polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1947 లో, భారతదేశం స్వతంత్రమైనప్పుడు, రాష్ట్రం యూనియన్‌లో విలీనం అయ్యింది. జోధ్‌పూర్ రాజస్థాన్‌లో రెండవ అతిపెద్ద నగరంగా అవతరించింది. విభజన సమయంలో జోధ్‌పూర్ పాలకుడు హన్వంత్ సింగ్ భారతదేశంలో చేరడానికి ఇష్టపడలేదు. కాని చివరికి ఆ సమయంలో హోంమంత్రి సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్ సమర్థవంతంగా ఒప్పించటం వలన, జోధ్‌పూర్ రాచరిక రాష్ట్రం భారత రిపబ్లిక్ లో చేరింది.తరువాత 1956 రాష్ట్ర పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం తరువాత, దీనిని రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలో చేర్చారు.
జోధ్‌పూర్ నగరాన్ని 1459 లో రాథోడ్ వంశానికి చెందిన రాజ్‌పుత్ చీఫ్ రావు జోధ స్థాపించారు. చుట్టుపక్కల భూభాగాన్ని జయించడంలో జోధా విజయవంతమయ్యాడు. తద్వారా మార్వార్ అని పిలువబడే ఒక రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు.మొదట్లో ఈ రాష్ట్రానికి రాజధానిగా ఉన్న సమీప పట్టణమైన మాండోర్ నుండి జోధా వచ్చాడు. ఢిల్లీ- గుజరాత్ రహదారిపై ఈ నగరం ఉంది.ఇది నల్లమందు, రాగి, పట్టు, గంధపు చెక్క, ఖర్జూరాలు, ఇతర వర్తక వస్తువుల ద్వారా వ్యాపారం నుండి లాభం పొందటానికి వీలు కల్పించింది.
మార్చి నుండి అక్టోబరు వరకు ఉష్ణోగ్రతలు విపరీతంగా ఉంటాయి.మందపాటి మేఘాలను ఉత్పత్తి చేసినప్పుడు తప్ప ఆతరువాత రుతుపవనాల వర్షం కొద్దిగా తక్కువుగా ఉంటుంది.ఏప్రిల్, మే, జూన్ మాసాలలో అధిక ఉష్ణోగ్రతలు మామూలుగా 40 కంటే ఎక్కువగా ఉంటాయి. వర్షాకాలంలో సగటు ఉష్ణోగ్రతలు కొద్దిగా తగ్గుతాయి. కాని నగరంలో తేమస్థాయి సాధారణంగా తక్కువ చేరుకుంటుంది ఇది వేడి వాతావరణం పెరగటానికి తోడ్పడుతుంది. జోధ్‌పూర్ అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత 1932 మే 25 నుండి 48.9 కు పెరిగింది.
జోధ్‌పూర్ వాతావరణం దాదాపు ఏడాది పొడవునా పొడి కాలంలో వేడి సెమీరిడ్ గా ఉంటింది.అయితే జూన్ చివరి నుండి సెప్టెంబరు వరకు కొప్పెన్ వాతావరణం క్లుప్త వర్షాకాలం ఉంటుంది .సగటు వర్షపాతం 362 మి.మీ. ఉంటుంది. ఇది బాగా హెచ్చుతగ్గులకు లోనవుతుంది. 1899 నాటి కరువు సంవత్సరంలో జోధ్‌పూర్‌కు కేవలం 24 మి.మీ. వర్షపాతం మాత్రమే ఉంది. కానీ 1917 వరద సంవత్సరంలో, ఇది 1.178 మి.మీ వర్షపాతానికి అందుకుంది .
జోధ్‌పూర్ హస్తకళ హబ్, పర్యాటక రంగం, వివిధ పరిశ్రమల ద్వారా రాజస్థాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు 4 బిలియన్ డాలర్లు ఆదాయం వస్తుంది. ఇక్కడ జోధ్‌పూర్ భారతదేశంలోని అగ్ర వారసత్వ హోటళ్ళతో అనేక పోర్టల్స్ ద్వారా పర్యాటక కేంద్రంగా ఉంది. పశ్చిమ రాజస్థాన్‌లోని జోధ్‌పూర్‌లో అతిపెద్ద విద్యా పరిశ్రమ ఉంది. ఐఐటి-జెఇఇ, నిట్, సివిల్ సర్వీస్ పరీక్షల టాప్ కోచింగ్ ఇనిస్టిట్యూట్‌లు ఉన్నాయి.
మొఘల్ చక్రవర్తి అక్బర్ చేతిలో 1581 లో రావు చంద్రసేన్ రాథోడ్ మరణించిన తరువాత, మార్వర్ అంతర్గత స్వయం ప్రతిపత్తిని అనుభవిస్తున్నప్పుడు వారికి విధేయత కారణంగా మొఘల్ వారసుడయ్యాడు.విస్తృత ప్రపంచానికి జోధ్‌పూర్ ప్రజలు ఈ బహిర్గతం నుండి లాభం పొందారు, ఎందుకంటే స్థానిక వ్యాపారులకు కళలు, వాస్తుశిల్పాల, కొత్త శైలులు రూపాన్ని ఉత్తర భారతదేశం అంతటా తమదైన ముద్ర వేయడానికి అవకాశాలు కలిగాయి.
జోధ్‌పూర్‌లో రెండు బహిరంగ స్టేడియాలు, ఒక ఇండోర్ స్టేడియం కాంప్లెక్స్ ఉన్నాయి. బర్కతుల్లా ఖాన్ స్టేడియం రెండు క్రికెట్ వన్డే ఇంటర్నేషనల్స్‌కు ఆతిథ్యం ఇచ్చింది.
రాజస్థాన్ జిల్లా రాజపత్రం ప్రకారం, అభిరాస్ మార్వార్ నివాసులు తరువాత రాజ్‌పుత్‌లు మార్వార్‌లో తమ పాలనను స్థాపించారు.రాథోడ్ పాలనకు ముందు చిన్న స్థావరాలు ఉండవచ్చు.
భారతీయ వంటకాల నుండి అనేక వంటకాలు జోధ్పూర్ లో ఉద్భవించాయి. నగరం అనేక ఆహార పదార్థాలను అందిస్తుంది.అయితే నగరం ప్రత్యేకతలు ప్యజ్ కచోరి, మిర్చి బడా, మావా కచోరి.
బరన్ నగరానికి పాత పేర్లు వరహ్ నగరి, అన్నపూర్ణ నగరి అనే పేర్లు ఉన్నాయి. గుప్తా సామ్రాజ్యం సమయంలో, తరువాత, ఇది యౌదేయ పాలకులు, తోమర్ పాలకుల పాలనలో ఉంది. ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని ఆధునిక బులాండ్‌షహర్‌లోని బారన్ కోట నుండి పాలించబడింది.ఈ పాలకులు, వారి సైనికుల నుండి వచ్చిన బరన్వాల్ అనే కులం ఉంది.17 వ శతాబ్దం నాటికి, మొఘలులు నగరంపై నియంత్రణ సాధించారు.బరన్ నగరంలో మొఘల్ పాలకులు సహబాద్ అనే కోటను నిర్మించారు. ఔరంగజేబు ఈ కోటను సందర్శించాడు.ఇది ఉత్తర భారతదేశంలోని ఆగ్నేయ రాజస్థాన్‌లో ఉన్న ఒక నగరం. 1948 ఏప్రిల్ 10 న ఏర్పడిన కొత్త ఉమ్మడి రాజస్థాన్‌లోని జిల్లాల్లో బరాన్ జిల్లా ఒకటి. ఇది రాష్ట్ర రాజధాని జైపూర్‌కు దక్షిణాన 300 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
వర్షాకాలంలో మినహా నగరంలో వాతావరణం పొడిగా ఉంటుంది.శీతాకాలం నవంబరు మధ్య నుండి ఫిబ్రవరి వరకు, వేసవి కాలం మార్చి నుండి జూన్ మధ్య వరకు ఉంటుంది. జూన్ మధ్య నుండి సెప్టెంబరు వరకుగల కాలం రుతుపవనాల కాలం. తరువాత అక్టోబరు నుండి నవంబరు మధ్య రుతుపవనాల తిరోగమనం చెందుతాయి.జిల్లాలో సగటు వర్షపాతం 895.2 మి.మీ.సగటు రోజువారీ గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత 24.3గా ఉంటుంది. జనవరి నెల అత్యంత శీతల నెల , సగటు రోజువారీ కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత 10.6. నమోదవుతుంది.
రాజస్థాన్ సంస్కృతి ఈ నగరంలో వారసత్వంగా వచ్చింది. " తేజ్-తయోహార్స్ ", " గ్యాంగోర్-గ్యారాస్ ", "రంగ్-రేంజెలో రాజస్థాన్", అనే పండుగలు ముఖ్యంగా జరుపుకుంటారు. కార్నివాల్ లేదా డాల్ మేళా అనే పేరుతో జరిగే మేళా బరన్ నగరం ప్రత్యేకం. దీనిని 15 నుండి 20 రోజుల వరకు జరుపుకుంటారు.
బరన్ నగరం వద్ద ఉంది. ఇది 262 మీటర్లు సగటు ఎత్తులో ఉంది.దీని చుట్టూ కలిసింద్, పార్వతి, పర్బన్ అనే మూడు నదులు ఉన్నాయి.బరన్ నగరం రాజస్థాన్, మధ్య ప్రదేశ్ సరిహద్దులలో ఉంది.
బరన్, భారత రాష్ట్రమైన రాజస్థాన్ లోని బరాన్ జిల్లాలోని ఒక నగరం.ఇది పురపాలక సంఘం, బరన్ జిల్లాకు ఇది ప్రధాన పరిపాలనా కేంద్రం.
వెస్ట్రన్ సెంట్రల్ రైల్వేలోని కోటా-బినా విభాగంలో బరన్ స్టేషన్ ఉంది. ఇది కోటా జంక్షన్ నుండి 67 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
కార్ నికోబార్ లిటిల్ అండమాన్, నాన్‌కౌరీల మధ్య ఉంది. పది-డిగ్రీల ఛానెల్‌కు దక్షిణంగా ఉన్నప్రాంతంలో కార్ నికోబార్ ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది. కార్ నికోబార్ ఉత్తరాన కొన్ని కొండలు లోపలి భాగంలో చిన్న కొండ ప్రాంతాలుగా ఉండటం మినహా, మిగతా సముద్ర ప్రాంతం చాలా చదరంగా ఉంటుంది.ఇది ఒక వెండినిపోలే తీరప్రాంతం.ఇసుక, బంకమట్టితోకూడి మొక్కలు పెరిగే ప్రాంతంగా ఉంటుంది. ఇదిచుట్టూ గర్జించే సముద్రంతో మంత్రముగ్ధులను చేసే తీర ప్రాంతాలతో, కొబ్బరిచెట్ల ఆకుల సమూహాలతో కప్పబడిన ఒక చదునైన సారవంతమైన ద్వీపంగా ఉంటుంది. ఉత్తర మధ్య అండమాన్, దక్షిణ అండమాన్లతో పోలిస్తే, కార్ నికోబార్ ఒక చిన్న ద్వీపం, ఇది కేవలం 126.చ. కి.మీ మాత్రమే కలిగి ఉంది.ఇక్కడి నేల వ్యవసాయ పంటల పెరుగుదలకు ఆటంకం కలిగించే అధిక ఇసుక, బంకమట్టితో ఉంటుంది.కార్ నికోబార్ ప్రాంతం తోటల పంటలకు అనుకూలంగా ఉంటుంది.కొబ్బరి, అరేకా గింజలు ఇక్కడ ప్రధాన ఉత్పత్తులు, వీటిని ఈ ప్రాంతంలో విరివిగా పండిస్తారు.
కార్ నికోబార్, పొరుగున ఉన్న బాటిమల్వ్ ద్వీపంతో పాటు, ఇది ఒక తహసీల్ . జిల్లాలోని మిగతా అన్ని ద్వీపాలను నిర్వహించడానికి నాన్‌కౌరీ, కాంప్‌బెల్ బే మరో రెండు తహసిల్స్ ఉన్నాయి . పరిపాలనా రాజధాని ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ స్టేషన్ కార్ నికోబార్ ఎయిర్ ఫోర్స్ బేస్ దగ్గర ఉంది, దీనిని 'హెడ్ క్వార్టర్స్' అని పిలుస్తారు, ఇది ఈ చిన్న ద్వీపంలో కొన్ని షాపులు, హాస్పిటల్, బ్యాంక్, పోస్టాఫీసు, పోలీసు సూపరింటెండెంట్ కార్యాలయం, డిప్యూటీ కమిషనర్ కార్యాలయం, కొన్ని ఇతర ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు. కార్ నికోబార్ అధికారిక పిన్ కోడ్ 744301. కార్ నికోబార్ వైశాల్యం నికోబార్ సమూహం విస్తీర్ణంలో 7% కన్నా తక్కువ అయినప్పటికీ, 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం దాని జనాభా 17841 మొత్తం నికోబార్ జనాభాలో 48%గా ఉంది.
కార్ నికోబార్ జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం పోర్ట్ బ్లెయిర్ నుండి. పోర్ట్ బ్లెయిర్, నికోబార్ జిల్లా మధ్య ఓడ సేవ అందుబాటులో ఉంది. సాధారణంగా ఓడ వారంలో రెండుసార్లు లభిస్తుంది. పోర్ట్ బ్లెయిర్‌లోని షిప్పింగ్ సర్వీసెస్ డైరెక్టర్ కార్యాలయం నుండి ఓడ టికెట్ పొందవచ్చు. అండమాన్ నికోబార్ ఐలాండ్స్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ భారత వైమానిక దళ సహకారంతో పోర్ట్ బ్లెయిర్ , వీర్ సావర్కర్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, కాంప్బెల్ బే, కార్ నికోబార్ ఎయిర్ ఫోర్స్ బేస్ మధ్య చార్టర్ సేవలను నిర్వహిస్తున్నాయి. కార్ నికోబార్, పోర్ట్ బ్లెయిర్, నికోబార్ జిల్లాలోని ఇతర ద్వీపాల మధ్య పవన్ హన్స్ హెలికాప్టర్ సాధారణ సేవ కూడా అందుబాటులో ఉంది.
2004 హిందూ మహాసముద్రం భూకంపం కేంద్రం నుండి 750 కి.మీ దూరంలో ప్రభావం చూపి, దాని తరువాత వచ్చిన సునామీ నికోబార్ దీవులను గొప్ప శక్తితో 30 అడుగులు ఎత్తుతో తాకినట్లు ప్రత్యక్ష సాక్షులు నివేదించారు. 2004 డిసెంబరు 30 నాటికి క్షతగాత్రుల సంఖ్య తెలియదు, కానీ ఎక్కువ ఉన్నట్లు అంచనావేసారు. ఒక ప్రాణాలతో బయటబడివ వ్యక్తి అసోసియేటెడ్ ప్రెస్‌తో ఇలా అన్నాడు: " నిలబడి ఉన్న ఒక గుడిసె కూడా లేదు. అన్నీ శిధిలమైనవి. చాలా మంది ప్రజలు తీరం నుండి వెళ్లిపోయారు భారత ప్రభుత్వం ఇక్కడ తాత్కాలిక ఆశ్రయాలు, వారి ప్రతి ప్రాధమిక అవసరాలకు రాయితీ వంటి అనేక సహాయ కార్యక్రమాలను చేసింది అని తెలిపాడు "
ఈ ప్రాంతంలోని సముద్రపు ప్రయాణీకులు ఈ ద్వీపాన్ని "నగ్న ఉత్తర భూమి" అని పిలుస్తారు.దీనిని ప్రత్యక్ష పూర్వీకులు పిలిచే పూర్వ పేరు కార్ నక్కావర్ అని పిలిచేవారు.ప్రస్తుత పేరు కార్ నికోబార్. 2004 హిందూ మహాసముద్రం భూకంపం వల్ల సంభవించిన నీటి ప్రళయం కారణంగా ఈ ద్వీపం తీవ్రంగా ప్రభావితమైంది, దాని ఫలితంగా ఇది అనేక మరణాలకు గురైంది. మౌలిక సదుపాయాలను కూడా దెబ్బతీసింది.
కార్ నికోబార్ దీవులలో నికోబార్స్ మధ్య, దక్షిణ ద్వీపాలలో ఆధిపత్యం వహించే సతత హరిత అడవులు లేవు. ద్వీపంలో ఎక్కువ భాగం కొబ్బరి తోటలతో విస్తరించి ఉంది, సహజ వృక్షజాలం అంతర్గత ప్రాంతాలలో మాత్రమే ఉంది.
కార్ నికోబార్, నికోబార్ దీవులకు ఉత్తరాన ఉంది. ఇది భారత కేంద్రపాలిత ప్రాంత భూభాగమైన అండమాన్ నికోబార్ దీవులుకు చెందిన మూడు జిల్లాల పరిపాలనా కేంద్రాలలో నికోబార్ జిల్లా పరిపాలనా కెేంద్రం.
జమ్మూ పరిపాలనా విభాగానికి జమ్మూ నగరం ప్రధాన సాంస్కృతిక, ఆర్థిక కేంద్రం.నగరంలో అనేక చిన్న పరిశ్రమలు ఉన్నాయి.జమ్మూ స్థానిక జనాభా అవసరాలు తీర్చడానికి అనేక వుడ్‌గ్రెయిన్ మిల్లులు ఉన్నాయి.జమ్మూ సమీపంలోని ఆర్ఎస్ పురా ప్రాంతంలో అత్యంత స్థానిక బాస్మతి బియ్యం ఉత్పత్తిచేసే మిల్లు ఉంది.తరువాత వాటిని జమ్మూలోని రైస్ మిల్లులలో ప్రాసెస్ చేస్తారు.జమ్మూ చుట్టూ చెల్లాచెదురుగా ఉన్న రైస్ మిల్లులతో పాటు,బారి బ్రహంనాలోని పారిశ్రామికవాడలో తివాచీలు,ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులు,విద్యుత్ వస్తువుల నుండి వివిధ రకాల ఉత్పత్తులను తయారుచేసే పారిశ్రామిక సంస్థలు ఉన్నాయి.స్థానిక ప్రభుత్వం కొత్తగా ఏర్పాటయ్యే సంస్థలకు అనేక ప్రోత్సాహకాలను ఇస్తుంది. బరి బ్రాహ్మణకు సరుకు రవాణాకు లింకు రైలు ఉంది.ఇక్కడ తయారు చేసిన వస్తువులను భారతదేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలకు తీసుకెళ్లడానికి ఇది సహాయపడుతుంది.
జమ్మూ, మిగతా వాయవ్య భారతదేశంలోవలె,తేమతో కూడిన ఉపఉష్ణమండల వాతావరణం కలిగిఉంటుది.వేసవిలో గరిష్ఠ స్థాయి 4 చేరుకుంటుంది.శీతాకాలంలో ఉష్ణోగ్రతలు అప్పుడప్పుడు కన్నా తక్కువకు వస్తాయి.జూన్ నెలలో అత్యధికంగా అత్యధికంగా ఉన్న నెల, సగటు శీతలం సగటు కనిష్ఠాలు చేరుకుంటాయి.సగటు వార్షిక అవపాతం 42 అంగుళాలు1,100 మి.మీ. ఉంటుంది. జూన్ నుండి సెప్టెంబరు వరకుగల నెలల్లో ఎక్కువ వర్షపాతంతో,శీతాకాలం తడిగా ఉంటుంది.శీతాకాలంలో దట్టమైన పొగమంచు చాలా అసౌకర్యానికి గురిచేస్తుంది.ఉష్ణోగ్రత కి పడిపోతుంది. వేసవిలో, ముఖ్యంగా మే,జూన్ నెలలలో, చాలా తీవ్రమైన ఎండతో వేడిగాలులు ఉష్ణోగ్రతను కి పెంచుతాయి.ఎండాకాలం తరువాత, రుతుపవనాలు ఉరుములతో పాటు భారీవర్షాలతో నగరాన్ని ముంచెత్తుతాయి.వర్షపాతం 669 మి.మీ. వరకు ఉంటుంది.
జమ్మూ నగరంలో జమ్మూ తావి అనే రైల్వే స్టేషన్ ఉంది.ఇది భారతదేశంలోని ప్రధాన నగరాలతో అనుసంధానించబడి ఉంది.సియాల్‌కోట్‌కు పాత రైల్వేమార్గాన్ని పాకిస్తాన్ 1947 సెప్టెంబరులో నిలిపివేసింది.దానివలన 1971 వరకు జమ్మూకు రైలు సేవలు లేవు.భారత రైల్వే పఠాన్‌కోట్- జమ్ము తావి బ్రాడ్ గేజ్ మార్గాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.కొత్త జమ్మూ తావి స్టేషన్1972 అక్టోబరు నుండి ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్లనుప్రారంభించింది.జమ్మూ-బారాముల్లా మార్గం ప్రారంభం కావడంతో, కాశ్మీర్ లోయకు వెళ్లే అన్ని రైళ్లు జమ్మూ తావి గుండా వెళతాయి.జమ్మూ-బారాముల్లా రైల్వే మార్గం ప్రాజెక్టులో కొంతభాగం రైల్వే మార్గం కత్రాకు వరకు విస్తరించారు.జలంధర్ - పఠాన్‌కోట్-జమ్మూ తావి విభాగంలో మార్గం రెట్టింపు అయ్యి విద్యుదీకరించబడింది.
మొఘల్ చక్రవర్తి తైమూర్ వృత్తాంతాల ద్వారా జమ్మూ పేరు ప్రస్తావించబడింది.అతను1398లో డిల్లీపై దాడి చేసి జమ్మూ ద్వారా సమర్కాండ్‌కు తిరిగి వచ్చాడు.16వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో బాబర్ మొఘల్ చరిత్రలో,పంజాబ్ కొండలలో జమ్మూ ఒక శక్తివంతమైన రాష్ట్రంగా ఉదహరించారు.దీనిని మాన్హాస్ రాజ్‌పుత్‌లు పాలించినట్లు చెబుతారు.అక్బర్ చక్రవర్తి ఈ ప్రాంతంలోని కొండ రాజ్యాలను మొఘల్ సామ్రాజ్య అధీనంలోకి తీసుకువచ్చాడు,కానీ రాజులు గణనీయమైన రాజకీయ స్వయంప్రతిపత్తిని పొందారు. జమ్మూతో పాటు ఈ ప్రాంతంలోని కిష్త్వార్,రాజౌరి వంటి ఇతర రాజ్యాలు కూడా ప్రస్తావించబడ్డాయి.ఈ కొండప్రాంతాలలోని ముఖ్యులను మొఘల్ సామ్రాజ్యంలో మిత్రులుగా, భాగస్వాములుగా భావించినట్లు స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.
తారిఖ్-ఇ-అజ్మీ గ్రంధాల ప్రకారం సా.శ.900లో జమ్మూ నగరం ఉనికిలోకి వచ్చినట్లు తెలుస్తుంది.దుర్గరా రాష్ట్రం ప్రస్తుత పేర్లు "దుగ్గర్", " డోగ్రా "ఈ సమయంలోనే కనుగొనినట్లు ధ్రువీకరించబడ్డాయి. ఆ సమయంలో దుగ్గర్ రాష్ట్ర రాజధాని వల్లపురా,దీని ప్రస్తుత ఆధునిక పేరు బిల్లావర్‌తో గుర్తించబడిందని నమ్ముతారు.కల్హనా రాజతరంగినిలో దాని పాలకులను దీనిని పదేపదే ప్రస్తావించారు. బబ్బాపురా ఆధునిక పేరు బాబర్ లో పేర్కొన్న రాజతరంగిణి మరొక రాష్ట్రంలో ఉంది.వీరిలో కొందరు పాలకులు,జమ్మూ పాలకుల వంశావళి లో తరువాత ప్రస్తావించారు.ఈ పాలకులు దాదాపు స్వతంత్ర హోదాను పొందారని, డిల్లీ సుల్తాన్ రాజా భీమ్ దేవ్ ముబారా షా పొత్తు పెట్టుకున్నారని నమ్ముతారు.
1818లో రాజా గులాబ్ సింగ్ తండ్రి రాజా కిషోర్ సింగ్ నియమితులయ్యాడు.జమ్మూ రాజ్య పాలకుడిగా అతనికి అభిషేకం చేశారు.అందువల్ల జామ్వాల్ రాజవంశం,లేదా డోగ్రా రాజవంశం పాలన ప్రారంభమైంది.అక్కడనుండి బ్రిటిష్ ఆధీనంలోకి జమ్మూ కాశ్మీర్ రాచరిక పాలనకిందకు వచ్చింది.పాలకులు పెద్ద దేవాలయాలను నిర్మించారు.పాత పుణ్యక్షేత్రాలను పునరుద్ధరించారు.విద్యాసంస్థలను నిర్మించారు.మరెన్నో ఇతర కట్డడాలు నిర్మించారు.జమ్మూను సియాల్‌కోట్‌తో కలిపే 43 కి.మీ. పొడవైన రైల్వే మార్గం 1897 లో వేశారు జమ్మూ చారిత్రాత్మకంగా జమ్మూ రాచరిక రాజధాని జమ్మూ,శీతాకాల రాజధాని కాశ్మీర్ .భారతదేశం విభజన తరువాత,జమ్మూ భారత రాష్ట్రమైన జమ్మూ కాశ్మీర్ శీతాకాల రాజధానిగా కొనసాగుతుంది.
జమ్మూ, భారత కేంద్రపాలిత భూభాగమైన జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రం శీతాకాల రాజధాని.ఇది జమ్మూ జిల్లా పరిపాలానా ప్రధాన కేంద్రస్థానం.జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో అతిపెద్ద నగరం.ఇది 26.64 చ.కి.మీ. విస్తీర్ణంతో జమ్మూనగరం తావినది ఒడ్డున ఉంది.జమ్మూకు ఉత్తరాన హిమాలయాలు, దక్షిణాన ఉత్తర-మైదానాలు ఉన్నాయి. కేంద్రపాలిత భూభాగంలో జమ్మూ రెండవ అత్యధిక జనాభా కలిగిన నగరం.జమ్మూ పురాతన దేవాలయాలు,హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలకు నిలయమై, దేవాలయాల నగరంగా పిలువబడే జమ్మూ కాశ్మీరు కేంద్ర భూభాగంలో యాత్రికలు ఎక్కువగా సందర్శించే ప్రదేశం.జమ్మూ నగరం తన సరిహద్దులను పొరుగున ఉన్న సాంబా జిల్లాతో పంచుకుంటుంది.
జమ్మూ నగరంలో పర్యాటకం అతిపెద్ద పరిశ్రమ. వైష్ణో దేవి,కాశ్మీర్ లోయకు వెళ్ళే యాత్రికులకు ఇది కేంద్ర బిందువు.ఎందుకంటే ఇది ఉత్తర భారతదేశంలో రెండవ చివరి రైల్వే మజిలీ.కాశ్మీర్,పూంచ్,దోడా, లడఖే వెళ్లే అన్నిమార్గాలు జమ్మూ నగరం నుండి ప్రారంభమవుతాయి. అందుచేత ఏడాది పొడవునా జమ్మూ నగరం భారతదేశంలోని అన్ని ప్రాంతాల ప్రజలతో నిండి ఉంటుంది.జమ్మూ నగరంలో ముబారక్ మండి ప్యాలెస్,పురాణి మండి,రాణి పార్కు,అమర్ మహల్,బాహు ఫోర్ట్,రఘునాథ్ టెంపుల్,రణబీరేశ్వర్ టెంపుల్,కర్బాలా,పీర్ మీతా, పాత జమ్మూ నగరం ఓల్డ్ సిటీ వంటి కొన్ని ప్రదేశాలలో ఆసక్తిగల పాత చారిత్రక రాజభవనాలు ఉన్నాయి.
రంజిత్ దేవ్ పాలన ముగిసే సమయానికి, పంజాబ్ సిక్కు వంశాలు ఎక్కువ ప్రాబల్యం పొందాయి.జమ్మూ భాంగి, కన్హయ్య, సుకర్చకియా మిస్లచే పోటీపడటం ప్రారంభించాయి .1770 లో భంగి మిస్ల్ జమ్మూపై దాడి చేసి,రంజిత్ దేవ్ ను సామంతరాజ్యంగా మార్చమని బలవంతం చేశాడు.రంజిత్ దేవ్ వారసుడు బ్రిజ్ లాల్ దేవ్, సుక్కర్‌చాకియా చీఫ్ మహాన్ సింగ్ చేతిలో ఓడిపోయాడు.అతను వారిని ఓడించి జమ్మూను దోచుకున్నాడు.ఆ విధంగా జమ్మూ చుట్టుపక్కల దేశంపై తన ఆధిపత్యాన్నికోల్పోయింది. జమ్మూను 1808లో, మహాన్ సింగ్ కుమారుడు మహారాజా రంజిత్ సింగ్, సిక్కు సామ్రాజ్యానికి చేర్చుకున్నాడు.
18వ శతాబ్దంలో మొఘల్ శక్తి క్షీణించిన తరువాత,జామువాల్ కుటుంబానికి చెందిన రాజా ధ్రువ్ దేవ్ నేతృత్వంలోని జమ్మూ రాష్ట్రం అన్ని దుగర్ రాష్ట్రాలలో తన ఆధిపత్యాన్ని నొక్కి చెప్పింది.అతని వారసుడు రాజా రంజిత్ దేవ్ మొఘల్ పరిపాలన కాలంలో ,కొండ రాష్ట్రాలలో విస్తృతంగా గౌరవంపొందాడు. రంజిత్ దేవ్ మత స్వేచ్ఛ, భద్రతను ప్రోత్సహించాడు.ఇది చాలా మంది హస్తకళాకారులను,వ్యాపారులను జమ్మూలో స్థిరపడటానికి ఆకర్షించింది.అది జమ్మూ ఆర్థిక శ్రేయస్సుకు దోహదపడింది.
జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్ర శీతాకాల రాజధానిగా నవంబరు నుండి ఏప్రిల్ వరకు జమ్మూలో పనిచేసేసమయంలో అన్ని కార్యాలయాలు శ్రీనగర్ నుండి మారతాయి.ప్రతి సంవత్సరం మే నుండి అక్టోబరు వరకు శ్రీనగర్ వేసవికాల రాజధానిగా పనిచేస్తుంది. 2001 భారత జనాభా లెక్కల సమయంలో జమ్మూ పురపాలక సంఘంగా ఉంది. 2003 సెప్టెంబరు 5 నుండి పురపాలక సంఘం స్థాయి నుండి,నగరపాలక సంస్థ ఉన్నత స్థాయికి చేరింది.
జమ్మూ . అక్షాంశ-రేఖాంశాలు వద్ద ఉంది. ఇది సముద్రమట్టానికి 300 మీ సగటు ఎత్తులో ఉంది.జమ్మూ నగరం శివాలిక్ కొండల అసమాన గట్ల వద్ద తక్కువ ఎత్తులోఉంది.ఇది ఉత్తర, తూర్పు, ఆగ్నేయంలో శివాలిక్ కొండల శ్రేణి చుట్టూ ఉంది. త్రికుట కొండల శ్రేణి వాయవ్య దిశలో చుట్టుముట్టింది.ఇది దేశ రాజధాని న్యూడిల్లీ నుండి సుమారు 600 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
జమ్మూ విమానాశ్రయం జమ్మూ నగరం మధ్యలో ఉంది.జమ్మూ నుండి శ్రీనగర్, డిల్లీ, అమృత్సర్, చండీగర్, లేహ, ముంబై, బెంగళూరులకు నేరుగా ప్రయాణించే విమానాలు ఉన్నాయి.జమ్మూ విమానాశ్రయం ప్రతిరోజూ వచ్చే,పోయే 30 విమానాలను గోయిర్, ఎయిర్ ఇండియా, స్పైస్జెట్, ఇండిగో సంస్థలు రోజువారీ విమానాలను నడుపుతుంది.
నగరంలో జమ్మూ కాశ్మీరు రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ వాహనాలు నగరంలో,కొన్ని నిర్వచించిన మార్గాల్లో తిరుగుతుంటాయి.ఇది స్థానిక రవాణా కోసం చిన్న వాహనాలు తిప్పుతుంది.ఈ మినీ బస్సులను "మెటాడోర్సు" అని పిలుస్తారు.ఈ ఆటో-రిక్షా, సైకిల్-రిక్షా సేవలు,స్థానిక టాక్సీలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.
స్థానిక సాంప్రదాయం ప్రకారం,9వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించినట్లు భావిస్తున్న జమ్మూకు దాని వ్యవస్థాపకుడు రాజా జంబులోచన్ పేరు పెట్టినట్లు తెలుస్తుంది. ఈ నగర స్థానిక సంప్రదాయం 3,000 సంవత్సరాల నాటిదని తెలుస్తుంది,కానీ దీనికి చరిత్రకారులు మద్దతు ఇవ్వరు.
జమ్మూ గుండా వెళ్ళే జాతీయ రహదారి-1ఎ దీనిని కాశ్మీర్ లోయతో కలుపుతుంది.జాతీయ రహదారి-1బి జమ్మూను పూంచ్ పట్టణంతో కలుపుతుంది.జమ్మూ,కథువా పట్టణం నుండి కేవలం 80 కి.మీ. ,దూరంలో,ఉధంపూర్ నుండి 68 కి.మీ. దూరంలో,కత్రా నుండి 49 కి.మీ దూరంలో ఉంది
పాత నగరానికి ఎదురుగా ఉత్తరాన తావినది చుట్టూ ఈ నగరం విస్తరించింది.కొత్త పొరుగుప్రాంతాలు నది దక్షిణవైపు చుట్టూ వ్యాపించాయి.నదిపై ఐదు వంతెనలు ఉన్నాయి.నగరం వరుస చీలికలుగా నిర్మించబడింది.
2014–2015 కేంద్ర ప్రభుత్వ సాధారణ బడ్జెట్‌లో భారత ఆర్థిక మంత్రి అరుణ్ జైట్లీ జమ్మూ విభాగానికి ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్‌ను ప్రతిపాదించారు.
అరియలూర్ కోదండరామస్వామి ఆలయం :ఇది అరియలూర్ పట్టణం లో ఒక ముఖ్య హిందూ దేవాలయం. ఈలయం అధిష్టాన దేవత విష్ణువు. అయితే, రాముడు, సీత, లక్ష్మణ విగ్రహాలతో కూడిన మందిరం కూడా ఉంది. ఈ ఆలయాన్ని అరియలూరుకు చెందిన పలుబెట్టరైర్ అధిపతి నిర్మించారు. దీని పురాతన రికార్డులు 17వ శతాబ్దానికి చెందినవి.ఈ ఆలయాన్ని చోళులు పునరుద్ధరించారు. ఈ ఆలయంలో కోదండ పుష్కరిణి అని పిలువబడే పుష్కరిణి ఉంది. ఈ ఆలయంలో ఒక ఆసక్తికరమైన అంశం ఏమిటంటే, విజయ ఒప్పిల మజవ రాయచే నిర్మించబడిన దశావతార మండపానికి ఇరువైపులా 6 అడుగుల కంటే ఎక్కువ ఎత్తైన దశవరాత మూర్తి. దీనికి గుర్తుగా, మండపం ప్రవేశద్వారం వద్ద అతని మూర్తిని కనుగొంటారు. దశావతార మండపం లోపల ఉత్తర ముఖంగా ఉన్న నరసింహుడు నాలుగు రూపాలలో దర్శనమిస్తాడు- లక్ష్మీ నరసింహ, యోగ నరసింహ, హిరణ్యవత నరసింహ, ప్రహ్లాద నరసింహ. అసురుడిని చీల్చే పదునైన వేలుగోళ్లతో నరసింహ భగవానుడు కనిపిస్తాడు, అతని పాదాలను చంపబడిన అసుర రాజు హిరణ్యకశిపుపై ఉంచారు. అతని కుమారుడు ప్రహ్లాదుడు ప్రశాంతంగా, అంకితభావంతో నిలబడి ఉన్న భంగిమలో కనిపిస్తాడు.
అరియలూర్ పరిపాలనా నిర్వహణ 1994 లో స్థాపించబడిన మునిసిపాలిటీ చేత నిర్వహించబడుతుంది. 2011 నాటికి, మునిసిపాలిటీ 7.62 కి.మీ. విస్తీర్ణంలో, 28,902 మంది జనాభాను కలిగి ఉంది. ఇది అరియలూర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం పరిధిలోకి వస్తుంది. ఇది చిదంబరం పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గంలో ఒక భాగం. పట్టణానికి రహదారి, రైలు సౌకర్యం కలిగి ఉన్నాయి, ఇది తిరుచిరాపల్లి జంక్షన్ తరువాత ప్రధాన స్టేషన్‌గా పనిచేస్తుంది. సమీప ఓడరేవు 95 కి.మీ. దూరంగా, సమీప మరో విమానాశ్రయం తిరుచిరాపల్లి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం పట్టణం నుండి 76 కి.మీ. దూరంగా ఉన్నాయి.
చెరకును ప్రధాన వాణిజ్య పంటగా పండిస్తారు. కీలాపళూరు సమీపంలో ఒక ప్రైవేట్ చక్కెర కర్మాగారం జిల్లాలో రోజుకు 3,000 టన్నులను చూర్ణం చేసే సామర్థ్యంతో పనిచేస్తోంది. అరియలూర్ జిల్లాలో ప్రధాన పంటలలో ఒకటి జీడిపప్పు. జిల్లాలో పూర్వపు ఆధిపత్య నేల చెల్లాచెదురుగా ఉన్న నల్ల మట్టితో ఎర్రటి ఇసుక. ఈ పట్టణం ప్రధానంగా గ్లేడ్ మట్టిని కలిగి ఉంటుంది. జిల్లాలోని నేల పొడి పంటలను పెంచడానికి బాగా సరిపోతుంది. వరి దాన్యం కూడా కొన్ని చోట్ల పండిస్తారు.
అరియాలూరు 1947 లో నుండి భారతదేశ స్వాతంత్ర్యం వరకు తిరుచిరాపల్లి జిల్లాలో 1994 వరకు ఉంది. తరువాత పెరంబలూర్ జిల్లాలో భాగంగా కొనసాగింది. 1995లో కొత్తగా మరి కొన్ని జిల్లాలు ఏర్పాటు చేయగా ఇదే జిల్లాగా ఏర్పడి అరియాలూర్ జిల్లా కేంద్రం అయ్యింది. ఈ పట్టణం సారవంతమైన కావేరి డెల్టాలో ఒక భాగం పట్టణంలో ప్రధాన వృత్తి వ్యవసాయం.
అరియలూర్ అనేది దక్షిణ భారతదేశం, తమిళనాడు రాష్ట్రం అరియలూర్ జిల్లా లోని ఒక పట్టణం.ఇది జిల్లా ప్రధాన కేంద్రం. ఈ నగరం చుట్టు సున్నపురాయి విరివిగా లభిస్తుంది. పట్టణం చుట్టూ ఏడు సిమెంట్ కర్మాగారాలు, రెండు చక్కెర కర్మాగారాలు ఉన్నాయి. ఈ పట్టణం రాష్ట్ర రాజధాని చెన్నై నుండి 310 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
యాకుత్‌పురా ప్రాంతం హైదరాబాద్ సౌత్ జోన్ పరిధిలోకి వస్తుంది. సౌత్ జోన్ లో చార్మినార్, పత్తర్‌గట్టి, అఫ్జల్‌గంజ్, శాలిబండ, ఫలక్‌నుమా, డబీర్‌పురా, యాకుత్‌పురా, పురాణి హవేలీ మొదలైన ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. హైదరాబాద్‌లోని చాలా ముఖ్యమైన చారిత్రక ప్రదేశాలు ఈ సౌత్ జోన్‌ పరిధిలోనే ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతాన్ని ఓల్డ్ సిటీ లేదా పురానా షహర్ అని కూడా పిలుస్తారు. సౌత్ జోన్ హైదరాబాద్‌లోని అత్యంత ఉల్లాసమైన, ప్రామాణికమైన షాపింగ్ అనుభవానికి నిలయంగా ఉంది. యాకుత్‌పురా నియోజకవర్గానికి మాజీ ఎమ్మెల్యే ముంతాజ్ అహ్మద్ ఖాన్ కాగా, ప్రస్తుతం అహ్మద్ పాషా క్వాద్రీ ఎమ్మెల్యేగా ఉన్నాడు.
యాకుత్‌పురా అనే పదం యాకుట్ అనే పర్షియన్ పదం నుండి వచ్చింది. పర్షియన్ భాషలో యా · కుట్ అంటే విలువైన రాయి "రూబీ" అని అర్థం. హైదరాబాద్ నిజాం రాజు ఈ పేరు పెట్టాడు. హైదరాబాదు ముత్యాల నగరంగా పేరుగాంచింది. 7వ నిజాం కాలంలో హైదరాబాదు నగరం రత్నాలు, ముత్యాలకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా పేరుపొందింది. అందులో యాకుత్‌పురా ఒకటి.
ఈ ప్రాంతం, చారిత్రాత్మక చార్మినార్, మక్కా మసీదుల నుండి 2 కి.మీ.ల దూరంలో ఉంది. పాత నగరంలోని అతిపెద్ద ప్రాంతాలలో ఒకటైన యాకుత్‌పురాలో మాదన్నపేట, మీర్ ఆలం మండి వంటి కూరగాయల మార్కెట్లు ఉన్నాయి. సమీపంలోని లాడ్ బజార్, పత్తర్ గట్టి ప్రాంతాలలో అన్ని రకాల దుకాణాలు ఉన్నాయి. ఇది డబీర్‌పూర్ వంతెన ద్వారా డబీర్‌పూర్ కు కలుపబడివుంది.
ఉధంపూర్, జమ్మూ కాశ్మీరు కేంద్రపాలిత ప్రాంతానికి లోని పట్టణం. ఇది ఉధంపూర్ జిల్లా ముఖ్యపట్టణం. ఇది పురపాలక సంఘం హోదాతోఉన్న పట్టణం. రాజా ఉధమ్ సింగ్ పేరు మీద ఈ పట్టణానికి పేరు వచ్చింది. ఇక్కడ భారత సైన్యపు ఉత్తర కమాండు ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది. భారత వైమానిక దళానికి చెందిన ఫార్వర్డ్ బేస్ సపోర్ట్ యూనిట్ ఇక్కడే ఉంది. జాతీయ రహదారి 1 ఎలో సాయుధ దళాలు ప్రయాణించేటప్పుడు జమ్మూ, శ్రీనగర్ ల మధ్య ఉధంపూర్ ‌ను మార్గాంతర రవాణా/విశ్రాంతి స్థలంగా వాడుకుంటాయి.
జమ్మూ కాశ్మీరు శీతాకాల రాజధాని అయిన జమ్మూతో ఉధంపూర్‌కు రైలు రవాణా సౌకర్యాలున్నాయి. 2005 లో న్యూడిల్లీ ఉత్తర సంపర్క్ క్రాంతి ఎక్స్‌ప్రెస్ ఈ మార్గంలో నడిచిన మొదటి రైలు. డజనుకు పైగా సుదూర రైళ్లు ఉధంపూర్ రైల్వే టెర్మినస్ నుండి భారతదేశంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలకు వెళ్తాయి. ప్యాసింజర్ రైళ్లు జమ్మూ, ఉధంపూర్‌లను అనుసంధానిస్తాయి. రైల్వే నిర్మాణ సంస్థ ఉధంపూర్, శ్రీనగర్లను అనుసంధానించే పనిలో ఉంది.
నగరంలో ఉప ఉష్ణమండల శీతోష్ణస్థితి ఉంటుంది. వేసవి ఉష్ణోగ్రతలు 40 డిగ్రీలు వరకు పెరుగుతాయి. శీతాకాలంలో గడ్డకట్టే ఉష్ణోగ్రత నమోదవుతుంది. వార్షిక వర్షపాతం 130 సెం. మీ. ఇందులో అధికభాగం వర్షాకాలం, శీతాకాలాలలో పడుతుంది, మారుతున్న శీతోష్ణస్థితి కారణంగా, ఇటీవలి సంవత్సరాలలో భారీ హిమపాతం సంభవిస్తోంది. 2011 లో సుమారు 15 సెం.మీ. మంచు కురిసింది. ఫిబ్రవరి, మార్చి నెలల్లో వడగళ్ల వానలు కురుస్తాయి.
ఉధంపూర్ జాతీయ రహదారి ఎన్ఎచ్-44 పైన ఉంది. ఇది శ్రీనగర్‌ను భారతదేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలతో కలిపే ఏకైక జాతీయ రహదారి. ఉధంపూర్ నుండి ఇతర ప్రదేశాలకు ప్రయాణించటానికి ప్రైవేటు, ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని బస్సులు ఉన్నాయి. కాశ్మీర్ లోయ, జమ్మూలకు రవాణా సౌకర్యాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. జమ్మూ, శ్రీనగర్, ఇతర సమీప పట్టణాలకు వెళ్ళడానికి టాక్సీ సేవలు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. నగరంలో మినీబస్సులు తిరుగుతాయి.
2016 అనధికారిక జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఉధంపూర్ నగరంలో 2 లక్షల జనాభా ఉంది. అందులో పురుషులు 60.2%, మహిళలు 39.8%. మంది ఉన్నారు. నగర జనాభాలో సైన్యానికి చెందిన పురుషులు ఎక్కువగా నివసించుచున్న కారణంగా పురుషుల శాతం ఎక్కువుగా ఉంది. నగర సగటు అక్షరాస్యత 91.5%. నగరంలో హిందూ మతానికి చెందిన వారు ఎక్కువగా ఉన్నారు.
ఉధంపూర్ జిల్లా హిమాలయాలకు సమీపంలోని శివాలిక్ కొండల పరిధిలో ఉంది. ఈ భూభాగం ఎక్కువగా పర్వత ప్రాంతం. జిల్లా లోని ఎగువ ప్రాంతాల్లో శీతాకాలంలో మంచు కురుస్తుంది. సముద్ర మట్టం నుండి 756 మీటర్లు ఎత్తున ఉన్న ఉధంపూర్ సాపేక్షంగా చదునుగా ఉంటుంది. ఇక్కడ మంచు కురవడం అరుదు.
ఫ్రెంచ్ మైక్రోబయాలజిస్ట్ ఇమ్మాన్యుల్లె చార్పెంటియర్‌తో , శక్తివంతమైన జన్యు సవరణ సాధనం యొక్క ఆధారం అయిన - 9 అని పిలువబడే బ్యాక్టీరియా రక్షణ వ్యవస్థ కనుకొన్నందుకు . 2020 లో, ఇమ్మాన్యూయెల్‌ చార్పెంటీర్‌ ‌తో కలిసి, "జీనోమ్ ఎడిటింగ్ కోసం ఒక పద్ధతిని అభివృద్ధి చేసినందుకు " రసాయన శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతిని అందుకున్నది. జన్యుసాంకే తిక పరిజ్ఞానానికి సంబంధించి అత్యంత పదునైన సాధనాన్ని చార్పెంటియర్‌, జెన్నీఫర్‌లు కనుగొన్నారు.జన్యుసవరణ ప్రక్రియ క్రిస్పర్‌-కాస్‌9 (-9 క్లస్టర్డ్‌ రెగ్యులర్లీ ఇంటర్‌స్పే్‌సడ్‌ షార్ట్‌ పాలిండ్రోమిక్‌ రిపీట్స్‌ అండ్‌-క్రిస్పర్‌ అసోసియేటెడ్‌ ప్రొటీన్‌ 9)ను అభివృద్ధి చేసినందుకు వీరికి ఈ పురస్కారాన్ని ప్రకటించారు జెనిటిక్‌ సిజర్స్‌ను వీరు అభివృద్ది చేశారు . దీన్ని ప్రయోగించి డిఎన్‌ఎను మార్చొచ్చు డీఎన్‌ఏ పోగులను అవసరమైనట్లుగా కత్తిరించడంతో పాటు జోడించే శక్తినీ ఈ పద్ధతికి వీరు చేర్చారు. దీని వలన జంతువులు, మొక్కలు, సూక్ష్మజీవుల డిఎన్‌ఎను మార్పులు చేయెచ్చు.
ఆమె తన మొదటి శాస్త్రీయ పరిశోధనను ప్రొఫెసర్ షారోన్ పనాసెంకో అనే ల్యాబ్ లో ప్రారంభించారు. ఆమె 1985లో బయోకెమిస్ట్రీలో తన బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ డిగ్రీని పొందారు. ఆమె తన డాక్టరల్ స్టడీ కోసం హార్వర్డ్ మెడికల్ స్కూల్ ను ఎంపిక చేసుకుని 1989లో బయోలాజికల్ కెమిస్ట్రీ అండ్ మాలిక్యులర్ ఫార్మకాలజీలో పి.హెచ్.డి ని సంపాదించింది. ఆమె . . డిసర్టేషన్ ఒక స్వీయ-ప్రతికృతి ఉత్ప్రేరక యొక్క సామర్థ్యాన్ని పెంచే ఒక వ్యవస్థపై పైన పరిశోధన చేసినది. బయోకెమిస్ట్‌, జన్యు సవరణలో కషికి ప్రసిద్ది చెందారు. ఈ కృషికి గాను ఈమెకు ఇమ్మాన్యుల్లె చార్పెంటియర్‌తో కలపి రసాయన శాస్త్రంలో 2020 నోబెల్‌ బహుమతి లభించింది. ఆమె కెమిస్ట్రీ విభాగంలో లి కా షింగ్‌ ఛాన్సలర్‌ చైర్‌ ప్రొఫెసర్‌గా అలాగే బర్కిలీలోని కాలి ఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయంలో మాలి క్యులర్‌ అండ్‌ సెల్‌ బయాలజీ విభాగం లో ఉన్నారు. ఆమె 1997 నుండి హౌ వార్డ్‌ హ్యూస్‌ మెడికల్‌ ఇనిస్టిట్యూట్‌లో పరిశోధకురాలిగా కూడా పని చేశారు.
ఫిబ్రవరి 19, 1964లో జెన్నిఫర్‌ అన్నే డౌడ్నా పుట్టారు. 7 సంవత్సరాల వయస్సులో, కుటుంబం హవాయికి వెళ్లింది, అక్కడ అతని తండ్రి హిలోలోని హవాయి విశ్వవిద్యాలయంలో అమెరికన్ సాహిత్యాన్ని బోధిస్తాడు . తల్లి స్థానిక కళాశాలలో చరిత్ర బోధిస్తుంది.కొలరాడో విశ్వవిద్యాలయంలో పోస్ట్ డాక్టరల్ పరిశోధకుడిగా, అప్పుడు గ్రాడ్యుయేట్ విద్యార్థిగా ఉన్న జామీ కేట్ ను కలుసుకున్నాడు; వారు టెట్రాహైమెనా గ్రూప్ ఇంట్రన్ 4-6 ఉత్ప్రేరక ప్రాంతం యొక్క నిర్మాణాన్ని స్ఫటికీకరించడానికి , నిర్ధారించడానికి ప్రాజెక్ట్ పై కలిసి పనిచేశారు. ఆమె యేల్ లో బోధిస్తున్నసమయంలో వారు వివాహం చేసుకున్నారు, , వారిద్దరూ బర్కిలీలోని కాలి ఫోర్నియా లో అధ్యాపక స్థానాలను స్వీకరించారు . కేట్ ప్రస్తుతం ప్రొఫెసర్ గా ఉన్నారు ఆయన జీవ ఇంధన ఉత్పత్తి కోసం వాటి సెల్యులోజ్ కిణ్వక్రియను పెంచడానికి జన్యు-సవరించే ఈస్ట్ పై పనిచేస్తున్నారు. డౌడ్నా, కేట్ దంపతులకు 2003లో ఒక కుమారుడు జన్మించాడు.