polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
వాజ్పయ్ నాయకత్వంలో యూనియన్ మంత్రిగా పనిచేసాడు. చంద్రశేఖర్ ప్రభుత్వంలో లో పనిచేసాడు. " నేషనల్ రైఫిల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియా " 1999 నుండి అధ్యక్షుడుగా ఉన్నాడు. ఆయన మంచి క్రీడల నిర్వాహకుడు. సమత పార్టీ సంస్థాపకులు లలో ఆయన ఒకడు.
బీహార్ గ్రామీణ చిన్నతరహా పరుశ్రమలకు బ్రాండింగ్ సమస్య ఉంది. ప్రాంతీయంగా ఉత్పత్తి చేయబడుతున్న ఉత్పత్తులు నాణ్యమైనవి. తక్కువ ఆదాయంతో అధిక మొత్తంలో ఉతపత్తి చేయబడుతున్నాయి. బంకా జిల్లాలో బృహత్తర పరిశ్రమలకు అవసరమైన వనరులు ఉన్నాయి. ఇది జార్ఖండ్ రాష్ట్రానికి చెందిన దేవ్‌ఘర్, దుంకా, గొడ్డా జిల్లాలకు సమీపంలో ఉంది.
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో బంకా జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న బీహార్ రాష్ట్ర 36 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి. .
బంకాజిల్లా ఆర్థికంగా వ్యవసాయం మీద ఆధారపడి ఉంది. జిల్లా వరి, గోధుమ, మొక్కజొన్న, మెంతులు పండినబడుతున్నాయి. బంకా జిల్లాలో అమర్పూర్ జసాంధ్రత అధికంగా కలిగిన మండలంగా గుర్తించబడుతుంది. అమర్పూర్‌లో చక్కెర అధికంగా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది.
బంకా రైల్వే స్టేషను భాగల్‌పూర్- బౌంసి రైలు మార్గంలో ఉంది. ఈమార్గం సుల్తాన్‌పూర్ - జైసిధ్ లను బంకాద్వారా అనుసంధానం చేస్తుంది.
జిల్లా భాగల్‌పూర్ డివిజన్‌లో భాగం. బంకా పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. జిల్లా వైశాల్యం 3020చ.కి.మీ., ఇది కెనడాలోని అకిమిస్కి ద్వీపం వైశాల్యానికి సమానం.
జిల్లాలో ఇండోఆర్యన్ భాషాకుటుంబానికి చెందిన ఆంగిక భాష వాడుకలో ఉంది. దీనిని వ్రాయడానికి దేవనాగరి లిపిని ఉపయోగిస్తారు. ఈ భాషను 725 000 మంది మాట్లాడుతున్నారు.
మొదటి విభాగం డామిన్-ఇ- కొల్హ్‌లో బొరియో, మండ్రొ, బార్‌హైట్, పథ్నా, తాల్ఝరి బ్లాకులు ఉన్నాయి. ఇందులో ఒకప్పుడు కొండచరియలు
రెండవ విభాగంలో షాహిబ్‌గంజ్, రాజ్‌మహల్, ఉద్వా, బర్హవా బ్లాకులు ఉన్నాయి. మైదాన భూభాగంలో ఎగువభూములు, ఎగుడు దిగుడుగా ఉండే కొండ గట్లు ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతంలో
జిల్లాలో 3 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి. రాజ్‌మహల్, బొరియో, బార్హైట్. ఇవన్నీ రాజ్‌మహల్ పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గంలో భాగంగా ఉన్నాయి.
2011 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో షాహిబ్‌గంజ్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న జార్ఖండ్ రాష్ట్ర 21 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
1942-52 సంవత్సరాల మధ్య ఉపాధ్యాయుడుగా పనిచేస్తూనే గౌతమ్ హైదరాబాదు సంస్థాన రాజకీయాలలో చురుగ్గా పాల్గొన్నారు. 1952లో జరిగిన మొట్టమొదటి శాసనసభా ఎన్నికలలో ఇబ్రహీంపట్నం నియోజకవర్గం నుంచి పోటీచేసి గెలుపొందాడు. బూర్గుల రామకృష్ణారావు నేతృత్వంలోని హైదరాబాదు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన భూసంస్కరణల సంఘంలో గౌతమ్ సభ్యుడు. దళితులకు, పేదలకు భూములు దక్కడానికి ఆ కమిషన్ సభ్యుడిగా ఆయన శ్లాఘనీయమైన కృషి చేశారు. గౌతమ్ 1962లో శాసనమండలికి ఎన్నికై 1968 వరకు ఆంధ్రపదేశ్ విధాన పరిషత్ సభ్యులుగా ఉన్నాడు. 1971 లో ఆంధ్రప్రదేశ్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ సభ్యుడిగా నియమితుడయ్యాడు. భారతీయ బౌద్ధ మహా సభలకు గౌరవ అధ్యక్షులుగా కూడా పనిచేశాడు. 1992 లో భారత ప్రభుత్వం గౌతమ్ సామాజిక సేవలను గుర్తించి ఆయనకు పద్మశ్రీ పురస్కారంతో గౌరవించింది. ఈయన రాష్ట్రపతి ఆర్.వెంకట్రామన్ చేతుల మీదుగా 1992, ఏప్రిల్ 6న పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు.
గౌతం నిజాం కళాశాలలో డిగ్రీ పూర్తి చేసి,. ఆ తరువాత ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో చదువు కొనసాగించాడు. భాగ్యరెడ్డి వర్మ ఆధ్వర్యంలో నడిచిన ‘ఆది హిందూ పత్రిక’లో తన వంతు సహకారం అందించాడు. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలోను, రజాకార్ల వ్యతిరేక పోరాటంలోను పాల్గొని కొంతకాలం పాటు జైలు శిక్ష కూడా అనుభవించాడు. ఆ కాలంలోనే గౌతమ్ తన ఉపాధ్యాయ జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. తండ్రి స్థాపించిన పాఠశాలలోనే ఉపాధ్యాయునిగా చేరి ఎంతోమంది విద్యార్థులను విజేతలుగా తీర్చిదిద్దాడు. 1943లో అప్పటివరకు బాల బాలికలకు ఉమ్మడి పాఠశాలగా ఉన్న పాఠశాలను బాలికల పాఠశాలగా మార్చి, భాగ్య స్మారక బాలికల ఉన్నత పాఠశాలను జీవితాంతం నడిపాడు.
భాగ్యరెడ్డివర్మ, లక్ష్మీదేవి దంపతులకు గౌతమ్ ఏకైక సంతానం. 1913, ఆగస్టు 22న జన్మించిన గౌతమ్, చిన్నతనం నుంచి తండ్రి భాగరెడ్డి వర్మ నడిపే ముద్రణాలయంలో గడుపుతూ, అక్కడి చర్చలు వింటూ ఉండడం వల్ల చిన్న వయసులోనే మానసిక పరిపక్వత పెంచుకున్నాడు. ఊహ తెలిసినప్పటి నుంచి ఆయన తండ్రితో చనువుగా ఉంటూ ఆయన నుంచి చాలా విషయాలు నేర్చుకున్నాడు.
పరిపాలనను సులభతరం చేయడానికి, 2 ఉపవిభాగాలుగాను 10 తాలూకాలుగా గా విభజించారు. ఇవి ఉప-జిల్లాలను సూచించే పరిపాలనా విభాగాలు.వీటిలో బహుళ గ్రామాలు, కొన్ని పట్టణాలను కలిగి ఉంటాయి.
పాపుం పరే జిల్లా, భారతదేశం అరుణాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లా. 2011 గణాంకాలను అనుసరించి రాష్ట్రంగా ఇది అత్యంత జనసాంధ్రత కలిగిన జిల్లాగా గుర్తించబడింది.
జిల్లాలో 3 అసెంబ్లీ నియోజక వర్గాలున్నాయి:- ఇటానగర్, డాయ్‌ముఖ్, సగలీ. ఈ మూడు అరుణాచల్ పశ్చిమ లోక్‌సభ నియోజకవర్గంలో భాగంగా ఉన్నాయి.
జిల్లాలో 14 తాలూకాలు ఉన్నాయి మలియ మియన, మొర్బి, వంకనేర్, తంకర, పద్ధరి, లోధిక, ఢొరజి, రాజ్కోట్, జామ్ కందొర్న, ఉప్లెత, జెత్పూర్, కోట్డా సంగని, జస్దన్, గొండాల్.
8 అసెంబ్లీ నియోజక వర్గాలు ఉన్నాయి : రాజ్కోట్ ఈస్ట్, రాజ్కోట్ వెస్ట్, రాజ్కోట్ సౌత్, రాజ్కోట్ రూరల్, జస్డన్, గొండాల్, జెత్పూర్, ధోరజ్.
తంకర, వంకనేర్, రాజ్కోట్ ఈస్ట్, రాజ్కోట్ వెస్ట్, రాజ్కోట్ సౌత్, రాజ్కోట్ గ్రామీణ, జస్డన్ నియోజక వర్గాలు పోర్‌బందర్ పార్లమెంటు నియోజకవర్గంలో భాగంగా ఉన్నాయి. మోర్బి కచ్ పార్లమెంటు నియోజకవర్గంలో భాగంగా ఉంది.
జిల్లాలో ఉన్న ఒకేఒక నౌకాశ్రయం " పోర్ట్ ఆఫ్ నవల్కి " . ఇది గల్ఫ్ ఆఫ్ కచ్ నైరుతీ దిశలో ఉంది.
జాతీయ రహదారి 8 ఎ జిల్లాను మోర్బి, కండ్లలతో అనుసంధానిస్తుంది. జాతీయ రహదారి 8 బి రాజకోట్‌ను పోర్‌బందర్‌తో అనుసంధానిస్తుంది. జాతీయ రహదారి 8 డి జిల్లాను జత్పూర్, జునాగఢ్ లతో అనుసంధానిస్తుంది.
రాజకోట్ జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో మోర్బి జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో సురేంద్రనగర్ జిల్లా, బోతాద్ జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో జునాగఢ్ జిల్లా, అమ్రేలి జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో పోర్‌బందర్ జిల్లా, జునాగఢ్ జిల్లాలు ఉన్నాయి.
గుజరాత్ రాష్ట్ర 33 జిల్లాలలో రాజకోట్ జిల్లా ఒకటి. రాజకోట్ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. రాష్ట్రంలోని అభివృద్ధి చెందిన జిల్లాలలో ఇది మూడవ స్థానంలో ఉంది. జిల్లా వైశాల్యం 11203 చ.కి.మీ.
జిల్లాకేంద్రం రాజకోట్ నగరం పేరు మీదుగా జిల్లా రూపొందించబడింది. 1610లో రాజకోట్ రాజ్యస్థాపనలో భాగస్వామ్యం వహించిన సంధి పేరుతో రాజకోట్ నగరం స్థాపించబడింది.
మర్నాడు అమ్మను గొడ్డును బాదినట్టు బాదాడు. అడ్డం వెళితే, మా అన్నయ్యనూ, నన్నూ కూడా తన్నాడు. అంత జరిగినా "ఎన్నాళ్లు కొడతాడో చూద్దాం మీరు మాత్రం చదువు మానేయొద్దు అంది. ఆ కారణంగా అమ్మను ఎన్ని సార్లు కొట్టాడో లెక్కలేదు. చివరికి విసుగు పుట్టి వదిలేశాడు. నా చదువు, మా అన్నయ్య చదువు మా నాన్న అయిష్టత మధ్యే కొనసాగింది. మాకు తెలిసి ఆయన తన జీవితంలో ఓటమి అంటూ ఎరగడు. కానీ, ఈ ఒక్క విషయంలో మాత్రం నాన్న ఓడిపోయాడు. చూసే ప్రపంచం చిన్నదైపోయినపుడు ఎంత వారికైనా ఓటమి తప్పదేమోనని నాకనిపిస్తుంది.
మా నాన్న ఎప్పుడు క్షవరం చేయించినా మంగలిని జుత్తు మరీ చిన్నదిగా చేయమని చెప్పేవాడు. నేనే వద్దూ వద్దూ అంటూ ఉండేవాణ్ని. అలాంటి నేను మంగలి వద్దకు వెళ్లి గుండు చేయించుకుని వచ్చాను. అంతే కాదు అమ్మతోనూ, నాన్నతోనూ మాట్లాడటం మానేశాను. ఆ మౌనంలో నాకు ఏవేవో ఆలోచనలు వచ్చేవి. తప్పు చేయకుండానే ఇలా దండించారే.!
ఒక వేళ నిజంగానే నేను తప్పు చేసి ఉంటే అప్పుడు నా వద్ద సమాధానం ఉండదు. అందుకే జీవితంలో తప్పంటూ చేయకూడదనే ఒక నిర్ణయానికి వచ్చేశాను. స్నేహితులు, సరదా కబుర్లు, ఆట పాటల లాంటివన్నీ ఆ రోజునుంచి నా జీవితంలోంచి పూర్తిగా అదృశ్యమైపోయాయి. ఫలితంగా, నాలో క్రమంగా పెరుగుతూ వచ్చిన సీరియస్‌నెస్ నన్నొక పుస్తకాల పురుగును చేసింది. నాన్న చేతిలో నేను అన్యాయంగానే హింసకు గురైనా అది నాలో వేరే రకమైన కసిని పెంచింది. హింసను ఒక వైపునుంచే చూస్తే మనం కూలిపోవడం ఖాయం. అలా కాకుండా ఆవలి వైపు నుంచి చూస్తే అది మనల్ని నిలబెడుతుంది.
పదునైన వస్తువులు, గులక రాళ్ళు వంటి వాటిని పక్షుల సమీపంలో ఉంచరాదు. పక్షులు అల్లరి గా ఉంటాయి. అందువలన, వాటికి అందుబాటులో ఉన్న వేటినైనా అవి లాగేస్తూ ఉంటాయి.
వేడిగా ఉన్న వాతావరణ పరిస్థితులలో, పక్షులను తాకడం గాని, పట్టుకోవడం గాని చేసి నియంత్రించడం, లేక రోగ నిరోధక టీకాలను యివ్వడం చేయరాదు.
జిల్లాలోనే ప్రసిద్ధి చెందిన పుణ్యక్షేత్రాలలో గోవాడ శైవక్షేత్రం ఒకటి. ఈ ఆలయం 11వ శతాబ్దినాటిది. అప్పట్లో గోవాడ గుడి ప్రాంతాన్ని "దగ్గుమల్లి" అని పిలిచేవారు. మతఘర్షణలలో ఆలయం శిథిలమైపోగా, స్వామివారి మూలవిరాట్టు మాత్రం, ఒంటరిగా "శ్రీ సోమేశ్వరస్వామి" పేరుతో పానుపట్ట సమేతంగా పూర్తి రూపంలో స్థిరమై నిలిచింది. అప్పట్లో బ్రాహ్మణ కోడూరుకు చెందిన తిరుపతిరాయుడు, కావూరు వెళ్ళివచ్చుచూ, స్వామివారి ఆలయంలో ఒక రోజురాత్రి బసచేసాడు. కలలో స్వామివారిని దర్శించిన ఆయన, 1904 లో గోవాడ గ్రామప్రజల ఆర్థిక సహకారంతో శ్రీ బాలకోటేశ్వరస్వామి నామధేయంతో, ఆలయాన్ని మళ్ళీ యథాస్థానంలో నిర్మించారు. నాటి నుండి నిత్యపూజలు, వార్షిక ఉత్సవాలూ నిర్వహించుచున్నారు. ఈ ఆలయంలో భక్తులు శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యేశ్వరస్వామి,షిర్డీ సాయిబాబా, సరస్వతీదేవి, విఘ్నేశ్వరుని దర్శించుకుంటారు. ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాల శిలాఫలకాన్ని కన్నులవిందుగా తిలకించవచ్చు. ఈ స్వామిని పూజించుచూ, శ్రీనాధుడు శృంగారనైషధం గ్రంథాన్ని రచించాడని ప్రతీతి.
శ్రీ బాలకోటేశ్వరస్వామితోపాటు, క్షేత్రపాలకుడు శ్రీ ఆంజనేయస్వామి, శ్రీ వీరభద్రస్వామి, పార్వతీదేవి అమ్మవారు, విశేషంగా పూజలందుకుంటారు. ఈ ఉత్సవంలో కుటుంబ, వినోద సామగ్రితోపాటు, చాలా సామానులు అమ్మకాలు జరుపుతారు. ముఖ్యంగా చెక్క సామగ్రి, గృహోపకరణాలు, వారం రోజులపాటు అమ్మకాలు జరుపుతారు. సమీప గ్రామాలనుండి భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో తరలివచ్చి, వారికి నచ్చిన వస్తువులు కొనుగోలు చేస్తుంటారు. ఈ ఏడాది, 40 అడుగుల ఎత్తయిన ఇనుపగొట్టాలతో తయారు చేసిన ఆలయప్రభ నూతనంగా భక్తులకు దర్శనమివ్వనుంది. భక్తులకు ఎలాంటి ఇబ్బంది కలుగకుండా, సౌకర్యాలు కలుగజేస్తారు. భక్తుల విశ్రాంతి కోసం, చలువ పందిళ్ళు ఏర్పాటు చేస్తారు.
మహాశివరాత్రి సందర్భంగా ఈ ఆలయంలో ఐదు రోజులపాటు తిరునాళ్ళ ఉత్సవాలు నిర్వహించెదరు. పెద్ద యెత్తున దుకాణాలు ఏర్పాటు చేసెదరు. చెక్కతో తయారు చేసున మంచాలు, బల్లలు, రోకళ్ళు, మేజా బల్లలు తదితర గృహోపకరణాల దుకాణాలు ఒక వారం రోజులపాటు ఇక్కడ ఉంటవి. జిల్లా నలుమూలలనుండి లక్షలాదిమంది భక్తులు ఈ సందర్భంగా ఈ ఆలయాన్ని సందర్శించెదరు. మహాశివరాత్రి సందర్భంగా ఈ ఆలయానికి తెనాలి, రేపల్లె, గుంటూరు, పొన్నూరు, బాపట్ల మొదలగు ప్రదేశాల నుండి ప్రత్యేకంగా బస్సులు నడుపుతారు.
గోవాడకు చెందిన పారిశ్రామికవేత్త శ్రీ గడ్డిపాటి శ్రీనివాసరావు , ఉమారాణి దంపతులు తమ కుమారుడు దినకరబాబు ఙాపకార్ధం, క్రాప గ్రామానికి చెందిన ప్రవాసాంధ్రులు శ్రీ పాలడుదు శ్రీకాంత్, సంధ్యారాణి దంపతుల సంయుక్త విరాళం 41 లక్షల రూపాయలతో, దూర ప్రాంతాలనుండి ఈ శైవషేత్రాన్ని సందర్శించే భక్తుల కోసం, శివసదనం పేరుతో ఒక నూతన భవనంం నిర్మించారు.
మహాశివరాత్రి సందర్భంగా ఇక్కడ పశుప్రదక్షణ విశేషం. పండుగ ముందురోజు, సమీప గ్రామాలకు చెందిన రైతులు వందల సంఖ్యలో తమ పశుసంపదను ఆలయానికి తోలుకొనివచ్చి, ఆలయం చుట్టూ ప్రదక్షణ చేయిస్తారు. బెల్లపు చెరుకుగడలు కొనుగోలు చేసుకొని రైతుపక్షంగా వెనుదిరుగుతారు.
గుంటూరు నుండి 42 కి.మీ., తెనాలి నుండి 21 కి.మీ. ల దూరంలో, గోవాడ గ్రామానికి ఒక కి.మీ. దూరంలో కొలువై ఉన్న గోవాడ బాలకోటేశ్వరుడు, నమ్మినవారి బాధలు తీరుస్తూ, కోర్కెలు ఈడేరుస్తాడని భక్తుల నమ్మకం.
ఈ ఆలయానికి 2014, మే-24న దాత పావులూరి బసవపూర్ణచంద్రరావు, రు. 5 లక్షల విలువైన ఒక ధ్వజస్తంభం బహుకరించారు. ఈ ధ్వజస్తంభానికి ఇత్తడి తొడుగు, అలంకరణలు చేసియున్నవి.
విలియం సిడ్నీ పోర్టర్ ఓ.హెన్రీ అనే కలం పేరుతో కథలు రాసిన ప్రఖ్యాత అమెరికన్ రచయిత. తన కథా రచనల్లో ఒక చురుకుదనం, ఆసక్తి, హాస్యం, ఉత్కంఠ, ఉద్రేకాన్ని చొప్పించి సరళమైన శైలిలో ఆశర్యకరమైన ముగింపులతో పాఠకుల మనసులను చూరగొన్నాడు. ఓ.హెన్రీకి మాములు ప్రజలు, ప్రదేశాలు అంటే అంతో ఆసక్తి ఉండేదని అయన కథలు తెలియజేస్తాయి. ముఖ్యంగా న్యూ యార్క్, మిగిలిన నగరాలలో, మురికి వాడల్లో నివసించే అతి సామాన్య ప్రజా, తాగుబోతులు, పోలీసులు, అంగళ్ళలో, బార్లలో పనిచేసే అమ్మాయిలు, గుమాస్తాలు, సంసారం చేస్తున్న భార్యాభర్తలు, వాళ్ళ పాట్లు, ప్రేమికులు - వాళ్ళ ఇక్కట్లు, ఇంటి యజమనురాళ్ళు ఓ.హెన్రీ కథలలో ముఖ్య పాత్రలు. ధనవంతులు కూడా కథలలో దర్శనమిస్తుంటారు.
ఓ హెన్రీ కథల్లో విశిష్టత ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే ఏ కథ కూడా మనం వూహించినట్లు వుండదు. చివరలో ఒక కొసమెరుపు మొత్తం కథ నే మార్చివేస్తుంది. కథ చదువుతున్నంత సేపూ పాఠకుడు వూహిస్తున్నదానికీ భిన్నమైన ముగింపుతో కథ ముగుస్తుంది. ఆ రకంగా ఆ కథలు, వాటిని సృజించిన రచయిత ఓ హెన్రీ ఇద్దరూ పాఠకుల హృదయాల్లో సుస్థిర స్థానం సంపాదించుకుంటారు.
పోర్టర్ మేనత్త అయిన ఎవెలినా మేరియా పోర్టర్ నిర్వహించే పాఠశాలలో 1876 లో విద్యను అభ్యసించాడు. ఆ తర్వాత లిండ్సే ఉన్నత పాఠశాలలో చేరాడు. అతనికి పదిహేనేళ్ళ వయసు వరకూ అతని మేనత్తే అధ్యాపకురాలిగా వ్యవహరించింది. 1879 లో అతని మావయ్య నిర్వహిస్తున్న ఔషధ దుకాణంలో చేరి 1881 వరకూ పనిచేసి పంతొమ్మిదేళ్ళ వయసులో ఫార్మాసిస్టుగా లైసెన్స్ సంపాదించాడు.
విలియం సిడ్నీ పోర్టర్ సెప్టెంబర్ 11 1862 లో నార్త్ కరోలినా లోని గ్రీన్స్ బరోకి దగ్గరలో పుట్టారు. తండ్రి అల్జెర్నన్ సిడ్నీ పోర్టర్ వైద్యుడు. తల్లి మేరీ జేన్ విర్జీనియా స్వైమ్మ్ పోర్టర్. అతనికి మూడేళ్ళ వయసులో తల్లి క్షయ వ్యాధితో మరణించింది. 1865 లో తల్లి మరణం తర్వాత సిడ్నీ పోర్టర్ తండ్రి గ్రీన్స్ బరోకి తన నివాసం మార్చుకున్నారు.
సాహిత్యలోకానికి వాణిజ్యపరంగా కథలను ప్రవేశపెట్టిన ఘనత ఓ.హెన్రీ దే. తన ప్రత్యేక శైలిలో రాసిన కథలతో అమెరికాలోను, ఇతర దేశాలలోను ఎన్నో తరాలను ప్రభావితం చేసాడు ఓ.హెన్రీ. పాఠకులకు అతి త్వరగా ప్రీతి పాత్రుడై పోయాడు. అతడు కథల్ని అతి వేగంగా రాసేవాడు. కానీ వాటిని ఒకసారి తిరిగి చదవటం అలవాటు చేసుకోలేదు. గొప్ప జనాదరణ పొందాడు.
ఈ సామాన్య ప్రజల వేషభాషలు, దుస్తులు, హవభావాలు, ఆలోచనలు, కష్టసుఖాలు, ఆవేశాలు, ఆహార వ్యవహారాలు మనకు కళ్ళకు కట్టినట్లు, హాస్యాన్ని, మానవతా దృక్పధాన్ని సమపాళ్ళలో మేళవించి, మనముందు నిలబెడతాడు . ఓ. హెన్రీ కథలు చాలామటుకు సమకాలీన పరిస్త్తితులను, పరిసరాలను మనకు తెలియజేస్తాతాయి.
ఆయన 1915 జూలై 15న గుంటూరులో గుంటూరు పుర ప్రముఖులు, ప్రముఖ న్యాయవాది, మునిసిపల్‌ చైర్మన్‌ వింజమూరి భావనాచారి, ఆయన సతీమణి కనకవల్లి తాయార్‌లకు జన్మించారు. ముక్త్యాల సంస్థాన సంగీత విద్వాంసులు పిరాట్ల శంకరశాస్త్రి గారి వద్ద సహోదరి శకుంతల సంగీతం నేర్చుకునే సమయంలో, పసిత నంలోనే వీరికి కూడా సంగీతంలో ఆసక్తి కలిగింది. అది గమనించిన గురువు ఆ పిల్లవానికి కూడా సం గీత పాఠం ఆరంభించారు. వింజమూరి గురువు గారి పాఠాలని అయస్కాంతంలా ఆకర్షించి గ్రహిం చేవారు. ఏడేళ్ల వయస్సులో వారి తొలి కచ్చేరి మైసూ రు ఆస్థాన విద్వాంసులు వీణ శేషణ్ణ సమక్షంలో జరి గింది. పళ్లెం పూర్ణప్రజ్ఞ వద్ద సంస్కృతం, ఉన్నత విద్యాభ్యాసం చేస్తూ బీఏ పట్టభద్రులయ్యారు. 1935లో వీరికి విమలాదేవితో వివాహం జరిగింది. 1936లో మదరాసు వెళ్లి వరదాచార్యర్ వద్ద శిష్యు డిగా చేరారు. మదరాసు విశ్వవిద్యాలయంలో సంగీ త విద్వాన్ కోర్సులో అత్యుత్తమ శ్రేణిలో ముగించారు. ఆయన భారతదేశంలోనే కాక, బర్మా, సిలోన్, మలేషియా, రంగూన్ వంటి పలు చోట్ల 1945 నుంచి అనేక వేల కచ్చేరీలు చేశారు.
ఆయన ఆకాశవాణి హైదరాబాదు కేంద్రంలో కర్ణాటక సంగీత విభాగం అసిస్టెంటు ప్రొడ్యూసస్ర్ గా 1965 నుండి ఒక దశాబ్ది కాలం పనిచేశారు. వీరిది గుంటూరు జిల్లా. గాత్ర సంగీతంలో ప్రావీణ్యం సంపాదించిన వీరి నేతృత్వంలో చక్కటి కార్యక్రమాల రూపొందించాయి. వీరు 1994 ప్రాంతంలో కాల ధర్మం చెందారు. వీరి కుమారులు శ్రీ వి. గోవింద రాజన్ . అంధ్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వ్ కార్య దర్శిగా వ్వవ్హరించారు. కేంద్ర ఆర్థిక శాఖలో జాయింట్ సెక్రటరీగా పనిచేస్తున్నారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని మొట్టమొదటి సంగీత కళాశాలను హైదరాబాద్‌లో స్థాపించి దానికి తొలి ప్రిన్సిపాల్‌గా పనిచేశారు. అనేక సం గీత విద్యాసంస్థల స్థాపనకి కారకుల య్యారు. ఆకాశవాణిలో సంగీత విభాగ ప్రయోక్తగా వివిధ ప్రసారాలను సృష్టించారు.
శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన ఎస్‌.కాంతారావు జూలై 27 నుంచి ఆగస్టు 27వ తేదీ వరకు స్వీడన్‌లో జరుగనున్న 13వ ఫీనా వరల్డ్‌ మాస్టర్స్‌ స్విమ్మింగ్‌ ఛాంపియన్‌షిప్‌ పోటీలకు ఎంపికయ్యారు. ప్రస్తుతం ఎచ్చెర్లలో ఎ.ఆర్‌.కానిస్టేబుల్‌గా పనిచేస్తున్న ఎస్‌.కాంతారావు పోలాకి మండలం వనిత గ్రామానికి చెందినవాడు. సాధారణ రైతు కుటుంబానికి చెందిన కాంతారావు చిన్ననాటి నుంచి ఈతపై మక్కువ పెంచుకున్నాడు. తమ గ్రామం సమీపాన గల వంశధార నదిలో రోజూ స్నానానికి వెళ్తూ ఈత నేర్చుకున్నాడు. 1990లో విజయవాడలో జరిగిన రాష్ట్రస్థాయి గ్రామీణ ఈత పోటీల్లో తొలిసారిగా పాల్గొని 50 మీటర్లు, 100 మీటర్లు ఫ్రీ స్త్టెయిల్‌ విభాగంలో స్వర్ణ, రజత పతకాలను కైవసం చేసుకున్నాడు. అప్పటినుంచి రాష్ట్ర, జాతీయస్థాయి పోటీల్లో పాల్గొని పలు పతకాలు కైవసం చేసుకున్న కాంతారావు 1996లో క్రీడల కోటాలో ఎ.ఆర్‌. కానిస్టేబుల్‌గా ఉద్యోగం పొందాడు. కాంతారావు ప్రస్తుతం ఓ పక్క ఉద్యోగ విధులు నిర్వహిస్తూనే క్రమం తప్పక ఈత సాధన చేస్తూ పలువురికి శిక్షణ ఇస్తున్నాడు. ఇతని శిక్షణలో పలువురు జాతీయస్థాయి ఈత పోటీల్లో రాణిస్తూ వస్తున్నారు.
ఈ ఏడాది మార్చిలో గుజరాత్‌లో జరిగిన ఆలిండియా మాస్టర్స్‌ స్విమ్మింగ్‌ పోటీల్లో స్వర్ణ పతకం కైవసం చేసుకుని స్వీడన్‌లో జరుగనున్న 13వ ఫీనా వరల్డ్‌ మాస్టర్స్‌ స్విమ్మింగ్‌ ఛాంపియన్‌ షిప్‌ పోటీలకు ఎంపికయ్యాడు.
స్వీడన్‌లో జరగనున్న ప్రపంచ మాస్టర్స్‌ స్విమ్మింగ్‌ ఛాంపియన్‌షిప్‌ పోటీల్లో పాల్గొని పతకం సాధించటమే ఆశయమని కాంతారావు పేర్కొన్నాడు. అలాగే ఆసక్తి గల అందరికీ ఈతలో శిక్షణ ఇస్తూ జాతీయస్థాయిలో ఉత్తమ క్రీడాకారులుగా తీర్చిదిద్దాలనేది ఆశయమని తెలిపాడు.
తండ్రి ప్రోత్సాహంతో చిన్నప్పటి నుంచే నీతిశాస్త్రంలో శ్లోకాలు, పద్యాలు కంఠస్థం చేసి, స్పష్టమైన వాచికంతో, చక్కటి గాత్రంతో పాడుతుంటే స్కూల్లో ఉపాధ్యాయులు ప్రశసించేవారు. కేవలం పద్యనాటకమేకాక అనేక సాంఘిక నాటకాల్లో కూడా ఆచంట తమ ప్రతిభా పాటవాలను తెలుగు దేశ ప్రజలకి తెలియజేశాడు. గుంటూరు నాట్యసమితి ప్రదర్శించిన రామరాజు, నాయకురాలు, అపరాధి వంటి నాటకాలతో రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా అభిమానులను సంపాదించుకున్నాడు. తనకంటూ ఓ ముద్ర నేర్పరుచుకున్న నాయుడి ప్రతిభ చూసిన పలు నాటక సంస్థలు ఆయనకి పౌరాణిక చారిత్రక నాటకాల్లో కూడా ప్రధాన పాత్రలను ఇచ్చి ప్రోత్సహించాయి.
ఈయన 1935, జూన్ 28 వ తేదీన కృష్ణాజిల్లా, కొండపల్లిలో జన్మించాడు. వెంకటరత్నం నాయుడు తండ్రి ఆచంట వెంకటేశ్వర్లు నాయుడు, తల్లి వెంకట నరసమ్మ. తండ్రి రంగస్థల కళాకారుడు. అదే వారసత్వంగా ఈయనకు అబ్బింది. గుంటూరు హిందూ స్కూల్లో ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి. పాసైన ఆచంట కొంతకాలం ఆయుర్వేద మందులకి రిప్రెజెంటేటివ్‌గా పనిచేసి, వృత్తికీ, ప్రవృత్తికీ సమన్వయం కుదరక వృత్తిని వదులుకొని నాటకాలలో ప్రవేశించాడు.
మయసభ ఏకపాత్రాభినయం నాయుడి నట జీవితంలో ఒక మైలురాయి. సాత్విక పాత్రలకంటే తామస పాత్రలు ఆయనకి ఎంతో ఇష్టం. ఆయనప్రతిభకు మెచ్చిన అనేక సంస్థలే కాక రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కూడా అనేక సన్మానాలు, సత్కారాలతో ఆయనని అభినందించింది. ఈలపాట రఘురామయ్య, షణ్ముఖి ఆంజనేయ రాజు, ఎ.వి. సుబ్బారావు, మాధవపెద్ది సత్యం, పీసపాటి నరసింహమూర్తి మొదలైన ఉద్ధండులైన 40 మంది నటులంతా ఒక బృందంగా ఏర్పడి తులసీజలంధర నాటకం ప్రదర్శించారు.
డి.వి. సుబ్బారావు నెలకి 4 నాటకాలు ప్రదర్శించి, కళాకారులకు నెలకి కచ్చితంగా జీతాలిచ్చేవారట. దేనికైనా క్రమశిక్షణ, పట్టుదల, శ్రద్ధ ముఖ్యం అంటారు ఆచంట. బురదనాయుడు సతీసావిత్రిలో ఒరిజినల్ దున్నపోతుమీద వచ్చేవారట. విజయవాడకి సుమారు 30 కిలో మీటర్ల దూరంలో ఉన్న ‘నున్న’ ప్రాంతంలో ఒక చిల్డ్రన్ నటశిక్షణాలయం స్థాపించి భావితరాలకు పద్యనాటక కళాకారులను తీర్చిదిద్దారు.
ఆంధ్ర లలిత కళాపరిషత్ ప్రదర్శించిన బొబ్బిలి నాటకంలో హైదర్‌జంగ్, తులాభారం నాటకంలో వసంతకుడు, సక్కుబాయి నాటకంలో కాశీపతి, రామాంజనేయ యుద్ధం లో యయాతి, హరిశ్చంద్ర లో విశ్వామిత్ర మొదలైన పాత్రలతో విజయదుందుభి మోగించాడు.
ఆ కాలంలో కామరూప దేశాన్ని సుదక్షిణుడు అనే రాజు పరిపాలిస్తూండేవాడు. ఆయన గొప్ప శివభక్తుడు. అఖండమైన తపస్సంపన్నుడు. భీమాసురుడు అతనిపై దండెత్తి అతనిని కారాగారంలో బంధించాడు. శివభక్తుడైన సుదక్షిణుడు కారాగారంలోనే మట్టితో ఒక లింగాన్ని చేసి పూజిస్తూ నిరంతరం శివపంచాక్షరి మంత్రాన్ని జపిస్తూ ఉన్నాడు. ఒకరోజు భీమాసురుడు ఆ రాజును సమీపించి “ఓరీ బుద్ధిమాలినవాడా ఈ జపము లేమిటి? ఈ శివపూజలేమిటి ? ఇకపై ఈ పిచ్చిపనులు మాను ” అని గర్జించాడు. అయినా ఆ రాజు ఇవి ఏమీ పట్టించుకోకుండా శివపూజలో నిమగ్నమైపోయాడు. రాక్షసుడికి వళ్ళు మండింది పళ్ళు పటపట కొరకుతూ కత్తిని తీసి ” మూర్ఖుడా ఏమి మాట్లాడవు !
” అని అరిచాడు. రాజు నెమ్మదిగా కళ్ళు తెరచి “రాక్షసరాజా మనకు కనిపించే చరాచర జగత్తుకంతటికి పరమశివుడే ప్రభువు. అతడే ఈ ప్రపంచానికి కర్త. భరించేది అతడే, హరించేది అతడే. నేనా జగత్పతిని సేవిస్తూన్నాను. నీ గర్జనలు, గాండ్రింపులు నన్ను ఏమీ చేయలేవు” అన్నాడు. అంతటితో భీముడు మరింత మండిపడుతూ వికటాట్టహాసంతో కత్తిని ఝుళిపిస్తూ “ఈ లోకానికి వీడేనా కర్త ? వీడేనా రక్షించేది ? ఇప్పుడు ఈ లింగాన్ని నా కత్తితో ముక్కలు ముక్కలు చేస్తాను. తనను తాను రక్షించుకోమను” అంటూ కత్తినెత్తి శివలింగాన్ని నరకబోయాడు. అంతలో శివలింగం నుండి శివుడు ఆవిర్భవించి, ఆ రాక్షసుని భస్మం చేశాడు. సుదక్షిణుడు భక్తిపారవశ్యంతో శివుని పాదాలపై పడి నమస్కరించి ఎన్నో విధాలుగా స్తుతించాడు.
భీమశంకర్ దేవాలయాన్ని 13 వ శతాబ్దంలో నాగరా పద్ధతిలో పీష్వాల దీవాన్ అయిన నానా ఫడ్నవీస్ నిర్మించినట్లు చారిత్రికా ఆధారాలనుసారం తెలుస్తోంది. ఆ గుడి గోపురాన్ని చూడగానే ఏదో తెలియని అనుభూతి కలుగుతుంది. నల్లటి రాతితో చెక్కిన ఆ ఆలయ శిఖరాన్ని చూడగానే ఎంతోభక్తి భావం కలగుతుంది. గుడి లోపల చిన్నగా వున్నా ఆ శివలింగాన్ని వెండితో తాపడం చేసారు. దాని పైన ఒక కత్తి గాటు ఉంటుంది. సా.శ1437 లో చిమన్జీ అంతజీ నాయక్ అను నతను స్వామి ముందుర ఉన్నసభా మండపాన్ని నిర్మించాడు. రఘునాథ్ పీష్వా అనే అతను ఒక నూతిని తవ్వించాడు ఆ కోనేటి లోపల ఒక వినాయకుని విగ్రహం కుడా వుంది.ఈ జ్యోతిర్లింగ క్షేత్రం భూమికంటే చాలా దిగువన ఉంటుంది. ఎన్నో ఆలయాలు పర్వత శిఖరాల పైన వుంటాయి. కాని లోయలో ఉండే అతి కొద్ది ఆలయాల్లో భీమాశంకర్ ఒకటి అన్ని జ్యోతిర్లింగ క్షేత్రాల్లాగే భీమాశంకర్ గర్భ గుడి కూడా కిందికి ఉంటుంది. సులువైన మెట్ల మార్గం గుండా ఈ క్షేత్రానికి వెళ్లాలి. ఈ మార్గం గుండా కట్టెతో చేసిన మాదిరిగా ప్లాస్టిక్ స్థంబాలు పయిన కూడా ప్లాస్టిక్ రూఫ్ తో కూడిన మరి అత్యంత సుందరమైన స్వాగత ద్వారం ఎంతో రమణీయం.
పూర్వం భీముడనే పేరుగల రాక్షసుడు తన తల్లియైన కర్కటితో ఈ పర్వత శిఖరం మీద నివసిస్తూ ఉండేవాడు. వాడు ఒకనాడు తల్లిని ” అమ్మా నా తండ్రి ఎవరు ?
నీవు ఈ కొండమీద ఒంటరిగా ఉండటానికి కారణం ఏమిటి ” అని ప్రశ్నించాడు. అప్పుడు కర్కటి కుమారునితో “నాయనా లంకా రాజ్యానికి ప్రభువైన రావణాసురుని తమ్ముడైన కుంభకర్ణుడు మీ తండ్రి. పరాక్రమవంతులైన నీ తండ్రిని, పెదతండ్రిని దుర్మార్గుడైన శ్రీరాముడు సంహరించాడు. నా తండ్రి కర్కటుడు, తల్లి పుష్కసి. నా మొదటి భర్త విరాధుడు. అతనిని కూడా ఒకప్పుడు శ్రీరాముడే సంహరించాడు. ఒకనాడు నా తల్లిదండ్రులు అగస్త్యమహర్షి శిష్యుడైన సుతీక్ష్ణుడు అనేవాడిని తినబోయారు. తపస్సంపన్నుడైన వాడు కోపంతో నా తల్లిదండ్రులను భస్మం చేశాడు. నేను దిక్కులేని దానినై బిక్కు బిక్కుమంటూ కాలం గడుపుతున్నాను. అప్పుడు ఒకనాడు ఇక్కడికి వచ్చిన కుంభకర్ణుడు నన్ను బలవంతంగా చేపట్టాడు. ఆ విధంగా నీవు జన్మించావు. నీ తండ్రి మహావీరుడు కనుక తండ్రిని మించిన కొడుకువై నీ వంశానికి పేరు తీసుకొనిరా” అని చెప్పింది.
భీమశంకర క్షేత్రం ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాలలో ఒకటైన 6వ భీమశంకర లింగం వెలసిన హిందూ పుణ్యక్షేత్రం . భీముడు అనే రాక్షసుడి కారణంగా తలెత్తిన వివత్తును తొలిగించి నందువల్ల ఆ భీమశంకర జ్యోతిర్లింగంగా ప్రసిద్ధిచెందింది. భీమశంకర క్షేత్రం సహ్యాద్రి పర్వత సానువుల్లో మహారాష్ట్రలో పూణేకు 127 కి.మీ. ముంబాయికి 200 కి.మీ. దూరంలో, పూణే జిల్లాలోని ఖేడ్ తాలుకాలో భీమశంకరం లోని భీమా నది ప్రక్కన భావగిరి గ్రామంలో వెలసి ఉంది. సహ్యాద్రి పర్వత శిఖరాలలో ఒకదాని పేరు డాకిని. ఆ కొండపై భాగంలో పరమశివుడు ” భీమశంకర జ్యోతిర్లింగంగా వెలిశాడు. కృష్ణా నది యొక్క ఉపానది అయిన భీమానది ఇక్కడే పుట్టింది. అది పుట్టినచోట శివలింగం ప్రక్కభాగం నుంచి కొద్ది కొద్దిగా ప్రవహిస్తూంటుంది. భీమశంకరుడు శాకిని, డాకిని మొదలైన రాక్షస సమూహాలతో సేవించబడుతూ ఉన్నాడని పురాణవచనం.
పరమశివుని కరుణాకటాక్షం వలన లోకాలకు భీమాసురుని పీడ విరగడయ్యింది విషయము తెలుసుకున్న తారకాసురులు ఈ కామరూప దేశంపై దండెత్తగా సహ్యాద్రి పర్వతములో జరిగిన పోరులో శివుడు చెమటోడ్చి అసుర సంహారము చేశారని పురాణ గాథ. ఈ విధముగా రాలిన చెమట బొట్లే భీమా నదిగా గుర్తింపు వచ్చింది భీమాసురుని తల్లి కర్కటి తన కుమారుని శరీరము పాతాళము నుండి భూమి మీదకు వచ్చి శివుని గురించి దీనాతిదీనంగా ప్రార్థించగా స్వామి దర్శనమిచ్చి వరము కోరుకోమన్నాడు. అప్పుడామె తనయుడి పేరు చిరస్థాయిగా వుండునట్లు అదే ప్రదేశములో జ్యోతిర్లింగముగా శివుడు వెలయవలెనని కోరుకుంది. అంతట పరమేశ్వరుడు ఆమె కోరికను మన్నించి భీమశంకర జ్యోతిర్లింగముగా ఆ సహాద్రి పర్వతములలో వెలసాడు.
తల్లిమాటలు విన్న భీముడు కోపంతో వణికిపోయాడు. తన వంశాన్ని నాశనం చేసిన విష్ణుమూర్తినీ, ఆయన భక్తులనూ సర్వనాశనం చేయాలని కంకణం కట్టుకున్నాడు. దేవతలను, మహర్షులను మట్టుపెట్టాలని పట్టుపట్టాడు. బ్రహ్మదేవుని గురించి వేయి సంవత్సరాలు ఘోరమైన తపస్సు చేశాడు. అప్పుడు బ్రహ్మప్రత్యక్షమై ఆ రాక్షసునికి అంతులేని పరాక్రమాన్ని, అనంతమైన దైర్యాన్ని వరంగా ప్రసాదించాడు. వరగర్వంతో భీమాసురుడు దేవలోకం మీదికి దండెత్తి దేవేంద్రుని ఓడించి దేవలోకాన్ని ఆక్రమించుకొన్నాడు. ఆ తరువాత భూలోకమంతా తిరిగి సాధువులైన భక్తులను మహార్షులను బాధించాడు.
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
సమీప బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల భట్టిప్రోలులోను, మాధ్యమిక పాఠశాల పెసర్లంకలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల వెల్లటూరులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల రేపల్లెలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, పాలీటెక్నిక్‌ తెనాలిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల బాపట్లలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం తెనాలిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరు లోనూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ముళ్లపూడి వెంకటరమణ కథలు ఎక్కువగా హాస్య కథలు. అయితే రామాయణంలోని సీతారాముల కల్యాణ ఘట్టాన్ని ఇతివృత్తంగా తీసుకుని కళ్లకుకట్టినట్టు రమణీయమైన వర్ణనలతో రాసిన కథ "సీతాకల్యాణం", ద్వాపర కాలంలో శ్రీకృష్ణుని స్నేహితుడు, అభిమాని ఐన ఒక కళాపిపాసి కృష్ణునికి వేణువు చేసి ఇవ్వాలనే ప్రయత్నంలో అత్యున్నతమైన కళాసృష్టి గురించి కళాకారునికి ఉండే తపన, కళలో పరిపూర్ణత్వానికి ఉండే అవకాశం వంటి విశేషాలతో "కానుక" హాస్యకథలు కానివి.
ప్రేమ పేరిట తయారవుతున్న వెర్రిమొర్రితనాలు, సినిమారంగంలో ఉండే కష్టాలు, రాజకీయనాయకుల ఎత్తుగడలు, అప్పులు అడిగి ఎగవేసే వాళ్ల ఎత్తుగడలు, మధ్యతరగతి వాళ్ల జీవితాలకీ, కోర్కెలకీ మధ్య పరుగుపందెం, యువ దంపతుల దాంపత్య జీవన మాధుర్యం, పేదవాళ్ల ఆకలి, నిరుద్యోగుల దుస్థితి వంటి అంశాలను వ్యంగ్యం, హాస్యం జోడించి ఉంటాయి. ఈ కథల్లో సింహభాగం 1950-60ల నాటి పట్టణ ప్రాంతపు మధ్యతరగతి జీవితాలు చిత్రీకరించాయి. అయితే ఇద్దరమ్మాయిలు-ముగ్గురబ్బాయిలు, రాజకీయ భేతాళ పంచవింశతి వంటి కొన్ని కథల్లో గోదావరిజిల్లాల గ్రామీణ జీవనం కనిపిస్తుంది.