polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
హస్తగిరి పైకప్పుపై చివరి విజయనగర సామ్రాజ్యం కుడ్యచిత్రాలు ఉన్నాయి. ఆలయంలోని మరో ముఖ్యమైన విశేషాలు గర్భగుడిపై అందంగా చెక్కబడిన బల్లులు, బంగారంతో పూత పూయబడ్డాయి.వరదరాజ స్వామి గర్భాలయంపై ఉన్న విమానాన్ని పుణ్యకోటి విమానం అని, పెరుందేవి తాయార్ గుడిపై ఉన్న విమానాన్ని కళ్యాణ కోటి విమానం అని అంటారు.
మూడవ ఆవరణలో పెరుందేవి తాయార్ దేవి మందిరం ఉంది. ప్రధాన పెరుమాళ్ ఆలయాన్ని సందర్శించే ముందు భక్తులు ముందుగా ఆలయాన్ని సందర్శించడం ఆచారం. 1532లో విజయనగర సామ్రాజ్యానికి చెందిన అచ్యుతరాయల వేడుక కోసం నిర్మించబడిన తులాబార మండపాలు అని పిలువబడే నాలుగు చిన్న స్తంభాల మందిరాలు ఉన్నాయి.
రాఘవ అయ్యంగార్ తన రచన శాసన తమిళ కవి సరితంలో పేర్కొన్నట్లుగా, ఆలయం వద్ద ఉన్న శాసనం సా.శ. 1271-1272 సమయంలో తిరుక్కురల్‌కు తన వ్యాఖ్యానాన్ని వ్రాసిన పరిమేలల్హగర్ ఉలగలంద పెరుమాళ్ ఆలయ పూజారుల వంశానికి చెందినవాడని సూచిస్తుంది.
దిగువ రెండవ ఆవరణలో నాలుగు మందిరాలు ఉన్నాయి. వాటిలో ముఖ్యమైంది మలయాళ నాచియార్ , బహుశా 14వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో చేర రాజుల కాలంలో నిర్మించబడింది. రెండవ ఆవరణలో ఆళ్వార్లు, రామానుజుల చిత్రాలు ఉన్నాయి.
ఈ గరుడసేవను గూర్చిన ఒక శ్లోకం ఉంది. వేగవతీ నదీ తీర ఉత్తర భాగాన పుణ్యకోటి విమాన మద్యన సర్వప్రాణులకు వరప్రదుడైన శ్రీహరి స్వయముగా వెలసిఉన్నాడని పెద్దలు త్రికాలములందు ఈ స్వామిని కీర్తించుచున్నారు.
భగవద్రామానుజుల వారి కోరికపై వీరు వరదరాజస్వామిని ప్రార్థించి వారి వలన తాము వినిన ఆరు వార్తలను ఎంబెరుమానార్లకు తెలియజేసారు. వీనినే షడ్వార్తలందురు. అవి,.
ఉపగ్రహంబరువు 694కిలోలు.ఉపగ్రహం సమాచారాన్ని పంపించు నిర్దేశించిన జీవిత కాలం 5 సంవత్సరాలు.ఉపగ్రహంయొక్క ఆన్‌బోర్డ్ పవర్ 930 .ఉపగ్రహ పెరిజీ 629 కిలోమీటర్లు, అపోజీ 651 కిలోమీటర్లు. వాలుతలం 97.89 డిగ్రీలు.ఆవర్తన కాలం 97.38 నిమిషాలు. ఈ ఉపగ్రహంలో ఒక పాన్ క్రోమాటిక్ కెమారాను అమర్చారు. ఉపగ్రహంలో అమర్చిన పాన్‌క్రోమాటిక్ కెమరా విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటం యొక్క కనిపించే ప్రాంతంలో భూమియొక్క నలుపు, తెలుపు చిత్రాలు చిత్రికరించగలదు.కెమరా తరంగపొడవు 0.5 – 0.85 మైక్రో మీటర్లు, రెజల్యుసన్ 1 మీటరుకన్న తక్కువ.కార్టోశాట్-2 ఉపగ్రహం 26 డిగ్రీల కోణంలో అటు ఇటు తిరుగలదు.ఈ ఉపగ్రహ ప్రదక్షిణలను, పనితీరును బెంగలూరు లోఉన్న స్పేస్ క్రాఫ్ట్ కంట్రోల్ కేంద్రము, దానితో నెట్‌వర్క్ అనుబంధమున్నలక్నో, మారిటస్, రష్యాలోని బేర్ స్లాక్, ఇండోనేషియా లోని భయాక్, నార్వే లోని స్వల్బార్డ్ నెట్‌వర్కు కేంద్రాల సహకారంతో పర్యవేక్షణచేస్తుంది
కార్టోశాట్-2 ఉపగ్రహం భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ ఇస్రో ప్రయోగించిన భూస్వరూపఅధ్యాయన ఉపగ్రహం.ముఖ్యంగా భారతదేశం యొక్క భూభాగాల పటచిత్రణ/రూపకల్పనకై నిర్దేశించి ప్రయోగించిన ఉపగ్రహం.ఇస్రో రూపొందించిన కార్టోశాట్ ఉపగ్రహాల శ్రేణిలో ఇది నాల్గవ ఉపగ్రహం. ఈ ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షములో సూర్యసమస్థితి కక్ష్య లో కనిష్ఠఎత్తు భూకక్ష్యలో తిరిగేలా ప్రవేశ పెట్టారు. ఈ ఉపగ్రహం ఇస్రోవారు ఇండియన్ రిమోట్ సెన్సింగ్ శాటిలైట్‌శ్రేణి క్రింద నిర్మించిన 17 వ ఉపగ్రహం. ఈ ఉపగ్రహాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని నెల్లూరు జిల్లాకు చెందిన శ్రీహరికోట లోఉ న్నటువంటి సతీష్ థావన్ మొదటి లాంచ్ ప్యాడ్ నుండి 12జులై సోమవారం, 2010 న అంతరిక్షములోకి పంపారు. ఈ ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షములో కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టుటకై శ్రేణికి చెందిన –15అను ఉపగ్రహ వాహక నౌకను ఉపయోగించారు.
ఈ ఉపగ్రహంతోపాటు,116 కిలోల బరువుఉన్న అల్జేరియాన్ ఉపగ్రహాన్ని, కెనడా, స్విట్జర్లాండ్‌కు చెందిన ఒక్కొక్క నానో ఉపగ్రహాన్ని, అను పికో ఉపగ్రహాన్ని కుడా ఏకకాలంలో అంతరిక్షములో నిర్దేశించిన కక్ష్యలో విజయ వంతంగా ప్రవేశపెట్టారు.
కోబాల్ట్ కార్బొనేట్ ఘన పదార్థం. నిర్జల కోబాల్ట్ కార్బొనేట్ ఎరుపు/పింకురంగులో స్పటికములుగా ఉండును.అర్ద్రకోబాల్ట్ కార్బొనేట్ వైలెట్, పింకు గులో ఉండును. ఈ సంయోగ పదార్థం యొక్క ఆణుభారం 118.94గ్రాములు/మోల్. కోబాల్ట్ కార్బొనేట్ యొక్క సాంద్రత 4.13గ్రాములు/సెం.మీ3.నిర్జల కోబాల్ట్ కార్బొనేట్ ద్రవీకరణ ఉష్ణోగ్రత 427 , కాని ద్రవికరణ కన్నాముందే కోబాల్ట్ ఆక్సైడుగా వియోగంచెందును. జలయుత కోబాల్ట్ కార్బొనేట్ 140 వద్ద వియోగం చెందును. కోబాల్ట్ కార్బొనేట్ వక్రీభవన సూచిక 1.855
కోబాల్ట్‌యుత సల్ఫేటులను సోడియం బైకార్బొనేటుటో కలిపి వేడిచెయ్యడం వలన కోబాల్ట్ కార్బొనేట్ ఏర్పడును.ఏర్పడిన కార్బోనేటును కాల్సినింగు చెయ్యుదురు.
ఏర్పడిన 34 అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద పరివర్తింప బడుతుంది. ఎక్కువ పరివర్తక లోహకార్బోనేటులవలె, కోబాల్ట్ కార్బొనేట్ కూడా నీటిలో కరుగదు.కాని ఖనిజ ఆమ్లాల వలన చర్యకు లోనగును.
కోబాల్ట్ కార్బొనేట్ఒక రసాయన సమ్మేళనం. ఇది ఒక అకర్బన రసాయన సంయోగపదార్థం. కోబాల్ట్, కర్బనం, ఆక్సిజన్ మూలకాల సమ్మేళనం వలన ఈ రసాయన సంయోగ పదార్థం ఏర్పడినది. ఈ సమ్మేళన పదార్థంలోని కోబాల్ట్ ఒక లోహధాతువు, కర్బనం ఒక అలోహం కాగా ఆక్సిజన్ వాయురూపంలో లభ్యమగు మూలకం.ఎర్రగా, పారా మాగ్నెటిక్ గుణం కలిగిన ఈ పదార్థం, కోబాల్ట్ ఖనిజాన్ని హైడ్రో మేటలార్జికల్ విధానం ద్వారా శుద్ధి చేయునపుడు మధ్యంతరస్థాయి సమ్మేళనంగా ఏర్పడుతుంది.
కోబాల్ట్ కార్బొనేట్ ఒక ఆకర్బన వర్ణ పదార్థం, ఉత్ప్రేరకాలకు పుర్వగామి. వ్యాపారస్థాయిలో లేత వైలెట్ రంగులో లభించు ఈ సమ్మేళనపదార్థం యొక్క రసాయన సంకేత పదం 3 .నిర్జల కోబాల్ట్ కార్బొనేట్ సంకేత పదం3
1972 లో నెమురుగోమ్ముల విమలాదేవిని ఓడించి కుందూరు మదుసూదన్ రెడ్డి గెలిచాడు. మదుసూదన్ రెడ్డి ఓ కరపత్రం తీసి విమలాదేవి పై లేనిపోని ఆరోపనలు చేసి గెలిచాడు అని యతిరాజారావు హైకోర్టు వెళ్లాడు.ఈ కేసును హైకోర్టు కొట్టేసింది. ముఖ్య అనుచరుడు అప్పటికి ఇమ్మడి లక్ష్మయ్య ప్రోత్సాహంతో యతిరాజారావు సుప్రీంకోర్టులో అప్పీలు చేయగా, 1975లో సుప్రీంకోర్టు మదుసూదన్ రెడ్డి ఎన్నిక చెల్లదని తీర్పు ఇచ్చింది. 6 ఏండ్లు సుప్రీంకోర్టు మదుసూదన్ రెడ్డిని కనీసం వార్డు మేంబర్ గా నిలబ్డకుండ ఎన్నికల్లో బహిష్కిరింది. అప్పటికి 1972 నుండి మదుసూదన్ రెడ్డి గా 2 సంవత్సరాల 6 నెలలు ఉన్నడు.1975 లో చెన్నూర్ పాలకుర్తి నియోజకవర్గం మళ్లీ బై ఎన్నికలు వచ్చాయి. నెమురుగోమ్ముల యెతిరాజారావు గా కాంగ్రేస్ పార్టీ అభ్యర్దిగా ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైన్నాడు.
కుందూర్ మదుసూదన్ రెడ్డి.నెమురుగోమ్ముల యెతిరాజారావుకి ముందు ముఖ్య అనుచరుడు. 1959లో సమితి అద్యక్షుడుగా ఎన్నికైయిండు యెతిరాజారావు . . యెతిరాజారావు 1962 నుండి 1967 వరకు గా పనిచేసాడు. సమితి అద్యక్షుడుగా ఆ పదవిలో ముఖ్య అనుచరుడు కావున కుందూరు మదుసూదన్ రెడ్డి 2 ఏండ్లు వరకు ఉన్నడు.1967-1972 విమలాదేవి. 1972 మళ్లీ ఎన్నికలు వచ్చాయి. కాంగ్రేస్ పార్టీ మళ్లీ టిక్కెట్ నెమురుగోమ్ముల యెతిరాజారావుకి ఇవ్వలేదు. ఇందిరాగాంది. మహిళా ఎమ్మెల్యే అభ్యర్థి నెమురుగోమ్ముల విమలాదేవి అప్పట్లో ఆంధ్రప్రదేశ్ మొత్తంలో ఒక్కరే.నెమురుగోమ్ముల విమలాదేవికి కాంగ్రేస్ పార్టీ మళ్లీ టిక్కెట్ ఇందిరాగాంది పట్టుపట్టి విమలాదేవికి ఇప్పించాడు.1968లో నెమురుగోమ్ముల యెతిరాజారావు మదుసూదన్ రెడ్డి విడిపోయాడు.
కుందూర్ మదుసూదన్ రెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన మాజీ శాసనసభ్యుడు. ఆయన చెన్నూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి 1972లో శాసనసభ్యునిగా ఎన్నికైనాడు.
బేరియం క్లోరైడ్, సోడియం క్లోరేట్ ద్రావల మద్య డబుల్ రిప్లేస్ మెంట్ చర్య జరపడం వలన బేరియం క్లోరేట్ ఉత్పత్తి చెయ్యబడును.
పై చర్య ఫలితంగా ఏర్పడిన ఫలితాంశచర్యా జనితాన్ని శీతలీకరించి, సాంద్రి కరణ చెందించిన బేరియం క్లోరేట్ అవక్షేపగా ఏర్పడును.నీటిలో సోడియం క్లోరేట్ కన్న బేరియం క్లోరేట్ తక్కువ ద్రావనియత స్వభావం కలిగి ఉండటం వలన, ఈ విధానంలో బేరియం క్లోరేట్ ను అవక్షేపిచి వేరుచేస్తారు. అయితే ఈ పద్ధతిలో ఉత్పత్తి చేసిన బేరియం క్లోరేట్ లో సోడియం మూలకం మలిన రూపంలో ఉంటుంది, ఈ కారణం వలన దీనిని నేరుగా బాణసంచు గా వినియోగించిన, సోడియం వెలువరించు పసుపు రంగు వలన, బేరియం క్లోరేట్ వెలువరించు ఆకుపచ్చ వర్ణం వెల వెల పోవును.అందువలన పై విధానంలో ఉత్పత్తి చేసిన బేరియం క్లోరేట్ ను బాణసంచు/మందుగుండు సామాగ్రిలో ఉపయోగించరు.
పై రసాయన చర్య వలనమొదట బేరియం క్లోరేట్, అమ్మోనియం కార్బోనేట్ ఏర్పడి, మరుగుచున్న అమ్మోనియం కార్బోనేట్ ద్రవాణం అమ్మోనియా, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ గావియోగంచెందటం వలన, ద్రావణంలో కేవలం బేరియం క్లోరేట్ మిగిలి ఉండును.
బేరియం క్లోరేట్ సమ్మెళన పదార్థంనుండి క్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు.బేరియం క్లోరెట్ను సజల సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంతో చర్య జరిపిం చడం వలన ద్రవ క్లోరిక్ ఆమ్లం, ద్రవంలో అవక్షేపంగా బేరియం సల్ఫేట్ ఏర్పడును.
పై రసాయన చర్యలో ఉపయోగించు పదార్థాలను మొదట సజల ద్రవాలుగా చేసి, రసాయనిక చర్యను కొనసాగించటం వలన సజల క్లోరిక్ ఆమ్లఉత్పత్తిఅగును.గాఢత కలిగిన ద్రవరూపంలో ఉపయోగించిన, ఏర్పడు గాఢ క్లోరిక్ ఆమ్లం అస్థిర గుణం వలన వియోగం చెందును.కొన్నిసార్లు ప్రేలే అవకాశం ఉంది.
బేరియం, క్లోరిన్, ఆక్సిజన్ మూలకాల సమ్మేళనం /సంయోగం వలన బేరియం క్లోరేట్ ఏర్పడును.ఇది తెల్లని స్పటిక ఘనపదార్థం.ఇది క్లోరిక్ అమ్లంతో బేరియం రసాయనిక చర్య వలన ఏర్పడు బేరియం లవణం . ఆకుపచ్చ రంగు ఏర్పరచుటకై, కొన్ని సందర్భాలలో బాణసంచు లో వాడెదరు .అలాగే క్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉత్పత్తి చెయ్యుటకై కూడావినియోగిస్తారు.
బాణసంచా సమానులలో పచ్చ రంగు వెలుతురును వేలువరించుటకై బెరియం క్లోరేట్ ఉపయోగిస్తారు.అయితే దీనిని శ్రేణికి చెందిన బాణసంచాలో వినియోగిం చుటను అమెరికా రాష్ట్రాలలో నిషేధించారు.
'థింగ్స్‌ ఫాల్‌ అపార్ట్‌' తర్వాత చాల కాలం వరకు పెద్ద రచనలు చేయనప్పటికీ అచెబె అనేక కథలు రాశారు. వ్యాసాలు సంకలనాలు ప్రచురించారు. కవిత్వం కూడా రాశారు. చిన్న పిల్లల కోసం కూడా అనేక పుస్తకాలు రచించారు. 'నో లాంగర్‌ ఎట్‌ ఈజ్‌', 'యారో ఆఫ్‌ గాడ్‌' అనేనవలలను 1964లో రాసినప్పటికీ, వాటి ఇతివృత్తాలు కూడా క్రిస్టియన్‌ మిషన్‌ రాక, వలస పాలన ఫలితాలే. 1987లో వెలువడిన 'యాంట్‌ హిల్స్‌ ఆఫ్‌ ది సావన్నా' నవల ఒక వూహాజనిత పశ్చిమాఫ్రికా దేశంలో సమకాలీన పరిస్థితులను వ్యంగ్యంగా వివరిస్తుంది. దానిలో ప్రధాన పాత్ర శామ్‌ అనే సైనికాధికారిది. అతను ఆ దేశానికి అధ్యక్షుడుగా కూడా అవుతాడు. ఆ తర్వాత విపరీతమైన అధికార దుర్వినియోగానికి పాల్పడతాడు. దాన్ని ప్రతిఘటించిన తన స్నేహితులను సైతం అంతం చేస్తాడు. చివరికి ఒక సైనిక కుట్రతో పదవీచ్యుతుడవుతాడు. ఆఫ్రికా దేశాల్లో పరిణామాలను అనుసరించే వారికి ఇవన్నీ తెలిసిన విషయాలే అయినప్పటికీ అచెబె తనదైన శైలిలో వాటిని వివరించడం, వాటి ద్వారా ఆయన అందించే సందేశం ముఖ్యమైనవి. ఏ రచనకైనా ఒక ప్రయోజనం ఉండాలని, మంచి సందేశం దానిలో ఇమిడి ఉండాలని అచెబె దృఢంగా విశ్వసిస్తారు.
అచెబె రచనలు ప్రపంచంలోని అనేక భాషల్లోకి అనువదించబడ్డాయి. ముఖ్యంగా 1958లో రాసిన 'థింగ్స్‌ ఫాల్‌ ఎపార్ట్‌' నవల 50 భాషల్లోకి అనువదించ బడింది. కోటి కాపీలకు పైగా అమ్ముడు పోయింది. ఆఫ్రికాకు చెందిన ఏ ఇతర రచయిత రచనలు ఇన్ని ప్రపంచ దేశాలకు చేరలేదు. 'థింగ్స్‌ ఫాల్‌ అపార్ట్‌' తర్వాత చాల కాలం వరకు ఆయన మరో ప్రధాన రచన చేయలేదు. 1987లో మాత్రమే ఆయన రాసిన 'యాంట్‌ హిల్స్‌ ఆఫ్‌ది సవన్నా' నవల వెలువడింది. అచెబె ఇంగ్లీషులోనే రచనలు చేసే వారు. ఎందువల్లనంటే 200కు పైగా విభిన్నమైన భాషలు మాట్లాడే ఆఫ్రికా ప్రజలందరికీ అవి చేరాలంటే ఇంగ్లీషులో రాయడమే ఉత్తమమైన మార్గమని ఆయన భావించారు. విశేషమేమంటే ఎన్నో ప్రపంచ భాషల్లోకి తన రచనలను అనువదించడానికి అనుమతించిన అచెబె తన మాతృభాష ఈబోలోకి మాత్రం వాటిని అనువదించడానికి ఇటీవలి వరకు అంగీకరించలేదు. మూల భాషను వలసపాలకులు భ్రష్టు పట్టించారని, అలాంటి అపభ్రంశపు భాషలోకి తన రచనలను అనుమతించనని ఆయన చెప్పేవారు. తన మూలాల పట్ల ఆయనకున్న ప్రగాఢ అభిమానానికి అది చిహ్నం.
బిగించిన పిడికిలి గాలిలోకి విసురుతూ 'ఉమోఫియా క్వేను' అంటూ నాలుగు సార్లు ఒక్కో సారి ఒక్కో వైపుకు తిరుగుతూ బిగ్గరగా నినదించాడు. ప్రతి సారి ఆ పదివేల మంది జనం 'యా' అంటూ సమాధానమిచ్చారు. మళ్లీ అంతా ప్రశాంతం. ఎజుగో గొప్ప శక్తివంతమైన వక్త. ఐదో సారి 'ఉమోఫియా క్వేను' అంటూ నినదించాడు. జనం అంతా 'యా' అంటూ ప్రతిధ్వనించారు. అప్పుడు ఎంబయానో తెగ ఉండే దిశగా చూపించి, పళ్లు పటపట కొరుకుతూ 'ఆ అడవి జంతువుల కొడుకులు ఉమోఫియా బిడ్డను హత్య చేయడానికి సాహసించారు.' అని ఎజుగో చెప్పి. జనంలో ఆగ్రహం నెలకొనేందుకు కొంత వ్యవధి ఇచ్చాడు. ఆ తర్వాత నిరావేశపూరిత స్వరంతో ఉమోఫియా ఆడపడుచు ఎంబయానో సంతకు వెళ్లడం, అక్కడ హత్యకు గురికావడం గురించి వివరించాడు. ఆ స్త్రీ ఒగ్బొఫె ఉడో భార్య అంటూ తన సమీపంలోనే తలవంచుకొని కూర్చొన్న వ్యక్తి వైపుకు చూపించాడు. జనంలో ఒక్కసారిగా ఆగ్రహం కట్టలు తెంచుకుంది."
1944లో అచెబె ఉముహాయియా లోని ప్రభుత్వ కళాశాలలో చేరారు. ఆ తర్వాత వోలే సోయింకా, ఎలెచి అమడి, జాన్‌ ఒకీబో లాంటి ప్రముఖ నైజీరియా రచయితలందరి మాదిరిగానే ఇబడాన్‌ యూనివర్శిటీ కాలేజీలో అచెబె ప్రవేశించారు. అక్కడ ఇంగ్లీషు, చరిత్ర, థియాలజీలను అభ్యసించారు. అక్కడే తన ఇంగ్లీషు పేరును తిరస్కరించి చినువాగా మార్చు కున్నారు. 1953లో బిఏ పట్టా పుచ్చుకుని నైజీరియా బ్రాడ్‌కాస్టింగ్‌ కంపెనీలో ఉద్యోగిగా చేరారు. ఆ కాలంలో ఆయన ఆఫ్రికాలోను, అమెరికాలోను పర్యటించారు. కొద్ది కాలం పాటు టీచరుగా కూడా పనిచేశారు. 1960వ దశకంలో నైజీరియా విదేశాంగ శాఖలో డైరెక్టరుగా ఉంటూ 'వాయిస్‌ ఆఫ్‌ నైజీరియా' కు బాధ్యత వహించారు.
ఇది స్థూలంగా కథ కాగా, దాన్ని అచెబె చెప్పిన తీరు అత్యద్భుతంగా ఉంటుంది. గిరిజన తెగల సంప్రదాయాలు, విశ్వాసాలు, వారి ఉత్సవాలు, ఆడవారి మనోభావాలు, వారి కష్ట సుఖాలు, పిల్లల కోసం తల్లిదండ్రులు పడే ఆరాటాలు, ప్రకృతితో ఆ గిరిజనుల జీవన పోరాటం- ఇలా అన్నీ కళ్లకు కట్టినట్లు చూపించారు అచెబె. చెప్పడం కన్నా చదివి ఆస్వాదిస్తేనే ఆ మాధుర్యం పూర్తిగా అర్ధమవుతుంది. అచెబె ఇంగ్లీషులో రాసినప్పటికీ సందర్భానికి అనుగుణంగా ఆ తెగ మాట్లాడే పదాలనే ఆయన వాడతారు. దానితో ఆ రచనలో నేటివ్‌ టచ్‌ ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. పాత్రల పరిచయంతో పాటు, వాడిన ఆఫ్రికా పదాల వివరణలు కూడా ఆ నవల ఆరంభంలో ఉంటాయి.
అచెబె తన రచనల నేపథ్యాన్ని తానే చక్కగా వివరించారు: నేను స్కూలుకు వెళ్లడం మొదలు పెట్టి రాయడం, చదవడం నేర్చుకునే టప్పటికి ఇతర దేశాల, ఇతర ప్రజల గాథలు మాత్రమే తెలుసుకోగలిగే వాడిని. అవన్నీ శ్వేత జాతీయుల మంచితనం గురించే ఉండేవి. సహజంగా నేను కూడ శ్వేత జాతీయులంత మంచివారు లేరని నమ్మేవాడిని. వారే తెలివికలవారు, మిగతా వారంతా వెర్రివారని భావించే వాడిని. అప్పుడే నాకనిపించింది, అసలు మనకంటూ మన కథలుండాలి కదా అని. నాకు ప్రసిద్ధ సామెత గుర్తుకు వచ్చింది. సింహానికి తన చరిత్ర తనకు తెలియకపోతే, వేటగాడి చరిత్రే ఎల్లప్పుడూ కీర్తించ బడుతుందన్నది ఆ సామెత.
ఆధునిక ఆఫ్రికన్‌ సాహిత్య పితా మహుడిగా పేరుగాంచిన చినువ అచెబె 1930 నవంబరు 16న తూర్పు నైజీరియా లోని ఒగిడిలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి ఒక మిషన్‌ స్కూలు టీచరు. ఆయన తల్లిదండ్రులు తమ సంప్రదాయ ఇబో సంస్కృతికి చెందిన విలువలను అనేక రకాలుగా అచెబెలో నాటినప్పటికీ వారు గట్టి విశ్వాసమున్న క్రైస్తవులు. అందుచేతనే అచెబెకు అప్పటి విక్టోరియా రాణి భర్త ప్రిన్స్‌ ఆల్బర్ట్‌ పేరుతో ఆల్బర్ట్‌ అని నామకరణం చేశారు. ఆఫ్రికన్‌ ప్రజల జీవనచిత్రాన్ని, అత్యంత సహజంగా, శక్తివంతంగా తన రచనల ద్వారా ప్రపంచానికి చాటిన మహా రచయిత చిను అచెబె.
నైజీరియాలో అంతర్యుద్ధం సాగుతున్నపుడు అచెబె బియాఫ్రన్‌ ప్రభుత్వ సర్వీసులో ఉన్నారు. ఆ తర్వాత అమెరికా, నైజీరియా విశ్వ విద్యాలయాల్లో బోధించారు. అప్పటినుండి ఆయన రచనల్లో స్వాతంత్య్రానంతర నైజీరియాలో పరిణామాల పట్ల తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తమవుతూ వచ్చింది.2004లో నైజీరియా ప్రభుత్వం ప్రకటించిన ద్వితీయ అత్యుత్తమ పురస్కారం 'కమాండర్‌ ఆఫ్‌ ది ఫెడరల్‌ రిపబ్లిక్‌' ను తిరస్కరించడం కూడా ఈ ధిక్కరణలో భాగమే.
అచెబె జన్మించిన ఇబో సంప్రదాయంలో కథలు చెప్పటానికి అధిక ప్రాధాన్యం ఇచ్చేవారు అది వారి జాతి సాంస్కృతిక ఆచారంలో మమేకమై ఉండేది. అందువల్ల అచెబెకి బాల్యంలో తల్లి, అక్క చెప్పే కథలు శ్రధ్ధగా వినటం అలవాటయ్యింది.
"సంత జరిగే ప్రదేశంలో ఆ ఉదయం పూట అంతా సందడిగా ఉంది. అక్కడ దాదాపు పదివేల మంది పోగయ్యారు. అంతా చాల నెమ్మదిగా మాట్లాడు కుంటున్నారు. ఒగుఫె ఎజుగో లేచి నిలబడ్డాడు.
మిలియను పుస్తకాల ప్రాజెక్టు లేదా యూనివర్సల్ గ్రంథాలయం : ఇదొక పుస్తకాల డిజిటలైజేషన్ ప్రాజెక్టు. దీనికి కార్నెగీ మెలన్ విశ్వవిద్యాలయం లోని కీలకపాత్ర పోషించింది. భారతదేశంలోని డిజిటల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ ఇండియా, చైనా లోని కొన్ని ప్రభుత్వ, పరిశోధక సంస్థల భాగస్వామ్యంతో ఒక మిలియను పుస్తకాలను స్కానింగ్ చేసి ఇంటర్నెట్ లో సుళువుగా చదువుకోవడానికి అవకాశాన్ని కల్పించారు. 2007 వరకు వీరు మొత్తం పుస్తకాలను జాలస్థలుల ద్వారా అందరికీ అందించారు.
మిలియను పుస్తకాల ప్రాజెక్టు అమెరికన్ చట్టం 3) ప్రకారం ఒక స్వచ్చంద సంస్థగా వివిధ స్కానింగ్ కేంద్రాలను ప్రపంచవ్యాప్తంగా స్థాపించింది.
ఈయన జీవ రసాయన శాస్త్ర, వ్యవసాయ రంగాలకు సంబంధించిన వృక్ష శరీర ధర్మ శాస్త్రంలో నాలుగున్నర దశాబ్దాల పాటు పరిశోధనా విజయాలను సాధించారు. కిరణ జన్య సంయోగ క్రియ రంగంలో నూతన ఆవిష్కరణలు చేసారు. కేంద్ర ప్రభుత్వ అణుశక్తి విభాగం, ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చి, అమెరికా ప్రభుత్వ వ్యవసాయ విభాగం , కేంద్ర ప్రభుత్వ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ, ఐక్యరాజ్యసమితి మొదలగు వారి అనేక పరిశోధనా ప్రాజెక్టులకు ఈయన ప్రధాన పరిశోధకులుగా ఉన్నారు. ఆయన 2004 లో "- " అనే గ్రంథాన్ని రచించారు. దీనిని అమెరికాలో ప్రతిష్ఠాత్మక ప్రచురణ సంస్థ "సైన్స్ పబ్లిషర్స్" ప్రచురించింది. ఈ పరిశోధనకు గానూ ఆయన న్యూయార్క్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్స్, యు.ఎస్.ఎకు జీవిత కాల సభ్యత్వాన్ని పొందారు. హరిత రేణువులను ప్రప్రథమంగా వేరుచేసిన వృక్ష శాస్త్రవేత్తగా అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి గడించిన ఈయన అనేక గౌరవాలు, పదవులు, అవార్డులు, మెడల్స్ అందుకున్నారు.
వి.ఎస్.రామదాసు గారు కృష్ణా జిల్లా, గుడ్లవల్లేరు గ్రామంలో 1933 ఫిబ్రవరి 5 న జన్మించారు. ఈయన తండ్రి పేరు వెంకటప్పయ్య. ఈయన ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో విద్యాభ్యాసం అనంతరం ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి బోటనీ లో 1953 లో ఎం.ఎస్.సి పూర్తి చేసారు. 1957 లో ఆక్స్ ఫర్డు విశ్వవిద్యాలయం నుండి డి.ఫిల్ డిగ్రీని చేసారు . 1960 లో కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఫోటోసింధసిస్ అంశం మీద పోస్టు డాక్టరల్ రీసెర్చి చేసి పరిశోధకులుగా రాణించారు.
1953 నుండి 1998 వరకు అమెరికా, బ్రిటన్, స్వీడన్, కెనడా మొదలగు దేశాలలో విస్తృతంగా పర్యటించి ఆయా దేశాల విశ్వవిద్యాలయాల పరిశోధనాలయాలలో గౌరవ పదవులను నిర్వహించారు. దేశవ్యాప్తంగా కేంద్ర ప్రభుత్వ పరిశోధనా సంస్థలలో గౌరవ సభ్యులుగా యున్నారు. 224 పరిశోధనా పత్రాలను, సమీక్షలను వెలువరించారు. 20 మంది పరిశోధక విద్యార్థులను మార్గదర్శకులుగా, పర్యవేక్షకులుగా యున్నారు.
ఆయనకు అనేక బెదిరింపు సందేశాలు వస్తున్నపుడు ఆయన కర్ణాటక ప్రభుత్వానికి రక్షణ కొరకు అభ్యర్థించాడు కానీ తొలుత ప్రభుత్వం రక్షక దళాన్ని అందించలేదు. ఆయనకు ప్రభుత్వం రక్షణ దళాన్ని అందించినప్పటికీ ఆగష్టు 2015 నుండి తొలగించమని పోలిసులను అభ్యర్థించాడు. ఆగష్టు 30 2015 న భారతీయ కాలమానం ప్రకారం 8:40 గంటలకు ధర్వాడ్ లోని ఆయన నివాసంలో దుందగులు కాల్చి చంపారు. దుందగులు ఆయన శిష్యులమని చెప్పి ఆయన ఇంటి తలుపు తట్టారు. ఆయన భార్య ఉమాదేవి వారికీ కాఫీలు తయారుచేయుటకు లోపలికి వెళ్ళిన వెంటనే రెండు రౌండ్లు కాల్పులు జరిపి ఆయనను చంపారు. వెంటనే వారు పారిపోయారు. ఆయనను మొదట ప్రైవేటు వైద్యశాలకు తరలించారు. తరువాత ధర్వాడ్ లోని జిల్లా సివిల్ హాస్పటల్ కు తరలించారు. కానీ అయన మరణించాడు.
ఎం.ఎం.కల్బుర్గి కర్నాటక రాష్ట్రానికి చెందిన ప్రముఖ రచయిత, చరిత్రకారుడు, హేతువాది. ఆయన అసలు పేరు "మల్లేషప్ప మాదివలప్ప కల్బుర్గి".ఆయన వచన సాహిత్యంలో భారతీయ పండితుడు. ఆయన కన్నడ విశ్వవిద్యాలయంలో వైస్ ఛాన్సలర్గా పనిచేసారు. 2006 లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డును పొందారు.
ఆయనను గుర్తు తెలియని దుండగులు తుపాకితో కాల్చి చంపారు. ఆగష్టు 30 2015 ఉదయం ధార్వాడ్‌లోని తన నివాసంలో ఉండగా బైకుపై వచ్చిన ఇద్దరు గుర్తు తెలియని దుండగులు కల్బుర్గిపై కాల్పులు జరిపారు. తీవ్రంగా గాయపడిన ఆయనను ఆస్పత్రిలో చేర్పించగా చికిత్స పొందుతూ మృతిచెందారు.
ఆయన కర్నాటక రాష్ట్రం లోని బీజాపూర్ జిల్లాకు చెందిన యారగల్ గ్రామంలో 1938 లో జన్మించారు. ఆయన హంపీలోని కన్నడ యూనివర్సిటీ వీసీగా పనిచేశారు. 2009లో ఆయన కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డును అందుకున్నారు. నృపతుంగ, పంపా అవార్డులను కూడా అందుకున్నారు.
ఎయిర్ డెక్కన్ తన సేవలను సెప్టెంబరు 24, 2003లో ఒడి దొడుకుల మధ్య ప్రారంభించిన నాడే ఆ సంస్థకు సంబంధించిన తొలి విమానం అగ్ని ప్రమాదంలో చిక్కుకుంది. హైదరాబాద్ నుంచి విజయవాడకు టేకాఫ్ అవుతున్న సమయంలో మంటలు చెలరేగాయి. ఆ సమయంలో విమానంలో చాలా ముంది ప్రముఖులు ఉన్నారు. అప్పటి బి.జె.పి.అధ్యక్షుడు ఎం.వెంకయ్య నాయుడు, పౌరవిమానయాన శాఖ సహాయ మంత్రి , రాజీవ్ ప్రతాప్ రూఢీ, తెలుగుదేశం పార్టీ నేత కె.ఎర్రన్నాయుడు వంటి ప్రముఖులు విమానంలో ఉన్నారు. అయితే సకాలంలో మంటలు ఆర్పడంతో ప్రమాదం తప్పింది. తిరిగి మార్చి 29, 2004 నాడు గోవా నుంచి బెంగళూరు వెళ్తుండగా టేకాఫ్ అయిన అరగంట తర్వాత ఎయిర్ డెక్కన్ విమానంలోని క్యాబిన్ మొత్తం పొగతో నిండిపోయింది. మార్చి 11, 2006 నాడు కోయంబత్తూరు నుంచి బెంగళూరుకు వెళ్లే ఎయిర్ డెక్కన్ విమానం బెంగళూరు లోని హెచ్ఎఎల్ విమానాశ్రయంలో దిగుతుండగా అదుపు తప్పి రన్ వే పై పడిపోయింది. ఈ సమయంలో విమానంలో 40 మంది ప్రయాణికులు, 4గురు విమాన సిబ్బంది ఉన్నప్పటికీ ఎవరికీ ప్రమాదం జరగలేదు. అయితే ఈ విమానం పూర్తిగా దెబ్బతింది.
భారతదేశంలోని ముంబయి ప్రధాన కేంద్రంగా కింగ్ ఫిషర్ ఎయిర్ లైన్ విమానాలు కింగ్ ఫిషర్ రెడ్ పేరుతో నడిచేవి. కింగ్ ఫిషర్ రెడ్ అనేది ఒక బడ్జెట్ దేశీయ విమానయాన సంస్థ. కింగ్ ఫిషర్ రెడ్ మొదట్లో అందరూ డెక్కన్ పేరుతోనూ, ఎయిర్ డెక్కన్ పేరుతోనూ పిలిచేవారు. అతి చవక రేట్లతో నిర్వహించిన ఈ సంస్థను కింగ్ ఫిషర్ ఎయిర్ లైన్ భారత్ లోని ముంబయి కేంద్రంగా నిర్వహించింది. కింగ్ ఫిషర్ రెడ్ కోసం సినీ బ్లిట్జ్ అనే సినిమా మ్యాగజైన్ ముద్రించిన ప్రత్యేక సంచికను విమానంలో ప్రయాణించేవారికోసం పరిమత సంఖ్యలో అందుబాటులో ఉంచేవారు. నష్టాల కారణంగా కింగ్ ఫిషర్ రెడ్ కార్యకలాపాలను ఆపివేయనున్నట్లు సంస్థ ఛైర్మన్ విజయ్ మాల్యా సెప్టెంబరు 28, 2001న ప్రకటించారు.
చవక ధరల కార్యకలాపాల నుంచిక కింగ్ ఫిషర్ రెడ్డి ఎయిర్ లైన్స్ వైదొలిగిన తర్వాత కొన్ని సంస్కరణలు తెచ్చారు. ఎయిర్ డెక్కన్ నుంచి తీసుకున్న ఎయిర్ బస్ -320 , -72 విమానాలను కింగ్ ఫిషర్ పూర్తి స్థాయి ధరల సర్వీసులుగా మార్చారు.
కింగ్ ఫిషర్ రెడ్ కార్యకలాపాలు భారతదేశంలోని పలు గమ్యాస్థానాలతో పాటు కొన్ని అంతర్జాతీయ గమ్యస్థానాలకు కూడా కొనసాగాయి.
ఈ కుంభకోణం అసలు రంగు 2013లో ఇందౌర్ పోలీసులు 20 మందిని అరెస్టు చేసినపుడు కానవచ్చింది. ఈ 20 మంది వేరొకరి స్థానంలో 2009లో ప్రిమెడికల్ టెస్ట్ కు హాజరయ్యారు. ఈ అరెస్టైన వారి విచారణ ద్వారా ఈ కుంభకోణానికి ముఖ్య వ్యక్తి అయిన జగదీష్ సాగర్ అనే వ్యక్తి అరెస్ట్ అయ్యాడు. ఈ కుంభకోణం విస్తృత విచారణకు 2013 ఆగస్టు 26న రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక ప్రత్యేక కార్యాచరణ బలగాన్ని నియమించింది. తదుపరి విచారణల్లో ఎందరో రాజకీయ నాయకులు, ప్రభుత్వోద్యోగులూ, వ్యాపం ఉద్యోగులు, కుంభకోణం నడిపిన మధ్యవర్తులు, విద్యార్థులు, వారి తల్లిదండ్రుల పేర్లు బయటకు వచ్చాయి. జూన్ 2015 నాటికి 2000 మందికి పైగా అరెస్టయ్యారు.వీరిలో రాష్ట్ర మాజీ విద్య మంత్రి లక్ష్మీకాంత్ శర్మ, ఇంకా వంద మందికి పైగా రాజకీయ నాయకులు ఉన్నారు. జూలై 2015లో దేశ అగ్ర న్యాయస్థానమైన సుప్రీం కోర్టు సీబీఐకు ఈ కేసును విచారణ నిమిత్తం బదిలీ చేసింది.
వ్యాపం కుంభకోణం, మధ్యప్రదేశ్లో వెలుగుచూసిన వైద్య విద్య ప్రవేశానికి సంబంధించిన కుంభకోణం. ఇందులో అనేక రాజకీయ నాయకులు, పై స్థాయి అధికారులు, వ్యాపారవేత్తలు భాగస్వాములని తెలుస్తోంది. వ్యాపం అనేది వ్యావసాయిక్ పరీక్షా మండల్ అనే పేరు గల మధ్యప్రదేశ్ వృత్తి విద్యా కోర్సుల పరీక్ష నిర్వహణ బోర్డు. ఇది మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కింద పని చేసే స్వయం ప్రతిపత్తి, స్వంత ఆర్థిక హక్కులు గల సంస్థ. ఈ సంస్థ మధ్య ప్రదేశ్ లో జరిగే అన్ని వృత్తి విద్య ప్రవేశాలకు సంబంధించిన ప్రవేశపరీక్షలు నిర్వహిస్తుంది. ఈ ప్రవేశ పరీక్షల ద్వారా ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలలో, విద్య సంస్థలలో ప్రవేశం జరుగుతుంది. అనర్హులైనవారు మధ్యవర్తుల ద్వారా రాజకీయ నాయకులకు, వ్యాపం ఉద్యోగులకు లంచమిచ్చి పెద్ద ర్యాంకులు తెచ్చుకోవడం ఈ కుంభకోణంలో వెలుగు చూసింది.
వ్యాపం కుంభకోణం ద్వారా పరీక్షార్థులు, ప్రభుత్వోద్యోగులు, మధ్యవర్తుల మధ్య గూడుపుఠాణీ సాగింది. లంచం తీసుకుని అర్హతలేని విద్యార్థులకు హెచ్చు మార్కులు ఇచ్చి వారికి మంచి ర్యాంకులు అందించారు. ఈ కింద తెలిపిన విధాలలో మోసం జరిగింది:
ప్రతిభగల వ్యక్తులు లేదా ప్రస్తుత డాక్టర్ల చేత పరీక్ష అభ్యర్థుల స్థానంలో పరీక్ష వ్రాయించడం. హాల్ టికెట్లో అభ్యర్థి ఫోటో స్థానంలో ఫోటోలు మార్చి, పరీక్ష అయిపోయిన వెంటనే తిరిగి పాత ఫోటోలు మార్చడం లాంటివి జరిగాయి. ఇందులో అవినీతిపరులైన బోర్డ్ ఉద్యోగుల హస్తం ఉంది.
90వ దశకంలోనే ఈ పరీక్షలలో జరుగుతున్న అవకతవకలపై కేసులు నమోదయ్యాయి. 2000లో మొదటి ఎఫ్ఐఆర్ నమోదయింది. కానీ 2009 వరకూ ఇవన్నీ ఒకే సంస్థ ద్వారా జరుపబడుతున్న ఒక ఉద్దేశ్యపూర్వక చర్యగా పరిగణించలేదు. 2009లో ఒకే సారి పెద్ద స్థాయిలో ప్రిమెడికల్ టెస్టుకు సంబంధించి ఫిర్యాదులు నమోదు అయ్యాయి. అప్పుడు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక కమిటీ వేసి విచారణ జరిపింది. 2011లో ఆ కమిటీ రిపోర్ట్ ఆధారంగా వందకు పైగా నిందితులని మందిని పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్నారు.
అనర్హులైన అభ్యర్థులు వారి ఓఎంఆర్ షీట్ ను ఖాళీగానో లేక వారికి కచ్చితంగా తెలిసిన అంశాలని నింపి మిగితావి ఖాళీగా వదలడమో చేసేవారు. అవినీతి పరులైన అధికారులు లంచం తీసుకుని ఆ అభ్యర్థుల జవాబు పత్రాలను ఎక్కువ మార్కులొచ్చేలా మార్చేవారు. ఆడిట్లో ఈ కుంభకోణం బయట పడకుండా ఆర్టీఐ వాడి సదరు జవాబుపత్రాన్ని రప్పించి, మార్కులకు సరిపోయేలా మార్పులు చేసేవారు.
అనర్హులైన విద్యార్థులు బోర్డ్ అధికారులకి లంచాలిచ్చి మధ్యవర్తుల ద్వారా మంచి ప్రతిభగల విద్యార్థుల పక్కన సీటు వేయించుకుని పరీక్షల్లో కాపీ కొట్టారు. ఇలా నకలు కొట్టడం లేదా పరీక్ష మధ్యలో సమాధానపు పేపర్లు మార్చుకోవడం లాంటివి చేసారు.
వ్యాపం సంస్థ ప్రభుత్వ సంస్థలోని ఉద్యోగాలను భర్తీ చేసేందుకు భారీ స్థాయిలో ప్రవేశ పరీక్షలు నిర్వహించి వృత్తి విద్యా కోర్సులకు ప్రవేశాలు నిర్వహించేందుకు బాధ్య సంస్థ.
ఇన్శాట్-4 ఉపగ్రహాన్ని భారతీయ ప్రతిష్ఠాత్మక అంతరిక్షపరిశోధన సంస్థ ఇస్రోచే -2 ఉపగ్రహ బస్ ఆధారంగా రూపకల్పన చెయ్యబడి, నిర్మింపబడినది. ఇన్శాట్-4 బరువు 2,168 కిలోగ్రాములు .ఉపగ్రహంలో 36 పౌనపుణ్యంలో పనిచేయు 12 -బ్యాండు ట్రాన్స్‌పాండరులు,140 వాట్స్ శక్తి కలిగిన ట్రావెలింగ్ వేవ్ ట్యూబ్ ఆంప్లిఫైర్లు పవర్ యూనిట్ అమర్చారు.ఈ ఉపగ్రహం 51.5 ఎఫెక్టివ్ ఐసోట్రోపిక్‌ రేడియేటెడ్ పవర్ కలిగి ఉంది.బెకాన్ ట్రాకింగ్ కై అదనంగా ఒక బ్యాండు సిగ్నల్ ను ఉపయోగించారు. ఉపగ్రహం విద్యుత్తు శక్తి 3000 .ఉపగ్రహం పరిమాణం 1.651.53క 2.4 మీట్ర్ల దీర్ఘచతురస్రాకారం.ఉపగ్రహానికి ఒక 2.22 మీటర్ల ఆఫ్‌సెటాకారపు పరావర్తక యాంటెన్నాతూర్పు వైపున, మరో 1.4మీటరు ఆఫ్‌సెటాకారపు పరావర్తక యాంటెన్నా పశ్చిమవైపున ఏర్పాటు చేసారు.విద్యుతు ఉత్పత్తికై రెక్కలవంటి రెండు సౌర పలకలను కలిగిఉన్నది.270 నికెల్ హైడ్రోజను బ్యాటరిని అనుసంధానించారు.
ఇన్శాట్-4 ఒక సమాచార ఉపగ్రహం.ఈ ఉపగ్రహాన్ని ఇండియన్ నేషనల్ శాటిలైట్ సిస్టంలో భాగంగా భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ తయారు చేసి ప్రయోగించారు.ఈ ఉపగ్రహాన్ని సెప్టెంబరు నెల 2007 లో ప్రయోగించారు.అంతకు ముందు సంవత్సరం ప్రయోగింపబడి, కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టటంలో విఫలమైన ఇన్శాట్-4 ఉపగ్రహం స్థానంలో ప్రవేశపెట్టుటకై ఇన్శాట్-4 ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షంలోకి పంపారు. తూర్పు రేఖాంశంలో 74 డిగ్రీల వద్ద భూస్థిరకక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టారు.ఈ ఉపగ్రహం నిజానికి సేవలు అందించవలసిన జీవిత కాలం 10 సంవత్సరాలు.అయితే ఉపగ్రహాన్ని నిర్దేశించిన కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టవలసిన భూసమస్థితి ఉపగ్రహ వాహకనౌక అనుకున్న విధంగా పూర్తిగా సక్రమంగా పనిచెయ్యకపోవడం వలన ఉపగ్రహ జీవితకాలం కుదింపబడింది.
ప్రయోగానంతరం ఉపగ్రహం తనకుతానుగా నిర్దేశిత భూస్థిరకక్ష్యలో ప్రవేశింపచేసుకొనుటకు ఇంజనును మండించుటకై, మధ్యలో ఇంజనును పనిచేయుస్తూ 12 సంవత్సరాల జీవితకాలం ప్రదక్షిణలు చేయ్యుటకై ప్రయోగ సమయంలో ఉపగ్రహంలో 1,218 కిలోల ఇంధనాన్నినింపి ఉంచారు. ప్రయోగ సమయంలో ఉపగ్రహ వాహకనౌక అనుకున్న కక్ష్యలోకి ఉపగ్రహాన్ని ప్రవేశపెట్టనందున, ఉపగ్రహాన్ని నిర్దేశిత కక్ష్యలో ఉంచుటకై అధికమొత్తంలో ఉపగ్రహంలోని ఇంధనాన్ని వాడటంవలన సేవలందించ వలసిన ఉపగ్రహ జీవితకాలం తగ్గిపోయింది.ఇందువలన 5 సంవత్సరాల ఉపగ్రహ సేవలను నష్టపోయారు.కక్ష్యలో ఉపగ్రహం పెరిజీ దూరం35,779 కిలోమీటర్లు, అపోజీ 35,809 కిలోమీటర్లు, వాలుతలం 0 డిగ్రీలు, ప్రదక్షణ సమయం 1,436.1 నిమిషాలు.
ఇన్శాట్-4 ఉపగ్రహాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్లోని నెల్లూరు జిల్లాలో ఉన్నటువంటి శ్రీహరికోటలోని సతీష్ థావన్ స్పేస్ సెంటరు నుండి 2007 సెప్టెంబరు 2 12:51 గంటలకు, -04 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా అంతరిక్షములోకి పంపారు. ఉపగ్రహ వాహకనౌక/రాకెట్ లోని మూడవ దశఅనుకున్న విధంగా పనిచెయ్యక పోవడం వలన ఉపగ్రహాన్ని అంతకు ముందు నిర్ణ యించినట్లుగా నిర్దేశించిన కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టలేక పోయారు.
ఇన్శాట్-4 ఉపగ్రహం 74 డిగ్రీల తూర్పు రేఖాంశాల వద్ద భూస్థిరకక్ష్యలో తిరుగుచు, సమాచారాన్ని భారతదేశానికి అందిస్తున్నది. ఉపగ్రహంలోని బ్రాడ్ కాస్టింగ్/ప్రసారం చేయు నిర్వహణన ఎయిర్‌టెల్‌ డిజిటల్ , సన్ డైరెక్ట్ కి కేటాయించారు.