polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ఇది ముజఫర్ నగర్ అంసారి రోడ్డు సమీపంలో ఉంది. ఈ ఆకయంలో 11 శివలింగాలు ఉంటాయి. ఇది ప్రముఖ ఆధ్యాత్మిక ప్రదేశంగా గుర్తించబడుతుంది. ఇక్కడకు భక్తులు మితంగానే వస్తుంటారు.
2013లో ముజఫర్ నగర్‌లో చెలరేగిన మతఘర్షణలు జాతీయస్థాయిలో కలవరపరిచాయి. హిందూ, ముస్లిం మతాల నడుమ జరిగిన ఈ ఘర్షణల్లో 43 మంది మరణించారు, 93 మంది గాయపడ్డారు.
18వ శతాబ్దంలో పంచ్‌మహల్స్‌ ప్రాంతాన్ని మొగలుల నుండి మరాఠీ సైన్యాధికారి సింధియా జయించాడు. తరువాత ఈ ప్రాంతంలో గ్వాలియర్ మహారాజులు సింధియా సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించారు.
తరువాత 1818లో బలవంతంగా బ్రిటిష్ ఆధిపత్యానికి తలవంచాడు. 1861లో పంచ్‌మహల్స్ ప్రాతాన్ని సిధియా రాజు బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యానికి ఇచ్చాడు. తరువాత ఈ ప్రాంతం బాంబే భూభాగంలోని గుజరాత్ విభాగంలో భాగంగా మారింది. జిల్లా పశ్చిమ పంచ్‌మహల్స్, తూర్పు పంచ్‌మహల్స్‌గా వ్యవహరించబడుతుంది. ఇవి బరియా , షంజెలి రాజాస్థానాలుగా విభజించబడ్డాయి. పశ్చిమ భూభాగం సారవంతమైన మైదానంగా ఉంది. తూర్పు భూభాగంలో కూడా సారవంతమైన లోయలు ఉన్నాయి. ఇవి ఎగుడుదిగుడుగా స్వల్పంగా వ్యవసాయ భూములుగా ఉపయోగపడుతున్నాయి. బ్రిటిష్ జిల్లా వైశాల్యం 1606 చ.కి.మీ. 1901లో జిల్లా జనసంఖ్య 261,020. తరువాత పూర్వపు హిందూసామ్రాజ్యపు రాజధాని తరువాత
బరోడా, బాంబే, సెంట్రల్ ఇండియా రైల్వే జిల్లాలోని రెండు భాగాలను దాటిపోతుంది. ఈ రైలు మార్గం ఆనంద్ నుండి గోద్రా, దాహొద్ నుండి రట్లం వరకు నిర్మించబడింది.
1904లో గోద్రా నుండి వదోదరా వరకు రైలు మార్గం నిర్మించబడింది. 1899-1900 లో జిల్లాలో కరువు సంభవించింది. ఈ కరువులో మద్యకాలంలో 17% మంది ప్రజలు మరణించారు. 1960లో గుజరాత్ రాష్ట్రం పచ్‌మహల్స్ ప్రాంతాన్ని గోద్రాను జిల్లాకేంద్రంగా చేస్తూ ఒకే జిల్లాగా మార్చింది. 1997లో గొద్రా కేంద్రగా పంచ్‌మహల్స్ జిల్లా, దాహోద్ జిల్లా ఏర్పాటు చేయబడింది. చాంప్నర్ ప్రపంచ వారసత్వసంపదగా ప్రకటించబడింది. పావగర్‌లో కాలిల్ కాళికా మాతా ఆలయం ఉంది. ఈ ఆలయానికి ప్రతి సంవత్సరం మిలియన్ల మంది భక్తులు వస్తుంటారు.
పంచ్‌మహల్స్‌ జిల్లా చరిత్ర చాపనర్‌ను చుట్టి ఉంటుంది. ఇది 7వ శతాబ్దంలో సోలంకి వంశానికి చెందిన రాజావనరాజ్ చేత లో స్థాపించబడింది. 13వ శతాబ్దంలో చౌహాన్లు ముస్లిం పాలకుడు అల్లావుద్ధీన్ ఖల్జి నుండి ఈ ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. గుజరాత్ సుల్తాన్ మొహ్హమద్ బెగ్దా ఈ ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించే వరకు వరకు ఈ ప్రాంతం చౌహానుల పాలన కొనసాగింది. తరువాత మొగలుల పాలనలో గోద్రా ఈప్రాంతానికి రాజధాని అయింది.
గుజరాత్ రాష్ట్ర 33 జిల్లాలలో పంచ్‌మహల్స్ జిల్లా ఒకటి. గోద్రా పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. జిల్లావైశాల్యం 2,025,277 చ.కి.మీ.పంచ్‌మహల్స్ అంటే 5 తాలూకాలు . ఈప్రాంతాలను గ్వాలియర్ మహారాజా జివాజీరావు సింధియా బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యానికి బదిలీచేసాడు. 2001 గణాంకాలను అనుసరించి జిల్లా జనసంఖ్యలో 12.5% ప్రజలు నగరాలలో నివసిస్తున్నారు. ఈ జిల్లా గుజరాత్ రాష్ట్ర తూర్పు భూభాగంలో ఉంది.
జిల్లాలో శాండ్ స్టోన్, గ్రానైట్, ఇతర భవన నిర్మాణ రాళ్ళు ఉత్పత్తులు ఆధిక్యత కలిగిఉన్నాయి. యురేనియం సంస్థ ఈ ప్రాంతంలో పెద్ద ఎత్తున మాంగనీస్ ఉత్పత్తి ఆరంభించింది.
జిల్లాలో ప్రధానంగా మొక్కజొన్నలు, బియ్యం, పప్పులు, చమురు గింజలు పండించబడుతున్నాయి. జిల్లాలో లక్క బ్రాస్‌లెట్లు, లక్కతో చేసిన బొమ్మలు తయారు చేయబడుతున్నాయి. జిల్లా నుండి ప్రధానంగా టింబర్ ఎగుమతి చేయబడుతుంది.
పంచ్‌మహల్స్ జిల్లా ఈశాన్య, తూర్పు సరిహద్దులో దాహొద్ జిల్లా, దక్షిణ, ఆగ్నేయ, నైరుతీ సరిహద్దులో వదోదరా జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో ఖేడా జిల్లా, వాయవ్య సరిహద్దులో సబర్ కాంతా జిల్లా, రాజస్థాన్ రాష్ట్రానికి చెందిన సరిహద్దులో బన్‌స్వార జిల్లాలు ఉన్నాయి.
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో పంచ్‌మహల్స్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న గుజరాత్ రాష్ట్ర 6 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
సుబర్నపూర్ జిల్లా సాంస్కృతిక సంపద కలిగిన ప్రాంతంగా గుర్తించబడుతుంది. కళలు, హస్థకళలకు సుబర్నపూర్ ప్రత్యేకత కలిగి ఉంది. ప్రస్తుతం ఇక్కడ వస్త్రాల తయారీ, ఇత్తడి వస్తువుల తయారీ, తర్బ, బింకాకు చెందిన ఫిలిగ్రీ వస్తువులు, సోనేపూర్ టెర్రకోటా, ఉల్లుండ రాతిచెక్కడాలు, దుంగురిపల్లి పడ్డీ క్రాఫ్టులు రాష్ట్రమంతటా గుర్తింపును పొందాయి. ప్రఖ్యాత కవి మహిమా ధర్మా, శాంత్ భిమా భొయి ఈ జిల్లాకు చెందిన వారే. చైత్రమాసంలో ప్రదర్శించే మయపరమైన దండనాట్యం కూడా సుబర్నపూర్‌కు ప్రత్యేకత తీసుకు వస్తుంది.
10-11 శతాబ్ధాలలో సుబర్నపూర్ పశ్చిమలంకగా పిలువబడిందని చరిత్రకారులు అభిప్రాయ పడుతున్నారు. . సుబర్నపూర్ ప్రాంతానికి చెందిన సోమవంశానికి చెందిన సోమేశ్వరదేవ వ్రాయించిన తామ్రపత్రాలు ఇందుకు ఆధారంగా ఉన్నాయి. రాజకుమారుడు తనకుతానే పశ్చిమలంకకు రాజుగా ప్రకటించుకున్నాడు. మహాద తామ్రపత్రం ఆధారంగా కుమార సోమసుందరదేవ పాలనలో పశ్చిమలంక సమీపంలో ఉన్న చిత్రోపల నదీతీరప్రాంతం కూడా ఉండేదని భావిస్తున్నారు. పశ్చిమ లంకలో ఉన్న దేవతను లంకేశ్వరీదేవి అంటారు. సోమవంశస్థుల పాలనా కాలంలోనే ఈ ప్రాంతం సుబర్నపూర్ అని పిలువబడింది. 1993లో ఈ జిల్లా రూపొందించబడింది.
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో సుబర్నపూర్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఒడిషా రాష్ట్ర 19 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
ఒడిషా రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో సుబర్నపూర్ జిల్లా ఒకటి. సోనేపూర్ జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. దీనిని సోనేపురి జిల్లా, సోనేపురియా జిల్లా అనికూడా అంటారు.
నిప్పు.ఈ అయిదు మూలకాల అభివ్యక్తీకరణమే పంచ భూత క్షేత్రాలు. ఈ అయిదింటిలో నాలుగు తమిళనాడులోనూ ఒకటి ఆంధ్ర రాష్ట్రం లోనూ గలవు. అవి:
కర్ణాటక సంగీత త్రిమూర్తులలో ఒకరైన శ్రీ ముద్దుస్వామి దీక్షితులు ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించి పూర్వికల్యాణి రాగం లో ఏకామ్రనాథం భజేహం మఱియు భైరవి రాగం లో చింతయమా కంద మూల కందం అను కృతులను రచియించిరి.
ఏకాంబరేశ్వర దేవాలయం లేదా ఏకాంబరేశ్వర దేవాలయం తమిళనాడు నందలి కంచిలో ఉన్న పంచభూత క్షేత్రాలలో ఒకటి. ఈ దేవాలయ గోపురం ఎత్తు 59 మీటర్లు ఉంది. ఇది భారతదేశంలో అతిపెద్ద గోపురాలలో ఒకటి
బాలాజీ ఆటో లిమిటెడ్, వీడియోకాన్ ఇండస్ట్రీస్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్, సెయిమెంస్ లిమిటెడ్, క్రాంప్టన్ గ్రేవ్స్ లిమిటెడ్, ధూత్ ట్రాంస్‌మిషన్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్,
వివిధ తయారీ కంపెనీలలో ప్రధానమైనవి: బజాజ్ ఆటో లిమిటెడ్, గార్వారే పాలియస్టర్, వీడియోకాన్ ఇండస్ట్రీస్ లిమిటెడ్, స్కోడా, ఔది శాసనసభ, సైనంస్, పెర్కింస్, హిండాల్కో, వర్రక్, ఓర్పు, సియట్ గుడ్ ఇయర్, ఆర్కిడ్ లూపిన్, అజంతా ఫార్మా, సాబ్ మిల్లర్, ఫోస్టర్స్, కాస్మో ఫిల్మ్స్ లిమిటెడ్, గ్రైండ్ మాస్టర్, గ్రీవ్స్, ఫోర్బ్స్ గోకక్, ఫోర్బ్స్ మార్షల్, లంబోరధని, మరిన్ని.
జిల్లాలో షెంద్రా ఫైవ్ స్టార్, ఎం.ఐ.డి.సి, చికల్తానా, పైథాన్, రైల్వే స్టేషను ఎం.ఐ.డి.సి, ఔరంగాబాద్ ఎం.ఐ.డి.సి ప్రదేశాలు ఉన్నాయి.
ఔరంగాబాద్ జిల్లా గోదావరి నదీతీరంలో బేసిన్ లో ఉంది. జిల్లాలోని కొంత భూభాగం తపతి నదీ బేసిన్‌లో ఉంది. జిల్లా 19-20 డిగ్రీల ఉత్తర అక్షాంశం, 74-76 డిగ్రీల తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది. భౌగోళికంగా ఈ ప్రాంతం డేక్కన్ ట్రాప్ లావా ప్రవాహిత ప్రాంతంగా భావించబడుతుంది. ఈ రాళ్ళ మీద నదీప్రవాహాల కారణంగా ఏర్పడిన పలుచని సారవంతమైన మట్టి కప్పబడి ఉంది.
జిల్లాలో 9 తాలూకాలు ఉన్నాయి:- కన్నద్, సొయ్గోన్, సిల్లొద్, ఫులంబ్రి, ఔరంగాబాద్, ఖుల్తబద్, వైజపుర్, గంగాపూర్, పైథాన్.
జిల్లాలో 9 అసింబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి:- కన్నద్, సిల్లొద్, ఫులంబ్రి, ఔరంగాబాద్ మద్య, ఔరంగాబాద్ తూర్పు, ఔరంగాబాద్ పశ్చిమ, పైథాన్, గంగాపూర్, విజయ్‌పూర్.
దక్షిణ భాగంలో ఆరభం అయ్యే నరంగి నది దక్షిణ భాగంలో మనియాద్ నదిగా విడువడి నరవల్ గ్రామం మీదుగా ప్రవహించి విజయపూర్‌లో ప్రవేశిస్తుంది. తరువాత ఇది దియో నల నదిలో సంగమిస్తింది. నలా పశ్చిమం నుండి చోర్ నలానదిగా తూర్పు నుండి కుర్లా నలాగా రెండు పాయలుగా విడిపోయి గోదావరి నదిలో సంగమిస్తుంది.
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో ఔరంగాబాదు జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర 12జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
జిల్లాలో జూన్ నుండి సెప్టెంబరు వరకు వర్షాకాలం కొనసాగుతుంది. అక్టోబరు నుండి సెప్టెంబరు వరకు శీతాకాలం ఉంటుంది. వేసవి కాలం మార్చి నుండి మే వరకు ఉంటుంది. సరాసరి వర్షపాతం 734 మి.మీ. ఉంటుంది. ఉషోగ్రత హెచ్చితగ్గులు 5- 46 వరకు ఉంటాయి.
జిల్లాలో ప్రవహిస్తున్న ప్రధాన నదులు గోదావరి, పూర్ణా, షివ్నా, మనియద్, సుఖన, ఖాం. ఔరంగాబాదులో షబాజ్ నది కూడా ప్రవహిస్తుంది.
విశ్వనాథ రచించిన వేనరాజులోని మౌలిక కథాంశాన్ని స్వీకరించి వేరే దృక్కోణంతో రచించిన నాటకమిది. ఈ నాటిక మొదలు యజ్ఞాల గురించిన చర్చతో. వేనుడు గౌతముడిని యజ్ఞ యాగాదులు లోక కళ్యాణము కొరకే అని రుజువు పరచమంటాడు. తన పూర్వికులు పూర్వాచార పరాయణులు అయినంత మాత్రాన తానూ కూడా వారికి లాగే యజ్ఞాలు చేయాలనీ లేదనీ, యజ్ఞాలలో జరిగే జీవ హింసకు తాను వ్యతిరేకి ననీ అంటాడు వేనుడు. “భగవంతుడంటే ఎవడు? నా రాజ్యంలో నాకు ఎపుడూ కనపడలేదే? అయన ఉద్యోగమేమి?” అని సూటిగా అడుగుతాడు వేనుడు. ఈ విషయంపై గౌతముడికీ వేనుడికి వాగ్వివాదము అవుతుంది. సైన్యాధిపతి దృష్ట వర్మ, గౌతముడు కలిసి వైదిక ధర్మ విరోధి అయిన వేనుడి పాలన అంతమవ్వాలనీ అతని కుమారుడైన పృథు కుమారుడిని రాజు చేయాలనీ తీర్మానిస్తారు.
ఈ విషయాలన్నీ ముందుగానే తెలిసినా కూడా వేనుడు నింపాదిగా తన తల్లితో తాను ప్రజలని అభ్యుదయ పథాన తీసుకొని వెళ్ళటానికి ఎంతో తాపత్రయ పడ్డాననీ అయినను ప్రజలు మేల్కొన లేదనీ వారు మునుల చేతిలో కీలు బొమ్మలైనారనీ అంటాడు. ఇంత తెలిసి కూడా తాను ఎవరి పైనా యుద్ధము చెయననీ ఆత్మ రక్షణ కోసం కూడా ప్రతి దాడి చేయననీ, తన కార్యము ముగిసినదనీ తాను చావుకి సిద్ధమనీ అంటాడు తన తల్లితో. తన తదనంతరం ఏ బుద్ధుడో అవతరించి ఈ ప్రజలను బాగు చేస్తాడు అని ఆశ వ్యక్తం చేస్తాడు వేనుడు.
చివరి ఘట్టంలో వేనుడిని చంపేసాక స్వామి హత్య చేసిన సైన్యాధిపతి దృష్ట వర్మ పితృ హత్య చేసిన పృథు కుమారుడికి మధ్యన పశ్చాత్తాపంతో నిండిన ఒక సంభాషణ జరుగుతుంది. స్వామి హత్య చేసిన బాధతో దృష్ట వర్మకు పిచ్చి పడుతుంది. ఎక్కడ తమ కుట్ర బయట పెడతాడో అని గౌతముడి ఆజ్ఞ మేరకు పృథు కుమారుడు దృష్ట వర్మను హతమారుస్తాడు.
ఖూనీ హేతువాది, కవిరాజు త్రిపురనేని రామస్వామి రచించిన నాటకం. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ నాస్తికత్వాన్ని నిరసిస్తూ రాసిన వేనరాజు నాటకాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ రాసిన నాటకం ఖూనీ.
అగ్నిధార ఖండకావ్యం 1949లో ముద్రితమైంది. సాహిత్యమేఖల సంస్థ ఈ పుస్తకాన్ని అచ్చువేసింది. దేవులపల్లి రామానుజరావు, పులిజాల హనుమంతరావులు ఈ పుస్తకం తొలిముద్రణకు ప్రోత్సాహం, సహకారం అందజేశారు. దాశరథి కృష్ణమాచార్య నిజాం నిరంకుశ పాలనకు వ్యతిరేకంగా చేసిన సాయుధపోరాటంలో పాల్గొన్న సమరయోధుడు. ఆ కారణంగా దాశరథి నిజాం ప్రభుత్వ పరిపాలనలో జైలు జీవితాన్ని అనుభవించారు. అగ్నిధారలోని ఖండికల్లో చాలావరకూ ఆ జైలు జీవితంలోనూ, జైలులో నుంచి బయటపడ్డ కొత్తల్లోనూ రాసినవి. నిజాం రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వ నిరంకుశత్వం, ప్రజల అగచాట్లు, భారత స్వాతంత్ర్యం, భారత సైన్యాల ప్రవేశం, నైజాం ప్రభుత్వ పతనం - ఈ ఘటనలు తన ఈ రచనకు పునాదులుగా కృష్ణమాచార్య పేర్కొన్నారు. యువకునిగా ఉండగా తాను రచించిన కవిత్వం కావడంతో ఈ కవితా ఖండికల్లో శృంగారం కూడా చోటుచేసుకున్నట్టు, యుద్ధారావాలతోపాటుగా శృంగార రచనలు చేయడం తన రచనకున్న రెండు లక్షణాలు అంటూ దాశరథి కృష్ణమాచార్య అన్నారు.
నిజాం రాజ్యంలోని ప్రజల అగచాట్లు, నిజాం నిరంకుశత్వం, ప్రజల పోరాటాలు, భారత స్వాతంత్ర్యం, నైజాం విమోచన వంటివి ఈ ఖండకావ్యంలోని కవితలకు వస్తువులుగా కవి స్వీకరించారు. ఈ కావ్యంలోనే శృంగార, ప్రేమమయ కవితలు కూడా ఉన్నాయి. కొందరు ఉర్దూకవుల కవిత్వానువాదాలు, నోబెల్ గ్రహీత రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ కవిత్వానువాదాలు, అనుసృజనలు కూడా ఇందులో చోటుచేసుకున్నాయి.
1980 సంవత్సరానికి మునుపే, అనగా ముప్పై సంవత్సరాల క్రితమే బంగ్లాదేశ్‌, బ్రెజిల్‌, మరికొన్ని ఇతర దేశాలలో ఈ సూక్ష్మ ఋణాలను ప్రయోగాత్మకంగా చేసినప్పటికిని, 1980వ దశకానికి ప్రత్యేకత వచ్చింది. సూక్ష్మ ఋణాలను ఇవ్వడంలో ప్రస్పుటంగా కన్పించే భేదం ఏమిటంటే, ఋణమివ్వడానికి ప్రత్యామ్నాయ వనరు లైన అనియత రంగ ఖాతాదారు వర్గాలపై దృష్టి సారించడం ద్వారా, తిరిగి చెల్లించమని ఒత్తిడి చేయడం ద్వారా, ఇచ్చిన అరువు అప్పగింతలో తన మూల్యాన్ని కలుపుకునే వడ్డీలను వేయడం ద్వారా ఋణాలను ఇచ్చి అభివృద్ధిని లక్ష్యంగా చేసుకున్న పూర్వపు వ్యవస్థలోని లోపాలని తప్పించింది. పేదవారికి సేవ చేయడానికి, త్వరితగతిలో రాయితీ ఋణాలను ఇవ్వడం నుండి, ప్రాధాన్యత, స్థానిక, నిలకడగల సంస్థల నిర్మాణాత్మకతను సాధించే లక్ష్యాత్మక రంగానికి మారింది. సూక్ష్మ ఋణాలు ఇవ్వడానికి ప్రైవేట్‌ రంగం పూనుకుంది కాబట్టి మితిమీరిన రాజకీయం లేకుండా అయ్యింది. దీనివల్ల అన్నిరకాలైన అభివృద్ధి కోసం ఇచ్చిన ఋణాలన్నిటి కంటే ఎక్కువ పనితనం చూపించింది.
లాంఛనప్రాయపు ఆర్ధిక సంస్థలు అందుబాటులో లేని అల్పాదాయ ఖాతాదారులే సూక్ష్మ ఆర్ధిక సహాయానికి అర్హులవుతారు. స్వయంఉపాధి పొందేవారు, తమకు నచ్చిన వ్యాపారాన్ని ఇంటివద్దనే చేయ గలిగేవారు దీనికి ఖాతాదారులుగా ఉంటారు. మామూలుగా, చిల్లర వర్తకం, తినుబండారాలు తయారుచేసే కార్యకలాపాల వంటి స్వల్ప ఆదాయాన్ని పొందగలిగేవారు, సన్నకారురైతులు గ్రామీణ ప్రాంతాలలో ఉంటారు. పట్టణప్రాంతాలలో సూక్ష్మ వ్యాపార కార్యకలాపాలు ఎక్కువ విభిన్నంగా ఉండి దుకాణ దారులు, సేవలనందించేవారు, చేతివృత్తులవారు/కార్మికులు, వీధి వెంబడితిరిగి అమ్ముకునే చిల్లర వ్యాపారులు మొదలైనవారు కలిగి ఉంటారు. సూక్ష్మ ఆర్ధిక సహాయాన్ని పొందే ఖాతాదారులెవరంటే, బీదవారు, అంతేగాకుండా ఇతరులతో పోలిస్తే, పేదవారుకానటువంటి కొంత నిలకడైన ఆదాయ వనరులు ఉండి హానికి లోనయ్యేవారు.
సాంప్రదాయకంగా, సూక్ష్మ ఆర్ధిక సాయాన్ని ఇవ్వడమన్నది చాలా ప్రామాణికతగల క్రెడిట్. ఇది ముఖ్యంగా ఉత్పాదకతకపై దృష్టి కేంద్రీకరిస్తుంది. ఆస్తులను ఏర్పరచుకునేందుకు, సంసారానికి అవసరమైన స్థిరమైన పరికరాలను కల్పించుకునేందుకూ, ఆపదలనుంచి తమకుతాము భద్రత కల్పించుకునే సామర్ధ్యం కల్పించడానికీ, మిగతావారి వలెనే బీదప్రజలకి వివిధ విస్తారమైన ఆర్ధిక సాధనాల అవసరం ఉంటుంది. ఆ విధంగా, విస్తరింపబడిన సూక్ష్మ ఆర్ధిక సాయం యొక్క భావనని మనము చూస్తాము. సూక్ష్మ ఉత్పత్తుల సమృద్ధి అయిన ఒక మెనూని అందించే సమర్ధవంతమైన, విశ్వసనీయమైన మార్గాలని కనుగొనడమే మన ముందున్న ప్రస్తుత సవాలు.
సూక్ష్మ ఆర్ధిక సహాయం చేసే అన్నిరకాల సేవలను విశాలమైన దృక్పధంతో చూస్తే, మార్కెట్‌ అవకాశంగల ఖాతాదారులు కూడా విస్తరింపబడతారు. ఉదాహరణకి, వివిధ రకా లైన పొదుపు ఉత్పత్తులు, చెల్లింపు లు, పంపిన పైకము సేవలు, వివిధ రకాలైన బీమా ఉత్పత్తులు కలిగి ఉండే వివిధ రకా లైన ఆర్ధిక సేవలకన్నా సూక్ష్మ ఋణానికి మార్కెట్‌లో అవకాశం తక్కువ పరిమితిలో ఉండవచ్చు. ఉదాహరణకి, చాలామంది పేదవారైన రైతులు నిజానికి అరువు తెచ్చుకోవడానికి ఇష్టపడకపో వచ్చు కాని తమ పంటల నుండి వచ్చే ఆదాయాన్ని దాచడానకి సురక్షితమైన ప్రదేశం కావాలి. ఎందుకంటే, నిత్య జీవితావసరాలకు చాలా నెలలవరకు ఇవి ఉపయోగపడతాయి.
అనేక కారణాలవలన, సాంప్రదాయ ఆర్ధిక సంస్థల అందుబాటు నేరుగా ఆదాయంతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. మీరెంత పేదవారైతే, మీకు అంత తక్కువ ఆర్థిక సహాయం అందుబాటులో ఉండే అవకాశం ఉంటుంది. మరొక వైపు, మీరెంత పేదవారైతే మీకంత ఎక్కువ ఖర్చు అయ్యే లేదా బరువు బాధ్యతలతో కూడిన అంశాలు, అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. అంతేకాకుండా అటువంటి ఏర్పాట్లు కొన్ని ఆర్ధిక అవసరాలను తీర్చడానికి తగినవిగా ఉండవు లేదా ఒక్కొక్కసారి ఏ విధంగానైనా మిమ్మల్ని మినహాయించవచ్చు. ఇందులో వ్యక్తులు మినహాయింపబడి, సేవామార్కెట్‌ శాఖ కింద పనిచేస్తున్న వారు సూక్ష్మ ఆర్ధిక సహాయానికి ఖాతాదారులుగా ఉంటారు.
వాస్తవిక ఆధారాలతో తాము స్వంతంగా ఇచ్చే ఋణాల విధానాలకు బ్యాంకులు స్వేచ్ఛను కల్గి ఉన్నాయి. తగిన ఋణము, పొదుపు ఉత్పాదనలు, ఋణ పరిమాణం, ప్రామాణికథర, ప్రామాణిక పరిమాణం, కాలపరిపక్వత, ఉదార వ్యవధి, లాభాలు మొదలగు వాటితో సంబంధిత నిబంధనలు, షరతులని ప్రణాళీకాబద్ధంగా సూత్రీకరించమని వారిని అడిగారు. వ్యవసాయ, వ్యవసాయేతర కార్యకలాపాలకి వినియోగ ఋణాలు, ఉత్పాదక ఋణాలే గాక ఇంటిని కట్టు కోవడానికీ, మెరుగుపరచడం కొరకు కూడా ఈ సూక్ష్మ ఋణాలు పేదవారికి ఇస్తారు.
చాలా మందికి, సూక్ష్మ ఆర్ధిక సహాయమంటే ఉత్పాదక కార్యకలాపాలను చేసుకోవడానికి లేదా వారి చిన్న వ్యాపారాలను పెంచుకోవడానికిగాను నిరుపేద కుటుంబాలకు అతి తక్కువ ఋణాలను ఇవ్వడం. పేదలు, నిరుపేదలు, సాంప్రదాయకమైన లాంఛనప్రాయపు వ్యవస్థల నుండి రక రకాలైన ఆర్ధిక ఉత్పాదనలను అందుకోలేక పోవడమనేది గ్రహించినందువలన నిర్ణీత కాల పరిమితిని దాటి అదనపుకాలంలోనే విస్తృత స్థాయిలో సేవలను కూడా ఈ పద్ధతి కలుపుకుంది.
గ్రామీణ, పాక్షిక పట్టణ ప్రాంతాలు, పట్టణప్రాంతాలలోగల పేదలకి అతి తక్కువ సొమ్ము పొదుపు, ఋణము, ఇతర ఆర్ధిక సేవలు, ఉత్పత్తులు కల్పించి, వారి ఆదాయాన్ని పెంచే, జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరచడాన్ని సూక్ష్మ ఋణంగా నిర్వచిస్తారు. ఈ సౌకర్యాలను సూక్ష్మ ఋణాల సంస్థలు అందిస్తాయి.
ఋణాలు, పొదుపులు, బీమా, సొమ్ము బదిలీ సేవలు, ఇతర ఆర్ధిక ఉత్పాదనలను అల్పాదాయ ఖాతాదారులను లక్ష్యంగా చేసుకుని ఇచ్చేది, సూక్ష్మ ఆర్ధిక సహాయంగా చెప్పవచ్చు. బ్యాంకు నుంచి గాని ఇతర సంస్థ నుంచి గాని ఖాతాదారులకు ఇచ్చే తక్కువ ఋణాలని, సూక్ష్మ ఋణంగా చెప్పవచ్చు. ఇది తరచుగా అదనపు హామీ లేకుండా ఒక వ్యక్తికి లేదా గ్రూపుకు సూక్ష్మ ఋణాలని ఇవ్వవచ్చు.
బీదలు తమ ఉత్పాదక కార్య కలాపలను చేసుకోవడానికి, అనగా చిన్న చిన్న వ్వాపారాలు చేసుకోవడానికి చిన్న మొత్తములో పెట్టుబడులను సమకూర్చడము ఈ పథకం ముఖ్యోద్దేశము. పేదలు గ్రామాలలోని వడ్డీ వ్యాపారస్తుల కోరల్లో చిక్కుకోకుండా రక్షించడమే ఈ పథకం యొక్క ముఖ్యోద్దేశము.
జాతీయస్థాయి ఆర్థికవేత్తగా పేరుపొందిన చెన్నమనేని హనమంతరావు కరీంనగర్ జిల్లా నాగారంలో 1929, మే 15న జన్మించారు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి ఆర్థికశాస్త్రంలో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ పట్టా పొందిన హన్మంతరావు విద్యార్థిదశలోనే ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు. ఆల్ హైదరాబాదు స్టూడెంట్స్ యూనియన్‌కు జనరల్ సెక్రటరీగా ఎన్నికయ్యారు. 1947-48లో నిజాం వ్యతిరేక ఉద్యమంలోనూ పాల్గొన్నారు. 1957లో రాజకీయాల నుంచి వైదొలిగి ఆర్థిక పరిశోధన రంగంలోకి వెళ్ళారు.
6 సార్లు శాసన సభ్యులుగా గెలుపొందిన చెన్నమనేని రాజేశ్వరరావు, ప్రముఖ భారతీయ జనతా పార్టీ నాయకుడు, కేంద్రమంత్రిగా పనిచేసిన చెన్నమనేని విద్యాసాగర్ రావు వీరి సోదరులే. సిరిసిల్ల తొలి శాసన సభ్యులు ఆనందరావు ఇతని మేనమామ. 2009లో వేములవాడ నుంచి గెలుపొందిన చెన్నమనేని రమేష్ ఇతని అన్న రాజేశ్వరరావు కుమారుడు.
వద్వాల్ - నాగబాథ్ :- ఇది చాకూర్ సమీపంలో ఉన్న ఒక చిన్న కొండగుట్ట వందలాది జాతుల మొక్కలకు పుట్టిల్లుగా ఉంది. వీటిలో అత్యధికం ఆయుర్వేద ఔషదీయ మొక్కలు. వద్వాల్ సమీపంలో నిర్వహించబడుతున్న వార్షిక ఉత్సవానికి వేలాది భక్తులు వస్తుంటారు.
సాయి నందనవన్ - చాకూర్ సమీపంలో ఉన్న సాయి నందనవన్ మరొక పర్యాటక ఆకర్షణగా ఉంది. 400 ఎకరాలలో విస్తరించి ఉన్న ఈ నందనవనంలో మామిడి చెట్లు, వాటర్ పార్క్, అమ్యూజిమెంటు పార్క్ ఉన్నాయి. పార్క్ మధ్యలో సత్యసాయిబాబా మందిరం ఉంది.
లాతూర్ నగరంలో ఉన్న సిద్దేశ్వర్ ఆలయం, విరాట్ హనుమాన్ ఆలయం, నానానాని పార్క్ మొదలైన ఇతర ఆకర్షణలు ఉన్నాయి.
లోహర గ్రామం ఉద్గిరి తాలూకాలో ఉంది. ఇక్కడ మహదేవ్ బెట్ , గబేయిసాహెబ్ బెట్ ఆలయం ఉన్నాయి. ఇక్కడ ప్రముఖ బెనినాథ్ మహరాజ్ మఠం ఉంది.
లాతూర్ భూభాగం 17వ శతాబ్దంలో హైదరాబాదు స్వంతంత్ర రాజ్యంగా అయింది. హైదరాబాదు పాలకులు కాలంలో పన్ను విధానంలో మార్పులు చేయబడ్డాయి. హైదరాబాదు పాలకుల కాలంలో దోపిడీయుతమైన పన్ను విధానం ముగింపుకు వచ్చింది.
1905 నాటికి ఈ భూభాగం సమీప ప్రాంతాలను కలుపుకుని లాతూర్ తాలూకాగా రూపొందించబడి ఉస్మానాబదు జిల్లాలో భాగంగా మారింది. ఈ ప్రాంతంలో నిజాం పాలన 1948 వరకు కొనసాగింది. నిజాం సైన్యాధ్యక్షుడు కాసిం రిజ్వి జన్మస్థం లాతూర్‌. స్వాతంత్ర్యం తరువాత హైదరాబాదు రాజాస్థానం ఇండియన్ యూనియన్‌లో భాగం అయింది. 1960 వరకు ఉస్మానాబాదు బొబాయి ప్రొవింస్‌లో భాగంగా ఉండేది. 1960లో మహారష్ట్ర రాష్ట్రం రపొందించిన తతువాత ఉస్మానాబాదు జిల్లా మహారష్ట్ర రాష్ట్రంలో భాగం అయింది. 1982 ఆగస్టు 15న ఉస్మానాబాదు జిల్లా నుండి కొంత భూభాగం వేరుచేసి లాతూర్ ప్రత్యేక జిల్లా రూపొందించబడింది.
మినిసిపల్ బస్ విధానంద్వారా జిల్లాలోని పలు ప్రాంతాలను జిల్లాకేంద్రం లాతూర్ నగరంతో అనుసంధానిస్తున్నాయి. ఎం.ఆర్.టి.సి జిల్లాలోని అన్ని జిల్లాలకు బసు సౌకర్యం కల్పిస్తుంది.
లాతూర్ జిల్లాలో నాణ్యమైన పప్పు దినుసులు అత్యధికంగా ఉత్పత్తి చేయబడుతున్నాయి. ప్రత్యేకంగా కందులు అధికంగా పండించబడుతున్నాయి.
మినుములు, పెసలు, చనగలకు కూడా లాతూర్ కేంద్రంగా ఉంది. జిల్లా నూనెగింజల వ్యాపారానికి కేంద్రంగా ఉంది. జిల్లా సోయా బిన్, కర్ది, సాఫ్లవర్, నట్‌క్రేకర్లు, తాళాలు, ఇత్తడి పాత్రలు, పాలపొడి, జిన్నింగ్, ప్రింటింగ్ లకు కేంద్రంగా ఉంది. జిల్లాలో మంజర, సాకర్ ఖర్ఖానా, వికాస్, జాగ్రితిచక్కెర మిల్లులు ఉన్నాయి.
లాతూర్ నగరానికి ఈశాన్యంలో చించోలీరావ్‌వాడి " లాతూర్ విమానాశ్రయం " ఉంది. విమానాశ్రయం పబ్లిక్ వర్క్ డిపార్ట్మెంటు చేత 1991లో నిర్మించబడి తరువాత ఎం.ఐ.డి.సికి స్వాధీనం చేయబడింది. 140 కోట్ల ఖర్చుతో నిర్మించబడిన ఈ విమానాశ్రయం రిలయన్ ఇంఫ్రాస్ట్రక్చరల్ ఎయిర్ పోర్ట్ డెవెలెపర్లకు 99 సంవత్సరాల లీజుకు ఇవ్వబడింది.
2011లో అమిత్జీ దేశ్‌ముఖ్ ఆధ్వర్యంలో జనవరి 10-11-12 న లాతూర్ ఉత్సవం నిర్వహించబడింది. తరువాత ప్రతిసంవత్సరం అదేరోజున ఉత్సవాలు నిర్వహించబడుతున్నాయి. ఉత్సవ నిర్వహణా బాధ్యతను లాతుర్ క్లబ్, ఇండియన్ మేజిక్ ఐ వహించాయి.
లాతూర్ ప్రాంతానికి రాస్ఃత్రకూటుల కాలంనాటి పూరాతనకాల చరిత్ర ఉంది. రాష్ట్రకూటుల రెండు రాజ్యశాఖలలో ఒకదానికి లాతూర్ రాజధానిగా ఉంది. దక్కన్ భూభాగాన్ని సా.శ. 753-973 రాష్ట్రకూటులు పాలించారు. మొదటి రాష్ట్రకూటుల రాజు దంతిదుర్గా లాతూర్ లో జన్మించాడు. పూరాతన కథనాలను అనుసరించి రత్నపూర్‌కు లాతూర్ అనే పేరు ఉండేదని భావిస్తున్నారు.
షివ్లింగేశ్వర్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఫార్మసీ , విశ్వవిద్యాలయ అభియంత్రికి పద్విక మహావిద్యాలయ , దగదోజీరావ్, దేష్ముఖ్ డాక్టర్ ఫార్మసీ కాలేజ్ ,అల్మల మరొయు రామనాథ్ అధ్యాక్ విద్యాకయ కాలేజీలు జిల్లా కేంద్రానికి 19కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి. ఈ రెండు విద్యాసంస్థలు లాతూర్ జిల్లాలోని గ్రామీణ ప్రాంతాలలో అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి.
ఉస్మానాబాద్ - కుర్దువాడి మార్గం బ్రాడ్‌గేజ్‌గా మార్చబడింది. ఇది ఉస్మానాబాద్- హైదరాబాదు నగరాల మద్య రైలు నడుపబడుతుంది.
హైదరాబాదు నవాబు నిజాం కాలంలో లాతూర్ వ్యాపార కేంద్రాలలో ఒకటిగా ఉండేది. జిల్లా ఆర్థికంగా పారిశ్రామిక, వ్యవసాయ ఆధారిత జిల్లాగా గుర్తించబడుతుంది. మాహారాష్ట్రలో లాతూర్ జిల్లా త్వరితగతిలో పారిశ్రామిక కేంద్రంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న జిల్లాగా గుర్తించబడుతుంది.
లాతూర్ జిల్లా మారాష్ట్ర రాష్ట్రంలో వైశాల్యపరంగా 16వ స్థానంలో ఉంది. 2013 గణాంకాలను అనుసరించి లాతూర్ జిల్లా ఆసియాలో వేగవంతంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న జిల్లాలలో ఒకటిగా
జిల్లాలోని ప్రధాన నదులు మంజ్ర, తెర్నా, మనార్, తవర్జ, తిరు, ఘర్ని. గోదావరి పలు శాఖలుగా చీలి ప్రవహించడం వలన అక్కడక్కడా ఆనకట్టలు నిర్మించడానికి వసతి కలుగుతుంది. జిల్లాలో పలు ఉపనదులు ప్రవహిస్తూ ఉన్నాయి.
లాతూర్ భుభాగాన్ని కొన్ని శతాబ్ధాలకాలం శాతవాహనులు, శాకాలు, చాళుఖ్యులు, యాదవులు , ఢిల్లీ సుల్తానులు, బహమానీ సుల్తానులు , అదిలాష్, మొగల్ చక్రవర్తులు పాలించారు.
జిల్లాలో ఒక ఇంజనీరింగ్ కాలేజ్, రెండు మెడికల్ కాలేజులు, రెసీడెంషియల్ గరల్స్ ప్రభుత్వ కాలేజులు జూన్నాయి. కాలేజ్ ఆఫ్ కంప్యూటర్ సైన్సు మరొయు ఇంఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మోదలైన కాలేజీలు ఉన్నాయి.
అవినాష్ రాజ్యానికి చెందిన రాజా అమోఘవర్షా లాయూర్ నగరాన్ని స్థాపించాడు. ఇది రాష్టకూటుల కేంద్రంగా ఉండేది. రాష్ట్రకూటుల తరువాత సా.శ. 753లో చాళుఖ్యులు ఈ ప్రాంతానికి పాలకులయ్యారు.
జిల్లాలో లాతూర్ నగరం ఒక్కటే మునిసిపల్ కార్పొరేషన్‌గా ఉంది. జిల్లాలో ఉద్గిరి, అహ్మద్‌పూర్, ఔస, నిలంగ వంటి ముంసిపల్ కౌంసిల్స్ ఉన్నాయి.
లాతూర్ నగరం పర్యాటక కేంద్రంగా ఉంది. నగరంలో ఖరోసా గుహలు చారిత్రక చిహ్నాలు మరుయు సత్యసాయిబాబా ఆలయం వంటి ప్రధాన ఆకర్షణలు ఉన్నాయి.
లాతూర్ జిల్లాలోని రైలు మార్గాలు అన్నీ బ్రాడ్ గేజ్ మార్గాలే అన్నది జిల్లా ప్రత్యేకత. ఇవి సెంట్రల్ రైల్వే సంస్థకు చెందినవి.
ఈ గ్రామములోని చాకలికుంట వద్ద, రజకుల ఇలవేల్పు అయిన మడియాలమ్మ తల్లి విగ్రహ ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమం, 2016, ఫిబ్రవరి-11, గురువారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించారు. చీమకుర్తి నుండి విగ్రహాన్ని గ్రామంలోనికి ఊరేగింపుగా తీసుకొని వచ్చి, ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమానికి పరిసరప్రాంతాలనుండి అధికసంఖ్యలో భక్తులు తరలి వచ్చారు.
ఈ గ్రామములో శీతలాంబ, నాభిశిల ప్రతిష్ట వేడుకలు నిర్వహించి మూడు సంవత్సరాలయిన సందర్భంగా, 2017,ఆగష్టు-13వతేదీ ఆదివారంనాడు, ఉత్సవాలు నిర్వహించినారు. ముందుగా మహిళలు పొంగళ్ళతో నాభిశిల వద్దకు చేరుకుని, పూజలు నిర్వహించినారు, నైవేద్యాలు సమర్పించినారు. ఈ కార్యక్రమంలో భక్తులు అధికసంఖ్యలో పాల్గొన్నారు.
ఈ గ్రామంలో 2014, ఆగస్టు-9వ తేదీ నుండి 11వ తేదీ వరకు పూజలు, హోమాలు నిర్వహించి, 11వ తేదీ సోమవారం ఉదయం, బొడ్డురాయి ప్రతిష్ఠా మహోత్సవం నిర్వహించెదరు. అనంతరం భక్తులకు అన్నదానం నిర్వహించెదరు.
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో రాయపూడి కోటయ్య, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. ఉప సర్పంచిగా కూనంనెని శ్రీనివాసరావు ఎన్నికైనారు.
మణిపూర్ రాష్ట్ర జిలాలలో సేనాపతి జిల్లా వైశాల్యంలో ప్రథమ స్థానంలో ఉంది. సేనాపతి జిల్లా పాలన డెఫ్యూటీ కమీషనర్, మెజిస్ట్రేట్ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించబడుతుంది.
మెజిస్ట్రేట్‌కు సహాయంగా డిస్ట్రిక్ సప్లై ఆఫీసర్, ఒక అసిస్టెంట్ ఇంజనీర్, ఒక అసిస్టెంట్ ఎలెక్షన్ ఆఫీసర్, ఒక అసిస్టెంట్ ప్రాజెక్ట్ ఆఫీసర్, ఒక సూపరింటెండెంట్ వంటి పలువురు అధికారులు పాలనా నిర్వహణలో సహకరిస్తుంటారు. ది డెఫ్యూటీ కమీషనర్ అదనపు డెవెలెప్మెంట్ కమీషనర్‌గా బాధ్యత వహిస్తారు.
మణిపూర్ రాష్ట్ర ఉత్తర భూభాగంలో సేనాపతి జిల్లా ఉంది. జిల్లా తూర్పు సరిహద్దులలో ఉఖ్రుల్ జిల్లా, పడమర సరిహద్దులలో తమెంగ్‌లాంగ్ జిల్లా, ఉత్తర సరిహద్దులలో నాగాలాండ్
రాష్ట్రానికి చెందిన ఫెక్ జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో ఈస్ట్ ఇంఫాల్ జిల్లా, వెస్ట్ ఇంఫాల్ జిల్లాలు ఉనాయి. ఈ జిల్లా సముద్రమట్టానికి 1061-1788 మీ ఎత్తున ఉంది. జీల్లాలోని పర్వతశ్రేణులు ఉత్తరం నుండి దక్షిణ దిశగా ఏటవాలుగా సాగుతూ ఇంఫాల్ లోయలలో కలిసి పోతున్నాయి.
ఇంఫాల్ జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో ఉఖ్రుల్ జిల్లా, పడమటి సరిహద్దులో తమెంగ్‌లాంగ్ జిల్లా, ఉత్తర సరిహద్దులో నాగాలాండ్ జిల్లాలోని ఫెక్ జిల్లా ఉన్నాయి. జిల్లా సముద్రమట్టానికి 1061-2788 ఎత్తులో ఉంది.
జాతీయ రహదారి 92, జాతీయ రహదారి 39 ఈ జిల్లాగుండా ఉత్తర, దక్షిణాలుగా నిర్మించబడింది. ఇంఫాల్- తమెంగ్‌లాంగ్ ద్వారా కంగ్పొక్పి మార్గం, మారం-పెరెన్ రోడ్, తడుబి-టొల్లొలి-ఉఖ్రుల్ రోడ్, మారం - న్గరి- కచై రోడ్, కరంగ్- పురుల్- లియై రోడ్, సేనాపతి-కొంగ్‌డై-ఫైబంగ్ రోడ్ మొదలైన రహదారి మార్గాలు జిల్లా వాసులకు రవాణా సౌకర్యాన్ని అందిస్తున్నాయి.
ఈస్ట్ ఇంఫాల్ జిల్లాలో 80% భూభాగం అరణ్యాలతో నిండి ఉంది. 20% భూభాగం వ్యవసాయనికి ఉపయోగపడుతుంది. వరి, ఉర్లగడ్డలు, క్యాబేజి, మొక్కజొన్నలు మొదలైన వ్యవసాయం ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడుతున్నాయి. ప్రజలు ప్రధాన వృత్తులలో వ్యవసాయం ప్రధానమైనది. అలాగే జిల్లాలో ప్రజలు టెర్రస్ పంటలు పండించడంలో నైపుణ్యం కలిగి ఉన్నారు.
ఈస్ట్ ఇంఫాల్ మావో నాగాలు, మారం, తంగల్, పౌమై, తంగల్, జెమై, లియంగ్మై, రాంగ్మై , తంగ్ఖుల్, మీటియి, తడౌ, నేపాలీలు, వైఫై, చిరు, మరింగ్ మొదలైన గిరిజన తెగలు వారు నివసిస్తున్నారు.
1953 సంవత్సరములో సికింద్రాబాద్‌లో ‘ప్యారడైజ్ టాకీస్’ పేరిట సినిమా థియేటర్ నడిచేది. థియేటర్‌కు అనుబంధంగా సమోసా, చాయ్, బిస్కెట్ అమ్మే చిన్న టీ కొట్టు ఉండేది. ఇరాన్ నుంచి వలస వచ్చిన హుస్సేన్ హిమ్మతీ దాన్ని నడిపేవారు. మెల్లగా ప్యారడైజ్ టాకీస్ కనుమరుగైపోయింది. కానీ హుస్సేన్ హిమ్మతీ టీకొట్టు మాత్రం మెల్లగా ఎదగటం మొదలుపెట్టింది. 10 మందికి పని కల్పించిన ఆ టీ కొట్టు 2014 నాటికి 800 మందికి పైగా ఉద్యోగాలిచ్చే ప్యారడైజ్ హోటల్‌గా ఎదిగింది. హుస్సేన్ తర్వాత ఆయన కొడుకులు అలీ హిమ్మతీ, డాక్టర్ ఖాజీం హిమ్మతీలు అంతర్జాతీయ స్థాయి గుర్తింపు వచ్చే లా దాన్ని అభివృద్ధి చేశారు. ప్రస్తుతం హైదరాబాద్‌లో మొత్తం 2.5 లక్షల చ.అ. విస్తీర్ణంలో ప్యారడైజ్ హోటళ్లు విస్తరించాయి.
ఇప్పటిదాకా హైదరాబాద్ వాసులు మాత్రమే రుచిచూసిన ప్యారడైజ్ బిర్యానీని ఇతర జిల్లాలు, మెట్రో నగరాలకు సైతం అందించడానికి ప్యారడైజ్ ప్రణాళికలు వేస్తోంది. 2015 ముగిసేలోగా రాష్ర్టంలోని విజయవాడ, విశాఖపట్నం జిల్లాల్లోను, ఢిల్లీ, చెన్నై, ముంబై, బెంగళూరు వంటి మెట్రో నగరాల్లోనూ ప్యారడైజ్ హోటళ్లు ఏర్పాటు కానున్నాయి. ఏ నగరంలో మొదట ప్రారంభించాలి?
అనే విషయాలపై క్షేత్రస్థాయిలో పరిశీలన చేస్తున్నారు. ఆయా ప్రాంతాల ప్రజల ఆదరణ, అవసరాలను బట్టి బ్రాండ్ అంబాసిడర్ ను కూడా ఎంపిక చేసుకుంటారు.