేశాన్ని ప్రకటించారు. టువరెక్ ప్రతిస్పందనగా 2013 జనవరిలో ఫ్రెంచి సైన్యం " ఆపరేషన్ సర్వెలును " ప్రారంభించింది. ఒక నెల తరువాత మాలీ, ఫ్రెంచి దళాలు ఉత్తరప్రాంతం లోని చాలా భూభాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. 2013 జూలై 28 న రెగ్యులర్ ఎన్నికలు జరిగాయి. ఆగస్టు 11 న జరిగిన రెండో రౌండ్ రన్-ఆఫ్ శాసనసభ ఎన్నికలు జరిగాయి. నవంబరు 24 న, డిసెంబరు 15 న జరిగాయి.
26 మార్చి నాటికి సైనికులు ఎక్కువగా అహింసా నిరసన వ్యక్తుల సమూహాలను కాల్చడానికి తిరస్కరించడం పూర్తిస్థాయిలో కల్లోలానికి దారి తీసింది. వేలాదిమంది సైనికులు వారి ఆయుధాలను విసర్జించి ప్రజాస్వామ్య ఉద్యమంలో చేరారు. ఆ మధ్యాహ్నం లెఫ్టినెంటు కల్నలు అమడౌ టౌమాని టూరు నియంత అధ్యక్షుడు, మౌస్సా ట్రోరారేను అరెస్టు చేసానని రేడియోలో ప్రకటించాడు. పర్యవసానంగా ప్రతిపక్ష పార్టీలు చట్టబద్ధం చేయబడ్డాయి. ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ద్వారా ఆమోదించబడిన నూతన ప్రజాస్వామ్య రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించడానికి పౌర, రాజకీయ సమూహాల జాతీయ కాంగ్రెసు సమావేశం అయింది.
1991 లో " ఇంటర్నేషనల్ డెవలప్మెంట్ అసోసియేషన్ " సహకారంతో మాలి మైనింగ్ కోడులు అమలు పరచడంతో మైనింగ్ పరిశ్రమలో విదేశీ ఆసక్తి, పెట్టుబడులను పునరుద్ధరించింది. దక్షిణ ప్రాంతంలో త్రవ్వబడుతున్న బంగారం గనులు ఆఫ్రికాలో మూడవ అత్యధిక బంగారు ఉత్పత్తి చేస్తూ ఉంది . ఐవరీ కోస్టు సంక్షోభాలు ప్రత్తి పంట మీద ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపిన కారణంగా 1999 నుంచి మాలి ప్రధాన ఎగుమతుల ఉత్పత్తిగా బంగారం వెలుగులోకి వచ్చింది. ఇతర సహజ వనరులు కయోలిన్, ఉప్పు, ఫాస్ఫేటు, సున్నపురాయి ప్రాధాన్యత వహిస్తున్నాయి.
విద్యుత్తు, నీటిసరఫరా బాధ్యతలను " ఎనర్జీ డు మాలి " నిర్వహిస్తుంది. వస్త్రాలు " ఇండస్ట్రీ టెక్స్టైల్ డు మాలి " ఉత్పత్తి చేస్తుంది. మాలి హైడ్రోఎలక్ట్రిటీని సమర్థవంతంగా ఉపయోగించుకుంటుంది. ఇది మాలికి అవసరమైన విద్యుత్తు శక్తిలో సగానికి పైగా అందిస్తుంది. 2002 లో 700 గిగావాట్ల జలవిద్యుత్తు శక్తిని మాలిలో ఉత్పత్తి చేశారు. మాలీ పౌరులకు విద్యుత్తును " ఎనర్జీ డు మాలి " అందిస్తుంది. " ఇ.డి.ఎం. " పట్టణ జనాభాలో 55% మంది మాత్రమే విద్యుత్తును సరఫరా చేయగలదు.
బంగారం, ఉప్పు, బానిసలు, ఇతర విలువైన వస్తువులతో " ట్రాన్స్-సహారన్ " వాణిజ్యాన్ని నియంత్రించిన మాలి మూడు ప్రముఖమైన పశ్చిమ ఆఫ్రికా సామ్రాజ్యాలలో భాగంగా ఉంది. ఈ సహేలియన్ రాజ్యాలలో ఖచ్ఛితమైన భౌగోళిక సరిహద్దులు, ఖచ్ఛితమైన జాతి గుర్తింపులు లేవు. ఈ సామ్రాజ్యాలలో ఘనా సామ్రాజ్యం మొట్టమొదటిదిగా ఉంది. దీని మీద సోనిన్కే, మాండే భాషల ప్రజలు ఆధిపత్యం సాధించారు. ఈ సామ్రాజ్యం 8 వ శతాబ్దం నుండి 1078 వరకూ పశ్చిమ ఆఫ్రికా అంతటా విస్తరించింది. తరువాత ఈ సామ్రాజ్యాన్ని అల్మోరావిడ్సు వశపరచుకున్నారు.
1960 ఆగస్టులో సెనెగలు ఫెడరేషను నుండి ఉపసంహరించుకుంది. 1960 సెప్టెంబరు 22 న సుడానీ రిపబ్లికు " ఇండిపెండెంటు మాలి రిపబ్లిక్కు "గా మార్చబడింది. ఆ తేదీలో ఇప్పుడు దేశం స్వాతంత్ర్య దినోత్సవంగా జరుపుకుంటుంది. మాలి మొదటి అధ్యక్షుడిగా " మోడిబో కెయిటా " ఎన్నికయ్యాడు. కేయిటా వేగంగా ఏక-పార్టీ రాజ్యంగా స్థాపించబడింది. తూర్పు ప్రాంతంతో సన్నిహిత సంబంధాలతో స్వతంత్ర ఆఫ్రికా, సామ్యవాద ధోరణిని స్వీకరించి ఆర్థిక వనరులను విస్తృతంగా జాతీయం చేసింది. 1960 లో మాలి జనాభా 4.1 మిలియన్లకు చేరింది.
1991 మార్చి 26 సైనిక సైనికులు, శాంతియుత ప్రదర్శనలు నిర్వహించిన విద్యార్ధుల ఘర్షణ, అధ్యక్షుడు మౌస్సా టరారె ఆధీనంలో డజన్ల కొద్దీ ప్రజల మరణానికి కారణమైన సామూహిక హత్యకు చిహ్నంగా మారింది. తరువాత రోజులలో ఆయనా, ముగ్గురు సహచరులు తాము తీసుకున్న హింసాత్మక నిర్ణయానికి మరణశిక్ష స్వీకరించారు. ఈ రోజు విషాద సంఘటనలు, చంపబడిన ప్రజలకు గుర్తుగా అది ఒక జాతీయ శలవుదినంగా ప్రకటించబడింది. గుర్తుంచుకోవడానికి ఈ రోజు ఒక జాతీయ సెలవుదినం. ఈ తిరుగుబాటు 1991 మార్చి తిరుగుబాటుగా వర్ణించబడుతుంది.
ప్రభుత్వం ఆర్థిక సంస్కరణలను కొనసాగించడానికి ప్రయత్నించినప్పటికీ ప్రజలు అధికంగా అసంతృప్తికి గురైయ్యారు. బహుళ పక్ష ప్రజాస్వామ్యం కొరకు నిర్బంధం అధికరించినందుకు స్పందనగా ట్రారే పాలన కొంత పరిమిత రాజకీయ సరళీకరణను అనుమతించినప్పటికీ వారు పూర్తి స్థాయి ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో ప్రవేశించడానికి నిరాకరించారు. 1990 లో సంకీర్ణ ప్రతిపక్ష ఉద్యమాలు తలెత్తాయి. ఉత్తరాదిలో జాతి హింసాకాండల కల్లోలంతో సంక్లిష్టంగా మారిన పరిస్థితి కారణంగా తురెగాప్రజలు మాలికి తిరిగి వచ్చారు.
11 వ శతాబ్దంలో పశ్చిమాఫ్రికాలో ఇస్లాం పరిచయం అయ్యింది. ఇస్లాం ఈ ప్రాంతంలో చాలా వరకు ప్రధాన మతంగా ఉంది. సుమారుగా 90% మంది మాలియన్లు ముస్లుములు ఉన్నారు. సుమారుగా 5% క్రైస్తవులు (సుమారుగా మూడింట రెండు వంతులు రోమన్ కాథలిక్కులు, ఒక వంతు ప్రొటెస్టంట్లు), మిగిలిన 5% స్థానిక విశ్వాసాలకు అనుగుణంగా ఉంటారు. మాలియన్లలో నాస్తికత్వం, అజ్ఞేయవాదానికి చెందిన ప్రజలు చాలా అరుదుగా ఉన్నారు. వీరిలో ఎక్కువమంది వారి మతాన్ని దినసరి జీవితంలో ఆచరిస్తారు.
2013 జనవరి 11 న తాత్కాలిక ప్రభుత్వం అభ్యర్థనతో ఫ్రెంచి సాయుధ దళాలతో జోక్యం చేసుకుంది. జనవరి 30 న ఫ్రెంచి, మాలి దళాల సమన్వయ పురోగమనం శక్తివంతమైన చివరి ఇస్లామిస్టు ఆధీనంలో ఉన్న కైడలును తిరిగి మాలి స్వాధీనం చేసుకున్నది. ఇది మూడు ఉత్తర ప్రాంతీయ రాజధానులలో చివరిది. ఫిబ్రవరి 2 న ఫ్రెంచి అధ్యక్షుడు " ఫ్రాంకోయిసు హాలెండు " మాలి తాత్కాలిక అధ్యక్షుడు, డియోన్కౌన్యా ట్రొరేతో కలిసి ఇటీవలే తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్న టింబక్టులో ప్రజా ప్రదర్శనలో పాల్గొన్నాడు.
1992 లో ఆల్ఫా ఓమర్ కోనారే మాలి మొట్టమొదటి ప్రజాస్వామ్య, బహుళ-పార్టీ అధ్యక్ష ఎన్నికలలో గెలిచారు. 1997 లో రెండోసారి తిరిగి ఎన్నికకావడానికి రాజ్యాంగం నుండి చివరి అనుమతి లభించింది. 2002 ఎనీకలలో అమడౌ టౌమని టౌరె " 1991 ప్రజాస్వామ్య తిరుగుబాటు సైనిక అంశంగా నాయకుడు, రిటైర్డు జనరలు " అధ్యక్షుడుగా ఎన్నికయ్యారు. ఈ ప్రజాస్వామ్య కాలంలో మాలి ఆఫ్రికాలో అత్యంత రాజకీయంగా, సామాజికంగా స్థిరంగా ఉన్న దేశాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడింది.
తరువాత మాలి సామ్రాజ్యం ఎగువ నైజరు నది వరకు విస్తరించబడి 14 వ శతాబ్దంలో ఉన్నత స్థాయికి చేరుకుంది. మాలి సామ్రాజ్యంలో జేన్నే, టింబక్టు వంటి పురాతన నగరాలు వర్తకం, ఇస్లాం బోధనా కేంద్రాలుగా అభివృద్ధి చెందాయి.
తరువాత అంతర్గత కుట్ర ఫలితంగా సామ్రాజ్యం క్షీణించి చివరకు సొంఘై సామ్రాజ్యం చేత స్వాధీనం చేయబడింది. వాయవ్య నైజీరియాలో సంఘై ప్రజలు ప్రస్తుత ఉద్భవించారు. సంఘై మాలి సామ్రాజ్య పాలనలో తూర్పు పశ్చిమ దేశాలలో అతిపెద్ద శక్తిగా ఉంది.
18 వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతంలో నమోదైన చరిత్రలో అత్యంత ఘోరమైన కరువులలో ఒకటి సంభవించింది. జాను ఇల్ఫు అభిప్రాయంలో " " 1680 లలో ఘోరమైన కరువు సంభవించింది. సెనెగాంబియన్ తీర నుండి ఉన్నత నైలు ప్రాంతం వరకు కరువుకు విస్తరించింది. చాలామంది కేవలం జీవనోపాధి కొరకు తమకు తాము స్వయంగా బానిసలకు మారారు. ముఖ్యంగా 1738-1756లో పశ్చిమ ఆఫ్రికాలో అత్యధికంగా జీవనోపాధి సంక్షోభం నమోదైంది. కరువు, మిడుతల దాడి కారణంగా టింబక్టు ప్రజలలో సగం మంది మరణించారు.
14 వ శతాబ్దం చివరలో సంఘై క్రమంగా మాలి సామ్రాజ్యం నుండి స్వాతంత్ర్యం పొందింది. తరువాత సంఘై విస్తరించి మాలి సామ్రాజ్యం మొత్తం తూర్పు భాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నది. జుదారు పాషా ఆధ్వర్యంలో తూర్పు సామ్రాజ్యం 1591 లో మొరాకో
12,42,248 చదరపు కిలో మీటర్ల వైశాల్యంతో మాలి ప్రపంచంలో 24 వ అతిపెద్ద దేశంగా ఉంటుంది. దక్షిణ ఆఫ్రికా, అంగోలా పరిమాణానికి సమానంగా ఉంటుంది. దేశంలోని అధికభాగం దక్షిణ సహారా ఎడారిలో ఉంది. ఇది చాలా వేడిగా, దుమ్ముతో నిండిన సుడానియ సవన్నా జోనును ఉత్పత్తి చేస్తుంది. మాలి ఎక్కువగా చదునైన, ఇసుకతో కప్పబడిన ఉత్తర మైదానాలను పెరగడానికి పెరుగుతుంది. ఈశాన్య భాగంలో అడ్రారు డెస్ ఐఫోఘాలు కొండప్రాంతం ఉంటుంది.
2016 నుండి మాలి పది ప్రాంతాలుగా, బామాకో జిల్లాగా విభజించబడింది. ఒక్కొక ప్రాంతానికి ఒక గవర్నరు నియమించబడతాడు. 2016 లో రెండు సరికొత్త ప్రాంతాలు: టౌడెనిట్ , టౌడెనిట్ రూపొందించబడ్డాయి.
రెండు ప్రాంతాలకు గవర్నరు, ట్రాంస్షనల్ కౌంసిల్ ఉన్నాయి. పది ప్రాంతాలు, 56 సర్కిల్సు, 703 కమ్యూన్లుగా ఉపవిభజన చేయబడింది.
బంగారం, యురేనియం, ఫాస్ఫేట్లు, కాయోలినైట్, ఉప్పు, సున్నపురాయిలను విస్తారంగా దోపిడీ చేయబడింది. మాలిలో గణనీయమైన సహజ వనరులు ఉన్నాయి. మాలి 17,400 టన్నుల కంటే అధికమైన యురేనియం ఉందని అంచనా వేయబడింది. 2012 లో యురేనియం మరింత అధికంగా గుర్తించబడింది. మాలి ఎడారీకరణ, అటవీ నిర్మూలన, నేల కోత, త్రాగునీరు సరఫరా కొరతతో సహా అనేక పర్యావరణ సవాళ్లను ఎదుర్కొంటుంది.
2012 మార్చిలో మాలీ ప్రభుత్వం టోంబౌక్టో, గావో, కైడలు మొదలైన ప్రాంతాలు, మోపిటి ప్రాంతం ఈశాన్య భూభాగం మీద నియంత్రణను కోల్పోయింది. 2012 ఏప్రెలు 6 న అజావాదు లిబరేషన్ జాతీయ ఉద్యమకారులు ఏకపక్షంగా మాలి నుండి అజావాదు ప్రాంతవిభజనను ప్రకటించింది. దీనిని మాలి ప్రభుత్వం, అంతర్జాతీయ సమాజం గుర్తించలేదు. తరువాత మాలి ప్రభుత్వం ఈ ప్రాంతాల మీద తిరిగి నియంత్రణ సాధించింది.
మాలి అల్జీరియా నైరుతి దిశలో ఉన్న పశ్చిమ ఆఫ్రికాలోని ఒక భూపరివేష్టిత దేశం. ఇది 10 నుండి 25 ఉత్తర అక్షాంశాల మధ్య, 13 పశ్చిమ, 5 తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంటుంది. మాలి ఉత్తర-ఈశాన్య సరిహద్దులలో అల్జీరియా, తూర్పున నైజర్, బుర్కినా ఫాసో, దక్షిణసరిహద్దులో ఐవరీ కోస్ట్, నైరుతిసరిహద్దులో గునియా, సెనెగల్, పశ్చిమసరిహద్దులో మౌరిటానియ ఉన్నాయి.
మాలీలో ఫ్రెంచి, బంబారాతో సామీపసంబంధం ఉన్న 12 జాతీయ భాషలు ఉన్నాయి. అవి వరుసగా బోము, టైయాక్సో బోజో, టోరో సో డోనో, మాసినో ఫుల్ఫుల్డే, హస్సనియన్ అరబిక్, మమరా సేనౌఫో, కిటా మనిన్కాకాన్, సోనిన్కే, చెయినా సినోఫో, తమాషెఖ్, క్సాసంగక్సాంగో . ప్రతీభాషా ప్రాథమికంగా జాతి సమూహాలను అనుసంధానించిన మొదటి భాషగా చెప్పబడుతుంది.
2016 లో మాలి జనాభా 18 మిలియన్లు గా అంచనా వేయబడింది. జనాభా ప్రధానంగా గ్రామీణ ప్రాంతాలలో అధికంగా మలేషియన్లలో 5-10 శాతం మంది సంచార సమాజానికి చెందిన ప్రజలు ఉన్నారు. దేశంలోని దక్షిణ భూభాగంలో 90% కంటే అధికంగా ప్రజలు నివసిస్తున్నారు. ప్రత్యేకించి బామాకోలో 1 మిలియను ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.
మాలి అనే పేరు మాలి సామ్రాజ్యం పేరు నుండి తీసుకోబడింది. ఈ పేరును మొదట్లో "హిప్పోపోటామస్" అనే అర్థాన్ని స్పురింపజేసే మండిన్కా లేదా బంబార పదం మాలి నుండి తీసుకోబడింది. కానీ చివరికి ఇది "రాజు జీవించే చోటు" అనే అర్థం స్పురిపజేసే పదంగా మారింది. ఈ పదం బలం అనే అర్ధం కూడా స్పురింపజేస్తుంది.
" సెంట్రలు బ్యాంకు ఆఫ్ వెస్టు ఆఫ్రికన్ స్టేట్సు " మాలి ఆర్థిక వ్యవహారాలు నిర్వహిస్తుంది. వెస్టు ఆఫ్రికన్ స్టేట్సు ఎకనామిక్ కమ్యూనిటీ అదనపు సభ్యులు నిర్వహణాబాఘ్యతలలో భాగస్వామ్యం వహిస్తున్నారు. ప్రపంచంలోని పేద దేశాలలో మాలి ఒకటి. కార్మికుల సగటు వార్షిక వేతనం సుమారు $ 1,500 అమెరికన్ డాలర్లు.
మాలిలో సరిహద్దు దేశాలను అనుసంధానించే ఒక రైలుమార్గం ఉంది. మాలిలో సుమారు 29 విమానాశ్రయములు ఉన్నాయి. వీటిలో 8 రన్వేలు ఉన్నాయి. పట్టణ ప్రాంతాలు పెద్ద ఆకుపచ్చ, తెలుపు టాక్సీ క్యాబులకు ప్రసిద్ధి చెందాయి. మొత్తం ప్రజలు అధికంగా ప్రజా రవాణాపై ఆధారపడి ఉంటారు.
మాలి "ఫ్రాన్సేన్ జోన్" లో భాగంగా ఇది సి.ఎఫ్.ఎ. ఫ్రాంకును ఉపయోగిస్తుంది. 1962 నుండి మాలి ఫ్రెంచి ఒప్పందం ద్వారా ఫ్రెంచి ప్రభుత్వంతో అనుసంధానించబడింది. ప్రస్తుతం బి.సి.ఎ.ఒ. ఏడు దేశాలు ఫ్రెంచి సెంట్రల్ బ్యాంకుకు అనుసంధానించబడ్డాయి.
20 వ శతాబ్దం మధ్యలో ఫ్రెంచి అధికారులు బానిసత్వం అణిచివేసే వరకు అరబ్బు ప్రజలు 20 వ శతాబ్దం వరకు బానిసలను ఉపయోగించారు. కొన్ని వంశావళి సంబంధాలు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి. కొన్ని అంచనాల ప్రకారం సుమారుగా 2,00,000 మంది మాలియన్లు ఇప్పటికీ బానిసలుగా ఉన్నారు.
మరో సిద్ధాంతం ప్రకారం ఫులానీ భాషలో మాలీ అంటే మాండే ప్రజలని అర్ధం అని తెలియజేస్తుంది. ఒక ధ్వని కాలానుగుణ మార్పుగా కూడా కొందరు పేర్కొంటారు. ఫులని అల్వియోలారు చివరి అచ్చు మార్పిడిలో "మాండెన్" మాలిగా మారిందని భావిస్తున్నారు.
మాలిలో బానిసత్వం ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది. దీనితోపాటు దాదాపుగా 2,00,000 మంది ప్రజలు యజమానికి నేరుగా దాసునిగా వ్యవహరిస్తారు. 2012 టువరెగు తిరుగుబాటులో మాజీ బానిసలు వారి మాజీ మాస్టర్సు ద్వారా తిరిగి స్వాధీనపరుచుకునబడ్డారు.
ఐరోపా, ఆఫ్రికా సంతతికి చెందిన స్పెయిను ముస్లింల మిశ్రమ ప్రజలు, అలాగే కొంతమంది ఫ్రెంచి, ఐరిషు, ఇటాలీ, పోర్చుగీసు మూలాలు కలిగిన ప్రజలు మాలిలో నివసిస్తున్నారు. అర్మా అని పిలువబడుతున్న ఈ ప్రజలు దేశం జనాభాలో 1% ఉన్నారు.
మాలి అధికార భాష ఫ్రెంచి. అదనంగా వివిధ జాతుల సమూహాలలో 40 కంటే అధికమైన భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. మాలి జనాభాలో సుమారు 80% మంది బంబారాలో సంభాషించగలరు. ఇది ఒక ముఖ్యమైన ఫ్రాంకా భాషగా పనిచేస్తుంది.
మాలి ప్రజలలో అనేక సహ-సహారా జాతి సమూహాలు ఉన్నారు. బంబారా ప్రజలు అతిపెద్ద జాతి సమూహంగా ఉన్నారు. వీరు జనాభాలో 36.5% మంది ఉన్నారు.
మాలి రాజ్యాంగం దేశాన్ని ఒక లౌకిక దేశంగా ఏర్పరుస్తుంది. మతం స్వేచ్ఛను కల్పిస్తుంది. ప్రభుత్వం ఈ హక్కును ఎక్కువగా గౌరవిస్తుంది.
సమీప జూనియర్ కళాశాల ముంచంగిపుట్టులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల పాడేరులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల ముంచంగిపుట్టులోను, ప్రాథమిక పాఠశాల, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల‌లు కుమదలోనూ ఉన్నాయి.
సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల అడ్డతీగలలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల వై.రామవరంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల వై.రామవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల వై.రామవరంలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల అడ్డతీగలలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల కాకినాడలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు రంపచోడవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల రంపచోడవరంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అడ్డతీగలలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కాకినాడ లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రత్యేక ద్రవిడనాడు రాష్ట్రంపై, భారత యూనియన్‌లో దాని విలీనంపై తలెత్తిన అభిప్రాయభేదాల కారణంగా ఇతడు తన గురువు పెరియార్‌పై కత్తులు దూశాడు. పెరియార్ తనకన్నా చాలా పిన్నవయస్కురాలైన మణియమ్మను పెళ్లి చేసుకోవడంతో ఈ విభేదాలు తారాస్థాయికి చేరుకుని అన్నాదురై తన అనుయాయులతో ద్రవిడ కళగం నుండి బయటకు వచ్చి తన స్వంతపార్టీ ద్రవిడ మున్నేట్ర కళగంను స్థాపించాడు. , . - 1962, . ; - 1965. . 1967 . . - , , , .
ఇతడు మంచి వక్తగా పేరు గడించాడు. ఇతడు తమిళభాషలో రచయితగా ప్రశంసలు పొందాడు. ఇతడు అనేక నాటకాలను వ్రాసి వాటిలో నటించాడు. ఇతని నాటకాలు కొన్ని సినిమాలుగా తీయబడ్డాయి. ఇతడు తమిళ సినిమా రంగాన్ని ద్రావిడ పార్టీ ప్రచారానికి వాడుకున్న తొలి రాజకీయ నాయకుడు. సాధారణ మధ్య తరగతి కుటుంబంలో జన్మించిన అన్నాదురై మొదట స్కూలు టీచరుగా పనిచేసి మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ రాజకీయాలలో పాత్రికేయుడిగా రంగప్రవేశం చేశాడు. ఇతడు అనేక తమిళ రాజకీయ పత్రికలకు సంపాదకుడిగా పనిచేసి ద్రావిడ కళగం పార్టీ సభ్యత్వాన్ని పుచ్చుకున్నాడు. పెరియార్ ఇ.వి.రామస్వామికి అనుయాయిగా ఇతడు పార్టీలో ఉన్నత స్థానానికి ఎదిగాడు.
కంజీవరం నటరాజన్ అన్నాదురై తమిళనాడు రాష్ట్రపు తొలి ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసిన రాజకీయ నాయకుడు. ఇతడు 1967-1969ల మధ్యకాలంలో ఉమ్మడి మద్రాసు రాష్ట్రపు 5వ ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేశాడు. ఇతడు ఉమ్మడి మద్రాసు రాష్ట్రంలోను, తమిళనాడులోను ముఖ్యమంత్రి పదవి చేపట్టిన వారిలో ద్రావిడ పార్టీకి చెందిన తొలి వ్యక్తి.
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు ముంచింగిపుట్టులో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల ముంచింగిపుట్టులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి.
క్విజ్ ఇతర రూపాల్లో కూడా ప్రాతినిధ్యం వహించింది: వార్తాపత్రికలలో పునర్ముద్రించబడింది, తరగతి గదులలో ఉపయోగించబడింది, ప్రముఖ ఉన్నత పాఠశాల, కళాశాల పాఠ్యపుస్తకాలచే సిఫార్సు చేయబడింది. 1993 లో, బ్రియాన్ టోవే, తన భార్య ఇంగ్రిడ్ సహాయంతో, , విండోస్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్స్ కోసం పూర్తి-రంగు, తక్షణ-స్కోరింగ్ కంప్యూటర్ క్విజ్‌ను డిస్క్‌లో తయారు చేశాడు. ప్రోగ్రామర్ జోన్ కల్బ్ మాకింతోష్ కంప్యూటర్ల కోసం సమానంగా అధునాతన సంస్కరణను సృష్టించాడు. టోబి నిక్సన్ వరల్డ్ వైడ్ వెబ్‌కు ముందు యుగంలో క్విజ్ యొక్క టెక్స్ట్ కాపీని సృష్టించాడు, ఈ సంస్కరణ న్యూస్‌గ్రూప్‌లు, కంప్యూటర్ నెట్‌వర్క్‌లు, బులెటిన్ బోర్డులు, సాఫ్ట్‌వేర్‌లలో ప్రసారం చేయబడింది. 1995 లో, పాల్ ష్మిత్ ప్రపంచంలోని అతిచిన్న రాజకీయ క్విజ్ యొక్క ప్రస్తుత ఇంటరాక్టివ్ వెర్షన్‌తో న్యాయవాదుల వెబ్‌సైట్‌ను సృష్టించాడు.
10 ప్రశ్నలను ఆర్థిక, వ్యక్తిగత రెండు గ్రూపులుగా విభజించారు, ఒక్కొక్కటి ఐదు ప్రశ్నలు. ప్రశ్నలకు సమాధానాలు అంగీకరిస్తున్నాను, అయ్యుండవచు, లేదా అంగీకరించను. ఒక అంగీకారం కోసం ఇరవై పాయింట్లు, ఒకదానికి పది పాయింట్లు, అంగీకరించనివారికి సున్నా ఇవ్వబడతాయి. ప్రతి సమూహానికి స్కోర్‌లు జోడించబడతాయి, వంద నుండి సున్నా కావచ్చు. ఈ రెండు సంఖ్యలు అప్పుడు డైమండ్ ఆకారపు చార్టులో పన్నాగం చేయబడతాయి, ఫలితం క్విజ్ టేకర్‌తో ఎక్కువగా అంగీకరించే రాజకీయ సమూహాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది.
క్విజ్‌తో అనుబంధించబడిన చార్ట్ స్వేచ్ఛావాద రాజకీయ శాస్త్రవేత్త డేవిడ్ నోలన్ 1969 లో రూపొందించిన నోలన్ చార్ట్ ఆధారంగా రూపొందించబడింది. వాస్తవానికి మానవ రాజకీయ చర్యలన్నింటినీ ఆర్థిక, వ్యక్తిగత అనే రెండు సాధారణ వర్గాలుగా విభజించవచ్చని నోలన్ వాదించాడు. ఈ అంతర్దృష్టిని దృశ్యమానంగా వ్యక్తీకరించడానికి, నోలన్ రెండు అక్షం గ్రాఫ్‌ను అభివృద్ధి చేశాడు. ఒక అక్షం ఆర్థిక స్వేచ్ఛ కోసం, మరొకటి వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ కోసం.