polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
గంగోం బాలా దేవీ. భారతీయ మహిళా ఫుట్‌బాల్ క్రీడాకారిణి. ఆమె ప్రస్తుతం స్కాటిష్ విమెన్స్ ప్రీమియర్ లీగ్ క్లబ్, రేంజర్స్ ఎఫ్.సి లతో సహా భారత జాతీయ జట్టుకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నది. రేంజర్స్ ఎఫ్.సి.తో 2020లో ఒప్పందం కుదర్చుకోవడం ద్వారా ఆ ఘనత సాధించిన తొలి భారతీయ మహిళా ఫుట్ బాల్ క్రీడాకారిణిగా రికార్డు సృష్టించింది.
ఆమె 1990, ఫిబ్రవరి 2 న భారతదేశ ఈశాన్య రాష్ట్రమైన మణిపూర్‌లో జన్మించింది. ఆ ప్రాంతంలో ఫుట్ బాల్ అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన క్రీడ. ఆ రాష్ట్ర జట్టు ఆడిన 25 మ్యాచ్‌లలో 20 ఛాంపియన్ షిప్‌లను కైవసం చేసుకుంది.
మెహదీపట్నం, తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులోని ఒక ప్రాంతం. ఇది నగరానికి నైరుతి భాగంలో ఉంది. ఈ ప్రాంతానికి హైదరాబాదు రాష్ట్ర రాజకీయ నాయకుడు, బ్యూరోక్రాట్ మెహదీ నవాజ్ జంగ్ పేరు పెట్టబడింది. ఇది పి.వి. నరసింహారావు ఎక్స్‌ప్రెస్ వే ద్వారా రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయానికి కలుపబడివుంది. ఇక్కడికి సమీపంలో బంజారా హిల్స్, అమీర్‌పేట్, బేగంపేట, కుకట్‌పల్లి, నాంపల్లి, ముషీరాబాద్ మొదలైన ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. ఇది గచ్చిబౌలి, మాదాపూర్‌, ఐటి కారిడార్ నుండి 12 కి.మీల దూరంలో ఉంది.
ప్రిన్స్ హోటల్ రెస్టారెంట్, సిటీ డైమండ్ హోటల్, పారడైజ్ హోటల్, అల్ బైక్ షావర్మా సెంటర్, సర్వి బేకర్స్, అనుపమ వంటి అనేక రెస్టారెంట్లు ఉన్నాయి. సబ్వే, మెక్‌డొనాల్డ్స్, డొమినోస్, కెఎఫ్‌సి, గోలి వాడా పావ్, పిజ్జా హట్ వంటివి కూడా ఉన్నాయి. ఇక్కడున్న స్వాతి టిఫిన్ సెంటర్ చాలా పురాతనమైనది. అనేక ఫాస్ట్ ఫుడ్, టిఫిన్ సెంటర్లు, టీ స్టాల్స్, ఐస్ క్రీమ్ పార్లర్లు ఉన్నాయి. పవిత్ర రంజాన్ మాసంలో ఈ శివారు ప్రాంతంలోని స్థానిక హోటళ్ళలో హలీమ్‌ను తయారు చేస్తారు.
ఈ ప్రాంతంలో సరోజిని దేవి కంటి ఆసుపత్రి, జయభూషణ్ హాస్పిటల్, అనుషా హాస్పిటల్, ఆలివ్ హాస్పిటల్, వాసన్ ఐ కేర్, మీనా మల్టీ స్పెషాలిటీ హాస్పిటల్, ప్రీమియర్ హాస్పిటల్, ఎంఎం హాస్పిటల్, డాక్టర్ నాయక్ డయాలసిస్ సెంటర్, సమీర్ హాస్పిటల్ మొదలైనవి ఉన్నాయి.
సఫా ఆర్కేడ్ కమర్షియల్ కాంప్లెక్స్, ఎస్జిఎం మాల్, చందన బ్రదర్స్, ఆర్ఎస్ బ్రోస్, చెన్నై షాపింగ్ మాల్, మాక్స్, మలబార్ జ్యువెలర్స్, పి సత్యనారాయణ అండ్ సన్స్ వంటి అనేక షాపింగ్ మాల్స్ ఉన్నాయి.
గత రెండు దశాబ్దాలలో ఈ ప్రాంతం భాగా అభివృద్ధి చెందింది. ఇక్కడ అనేక దుకాణాలు ఉండడంవల్ల ఈ ప్రాంతం ఎప్పుడూ జనంతో నిండి ఉంటుంది. తాజా కూరగాయలను కొనడానికి ఇక్కడ రైతు బజార్ కూడా ఉంది.
ఈ ప్రాంతంలో సినిమా థియేటర్లు, మల్టీప్లెక్సులు ఉన్నాయి. వాటిల్లో అంబా థియేటర్, ఈశ్వర్ థియేటర్, గెలాక్సీ థియేటర్, ఏషియన్ మల్టీప్లెక్స్ వంటివి ముఖ్యమైనవి.
మెహదీపట్నంలోని రహదారులపై బొమ్మలు, స్నాక్స్, పాఠ్యపుస్తకాలు, దుస్తులు మొదలైన వస్తువులు విక్రయించే అనేకమంది వీధి వర్తకులు ఉన్నారు.
ఇక్కడ ఓకాజ్ కాంప్లెక్స్ ఉంది. ఇందులో ముజ్తాబా జువెలర్స్, శ్రీకృష్ణ జువెలర్స్, డానిష్ జువెలర్స్ వంటి బంగారు దుకాణాలు ఉన్నాయి.
గృహ అవసారాల కోసం చిన్న దుకాణాలు, రత్నదీప్, మోర్, హెరిటేజ్ ఫ్రెష్, రిలయన్స్ వంటి సూపర్ మార్కెట్లు కూడా ఉన్నాయి.
పక్కే-కెస్సాంగ్ కొండ చివరి ప్రాంతం: ఇది సెప్పాకు ఆగ్నేయంగా 144 కి.మీ.దూరంలో ఉంది. హిమాలయాలను పక్కే-కెస్సాంగ్ కొండ చివరి ప్రదేశాల నుండి చూడవచ్చు.
సీజోసా విభాగంలోని పక్కే పులుల అభయారణ్యం తేజ్‌పూర్‌కు ఉత్తరాన 64 కి.మీ; సెప్పాకు నైరుతి దిశలో 235 కి.మీ.దూరంలో ఉంది.
పక్కే నది: చేపలు పట్టటానికి పేరు పొందింది. దీనికి జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం నుండి అనుమతి అవసరం. పక్కే కెస్సాంగ్ ద్వారా సీజోసా వరకు,అస్సాంలోని జియా భరాలి నదిలోకి ప్రవహించి, మధ్య ఉత్తరాన ఉన్న జిల్లాలోకి ప్రవేశిస్తుంది. తరువాత పశ్చిమాన ప్రవహిస్తుంది. చివరకు పక్కే పులుల అభయారణ్య సంరక్షణ కేంద్రం గుండా వెళుతుంది. ఇది మొదట జిల్లాకు దక్షిణం నుండి బయలుదేరుతుంది.
పక్కే కేస్సాంగ్ జిల్లా, భారతదేశం, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లా. 2018లో తూర్పు కమెంగ్ జిల్లా నుండి పక్కే కేస్సాంగ్ జిల్లా విభజించుట ద్వారా ఏర్పడింది. గతంలో తూర్పు కమెంగ్ జిల్లాలో దక్షిణపు పరిపాలనా విభాగంలో ఐదు ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. ఒక కొత్త జిల్లా సృష్టించడం ద్వారా అవి పిజెరాంగ్, పాసా వ్యాలీ , పక్కే కెస్సాంగ్‌ లోని పక్కే కెస్సాంగ్, డిస్సింగ్ పాసో, సీజోసా గా ఏర్పడ్డాయి. జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం లెమ్మి వద్ద ఉంది. దీనికి పశ్చిమాన పశ్చిమ కామెంగ్ జిల్లా, తూర్పు కామెంగ్ జిల్లా, వాయవ్య దిశలో, సోనిత్పూర్, దక్షిణాన అస్సాంలోని బిస్వానాట్ జిల్లా, ఆగ్నేయంలో పపుమ్ పరే జిల్లా, తూర్పున క్రా దాది జిల్లాతో జిల్లా సరిహద్దులను పంచుకుంది. ఇది తూర్పు కామెంగ్ జిల్లా నుండి 2018 డిసెంబరు 14 న విభజించబడింది.
జిల్లా మొత్తం పచ్చదనంతో కప్పబడిన సుందరమైన పర్వత ప్రాంతంలో ఉంది. జిల్లాలో పర్యాటక ఆకర్షణలు పాసా లోయ, పక్కే లోయ ఉన్నాయి.పాసా లోయ పరిసర శ్రేణులు జిల్లా ఉత్తర భాగాన్ని పిజెరాంగ్ నుండి లుమ్డంగ్,రిల్లో ప్రాంతాల వరకు ఉన్నాయి. పక్కే లోయ, పరిసర శ్రేణులు జిల్లా మధ్య దక్షిణ భాగాలను కలిగి ఉన్నాయి. కొన్ని ముఖ్యమైన ఆకర్షణలు ఈ క్రింది విధంగాఉన్నాయి:
డోని-పోలో మతాన్ని ఆచరిస్తూ,విభిన్న సంస్కృతులు, నమ్మకాలతో జిల్లాలో ఒకే రకమైన వివిధ తెగలు నివసిస్తున్నాయి. వీటిలో అత్యధిక జనాభా కలిగిన నైషి మొత్తం జిల్లా అంతటా చెల్లా చెదురుగా ఉన్నాయి. ఇతర తెగలు ముఖ్యంగా గాల్లో, పురోయిక్, పక్కే, పాసా, పాపు, డిస్సింగ్, పాసో నది సమీపంలో ఉన్న ప్రాంతాలలో కనిపిస్తారు.
స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పటి నుండి, జనాభాలో ఎక్కువ భాగం జిల్లా రాజధాని సెప్పాకు మకాం మార్చారు. ఆధునికవాదం ఆరంభంతో, అలాంటివారి నైషికి చెందిన న్యోకుమ్, పురోయిక్ గుమ్కుమ్-గుంపా, గాలోకు చెందిన మోపిన్లు పక్కే కెస్సాంగ్ జిల్లాలో పూర్తిస్థాయిలో ఉన్నారు.
అరుణాచల్ ప్రదేశ్, అస్సాం సరిహద్దులో జాతీయ రహదారి 13 కి దక్షిణంగా ఉన్న జిల్లాలో ఎక్కువ భాగం నమేరి జాతీయ ఉధ్యానవనం పరిధిలో ఉంది.
17వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో పెద్ద ఎత్తున పెద్దవారు ఆడడం మొదలుపెట్టడాని కన్నా ముందు చాలా తరాల పాటు క్రికెట్ పిల్లల ఆటగా ఉండేదని సాధారణంగా నమ్ముతారు. క్రికెట్ బౌల్స్ నుండి పుట్టి ఉండవచ్చు, బౌల్స్ అనే ఆటలో కిందుగా బంతిని టార్గెట్ వైపుకు విసురుతారు. ఈ బౌల్స్‌లో బంతి వేసే బౌలర్‌కీ, వారి టార్గెట్‌కి మధ్యలో బ్యాట్స్‌మ్యాన్‌ని ప్రవేశపెట్టి అడ్డుకుని దూరంగా బంతిని కొట్టడానికి ప్రయత్నించేలా మార్పుచేస్తే క్రికెట్ పుట్టిందని భావిస్తారు. గొర్రెలు మేసిన భూమిపై కానీ, అడవుల మధ్య ఖాళీ భూమిలో, ముద్దగా చుట్టిన గొర్రె ఉన్ని తో ఆడి ఉండవచ్చు; కర్ర కానీ, చెక్క ముక్క కానీ, మరేదైనా సాధనం కానీ బ్యాట్‌గానూ, కూర్చునే స్టూల్ కానీ, చెట్టు మొదలు కానీ, కంచెకో, ఇంటికో ఉండే గేటు కానీ వికెట్‌గానూ ఆడేవారు.
చారిత్రకంగా మనకు తెలిసినంతవరకూ 16వ శతాబ్దం ఉత్తరార్థం నుంచి క్రికెట్ ఆట చరిత్ర ప్రారంభమవుతోంది. ఆగ్నేయ ఇంగ్లాండ్‌లో పుట్టిన ఈ ఆట 18వ శతాబ్దంలో ఆ దేశానికి జాతీయ క్రీడగానూ, 19, 20 శతాబ్దాలలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందిన క్రీడగానూ అభివృద్ధి చెందింది. 1844 నుండి అంతర్జాతీయ మ్యాచ్‌లు ఆడుతున్నారు. 1877లో టెస్ట్ క్రికెట్ ప్రారంభమైందని తర్వాతి తరాల చరిత్రకారులు గుర్తించారు. అసోసియేషన్ ఫుట్‌బాల్ తర్వాత ప్రపంచంలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన రెండవ వీక్షక క్రీడ క్రికెట్. అంతర్జాతీయ క్రికెట్ కౌన్సిల్ అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌ పరిపాలన చూస్తూంటుంది, దీనిలో వందకు దేశాలు, ప్రాంతాలు సభ్యత్వం కలిగి ఉన్నాయి. అయితే ప్రస్తుతం సభ్యదేశాల్లో పన్నెండు మాత్రమే టెస్ట్ క్రికెట్ ఆడుతున్నాయి.
ఆట మూలాల గురించి అనేక ఊహాగానాలు ఉన్నాయి, వీటిలో కొన్నిటిలో ఫ్రాన్స్‌లో లేదా ఫ్లాన్డర్స్‌లో ప్రారంభమైందని చెప్తారు. ఈ ఊహాజనితమైన సూచనలలో మొట్టమొదటిది ఈ ఆట 1300 మార్చి 10 నాటిదని చెప్తుంది. దానిలో భవిష్యత్ రెండవ ఎడ్వర్డ్ రాజు వెస్ట్ మినిస్టర్, న్యూయెండెన్ గ్రామాలు రెండింటిలో "క్రీగ్", ఇతర ఆటలు ఆడుతున్నట్టు ఒక మూలంలో రాసివుంది. ఈ వివరణ "క్రీగ్" అనేది క్రికెట్ కోసం ఓల్డే ఇంగ్లీష్ పదం అని సూచించిస్తూంది, కాని నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం "వినోదం, ఆటలు" అన్న అర్థం వచ్చే "క్రేక్" అన్న పదానికి పూర్వపు స్పెల్లింగ్ మాత్రమే కానీ క్రికెట్‌కి పూర్వ పదం కాదు.
ఆగ్నేయ ఇంగ్లాండ్‌లో కెన్ట్ నుంచి సస్సెక్స్ వరకూ ఉన్న వీల్డ్ అనే ప్రాంతంలో సాక్సన్ల కాలంలో కానీ, నార్మన్ల కాలంలో కానీ పిల్లలు కనిపెట్టిన ఆటగా క్రికెట్ ప్రారంభమై ఉండొచ్చు. ఇది దట్టమైన అడవి, అడవులు కొట్టి ఏర్పరిచిన ఖాళీ ప్రదేశాలతో నిండిన ప్రాంతం. అత్యంత ప్రాచీనమైన క్రికెట్ ఆట కోసం కచ్చితమైన ఆధారం కోసం వెతుకుతూ వెళ్తే అది 1597 జనవరి 17 (పాత పద్ధతిలోని జూలియన్ తేదీ, ఆధునిక క్యాలెండర్‌లో ఇది 1598కి సమానం) సోమవారం నాడు లభిస్తోంది.
గాలి సంప‌త్ కి నోట మాట రాకపోవడంతో గాలితో ఫిఫి భాష మాట్లాడుతుంటాడు. అత‌ని భాష అర్థ‌మ‌య్యేలా చెప్పేందుకు ప‌క్క‌న ఓ ట్రాన్స్‌లేట‌ర్ కూడా ఉంటాడు. గొప్ప నటుడిగా పేరు తెచ్చుకోవాలని, ఎప్ప‌టికైనా నాట‌కాల్లో బ‌హుమ‌తి గెలిచి త‌న కొడుక్కి ట్రక్ కొని ఇవ్వాల‌నేది గాలి సంపత్ కోరిక. ఆ ఊరి సర్పంచ్‌ కూతురు ను సూరి ప్రేమిస్తాడు. సూరి. ఈ క్ర‌మంలో సూరి, ఒక బ్యాంకు మేనేజర్ దగ్గర తన ప్రేమ విషయం చెప్పి 5 లక్షలు తెస్తాడు. ఆ డబ్బును గాలి సంపత్ తీసుకొని నాటక పోటీలకోసం ఖర్చు చేస్తాడు. దాంతో తండ్రీ కొడుకుల మ‌ధ్య పెద్ద గొడ‌వ జ‌రగడంతో గాలి సంపత్ ఇంట్లో నుండి వెళ్ళిపోతాడు. అలా వెళ్లిపోతున్నప్పుడు పెద్దగా కురుస్తున్న వర్షంలో అనుకోకుండా ఇంటి ప‌క్క‌నున్న 30 అడుగుల నూతిలో ప‌డిపోతాడు. నోటి మాట రాని సంప‌త్ నూతిలో నుంచి ఎలా బ‌య‌టపడ్డాడు అన్నది మిగతా కథ.
గాలి సంపత్, 2021 మార్చి 11న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఇమేజ్‌స్పార్క్ ఎంటర్టైన్మెంట్, షైన్ స్క్రీన్స్ బ్యానర్లలో ఎస్. కృష్ణ, హరీష్ పెద్ది, సాహూ గారపాటి నిర్మించిన ఈ సినిమాకి అనీశ్ కృష్ణ దర్శకత్వం వహించాడు. అనిల్ రావిపూడి స్క్రీన్ ప్లే అందించిన ఈ సినిమాలో రాజేంద్ర ప్రసాద్, శ్రీవిష్ణు, లవ్లీ సింగ్, తనికెళ్ళ భరణి, సత్య తదితరులు నటించగా, అచ్చు రాజమణి సంగీతం సమకూర్చాడు. ఇందులో రాజేంద్ర ప్రసాద్, విష్ణు తండ్రి-కొడుకులుగా నటించారు.
2020 అక్టోబరు నెలలో ఈ సినిమాని ప్రకటించారు. 2020, నవంబరు 16న హైదరాబాదులోని రామానాయుడు స్టూడియోలో ఈ సినిమా ప్రారంభించబడింది. ఈ సినిమాలోని చాలా సన్నివేశాలను ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఉత్తరాంధ్ర ప్రాంతంలో చిత్రీకరించారు. స్క్రిప్ట్ అందించిన అనిల్ రావిపూడి దర్శకత్వ పర్యవేక్షణ చేశాడు.
పరూల్ 20 మార్చి, 1973న గుజరాత్ లోని గాంధీనగర్ లో జన్మించింది. మూడేళ్ల వయసులో పొలియో బారిన పడింది. దానికితోడు ఆడుకుంటుండగా, ఊయల మీది నుంచి పడటంతో కాలర్ బోన్, కుడి కాలు విరిగాయి. ఈ గాయాల నుంచి కోలుకునేందుకు ఆమెకు చాలా కాలం పట్టింది. ఆమె అవయవాలు గట్టిపడాలంటే వ్యాయామం చేయాలని వైద్యులు సూచించారు. పరూల్ తండ్రి రాష్ట్రస్థాయి బ్యాడ్మింటన్ క్రీడాకారుడు. సాధన కొసం స్థానిక బ్యాడ్మింటన్ క్లబ్‌కు వెళ్లేది. దీంతో పరూల్ కూడా తండ్రితో కలిసి బ్యాడ్మింటన్ క్లబ్ కు తరుచుగా వెళ్లేది. అలా ఆమెకు కూడా బ్యాడ్మింటన్‌పై ఆసక్తి పెరిగి, ఇరుగుపొరుగు చిన్నారులతో కలిసి ఆడేది. ఆమెకు ఉన్న ప్రత్యేక నైపుణ్యాన్ని గుర్తించిన కోచ్ సురేంద్రే పరేఖ్, పరూల్ బ్యాడ్మింటన్ ఆడేందుకు ప్రొత్సహించాడు.2
బ్యాడ్మింటన్ ఆడుతున్నప్పటికీ, చాలాకాలం పాటు ఆమెకు పారా బ్యాడ్మింటన్ గురించి తెలియలేదు. ఒక్కసారిగా పారా బ్యాడ్మింటన్ టోర్నమెంట్ ల్లలో ఆడటడం ప్రారంభించిన తర్వాత ఆమెకు జాతీయ, అంతర్జాతీయ టోర్నమెంట్ల్లల్లో విజయాలు దాసోహం అయ్యాయి. తన విజయాల వెనుక తన కుటుంబ సభ్యులు, తన తోటి క్రీడాకారులు ఉన్నారని, తన వైకల్యాన్ని కానీ, తన ఆర్థిక పరిస్థితులను కానీ వారు ఎప్పుడూ గుర్తు చేయలేదని ఆమె చెప్పింది. అయితే టోర్నమెంట్ ఆడేటప్పుడు స్పాన్సర్ లేకపోవడంతో కొంత నెర్వస్ గా ఫీల్ అయినప్పటికీ, భయం లేకుండా ఆడగలిగానని పరూల్ చెపింది. తాను ఎన్నో పతకాలు గెలిచినప్పటికీ, అవన్నీ తన కుటుంబ సభ్యులకు, తన సహకరించినవారికి దక్కుతాయని, ఆమె అనింది.
2010 ఆసియా పారా గేమ్స్ లో పర్మార్ కాంస్యపతకం సాధించింది. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఆమెకు అదే తొలి పతకం. 2014, 2018 ఆసియా పారా గేమ్స్ లో ఆమె స్వర్ణాలు సాధించింది. మంచి బ్యాడ్మింటన్ క్రీడాకారిణి గా పేరొందితే చాలని చిన్నప్పుడు తాను భావించింది అని, ఓ ఇంటర్వూలో పరూల్ చెప్పుకొచ్చింది. పారా బ్యాడ్మింటన్ లో వరల్డ్ చాంపియన్ అవుతానని అప్పుడు ఆమె ఊహించలేదు.
పరూల్ దల్‌సుఖ్‌భాయ్ పర్మార్ భారత పారా బ్యాడ్మింటన్ క్రీడాకారిణి. పారా బ్యాడ్మింటన్ వరల్డ్ చాంపియన్, వరల్డ్ నెంబర్ వన్ ర్యాంక్ క్రీడాకారిణి కూడా. భారత ప్రతిష్టాత్మక క్రీడా పురస్కారం అర్జున అవార్డు గ్రహీత పర్మార్.
పరూల్ కుటుంబం ఆర్థిక స్థోమత అంతంత మాత్రమే అయినప్పటికీ, ఆమె కుటుంబ సభ్యులు, తోబుట్టువులు పరూల్ బ్యాడ్మింటన్ ఆడేందుకు సహకరించేవారు. తమ ప్రాధాన్యతల పక్కన పెట్టి పరూల్ బ్యాడ్మింటన్ అవసరాలను తీర్చేవారు.
హర్యానా రాష్ట్రంలోని 22 జిల్లాల్లో కురుక్షేత్ర జిల్లా ఒకటి. హిందువులకు పవిత్ర స్థలమైన కురుక్షేత్ర పట్టణం ఈ జిల్లాకు ముఖ్య పట్టణం. జిల్లా విస్తీర్ణం 1,530 చ.కి.మీ. 2011 జనగణన ప్రకారం జిల్లా జనాభా 9,64,655. ఈ జిల్లా అంబాలా రెవిన్యూ విభాగంలో భాగం. కురుక్షేత్రం, శ్రీమద్ భగవద్గీత ఉద్భవించిన భూమి కూడా. కురుక్షేత్ర లోని జ్యోతిసార్‌లో కృష్ణుడు అర్జునుడికి గీతోపదేశం చేసాడని భావిస్తారు.
కురుక్షేత్ర కేవలం మహాభారత భూమి మాత్రమే కాదు, ఇది కృష్ణుడు అర్జునుడికి జీవన కర్మ తత్వాలను బోధించిన భూమి కూడా. 5000 సంవత్సరాలుగా, శ్రీమద్ భగవద్గీత మతాలు వర్గాల కతీతమైన గ్రంథంగా ఆవిర్భవించింది. అన్ని యుగాలలోనూ అనుసరణీయమైన నిస్వార్థ కర్మ సందేశాన్ని అందించినందుకు గాను ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా గౌరవం, ఆరాధన పొందుతోంది
ఈ జిల్లా పేరు పురాతన ప్రాంతం కురుక్షేత్రం నుండి వచ్చింది. అంటే కురుల భూమి అని అర్ధం. మహాభారతంలో వివరించిన కురుక్షేత్ర యుద్ధం ఇక్కడే జరిగింది. శ్రీ కృష్ణుడు యుద్ధానికి ముందు అర్జునుడికి భగవత్గీతను బోధించినది ఇక్కడే.
1973 లో పూర్వపు కర్నాల్ జిల్లా నుండి ఈ జిల్లాను ఏర్పరచారు. తరువాత కైతల్, యమునా నగర్ జిల్లాలను ఏర్పాటు చేసినపుడు ఈ జిల్లాలోని కొన్ని ప్రాంతాలను విడదీసి వాటిలో కలిపారు.
కర్ణాటక సంగీత దిగ్గజం సెమ్మంగుడి శ్రీనివాస అయ్యర్ ఇతని గురించి ఇలా పేర్కొన్నాడు. "నేను అరియకుడి రామానుజ అయ్యర్ చేత చాలా ప్రభావితమయ్యాను. నేను ఇతనిలా పాడగలిగితే చాలు. నాకు ఇక పునర్జన్మ అక్కరలేదు". మరొక విద్వాంసుడు జి.ఎన్.బాలసుబ్రమణియన్ ఇతడు ఎదురు పడితే భక్తితో సాగిలపడి సాష్టాంగ నమస్కారం చేసేవాడు. ఇతడు మృదంగ కళాకారుడు పాలఘాట్ మణి అయ్యర్‌తో కలిసి అనేక కచేరీలు చేశాడు. ఇరువురికీ ఒకరి పట్ల మరొకరికి గాఢమైన స్నేహంతో పాటుగా గౌరవం ఉండేది. చెంబై వైద్యనాథ భాగవతార్, అరియకుడి రామానుజ అయ్యంగార్ ఇద్దరూ తన రెండు కళ్ళని పాలఘాట్ మణి అయ్యర్ చెబుతుండేవాడు.
ఇతడు తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని కరైక్కుడి జిల్లా అరియకుడి పట్టణంలో 1890, మే 19న జన్మించాడు. ఇతడు మొదట పుదుక్కోటై మలయప్ప అయ్యర్, నమక్కల్ నరసింహ అయ్యర్‌ల వద్ద విద్యనభ్యసించాడు. తరువాత పెక్కు సంవత్సరాలు పట్నం సుబ్రమణ్య అయ్యరు శిష్యుడు పూచి శ్రీనివాస అయ్యంగార్ వద్ద శిక్షణ పొందాడు.
అరియకుడి రామానుజ అయ్యంగార్ ఒక కర్ణాటక గాత్ర సంగీత విద్వాంసుడు. ఇతడు పాడటంలో సరికొత్త శైలిని అభివృద్ధి చేశాడు. దానిని
అరియకుడి రామానుజ అయ్యంగార్ వేలాది శిష్యులలో కొంతమంది ముఖ్య శిష్యులు: కె.వి.నారాయణస్వామి, బి.రాజం అయ్యర్, అలెప్పి వెంకటేశన్, మదురై ఎన్.కృష్ణన్,అంబి భాగవతార్. ఎం.ఎస్. సుబ్బులక్ష్మి ఇతనితో విరివిగా చర్చించి తన సంగీత పరిజ్ఞానాన్ని పెంపొందించుకుంది.
ఇతడు తన 8 యేళ్ళ వయసులో టైగర్ వరదాచారి సంగీత కచేరీకి తొలి సారి మృదంగం వాయించాడు. ఇతడు తన సుదీర్ఘ సంగీత జీవితంలో ఎంతో మంది గాత్ర సంగీత విద్వాంసులకు, వాద్య కళాకారులకు మృదంగ సహకారాన్ని అందించాడు. వీరిలో చిత్తూరు సుబ్రహ్మణ్యం పిళ్ళై, ద్వారం వెంకటస్వామినాయుడు, హరికేశనల్లూరు ముత్తయ్య భాగవతార్, గోటువాద్యం నారాయణ అయ్యంగార్, వీణ సుబ్బణ్ణ, అరియకుడి రామానుజ అయ్యంగార్, చెంబై వైద్యనాథ భాగవతార్, జి.ఎన్.బాలసుబ్రమణియం, సెమ్మంగుడి శ్రీనివాస అయ్యర్, మహారాజపురం విశ్వనాథ అయ్యర్, దండపాణి దేశికర్, టి.ఆర్.మహాలింగం మొదలైనవారు ఉన్నారు. ఇతడు ఆకాశవాణి చెన్నై కేంద్రం నిలయ విద్వాంసునిగా పనిచేశాడు. ఇతడు అన్నామలై విశ్వవిద్యాలయపు సంగీత కళాశాలలోను, అనేక ప్రైవేటు కళాశాలలోను సంగీత పాఠాలు బోధించాడు.
ఇతడు 1920లో మద్రాసు రాయపేట్‌లో జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి ఆదిమూలం వ్యాపారవేత్త. ఇతడు మృదంగాన్ని తంజావూరు రామదాసరావు వద్ద నేర్చుకున్నాడు. ఇంకా ఇతడు వీణా వాదనను పీతాంబర దేశాయి వద్ద, గాత్ర సంగీతాన్ని కృష్ణస్వామి నాయుడు వద్ద నేర్చుకున్నాడు.
ఇతని శిష్యులలో రామకృష్ణన్, రాజన్, శ్రీనాథ్, సురేష్, దీనదయాళన్ మొదలైన వారు ఇతని సంగీత వారసత్వాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు.
ఇప్పుడు బికనీర్ ఉన్న ప్రాంతం 15 వ శతాబ్దం మధ్యలో, జంగ్లాదేశ్ అని పిలువబడే ప్రాంతం బంజరు అరణ్యంగా ఉండేది. రావు బికా 1488 లో బికనీర్ నగరాన్ని స్థాపించాడు.అతను రాధోడ్ వంశానికి చెందిన మహారాజా రావు జోధా మొదటి కుమారుడు, జోధ్‌పూర్ స్థాపకుడు. ఇతను రాజస్థాన్ ఉత్తరాన ఉన్న శుష్క దేశాన్ని ఎక్కువగా జయించాడు. జోధా మొదటి కుమారుడిగా అతను తన సొంత రాజ్యాన్ని కలిగి ఉండాలని కోరుకున్నాడు.జోధ్‌పూర్ తన తండ్రి నుండి లేదా మహారాజా నుండి మహారాజా బిరుదు వారసత్వంగా పొందలేదు. అందువల్ల జంగ్లాదేశ్ ప్రాంతంలో ఇప్పటి బికనీర్ ఉన్న ప్రాంతలో, తన సొంత రాజ్యాన్ని నిర్మించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. ఇది థార్ ఎడారిలో ఉన్నప్పటికీ, బికనీర్, మద్య ఆసియా, గుజరాత్ తీరం మధ్య వాణిజ్య మార్గంలో ఒయాసిస్‌గా పరిగణించబడింది.ఎందుకంటే దీనికి తగినంత నిల్వ నీరు ఉంది. బికా పేరు అతను నిర్మించిన నగరానికి, అతను స్థాపించిన బికనీర్ రాష్ట్రానికి జతచేయబడింది. బికా 1478 లో ఒక కోటను నిర్మించాడు.అది శిథిలావస్థలో ఉంది. వంద సంవత్సరాల తరువాత నగర కేంద్రం నుండి 1.5 కి.మీ.దూరంలో కొత్త కోట నిర్మించబడింది.దీనిని జునాగఢ్ కోట అని పిలుస్తారు.
రావు బికా, బికనీర్ను స్థాపించిన ఒక శతాబ్దం తరువాత,1571 నుండి 1611 వరకు పాలించిన ఆరవ రాజా రాయ్ సింగ్ కింద, రాజ్య అదృష్టం వృద్ధి చెందింది.దేశంలో మొఘల్ సామ్రాజ్యం పాలనలో, రాజా రాయ్ సింగ్ మొఘలుల అధికారాన్ని అంగీకరించాడు.అక్బర్ చక్రవర్తి, అతని కుమారుడు జహంగీర్ చక్రవర్తి వద్ద ఆర్మీ జనరల్‌గా ఉన్నత పదవిలో చేరాడు.రాయ్ సింగ్ విజయవంతమైన సైనిక దోపిడీల కారణంగా, మేవార్ రాజ్యంలో సగం సామ్రాజ్యం గెలిచినందుకు, మొఘల్ చక్రవర్తుల నుండి ప్రశంసలు, బహుమతులు అందుకున్నాడు. అతను గుజరాత్, బుర్హాన్పూర్ జాగీర్లు అందుకున్నాడు.ఈ జాగీర్ల నుండి సంపాదించిన పెద్ద ఆదాయంతో, అతను చింతామణి దుర్గ్ ను పెద్ద మైదానంలో, సగటున 760 అడుగుల ఎత్తులో నిర్మించాడు.అతను కళలు, వాస్తుశిల్పాలలో నిపుణుడు. అతను విదేశాలకు వెళ్ళినప్పుడు సంపాదించిన జ్ఞానం, జునాగఢ్ కోట వద్ద నిర్మించిన అనేక స్మారక కట్టడాలలో ప్రతిబింబిస్తుంది.
మొఘలుల ఆధ్వర్యంలో 1631 నుండి 1639 వరకు పాలించిన మహారాజా కరణ్ సింగ్ కరణ్ మహల్ అనే ప్యాలెస్‌ను నిర్మించాడు. తరువాత పాలకులు ఈ మహల్‌కు మరిన్ని అంతస్తులు, అలంకరణలను సమకూర్చారు.1669 నుండి 1698 వరకు పాలించిన అనుప్ సింగ్ జీ, కోట సముదాయానికి గణనీయమైన మార్పు చేర్పులు చేశాడు.కొత్త రాజభవనాలు, జెనానా త్రైమాసికం, మహిళలు, పిల్లలకు రాజ నివాసం నిర్మించాడు.అతను కరణ్ మహల్ ను దివాన్-ఇ-ఆమ్ తో పునరుద్ధరించాడు.దానిని అనుప్ మహల్ అనే పేరుతో పిలిచాడు.1746 నుండి 1787 వరకు పాలించిన మహారాజా గజ్ సింగ్ చంద్ర మహల్ ను పునరుద్ధరించాడు.
జునాగఢ్ కోటను సా.శ. 1594 లో రాజా రాయ్ సింగ్ నిర్మించారు. ఈ కోటను మొదట చింతామణి అని పిలిచేవారు. కొండ భూభాగాలపై నిర్మించిన రాజస్థాన్ లోని కొన్ని ప్రధాన కోటలలో ఇది ఒకటి. బికనీర్ కోట చుట్టూ ఆధునిక నగరం అభివృద్ధి చెందింది. ఈ కోటలో దేవాలయాలు, గ్రాండ్ ప్యాలెస్‌లు, భారీ మంటపాలు, గోడలు ఉన్నాయి. 1961 లో, మహారాజా కర్ణి సింగ్ చేత ఒక మ్యూజియం స్థాపించబడింది. దీని దేవాలయాలు, రాజభవనాలు మ్యూజియంలుగా భద్రపరచబడ్డాయి. రాజస్థాన్ గత మహారాణుల గొప్ప జీవన శైలిపై అంతర్దృష్టిని కేంద్రీకరిస్తాయి.
భారతీయ రైల్వేవ్యవస్థలోని, వాయవ్య రైల్వే జోన్‌లో బికనీర్ రైల్వే స్టేషన్ ఒక ప్రధాన రైల్వే కూడలి. జోధ్‌పూర్ స్టేట్ రైల్వేలో భాగంగా బికనీర్కు మొదటి రైల్వే లింక్ 1891 డిసెంబరు 9 న కలపబడింది. అప్పటి నుండి ఇది అనేక పరిపాలనా మార్పులకు గురైంది.నేడు బికనేర్ రైల్వే స్టేషన్ నుండి జాతీయ రాజధాని ఢిల్లీ, రాజస్థాన్ రాష్ట్ర రాజధాని జైపూర్‌తో పాటు హౌరా, కోల్‌కతా, ముంబై, అమృత్సర్, హరిద్వార్, జమ్మూ, చండీగఢ్, పూనే, బెంగళూరు, చెన్నై, హైదరాబాద్, గౌహతి, మొదలైన అన్ని ప్రాంతాలకు రవాణ సౌకర్యం ఉంది
ఈ నగరం దాని రుచికరమైన చిరుతిండి బికనీర్ భుజియాకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా పేరు గడించింది. దాని వాస్తవికతను అలాగే ఉంచడానికి భౌగోళిక సూచిక గుర్తింపు సూచిక ఉంది. బికనీర్ ఇతర ప్రత్యేక ఆహార అంశాలు చక్కని పేర్లతో పిలువబడే బజార్కి రోటి , పెర్ల్ మిల్లెట్ , దళ్ భాటీ చుర్మా, గేవర్, హల్సాస్, అప్పడం, రసగుల్లా, గులాబ్ జాముస్, కచోరీ, సమోసా వంటకాలు తయారీలో ఉన్నాయి.
మహారాజా గజ్ సింగ్ తరువాత, మహారాజా సూరత్ సింగ్ 1787 నుండి 1828 వరకు పరిపాలించాడు. ప్రేక్షకుల మందిరాన్ని గాజు, సజీవ పెయింట్ వర్క్ తో అలంకరించాడు. మహారాజా సూరత్ సింగ్ పాలనలో 1818 లో ఒక సర్వాధికారంగల ఒప్పందంతో బికనీర్ మహారాజులు భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టి నిర్మించిన జునాగఢ్ కోట, బికనీర్ రాజ్యం కిందకు వచ్చింది. ఇది తరువాత బ్రిటీషు వారి విదేశీ పాలనకింద పునరుద్ధరించబడింది.
కర్ణి మాతా ఆలయం లేదా రాజస్థాన్ ఎలుక ఆలయం బికనీర్ నగరం నుండి 30 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. దుర్గాదేవి అవతారం అని నమ్ముతున్న ఆమె ఆధ్యాత్మికకాలపు కర్ణి మాతకు అంకితం చేయబడింది. దేవాలయంలో తిరుగుతున్న జీవులు ఎలుకలు కాదని, అవి కాబే అని స్థానికులు నమ్మకం.అవి కాబే కర్ణి మాతా భక్తులుగా ఉన్న మానవుల పునర్జన్మలు అని నమ్ముతారు.
లక్ష్మి నివాస్ ప్యాలెస్ పూర్వపు బికనీర్ పాలకుడు మహారాజా గంగా సింగ్ నిర్మించిన పూర్వ నివాస భవనం. దీనిని బ్రిటిష్ వాస్తుశిల్పి శామ్యూల్ స్వింటన్ జాకబ్ 1902 సంవత్సరంలో రూపొందించాడు. వాస్తుశిల్పం శైలి ఇండో-సారాసెనిక్ పోలి ఉంటుంది. ఇది ఇప్పుడు బికనీర్ రాజ కుటుంబానికి చెందిన విలాసవంతమైన వారసత్వ హోటల్ గా ఉపయోగిస్తున్నారు. .
పూర్వం బికనీర్ రాచరిక రాజధానిగా ఉన్న ఈ నగరాన్ని సా.శ.1488 లో రావు బికా స్థాపించాడు. దాని చిన్న మూలాల నుండి రాజస్థాన్‌లో ఇది నాల్గవ అతిపెద్ద నగరంగా అభివృద్ధి చెందింది.1928 లో పూర్తైన గంగా కాలువ, 1987 లో పూర్తైన ఇందిరా గాంధీ కాలువ బికనీర్ నగర అభివృద్ధికి దోహదపడ్డాయి.
బికనీర్లోని వాతావరణం ఉష్ణోగ్రతలో గణనీయమైన వైవిధ్యాలతో ఉంటుంది.వేసవి కాలంలో ఉష్ణోగ్రతలు పరిధిలో ఉన్నప్పుడు చాలా వేడిగా ఉంటుంది. శీతాకాలంలో కనిష్ఠ పరిధికి తగ్గి, ఉష్ణోగ్రత అతి చల్లగా ఉంటుంది. . వార్షిక వర్షపాతం 260-440 మధ్య పరిధిలో ఉంటుంది.
బికానెర్ థార్ ఎడారి మధ్యలో ఉంది. చాలా తక్కువ వర్షపాతం, విపరీతమైన ఉష్ణోగ్రతలతో వేడి ఎడారి వాతావరణం కలిగి ఉంది.వేసవిలో ఉష్ణోగ్రతలు 48 మించగలవు. శీతాకాలంలో గడ్డకట్టే స్థాయికి చేరుకుంటుంది.
బికనీర్, భారతదేశంలోని రాజస్థాన్ రాష్ట్రానికి వాయవ్యంలో ఉన్న నగరం.ఇది రాష్ట్ర రాజధాని జైపూర్‌కు వాయవ్యంగా 330 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.బికనీర్ నగరం బికనీర్ జిల్లాకు, బికనీర్ పరిపాలనా విభాగానికి ప్రధాన పరిపాలనా కేంద్రం.
బికనీర్ దేశీయ సివిల్ విమానాశ్రయం నగరానికి పశ్చిమాన 15 కి.మీ.దూరంలో బికనీర్ విమానాశ్రయం ఉంది. నరేంద్ర మోడీ ప్రభుత్వం ఉడాన్ పథకం కింద జైపూర్, ఢిల్లీ లకు విమానాలు 2017-18 నుండి నిరంతరం నడుపుతుంది.
18వ శతాబ్దంలో బికనీర్, జోధ్‌పూర్ పాలకుల మధ్య, ఇతర ఠాకూర్ల మధ్య ఒక అంతర్గత యుద్ధం జరిగింది. దీనిని బ్రిటిష్ దళాలు అణిచివేసాయి.
ఆమె రాజకీయ నాయకురాలు, సామాజిక కార్యకర్త. ఆమె ఒక సంవత్సరం ఆంధ్రప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీకి జాయింట్ సెక్రటరీగా వ్యవహరించింది. ఉమా అప్పటి భర్త ఆనంద గజపతి రాజు, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ లోణి ఎన్‌.టి. రామారావు మంత్రిత్వ శాఖలో మంత్రిగా ఉన్నారు. అదే సంవత్సరంలో లోక్‌సభ ఎన్నికలలో ఉమా విజయవంతంగా పోటీ చేయడానికి ముందు 1989 లో తెలుగుదేశం పార్టీకి రాజీనామా చేసి కాంగ్రెస్‌లో చేరాడు. ఆమె 1989 లో 9 వ లోక్‌సభలో విశాఖపట్నం నుండి భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సభ్యురాలిగా ఎన్నికయింది. . ఆమె 1990 లో సమాచార, ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ కన్సల్టేటివ్ కమిటీ సభ్యురాలిగా పనిచేసింది. 1991 లోక్‌సభ ఎన్నికలలో ఆమె విశాఖపట్నంలో టిడిపి అభ్యర్థిగా రెండవ స్థానంలో నిలిచింది.
ఆమె ట్రేడ్ ఫెయిర్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా డైరెక్టర్; ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ కోసం ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్-1989 సెలెక్షన్ కమిటీ సభ్యురాలు, సాంస్కృతిక ఉప కమిటీ సభ్యురాలు, నెహ్రూ అమలు కమిటీకి సభ్యురాలు. ఆమె 1989 లో మూవింగ్ పిక్చర్ కో ఇండియా లిమిటెడ్ బోర్డులో చేరి 2010 లో బోర్డుకి రాజీనామా చేసింది. ఇండియా దిస్ వీక్ అని పిలువబడే దూరదర్శన్ ప్రైమ్ టైమ్ న్యూస్ ప్రోగ్రాం నకు ఆమె 8 సంవత్సరాల పాటు యాంకర్. ఆమె భర్త రమేష్ శర్మ దర్శకత్వం వహించిన "మ్మీ నామినేటెడ్ చిత్రం "ది జర్నలిస్ట్ అండ్ జిహాదీ- ది మర్డర్ ఆఫ్ డేనియల్ పెర్ల్"తో సహా అనేక పురస్కారాలు గెలుచుకున్న డాక్యుమెంటరీలకు ఎక్సెక్ ప్రొడ్యూసర్.
ఆమె అఖిల భారత మహిళా హాకీ సమాఖ్య ఉపాధ్యక్షురాలు; వైస్ చైర్‌పర్సన్, ఆర్గనైజింగ్ కమిటీ, ఫ్రీడమ్ రన్, మారథాన్ సభ్యురాలు, నెహ్రూ క్రికెట్ క్లబ్ ఉపాధ్యక్షురాలు, నేషనల్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ సోషల్ యాక్షన్, నేషనల్ రెడ్ క్రాస్ సొసైటీకి ఉపాధ్యక్షురాలు;
వరద, కరువు సహాయక చర్యలు, అనాథాశ్రమ కార్యకలాపాల ప్రోత్సాహం, పర్యావరణ పరిరక్షణ, మలేరియా నిర్మూలన కార్యక్రమాలపై ఆమె ఆసక్తి కలిగి ఉండేది.
నల్బరి సంస్కృతం చదువుకు పేరొందింది. కమ్రూప్ సంస్కృత సంజీవని సభ వంటి వివిధ సంస్కృత విద్యా సంస్థల ఉనికికి "నబదీప్" అని పిలుస్తారు. 1887లో నల్బరిలో మొదటి పాఠశాల స్థాపించబడింది. తరువాత దీనిని నల్బరి గవర్నమెంట్ గుర్డాన్ హైస్కూల్ అని పిలుస్తున్నారు. నల్బరి కళాశాల, నల్బరి సంస్కృత కళాశాల, నల్బరి కామర్స్ కళాశాల, ఎం.ఎన్.సి. బాలికా కళాశాల, బార్‌బాగ్ కళాశాల, బాస్కా కళాశాల, బర్ఖేత్రి కళాశాల, టిహు కాలేజ్, బారామా కాలేజ్, కమ్రప్ కళాశాల, ధమ్ధమ అంచాలిక్ కళాశాల, జ్ఞానపీత్ మహావిద్యాలయ, నల్బరి లా కాలేజ్, శంకర్ దేవ్ అకాడమీ, డి.ఎస్.ఆర్. అకాడమీ, స్పెక్ట్రమ్ గురుకుల్ మొదలైనవి నల్బరిలోని కొన్ని ప్రధాన కళాశాలలు. 28 ప్రాథమికొన్నత పాఠశాలలు, 145 ఉన్నత పాఠశాలలు, 276 ఇతర పాఠశాలలతో పాటు నల్బరిలో అనేక విద్యా మౌలిక సదుపాయాలు ఉన్నాయి.
జాతీయ రహదారి 27 ద్వారా నల్బరీ పట్టణ ఉత్తర దిక్కుకు చేరుకోవచ్చు, దక్షిణాన జాతీయ రహదారి 427కు కలుపబడి ఉంది. పట్టణ కేంద్రంలో నల్బరి రైల్వే స్టేషన్ ఉంది. పట్టణానికి 60 కి.మీ.ల దూరంలో గౌహతి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఉంది.
నల్బరి పట్టణం క్రీస్తుపూర్వం అనేక శతాబ్దాల నాటి చరిత్రను కలిగివుంది. ఈ ప్రాంతంలోని చందనం, అగరబత్తి ఉత్పత్తులు ఉత్తర భారతదేశంతో సహా ఇతర ప్రాంతాలకు అధికంగా ఎగుమతి చేయబడుతున్నాయి.
నల్బరి ప్రాంతం పురావస్తు కేంద్రానికి అతి ముఖ్యమైనది. నల్బరిలో కమ్రుపి రాజుల రాగి పలక శాసనాలకు సంబంధించిన వివిధ ఆవిష్కరణలు ఉన్నాయి.
నల్బరి, అస్సాం రాష్ట్రం నల్బరి జిల్లాలోని ఒక పట్టణం, పురపాలక సంస్థ. నల్బరి పట్టణం నల్బరి జిల్లాకు ప్రధాన కార్యాలయం.
జాతీయ రహదారి 15 ధెమాజి పట్టణం మీదుగా వెళుతోంది. మరో జాతీయ రహదారి 515 కులాజన్, సిలాపాథర్ వద్ద జాతీయ రహదారి 15ను విడిపోయి పసిఘాట్ వద్ద జోనై, సిలాపాథర్ గుండా వెళుతుంది. రంగియా రైల్వే డివిజన్ కు చెందిన ధెమాజి రైల్వే స్టేషన్ దాని బ్రాడ్-గేజ్ రైలు ద్వారా పట్టణంలో సేవలు అందిస్తోంది. గౌహతి, ముర్కాంగ్సెలెక్, టిన్సుకియాకు పలు రైళ్ళు నడుస్తున్నాయి. ధెమాజికి 66 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉత్తర లఖింపూర్ సమీపంలో ఉన్న లీలబరి విమానాశ్రయం, 80 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న దిబ్రుగర్ సమీపంలో మోహన్బరి విమానాశ్రయం ఉన్నాయి. బ్రహ్మపుత్రపై ఉన్న బోగిబీల్ వంతెన ధెమాజిని రోడ్డు, రైలు మార్గాల ద్వారా దిబ్రుగర్ పట్టణంతో కలుపుతోంది. దీనిని 2018, డిసెంబరు 25న ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ ప్రారంభించాడు.
అక్షాంక్షరేఖాంశాల మధ్య ఈ పట్టణం ఉంది. దీని సగటు ఎత్తు 91 మీటర్లు గా ఉంది. బ్రహ్మపుత్రా నదికి ఉత్తరాన ఉన్న ఈ ధెమాజి పట్టణానికి ఉత్తరాన అరుణాచల్ హిమాలయాలు, తూర్పున అరుణాచల్ ప్రదేశ్, పశ్చిమాన అస్సాం రాష్ట్ర లఖింపూర్ జిల్లా ఉంది. ఈ పట్టణం మీదుగా జియాధల్, గైనోడి, దిఖారి, డిహాంగ్, డిమో, సిమెన్ వంటి నదులతోపాటు ఇతర నదులు కూడా ప్రవహిస్తున్నాయి. సుబన్సిరి నది పట్టణ పశ్చిమ సరిహద్దు ద్వారా ప్రవహిస్తోంది.
ప్రస్తుతమున్న జిల్లా ప్రాంతాన్ని 400 సంవత్సరాలపాటు చుటియా రాజులు పాలించారు. గతకాలపు రాజధానికి సంబంధించిన శిథిలాలు ఇప్పటికీ ఈ పట్టణంలో కనిపిస్తుంటాయి. అహోం రాజులు నిర్మించిన గుగుహ డోల్, మా మణిపురి దాన్, పాడుమణి వంటి అనేక స్మారక చిహ్నాలు ఇక్కడ చూడవచ్చు.