polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ఒక రాకాసి పీత ఓ సర్పాన్ని మ్రింగాలని ప్రయత్నించింది. ఆ సర్పం సముద్రంలోకి తప్పించుకొనిపోగా జల ప్రళయం సంభవించి భూమినినంతా ముంచేసింది. బునన్ పూర్వీకులు ఉసాబేయ , షింకాన్ పర్వతాల పైకి చేరుకున్నారు. ప్రళయం తగ్గే వరకూ అక్కడే వుండి అడవి జంతువులను వేటాడుతూ జీవించసాగారు. ప్రళయం తగ్గిపోగా వారు క్రిందకొచ్చి నేలపాలైన తమ పంటలను చూచారు. కేవలం కొన్ని విత్తనాలు మాత్రమే మిగిలాయి. వారు విత్తనాలు నాటి మళ్ళీ పండిచుకున్నారు. జల ప్రళయం వల్ల పర్వతాలు, లోయలు ఏర్పడ్డాయి.
మరో నమ్మకం ప్రకారం అన్న చెల్లెలు చెక్క రోలు పై ఎక్కి జలప్రళయం భారినుండి తప్పించుకొని ఒక పర్వతానికి చేరారు. వారు పెళ్ళి చేసుకొని, పిల్లల్ని కని, కొండల నడుమ పాప్కాక్ అను గ్రామాన్ని స్థాపించారు.
బెనువా జకున్, మలై పెనున్సులా తెగల నమ్మకం ప్రకారం మనం నిలబడే నేల సముద్రాన్ని కప్పిన చర్మం. పూర్వం పిర్మాన్ అను డేవుడు తన చర్మాన్ని ఒలిచేసుకుని జల ప్రళయాన్ని సృష్టించాడు. పిర్మాన్ స్త్రీ పురుషులను సృష్టించి వారిని పులై అను చెక్కతో చేసిన ఓడలో పెట్టాడు. ఆ ఓడ కొట్టుకుంటూ వెళ్ళి ఒక ప్రాంతాం వద్ద ఆగింది. ఆ స్త్రీపురుషులు ఓడకు ఉన్న చిన్న ఖాళీద్వారా బయటకొచ్చి నేల పై అడుగుపెట్టారు. దేవుడు ఇంకా సూర్యుడిని సృష్టిచలేదు కనుక అక్కడ పగలు లేకుండా చీకటిగా ఉంది. వెలుగు వచ్చిన తరువాత వారు రోఢోడెండ్రాన్ పొదలను, సంబ అను గడ్డి జాతి మొక్కలను చూచారు. "ఎంత దారుణమైన స్థితిలో ఉన్నాం, పిల్లలు, మనుమలు లేకుండా?" అని అనుకున్నారు. వారిద్దరూ శారికంగా కలిశారు. కొంతకాలమైన తరువాత భార్య ఆమె కుడి మోకాలి నుండి మగ శిశువుకి, ఎడమ మోకాలినుండి ఆడా శిశువుకి జన్మనిచ్చింది. అందుకే ఒకే తల్లి కడుపున పుట్టిన పిల్లలమధ్య వివాహాలు నిషిద్ధం అని అంటారు. ఈ పుట్టిన శిశువులనుండే ఇప్పటి మానవాళి ఆవిర్భవించింది.
కెలంతాన్, మాలై పెనిన్సులా వారి ప్రకారం ఒక సున్నతి వేడుకకు హాజరైన జంతువులు దెబ్బలాడుకున్నాయి. ఏనుగుల మధ్య, దున్నపోతులమధ్య, మేకలమధ్య, కుక్కల మధ్య, పిల్లుల మధ్య పోరాటాలు జరుగుతున్నాయి. ఆ సమయంలో జలప్రళయం వచ్చింది. కొండపైకి ఎక్కిన ఇద్దరు ముగ్గురు ఊడిగీడులు తప్ప సమస్త మనుష్యులు నశించిపోయారు. సూర్య, చంద్ర, నక్షత్రాలు వెలుగు కోల్పోయి అంతా చీకటైపోయింది. తిరిగి వెలుగు వచ్చిన తర్వాత అంతా జలమయమైపోయింది. మనుష్యుల ఇళ్ళన్నీ నాశనమైపోయాయి.
ఇఫుగావొ, ఫిలిప్పియన్స్ ప్రజల ప్రకారం భయంకరమైన కరువు వచ్చి నదులన్నీ ఇంకిపోయాయి. పెద్దవారు నీళ్లకోసం భూమిని త్రవ్వాలనుకున్నారు. మూడు రోజులు త్రవ్విన తరువాత జలఊట పైకి ఉబికింది. దాంతో త్రవ్వేవారిలో చాలమంది మునిగిపోయారు. నీరు రావడంతో ప్రజలు సంబరం జరుపుకొంచుండగా తుఫాను సంభవించింది. అందరూ కొండలవైపు పరుగుతీశారు. జలప్రళయంలో అందరూ మరణించగా అముయావ్వొ , కలవితాన్ అను కొండలపై విగాన్ , బుగాన్ అను అన్నా-చెల్లెలు మాత్రమే మిగిలారు. జల ప్రళయం సమాప్తమైన తర్వాత విగాన్ తన సోదరి దగ్గరకి వెళ్ళాడు. మానవాళి నశించినందున, తిరిగి మానవాళి విస్తరించడానికి విగాన్ తన చెల్లెలు బుగాన్ తో రమించాడు. ఫలితంగా బుగాన్ ఒక శిశువుకు జన్మనిచ్చి నది ప్రవాహం వెంబడి సిగ్గుతో తన శిశువును తీసుకొని పరుగు తీసింది. మక్నాంగాన్ అను దేవుడు ఒక వృద్ధుడి రూపంలో దర్శనమిచ్చి ఆమెతో "నువ్వు, నీ సోదరుడు తిరిగి ప్రజలను సృష్టించాలి కనుక నీవు సిగ్గు పడుటలో అర్ధం లేదు" అని చెప్పాడు.
కైంగాన్, ఇఫుగావొ వారి ప్రకారం హడాగ్ అను ఆకాశ లోకం నుండి విగాన్ మొదటి కుమారుడైన కబిగాత్ భూలోకంలోకి కుక్కలతో అడుగుపెట్టాడు. ఆ సమయంలో భూమి బలపరుపుగా ఉంది. కుక్కలు అరచినా ప్రతిధ్వనులు వినపడకపోవడంవలన కబిగాత్ ఆలోచించి ఆకాశ లోకంలోకి వెళ్ళి పెద్ద వస్త్రాన్ని తీసుకొచ్చి నదులను సముద్రంలో కలవకుండా దానితో అడ్డుపెట్టాడు. హడాగ్ కు తిరిగి వెళ్ళి బొంగాబొంగ్ అను దేవుడితో తాను చేసింది చెప్పాడు. బొంగాబొంగ్ మూడు రోజులపాటూ జల ప్రళయాన్ని రప్పించి ఆపేశాడు. విగాన్ చెప్పిన విధంగా కబిగాత్ వరద ఆగిపోవడాన్ని నిర్మూలిచాడు. భూమిని ఆరబెట్టాలని ముంబా అన్ అను దేవుడిని పిలిచాడు బొంగాబొంగ్.
పిలిప్పీ దీవుల్లో దవవో జిల్లాకు చైందిన అట అను తెగ వారి నమ్మకం ప్రకారం జల ప్రళయం సంభవించి భూమినంతా ముంచేసింది. ఇద్దరు పురుషులు, ఒక స్త్రీ మాత్రమే తప్పించుకొన్నారు. ఒక గ్రద్ద వారిని స్వగ్రామంలో దింపడానికి వచ్చింది. ఒక పురుషుడు నిరాకరించగా, మరో పురుషుడు. ఆ స్త్రీ ఆ గ్రద్ద పై ఎక్కి వారి స్వగ్రామమైన మపుల కు చేరారు.
మండయ అను తెగలవారి నమ్మకం ప్రకారం జలప్రళయం సంభవించి అందరూ నశించారు ఒక్క గర్భిణీ తప్ప. ఆమె అనుకున్నట్టుగానే యుకాటన్ అను కుమారుడిని కన్నది. అతడు పెరిగి పెద్దవాడై తల్లినే పెళ్ళాడగా, వారి నుండి మండయ తెగలవారు ఆవిర్భవించారు.
పిలిప్పియన్ దీవుల్లో తింగుఇయన్ తెగల నమ్మకం ప్రకారం కబోనియన్ అను దేవుడు భూమిని జలప్రళయంలో ముంచేశారు. అగ్ని వెదురు గెడలో, రాయిలో, ఇనుములో దాగుంది. మనుష్యులు తర్వాత అగ్నిని ఎలా బయటకు తీయాలో నేర్చుకొన్నారు.
సుమత్ర దీవుల్లో బతక్ అను తెగల నమ్మకం ప్రకారం ఒకప్పుడు భూమి నాగ పడోహ అను భారీ సర్పం కొమ్ములపైన ఉంది. భూమి భారాన్ని మోయలేక ఆ సర్పం భూమిని సముద్రంలోకి విసిరేసింది. ఆ భూమిని అగాధం నుండి వెనక్కు తీసుకురావడానికి బతర గురు అను దేవుడు తన కుమార్తె అయిన పుతి-ఒర్ల-బులాన్ ని పంపుతాడు. ఆమె తెల్ల గుడ్లగూబను, కుక్కను తోడ్కొని క్రిందికి వచ్చింది. కాని వారికి ఎక్కడా విశ్రాంతి ప్రదేశం కనిపించలేదు. బతర గురు బకర్ర పర్వతాన్ని క్రింద పడేశాడు. అందులోనుండి సకల ప్రదేశాలు ఉద్భవించాయి. పుతి-ఒర్ల-బులాన్ కు ముగ్గురు కుమారులు, ముగ్గురు కుమార్తెలు ఉన్నారు. వీరినుండి మానవ జాతి ఉద్భవించింది. తరువాత భూమి సర్పం తల మీద పెట్టబడింది. అందుకు దేవుడికి సర్పానికి మధ్య నిరంతర శత్రుత్వం ఉండేది. బతర గురు తన కుమారుడైన లయాంగ్ మందిని పంపి ఆ సర్పం చేతులను, కాళ్ళను బంధింపజేశాడు. అయితే ఆ పాము విడిపించుకోవడానికి ప్రయత్నం చేస్తున్నప్పుడు భూమిని సముద్రంలో పడవేస్తే, భూమి బ్రద్దలైతే, మనుష్యులు స్వర్గానికి గాని, కాలుతున్న గంగాళం లో గాని పడవచ్చు. సూర్యుడు మన ప్రపంచానికి దగ్గరగా వచ్చి, అతని అగ్నిని గంగాళం అగ్నిలో జత చేసి, భౌతిక సృష్టిని లీనపర్చుకొంటాడు.
మరో కథ ప్రకారం భూమి అంతా పాపంతో నిండిపోయినప్పుడు దెబాత అను దేవుడు జలప్రళయాన్ని సృష్టించాడు. మనుష్యులలో మిగిలిన ఒక స్త్రీ పురుషుల జంట మాత్రం కొండపైన తలదాచుకొన్నారు. దారానికి ఒక మట్టి ముద్దను అంటించి క్రిందకు పంపాడు. ఆ దంపతులు ఆ మట్టిముద్ద పైకి ఎక్కారు. వారి సంతానం విస్తరించగా ఆ మట్టి ముద్ద పరిమాణం పెరిగి తిరిగి భూమిలా మారింది.
నియాస్, పడమర సుమత్ర వారి నమ్మకం ప్రకారం పర్వతాలు తమ తాము ఎవరు ఎత్తో అన్న విషయం మీద వాగ్వివాదమాడుకున్నాయి. చిరాకుతో బలుగ లువొమేవొన అను కొండల పూర్వీకుడు ఒక దువ్వెన సముద్రంలోకి విసిరి అలలు ఎగసేటట్లు చేశాడు. జల ప్రళయం ఒక్క రెండు మూడు పర్వతాలను తప్పించి, అన్నింటినీ ముంచేసింది. పాడి పశువులతో ఈ పర్వతాలపైకి తప్పించుకొన్న మనుష్యులు మాత్రమే రక్షించబడ్డారు.
ఎంగానో, పశ్చిమ సుమత్ర దీవి ప్రజల నమ్మకం ప్రకారం జలప్రళయంలో ద్వీపం మునిగిపోయింది. మనుష్యులంతా మరణించారు, ఒక్క స్త్రీ తప్ప. కారణం ఆమె జుత్తు ముండ్ల చెట్టుకు చిక్కుకొన్నది. జల ప్రళయం ఆగిపోయింది. ఆమె చెట్టు దిగి వచ్చి ఆకలిగొని, చేపలకోసం సముద్ర గట్టుకి వచ్చింది. అక్కడ ఎన్నో శవాలు కనిపించాయి. ఒక చేప అక్కడ తిరుగుతూ కనిపించింది. ఆమె చిన్న రాయి తీసుకొని దాన్ని కొట్టింది. ఆ రాయి ఒక శవానికి తగిలింది కాని ఆ చేప తప్పించుకొన్నది. ఆమె కొన్ని అడుగులు ముందుకు వెళ్ళగా ఒక మనుష్యుడు ఆమెకు ఎదురుపడటం చూచి ఆశ్చర్యపడింది. "ఎవరో నా మృత దేహాన్ని తట్టుట వలన లేచాను" అని ఆమెతో అతడు చెప్పాడు. అంతట వారిద్దరూ మిగిలిన వారందరినీ తట్టి లేపారు.
దుసున్, బ్రిటీష్ నార్త్ బొర్నియొ ప్రజల నమ్మకం ప్రకారం కంపాంగ్ తుడు అనే తెగలో కొందరు కంచె నిర్మించడం కోసం కర్రలను వెదకసాగారు. వారికి దారిలో పడిపోయివున్న పెద్ద చెట్టు కాండంలాంటిది ఒకటి కనిపించింది. వారు దానిని నరకడం ప్రారంభించగానే రక్తం బయటకు రాసాగింది. అంతట వారు అది సర్పం అని తెలుసుకున్నారు. దాన్ని చంపేసి చర్మం వలిచేశారు. వారు ఆ సర్పం ముక్కలను ఇళ్ళకు తీసుకెళ్ళి విందు ఏర్పాటు చేసుకొన్నారు, దాని చర్మంతో పెద్ద మద్దెల చేసుకొన్నారు. కాని మద్దెల నుండి ఎటువంటి శబ్దమూ రాలేదు. ఒక అర్ధరాత్రి ఆ మద్దెల నుండి "డక్ డక్ కగు" అను శబ్దాలు వచ్చాయి. అంతే, భారీ తుఫాను వచ్చి ఇళ్లను, మనుష్యులను తుడిచిపెట్టేసింది. కొంతమంది సముద్రంలో మునిగిపోగా, మరికొంత మంది వేరే ప్రాంతాల్లోకి తప్పించుకొన్నారు.
డ్యాక్, బోర్నియొ ప్రజల నమ్మకం ప్రకారం కొంతమంది స్త్రీలు వెదురు కొమ్మలను నరికి ఒక చోట పేరుస్తున్నారు. అయితే వెదురు గెడనుండి నరికిన చోట రక్తం రావడం వారు చూచారు. కొంతమంది పురుషులు ఆ వెదురు గెడను ఒక భారీ సర్పంగా గుర్తించి దానిని చంపి ఇంటికి తినడానికి తీసుకొనిపోయారు. సర్పం ముక్కలను వేపిస్తుండగా పెనంలోనుండి వింత శబ్దాలొచ్చాయి. అంతే భారీ వర్షం వచ్చి ఒక్క ఎత్తైన పర్వతం తప్ప సమస్తాన్ని కుంభవృష్టితో ముంచేసింది. ఒక స్త్రీ, కుక్క, ఎలుక, మరికొన్ని చిన్న జీవులు మాత్రమే బ్రతికాయి. భర్త లేని ఆమె వెచ్చగా ఉన్న ఒక తీగ క్రింద కుక్కను తలదాచుకున్నట్లు చూచింది. ఆ తీగను మరో చెట్టు కాండానికి రుద్దడం ద్వారా వెచ్చదనం వస్తుందని గ్రహించి, ఆ తీగను మరో చెట్టు కాండానికి రుద్ది అగ్ని పుట్టించింది. ఆ అగ్ని సహాయంతో ఆమె సింపాంగ్-ఇంపాంగ్ అను కుమారుడుకి జన్మనిచ్చింది. ఆ సగం మనిషియైన ఆ శిశువుకు ఒక కాలు, ఒక చేయి, ఒక కన్ను, ఒకే చెవి, ఒకే ముక్కు రంధ్రం, ఒకే చెంప ఉన్నాయి. తరువాత సింపాంగ్-ఇంపాంగ్ పండించిన ధాన్యాన్ని గాలి ఆత్మ తీసుకెళిపోయింది. సింపాంగ్-ఇంపాంగ్ నష్టపరిహారం అడుగగా గాలి ఆత్మ నిరాకరించాడు. చివరికి గాలి ఆత్మ సింపాంగ్-ఇంపాంగ్ కు పుట్టుకతో లేని అవయువాలను ఇచ్చాడు.
ట్రొ అనే వ్యక్తి కుండపోత వర్షం వచ్చినప్పుడు చెక్క రోకలి నుండి ఒక పడవను చేసుకొని అందులో భార్యను, కుక్కను, పందిని, పిల్లిని, కోడిని, ఇతర జంతువులను ఎక్కించుకొని నడపసాగాడు. వర్షం ఆగిపోయిన తర్వాత అతడు రాళ్లనుండి, దుంగలనుండి బహు భార్యలను పొందదలచి, కుటుంబాన్ని విస్తరించాడు. అతని కుటుంబమే డ్యాక్ తెగలకు పూర్వీకులైయ్యారు.
కుప్పగా పోసిన ధాన్యాన్ని ఆకాశం నుండి ఒక సర్పం చూచి అక్కడికి వచ్చి తినసాగింది. ప్రజలు అక్కడికి వచ్చి దాని తల నరికేశారు. మర్నాడు ఒకడు వచ్చి ఆ సర్పం యొక్క మాంసం తినసాగాడు. అంతే కుంభవృష్టి కురిసి, వరదగా మారింది. కొండలెక్కిన కొందరు తప్ప మిగిలినవారందరూ చనిపోయారు.
ఒట్ డనోం, డచ్ బోర్నియో ప్రజల ప్రకారం జల ప్రళయం వచ్చి చాలా మంది మునిగిపోయారు. కొంతమంది మాత్రమే పడవలు ఎక్కి ఒక పర్వతం చేరారు మూడు నెలలు ఆ పర్వతం పైన జల ప్రళయం సమాప్తమయ్యేవరకూ ఉన్నారు.
తొరాడ్జ, మధ్య సెలెబెస్ ప్రజల ప్రకారం జల ప్రళయం వచ్చి వవొం పెబాతొ అనే పర్వతం తప్ప సమస్తం మునిగిపోయింది. ఈ పర్వతం మీద లభించిన ఆల్చిప్పలు ఆధారాలుగా ఉన్నాయి. ఒక నిండు చూలాలు, ఒక సూడి ఎలుక దోనె ఎక్కి కుండ గరిటెని తెడ్డుగా ఉపయోగించి బయటపడ్డారు. వరద తగ్గుముఖం పట్టింది. ఆ స్త్రీ కూలిపోయిన చెట్టు కొమ్మలకు వ్రేలాడుతున్న వరిధాన్యపు కట్టను చూచింది. "నాకు కూడా ధాన్యాన్ని తినే హక్కు కావాలి. అప్పుడే నీకోసం ఆ కట్టను తీసుకొస్తాను" అని ఎలుక పలుకగా స్త్రీ అందుకు అంగీకరించింది. ఆ ఎలుక తీసుకు రావడానికి వెళ్ళింది. ఈలోగా ఆ స్త్రీ ఒక కుమారుడికి జన్మనిచ్చి, ఆ కుమారుడిని భర్తగా స్వీకరించి అతడిమూలంగా రెండవసారి ఒక కుమారుడిని, ఒక కుమార్తెను కన్నది. వీరు ప్రస్తుత మానవాళికి పూర్వీకులైయ్యారు.
చెలెబెస్, న్యూ గినియాకు మధ్య ఉన్న సెరం అనే ద్వీపంలో అల్ఫూర్ తెగలవారి ప్రకారం నొసేక్ అనే పర్వతం ఉంది. ఆ పర్వతానికి చెట్లతో వస్త్రాలుగా కప్పబడి ఉంది. ఆ చెట్ల ఆకులు యోని వలే ఉన్నాయి. జలప్రళయం సంభవించుట వలన ఆ పర్వతం ఎక్కిన ముగ్గురు పురుషులు మాత్రమే బ్రతికారు. ఆకులను ఉపయోగించి మరలా సంతానాన్ని వ్యాప్తి చేశారు.
ఇండొనేషియా దీవుల్లో తిమార్ దీవి ఒకటి. ఈ దీవికి నైరుతిలో రొట్టి అనే చిన్న దీవి ఉంది. ఇక్కడ వున్న ప్రజల నమ్మకం ప్రకారం లకిమోల అను పర్వతం తప్ప భూమి అంతా జల ప్రళయంలో మునిగిపోయింది. ఒక పురుషుడు, అతని భార్యా పిల్లలు ఆ కొండపై కొన్ని నెలల పాటూ తలదాచుకున్నారు. ఆ పర్వతం కూడా మునిగిపోతుండగా వారు సముద్రానికి శాంతించమని మొరపెట్టుకున్నారు. అప్పుడు సముద్రం వారి మొరకు స్పందిచి: "అలాగే శాంతిస్తాను, కాని నేను లెక్కపెట్టలేనన్ని వెండ్రుకలున్న జంతువుని నాకివ్వండి" అని అన్నది. అప్పుడు పురుషుడు ఒక పందిని, మేకను, కుక్కను, కోడిని ఆ సముద్రానికి ఇచ్చాడు. కాని సముద్ర లెక్కపెట్టగలిగినది కనుక ఫలితం లేకపోయింది. తరువాత పురుషుడు పిల్లిని ఇవ్వగా ఆ సముద్రం దాని వెండ్రుకలు లెక్కపెట్టలేక శాంతించింది. ఆ తరువాత ఓ సముద్రపు కాకి నీటిలో కొంత ఇసుకను చల్లింది. అంతట ఆ దంపతులు తమ పిల్లలతో పర్వతం దిగి తమ క్రొత్త ఇంటి కోసం వెళ్లారు. దేవుడు ఆ కాకితో "వెళ్ళు . మనుష్యులు పండించుకొని తినే ప్రతి విత్తనాన్నీ తీసుకు రా" అని ఆ కాకితో చెప్పాడు. ఆ ప్రకారంగా కాకి వాటిని తీసుకొచ్చింది.
ఫ్లోర్స్ అనే ఈస్ట్ ఇండియన్ ద్వీపంలో నగెస్ అను తెగలవారి ప్రకారం డూయ్ అనే పూర్వీకుడు జల ప్రళయం నుండి ఓడ సాయంతో రక్షింపబడ్డాడు. అతని సమాధి బొవా వై అను రాజధానిలో ఉంది.
అర్న్ హెం లాండ్, ఉత్తర టెరిటరీ, ఆస్ట్రేలియా వారి నమ్మకం ప్రకారం ఒక అక్క, ఒక చెల్లెలు తమ పిల్లలతో ఒక బావి వద్ద విశ్రాంతి తీసుకొంటున్నారు. పెద్ద సోదరి యొక్క బహిష్టు రక్తం బావిలోకి కారింది. ఈ రక్తం వాసన చూచిన యుర్లుంగ్గుర్ అను ఇంద్రధనస్సు సర్పం తన బావినుండి బయటకొచ్చింది. ఆ బావిలో నీరు కొంత తీసుకొని ఆకాశం వైపు చిమ్మి వర్షం తెప్పించింది. బావి నిండుతుండగా ఆ స్త్రీలు కంగారుగా వెళ్ళి ఇళ్ళు నిర్మించుకున్నారు. కాని ఆ స్త్రీలను ఈ సర్పం నిద్రింపజేసి, వారిని పిల్లలను మ్రింగేసింది. ఆ సర్పం మబ్బులంత ఎత్తులో నిటారుగా నిలబడటంతో నీటి మట్టం అంత ఎత్తు పెరిగింది. అది క్రిందకు వాలగా నీటిమట్టం కూడా పడిపోయింది, నేల ఆరిపోయింది.
ఇద్దరు అనాథలు విరిలి అప్ అను బాధ్యత తీసుకోని వ్యక్తి సంరక్షణలోకి తీసుకోబడ్డారు. వారు విపరీతమైన ఆకలిగొనగా, ఇంద్రధనస్సు సర్పం వచ్చి వరద బీభత్సాన్ని సృష్టించింది. విరిలి అప్ తప్పించుకొనగా పిల్లలు మునిగిపోయారు.
మాంగ్, గౌల్బర్న్ దీవులు, ఆర్నహెం లాండ్ ప్రజల నమ్మకం ప్రకారం ప్రజలు చేపలను పంచుకొంటూ ఒక కాకికి నాసిరకం చేపలను ఇచ్చారు. ఆగ్రహించిన కాకి ఒక పెద్ద చెట్టుని నరకగా అది సెలయేరుకి అడ్డంగా పడింది. చెట్టుపై కూర్చొని "వాగ్ వాగ్" అని కాకి కూయగా అ సెలయేరు వెడల్పు పెరిగి ఆ ద్వీపాన్ని రెండుగా చీల్చింది. ఆ కాకి మరో పక్షి రూపం దాల్చుకొని ప్రజల వైపు ఎగిరింది. చెట్టుకి తాకిన నీరు ఎగసిపడసాగింది. దాంతో సెలయేరు ఒడ్డున ఉన్న ప్రజలందరూ మునిగిపోయారు. ఇది చూచిన ఒక అడవి తొండ తన భార్య కొరకు దక్షిణపు ద్వీపం వైపు ఈదింది. కాని అది మధ్య మార్గంలో మునిగిపోయి సెలయేరు రాయిగా మారిపోయింది.
గన్వింగ్గు ప్రజల నమ్మకం ప్రకారం గల్బిన్ అనే స్త్రీ ఒక సర్పాన్ని చంపి దాన్ని ఉడికిస్తూ పడుకుంది. భూగర్భంలో ఉన్న తల్లి సర్పం నీటిని బయటకు తన్ని ఆ స్త్రీని ముంచివేసి ఆరగించింది. తరువాత ఆ స్త్రీ ఎముకలను వాంతిచేసుకొంది. ఆ ఎముకలు రాయిగా మారింది.
ఒకప్పుడు ఆదిమానవులు నడిసముద్రంలో ఉండేవారు. అజ్ఞానంతో కొంతమంది మార్ అనే ప్రమాదకరమైన డ్రీమింగ్ రాయిని తట్టారు. వారు ఇంటికి వెళ్ళిన తర్వాత చాలా సేపు వర్షం పడింది. మంచి నీరు వారి వెంబడి వచ్చింది. భయంతో వారు ఆ నీటిలో ఈది ఆరిన నేలకోసం వెదకసాగిరి. అక్కడ అరాగలది అనే రాయితప్ప ఎంకేమీ లేదు. కాని అరాగలది అనేది నిజమైన రాయి కాదు. సర్పము నీటి అలలను మనుషులపై ఎత్తింది, ఉప్పునీటిని మూత్రంగా పోసింది. సర్పము అందరినీ మ్రింగివేసి వారి ఎముకలను వాంతి చేసుకొంది. ఆ ఆది మానవులందరూ రాళ్ళైపోయారు. అందుకే అరగాడి రాయి వద్దకు ఎవరూ వెళ్ళరు.
ఒక అనాథ బాలుడు తన తోటి కులస్తులచే తృణీకరింపబడి ఏడుస్తున్నాడు. వేటకు వెళ్ళి తిరిగివచ్చిన అతని సోదరుడు కులస్తులవద్దకు వెళ్ళి "నా తమ్ముడి కొరకు నేను చింతిస్తున్నాను. మిమ్మలందరినీ చంపేస్తాను" అని ఇంద్రధనస్సు గ్రుడ్డులను పగులగొట్టగా, వాటిలోంచి నీరు ఉబికి విస్తరించింది. అతడు తన తమ్ముడిని తీసుకువెళ్ళి కొండపైకి వెళ్ళాడు. తరువాత వారు ఆ కొండపై రాళ్ళుగా మారారు.
కొందరు ఉత్తర దిక్కునుండి వచ్చి న్యలైడ్జ్ అనే వేడుకలో నాట్యం చేశారు. అది జరుగుచుండగా ఒక బాలిక చెట్టు ఎక్కి అరవసాగింది, ఒక బాలుడు ఏడవసాగాడు. అంతే నీరు భూమిలోంచి బయటకు ఉబికింది. వారందరూ తప్పించుకోలేక నీటిలో మునిగిపోయారు. అనే ఇంద్రధనస్సు సర్పం అందరినీ మ్రింగేసింది. ఆ ప్రదేశం గాల్బరాయ. అది ఇప్పటికీ చర్చగానే ఉంటుంది.
ఒక కల్లుగీతగాడు తేనె తెరల వేటకైవెళ్ళాడు. సరైనవి దొరకక డ్జంగ్ పాం చెట్టుని తిన్నాడు. తేనెటీగలు "గు గు" అని మాట్లాడుకోవడం విన్నాడు. అతడు ఇతరులవద్దకు పరుగెత్తి తాను తెలియకుండా చేసిన ప గురించి చెప్పాడు. వారు చెట్టుని కాల్చివేయాలని చూశారు. కాని అందులోంచి నీరు బయటకు ఉబికింది. ఒక బాలిక కొండపైకి వెళ్ళి హెచ్చరించింది. ఇతరులు మంబదెరి చెట్టు ఎక్కారు కాని అది కూడా పడిపోయింది. ఆ బాలిక రాయిగా మారింది.
ఇద్దరు వ్యక్తులు స్వప్న సమయంలో నడుస్తున్నారు. అందులో ఒకడు నీరసించి పడిపోయాడు. వురాల్ అనే పక్షి వచ్చింది. రెండవ వాడు గ్రహించి - " ' , ." అని అన్నాడు. ఆ రాత్రి పక్షి నీరసించిన వాడిని పొడిచి చంపింది. నీరు బయటకు ఉబికి అతనిని తాకింది. రెండవాడు తప్పించుకొనే ప్రయత్నం చేశాడు. కాని ఆ పక్షితో సహా ఆ ఇద్దరూ గొయ్యిలో పడిపోయి కలలోకి వచ్చారు.
గుమైడ్జ్ ప్రజల నమ్మకం ప్రకారం తుఫాను వచ్చే సమయంలో ఇద్దరు అక్కా చెళ్ళెళ్ళు సముద్ర గట్టు పై ఆల్చిప్పలు పోగుచేస్తున్నారు. అనే పురుష ఆత్మ చెల్లెలిని పట్టుకొని ఆమెతో సంభోగించడానికి ప్రయత్నిస్తుండగా అక్క వచ్చి అతడిని చెట్టు కొమ్మతో కొట్టింది. అతడు ఆమెను గుడారం వద్దకు తీసుకొనిపోయి, అచట ఒక మంట వేసి, ఆమెతో మళ్ళీ సంభోగించడానికి ప్రయత్నించి అనుకోకుండా ఆమె యోనిలో వక్క గింజలను కొట్టే రాయిని కనుగొన్నాడు. దాన్ని కర్రతో తీసివేసి, తరువాత ఆమెతో సులభంగా సంభోగించాడు. కార్యం పూర్తయిన తర్వాత బాధితురాలు తుమ్మెదగా మారి ఆమె భర్త వద్దకు వెళ్ళింది. యోనిలో రాయి లేకుండుట చూచిన భర్త కాల్చిన కర్రను ఆమె యోనిలోకి దూర్చి ఆమెను చంపాడు. మర్నాడు ఆమె అక్కకు ఈ విషయం తెలిసి మరో స్త్రీతో కలిసి అతడిని కొట్టి దూరంగా తరిమేశారు. అతడు మరణించి పాలబెరడు చెట్టుగా మారిపోయాడు. స్త్రీలు ఏడవగా భారీ వర్షము కొన్ని వారాలపాటూ వచ్చింది. వారు పడవలను తయారుచేసుకున్నారు. నేలపై పడిన నీరు వారిని సముద్రంలోకి త్రోసివేసింది. ఆప్పుడు వారు వారి యోనుల్లో ఉన్న రాళ్ళను పోగొట్టుకొన్నారు. వారి ఏడుపు ఇప్పటికీ వినబడుతూవుంటుంది.
మంగర్, అర్ణెం ఐలాండ్ ప్రజల నమ్మకం ప్రకారం ఒక కాకి ఇద్దరు మనుషులతో వాగ్వివాదానికి దిగింది. దీనికి కారణం కాకి వల్ల అనుకోకుండా ఆకుపచ్చని చీమలు వారు తెచ్చుకొన్న చేపలను పట్టుకోవడమే. కాకి వారితో పోరాడి గెలిచింది. అది తన సమూహం దగ్గరకు వెళ్ళింది. ఇద్దరు మనుషులు కాకులు వేడుక జరుపుకోవడం చూశారు. అందరూ పడుకున్నప్పుడు కాకి ఒక చెట్టు కొమ్మను నరికింది. అది వారిద్దరి మీద పడగా మరణించారు. తర్వాత కాకి ఒక తేనె సంచె తెచ్చి క్రింది గుమ్మరించింది. ఆ తేనె వరదగా మారింది. అప్పుడు అందరు మనుషులూ పక్షులైపోయారు.
ప్రజల నమ్మకం ప్రకారం ఒరాంబ అను ప్రళయం వచ్చినప్పుడు గుమన అను ఓడ నొవాహును, ప్రజలను, జీవజాలమును తీసుకు వెళ్తుండగా అది దక్షిణమువైపు కొట్టుకువచ్చి అను నేడు కనిపించే డెక్కన్ ప్రదేశంలో ఆగింది.
చెన్నమనేని రాజేశ్వర్‌రావు పదమూడేండ్ల ప్రాయంలోనే సిరిసిల్లలో జరిగిన నాలుగో ఆంధ్రమహాసభలకు స్వచ్ఛంద సేవకులుగా హాజరయ్యాడు. ఆయన స్కాలర్స్‌ డిబేటింగ్‌ సొసైటీ పేరుతో స్థాపించిన సంఘానికి కార్యదర్శిగా రాజకీయ జీవితం ప్రారంభించాడు. రాజేశ్వర్‌రావు క్విట్‌ ఇండియా ఉద్యమానికి మద్దతుగా విద్యార్థులను సమీకరించాడు. ఆయన 1947 నాటికి అఖిల భారత విద్యార్థి సంఘ నాయకుడిగా ఎదిగి 1951లో కమ్యూనిస్టు ఉద్యమం సాగుతున్న సమయంలో రావినారాయణరెడ్డితో పాటుగా రాజేశ్వర్‌రావును పోలీసులు అరెస్టు చేశారు.
ఇతని సోదరుడు చెన్నమనేని విద్యాసాగర్ రావు భారతీయ జనతా పార్టికి చెందిన ప్రముఖుడు, కేంద్ర మంత్రిగా పనిచేశారు, ప్రస్తుతం మహారాష్ట్ర గవర్నరుగా యున్నారు. మరో సోదరుడు చెన్నమనేని హన్మంతరావు జాతీయస్థాయిలో పేరుపొందిన ఆర్థికవేత్త. రాజేశ్వరరావు కుమారుడు చెన్నమెనేని రమేష్ బాబు ప్ వేములవాడ నియోజకవర్గం శాసనభ్యులుగా పనిచేసాడు. రాజేశ్వరరావు చిన్న కుమారుడు చెన్నమనేని వికాస్ వైద్యరంగంలో రేడియాలజిస్ట్‌గా పేరుపొందాడు.
చెన్నమనేని రాజేశ్వరరావు, తెలంగాణ సాయుధ పోరాట యోధుడు, సీనియర్ రాజకీయ నాయకుడు, సిరిసిల్ల మాజీ శాసనసభ్యుడు. రాజేశ్వరరావు ఆరు సార్లు శాసనసభ్యులుగా గెలిశారు. 1957లో మొదటిసారి శాసనసభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. సిరిసిల్ల నియోజకవర్గం నుంచి ఐదు సార్లు, మెట్‌పల్లి నుంచి ఓ సారి ఎమ్మెల్యేగా గెలుపొందారు.ఇతని స్వస్థలం కరీంనగర్ జిల్లా వేములవాడ మండలం మారుపాక గ్రామం. రాజేశ్వరరావు రాజకీయ జీవితం సీపీఐ పార్టీతో ప్రారంభమైంది.
సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.మంగళగిరి మండలం లోని కురగల్లు దాని పరిధిలోని హామ్లెట్స్, కృష్ణాయపాలెం. నవులూరు దాని పరిధిలోని హామ్లెట్స్, నిడమర్రు, యర్రబాలెం, బేతపూడి గ్రామాలు ఉన్నాయి.
డాన్ బాస్కో ఉన్నత పాఠశాల:- ఈ పాఠశాల విద్యార్థి, డి.రాజు, 2014, సెప్టెంబరు-23న పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలోని గోపన్నపాలెంలో జరిగిన రాష్ట్రస్థాయి వాలీబాల్ పోటీలలో గుంటూరు జిల్లా జట్టు తరఫున పాల్గొనగా, జిల్లా జట్టు ద్వితీయస్థానంలో నిలిచింది. ఈ పోటీలలో ప్రతిభ కనబరచిన డి.రాజు, త్వరలో జరిగే జాతీయస్థాయి వాలీబాల్ జట్టుకి ఎంపికైనాడు.
శ్రీ విశ్వేశ్వరస్వామి ఆలయం:- ఈ ఆలయ ఆవరణలో, గ్రామస్థుల సహకారంతో నిర్మించిన కల్యాణమండపాన్ని, 2014,డిసెంబరు-11వ తేదీ గురువారం నాడు ప్రారంభించారు.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో బొడ్డు వెంకటప్పయ్య, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు. ఆకుల వెంకట బిక్ష్యం ఈ ఊరి మొదటి సర్పంచ్
బహుమతి కథ -2 (2013 సంవత్సరంలో రంజని - నందివాడ భీమారావు, రంజని - రాయప్రోలు రామకృష్ణయ్య కథల పోటీల్లో బహమతి పొందిన కథల సంకలనం)
వెండి వెలుగులు (రంజని కుందుర్తి అవార్డుకు పాతికేళ్లు నిండిన సందర్భంగా ప్రత్యేక వ్యాసాల సంకలనం, 2008 లో రంజని కుందుర్తి అవార్డు అందుకున్న కవితల సంకలనం)
రజత రంజని (వందేళ్ల తెలుగు సాహిత్యాన్ని సమగ్రంగా సమీక్షిస్తూ నలభై మంది రచయితలు రాసిన విశిష్ట వ్యాస సంకలనం - రంజని రజతోత్సవ కానుక)
ఇది తన కార్యక్రమాల ద్వారా హైదరాబాద్‌లోని అకౌంటెంట్స్ జనరల్ కార్యాలయాల అధికారులను, ఉద్యోగులను అలరించడమే కాదు, తెలుగు గురించి భారతీయ తనిఖీ, లెక్కల శాఖ అధికారులలో అవగాహన కల్పించింది. ఈ సంస్థ తన కార్యకలాపాల ద్వారా వేలాదిమంది కవులు, రచయితలు, సాహిత్య ప్రేమికులను మానసికంగా ప్రేరేపించింది; సమావేశాలు, చర్చలు ఏర్పాటు చేసి సాహిత్య పోకడల నాణ్యతను పెంచింది; కార్యాలయంలోని రచయితలు, కవుల ద్వారా వేదికను విస్తరించింది; చేపట్టిన కార్యకలాపాలన్నింటిలో నాణ్యతా ప్రమాణాలను అమలు చేసింది. పోటీలను నిర్వహించి అవార్డులను ప్రకటించి యోగ్యత కలిగినవారికి అవార్డులు అందించడం వంటి కార్యక్రమాలను నిర్వహించింది.
రంజని తెలుగు సాహితి సమితి తెలుగు సాహిత్యం కోసం కృషి చేస్తున్న లాబాపేక్ష లేని సాహితీ సంస్థ. ఇధి 1961 లో ప్రారంభమైంది. హైదరాబాదులోని అకౌంటెంట్ జనరల్ ఆఫీసులోని ఉద్యోగులు మాత్రమే దీనిలో సభ్యులైనా సాహితీ సేవలో మాత్రం సాహితీమిత్రులందరినీ కలుపుకుంటుంది. ఈ సంస్థ పుస్తక / పత్రికా ప్రచురణ, సాహితీ కార్యక్రమాల నిర్వహణ, వచన కవితలు, పద్యకవితలు, కథల పోటీల నిర్వహణ, యువ సాహితీ వేత్తలకు ప్రోత్సాహం వంటి కార్యక్రమాలను చేస్తుంది. 1961 సెప్టెంబరు 22న రచయితల సభ ఏర్పాటు చేసి “ రంజని ” ఆవిర్భావానికి నాంది పలికారు. ఆ రోజు ఇసుకపల్లి దక్షిణామూర్తి సమావేశకర్తగా పదకొండు మందిసభ్యుల సంఘం ఏర్పడింది.
"మీ చుట్టూ ఉన్న చీకటిని శపించవద్దు, ఒక దీపం ఎంత చిన్నదైనా వెలిగించండి." ఈ సాంప్రదాయ సామెత ప్రకారం 1961 లో హైదరాబాద్‌లోని అకౌంటెంట్ జనరల్ కార్యాలయంలో పనిచేస్తున్నకొంతమంది ఉద్యోగులకు ఈ ఆలోచన వచ్చింది. వారు తెలుగు సాహిత్య రంగం అభివృద్ధి ధ్యేయంగా కొన్ని వారాల వ్యవధిలో రచయితల సమావేశం ఏర్పాటు చేసారు. "రంజని" పేరిట కొత్త సాహిత్య సమాజాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి ఆ సమావేశంలో నిర్ణయం తీసుకున్నారు. 1961లో వెలిగించిన చిన్న దీపం ఇప్పుడు సాహితీ సౌరభాలను వెదజల్లుతూ ఉంది.
జ్ఞానపీఠ్ పొందిన మన విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, ఆచార్య సి.నారాయణ రెడ్డి, రావూరి భరద్వాజలు రంజని పలు కార్యక్రమాల్లో పాల్గొన్నారు. ఇంకా అప్పటి ఫస్ట్ లేడీ శ్రీమతి వి.వి.గిరి, సచ్చిదానంద రౌత్రాయ్ , జయకాంతన్ , హరీంధ్రనాథ్ చటోపాధ్యయ , హరిభజన్ సింగ్ , దేవవ్రత్ దాస్ రంజని వేదికనుంచి ప్రసంగించారు.
50 ఏళ్లకు పైగా రంజని చరిత్రలో ఎందరో సాహితీ వేత్తలు, కవులు, విమర్శకులు, కథారచయితలు, ఉపన్యాసకులు, కులపతులు, సంగీత విశారదులు, జ్ఞానపీఠ్, కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ బహుమతి గ్రహీతలు ఉన్నారు.
ఎప్పటికప్పుడు ఉత్తమసాహిత్యాన్ని క్రోడీకరించి తరుచూ సంకలనాలు, గ్రంథాలు, పుస్తకాల రూపంలో విడుదల చేస్తూ ఉంటుంది. రంజని ప్రచురణల్లో ముఖ్యమైనవి:
ఇక తెలుగువారిలో రంజని వేదిక మీద ఆసీనులు కాని ప్రముఖ సాహితీవేత్తలు ఎవరూలేరు. నాటి చెళ్లపిళ్ల వారి నుంచి నేటి భారవి వరకు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి బజార్‌హథ్నూర్‌లో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల బజార్‌హథ్నూర్‌లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఇచ్చోడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఆదిలాబాద్లో ఉన్నాయి.
భూటాయి , తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఆదిలాబాద్ జిల్లా, బజార్‌హథ్నూర్‌ మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన బజార్‌హథ్నూర్‌ నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఆదిలాబాద్ నుండి 50 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు, ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
గ్రామంలో4 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు, ఇద్దరు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.
ఈ రూపకంలోని విశిష్టత సాటిలేని ఘటనా చాతుర్యం. ఒక బ్రాహ్మణ కుటుంబం తమ బంధువులింట శుభకార్యానికి అరణ్యమార్గం ద్వారా వెడుతూండగా వెనకనుంచి రాక్షసుడు ఘటోత్కచుడు తరుముకు వచ్చి తన తల్లి ఉపవాసానంతరభోజనార్ధం వారిలో ఒకరిని రమ్మంటాడు. బ్రాహ్మణ కుటుంబం దుఃఖించి తుదకు మధ్యకుమారుణ్ణి ఇచ్చి వేయడానికి ఒప్పుకుంది. ఆ మధ్యముడు రాక్షసుని సెలవు తీసుకొని మంచినీళ్ళు తాగడానికి చెరువుకు వెళ్ళాడు. ఆలస్యం భరించలేక రాక్షసుడు మధ్యమా, మధ్యమా అని ఎలుగెత్తి అరవగా పక్క అడవిలో వ్యాయామసాధన చేస్తున్న కుంతీసుత మధ్యముడు భీముడు అక్కడికి వచ్చి "నాతో ఏమి పని" అంటాడు. భీముణ్ణి చూచిన బ్రాహ్మణుడు తన ఆపద చెబుతాడు. భీమ ఘటోత్కచులకు ఘర్షణ పెరిగి యుద్ధం జరుగుతుంది. బ్రాహ్మణ రక్షణార్ధం తుదకు భీముడు రాక్షసుడితో వెడతాడు. హిడింబ భీముణ్ణి చూసి నవ్వుకొని కొడుకుని ఆతనికి నమస్కరించమని చెబుతుంది. వాడు తెల్లబోగా విప్పిచెబుతుంది. భీముడాశ్చర్యపడగా సవిలాసంతొ చెవిలో చెబుతుంది. ఆమెపన్నుగడకు ప్రాణేశ్వరుడు ముదితుడై రాక్షసులకుకూడా హృదయం ఉంది అనుకుంటాడు. విప్రకుటుంబం సురక్షిత మవుతుంది.
శ్రీకృష్ణుడు రాయబారానకి వచ్చినట్టు తెలిసింది. భారతరాజు ధుర్యోధనుడు బంధుమిత్ర సామంతాదులతో ఒక సభ ఏర్పాటుచేసాడు. మంత్ర శాలముఖద్వారంలో అతడు ఆప్తులకు చూపిన స్వాగతం అతని సమయజ్ఞతకు బలీయమైన నిదర్శనం.ఆస్వాగతంలో నిశిత వ్యగ్యం ఉంది. ద్రోణాచార్యుడు కూర్మాసనం చూపాడు.యుద్ధ ప్రయత్నంలో ఆయనస్థితి అదన్నమాట. భీష్ముడు నకు సింహాసనం. రాబోయే సర్వసైన్యాధిపత్యానికి నాంది. శకునికి చర్మాసనం . అతని క్రౌర్యానికి, పట్టుదలకి అది బహుమానం. వైకర్ణ వర్షదేవులకు ఏవో సాధారణాసనాలు. పేరు లేదు. కృష్ణుడు ప్రవేశించేదాకా ధుర్యోధనుడే రంగమంతా శతరూపాలు ధరించి కనబడతాడు. వాసుదేవుడు దూతగా సభాస్థలికి వచ్చినప్పుడు ఎవ్వరు ప్రత్త్యుత్థానం చెయ్యరాదని కట్టడిచేసి తప్పినవారికి పండ్రెండుబారువుల బంగారం అపరాధం అన్నాడు. తాను లేవకుండా ఉండాడానికి చిత్రపటంగా వ్రాయించిన ద్రౌపది అపరాధాభావం చూస్తూ ఉంటాడు.
కవికి కర్ణుడు యందు ఎంత గౌరవమున్నదీ ఈపేరువల్ల తెలుస్తుంది. అతని యుద్ధావరణ సమయంలో ఎన్ని బరువులు అతన్ని కుంగదీసినవో కవి ఈరూపకంలో అఖండసానుభూతితో చిత్రించాడు.శల్యుడు నడిపే రథమెక్కి ప్రకృతిగంభీరుడు కర్ణుడు తనలో తాననుకుంటాడు.మనస్సు తేలికపడడానికి తన అస్త్రవిద్యా విషాధకథ శాల్యుడికి చెప్పి కొంత ఊరటపడి, తన అస్త్రాలవైపు చూచి శక్తి తప్పినవని తెలుసుకొని నిరుత్సాహములైన గుర్రాలను, ఏనుగులను చూచి - "మరణిస్తే స్వర్గం; బతికితే కీర్తి; రెండు ఇష్టమే; యుద్ధం ఎప్పుడు నిష్పలం కాద; పోనీ రథం" అని గుండె రాయిచేసుకొని మహావీరుడిగా ముందుకు నడిచాడు. ఇక్కడనుంచి రుపకం సంఘటనతో బిగిసి కర్ణుని ఉదారధర్మదీక్షులకు మెరుగులుపెట్టి ఠీవిగా నడచి ముగుస్తుంది.ఈరూపకంలో కవి చూపిన మనస్తత్వనిరూపణం ఎన్నదగినది.