polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
నెట్‌వర్క్‌ను నిర్మించడానికి, గ్రాడ్యుయేట్ చేసిన విద్యార్థులతో సంబంధాన్ని కొనసాగించడానికి, బి.వి.ఆర్.ఐ.టి 2002లో బి.వి.ఆర్.ఐ.టి పూర్వ విద్యార్థుల సంఘం అని పిలువబడే పూర్వ విద్యార్థుల సంఘాన్ని ప్రారంభించింది. 2008లో సి ఎస్ ఎ 2008 మెట్రిక్యులేటెడ్ విద్యార్థులు అభివృద్ధి చేసిన బి ఎ ఎ తన స్వంత వెబ్‌సైట్‌ను ప్రారంభించింది.
27 నవంబర్ 2004న ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం క్యాంపస్ ప్లేస్‌మెంట్ మిషన్ కింద జవహర్ నాలెడ్జ్ సెంటర్ అని పిలువబడే మొట్టమొదటి జిల్లా నాలెడ్జ్ సెంటర్ ను స్థాపించింది. దీనిని కళాశాల ప్రాంగణంలోని ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎలక్ట్రానిక్ గవర్నెన్స్ నిర్వహిస్తుంది, అప్పటి ముఖ్యమంత్రి డాక్టర్ వై.ఎస్. రాజశేఖరరెడ్డి ప్రారంభించారు.
ఈ కళాశాలలో 600 సీట్ల ఆడిటోరియం ఉంది, దీనిని భారత మాజీ రాష్ట్రపతి ప్రారంభించారు. కమ్యూనికేషన్ నైపుణ్యాలు, బృంద ఆధారిత ప్రాజెక్టులు, పాఠ్యాంశాలు సూచించిన కోర్సు పనులను అభివృద్ధి చేయడానికి ఉపయోగించే ఈ-తరగతి గది ద్వారా బి.వి.ఆర్.ఐ.టి ఒక అభ్యాస వాతావరణాన్ని ప్రవేశపెట్టింది.
ఈ ప్రాంగణం నర్సాపూర్ నుండి 3 కిలోమీటర్లు, హైదరాబాద్ నుండి 50 కిమీ దూరంలో ఉంది. క్యాంపస్‌లో మూడు బ్లాక్‌లు ఉన్నాయి: మెయిన్ , తూర్పు , వెస్ట్రన్ .
2001లో కళాశాల ప్రతి విద్యార్థికి మొత్తం సెమిస్టర్ లేదా విద్యా సంవత్సరానికి నామమాత్రపు అద్దెకు పూర్తి పాఠ్య పుస్తకాలను అందించే బుక్ బ్యాంక్ పథకాన్ని ప్రారంభించింది.
ఒకప్పుడు విస్తారం గా ఉండి పర్యాటకులను విశేషంగా ఆకట్టుకునే ఈ పంట కనుమరుగయ్యే పరిస్త్ఘితి నెలకోంటోంది. దశాబ్ద కాలం పాటు అరకు లోయ ప్రాంతం లో ఈ వలిసెల సాగు విస్తారంగా సాగింది.వేలాది ఎకరాల్లో సాగైన ఈ వలిసెలు ప్రస్తుతం మన్యం లో అంతరిస్తున్న పంట గా మారింది.సాగు విస్తీర్ణం గణనీయం గా తగ్గిపోయింది.నాణ్యమైన విత్తనాలు లభ్యం కాని పరిస్తితి. దిగుబడి తగ్గడం. భూసారం లేకపోవడం వల్ల మొక్కల ఎగుమతులలో లోపం ధర తొ పాటు వలిసె నునె వినియోగం తగ్గడం తో ఈ వలిసెల నూలె వినియోగానికి దూరమవుతున్నారు. గత కొన్నేళ్ళుగా గిరిజనుల సమ్ప్రదాయ పంటలపై ఐటిడిఏ తోడ్పాటు కూడా కరువయ్యింది. ప్రత్యామ్నాయ పంటలతో పాటు అనేక రకాల వంట నూనెలు మార్కెట్ లోకి అందుబాటు లొకి రావడం తో వలిసెల సాగు పై గిరిజనులకు ఆశక్తి తగ్గింది. శ్రమ ఎక్కువగా ఉండడం తో పాటు రైతులకు గిట్టుబాటు ధర లభించక పొవడం
విశాఖ జిల్లా లో ఏజన్సీ ప్రాంతానికి పరిమితమైన ప్రత్యేక పంట వలిసె. దీని నుండి నూనె ను తీస్తారు. వలిసెల సాగు మన్యం లొ ప్రసిద్ధి కెక్కింది. అనంతగిరి మొదలుకొని డుంబ్రిగుడ వరకు అరకు లోయ అందాలను ద్వీగుణీకృతం చేస్తూ ఈ మూడు మండలాల్లో విస్తారంగా వలిసెల సాగు జరుగుతుంది. ఏజన్సీ 11 మండలాల్లోను మెట్ట భూములు, గరువుల్లో గిరిజన రైతులు అనాదిగా వెలిసెల సాగు చేస్తున్నారు.తమ సంప్రదాయ పద్ధతుల్లో వలిసెల నూనె ను తయారు చెసుకుని వంట కు వినియోగిస్తుంటారు.
ఖరీఫ్ వరి పనులు ముగిసిన తర్వాత గిరిజన రైతులు సెప్టెంబరు లో ఈ వలిసెల సాగును చేపడతారు. తొంబది రోజులకే పంట దిగుబడి వస్తుంది. ఎకరానికి 80-100 కిలోల వరకు వలిసెల దిగుబడీ వస్తుంది. భూసారం తగ్గి, నాణ్యమైన విత్తనాలు దొరకని స్థితి లో రజ్మా, వేరుసెనగ వంటి ఇతర ప్రత్యామ్నాయ పంటలను చేపడుతున్నారు.
వలిసె పంట పసుపు రంగు పూల తోట. ఆంధ్రప్రదేశ్ లో విశాఖపట్నం సమీపంలోని అరకులో పర్యాటక ప్రధాన ఆకర్షణల్లో ఈ తోటలు ఒకటి.
కోళికోడ్ గ్రామీణ ప్రాంతం లోని మేముండా ఉన్నత పాఠశాల జిల్లా స్థాయి నాటక పోటీల్లో ఈ నాటకాన్ని ప్రదర్శించారు. ఉత్తమ నాటకం, ఉత్తమ నటి పురస్క్జారాలు పొందింది. నాటకం ఇస్లాములో లింగ వివక్షతను విమర్శిస్తోంది కాబట్టి దాన్ని విమర్శించారు. మేముండా పాఠశాల పై స్థాయి పోటీల్లో పాల్గొనడాన్ని మత, రాజకీయ ఛాందసవాదులు విజయవంతంగా ఆడ్డుకున్నారు. ఈ నాటకం మతపరమైన అసహిష్ణుత పైన, లింగ వివక్ష పైనా చర్చను లేవదీసింది. చివరకు నాటకాన్ని వేరే సమయంలో వేరే చోట ప్రదర్శించారు.
ఒక ముస్లిము బాలిక తన తండ్రిలాగా మెజ్జిన్‌గా మారి అజాన్ చదవాలని ఆశిస్తుంది. తల్లి ఇంట్లోని మగవాళ్ళ కోసం మాత్రమే వండిన చేపల వేపుడును దొంగిలిస్తుంది. అదేమీ తప్పు కాదని, ఆడపిల్లలకు సరిపడినంత ఆహారం ఇవ్వడం లేదని దేవుడికి తెలిసిందేననీ ఆమె అంటుంది. తండ్రి ఆమెను మందలిస్తాడు. మగవాళ్ళు తినేదానిలో సగమే ఆడవాళ్ళు తినాలని అతడు చెబుతాడు. మరి. ఆడవాళ్ళు, మగవాళ్ళు ధరించే బట్టల్లో సగమే ఎందుకు ధరించకూడదూ అని ఆమె చిలిపిగా అడుగుతుంది.
"నేను ఆడి పాడినంత మాత్రాన స్వర్గానికి పోనట్లైతే, నాకా స్వర్గం వద్దు" అని ఆమె అంటుంది. తాను వారించినా, వినకుండా పాఠశాలలో నాటకంలో పాల్గొన్న కూతురును చంపేందుకు సిద్ధమౌతాడు, తండ్రి. అతడు కేవలం ముయెజ్జిన్ మాత్రమే కాదని, అతడామెకు తండ్రి కూడా అనీ భార్య గుర్తు చేస్తుంది. దాంతో అతడు కూతురును అజాన్ చదవనిస్తాడు. బాలిక అజాన్ చదవగా, ఇతరులు ప్రార్థిస్తూండగా నాటకం ముగుస్తుంది.
కితాబ్ అనేది వివాదాస్పదమైన మలయాళ నాటకం. ఇస్లాము మతంలో మగవాళ్ళు మాత్రమే చదివే అజాన్ ను చదవాలని కలలుగనే ఒక బాలిక కథ ఇది. తన మతంలో మహిళను అణగదొక్కడాన్ని ప్రశ్నిస్తుంది ఆ బాలిక. తన స్నేహితులతో కలిసి నాట్యం చేసి, తనను తిననివ్వకుండా దాచిన ఆహారాన్ని దొంగిలించి, అజాన్ చదవనివ్వాలనే డిమాండు చేసీ. ఆ బాలిక తన మతాచారాలపై తిరుగుబాటు చేస్తుంది.
ఈ నాటకం వాంగు అనే కథపై ఆధారపడినది కాదని, ఉన్ని.ఆర్ రాసిన ఆ కథను స్ఫూర్తిగా తీసుకుని స్వతంత్రంగా అల్లిన కథ అనీ రఫీక్ మంగళస్సెరి చెప్పాడు. అయితే, ఉన్ని.ఆర్ ఈ భావనను ఒప్పుకోలేదు. తన ఆలోచనలకు అనుగుణంగా ఈ నాటకం లేదని, ధార్మిక విలువలు ఈ నాటకంలో లేవనీ ఉన్ని.ఆర్ అన్నాడు. వాంగు కథను సినిమాగా తీయాలని మలయాళ దర్శకుడు వి.కె.ప్రకాష్‌ ఆలోచిస్తున్నాడు.
ఈ నాటకాన్ని స్క్రిప్టు రచయిత, దర్శకుడూ అయిన రఫీక్ మంగళస్సెరి రచించాడు. శబరిమలలో స్త్రీలకు ప్రవేశం కల్పించాలంటూ, ఇస్లాము మతాచారాల్లో స్త్రీలకు పాల్గొనే హక్కు కావాలంటూ, స్త్రీలను ఇమాములుగా నియమించాలంటూ, మసీదుల్లో నమాజు చెప్పే హక్కు కావాలంటూ. మహిళా హక్కుల ఉద్యమం రూపు దిద్దుకుంటున్న వేళ, 2018 నవంబరులో, ఈ పుస్తకం కేరళలో విడుదలైంది.
ఈ కష్టాల్లో ఉండగానే, అజాన్ చదవాలనే తన కోరికను ఆమె వెల్లడిస్తుంది. తండ్రి ఆమె ప్రశ్నలన్నిటికీ ఒక పెద్ద పుస్తకం లోని విషయాలను ఉదహరిస్తూ సమాధానాలు చెబుతాడు. ఆమెను పాఠశాలలో ఒక నాటకంలో పాత్ర వెయ్యకుండా ఆపుతాడు. అలాంటి పనులు చేస్తే ఆమె స్వర్గానికి వెళ్ళలేదని అతడు చెబుతాడు.
హిందూ మతంలో గణేశునికి కు చెందిన భక్తి సాహిత్యంలో గణేశుని ముప్పై రెండు రూపాలు తరచుగా పేర్కొనబడ్డాయి. వినాయక ఇతివృత్తం ప్రధానంగా ఉన్న గ్రంధాలలో ముద్గల పురాణము మొదటిది.
ముద్గల పురాణము మరియు ఇతర గ్రంధాలలో గణేశుని వివిధరూపాల ప్రస్తావనలు, వర్ణనలు ఉన్నాయి. 19 వ శతాబ్దపు కన్నడ శ్రీ తత్త్వనిధిలో శివనిధి భాగంలో వివరణాత్మక వర్ణనలు చేర్చబడ్డాయి . నంజంగుడ్, చామరాజనగర్ లోని దేవాలయాలలో అక్కడి చక్రవర్తి ఆదేశాలతో ఈ ముప్పై రెండు రూపాలను చిత్రించారు ముప్పై రెండు ధ్యానశ్లోకాలు కూడా వ్రాశారు. ఈ శ్లోకాలు ముద్గాల పురాణానికి చెందినవని వచనం చెబుతోంది. (మార్టిన్ డ్యూబౌస్ట్ రాసిన పత్రాల ప్రకారం, శ్రీతత్వనిధి దక్షిణ భారతంలో ఇటీవలికాలంలో ప్రచురితమైనట్లు, ఈ పత్రాల్లో ఆ కాలంలో ఆయాప్రాంతాల్లో విరివిగా ఉన్న గణేశ రూపాలని పొందుపరిచినప్పటికీ, 4 వ శతాబ్దం నుండి ఉనికిలో ఉన్న రెండు చేతుల, 9 వ, 10 వ శతాబ్దాలలో మధ్య భారతదేశంలో కనిపించిన పద్నాలుగు, ఇరవై చేతుల వినాయకుడిని వర్ణించలేదు.)
గణపతి ఆరాధనలో శ్రీతత్వనిధి లోని మొదటి పదహారు రూపాలు చాలా ప్రాముఖ్యం చెందినవి. వాటిలో పదమూడవ, అంటే మహాగణపతి రూపాన్ని ఎక్కువగా పూజిస్తారు. ఈ రూపాన్ని తాంత్రికంగా కూడా పూజించే వారున్నారు. శక్తి-గణపతి, ఉచ్చిష్ట- గణపతి, లక్ష్మీ-గణపతి రూపాలు కూడా తాంత్రిక రహస్య ఆరాధనా రూపాలుగా పూజలు అందుకొంటున్నాయి.హేరంబ-గణపతి రూపం నేపాల్ లో ప్రసిద్ధి చెందింది.
బాలబడి గంగరాజు మాడుగులలోను, ప్రాథమిక పాఠశాల తులాంలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల కుమ్మరికుంటలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల నుర్మతిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల పెదబయలులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి.సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
స్టీవ్ కోస్ట్ 2004 లో ఈ ప్రాజెక్టును స్థాపించాడు. ప్రారంభంలో యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌ను మ్యాపింగ్ చేయడంపై దృష్టి పెట్టారు. , ఇతర చోట్ల, ఆర్డినెన్స్ సర్వేవంటి ప్రభుత్వ నిధులతో పనిచేసే ప్రాజెక్టులు భారీ డేటాసెట్లను సృష్టించాయి, కాని వాటిని స్వేచ్ఛగా, విస్తృతంగా పంపిణీ చేయడంలో విఫలమయ్యాయి. 2005 లో బ్రిటిష్ నగరమైన లండన్‌లో చేసిన మొదటి పని, రహదారిని మేప్ లో గుర్తించడంగా భావించబడింది.
ఏప్రిల్ 2006 లో,ఉచిత భౌగోళికపరిసరాల డేటా పెరుగుదల, అభివృద్ధి, పంపిణీ, ఎవరైనా ఉపయోగించడానికి, భాగస్వామ్యం కోసం జియోస్పేషియల్ డేటా అందించడానికి ఫౌండేషన్ స్థాపించబడింది, . డిసెంబరు 2006 లో, యాహూ!
ఓపెన్‌స్ట్రీట్‌మేప్ తన మ్యాప్ ఉత్పత్తి కోసం నేపథ్యంగా తన వైమానిక ఛాయాచిత్రాలను ఉపయోగించడం ప్రారంభించింది.
ఏప్రిల్ 2007 లో,ఆటోమోటివ్ నావిగేషన్ డాటా అనే సంస్థ నెదర్లాండ్స్, భారతదేశం, చైనా ప్రధాన రహదారుల డేటాను ప్రాజెక్ట్ కొరకు దానం చేసింది. జూలై 2007 లో మొదటి ఇంటర్నేషనల్ ది స్టేట్ ఆఫ్ మ్యాప్ కాన్ఫరెన్స్ నిర్వహించేనాటికి 9,000 నమోదైన వినియోగదారులు ఉన్నారు. సమావేశానికి గూగుల్, యాహూ!
మల్టీమ్యాప్ దాతలుగా వున్నారు . అక్టోబరు 2007 లో, ఓపెన్‌స్ట్రీట్‌మేప్ సెన్సస్ టైగర్ రోడ్డు డేటాను చేర్చుకుంది. డిసెంబరు 2007 లో, ఆక్స్ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం వారి ప్రధాన వెబ్ సైట్లో ఓపెన్‌స్ట్రీట్‌మేప్ డేటాను ఉపయోగించిన మొట్టమొదటి ప్రధాన సంస్థగా పేరుగాంచింది. 2008 నాటికి, ఈ ప్రాజెక్టు డేటాను పవర్ పోర్టబుల్ యూనిట్లలో, స్వేచ్ఛాహక్కులు లేని మ్యాప్-డేటాకు బదులుగా వాడటానికి ఉపకరణాలను అభివృద్ధి చేసింది. 2008 మార్చిలో, డేటాను ఉపయోగించే ఒక వాణిజ్య సంస్థ అయిన క్లౌడ్ మేడ్ అనే సంస్థ € 2.4 మిలియన్ వెంచర్ కాపిటల్ నిధులు పొందినట్లు ప్రకటించింది. నవంబరు 2010 లో, బింగ్ శోధనా యంత్రం దాని ఉపగ్రహ చిత్రాలను ఉపయోగించి ఓపెన్‌స్ట్రీట్‌మేప్ తయారు చేయడానికి అనుమతించింది.
పటాలు సవరించడం అనబడే వెబ్ బ్రౌజర్ ఎడిటర్ ఉపయోగించి చేయవచ్చు. ఇది , అనే సంస్థ 5, 3. ఉపయోగించి తయారుచేసింది. దీనికొరకు నైట్ ఫౌండేషన్ నిధులు సమకూర్చింది. అంతకుముందు ఫ్లాష్-ఆధారిత అప్లికేషన్ పోట్లాట్చ్ మాధ్యమిక-స్థాయి వినియోగదారుల వాడేవారు. ఆధునిక సౌలభ్యాలను కోరుకునే వినియోగదారులకు , బాగా సరిపోయే మరింత శక్తివంతమైన సవరణ అనువర్తనాలు. 2009 లో విడుదలైన వెస్పూసీ ఆండ్రాయిడ్ కోసం మొట్టమొదటి సంపూర్ణ ఎడిటర్. స్ట్రీట్ కంప్లీట్ అనేది 2016 లో ప్రారంభించిన కొత్త, సులభమైన ఆండ్రాయిడ్ అనువర్తనం. ఇది లో అందుబాటులో ఉన్న డేటాకు సాధారణ ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇవ్వడానికి, సాంకేతికాలు తెలియని వినియోగదారులు మేప్ డేటాను చేర్చడానికి సహకరిస్తుంది . అనే మొబైల్ అనువర్తనం ఆఫ్లైన్ మ్యాప్లను అందిస్తోంది, ఇది పరిమిత డేటా ఎడిటర్ ను కూడా కలిగి ఉంది.
2010 హైతీ భూకంపం సందర్భాన ప్రభుత్వేతర సంస్థలు అంతర్జాతీయ సంస్థలతో సహకరించడానికి వేలకొలది పటములు తయారు చేసిన కృషి ఒక నమూనాగా మారింది. ఓపెన్ స్ట్రీట్ మ్యాప్, సంక్షోభం కామన్స్ వాలంటీర్లు అందుబాటులో ఉన్న ఉపగ్రహ చిత్రాలను ఉపయోగించి పోర్ట్-ఓ-ప్రిన్స్ భూభాగంలో కేవలం రెండు రోజుల్లో అత్యంత నాణ్యతతో రహదారులు, భవనాలు,శరణార్థ శిబిరాలను మ్యాప్ చేశారు.
ప్రపంచ బ్యాంకు, యూరోపియన్ కమిషన్ జాయింట్ రీసెర్చ్ సెంటర్, హ్యూమానిటేరియన్ వ్యవహారాల సమన్వయ కార్యాలయం, వంటి సహాయం అందించే అనేక సంస్థలు, ఇతరులు ఈ డేటా, మేప్ ను వాడుకున్నారు.
హ్యూమానిటేరియన్ ఓపెన్‌స్ట్రీట్ మ్యాప్ బృందం ఓపెన్‌స్ట్రీట్ మ్యాప్ కమ్యూనిటీ, మానవతా సంస్థల మధ్య ఇంటర్‌ఫేస్‌గా పనిచేస్తుంది.
హ్యాండ్హెల్డ్ యూనిట్, నోట్బుక్, డిజిటల్ కెమెరా, లేదా వాయిస్ రికార్డర్ వంటి సాధనాలను ఉపయోగించి వ్యవస్థాగత గ్రౌండ్ సర్వేలను నిర్వహించే వాలంటీర్ల ద్వారా మ్యాప్ డేటాను సేకరిస్తారు. డేటా అప్పుడు డేటాబేస్ లో నమోదు చేయబడుతుంది. లాభాపేక్షలేని సంస్థలు, స్థానిక ప్రభుత్వాలచే ఒక నిర్దిష్ట ప్రాంతాన్ని మ్యాప్ చేయడానికి మేపథాన్ లాంటి పోటీలు నిర్వహిస్తాయి. వాణిజ్య, ప్రభుత్వ వనరుల నుండి వైమానిక ఫోటోగ్రఫీ, ఇతర డేటాను వాడుకోవడానికి మానవీయ సవరణ, స్వయంచాలక దిగుమతుల కోసం ముఖ్యమైన వనరులున్నాయి. స్వయంచాలక దిగుమతులను నిర్వహించడానికి, న్యాయపరమైన, సాంకేతిక సమస్యలను నివారించడానికి ప్రత్యేకమైన ప్రక్రియలు ఉన్నాయి.
డేటా సేకరణ ప్రక్రియలో స్థానిక జ్ఞానం, నేలపై సత్యదృష్టి కారణంగా ఈ ప్రాజెక్ట్ భౌగోళిక వైవిధ్యమైన వినియోగదారులను కలిగి ఉంది. ప్రారంభంలో సైకిలు నడిపే వారికొరకు సైకిలు రహదారులను, వాడగల మార్గాలను చేర్చేవారు. తరువాత ఉపకరణాలతో డేటా చేర్చడం వీలయింది. దీనిలో పనిచేసే వారిలో ఎక్కువమంది పురుషులు కాగా 3-5% స్త్రీలు మాత్రమే ఉన్నారు.
నకలుహక్కులు రక్షించబడిన మేప్ ల ఆధిక్యతకు వ్యతిరేకంగా, వికీపీడియా విజయం ఇచ్చిన స్ఫూర్తితో స్టీవ్ కోస్ట్ అనే వ్యక్తి యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ లో దీనిని 2004 లో రూపొందించాడు అప్పటి నుండి, ఇది రెండు మిలియన్లకు పైగా నమోదైన వినియోగదారులకు పెరిగింది. వీరు మానవీయ సర్వే, పరికరాలు, ఆకాశ ఫోటోగ్రఫీ మొదలైన ఇతర ఉచిత వనరులను ఉపయోగించి సమాచారాన్ని సేకరించుతారు. ఈ డేటాను ఓపెన్ డేటాబేస్ లైసెన్సు క్రింద అందుబాటులో ఉంచారు. ఈ ప్రాజెక్టును ఇంగ్లాండ్, వేల్స్ లో నమోదు అయిన లాభాపేక్షలేని సంస్థ అయిన ఓపెన్‌స్ట్రీట్‌మేప్ ఫౌండేషన్ నిర్వహిస్తుంది.
ఓపెన్ స్ట్రీట్ మేప్ అనేది స్వేచ్ఛగా సవరించగలిగే, స్వేచ్ఛగా వాడుకొనగలిగే ప్రపంచ పటాలను రూపొందించడానికి ఒక సహకార ప్రాజెక్ట్. మ్యాప్ కంటే, ప్రాజెక్ట్ ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడిన డేటా ప్రాథమిక ఉత్పత్తిగా పరిగణించబడుతుంది. సృష్టి, పెరుగుదల, ప్రపంచంలోని మ్యాప్ సమాచారం ఉపయోగం లేదా లభ్యతపై పరిమితులు, చవకైన వెంటతీసుకొనివెళ్లగల ఉపగ్రహ నావిగేషన్ పరికరాల లభ్యంకావడంపై ఆధారపడింది. స్వచ్ఛంద భౌగోళిక సమాచారానికి ఒక ప్రముఖ ఉదాహరణగా పరిగణించబడుతుంది.
డేటాను గూగుల్ మేప్స్ కు బదులుగా ఫేస్బుక్, క్రెయిగ్స్, ఓస్మాండ్ , జియోకాచింగ్ , ఓపెన్, స్టాటిస్టికల్ సాఫ్ట్వేర్, ఫోర్స్క్వేర్ వంటి సాధారణ అనువర్తనాలలో,వికీపీడియా లో, అసాధారణ రిసీవర్లలో నింపటానికి వాడతారు. డేటా, స్వేచ్ఛా హక్కులు లేని మేప్ డేటా మూలలతో పోలిస్తే బాగానే ఉంది, అయితే డేటా నాణ్యత ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అక్కడి వాడుకరుల క్రియాశీలతనిబట్టి మారుతుంది.
2012 లో, గూగుల్ మ్యాప్స్ ఉచిత వినియోగం నిలిపి రుసుము వసూలుచేయటం ప్రారంభించినందున అనేక ప్రముఖ వెబ్సైట్లు తమ సేవలను ఓపెన్ స్ట్రీట్ మ్యాప్ లేక ఇతర పోటీదారులకు మార్చటానికి దారితీసింది. వీటిలో ఫోర్స్క్వేర్, క్రెయిగ్స్ లిస్ట్ ప్రధానమైనవి. ఆపిల్ గూగుల్ తో ఒప్పందాన్ని నిలిపివేసి, కొత్త మేప్ ఫ్లాట్ ఫారమ్ టామ్ టామ్ అనే దాన్ని తో తయారుచేసింది.
డేటా మొదటగా క్రియేటివ్ కామన్స్ అట్రిబ్యూషన్-షేర్అలైక్ లైసెన్స్ క్రింద ఉచిత వినియోగం, పునఃపంపిణీని ప్రోత్సహించే ఉద్దేశంతో ప్రచురించబడింది. 2012 సెప్టెంబరులో, ఓపెన్ డేటా కామన్స్ ప్రచురించిన ఓపెన్ డేటాబేస్ లైసెన్స్ కు లైసెన్స్ మార్చబడింది.
ఈ పునఃసృష్టి ప్రక్రియలో భాగంగా, పబ్లిక్ పంపిణీ నుండి కొన్ని మ్యాప్ డేటా తొలగించబడింది. కొత్త లైసెన్సింగ్ నిబంధనలకు అంగీకారం లేని సభ్యులచే అందించబడిన అన్ని డేటా తొలగించారు.
ఓపెన్‌స్ట్రీట్ మ్యాప్ డేటా శాస్త్రీయ అధ్యయనాలలో ఉపయోగించబడింది. ఉదాహరణకు, రహదారి రహిత ప్రాంతాల పరిశోధన కోసం రహదారి డేటా ఉపయోగించబడింది.
మైసూరు వాసుదేవాచార్య భారతీయ సంగీతకారుడు, కర్ణాటక సంగీత వాగ్గేయకారుడు, త్యాగరాజ శిష్య పరంపరలో నేరుగా ఉన్నవాడు. వాసుదేవాచార్య కృతులు దాదాపు 200 వరకూ ఉన్నాయి, ఇవి ఎక్కువగా తెలుగులో, సంస్కృతంలో ఉన్నాయి. బ్రోచేవారెవరురా, దేవాది దేవ శ్రీ వాసుదేవ, మామవతు శ్రీ సరస్వతి, భజరే రే మనసా, రారా రాజీవలోచన రామ ఇతను రచించిన కృతులలో బాగా ఎక్కువగా వినిపించేవి. ఇతనికి భారత ప్రభుత్వం పద్మభూషణ్ పురస్కారం బహూకరించింది.
ఇతని పేరున కన్నడంలో రెండు రచనలు లభ్యమవుతున్నాయి. ఒకటి ఇతని ఆత్మకథ, పేరు నెనపుగళు , రెండవది నా కండ కళావిదరు . రెండవ పుస్తకం ఆయా వ్యక్తుల ఆత్మకథల సంకలనం.
ఇతను రుక్మిణి దేవి అరుండాలె నిర్వహించే కళాక్షేత్ర లో సంగీత బోధన చేసాడు. కళాక్షేత్రలో ముఖ్య సంగీతజ్నుడిగా వ్యవహరిస్తూ, రామయణాన్ని సంగీతంలో మలిచాడు. 1961లో 96 ఏళ్ళ వయస్సులో మరణించాడు.
ఇతని కృతులలో చాలా వరకు వాసుదేవ కీర్తన మంజరి అనే పుస్తకంలో ఇతను ప్రచురించుకున్నాడు. ఇతనికి భాష మీద ఉన్న పట్టును ఈ కీర్తనలు తెలుపుతాయి. తెలుగులో భాషా నైపుణ్యాన్ని ఇతను త్యాగరాజ భిక్షగా చెప్పుకుంటాడు. ఇతని కీర్తనల్లో పరమపురుష వాసుదేవ, వాసుదేవ పదాలు మకుటంగా కనిపిస్తాయి.
ఇతని కీర్తనలు చాలా వరకు రాముడిని కీర్తిస్తూ ఉంటాయి. కీర్తనలు, కృతులతో పాటుగా ఇతను పలు వర్ణాలను, తిల్లానాలను, జావళీలను, శ్లోకాలను రచించాడు. సంగీతత్రయంలోని త్యాగరాజును, ముద్దుస్వామి దీక్షితయ్యను, శ్యామశాస్త్రిని కీర్తిస్తూ వాసుదేవాచార్య కొన్ని కీర్తనలు రాసాడు.
ఆపై ఇతను ప్రముఖ వాగ్గేయకారుడు పట్నం సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ దగ్గర మైసూరు మహారాజు ఇచ్చిన ధనసహాయంతో సంగీతం నేర్చుకున్నాడు. తరువాతి కాలంలో తంజావూరు-కావేరి ప్రాంత సంగీతజ్నులకు సరిపోలే సంగీతాన్ని గ్రహించి మైసూరు రాజు ఆస్థానంలో ఆస్థాన విద్వాన్ గా వ్యవహరించాడు. ఇతను తన గురువు వద్ద నేర్చుకున్న మధ్యమకాల తాళంలో పాడతాడని తెలుస్తోంది. కర్ణాటక సంగీతంలోని ముఖ్యమైన భాగాలైన ఆలాపన, తానం, పల్లవి, నిరావళ, కల్పన స్వరం అంశాల్లో నిష్ణాతుడు అని తెలుస్తోంది.
వాసుదేవాచార్య సంప్రదాయ మధ్వ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో మైసూరులో జన్మించాడు. వీణ పద్మనాభయ్య వద్ద సంగీతం నేర్చుకున్నాడు. మైసూరు మహారాజా సంస్కృత కళాశాలలో సంస్కృత భాష, అందులోని కావ్య, వ్యాకరణ, నాటక, అలంకార, తర్క, ఇతిహాస, పురాణాది భాగాలను అభ్యసించి, నిష్ణాతుడయ్యాడు. ప్రైవేటుగా సంగీతం నేర్చుకున్నాడు.
విశాలమైన ఈ దేవాలయ ప్రాంగణమున యెన్నియో చిన్న గుళ్ళున్నవి. అన్నింటిని చుట్టునూ, ఆవలి ఇటుక ప్రాకారగోడ, నలువైపుల ఉంది.ఈ ప్రాకారమునకు పడమటివైపున పెద్ద గోపుర ద్వారము ఉంది. ఈ గోపురద్వారము, స్వామివారి అభిషేకజలమునకూ కట్టిన బావి యాదవదేవరాయలు కాలానికి చెందింది.
ఈ లింగము ఊర్ధ్వరేతయైన మానవుని లింగమెట్లుండునో అట్లు చెక్కబడింది. నరముల వెలే కనిపించును లింగమధ్యభాగము.శివుని రూపము, లింగ ముఖభాగమున, చాల చక్కని యవ్వనుడిగా చూపడం జరిగింది. స్వామి రెండు కన్నులు, నాసికాగ్రమును చూచుటనుబట్టి విరూపాక్షుడగను, యోగ లేక ధ్యాన పురుషుడగను చెప్పుకొనవచ్చును. యెడమ భుజమ నానుకొని పరశు ఉంది. చేతిలో కుండ, కుండ మరొక చేతిలో పొట్టేలు , తల క్రిందులుగా పట్టుకొని ఉన్నాడు. ఇచ్చట శివుని భిక్షాటన మూర్తిగా పోల్చుకొనవచ్చును. చక్కని ధోవతి మేఖలతో బంధించి యున్నను పురుషుని లింగము వెలికి యున్నట్లు చూపబడియుండుట చిత్రముగా ఉంది. ఇతడిని మనము రుద్రుడుగా శిశ్నిన దేవుడుగా ఊహించుట సమ్ంజసము. ఋగ్వేద రుద్రుడుకి జంధ్యము లేదు. ఈ ప్రతిమలో యజ్ఞపవీతము కానరాదు. పైగా స్వామి చలమూర్తి. అపస్మార పురుషుని భుజ స్కంధములపై ఉన్నాడు కావున, లింగము వ్రేలాడు చున్నట్లు చాలా సాధారణంగా చూపబడెను. కానీ గమనించినచో, శివలింగ మంతయు తీసికొన్నచో ఊర్ధ్వ రేతమనే చెప్పక తప్పదు. శివుని తలపాగా చిత్రముగా ఉన్నది, పట్టబంధముతో నొసలు పైకిగా కట్టబడింది. లేతతాటి ఆకు అల్లి చుట్టినట్లున్నది. దీనిని బట్టి దక్షిణామూర్తిగానో లేక కపర్దిగనో ఉద్దేంశింపబడినాడు.
ఇట్టి సంయుక్త ప్రతిమయే తరువాత వివిధ రూపములలో ప్రత్యేకముగా శివుని చూపుటకు దోహదమై ఉండునని పలువురి అభిప్రాయము. యేల అనగా ఈ దేవాలయమును పూర్తిగా కట్టించి, పెద్దదిగా చేసిన తరువాత- పల్లవులు, చోళులు, బాణులు వివిధ రూపములలో శివుని ప్రతిమలను విడివిడిగా (దక్షిణామూర్తి, కంకాలమూర్తి, పశుపతమూర్తి, వీణాధారి, ఉమాసహితమూర్తి) దేవకోషములలో ఉంచిరి.
ఈ వేదిక లింగము చుట్టునుమ చేసిన త్రవ్వకములలో సా.శ.2-3 శతాబ్దములకు చెందినట్టి, ఇటుకలతో కట్టిన అర్ధగోళాకారపు గుడి-గోడకూడా బయల్పడినది. దీనిని బట్టి సా.శ.2-3 శతాబ్దములలో బహుశ శాతవాహనులు- ఇక్ష్వాకులు కాలమున ఈ లింగము చుట్టును దేవాలయము కట్టిఉండవచ్చును. ఈ ఆలయము శిథిలమగుటచే పల్లవులు- బాణ- చోళులు దీనిని రాతితో, అదే ఆకృతిలో విశాలముగా కట్టి, కొన్ని మార్పులు, కూర్పులు గావించిరి.అప్పటి వాస్తునుబట్టి లింగము చుట్టునున్న వేదికను, గుండ్రని యోని పీఠమును, పూడ్చి వేయటం జరిగింది. చతురస్రమైన చిన్న పీఠికను మాత్రము చేసి అభిషేకజలము పోవుటకు ప్రణాళిని గావించిరి.
గతంలో ఎపుడో ఉజ్జయినిలో దొరికిన రాగి నాణాలపై ఈ అంగాన్ని పోలిన బొమ్మ ఉంది. మధుర మ్యూజియంలో ఇట్లాంటి శిల్పం ఉంది. ఇక ఇంగువ కార్తికేయ శర్మ రాసిన ‘పరమేశ్వర టెంపుల్‌ ఎట్‌ గుడిమల్లం’ ‘డెవలప్‌ మెంట్‌ ఆఫ్‌ ఎర్లీ శైవ ఆర్ట్‌ అండ్‌ అర్కిటెక్చర్‌ ‘ అనే రెండు పుస్తకాలు, మరి కొన్ని శిల్ప, కళా చరిత్ర పరిశోధన పత్రాలు మినహా ఈ గుడి గురించి మరే ఇతర సమాచారం లేదు. ఇపుడిపుడే ఈ ఆలయం మార్కెట్‌ దేముడి మాయలో పడబోతుంది. కోట్లరూపాయల హెరిటేజ్‌ ప్రాజెక్టులో ఇదీ భాగం అయింది. అంబికా సోనీ ఇటీవలే ఇక్కడ అంగపూజలు జరిపారు. ఒక ఎంపీ ఇక్కడ గెస్ట్‌హౌస్‌ కట్టే ప్లాన్‌లో ఉన్నారు.ఉజ్జయినిలో లభించిన కొన్ని రాగినాణాలపై ఈ లింగమును పోలిన బొమ్మలు ఉన్నాయి. ఈ నాణాలు సా.పూ. 3వ శతాబ్ధానికి చెందినవిగా గుర్తించబడ్డాయి.
పురాణాలలోని కథ తన తండ్రి ప్రోద్బలంతో అతని తల్లి శిరఛ్చేదం పరశురాముడు చెబుతుంది. ఆవేదన నుంచి కోలుకోవడానికి గాను ఋషులు ఒక శివ లింగం వెతికి దానికి పూజించవలసిందిగా సూచిస్తారు. చాలాసార్లు శోధించిన తరువాత, పరశురాముడు ఈఅడవి మధ్యలో ఒక లింగాన్ని గుర్తించి అటుపై ఆలయ సమీపంలోని ఒక చెరువు తవ్వి పూజించుచుండెను.ప్రతి రోజు ఆచెరువు ఒక దైవిక పుష్పం పెరుగుతూ ఉండగా, దానితో ఆతను శివునికి పూజిస్తూ ఉండేవాడు. ఆ పువ్వును అడవి జంతువుల నుండి కాపాడటం కొరకు ఆతను ఒక యక్షుడుని కాపలాగా ఉంచుతాడు. అందుకు గాను పరశురాముడు రోజూ ఆతనికి ఒక జీవి, ఆటబొమ్మలను తీసుకొని ఇచ్చేవాడు.ఒకమారు పరశురాముడు లేని సమయంలో చిత్రసేనుడు ఆ పుష్పంతో శివునికి పూజ చేస్తాడు. పరశురాముడు వచ్చేసరికి పుష్పం లేకపోవడం చూచి కోపోధ్రిక్తుడై చిత్రసేనుడు మీద దెండెత్తుతాడు. ఆ యుద్ధం 14 సంవత్సరాల పాటు కొనసాగింది, అందువల్ల ఆప్రదేశం ఒక పెద్ద గొయ్య, లేదా పల్లం లా తయారి అయింది. అందుకే ఈ ప్రదేశానికి గుడిపల్లం అని పేరు వచ్చింది అంటారు.
ఆయుధ్ధం ఎంతకీ ముగియక పోవడంతో పరమశివుడు వారిరువురికి ప్రత్యక్ష్యమై వారిరువురిని శాంతపరిచి, వారి భక్తికి మెచ్చి తాను రెండుగా విచ్ఛిన్నమై వారిలో ఏకమవుతాడు. అందుకు గాని ఇక్కడి లింగము ఒక ఆకారము పరశురాముడు ఒక చేతిలో వేటాడిన మృగముతోటి, రెండవ చేతిలో ఒక కల్లుకుండ ఉండినట్లు, చిత్రసేనుడు ముఖముతో, శివడు లింగ రూపముతో మలచబడెనని ఒక కథ ప్రాచుర్యంలో ఉంది.
ఈ ఆలయానికి సమబంధించి మరియొక రహస్యమైన సన్నివేశం ప్రాచుర్యంలో ఉంది. అది ఈ ప్రధాన గదిలో ప్రతి అరవై సంవత్సరాలకు వరదలు వచ్చి లోపలభాగం మొత్తం వరద నీటితో మునుగి పోతుంది. ఒక చిన్న భూగర్భ తొట్టి, దానిని కలుపబడి ఒక వాహిక శివలింగం ప్రక్కన నేటికీ కూడా చూడవచ్చు. ఈ వరద నీరు అకస్మాత్తుగా, శివలింగం పైభాగానికి తాకి అటుపై ఒక్కసారిగా క్రిందికి ప్రవహిస్తుంది. ఈ భూగర్భ ట్యాంక్ తరువాత ఎండి పోతుంది. ఇది 2005 డిసెంబరు 4 లో జరిగినట్లు ఆలయ సర్వే అటెండంతు పి.సీనప్ప ఆలయ జాబితా పుస్తకంలో వ్రాసినట్లు తెలుపబడింది. ఆ వరద నీదు అలానే ఒక 4 గంటలు ఉండి అటుపై మరల ఆలయంలో ఏమీ జరుగనట్లు అదృశ్యమైనదని వ్రాసినారు. రామయ్య అనే 75 ఏళ్ళ గ్రామస్థుడు దీనిని తాను 1945 సం.లో చూచినట్లు తెలిపినట్లు పలువురు వివరించిరి.
ఆలయ మరో అధ్బుత ఉంది. పెరుగుతున్న సూర్యుని కిరణాలు ఉత్తరాయణము, దక్షిణాయనములో రెండుసార్లు ఈ రాతి గోడలపై చెక్కిన గ్రిల్ గుండా ప్రధాన శివలింగం యొక్క నుదిటి నేరుగా వస్తాయి.
గుడిమల్లం 2009 వరకు వురావస్థు శాఖ వారి ఆధీనంలో ఉంది. పూజా పునస్కారాలు ఏవీ జరగలేదు. కనుక ప్రజలు ఎక్కువగా రాలేదు. పురావస్తు శాఖ వారి ఉద్యోగి ఒకరు దానికి సంరక్షకుడిగా వుండి అరుదుగా వచ్చే సందర్శకులకు చూపిస్తూ ఉంటారు. గుడిమల్లం చిన్న పల్లెటూరు. తిరుపతికి సుమారు ఇరవై రెండు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఈ ఆలయాన్ని పరశురామేశ్వారాలయం అని కూడా అంటారు. అంత దూరం వెళ్ళి చూడ లేని వారికి ఈ ఆలయంలోని మూల విరాట్టును అన్ని విధాల పోలిన ప్రతి రూపాన్ని చంద్రగిరి కోటలోని ప్రదర్శన శాలలో ప్రదర్శనకు పెట్టారు. అక్కడ దీన్ని చూడవచ్చు.ప్రపంచంలో అత్యంత పురాతన శివలింగం చిత్తూరు జిల్లాలోని గుడిమల్లం గ్రామంలో ఉన్ందే.
గుడిమల్లం లింగం పరశురామేశ్వరాలయం, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రం, తిరుపతి జిల్లా, ఏర్పేడు మండలంలో తిరుపతి నగరానికి సమీపంలో ఉన్న గుడిమల్లం గ్రామంలో ఉంది.ఈ ఆలయంలో ఉన్న పరశురామేశ్వర స్వామి పురాతన లింగం. ఇది తిరుపతి నగరానికి ఆగ్నేయంగా 13 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.
భారతదేశం, పాకిస్తాన్ ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో వ్యవసాయ, మతసంబంధమైన సమాజం. వీరు మధ్యయుగ కాలంలో గుజ్జర్లు పిలవబడ్డారు. ఈ పేరు మొదట్లో ఒక జాతికి చెందినదిగా తరువాతి కాలంలో ఒక పేరుగా కూడా భావించారు. సాంప్రదాయకంగా వారు వ్యవసాయం లో పాల్గొన్నప్పటికీ, గుర్జార్ సంస్కృతి, మతం, వృత్తి, సాంఘిక-ఆర్ధిక స్థితి పరంగా అంతర్గతంగా భిన్నమైనది. గుజరాళ్ల చారిత్రాత్మక పాత్ర సమాజంలో వైవిధ్యభరితంగా ఉంది. ఒకవైపు వారు అనేక రాజ్యాలు, జిల్లాలు, పట్టణాలు, పట్టణాలు, గ్రామాల స్థాపకులు, చివరికి వారు తమ సొంత భూమిని కలిగి ఉన్నవారు కూడా ఉన్నారు.చారిత్రాత్మక సూచనలు 7 వ శతాబ్దం లో ఉత్తర భారతదేశంలో గుర్జారా యోధులు, సామాన్య ప్రజల గురించి మాట్లాడతాయి, అనేక గుజ్జర్లు రాజ్యాలు, రాజవంశాలు గురించి తెలియజేశారు.
10 వ శతాబ్దం తర్వాత చరిత్రలో ముందంజ వేసిన గుజార్లు ప్రారంభమయ్యాయి. తరువాత, అనేకమంది గుర్జర్ నాయకులు, పైకి యోధులు చరిత్రలో ప్రస్తావించారు.
గుజరాత్, రాజస్థాన్ రాష్ట్రాలైన భారతీయ రాష్ట్రాలు బ్రిటీష్ అధికారాన్ని రాకముందే శతాబ్దాలుగా గుర్జడెసా, గుజ్జర్లు పిలిచేవారు. పాకిస్థానీ పంజాబ్ యొక్క గుజరాత్, గుజరాన్వాలా జిల్లాలు కూడా 8 వ శతాబ్దం నాటికి గుజ్జార్లతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి, అదే ప్రాంతంలో ఒక గుజరా రాజ్యం ఉనికిలో ఉన్నప్పుడు. ఉత్తరప్రదేశ్ లోని సహరాన్పూర్ జిల్లా గతంలో గుజార్గా కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది, గుజార్ జమీందార్లు పెద్ద సంఖ్యలో ఉండటం లేదా ఆ ప్రాంతంలో ఉన్న రైతు వర్గాల భూమి ఉండటం వలన.।
భారతదేశంలో గుజ్జారులు హర్యానా, పంజాబ్, రాజస్థాన్, హిమాచల్ ప్రదేశ్, పడమర ఉత్తరప్రదేశ్ లలో కన్పిస్తారు. 6 నుండి 12 శతాబ్దాలలో వీరు క్షత్రియులు మరియుబ్రాహ్మణులుగా విభజింపబడ్డారు. దక్షిణ ఆసియాను ముస్లిములు పాలించినప్పుడు వీరిలో చాలా వరకూ ఇస్లాం మతంలోకి చేరారు. రాజస్థాన్, ఉత్తర ప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాల్లో వీరు వెనుకబడిన తరగతులుగా పరిగణింపబడుచున్నారు. హిందూ గుజ్జారులలో చాలా వర్ణాలు ఉన్నాయి. గుజ్జారులలో చాలా వరకూ సూర్యవంశానికి చెందినవారు. ఉత్తర భారతదేశంలో రాజస్థాన్ లో భిన్మల్ అనే పట్టణాన్ని రాజధానిగా చేసుకుని కొంత ప్రాంతాన్ని పాలించారు.
గుజ్జర్లు భాషాపరంగా, మతపరంగా విభిన్నమైనవి. వారు నివసిస్తున్న ప్రాంతం, దేశం భాష మాట్లాడగలిగినప్పటికీ, గుజార్స్ తమ సొంత భాషను కలిగి ఉంది, దీనిని గుజారీ అని పిలుస్తారు. వారు వివిధ హిందూ, ఇస్లాం, సిక్కు మతాన్ని అనుసరిస్తారు. హిందూ గుజార్స్ ఎక్కువగా రాజస్థాన్, హర్యానా, మధ్యప్రదేశ్, పంజాబ్ ప్లెయిన్స్, మహారాష్ట్ర, భారతదేశంలో పాకిస్తాన్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్, భారత హిమాలయన్ ప్రాంతాలలో జమ్మూ & కాశ్మీర్, హిమాచల్ ఉత్తరాఖండ్, ఉత్తరప్రదేశ్, గర్వాల్, ఉన్నారు.
ఈ కొండ క్రింద ఉన్న గ్రామము నంది గ్రామము. ఆ గ్రామమునందు సోమేశ్వరాలయము ఉంది.ఇక్కడ సంస్కృత శ్లోకాత్మకమైన శాసన మొకటి ఉంది. టి.యల్ నరసింహరావు చే పరిష్కృతమైన ఈ శాసనమును మద్రాసు ఓరియంటల్ మాన్యుస్క్రిప్టు లైబ్రరీ 1949లో ప్రచురించారు. ఈ శాసనమునందు కృష్ణరాజు అనుప్రభువు యొక్క ప్రశంస ఉంది. ఇందులో అష్టదిగ్గజాల ప్రశంస ఉంది. ఈ శాసనపు 11వ శ్లోకములో శాసనకాలము పేర్కొనబడింది. ఇందు సాంకేతికముగా పేర్కొనబడిన కలిశకము 3486, అనగా సా.శ.1527. అందువలన శాసనమందు పేర్కొనబడిన కృష్ణరాజు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు అనవచ్చును. ఇదే సం.లో రాయలు తిప్పలూరును అష్టదిగ్గజ కవీశ్వరులకు సర్వాగ్రహారముగా ఇచ్చెను. ఆ సంవత్సరమునందే అష్టదిగ్గజ కవుల ప్రశంస మైసూరు రాష్ట్రమందుకల నందిదుర్గ క్షేత్రమును సోమశంకరదేవునకు భూదానము చేసిన సమయమున కృష్ణదేవరాయలు ప్రత్యేకముగా పేర్కొనెను.
నంది కొండలు కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని బెంగళూరు నగరానికి చేరువలో ఉన్న చిక్కబళ్ళాపూర్ జిల్లాలో ఉన్నాయి. ఈ కొండలు ఒక అందమైన పర్వత ప్రాంతం. ఈ కొండలపై నుండి సూర్యోదయాన్ని తిలకించడం ఓ రకమైన దివ్యమైన అనుభూతికి గురి చేస్తుంది. కొండపైనుండి చూస్తే మేఘాలపై నుండి చూస్తున్నట్టు ఉంటుంది. ఈ దట్టమైన మేఘాలపైన సూర్యోదయాన్ని చూడటం ఓ అద్భుత దృశ్యాన్ని చూస్తున్నట్టే ఉంటుంది. ఈ దృశ్యాన్ని చూడాలంటే ఉదయం 6 గంటలలోపు అక్కడకు చేరుకోవాలి. పార్కింగ్ సదుపాయం ఉంది. వారాంతాల్లో రద్దీ ఎక్కువగా ఉంటుంది. మొబైలు సిగ్నల్ దొరకడం కొంచెం కష్టమే. పురాతన కోట కట్టడాలను గమనించవచ్చు. కోట లోపలికి, సూర్యోదయాన్ని చూడడానికి ప్రవేశించాలంటే ప్రవేశ రుసుము చెల్లించాలి.