polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
సంఘ శతాబ్ది ఉత్సవాల్లో భాగంగా దివంగత అయ్యంకి వెంకట రమణయ్య పేరిట, సర్వోత్తమ గ్రంథాలయంలో "అయ్యంకి రీడింగ్ రూమ్" అనే ఒక ఎయిర్ కండిషన్డ్ రీడింగ్ గదిని ప్రారంభించింది. మొత్తం 365 రోజులు ఉదయం 8 నుండి రాత్రి 9 గంటల వరకు తెరచి ఉంచుతారు.
పుస్తకాల ఉచిత పంపిణీ పథకం: ప్రజలలో చదివే అలవాటును పెంపొందించడానికి, పుస్తకాల విలువను పెంచడానికీ ఈ సంఘం 2015 ఏప్రిల్ 23 న విజయవాడలో పుస్తకాల ఉచిత పంపిణీ పథకాన్ని ప్రారంభించింది. అప్పటి నుండి ఈ సంఘం వివిధ రచయితలు, ప్రచురణకర్తలు, వ్యక్తుల నుండి పుస్తకాలను విరాళంగా సేకరించి ఆసక్తి కలవారికీ, అవసరమైన వారికీ పుస్తకాలను ప్రతి సంవత్సరం వారి పుస్తక ప్రదర్శన ద్వారా పంపిణీ చేస్తోంది. ఈ ప్రయోజనం కోసం రాష్ట్రంలోని అన్ని ప్రధాన నగరాలు, జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయాలలో పుస్తకాల హుండీలు / సేకరణ పెట్టెలు ఏర్పాటు చేశారు. ప్రతి సంవత్సరం ఉచితంగా పంపిణీ చేసే పుస్తకాల సంఖ్య పెరగడమే కాకుండా ఈ కార్యకలాపాలు రాష్ట్రంలోని అనేక ఇతర ప్రదేశాలకు కూడా విస్తరించాయి. 2015 లో మొదలుపెట్టి ఈ సంఘం, 2019 నాటికి లక్షన్నర పుస్తకాలను పంపిణీ చేసింది.
అబ్దుల్ కలాం పిల్లల గ్రంథాలయం: భారత మాజీ అధ్యక్షుడు, ప్రఖ్యాత శాస్త్రవేత్త దివంగత ఎపిజే అబ్దుల్ కలాం 85వ జన్మదిన సందర్భంగా సర్వోత్తమ గ్రంథాలయం 2016 అక్టోబరు 15 న ప్రత్యేక పిల్లల గ్రంథాలయాన్ని ప్రారంభించింది. ఇక్కడ పిల్లల పుస్తకాలను సేకరించుటమే కాకుండా, వారిలో సృజనాత్మకతను పెంపొందించడానికి పిల్లలకు సంబంధించిన కార్యకలాపాలను ఆదివారం రోజున నిర్వహిస్తోంది.
సమావేశాలు, సదస్సులు: ఈ సంఘం 1914 సంవత్సరం నుండి ప్రముఖ పండితుల నాయకత్వంలో ప్రముఖ విశ్వవిద్యాలయాలు, విద్యాసంస్థల సహకారంతో సమావేశాలు, సదస్సులు నిర్వహిస్తోంది. నలభైకి పైగా సమావేశాలు / సెమినార్లు నిర్వహించింది.
గ్రంథాలయోద్యమాన్ని ప్రజలలోకి తీసుకువెళ్ళే ఉద్దేశంతో స్థానిక గ్రంథాలయ పత్రిక - "గ్రంథాలయ సర్వస్వం"ను తెలుగులో సంఘం 1915 లో ప్రారంభించింది. ఈ ప్రాంతీయ భాషా పత్రిక భారతదేశంలోనే మొట్టమొదటి స్థానిక గ్రంథాలయ పత్రిక. ఇది ఈనాటికీ ప్రతి నెలా వెలువడుతోంది.
రాష్ట్రంలోని గ్రంథాలయాలలో నాణ్యమైన సేవలను వినియోగదారులకు అందించడానికి, దేశములోనే మొదటగా గ్రంథాలయ శిక్షణ తరగతులను సంఘం నిర్వహించడం ప్రారంభించింది. ఇప్పుడు కూడా సంఘం ఆ శిక్షణా తరగతులను కొనసాగిస్తున్నది.
ప్రజలలో అవగాహన, జ్ఞానాన్ని వ్యాప్తి చేయడానికి ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటగా బోటు గ్రంథాలయాల సేవలను ప్రవేశపెట్టింది.
1946 లో ఆంధ్ర గ్రంథాలయ ధర్మసంస్థ ఏర్పాటు భారతదేశంలో గ్రంథాలయ ఉద్యమ చరిత్రలో మరొక మైలురాయి. కొమ్మా సీతారామయ్య దాతృత్వ ఫలితముగా గ్రంథాలయ సంఘానికి మొదటగా ఒక భవనం ఏర్పడింది. అదే "సర్వోత్తమభవన్". దీనికి అప్పటి సంఘ అధ్యక్షుడు గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు గౌరవార్ధం వారి పేరు పెట్టారు. దీనిని 1949 లో ప్రారంభించారు.
గ్రంథాలయ విజ్ఞాన శాస్త్రంలో శిక్షణ: 1920 వ దశకంలోనే, అయ్యంకి వెంకట రమణయ్య, గ్రంథాలయ విజ్ఞాన శాస్త్రంలో శిక్షణా తరగతులను నిర్వహించడం ప్రారంభించాడు. తరువాత వావిలాల గోపాల కృష్ణయ్య, కళాప్రపూర్ణ పాతూరి నాగభూషణం, కలిదిండి నరసింహరాజు వంటి ప్రముఖ వ్యక్తులు శిక్షణా తరగతులను కొనసాగించారు. పాతూరి నాగభూషణం చొరవతో ఈ శిక్షణను, ఓ క్రమమైన పాఠ్య ప్రణాళికతో నిర్వహిస్తూ ప్రభుత్వ గుర్తింపు పొందింది. విద్యార్థులకు ధ్రువీకరణ పత్రాలను అందచేస్తున్నారు. ఈ గ్రంథాలయ పాఠశాలకు "పాతూరి నాగభూషణం స్కూల్ ఆఫ్ లైబ్రరీ సైన్స్" అని పేరు పెట్టారు. ఈ సంఘం గ్రంథాలయ యాంత్రీకరణ, కంప్యూటర్ సహాయంతో కార్యక్రమాల నిర్వహణ అనుభవంతో ఇంగ్లీషు, తెలుగు మాధ్యమాలలో అర్ధ-వార్షిక సర్టిఫికేట్ అధ్యయనాలు ప్రతి సంవత్సరం జూన్, డిసెంబరు నెలలలో రెండుసార్లు నిర్వహిస్తోంది. 5 నెలల శిక్షణ అనంతరం ప్రభుత్వం పరీక్షలు నిర్వహించి సర్టిఫికేట్ అందిస్తుంది.
ఇతర గ్రంథాలయాలకు సహకారం: గ్రంథాలయాలను కొత్తగా స్థాపించునప్పుడు, వారికి నిబంధనలు, ఉప-చట్టాలు రూపొందించడము, నమోదు చేయు విధానాలు, నిర్వహించాల్సిన పద్దు పుస్తకాల గురించి అవగాహన కల్పించడం మొదలగు విషయాలలో తమ సహకారాన్ని అందింస్తోంది
రామమోహన పబ్లిక్ లైబ్రరీ వారు 1914 ఏప్రిల్ 10 న విజయవాడలో , "ఆల్ ఇండియా కాన్ఫరెన్స్ ఆఫ్ లైబ్రరీ ఆర్గనైజర్స్"ను నిర్వహించారు. అదే రోజున నిర్వహించిన ఆంధ్ర గ్రంథాలయ సమావేశ ఫలితంగా ఆంధ్ర గ్రంథాలయోద్యమం, ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథ భాండాగార సంఘం ఉనికిలోకి వచ్చాయి. అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య, సూరి వెంకట నరసింహ శాస్త్రి ఈ సంఘాన్ని ప్రారంభించారు. ఈ మహాసభలోనే, సంఘపు మొదటి అధ్యక్షుడిగా దీవాన్ బహదూర్ మోచర్ల రామచంద్రరావు పంతులు, మొదటి కార్యదర్శులుగా, అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య, నాళం కృష్ణారావు ఎన్నికయ్యారు. చిలకమర్తి లక్ష్మీ నరసింహం పంతులు దీనికి అధ్యక్షత వహించారు. ఆ సందర్భంగా ఆయన వెలువరించిన సందేశ గీతాన్ని అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య 'గ్రంథాలయ వేదం'గా అభివర్ణించారు.
గ్రంథాలయ వృత్తి, వయోజన విద్య, వ్యవసాయానికి సంబంధించిన పుస్తకాలను ప్రచురించింది. ప్రాంతీయ భాషలో గ్రంథాలయ పత్రిక "గ్రంథాలయ సర్వస్వం"ను ప్రచురించడం, విద్యాబోధన, శిక్షణా కార్యక్రమాలను నిర్వహించడం, వివిధ గ్రంథాలయాల సజావుగా పనిచేయడానికి తగిన సమాచారాన్ని అందించడం వంటి ప్రధాన కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తోంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయ సంఘం, భారతదేశంలోని మొట్టమొదటి రాష్ట్ర స్థాయి గ్రంథాలయ సంఘం. దీన్ని 1914 ఏప్రిల్ 10 న విజయవాడలో స్థాపించారు. ప్రజలలో అక్షరాస్యత, జ్ఞానం, అవగాహనలను వ్యాప్తి చేయాలనే లక్ష్యంతో ఈ సంఘం ఉద్భవించింది. గ్రంథాలయోద్యమాన్ని ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లాలనే ఏకైక లక్ష్యంతో ఈ సంఘం మొదట నుండి పనిచేస్తోంది.
ఇందులో కేవలం గ్రంధభాండాగారాలే కాకుండా మిగిలిన ఇతర రంగాల నుండి సభ్యులు ఏర్పడటముతో తదుపరి ఇది ఆంధ్రదేశ గ్రంధాలయ సంఘంగా మారింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర అవతరణ అనంతరం హైదరాబాదు గ్రంధాలయ సంఘాన్ని విలీనం చేసుకొని ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంధాలయ సంఘంగా ఏర్పడింది.
పూర్తి అక్ష్యరాస్యత సాధించడం కొరకు కృషి చేయడం, రాష్ట్రంలో ప్రతి మారుమూల గ్రామంలోను గ్రంథాలయాలను ఏర్పాటు చేయడం, ప్రజలకు ఉచితంగా సమాచారం అందించడం, ప్రజలలో చదివే అలవాటును పెంపొందించడం, గ్రంథాలయాలను ఆధునీకరించుడం మొదలైనవి ఈ సంఘ లక్ష్యాలు.
గ్రంథాలయోద్యమంలో భాగంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయ సంఘం అనేక విషయాల్లో తొలి అడుగు వేసి, యావద్దేశానికి మార్గ దర్శకత్వం వహించింది. ఆ తొలి అంగల్లో కొన్ని:
సూర్య చంద్ర మండలముల తేజస్సు ఎల్ల వారికి నెట్లు సౌఖ్యప్రదముగ నున్నదోజ్ఞానమును నట్లు సౌఖ్యప్రదముగ నుండవలెను-చిలకమర్తి లక్ష్మి నరసింహం
ఈ సమయంలోనే విజయరామ్‌కి అల్లుడైన కార్తీక్ అమెరికా నుంచి ఓ పనిమీద ఇండియా వస్తాడు. విజయరామ్‌కి అతడి చెల్లెలన్నా, ఆ కుటుంబం అన్నా నచ్చదు. అలాంటి మనిషికి కార్తీక్ ఎలా దగ్గరయ్యాడు?
విజయరామ్ , ఆనంద్ ప్రసాద్ ఎంతో స్నేహంగా ఉంటారు. ఆనంద్ సలహాల వల్ల విజయరామ్ కు వ్యాపారాల్లో లాభం వచ్చి కోట్లు సంపాదిస్తాడు. అదిచూసి సహించక విజయరామ్‌ శత్రువు శాంతారామ్ మోసం చేస్తాడు. కొన్ని అనుకోని పరిస్థితుల్లో ఆ మోసం ఆనంద్‌పై పడుతుంది. దీంతో విజయరామ్, ఆనంద్ ఇద్దరూ విడిపోతారు. ఇరవై సంవత్సరాల తర్వాత కూడా కష్టాల్లో ఉన్న విజయరామ్ కుటుంబాన్ని శాంతారామ్ ఏదోరకంగా హింసిస్తూనే ఉంటాడు.
ఆటాడుకుందాం రా 2016, ఆగస్టు 19న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. జి. నాగేశ్వరరెడ్డి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో సుశాంత్, సోనమ్ బజ్వా ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు.
డియెగో అర్మాండో మారడోనా ; 1960 అక్టోబరు 30-2020 నవంబరు 25) అర్జెంటీనాకు చెందిన ప్రొఫెషనల్ ఫుట్‌బాల్ ఆటగాడు, మేనేజర్. మారడోనా ప్రపంచంలో గొప్ప ఆటగాళ్ళలో ఒకరిగా పరిగణింపబడుతాడు. 20 వ శతాబ్దపు ఫిఫా ప్లేయర్ అవార్డును పొందిన ఇద్దరు ఉమ్మడి విజేతలలో అతను ఒకడు. మారడోనా చూపు, పాసింగ్, బాల్ మీద కంట్రోల్, డ్రిబ్లింగ్ నైపుణ్యాలు ఇతర ఆటగాళ్ళ కంటే మెరుగ్గా వ్యవహరించడానికి అతనికి వీలు కల్పించింది. పొట్టిగా ఉండడాన అతని శరీర గరిమనాభి భూమికి దగ్గరగా ఉండి, అతడు మెరుగైన ఆటగాడవడానికి తోడ్పడింది. మైదానంలో అతని ఉనికి, నాయకత్వం అతని జట్టు పై గొప్ప ప్రభావాన్ని చూపాయి. అతని సృజనాత్మక సామర్ధ్యాలతో గోల్ చేయడమే లక్ష్యంగా కలిగి ఉండేవాడు. అతడు ఫ్రీ కిక్ స్పెషలిస్ట్‌గా పేరు పొందాడు. చిన్నతనం లోనే అతడు చూపిన ప్రతిభ కారణంగా మారడోనాకు "ఎల్ పిబే డి ఓరో " అనే పేరు దక్కింది. ఈ పేరు జీవితాంతం అతనితోనే ఉండిపోయింది. 1991,1994 లో మాదకద్రవ్యాలను దుర్వినియోగం చేసినందుకు నిషేధించబడ్డాడు.
అర్జెంటీనా జట్టులో ఉంటూ తన అంతర్జాతీయ కెరీర్‌లో 91 క్యాప్స్ సంపాదించి 34 గోల్స్ చేశాడు. 1986 లో మెక్సికోలో జరిగిన ప్రపంచ కప్‌తో సహా నాలుగు ఫిఫా ప్రపంచ కప్‌లలో మారడోనా ఆడాడు. 1986 ఫైనల్‌లో పశ్చిమ జర్మనీపై అర్జెంటీనా కెప్టన్ గా విజయం సాధించాడు. టోర్నమెంట్ ఉత్తమ ఆటగాడిగా గోల్డెన్ బాల్‌ను గెలుచుకున్నాడు. 1986 ప్రపంచ కప్ క్వార్టర్ ఫైనల్లో, అతను చేసిన రెండు గోల్స్ ఫుట్‌బాల్ చరిత్రలో భాగమయ్యింది. మొదటి గోల్ " హ్యాండ్ ఆఫ్ గాడ్ " అని పిలువబడే అనాలోచిత హ్యాండ్లింగ్ ఫౌల్. రెండవ గోల్ ఐదుగురు ఇంగ్లాండ్ ఆటగాళ్లను చుట్టి డ్రిబల్ చేస్తు చేసిన గోల్. దీనిని 2002 లో . ఓటర్లు " గోల్ ఆఫ్ ది సెంచరీ "గా ఎన్నుకున్నారు.
క్లాసిక్ నంబర్ 10 స్థానంలో ఆడే అతను తన క్లబ్ కెరీర్లో అర్జెంటీనాస్ జూనియర్స్, బోకా జూనియర్స్, బార్సిలోనా, నాపోలి, సెవిల్లా, న్యూవెల్ యొక్క ఓల్డ్ బాయ్స్ కొరకు ఆడాడు నాపోలి ఇంకా బార్సిలోనాలో తన ఆట వలన చాలా ప్రసిద్ధి చెందాడు. అక్కడ అతను అనేక ప్రశంసలు అందుకున్నాడు.
జోహార్ 2020, ఆగస్టు 15న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. ధర్మ సూర్య పిక్చర్స్ పతాకంపై రామ్ వంశీ కృష్ణ నిర్మాణ సారథ్యంలో తేజ మార్ని తొలిసారిగా దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో ఎస్తేర్ అనిల్, అంకిత్ కొయ్య, నైనా గంగూలీ, ఈశ్వరి రావు, చైతన్య కృష్ణ, శుభలేఖ సుధాకర్ నటించగా ప్రియదర్శి బాలసుబ్రమణ్యన్ సంగీతం అందించాడు. ఈ చిత్ర స్క్రిప్ట్ కు, ప్రధాన నటుల నటనకు చాలా మంచి స్పందన వచ్చింది. ఈ చిత్రం ఆహా లో విడుదలయింది.
2017 ఫిబ్రవరిలో ఆర్థిక మంత్రి అరుణ్ జైట్లీ 2017-2018 బడ్జెట్ సందర్భంగా మాట్లాడుతూ 2017 ఫిబ్రవరిలో జార్ఖండ్, గుజరాత్ రెండు రాష్ట్రాలలో కూడా ఎయిమ్స్ లను ప్రకటించాడు, కానీ తెలంగాణలోని సంస్థ గురించి ప్రస్తావించలేదు.తిరిగి ఒక వారం తరువాత, జైట్లీ దీనిని సరిదిద్దుకుని, తెలంగాణలో కూడా ఎయిమ్స్ ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు పార్లమెంటులో అధికారికంగా ప్రకటించబడింది.2018 ఏప్రియల్ లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ సంస్థకు సూత్రప్రాయంగా అంగీకరించింది. ఎయిమ్స్ కోసం సాధ్యమయ్యే నాలుగు ప్రదేశాలలో మూడింటిని గుర్తించాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని కోరింది.రాష్ట్ర ప్రభుత్వం బీబీనగర్ క్యాంపస్‌ను కేంధ్రం దృష్టికి ప్రతిపాదించింది.స్థలం తనిఖీ సందర్శన తరువాత జూలైలో బీబీనగర్ స్థలం ఆమోదించి, అదనంగా 49 ఎకరాల భూమిని స్వాధీనం చేసుకుంటామని, కొన్ని మౌలిక సదుపాయాల మెరుగుదలలు చేయాలన్న పరిస్థితులలో, చివరగా 1,028 కోట్లు అంచనా వ్యయంతో దీని ఏర్పాటుకు 2018, డిసెంబరు 17 న కేంద్ర మంత్రివర్గం అధికారిక ఆమోదం లభించింది.ఈ సంస్థ తరువాత పి.ఎమ్.ఎస్.ఎస్.ఐ. "దశ- "గా సూచించబడింది.
తెలంగాణ ప్రభుత్వం నుండి 2019 ఫిబ్రవరిలో ఎయిమ్స్ ఏర్పాటుకోసం భూమిని కేంద్రప్రభుత్వం అధికారికంగా స్వాదీనం చేసుకుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అప్పగించింది. మేలో బీబీనగర్ క్యాంపస్ నుండి ఆగస్టులో తరగతులు ప్రారంభమవుతాయని ప్రకటించింది. ఈ సంస్థ 2019 ఎమ్‌బిబిఎస్ విద్యార్థుల మొదటి బ్యాచ్‌తో ప్రారంభమైంది, ఇది 2019 ఆగస్టులో ప్రారంభమైన ఆరు ఎయిమ్స్‌లో ఇది ఒకటి.ఎయిమ్స్ భోపాల్‌ను వీటికి మార్గదర్శక సంస్థగా పేర్కొన్నారు.ఎయిమ్స్ భోపాల్ డైరెక్టర్ శర్మన్ సింగ్ ఎయిమ్స్ సంస్థ డైరెక్టర్‌గా బాధ్యతలు చేపట్టాడు. 2019 డిసెంబరులో మార్గదర్శక సంస్థ జవహర్‌లాల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ మెడికల్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ రీసెర్చ్ గా మార్చబడింది.
నిజాం యొక్క ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ కు అనుభంధ సంస్థగా ఉన్న బీబీనగర్ క్యాంపస్‌ను ఎయిమ్స్ స్వాధీనం చేసుకుని, 2019 డిశెంబరులో స్వాదీనం చేసుకుని అవసరమైన అదనపు నిర్మాణాలపని కొనసాగిస్తుంది.అయినప్పటికీ 2019 డిసెంబరులో అవుట్ పేషెంట్ సేవలు , 2020 మార్చిలో ఇన్ పేషెంట్ సేవలు ప్రారంభమవుతాయని భావించారు.మెంటర్‌షిప్ మార్పు కారణంగా, అవుట్ పేషెంట్ సేవలు 2020 ఫిబ్రవరి వాయిదా పడి ఆ తేదీ కూడా తప్పిపోయింది. ఈ ఆసుపత్రి 2023 ఫిబ్రవరిలోగా పూర్తి స్థాయిలో పనిచేస్తుందని భావిస్తున్నారు.
2014 జూన్ నాటికి నిజాం యొక్క ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ అనుభంధ సంస్థగా ఉండి, ఇంకా పనిచేయని బీబీనగర్ క్యాంపస్‌ను ఆఫర్ చేయాలనే ఆలోచనతో తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రతిపాదనలు అందచేసింది. దానిమీదట ఎయిమ్స్, బీబీనగర్ క్యాంపస్‌ను ఏర్పాటుకు సుముఖత వ్యక్తంచేస్తూ 2015 జనవరిలో నిర్ణయం ప్రకటించింది.2016 సెప్టెంబరులో ఇంకొక విరుద్ధమైన ప్రకటన చేశారు. భూమి లభ్యత భువనగిరిలో ఎక్కువగా ఉన్నందున బీబీనగర్ బదులుగా భువనగిరి వద్ద ఎయిమ్స్ ఏర్పాటు చేయబడుతుందని పేర్కొంది.
ఆల్ ఇండియా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్, బీబీనగర్ , తెలంగాణ రాష్ట్రం, యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లాలో బీబీనగర్ కేంద్రంగా ఉన్న ఒక ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాల, ఆసుపత్రి.ఇది ఆల్ ఇండియా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ లలో ఇది ఒకటి.
పట్టనప్పలైలో పేర్కొన్న వారందరిలో కరికాల చోళుడు మరింత ప్రఖ్యాతిగాంచాడు. కరికాల చోళుడి తండ్రి ఇలాంసెట్సెన్నీ, సాహసవంతుడైన రాజు, కఠినమైన పోరాట యోధుడు. 'కరికాలా' అంటే 'ఏనుగు ఫెల్లరు' లేదా 'నల్లగాకాలిన కాలు'. ఇది తన జీవిత ప్రారంభంలో యువరాజుకు సంభవించిన అగ్ని ప్రమాదానికి సూచనగా భావించబడుతుంది. పట్టినప్పలై ఈ ప్రమాదం గురించి యువరాజు తప్పించుకొని చోళ సింహాసనంలో స్థిరపడిన ఉత్సాహిక మార్గాన్ని వివరిస్తాడు. పట్టినప్పలై అప్పటి చోళ రాజధాని కావేరిపట్టిణం మీద పొడవైన కవితారచన చేసాడు. ఈ రచనలో కరికాల చోళుడు మిగతా ఇద్దరు తమిళ రాజుల మీద పోరాడిన అనేక యుద్ధాలను కూడా వివరిస్తుంది. అందులో చేరా రాజు అవమానానికి గురై ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు. కరికాలచోళుడు ఆ విధంగా తనకు వ్యతిరేకంగా ఏర్పడిన సమాఖ్యను విచ్ఛిన్నం చేసి పాండ్యులు, చేరాల మీద ఆధిపత్యాన్ని నెలకొల్పారు.
మధ్యయుగ చోళుల శాసనాలు ప్రారంభ చోళ రాజుల చరిత్రతో నిండి ఉన్నాయి. చోళులు సూర్యుడి నుండి వచ్చినట్లుగా చూశారు. ఈ చారిత్రాత్మక సంఘటనలు అగస్త్య ఋషి సమకాలీనుడిగా భావించే చోళ రాజు కాంతమ గురించి మాట్లాడుతుంటాయి. ఆయన భక్తి కావేరి నదిని ఉనికిలోకి తెచ్చింది. అనుకోకుండా ఒక దూడను చంపినందుకు తన కొడుకుకు మరణశిక్ష విధించిన మను నీది చోళ రాజు కథ కూడా ఉంది. మహావంశ, దత్త గామిని చేతిలో ఓడిపోయిన రాజు ఎలారాను గొప్ప న్యాయమూర్తిగా చిత్రీకరించాడు '. తన మంచం తల మీద తాడుతో జత చేసిన గంట, తద్వారా న్యాయం కోరిన వారందరూ దాన్ని మోగించవచ్చు . '. ఆకలితో ఉన్న డేగకు తన మాంసాన్ని ఇవ్వడం ద్వారా దేగ నుండి పావురాన్ని రక్షించిన రాజు శిబి చరిత్ర కూడా ప్రారంభ చోళ చరిత్రలో భాగంగా ఉంది.
ప్రారంభ చోళుల సమాచారం కొరకు సంగం కాలం ప్రారంభ తమిళ సాహిత్యం మరొక ప్రధాన మూలంగా ఉంది. కరికాల చోళుడు అత్యంత ప్రసిద్ధ ప్రారంభ చోళుడుగా భావించబడుతున్నాడు. ఆయన తమిళ సంఘం సాహిత్యంలో అనేక కవితలలో ప్రస్తావించబడ్డాడు.
ఎరిథ్రేయను సముద్రం పెరిప్లసు రచనలో చోళ దేశం, దాని పట్టణాలు, ఓడరేవులు, వాణిజ్యం గురించి కూడా సంక్షిప్త ప్రస్తావనలు ఉన్నాయి. పెరిప్లస్ అనేది అనామక అలెగ్జాండ్రియా వ్యాపారి రచన. ఇది డొమిటియా కాలంలో వ్రాయబడింది. ఇందులో చోళ దేశం విలువైన సమాచారం ఉంది. అర్ధ శతాబ్దం తరువాత భౌగోళిక టోలెమి చోళ దేశ ఓడరేవు, దాని లోతట్టు నగరాల గురించి మనకు చాలా అధికంగా తెలియజేసాయి.
ఈ చారిత్రాత్మక సంఘటనలు తరువాతి చోళ కాలంలో 10 -11 వ శతాబ్దాల రాగి-ఫలక చార్టర్లలో చేర్చబడిన సుదీర్ఘ పౌరాణిక వంశావళికి అధిక ప్రాధాన్యతనిచ్చాయి. దీని మొట్టమొదటి సంస్కరణ అన్బిలు ఫలకాలలో కనుగొనబడింది, ఇది విజయాలయ చోళుడి ముందు పదిహేను పేర్లను ఇస్తుంది. వీరిలో కరికాల పెరునార్కిల్లి, కోసెంగన్నను చారిత్రక పేర్లు ఉన్నాయి. తిరువాలాంగడు ఫలకం ఈ జాబితాను నలభై నాలుగు, కన్యాకుమారి ఫలకం యాభై రెండు వరకు ఉన్నాయి. కళింగతుపరణి వంటి సాహిత్య రచనల నుండి సేకరించిన ఇతర జాబితాలు ఉన్నాయి. కొన్ని పేర్లు, వివరాలు అందరికీ సాధారణమైనప్పటికీ ఈ రెండు జాబితాలు ఏవీ అంగీకరించబడలేదు.
పురాతన తమిళనాడులో మూడు రాచరిక రాజ్యాలు ఉన్నాయి. వీటిని వేందరు అని పిలిచే రాజులు, అనేకమంది అధిపతులు ఉన్నారు. వీరు సాధారణ నాయకులు వెలు లేదా వెలిరుగా పిలువబడ్డారు. స్థానిక స్థాయిలో ఇంకా తక్కువగా కిళరు లేదా మన్నారు అని పిలువబడే వంశ ముఖ్యులు ఉన్నారు. ఈ ఉత్తర సామ్రాజ్యాల నియంత్రణకు వెలుపల ఉన్న తమిళ ప్రాంతం స్వతంత్ర ఉనికిని కలిగి ఉంది. తమిళ రాజులు, ముఖ్యులు ఎల్లప్పుడూ ఆస్తి విషయంలో ఒకరితో ఒకరు విభేదిస్తూనే ఉన్నారు. రాజ న్యాయస్థానాలు అధికారాన్ని పంపిణీ చేసే ప్రదేశాల కంటే అధికంగా సామాజిక సమావేశ స్థలాలు; అవి వనరుల పంపిణీకి కేంద్రాలుగా ఉన్నాయి.
సంగం సాహిత్యం ప్రారంభ చోళ కాలంలో సామాజిక, ఆర్థిక పరిస్థితుల గురించి పూర్తి, నిజమైన చిత్రాన్ని ఇస్తుంది. ఈ సంస్కృతిని ద్రావిడ, ఆర్యన్ల సమ్మేళనం అని బాగా వర్ణించారు. మహాభారతం, రామాయణ కథలు తమిళ ప్రజలకు బాగా తెలుసు. మహాభారత యుద్ధంలో ప్రత్యర్థి సైన్యం రెండింటినీ పోషించినట్లు కొంతమంది రాజుల వాదనలు చూపించాయి. ఒక పావురాన్ని కాపాడటానికి తన మాంసాన్ని ఇచ్చిన శిబి, చోళుడు అనే వాదన ఉత్తర పురాణాలు దీనిని స్పష్టంగా ప్రభావితం చేసాయని తెలుస్తుంది.
పొయ్గయారు " కలావళి " చోళరాజు కొసేంగన్న గురించి చేరా రాజు కనైక్కలు ఇరుంపొరాయితో ఆయన యుద్ధం గురించి ప్రస్తావించాడు. ఓడిపోయిన చేరారాజును ఖైదీగా తీసుకున్నారు. చేరాలకు స్నేహితుడైన పోయ్గయారు 40 చరణాలలో చోళ రాజు కొచ్చెంగనన్ను ప్రశంసిస్తూ ఒక కవిత పాడారు. ఈ పని పట్ల సంతోషించిన చోళ రాజు చేరరాజును విడుదల చేశాడు. చేరా రాజధాని సమీపంలోని కలుమలం వద్ద జరిగిన యుద్ధాన్ని కలావళి వివరిస్తుంది. 63 నాయనార్లలో కోసెంగన్నను ఒకరు.
క్రీ.పూ.200 -సా.శ. 300 కాలంలో వ్రాసిన సంగం సాహిత్యంలో ఆరంభకాల చోళుల గురించిన స్పష్టమైన ఆధారాలు ఉన్నాయి. దురదృష్టవశాత్తు సంగం రచనల అంతర్గత కాలక్రమాన్ని కలిపి ఉంచడం సాధ్యం కాలేదు. ఈ కారణంగా మనకు చాలా మంది పాలకుల గురించి తెలుసు, కాని వారి కాలక్రమం కాదు. ముగ్గురు రాజులు యుద్ధంతో పోరాడుతున్నట్లుగా లేదా రెండు సైన్యాలకు ఆహారం ఇవ్వడంలో పాల్గొన్నట్లు చిత్రీకరించబడింది.
తరువాతి కాలంలో కరికాల చోళుడు ప్రస్తావన సిలప్పదికారం, 11 – 12 వ శతాబ్దాల శాసనాలు, సాహిత్య రచనలలో కనుగొనబడిన అనేక ఇతిహాసాలలో చోటుచేసుకుంది. భారతదేశం మొత్తాన్ని హిమాలయాల వరకు జయించడం, ఆయన భూస్వామ్యవాదుల సహాయంతో కావేరి నది రాతి ఆనకట్ట అనే వరదనివారణ నదీతీర నిర్మాణాన్ని వారు ఆయనకు ఆపాదించారు. అయితే ఈ ఇతిహాసాలు సంగం రచనలలో లేకపోవడం స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.
కవి కోవూరు కిలారు ఇద్దరు చోళ నాయకులు నలంకిల్లి, నేడున్కిల్లి మధ్య సుదీర్ఘమైన అంతర్యుద్ధం గురించి ప్రస్తావించారు. నలంకిల్లి తమ్ముడు మావలట్టను చేత ముట్టడి చేయబడిన అవూరు లోని ఒక కోటలో నేడున్కిల్లి తనకు తాను బంధీ అయ్యాడు. నగర ప్రజలకు చెప్పలేని దుఃఖాన్ని కలిగించకుండా బయటకు వచ్చి మనిషిలా పోరాడాలని కవి నేదున్కిల్లిని కోరాడు.
యాళపాన వైపావ మలై వంటి చరిత్రలు, కొనేసరు శిలాశాసనం వంటి రాతి శాసనాలు పూర్వ చోళ రాజు, మను నీది చోళను వారసుడు కులక్కొట్టను సా.శ. 438 లో త్రికోణమలై వద్ద శిథిలమైన కోనేశ్వరం ఆలయం, కోనేరును పునరుద్ధరించారని పశ్చిమ మున్నేశ్వరం ఆలయం తీరం, పురాతన వన్నియారును రాచరికంగా స్థిరపరిచారు.
మూడు రాజవంశాల పేర్లు; చోళులు, పాండ్యులు, చేరాలు అశోక స్తంభాల శాసనాలలో పేర్కొనబడ్డాయి. ఈరాజ్యాలు అశోకుడికి లోబడి ఉండకపోయినా, అతనితో స్నేహపూర్వక సంబంధాలు ఉన్నాయి. క్రీస్తుపూర్వం 150 లో పరిపాలించిన కళింగ రాజు ఖరవేల 100 సంవత్సరాలకు పైగా ఉనికిలో ఉన్న తమిళ రాజ్యాల సమాఖ్య గురించి ప్రసిద్ధ హతిగుంప శాసనంలో పేర్కొన్నారు.
పూర్వ, తరువాత సంగం కాలం లోని పురాతన తమిళ దేశంలోని మూడు ప్రధాన రాజ్యాలలో ఒకటి. వారి ప్రారంభ రాజధానులు ఉరూరు, కావేరిపట్టినం. వ్రాతపూర్వక ఆధారాలు అరుదుగా లభించే పాండ్యాలు, చేరాలతో చోళ చరిత్ర కూడా ఒకటిగా ఉంది.
చోళుల భూమి సారవంతమైనది, తగినంత ఆహారం ఉంది. కవేరి నది నీరు ప్రవహించే చోళ దేశంలో ఏనుగు పడుకోగలిగే స్థలంలో ఏడుగురి తిండికి కావలసిన ధాన్యాన్ని ఉత్పత్తి చేయగలదని సంగం కవితలు చెబుతున్నాయి.
కొసేంగన్నను సమాచారం తరువాతి కాలంలో చాలా సందర్భాలలో మార్పుకు లోనైంది. కావేరి నది ఒడ్డున శివుడి కోసం అనేక చక్కటి దేవాలయాలను నిర్మించిన ధర్మబద్ధమైన శివ భక్తుడిగా చిత్రీకరించబడింది.
మరొక కవితలో కవి ఎవరైతే గెలిచినా, ఓడిపోయినా వాడు చోళుడు అవుతాడని పౌర యుద్ధాన్ని వదులుకోవాలని యువరాజులను వేడుకుంటున్నాడు.
మహావంశ అనే బౌద్ధ గ్రంథం శ్రీలంక నివాసులు, చోళ దేశం నుండి వచ్చిన తమిళ వలసదారుల మధ్య అనేక విభేదాలను కూడా వివరిస్తుంది.
ఖార్దుంగ్ లా లోయ వెంట సింధు నది నుండి కొంచెం దూరంలో ఉన్న లేహ్ నగరం, ఈ శ్రేణిలో ఉన్న మానవావాసాల్లో ముఖ్యమైనది. ఒక వైపు యార్కండ్, టిబెట్ లకూ, మరోవైపు శ్రీనగర్, భారత ఉపఖండంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలకూ వాణిజ్య మార్గాలు కలిగిన చారిత్రిక వాణిజ్య పట్టణం ఇది. లేహ్ నుండి యార్కండ్ వరకు ఉన్న వేసవి మార్గం, ఖార్దుంగ్ లా గుండా నుబ్రా లోయ లోకి వెళ్లి, అక్కడ నుండి కారకోరం కనుమ, సుగేట్ కనుమ ల గుండా యార్కండ్‌కు వెళ్తుంది. శీతాకాల మార్గం దిగర్ లా గుండా షియోక్ నది లోయకు చేరి, అక్కడినుండి కారకోరం కనుమకు వెళ్తుంది. టిబెట్‌కు వెళ్ళే వాణిజ్య మార్గం సింధు నది లోయలో, కైలాస్ శ్రేణి పాదాల వద్ద ఉన్న గార్టోక్ మీదుగా వెళ్తుంది. 1684 లో కుదిరిన టింగ్మోస్గాంగ్ ఒప్పందం ద్వారా, టిబెట్ లో లభించే పష్మినా ఉన్ని వ్యాపారం చేయడానికి లడఖ్‌కు ప్రత్యేక హక్కు లభించిది. ఈ హక్కు, లడఖ్‌లో సంపద వృద్ధికి దారితీసింది.
లడఖ్ శ్రేణిని కారకోరం పర్వత శ్రేణికి దక్షిణాన కొనసాగింపుగా భావిస్తారు, ఇది బల్టిస్తాన్లోని సింధు, ష్యోక్ నదుల సంగమ స్థానం నుండి ఆగ్నేయ లడఖ్‌లో టిబెట్ సరిహద్దు వరకు 370 కిలోమీటర్ల దూరం వ్యాపించి ఉంది. లడఖ్ శ్రేణికి దక్షిణాన పొడిగింపుగా ఉన్న పర్వతాలను కైలాస్ శ్రేణి అని పిలుస్తారు -ముఖ్యంగా టిబెట్‌లో.
లడఖ్ పర్వత శ్రేణి లడఖ్ ప్రాంతపు మధ్య భాగంలో ఉన్న పర్వత శ్రేణి. ఇది సింధు, ష్యోక్ నదీలోయల మధ్య 370 కి.మీ. పొడవున విస్తరించి ఉంది. లడఖ్ రాజధాని నగరం లేహ్, సింధు నదీ లోయలో, లడఖ్ శ్రేణి పాదాల వద్ద ఉంది.
ధర్మనగర్, త్రిపుర రాష్ట్రంలోని ఉత్తర త్రిపుర జిల్లా ముఖ్య పట్టణం, ప్రధాన కార్యాలయం. ఇది మున్సిపల్ కౌన్సిల్ గా కూడా ఏర్పడింది. రాష్ట్ర రాజధాని అగర్తలా తరువాత త్రిపుర రాష్ట్రంలో రెండవ అతిపెద్ద పట్టణ సంస్థ ఇది. ఇతర ప్రాంతాలకు దగ్గరగా ఉండడం, ఇక్కడ అనేక వ్యాపార ఆర్థిక సంస్థలు ఉండడంతో ఈ పట్టణం త్రిపురలో ఒక ప్రధాన వాణిజ్య కేంద్రంగా నిలుస్తోంది. ఈ పట్టణంలో బెంగాలీ, ఇంగ్లీష్ మాధ్యమాలు ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతాన్ని అనేక మంది చక్రవర్తులు కూడా పాలించారు.
ధర్మనగర్ పట్టణానికి సమీపంలోని సిల్చార్ పట్టణంలో విమానాశ్రయం ఉంది. అలాగే ఇక్కడ హెలిప్యాడ్ కూడా ఉంది. అగర్తలా నగరానికి హెలికాప్టరు ద్వారా త్వరగా చేరుకోవచ్చు. సమీపంలో ఉన్న కైలాషహర్ పట్టణంలోని వాడుకలోలేని విమానాశ్రయాన్ని పునరుద్ధరించబోతున్నారు. ఇందుకోసం 79 ఎకరాలను భూ సేకరణకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అంగీకరించింది.
ఇక్కడ ధర్మనగర్ రైల్వే స్టేషను ఉంది. ప్రతిరోజు ధర్మనగర్ నుండి రాష్ట్ర రాజధాని అగర్తాలా వరకు, అసోం రాష్ట్రంలోని పలు ప్రాంతాలకు అనేక ప్యాసింజర్ రైళ్ళు నడుస్తున్నాయి. అగర్తలా, ధర్మనగర్ మార్గాల ద్వారా భారతదేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలకు రైలు సౌకర్యం ఉంది.
పురాతన కాలంలో ధర్మనగర్ ప్రాంతానికి గల ఖచ్చితమైన భౌగోళిక సరిహద్దుల గురించి స్పష్టంగా నమోదు చేయబడలేదు. అప్పటినుండి ధర్మనగర్ పరిమాణం బాగా తగ్గిపోగి, ఒకప్పుడు త్రిపుర రాజధానిగా ఉన్న ఈ ప్రాంతం ప్రస్తుతం రాష్ట్రంలోని ఒక జిల్లా పట్టణంగా మార్చబడింది.
ధర్మనగర్ పట్టణానికి ఉత్తర ప్రాంతంలో బంగ్లాదేశ్, తూర్పు ప్రాంతంలో అసోం రాష్ట్ర కరీంగంజ్ జిల్లా, దక్షిణ ప్రాంతంలో మిజోరాం రాష్ట్రం, పశ్చిమ ప్రాంతంలో ఉనకోటి జిల్లా ముఖ్య పట్టణమైన కైలాషహర్ ఉన్నాయి.
ధర్మనగర్ చరిత్రలో ఎక్కువ భాగం 14వ శతాబ్దంలో రాసిన త్రిపుర రాజుల పురాతన రాయల్ చరిత్రలైన పురాతన రాజమల లిపి నుండి తీసుకోబడింది. 'ధర్మనగర్' పేరుకు గల మూలం ఏంటి అన్నది తెలియలేదు.
ధర్మనగర్ నుండి 44వ జాతీయ రహదారి ద్వారా షిల్లాంగ్, గువహాటి నగరాల వరకు రోజువారీ బస్సు సర్వీసు ఉంది. ధర్మనగర్ పట్టణం నుండి అస్సాం, త్రిపురలకు బస్సు సర్వీసులు ఉన్నాయి.
పల్లవ సామ్రాజ్యం క్షీణించిన తరువాత, చెంగల్పట్టు ప్రాంతం సా.శ. 900 నుండి సా.శ. 1300 వరకు చోళ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా వచ్చింది. చెంగల్పట్టు జిల్లా చరిత్రలో మరొక ముఖ్యమైన దశ ఈ ప్రాంతం సా,శ. 1336 నుండి సా.శ.1675 వరకు విజయనగర రాజులో అధీనంలో పరిపాలన సాగింది. 1565లో తాలికోట యుద్ధంలో దక్కన్ సుల్తానేట్ చేతిలో ఓడిపోయిన తర్వాత చెంగల్పట్టు పట్టణం గతంలో విజయనగర రాజుల రాజధానిగా ఉండేది. 16వ శతాబ్దంలో విజయనగర రాజులు నిర్మించిన చెంగల్పట్టు కోట చాలా వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంది. దాని చుట్టూ ఉన్న చిత్తడి, దాని పక్కన ఉన్న సరస్సు చెంగల్పట్టును 1751లో ఫ్రెంచ్ వారు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. 1752లో బ్రిటిష్ గవర్నర్ రాబర్ట్ క్లైవ్ తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఆ సంఘటన తర్వాత ఈ కోట బ్రిటీష్ వారికి గొప్ప వ్యూహాత్మక ప్రయోజనకరంగా నిరూపించబడింది. మైసూర్‌కు చెందిన హైదర్ అలీతో బ్రిటిష్ వారి యుద్ధాల సమయంలో, కోట తరువాతి దాడిని తట్టుకుని సమీపంలోని నివాసితులకు ఆశ్రయం కల్పించింది. ముఖ్యంగా జిల్లాలో బియ్యం, పత్తి వ్యాపారాలు, పట్టు పరిశ్రమ, నీలిమందు రంగులు వేయడం, చర్మకారులకు నిలయం. తీరం వెంబడి విస్తృతంగా ఉప్పు తయారీ కూడా జరిగింది.
చెంగల్పట్టు జిల్లా 29.11.2019న ఉనికిలోకి వచ్చింది, ఇది పూర్వపు కాంచీపురం జిల్లా నుండి వేరు చేయబడింది. చెంగల్పట్టు జిల్లా 2019 నవంబరు 29 వరకు కాంచీపురం జిల్లాలో భాగంగా ఉంది, ఈ ప్రాంతానికి సాంస్కృతిక కేంద్రంగా ఉన్న కాంచీపురం నగరానికి భౌగోళికంగా సమీపంలో ఉండటం వలన, కాంచీపురం చూసిన చరిత్రలోని దాదాపు అన్ని దశల ద్వారా ఇది జరిగింది. సా.శ.600 నుండి సా.శ.900 వరకు ఈ ప్రాంతం పల్లవుల పాలనలో ఉంది. ఇది పల్లవుల పాలనలో చెంగల్పట్టు ప్రాంతం శ్రేయస్సు, సాంస్కృతిక వైభవాన్ని గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుంది. మామల్లపురం లోని రాక్ కట్ టెంపుల్ తూర్పు తీరం వెంబడి సమకాలీన కాలానికి చెందిన ఇతర దేవాలయాల ద్వారా వివరించబడిన ఆలయ వాస్తుశిల్పం పల్లవుల కాలంలో అత్యుత్తమంగా ఉంది.
చెంగల్పట్టు జిల్లా , తమిళనాడు రాష్ట్రానికి చెందిన జిల్లా.జిల్లా ప్రధాన కేంద్రం చెంగల్పట్టు.ఇది 18 జూలై 2019 జులై 18న అప్పటి ముఖ్యమంత్రి పళనిస్వామి జిల్లాల విభజన గురించి ప్రకటించిన తరువాత జిల్లాల పునర్వ్యస్థీకరణలో భాగంగా కాంచీపురం జిల్లా నుండి చెంగల్పట్టు జిల్లా విభజించుట ద్వారా 2019 నవంబరు 29న ఏర్పడింది.
తాంబరం రెవెన్యూ విభాగం: పల్లవరం తాలూకా, తాంబరం తాలూకా, వండలూర్ తాలూకా. పల్లవరం, తాంబరం తాలూకాలు చెన్నై మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతంలో భాగంగా ఉన్నాయి.
హైదరాబాదులోని రెండు విభిన్న ప్రాంతాలను పంజాగుట్ట కలుపుతోంది. దీనికి ఉత్తరం వైపు సికింద్రాబాదు, దక్షిణం వైపు ఓల్డ్ సిటీ ఉన్నాయి. పంజాగుట్ట పహాద్ కు వారసత్వం చరిత్ర ఉంది, ఇది కులీ కుతుబ్ షాహి కాలం నాటిది. పంజాగుట్ట అనగా చేతి పర్వతం అని అర్థం. ఇక్కడికి సమీపంలో ఇమామ్ అలీ చేతి ముద్ర ఉన్న బండరాయి ఉంది. దీన్ని మొదటగా పంజాఘుట్నా అనేవారు, తరువాతికాలంలో పంజాగుట్ట మారింది.
పంజాగుట్ట, తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాద్‌లోని ఒక వాణిజ్య, నివాస ప్రాంతం. ఇక్కడ ఐటి హబ్‌లు, వస్త్ర, గృహవసరాల, నగల దుకాణాలు ఉన్నాయి. అమీర్‌పేట, బంజారా హిల్స్, సోమాజిగూడ, ఖైరతాబాదు మొదలైన ప్రాంతాల రవాణాకు ప్రధాన రవాణా కేంద్రంగా ఉంది. ఈ జంక్షనులోవున్న జంట ఫ్లైఓవర్లు ట్రాఫిక్ నియంత్రణకు ఉపయోగపడుతున్నాయి.
కుతుబ్ షాహి కాలం నాటి జనరల్ హజ్రత్ అలీకి ఈ కొండపై ప్రార్థనలు చేసినట్టు ఒక కల వచ్చింది. దాంతో అతను అక్కడకు వెళ్ళి పరిశీలించగా అతను రాతిపై ఈ అరచేతి, మోకాలి ముద్రను కనుగొన్నాడు. ఈ కొండ పైన ఉన్న ఆలం, అశుర్ఖానా కూడా 400 సంవత్సరాల క్రితం నాటివి.
ద్వారకాపురి కాలనీ, ఎర్రమంజిల్, బాలపుర బస్తీ, నిమ్స్ హాస్పిటల్, పంజాగుట్ట మార్కెట్, కేశవ్ నగర్, ప్రతాప్ నగర్, సుల్తాన్-ఉల్-ఉలూమ్ కళాశాల, వద్దారా బస్తీ, జర్నలిస్ట్ కాలనీ, ఎన్‌ఎఫ్‌సిఎల్. నాగర్జున సర్కిల్ మొదలైనవి.
డ్రీమ్ 11 క్రికెట్, ఫుట్‌బాల్, బాస్కెట్‌బాల్, కబడ్డీ, హాకీ, వాలీబాల్, బేస్ బాల్, హ్యాండ్‌బాల్ వంటి బహుళ క్రీడలకు ఫాంటసీ గేమింగ్ ప్లాట్‌ఫామ్‌ను అందిస్తుంది. ఇది ఒక ఆన్ లైన్ ఆట ఇందులో వినియోగదారులు నిజ-జీవిత ఆటగాళ్ల యొక్క వర్చువల్ టీమ్ ని సృష్టించుకొని, ఈ ఆటగాళ్ల వాస్తవ మ్యాచ్ ల్లో ప్రదర్శనల ఆధారంగా పాయింట్లను సంపాదిస్తారు. తమ పోటీలలో గరిష్ట పాయింట్లను సాధించిన వినియోగదారుడు లీడర్-బోర్డులో మొదటి ర్యాంకును పొందుతారు. డ్రీమ్ 11 ఉచిత, చెల్లింపు పోటీలను అందిస్తుంది. ఒక పోటీలో చేరడానికి వినియోగదారు కొంత రుసుము చెల్లించి, నిజమైన నగదును గెలుచుకోవచ్చు. డ్రీమ్ 11 ఆటలో పాల్గొనడానికి, వినియోగదారు కనీసం 18 సంవత్సరాలు నిండి ఉండాలి, వారి ప్రొఫైల్ ను పాన్ ఉపయోగించి ధృవీకరించుకోవాలి.