polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. బాలబడి శృంగవరపుకోటలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల కాశీపట్నంలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల తోకూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల శృంగవరపుకోటలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల విశాఖపట్నంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల అరకులోయలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం విజయనగరంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
1953లో లండన్‌లోని "ది స్టార్" పత్రిక సంపాదకుడు ఫ్రెడ్ జోస్ ఇతడిని లండన్‌కు రావలసినదిగా ప్రోత్సహించాడు. ఇతడు తన 32వ యేట లండన్‌లో అడుగుపెట్టాడు. లండన్ చేరిన వెంటనే ఇతడు పంచ్, డైలీ స్కెచ్, ఎవెరీబడీస్ లండన్ ఒపినియన్, ఈస్టర్న్ వరల్డ్ మొదలైన పత్రికలకు అబ్రహాం అనే కలం పేరుతో కార్టూన్లు వేయడం ఆరంభించాడు. 1956లో ట్రిబ్యూన్ పత్రికలో ప్రచురింపబడ్డ ఇతని రెండు కార్టూన్లను చూసి ప్రపంచంలో అతి పురాతనమైన ఆదివారం వార్తాపత్రిక "ది అబ్జర్వర్" సంపాదకుడు డేవిడ్ ఏస్టర్ ఇతడికి తన పత్రికలో రాజకీయ కార్టూనిస్టుగా స్థిరమైన ఉద్యోగాన్ని ఇచ్చాడు. అతని సలహాపై అబ్రహాం అనే కలం పేరును తన చిన్ననాటి ముద్దుపేరు "అబూ"గా మార్చుకున్నాడు.
అబు కేరళ రాష్ట్రంలోని మవేలికర గ్రామంలో ఎ.ఎం.మాథ్యూ, కాంతమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతడు తన మూడవ యేటి నుండే బొమ్మలు గీయడం మొదలుపెట్టాడు. తిరువనంతపురం యూనివర్సిటీ కాలేజీలో ఫ్రెంచి, గణితం, ఇంగ్లీషు ఐచ్చికాంశాలుగా 1945లో డిగ్రీ పూర్తి చేశాడు. ఇతడు విద్యార్థి దశలో టెన్నీస్ ఛాంపియన్‌గా ఉండేవాడు చదువు ముగిసిన వెంటనే ఇతడు బొంబాయి వెళ్లి "బాంబే క్రానికల్" పత్రికలోను, దాని సోదర పత్రిక "ది బాంబే సెంటినెల్"లోను జర్నలిస్ట్‌గా చేరాడు. "బ్లిట్జ్", "భారత్" పత్రికలలో కార్టూన్లు గీయడం మొదలుపెట్టాడు. 1951లో ప్రముఖ కార్టూనిస్ట్ కె.శంకర్ పిళ్ళై ఇతడిని తన "శంకర్స్ వీక్లీ"లో పనిచేయవలసిందిగా ఢిల్లీకి ఆహ్వానించాడు.
1975లో భారత అత్యవసర స్థితి విధించినపుడు పత్రికా స్వేచ్ఛను రద్దు చేశారు. అబూ ఈ చర్యతో ఇందిరా గాంధీ పై ఉన్న అభిమానాన్ని కోల్పోయాడు. ఫలితంగా 1977లో ఎమర్జెన్సీ సమయంలో ప్రచురించలేకపోయిన రాజకీయ కార్టూన్లు, వ్యాసాలతో "గేమ్స్ ఆఫ్ ఎమర్జెన్సీ" అనే పుస్తకాన్ని విడుదల చేశాడు. ఇంకా ఇతడు "అబు ఆన్ బాంగ్లాదేశ్", "ప్రైవేట్ వ్యూ", "అరైవల్స్ అండ్ డిపార్చర్స్" అనే కార్టున్ పుస్తకాలను ప్రకటించాడు. 1988లో వెలువడిన పెంగ్విన్ బుక్ ఆఫ్ ఇండియన్ కార్టూన్స్‌కు సంపాదకుడిగా ఉన్నాడు.
అబూ బ్రిటిష్ సంస్కృతిలో మునిగిపోయి వాడి, వేడి రాజకీయ కార్టూన్లను గీశాడు. ది గార్డియన్ పత్రిక ఇతడిని "త్రికరణశుద్ధిగా వామపక్ష భావజాలాన్ని నమ్మి ప్రభుత్వానికి పక్కలో బల్లెంలా తయారైనాడని" అభివర్ణించింది. 1962లో ఇతడు క్యూబాలో చే గువేరా చిత్రాన్ని గీశాడు. ఫిడెల్ కాస్ట్రోతో సుమారు మూడు గంటలు ఒక నైట్‌క్లబ్బులో కలుసుకున్నాడు
ఇతడు తన 40 యేళ్ల సుదీర్ఘ వృత్తి జీవితంలో అనేక జాతీయ, అంతర్జాతీయ వార్తాపత్రికలలో పనిచేశాడు. "బాంబే క్రానికల్", "శంకర్స్ వీక్లీ", "బ్లిట్జ్", "ట్రిబ్యూన్", "ది అబ్జర్వర్", "ది గార్డియన్", "ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్" ఇతడు పనిచేసిన పత్రికలలో కొన్ని.
1966 సెప్టెంబరులో ఇతడు ది గార్డియన్ పత్రికలో చేరాడు. ట్రిబ్యూన్ పత్రికకు వారం వారం కార్టూన్లను వేశాడు. 1968లో వియత్నాం యుద్ధంపై వెలువడిన "వర్డిక్ట్స్ ఆఫ్ వియత్నాం" అనే కార్టూన్ల సంకలనానికి సంపాదకత్వం వహించాడు.
1981 నుండి ఇతడు ఫ్రీలాన్సర్‌గా వివిధ వార్తాపత్రికలకు కార్టూన్లు గీయడం ప్రారంభించాడు. "సాల్ట్ అండ్ పెప్పర్" అనే స్ట్రిప్ కార్టూన్ వేయనారంభించాడు.
భారతీయ రైల్వే వ్యవస్థలో ఈ రైళ్లకు అత్యున్నత ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడుతుంది. దీనికి పూర్తిగా ఎయిర్-కండిషన్ బోగీలు ఉంటాయి. ప్రయాణం సందర్భంగా ప్రయాణికులకు ఉచిత భోజనాలు అందజేస్తారు. ప్రయాణ వ్యవధి, సమయాలు ఆధారంగా, మధ్యాహ్న భోజనం, టీ, రాత్రి భోజనం, ఉదయం టీ, అల్పాహారం అందిస్తారు. దాదాపుగా అన్ని రాజధాని రైళ్లలో మూడు తరగతుల వసతి ఉంటుంది: అవి 2- లేదా 4 బెర్త్‌ల లాకబుల్ బెడ్‌రూములతో ఫస్ట్ క్లాస్ , ఓపెన్ బెర్త్‌లతో 2-టైర్ , దీనిలో ఏకాంతం కల్పించేందుకు కర్టన్లు ఉంటాయి, 3-టైర్ , వీటికి కర్టన్లు ఉండవు.
20839 రాంచీ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ ప్రయాణించు రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ జార్ఖండ్ ,బీహార్,ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో ప్రయాణిస్తూ బొకారో స్టీల్ సిటీ ,కొడేర్మా,గయ,
12453 రాంచీ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ ప్రయాణించు రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ జార్ఖండ్ ,బీహార్,ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో ప్రయాణిస్తూ బార్కకానా జంక్షన్,మొగల్ సారై,కాన్పూర్ ల మీదుగా న్యూఢిల్లీ రైల్వే స్టేషన్ చేరుతుంది.
20839 రాంచీ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ వారంలో రెండు రోజులు బుధ,శని వారాల్లో రాంచీ నుండి బయలుదేరి మరుసటిరోజు ఉదయం న్యూఢిల్లీ రైల్వే స్టేషన్ చేరుతుంది.
రాంచీ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ ప్రయాణించు ఎక్స్‌ప్రెస్ ఆధివారం,గురువారాల్లో రాంచీ నుండి బయలుదేరి మరుసటిరోజు ఉదయం న్యూఢిల్లీ రైల్వే స్టేషన్ చేరుతుంది.
రాంచీ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ జార్ఖండ్ రాష్ట్ర రాజధాని రాంచీ ,భారతదేశ రాజధాని ల మద్య నడిచే రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్.ఇది రాంచీ ఢిల్లీ రైలుమార్గంలో నడిచే రైళ్ళలో అత్యంత వేగంగా నడిచే రైలు.
వారి పరికరాలలో అధికంగా: లోహ ఉపకరణాలు, బరువులు, కొలతలు, ముద్రలు, మట్టి పాత్రలు, ఆభరణాలు సింధు నాగరికతలో కనిపించే ఏకరీతి ప్రమాణం, నాణ్యత కలిగి ఉన్నాయి. లోథల్ ఒక ప్రధాన వాణిజ్య కేంద్రంగా ఉంది. మొహెంజో-దారో, హరప్ప నుండి రాగి, చెర్టు, పాక్షిక విలువైన రాళ్ళు భారీగా దిగుమతి చేసుకోబడ్డాయి. ఇవి అంతర్గత గ్రామాలు, పట్టణాలకు భారీగా పంపిణీ చేయబడ్డాయి. ఇది పెద్ద మొత్తంలో కాంస్య ఉపకరణాలు, చేప-గాలం, ఉలి, సుత్తి, ఆభరణాలను కూడా ఉత్పత్తి చేయబడ్డాయి. లోథల్ పూసలు, రత్నాల రాళ్ళు, దంతాలు, గవ్వలు ఎగుమతి చేసింది. దేశీయ అవసరాలను తీర్చిన రాతి బ్లేడు పరిశ్రమకు లార్కానా లోయ నుండి లేదా ఆధునిక కర్ణాటకలోని బీజాపూరు నుండి చక్కటి చెర్టు దిగుమతి చేయబడింది. భగత్రవు పాక్షికవిలువైన రాళ్లను సరఫరా చేయగా, ధోలావిరా, బెటు ద్వారకా నుండి చోంకు గవ్వలు వచ్చాయి. పరస్పర వస్తుమార్పిడి వ్యాపార సంబంధాలు నివాసులకు గొప్ప సంపదను ఇచ్చింది. ఈ వ్యారారంజ్ సరిహద్దులలోని ఈజిప్టు, బహ్రెయిను, సుమెరు వరకు విస్తరించింది. పర్షియను గల్ఫు సీల్సు, వృత్తాకార బటను ముద్ర లోథల్ వాణిజ్యానికి సాక్ష్యాలుగా ఉన్నాయి.
ఈ పట్టణం 1-2 మీటర్ల ఎత్తైన వాలులో ఎండబెట్టిన ఇటుక వేదికల మీద నిర్మినబడింది. ప్రతి వేదికమీద మందపాటి మట్టి, ఇటుక గోడలతో నిర్మించిన 20-30 ఇళ్ళు ఉన్నాయి. నగరంలో ఒక కోటకుడ్యం దిగువ పట్టణాన్ని విభజించబడుతుంది. శాలివాహన శకం 2350 లో వచ్చిన వరదలు ఈ గ్రామపు పునాదులు మైదానాలను నాశనం చేసాయి. ఈ వరదలు లోథల్, సింధ్ హరప్ప చుట్టూ ఎత్తుగా కట్టడాలు విస్తరించేందుకు కారణంగా ఉన్నాయని భావిస్తున్నారు. దాదాపుగా సింధు లోయలోని పెద్ద నగరాలను అనుకరించే ఒక ప్రణాళికా బద్ధమైన పట్టణం నిర్మించడానికి ఈ విధానాన్ని ఉపయోగించారు. లోథల్ రూపకర్తలు దాన్ని నిరంతర వరదల నుండి రక్షించడం పైనే దృష్టి కేంద్రీకరించారు. నగరం కోటగోడ లేదా అక్రోపోలిసు చిన్న పట్టణాన్ని విభజించింది. దిగువ పట్టణం రెండు మండలాలుగా విభజించబడింది. ఉత్తర, దక్షిణ ప్రధాన రహదారి ప్రధాన వాణిజ్య ప్రాంతంగా ఉండేది. రెండు వైపులా ధనిక, సాధారణ వర్తకులు, కళాకారులు ఉన్నారు. మార్కెటు రెండు వైపులా నివాస ప్రాంతం ఉంది. చిన్న పట్టణం అయినా కాలానుగుణంగా లోతల్ గొప్పతనానం కొద్ది సంవత్సరాలలోనే విస్తరించింది.
అధికారిక భారత ప్రభుత్వ సంస్థ అయిన భారత పురావస్తు సర్వే ఆఫ్ ఇండియా ద్వారా 1955 ఫిబ్రవరి 13 నుండి 1960 మే 19 వరకు పురాతన స్మారక కట్టడాలు కోసం జరిపిన త్రవ్వకాలలో లోథల్‌ను కనుగొన్నారు. లోథల్ ఓడరేవు ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రసిద్ధ నౌకానగరంగా ఉండేది. అంతే కాకుండా నగరం సబర్మతి నది పురాతన ప్రవాహానికి అనుసంధానించబడి ఉంది. ఇది సింధు హరప్పా నగరాలు, సౌరాష్ట్ర ద్వీపకల్ప మధ్య వాణిజ్య మార్గంలో ఉంది. ప్రాచీన కాలంలో ఇది ఒక పెద్ద, ధనిక వర్తక కేంద్రంగా ఉండేది. ఇక్కడ నుండి పూలు, రత్నాలు, విలువైన ఆభరణాల వాణిజ్యం పశ్చిమ ఆసియా, ఆఫ్రికా ప్రాంతాలని ప్రభావితం చేసింది. వారు పూసల తయారీ, లోహశోధనలో ప్రారంభించిన సాంకేతికత, ఉపకరణాలు 4000 సంవత్సరాలకు మించి కొనసాగాయి. ఏఎస్ఐ ప్రకారం లోథల్ ప్రస్తుత పరిసర కచ్ ఎడారిలో భాగంగా ఉండేది. పూర్వకాలంలో లోథల్ ఒక కీలకమైన, అభివృద్ధి చెందుతున్న వాణిజ్య కేంద్రంగా ఉంది.
ప్రధాన నగరం చిన్న పరిమాణం కారణంగా లోథల్ పెద్ద స్థావరం కాదని భావించారు. దాని "డాక్" ఇది బహుశా నీటిపారుదల సరస్సు అని ఊహాగానాలకు కారణమైంది. అయినప్పటికీ ఇతర సమకాలీన పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు ఈ నగరం సింధు నుండి గుజరాత్ లోని సౌరాష్ట్ర వరకు ఉన్న పురాతన వాణిజ్య మార్గం ఒక ప్రధాన నదీ వ్యవస్థలో భాగమని పేర్కొన్నారు. భారతదేశం పురావస్తు శాఖకు లోథల్ పురాతన వస్తువుల అతిపెద్ద సేకరణను అందించింది.
ఇది ఒకే సంస్కృతికి చెందిన ప్రదేశం గా నిర్ధారించబడింది. ఇది స్థానిక మైకేసియసు " రెడ్ వేర్ కల్చరు " ప్రాంతంగా కూడా ఉనికిలో ఉంది.
ఆటోచోనసు ప్రజలు హరప్పను నాగరికతకు చెందిన ప్రజలకు పూర్వులు అని నమ్ముతారు. వీరు హరప్పన్ సంస్కృతి రెండు ఉప-కాలాలుగా వేరు చేయబడ్డారు: హరప్పా, మొహెంజో-దారో ప్రబలమైన సంస్కృతులుగా ఉన్నాయి.
నిర్దేశించిన ప్రమాణాల ఆధారంగా వాణిజ్యం, పరిపాలనా విధులు నిర్వర్తించారు. మున్సిపలు పరిపాలన కఠినమైనది - చాలా వీధుల వెడల్పు చాలా కాలంగా ఒకే విధంగా ఉంది. పురపాలక నిర్మాణాలు ఆక్రమించి ఇతర నిర్మాణాలు నిర్మించబడలేదు. నగర కాలువలలో అడ్డుపడకుండా ఉండడం కోసం ఘన వ్యర్థాలను జమ చేయడానికి గృహాల్లో సంపు ఉంది. కాలువలు మ్యాన్హోల్సు, సెసుపూల్సు నగరాన్ని శుభ్రంగా ఉంచాయి. వ్యర్థాలను నదిలో జమ చేసారు. ఇది అధిక ఆటుపోట్ల సమయంలో కొట్టుకుపోతుంది. హరప్పను కళ, చిత్రలేఖనం కొత్త ప్రాంతీయ శైలి వెలుగులోకి వచ్చింది. కొత్త విధానాలలో జంతువుల సహజ పరిసరాలలో సంచరిస్తున్నట్లు వాస్తవిక చిత్రాలలో చిత్రీకరించబడి ఉన్నాయి. లోహాల సంస్కృతితో ప్రజలకు ప్రయోజనకరమైన వస్తుసామాగ్రి తయారు చేసి వాడుకున్నారని లోహ సామాగ్రి, బంగారం, ఆభరణాలు, అభిరుచిగా అలంకరించిన ఆభరణాలు ధృవీకరిస్తాయి.
క్షీణిస్తున్న పట్టణ శ్రేయస్సు, వనరుల కొరత, పేలవమైన పరిపాలన స్థిరమైన వరదలు, తుఫానుల కారణంగా ఒత్తిడికి గురైన ప్రజల కష్టాలను అధికరించాయి. మట్టిలో లవణీయత పెరగినకారణంగా భూమి పంటలకు అనుకూలించలేదు. పంజాబులోని రంగ్పూరు, రోజ్డి, రూపారు, హరప్పా, సింధులోని మొహెంజో-దారో, చానుహుదారో నగరాలు ఇందుకు సాక్ష్యంగా ఉన్నాయి. ఒక భారీ వరద ఒకే స్ట్రోకులో ఫ్లాగింగు టౌన్షిప్పును పూర్తిగా నాశనం చేసింది. పురావస్తు విశ్లేషణ బేసిను, డాకు సిల్టు శిధిలాలతో మూసివేయబడిందని భవనాలు నేలమట్టమయ్యాయని చూపిస్తుంది. ఈ వరద సౌరాష్ట్ర, సింధు, దక్షిణ గుజరాత్ మొత్తం ప్రాంతాన్ని ప్రభావితం చేసింది. సింధు, సట్లెజు ఎగువ ప్రాంతాలను ప్రభావితం చేసింది. ఇక్కడ అనేక గ్రామాలు, టౌన్షిప్పులు కొట్టుకుపోయాయి. జనాభా అంతర్గత ప్రాంతాలకు పారిపోయింది.
1947 లో బ్రిటిషు ఇండియా విభజించబడినప్పుడు మొహెంజో-దారో, హరప్పతో సహా చాలా సింధు ప్రాంతాలు పాకిస్థానులో భాగమయ్యాయి. భారతదేశ పురాతత్వ సర్వే శాఖ అన్వేషణ, త్రవ్వకం కొత్త కార్యక్రమాన్ని చేపట్టింది. ఈ సర్వేలో వాయువ్య భారతదేశం అంతటా చాలా ప్రాంతాలు కనుగొనబడ్డాయి. 1954 - 1958 మధ్య, కచి , సౌరాష్ట్ర ద్వీపకల్పాలలో 50 కంటే అధికమైన ప్రాంతాలలో త్రవ్వకాలు సాగాయి. హరప్పా నాగరికత " కిం " నదీతీరంలో 500 కిలోమీటర్లు విస్తరించింది. నర్మదా, తపతి నదుల మీదుగా భగత్రవు ప్రాంతం లోయలోకి ఇది ప్రవేశిస్తుంది. లోథల్ సింధులో ఉన్న మొహెంజో-దారో నుండి 670 కిలోమీటర్లు ఉంది.
గుజరాతీ భాషలో లోథల్ కలయిక) అంటే సాధారణంగా "చనిపోయిని సమాధి చేసిన మట్టిదిబ్బ" అని అర్ధం. ఎందుకంటే అది సింధిలోని మొహెంజో-దారో నాగరికత విలసిన నగరం పేరుగా ఉంది. లోథల్‌కు పొరుగున ఉన్న గ్రామాలలోని పురాతన పట్టణ నివాసిత మానవ అవశేషాలు లభించాయి. 1850 నాటికి మట్టిదిబ్బ వరకు పడవలు ప్రయాణించాయి. 1942 లో బ్రోచి నుండి సారగ్వాలాకు మట్టిదిబ్బల మీదుగా కలప రవాణా చేశారు. ఒక పురాతన నదీ ప్రవాహం తీసుకు వచ్చిన సారవంతమైన మట్టితో ఆధునిక భోలాడును లోథల్ సారగ్వాలాతో కలుపుతూ మట్టి మార్గం రూపొందినట్లు భావిస్తున్నారు.
లోథల్ అహ్మదాబాదు జిల్లాలోని ధోల్క తాలూకాలో శరవాల గ్రామంలో ఉంది. ఇది అహ్మదాబాదు-భావనగరు రైలుమార్గంలో లోథల్-భుర్ఖి రైల్వే స్టేషనుకు 6 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇక్కడి నుండి అహ్మదాబాదు , భావనగరు, రాజకోట, ధోల్కా నగరాలకు పక్కా రహదారులున్నాయి. ధోల్కా, బగోదర దీనికి సమీప నగరాలుగా ఉన్నాయి.
పురాతన సింధు లోయ నాగరికత దక్షిణపు నగరాలలో లోథల్ )ప్రాంతం ఒకటి. పురాతన సింధు నాగరికతలో అత్యంత ముఖ్యమైన నగరాల్లో ఇది ఒకటిగా ఉంది. గుజరాత్ లోని భలు ప్రాంతంలో ఉంది. క్రీ. పూ 3700 నాటి నుండి ఇది మొట్టమొదట మానవనివాసిత ప్రాంతంగా ఉంది అని నిర్ధారించబడింది.
అన్ని నిర్మాణాలు అగ్నితో కాల్చిన ఇటుకలు , సున్నం ఇసుక మోర్టార్లతో తయారు చేయబడ్డాయి. ఇటుకలు 4000 సంవత్సరాల తరువాత కూడా చెక్కుచెదరకుండా ఉన్నాయి. మోర్టారుతో ఒకదానితో ఒకటి అతికించబడి ఉన్నాయి.
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్, ఆటో సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు చింతపల్లిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల లంబసింగిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చింతపల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మాకవరపాలెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల విశాఖపట్నంలోను, పాలీటెక్నిక్ పాడేరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చింతపల్లిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం అనకాపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విశాఖపట్నం లోనూ ఉన్నాయి.
ముంబై రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ ప్రారంభించిన మొదటిలో ఒక -2 డీజిల్ లోకో మోటివ్ ని ఉపయోగించేవారు.ముంబై-ఢిల్లీ లో మరింత వేగం కోసం రెండు -2 డీజిల్ లోకో మోటివ్లను వడోదర వరకు ఉపయోగించారు.ముంబై-ఢిల్లీ మార్గం 1987వ సంవత్సరం లో పూర్తిస్థాయిలో విద్యూతీకరణ చేయబడింది.అప్పటినుండి 1995 వరకు -1 లోకోమోటివ్లను ఉపయోగించారు.ఆ తరువాత ముంబై నుండి వడోదర వరకు కళ్యాణ్ లోకోషేడ్ అధారిత -2/2 లోకోమోటివ్లను ఉపయోగించారు.2012 ఫిబ్రవరి 7 నుండి ముంబై రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ కు ఘజియాబాద్ లోకోషెడ్ అధారత -7 లేదా వడోదర లోకోషెడ్ అధారిత -5/-7 లోకోమోటివ్లను ఉపయోగిస్తున్నారు.
ముంబై రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ ను 1972 మే 17 న ముంబై సెంట్రల్-న్యూఢిల్లీ రైల్వే స్టేషన్ రైల్వే స్టేషన్ల మద్య ప్రారంభించారు.ఈ రైలును ప్రారంభించిన కొద్ధి కాలంలోనే అమిత ఆధరణ అందుకుంది.మొదతిలో ఈ రైలు వారానికి ఆరు రోజులు నడిచినప్పటికి సెప్టెంబరు 2000 వ సంవత్సరమునుండి ప్రతి రోజు నడిచే విధంగా రూపొందించారు.
ముంబై రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ భారతీయ రైల్వేలు,పశ్చిమ రైల్వే మండలం ద్వారా నిర్వహిస్తున్న రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ .ఈ రైలు మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర రాజధాని ముంబై ను భారతదేశ రాజధాని ఢిల్లీ ల మద్య ప్రయాణిస్తుంది.ఇది ముంబై -ఢిల్లీ మద్య ప్రయాణించే రైళ్ళలో రెండవ అత్యంత వేగవంతమయినది.
ముంబై రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ లో 1 మొదటి తరగతి ఎ.సి కోచ్,5 రెండవ తరగతి ఎ.సి కోచ్లూ,11 మూడవ తరగతి ఎ.సి కోచ్లూ,1 పాంట్రీ కార్,2 జనరేటర్ భోగీలతో కలిపి మొత్తం 20 భోగీలుంటాయి.
ముంబై రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ లో 2011వ సంవత్సరం ఎప్రిల్ 18 మూడు కోచ్లలో మంటలు సంభవించాయి.అయితే ప్రయాణికులకు ఎటువంటి గాయాలు కాలేదు.
నిమ్మగడ్డిని పలురకాల సాల్వెంట్ లను ఉపయోగించి కూడా ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చు. ద్రవ సూపర్ క్రిటికల్ కార్బన్ డయాక్సైడ్ ను (కార్బన్ డయాక్సైడ్ ను అధిక వత్తిడి/పీడనంకు లోను కావించినపుడు,అది ద్రవ స్థితిలోవుండును) ఉపయోగించి నిమ్మగడ్డి నుండి ఆవశ్యక నూనెను సంగ్రహించుటకు పలు ప్రయోగాలు జరిగాయి. అధిక పీడనం వద్ద అధిక ఉష్ణోగ్రతలో వద్ద నూనెను సంగ్రహించు ప్రయోగం కార్ల్సన్ తదితరులు చేశారు. ఈ విధానంలో దాదాపు1.8% వరకు నూనెను పొందవచ్చును. కార్ల్సన్ అభిప్రాయం ప్రకారం 120 బార్ పీడనం వద్ద 40 వద్ద సూపర్ క్రిటికల్ కార్బన్ డయాక్సైడ్ సాల్వెంట్ ఎక్సుట్రాక్సను పద్ధతిలో నూనె తీయడం అనుకూలం. కానీ 110-120 బార్ వత్తిడిలో సాల్వెంట్ ను ఉపయోగించ వలసి వున్నందున, డిస్టీలరు పాత్ర చాలా మందంగా దృఢంగా వుండాలి. సంగ్రహణ తరువాత,పీడనం తొలగించడం వలన తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద సూపర్ క్రిటికల్ కార్బన్ డయాక్సైడ్ వాయువుగా మారి, నిమ్మ గడ్డి నూనె ద్రవ స్థితిలోడిస్టిలేటరులో మిగిలి పోవును.ఈ రకామ్ విధానం ప్రస్తుతం ప్రయోగ స్థాయిలో మాత్రమే ఉంది.
ఇందులో నీటిని స్టీముగా/నీటి ఆవిరిగా మార్చి ఆ ఆవిరుతో గడ్డిలోని నూనెను వాయురూపంలోకి మార్చి, తరువాత దాన్ని కండెన్సరులో ద్రవీకరించి ఒక పాత్రలో సేకరించెదరు. గడ్దిని స్టీముతో వేడి చెయ్యడం వలన గడ్డిలోని నూనె ఆవిరిగా మారును. తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఆవిరిగా మారు ద్రవాలను వోలట్రైల్ ద్రవాలు అంటారు. సేకరణ పాత్రలో, గడ్డినూనెతో పాటు స్టీము కూడా ద్రవీకరణ చెంది నూనెతో కలసి వుండుటవలన,రెండింటి మిశ్రమాన్ని అలాగే కొంత సమయం నిలకడ వదలి వేస్తారు.రెండు ఒకదానితో మరొకటి కలిసే స్వభావం లేనందున సేకరణ పాత్ర అడుగున నీరు,దాని పై మట్టాన గడ్డి నూనె జమ అగును. స్టీము డిస్టిలేసను పద్ధతిలో అయినచో నూనె సంగ్రహణకు 2.5 నుండి 5 గంటల సమయం పట్టవచ్చు. గడ్డిలోని 90% నూనె మొదటి 2.5 గంటల్లోనే ఆవిరిగా మారి వేరు పడును. హైడ్రోడిస్టిలేసను విధానంలో దాదాపు 0.45%నూనె ఉత్పత్తి అగును. మామూలు వాతావరణ ఉష్ణోగ్రత కన్న కొద్దిగా ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలో 100 మించి వేడిచేసిన ఉత్పత్తి 0.8 నుండి 1.5% వరకు వుండును.
ఉపయోగించిన నూనె సంగ్రహణ పద్ధతిని బట్టి నిమ్మగడ్డినుండి 0.25 నుండి 1.4% వరకు నూనె దిగుబడి వస్తుంది.తగిన ఎక్కువ శాతం నూనెను పొందుటకు గడ్డిని కోసిన తరువాత దానిని ఆరబెట్టిన పద్ధతి పై ఆధారపడి ఉంది.ఎండలో అయినచో 36 గంటలు,నీడలో అయినచో 48 గంటలు ఆర/ఎండ బెట్టాలి.లేదా విద్యుత్తులో పనిచేయు ఓవెన్/ అను పరికరం అయినచో 45 వద్ద 7 గంటలు ఆర బెట్టాలి.ఎండలో, నీడలో ఆరబెట్టినగడ్డి నుండి వచ్చు నూనె పరిమాణంలో మార్పు లేకున్నను, ఓవన్ లో పొడి పర్చిన గడ్డినుండి నూనె ఎక్కువ పరిమాణంలో ఉత్పత్తి అవ్వుతుంది. మిగతా పద్ధతుల్లో ఆర బెట్టిన/ ఎండ బెట్టిన గడ్డిలోకన్న నీడలో ఎండబెట్టిన గడ్డి నుండి తీసిన నూనెలో లిమోనేన్ , సిట్రాల్ ఎక్కువ వుండును.నిమ్మగడ్డి నూనెను సాధారణంగా రెండు పద్ధతుల్లో సంగ్రహిస్తారు.ఒకటి డిస్టిలేసన్/స్వేదన క్రియ,మరొకటి సాల్వెంట్ ఎక్సుట్రాక్సను/ద్రావణి సంగ్రహణ విధానం.డిస్టిలేసన్ విధానాన్ని హైడ్రోడిస్టిలేసన్ అనికూడా అంటారు.
నిమ్మగడ్డి మొక్క వృక్ష శాస్త్ర పేరు .ఇది పోయేసి కుటుంబానికి చెందిన మొక్క.ఈ మొక్క ఎక్కువగా ఉష్ణ మండల అడవులు, ఉపౌష్ణ మండల ప్రాంతాలలో పెరుగును.ఇది బహు వార్షిక మొక్క. నిమ్మగడ్డి మొక్కల్లో 55 రకాలు ఉన్నాయి.నిమ్మగడ్డి పొడవుగా పెరిగే మొక్క,ఇది పోయేసియే వృక్ష కుటుంబానికి చెందిన మొక్క. అయితే అందులో కొన్నిమాత్రమే ఆహారంలో,వైద్యంలో వాడుటకు పనికి వస్తాయి.ముఖ్యంగా వాడుటకు అనుకూలమైనవి సైంబోపోగన్ సిట్రాటస్ , సైంబోపోగన్ ఫ్లెక్షుసుస్ . సైంబోపోగన్ సిట్రాటస్ నుండి తీసిన నూనెను వంటలలో వాడగా, సైంబోపోగన్ ఫ్లెక్షుసుస్ నూనె సువాస ద్రవ్యాలు తయారీలో వాడుతారు.
నిమ్మగడ్డి నూనె ను లెమన్ గ్రాస్ ఆయిల్ అనికూడా అంటారు.నిమ్మగడ్డి నూనె ఒక ఆవశ్యకనూనె. తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలో ఆవిరిగా మారు నూనెలను వోలటైల్ నూనెలు అంటారు.నిమ్మగడ్డి నూనె కూడా ఒక ఆవశ్యక నూనె.
వృక్షశాస్త్రంలో గడ్డి జాతి కుటుంబానికి చెందిన లెమన్ గ్రాస్ అనే మొక్కల నుండి లెమన్ గ్రాస్ నూనెను తీయుదురు.ఈ మొక్క ఆకులు, నూనె నిమ్మ వాసన కల్గి వున్నందున ఈ మొక్కను నిమ్మగడ్డి లేదా లెమన్ గ్రాస్ అంటారు.నిమ్మగడ్డి నూనెను సబ్బుల తయారీలో, దోమలను పారదోలు మందులలో, సౌందర్యద్రవ్యాలలో ఉపయోగిస్తారు. ప్రపంచంలో ఉత్పత్తి అగు నిమ్మగడ్డి నూనెలో 40% భారతదేశంలో ఉత్పత్తి అవ్వగా,అందులో ఎక్కువ శాతం కేరళ రాష్ట్రంలోనే ఉత్పత్తి అగుచున్నది.
నిమ్మగడ్డి నూనె పలు హైడ్రోకార్బను రసాయనాల సమ్మేళనాల సమాహారం. ఎక్కువగా 10కార్బనులు వున్న హైడ్రోకార్బను సమ్మేళనాలను కల్గి ఉంది.ఇందులో ప్రధానంగా జెరానైల్ ఆసిటేట్ , జెరానిఒల్ , మైర్సేన్ సిట్రోనెల్లాల్ , నేరోల్, టెర్పినియోల్ మిథైల్ హెప్టెనోన్ ,డై పెంటెన్, ఫార్నెసోల్, లిమోనేన్ , సిట్రాల్ కలవు. ఈ రసాయనాలు యాంటీ ఫంగల్,యాంటీ సెప్టిక్, క్రిమి,కీటక నిరోధక లక్షణాలు కలిగి ఉన్నాయి.
ఈ మొక్క ఎక్కువగా ఉష్ణ మండల అడవులు, ఉపౌష్ణ మండల ప్రాంతాలైన భారతదేశం, శ్రీలంక, కంబోడియా, బర్మా,దక్షిణ ఆఫ్రికా,మెక్సికో,చైనా, థాయ్‌లాండ్ దేశాలలో వ్యాప్తి చెందివున్నది.ప్రపంచంలో నిమ్మగడ్డి నూనె ఉత్పత్తి సంవత్సరానికి 870 టన్నులుకాగా భారతదేశంలో దాదాపు 350 టన్నులు ఉత్పత్తి అవుతుంది.
భారతదేశంలో నిమ్మగడ్డిని కేరళ,మహారాష్ట్ర,తమిళనాడు,అరుణాచల్ ప్రదేశ్, సిక్కిం, జమ్ము రాష్ట్రాలలో నిమ్మగడ్డి నూనెకై సాగు చేస్తున్నారు.భారతదేశంలో ఉత్పత్తి అవుతున్న నిమ్మగడ్డి నూనెను అమెరికా, యూరోప్ దేశాలు దిగుమతి చేసుకుంటున్నాయి.
ఈ పద్ధతిలో పాత్రలోని నిమ్మగడ్దిని,చిన్న బాయిలరులో ఉత్పత్తి చేసిన నీటిఆవిరి/స్టీము ద్వారా వేడి చేసి నూనెను సంగ్రహించెదరు.హైడ్రో డిస్టిలేసన్ లో గడ్ది మునిగే వరకునీరు తీసుకుని ఆనీటీని వేడీ చెయ్యగా,ఈ విధానంలో స్టీము ద్వారా గడ్దిని వేడీ చేస్తారు.
బ్రియాన్,ఇఖ్లస్ లు హెక్సేను, డైక్లోరో మీథేన్, ఆసిటోన్, ఇథనాల్ లను సాల్వెంట్ గా ఉపయోగించి నిమ్మగడ్డినుండి తీసిన వ్యత్యాసాన్ని గమనించగా, హెక్సేను ద్వారా ఎక్కువ నూనె దిగుబడి వచ్చినట్లు గమనించారు.
పిట్ ఇండియా చట్టం గా ప్రాచుర్యంలో ఉన్న ఈస్టిండియా కంపెనీ చట్టం 1784, 1773 నాటి నియంత్రణా చట్టంలోని లోపాలను సవరించి భారతదేశంలో ఈస్టిండియా కంపెనీ పాలనను బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం నియంత్రణ కిందికి తీసుకువచ్చే గ్రేట్ బ్రిటన్ పార్లమెంటు చట్టం. ఆనాటి బ్రిటీష్ ప్రధాని విలియం పిట్ పేరిట దీన్ని పిట్ ఇండియా చట్టంగా పిలిచారు. దీని ప్రకారం బ్రిటీష్ ఇండియా పరిపాలన కంపెనీ, బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం రెండూ సంయుక్తంగా నిర్వహిస్తాయి, అయితే అంతిమ అధికారం బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం చేతిలోనే ఉంటుంది. రాజకీయ వ్యవహారాలను చూసేందుకు ఆరుగురు సభ్యులతో బోర్డ్ ఆఫ్ కంట్రోలర్స్ ని, ఆర్థిక వ్యవహారాలను చూసుకునేందుకు కోర్ట్ ఆఫ్ డైరెక్టర్స్ ని ఏర్పరిచింది.
1773లో ఈస్టిండియా కంపెనీ దారుణమైన ఆర్థిక సమస్యలతో కొట్టుమిట్టాడుతూ బ్రిటీష్ ప్రభుత్వ సహకారాన్ని కోరింది. ఈ పరిస్థితి భారతదేశంలోని కంపెనీ అధికారుల అవినీతి, పక్షపాత ధోరణులతో వచ్చింది. దాంతో 1773లో బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం కంపెనీ కార్యకలాపాలను నియంత్రించడం కోసం ఒక నియంత్రణ చట్టాన్ని చేసింది. చట్టం ఏర్పరిచిన పద్ధతి ప్రకారం అది కంపెనీ వ్యవహారాలను, పనులను పర్యవేక్షిస్తుంది, తప్ప దాని అధికారాన్ని తన చేతిలోకి తీసుకోదు. 1773 నియంత్రణ చట్టం భారతదేశంలో బ్రిటీష్ పాలనకు తొలిమెట్టు.
బోర్డుకు ప్రెసిడెంట్ అధ్యక్షత వహించేవాడు, తర్వాతి కొద్దికాలానికే ఈ పదవి ఈస్టిండియా కంపెనీ వ్యవహారాల మంత్రిగా మారింది. సెక్షన్ 3 ప్రకారం ప్రెసిడెంటుగా రాజ్య కార్యదర్శి ఉండాలి, కాని పక్షంలో ఛాన్సలర్ ఆఫ్ ఎక్స్ చెకర్ ఉండాలి, అదీ కుదరిని పక్షంలో ఇతర కమీషనర్ల కన్నా సీనియర్ ఆ పదవి స్వీకరించవచ్చు.
రాజ్య కార్యదర్శి సహా ఆరుగురు కన్నా తక్కువ సంఖ్యలో ప్రీవీ ఛాన్సలర్లు భారత వ్యవహారాల కమిషనర్ల నియామకానికి చట్టం వీలు ఇచ్చింది. వీరిలో ముగ్గురు కన్నా ఎక్కువమంది కలిసి పిట్స్ ఇండియా చట్టాన్ని అమలు చేసే అధికారంతో ఒక బోర్డుగా ఏర్పడతారు.
చట్టం ప్రకారం, కంపెనీ చేతిలోని ప్రభుత్వాన్ని బోర్డు పర్యవేక్షించి, నిర్దేశించి, నియంత్రించాలి, ఈ పర్యవేక్షణ, నియంత్రణ, నిర్దేశాల కిందనే కంపెనీ పౌర, సైనిక, రెవెన్యూ వ్యవహారాలు నిర్వహణ, చట్టాల రూపకల్పన జరుగుతుంది.
చట్టం కంపెనీ కార్యనిర్వాహక మండలి సభ్యులను మూడుకు తగ్గించింది. బొంబాయి, మద్రాసు గవర్నర్ల స్వయం నిర్ణయాధికారాన్ని తొలగించింది. యుద్ధం, రెవెన్యూ, దౌత్య వ్యవహారాల్లో ఉన్నతాధికారాలను గవర్నర్ జనరల్ కు ఇచ్చింది.
ఇతడు స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో పాల్గొన్నాడు. దేశవిభజన సమయంలో ఇతడు జాతీయ కాంగ్రెస్‌లో చురుకుగా పనిచేశాడు. 1947 మార్చిలో అల్లరి మూకలు రావల్పిండిలో విధ్వంసకాండ సృష్టించినప్పుడు శరణార్థులకు సహాయ కార్యక్రమాలు చేపట్టాడు. 1948లో ఇతడు తన సోదరుడు బలరాజ్ సహానీతో కలిసి ఇండియన్ పీపుల్స్ థియేటర్ అసోసియేషన్ లో దర్శకుడిగా, నటుడిగా పనిచేయడం మొదలుపెట్టాడు. ఇప్టాతో అనుబంధం మూలాన ఇతడు కాంగ్రెస్ పార్టీ వదిలిపెట్టి కమ్యూనిస్టు పార్టీలో చేరాడు. తరువాత ఇతడు బొంబాయి వదిలి పంజాబ్‌కు వెళ్లాడు. అక్కడ మొదట అంబాలాలో ఒక కాలేజీలో లెక్చరర్‌గా స్వల్పకాలం పనిచేశాడు. ఆ తర్వాత అమృత్‌సర్‌లోని ఖల్సా కాలేజీకి మారాడు. ఆ సమయంలో ఇతడు ఇప్టాతో పాటు పంజాబ్ కాలేజ్ టీచర్స్ యూనియన్‌ కార్యకలాపాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. 1952లో ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఢిల్లీ కాలేజి లో ఇంగ్లీషు అధ్యాపకునిగా ఉద్యోగం రావడంతో ఢిల్లీకి తరలి వెళ్లాడు.
ఇతడు రచించిన ముఖ్యమైన నవల తమస్ 1947 నాటి భారత్-పాక్ విభజన సమయంలో రావల్పిండిలో తన కళ్లెదుట జరిగిన అల్లర్లను ఆధారం చేసుకుని వ్రాయబడింది. హింసాత్మక మతరాజకీయాలను, విభజనానంతరం జరిగిన మారణకాండ, విధ్వంసం, బలవంతపు వలసలను ఈ నవల చిత్రీకరించింది. ఈ నవల ఇంగ్లీషు, ఫ్రెంచి, జర్మన్, జపనీస్ వంటి విదేశీ భాషలలోనే కాక తమిళము, గుజరాతీ, మలయాళం, కాశ్మీరీ, మణిపురి వంటి భారతీయ భాషలలోకి అనువదించబడింది. 1975లో ఈ నవలకు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు లభించింది. 1987లో గోవింద్ నిహలానీ ఈ నవలను టెలీఫిలింగా మలచాడు. భీష్మ సహానీ వ్రాసిన కథలలో పాళీ, అమృత్‌సర్ ఆ గయా హై అనే రెండు కథలు కూడా దేశవిభజనకు సంబంధించినవే.
1956 నుండి 1963 వరకు ఇతడు మాస్కోలోని ఫారిన్ లాంగ్వేజస్ పబ్లిషింగ్ హౌస్‌లో అనువాదకుడిగా పనిచేశాడు. ఈ సమయంలో ఇతడు లియో టాల్‌స్టాయ్ వ్రాసిన కథలు, పునరుత్థానము అనే నవల వంటి ముఖ్యమైన రచనలను హిందీలోనికి అనువదించాడు. భారత దేశానికి తిరిగి వచ్చాక ఢిల్లీ కాలేజీలో తిరిగి అధ్యాపకుడిగా కొనసాగాడు. 1980లో పదవీ విరమణ గావించాడు. 1965-1967 మధ్యకాలంలో ఇతడు హిందీ సాహిత్య పత్రిక నయీ కహానియాకు సంపాదకునిగా ఉన్నాడు. ఇతనికి పంజాబీ, ఇంగ్లీషు, ఉర్దూ, సంస్కృతము, హిందీ భాషలు ధారాళంగా వచ్చు.
భీష్మ సహానీ అనేక సాంస్కృతిక, సాహిత్య సంస్థలతో అనుబంధాన్ని కలిగివున్నాడు. అఖిల భారత అభ్యుదయ రచయితల సంఘానికి ప్రధాన కార్యదర్శి గా, ఆఫ్రో - ఆసియన్ రైటర్స్ అసోసియేషన్‌కు వ్యవహార కార్యదర్శిగా, ఆ సంస్థకు చెందిన పత్రిక లోటస్‌కు సంపాదకునిగా పనిచేశాడు. సఫ్దర్ హష్మి హత్యానంతరం అతని స్మారకార్థం ఏర్పాటైన సహ్‌మత్ అనే సంస్థకు వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు.
భీష్మ సహానీ ఒక హిందీ రచయిత, నాటకకర్త, నటుడు. ఇతడు దేశవిభజన అంశంపై వ్రాసిన తమస్ అనే నవల ఇతనికి పేరుతెచ్చింది. 199లో భారతప్రభుత్వం ఇతడికి పద్మభూషణ్ పురస్కారం ప్రదానం చేసింది. 2002లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు లభించింది. హిందీ సినిమా నటుడు బలరాజ్ సహానీ ఇతని తమ్ముడు.
ఇతని విస్తృతమైన రచనల్లో ఝరోఖే , కడియా , బసంతి , మయ్యాదాస్‌కి మారి , కుంతో , నీలూ,నీలిమా, నీలోఫర్ అనే ఆరు హిందీ నవలలు, వందలకొద్దీ కథలు, పది కథాసంపుటాలు, ఐదు నాటకాలు, గులాల్ కా కీల్ అనే బాలల కథాసంపుటం ఉన్నాయి.
భీష్మ సహానీ 1915, ఆగష్టు 8న రావల్పిండిలో జన్మించాడు. ఇతడు లాహోర్‌లోని ప్రభుత్వ కళాశాల నుండి ఆంగ్ల సాహిత్యంలో స్నాతకోత్తర పట్టాను పొందాడు. పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం, చండీగఢ్ నుండి 1958లో పి.హెచ్.డి. పట్టా పొందాడు.
ఇతడు తన జీవితచరిత్ర ఆజ్ కే అతీత్ అనే పేరుతో, తన సోదరుడు బలరాజ్ సహానీ జీవిత చరిత్రను ఇంగ్లీషు భాషలో బలరాజ్ మై బ్రదర్ పేరుతో రచించాడు.