polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ప్రాజెక్ట్ కాంట్రాక్టర్ 10 సంవత్సరాలపాటు ప్రభుత్వం ఎటువంటి అదనపు ఖర్చు లేకుండా మొత్తం నీటి నెట్‌వర్క్ నిర్వహణను చూసుకోవాలి.
ఆమె తన భర్త శ్రీధర్ కుమార్ తో పాటు ఈనాడు దినపత్రికలో రచనలు చేస్తూ ఉద్యోగ జీవితం ప్రారంభించారు. ఆమె భర్త యొక్క స్క్రీన్ పేరు గౌతం కశ్యప్. ఆయన ఈనాడులో ఫోటో జర్నలిస్టుగా పనిచేసేవాడు. తరువాత ఆయన పి.హెచ్.డి కొరకు సినీ నిర్మాత భారతీరాజా వద్ద చేరాడు. అనూరాధ ఈనాడు దినపత్రికకు మొట్టమొదటి మహిళా స్టాఫ్ రిపోర్టరుగా గుర్తింపబడ్డారు. ఆమె ఈనాడు, తమిళనాడు ఎడిసన్ కు ఇన్‌చార్జ్ బాధ్యతలు నిర్వహించారు. తరువాత ఆమె భర్త గౌతం కశ్యప్ రామోజీ ఫిల్మ్‌సిటీలో ఉషాకిరణ్ మువీస్ కొరకు స్క్రిప్ట్ రచయితగా చేరినందున ఆమె హైదరాబాదు బదిలీపై వచ్చారు. ఆమె అనేక ఆర్టికల్స్, కాలమ్స్, వివిధ సినిమా ప్రముఖుల యొక్క చరిత్రలను ఈనాడు సినిమా పేజీలో ప్రచురించడానికి, సితార సినీ పత్రికకు వ్రాసారు. తరువాత ఆమె మహారాష్ట్రకు డెస్క్ ఇన్‌ఛార్జ్ గా పదోన్నతి పొందారు. ఆమె ముంబైలో ఈనాడు పత్రిక స్థాపించడానికి కృషిచేసారు. ఆమె ఈనాడు ముంబై ఎడిసన్ ప్రారంభ వేడుకలను పర్యవేక్షించారు. ఆమె ఈనాడు పత్రికకు స్టాఫ్ రిపోర్టరుగానూ, సినిమా డెస్క్ ఇన్‌ఛార్జ్ గానూ, మహారాష్ట్ర డెస్క్ ఇన్‌ఛార్జ్ గాను తన సేవలనందించారు.
ఉమర్జీ అనూరాధ తెలుగు సినిమా, జర్నలిజం యొక్క భారతీయ రచయిత్రి. ఆమె భారతదేశంలోని అత్యధిక సర్క్యులేషన్ గల తెలుగు సినిమా పత్రిక అయిన సితార వారపత్రికకు వెండితెర నిర్దేశకులు అనే శీర్షికను అవిరామంగా రాస్తున్నారు. ఆమె ఆలిండియా రేడియో, టెలివిజన్ ఛానళ్ళకు అనేక నాటకాలను రాసారు. ఆమె "పెళ్ళి చేసుకుందాం రా" అనే సీరియల్ ను ఈటీవీ కు, "వైశాలి" సీరియల్ ను జీ తెలుగు ఛానల్ కు, "ఘర్షణ" సీరియల్ ను ఈటీవీకి రాసారు. ఆమెకు అక్కినేని అభినందన పురస్కారం 2010లో ఉత్తమ సంభాషణా రచయితగా అందుకున్నారు. ఆమె "ఏ మాయ చేశావె" సినిమాకు సూపర్ హిట్ ఫిల్ం వీక్లీ పురస్కారం అందుకున్నారు.
ఆమె మరాఠీ మాట్లాడే మాధ్వా కుటుంబంలో జన్మించింది. ఆమె మామయ్య రైల్వే స్టేషన్ మాస్టరుగా ఉన్నందున కృష్ణా జిల్లా లోని విజయవాడ, గుంటూరు జిల్లాలోని మంగళగిరి ప్రాంతాలలో విద్యాభ్యాసం చేసారు. ఆమె పాఠశాల విద్యార్థినిగా ఉన్నప్పటి నుండి పోస్టు గ్రాడ్యుయేషన్ చేసే వరకు ఆమెకు ఆసక్తి ఉన్న నాటకాలను రచన కొనసాగించారు. ఆమె తల్లిదండ్రులు వేమగంటి సుశీల, జి.నాగరాజన్. ఆమె కొంతకాలం కుప్పురావు శ్రీనివాసరావు అనే రైల్వే స్టేషన్ మాస్టర్ ఇంట్లో పెరిగారు. ఆమె తల్లి వేమగంటి సుశీల కూడా రచయిత్రి, ఆలిండియా రేడియో మద్రాసులో నటి.
1955లో బాలానందం ప్రచురించాక బాలసాహితీవేత్తగా గుర్తింపు లభించింది. పాటలంటే ఇష్టపడని పిల్లలుండరు. గేయం పాడుకోడానికి అనుకూలంగా ఉంటుంది. పిల్లలకు నీతులు చెప్పాలన్నా, ఆటపాటల గురించి, పండగల గురించి చెప్పాలన్నా గేయం అనుకూలంగా ఉంటుందని గేయాలలో నీతిని ప్రబోధించేటట్లు రచనలు చేసారు. ఆయన పిల్లల చేష్టలు వారి మనస్తత్త్వాలు - అలగడం - యుక్తి - చమత్కారం ఇలా ఒకటేమిటి ఎన్నో గేయాలను రాశారు. గేయాలను లయ ప్రధానంగా రాయడం, ఆది అంత్య ప్రాసలతోనే రాయడం ఆయన ప్రత్యేకత. 1984లో ఎస్.సి.ఇ.ఆర్.టి వారి 4వ తరగతి తెలుగు వాచకాన్ని మొత్తం ఆయనే రూపొందించారు. అదే సంవత్సరం రెండో తరగతి తెలుగు వాచకంలో 'తొలకరి' గేయం పాఠ్యాంశంగా అందించారాయన. ఈ గేయం చాలా లయబద్ధంగా సాగుతుంది. ఇది చాలా పాపులర్ అయింది. ఇది ధ్వని ప్రధానంగా సాగుతుంది.
1952లో "బాబు" అనే పత్రికలో ఆయన రాసిన కథ 'రాయి చెప్పింది' కథతో రచనా వ్యాసంగాన్ని మొదలుపెట్టారు. ఆయన మొదటి గేయం "బాలభారతి" పత్రికలో "పిల్లలంటే ఎవ్వరు?" ప్రచురితమైంది. ఆయన రాసిన గేయాలు, గేయకథలు, పద్యాలు అన్నీ కలిపి 1955లో "బాలానందం" అనే పుస్తకాన్ని ఆయనే స్వయంగా దీప్తి పబ్లికేషన్స్‌ తరఫున ముద్రించారు. ఇది ఆయన సొంత పబ్లికేషన్‌. ఆయన రాసిన "చిట్టి కథలు" పుస్తకాన్ని సాహితీ కేంద్రం, తెనాలి వారు, "పాలవెన్నెల" పుస్తకాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ బాలల అకాడమీ వారు ప్రచురించారు. "శృతిలయలు" పుస్తకం చినుకు ప్రచురణ, "స్వర్ణపుష్పాలు" పుస్తకం మంచిపుస్తకం ప్రచురణ.
అలపర్తి వెంకటసుబ్బారావు గుంటూరు జిల్లా తెనాలి మండలానికి చెందిన అంగలకుదురులో 1934, మే 15వ తేదీన కౌసల్య, వీరయ్య దంపతులకు జన్మించారు. ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి వరకు చదివి వ్యవసాయాన్ని వృత్తిగా స్వీకరించారు. ప్రస్తుతం తెనాలికి దగ్గర్లోని దుగ్గిరాలలో నివాసముంటున్నారు. ఆయన అరవై సంవత్సరాలుగా బాలలకోసం రచనలు చేస్తున్నారు. ఆయన రచించిన కథలు, చిట్టి కవితలు, కథాగేయాలు మొత్తం 34 పుస్తకాలుగా వెలువడ్డాయి. ఆయన రచించిన 'శృతిలయలు'కు పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంవారి పురస్కారం దక్కింది.
అలపర్తి వెంకటసుబ్బారావు బాలసాహిత్య రచయిత. సుబ్బారావు రచించిన ‘స్వర్ణ పుష్పాలు’ అనే కవితా సంపుటి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ బాల పురస్కారం 2016 ను అందుకున్నారు. ఆకాశవాణి, బొమ్మరిల్లు, పాలవెల్లి కార్యక్రమాల్లో ఆయన రాసిన గేయాలు, గేయకథలు, సంగీత రూపకాలు, నాటకాలు ప్రసారమయ్యాయి.
అరుల్ కు మొదట్లో ఎన్నో ఇబ్బందులు ఎదురైనా నెమ్మదిగా ఒక గుడి దగ్గర చేరి అక్కడ ఉన్న బిచ్చగాళ్ళతో చేరి యాచన చేస్తూ కాలం గడుపుతుంటాడు. మహేశ్వరి అనే పిజ్జా దుకాణం అమ్మాయి మంచి తనాన్ని చూసి ఆమె మీద అభిమానం పెంచుకుంటాడు. ఆ అమ్మాయి కొంతకాలం క్రితం అమ్మ పెళ్ళిసంబంధాల వెబ్ సైటులో చూసిన అమ్మాయేనని తెలుసుకుని వారి వ్యాపారంలో సాయపడతాడు. ఆమె కూడా అతను బిచ్చగాడని తెలియక అభిమానిస్తుంటుంది. మరో వైపు అతని చిన్నాన్న అతని ఫ్యాక్టరీని ఎలాగైనా వశం చేసుకోవాలని ప్రయత్నిస్తుంటాడు. చివరికి మహేశ్వరికి అతను బిచ్చగాడని తెలియగానే కొంచెం బాధ పడుతుంది కానీ అతన్ని మరిచిపోలేకుండా ఉంటుంది. ఒకరోజు మహేశ్వరి తల్లి ఆమె ల్యాప్ టాప్ లో అరుల్ పోటోను చూసి అతను ఒక వ్యాపారవేత్త అనీ, తమ సంబంధం కోసం ఇంతకు ముందుగానే సంప్రదించారనీ తెలుసుకుంటుంది. ఆమె నిజం తెలుసుకోవడానికి అరుల్ దగ్గరికి వెళుతుంది. అప్పుడే అరుల్ తన స్నేహితుడితో మాట్లాడటం విని అతను తల్లికోసం బిచ్చగాడిలా దీక్ష చేస్తున్నాడని తెలుసుకుని అతన్ని కదిలించకుండా ఇంటికి తిరిగి వచ్చేస్తుంది.
48 రోజులు దీక్ష పూర్తయిన తర్వాత ఇంటికి వెళ్ళిన అరుల్ కి తన తల్లి పరిస్థితి ఇంకా విషమంగానే ఉన్నట్లు తెలుస్తుంది. చివరిగా తల్లి నోటిలో తులసి తీర్థం పోయడానికి వెళ్ళి, చివరిగా తన తల్లి ప్రాణాలని బిక్షగా వేయమని వేడుకుంటాడు. ఆమెలో అకస్మాత్తుగా కదలిక వస్తుంది. ఆరు నెలల్లో ఆమె కోలుకుంటుంది. అరుల్, మహేశ్వరి వివాహం చేసుకుంటారు. ఒకసారి తల్లి, భార్యతో గుడికి వెళ్ళిన అరుల్ దగ్గరకి ఓ బిచ్చగాడు వచ్చి దానం చేయమని అడుగుతాడు. అరుల్ ఏదో ఫోన్ కాల్ లో మాట్లాడుతూ అతన్ని పట్టించుకోడు. అతని తల్లి ఆ బిచ్చగాడికి దానం చేసి, బిచ్చగాళ్లను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దనీ, వాళ్లలాంటి స్థితిమంతులు ఒక్క రోజు కూడా ఆ జీవితం గడపలేరనీ మందలిస్తుంది. అరుల్ నిర్లిప్తంగా అమ్మను క్షమించమంటాడు. తన తల్లి ఆరోగ్యం కోసం 48 రోజులు బిచ్చగాడిగా ఎన్ని కష్టాలు పడ్డాడో అసలు తల్లికి తెలీనీకుండా ఉంచిన భర్త గొప్పతనం చూసి మహేశ్వరి అతని వైపు ఆరాధనతో చూస్తుండటంతో కథ ముగుస్తుంది.
కోటీశ్వరుడైన అరుల్ విదేశాల్లో ఎంబీయే చదువుకుని తిరిగి వస్తాడు. అతని తల్లి ఒక వస్త్ర పరిశ్రమ నడుపుతూ కార్మికులను సొంత బిడ్డల్లా చూసుకుంటూ ఉంటుంది. ఒక రోజు ప్రమాదవశాత్తూ ఆమె చీర ఒక యంత్రంలో ఇరుక్కుని తలకు బలమైన గాయం తగిలి కోమాలోకి వెళ్ళిపోతుంది. ఆమెను బతికించుకోవడానికి అరుల్ అల్లోపతీ, ఆయుర్వేదం లాంటి అన్ని రకాలైన వైద్యాలు చేయిస్తాడు. కానీ ప్రయోజనం ఉండదు. వైద్యులు ఆమె ఇక ఎంతో కాలం బతకదనీ ఇంటికి తీసుకెళ్ళమని చెబుతారు. ఆమెను ఇంటికి తీసుకువచ్చిన తరువాత అరుల్ ఒక రోజు ఒక చెట్టు కింద దిగాలుగా కూర్చుని ఉండగా ఒక స్వామీజీ అతన్ని తనతో తీసుకెళ్ళి అతను ఎదుర్కొంటున్న సమస్యను గురించి చెబుతాడు. 48 రోజులు ఎవరికీ తెలియకుండా బిచ్చగాడిలా దీక్ష చేస్తే తల్లి ఆరోగ్యం కుదుటపడుతుందని సలహా ఇస్తాడు. దాంతో అరుల్ తన నమ్మకస్తుడైన స్నేహితునికి ఇంటి వ్యవహారాలు అప్పజెప్పి దూరంగా వెళ్ళిపోతాడు.
అంతకుముందే అరుల్ బిచ్చగాళ్ళలో ఒక అమ్మాయిని బయటి వాళ్ళు వేధిస్తున్నారని తెలిసి ఆమెను ఒక మానసిక చికిత్సా కేంద్రంలో చేరుస్తాడు. ఆమె ద్వారా అక్కడ జరిగే అక్రమాలను తెలుసుకుంటూ ఉంటాడు. ఆ విషయం తెలుసుకున్న ఆస్పత్రి నిర్వాహకులు అరుల్ ని చంపమని ఒక రౌడీ బృందాన్ని పురమాయిస్తారు. అరుల్ వారిని సమర్ధవంతంగా ఎదుర్కొంటాడు. దీక్షలో ఆఖరి రోజున మహేశ్వరి కూడా వచ్చి అతనికి జత కలుస్తుంది. మళ్ళీ అరుల్ చిన్నాన్న పంపిన గూండాలు అతని మీద దాడి చేయాలని చూస్తారు. వారిని ఎదుర్కొనే సమయంలో అరుల్ చిన్నాన్న వచ్చి అతన్ని కత్తితో పొడవబోతే మహేశ్వరి అడ్డుపడుతుంది. ఆమె మెడమీద గాయంతో ఆస్పత్రిలోచేరుతుంది. అరుల్ అప్పటికి తన దీక్ష ఇంకా పూర్తికాకపోవడంతో ఆస్పత్రి ఖర్చు ఎలా భరించాలో తెలియక సతమవుతూ ఉంటే తనతోటి బిచ్చగాళ్ళు వచ్చి తమ వద్ద ఉన్న బంగారం, ధనం ఇచ్చి అతన్ని ఆదుకుంటారు.
బిచ్చగాడు 2016 లో విడుదలైన పిచ్చైకారన్ అనే తమిళ చిత్రానికి తెలుగు అనువాదం. తమిళ దర్శకుడు శశి ఈ సినిమాకు దర్శకత్వం వహించగా విజయ్ ఆంటోనీ, సట్నా టైటస్ ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు.
భూ స్థిర కక్ష్యలోను, భూ సమవర్తన కక్ష్యలోనూ ఉండే ఉపగ్రహాల శ్మశాన కక్ష్య, ఆయా కక్ష్యలకు కొన్ని వందల కిలోమీటర్ల ఎత్తులో ఉంటుంది. భూస్థిర కక్ష్య నుండి ఉపగ్రహాన్ని శ్మశాన కక్ష్యలోకి పంపేందుకు అవసరమైన ఇంధనం ఆ ఉపగ్రహపు మూణ్ణెల్ల స్టేషన్ కీపింగ్ కు సమానం. బదిలీ చేసేటపుడు విశ్వసనీయమైన ఎత్తు నియంత్రణ కూడా అవసరం. 2005 వరకు శ్మశాన కక్ష్యలోకి పంపడానికి చేసిన ప్రయత్నాల్లో మూడవ వంతు మాత్రమే విజయవంతమయ్యాయి. అయితే 2011 నాటికి మాత్రం జీవిత కాలం ముగిసిన భూ సమవర్తన ఉపగ్రహాలు చాలావరకు శ్మశాన కక్ష్యలోకి పంపారని తెలుస్తోంది.
శ్మశాన కక్ష్య అంటే ఉపగ్రహాల జీవిత కాలం పూర్తయ్యాక వాటిని తరలించే కక్ష్య. ఇది సాధారణంగా ఉపగ్రహాలు పరిభ్రమించే కక్ష్యలకు ఆవల ఉంటుంది. దీన్ని చెత్తబుట్ట కక్ష్య అనీ, డిస్పోజల్ కక్ష్య అనీ కూడా అంటారు. ఈ కక్ష్య భూ సమవర్తన కక్ష్యకు బాగా ఆవల ఉంటుంది. దీన్ని అధిసమవర్తన కక్ష్య అని అనవచ్చు. పనిచేసే ఉపగ్రహాలకు గుద్దుకునే అవకాశాలను తగ్గించడం కోసం వీటిని శ్మశాన కక్ష్యకు తరలిస్తారు. అలా తరలించిన ఉపగ్రహాలలోని అంతర్గత శక్తిని తొలగించి నిర్వీర్యం చేస్తారు.
ఉపగ్రహాన్ని కక్ష్య నుండి భూమి వైపు లాగి, భూ వాతావరణంలో మండిపోయేలా చేసేందుకు కావలసిన వేగం బాగా ఎక్కువైనపుడు ఈ శ్మశాన కక్ష్యకు తరలిస్తారు. భూ స్థిర కక్ష్యలో ఉన్న ఉపగ్రహాన్ని భూమి వైపు లాగివేసేందుకు అవసరమైన డెల్టా-వి 1,500 మీటర్లు/సెకండు. అయితే దీన్ని శ్మశాన కక్ష్యలోకి పంపేందుకు అవసరమైన డెల్టా-వి కేవలం 11 మీటర్లు/సెకండు.
ఉపగ్రహ ఏస్పెక్ట్ ఏరియా కు ద్రవ్యరాశి కీ గల నిష్పత్తి. భూ స్థిర కక్ష్యా క్షేత్రమైన 200 కిలోమీటర్లు, సూర్య చంద్రుల గురుత్వాకర్షణ ప్రభావాన్నిఎదుర్కొనేందుకు 35 కిలోమీటర్లను కనీస ఆవశ్యకతగా ఈ సమీకరణంలో పొందుపరచారు. సమీకరణంలోని మిగతా భాగం సౌర ధార్మిక వత్తిడి, ఉపగ్రహ పరిమాణంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
ఉదయ్ కిరణ్ హీరోగా నటించిన నీ స్నేహం రాజేశ్ నటించిన మొదటి సినిమా. ఈ సినిమాలో రాజేశ్ హీరో స్నేహితుడిగా నటించాడు. రాజేశ్ రెండో సినిమా నూతన దర్శకుడు సూర్యకిరణ్ దర్శకత్వంలో సుమంత్ నటించిన సత్యం. ఆ సినిమాలో తనది ప్రాముఖ్యమున్న హీరో స్నేహితుడి పాత్ర, మంచి విజయం సాధించడంతో ఆ సినిమా పేరునే తన పేరును సత్యం రాజేశ్ గా మార్చుకున్నాడు. ఆ సినిమాలో పులిరాజాకు ఎయిడ్స్ వస్తుందా అనే డైలాగుతో ప్రాచుర్యం పొందాడు. తరువాత 250 కి పైగా సినిమాల్లో నటించాడు. హాస్యనటుడిగా గుర్తింపు పొందిన రాజేశ్ కు క్షణం సినిమాతో సీరియస్ నటుడిగా కూడా మంచి గుర్తింపు వచ్చింది. నిజానికి మొదట్లో ఈ పాత్రలో నటుడు సంపత్ రాజ్ ను నటింపజేయాలనుకున్నారు. కానీ చివరికి రాజేశ్ కు ఆ పాత్ర దక్కింది. ఈ సినిమా తర్వాత రాజేశ్ కు పలు సినిమాల్లో అవకాశాలు వచ్చాయి. త్రిష ప్రధాన పాత్రలో వచ్చిన నాయకి సినిమాతో కథా నాయకుడిగా మారాడు. కానీ ఆ సినిమానే తాను హీరో మొదటి, చివరి చిత్రమని ప్రకటించాడు.
రాజేశ్ అసలు పేరు రాజేశ్ బాబు. అతని స్వస్థలం విశాఖపట్నం. వారిది మధ్యతరగతి కుటుంబం. తండ్రి రాజేంద్ర ప్రసాద్ టెలికాం ఉద్యోగి. అమ్మ మణి కుమారి గృహిణి. చిన్నప్పటి నుంచి సినిమాల్లో నటించాలనే కోరిక ఉండేది. నటుడు చిరంజీవి స్పూర్తితో సినిమాల్లో నటించాలనుకున్నాడు. ఎంబీయే చదువుకున్నాడు. వైజాగ్ మహీంద్రా కంపెనీలో ఉద్యోగం చేస్తుండగా అతనికి హైదరాబాదుకు బదిలీ అయింది. తరువాత సినిమా అవకాశాలు అందిపుచ్చుకున్నాడు.
సత్యం రాజేశ్ ఒక తెలుగు సినీ హాస్యనటుడు. సుమారు 350కి పైగా సినిమాల్లో నటించాడు. సుమంత్ నటించిన సత్యం సినిమాలో నటించి ఆ సినిమా పేరును తన పేరులో చేర్చుకున్నాడు. ఒక దశాబ్దం పాటు హాస్యపాత్రలలో నటించిన రాజేశ్ క్షణం సినిమాలో సీరియస్ పోలీసు ఆఫీసరు పాత్రలో నటించాడు. త్రిష ప్రధాన పాత్రలో నటించిన నాయకి సినిమాలో హీరోగా నటించాడు.
ముందుగా మహిళలు లలితా, విష్ణు సహస్ర నామ పారాయణాలు చేస్తారు. గోదావరి మాత విగ్రహానికి హారతి సమర్పిస్తారు. ఆ తర్వాత గోదావరికి 14 రకాల హారతులు ఇస్తూ, వాటి ప్రాధాన్యత వివరిస్తుంటారు. ఈ హారతుల దర్శనం వలన కింది విధంగా ఫలితాఅలు కలుగుతాయని భక్తుల విశ్వాసం.
ఇక ఆ రోజు సాయంత్రం గోదావరి నదిలో సాలంకృత పంటు మీద హారతి ఉత్సవం వేడుకలు నిర్వహించారు. మహిళలచే సామూహిక నామ పారాయణ, హైదరాబాద్ నృత్యమాల అకాడమీచే గణేశ నృత్య ప్రార్థన, చెన్నైకి చెందిన బోంబే సిస్టర్స్ సంగీత కచేరీ జరిగాయి. ఈ సందర్భంగా ప్రతియేటా ఇచ్చే శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి గోదావరి పురస్కారంతో పాటు గోదావరి తీరంలో వివిధ రంగాలలో కృషి చేసిన ప్రముఖుల పేరిట మొత్తం ఐదుగురికి గోదావరి పురస్కారాలు ఇచ్చారు. శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి గోదావరి పురస్కారాన్ని రిటైర్డ్ ఐ.పీ.ఎస్. అధికారి రచయిత రావులపాటి సీతారామారావుకు ఎ. రవిశంకర ప్రసాద్ గోదావరి పురస్కారాన్ని మల్లేపల్లి లక్ష్మయ్యకు, సర్ ఆర్థర్ కాటన్ గోదావరి పురస్కారాన్ని ఇరిగేషన్ పూర్వపు చీఫ్ ఇంజనీర్ బి.వి.ఎస్.రామారావుకు,ఎస్.వి.రంగారావు గోదావరి పురస్కారాన్ని డాక్టర్ దాసరి నారాయణరావు తరపున ఆయన కుమారుడు అరుణకుమార్‌కు, జిఎంసి బాలయోగి గోదావరి పురస్కారాన్ని సామాజిక సేవకురాలు శ్రీమతి సునీతా లక్ష్మణ్‌కు అందజేసి, 25వేల రూపాయల నగదు, జ్ఞాపికలతో సత్కరించారు.
జీవనది గోదావరికి కార్తీక పౌర్ణమి సందర్భంగా 2013 నవంబరు 17 ఆదివారం రాత్రి కన్నులపండువగా హారతి ఉత్సవం నిర్వహించారు. ప్రతినెలా పౌర్ణమికి హారతి సమర్పిస్తున్న బుద్దవరపు ఛారిట బుల్ ట్రస్టు కార్తీక పౌర్ణమి నాడు పెద్ద ఉత్సవం నిర్వహిస్తోంది. 2012 లో దేవదాయ శాఖ, అన్నవరం సత్యదేవుని దేవస్థానం ఈ ఉత్సవంలో భాగస్వామ్యం వహించగా 2013 లో కూడా పాలుపంచుకున్నాయి. యథావిధిగా లలితా సహస్రనామ పారాయణ జరిగింది. హైదరాబాద్ ఫణి నారాయణ బృందం జుగల్ బందీ, అనంతరం హైదరాబాద్ నృత్యమాల అకాడమీకి చెందిన 16 మంది కళాకారులు "ప్రణతోస్మి గౌతమీ" కూచిపూడి నృత్య రూపకం ప్రదర్శించారు. గోదావరి జలాలను కాలుష్య కోరలనుంచి కాపాడుకోడానికి ప్రతి ఒక్కరు కృషి చేయాలన్న సందేశంతో సాగింది ఆ నృత్య రూపకం. అనంతరం రిటైర్డ్ ఐ.ఎ.ఎస్ అధికారి, తితిదే పూర్వపు కార్యనిర్వహణాధికారి, ప్రముఖ రచయిత పి.వి.ఆర్.కె.ప్రసాదును బుద్దవరపు ఛారిటబుల్ ట్రస్టు పక్షాన శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి పురస్కారంతో అప్పటి హెచ్.ఎం.టి. వి. చీఫ్ ఎడిటర్ కె.రామచంద్రమూర్తి చేతులమీదుగా సత్కరించారు.
2015 గోదావరి పుష్కరాల ప్రారంభానికి ముందు నుంచి పౌర్ణమి హారతిని నిత్య హారతిగా మార్చాలని బుద్ధవరపు ట్రస్ట్ సంకల్పించింది. ఈ ఆలోచనను రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు ముందుకు తేవడంతో ఆయన అంగీకరించి మరింత వినూత్న స్థాయిలో జరిగేలా చూడాలని తద్వారా హారతి చూసేందుకు పర్యాటకులు తరలి వస్తారని సూచించారు. ఆ బాధ్యతను ప్రముఖ సినీ దర్శకులు బోయపాటి శ్రీనుకు అప్పగించారు. ఆయన సినీ తరహాలో లైటింగ్ ఏర్పాట్లు చేయించి మొదటి, మూడవ రైలు వంతెనల నడుమ పంటులో ఏర్పాటు చేయించారు. 2015 జూలై 1 నుంచి నిత్యహారతి లాంఛనంగా మొదలు పెట్టారు. ఇక అటు గట్టుపై నుంచి ఉత్తర దిశకు తిరిగి ఇచ్చే హారతి ఇచ్చేవిధంగా నిత్య హారతి కానిస్తున్నారు. పర్వదినాల్లో మాత్రం నదిలో ఉండి తూర్పు వైపునకు ఇచ్చే హారతి ఇస్తున్నారు. గురుపూర్ణిమ, శంకర జయంతి, శ్రావణ శుక్రవారం, శ్రీకృష్ణాష్టమి, వినాయక చవితి, దుర్గాష్టమి, విజయ దశమి, కార్తిక పున్నమి, సంక్రాంతి, ఉగాది వంటి పండుగ పర్వదినాల్లో మహాహారతి ఇస్తున్నారు.
వారణాసిలో నిర్వహించే నిత్య గంగాహారతి మాదిరిగా రాజమండ్రిలో కూడా గోదావరికి హారతి సమర్పించాలని బుద్ధవరపు చారిటబుల్ ట్రస్టు సంకల్పించి, 2010 లో కార్తీక పౌర్ణమి హారతితో శ్రీకారం చుట్టింది. గంగానదికి కాశీ, హరద్వార్‌లలో ఇచ్చే విధంగా గోదావరికి కూడా హారతి ఇవ్వాలన్న ఆలోచన ట్రస్టు అధిపతి బుద్ధవరపు కుమార్‌కు కలిగింది. సంప్రదాయ పద్ధతిలో ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించేందుకు గాను పండితులను కాశీ, హరద్వార్‌లకు తీసుకువెళ్ళి అక్కడ శిక్షణ ఇప్పించారు. హారతికి అవసరమైన సామాగ్రిని ప్రత్యేకంగా తయారు చేయించారు. రాజమహేంద్రవరం పుష్పగిరి రేవులో కార్తిక పౌర్ణమి హారతితో ప్రారంభించిన ట్రస్టు, ప్రతినెలా పౌర్ణమికి హారతి కార్యక్రమం నిర్వహించింది.
వాస్తవానికి 2003 గోదావరి పుష్కరాల సందర్భంగానే గోదావరికి హారతి ఇచ్చే కార్యక్రమానికి నాంది పలికారు. కొన్నాళ్ళు దేవాదాయ శాఖ ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించింది. ఆ తర్వాత భారత్ వికాస్ పరిషత్ ఆధ్వర్యాన పున్నమి హారతి మొదలైంది. ట్రస్టు, గోదావరిలో ప్రత్యేకంగా ఏర్పాటుచేసిన ఫంటుమీద ప్రతియేటా వార్షిక పౌర్ణమి హారతి కనువిందుగా సాగిస్తూ వచ్చారు. కార్తీక పౌర్ణమినాడు లక్షలమంది భక్తుల సమక్షంలో నిర్వహించే ఆ హారతి ఉత్సవంలో పలురంగాల్లో లబ్ధప్రతిష్ఠులైన వారికి సత్కార కార్యక్రమాలను ట్రస్టు నిర్వహిస్తూ వచ్చింది. కొంత కాలం తరువాత అన్నవరం దేవస్థానము, ఆ తరువాత రాష్ట్ర దేవాదాయ ధర్మాదాయశాఖ కార్యక్రమ నిర్వహణలో భాగస్వామ్యం వహించాయి.
పౌర్ణమి హారతికి 50 మాసాలు పూర్తైన సందర్భంగా, 5వ వార్షిక వేడుక నేపథ్యంలో పలు అంశాలు జోడించి, 2014 నవంబరు 6, కార్తిక పౌర్ణమి నాడు హారతి ఉత్సవం కన్నుల పండువగా నిర్వహించారు. దీంతో పుష్కర్ ఘాట్ ప్రాంతంలో సందడి నెలకొంది. ఆ రోజు ఉదయం గోదావరి పర్యావరణ పరిరక్షణ గురించి విద్యార్థులు, పౌరులతో ఎ.బి.ఎన్. చానెల్ అధిపతి వేమూరి రాధాకృష్ణ, పుష్కర్ ఘాట్ దగ్గర సామూహిక ప్రతిజ్ఞ చేయించారు. వివిధ పాఠశాలల విద్యార్థులు హాజరయ్యారు.
ఆ తర్వాత, పుష్కరాల రేవు రెండు వంతెనల నడుమ బోట్ మీద 'స్వచ్ఛ గోదావరి' చర్చా కార్యక్రమాన్ని వేమూరి రాధాకృష్ణ నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమంలో మంత్రి ఫైడికొండల మాణిక్యాలరావు, మేయర్ పంతం రజనీ శేషసాయితో పాటు ఇతరులు పాల్గొన్నారు. గంగానది కాలుష్య నివారణకు ఏవిధంగా కార్యచరణ చేస్తున్నారో అలాగే గోదావరి కాలుష్య నివరణ పథకం అమలు చేయాలని, ఉత్తరాన గంగ ఎలాగో, దక్షిణాన గోదావరికి కూడా అంతే ప్రాధాన్యత వుందని పలువురు వక్తలు అభిప్రాయపడ్దారు.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ రాష్ట్రంలో లక్షలాది ఎకరాలను సస్యశ్యామలం చేస్తున్నగోదావరి నదిని ఆరాధించే కార్యక్రమమే గోదావరి నిత్య హారతి. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వపు దేవాదాయ ధర్మాదాయ శాఖ, బుద్ధవరపు చారిటబుల్ ట్రస్టులు సంయుల్క్తంగా ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్నాయి. తొలుత ప్రతి పున్నమికీ హారతి ఇవ్వడంతో ట్రస్టు మొదలుపెట్టిన ఈ కార్యక్రమం, ఆ తర్వాత గోదావరి పుష్కరాల సందర్భంగా దేవాదాయ ధర్మాదాయ శాఖ భాగస్వామ్యంతో నిత్య హారతిగా మారింది.
ఇతడు 1955, మార్చి 3వ తేదీన అమృత్‌సర్లో జన్మించాడు. చండీఘర్ లోని పంజాబ్ ఇంజనీరింగ్ కాలేజీనుండి ఎలెక్ట్రికల్ ఇంజనీరింగులో పట్టభద్రుడయ్యాడు. ఇతడు 1985లో సవితా భట్టిని వివాహం చేసుకొన్నాడు. వీరికి జస్రాజ్ భట్టి అనే కుమారుడు, రాబియా భట్టి అనే కుమార్తె కలిగారు. ఇతని భార్య సవితా భట్టిని ఆమ్‌ఆద్మీ పార్టీ 2014 సాధారణ ఎన్నికలలో చండీఘర్ లోక్‌సభ స్థానం నుండి తమ అభ్యర్థిగా ఎంపిక చేసింది కానీ ఆమె ఈ ప్రతిపాదననను తిరస్కరించింది.
1990ల తొలినాళ్లలో ప్రసారమైన ఇతని టెలివిజన్ సీరియల్ ఫ్లాప్ షో ప్రజాదరణ పొందింది. ఇతని భార్య సవితా భట్టి ఈ తక్కువ బడ్జెట్ సీరియల్ ను నిర్మించి అన్ని ఎపిసోడులలో జస్పాల్ భట్టి భార్యగా నటించింది. కేవలం 10 ఎపిసోడ్‌లు మాత్రమే నిర్మించబడి ప్రసారమైనా ఈ సీరియల్‌ను ప్రేక్షకులు బాగా గుర్తుంచుకొన్నారు. ఈ సీరియల్ ద్వారా ఇతని సహనటుడు వివేక్ షౌక్‌కు సినిమా అవకాశం లభించింది.
జస్పాల్ సింగ్ భట్టి సుప్రసిద్ధ హాస్యనటుడు. ఇతడు సామాన్యప్రజల కష్టాలను టెలివిజన్ మాధ్యమంలో వ్యంగ్యంగా ప్రదర్శించడం ద్వారా ప్రేక్షకుల అభిమానాన్ని చూరగొన్నాడు. ఫ్లాప్ షో, ఉల్టా పుల్టా మొదలైనజనరంజకమైన టి.వి. కార్యక్రమాల ద్వారా ఇతడు 1990వ దశకంలో వెలుగులోనికి వచ్చాడు. 2013లో ఇతడిని భారత ప్రభుత్వం ఇతని మరణానంతరం పద్మభూషణ్ పురస్కారంతో గౌరవించింది.
1999లో ఇతడు మొదటిసారిగా దర్శకత్వం వహించిన పూర్తి నిడివి కలిగిన పంజాబీ సినిమా మాహుల్ ఠీక్ హై పంజాబ్ పోలీసులపై ఇతడు ఎక్కుపెట్టిన వ్యంగ్యాస్త్రం. ఇంకా ఇతడు ఫనా, కోయీ మేరే దిల్ సే పూచే, జీజాజీ అనే పంజాబీ సినిమాలలోనూ, ఆ అబ్ లౌట్ చలే అనే హిందీ సినిమాలోను నటించాడు.
జస్పాల్ భట్టి తరువాత ఉల్టాపుల్టా, నాన్సెన్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ అనే జనబాహుళ్యమైన టి.వి.సీరియళ్లను దూరదర్శన్ కొరకు దర్శకత్వం వహించి నటించాడు. ఇతడి హాస్యప్రియత్వం, సగటు మనిషి కష్టాలపై విసిరే చెణుకులు ప్రేక్షకులను టి.వి.ల ముందు కట్టిపడేసేవి.
57 ఏళ్ల జస్పాల్ భట్టి 2012, అక్టోబరు 25న జలంధర్ జిల్లా షాకోట్ సమీపంలో కారులో ప్రయాణిస్తూ ప్రమాదానికి గురై మరణించాడు. తన కుమారుడు జస్రాజ్ భట్టి నటించి ఇతడు నిర్మించిన పవర్‌కట్ సినిమా విడుదలకు ఒక రోజు ముందు మరణించాడు.
ఇతడికి మొదటి గోల్డన్ కేలా అవార్డ్ జీవిత సాఫల్య పురస్కారం లభించింది. కళారంగంలో ఇతడు చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా ఇతనికి 2013లో మరణానంతర పద్మభూషణ్ పురస్కారం లభించింది.
తరువాతి కాలంలో ఇతడు మొహాలీలో మ్యాడ్ ఆర్ట్ ట్రైనింగ్ స్కూలు పేరుతో ఒక ట్రైనింగ్ స్కూలును, జోక్ ఫ్యాక్టరీ అనే ఫిలిం స్టూడియోను స్థాపించాడు.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉంది.బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు కొండూరులో ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల రాయిపర్తిలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల వర్ధన్నపేటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ వరంగల్లో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల వరంగల్లో ఉన్నాయి.
ఫతేపూర్ జిల్లా గురించి వేదకాంలం నుండి చరిత్రను కలిగి ఉంది. జనరల్ కరింఘం వ్రాతలలో జిల్లాలోని బితౌరా, అసని ప్రాంతాలగురించిన ప్రస్తావన ఉంది.వేదకాలంలో కూడా ఈ ప్రాంతాల ప్రస్తావన ఉంది. చైనీస్ యాత్రికుడు హూయంత్సాంగ్ ఈప్రాంతాన్ని సందర్శించిన సాక్ష్యాధారాలు ఉన్నాయి. ఫతేపూర్ పట్టణానికి నైరుతీదిశలో 25 కి.మీ. దూరంలో ఉన్న రెంహ్ గ్రామంలో ఆర్కియాలజీ ఆధారాలు లభించాయి. ఇవి క్రీ.పూ 800 సంవత్సరాలకు చెందినవని భావిస్తున్నారు. జిల్లాలో మౌర్యకాలం, కుషానుల కాలం, గుప్తులకాలంనాటి నాణ్యాలు, ఇటుకలు కనుగొనబడ్డాయి. గుప్తులకాలంనాటి పలు ఆలయాలు టెండులి, కొరారి, సర్హన్ బుజర్గ్ గ్రామాలలో ఇప్పటికీ సజీవంగా ఉన్నాయి. అవి ఆర్కియాలజీ ప్రాధాన్యత కలిగిన ప్రాంతాలుగా ఉన్నాయి.రెండవ చంద్రగుప్తుని కాలంనాటి బంగారు నాణ్యాలు బిజౌలీ గ్రామంలో లభించాయి. అసనికోట నిర్మించడానికి ఉపయోగించిన ఇటుకరాళ్ళు గుప్తులకాలానికి చెందినవని విశ్వసిస్తున్నారు.
ఇది చారిత్రక ప్రాధాన్యత కలిగిన అతి పురాతనమైన విశాలమైన పట్టణం. గాంధీజీ, ఇందిరా గాంధి, శ్యాం లాల్ గుప్తా ప్రసాద్, హేమమాలిని, చైనా యాత్రికుడు హూయంత్సాంగ్, రాజ్ బహదూర్, మాయావతి, ములాయంగ్ సింగ్ యాదవ్, రేజేష్ పైలట్, సుష్మా స్వరాజ్, జగదాంబికా పాల్ జిల్లాప్రాంతాన్ని సందర్శించారు.జిల్లాలో పైనా కోట, ఘాజీపూర్ కోట , దర్గా, తుగ్లకి మసీదు, ముర్చౌరా యుద్ధభూమి మొదలైన చారిత్రక ప్రాధాన్యత కలిగిన ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. మేవాతి ముహల్లా, కాంచంపూర్, పురానాథానా, ప్రేమ్‌నగర్, సుభాస్ మార్కెట్, పురానీ బజార్, చౌక్, డేరా మొదలైన ప్రబల ఆకర్షణలు ఉన్నాయి.
" ఫతేపూర్ జిల్లా " , ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో ఒకటి. జిల్లా వైశాల్యం 4,152 చ.కి.మీ. 2001 గణాంకాల ప్రకారం జిల్లా జనసంఖ్య 2,308,384. ఫతేపూర్ పట్టణం జిల్లా కేంద్రంగా ఉంది. పవిత్రమైన గంగా, యమునా నదీ తీరంలో ఉన్న ఫతేపూర్ గురించిన ప్రస్తావన ప్రాణసాహిత్యంలో చోటుచేసుకుంది. బితౌరా, అసని స్నానఘట్టాలు పవుత్రమైనవిగా పురాణాలలో పేర్కొనబడింది. ఫతేపూర్ భృగుమహర్షి నివసించిన ప్రాంతం అని పురాణకథనాలు వివరిస్తున్నాయి. ఫతేపూర్ జిల్లా అలహాబాద్ డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది.
ఆయాహ్‌లో శిథిలావస్థలో ఉన్న అతిపురాతనమైన కోటను అర్కవంశ క్షత్రియుల చేత నిర్మించబడిందని భావిస్తున్నారు. అర్కవంశ క్షత్రియులు 11వ శతాబ్దం కంటే ముందు ఈప్రాంతాన్ని ఖాగాతో చేర్చి పాలించారు. ఆర్కాలు సూర్యారాధన, శివారాధన చేయడంలో ఆసక్తికలిగి ఉండేవారు. ఈప్రాంతంలో పలు పురాతన సూర్య, శివ విగ్రహాలు లభించాయి. మొఘల్ రోడ్డు ప్రక్కన ఉన్న పురాతన పట్టణం ఖజుహా గురుంచిన ప్రస్తావన హిందూ మతగ్రంధం అయిన " బ్రహ్మపురాణం "లో ఉంది. దీనికి 5,000 సంవత్సరాల చరిత్ర ఉంది.
సా.శ. 1561లో మొఘల్ చక్రవర్తి హుమాయూన్ జౌన్‌పూర్ రాజ్యంమీద దండెత్తే సమయంలో ఈప్రాంతం మీదుగా ప్రయాణించాడు. సా.శ. 1659 జనవరి 5న మొఘల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు భయానకంగా పోరాడి తనసోదరుడైన " షాషుజా ను ఈప్రాంతంలోనే చంపాడు. విజయానికి గుర్తుగా ఇక్కడ " బాద్షాహి బాఘ్ " అనే పెద్ద పూదోటను, 130 గదుల వసతిభవనాన్ని నిర్మించాడు. మొఘల్ పాలనా కాలంలో ఫాతేపూర్ మీద జౌన్‌పూర్, ఢిల్లీ, కన్నౌజ్ పాలకులు ఆధిపత్యం సాగించారు.
ఈ స్మారకచిహ్నం స్వాతంత్ర్యసమరయోధులు నివాళులకు చిహ్నంగా నిలిచి ఉంది. ఇది 1858 ఏప్రిల్ 28న బ్రిటిష్ వారిచేత ఇమాలీ చెట్టుకు ఉరితీయబడిన ఇద్దరు స్వాతంత్ర్యసమర యోధులకు చిహ్నంగా ఉంది. ఇమ్లీ చెట్టు ఇప్పటికీ సజీవంగా ఉంది. హత్యల తరువాత ఇమ్లీ చెట్టు పెరుగుదల ఆగిపోయిందని ప్రజలు విశ్వసిస్తున్నారు. ఈ ప్రదేశం జిల్లాలోని బింద్కీ ఉపవిభాగంలో ఉన్న ఖజుహా పట్టణానికి సమీపంలో ఉంది.
సా.శ. 1801 లో ఈప్రాంతం ఈస్టిండియా కంపెనీ నియత్రణలోకి మారింది. ఫతేపూర్ జిల్లాకేంద్రంగా రూపొందించబడింది. జిల్లాలో భవ్నీ ఇమ్లీ అనే ప్రాంతంలో " గ్రేట్ ఇండియన్ మ్యూటినీ " సమయంలో ఆగ్లేయులను ఉరితీసారు. ఇది బిందికీలో ఉంది.1966 లో దీనికి పరగణా అంతస్థు ఇవ్వబడింది. ప్రధానకార్యాలయం భితౌరాలో ఉంది. అది ప్రస్తుతం మండల కార్యాలయంగా ఉంది.
వేద కాలంలో ఈజిల్లాప్రాంతం " అంతర్దేశ్ " అని పిలువబడింది. అంటే రెండు పెద్ద నదుల మద్య ఉన్న సారవతమైన ప్రదేశమని అర్ధం. జిల్లా ఉత్తరప్రాంతంలో అవధి సంస్కృతితో ప్రభావితమై ఉంది. దక్షిణప్రాంతంలో " బుండేల్ఖండ్ " ప్రభావం అధికంగా ఉంటుంది. ఫతేపూర్ జిల్లాప్రాంతం బౌద్ఫ్హ సాహిత్యంలో ప్రస్తావించబడిన " వాత్సా " మహాపరగణాలో భాగంగా ఉండేది.
ఫతేపూర్ జిల్లా అలహాబాదు , కాంపూర్ అనే రెండు ప్రధాన జిల్లాల మద్య ఉంది. ఫతేపూర్ జిల్లా వాటితో రహదారి, రైలు మార్గంతో చక్కగా అనుసంధానించబడి ఉంది. ఇది అలహాబాదుకు 117 కి.మీ, కాంపూరుకు 76 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో గంగానది దక్షిణ సరిహద్దులో యమునానది ఉన్నాయి.
జిల్లా ఫతేపూర్, బింద్కి, ఖగా అనే మూడు 3 విభాగాలుగా విభజించబడింది. అదనంగా ఐరాయ, అమౌలీ, అసోథర్, బహుయా, భితౌరా, డియోమై, ధాటా, హస్వా,హథ్గాం, ఖజుహా, మల్వాన్, తెలియాని, విజయీపూర్.
కొరై ప్రముఖ పురాతత్వ ప్రాంతం వీక్షణాకేంద్రం నుండి కనిపిస్తూ ఉంటుంది. ఇక్కడ రెండు ఇటుకలతో నిర్మించిన ఆలయాలు ఉన్నాయి. వీటిమీద అద్భుతంగా చెక్కబడిన కుడ్యశిల్పాలు ఉన్నాయి.
ఈమండల కేంద్రం పవిత్ర గంగాతీరంలో ఉంది. ఇక్కడ భృగుమహర్షి దీర్ఘకాలం తపసు చేసిన కారణంగా ఈప్రాంతం భృగు తౌరా అని పిలువబడింది. మతపరంగా ఇది చాలా ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంది.
కార్గిల్ యుద్ధం ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎక్కువ ఎత్తు మీద జరిగిన యుద్ధం. పూర్తిగా మంచు కొండల్లో జరిగిన హిమ యుద్ధం. శత్రువు కొండ మీద పాతుకుపోయి ఉన్నాడు. భారత సైన్యం కింద ఉంది. కింద నుంచి పైకి ఎగబాకి యుద్ధం చేయడం చాలా క్లిష్టమైనది. ఆ యుద్ధంలో మనం భారతదేశం విజయం సాధించింది. అదీ దీని ప్రత్యేకత. నెల రోజుల పోరాటంలో టైగర్ హిల్, టోలోలింగ్ ఇలా కొండ కొనలపై ఉన్న ఒక్కొక్క స్థావరం నుంచి పాకిస్తాన్ ను తరిమి కొట్టారు.
బుల్లెట్ గాయాలనుండి రక్తం స్రవిస్తున్నా, ఆయన బంకర్ పై దాడిని కొనసాగించాడు. సమీప యుద్ధంలో ఆయా ముగ్గురు శత్రు సైనికులను చంపాడు. వెంటనే ఆయన శత్రువు యొక్క మెషీన్ గన్ తీసుకొని రెండవ శత్రు బంకర్ పై దాడి చేసాడు. శత్రు సైనికులు ఈ చర్యకు ఆశ్చర్యానికి గురై ఆయన చేతిలో హతులయ్యారు. ఈ చర్యతో ప్రేరణ పొందిన మిగిలిన సైనిక దళం పోరాడి పై భాగాన గల సమతల తలాన్ని చేజిక్కించుకుంది.
పాకిస్థాన్ సైనికులు కొండను దూకి మషీన్ గన్ తో 150 మీటర్ల దూరంలోని శత్రు బంకర్ నుండి కాల్పులు జరిపారు. సంజయ్ కుమార్ ఈ సమస్యను గుర్తించాడు. సమతలంగా ఉన్న పై శిఖరం పై ఈ బంకర్ వల్ల వచ్చే హానికర తీవ్రతను గుర్తించి, శిఖరం వైపు పాకుతూ వెళ్ళి శత్రు బంకర్ పై ఆటోమేటిక్ కాల్పులు జరిపాడు. ఈ చర్య ఫలితంగా రెండు బుల్లెట్లు ఆయన ఛాతీలోనికొ ఒక బుల్లెట్ మోచేతి లోనికి పోయింది.
సంజయ్ కుమార్ హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని బిలాస్‌పూర్ జిల్లాకు చెందిన కాలోల్ బకైన్ గ్రామంలో జన్మిచాడు. భారత సైనిక దళంలో చేరక ముందు ఆయన న్యూఢిల్లీ లో టాక్సీ డ్రైవరుగా పనిచేసాడు. ఆయన భారత సైనిక దళంలో చేరక ముందు ఆయన దరఖాస్తు మూడుసార్లు తిరస్కరించబడినది.