polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
2010 ఇండియన్ నేషనల్ ట్రస్ట్ ఫర్ ఆర్ట్ అండ్ కల్చరల్ హెరిటేజ్ అవార్డులు బహుకరణ సందర్భంగా ఈ ఉద్యావవనం ఉత్తమ ఓపెన్ ల్యాండ్‌స్కేప్ అవార్డును గెలుచుకుంది. ఈ ఉద్యానవనంలో రెండవ ఎత్తైన భారతీయ జెండాలు కూడా ఉన్నాయి.
ప్రజల కోసం అప్పుడప్పుడు అనేక కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తుంది.అందులో భాగంగా రోలర్-స్కేటింగ్ రేసులు, సామాజిక అవగాహన కార్యక్రమాలను ప్రోత్సహిస్తుంది.
మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
రాష్ట్ర రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల కొయ్యూరులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల నర్సీపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి.
సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ ఉంది.
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
వెర్టికల్ క్రాస్ ట్యూబు బాయిలరు లేదా వెర్టికల్ బాయిలరు అనునది స్టీము/నీటి ఆవిరిని తయారు చేయు నిలువుగా స్తుపాకారంగా వుండు బాయిలరు. ఈ బాయిలరులో తక్కువ పొడవు వున్న ఎక్కువ వ్యాసం వున్న రెండు మూడు వాతరు ట్యూబులు ఉన్నను వాటరు ట్యూబు బాయిలరుగా పరిగణించరు.బాయిలరు ఒక యంత్ర పరికరం.ఇది ఒకలోహనిర్మాణం. బాయిలరు అనగా అన్ని వైపుల మూసి వేయ బడి ఉష్ణం ద్వారా పీడనం కల్గిన నీటి ఆవిరి/స్టీమును ఉత్పత్తి చెయ్యు లోహనిర్మాణం.బాయిలరొని నీటిని వేడి చెయ్యుతకు ఇంధనాన్ని మండించెదరు. వెర్టికల్ క్రాస్ ట్యూబు బాయిలరు తక్కువ స్థాయిలో స్టీము ఉత్పత్తి చెయ్యును. దీనిని చిన్న డాంకీ బాయిలరు అని వ్యవహరిస్తారు. ఈ వెర్టికల్ క్రాస్ ట్యూబు బాయిలరును వించెస్ , స్టీము క్రేన్ లను ఆపరేట్ చెయ్యుటకు విరివిగా ఉపయోగిస్తారు. ఈ బాయిలరు సరిగా పని చేయుటకు దీనికి అనుబంధంగా ఫీడ్ పంపు, సేప్టి వాల్వు, వాటరు గేజి, స్టీము వాల్వు, బ్లోడౌన్ వాల్వు వంటివి అదనంగా బాయిలరుకు బిగించబడి వుండును.
మొదట బాయిలరులో కావాల్సిన వరకు నీటిని నింపి, ఫైరు బాక్సు గ్రేట్ మీద బొగ్గును పేర్చి మండించెదరు.గ్రేట్ మీద బొగ్గు మండటం వలన వేడి వాయువులు ఏర్పడును.వేడి వాయువులు ఫైరు బాక్సు గుండా క్రాస్ బా క్సును దాటుకుని పైకి వెళ్ళునపుడు ఉష్ణతా సంవహనము చర్య వలన లోపలి షెల్/డ్రమ్ములోని నీరు వేడెక్కును.నీరు మరింతవేడెక్కి స్టీముగా మారి బయటి షెల్ పైభాగాన జమ అవడం మొదలగును. తగినంత పీడ నంతో స్టీము జమ అయిన తరువాత బాయిలరు పైభాగాన వున్న స్టీము వాల్వును తెరచి స్టీమును అవసరమున్న చోట ఉపయోగిస్తారు. ఇంధనం/బొగ్గు కాల్చగా ఏర్పడిన బూడిద గ్రేట్ పలకలకున్న రంధ్రాల ద్వారా కింద నున్న బూడిద గుంత/యాష్ పిట్ లో జమగును.ఏర్పడిన బూడిదను బాయిలరు సహాయకుడు, షవల్ పారలతోతీసి ట్రాలీలో వేసి బూడిద ప్రాంగాణానికి తరలిస్తాడు.
బయటి స్తూపాకర షెల్ పైభాగాన ఒక పెద్ద మాన్ హోల్ వుండును.మాన్ హోల్ ద్వారా లోపలికి వెళ్లి బాయిలరును తనిఖీ చేసుకోవచ్చు.అలాగే బాయి లరు అదనంగా రెండు చిన్న హ్యాండ్ హోల్సు ఫర్నేసు/ఫైరు బాక్సులో వున్న క్రాసుపైపులకు ఎదురుగా వుండును. బాయిలరు నిర్వహణ లేదా మరమత్తుల సమయంలో వీటిని తెరచి పైపుల్లో జమయ్యిన బురద వంటి దానిని హ్యాండ్ హోల్సుతెరచి లోపలి భాగాలు క్లీన్ చెయ్య వచ్చును. బాయిలరు ఫైరు హోల్ ద్వారా బయటి లోపలి షెల్ బాగాలులోపలి ఫైరు బాక్సు అతుకకబడి వుండును.ఫైరు హోల్ కు రంధ్రాలున్నతలుపు వుండును.ఫైరు బాక్సులో గ్రేట్ అను నిర్మాణం వుండును. గ్రేట్ లోకాస్ట్ ఐరన్ పలకలను ఒకదానిపక్క మరొకటి చొప్పున పేర్చి వుండును.పలకల మధ్య ఖాళి వుండి, ఈ ఖాలిల గుండా ఘన ఇంధనాన్ని మండించగా ఏర్పడిన బూడిద కింద వున్న బూడిద గుంతలో పడును.
వెర్టికల్ క్రాస్ ట్యూబు బాయిలరు చిన్నదిగా వుండి తక్కువ ట్యూబులు కల్గి ఉన్నందున నిర్మాణం సులభంగా ఉండి, దృఢంగా తయారుచెయ్యు వెసులుబాటు ఉంది. కాని పరిమాణంలో చిన్నదిగా ఉన్నందున తక్కువ పరిమాణంలో మాత్రమే స్టీము ఉత్పత్తి అగును. అందువలన తక్కువ పరిమాణంలో స్టీము అవసరాలకు మాత్రమే ఈ బాయిలరు ఉపయుక్తం. బాయిలరులో ట్యూబులు పరిమిత సంఖ్యలో ఉండటం వలన బాయిలరు హిటింగు సర్ఫేస్ ఏరియా అనగా వేడిఅగు ఉపరితల వైశాల్యం తక్కువ. అందువల్ల స్టీము ఉత్పత్తి సామర్ద్యం తక్కువ, కాని బాయిలరు లోపల ఎక్కువ ఘనపరిమాణంలో ఖాలీ ఉన్నందున ఎక్కువ ఘన పరిమాణంలో స్టీము నిలువ ఉండు సదుపాయం ఉన్నది క్రేన్ వంటి వాటికి స్టీము కంటిన్యూయసుగా అవసరం లేనందున, ఈ బాయిలరు వాటిని ఆపరేట్ చెయ్యుటకు ఉపయోగకరం.
బ్రిటీష్ వారి ఈస్టిండియా కంపెనీ మన దేశంలో వ్యాపార ఉధ్ధేశ్యంతో సుమారు 1600 సం.లో ప్రవేశించిన తర్వాత నూట యాభై ఏళ్లకు, అంటే 1750 తర్వాత, అనేక ప్రాంతాలలో పాలనాధికారం సంపాదించింది. ఆ కాలంలో పాలనాధికారం అంటే పన్నుల వసూలు చేసుకునే అధికారం ఎపరికి ఉంటే వారు ఆ ప్రాంతాన్ని వారు పరిపాలిస్తున్నట్లుగా ఉండేది.అప్పడు పరిపాలన కేవలం పన్నులు వసూలు చేసుకోవటమే. కొద్ది కాలానికే 1767లోనే సర్వే ఆఫ్ ఇండియా ఏర్పాటు చేసారు.దానిని బట్టి వారు భారత దేశ వనరుల అధ్యయనానికి వాళ్లు చాలా ప్రాధాన్యత ఇచ్చినట్లు తెలుస్తుంది. ఆ ప్రాధాన్యతలో భాగంగా గ్రామ అధ్యయనాలు జరపడంలో 1784 నుంచి 1816 మధ్య కోలిన్ మెకంజీ చేసిన సర్వే వలన ఇవాళ తెలుగు సీమలో అత్యధిక భాగం కనీసం పది జిల్లాల గ్రామాల చరిత్రకు మెకంజీ తయారు చేయించిన కైఫియత్తులే ఆధారం.
కోలిన్ మెకంజీ సర్వే చేసేనాటికి ప్రస్తుత గుంటూరు జిల్లాలోని గ్రామాలు మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ క్రింద కృష్ణా జిల్లా పరిధిలో, గుంటూరు తాలూకా క్రింద ఉండేవి. అందువలన గుంటూరు తాలూకా కైఫియ్యత్తుల అని కూడా అంటారు. కోలిన్ మెకంజీ గుంటూరు జిల్లాలోని గ్రామాలుకు సేకరించిన సమాచార పత్రాలను “గ్రామ కైపియ్యత్తులు, ” అనే పేరుతో ఆంధ్రప్రదేశ్ స్టేట్ ఆర్కైవ్స్ వారు ఐదు భాగాలుగా ముద్రించారు.
కోలిన్ మెకంజీ ఆనాటి బ్రిటిషు యువకులందరిలాగానే ఉద్యోగం వెతుక్కుంటూ,30 సం.ముల వయసులో 1783లో భారతదేశానికి వచ్చాడు. ఇంజనీరింగ్ విభాగంలో ఉద్యోగిగా చేరి, కంపెనీ సైన్యం వెంట తిరుగుతూ 1784-90 మధ్య నెల్లూరు, రాయలసీమ ప్రాంతాలలో రహదారుల, మార్గాల పటాలు తయారుచేశాడు.
గమనిక:ఆ కాలంలో గ్రామాలను అప్పడు వాడుకలో పిలిచే భాషలో కైఫియ్యత్తులలో పేర్కొనబడినట్లు తెలుస్తుంది. ఆ విదంగానే దిగువ గ్రామాల పేర్లు పేర్కొనబడ్డాయి.
న్యస్తాక్షరి: మొదటి పాదము మొదటి అక్షరము కా రెండవ పాదము రెండవ అక్షరము ళీ మూడవ పాదము మూడవ అక్షరము దా నాలుగవ పాదము నాలుగవ అక్షరము సు.
ఇతడు 1963, జూలై 23వ తేదీన ప్రకాశం జిల్లా తాటాకులపాలెం గ్రామంలో వరలక్ష్మమ్మ, వెంకటప్పయ్య దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతడు ప్రాథమిక విద్యను చందులూరు గ్రామంలో చదివాడు. తరువాత ఇంటర్మీడియట్, బి.ఎస్.సి గుంటూరు హిందూ కళాశాలలో చదివాడు. ఆ తరువాత నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం నుండి గణితంలో ఎమ్మెస్సీ డిగ్రీ పొందాడు. బేతవోలు రామబ్రహ్మం, ప్రసాదరాయ కులపతి ఇతని గురువులు. ఇతడు జీవిత భీమా సంస్థలో అసిస్టెంటుగా ఉద్యోగంలో చేరి ప్రస్తుతం అసిస్టెంట్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ఆఫీసర్‌గా పనిచేస్తున్నాడు.
ఇతడు 114కు పైగా అష్టావధానాలు, ఒక శతావధానం చేశాడు. బొబ్బిలి, విశాఖపట్నం, ఎలమంచిలి, రాజమండ్రి, మచిలీపట్నం, విజయవాడ, గుంటూరు, తెనాలి, రేపల్ల్లె, నర్సరావుపేట, చిలకలూరిపేట, చేజెర్ల, ఒంగోలు, అద్దంకి, చీరాల, ముండ్లమూరు, కావలి, నెల్లూరు, తిరుపతి, కడప, ప్రొద్దుటూరు, హైదరాబాదు, వరంగల్లు, మెదక్, సిద్ధిపేట మొదలైన చొట్ల ఇతడు అవధానాలను దిగ్విజయంగా నిర్వహించాడు. కందుకూరులో శతావధానం చేశాడు.
బెడ్ మెటిరియలును మరిగే ద్రవంలా అస్థిరంగా పైకి. కిందికి కదిలే స్థితిలో వుంచు గదిని కంబుసన్ ఛాంబరు అంటారు.అనగా దహన గది యని అర్థం.కొంత ఎత్తువరకు స్థిరంగా వున్న ఇసుకలోకి అడుగు భాగం/కింద నుండి తక్కువ పీడనం వున్న గాలిని పంపినపుడు ఏమి జరుగును?
ఇసుక కలుగచేయు పీడనంకన్న గాలి పీడనం తక్కువగా ఉన్నప్పుడు బెడ్ మెటీరియల్ స్థితిలో ఎటువంటి మార్పు వుండదు. ఇప్పుడు గాలి పీడనాన్ని మరి కొంచెం పెంచిన గాలి బెడ్ మెటిరియల్ రేణువుల మధ్యనుండి బయటకు వెళ్ళడం మొదలవ్వుతుంది.మరి కొంచెం వత్తిడిని పెంచిన గాలి బలంగా ఇసుక రేణువుల వేగంగా తోసుకుంటూ బయటికి రావడం మొదలవును. అప్పుడు బెడ్ మెటిరియల్‌లో చిన్న కదలిక కన్పిస్తుంది.ఇంకా గాలి పీడనాన్ని పెంచిన మరుగుతున్న నీళ్ళలోని అణువులు వేగంగా పైకి కిందికి ఎలా కదులుతాయే అలాంటి స్థితిలో బెడ్ మెటిరియల్లోని రేణువులు పైకి కిందికి కదలడం మొదలగును.దీనిని ఫ్లుయిడైజ్డ్ స్థితి అంటారు. అనగా ద్రవం వంటీ అస్థిరస్థితి.ఇంకా ఎక్కువ గాలిని పంపిన గాలి తోపుడు బలానికి బెడ్ మెటిరియల్ చెల్లాచదురుగా ఎగిరి పోవును.అలాకాకుండా నియమిత ప్రమాణంలో, వత్తిడితో గాలిని పంపి బేడ్ మెటిరీయలును ఫ్లుయిడైజ్డ్ స్థితిలో వుంచుటను బబ్లింగు అనికూడా అంటారు.
గ్రేట్ అనే ఆంగ్ల పదానికి సరైన తెలుగుపదం కుంపటి బిళ్ళ/పొయ్యి ఇనుప చట్రం. కుంపటిలో కుంపటి బిళ్లమీద బొగ్గు లేదా రంపపు పొట్టును పెర్చి మండించినట్లే, బాయిలరులో ఫర్నేసులో గ్రేట్ పై ఇంధనాన్ని చేర్చి, పేర్చి మండిస్తారు.ఫిక్సుడ్ గ్రేట్/ స్థిరమైన గ్రేట్ అనేది మందమైన పోత ఇనుము పలకతో చెయ్యబడి వుండును. అంతర్గత ఫర్నేసు వున్న లాంకషైర్, కొక్రేన్, కోర్నిష్ బాయిలరు లలో ఫైరు ట్యూబుల ముందు భాగంలో గ్రేట్ 1.2 1.5 మీ పొడవు వుండును. గుండ్రంగా వుండు ఫైరు ట్యూబులో అర్థవృత్తభాగం కన్న తక్కువ ఎత్తులో పోతఇనుము పలకలు వరుసగా పేర్చబడి వుండును. ముందు వైపు ఫైరు డోరు వుండును. ఈ ఫైరు డోరుకు రంద్రాలు వుండి ఇంధనం మండుటకు అవసరమైన గాలి అందును. గ్రేట్ రెండోచివర ఫైరు ఇటుకల నిర్మాణం వుండి, వాటి మీద పలకల చివరలు ఆని వుండును. గ్రేట్ కింద వున్న ఖాళి జాగాలో బూడిద జమ అగును. అంతే కాకుండా గ్రేట్ పలకల సందుల గుండా గాలి ప్రసరించి ఇంధనం మండుటకు సహాయ పడును.గ్రేట్ అడుగున జమఅగు బూడిదను బాయిలరు సహాయకుడు పారలతో లాగి తొలగిస్తారు.
ఈఇ విధానాన్ని లిగ్నైట్ వంటి తక్కువ కిలోరిఫిక్ విలువలున్న ఇంధనాన్ని మండించుటకు ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు.సాంప్రాదాయక ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు/బెడ్, ఫర్నేసు లోనికి పంపు గాలి త్వరణం, పరిమాణం కన్న సర్కులేటింగు ఎఫ్.బి.సి ఎక్కువ వుండును. లిగ్నైట్, లైమ్‌స్టోన్ మిశ్రమాన్ని ఫర్నేసు మధ్య నుండి పంపిణి చేయుదురు వాతావరణ పీడనం కన్న ఎక్కువ పీడనం వున్న గాలిని,3- 10 మీ/సెకనుకు త్వరణంతో, ఎక్కువ ప్రమాణంలో బెడ్ కు ఎఫ్.డి ఫ్యాను ద్వారా పంపిస్తారు.అందువలన బెడ్ మీద పడిన ఇంధనమిశ్రమం గాలి వత్తిడి వలన పైకి లేచి ఫర్నేసు మధ్య భాగంలో తేలియాడుతున్న స్థితిలో వుండి మండును.ఇంధనంతోపాటు బెడ్ మెటీరియలు కూడా ఇలా తేలియాడు స్థితిలో వుండును. వేడి గాలులతో పాటు కాలని ఇంధనం, బెడ్ మెటీరియలు ఫర్నేసు వెలుపలవున్న సైక్లోనులో కలెక్టు అగును.ఇలా కలెక్టు అయిన ఇంధనాన్ని, బెడ్ మెటీరియలును తిరిగి ఫర్నేసుకు పంపడం జరుగును. అందుచే ఈవిధానాన్ని సర్కులేటింగు ఎఫ్.బి.సి విధానంఅంటారు
ఇది 12-15 మిల్లీమీటర్ల మందమున్న ఉక్కు పలకతో చెయ్యబడి, దహన గది సైజు ప్రకారం చదరంగా లేదా దీర్ఘ కాతురస్రాకారంగా వుండును.ప్లేటుకు నిలువుగా అడ్డంగా పలు వరుసలో రంధ్రాలు వుండి వాటికి మరలు వుండును. ఈ మరలకు ఎయిర్ నాజిల్లు బిగించబడి వుండును.ఎయిరు బాక్సులోని గాలి ఈ నాజిల్ల ద్వారా బయటికి వచ్చి బెడ్ మెటిరియలును పైకి కిందికి కదిలే ద్రవస్థితి వంటి స్థితిలో ఉంచును.డి.పికి నాజిల్ లు మరలతో బిగించడంవలన పాడైన నాజిల్లను తీసి కొత్తవి బిగించవచ్చును.డి.పి చివర నలువైపుల బోల్టులు బిగించుటకు అనుకూలంగా రంధ్రాలు వున్న ఫ్లాంజి వుండును.డిస్ట్రిబ్యూషన్ ప్లేట్‌ను ఫర్నేసు అడుగున ఉన్న చానల్ నిర్మాణానికి ఈఫ్లాంజి ద్వారా బిగిస్తారు. బొల్టులతో బిగించడం వలన అవసరమైనపుడు బోల్టులు విప్పి డిస్ట్రిబ్యూషన్ ప్లేట్‌ను కిందికి దింపి చెక్ చేసుకోవచ్చు. డి.పి మీద బెడ్ మెటిరియలును 300-325 మిల్లీమీటర్ల ఎత్తువచ్చేలా నింపెదరు.డి.పి.ప్లెట్ కు కింది వైపు ఎయిర్ బాక్సు వెల్డింగు ద్వారా అతుకబడి వుండును.
ఈ విధానంలో ఎయిర్ బాక్సులోని గాలి వాతావరణ పీడనం కన్న (400 నుండి800 మిల్లీ మీటర్ల ఎత్తు నీటిమట్టం ఎక్కువగా వుండును.వాతావరణ పీడనం 10.0 మీటర్ల ఎత్తు నీటి మట్టానికి సమానం) ఎక్కువ పీడనం వుండును. ఈ పీడన శక్తిలో బెడ్‌లోని బెడ్ మెటీరియలును మరుగుతున్న నీటి స్థితిలో పైకి కిందికి కదిలే అస్థిర స్థితిలో వుంచడంతో పాటు, ఫర్నేసులో కొంత ఎత్తువరకు ఇంధన రేణువులను తెలియాడునట్లు ఉంచును.ఇలా ఫర్నేసులో గాలితో కలిసి తేలియాడుతున్న ఇంధనం చిన్న పరిమాణంలో వుండటం వలన దహన క్రియ త్వరితంగా జరుగును.ఫర్నేసులోని వేడి గాలుల త్వరణం/పయనించు వేగం 1-2 మీటర్లు/సెకనుకు ఉండును.ఫర్నేసులో వేడి ఫ్లూ వాయువుల ఉష్ణోగ్రత 800 -950 వుండును.బెడ్ లో ఫ్లూయిడైజేసన్ వేగం 1-3 మీ/సెకనుకు వుండును.
బొగ్గును ఇంధనంగా వాడు బాయిలరు అయినచో నలగ గొట్టబడిన 1.0 నుండి 3.0 మిల్లి మీ టర్ల సైజు వున్న బొగ్గు పొడిని బెడ్ మెటీరియలుగా ఉపయోగిస్తారు. మొదట ఈ బెడ్ మెటీరియలు అంతకు ముందు బొగ్గును ఇంధనంగా వాడు బాయిలయు బూడిద నుండి కలెక్టు చే స్తారు. బొగ్గును ఇంధనంగా వాడు బాయిలరులో రన్నింగులో అదనంగా బెడ్ మెటీరియలును చేర్చనవసరం లేదు.కాలుతున్న ఇంధనం నుండే అదనంగా బెడ్ మెటీరియలు తయారవుతుంది.ఎయిర్ బాక్సు మానొ మీటరు వాటరు లెవల్ గమనించి, ఎక్కువ జమ అయినచో, డి.పి ప్లేటుకున్న డ్రైయిన్ పైపు డాంపరుప్లేటు ద్వారా తొలగిస్తారు.ఇలా తొలగించిన డాన్ని 1.0, 3.0 మిల్లీమీటర్ల సైజు వచ్చేలా జల్లెడలలో జల్లించి బస్తాలలో నింపి జాగ్రత్త చేస్తారు.బాయిలరును ఆపి మళ్ళి ప్రారంభించినపుడు ఈ జల్లించిన బూడిదవంటి దానినే బెడ్ మెటీరియలుగా ఉపయోగిస్తారు.
ఇలా ఫ్లుయిడైజ్డ్ స్థితిలో వున్న బెడ్ మెటీరియల్ ను 600-700 వరకు దానిని వేడిచేసి ఇంధనాన్ని బెడ్ మెటిరియల్తో మిశ్రమమైయ్యేలా చేస్తారు.ఘన ఇంధనాలని దాదాపు 500-600 లోపున్నే ప్రాథమికంగా మండటం మొదలగును.అందువలన ఈ ఎఫ్.బి.సి పద్ధతిలో ఇంధనం త్వరగా బాగా మండును. ఈ విధానంలో లిగ్నేట్ రకపు తక్కువ కిలోరిఫిక్ విలువలున్న ఇంధనాలను, వ్యయసాయ ఉపఉత్పత్తి ఇంధనాలను వాడుటకు అనుకూలం.
బాయిలరు కెపాసిటిని బట్టి ఈకంబుసన్ ఛాంబరు/దహన గదులు ఒకటి కాని అంతకు మించి నాలుగు వరకు వుండును.బాయిలరును మొదటగా మొదలెట్టునపుడు మొదట ఒక దహన గదిని వెలిగించి, అది సరిగా పని చేయునపుడు, రెండో చాంబరును, దాని తరువాత మూడోది వరుస క్రమంలో మండించడం చేస్తారు.
ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు ఘన ఇంధనాన్ని ఉపయోగించి నీటి ఆవిరి/స్టీము ఉత్పత్తి చేయు బాయిలరు.మొదట్లో ఎఫ్.బి.సి బాయిలరులో ప్రధానంగా బొగ్గును ఇంధనంగా వాడినప్పటికీ తదనంతర కాలంలో వరి పొట్టు/ఊక, రంపపు పొట్టు వంటి జీవద్రవ్య ఇంధనాలను కూడా వాడే విధంగా ఫర్నేసులో మార్పులు చెయ్యడం జరిగింది. ఎఫ్.బి.సి బాయిలరులో ఇంధన దహనం మిగతా రకాల ఘనఇంధన బాయిలరులో కన్న బాగా జరుగుతుంది. బూడిదలో కాలని కార్బను శాతం చాలా తక్కువగా వుండును.నాణ్యత తక్కువ వున్న లిగ్నేట్ రకానికి చెందిన ఇంధనాలను, నాసిరకం బొగ్గు, వ్యవస్యాయ ఉత్పత్తి ఇంధనాలను ఎఫ్.బి.సి బాయిలరులో మండించవచ్చును. కాని ఎక్కువ శాతం తేమ వున్న ఇంధనాలను మండించుటకు అనుకూలం కాదు.
ఇవి పోత ఇనుము, లేదా ఉక్కుతో చెయ్యబడి వుండును. నాజిల్ స్తుపాకార భాగం 100-125 మిల్లీమీటర్ల పొడవు వుండి పైభాగం మూసి వుండును. కిందిభాగం తెరచి వుండి దాని ద్వారా ఎయిరు బాక్సులోని గాలి నాజిల్లకు వచ్చును. నాజిల్ పైన స్తూపాకార పక్కభాగంలో రెండు మూడు వరుసలలో 3.0 వ్యాసమున్నరంద్రాలు ఉపరితలం చుట్టూ వుండును.నాజిల్ రంధ్రాల కింద వరకు దాదాపు 100 మిల్లీమీటర్ల ఎత్తువరకు వుండు బెడ్ మెటిరియలు స్థిరంగా వుండును.దీనిని స్టేసనరి బెడ్ మెటిరియలు అంటారు.నాజిల్ రంధ్రాలకు పైన వున్న 150-200 మిల్లీమీటర్ల బెడ్ మెటిరియలు మాత్రమే వేడి నీరులా తెర్లుతు వుండును. దీనిని బబ్లింగు మెటీరియలు అంటారు.
ఇక ఊక, రంపపు పొట్టు వంటి జీవద్రవ్య ఇంధనాలను వాడు బాయిలరులలో ఇసుక లేదా నలగ గొట్ట బడిన తాపక ఇటుకల పొడిని బెడ్ మెటీరియలుగా ఉపయోగిస్తారు. లేదా బొగ్గును ఇం ధనంగా వాడే బాయిలరు నుండి తీసి జల్లించిన బొగ్గు అవశేషాన్ని బెడ్ మెటీరియలుగా వాడు తారు. బాయిలరు రన్నింగ్ లో కొంత బెడ్ మెటీరియలు ఫ్లూయిడైజ్ద్ గాలి వలన ఎగిరిపోయి బూడిదలో కలిసి పోవును.కనుక ఇసుక లేదా నలగ గొట్టబడిన తాపక ఇటుకల పొడిని బెడ్ మెటీరియలుగా ఉపయోగించు బాయిలరులలో అప్పుడప్పుడు అదనంగా బెడ్మెటీరియలును బెడ్ కు చేర్చుతూ వుండాలి.
లిగ్నేట్ ను వాయు రూపంగా మార్చు ఎఫ్.బి.సి.బాయిలరును 1921 లో జర్మనీకి చెందిన ఫ్రిట్జ్ విన్క్లెర్ కనుగొన్నాడు.అయితే ఇది ప్రోటోటైపు ఎఫ్.బి.సి.అయితే ఆ తరువాత 1965 లో బబ్లింగు ఎఫ్.బి.సి. వాడకం మొదలైంది. దాదాపు 40 సంవత్సారాల కాలం పట్టింది వాడుకలోకి రావటానికి. డగ్లస్ ఏల్లిఒట్ 1960లో దీనిని ప్రమోట్ చేసాడు.
సాధారణంగా ఘనఇంధనాన్ని మూడు రకాలుగా బాయిలరులో మండిస్తారు.అవి 1.స్థిరమైన గ్రేట్ పద్ధతి.2.కదిలే/మూవింగు చైను గ్రేట్ పద్ధతి,3.పల్వరైజింగు/పొడికొట్టు పద్ధతి. గ్రేట్ అనేది ఫర్నేసులో ఒకభాగం. గ్రేట్ అనే ఈ భాగం పైనే ఘనఇంధనాన్ని పేర్చి మండించడం జరుగును. వీటీకి భిన్నమైనది ఫ్లూయిడైజ్డ్ బెడ్ కంబుసను పద్ధతి అంటారు.
ఈ రకం బాయిలరులో కేవలం బొగ్గును మాత్రమే ఇంధనంగా ఉపయోగిస్తారు.బొగ్గును క్రసరు యను యంత్రం ద్వారా సన్నని పొడి/పుడిలా చేసి ఫర్నేసులో వెదజల్లుతూ మండించేదరు. బొగ్గును పొడిగా చెయ్యు యంత్రాన్ని పల్వరైజరు అంటారు. బొగ్గును సన్నని పొడిగా చెయ్యడం వలన మూల కార్బను ఎక్కువగా వున్న ఇంధనం త్వరగా మండును.
బాయిలరు కెపాసిటిని బట్టి ఒకటి కన్న ఎక్కువ చాంబరులు వుండటంతో పాటు వాటి వైశాల్యంలో కూడా మార్పులు వుండును. కంబుసన్ ఛాంబరులో ఎయిరు బాక్సు/గాలి గది, డిస్ట్రి బ్యూ షన్ ప్లేట్, బెడ్ మెటిరియల్ డ్రైన్ పైపులు, ఇన్ బెడ్ ఫైరింగ్ విధానమైన బర్నరులు ఉండును.
కీస్తు పూర్వం నాలుగో శతాబ్దంలో ఆంధ్రులు తొలిగా శ్రీకాకుళాన్ని రాజ్యస్థాపన చేసుకుని ఆంధ్రమహావిష్ణువు దేవాలయాన్ని నిర్మించినట్లు చారిత్రక రచనల వల్ల తెలుస్తోంది. క్రీస్తుపూర్వం మూడో శతబ్ధానికి ముందుగానే ఆంధ్రులు శ్రీకాకుళంలో రాజ్యస్థాపన చేసినట్లు స్మిత్‌ రచనల వల్ల తెలుస్తోంది. శ్రీకాకుళేశ్వరస్వామి, ఆంధ్రమహావిష్ణువు, ఆంధ్రనాయకుడు, ఆంధ్రవల్లభుడు, తెలుగువల్లభుడు, సిరికాకుళని నాథుడు అనుపేర్లతో ప్రసిద్ధిచెందారు. 108 పుణ్యక్షేత్రాలలో 57వ క్షేత్రంగా పురాణాలలో పేర్కొన్న శ్రీకాకుళేశ్వరస్వామి ఆలయానికి ఎంతో చరిత్ర ఉందని పూర్వగాధలహరి అనుగ్రంథం ద్వారా తెలుస్తుంది. క్రీస్తుశకం 5వ శతాబ్దమున ధరణికోట ప్రభువు అయిన త్రిలోచనాపల్లవుడు శ్రీకాకుళేశ్వరస్వామి ఆలయాన్ని పునః నిర్మించినట్లు చారిత్రక ఆధారాల ద్వారా తెలుస్తోంది. ఆలయ రాజగోపురాన్ని సా.శ. 1081లో చోళరాజైన అనంత దండపాలుడు నిర్మించినట్లు చరిత్ర విశదపరుస్తోంది. విజయనగర సామ్రాజ్య అధిపతి శ్రీకృష్ణదేవరాయులు సా.శ. 1519లో శ్రీకాకుళం వచ్చి కళింగదేశంపై దండెత్తడానికి ముందుగా శ్రీకాకుళ ఆంధ్రదేవుని ఆరాధించాడని వల్లభ్యుదయ గ్రంథం ద్వారా తెలుస్తుంది.
ఈ దేవాలయం గోడలపై 12, 13వ శతాబ్దాల నాటి శాసనాలు 30కిపైగా ఉన్నాయి. స్వామివారి పంచలోహ విగ్రహాన్ని 1205లో బృగుమళ్ల అనంతభోగయ్య చేయించి ఇచ్చినట్లు విగ్రహంపైనున్న శాసనం ద్వారా తెలుస్తోంది. విజయనగర సామ్రాజ్య పతనానంతరం ఈ ప్రాంతం గోల్కొండ నవాబుల పాలనలోకి వెళ్లింది. ఆ తరువాత దేవరకొండ ప్రభువైన యార్లగడ్డ కోదండరామన్న ఈ దేవాలయాన్ని పునరుద్ధరించాడని చరిత్ర. ఇప్పటికీ చల్లపల్లి జమిందారులైన యార్లగడ్డ వంశీయులే అనువంశిక ధర్మకర్తలుగా వ్యవహరిస్తున్నారు. నారాయణతీర్థులవారు ‘శ్రీకృష్ణలీలా తరంగిణి’లో ఆంధ్రమహావిష్ణువుని కీర్తించారు. శ్రీనాథుడు కూడా క్రీడాభిరామంలో ఈక్షేత్ర మహిమనూ తిరునాళ్ల వైభవాన్నీ కొనియాడాడు.
జీర్ణ స్థితిలో ఉన్న శ్రీకాకుళాంథ్రదేవుని గుడిని చూసి కలత చెందిన కాసుల పురుషోత్తమ కవి అనన్య భక్తిభావంతో నిందాస్తుతి అలంకారంలో రాసిన శతకమిది. ఒక వైపు స్వామిని కీర్తిస్తునే, నీగుడినే రక్షించుకోలేనివాడివంటూ ఆర్థ్రతతో నిందిస్తాడు. ఈ శతకం తెలుగు శతకాలన్నిటిలో ఒక అనర్ఘరత్నం. తెలుగు భాషలో భక్తి శతకాలు, నీతి శతకాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి, కానీ ఈలాంటి వ్యాజస్తుతి శతకాలు అరుదు. నిందలో స్తుతిని, స్తుతిలో నిందను నిబంధించి భక్తితత్త్వాన్ని ప్రబోధించిన శతకరాజమిది. కాసులకవి నవ్యమైన భవ్యమైన వినుత్న పదాలతో ఎన్నెన్నో భావతరంగాలను వెలార్చే 108 సీస పద్యాలతో ఈ శతకాన్ని ఆంధ్రులకు ఉపాయనంగా అందించి ధన్యుడయ్యాడు.
కలియుగంలో రోజురోజుకీ పాపాలు పెరిగిపోతున్నాయని దేవతలంతా వ్యాకులత చెందారట. వాళ్లంతా చతుర్ముఖ బ్రహ్మతో సహా భూలోకానికి వచ్చి ఒక ప్రదేశంలో మహావిష్ణువు కోసం తపస్సు ప్రారంభించారు. ఆ తపస్సుకి మెచ్చి మహావిష్ణువు ప్రత్యక్షం కాగా. ‘భూలోకంలో ఈ ప్రాంతంలోనే మీరు కొలువై ఉండి భక్తుల పాపాలను హరించాలని’ వారు కోరారట. అందుకు నారాయణుడు సమ్మతించడంతో చతుర్ముఖ బ్రహ్మే స్వయంగా శ్రీమహావిష్ణువును అక్కడ ప్రతిష్ఠించాడట. బ్రహ్మకు ఆకులమైనందుకు కాకుళమని పేరు వచ్చిందనీ శ్రీహరి ఆచోటనే ప్రతిష్ఠితుడైనందుకు కాకుళేశ్వరుడిగా కీర్తినొందాడని పురాణ కథనం.
రాజ్యవిస్తరణలో భాగంగా శ్రీకృష్ణదేవరాయలు ఈ ప్రాంతానికి ఓరోజు వచ్చారు. శ్రీకాకుళంలోని ఆంధ్ర మహావిష్ణువుని దర్శించుకుని ఆ రాత్రికి వూళ్లొనే బసచేశారు. రాయలుకి ఆ రాత్రి స్వప్నంలో స్వామి సాక్షాత్కరించి ఆంధ్ర కావ్యాన్ని రచించమని ఆదేశించాడట. దాంతో ‘ఆముక్తమాల్యద’ రచనకు రాయలవారు ఇక్కడే ఉపక్రమించారని చెబుతారు. ఆలయ ఆవరణలో ఆగ్నేయమూల 16 స్తంభాల మండపంలో ఈ రచనను రాయలు ప్రారంభించారు. దాంతో ఆ మండపానికి ఆముక్తమాల్యద మండపంగా పేరు స్థిరపడిపోయింది. మంటపం మధ్యలో రాయలవారి విగ్రహం కూడా ఇప్పుడుంది.
శ్రీకాకుళేశ్వరస్వామి ఆలయం కృష్ణా జిల్లా లోని శ్రీకాకుళం గ్రామంలో ఉన్న దేవాలయం. ఈ ఆలయ ప్రధానదైవం "శ్రీమహావిష్ణువు". ఈ స్వామి ఆంధ్ర వల్లభుడు, ఆంధ్ర నాయకుడు, శ్రీకాకుళ ఆంధ్ర మహావిష్ణువు, ఇంకా మరెన్నో పేర్లతో భక్తుల పూజలందుకుంటున్నాడు. కలియుగంలో పాపభారం తగ్గించేందుకు ఈ స్వామి ఆవిర్భవించాడని భక్తుల విశ్వాసం. కృష్ణాజిల్లాలోని ఈ క్షేత్రానికి చారిత్రకంగానూ పౌరాణికంగానూ ఎంతో ప్రాధాన్యముంది.
ఆలయానికి సమీపంలోనున్న కృష్ణానదిలో స్నానమాచరించి స్వామిని దర్శిస్తే పాపపరిహారమౌతుందని భక్తుల నమ్మకం. వైకుంఠ ఏకాదశినాడు శ్రీరాజ్యలక్ష్మీ సమేత శ్రీకాకుళేశ్వర స్వామిని ఉత్తరద్వార దర్శనం చేసుకుంటే పుణ్యలోక ప్రాప్తి కలుగుతుందనీ చెబుతారు. ప్రతీయేటా వైశాఖమాసంలో బ్రహ్మోత్సవాలు జరుగుతాయి. ఆ సమయంలో చుట్టుపక్కల జిల్లాల నుంచి పెద్ద ఎత్తున భక్తులు తరలి వస్తారు
శ్రీకాకుళేశ్వరస్వామి కృష్ణాజిల్లా ఘంటసాల మండలంలోని శ్రీకాకుళం గ్రామంలో కొలువై ఉన్నాడు. ప్రసిద్ధి చెందిన 108 పుణ్యక్షేత్రాల్లో ఇది 57వదిగా చెబుతారు. శ్రీకాకుళంలో స్వామివారు స్వయంభువుగా వెలసి పాపాలను హరిస్తున్నాడని భక్తుల నమ్మిక. ఈ శ్రీకాకుళ క్షేత్రం సాక్షాత్తూ బ్రహ్మదేవుని ప్రయత్నం మేరకే ఉద్భవించిందని ఒక పురాణ కథనం.
మొదటి ప్రపంచయుద్ధంలో అనేకమంది డోమనికన్ ప్రజలు ప్రధానంగా కురువ్యవసాయదారుల కుమారులు బ్రిటిష్ తరఫున తరఫున ఐరోపా‌లో పోరాడడానికి స్వంచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చారు. యుద్ధం తరువాత కరీబియన్ అంతటా విస్తరించిన రాజకీయ అశాంతి డోమనికన్ స్వయంప్రతిపత్తి సాధించడానికి దారితీసింది.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత కొంతమంది డొమనికన్ బ్రిటిష్, కరీబియన్ సైన్యంతో కలిసి పోరాడడానికి స్వచ్ఛందగా ముందుకు వచ్చారు. వేలాదిమంది ఫ్రెంచి ఆశ్రితులు మార్టినిగ్యూ, గుయాడెలోగ్యూ నుండి డోమనికా చేరుకున్నారు. 1958వరకు డోమనికా బ్రిటిష్ విండ్వర్డ్ ఐలాండ్స్‌లో భాగంగా ఉంది. 1958 నుండి 1962 వరకు కరీబియన్ ద్వీపాలు స్వతంత్రం కోరి పోరాడినప్పటికీ డోమనికా మాత్రం స్వల్పకాలం ఉనికిలో ఉన్న " వెస్ట్ ఇండీస్ ఫెడరేషన్‌ "లో భాగంగా ఉంది. ఫెడరేషన్ రద్దుచేయబడిన తరువాత డోమనికా 1967 వరకు యునైటెడ్ కింగ్డం అసోసియేట్ దేశంగా మారింది.
1761లో ఐరోపా‌లో " ఏడు సంవత్సరాల యుద్ధం" సమయంలో డొమనికాకు వ్యతిరేకంగా " ఆండ్ర్యూ రొల్లొ " నాయకత్వంలో బ్రిటిష్ దాడిచేసి పలు ఇతర కరీబియన్ ద్వీపాలతో చేర్చి డొమనికా ద్వీపాన్ని మీద కూడా విజయం సాధించింది.1763లో " ట్రీటీ ఆఫ్ పారిస్ " ఆధారంగా ఫ్రెంచి ద్వీపాన్ని గ్రేట్ బ్రిటన్‌కు స్వాధీనం చేసింది.అదే సంవత్సరం బ్రిటిష్ యురేపియన్ కాలనీవాసులు మాత్రమే ప్రతినిధులుగా చేసి అసెంబ్లీని ఏర్పాటుచేసింది.ఫ్రెంచి అధికారభాషగా మిగిలినప్పటికీ ప్రజలలో ఆంటిల్లియన్ క్రియోల్ వాడుకభాషాగా ఉంది. 1778లో ఫ్రెంచి ప్రజల సహకారంతో డోమనికా దాడిని కొనసాగించింది. యుద్ధం " 1778 ట్రీటీ ఆఫ్ పారిస్ " అనుసరించి యుద్ధం ముగింపుకు వచ్చింది. 1795, 1805 ఫ్రెంచి దాడులు విఫలం అయ్యాయి.
డోమినికా అధికారభాష ఇంగ్లీష్. ఇంగ్లీష్ భాష అందరికీ వాడుకలో ఉంది అలాగే అందరూ అర్ధం చేసుకోగలరు. అదనంగా డొమికన్ క్రియోల్ ఫ్రెంచి, ఆంటిల్లియన్ క్రియోల్ దేశంమంతా వాడుకలో ఉంది.ఫ్రెంచి వారు ఈఈద్వీపాన్ని పాలించడం, ఫ్రెంచి మాట్లాడే మార్టినిక్యూ, గుయాడెలొక్యూ ద్వీపాల మద్య ఉన్నందున డొమినికా మీద ఫ్రెంచి భాషాప్రభావం అధికంగా ఉంది. 1979 నుండి డొమినికా " లా ఫ్రాంకొఫోనీ " సభ్యదేశంగా ఉంది. డొమనికన్ క్రియోల్ ప్రత్యేకంగా వయోజనులకు వాడుకలో ఉంది.వయోజనులకు పటోయి భాషకూడా వాడుకలో ఉంది.యువతలో క్రియోల్ వాడుక క్రమంగా తగ్గు ముఖం పడుతున్న కారణంగా డొమినికన్ చరిత్ర, సంస్కృతిని రక్షించడంలో భాగంగా క్రియోల్ భాషాభివృద్ధికి ప్రభుత్వం ప్రోత్సాహం అందిస్తుంది.
క్రియోల్ భాషతో డొమినికాలో కొకొయ్ భాషకూడా వాడుకలో ఉంది. లీవర్డ్ ద్వీపాలలో వాడుకలో ఉన్న ఇంగ్లీష్ క్రియోల్, డోమినికన్ క్రియోల్ భాషల మిశ్రితమైన పిడ్జిన్ ఇంగ్లీష్ భాషకూడా వాడుకలో ఉంది.
మొంట్సెర్రట్, ఆంటిక్వా నుండి వలసవచ్చి చేరిన ప్రజల సంతతికి చెందిన ప్రజలు నివసిస్తున్న ఈశాన్య గ్రామాలలో నివసిస్తున్న ప్రజలలో పిడ్జిన్ ఇంగ్లీష్ భాష వాడుకలో ఉంది.
మిశ్రిత భాషావాడకం, వారి పూర్వీకత కారణంగా డొమినికా ఫ్రెంచి మాట్లాడే " ఫ్రాంకొఫోనీ ", ఇంగ్లీష్ మాట్లాడే కామంవెల్త్ దేశాల సభ్యత్వం కలిగి ఉంది.అరవాకన్ భాష అయిన ఐలాండ్ కరీబ్ చారిత్రకంగా ఐలాండ్ కరీబ్ ప్రజలలో వాడుకలో ఉంది.ఈభాష ఐలాండ్ కరీబ్ ప్రజలు డొమినికా, సెయింట్ విన్సెంట్, గ్రెనడిన్స్, ట్రినిడాడ్, టొబాగో లలో వాడుకలో ఉంది.
2003-2004 మద్య డొమనికా ఆర్థికసంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొన్నది. అయినప్పటికీ ఒక దశాబ్ధకాలం బలహీనంగా ఉన్న ఆర్థికస్థితి తరువాత 2005 నుండి డొమనికా ఆర్థికరంగం 3.5% అభివృద్ధి చెందింది, 2006 లో 4% అభివృద్ధి చెందింది. 2006 లో డోమినికాకు పర్యాటకరంగం, నిర్మాణరంగం, సేవారంగం, అరటి పరిశ్రమల నుండి తగినంత ఆదాయం లభించింది. సమీపకాలంలో ఇంటర్నేషనల్ మానిటరీ ఫండ్ డొమినికా ప్రభుత్వం విజయవంతంగా నెరవేర్చిన మైక్రొ ఎకనమిక్ సంస్కరణలను ప్రశంసించింది.అలాగే ఐ.ఎం.ఎఫ్. డొమనికా ఎదుర్కొంటున్న ప్రభుత్వఋణం తగ్గించడం, ఫైనాంషియల్ సెక్షన్ క్రమబద్ధీకరణ మార్కెట్ డైవర్సిఫికేషన్ మొదలైన సవాళ్ళను చక్కదిద్దాలని సూచించింది. డొమనికా ఆర్థికరంగాన్ని అరటి, ఇతర వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు ఆధిక్యత చేస్తున్నాయి.
శ్రామికశక్తిలో మూడింట ఒక వంతు వ్యవసాయరంగంలో పనిచేస్తుంది. అయినప్పటికీ వాతావరణ పరిస్థితుల వలన వ్యవసాయం తీవ్రమైన సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్నాది. ఎక్స్టర్నల్ ఈవెంట్లు అత్యావసర వస్తువుల ధరల మీద ప్రభావం చూపుతుంది.2007లో డీన్ హరికెన్ వ్యవసాయరగం, ఇంఫ్రాస్ట్రక్చర్‌ విపరీతంగా నష్టపడడానికి కారణంగా ఉంది. యురేపియన్ యూనియన్‌తో అరటి వ్యాపారం తగ్గినలోటు భర్తీచేయడానికి ప్రభుత్వం వ్యవసాయరంగాన్ని అరటి నుండి మరలించి కాఫీ, పత్చౌలి, కలబంద, కత్తిరించిన పూలు, మామిడి,జామ, బొప్పాయి పటలు పండించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. డొమనికా " సిటిజన్‌షిప్ బై ఇంవెస్ట్‌మెంట్ " అభివృద్ధి చేయాలని భావిస్తున్నారు.
డోమనికా సుసంపన్నం, వైవిధ్యమైన వృక్షజాలం, జంతుజాలం కారణంగా " ది నేచుర్ ఆఫ్ ది కరీబియన్ "గా గుర్తించబడుతుంది. ఇవి విస్తారమైన
నేచురల్ పార్క్ సిస్టం ద్వారా సంరక్షించబడుతున్నాయి. పర్వతమయంగా ఉన్న లెస్సర్ అంటిల్లెస్ ప్రాంతం లోని అగ్నిపర్వత శిఖరాలు లావా కోంస్, ఉష్ణగుండాలతో ఉంటుంది. ఇక్కడ ఉన్న ఉష్ణగుండం మరుగుతున్న నీటితో సజీవంగా ఉంటుంది. డొమనికా ఎత్తైన పర్వతప్రాంతమయమైన భూభాగం యురేపియన్లకు ఇక్కడ కోటలు నిర్మించడానికి, వ్యవసాయక్షేత్రాలు రూపొందించడానికి అనుకూలంగా ఉంది.పయాటకం ఇతర కరీబియన్ ప్రాంతాలలో సహజప్రాకృతిక ప్రాంతాలకు కలిగించిన నష్టాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని డొమనికా ప్రజలు సమీపకాలంలో ఎగువభూభాగాలలో పర్యాటకాన్ని నిరుత్సాహపరుస్తున్నారు. పర్యాటకులు ఉష్ణమండల అరణ్యాలు (యునెస్కో ప్రపంచవారసత్వ సంపదగా గుర్తించిన ప్రాంతం ఒకటి ఇందులో ఉంది), వందలాది సెలయేరులు, సముద్రతీరాలు, పగడపు దిబ్బలు ఉన్నాయి.
డొమనికాలో పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తున్న పలువురు కళాకారులు ఉన్నారు.డొమినికా జాతీయపక్షి ఇంపీరియల్ అమెజాన్ పక్షి అంతరించిపోతున్న పక్షిజాతులలో ఒకటి.ది జాకో కూడా అంతరించిపోతున్న డొమనికన్ పక్షిజాతులలో ఒకటిగా ఉంది. అరుదైనవి, సంరక్షించబడుతున్నవి రెండు పక్షులు కనిపిస్తున్న అరణ్యాలు లాగింగ్ కారణంగా క్షీణించి పోతున్నాయి. తుఫానుల భీతి కూడా ఇవి అంతరించడానికి ఒక కారణంగా ఉంది.