polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
బౌద్ధ మిషనరీలు గుహలను పుణ్యక్షేత్రాలుగా, సన్యాస మతపరమైన భావనలకు అనుగుణంగా ఆశ్రయాలుగా ఉపయోగించారు.పురాతన బౌద్ధ, జైన గుహ బసదీలు, మఠాల దేవాలయాలు ప్రారంభంలోని రాక్-కట్ నిర్మాణానికి ఉదాహరణలగా చెప్పుకోవచ్చు.కన్హేరి, అజంతా గుహలు బౌద్ధ సన్యాసులచే చివరికి ఆక్రమించబడ్డాయి.మతం, వాణిజ్యం మధ్య అనుబంధ సూచనలు గుహల అవశేషాల నుండి స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.భారతదేశం గుండా చురుకైన అంతర్జాతీయ వాణిజ్య మార్గాల్లో చాలాసార్లు బౌద్ధ మిషనరీల సంస్థలో వ్యాపారులు ప్రయాణించారని చరిత్ర ద్వారా తెలుస్తుంది. భాజా గ్రామానికి 400 అడుగుల ఎత్తులో ఉన్న భాజా గుహలు అరేబియా సముద్రం నుండి తూర్పు వైపు దక్కన్ పీఠభూమి వరకు నడిచే ముఖ్యమైన వాణిజ్య మార్గంలో ఉన్నాయి.ఉదాహరణకు వీటిని చెప్పుకోవచ్చు. బౌద్ధ మతాలుకు చెందినవారు తరచుగా వాణిజ్య మార్గాల్లో ఉన్నప్పుడు ఈ బౌద్ధ నివాసాలలో ఆగిపోయిన వ్యాపారులకు బస సౌకర్యాలను కల్పించి, బౌద్ధమత భావజాలం, వాణిజ్య పద్ధతులను సమర్థించింది.
హిందూ దేవాలయాలకు మొట్టమొదటి ఉదాహరణలు ఉత్తర కర్ణాటకలోని బాదామి పట్టణంలో ఉన్న బౌద్ధ గుహ ఆలయం. బాదమి గుహ దేవాలయాలు, ఇవి జైనులుతో పాటు నాలుగు హిందూ గుహ దేవాలయాలను కలిగి ఉంటాయి. ఈ గుహ దేవాలయాలు 6 వ శతాబ్దానికి చెందినవి, అలంకార స్తంభాలు, చక్కగా చెక్కిన శిల్పాలు, చక్కగా కోసిన పైకప్పు ప్యానెల్లను అలంకరించే బాదామి-చాళుక్య నిర్మాణానికి చక్కటి ఉదాహరణలుగా పరిగణించబడతాయి.ఈ గుహ దేవాలయాలను అలంకరించే అద్భుతమైన శిల్పాలు, తండవ-డ్యాన్స్ శివుడు గుహ ఒకటిలో నటరాజగా, విష్ణువు గుహ రెండులో త్రివిక్రముడుగా ఉపశమనం ఇవ్వడం హిందూ ఇతివృత్తాలను, దైవత్వాన్ని వివరిస్తుంది.
క్షీణత, విధ్వంసంతో సహా అనేక కారణాల వల్ల అనేక పురాతన స్థూపాలు, మఠాలు, దేవాలయాలు నాశనమైనప్పటికీ, గుహ దేవాలయాలు సమయ పరీక్షగా నిలిచాయి.తక్కువ దృశ్యమానత కారణంగా మనుగడ సాగించాయి.ఎందుకంటే తాపీ, చెక్క పనులలో ఎక్కువ మన్నికైన పదార్థాలతో నిర్మించబడ్డాయి.
ఓ సాధారణ డ్రాయింగ్ టీచర్ అసాధారణ నైపుణ్యంతో తెలుగు చలనచిత్రాలకు అపురూప కళాకాంతులద్ది ‘ఔరా’ అన్పించారు. ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం లేని అలనాటి రోజుల్లో అద్భుతాలను ఆవిష్కరించి, ఆయన ‘కళ’ను కొత్తపుంతలు తొక్కించారు. సినీ పరిశ్రమలో ‘గృహ ప్రవేశం’ చేసిన ఆయన- తెలుగు ప్రేక్షకులకు ‘మాయాబజారు’ వింతల్ని, ‘పాతాళభైరవి’ రూపాన్ని చూపించి మంత్రముగ్ధులను చేశారు. ఆయనే- ‘కుంచె’తో విన్యాసాలు చేసిన ఆర్టు డైరెక్టర్ కళాధర్ . కొంతకాలంగా అనారోగ్యంతో ఉన్న ఆయన శనివారం చెన్నైలోని తన స్వగృహంలో తుది శ్వాస విడిచారు. ఆదివారం అంత్యక్రియలు నిర్వహించగా, పలువరు సినీ ప్రముఖులు ఆయన మృతికి సంతాపం వ్యక్తం చేశారు.
1915, అక్టోబర్ 1 న వెంకటకృష్ణయ్య, బుల్లెమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. స్వస్థలం ఆంధ్రప్రదేశ్ కృష్ణాజిల్లా, ఇందుపల్లి సమీపంలోని ఎలుకపాడు. చిన్నతనం నుంచి కళపై ఆసక్తి. దీంతో డ్రాయింగ్ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడై 1934లో పామర్రు హైస్కూలులో డ్రాయింగ్ టీచర్‌గా వృత్తిని చేపట్టారు.మాయాబజార్ వంటి కళాఖండానికి కళలను చెక్కిన కళాదర్శకుడు కళాధర్ . ఎన్నో చారిత్రక చిత్రాలకు కళా శిల్పిగా పనిచేశారు.ఆయనకు ఇద్దరు కూతుళ్లు.
1936లో సుధాదేవిని జీవిత భాగస్వామిగా చేసుకున్నారు. 1945లో మద్రాసు చేరుకొని ‘గృహప్రవేశం’ చిత్రంతో సినీరంగ ప్రవేశం చేశారు. ఆ తరువాత విజయా సంస్థకు ఆస్థాన కళా దర్శకుడిగా పనిచేశారు. పాతాళభైరవి, మాయాబజార్ నుంచి ఉమా చండి గౌరి శంకరుల కథ వరకు అత్యధిక చిత్రాలకు పనిచేశారు. దివంగత మహానటుడు ఎన్‌టిరామారావు ‘మనదేశం’ చిత్రం ద్వారా పరిచయానికి కారకులైన వారిలో కళాధర్ ఒకరు.ఈయన డీవీఎస్ ప్రొడక్షన్‌లోను అధిక చిత్రాలకు పనిచేశారు.మా గోఖలేతో కలిసి ఆయన పలు చిత్రాలకు కళాదర్శకత్వం వహించారు.విజయా సంస్థ నుంచి విడుదలైన దాదాపు అన్ని చిత్రాలకు కళా దర్శకుడిగా పనిచేశారు. తెలుగు, తమిళం, కన్నడం, హిందీ మొదలగు భాషల్లో శతాధిక చిత్రాలకు కళా దర్శకుడిగా పనిచేసి కీర్తి గడించిన కళాధర్‌కు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నుంచి అవార్డులు మాత్రం లభించలేదు.చెన్నైలోని స్వగృహంలో 18.5.2013 న కన్నుమూశారు.
భారతదేశంలో కులాల విభజనకు, కులవృత్తులను స్థిరపరచడానికి మూలగ్రంథమైన మనుస్మృతి 10అధ్యాయం.48శ్లోకంలో "మత్స్యఘాతో నిషాదానాం" అంటే చేపలు పట్టే వృత్తి నిషాదులది” అని ఉంది. అగ్నికులక్షత్రియ వర్ణంకి మత్స్యకారులకు ఎటువంటి సంబంధం లేదు. సముద్రంలో చేపలుపట్టి అమ్ముకోవడం వీరి ప్రధానవృత్తి అని కొందరు అపోహ పడుతుంటారు కానీ వీరు వ్యవసాయదారులుగా, వడ్రంగులుగా,నౌకా నిర్మాతలుగా, విదేశీ నౌక వాణిజ్య వ్యాపారులుగా ఇలా అనేక వృత్తులలో స్థిర పడ్డారు.అగ్నికుల క్షత్రియులలో కొద్ది మంది మత్స్యకారులు ఉన్నారు. కాని వీరి మత్స్యకార కులానికి చెందినవారు కాదు.
అగ్నికులక్షత్రియ అనే కులం ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాలలో వెనుకబడిన తరగతులకు చెందిన కులం.వీరు బీసీ-ఏ విభాగానికి చెందుతారు.నేడు ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో ఉభయ గోదావరి జిల్లాలలోను, కృష్టా, గుంటూరు, విశాఖ, విజయనగరం, ప్రకాశం, నెల్లూరు చిత్తూరు జిల్లాల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తారు. వీరు అగ్ని వంశానికి చెందినవారు.ఈ కులస్తులు అంతర్వేది లక్ష్మీనరసింహ ఆలయం, కోనసీమ బాలాజీ ఆలయం నిర్మించారు.ఈ రెండు ఆలయాలు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ప్రాచుర్యం పొందినవి.
నేడు అగ్నికులక్షత్రియ కులం నిరక్షరాస్యత,అనైక్యతగా ఎవరికీ వారీగా వుంటూ పార్టీలుగా వర్గాలుగా విడి విడిగా ఉండటం వలన అన్ని రంగాలలో వెనకబడిపోయారు. అధికశాతం కోస్తా తీరా ప్రాంతంలో చేపల పెంపకం, చేతి వృత్తులు చేసుకుంటూ నిరంతరం జీవిత పోరాటం చేస్తున్నారు.
ప్రపంచ ప్రఖ్యాత చెందిన దక్షిణ కాశీగా పేరుపొందిన అంతర్వేది శ్రీ లక్ష్మి నరసింహ స్వామి వారి ఆలయాన్ని మరియు కోనసీమ తిరుపతిగా ప్రసిద్ధి చెందిన వాడపల్లి శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి వారి దేవాలయాలని నిర్మించింనది అగ్నికులక్షత్రియ కులస్తులు.
అగ్నికులక్షత్రియులకు ఉపనయనము, యజ్ఙోపవీతం ఆచారం ఉంది. వివాహానికి ముందు ఉపనయనం చేసుకుంటారు. వీరి కులస్తులు ఎక్కువగా హిందూ మతాన్ని ఆచరిస్తూ ఉంటారు. వీరికి రఘుకుల గోత్రం కలదు.
కోపనాతి కృష్ణమవర్మ, పెనబోతూ గజేంద్రుడు ఈ ఆలయాల నిర్మించారు.కానీ ధర్మకర్తలుగా వేరే కులస్తులు ఉంటున్నారు. ఆలయ ధర్మకర్తల వీరి కులస్తులు ఉండేలా వీరి కుల సంఘం ఎప్పటినుంచో పోరాటం చేస్తుంది.
నవఖండాలు : భరత ఖండం, ఇంద్ర ఖండం, పురు ఖండం, గభస్తి ఖండం, నాగ ఖండం, తామ్ర ఖండం, వారుణ ఖండం, సౌమ్య ఖండం, గంధర్వ ఖండం
నవధూపాంగములు : వట్టివేళ్ళు, మంచి గంధము, గుగ్గిలము, మహిసాక్షి, కర్పూరము, అగరు, కచ్చూరము, తుంగ ముస్తెలు, సాంబ్రాణి, ఆవు నెయ్యి
నవవిష స్థానములు : 1. చోరులకు చేతులందు, 2. స్త్రీలకు స్థనములందు, 3. కొండెగానికి నాలుక యందు, 4. కాముకునకు కన్నుల యందు, 5. పాముకు కోరలయందు, 6.తేలుకు కొండె యందును, 7. ఈగకు తలయందును, 8. నరునకు శరీరమంతా, 9.వేశ్యకు మనస్సాంతా విషము
నవతారా శుభాశుభ ఫలితములు :1. జన్మతార, దేహనాశనము. 2, సంపత్తార. సంపద., 3. విపత్తార. దరిద్రము., 4. క్షేమతార., క్షేమము. 5. ప్రత్యక్తార. కార్య నాశనము.6. సాధనతార., కార్యసాధనము, 7. సైధన తార ./ మరణము. 8. మిత్రతార. మైత్రి., 9. పరమమైత్రి తార. పరమ మైత్రి.
నవగ్రహదేశములు : 1.సూర్యుడు. కళింగ దేశము. 2. చంద్రుడు. యవన దేశము. 3. అంగారకుడు. అవంతి దేశము. 4. బుదుడు. మగధదేశము. 5. బృహస్పతి. సింధుదేశము. 6. శుక్రుడు. కాంబోజ దేశము. 7. శని. సింధు దేశము. * 8. రాహువు. బర్బర దేశము. 9. కేతువు. అంతర్వేధి దేశము.
నవవ్యాకరణాలు : పాణినీయం, కలాపం, సుపద్మం, సారస్వతం, ప్రాతిశాఖ్యం, కుమారవ్యాకరణం, ఐంద్రం, వ్యాఘ్రభౌతికం, శాకటాయనం/శాకల్యం
నవ సంచార నిషిద్ధ స్థలములు : చింపి పీలికలు, ఎముకలు, ముండ్లు, మలమూత్రములు, వెండ్రుకలు, వరిపొట్టు, బూడిద, కుండ పెంకులు, స్నానము చేసిన నీరు పారు స్థలము
నవద్వీపములు : ఇంధ్రద్వీపము, శ్వేతద్వీపము, తామ్రవర్రిద్వీపము, గభస్తీద్వీపము, నాగర ద్వీపము, సౌమ్యద్వీపము, గాంధర్వద్వీపము, వారుణద్వీపము, జంబుద్వీపము
తొమ్మిది ఒక సహజ సంఖ్య, దీనికి ముందు గల సంఖ్య ఎనిమిది , తరువాత వచ్చే సంఖ్య పది . ఇది బేసి సంఖ్య, ఒకే అంకె గల సంఖ్యలో పెద్దది. ఇది చదరపు సంఖ్య కూడా. రోమన్ సంఖ్యలలో తొమ్మిదిని గా వ్రాయవచ్చు. వాడుకలో తొమ్మిదవ, తొమ్మిదో అనే పదాలను ఉపయోగిస్తారు. కొన్ని చోట్ల తొమ్మిదికి బదులు నవ ఉపయోగిస్తారు. ఉదాహరణకు తొమ్మిది గ్రహాలను నవగ్రహాలు అంటారు.
తొమ్మిది ఒక మిశ్రమ సంఖ్య, దీని సరైన విభాజకములు 1, 3. ఇది 3 సార్లు 3, అలాగే 3 యొక్క స్క్వేర్ నంబర్. ఇది మొదటి మిశ్రమ అదృష్ట సంఖ్య, దానితో పాటు మొదటి మిశ్రమ బేసి సంఖ్య. దశాంశ వ్యవస్థలో తొమ్మిది అత్యధిక సింగిల్ డిజిట్ నెంబర్.
కేసరావళి ని పుష్పం లోని పునరుత్పత్తి భాగాలలో పురుష ప్రత్యుత్పత్తి భాగాలుగా పరిగణిస్తారు. కేసరాల సముహాన్ని కేసరావళి అంటారు. ఈ సమూహంలో కేసరాలు అనేక విధాలుగా అమరి ఉంటాయి. వాటి ఎత్తులోను వైవిధ్యాన్ని కనబరుస్తాయి. ఒక కేసరావళిలో నాలుగు కేసరాలు ఉండి, వాటిలో రెండు కేసరాలు పొడువుగను, రెండు కేసరాలు పొట్టిగాను ఉంటాయి. ఇట్లాంటి అమరికను 'ద్విదీర్ఘ కేసరావళి ' అని అంటారు. ఒక కేసరావళి సమూహంలో ఆరు కేసరాలు ఉండి, వాటిలో నాలుగు పొడువుగానూ, రెండు పొట్టిగానూ ఉంటే దానిని 'చతుర్దీర్ఘ కేసరావళి ' అని పిలుస్తారు.
కేసరావళిలో రకరకాల సంసంజనాన్ని చూడవచ్చు. ఈ సంసంజనం కేసరదండాలకు పరిమితమైతే దానిని బంధకం అంటారు. ఏర్పడిన కేసరపుంజాల సంఖ్యను అనుసరించి వాటిని ఏకబంధక కేసరావళి గా, ద్విబంధక కేసరావళి గా, బహుబంధక కేసరావళి గానూ వ్యవహరిస్తారు. కొన్ని వర్గాలలో కేసరాలు ఆకర్షణ పత్రావళితో అసంజనమవుతాయి. దీనిని మకుటదళోపరిస్థిత కేసరావళి అని పిలుస్తారు. కేసరావళి అండకోశంతో సంయుక్తమైతే దానిని స్త్రీపురుషాంగయుతమైన కేసరావళిగా వ్యవహరిస్తారు. కేసరావళిలో పరాగకోశాలు మాత్రమే సంసంజనాన్ని చూపి, కేసరదండాలు విడివిడిగా ఉంటే దానిని పరాగకోశ సంయుక్త కేసరావళి అని; కేసరదండాలు, పరాగకోశాలు పూర్తిగా సంయుక్తమైతే ఆ స్థితిని సంయుక్త కేసరావళి అని పిలుస్తారు.
కేసరంలో ఈ భాగాన్ని పుప్పొడి తిత్తి అని పిలుస్తారు. ఇది పరాగరేణువులను ఉత్పత్తి చేసే సూక్ష్మసిద్ధబీజాశయం. ఈ పరాగకోశానికి రెండు విభాగాలు/తమ్మెలు లేదా కక్ష్యలు ఉంటాయి. పరాగకోశం ఏక కక్ష్యాయుతంగా ఉండటాన్ని మందారలో గమనించవచ్చు. పరాగకోశ కక్ష్యలు నిర్ధిష్టమైన గాడి వెంట విధారకత చెంది పరాగరేణువులను విడుదల చేస్తాయి. ఈ గాడులు పుష్పకేంద్రకం వైపు ఉంటే దానిని అంతర్ముఖాలని, పరిధివైపు ఉంటే బహిర్ముఖాలని వ్యహరిస్తారు. ఇవి కింజల్కం కాడకు మూల వద్ద లేదా మధ్య భాగంలో అతుక్కొని ఉంటాయి. లోబ్స్ మధ్య శుభ్రమైన కణజాలం ఉంటుంది, దీనిని కనెక్టివ్ అంటారు. ఒక విలక్షణ కింజల్కం నాలుగు మైక్రోస్పోరేంజియాలను కలిగి ఉంటుంది. కింజల్కంలో ఉన్న మైక్రోస్పోరేంజియా, సాక్సులు లేదా పాకెట్స్ రూపంలో ఉంటుంది.
కేసరము కేసరావళిలో ఒక భాగం. పుష్పములో ఉండే పురుష భాగము. ఇది పుప్పొడి ఉత్పత్తి చేసే పుష్పం యొక్క పునరుత్పత్తి అంగం. కేసరమును ఆంగ్లంలో స్టామెన్ అంటారు, స్టామెన్ పదం లాటిన్ నుండి వచ్చింది, దీని అర్థం నిలువుపోగు దారం. ప్రతి కేసరం ప్రధానంగా మూడు భాగాలు కలిగి ఉంటుంది.
కేసరాలలో ఇది కాడ వంటి నిర్మాణం. ఇది పరాగకోశానికి వృంతం వలె పని చేస్తుంది. కొన్ని కేసరాలలో ఈ కేసరదండాలు పొడువుగాను, మరికొన్నిటిలో పొట్టిగానూ ఉంటాయి.
చతుస్వర వక్రరాగము : ఆరోహణలో గాని, అవరోహణలో గాని లేక రెండింటిలో గాని నాల్గు స్వరములు వక్రముగా నుండిన యెడల ఆ రాగమునకు చతుస్వర వక్రరాగమని పేరు.
చిన్నస్వామి మొదలియార్ : ఎ.ఎం.చిన్నస్వామి మొదలియార్ గారు. మన కర్ణాటక సంగీతమును ప్రపంచమున కంతకును వ్యాప్తి చేయవలయునను అధికాభిలాషతో చాల వ్యయప్రయాసలతో మన సంగీతమును సరళీవరుల నుండి పెద్ద కృతుల వరకు ఆంగ్ల సంకేతమైన స్టాఫ్ నొటేషనులో వ్రాసి మాస పత్రికగా 1892 నుండి ప్రచురించిరి. వీరు కర్ణాటక సంగీతమునకు చేసిన కృషి అత్యద్భుతము. సత్ప తాళాలంకారములు కూడా స్టాఫ్ నొటేషనులో వ్రాసి యున్నారు.
అలంకారము: సౌందర్యమును, అందమునిచ్చు స్వరముల గుంపు. సప్త తాళముల యొక్క స్వర శిక్షనాలంకారములు, సప్త తాళములే కాక వాటి 35 తాళముల అలంకారములు.
అంతర గాంథారము: గాంధారము సప్తస్వరములలో మూడవ స్వరము. అంతర గాంధారము గాంధార వికృతి భేదములలో రెండవది. దీనినే హిందూస్థానీ సంగీతములో తీవ్ర గాంధార మందురు.
అంశము : జీవస్వరమనియు రాగ చ్ఛాయస్వరమనియు కూడా వాడుట ఉంది. అంగ స్వరమనగా ఒక రాగము యొక్క సంపూర్ణ రూపము ఏ స్వరము యొక్క తరచు వాడుక వల్ల వెల్లడింపబడుచున్నదో ఆ స్వరము అంశ స్వరమనబడుచున్నవి. అంతర గాంధారము శహాన రాగమునకు అంశము.
కాకపాదము :షడంగములలో ఒక అంగము. దినిని ఒక ఘాతము, పథకము, కృష్య, సర్పిణీలతో క్రియ చేయవలయును. సంకేతములో +తో చూపబడును. ఒక్కొక్క క్రియ విలువ నాలుగక్షరకాలములు కనుక కాకపాదము యొక్క విలువ 16 అక్షర కాలములు.
కటకము : చిట్టతానము; రాగము ఎన్ని రకముల సంచారములతో రంజింపజేసి రాగ స్వరూపమును అఖండ తేజోవంతముగా చూపుటకు వీలగునో అన్ని సంచారములను ఇమిడ్చి తాన రూపముగా పూర్వులు వ్రాసిన రచన.
క్రమ ఔడవరాగము : ఆరోహణమునందు ఏఏ స్వరములు వర్జింపబడినవో ఆ స్వరములే అవరోహణమునందున వర్జింపబడిన వర్జరాగము. ఉదా: మోహన రాగము.
త్రిస్వర వక్రరాగము : ఆరోహణలో గాని, అవరోహణలో గాని, లేక రెంటిలో గాని, మూడు స్వరములు వక్రములుగా నున్నచో ఆ రాగము త్రిస్వర వక్ర రాగమని పిలువబడుచున్నది.
త్రయోదశ లక్షణములు : ప్రాచీన గ్రంథములలో రాగమునకు పేర్కొనిన పదమూడు లక్షణములు . గ్రహము అంశము న్యాసము మంద్రము తారము అల్పత్వ బహూత్వ అపన్యాస విన్యాస సన్యాస షాడవ ఔడవ అంతర్మార్గములు.
త్రిపుశ్చము : స స స, రి రి రి,గా గగా వలె ఒక స్వరము మూడు జంటగా వచ్చునది. ఉదా: భైరవి ఆట తాళ వర్ణములో మూడవ ఎత్తు గడ స్వరములో పపప ధధధ నినిని స స రి
గమకము : ఊపు, ఒక స్వరమును ఎట్లు ఊచి పాడినను దానిని గమకము అంటారు. గమకము మన కర్ణాటక సంగీతములో పెట్టిన వేరు. చిన్న ప్రయోగమునైనను గమకముతో పాడుట మన దేశపు పసిబిడ్డకు కూడా తెలిసిన అంశము.
గురువు : షడంగములలో నొక అంగము; క్రియా విధానము - ఒక ఘాతము, ముడిచిన అరచేయి గుండ్రముగా త్రిప్పుట, సశబ్ద, నిశబ్ద లఘువులు. అక్షర కాలములు ఎనిమిది. అంగ సౌంజ్ఞ 8.
దాటుస్వరము : రెండు స్వరముల మధ్య ఒకటో లేక కొన్ని స్వరములో వర్జించునది. అనగా రిప, మద, పని మొదలగునవి. ఉదాహరణ: శంకరాభరణ ఆట తాల వర్ణము "చలమేల" పల్లవిలో రిని - స ద -ని ప - ద మ - పగా - మ రి - క పా .
ద్విశ్వర వక్రరాగము: అరోహణలో కాఅని, అవరోహణలోగాని, లేక రెండింటి యందుగానీ రెండు స్వరములు వక్రములుగా నున్న రాగమునకు ద్విశ్వర వక్ర రాగము అని పేరు.
ద్రావిడ సంగీతము : ప్రాచీన ఆరవ సంగీతము. ;సప్త స్వరములకు ఈక్రింది పేర్లు ఉపయోగింపబడినవి. కురల్ తుత్తం కైకిళై ఉషై ఇళి విళరి తారం.
జనక రాగము : మేళకర్త రాగము; లక్షణములు: క్రమసంపూర్ణముగానూ, ఆరోహణములందు ఒకే రక స్వరములను కలదిగాను ఉండవలయును. ఉదా: ధీరశంకరాభరణము; మేచకల్యాణి.
జీవము : తంబూర యందు శృతి శుద్ధముగా చేసిన తరువాత నాదము చక్కగా నుండుట కొరకు ఉన్ని దారమును మెలిక తీసి బ్రిడ్జిపై ఒక్కొక్క తంతికిని "జిల్ల"ను శబ్దము వచ్చు వరకు జరుపుట ఆచారము. ఆ ఉన్ని దారమును జీవమని చెప్పుట ఉంది.
ఆక్షీప్తిక : రాగము ఆలాపించుటకు కొన్ని నిబంధనలున్నవి. వాటిలో ఆక్షప్తిక మొదటిది. అనగా పాడబోవు రాగము యొక్క స్వరూపమును సంక్షేపముగా వినువారలకు తెలియబరచు దానిని ఆక్షిప్తిక అని పేరు.
నిరవల్ : మనోధర్మ సంగీతములో నొక రకము; కృతిలోని ఒక భాగమును గాని, లేక పల్లవి ని గాని పెంపొందించి సంగతుల వలె రాగ స్వరూపమును సాహిత్య భావమునూ పరిపూర్ణ స్వరూపంతో తాళబద్ధంగా పాడు దానికి నిర్రవల్ అని పేరు. "నిరవల్" ఆరవ పదము.
ఏకస్వర చక్రరాగము : ఆరోహణలోగాని, అవరోహణలో కాని, లేక రెండు యందు గాని ఒక్క స్వరము వక్రముగా ఉండిన దానిని ఏకస్వర చక్రరాగమందురు.
ధ్రువరూపకము : ఒక రకమైన రూపక తాళము. ఈ తాళములో రచింపబడిన యొక్క ప్రతి అంగారంభములోనూ రెండు దృతములు రెండు లఘువులు అయిన పిదప రూపక తాళాంగములు వరుసగా నుండును. ఈ రచన రూపక తాల రచనయే.
కీర్తన : భక్తి రచన. పల్లవి, అనుపల్లవి కొన్ని చరణములుండును. భక్తిని వ్యాపించుటకై, రచించిన రచన. సాహిత్య భావమునకే ప్రాధాన్యము. ఇతర వివరములు కృతి లక్షనములో కాననగును.
పిడిప్పు : రాగస్వరూపమును పూర్ణముగా చూపు ప్రసిద్ధ సంచారములు, రాగరంజని ప్రయోగములు. దీనినే హిందూస్థానీ సంగీతములో "పకడ్" అంటారు.
పదము : సంగీత రచన; నాయకా నాయకీ భావములో భావముతొ దేవును ధ్యానించు సాహిత్యము కలది. చాల నెమ్మదిగా నడుచు రచన. పల్లవి, అనుపల్లవి, చరణములను కలిగియుండును.
డమరుయతి : తాళదశ ప్రాణములలో నొకటి. ఆ యతి అంగములలో డమరుయతి ఒకటి. డమరు వలె అంగములు ఇరుప్రక్కల ఎక్కువ అక్షరములుగా గలిగి మధ్య కొద్ది అక్షరాంగములు కగ యతికి డమరు యతి అని పేరు. 8 1 1 8.
ప్రసాద్ 1962 అక్టోబర్ 25వ తేదీన కృష్ణా జిల్లా, కంచికచెర్లలో జన్మించాడు. ఆయన తల్లి తండ్రులు లలితా సరోజిని, శ్రీనివాసరావులు ఇద్దరూ ఉపాధ్యాయులే. తమ గ్రామంలో కంచికచర్ల కోటేశు అనే యువకుడ్ని పెత్తందార్లు సజీవదహనం చేయడంతో చలించిపోయి, కలేకూరి ప్రసాద్‌ పీపుల్స్‌వార్‌ ఉద్యమంలో చేరాడు. పార్టీ రాజకీయ పాఠశాలల్లో బోధకుడిగా పనిచేశాడు. కారంచేడులో దళితుల మారణకాండతో దళిత ఉద్యమాల్లో పనిచేశాడు.
పీపుల్స్‌వార్‌ నుంచి బయటకు వచ్చిన కె.జి.సత్యమూర్తి వంటి నాయకులతో కలిసి జిల్లాలో జరిగిన పలు ప్రజా, దళిత ఉద్యమాల్లో పనిచేశాడు. డర్బన్‌లో జాతి వివక్షపై జరిగిన చారిత్రక అంతర్జాతీయ సదస్సులో కలేకూరి పాల్గొన్నాడు. అప్పటి క్యూబా అధ్యక్షుడు ఫీడెల్ కాస్ట్రో సైతం తన ఉపన్యాసాన్ని ఆసక్తిగా విన్నారని కలేకూరి పలు సందర్భాల్లో చెప్పేవాడు.
కలేకూరి ప్రసాద్‌ యువక అనే కలం పేరుతో కవితలు రాసాడు. మండుతున్న చుండూరు, దళిత కవిత్వం లాంటి కవితా సంకలనాల్లో ఆయన కవితలు చోటు చేసుకున్నాయి. ప్రసాద్‌ రాసిన పాటలను పలు చిత్రాలకు ఉపయోగించుకున్నాడు. కర్మభూమిలో పూసిన ఓ పువ్వా, భూమికి పచ్చాని రంగేసినట్టూ, చిన్ని చిన్ని ఆశలే చిందులేయగా తదితర గీతాలు బహు ప్రాచుర్యం పొందాయి. శ్రీరాములయ్య సినిమాలో వాడిన భూమికి పచ్చాని రంగేసినట్లు అమ్మలాలో. పాట కారంచేడును ఉద్దేశించి రాసినది. టంగుటూరులో నవవధువు ఇందిర హత్యకు గురైన సమయంలో ఆయన రాసిన కర్మభూమిలో పూసిన ఓ పువ్వా. విరిసీ విరియని ఓ చిరునవ్వా. పాట రాసి మహిళా ఉద్యమానికి వూపిరిలూదాడు.
ఉద్యమ అవసరాల కోసం పలు పత్రికలకు సంపాదకత్వం వహించాడు. ఇంగ్లీష్ భాషపై మంచి పట్టున్న ఆయన విదేశీ సాహిత్యాన్ని తెలుగులోకి అనువదించాడు. స్వామి ధర్మతీర్థ రచించిన హిందూ సామ్రాజ్యవాద చరిత్ర పుస్తకాన్ని తెలుగులోకి తెచ్చాడు. ఆ అనువాదం దాదాపు పది ముద్రణలు పొందింది. తెలుగులో రాచమల్లు రామచంద్రారెడ్డి తర్వాత ఆ స్థాయిలో అనువాదాలు చేసిన ఘనత కలేకూరికే దక్కుతుంది. కొంతకాలం సబ్ ఎడిటర్‌గానూ పనిచేశాడు.
కలేకూరి ప్రసాద్ కవి, సినీ గీత రచయిత, సాహితీ విమర్శకుడు, మార్క్సిస్టు విశ్లేషకుడు, దళిత ఉద్యమకారుడు. జననాట్యమండలి, విప్లవ రచయితల సంఘంలో పనిచేశాడు.
చిలకలూరిపేట బస్సు ఘటనలో ఉరిశిక్ష పడిన చలపతి, విజయవర్ధనం కోసం జరిగిన ఉద్యమంలో విప్లవ దళిత కవి శివసాగర్‌తో కలిసి పాల్గొన్నాడు.
వేణుగోపాల్ మొదటి గురువు హనుమాంబ అని చెప్పుకుంటారు. కాలీజీల చదువు అబద్ధం అని నమ్మి కాసింత చదువులు చదివి వచ్చిన ధృవ పత్రాలు అన్ని చించి వేసి సాహిత్య ప్రస్థానం కొనసాగించాడు. ఏవో నాలుగు అక్షరాలు పట్టుబడింది పాతికేళ్ళ తర్వాతే అని, డెబ్బైల నుండీ అతని అసలు సాహితీ ప్రస్థానం మొదలైంది. శ్రోత్రియ నియమాలను వ్యతిరేకించినట్టే అన్ని మానవ నిర్మితాలైన విలువల్నీ ఒప్పుకోలేను అందుకేనేమో మనసుకు దగ్గరగా వచ్చిన స్నేహితులు అత్యల్ప సంఖ్యలో ఉన్నారు అని చెప్పుకుంటారు. ఎవ్వరితోనీ పోల్చదగ్గ వాడిని కాను అని, ఈ చిన్న జీవిత ప్రస్థానంలో బాగా తెలుసుకున్నదొకటే నాకేమీ తెలియదు అంటారు. ఈయనకి వేణువు ప్రియమైన వాయిద్యం.
కాశీభట్ల వేణుగోపాల్ జనవరి 2, 1954 కర్నూలులో కాశీభట్ల యల్లప్ప శాస్త్రి, హనుమాంబ దంపతులకు పుత్రిడిగా జన్మించారు. వీరిది శుద్ధ శ్రోత్రియ కుటుంబం.
వీరికి ఇద్దరు అన్నలు. ఆరుగురు అక్కలూ. అందరికన్నా ఆఖర్న ఈయన జన్మించారు. తొమ్మిది నెలల బిడ్డగా వున్నప్పుడే నేను స్పష్టంగా మాట్లాడుతుంటే ముచ్చటపడి నాకు కాళిదాసు, రఘువంశ కావ్యంలోని శ్లోకాల్ని నేర్పించింది అమ్మ అని, అన్నలూ, అక్కలూ అంతా వెళుతుంటే వాళ్ళ వెంటపడి గ్రంథాలయానికి వెళ్తూ చదవడాన్ని అలవాటు చేసుకున్నాను అని, అమ్మకూ అక్కలకూ సాహిత్యం యిష్టం కాబట్టి నాకుకూడా వెళ్ళి కవి కావాలనుకున్నారు అని చెబుతారు.
మల్లాది, బుచ్చిబాబు, ల ప్రభావం ఈయన మీద బాగా ఉంది.కానీ శ్రీశ్రీ ప్రభావం అంతగా లేదు చెబుతారు. గుంటూరు శేషేంద్ర శర్మకి వీరు అభిమాని. మొదట్లో అభ్యుదయ, విప్లవ సాహిత్యాలుకు ఆకర్షించినా, విశ్వసాహిత్యాన్ని చదివే క్రమంలో వాటి నుండి బయటపడ్డాను అని చెబుతారు. వీరు బ్రహ్మచారి అని, మంచి పద్యం, మద్యం రెండూ నాకు ప్రీతి అని చెబుతారు. కీర్తిశేషులు అమ్మ చిన్నప్పుడే వల్లె వేయించిన అమరకోశం, చదివించిన రఘువంశం ఈ రోజుకీ నాకు ఉపయోగపడుతాయి అంటారు. ఫ్రాంజ్ కాఫ్కా, గోగే, హరిప్రసాద్ చౌరాసియా వీరికి ఇష్టులు.
1974 లో ఆంధ్ర పత్రికలో రంగనాయకి లేచిపోయిందీ అనే కథతో వీరి సాహితీ ప్రయాణం ప్రారంభమైంది. ఒక పడుచు వితంతువు. ఆమె కష్టాల్లో వుంది. అకస్మాత్తుగా కనిపించకుండా పోతే లోకం ఆమె గురించి ఎంత దుర్మార్గంగా ఆలోచిస్తుందో అన్నది ఈ కథలో కథావిశేషం. తర్వాత వీరు విస్తృతంగా కవిత్వం రాసినా, వైయుక్తికం అనుకుని అచ్చేసుకోలేకపోయారు. ‘నేను-చీకటి’ నవల చిత్తు ప్రతిగా వున్నప్పుడు దాన్ని చదివి, ఎత్తి రాసిన కథా రచయిత వెంకట కృష్ణ. అది అచ్చయ్యేంతదాకా వెంటపడటమే యిప్పటి నా సాహితీస్థితికి కారణం అని చెబుతారు.
గందరగోళమైపోయిన సమకాలీన జీవితంలోని అస్థిరత్వాన్ని అంతే గందరగోళంగా ఆవిష్కరించి, సాదా సీదా క్లియర్ కట్ ఆలోచనలను ధ్వంసం చేసే రచనలు కాశీభట్ల వేణుగోపాల్ రచనలు. ఆయన భాష చాలా పదునైంది. ఆయన ఒక్కోసారి ప్రశ్నిస్తాడు, ఒక్కోసారి సమాధానపరుస్తాడు. ఆయన వాక్యాలు ఒక ఇమేజే మీద మరొక ఇమేజ్ ఏర్పడి అయ్యే మాంటేజ్ లు. ఇంగ్లీషూ, తెలుగు కలగలిసిపోయి ఒక కొత్త భాషగా అవుతుంది. కథ ముందుకు సాగుతూండగా పాఠకుడు ఏర్పరుచుకునే అభిప్రాయాల్ని ఉద్దేశపూర్వకంగానే నాశనం చేస్తుంటాడు.
దేశాటన చేయడం వీరికి ఎంతో ఇష్టంగా ఉండేది. అందుకే మూడుసార్లు దేశాటన చేశారు. చదివే అలవాటుతో పాటు, అలా దేశాటన చేయడం వల్ల కూడా నాలోని రచయిత గాఢమైన అనుభూతుల్ని వొడిసి పట్టుకోగలిగాడనుకుంటారు. నేను రచయిత కావడానికి అదే కారణమైందని అంటారు. యవ్వన ప్రాయంలో ఉండగా సైకిల్‌ మీదా, స్కూటర్‌ మీదా మూడుసార్లు దేశాటన చేశారు. జీవితాన్వేషణలో వారణాసిలోనూ, లక్నోలోనూ కొంత కాలం ఉన్నారు. ఆ సమయంలోనే సంగీత సాధన చేశారు.
అతని అనేక పాత్రలు ఆధునిక మానవుని అంతరంగ కల్లోలాలను కదిలిస్తాయి. అంతగా ఎవరూ స్రృశించడానికి సాహసించని స్త్రీ పురుష సంబంధాల్నీ, పురుషుని చీకటి ఆలోచనల్నీ, నిషేధిత సంబంధాల్నీ తెలుగు సాహిత్యంలోకి తెచ్చి తనకంటూ ఒక ప్రత్యేకత ను ఏర్పాటు చేసుకున్న రచయిత.
దీని గింజలను పసి పిల్లల ఉదర సమస్యలకు, అనాస అవస్థ సమస్యలకు ఉపయోగిస్తారు. పసి పిల్లలు త్రాగే గ్రైప్ వాటర్ లో ముఖ్యంగా శతపుష్ప విత్తనాల సారం ఉంటుంది. ఆయుర్వేదం ప్రకారం శతపుష్ప విత్తనాలకు కతు, తిక్త, రస, ఉష్ణ, వీర్య, కతు విపక, తిక్స్న, స్నిగ్ధ గుణాలున్నాయి. శత పుష్ప విత్తనాలు వాత, పిత్త, కఫ, అల్సర్లు, ఉదర నొప్పులను, కళ్ల జబ్బులు, మూత్ర నొప్పులను నివారిస్తాయి. శతపుష్ప విత్తనాలను దశమూలారిష్టం, ధన్వంతరారిష్టం, మృతసంజీవని, సరస్వతారిష్టం, గుగ్గులుతిక్తక్వాతం, మహారస్నాది కషాయం, ధన్వంతరం క్వాతం వంటి 52 రకాల ఔషధాల తయారీలో వాడుదురు.
ఈ సుగంధ ద్రవ్యాన్ని పచ్చళ్ళు, సలాడ్లు, సాసులు, సూపుల్లోను ఫ్లేవర్ గా వాడుతారు. తాజా లేదా ఎండిన శతపుష్ప ఆకులను కూడా ఫ్రై చేసిన చికెన్, చేపలు, సాండవిచ్చెస్ లోను వాడుదురు. సవర్ వెనిగర్ లో ఇది ఒక ముఖ్యమైన మూలిక. శతపుష్ప విత్తనాల నుండి తీసిన నూనెను సబ్బుల్లోను వాడుదురు. , , అను సూక్ష్మజీవుల నియంత్రించగలిగే శతపుష్ప నూనె ప్రిజర్వేటివ్ గా కూడా వాడుకోవచ్చును.
శతపుష్పం అనేది ఎపియాసే అనే కుటుంబానికి చెందిన సుగంధ ద్రవ్య మొక్క. దీని శాస్త్రీయ నామం అనెథమ్ గ్రావియోలెన్స్ . ఆంగ్లంలో దీన్ని డిల్ సీడ్ అని అంటారు. తెలుగులో బద్ద సోంపు అని అంటారు.
ఈ మొక్క శతాబ్దపు మొక్కగా పేరుగాంచినా సాధారణంగా 10 నుంచి 30 సంవత్సరాలు మాత్రమే జీవిస్తుంది. ఇది రోసెట్టే మాదిరిగా విస్తరిస్తుంది. 2 మీటర్ల పొడవైన లేత పచ్చని ఆకులతో 4 మీటర్లు ఈ మొక్క విస్తరిస్తుంది. వీటి ఆకుల అంచులు రంపపు పళ్ళ వలె ఉంటాయి, కొన వద్ద సూదిగా గట్టిగా గుచ్చుకొనేట్టుగా ఉంటుంది. ఇవి పుష్పాలను పుష్పించు సమయంలో పొడవుగా 8 మీటర్ల పైన స్పైక్ వలె పెరిగి పెద్ద పెద్ద పసుపు పువ్వులున్న పెద్ద పుష్పగుచ్ఛము వలె ఉంటుంది. దీని సాధారణ పేరు శతాబ్దపు మొక్కగా ఉండేందుకు మటుకు ఈ మొక్క స్వభావ సిద్ధంగా ఒక ప్రత్యేకను కలిగి ఉంది, ఈ మొక్క తన సుదీర్ఘ జీవితంలో ముగింపు దశలో ఒక్కసారి మాత్రమే పుష్పిస్తుంది. ఈ మొక్క పుష్పించి మరణించిన తరువాత దీని ఆధారం నుంచి పిలకలు ఉత్పత్తి అయ్యి వాటి పెరుగుదలను కొనసాగిస్తాయి.
ఈ మొక్కల ఆకుల నుంచి తీసిన నారను మంచాలకు నులకగా ఉపయోగించేవారు, ఈ నారతో పేడిన తాడులు గట్టిగా ఉండుట వలన పూర్వం కపిలి మోకులకు, చేంతాడులకు ఉపయోగించారు. ఇంకా మ్యాట్ ల, ముతక వస్త్రాల తయారీలో తోలు యొక్క అల్లిక కోసం ఉపయోగించారు.
పుష్పం కాడను పుష్పించకుండా కట్ చేస్తే, అనే తీపి ద్రవం మొక్క యొక్క హార్ట్ లో గుమికూడుతుంది. ఇది పులియబెట్టి అనే పానీయాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తారు.
"'అమెరికా కలబంద "' వృక్ష శాస్త్రీయ నామం . ఆంగ్లంలో సాధారణంగా సెంచరీ ప్లాంట్ అంటారు. అయితే ఇది కలబంద రకాలలో విభిన్న కుటుంబానికి చెందినది. ఈ కలబంద వాస్తవానికి మెక్సికో నుండి వచ్చింది, కాని ఒక అలంకార మొక్కగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెంచబడుతుంది. యూరోప్, దక్షిణ ఆఫ్రికా, భారతదేశం, ఆస్ట్రేలియా అటవీ ప్రాంతాలలో, అనేక ప్రాంతాలలో సహజసిద్ధంగా ఈ మొక్క పెరుగుతుంది.
ఇవి సాధారణంగా పరమాణు సంఖ్య 83 తర్వాత గల మూలకాలలో కేంద్రకం అస్థిరత్వం వల్ల వెలువడతాయి. ఇవి రేడియో ధార్మికత ప్రదర్శిస్తాయి. వీటిని మొదట హెన్రీ బెక్వరల్ అనే శాస్త్రవేత్త కనుగొన్నారు. ఆయన చేస్తున్న ప్రయోగంలో యురేనియం ఖనిజమైన పిచ్ బ్లెండ్ ను టేబుల్ సొరుగులో ఉంచి కొన్నిరోజుల తర్వాత చూసినపుడు అదే సొరుగులో గల చాలా జాగ్రత్తగా భద్రపరచబడ్డ పోటోగ్రాఫిక్ ప్లేట్లును కొన్ని కిరణాలు ప్రభావితం చెసినట్లు కనుగొన్నాడు. ఆ కిరణాలు పిచ్ బ్లెండ్ ఖనిజం నుండి వచ్చినట్లు గమనించాడు. అదే విధంగా వివిధ మూలకాలతో ప్రయోగం చేసిన తదుపరి 83 పరమాణు సంఖ్య తర్వాత గల మూలకాలలో కొన్ని కిరణాలు వెలువడుతున్నట్లు గుర్తించాడు. వీటికి బెక్వరల్ కిరణాలు అని నామకరణం చేసాడు. పరమాణు కేంద్రకం నుండి అస్థిరత్వం వల్ల కిరణాలు వెలువడటాన్ని సహజ రేడియో థార్మికత అంటారు.
ఒక సీసం దిమ్మకు రంధ్రం చేసి అందులో ఏదైనా రేడియో ధార్మిక మూలకం తీసుకోవావి.ఎందువలనంటే సీసం రేడియో ధార్మికతను ప్రదర్శించదు. రేడియో ధార్మిక మూలకం నుండి వెలువడుతున్న కిరణాలను శోషించుకుంటుంది. కాని కిరణాలు ఒకవైపు వస్తాయి. ఈ కిరణ పుంజంలో ఎన్ని రకాల వికిరణాలు ఉన్నాయో తెలుసుకొనుటకు కిరణ పుంజమునకు ఎరువైపుల అయస్కాంత క్షేత్రం ఉంచినపుదు అవి మూడు రకాలుగా ఉన్నాయని తెలిసింది. ఇపుడు అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని తొలగించి విద్యుత్ క్షేత్రమును ఉంచినపుడు కొన్ని కణాలు ఋణావేశ పలకవైపు వంగినవి. కొన్ని ధనావెశ్ పలక వైపు వంగినవి. కొన్ని అపవర్తనం చెందకుండా పైకి పోయినవి.
బీటాకణాలు భార కేంద్రకముల నుండి వెలువడే ఋణావేశ కణాలు. ఇవి అత్యధిక వేగం, శక్తి కలిగిన ఎలక్ట్రాన్లుగా భావించవచ్చు. లేక పొటాషియం-40 వంటి మూలకాల కేంద్రకాల నుండి వెలువడు పాజిట్రాన్ లు.ఇవి రేడియోథార్మిక కణాలు.ఇవి రేడియోధార్మిక మూలకాల కేంద్రకం యొక్క అస్థిరత్వం వల్ల వెలువడతాయి. వీటిని -10తో సూచిస్తారు.
ఈ నగరం "నేల క్రింది నగరం" గా కూడా పిలువబడుతుంది. ఈ నగరాన్ని నేలక్రింద నిర్మించారు. దీనికి కారణం దహించే పగటి ఉష్ణం నుండి రక్షించుకొనుటకు కొరకు.కూబర్ పెడీ అనే పదం ‘కుప-పిటి’ అనే మాట నుంచి వచ్చింది. అంటే ‘వైట్‌మ్యాన్స్ హోల్’, ‘వాటర్ హోల్’ అనే అర్థాలున్నాయి. 1915లో విల్లీ హషిన్సన్ అనే వ్యక్తి. అక్కడ ఒపెల్ అనే విలువైన రాళ్లు అధికంగా ఉన్నట్లు గుర్తించాడు. తర్వాత ఆ విషయంపై పలు పరిశోధనలు జరిగాయి. విల్లీ చెప్పినట్లుగా అక్కడ ఒపెల్ గనులు ఉన్నట్లు నిర్ధారణయ్యింది. కూబర్ పెడీ లో విలువైన రాళ్ళను మొదట ఫిబ్రవరి 1, 1915 న కనుగొన్నారు. అప్పటి నుండి ఈ నగరం ప్రపంచానికి విలువైన వజ్రాల నాణ్యత గల రాళ్ళను అందుస్తుంది.
ప్రపంచంలోనే భూగర్భంలో ఏర్పడిన ఏకైక పట్టణంగా పేరుతెచ్చుకున్న దాని పేరు 'కూబర్‌ పెడీ'. దీన్ని చూడాలంటే ఆస్ట్రేలియా వెళ్లాలి.ఈ నేలకింది పట్టణంలో ఇప్పుడు ఇళ్లు, హోటళ్లు, దుకాణాలు అన్నీ ఉన్నాయి. సుమారు 3000 మంది ఇక్కడ ఉంటున్నారు. రోడ్లు, ప్రార్థనాలయాలు, పాఠశాలలు, ఈతకొలనులు, గ్రంథాలయాలు కూడా ఇక్కడ కనిపిస్తాయి. ఆస్ట్రేలియాలో అడిలైడ్‌కి దగ్గర్లో ఎడారి నేలల కింద ఏర్పడిన ఈ పట్టణాన్ని చూడ్డానికి దేశదేశాల నుంచి వేలాది మంది పర్యాటకులు వస్తుంటారు.
నేల నుండి గుంతల్లోనికి దిగడానికి మెట్లలా ఉంటాయి. ఒక ఇంటి నుంచి మరో ఇంటికి వెళ్లడానికి విశాలమైన సందులు ఉంటాయి. భూగర్భంలోనే వారికోసం ఓ చర్చ్, హోటల్, బుక్‌స్టాల్ కూడా ఉన్నాయి. ప్రతి ఇంటికీ కరెంటు ఉంది. టీవీలు, రేడియోలు వంటివి ఉన్నాయి. చాలా చల్లగా ఉంటుంది కాబట్టి ఏసీలతో పనిలేదు. ఈ మధ్యనే ప్రభుత్వం వీరికి కేబుల్, ఫోన్ కనెక్షన్లు కూడా ఏర్పాటుచేసింది. వారానికోసారి పక్కనున్న పట్టణాల నుంచి కూరగాయలు, పాలు, గుడ్లు, మాంసం వంటివన్నీ వస్తాయి.