polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
మార్చి-ఏప్రిల్ నెలలో పూయును. కొన్నిప్రాంతాలలో చలికాలంలో రెండో కాపుకు వచ్చును.పూలు తెల్లగా, గుత్తులుగావుండి సువాసన వెదజల్లుచుండును.
ఇతరదేశాలు :తూర్పుఆఫ్రికా, దక్షిణ ఆసియా, ఇండియా, ఆస్ట్రేలియాసముద్ర తీరభూములు, దక్షిణ పసిఫిక్ సముద్రతటి ప్రాంతాలు.
1930వ దశకంలో కాంగ్రేసు పార్టీ చొరవతీసుకొని హరిజన సేవా సంఘం యొక్క ఆంధ్ర విభాగాన్ని ప్రారంభించింది. మహాత్మా గాంధీ అంటరాని కులాల ప్రజలకు హరిజనులు అని పేరుపెట్టడంతో అది ప్రాచుర్యం పొందింది. క్రమేణా ఆది ఆంధ్ర నాయకులంతా కాంగ్రేసు స్థాపించిన హరిజన సేవా సంఘంలో భాగమైనా కుసుమ ధర్మన్న వంటి కట్టుబడిన నాయకులు మాత్రం దాన్ని వ్యతిరేకించారు. నిమ్న జాతుల అభివృద్ధి విషయంలో మహాత్మా గాంధీ ఆశయాలను నమ్మి గౌరవించినా, ఆచరణలో లోపాలను ధర్మన్న సహించలేదు. గాంధీ యొక్క ఆంధ్ర రాష్ట్ర పర్యటనలో భాగంగా రాజమహేంద్రవరం వచ్చి హరిజన నాయకులతో సమావేశం నిర్వహించిన సందర్భంలో, ధర్మన్న ఆ సమావేశాన్ని బహిష్కరించాడు. 'హరిజన నాయకులైతే మా పేటలకు వచ్చి యిక్కడ మాట్లాడాలని' కబురుపెట్టి గాంధీని, ఇతర కాంగ్రెస్ నాయకులను తమ పేటకు రప్పించి, ఆతిథ్యమిచ్చి దళితుల గౌరవాన్ని చాటాడు.
"దళిత ఉద్యమ వైతాళికుడు కుసుమ ధర్మన్న కవీంద్రుడు" అనే పుస్తకంలో సి.వి. గారు కూడా ఈయన గురించిన సమాచారం తనవద్ద లేదని రాశాడు. 1921లో కుసుమ ధర్మన్న మాకొద్దీ నల్ల దొరతనము రాశారు. దళిత వర్గం నుంచి అతి కష్టంమీద చదువుకుని పైకొచ్చి, తిరిగి ఆ చదువును తన జాతి మేలు కోసం వెచ్చించిన అతికొద్ది మంది దళిత విద్యావంతుల్లో 'కుసుమ ధర్మన్న కవి' ఒకరు. దళితులు, బ్రిటిషు పాలనలో కంటే, స్థానిక అగ్రవర్ణాల పాలనలో మరింత నలిగిపోతారని మొట్టమొదటగా చాటింది కుసుమ ధర్మన్నే. కాంగ్రెస్‌లో ఉంటూనే 'మాకొద్దీ నల్లదొరతనము' అంటూ గళం విప్పిన ధైర్యశాలి. రాజమహేంద్రవరం తాలూకా బోర్డుకు కాంగ్రేసు పార్టీ తరఫున సభ్యునిగా ఎన్నికై కూడా బోర్డు ప్రెసిడెంటు ఎన్నికలో ఆ పార్టీ అభ్యర్థికి వోటు వేయని స్వతంత్రుడు ఆయన.
1921లో గరిమెళ్ల సత్యనారాయణ "మాకొద్దీ తెల్ల దొరతనము" అనే గేయాన్ని వ్రాశాడు. అదే సంవత్సరం కుసుమ ధర్మన్న మాకొద్దీ నల్ల దొరతనము అనే గేయాన్ని రచించాడు. ఆ కాలంలో స్వాతంత్ర్యోద్యమ, హరిజనోద్యమ వేదికలపై ఈ రెండు గీతాలు మారుమ్రోగేవి. స్వాతంత్ర్యం వస్తే తెల్లదొరల స్థానంలో నల్లదొరలు వస్తారు. అంటరాని తనం కొనసాగుతూనే ఉంటుంది. ఎప్పుడైతే అస్పృశ్య భావన తొలగిపోతుందో అప్పుడే దళితులకు నిజమైన స్వాతంత్ర్యం అని ఇతడు భావించి ఈ గేయాన్ని రచించాడు.
దళిత చైతన్యం కోసం ధర్మన్న పడిన తపన ఈయన 1933లో వ్రాసిన హరిజన శతకంలో చూడవచ్చు. "ఆత్మ గౌరవంబు నలరంగ చాటరా" అని ఉద్బోధించిన ధర్మన్న కవిగారు వర్ణధర్మం పేరిట భారతీయ సమాజంలో నెలకొని ఉన్న హెచ్చు తగ్గులను నిరసించిన జాతీయ వాది. సమకాలికులు ఆయనను 'ఆది ఆంధ్ర కవి సార్వభౌమ'గా పేర్కొన్నారు.
1936లో విజయనగరంలో జరిగిన ఆది ఆంధ్ర మహాసభ సమావేశానికి కుసుమ ధర్మన్న అధ్యక్షత వహించాడు. ఈ సమావేశంలో అధ్యక్ష ప్రసంగం చేస్తూ సామ్యవాదాన్ని సహించని హిందూమతం అనే శీర్షికన ప్రసంగం వెలువరించాడు. ఈయన నిమ్నజాతి విముక్తి తరంగిణి, వాళ్ళు అంటరాని వాళ్లా, హరిజన చరిత్ర మొదలైన రచనలు చేశాడు.
ధర్మన్నఅంబేద్కర్ ఆలోచనలతో ప్రభావితుడై అంబేద్కర్ గురించి ఆంధ్రదేశంలో విస్తృతంగా ప్రచారం చేశాడు. ఆంధ్రదేశానికి అంబేద్కరును తొలిగా పరిచయం చేసింది ఈయనే. అణగారిన జాతులకు గొంతుకనిస్తూ, అంబేద్కర్ భావాలను ప్రచారం చేయటానికి జయభేరి అనే పక్ష పత్రికను స్థాపించాడు.
కుసుమ ధర్మన్న తొలి దళిత కవి, వ్యాసకర్త, వక్త. జయభేరి పత్రిక సంపాదకుడు. ఉద్యమకారుడు. వృత్తి రీత్యా ఆయుర్వేద వైద్యుడు. సాహితీ కోవిదుడు. ఆంగ్ల-ఆంధ్ర భాషల్లో పండితుడు. "మాకొద్దీ నల్లదొరతనం" గేయరచయితగా ప్రసిద్ధుడు.
సందీప్ 'శాండీ' రేపటి తరం యువకుడు. అతను ఆధునిక దృక్పథం కలిగి ఉంటాడు. కాని పెళ్ళి పట్ల అతని ఆలోచనలు సాంప్రదాయికంగా ఉంటాయి. అతను యుఎస్ఎలో ఉద్యోగం వచ్చినప్పుడు, అతని తల్లిదండ్రులు వసుంధర , రాజ్ గోపాల్ అతన్ని పెళ్ళి చేసుకొమ్మని అడుగుతారు. వాళ్ళిద్దరూ ప్రేమించుకుని వారివారి తల్లిదండ్రుల ఇష్టానికి విరుద్ధంగా వివాహం చేసుకున్నారు. వారు ఎంపిక చేసిన అమ్మాయినే పెళ్ళి చేసుకుంటాననీ, పెళ్ళినాటి వరకు అమ్మాయిని చూడను కూడా చూడననీ ఐదు రోజుల పాటు పెళ్ళి చెయ్యాలనీ అతడు అడుగుతాడు. అతని ఇష్టాలకు అనుగుణంగా ప్రతిదీ ఏర్పాటు చేస్తారు. అతని పెళ్ళి దీప్తి తో నిశ్చయమౌతుంది. వేడుకలో, శాండీ దీప్తి ఒకరినొకరు చూసుకున్నప్పుడు, వారు మొదటి చూపులోనే ప్రేమలో పడతారు. దీప్తిని దివాకర్ అనే స్థానిక గూండా కిడ్నాప్ చేస్తాడు. శాండీ తల్లిదండ్రులు అతనిని మరొకరిని పెళ్ళి చేసుకొమ్మని ఒప్పించటానికి ప్రయత్నిస్తారు. కాని అతను నిరాకరించి తన వధువును కనుగొనటానికే ప్రయత్నిస్తాడు.
అతను దీప్తి ఆచూకీ తెలుసుకుంటాడు. గతంలో ఒకసారి బహిరంగంగా ఆమెతో అసభ్యంగా ప్రవర్తించినందుకు ఆమె అతణ్ణి చెంపదెబ్బ కొడుతుంది. ప్రతీకారం తీర్చుకోవడానికి దివాకర్ దీప్తిని కిడ్నాప్ చేశాడు. దివాకర్, అతని అనుచరులూ పోలీసులను చంపుతారు. శాండీ చట్టాన్ని తన చేతుల్లోకి తీసుకుని దివాకర్ సోదరుడిని కిడ్నాప్ చేసి తన వధువును రప్పించుకుంటాడు. ఈ గొడవలో, చేతనైతే తన పెళ్ళిని అడ్డుకోమని అతను దివాకర్‌ను సవాలు చేస్తాడు, దానికి అతను అంగీకరిస్తాడు. అన్ని ఆచారాలతో శాండీ దీప్తి విజయవంతంగా పెళ్ళి చేసుకుంటారు. వారు మండపం నుండి బయటికి వచ్చినప్పుడు, దివాకర్ శాండీపై దాడి చేస్తాడు. ఒక పోరాటం జరుగుతుంది, ఇందులో శాండీ దివాకర్‌ను చంపేస్తాడు. శాండీ దీప్తి సంతోషంగా జీవిస్తారు.
వరుడు 2010 లో వచ్చిన సినిమా. దర్శకుడిగా గుణశేఖర్ పదవ చిత్రం. ఈ చిత్రంలో అల్లు అర్జున్, తమిళ నటుడు ఆర్య, భాను శ్రీ మెహ్రా ప్రధాన పాత్రల్లో నటించగా, సుహాసిని మణిరత్నం, ఆశిష్ విద్యార్థి, బ్రహ్మానందం సహాయక పాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్రానికి డీవీవీ దానయ్య నిర్మాత. మణి శర్మ స్వరపరిచిన ఈ చిత్రం 2010 మార్చి 31న విడుదలైంది. ఈ సినిమాకు ఉత్తమ స్పెషల్ ఎఫెక్ట్స్ విభాగంలో నంది అవార్డు వచ్చింది.
కె.సి.కెనాల్ పథకం,130 ఏళ్ళ క్రితం, ఉపతుంగభద్ర పరీవాహకప్రాంతం, కృష్ణాపరీవాహక ప్రాంతానికి సంబంధించిన నౌకాయానం, వ్యవసాయభూములకు నీటి సదుపాయం కల్పించుటకై ఉద్దెశించి ఆంధ్రలోప్రారంభించిన నీటి కాలువ. డచ్ దేశానికి చెందిన మద్రాసు ఇరిగేసను అండ్‌కెనాల్.కం, లిమిటెడ్ అను ఒక వ్యక్తిగత సంస్థ ఈ కాలువ నిర్మాణం చేపట్టినది. కాలువ త్రవకాన్ని 1870లో ప్రరంభించి1883 కీ పూర్తిచేసారు . ఇది సుంకేసుల అనకట్ట కుడి పార్శం నుండి మొదలై కర్నూలు, కడప నగారాల మీదుగా సాగి, కడప జిల్లాలోని కృష్ణపురం వద్ద అంతమవుతుంది. నిర్మాణ సమయంలో కాలువ నిర్మాణం జాప్యం అవ్వడంతో, 1882లో ఈ ప్రాజెక్టు పనిని బ్రీటిష్‌ ఇండియా 3.02 కొట్లరూపాయలకు తన స్వాధీనంలోకి తీసుకున్నది. సర్ అర్థర్ కాటన్ సలహ ప్రకారం, కాలువలో నౌకాయానాన్ని క్రమంగా తగ్గించుచూ, వ్యవసాయ భూములకు నీటి పారుదలను పెంఛుతూ వచ్చి, 1933లో కాలువలో నౌకా యానాన్ని పూర్తిగా నిలిపి వేసినది.
కె.సి కెనాల్ కడప జిల్లాలో జమ్మలమడుగు తాలుకాకు చెందిన సుద్దపల్లివద్ద ప్రవేశిస్తున్నది.ప్రొద్దటూరులో పెన్నానదిని 182 వ మైలు వద్ద దాటి కడప వైపు కొనసాగుతుంది.
ఈ కాలువ 1866 లో బ్రిటీష్ వారి హయాములో మద్రాస్ ఇరిగేషన్ కంపెనీ ద్వారా నిర్మితమైంది. 1882 లో బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం ఈకాలువ నిర్మాణాన్ని తమ ఆధీనంలోకి తీసుకుంది. దీనిలో భాగంగా కర్నూలు నగరంలో తుంగభద్ర నదిపై 8.23 మీటర్ల ఆనకట్టు నిర్మించబడింది. 304 కిలోమీటర్ల పొడవునా 84.9 క్యూబిక్ మీటర్ల సామర్థ్యంతో 52.746 హెక్టారుల సాగుభూమికి నీరందించే విధంగా కృష్ణా పరీవాహక ప్రదేశం నుండి పెన్నా పరీవాహక ప్రదేశం వరకు దీని నిర్మాణం సాగింది. కరువు కాటకాలతో అల్లాడిపోతున్న కడప, కర్నూలు రైతాంగానికి ఈ కాలువ నిర్మాణం ఒక వరప్రసాదంగా మారింది.
సంభవించే కరువును దృష్టిలో పెట్టుకొని కర్నూలు విభాగంలో కాలువ నిర్మాణ పనులు1860లో ప్రారంభించారు. తొందపాటువలన, అనుభవరాహిత్యం వలన, కొన్నిచోట్ల త్రవ్వకంలో వచ్చిన ఇబ్బందులవలన, అధికంగా నిర్లక్ష్యంగా ఖర్చుచెయ్యడం వలన, సగం కాలువ పని అయ్యేటప్పటికి, కెటాయించిన నిధులు ఖర్చు అయ్యిపొయాయి. మళ్ళికొత్తగా నిధులు సమీకరించి గుత్తెదారులను పిలిచి 1871 నాటికి ప్రాజెక్టును పూర్తి చెయ్యగలిగారు
కే సి కెనాల్ లేదా కే సి కాలువగా వ్యవహరించబడే కర్నూలు కడప కాలువ రాయలసీమ లోని ఒక ప్రధాన పంట కాలువ. ఇది ఆంగ్లేయుల కాలములో 1950లో నిర్మితమైనది. కర్నూలు, కడప జిల్లాల గుండా సాగుతూ వేలాది ఎకరాలను సస్యశ్యామలం చేస్తున్న కాలువ. సాగునీటి కే కాకుండా తాగునీటికి కూడా ఇది ప్రధాన వనరు.
అటవీ అమరవీరుల సంస్మరణ దినం ప్రతి సంవత్సరం నవంబరు 10 న జరుపుకుంటారు.గంధపు చెక్కల స్మగ్లర్ వీరప్పన్ చేతిలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన ఐఎఫ్‌ఎస్‌ అధికారి శ్రీనివాస్‌ స్మరణార్థం ప్రతి సంవత్సరం అమరవీరుల సంస్మరణ దినాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు. అటవీ అధికారులు తమ ప్రాణాలను లెక్కచేయకుండా కలప స్మగర్లతో తీవ్ర వాదులతో పోరాటం చేసి, వారు చేసిన దాడులలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన అటవీశాఖ అమరవీరుల అత్మకు శాంతి కలగాలని శ్రద్ధాంజలి ఘటిస్తూ వారి సేవలను ఈ రోజు గుర్తు చేసుకుంటారు. కొన్ని చోట్ల రక్తదాన శిబిరాలను ఏర్పాటు చేసి అటవీ అమరవీరుల త్యాగానికి గుర్తుగా అటవీ శాఖకు సంబంధించిన పలువురు రక్తదానం చేస్తారు.
ప్రతిఏటా నవంబరు 10న నెహ్రూ పార్కులో ఉన్న అమరవీరుల స్తూపం వద్ద సంస్మరణ దినోత్సవ సందర్భంగా అమరవీరులకు నివాళులర్పిస్తారు. ఈ కార్యక్రమానికి రాష్ట్ర అటవీశాఖ మంత్రి కూడా హాజరై కార్యక్రమానికి అధ్యక్షత వహించి నివాళులు అర్పిస్తారు. రాష్ట్ర అటవీశాఖ కార్యదర్శి, జూపార్క్ సంచాలకులు కూడా డినికి హాజరౌతారు. రక్తదాన శిభిరం కూడా ఏర్పాటు చేస్తారు. ఇప్పటివరకు 3 దశాబ్దాలలో దాదాపు 30 మంది అటవీ అధికారులు విధి నిర్వహణలో ప్రాణాలు కోల్పోయారు. అధికమంది కలప స్మగ్లింగ్ కాంట్రాక్తర్ల చేతిలో అమరులైననూ కొందరు వన్యప్రాణుల బారి నుంచి మరికొందరు నక్సలైట్ల దాడులతో ప్రాణాలు వదిలారు.
మూడు దశాబ్దాల నుంచి సరాసరిన ఒక్కో అధికారి మరణం పొందడంతో పాటు అనేక మంది గాయాలబారిన పడుతున్నారు. దీనిపై ప్రభుత్వం తగు చర్యలు కూడా తీసుకుంది. 2010లో హైదరాబాదులోని జూపార్కులో జరిగిన అటవీ అధికారుల సంస్మరణ దినీత్సంలో రాష్ట్ర అటవీ మంత్రి మాట్లాడుతూ అడవులలో పర్యవేక్షించే అధికారులకు రైఫిళ్ళు సరఫరా చేస్తామని ప్రకటించారు. దట్టమైన అరణ్యాలలో సీసీ కెమరాలు ఉంచడం కూడా జరిగింది. దీనివల్ల అధికారులు కార్యాలయంలో ఉంటూ అడవులలో జరుగుతున్నది పర్యవేక్షించవచ్చు. స్మగ్లర్లు ఉన్నట్లు తెలిస్తే ఆయుధాలు, బలగాలతో వెళ్ళవచ్చు. దీనివల్ల మరణాలు తగ్గుతాయి.
నవంబరు 10న రాష్ట్ర రాజధానిలో జరిపేవిధంగానే ప్రతి జిల్లా కేంద్రాలలో కూడా అటవీ అమరవీరుల దినోత్సవాలను నిర్వహిస్తారు. జిల్లాస్థాయి అధికారులు, మంత్రులు, ప్రజాప్రతినిధులు ఈ కార్యక్రమానికి హాజరై జిల్లా అటవీప్రాంతాలలో అమరులైన అటవీ అధికారులకు నివాళులు అర్పిస్తారు. మనరాష్ట్రంలో ఖమ్మం జిల్లాలో అధికంగా అడవులున్నందున స్మగ్లర్ల దాడులు కూడా ఈ జిల్లాలో అధికంగా ఉంటాయి. కడపలో ఎర్రచందనం అక్రమరవాణా చేసే కాంట్రాక్టర్ల దాడుల వల్ల కూడా అటవీ శాఖ అధికార్ల మరణం అధికంగా ఉంటుంది.
ఇటలీ టర్కీ 1911 యుద్దకాలంలో, అడ్మిరల్ లూగీ ఫారవెల్లీ నాయకత్వంలోని ఇటలీ నౌకాదళవిభాగం లిబియా తీరానికి చేరింది. ఆ సమయానికి లిబియా భూభాగం టర్కీ ఒట్టోమాన్ సామ్రజ్యంలో అంతర్భాగంగా ఉండేది. టర్కీ యంత్రాంగాన్నీ, బలగాలనీ లొంగిపోవలసిందిగా ఫారవెల్లీ అజ్ఞాపించాడు. లేనిపక్షంలో లిబియా నగరాలలో తీవ్ర విధ్వంసం సృష్టించగలనని హెచ్చరించాడు. అయితే టర్కీ బలగాలు, వారి తోడునున్న లిబియా దళాలు లొంగిపోలేదు. ఫారెవెల్లీ ఆధ్వర్యంలో మూడు రోజులపాటు దాడిజరిగిన తర్వాత, ట్రిపోలియన్లు "ఇటలీకి కట్టుబడిన"ట్టు ప్రకటించాడు. ఒమర్ ముఖ్తార్ నాయకత్వంలో 22యేళ్ళపాటు తూర్పు లిబియాలో సాగిన తిరుగుబాటు, ఇదే నాంది.
ఒమర్ ముఖ్తార్ 1858 సంవత్సరంలో పాత ఒట్టోమాన్ సామ్రాజ్యంలోని ట్రిపోలియన్ రాజ్యభాగంలో సైరెనైకా నగరం దగ్గర జాన్ జౌర్ గ్రామంలో జన్మించాడు. అనాథ అయిన ఇతనిని, షరీఫ్-ఇ-ఘారియానీ చేరదీసాడు. ఇతని తొలిచదువు స్థానిక మసీదులో సాగింది, అటుపైన 8 సంవత్సరాలు జఘ్ బుబ్ లోని సెనుస్సీ విశ్వవిద్యాలయంలో సాగింది. ప్రసిద్ధ సెనుస్సీ ఉద్యమానికి ఇది కేంద్రస్థానం. 1899లో ఇతర సెనుస్సీలతో కూడి, ఫ్రెంచివారికి వ్యతిరేకంగా చాద్లో జరుగుతున్న తిరుగుబాటులో పాల్గొంటున్న రబీహ్- అజ్-జుబాయ్ర్ కి సహాయకునిగా వెళ్లాడు.
1931 సెప్టెంబరు 11 న స్లోంటా యుద్ధంలో గాయపడినపుడు, ఒమర్ ఇటలీ సైన్యానికి పట్టుబడ్డాడు. మూడు రోజుల విచారణ అనంతరం "బహిరంగం ఉరి" శిక్ష విధింపబడింది. ఆఖరి కోరిక అడిగినపుడు, ఖురాన్ లోని "ఇన్నా లిల్లాహి వ ఇన్నా ఇలైహి రాజిఊన్" అని బదులిచ్చాడు. 73 సంవత్సరాల వయసులో, 1931 సెప్టెంబరు 16 న అతని అనుచరుల ఎదురుగా ఉరితీయబడ్డాడు.
2009 సంవత్సరంలో లిబియా అధ్యక్షుడు మౌమూర్ గద్దాఫీ రోమ్ నగర పర్యటనలో ఒమర్ ముఖ్తార్ పట్టుబాటు నాటి ఫోటోని తన ఛాతీపైన ధరించాడు. ఆ నాటి పర్యటనలో ఒమర్ పెద్ద కుమారుడు కూడా గద్దాఫీ తోడుగా ఉన్నాడు.
వృత్తిరీత్యా ఖురాన్ బోధకుడైనా, ఎడారి యుద్ధరీతుల్లోనూ ప్రావీణ్యం ఉన్నవాడు, ఒమర్ ముఖ్తార్. స్థానిక భౌగోళిక జ్ఞానం ఉన్నకారణంగా, దాని ఆసరాగా ఇటలీ బలగాల మీద తిరగబడ్డాడు.
సుబాబుల్ వృక్ష శాస్త్రీయ నామం . చిన్న మిమొసాయిడ్ చెట్టు రకానికి చెందిన దీని మూలాలు దక్షిణ మెక్సికో, ఉత్తర మధ్య అమెరికా కు సంబంధించినవి. కానీ ఈ చెట్టు ఇప్పుడు అన్ని ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో సహజసిద్ధంగా పెరుగుతుంది. దీనిని ఆంగ్లంలో , , అంటారు. ఈ పేర్లను తెలుపు రంగు తల అనే అర్థాల నిచ్చే గ్రీకు పదాల నుండి స్వీకరించారు. ఈ చెట్టుకి పూసే పువ్వులు తెల్లని కేశరములతో తల వలె గుండ్రంగా ఉంటాయి. దీనిని వంటచెరకుగా, నారగా, పశువుల మేతగా ఉపయోగిస్తారు. ఇది అతిత్వరగా పెరిగే బహువార్షిక మొక్క. దీని కలప పనిముట్లకు, కాగితపు గుజ్జు లాంటి అవసరాలను తీర్చగలదు. విత్తనాలలో 24 శాతం మాంసకృత్తులు కల్గి ఉంటాయి. విత్తనాలు సులభంగా మొలకెత్తుతాయి. వర్షాభావ పరిస్థితుల్లో కూడా బాగా పెరుగుతుంది. గాలిలో ఉన్న నత్రజనిని ఉపయోగించుకునే శక్తిగల బాక్టీరియాను వేరుబుడిపెలందు కలిగి ఉంటుంది. ఎక్కువసార్లు పిలకపంట తీసుకోవచ్చు. ఉష్ణమండలాల్లో బాగా పెరుగుతుంది. వర్షపాతం 600-1700 మీ.మీ. ఉన్న ప్రాంతాల్లో బాగా పెరుగుతుంది. మన రాష్ట్రంలో అన్ని ప్రాంతాల్లో బాగా పెరుగుతుంది.
రెండు సంవత్సరములు ఆపై బడిన చెట్ల నుండి విత్తనాలను సేకరించాలి. ఒక కిలోకు 16వేల నుండి 20వేల విత్తనాలుంటాయి. విత్తన శుద్ధికి గాను ఈ విత్తనాలను సుమారు 30 డిగ్రీల సెల్సియస్ వేడి నీటిలో 5 నిమిషాలు ఉంచి, తీసిన విత్తనాన్ని చల్లని నీటిలో 12 గంటలు నానబెట్టి విత్తుకోవాలి. విత్తన శుద్ధి తర్వాత నారుమళ్ళలో నేరుగా విత్తడానికి వరుసల మధ్య 20 సెంటీమీటర్ల వరుసలో 4 సెంటీమీటర్ల దూరంలో 1.5 సెంటీమీటర్ల లోతుగా విత్తనాలు విత్తుకోవచ్చు. లేదా 22 * 10 సెంటీమీటర్ల పాలిథీన్ సంచుల్లో పేడ, ఎరువులను కలిపిన మట్టిని నింపి ఒక సంచికి 2 విత్తనాలు చొప్పున విత్తుకోవాలి. ఈ విత్తనాలను మార్చి, ఏప్రిల్‍లో విత్తినట్లయితే జూలైకల్లా మొక్కలు నాటటానికి తయారవుతాయి.
కలుపు నివారణ మొదటి 2 సంవత్సరముల వరకు చేయాలి. అవసరాన్ని బట్టి 2 నుంచి 5 సంవత్సరాల మధ్య చెట్లను నరకవచ్చు. వంటచెరుకు కయితే 2 నుంచి 3 సంవత్సరముల మధ్య నరకవచ్చు. పశుగ్రాసానికయితే ప్రతి 2 నుంచి 3 నెలలకు 10 నుంచి 15 సెంటీమీటర్ల ఎత్తులో నరకాలి. కాగితపు గుజ్జుకయితే 4 నుంచి 5 సంవత్సరముల మధ్య నరకవచ్చు. చెట్ల ప్రక్క కొమ్మలను ఎప్పటికప్పుడు నరికి చెట్లు ఎత్తుగా పెరిగేటట్లు చేస్తే 10 నుంచి 15 సంవత్సరముల వరకు కలప ఉత్పత్తి అవుతుంది.
సుబాబుల్ 6 సంవత్సరములలో 20 మీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. వర్షాధార ప్రాంతాల్లో సాధారణంగా కలప దిగుబడి ఎకరాకు సంవత్సరానికి 4 నుంచి 8 ఘ.మీ. వస్తుంది. నీటి వసతి ఉన్న ప్రాంతాల్లో ముఖ్యంగా ప్రకాశం జిల్లాలో 2 నుంచి 3 రెట్లు అధికంగా కలప దిగుబడి వస్తుంది. పశుగ్రాసం ఎకరాకు వర్షాధార ప్రాంతాల్లో 5 నుంచి 10 టన్నులు, నీటివసతి ఉన్న ప్రాంతాల్లో 32 నుంచి 36 టన్నులు వస్తుంది.
కొమ్మలు వంటచెరుకుగా పనికివస్తాయి. ఆకులు పశుగ్రాసంగా ఉపయోగపడతాయి. మొక్కలను 8 మీటర్ల ఎడంగా రెండు ఉమ్మడి వరుసల్లో నాటి, వాటిని భూమి నుండి 30 సెంటీమీటర్ల ఎత్తుకు కొస్తే ఎకరాకు 0.8 టన్నుల వరకు ఎండుమేత, అర టన్ను వంట చెరుకు లభిస్తాయి.బాయిలరులలో సుబాబుల్ కలపను జీవద్రవ్యఇంధనంగా ఉపయోగించవచ్చును.
అన్నిరకాల తటస్థ నేలల్లో పెరుగుతుంది. క్షార, ఆమ్ల నేలల్లో పెరగదు. లోతైన, సారవంతమైన, ఎక్కువ తేమ లభ్యమయ్యే నేలలు అనుకూలమైనవి. బంజరు భూముల్లోను, చెరువు గట్లపైన, పశువుల తాకిడి లేని కాలువ గట్లపైన, పొలాల గట్లపైన పెంచవచ్చు. అటవీ వ్యవసాయంగా పంటపొలాల్లో కూడా పెంచవచ్చు.
మొదటి సంవత్సరం పప్పుదినుసు జాతి పైర్లను లాభసాటిగా పెంచుకోవచ్చు. రెండవ సంవత్సరం నుండి పశుగ్రాస పైర్లను పెంచుకోవచ్చు.
కలప గట్టిగా, నాణ్యంగా ఉంటుంది. భవన నిర్మాణానికి, ఫర్నీచర్ తయారీకి ఉపయోగపడుతుంది. గుంజలు, కంచె స్థంభాలుగా ఉపయోగపడతాయి.
1700 సంవత్సరం నాటికి విశాఖపట్టణంలో ఈస్టిండియా కంపెనీ వారు దక్షిణ భారతదేశంలో నెలకొల్పిన పాతవైన, అతికొద్ది వర్తకస్థానల్లో ఒకటి వుంది.
260 బి.సి- అశోక చక్రవర్తీ కళింగ యుద్ధంలో కళింగ దేశాన్ని జయించాడు. విశాఖపట్టణం అప్పుడు, కళింగ దేశంలో ఒక భాగంగా ఉండేది.
1515ఎ.డి - ఆంధ్రభోజుడు శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు విశాల సామ్రాజ్యంలో, విశాఖప్రాంతం ఒక భాగం. ఆయన పాలనా కాలంలో, సింహాచలాన్ని పలు మార్లు దర్శించి, పచ్చల పతకాన్ని, మరికొన్ని నగలను బహూకరించినట్లు శాసనాలు ఉన్నాయి. ఈ పచ్చల పతకాన్ని గజ్జెల ప్రసాద్ అనే స్టూవర్టుపురం గజదొంగ, దొంగతనం చేసాడు. దొంగ దొరికాడు. కానీ, పచ్చల పతకంలోని పచ్చలు కొంచెం విరిగాయి.
1515లో రాయలు కొండవీడును ముట్టడించాడు. కొండవీడు 1454 నుండి గజపతుల ఆధీనంలో ఉంది. ఇదే సమయంలో ప్రతాపరుద్ర గజపతి కృష్ణానది ఉత్తర భాగమున పెద్ద సైన్యంతో విడిదిచేశాడు. ఈ యుద్ధమున రాయలు విజయం సాధించాడు. తరువాత రాయలు కొండవీడును అరవై రోజులు పోరాడి 1515 జూన్ 6న స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
పారిభాషికపదకోశ సంకలనములు అనేక సవరణలు, మార్పులతో పురోగమించిన సంగతి గమనార్ధము. వాడుకలోనున్న తెలుగు పారిభాషిక మాటలు లను పొందుపరచే ప్రయత్నంతో పురోగమించింది. ఆధునికమైన అనేక కొత్త ఇంగ్లీషు మాటలు వాడుకలోకి వచ్చినవి చేర్చి, చాలకాలంనుండీ విలీనమైయున్నమాటలు తీసివేయటం జరిగింది. అంతర్జాతీయస్థాయి విజ్ఞానశాస్త్రముల ఉన్నతవిద్యాబోధనకు సంబంధించిన పారిభాషిక పదాల విషయంలోను, ప్రాంతీయ రోజూవారి పరిపాలనా యంత్రాంగ విషయంలో పారి భాషిక పదాలకు వేరువేరు దృష్టికోణ ఆవశ్యకత గుర్తించటం జరిగింది. ప్రపంచ భాషలలో కల్ల ఇంగ్లీషు చాల అభివృధ్ధి చెంది వ్యాప్తిచెందగలుగుట కారణం ఆభాషలో అనేక ఇతరబాష మాటలును విలీనంచేసుకునటమేనని గ్రహించి తెలుగులోకూడా ఇంగ్లీషుభాషలలోనుండి వచ్చివాడుకలోనున్న మాటలు, పదాలను విలీనంచేసి పదకోశములను సంకలనంచేశారు. ఉదాహరణకు పేజి303 లో అకాడమీవారి 1985 లో . ప్యాకింగ్ అనే ఇంగ్లీషుమాటకి పారిభాషిక పదం అవసరంకలుగదు. ఎంతకాలనించో తెలుగులో విలీనమైనది.
మహమ్మదీయ పరిపాలనా కాలములో వ్యవహారికమైన పార్శీ ఉరుదూ మాటలు కొన్ని విభాగములలోనూ ఆ తరువాత ఆంగ్లేయల పరిపాలనలో వున్నప్పుడు అనేక ఇంగ్లీషు మాటలు, పదాలు అనేక విభాగములలో తెలుగులో వాడుకలోకి వచ్చినవి. ఆ విధంగా వచ్చిన మాటలకు పదాలకు కాలక్రమేణా తెలుగులో పారిభాషిక పదాలు కూడా ఉద్భవించాయి. కానీ ఒకే భావముగల ఇంగ్లీషు మాటకు సూక్ష్మశబ్ధభేదముతోను, అర్ధభేదములతో స్థిరరూపములేని పారిభాషిక పదములు వాడుచూ సంస్కరించబడక పోవుటచే ఆయా మాటలు, పదాలు చాల కాలం దాకా తెలుగు నిఘంటువులలోకెక్కలేదని తెలియుచున్నది. మేధావులైన పండితులు అటువంటి పారిభాషిక పదాలను సేకరించి విమర్శించి సవరించి ఆయా పదజాలములను ప్రచురించిన తరువాతనే ఆయా మాటలు పదాలు ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువులలోకి వచ్చినవి. పారిభాషిక పదాలంటే పర్యాయపదాలు కాదని నిస్సందేహంగా చెప్పవచ్చు. తెలుగు భాషాభివృధ్ధికి పారిభాషక పదకోశములు ఎంతో దోహదముచేసినవనుటకు సందేహములేదు.
భారతదేశము స్వాతంత్ర్యము కాక ముందు ఇంగ్లీషువారిపరిపాలనా కాలంలో వ్యక్తిగత కృషి సలిపి సంకలనంచేసి 1934 లో ఆంధ్ర గ్రంథాలయ ప్రెస్సు బెజవాడలో ముద్రించి ప్రచురించిన . గారి “- & ” ఆ పదకోశమును మద్రాసు హైకోర్టు మాజీ ప్రధానన్యాయమూర్తి సర్ వేపా రామేశం గారితో సహా అనేక ప్రముఖుల మన్ననలందుకుని ప్రముఖమైనదని గుర్తించబడింది. ప్రముఖ దిన పత్రిక ది హిందూ 19/06/1934 తేదీన తమ పత్రికా సంపాదకీయ ప్రశంస ప్రచురించారు. 1988 లో వ్యవహార కోశము శాస్త్ర పరి భాష కలసిన సంపుటముగా , వారిచే 2వ సారి ప్రచురించబడింది.
తెలుగు అకాడమీ ప్రారంభించక పూర్వము 19- 20 వ శతాబ్దములో పారిభాషిక పదకోశముల సంకలనమునకు చేసిన కృషి మరువరానిది. కొన్ని విశేషములు ప్రస్తావన చేయటమైనది. స్వల్ప శబ్దార్ధ భేదములతో సాగుతున్న అనేక ఇంగ్లీషు మాటలకు పారిభాషిక పదాలు సంస్కరించబడి స్థిర రూపము ధరించుటకు దోహదమైన ప్రచురణలలో కొమర్రాజు వెంకట లక్ష్మణరావు గారు విజ్ఞాన చంద్రికామండలి ద్వారా ప్రచురించిన శాస్త్రవిజ్ఞాన సాంకేతిక పదజాలము ప్రముఖమైనది. 1930 దశాబ్దములోని మద్ర్రాసు ప్రావిన్సు ప్రభుత్వమువారు ప్రచురించిన “ ” కూడా ఆ మార్గములో చేదోడుగా సహకరించింది.
కాతలూరులో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
కాతలూరులో ఉన్న ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి. బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు వేంపల్లెలో ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల వేంపల్లెలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల పులివెందులలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల కడపలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు పులివెందులలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం పులివెందులలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కడప లోనూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఒక భాషలో ఒకే అర్థం గల రెండు పదాలను పర్యాయ పదాలు అంటారు. ఉదాహరణకు వాన, వర్షం పర్యాయపదాలు. ఏవైనా రెండు పదాలను పర్యాయ పదాలు అనాలంటే, ఒక వాక్యంలో రెండు పదాలను ఒకదాని బదులు ఒకటి వాడినప్పుడు అర్థం మారకూడదు. ఈ ప్రతిపాదికన చూస్తే చాలా పదాలు ఏదో ఒక అర్థఛాయలోనే పర్యాయ పదాలుగా ఉంటాయి. ఉదాహరణకు భూగోళాన్ని గురించి చెప్పేటప్పుడు భూమీ, ధరిత్రి పర్యాయపదాలుగా ఉంటాయి. కానీ స్థలాన్ని గురించి మాట్లాడేటప్పుడు రెండెకరాల భూమి అన్నట్లు రెండెకరాల ధరిత్రి అని అనడం వ్యాకరణ సమ్మతం కాదు. అదేవిధంగా ఒక చర్చ చాలా సమయం జరిగింది ఆని లేక చర్చ సుదీర్ఘమైన కాలం జరిగింది అన్న ఈ పదాల్లో చాలా సమయం, సుదీర్ఘమైన కాలం అనే పదాలు ఒకే అర్థాన్ని సూచిస్తాయి కాబట్టి ఒక పదానికి మరొక పదం పర్యాయపదం అని చెప్పవచ్చు. కానీ కాలం చేసారు అనడానికి సమయం చేసారు అనే వాడుక లేదు.
పూర్తిగా పర్యాయపదాలైన రెండు పదాలు ఉండవని కొందరు నిపుణుల అభిప్రాయం. వ్యుత్పత్తీ, అక్షర లక్షణాలూ, వాడే సందర్భాలూ, సూచించే భావాలూ వంటి రకరకాల కారణాల వల్ల ప్రతీ పదం పత్యేక అర్థాన్ని కలిగి ఉంటుందని వారి ఉద్దేశం. చాలా పర్యాయ పదాలను వాడే సందర్భాలు వేరు అయ్యి ఉంటాయి. ఉదాహరణకు నిలిపివేయడం అనేది ఆపివేయడంతో పోల్చితే మరింత నియత పదంగా చూడబడుతుంది. భూమి, ధరిత్రి అనే పదాలు మన్ని అర్థఛాయల్లోనూ పర్యాయపదాలుగా సరిపోవు. ఇక పర్యాయ పదాలు సభ్యోక్తులుగా కూడా వాడబడుతుంటాయి.
పర్యాయ పదాల తయారీకి ఇంకో కారణం అన్యదేశ్యాలు. తెలుగులో ఒక పగలూ, రాత్రిని సూచించేందుకు ఉర్దూ అన్యదేశ్యమైన రోజునూ, దేశ్యపదమైన నాడునూ వాడతారు. ఉదాహరణకు ఆరోజు, ఆనాడు. చాలా ఐరోపా భాషల్లో సాంకేతిక సందర్భాన్ని సూచించేందుకు లాటిను, గ్రీకు అన్యదేశ్యాలను వాడి, ఇతర సందర్భాల్లో ఆ సంబంధిత భాష దేశ్యాలను వాడుతుంటారు. ఇస్లామిక సంస్కృతుల్లో అరబీ, ఫార్సీ భాషల ప్రభావం స్థానిక భాషలపై ఉంటుంది.
పర్యాయపదాల పుట్టుకకు చాలా కారణాలు ఉంటాయి. రెండు భాషలు కలిసి ఒక భాషగా ఏర్పడినప్పుడు ఆ మునుపటి భాషల్లోని పదాలు కొత్త భాషలో మిగిలిపోవడం ఒక కారణం. ఉదాహరణకు ఆధునిక ఆంగ్లం, పురాతన ఆంగ్లం, నొర్మన్ ఫ్రెన్చ్‌ల కలయికతో పుట్టిన భాష. కనుక రెండు భాషల పదాలూ ఇందులో కనబడతాయి. ఉదాహరణకు విలుగాడికి ఆంగ్లంలో ఫ్రెన్చ్ పదమైన ఆర్చర్ , పాత ఆంగ్ల పదమైన బోమన్ అనే రెండు పదాలున్నాయి.
ఇక పర్యాయ పదాలకు మరొక ముఖ్య కారణం పూనుకుని చేసిన కొత్త పదాల సృష్టి. ఉన్న పదాలకు కొత్త పదాలను సాధారణంగా మేలిమి భాషావాదులు సృష్టిస్తుంటారు. ఉదాహరణకు పుస్తకపు ముందుమాటను సూచించే ఆంగ్ల పదం ప్రెఫిస్ కు రోమను వ్యుత్పత్తి ఉన్నందున, దానికి దీటుగా ఫోర్‌వార్డ్ అనే ఆంగ్ల పదం తయారైంది. తెలుగులో ఇలాంటి ఒక ప్రయత్నం కనిపించే పుస్తకం బంగారు నాణేలు.
కొన్ని సందర్భాలలో పర్యాయ పదాలు అర్థఛాయలలోని సూక్ష్మమైన వ్యత్యాసాలను తెలియజేయగా, కొన్నిసార్లు అవి వాడబడే సందర్భాలు వేరేవి అయ్యి ఉంటాయి. ఉదాహరణకు మలవిసర్జనా అవయువముకు ముడ్డి, గుద్ద, మలద్వారం అను మూడు పర్యాయపదాలు ఉండగా, గుద్ద చాలాసార్లు బూతుగా, ముడ్డి వాడుక భాషలో పదంగా, మలద్వారం సభ్యోక్తిగా చెలామణీ అవుతున్నాయి.
ఒక భాషపై ఇతర భాషల ప్రభావం పర్యాయ పదాల పుట్టుకకు మరొక కారణం. తెలుగులో మత కార్యకలాపాలకు సంస్కృతం ఎక్కువగా వాడగా, వ్యవహారిక భాషలో దేశ్యాల వాడకం ఎక్కువ. ఉదాహరణకు పురాణేతిహాసాల్లోని యుద్ధాల వర్ణనలో శిరచ్ఛేదం అనే పదం వాడగా, సమకాలిక కక్షలూ, ముఠా గొడవలు వల్లెవేసేటప్పుడు తల నరుకుట అనే మాట ఎక్కువ వినబడుతుంది.
వెంకటేశ్వరస్వామిని శ్రీనివాసుడు, బాలాజీ, తిరుమలేశుడు, వెంకటాద్రీశుడు, ఏడుకొండలవాడు, వడ్డీకాసులవాడు అని అనేక రకాల పేర్లతో పిలుస్తారు. ఈ నామాలన్నింటిని పర్యాయపదాలుగా చెప్పవచ్చు.
కొన్ని సందర్భాలలో అన్యాపదేశ పదాలు పర్యాయ పదాలుగా మారతాయి. ఉదాహరణకు సింహాసనానికి విధేయుడను, రాజుకు విధేయుడను అనే రెండు వాక్యాల్లో సింహాసనం, రాజు పర్యాయ పదాలుగా మారాయి.
నిజాం నవాబులకాలంలో రాణి జానకీబాయి హయంలో జరిగిన అభివృద్ధి పనులు ఇప్పటికీ అజరామరం.1887లో మొదటి సాలార్‌జంగ్ జిల్లాలను ఏర్పాటు చేస్తున్నపుడు జానకీబాయే, ఇందూరుగా పిలవబడే ప్రాంతాన్నంతా 'నిజాంబాద్'గా మార్చిందట. ఆ 'నిజాంబాదే.' క్రమంగా 'నిజామాబాద్'గా మారింది. నిజాం నవాబైన మీర్ మహబూబ్ అలీఖాన్ 1899లో హైదరాబాదు నుండి మహారాష్ట్రలోని మన్మాడ్ వరకు రైల్వేమార్గాన్ని నిర్మించాలని నిర్ణయించాడు. తొలి ప్రణాళిక ప్రకారం బొల్లారం నుండి మన్మాడ్ రైలుమార్గం బోధన్ గుండా వేయనున్నట్టు తెలుసుకుని, జానకీబాయి దీన్ని సిర్నాపల్లి, ఇందూరుల మీదుగా ఏర్పాటు చేసేలా రాజును ఒప్పించిందట. దీనికి కృతజ్ఞతగా ఇందూరు పట్టణానికి నిజామాబాదు అని పేరు పెట్టారు. ఆ విధంగా 1905వ సంవత్సరంలోనే నిజామాబాదుకు రైల్వేస్టేషన్ ఏర్పడింది.
ఈ సంస్థానానికి చెందిన ప్రసిద్ధ రాణి శీలం జానకీబాయి గురించి స్థానిక గ్రామస్తులలో అనేక ఆసక్తికరమైన కథలు ప్రచారంలో ఉన్నవి. నిజాం దగ్గర పనిచేసే ఒక అధికారి వేట కోసం అడవిలోకి ఒంటరిగా వెళ్ళి అడవిలోనే దారి తప్పిపోయి కొన్ని రోజుల పాటు భయం భయంగా అడవిలోనే గడుపుతుంటే, కట్టెల కోసం వచ్చిన ఒక పన్నెండేళ్ళ అమ్మాయి ఆ అధికారిని చూసి క్షేమంగా అడవినుండి బయటకు తీసుకు వచ్చిందట. ఆ అమ్మాయిలో అపారమైన తెలివితేటలు, అత్యంత చురుకుదనం చూసిన ఆ అధికారి నిజాం రాజుతో సంప్రదించి, సిర్నాపల్లి సంస్థానాన్ని ఆ బాలికకు అప్పగించాడని ఒక కథనం. ఈ బాలికే సిర్నాపల్లి గడీ నుంచి 141 గ్రామాల్ని పరిపాలించిన శీలం జానకీబాయి.