polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
చిన్నతనం నుంచి స్వరబ్రహ్మ మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణకు ఏకలవ్య శిష్యుడిగా మారారు. కళలు అంటే ఇష్టపడే వ్యక్తి, స్వయానా కళాకారులు, రాజకీయ నాయకులు స్వర్గీయ కోన ప్రభాకర రావు దృష్టి శివప్రసాద్‌ మీద పడటం అదృష్టం. అప్పటి ప్రధాని శ్రీమతి ఇందిరా గాంధీకి ఇటువంటి ఒక కళాకారుడు మన దేశంలో ఉన్నాడని ఆ రోజుల్లోనే ప్రభాకరరావు గారు పరిచయం చేసి ఆశీర్వదింపచేశారు. అంతే కాకుండా ఆయన ముగ్గురు మహా విద్వాంసులకి శివప్రసాద్‌ని పరిచయం చేశారు. వారు డాబాల మురళీ కృష్ణ, ఉస్తాద్‌ బిస్మిల్లా ఖాన్‌, వేణువు విద్వాంసులు ఎన్‌.ఎస్‌. శ్రీనివాసన్‌. భగవంతుడు శివప్రసాద్‌కు మరణంలేని తల్లిదండ్రులను ఇచ్చారని వారే శ్రుతి, లయలని వాగ్గేయకారుడు సంగీత కళానిధి, పద్మవిభూషణ్‌ డా.మంగళంపల్లి బాలమురళీ కృష్ణగారొక సభలో ఆయన గురించి కీర్తించారంటే శివప్రసాద్‌ వ్యక్తిత్వం మనకు బోధపడుతుంది.
దాదాపు 20 సంవత్సరాల క్రితమే బాల మురళీ కృష్ణ శివ ప్రసాద్‌ను తన వద్ద ఉంచుకుని సంగీతంలోని మెళకువలను నేర్పించారు. అంతేకాదు దివంగత భగవాన్‌ సత్య సాయిబాబా పుట్టపర్తిలో శివప్రసాద్‌ కచేరి విని సంతోషించి ‘నువ్వు చేస్తున్నది అద్భుత ప్రక్రియ .మహా అద్భుతం’ అని బంగారు గొలుసుతో, పట్టువస్త్రాలతో శివప్రసాద్‌ని ఘనంగా సన్మానించారు. ఏ కళాకారుడికైనా తన ప్రతిభ పది మంది సంతోషానికి ఉపయోగపడాలని కోరుకుంటాడు. శివప్రసాద్‌కు పైన ఉదహరించినవే కాక ఇంకా మరెన్నో మధురానుభూతులున్నాయి. శివప్రసాద్‌ చిన్నతనంలో ఇంట్లో మ్రోగే గ్రామ్‌ ఫోన్‌ రికార్డుల ద్వారా సంగీత నాదం అతని హృదయాంతరాళాలలో. హత్తుకుపోయింది. అవలీలగా అనుకోకుండా అతను ఈలపాట పాడుతూ తెలియని రాగాలు ఆలపిస్తూ ఉండేవారు.
ఆయన పలు సన్మానాలు, ప్రశంసలు అందుకున్నారు. ఆయన తనకు వచ్చిన విద్య తనతోనే అంతరించిపోకూడదని తన కుమారుడికి కూడా తన విద్యను నేర్పుతున్నారు. కొంతమంది శిష్యులకు ఉచితంగా తన ఈల పాటను నేర్పుతున్నారు. తన కుమార్తెకు ఆమె ఇష్టపడే సంగీతంలో తర్ఫీదును ఇచ్చారు. పిల్లలు ఎంత ఉన్నత విద్యలు అభ్యసిస్తున్నా శాస్ర్తీయ సంగీతం అనేది అమ్మలాంటిదంటారు. అటువంటి అమ్మను మర్చిపోకూడదని నేటి తల్లిదండ్రులంతా తమ పిల్లలను శాస్ర్తీయ సంగీత సాధన ద్వారా వాళ్లను ఉత్తేజితులుగా చేయాలంటారు శివప్రసాద్‌.
శివప్రసాద్‌ 1955, ఏప్రిల్‌ 26 న గుంటూరు జిల్లా బాపట్లలో కె.ఎస్‌.వి. సుబ్బారావు, రాజ్యలక్ష్మి దంపతులకు తొమ్మిదవ సంతానంగా జన్మించారు. స్వతఃసిద్ధంగా కళాకారుల వంశంలో పుట్టిన శివప్రసాద్‌ తనకంటూ ప్రత్యేకతను కల్పించుకునే ప్రక్రియలో తనకు తెలియకుండానే ఈలపాటకు ఆకర్షితులయ్యారు.
కొమరవోలు శివప్రసాద్ ఈలపాట ప్రసిద్ధులు. ఇప్పటి వరకు 11 వేలకు పైగా సంగీత కచేరీలు చేశారు. ఒక్క భారతదేశంలోనే కాక అమెరికా, జపాన్, ఆస్ట్రేలియా, బ్రిటన్, మారిషస్, సింగపూర్, మలేషియా, బ్యాంకాక్, దుబాయ్, బెహరిన్, కతార్ మొదలైన దేశాల్లో తన ఈల పాటతో సంగీత కచేరీలు చేశారు.
మార్క్ షోవాల్టర్ ఎస్/2004 ఎన్ 1 ను జూలై 13, 2013లో హబుల్ టెలిస్కోప్ తీసిన నెప్ట్యూన్ యొక్క వలయాలను 2009 నుండి విశ్లేషించి కనుకొన్నాడు.అతడు ఆ కక్ష్య యొక్క చలనాన్ని, వివిధ దుర్భల చిత్రాల నుండి పానింగ్ తో కనుగొనే సాంకేతిక పద్ధతిని ఉపయోగించాడు. శోధన ప్రాంతంలో వలయాల వ్యాసార్థాలను గుర్తించి ఈ ఉపగ్రహం గూర్చి "ఊహించని రీతిలో" నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ఈయన కొత్త ఉపగ్రహాన్ని గుర్తించేందుకు " " కనుగొన్నారు. అపుడు 2004 నుండి తీసిన పాత హెచ్.ఎస్.టి చిత్రాలను పదే పదే పరిశీలించి కనుగొనన్నారు." వోయేజర్ 2" అంతరిక్ష నౌక నెప్ట్యూన్ యొక్క యితర అంతర ఉపగ్రహాలను కూడా పరిశీలించింది. కానీ 1989 లో దీనికి సమీపంగా వెళ్ళినప్పటికీ ఈ ఉపగ్రహాన్ని కనుగొనలేకపోయింది. దీనికి కారణము ఇది కాంతివిహీనంగా ఉండటమే. దీనికి సంబంధించిన చిత్రాలు ప్రజల వద్ద అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ ఎవరూ దీనిని కనుగొనలేకపోయారు./2004 1 అనేది నెప్ట్యూన్ యొక్క తెలిసిన ఉపగ్రహాలలో 14 వది., మొదటిది సెప్టెంబరు 2003 లో కనుగొనబడింది.
2004 1 ఉపగ్రహం నెప్ట్యూన్ చుట్టూ ప్రతి 22 గంటల 28.1 నిముషాలు అనగా 0.9362 రోజులలో పరిభ్రమణం చేస్తుంది. దీనిని బట్టి దాని కక్ష్య యొక్క దీర్ఘాక్షం పొడవు 1,05,283 కిలోమీటర్లు ఉంటుంది. యీ విలువ భూమి యొక్క ఉపగ్రహం చంద్రుని కక్ష్య యొక్క దీర్ఘాక్షంలో నాలుగో వంతు ఉంటుంది. యీ విలువ నెప్ట్యూన్ యొక్క వలయాల సరాసరి వ్యాసార్థానికి రెండు రెట్లు ఉంటుంది. దీని వంపు, స్వభావాలు సున్నకు దగ్గరగా ఉంటాయి. దీని కక్ష్య "లారిస్సా ", " " ల మధ్యగా ఉంటుంది. యిది నెప్ట్యూన్ యొక్క క్రమ ఉపగ్రహాలలో చివరినుండి రెండవది. యిది వ్యాసార్థంలోనూ పరిమాణం లోనూ వృద్ధి చెందియున్న యితర నెప్ట్యూన్ ఉపగ్రహాల చలనానికి వ్యతిరేకదిశలో తిరుగుతున్న అతి చిన్న ఉపగ్రహం. నెప్ట్యూన్ ఉపగ్రహమైన లారిస్సా, /2004 1 లు 3:5 ఆర్బిటాళ్ళ అనునాదంలో ఒక శాతం ఉంటాయి. /2004 1, ప్రోటెయస్ లు 5:6 నిష్పత్తి అనునాదంలో 0.1%లో ఉంటాయి. లారిసా, ప్రోటేయస్ లు 1:2 మాధ్యమిక చలన అనునాదంలో కొన్ని వందల మిలియన్ల సంవత్సరాలనుండి పోవుచున్నవి
2004 1 నెప్ట్యూన్ యొక్క యితర ఉపగ్రహాల కంటే దీని తలం దట్టమైన తారుకంటే నల్లగా ఉన్నట్లు భావించబడుతున్నది దీనియొక్క జ్యామితీయ ఆల్బిడో యొక్క అవధి 0.07 నుండి 0.10 వరకు ఉంటుంది. /2004 1 యొక్క స్పష్టమైన పరిమాణం 26.5 ఉండి దాని యొక్క వ్యాసము 16 నుండి 20 కిలోమీటర్లు ఉంటుంది. యిది నెప్ట్యూన్ యొక్క అన్ని ఉపగ్రహాలలో యిప్పటికి అతి చిన్నది. నెప్ట్యూన్ యొక్క వలయాలు, అంతర ఉపగ్రహాల పరారుణ వర్ణపటం పరికరం ద్వారా అధ్యయనం చేయబడినది.అదేవిధంగా సౌర వ్యవస్థలోని ఖగోళ వస్తువులపై కనిపించే ఎరుపు రంగు లక్షణం వలెనే యిది కూడా అన్ని తలాలపై కనబడుతుంది. ఈ సమాచారం ,/లేదా - బంధములు కల అర్గానిక్ పదార్థముల వలన తెలుస్తుంది.కానీ వర్ణపట స్పష్టత అణువులను గుర్తించేందుకు సరిపడదు. బాహ్య సౌర వ్యవస్థలో నీటి మంచు సమృద్ధిగా ఉంటుదని నమ్మకం ప్రస్తుతం ఉంది. కానీ దానికి వర్ణపట ఋజువులు కనుగొనలేకపోయారు.
నెప్ట్యూన్ యొక్క అతి పెద్ద ఉపగ్రహం టైటాన్. గ్రహ చలనానికి వ్యతిరేక దిశలో దాని కక్ష్యలో చలిస్తుంది.దీనిని నెప్ట్యూన్ దాని కూపర్ బెల్ట్ నుండి స్వాధీనం చేసుకొనినట్లు ప్రతిపాదించబదినది. దీనితరువాత నెప్ట్యూన్ యొక్క అసలైన ఉపగ్రహ వ్యవస్థ యేర్పడినది. ముందుగా ఉన్న ఉపగ్రహాల కక్ష్యలు కూడా యిదే మాదిరిగా ఉండవచ్చు.కొన్ని ఉపగ్రహాల తొలగింపు, యితరాల వల్ల వినాశనానికి దారితీయవచ్చు. నెప్ట్యూన్ యొక్క ప్రస్తుత అంతర ఉపగ్రహములు రాళ్ళతో కూడి టైటాన్ ఉపగ్రహం యొక్క అలల ఋణత్వరణం కారణంగా యేర్పడి క్రమాభివృద్ధి కలిగి యుంటాయని భావిస్తారు
దీని ఆవిస్కరన బృందం దానికి పేరు పెట్టుటకు నెప్ట్యూన్ యొక్క సంబందం ఉన్న "గ్రేసొ" పేరును కు సూచించింది. ఈ పాత్ర సముద్రదేవుడు. ఈ పేరుని యితర నెప్ట్యూన్ చంద్రుల ఆధారంగా పెట్టడానికి అనుమతి కోరింది.
ప్రాటెయస్, /2004 1 ఉపగ్రహాలు లారిస్సా ఉపగ్రహం నుండి దూరంగా మళ్ళుతున్నవి. ఎందువలనంటే పూర్వపు బయటి నెప్ట్యూన్ యొక్క ఆర్బిట్ యొక్క భ్రమణ కాలం 0.6713 రోజులు., వాటి అలల త్వరణంలో ఉంటే లారిస్సా ఉపగ్రహం ఋణ త్వరణంలో ఉంటుంది.
కుందకుందాచార్యుడు, తెలుగు వాడు.ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అనంతపురం జిల్లా గుంతకల్లుకు 4 మైళ్ల దూరాన కొనకొండ్ల అనే పల్లె ఉంది.ఈ కొనకొండ్ల కే ఒకప్పుడు కొండకుంద అనే పేరు ఉండేది.సుమారు రెండువేల సంవత్సరాలకు పూర్వమే ఆ ఊళ్లో ఎల్లయ్య అనే మహనీయుడు జైనమతాన్ని తీసుకుని పద్మనంది అనే కొత్తపేరుతో దానికి సమీపానే గల కొండపైన నివసించేవాడని అక్కడి శాసనాలుబట్టి తెలుస్తుంది.ఇతను జైనమత సాంప్రదాయంలో కుందకుందాచార్యునిగా సుప్రసిద్ధుడు.
కొనకొండ్ల గ్రామవాసి కనుక ఆ ఊరిపేరుమీదుగనే ఇతనిని కొండకుందాచార్యుడు లేదా కుందకుందాచార్యుడు అన్నారు.ప్రాచీన జైన సంప్రదాయాల్లో కొండకుందాన్వయం ఒకటి.ఇతనికి వక్రగ్రీవుడు , గ్రద్ద పింఛుడు , ఏలాచార్యుడు అనే పేర్ల ఉన్నాయి.
కుందకుందాచార్యుడు మహాపండితుడు. సమయాచారం, ప్రవచనసారం, పంచాస్తికాయసారం అనే సారత్రయ గ్రంథాలను, నయమసారమనే 8 గ్రంథాల సంకలనాన్ని, రయనసారం, అష్టసాహుడు, బరసానువాకం, దశభక్తి, మూలాచారం అనే గ్రంథాలను రచించాడు. వీటిలో మూలాచారం జైన సాంప్రదాయంలో అత్యంత ప్రాచీన ప్రామాణిక గ్రంథం.
సామన్యశకం 40 ప్రాంతంలో పుట్టాడని, సా.శ. 44 లో కైవల్యం పొందినట్టుగా చెప్తారు. అంటే సుమారు 85 ఏండ్లు జీవించినట్టుగా తెలుస్తుంది.దేశం నలుమూలలా జైనాన్ని ప్రచారం చేశాడు.ఇతని శిష్యుల్లో ముఖ్యులు: బలాక పింఛుడు, కుందకీర్తి, సామంతభద్రులు.
కుందకుందాచార్యుడిని జైనులకు గురుపీఠంగా చెప్తారు.అతని శిష్యపరంపర తమది కుందకుందాన్వయమని ఎంతో గర్వంగా చెప్పుకునేవారు.ఈనాటికీ ఈయన పేరును జైనులు స్మరిస్తారు. అన్ని జైనసభలలోనూ ప్రారంభంలో చదివే మంగళా శాసనంలో అతని పేరు వినపడుతుంది.
సర్పగంథ ఒక చిన్న మొక్క. దీని వేర్లు ఔషధ గుణాన్ని కలిగి ఉంటాయి. 3,4 సంవత్సరాల వయసున్న మొక్క వేర్లలో ఔషధ విలువలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. సర్పగంధ ప్రాథమికంగా భారతదేశానికి చెందిన ఔషధమొక్క పుల్‌ఫియా అనే జర్మన్ శాస్త్రవేత్త పేరు మీదుగా దీనికి శాస్త్రీయనామం వచ్చింది. భారతీయ వైద్యంలో దీని ప్రాశత్యం ఎంతో ఉంది. పాముని పోలిన వేర్లు ఉండటం వలన దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది. అంతే కాకుండా పాముకాటుకి విరుగుడుగా వాడటం వలనకూడా దీనిని ఆ పేరుతో పిలుస్తుంటారు. కలకత్తాకి చెందిన గణవతి సేన్, చంద్రబోస్ అనే ఇద్దరు డాక్టర్లు ఈ మొక్కలో ఉన్న ఔషధ గుణాన్ని ఆధునిక వైద్యానికి పరిచయం చేశారు. దీని వేరులో ఉండే "సర్పెంటైన్" అనే ఆల్కలాయిడ్ ని అధిక రక్తపోటులో అల్లోపతి వైద్యులు వాడేవారు.
దుంపల వంతి వేర్లు నేలలో శాఖోపశాఖలుగా 0.5 నుండి 2.5 మీటర్ల వ్యాసార్ధం వరకు విస్తరించి వుంటాయి. ఇవి నేలలోపల 40-60 సెం.మీ. లోతు వరకు చొచ్చుకొనిపోతాయి. వేర్లలో క్షారగుణం అధికంగా వుంటుంది.
800 సంవత్సరాలకు ముందు ధర్మస్థలను మల్లర్మడిలోని కుడుమాగా గుర్తిస్తూ ఉండేవారు. తరువాత ఇది బెళ్తంగడిలో ఒక గ్రామంగా మారింది. ఇక్కడ జైన్ సైనికాధికారి బిర్మన్నా అతని భార్య అయిన అమ్ము బల్లాథితో నివసిస్తూ వచ్చాడు. వారు నిరాడంబరత, ఆరాధనీయత, ప్రేమస్పదులుగా గ్రామప్రజచే గౌరవించబడ్డారు. వారు గ్రామస్తుల పట్ల ఔదార్యం, సేవాభావం చూపిస్తూ వచ్చారు. పురాణకథనం అనుసరించి ధర్మదేవతలు ధర్మరక్షణ, ధరస్థాపన, ధర్మప్రచారం కొరకు తగిన వారిని అ న్వేషిస్తూ ఈ దంపతులు నివసిస్తున్న గృహానికి వచ్చారు.
ఈ ఆలయంలోశివుడు, మంజునాథుడు, అమ్మనవరు, చంద్రనాథ, కళారాలు అనే ధర్మదైవాలు , కుమారస్వామి, కన్యాకుమారి మొదలైన దైవాల సన్నిధులు ఉన్నాయి. అసాధారణంగా ఈ ఆలయనిర్వహణ జైన్ మతస్థుల ఆధ్వర్యంలో పూజాదికాలు హిందూ పూజారులచేత నిర్వహించబడుతూ ఉన్నాయి. నవంబరు, డిసెంబరు మాసాల మద్య నిర్వహించబడే లక్షదీపాల ఉత్సవం ఈ ఆలయ ప్రత్యేకత. ఆలయయం సందర్శించే భక్తులసంఖ్య ఒకరోజుకు దాదాపు 10,000. ఆలయంలోని యాంత్రికమైన ఆధునిక వంటశాలలో ఆలయసందర్శనానికి వచ్చే భక్తులందరికీ వంటలు తయారుచేసి భక్తులకు రోజూ ఉచితంగా అన్నప్రసాదం వడ్డిస్తారు. ఆలయదర్శనానికి వచ్చే భక్తుల సౌకర్యార్ధం ఆధునిక సౌకర్యాలున్న అతిథిగృహ సౌకర్యం కూడా లభిస్తుంది. ధర్మస్థల మతసహనానికి ప్రతీక. ఈ ఆలయంలో జైనతీర్థంకరుల సేవలను ధర్మదేవతలతో మంజునాథుడు కూడా అందుకుంటున్నాడు. ఇక్కడ పూజారులు వైష్ణవబ్రాహ్మణులు. ఆలయ ధర్మకర్త హెగ్డే. ఆలయానికి చెందిన ఆశ్రమాలలో నివసిస్తున్న వారికి ఉచితభోజనం, ఉచిత బస లభిస్తుంది.
1973 లో బాహుబలి విగ్రహాన్ని ఏక శిలపై చెక్కి శిల్పాన్ని తయారుచేశారు. దీనిని ధర్మస్థల దేవాలయానికి దగ్గరగా నున్న మంజునాథ ఆలయం వద్ద గల తక్కువ ఎత్తుగల కొండపై నెలకొల్పారు. దీని ఎత్తు 39 అడుగులు అనగా 12 మీటర్లు, దీని బరువు సుమారు 175 టన్నులు ఉంటుంది. ధర్మస్థల చుట్టు ప్రక్కల 25 ప్రాథమిక పాఠశాలల స్థాయి నుండి ప్రొఫెషనల్ కాలేజీలవరకు వివిధ విద్యా సంస్థలు ఉన్నాయి.పాత, బలహీనత దేవాలయాలు సంప్రదాయ నిర్మాణం సంరక్షించేందుకు, పునర్మించిన చేశారు.పురాతన లిఖిత ప్రతులు, చిత్రాలు శ్రమించి పునరుద్ధరించారు, భావితరములకు కోసం భద్రపరిచారు.పురాతన వస్తువుల కొరకు ఒక మ్యూజియం ఉంది. దీనిని "మంజూష మ్యూజియం" అని పిలుస్తారు. ఒక కారు మ్యూజియం అరుదైన వింటేజ్ కార్లను సేకరించినది ఉంది.ప్రతి సంవత్సరం సర్వ ధర్మ సమ్మేళనమును ధర్మ స్థళ వద్ద జరుపుతారు. దీనికి అనేక మంది అధ్యాత్మిక గురువులు వివిధ పీఠాల నుండి వస్తారు. కళల, సాహిత్య పోషకులు కూడా ఈ కార్యక్రమానికి హాజరవుతారు.
16వ శతాబ్దంలో దేవరాజ హెగడే ఉడుపిలోని శ్రీవాదిరాజస్వామిని ఈ ప్రదేశానికి పిలిపించాడు. అక్కడికి సంతోషంగా వచ్చిన శ్రీవాదిరాజస్వామి భిక్షస్వీకరించడానికి నిరాకరించాడు. మంజునాథుని విగ్రహం వేదవిధితో ప్రతిష్ఠించక పోవడమే అందుకు కారణం. స్వయంగా శివలింగాన్ని పునఃప్రతిష్ఠ చేయమని హెగడే శ్రీవాదిరాజస్వామిని కోరాడు. తరువాత శ్రీవాదిరాజస్వామి మధ్వాచార విధితో పునఃప్రతిష్ఠ చేయాడానికి అవసరమైన పూజాకార్యక్రమాలను ప్రారంభించారు. తరువాత శ్రీవాదిరాజస్వామి ఈ ప్రదేశానికి ధర్మస్థల అని నామకరణం చేసాడు. ధర్మస్థల అంటే మతం, ధర్మము ఉండే ప్రదేశమని అర్థం. 600 సంవత్సరాలకు ముందు ధర్మానికి, మతానికి పడిన పునాది హెగడే కుటుంబం చేత పోషించబడి బలపరచబడింది. పర్గాడే నుండి హెగడే పదం ఆవిర్భవించింది. ప్రస్తుతం ధర్మస్థల నిస్వార్ధసేవకు చిహ్నంగా నిలిచింది.
ఆరోగ్యసంరక్షణ రంగంలో వైద్యసేవాసంస్థ సేవలు అందిస్తున్నది. పరిసరగ్రామాలలో వ్యాధినివారణకు అవసరమైన వ్యాధినిర్మూలనకు అవసరమైన సేవలను కొనసాగిస్తున్నది. మలెనాడు ప్రాంతంలోని గ్రామాలకు, దూరప్రాంతాలకు అత్యవసరమైన వైద్యసేవలు అందించడానికి ఆధునిక సౌకర్యాలున్న మొబైల్ హాస్పిటలును పూజ్య శ్రీ హెగాడే చేత స్థాపించబడింది.
ధర్మశాల మంజునాథేశ్వర మెడికల్ ట్రస్ట్ ఆధ్వర్యంలో క్షయవ్యాధ బాధితులకు సేవలందించడానికి ఒక క్షయవ్యాధి శానిటోరియం స్థాపించబడింది. ఈ ఆసుపత్రి ఇప్పుడు జనరల్ హాస్పిటల్‌గా మారింది. ఉడుపి, హాసనలలో ఉన్న ఆరుర్వేద ఆసుపత్రులు ప్రజలకు పురాతన శైలిలో ఆయుర్వేద వైద్యసేవలు అందిస్తున్నది.మంగళూరు నేత్రావతి తీరంలో పంచభూతాల ఆధారంగా వైద్యం చేసే నేచుర్ క్యూర్ హాస్పిటల్ స్థాపించబడింది.
ఒకప్పుడు హెగడే కుటుంబ సభ్యుడు శివలింగ ప్రతిష్ఠ చేయాలని సంకల్పించినప్పుడు అణ్ణప్ప దైవం శివలింగం తీసుకువస్తానని చెప్పి అక్కడి నుండి అంతర్ధానం అయ్యాడు. మరునాడి ఉదయం నిద్రలేచి చూసే వేళకు హెగడే గృహానికి వెలుపల శివలింగం ప్రతిష్ఠించబడి ఉంది. తరువాత ఆ లింగం మంగళూరు ఆలయం లోనిదని తెలిసింది. ఆ తరువాత అణ్ణప్ప దైవం ఎవరికి కనిపించలేదు. ప్రస్తుతం ధర్మస్థల ప్రజలు అణ్ణప్ప దైవాన్ని గ్రామదేవత పంజుర్లిగా ఆరాధిస్తున్నారు. ధర్మస్థల భక్తులకు మాత్రమే కేంద్రం కాదు. ఇది పరిసర ప్రాంతాలలో విస్తారంగా ధర్మసంస్థాపన చేయడానికి కృషిచేస్తున్నది. ఇది సంఘంలో ధర్మాచరణ పట్ల విశ్వాసాన్ని పెంపొందించడానికి కృషిచేస్తుంది కనుక ప్రజలు తమకు తాము చేసుకున్నట్లే ఇతరులకు సహాయం చేస్తున్నారు.
ధర్మస్థల క్షేత్రం ఎస్.డి.ఎం.సి.ఇ.టి సొసైటీ ద్వారా ప్రాథమిక పాఠశాల, యోగాను బోధించే గురుకులం, సంస్కృతం బోధించడం, ఇంజనీరింగ్, వైద్యం, దంతవైద్యం వంటి వృత్తి విద్యలు మొదలైన 25 విద్యాసంస్థలను నిర్వహిస్తున్నది. మంగళూరు, ఉడుపి, ధారవాడ, హాసన, మైసూరు, కర్ణాటకరాష్ట్రంలోని ఇతర ప్రదేశాలలో విద్యాసంస్థలు ఉన్నాయి.
సిద్ధవన గురుకుల స్వర్గస్థులైన మంజయ్య హెగడే చేత స్థాపించబడింది. ఇది మార్గదర్శక విద్యాసంస్థగా మారింది. ఈ పాఠశాలలో 250 మంది విద్యార్థులు ఉచిత భోజన, విద్యా వసతులను సమకూర్చి యోగాను కూడా నేర్పుతున్నారు.పాఠశాల విద్యావిధానంలో సంస్కృతం బోధన అదనంగా చేర్చబడింది. ఈ పాఠశాల పాఠాలతో విద్యార్థులకు భారతీయ సంస్కృతి, సంప్రదాయాల విలువలు బోధించబడుతుంది.
ధర్మస్థలకు ఒకరోజుకు సుమారుగా 10,000 భక్తులు వస్తుంటారు. అలయదర్శనానికి వచ్చే ప్రతివెయ్యిమందిలో ఒకరిని ఆలయ ప్రధాన అతిథిగా భావించి గౌరవిస్తారు. ఈ అతిథి మర్యాదలో కులము, మతము, సంస్కృతి, అంతస్తులను వ్యత్యాసం ఎంచక గౌరవిస్తారు. పవిత్రమైన ఆలయంలో చేసే అన్నదానం భక్తుల మీద విశేషప్రభావం చూపిస్తుంది. ఆలయదర్శనానికి వచ్చే వేలకొలది భక్తులకు ప్రతి రోజూ అన్నదానం చేయబడుతుంది. ఆలయంలో ఉన్న ఆధునిక పరికరాలతో కూడిన వంటశాలలో రుచుకరమైన భోజనం పరిశుద్ధంగా తయారుచేయబడుతుంది. అన్నదానం చేసేసమయంలలో ఆలయనిర్వాహకులు పేదధనిక భేదాలు చూడరు. భూజనశాల పేరు " అన్నపూర్ణ ".
మంగళూరులో ఉన్న ఎస్.సి.ఎం ఆసుపత్రి ఆత్యాధునిక నేత్రచికిత్సాలయం. ఎస్.డి.ఎం పంటి ఆసుపత్రి పంటిసమస్యలకు అవసరమైన చికిత్స అందిస్తున్నారు. ఈ ఆసుపత్రిలో పెదవి చీలిక వంటి
సమస్యలకు, ఎముకల సమస్యలకు ప్రత్యేక చికిత్స అందిస్తున్నారు. శ్రీహెగాడే యోగాభ్యాసం ప్రాధాన్యతను ప్రజలవద్దకు తీసుకువెళ్ళడానికి చురుకుగా కృషిచేస్తున్నాడు. యోగాతరగతులు నిర్వహిస్తున్న ప్రదేశాలలో సూర్యనమస్కారాలు కుడా అభ్యసించబడుతున్నాయి. యోగాకేంద్రాలలో ఒక సంవత్సరానికి దాదాపు 250 మంది ఉపాద్యాయులు శిక్షణపొందుతున్నారు. ఒక్కో ఉపాద్యాయుని వద్ద సుమారు 100 విద్యార్థులు శిక్షణ పొదుతున్నారు.
1972 నుండి ఉచిత సామూహిక వివాహాలు ప్రారంభించబడి ప్రజాదరణ పొందాయి. ప్రతి సంవత్సరం వందలకొద్దీ జంటలు సామూహిక వివాహ మహోత్సవంలో పాల్గొని వివాహం చేసుకుంటారు. అన్ని మతాలు, కులాల వారు తమ ఆచారాలు, సాంప్రదాయలననుసరించి ఇచ్చట వివాహం చేసుకుంటరు. వివాహం నకు విచ్చేసిన దంపతులకు దుస్తులు, మంగళసూత్రం, విందుభోజనం పరిమిత బంధువులకు కూడా ఈ క్షేత్రంలో యిచ్చుటకు యేర్పాట్లు ఉన్నాయి.
ధర్మస్థలకు వచ్చే యాత్రీకులు ఇక్కడ ఉన్న రెండు పురాతనవస్తు సందర్శనశాలలను తప్పక చూస్తారు. సాంస్కృతిక వారసత్వ వస్తువులను, కళాఖండాలు ఉన్నాయి. ఈ పురాతనవస్తు సందర్శనశాల రాత్రి 9 గంటలవరకు తెరిచే ఉంటుంది. రెండవది కార్ల సందర్శనశాల. ఈ ప్రదర్శనశాల ఉదయం 8.30 నుండి మద్యాహ్నం 1 గంట వరకు, మద్యాహ్నం 2 గంటల నుండి రాత్రి 7 గంటల వరకు తెరవి ఉంటుంది.
ప్రస్తుతం ధర్మస్థల క్షేత్ర పాలకులుగా 21 వ ధర్మాధికారి పీఠాన్ని పద్మభూషణ్ డా.డి వేరేంద్ర హెగ్గడే అధిష్టించారు. ఈయన 1973 నుండి ప్రారంభించబడిన సామాజిక ఆర్థిక కార్యక్రమాలైన ఉచిత సామూహిక వివాహ విధానమును వంటి వాటిని ప్రారంభించినవ్యక్తి.
ధర్మస్థల లేదా ధర్మస్థళ హిందువుల పవిత్రక్షేత్రం. ఈ నగరం కర్ణాటక రాష్ట్రంలో దక్షిణ కన్నడ జిల్లాలో బెళ్తంగడి తాలూకాలో నేత్రావతి నదీతీరంలో ఉంది. గ్రామపంచాయితీ మండలంలో ఉన్న ఒకే ఒక పంచాయితీ ధర్మస్థల. ఈ గ్రామంలో ప్రసిద్ధి చెందిన ధర్మస్థల ఆలయం ఉంది. .
ధర్మస్థలలోని శివలింగం గ్రామదేవత అయిన అణ్ణప్ప దైవం చేత ప్రతిష్ఠించబడిందని విశ్వసిస్తున్నారు. హెగడే కుటుంబాలకు అణ్ణప్ప దైవం అనుగ్రహమున్నదని విశ్వసించబడుతుంది.
శరీరం మృదువుగా ఉండాలంటే మంచి బాడీ లోషన్‌ రాసుకోవాల్సిందే. అలాగని ఎంతో ఖర్చుపెట్టి వాటిని కొనాల్సిన పని లేదు. ఇంట్లోనే తయారుచేసుకోవచ్చు.
మూడు టేబుల్‌ స్పూన్ల రోజ్‌ వాటర్‌కి, ఒక స్పూను గ్లిజరిన్‌, రెండు టీ స్పూనుల నిమ్మరసం కలపండి. ఆ మిశ్రమాన్ని చిన్న సీసాలో పోసి ఫ్రిజ్‌లో పెట్టండి. అసరమైనప్పుడు తీసి వాడుకుంటూ ఉంటే, చర్మం పొడి బారకుండా, మృదువుగా ఉంటుంది.
సబ్బుని చిన్న చిన్న ముక్కల్లా చెక్కుకొని, మూడు టీ స్పూన్ల నిండా దాన్ని తీసుకోవాలి. దానిని పావు కప్పు నీళ్లలో కలిపి వేడి చేసి, నాలుగు స్పూన్ల ఆలివ్‌ ఆయిల్‌నీ, టీ స్పూను గ్లిజరిన్‌నీ దాన్లో వేసి బాగా కలపాలి. తయారైన మిశ్రమాన్ని ముఖ వర్ఛస్సుకు రాసుకోవచ్చు.
కప్పు రోజ్‌ వాటర్‌లో టీ స్పూను బొరాక్స్‌ పొడినీ, రెండు టీ స్పూన్ల వేడి చేసిన ఆలివ్‌ ఆయిల్‌ని బాగా కలపండి. మార్కెట్లో లావెండర్‌ వాటర్‌ దొరుకుతుంది. దీనిని పై మిశ్రమంలో కలిపి బాగా గిలక్కొట్టండి. కాసేపయ్యాక వాడుకోవచ్చు.
గ్రామంలో గోల్లకుర్మలు గొర్రెల పోషణను, గౌడ కులస్తులు కల్లును, రజకులు బట్టలుతుకుతు, ముదిరాజ్ కులస్తులు చేపలు, తోటల పెంపకం,పద్మశాలీలు వస్త్రాలను తయారు చేసి వ్యాపారం చేయడం, కోమట్లు వ్యాపారం, కుమ్మరొల్లు కుండలపని, కమ్మరొల్లు వ్యవసాయానికి సంబంధించిన కమ్మరి పని, బ్రాహ్మలు అర్చకులుగా, ఇలా వారి వారి కులవృత్తిలను చేసుకుంటూ కొద్దిపాటి వ్యవసాయం కూడా చేస్తూ జీవితాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు. మిగిలిన కులాల వారు ఎక్కువ శాతం వ్యవసాయం చేస్తూ జీవిస్తున్నారు. మరి కొందరు మేస్త్రి పని,హమాలి కూలి పని, ఎలెక్టిషియన్ పని, డ్రైవింగ్ పని వృత్తిగా ఎంచుకుని సొంత ఆటోల ద్వారా కొందరు, దర్జీ పనిలో మరి కొందరు, ఉపాధ్యాయ వృత్తిలో ఇలా తమ జీవితాన్ని సీతారాంపురంలో కొనసాగిస్తున్నారు. ఊరిలో యువత ఎక్కవ సంఖ్యలో వృత్తి నైపుణ్యం ఉన్న రంగాలవైపే మొగ్గు చూపుతున్నారు.నేటి తరం యువత పెద్ద ఎత్తున విద్యాబ్యాసం చేసిన వారు మాత్రం మంచి వృత్తి ఉద్యోగాల్లో స్థిర పడ్డారు, పడుతున్నారు
సీతారాంపురం గ్రామానికి ప్రధాన ఆధారం వ్యవసాయం.కొందరు వారికి సాయం చేసి కూలి అనిపించుకుంటారు. మరి కొందరు వ్యవసాయ ఆధార పనులు చేస్తారు. ఇంకొందరు పశువులు ద్వారా పాల ఉత్పతిని పెంచి ఆదాయాన్ని పొందుతారు. ఊరిలో వివిధ మతాల వారు అనేక కులాలకు చెందిన వారు ఉన్నారు. వారిలో రజక,కుమ్మరి, కమ్మరి, ఎరుకల, మాదిగ, పిచ్చకుంట్ల, లంబాడి, వడ్డెర, ముదిరాజ్, కురుమ, పద్మశాలి,గౌడ్స్, కాపు, అర్య బ్రాహ్మణులు , వైశ్యులు మొదలైన కులస్థుల వారు ఉన్నారు. వీరిలో కురుమ,అరె,గౌడ్స్, పద్మశాలి, ముదిరాజ్, కాపు, మొదలగు కులస్తుల జనాభా ఎక్కవ. ఈ గ్రామంలో హిందువులు, ముస్లింస్, క్రిస్టియన్స్ మతాలకు చెందిన వారు ఉన్నారు, అందరు ఎక్కువగా వ్యవసాయంపై ఆధాపపడి జీవిస్తున్నారు.
సీతారాంపురం గ్రామచరిత్ర కడవెండి చరిత్రతో ముడిపడుంది. ఎందుకంటే సీతారాంపురం గ్రామం కడవెండి నుండి 17 సంవత్సరాల క్రితమే విడిపోయింది. అంతకిముందు సీతారాంపురం గ్రామం కడవెండి గ్రామంలో ఒక వార్డ్ మాత్రమే, కడవెండి గ్రామంలో మాదిరిగానే సీతారాంపురం గ్రామంలో కూడా రజాకార్లును ఎదిరించిన వీరులున్నారు. గ్రామంలో ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, అంగన్వాడి కేంద్రం, శివాలయం,మసీద్, చర్చి ఉన్నాయి.
ఎక్కువగా యువత చదువులకోసం,ఉద్యోగాలకోసం గ్రామాన్ని విడిచి వలసలుపోతున్నారు. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ పట్టణానికి వలసవెల్లారు. హైదరాబాద్ లో ఉప్పల్, రామంతపూర్, చింతల్, జగద్గిరిగుట్ట , చర్లపల్లి, ఇ సి ఐ ఎల్ మొదలగు ప్రాంతాలలో స్థిరపడ్డారు. ఇంకొంత మంది, జనగామ,వరంగల్, సూరత్, మొ! ప్రదేశాలల్లో, మరి కొందరు దుబాయ్,అమెరికా దేశాలల్లో ఎక్కువగా వలసలు పోయారు.
సీతారాంపురం గ్రామం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, జనగామ జిల్లాలోని దేవరుప్పుల మండలంలో ఉంది. ఇది రెవెన్యూయేతర గ్రామం. గ్రామ వంచాయితీ కేంద్రం.వరంగల్ జిల్లాకి ఈ గ్రామం 53.5 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. హైదరాబాద్కి 112 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
నక్షత్రాలంటే ఆ కుర్రాడికి ఎంతో ఇష్టం. ఏవేవో పరికరాలతో వాటిని గమనిస్తూ ఉండేవాడు. ఆ కుర్రాడే ఖగోళ శాస్త్రవేత్తగా మారి ఎన్నో సంగతులు వెల్లడించాడు. అతడే ఎడ్మండ్‌ హేలీ. పుట్టిన రోజు ఇవాళే-1656 నవంబర్ 8న. అంతరిక్షంలోని అద్భుతాల్లో తోకచుక్కలోకటి. వాటిపై పరిశోధన చేసి ఆశ్చర్యకరమైన నిజాలు వెల్లడించిన శాస్త్రవేత్తగా ఎడ్మండ్‌ హేలీ పేరొందాడు. అందుకు గౌరవసూచకంగా ఓ తోకచుక్కకు ఆయన పేరే పెట్టారు. అదే 76 ఏళ్లకోసారి భూమికి దగ్గరగా వచ్చి కనువిందు చేసే హేలీ తోకచుక్క. ఖగోళ, భూభౌతిక, గణిత రంగాల్లో కూడా ఆయన విలువైన పరిశోధనలు చేశారు.
సూర్యుడికి సుదూరంగా తిరుగుతూ ఎప్పుడో ఓసారి సూర్యకుటుంబం పరిధిలోకి వచ్చిపోయే తోకచుక్కల గమనాలు, కక్ష్యల గురించి ఆయన పరిశోధనలు అద్భుతమైనవి. అంతకు పూర్వం 1531, 1607, 1683లలో కనిపించిన తోకచుక్కలు వేర్వేరు కావని, ఒకటే ప్రతి 76 ఏళ్లకువస్తోందని చాటి చెప్పారు. అదే హేలీ తోకచుక్క. అంతేకాదు న్యూటన్‌ సిద్ధాంతాలను వెలుగులోకి తెచ్చింది ఈయనే. ప్రచారానికి దూరంగా ఉండే న్యూటన్‌ పరిశోధనలు ఎంత విలువైనవో గ్రహించిన హేలీ, ఆయన చేత పుస్తకాన్ని రాయించి సొంత ఖర్చుతో అచ్చు వేయించారు. తద్వారా శాస్త్రలోకానికి ఎంతో మేలు చేశారు.
ఎడ్మండ్‌ హేలీ ఇంగ్లీషు ఖగోళ శాస్త్రవేత్త, భూగర్భ శాస్త్రవేత్త, గణిత శాస్త్రవేత్త, మెటెరాలజిస్టు, భౌతిక శాస్త్రవేత్త. ఈయన హెల్లీ తోకచుక్క యొక్క కక్ష్యలు కనుగొనుటలో ప్రపంచ ప్రసిద్ధుడు.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల పెద్దూర్లోనూ ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల కడ్డంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నిర్మల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల ఆదిలాబాద్లోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నిర్మల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం జన్నారంలోను, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు నిర్మల్ లోనూ ఉన్నాయి.
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ఇది మండల కేంద్రమైన కడెం నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నిర్మల్ నుండి 40 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రస్తుతం ప్రతిచోటా హింస రాజ్యమేలుతోంది.దేశాలు, ప్రాంతాల మధ్య వైరాలు పెరుగుతున్నాయి.రానురాను మనుషుల మధ్య ప్రేమానురాగాలు, మైత్రీ సంబంధాలు తగ్గుతున్నాయి.అందుకే మన జాతిపిత చెప్పిన అహింసా మార్గాన్ని ప్రపంచ పటంలో చాలాదేశాలు అనుసరించడానికి నడుం బిగించాయి.కానీ మనదేశం ఆ దిశగా కృషిచేయడం లేదు. అందుకే 2004 లో ‘మహాత్మాగాంధీ తత్వ విశ్వవిద్యాలయ ఆకాంక్ష సమితి’ ఏర్పాటు చేశాను.మన దేశంలో ఐదు రాష్ట్రాల్లో గాంధీ విశ్వవిద్యాలయాలున్నాయి.కానీ గాంధీతత్వంపై బోధించే అధ్యాపకులు పదిమందికంటే ఎక్కువ లేరు.గ్రీకులు సోక్రటీస్ ఐడియాలజీని ఏథెన్స్ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రచారం చేశారు.
మా దంపతుల తదనంతరం స్వాధీనం చేసుకునేలా వీలునామా రాశాను. గాంధీ విశ్వవిద్యాలయానికై తపించిన సంస్థ గౌరవాధ్యక్షులైన శ్రీ గ్రంథి సుబ్బారావు గారి గ్రంథాలయంలో టెండుల్కర్‌ విరచిత మహాత్మ 8 ఆంగ్ల సంపుటాలపై 8 బైండు పుస్తకాలు సంక్షిప్త సమీక్ష రూపంలో ఉన్నాయి. ఏ మహనీయుడు ఈ పవిత్ర విశ్వవిద్యాలయానికి శంకుస్థాపన చేస్తాడో ఆ పూజ్య పాదునకూ దీనిని అంకితం చేస్తాం.‘‘కన్ను తెరిస్తే జననం. కనుమూస్తే మరణం, రెప్పపాటే జీవితం’’ భగవంతుడు కరుణించినందున 72 సంవత్సరాలు ఆరోగ్యవంతమైన జీవితం నాది. ఏరెప్ప పాటులో ఈ బుద్బుదం కీర్తిశేషం అవుతుందో తెలియదు. అందుకే నాకు ఈ తొందర.
ప్రొఫెసర్ యెనిశెట్టి సాంబశివరావు గాంధీజీ తత్వవేత్త. గుంటూరు జిల్లా మేడికొండూరు మండలం పేరేచర్ల గ్రామంలో జన్మించారు.తండ్రి సుందరయ్య వ్యాపారం చేసేవారు.ఆయన కళ్లు తెరిచేనాటికి అమ్మ కన్ను మూసింది.మేనత్త, నాయనమ్మల దగ్గర పెరిగారు.చీరాల, హిందూపురం, మార్కాపురం డిగ్రీ కళాశాలల్లో ఆంధ్ర అధ్యాపకునిగా, ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేసి 1999లో హెచ్‌ఓడిగా ఉద్యోగ విరమణ చేశారు.గాంధీతత్వంపై పిహెచ్‌డి చేశారు.ఉద్యోగ విరమణ తర్వాత సేవాకార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం మొదలెట్టారు. ‘విద్యార్థి మార్గదర్శిని’, ‘అభ్యుదయ వాదులారా ఏకం కండి’ పేరుతో పుస్తకాలను రాసి మహాత్మునికి అంకితం ఇచ్చారు.సైకిల్‌పై తిరుగుతూ సభలు, సమావేశాలున్నచోట గాంధీజీ సిద్ధాంతాలకు సంబంధించిన ఉపన్యాసాలు ఇచ్చేవారు.గుంటూరు జిల్లాలోని కొండవీడు కోటల పక్కనున్న 60 ఎకరాల ప్రభుత్వ భూమిలో మహాత్మాగాంధీ తత్వ విశ్వవిద్యాలయం స్థాపిస్తే గనక తనకున్న యావదాస్తి దానికోసం రాసిస్తానని, గాంధీ మహాత్మునికి సంబంధించిన ఎంతో విలువైన గ్రంథాల కలెక్షన్ కూడా ఇస్తానని వీలునామారాశారు.లేదంటే చైనా ప్రభుత్వం కట్టబోతున్న విశ్వవిద్యాలయానికి తన ఆస్తిని ఇచ్చేసి ఆ మహాత్ముని రుణం తీర్చుకుంటానన్నారు.
అయితే సంకోచ వ్యాకోచాలు తీవ్రంగా ఉన్నప్పుడు విరేచనాలు అవుతాయి. మంద్రంగా ఉన్నప్పుడు మలబద్దకం ఏర్పడుతుంది. అయితే ఐబిఎస్‌లో ఎక్కువగా విరేచనం, మలబద్దకం ఈ రెండూ ఒకదాన్నివెన్నంటి మరొకటి వస్తాయి. ఐబిఎస్‌లో ఇదొక ప్రధాన లక్షణం. వీటితో పాటు మరికొన్ని ఇతర లక్షణాలు కూడా కనిపిస్తాయి. వాటిలో ఛాతీలో మంట, మింగడం కష్టం కావడం, రుచి తెలియకపోవడం, అజీర్తి, వికారం, వాంతులు, పెద్దగా ఏమీ తినకుండానే కడుపు నిండినట్లు, కడుపులో అసౌకర్యంగా అనిపించడం, ఎప్పుడూ కడుపులో గుడగుడమంటూ శబ్దం రావడం, పొట్ట భాగాన్ని తాకితేనే నొప్పి అనిపించడం, పెద్ద శబ్ధంతో అపాన వాయువులు విడుదల కావడం, ఏం తిన్నా వెంటనే టాయిలెట్‌కు వెళ్లాలనిపించడం ఇవన్నీ ఐబిఎస్ లక్షణాలే. కడుపులో ఎడమవైపున పొడిచినట్లు అనిపించడం, మలవిసర్జన భాగంలోనూ పొడిచినట్లు నొప్పి అనిపించడం, మలంలో జిగురు పడటం, బరవు తగ్గిపోవడం, రక్తంలో పలుచగా రక్తం పడటం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.