polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
వంద సంవత్సరాలు వెనక్కివెళితే వీరుల త్యాగాల జాడలు కనపడ తాయి. వారు కన్న కలలూ, నిర్మించాలనుకున్న స్వేచ్ఛాభారతం కోసం ప్రదర్శించిన పట్టుదల మన ముందున్నాయి. బ్రిటిష్ పాలకుల గుండెల్లో సింహస్వప్నంగా మారిన చిన్నపరెడ్డి లాంటి దేశభక్తుల పోరాట చరిత్రను నేటి తరాలకు అందించాల్సిన కర్తవ్యం మనపై ఉంది. గాదె చిన్నపరెడ్డి గుంటూరు జిల్లా చేబ్రోలు మండలం కొత్తరెడ్డిపాలెం గ్రామంలో గాదె సుబ్బారెడ్డి, లింగమ్మ దంపతులకు 1864లో జన్మించాడు. ధైర్యశాలి. ఆజానుబాహుడు. చిన్నతనం నుంచే గుర్రపుస్వారీ నేర్చుకున్నాడు. 1907లో మద్రాసు సంతకు వెళ్లినప్పుడు అక్కడ జరిగిన సభలో బాలగంగాధర తిలక్ రగిల్చిన దేశభక్తి ప్రభావం చిన్నపరెడ్డిపై పడింది. దాంతో తిరిగి గ్రామానికి వచ్చినప్పుడు స్వరాజ్యం కావాల్సిందే అంటూ గ్రామంలో ప్రజల్ని కూడగట్టాడు. బ్రిటిష్ పాలకులు విధించిన వివిధ రకాల పన్నులకు వ్యతిరేకంగా ప్రజల్ని సంఘటితం చేసి పోరాడాడు. బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యవాదులకు వ్యతిరేకంగా చిన్నపరెడ్డి ప్రదర్శించిన ధైర్యసాహసాల్ని ప్రజలు కథలు కథలుగా పాటల రూపంలో నేటికీ పాడుకుంటూనే ఉన్నారు.
ఆ దేశభక్తుడి మాటలు బ్రిటిష్ పాలకుల చెవికెక్కలేదు. 1910 ఆగస్టు 13న చిన్నపరెడ్డికి ఉరిశిక్షనూ, 21 మందికి ద్వీపాంతర శిక్షలను విధిస్తూ మద్రాసు హైకోర్టు న్యాయమూర్తి మన్రో తీర్పు చెప్పాడు. దేశ విముక్తి కోసం చిన్నపరెడ్డి చిరునవ్వుతో ఉరితాళ్లని ముద్దాడాడు. చిన్నపరెడ్డి ఉరితో జిల్లా ప్రజలు బెదరలేదు. ‘సై. సైరా. చిన్నపరెడ్డి, నీ పేరు బంగారపు కడ్డీ’ అని ఆయన త్యాగాన్నీ, దేశభక్తిని ప్రజలు గానం చేశారు. వందేమాతరం ఊపిరిగా ఉరికొయ్యని దిక్కరించిన చిన్నపరెడ్డి వంటి దేశభక్తులు నడియాడిన స్థలాలను, వారు జీవించిన ఇళ్లను చారిత్రక స్మృతి కేంద్రాలుగా తీర్చిదిద్ది భావితరాలకు స్ఫూర్తినిచ్చేందుకు అందించాలి. వారి చరిత్రను పాఠ్యపుస్తకాలలో పొందుపరచాలి. ఆ అమరులకు వారసులుగా, సామ్రాజ్యవాద పెత్తనం లేని దేశం కోసం పోరాడదాం. మన దేశభక్తులు కన్న కలల్ని నిజం చేద్దాం.
కాముని పున్నమి సందర్భంలో తెలంగాణా అంతటా జరగక పోయినా ముఖ్యంగా హైదరాబాదు, సికిందరాబాదు, వరంగల్లు మొదలైన నగరాలలో వసంతాలు జరుగుతూ వుంటాయి. పల్లె ప్రాంతాలలో రకరకాల వినోదాలతో ఆట పాటలతో ఈ వుత్సవాలు జరుగుతాయి. కాముని పున్నమి సందర్భంలో వెన్నెల పాటలు, అల్లో నేరేళ్ళు, కోలాటపు పాటల్నీ, జాజర పాటల్నీ స్త్రీలు పాడుతూ వుంటే పురుషులు కోలాటాల్ని ప్రదర్శించే వారు. ఈ కోలాటాన్ని స్త్రీలు, పురుషులూ ప్రదర్శించినా పురుషుల కోలాటం వుధృతంగా వుంటే స్త్రీల కోలాటం లాలిత్యంగా వుంటుంది. కోలాటపు చిరుతల్ని కోల లంటారు. ఒక్కొక్కరూ రెండేసి చిరుతల్ని రెండు చేతులా ధరించి ఒకరి కొకరు లయ ప్రకారం అడుగుల ననుసరించి ఆయా పాటల గమకాల మేరకు ఒకడు ప్రధానుడై పాట పాడితే మిగతా బృందం వారందరూ అతనిని అనుసరిస్తారు. ఆంధ్ర దేశంలో కోలాటాల ప్రభావం ఎంత ఎక్కువగా వుందో తెలంగాణా అంతటా కూడా అంత ప్రచారంలో ఉన్నాయి. కోలాటపు పాటలు ఎక్కువగా సంవాదం రూపంలోనూ, శృంగారరస ప్రధానాలుగాను వుంటాయి. మరి కొన్ని పచ్చి శృంగారంతొ నిండి వుంటాయి. స్త్రీల కోలాటపు పాటల్లో గోపికలు, చిలిపి కృష్ణుని దుందుడుకు చేష్టలకు సంబంధించి వుంటాయి. కోలాటాన్ని గూర్చి కోలాటం శీర్షికలో వివరంగా చర్చించ బడింది.
పెద్ద పెద్ద దేవాలయ క్షేత్రాలలోనూ, పల్లెల్లో దేవాలయ కళ్యాణోత్సవాలలో ముఖ్యంగా సీతా కళ్యాణ సమయంలో బండ్ల మీద పెద్ద పెద్ద గంగాళాలలో రంగు రంగుల నీళ్ళతో నింపి, మేళ తాళాలతో ఉత్సవంగా బయలుదేరి వీధుల్లో కనిపించిన వారందరి మీదా వసంతాలు జల్లేవారు. అంతేకాదు, తలుపులు మూసుకుని ఇళ్ళలో వున్న వారిని కూడా ఇళ్ళలో జొరబడి స్త్రీ పురుష భేదం లేకుండా అందర్నీ వసంతంతో ముంచి వేసేవారు. ఈ సందర్భంలో కొంత మంది మీద గులామునూ, పిడకలనూ, కప్పలనూ, మామిడి టెంకలనూ దండలుగా కట్టి మెడలో వేసేవారు. ఇలా వూరంతా మేళ తాళాలాతో వినోదాలతో పిన్నలు పెద్దలు కలిసి ఆటలతో పాటలతో సంతోషంగా ఈ వసంతోత్సవ కార్యక్రమాన్ని కన్నుల పండువుగా నిర్వహించేవారు. ఊరి వారందరినీ ఇలా రంగుల వసంతంతో ముంచినప్పుడు స్త్రీలు గానీ, పురుషులు గానీ ఎవరూ కోపగించుకునే వారు కారు. అదొక పవిత్ర కార్యంగా భావించేవారు. దానిని ఒక పవిత్ర వుత్సవంగా సంతోషంగా ఆమోదించే వారు. ఈ వసంతోత్సవాలు కులమతాలకు అతీతంగా ధనిక పేద ఐక్యతకు చిహ్నంగా, అరమరికలు లేకుండా బ్రతికే గ్రామ ప్రజల జీవితాలకు దర్పణగా జరిగేవి.
ఫాల్గుణ మాసంలో వచ్చే పౌర్ణమితిథినాడు కాముని పున్నమి పండుగ జరుపుకొనే సంప్రదాయం భారతదేశం అంతటా ఉంది. ఐతే ఉత్తరాది రాష్ట్రాలలో ఈ పండుగ రంగుల పండుగగా జరుపుకొంటారు. దీనినే హోలీ / హోళీ పండుగ అని వ్యవహరిస్తారు. హోళిక ఒక రాక్షసిపేరు ఆమె పేరుతో ఈ పండుగను జరుపుకోవడం వింత అనిపిస్తుంది. డుంఢ అనే రాక్షసి పిల్లలను పీడిస్తుందనీ ఆమెను హోళిక హతమార్చి పిల్లలను కాపాడినదని ఒక కథనం ఉంది. పరమశివుడు మన్మథుడిని దహనం చేసిన రోజు కనుక కాముని పున్నమి అన్నారని మరొక కథనం ఉంది. వీథుల కూడలిలలో ఎండిన కొమ్మలను, మొద్దులను వేసి తగులబెట్టడం అనే సంప్రదాయం దీనికి చిహ్నంగానే కావచ్చు. పారమార్థిక పదకోశం
గ్రామీణ ప్రజలకు కాముని పౌర్ణమి అనందదాయకమైన పండుగ. వెన్నెల రాత్రులలో గుంపులు గుంపులుగా పౌర్ణమి ఇంకామూడు రోజులుందనగానే ఈ వినోద కార్యక్రమాలు ప్రారంభ మౌతాయి. కాముని పున్నమి ఒక్క తెలంగాణా లోనే కాక భారత దేశమంతటా, ముఖ్యంగా ఉత్తర హిందూస్థానంలో హోళీ పండుగ రూపంలో జరుగుతుంది. వరుసా వావీ లేకుండా ఒకరి మీద మరొకరు వసంతాలు విరజిమ్ముకుంటూ, ఒడలు మరచి తన్యయత్వంలో ఈ వినోదాలను జరుపుకుంటారు. కులభేదాలు, వైషమ్యాలూ, ఒకరు ఎక్కువ మరొకరు తక్కువ అనే భేద భావం లేకుండా ఈ వినోదాలు ఎంతో అన్యోన్యంగా సాగుతాయి. ఆంధ్ర దేశంలో ఈ వసంతాలు ముఖ్యంగా వివాహానంతరం కంకణాలు విప్పే రోజున ఏంతో ఉల్లాసంగా జరుగుతాయి.
ఆయన ఏప్రిల్ 3, 1965 న కర్నూలు జిల్లా శ్రీశైలం లో జన్మించారు. ఆయన వరంగల్ లోని రీజనల్ ఇంజనీరింగ్ కాలేజీ నందు బాచలర్ ఆఫ్ ఇంజరీరింగ్ పూర్తిచేశారు. తర్వాత ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ లో ఎం.టెక్ పూర్తి చేశారు. తర్వాత సివిల్ సర్వీసు పరీక్ష ఉత్తీర్ణులై మహారాష్ట్ర కేడర్ ఐ.పి.ఎస్ అధికారిగా చేరారు అతను నందేడ్ లో ఎస్.పి గా పనిచేశారు. తర్వాత మహారాష్ట్ర నందు ఏంటీ టెర్రరిస్ట్ స్క్వాడ్ గా పనిచేశారు. ఆయన హైదరాబాదు లో డిప్యూటీ ఇనస్పెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్ గా బాధ్యతలు జూన్ 12, 2006 నుండి నిర్వర్తించారు.ఈయన "ఇండియన్ పోలీస్ మెడల్" ను 2006 లో పొందారు
వాసగిరి లక్ష్మీనారాయణ కర్నూలు జిల్లాకు చెందిన మహారాష్ట్ర క్యాడర్ ఐపీఎస్ అధికారి. డీఐజీ హోదాలో ఉన్నప్పుడే కేంద్రానికి డిప్యుటేషన్ పై వెళ్ళి సీబీఐలో బాధ్యతలు చేపట్టారు. సీబీఐ డీఐజీగా 2006 జూన్‌లో సొంతరాష్ట్రమైన హైదరాబాద్ లో విధుల్లో చేరారు. ఈయన సంచలనాత్మక కేసుల దర్యాప్తునకు చిరునామాగా మారిన సీబీఐ హైదరాబాద్ విభాగం జాయింట్ డైరెక్టర్.
లక్ష్మీనారాయణ మహారాష్ట్ర వెళ్ళిపోయారు. డిప్యుటేషన్‌పై ఏడేళ్లు సొంత రాష్ట్రంలో సేవలు అందించిన ఆయన గడువు పూర్తయింది. దీంతో ఆయనను విధుల నుంచి రిలీవ్‌ చేస్తూ సీబీఐ ప్రధాన కార్యాలయం నుంచి ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయి. ఆయన స్థానంలో చెన్నై సీబీఐ విభాగానికి జేడీగా వ్యవహరిస్తున్న అరుణాచలానికి అదనపు బాధ్యతలు అప్పగించారు.
వి.వి. లక్ష్మీనారాయణ 2018 మార్చిలో స్వచ్చంద పదవీ విరమణ చేయడానికి నిర్ణయించుకుని, ఆ మేరకు తన శాఖలో పదవీ విరమణ ప్రక్రియ ప్రారంభించారు. 2019 ఎన్నికలను దృష్టిలో ఉంచుకుని రాజకీయాల్లో అడుగుపెట్టేందుకు ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారని పత్రికలు, మీడియా వ్యాఖ్యానిచ్చాయి.
వెల్డింగుటార్చులోవాడు ఎలక్ట్రోడును కేవలం టంగుస్టనులోహంతోనేకాకుండ, టంగుస్టనును జిర్కొనియ, థొరియ, సెరియ వంటిలోహాలతో కలిపితయారుచేయుదురు.కేవలం టంగుస్టనుతోచేసిన ఎలక్ట్రొడును అల్యూమినియం, మెగ్ని షియంవంటి లోహాలను అతుకుటకు వాడెదరు.కేవలం టంగుస్టనుతో చేసిన ఎలక్ట్రొడులకన్న పైనపెర్కొన్న లోహలమిశ్రమములతోచేసిన ఎలక్ట్రొడులు ఎక్కువమన్నిక వుండును.జిర్కొనియంకలిగిన ఎలక్ట్రొడు, థొరియం కలిగిన ఎలక్ట్రొడులను ఎక్కువగా వినియోగిస్తారు.
టిగ్ వెల్డింగులో అతుకులను నింపుటకువాడు పూరకలోహం తో పాటు స్రావకాన్ని ఉపయోగించడం వుండదు.వెల్డింగును సాధారణవాతవారణంలోవే చెయ్యడం వలన, ఎటువంటిస్రావకాన్ని వాడకపోవడంవలన వెల్డింగుసమయంలో గాలిలోని ఆక్సిజను, నైట్రొజనువాయువులతో అత్యధికఉష్ణోగ్ర్తతలో ద్రవరూపంలోవున్న లోహపుఅతుకుభాగం చర్యజరపడంవలన, వెల్డింగుజాయింట్లో లోపాలుఏర్పడును.వెల్డుజాయింటులో గాలివుండి, బ్లోహోల్సు, ఏర్పడును.వెల్డింగులో కఠినత్వముపెరిగి, చల్లారినతరువాత వెల్డింగు బీటలుబారును.వెల్డింగుఅతుకులో దృఢత్వం తగ్గటంవలన, ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతవద్ద, వత్తిడివద్ద వెల్డింగుజాయింటువిడిపోవును.అందువలన తప్పని సరిగా టిగ్ వెల్డింగులో, వెల్డింగుసమయంలో వెల్డింగుజాయింటుపైన గాలిచేరకుండగా, లోహాలతోచర్యజరుపని మరోరకపువాయువులను వినియోగించాల్సిన అవసరంవున్నది.అందుకు అనువైనవి, లోహాలతో అంతత్వరగా చర్య జరుపనిజడవాయువులు .టిగ్ వెల్డింగులో ఈదిగువనపేర్కొన్నవిధంగా రక్షణవాయువులను ఉపయోగిస్తారు.
అతుకుచున్నలోహాల భౌతిక, ఇతరగుణాలనుబట్టి రక్షణవాయువులను మార్చివాడవలసివున్నది. హీలియాన్ని రక్షణవాయువుగా మొదట ఎక్కువగా వాడెవారు.హీలియంవాయువుకాసి ఖరీదైనది కావడం వలన ఆర్గాను వాయువును రక్షణవాయువుగా వినియోగించడం మొదలైనది.ఆతరువాత లోహాలనుబట్టి పైన పేర్కొన్నట్లుగా ఒకటి, రెండు వాయువులమిశ్రమాన్నికూడా వాడుచున్నారు.ఎ.సి.కరెంటును ఉపయోగించి వెల్డింగు చేయునప్పుడు ఆర్గాను వాయువునూపయోగించడం సాధారణం.హీలియంవాయువును.ఎక్కువ ఉష్ణవాహకగుణంవున్న అల్యూమినియం, రాగి వంటిలోహాలను అతుకునప్పుడు ఉపయోగిస్తారు.హీలియం వాయువును వాడేటప్పుడుకలిగే ఇబ్బంది ఏమిటనగా ఆతుకు ప్రారంభమ్లో ఆర్కు వెంటనే ఏర్పడదు.అలాగే హీలియం-ఆర్గాను వాయువులమిశ్రమాన్ని ఎ.సి.కరెంటును వాడి అల్యూమినియంవంటి లోహాలను అతుకుటకు వాడెదరు.
టిగ్ వెల్డింగులోఆర్కును సృష్టించుటకై తక్కువ వోల్టెజి, ఎక్కువ కరెంటు పొందుటకై స్టెప్‍డౌన్ ట్రాన్సుఫార్మరును వినియోగిస్తారు. కొన్నిరకాల లోహాలను అతుకుటకై ఎ.సి. ట్రాన్సుఫార్మరును, కొన్ని రకాల లోహాలను అతుకుటకై డి.సి. కరెంటునిచ్చు రెక్టిఫైరు ట్రాన్సుఫార్మరును వినియోగిస్తారు. ఆయా లోహాలను బట్టి డి.సి, కరెంటులో కొన్ని లోహాలను వెల్డుచేయునప్పుడు పద్ధతిలోను, అనగా ఆనోడును వెల్డింగు చేయవలసిన లోహాలకు కలుపుతారు. కొన్ని లోహాలను పద్ధతిలోను, అనగా ఆనోడును వెల్డింగు టార్చునకు కలిపి వెల్డింగు చేయుదురు. ఏకముఖవిద్యుత్తు విద్యుత్తు కరెంటు నుపయోగించి సాధారణంగా స్టెయిన్‍లెస్‍ స్టీలు, నికెలు, రాగి, రాగి యొక్క మిశ్రమథాతువు లోహాలను అతికెదరు. లేదా . కరెంటు నుపయోగించి అల్యూమినియం, మెగ్నిషియం లోహాలను వాటి మిశ్రమథాతువు లోహాలను అతికెదరు. ఎ.సి.ట్రాన్సుఫార్మరు నుపయోగించి వెల్డింగు చేయునప్పుడు ఎక్కువ ఫ్రిక్వెన్ని కరెంటును ఉపయోగించినచో వెల్డింగు ఆర్క్ నిలడగా వుండును.
వెల్డింగు చేయుసమయంలో, వెల్డింగుచేయు వ్యక్తి తప్పనిసరిగా రక్షణౌపకరణములను వాడవలెను.వెల్డింగుసమయంలో వెలువడు ప్రకాశవంతమైన కాంతికిరణాలను, అతిలోహితనీలకిరణాలను నిరోధించి పరావర్తనం చెయ్యగల నల్లటి రక్షణఅద్దం బిగించిన శిరస్త్రాణం లేదా కళ్ళజోడు ధరించవలెను.వెల్డింగుసమయంలో ఒకచేతితో వెల్డింగుటార్చు, మరోచేతితో పూరకలోహకడ్దిని పట్టుకోవలసినందున, మెటల్ ఆర్కు వెల్డింగులోలా చేతితోపట్టుకొనే రక్షణషీల్డును ఉపయోగించుటకు కుదరదు.
వెల్డింగు ట్రాన్సుఫార్మరులో ఏదైన సమస్యవచ్చిన వెల్డింగుచేయువ్యక్తికి విద్యుత్తుఘాతము తగులకుండ, వెల్డింగుట్రాన్సుఫార్మరునుండి ఎర్తువైరు భూమికి కలుపబడివుండాలి.
రక్షణవాయువు ప్రసరించుగొట్టాలు దృఢంగావుండాలి, గ్యాసుసిలిండరుకు బిగించిన గేజులు, వాల్వులు సరిగా పనిచేయుస్థితిలో వుండవలెను.
టిగ్ వెల్డింగులో ఉపయోగించు పూరకకడ్డిలు సన్నగా స్తూపాకారముగా వుండును. పొడవుగా కాని, లేదా చిన్నచుట్తలుగా చుట్టబడివుండును. పొడవుగా వున్నకడ్దిలను వెల్డింగుచేయుటకు అనువుగా తగిన సైజుకు కత్తరించి వాడెదరు .పూరకలోహా కడ్దిల వ్యాసం 1.5మి.మీ లనుండి 4.5మి.మీ.వరకు వుందును.అంతకుమించిన సైజు పూరకలోహకడ్దిలను సాధారణంగా వాడరు. కారణము.టిగ్ వెల్డింగు విధానంలో గరిష్ఠంగా 6-9 మి.మీ మందమున్నలోహాలను సింగిలు గ్రూవ్ పద్ధతిలో మాత్రమే అతికెదరు. అంతకు మించినచో అంతకు మంచి 12.5మి.మీ మందమువరకు లోహాలను డబుల్ పద్ధతిలో అతికెదరు.లేదా మెటల్ ఆర్కుపద్ధతిలో వెల్డింగు చేయుదురు బాగాపలుచని లోహాలను అతుకుటకు పూరకలోహాం అవసరములేదు.ఏ లోహాలనైతే అతుకవలెనో ఆలోహాలతో చేసిన పూరకలోహకడ్దిలనువాడెదరు.
ఒక లోయలో నిర్మించిన ఆనకట్ట జలాశయం నదులపై ఇరుకైన నదుల ప్రవాహం భాగంలో ఎక్కువగా రెండు కొండల మధ్య ఉంటాయి. నదుల 2 వైపులా సహజ గోడలుగా పనిచేస్తాయి, ఆనకట్ట బలాన్ని నిర్మాణానికి ఖర్చును తగ్గించడానికి అనేక రిజర్వాయర్ నిర్మాణ ప్రాజెక్టులలో, గ్రామాన్ని మార్చడం, భూనిర్వాసితులు ప్రజలను తరలించి
జల విద్యుత్తు ఉత్పత్తి చేసే కొన్ని జలాశయాలు పంప్ చేసిన రీఛార్జిని ఉపయోగిస్తాయి: విద్యుత్తు డిమాండ్ తక్కువగా ఉన్న సమయాల్లో అధిక-పనితీరు గల విద్యుత్తు పంపులను ఉపయోగించి అధిక-స్థాయి రిజర్వాయర్ నీటితో నిండి ఉంటుంది, ఆపై నిల్వ చేసిన నీటిని తక్కువ స్థాయికి విడుదల చేయడం ద్వారా విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేయడానికి ఈ నిల్వ చేసిన నీటిని ఉపయోగిస్తుంది విద్యుత్తు డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు రిజర్వాయర్. ఇటువంటి వ్యవస్థలను ఉపయోగించుకోవచ్చు. నీటిపారుదల జలాశయంలోని నీటిని వ్యవసాయ భూములు ద్వితీయ నీటి వ్యవస్థలలో వాడటానికి కాలువలలోకి విడుదల చేయవచ్చు. నది ప్రవాహాలను నిర్వహించే జలాశయాల ద్వారా కూడా నీటిపారుదల
వరద నియంత్రణ - "బ్యాలెన్సింగ్" రిజర్వాయర్లు అని కూడా పిలుస్తారు, వరద నియంత్రణ జలాశయాలు చాలా ఎక్కువ వర్షపాతం ఉన్న సమయంలో నీటిని సేకరిస్తాయి, తరువాత వారాలు నెలలలో నెమ్మదిగా విడుదల చేస్తాయి. ఈ జలాశయాలలో కొన్ని నదిలకు అడ్డంగా ఆనకట్ట నిర్మించబడ్డాయి, నది ప్రవాహం ముందుకు ప్రవహించడం నియంత్రించబడుతుంది. నది ప్రవాహం ఆగిపోయి, ఆనకట్ట వెనుక నీరు పెరుగుతుంది. వాతావరణ మార్పుల వల్ల కలిగే పరిణామాలను ఎదుర్కోవడానికి కొత్త తరం బ్యాలెన్సింగ్ ఆనకట్టలను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
అధికంగా నిర్వహించబడే వ్యవస్థలలో ప్రవాహాన్ని సమతుల్యం చేయడానికి జలాశయాలను ఉపయోగించవచ్చు, అధిక ప్రవాహాల సమయంలో నీటిని తీసుకొని తక్కువ ప్రవాహాల సమయంలో దాన్ని మళ్ళీ విడుదల చేయవచ్చు. ఇది పంపింగ్ లేకుండా పనిచేయడానికి స్పిల్‌వే లను ఉపయోగించి నీటి మట్టాలను జాగ్రత్తగా నియంత్రించాల్సిన అవసరం ఉంది. ఒక పెద్ద తుఫాను సమీపిస్తున్నప్పుడు, డ్యామ్ ఆపరేటర్లు తుఫాను జలాశయానికి జోడించే నీటి పరిమాణాన్ని లెక్కిస్తారు. తుఫాను నీరు రిజర్వాయర్‌ను నింపుతుందని అంచనా వేస్తే, తుఫానుకు ముందు సమయంలో జలాశయం నుండి నీరు నెమ్మదిగా బయటకు నీటిని వదులుతారు. ఖచ్చితమైన వాతావరణ సూచనలు చాలా అవసరం. చాలా జలాశయాలు చేపల కోసం, బోటింగ్ వంటి కొన్ని వినోదలకు ఉపయోగించవచ్చు. ప్రజల భద్రత కోసం నీటి నాణ్యతను పరిసర ప్రాంత పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించడానికి ప్రత్యేక నియమాలు సమాచార బోర్డులు అందిస్తాయి. అనేక జలాశయాలు ఇప్పుడు సహజ చరిత్ర, పక్షుల పరిశీలన, ల్యాండ్‌స్కేప్ పెయింటింగ్, నడక హైకింగ్ వంటి అధికారిక తక్కువ నిర్మాణాత్మక వినోదాలకు ఉపయోగించవచ్చు బాధ్యతాయుతమైన ఉపయోగాన్ని ప్రోత్సహించడానికి సమాచార బోర్డులు అందిస్తాయి.
రిజర్వాయర్లు నీటి శుద్ధి కర్మాగారానికి నీటి శుద్దీకరణ ప్రక్రియలో ఇది తాగునీటిని అందిస్తుంది. నీటిని విడుదల చేయడానికి ముందు ఉంచే సమయాన్ని నిలుపుదల సమయం అంటారు. ఇది కణాలు సిల్ట్‌లు స్థిరపడటానికి అనుమతించే డిజైన్ లక్షణం, అలాగే సహజంగా నీటిలో నివసించే ఆల్గే, బ్యాక్టీరియా జూప్లాంక్టన్ ఉపయోగించి సహజ జీవ చికిత్సకు సమయం. అయినప్పటికీ, సమశీతోష్ణ వాతావరణ సరస్సులలో సహజ లిమ్నోలాజికల్ ప్రక్రియలు నీటిలో ఉష్ణోగ్రత స్తరీకరణను ఉత్పత్తి చేస్తాయి, ఇది వేసవి నెలలలో మాంగనీస్ భాస్వరం వంటి కొన్ని అంశాలను లోతైన, చల్లని అనాక్సిక్ నీటిలో విభజిస్తుంది. శరదృతువు శీతాకాలంలో సరస్సు మళ్లీ పూర్తిగా మిశ్రమంగా మారుతుంది. కరువు పరిస్థితులలో, చల్లటి దిగువ నీటిని క్రిందికి లాగడం కొన్నిసార్లు అవసరం, మాంగనీస్ ఎత్తైన స్థాయిలు నీటి శుద్ధి కర్మాగారాలలో సమస్యలను కలిగిస్తాయి. జలాశయాలు స్థానిక మైక్రో క్లైమేట్ పెరుగుతున్న తేమను మార్చవచ్చు ఉష్ణోగ్రత తీవ్రతను తగ్గిస్తాయి, ముఖ్యంగా పొడి ప్రాంతాల్లో.
చాలా ఆధునిక జలాశయాలలో ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన ఇది జలాశయం నుండి నీటిని వివిధ స్థాయిలలో విడుదల చేయవలసిన బాధ్యతలను, నీటి మట్టం తగ్గినప్పుడు నీటిని ఒక నిర్దిష్ట నాణ్యత గల నీటిని దిగువ నదిలోకి విడుదల చేయడానికి నది జలాశయాల నిర్వాహకులు నది నాణ్యతను కాపాడటానికి, మత్స్యకారులకు చేపల కోసం, దిగువ పారిశ్రామిక వినోద ఉపయోగాలను నిర్వహించడానికి నియంత్రించగల దిగువ నదిలోకి నీటిని విడుదల చేయవలసిన బాధ్యతలను కలిగి ఉన్నారు. రిజర్వాయర్ ప్రాంతాలు జలాశయంలో నీటి మట్టంను కొలవడానికి ఉపయోగించే యూనిట్లు దేశం నుండి దేశానికి మారుతూ ఉంటాయి. భారతదేశంలో టీఎంసీలుగా వాడుతారు, ప్రపంచంలోని చాలా ప్రాంతాల్లో, రిజర్వాయర్ ప్రాంతాలు చదరపు కిలోమీటర్లలో కొలవడానికి ఉపయోగించబడతాయి. చేపల కోసం, జలాశయం వరద నియంత్రణ, విద్యుత్తు ఉత్పత్తి, నావిగేషన్ దిగువ విడుదలలకు ఉపయోగపడుతుంది.
జల విద్యుత్తు ఉత్పత్తి చేసే జలాశయంలో పెద్ద-వ్యాసం గల పైపుల ద్వారా నిలుపుకున్న నీటి పంపులను అనుసంధానించబడిన టర్బైన్లు ఉంటాయి. ఈ ఉత్పాదక సెట్లు ఆనకట్ట బేస్ వద్ద కొంత దూరంలో ఉండవచ్చు. ఒక చదునైన నది లోయలో, రిజర్వాయర్ టర్బైన్ల వద్ద నీటి పంపులని మునిగేంత లోతుగా ఉండాలి. కరువు కాలాలు ఉంటే, రిజర్వాయర్ ఏడాది పొడవునా నది ప్రవాహాన్ని సగటున ఉంచడానికి తగినంత నీటిని కలిగి ఉండాలి. ఉష్ణ విద్యుత్తు ఉత్పత్తి స్థానంలో ఆనకట్టను ఉపయోగించినప్పుడు వాయు కాలుష్యం తగ్గుతుంది, ఎందుకంటే జల విద్యుత్తు ఉత్పత్తి నుండి ఉత్పత్తి చేయబడిన విద్యుత్తు శిలాజ ఇంధన దహన (సల్ఫర్ డయాక్సైడ్, నైట్రిక్ ఆక్సైడ్ బొగ్గు నుండి కార్బన్ మోనాక్సైడ్తో సహా) నుండి ఎటువంటి ఫ్లూ గ్యాస్ ఉద్గారాలకు దారితీయదు.
జలాశయం ను ఆంగ్లంలో రిజర్వాయర్ అంటారు. రిజర్వాయర్ అనే పదం ఫ్రెంచ్ పదాల నుంచి ఉద్భవించింది . రిజర్వాయర్ అనేది మానవ నిర్మిత కృత్రిమ సరస్సు, నీటిని నిల్వ ఉంచే కొలను ఆనకట్టను నిల్వ ఉంచిన నీరు. జలాశయాలను సాగునీరు, తాగునీరు కొరకు ఉపయోగిస్తారు. రిజర్వాయర్లు నది లోయలలో ఆనకట్టలు నిర్మించడం ద్వారా రూపొందిస్తారు భూమిలో తవ్వకం ద్వారా తయారు చేస్తారు ఇటుక పనితనము పోత కాంక్రీటు వంటి సంప్రదాయ నిర్మాణ పద్ధతులు ద్వారా నిర్మిస్తారు. అంతేకాకుండా రిజర్వాయర్ అనే పదం సహజంగా సంభవించే భూగర్భ జలాశయాలను అనగా భూగర్భంలో ఉండే నూనె లేక నీటి బావులను వివరించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
అనేక దేశాలలో పెద్ద జలాశయాలు నిలుపుదల వైఫల్యాలను నివారించడానికి తగ్గించడానికి ప్రయత్నిస్తాయి. మొత్తం నిర్మాణం బలమైన భాగంగా ఆనకట్ట దాని అనుబంధ నిర్మాణాల వైపు ఎక్కువ ప్రయత్నం చేయగా, అటువంటి నియంత్రణల లక్ష్యం జలాశయం నుండి యంత్రితంగా నీటిని విడుదల చేయకుండా నిరోధించడం. రిజర్వాయర్ వైఫల్యాలు ఒక నది లోయలో ప్రవాహంలో భారీ పెరుగుదలను కలిగిస్తాయి, పట్టణాలు గ్రామాలను కడిగివేయడం గణనీయమైన ప్రాణనష్టం కలిగించే అవకాశం ఉంది,
శ్రీలంకలో, నీటిపారుదల కోసం నీటిని ఆదా చేయడానికి పురాతన సింహళ రాజులు పెద్ద జలాశయాలను సృష్టించారు. శ్రీలంకకు చెందిన ప్రఖ్యాత శ్రీలంక రాజు పరాక్రామాబు "మానవాళికి ప్రయోజనం చేకూర్చకుండా ఒక చుక్క నీరు సముద్రంలోకి పోనివ్వవద్దు" అని అన్నారు. అతను పరాక్రమ సముద్రా అనే జలాశయాన్ని సృష్టించాడు. బెంగాల్, అస్సాం కంబోడియాలోని వివిధ పురాతన రాజ్యాలు కూడా విస్తారమైన కృత్రిమ జలాశయాలను నిర్మించాడు.
భారతదేశంలో పొడి వాతావరణం నీటి కొరత 3000 లో గిర్నార్ వద్ద జలాశయాన్ని నిర్మించడంతో సహా స్టెప్‌వెల్స్ నీటి వనరుల నిర్వహణ పద్ధతుల ప్రారంభ అభివృద్ధికి దారితీసింది. 11 వ శతాబ్దంలో నిర్మించిన ప్రస్తుత మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కృత్రిమ భోజ్‌సాగర్ సరస్సు 650 చదరపు కిలోమీటర్లు విస్తరించి ఉంది.
భగవంతునికి సంబంధించిన గాథలను ప్రచారం చేయడం వలన వీరిని భాగవతు లన్నారు. ఆలయాలలో దీపారాధన తరువాతనూ, ప్రత్యేక వుత్సవ సమయాల్లోనూ నృత్యాలు జరుగుతూ వుంటాయి. ఆలయాల్లో ప్రదర్శించే ఆరాధన నృత్యాలు దాదాపు 40 వరకూ వున్నవట.
ఒకే నర్తకి ఏకథాటిగా నృత్యం చేయడం కచ్చేరీ నృత్తకళ యొక్క ప్రత్యేకత. రాజాస్థానలలో అభివృద్ధి చెందిన ఈ కళ దేవ దాసీలచే ఆరాదింప బడి ఆంధ్ర దేశంలో కచ్చేరీ కళగా రూపొందింది. ఆంధ్ర దేశంలో అభివృద్ధి పొందిన కూచిపూడి నాటానికి, దీనికీ ఏ విధమైన సంబంధమూ లేదు. ఈ కళను బొబ్బిలి, విజయనగరం, కార్వేటి నగరం, వెంకటగిరి, కాళహస్తి మొదలైన సంస్థానాధి పతులు పోషించారు. ఆనాటి నాట్య శాస్త్రకారులు నృత్యాన్ని, నృత్తాన్ని, అభినయాలను మేళవించి ఒక నృత్య కార్యక్రమాన్ని ఏర్పాటు చేసి ఒక నృత్య కళగా కచ్చేరీ నృత్య కళను ప్రచారం లోకి తీసుకవచ్చారు. దేవదాసీలు క్షేత్రయ్య పద సాహిత్యానికి నృత్యాభి నయాలను రూపకల్పన చేసి ఈ కచ్చేరీ నృత్య కళను ప్రదర్శించేవారు. ఆస్థానాల పోషణ తగ్గిన అనంతరం, దేవదాసీలు కేవలం ఉదర పోషణార్థం దీనిని ఉపయోగించారు. సాత్విక ప్రధాన మైన ఈ నృత్య కళ ఈ నాడు ఆంధ్ర దేశంలో అక్కడక్కడ వృద్ధ దేవదాసీల సొత్తుగా వుందని నటరాజ రామకృష్ణగారు తెలియ జేస్తున్నారు.
గొల్ల కలాప ఇతి వృత్తాన్ని గురుంచి కూచిపూడి భాగవతాలూ' అన్న శీర్షికలో చర్చించాం. గొల్లకలాప ఇతివృత్తంలో అనేక రకాలైన కీర్తనలు, మట్లు, గమకాలు వుంటాయి. మంచి సాహిత్యం, సాహిత్యానికి తగిన సంగీతం, సంగీతానికి తగిన ఫణతులు, వీటన్నిటికీ తగిన నాట్యంతో గొల్ల కలాప ప్రదర్శనం ఒక కమ్మని కళాఖండంగా ప్రదర్శింప బడుతుంది. గొల్ల కలాప ప్రదర్శనంలో ఆనాడు ఏవిధమైన తెరలూ వుపయోగించ లేదు. ప్రదర్శనం ప్రారంబించి, సాంతమయ్యే వరకూ నటీ నట బృందమంతా రంగస్థలం మీదే వుంటారు. ప్రధాన నాయకకు సహాయంగా, మరో సహాయ నాయిక వుంటుంది. వీరుద్దరూ కాక కథా గమానాన్ని అత్యంత చమత్కారాలాతో ప్రేక్షకులకు కథలా కళ్ళకు కట్టినట్లు ప్రతిభావంతంగా చిత్రించే విదూషక పాత్ర ధారి వేరే ఒకడు వుంటాడు. ఇతనిని హాస్యగాడు అనిపిలిచేవారు. వీరు ముగ్గురే గొల్లకలాప ప్రదర్శనానికి నటీ నట వర్గమని చెప్పవచ్చు. వీరు గాక వీరికి హంగు దార్లుగా ప్రక్క వాయిద్యాలు, మృదంగం, ఫిడేలు, హర్మోనియం, తాళగాండ్రు వుంటారు. హాస్య పాత్రధారి, కథానాయిక కూడా తాళం వేస్తూ వుంటారు. ఇతర కళా రూపాల్లో వలెనే ఇష్టదేవతా ప్రార్థన, విఘ్నేశ్వర స్తుతి, సరస్వతీ పూజ మొదలైన సంప్రదాయాలను కూడా అక్షరాలా పాటించేవారు.
వైదేహి ఇందువదన లిరువూ మరణించే వరకూ గొల్ల కలాప ప్రదర్శనాన్ని చెదురు మదురుగా ప్రదర్శిస్తూ వచ్చారు. వైదేహి గొల్ల కలాప ప్రదర్శనంలో సిద్ధ హస్తురాలు. ఆమె సోదరి ఇందువదన ప్రయోక్తగా వుండి అక్కగారి చేత నాట్యమాడించేది. ఈ విధంగా వీరుద్దరూ అయిదు దశాబ్దాలు నాట్య క్ళారాధన చేశారు. వైదేహి పంచ కావ్వాలూ., అమరమూ, వేదమూ పురాణ పండ వెంకట శాస్త్రి గారి వద్ద పకడ్బందీగా చదువుకుంది. అభినయం, సంగీతం, వేదం, స్మృతులు, పురాణాలు, భరత శాస్త్రం, అలంకార శాస్త్రం, రసశాస్త్రమూ పండితుల వద్ద ప్రత్యేకంగా అభ్యసించింది. ఇందువదన చదలవాడ కుమార స్వామి వద్ద సంగీతాన్ని, లయజ్ఞానాన్ని నేర్చుకుంది. వీరి నాట్యశిక్షణ తెల్లవారు ఝామున ప్రారంభిస్తే రాత్రి పది గంటల వరకూ కొద్ది వి రామాలతో అలా అ లా నడుస్తూనే వుండేదట. ఈ విధంగా ఈ శిక్షణ పది సంవత్స్సరాలు జరిగిన తరువాతనే వీరు రంగస్థలం పై కాలికి గజ్జెకట్టి బహిరంగంగా ప్రదర్శనాలు ఇవ్వగలిగారట. వీరు భామాకలాపం, గొల్ల కలాపాలనే గాక, భోగం మేళాలుగా వివాహ సమయాల్లోనూ, దేవాలయ కళ్యాణ మహోత్సవాల లోనూ తమ కార్యక్రమాలు ప్రదర్శించేవారు. ఇందువదన హరికాథా కాలక్షేపం కూడా చేసేదట.
కచ్చేరీ నృత్యకళనుంచి వుద్భవించినవే నట్టువ మేళలు. కచ్చేరీ నృత్య కళ కేవలం రాజ్యాశ్రమ మైనది. ఈ నట్టువ మేళలు అఖిలాంధ్ర ప్రజానీకానికి పరిచయమైనవి. ఇది వీధి కళారూపమని చెప్పవచ్చు. వివాహాది వూరేగింపుల్లోను, మేజువాణీలలోనూ, గొప్ప గొప్ప తిరునాళ్ళలోను, దేవుని కళ్యాణ వుత్సవాలలోనూ ఇవి ప్రదర్శింప బడేవి. పండితులనే కాక పామరుల్ని కూడా రంజింప జేయగల కళారూ-పమిది. మొరటు హాస్వపు పాటలతో కూడా ప్రక్షకులను రంజింప చేయడం కద్దు. కచ్చేరీ నృత్య కళకూ, నట్టువ మేళాలకూ అవినాభావన సంబంధంముంది. ఈ రెండు కళలనూ ఆరాధించిన వారు ఎక్కువ మంది దేవదాసీలే. కచ్చేరీ ఆట దేవాలయాల్లో జరిగే టప్పుడు వీరు మేళ ప్రాప్తితో ప్రారంభించి, పుష్పాంజలి, పేరణి, గీతం, శబ్దం, లసాం, జతి, వర్ణం, పదం, జావళి, తిల్లాన లేక దరువుతో ముగిస్తారు. శబ్దం, సలాం, జతుల్లో ఆంతరింగిక ప్రధానమైన ముద్రలు వేశేషంగా ప్రదర్శించే నృత్యాన్ని ప్రదర్శిస్తారు. ఆ తరువాత వర్ణంలో నృత్త నృత్యాలు సమంగా పోషించి సాత్వికాభినయ ప్రాముఖ్యంతో, జావళీలలో ప్రదర్శించి తిల్లాన నృత్యంతో ప్రదర్శనం ముగిస్తారని నటరాజ రామకృష్ణగారు వివరించారు.
కచేరీ నృతానికీ కర్ణాటక నృత్యానికీ కొత్త మెరుగులు దిద్ది, విజయనగరం రాజనర్తకిగా, నాటకరంగ నటిగా, అమర గాయనిగా, చలన చిత్ర నటీమణిగా రసిక హృదయాలని రంజింపజేసిన కళాకారిణి కళావర్ రింగ్ అనే పేరుతో చెలామణి అయిన అయిన సరిదె లక్ష్మీనర్సయ్యమ్మ. ఈవిడ విజయనగరానికి 8 మైళ్ళ దూరంలో వున్నకోరుకొండ గ్రామంలో 1908 లో జన్మించింది. 8 వ ఏటనే నర్తకిగా పేరు తెచ్చుకుంది. 5 వ తరగతి వరకూ ప్రాథమిక విదాభ్యాసం చేసి శ్రీ మద్ది లచ్చన్నగారి వద్ద సరిగమలు ప్రారంబించి, శ్రీ ద్వారం వెంకతస్వామి నాయుడు శిష్యు లైన శ్రీ మద్దిల సత్య మూర్తి, శ్రీ చాగంటి రంగ బాబు, శ్రీ కోటి పల్లి గున్నయ్య మొదలైన వారి వద్ద సమగ్ర సంగీత జ్ఞానం సంపాదించింది. నృత్య విద్యలో శ్రీమతి మద్దిల అప్పుడు, శ్రీమతి మద్దిల రాముడు వద్ద శిక్షణ పొందింది. మద్దిల హేమావతి, నరహరమ్మల వద్ద హిందూస్థానీ జావళీలు, క్షేత్రయ్య పదాభినయనం నేర్చుకుంది. 12 సంవత్సరాల వయస్సులోనే భోగం మేళం ;నాయకురాలుగా వ్వవహరిందింది. ఆమే నృత్యానికి అచ్చెరువందిన ప్రేక్షకులు ఆమెను కళావర్ రింగ్. అని పిలిచేవారు.
నట్తువ మేళాలతో నాట్య శాస్త్ర ప్రావీణ్యం తగ్గి పోతూందను కున్న కళాకారు లందరూ కట్టు దిట్టమైన శిక్షణ పొందాల్సి వచ్చింది. భాగవత మేళాల్లో వుండే కళకారు లందరికి సంస్కృతం, తెలుగు వచ్చి వుండాలి. నాట్య శాస్త్రం, నంది కేశ్వరుని అభినయ దర్పణం, భరత రస వ్రకరణం, అలంకార శాస్త్రం క్షుణ్ణంగా అభ్యసించి, నృత్త, నాట్య, అభినయాలలో పూర్తి కళావికాసాన్ని పొందేవారు. ఇలాంటి లక్షణతో నటు లందరూ తయారయ్యేవారు. ఎవరిని కదిలించినా, అందరూ పండితుల మాదిరే వల్లించేవారు. అందు వల్లనే ఆనాటి ప్రదర్శనాలు అంత కట్టుదిట్టంగానూ, కళా ప్రాశస్త్యంతోను ప్రదర్శించ బడ్డాయి. మామయ్య, కామయ్యగారి సోదరులు సూరయ్య, వెంకయ్య, సత్యం మొదలైన వారంతా మారంపల్లి లోనే వుండి గొల్లకలాప ప్రదర్శనాన్ని గోదావరి మండలం లోనూ, సర్కారు జిల్లాల లోను ప్రదర్శించి పేరు ప్రతిష్ఠలు సంపాదించారు. ఆంధ్ర దేశంలో కర్ణాటక చక్కేరీ నాట్యాన్ని భాగవత కళను రెంటినీ ఆరాధించిన దేవదాసీ కుటుంబాల్లో చిత్త జల్లు వారు బహు ప్రసిద్ధులు.
గొల్లకలాప ప్రదర్శనం ఆంధ్ర దేశంలో నూరు సంవత్సరాల క్రితమే ప్రదర్శింప బడింది. ప్రథమంలో కూచి పూడు భాగవతులు గొల్ల కలాపాన్నే ప్రదర్శించారు. వీరు ప్రదర్శించిన తరువాతే మారంపల్లి చిత్త జల్లువారు కాని, ఆంధ్రదేశం లోని ఇతర కళాకారులు గాని ప్రదర్శించారు. గొల్ల కలాపం తరువాత భామా కలాపం ప్రచారంలోకి వచ్చింది. భామా కలాపాన్ని కూచిపూడి వారు ఆనాటి నుంచీ ఈ నాటి వరకూ ప్రదర్శిస్తూనే ఉన్నారు.
గొల్లకలాపం మాత్రం పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలో మూడు తరాలుగా సజీవంగా నిలిచి ఉంది. గొల్లకలాపాన్ని పెంచి పెద్ద చేసి పోషించిన వారు నిడుదవోలుకు సమీపాన గల మారంపల్లి వాస్తవ్యులు. కళా వంతుల కులానికి చెందిన కీ.శే: చిత్తజల్లు లంక్ష్మీకాంతం, రావూరి స్వామి సన్నిధిలో బలిపీఠం పైన నృత్యం చేయడానికి అధికార ముద్రల్ని పొందిన వారే ఈ అర్హతను కలిగి ఉన్నారు. అంటు వంటి వారే నిజమైన దేవదాసీలు. తమె జీవిత సర్వస్వాన్నీ దేవుని సేవకే అంకితం చేసి ఆ ఐక్యమునకై తహతహ లాడే వారే దేవ దాసీలు.
పై వివరాల్ని బట్టి ఆంధ్ర దేశంలో శాస్త్రీయమైన కళ రెండు విధాలుగా అభివృద్ధి జెందింది. ఒకటి నట్టువ మేళ సాంప్రదాయం; రెండవది నాట్యమేళ, భాగవత మేళ సంప్రదాయం. ఈ రెండూ శాస్త్రీయ మైన పద్ధతికి సంబంధించినవైనప్పటికీ ప్రయోగ ప్రదర్శన విధానాలలో భేదం ఉంది. ఆలయాల్లో దేవతా సన్నిధిని దేవదాసీలు చేసే నృత్యం, ఆలయ ఆవరణలో కళ్యాణ మండపం వద్దనూ, స్వామి కొలువులోనూ వినోద ప్రదర్శనంగా ప్రదర్శింపబడే కేళికా, రాజ ధర్బారు ల్లోనూ, ఇతర సభల్లోనూ కళావంతులు ప్రదర్శనాలు మొదలైనవీ నట్టువ మేళానికి సంబంధించినవి. ఈ నట్టువ మేళాల్లో పురుషుల హంగుతో స్త్రీలు మాత్రమే నాట్యం చేస్తారు. పురాణాలకు సంబంధించిన ఇతి వృత్తాలను నృత్య నాటకాలుగా ప్రదర్శించే సంప్రదాయం నాట్య మేళ, లేక భాగవత మేళ సాంప్రదాయంగా వర్థిల్లింది. ఈ సంప్రదాయంలో స్త్రీలు పాల్గొనరు: స్త్రీ పాత్రల్ని కూడా పురుషులే ధరిస్తారు.
1934 లో ఆమె అనేక గ్రామఫోన్ రికార్డుల నిచ్చింది. కోకిల కోయి అని కూయగా, వ్యాకుల మానసమాయేగా, చిటపట చినుకులు దుప్పటి తడిసెను, పచ్చ బొట్టు ప్రాణనాథా సై పగజాల, రాత్రి నాటకం, ఏరా నాప్రియ మొదలైన పాటల రికార్డుల వెలువడ్డాయి. చింతా మణి గ్రామ ఫోను రికార్డుల నాటకంలో చింతామణీ పాత్ర ధరించింది. 1964 మార్చి 17 వ తేదీన ఆమెను ఆంధ్ర ప్రదే సంగీత నాటక అకాడమీ హైదరాబాదు రవీంద్ర భారతిలో సన్మానించింది. నృత్య ప్రదర్శనం ద్వారా కళావర్ రింగ్ అపారంగా ధనం ఆర్జించింది. అనేక మంది బీద విద్యార్థులకు ఆర్థిక సహాయం చేసింది. అంతే కాదు, అవసరాల్లో వున్న వాళ్ళను ఆదుకుని అనాథులకు ఆశ్రయం ఇవ్వటం ఆమె సుగుణాలు. ఆమె అంతమ దశలో, అకాడమీ వారి వేతనంతో, హరికథా గానంతో జీవితం గడిపి 1964 లో స్వర్గస్తురాలైంది.