polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1674లో కర్నూలు బీజాపూరు రాజ్యంలో భాగంగా ఉన్నప్పుడు, ఛత్రపతి శివాజీ దక్షిణాదిపై దండయాత్రకు వెళుతూ, నివృత్తి సంగం వద్ద కృష్ణానదిని దాటి, ఈ ప్రాంతంపై దాడిచేసి కర్నూలు దేశముఖి అయిన ఆనందరావు నుండి మూడు లక్షల రూపాయలు వసూలు చేశాడు. ఆ తర్వాత సైన్యాన్ని అనంతపురం వైపు పంపి, తను శ్రీశైలం దర్శించుకున్నాడు. మొగల్ చక్రవర్తి షాజహాన్ సైన్యాలు దండెత్తి వచ్చి బీజాపూర్ రాజ్యభాగాలను కొన్నింటిని ఆక్రమించుకున్నాయి. ఆ క్రమంలోనే 1687లో మొగల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు గోల్కొండతోపాటుగా దక్షిణాన ఉన్న రాజ్యాలు మరికొన్ని గెలిచారు. ఆ సమయంలో ఔరంగజేబు సేనాని గయాజుద్దీన్ కర్నూలును గెలిచారు. ఆ సమయంలో ఈ మండలాన్ని తన సేనానియైన దావూద్ ఖాన్‌ పన్నీకి జాగీరుగా ఇచ్చారు.
నిజాం ఈస్టిండియా కంపెనీ వారికి సైనిక ఖర్చుల క్రింద ఇవ్వవలసిన సొమ్ము కింద బళ్ళారి, కడప జిల్లాలను పూర్తిగానూ, కర్నూలు జిల్లాలోని కంభం, మార్కాపురం, కోయిలకుంట్ల, పత్తికొండ అనే తాలూకాలను సా.శ.1800లో ఇచ్చారు. ఇలా వారికి ధారాదత్తం చేయడంతో దత్తమండలాలుగా పేరువచ్చింది ఈ ప్రాంతానికి (ఇప్పటికీ ఈ ప్రాంతాన్ని సినీ పరిభాషలో సీడెడ్ అని వ్యవహరిస్తున్నారు). ఈ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించేందుకు థామస్ మన్రోని నియమించారు. అయితే జిల్లాలోని పాలెగాళ్ళు కంపెనీ అధికారాలకు లోబడక పోరాటాలు సాగించారు. 1803లో ఆంగ్లేయులకు, మరాఠీ వారికి యుద్ధం జరిగింది. అప్పటి కర్నూలు నవాబు అయిన అలూఫ్ ఖాన్ తన తమ్ముడిని ససైన్యంగా ఆంగ్లేయుల సహాయానికి పంపారు.
అలూఫ్ ఖాన్ తన ఆరుగురు కొడుకుల్లో చివరవాడైన గులాంరసూల్‌ఖాన్ మీద ఉన్న ప్రేమ వల్ల తన బదులుగా అతడిని నవాబును చేసేందుకు అంగీకరించమని గవర్నర్ మింటోను ప్రార్థించారు. నవాబు తమకు చేసిన సహాయాలు, అతని విశ్వాసం పరిగణించి ఆ ప్రకారం ఉత్తర్వులు జారీచేశారు. ఈ నేపథ్యంలో గులాం రసూల్‌ఖాన్ కర్నూలు నవాబు అయ్యారు. మళ్ళీ అతనికి మారుగా కొంతకాలం మునవర్‌ఖాన్, ఆపైన ముజఫర్‌ఖాన్ నవాబులు అయ్యారు. సా.శ.1815లో అలూఫ్‌ఖాన్ మరణించడంతో కంపెనీ ప్రభుత్వాధికారులు ముజఫర్ ఖాన్‌ని తొలగించి మునవర్ ఖాన్‌నే నవాబు చేశారు. 1823 సంవత్సరంలో గులాం రసూల్‌ఖాన్ నవాబు అయ్యారు.
ఔరంగజేబు చక్రవర్తి ద్వారా ఈ ప్రాంతాన్ని జాగీరుగా పొందిన దావూద్‌ఖాన్ బహదూర్ తర్వాత 1733లో జాగీర్దారైన హిమాయత్‌ ఖాన్ నవాబుగా గుర్తింపు పొంది కర్నూలు నవాబుల రాజరికానికి మూలబీజం వేశారు. కర్ణాటక నవాబుల వారసత్వ వివాదంలో హిమాయత్‌ఖాన్ ఇంగ్లీష్ వారికీ, ఫ్రెంచి వారికీ కాకుండా అటూఇటూ రెండువైపులా ఒక్కోమారు ఒక్కొక్కరి పక్షాన చేరుతూండడంతో తుదకు ఫ్రెంచివారికి ప్రత్యక్షశత్రువైనాడు. దాంతో సలాబత్‌జంగ్, ఫ్రెంచి సేనాని బుస్సీ 1750 మార్చిలో కర్నూలును పట్టుకున్నారు. 1752 నాటికి ఈ ముట్టడి ఫలితంగా హిమాయత్‌ఖాన్ తమ్ముడు మునవర్‌ఖాన్ నవాబు అయ్యారు.
1839లో నవాబును పదవీచ్యుతుణ్ణి చేస్తూనే బ్రిటీష్ వారు రాజ్యాన్ని అతని వారసులకు అప్పగించడం, మరో నవాబును నియమించడం వంటివి చేయకుండా తమ రాజ్యంలో కలుపుకున్నారు. ఆ సమయంలోనే అతను తన సర్దార్లకు, జాగీర్దార్లకు, బంధువులకు గతంలో ఇచ్చిన జాగీర్లు రద్దు చేసి తామే తీసుకున్నారు. నవాబు కుటుంబానికి మాత్రం సంవత్సరానికి రెండు లక్షల రూపాయలకు పైగా పింఛను ఏర్పాటుచేశారు. పింఛనుదార్లు మరణించాకా వారి వారసులకు హక్కు బదలాయించకుండా రద్దుచేశారు.
నవాబు పాలించిన ప్రాంతానికి ఒక బ్రిటీషర్‌ని ఏజెంటు పేరిట నియమించి భూమిని రైత్వారీ పద్ధతుల్లో ఏర్పాటుచేశారు. 1858లో ఈస్టిండియా కంపెనీ వారి చేతుల్లో ఉన్న భారతదేశంతోపాటుగా కర్నూలు ప్రాంతం కూడా ప్రత్యక్షంగా బ్రిటీష్ కిరీటం పాలన కిందకు వచ్చింది. ఆ క్రమంలోనే 1858లో కర్నూలు నవాబు పరిపాలన భూమికి తక్కిన నాలుగు తాలూకాలు కలిపి దాదాపుగా ప్రస్తుతం ఉన్న కర్నూలు జిల్లాను కలెక్టర్ పాలన కింద నిర్మించారు.
మునవర్‌ఖాన్ పాలనాకాలంలోనే 1755లో మైసూరు పాలకుడు హైదర్ అలీ కర్నూలు రాజ్యంపై దాడిచేసి కప్పం తీసుకున్నారు. మునవర్‌ఖాన్ మరణానంతరం 1792లో అతని మూడవ కుమారుడు అలూఫ్‌ఖాన్ నవాబు అయ్యారు. 1799లో హైదర్ అలీ కుమారుడు టిప్పుసుల్తాన్ ప్రఖ్యాత కర్ణాటక యుద్ధాలలో భాగంగా బ్రిటీష్ సైన్యానికి ఓడిపోయారు.
మైసూరు రాజ్యాన్ని బ్రిటీష్ పక్షం గెలవడంతో ఆ రాజ్యపు సామంతులైన కర్నూలు నవాబులు ఆ యుద్ధంలో పాల్గొన్న ఈస్టిండియా కంపెనీ, నిజాం నవాబుల వాటాల్లో భాగంగా నిజాం నవాబు వాటా క్రిందకు వచ్చింది. ఐతే ఈ మార్పు కొద్ది కాలం పాటు మాత్రమే సాగింది.
ఈ కవి, కవి కన్న ముందు గాయకుడు. మొదట్లో జి. నారాయణ రావు అనే తన మిత్రుడు రాసిన గేయాలను వివిధ సంధార్భాలలో, సమావేశాలలో పాడి వినిపించేవాడు. అలా కవిత్వ ప్రపంచంలోకి అడుగుపెట్టాడు. హైదరాబాద్‌లోని వైశ్య హాస్టల్‌లో చదువుకొనే సమయంలోనే తొలిసారి రచనా రంగంలోకి అడుగుపెట్టి .
వసుధలోన మీ వాసిని నిల్పగ, వడివడిగా త్యాగం చేయండి. అంటూ కుల సోదరులకు మేలుకొల్పు గీతాన్ని వినిపించి కలమందుకొన్న ఈ కవి.తర్వాత తన జన్మభూమి పాలమూరును- నీవే దిక్కను వారల నీట ముంచక మంచి పాలముంచు మా పాలమూరు అని కీర్తిస్తూ, వీరభోగ్య వసుంధరా!
పై పేర్కొన్న పద్య, గేయ కృతులలో "గాంధీ పథం" మాజీ ప్రధాని శ్రీ పి.వి.నరసింహా రావు గారికి , "నవ్య జగత్తు" ను శ్రీ అక్కినేని నాగేశ్వర రావు గారికి , "యశోవల్లరి" ని మాజీ ముఖ్యమంత్రి శ్రీ మర్రి చెన్నారెడ్ది గారికి , "డబ్బూ ! నీ విలువెంత?" అనే గేయ సంపుటిని శ్రీ చింతల శ్రీనివాస్ గారికి , "చంపకోత్పల సౌరభం" ను ప్రస్తుత తెలంగాణ సాంస్కృతిక సలహాదారు శ్రీ కె.వి.రమణా చారి గారికి , అంకితమిచ్చారు. శ్రీ తులసీదాసు రచించిన హనుమాన్ చాలీసా ను ద్విపదుల్లో తెలుగులో రచించి "వైశ్యరత్న" శ్రీ కొత్తూరి సీతయ్య గుప్త గారికి అంకితమిచ్చారు. తన పేరును కవితా జగత్తులో సుస్థిరం చేసుకున్నారు.
బిజినేపల్లికి చెందిన బాదం శంభయ్య, లక్ష్మమ్మ దంపతులకు లక్ష్మీకాంతం గుప్త 1929, అక్టోబర్ 02 వ తేదిన జన్మించాడు. మధ్య తరగతి వైశ్య కుటుంబంలో జన్మించిన గుప్త బాల్యంలోనే తండ్రిని కోల్పోయి ఇబ్బందులను ఎదుర్కొన్నాడు. హైదరాబాదులోని వైశ్య వసతి గృహంలో ఉండి, చదువును కొనసాగించి, స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వమే ఉపాధ్యాయ వృత్తిని చేపట్టాడు. చిన్నతనం లొనె వివాహమైన ఈ కవికి భార్య, ముగ్గురు కుమారులు, ఒక కుమార్తె కలరు. కుమార్తె శ్రీమతి బి.సుహాసిని సంగీతంలొ పట్ట భద్రులు, ఆకాశవాణి కళాకారిణి. మనవరాలైన శ్రుతి కూచిపూడి నాట్యం లొ డిప్లొమా చేసి దేశ విదేశాలలొ ప్రదర్శనలు ఇస్తోంది.
బిజినేపల్లి లక్ష్మీకాంత గుప్త మహబూబ్ నగర్ జిల్లా చెందిన తెలుగు కవి. ఈ కవి స్వస్థలం జిల్లాలోని బిజినపల్లి. ఇంటి పేరు బాదం, అయినా తన ఊరిపేరే ఇంటి పేరుగా స్థిరపడిపోయింది. నాలుగు దశాబ్దాలు ఉపాధ్యాయ వృత్తిని చేపట్టి, ఎంతో మంది విద్యార్థులను తీర్చిదిద్దాడు. సొంతూరులో గ్రంథాలయాన్ని స్థాపించాడు. నిజాం నవాబు పాలనకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన పోరాటాల్లో సైతం పాల్గొని, జైలు జీవితాన్ని అనుభవించాడు. జాతీయ విప్లవం, సామాజిక చైతన్యం, మానసిక పరివర్తనం వర్ధిల్లాలనేదే ఈ కవి ఆశయం, ఆకాంక్ష.
నాలుగు దశాబ్దాలు ఉపాధ్యాయుడిగా వృత్తి జీవితాన్ని గడిపిన గుప్త, 1987లో ఉద్యోగ విరమణ చేశాడు. ఎంతో మంది విద్యార్థులను తీర్చిదిద్దాడు. 1985లో ఉత్తమ ఉపాధ్యాయుడిగా ఎంపికై ఆ నాటి ముఖ్యమంత్రి శ్రీ నందమూరి తారక రామారావు గారిచే గౌరవించబడ్డాడు.
ఆసఫ్‌జాహీల కాలంలో మన్నెంకొండ హనుమద్దాసు, రాకమచర్ల వేంకటదాసు, వేపూరు హనుమద్దాసు ఈ కాలంలోని సంకీర్తన త్రిమూర్తులుగా పరిగణించబడతారు. హనుమద్దాసు మహబూబ్ నగర్ జిల్లా జిల్లా - కల్వకుర్తి తాలూకా వేపూరు గ్రామనివాసి. ‘ముతరాసి’ కులం, తల్లిదండ్రులు బారమ్మ - అచ్చయ్య. సంజన్న.వెంకట నారాయణలు అన్నతమ్ములు. వీరుగాక ముగ్గురు అప్పజెళ్ళెల్లు. హనుమద్దాసు తాత తిప్పరామన్నకి సంగీతంలో మంచి పరిజ్ఞానం ఉండేది!
‘హనుమద్దాసు’ రచనలూ, ఆయన గానం ఎంత ప్రసిద్ధాలై పోయాయంటే. ఆయన 35 ఏటే.ఊళ్లలో చాలామంది హనుమద్దాసు వేషం వేసి.కీర్తనలు అవీ పాడేస్తూ తామే నిజమైన హనుమద్దాసులం అని చెప్పుకునేవారట. అంత ప్రాచుర్యం పొందాడాయన.
మెల్లిమెల్లిగా హనుమద్దాసు పద్మాసనం వేసుకుని ఉండగానే శరీరం మెల్లిగా గాల్లోకి లేవడం ప్రారంభించింది. భక్తులు సంభ్రమాశ్చర్యాల్తో చూస్తున్నారు. హారతి ఇచ్చి గంట వాయించారు మెల్లిమెల్లిగా గాల్లోకెళ్ళిన హనుమద్దాసు గారి శరీరం కిందికి దిగింది. భక్తులంతా పాదాలమీద పడ్డంతో హన్ ఉమద్దాసు లేచి మందహాసం చేసుకుంటూ మెల్లిగా నడుచుకుంటూ వెళ్ళిపోయారు!
ఒకసారి ఊళ్లలో విషజ్వరం ఏదో ప్రబలింది. ఊళ్ళు ఊళ్ళు జ్వరం వాతపడి జన హడలిపోతున్నారు. హనుమద్దాసు యోగ సమాధిలో కూర్చుని ధ్యానం చేసి. ఒక కాషాయ జెండా తీసికెళ్ళి.ఊరి పొలిమేరలో పాతి విషజ్వరాన్ని ఈ జెండా దాటి రావడానికి వీల్లేదని ఆజ్ఞాపించారట!
వేపూరు హనుమద్దాసు భక్తకవి. ఆయన గ్రామీణ ప్రాంత సంకీర్తన కవి. ఆయన బతుకమ్మ పాటగా రామాయణం రచించాడు. మొత్తానికి రామాయణం ఎంత సనాతనమో అంత నిత్య నూతనంగా ఉంటుంది.
కవితాప్రసాద్ కృష్ణా జిల్లా, గంపలగూడెం మండలం, నెమలి గ్రామంలో 1961, మే 21వ తేదీన జన్మించాడు. ఇతనికి తల్లిదండ్రులు పెట్టిన పేరు వేంకటేశ్వర ప్రసాదరాజు. కవిత్వం పట్ల మోజుతో తన పేరును కవితాప్రసాద్‌గా మార్చుకున్నాడు. ఈయన తండ్రి కోటేశ్వర రాజు గారు తెలుగు పండితులు. తల్లి పేరు రత్నవర్ధనమ్మ. సత్తుపల్లిలో గణితశాస్త్రం ఐచ్చిక అంశంగా పట్టభద్రుడయ్యాడు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో అవధానవిద్యపై మసన చెన్నప్ప పర్యవేక్షణలో పి.హెచ్.డి. చేశాడు. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఇతడు గ్రూప్-1 అధికారిగా సాంఘిక సంక్షేమ శాఖలో సేవలను అందించాడు. ఆంధ్రప్రదేశ్ సాంస్కృతిక శాఖకు రెండు పర్యాయాలు సంచాలకుడుగా పనిచేశాడు. ఇతని పర్యవేక్షణలో నాలుగవ ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు తిరుపతిలో జరిగాయి. ఇతడు తెలంగాణ రాష్ట్ర షెడ్యూల్ కులాల అభివృద్ధిశాఖ జాయింట్ డైరెక్టర్‌గా పనిచేశాడు. మంత్రి కడియం శ్రీహరి వద్ద పీయస్ గా బాధ్యతలు నిర్వర్తించాడు. ఇతడు 2015 మార్చి 15న హైదరాబాదులోని బంజారా హిల్స్ లోని కేర్ ఆసుపత్రిలో హృద్రోగంతో మరణించాడు.
ఇతడు 500కు పైగా అవధానాలను చేశాడు. వాటిలో అష్టావధానాలతో పాటుగా శతావధానాలు, ద్విశతావధానాలు ఉన్నాయి. సంప్రదాయ అవధానంతో పాటు కథ, వచనకవిత, గణితం వంటి అనేక ప్రక్రియలను అవధానంలో చొప్పించాడు. ఒకసారి 25 నిమిషాలలో విచిత్ర అష్టావధానం చేసి పండితుల మెప్పు పొందాడు. వరంగల్లోని భద్రకాళి దేవాలయంలో ఏకదిన శతకరచన ధార అనే కార్యక్రమాన్ని చేపట్టి ఒకే రోజులో ఆశువుగా శతకాన్ని చెప్పాడు. ఆశుకవితా ఝరి పేరుతో గంటకు 500 పద్యాలు ఆశువుగా చెప్పాడు.
నల్లగొండ జిల్లా వర్ధమానకోటకు చెందిన వీరస్వామి ఏడో తరగతి వరకు చదువులోనే అపారమైన ప్రతిభ కనబరచి, ప్రభుత్వ స్కాలర్ షిప్ తో ఉన్నతపాఠశాల విద్యకు హైదరాబాదుకు వచ్చారు. ఎఫ్ ఎ చదువుతో తహసీల్దార్ ఉద్యోగంలో చేరారు. కాని ఆయన హైదరాబాదులో గడిపిన ఆ కాలం విద్యుదుత్తేజపు కాలం. ఒకవైపు ఆర్యసమాజం, మరొకవైపు స్టేట్ కాంగ్రెస్, ఇంకొకవైపు కమ్యూనిస్టు పార్టీ–ఆంధ్ర మహాసభ. హైదరాబాద్ రాజ్యం నిజాం వ్యతిరేక, భూస్వామ్య వ్యతిరేక, బ్రిటిష్ వ్యతిరేక ఆలోచనలతో, ఆచరణలతో అట్టుడికిపోతున్న కాలం అది. ఆ కుతకుత ఉడుకుతున్న అగ్నిపర్వత సదృశ సామాజిక వాతావరణంలో విద్యావంతుడిగా, సున్నిత, మానవీయ స్పందనలున్న వ్యక్తిగా వీరస్వామి ఉద్యమజీవి అయ్యారు. తహసీల్దార్ ఉద్యోగం వదిలేసి ప్రజాఉద్యమంలోకి దూకారు. సాయుధ దళాలలో, ప్రజాఉద్యమ నిర్మాణంలో ఆయన కృషి ఇంకా పూర్తిగా అక్షరాలకెక్కలేదు గాని, ఉరిశిక్ష పడి, ఇతర కేసుల్లో విచారణను ఎదుర్కొంటున్న నల్లా నర్సింహులునూ, నంద్యాల శ్రీనివాసరెడ్డినీ తప్పించిన వీరోచిత ఘట్టం మాత్రం సంక్షిప్తంగానైనా నమోదయింది.
చిత్తలూరు వీరస్వామి ప్రముఖ కమ్యూనిస్ట్ నాయకుడు , తెలంగాణా సాయుధ పోరాట యోధుడు చిత్తలూరు వీరస్వామి తెలంగాణా సాయుధ పోరాటం లో బి. యన్ రెడ్డి. మల్లు స్వరాజ్యం , నల్లా నరసింహుల తో కలిసి పోరాటం చేశారు. రావి నారాయణ రెడ్డికి అత్యంత సన్నిహితుడిగా ,అంతరంగికుడిగా వ్యవహరించిన వీరాస్వామి గెరిల్లా యుద్ధతంత్రంలో గోప్పయోదుడిగా పేరుగాంచారు. .85 యేండ్ల కమ్యూనిస్టు యోధుడు పంతులు నల్లగొండ జిల్లా వర్థన్నపేటకు చెందిన చిత్తలూరు వీరస్వామి నిజాం విధించిన వురిశిక్ష నుండి నల్లా నరసింహులు , నంద్యాల నరసింహరెడ్డి లను తప్పించే దాడిని లీడ్ చేసారు. చివరికి వాళ్ళను ఉరిశిక్ష నుండి తప్పించ గలిగారు .దానితో తనకు జైలు శిక్ష పడింది . సత్ప్రవర్తన వల్ల ముందే విడుదల య్యాడు. ఆయనకు భార్యా, నలుగురు కుమారులు, ముగ్గురు కుమార్తెలు వున్నారు. అణువణువునా దేశభక్తిని రంగరించుకున్న ఆయన తన బిడ్డలకు దేశభక్తులైన సుభాష్, భగత్,యుగంధర్,చంద్రశేఖర్ ల పేర్లు పెట్టుకున్నారు.
వెంకటాచారికి వచ్చిన ఆలోచన ఒక అక్షరాన్ని సాగదీసి ఏటవాలుగా రాస్తే ఎలా కిన్పిస్తుంది అన్న ఆలోచన ఈ రహస్య లిపి - లైన్ స్క్రిప్ట్ ఆర్ట్ సృష్టికి దోహదపడింది. సాగదీసి రాసిన అక్షరాలను ఎలా చదవాలి అనే ఆలోచనకు సాగదీసి రాసిన అక్షారాలను ఏటవాలుగా ఒక కోణంలో పెట్టినట్టైతే ఆ అక్షరాలూ దగ్గరుకు వచ్చి చిన్నవిగా కనిపిస్తాయి అప్పుడే మనం చదువుకునే విదంగా ఉంటాయి. ఇందులో రహస్యంగా దాగి ఉన్న అక్షరాలు కనిపించవు ఎప్పుడైతే ఆ గీతాలను ఏటవాలుగా 45 నుండి 75 డిగ్రీల కోణంలో ఒక కన్ను మూసుకొని చేసినట్టైతే అందులో ఉన్న అక్షరాలూ అచ్చు అక్షరాల మాదిరిగా కనిపించి చదువుకునే క్రమంలో లిపిగా కనిపిస్తాయి.
గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్, లిమ్కా బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్ తరహాలో తెలుగు వారికి కూడా ఒక రికార్డు బుక్ ఉండాలన్న ఉద్దేశంతో డా. చింతపట్ల వెంకటాచారి ఆలోచన మేరకు,4 వ తెలుగు ప్రపంచ మహా సభలను పురస్కరించుకొని తేది 24 -12-2012 రోజున మండలి బుద్ధప్రసాద్ గారి చేతులమీదుగా లోగో ఆవిష్కరణ హైదరాబాద్ లో, 30 -12- 2012 రోజున తుమ్మిడి చారిటబుల్ సంస్థ పక్షాన విశాకపట్టణంలో తెలుగు బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్ వెబ్ సైట్ ఆవిష్కరణ చేయడం జరిగింది
తెలుగు వారిలో ఉన్న ప్రతిభాపాటవాలను వెలికి తీసి వారికి ఒక గుర్తింపు నిచ్చే ఘనతల పుస్తకంముగా ప్రారంభించబడిన సంస్థ తెలుగు బుక్ అఫ్ రికార్డ్స్. ప్రవాస, నివాస తెలుగు వారు ఇందులో దరఖాస్తు పెట్టుకోవచ్చు, ఇందులో ముఖ్యంగా తెలుగు సంస్కృతీ, సంప్రదాయాలు, తెలుగు ఔనత్యము, తెలుగు వారి కట్టు బొట్టు, తెలుగు పండుగలు, తెలుగు కవులు, తెలుగు ప్రాచీన కట్టడాలు, తెలుగు వారు నిర్వహించే వింతలూ విశేషాలు, వినోద, విజ్ఞాన వివిధ అంశాలకు ఇందులో నమోదు చేసుకోవడానికి అర్హత ఉండును
డాక్టర్ చింతపట్ల వెంకటాచారి, తండ్రి చింతపట్ల సత్తయ్యా చారి , తల్లి పేరు లక్ష్మి నర్సమ్మ పుట్టిన ఊరు మొగ్డుంపల్లి గ్రామం, భువనగిరి, తాలుక, నల్గొండ జిల్లా, తెలంగాణా రాష్ట్రం. రహస్య లిపి - లైన్ స్క్రిప్ట్ ఆర్ట్ సృష్టి కర్త. కంప్యూటర్ బార్ కోడ్ పోలికగా ఉండే 'లైన్ స్క్రిప్ట్ ఆర్ట్&లో ' నిలువు గీతాలుగా కనిపిస్తాయి. ఈ లిపిని 1987లో కనుకొనడం జరిగింది.
ఈ క్రమంలో ఉండే ఈ లిపిని ఎన్నో విదాలుగా వాడుకోవచ్చు . ఫన్ని గ్రీటింగ్స్ గా, రహస్య లేఖలు రాసుకోవచ్చు. సైన్సు ఫర్ములాస్ దాచిపెట్టుకోవచ్చు. గుప్తంగా ఉండవలసిన అక్షర నిధిని ఈ (రహస్య లిపి - లైన్ స్క్రిప్ట్ ఆర్ట్ ద్వారా దాచుకోవచ్చు. ఈ రహస్య లిపి - లైన్ స్క్రిప్ట్ ఆర్ట్ ఉపయోగించి రోడ్స్ పైన కాషన్ కోడ్స్ గా ఉపయోగిస్తున్నారు. అలాగే క్రికెట్ స్టేడియంలో కుడా ఈ లిపిని వాడడం జరుగుతుంది.
చింతపట్ల వెంకటాచారి తొలిసారిగా లైన్ ఆర్ట్ ద్వారా ప్రపంచ రికార్డులు పొందిన వ్యక్తి. ఈయన తెలుగు బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్ సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు.
ఈ లిపి ద్వారా డా: చింతపట్ల వెంకటాచారికి యునైటెడ్ తియోలాజికల్ రిసెర్చ్ యూనివర్సిటీ ద్వారా గౌరవ డాక్టరేట్ పొందినారు.
ఇది చెంఘీజ్ ఖాన్ విగ్రహ సముదాయంలో భాగం. దీని ఎత్తు 40 మీటర్లు . ఇది తూల్ నది ఒడ్డున, మంగోలియా రాజధాని ఉలన్ బాటర్‌కు తూర్పుగా 54 కి.మీ. దూరాన, త్సోన్జిన్ బోల్డాగ్ వద్ద ఉంది. పురాణాల ప్రకారం, అతను ఇక్కడే బంగారు కొరడాను కనుగొన్నాడు. ఈ విగ్రహం అతని జన్మస్థలం ఉన్న తూర్పు వైపు చూస్తూ ఉండేలా నిర్మించారు. ఇది సందర్శకుల కేంద్రమైన చెంఘిస్ ఖాన్ విగ్రహం కాంప్లెక్సు పైన ఉంది. ఈ కాంప్లెక్సు ఎత్తే 10 మీటర్ల ఉంటుంది. దీనికి ఉన్న 36 స్థంభాలు చెంఘీజ్ ఖాన్ నుండి లిగ్దాన్ ఖాన్ వరకూ ఉన్న 36 గురు ఖాన్లను సూచిస్తాయి. దీనిని శిల్పి డి. ఎర్డెనెబిలేగ్, ఆర్కిటెక్ట్ జె. ఎన్‌ఖజర్‌గల్‌లు రూపొందించారు. దీన్ని 2008 లో నిర్మించారు.
ఇక్కడున్న మ్యూజియంలో మంగోలియాలోని కాంస్య యుగం, జియాంగ్ను పురావస్తు సంస్కృతులకు సంబంధించిన ప్రదర్శనలు ఉన్నాయి. ఒక ప్రదర్శనలో రోజువారీగా వాడే పాత్రలు, బెల్టు బకిళ్ళు, కత్తులు, పవిత్ర జంతువులు మొదలైనవి ఉంటాయి. మరో ప్రదర్శనలో 13 వ, 14 వ శతాబ్దాలలో చెంఘీజ్ ఖాన్ కాలానికి చెందిన ఉపకరణాలు, స్వర్ణకారుల వస్తువులు, కొన్ని నెస్టోరియన్ శిలువలు, రోసరీలూ ఉంటాయి. మ్యూజియం ప్రక్కనే ఒక పర్యాటక వినోద కేంద్రం ఉంది, ఇది 212 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది.
సందర్శకులు గుర్రం ఛాతీ, మెడ గుండా నడిచి తలను చేరుకుంటారు. అక్కడి నుండి వారు సువిశాలమైన, విస్తృతమైన దృశ్యాన్ని చూడవచ్చు. 13 వ శతాబ్దపు మంగోల్ తెగలు ఉపయోగించిన గుర్రపు బ్రాండ్ గుర్తుల నమూనా వలె ప్రధాన విగ్రహ ప్రాంతం చుట్టూ 200 జెర్ లు ఉంటాయి. కాంప్లెక్స్ ఖర్చు 30 కోట్ల రూపాయలు ఖర్చైంది. మంగోలియన్ సంస్థ ది జెన్కో టూర్ బ్యూరో ఈ ఖర్చును భరించింది.
అక్కడ అంటే శక్తి, అంటే టార్క్, అంటే కోణం తరలించబడింది.రేడియన్లలో ప్రమాణములేనిది కాబట్టి, టార్క్, శక్తి అదే కొలతలు కలిగి అనుసరిస్తుంది. టార్క్ కోసం న్యూటన్-మీటర్ల, జౌల్ అపార్థాలు, మిస్ కమ్యునికేషంస్ నివారించడానికి శక్తి సహాయంగా ఉపయోగపడుతుంది.టార్క్ ఒక వెక్టార్ అయితే వారు ఒక వెక్టర్ శక్తి డాట్ ఉత్పత్తి, ఒక వెక్టర్ స్థానభ్రంశం ఉంటాయి - ఒక అదనపు పరిష్కారం జౌల్ స్కేలార్లనుస్కిర్మియాన్ ఉంటాయి అని తెలుసుకోవాలి.
టార్క్ దూరం వెక్టర్, ఒక శక్తి వెక్టార్ యొక్క క్రాస్ ఉత్పత్తి.ఒక టార్క్ "న్యూటన్-మీటర్" మీద ఒక సంప్రదాయ వెక్టర్ బాణం డ్రాయింగ్ సందిగ్ధత పరిష్కరిస్తుంది.
కోణీయ మెకానిక్స్ లో, టార్క్ న్యూటోనియెన్ మెకానిక్స్ యొక్క సరళ పారామితి అనురూపం, మాస్ అంటే జడత్వం ఉంటుంది, కోణం క్షణం దూరం వరకు.శక్తి రెండు వ్యవస్థలలో అదే ఉంటుంది.అందువలన, జోల్ న్యూటన్-మీటర్ అదే కొలతలు కలిగి ఉంది, అయితే ఈ యూనిట్లు పర్యాయపదాలు కాదు: యూనిట్కు విద్యుత్ను పేరు "శక్తి కొలమానము" ఇచ్చింది, కానీ టార్క్ ఏ ప్రత్యేక పేరు యూనిట్ ఇవ్వలేదు.అందుకే టార్క్ యూనిట్ న్యూటన్-మీటర్ అంటారు అదిదాని భాగాలు నుండి తీసుకోబడిన సమ్మేళనం పేరు.టార్క్, శక్తి సమీకరణము యొక్క సంబంధము:
ఒక వోల్ట్ లేదా ఒక "వృత్తాకార వోల్ట్" యొక్క ఒక ఎలక్ట్రికల్ పొటెన్షియల్ వ్యత్యాసము ద్వారా ఒక వృత్తాకార ఎలెక్ట్రిక్ చార్జ్ తరలించడానికి అవసరమైన పనిని జౌల్ అంటారు. ఈ సంబంధం వోల్ట్ నిర్వచించడానికి కూడా ఉపయోగించబడుతుంది.
ఒక సెకన్లో ఒక వాట్ శక్తఉత్పత్తి చేయడానికి అవసరమైన పనిని జౌల్ అంటారు. ఈ సంబంధం వాట్ నిర్వచించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది.
శక్తి, పని లేదా ఉష్ణపరిమాణాల అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలను తెలియ పరచడానికి వాడే యూనిట్ను జౌల్ అంటారు. ఒక మీటరు దూరంలో ఉన్న ఒక న్యూటన్ బలానికి జరిగే దరఖాస్తుకు ఒక జౌల్ సమానంగా ఉంటుంది.
ఇది ఆంగ్ల భౌతిక శాస్త్రవేత్త జేమ్స్ ప్రెస్కోట్ జౌల్ అనే పేరు పెట్టారు. మొదటగా బేస్ పరంగా యూనిట్లను ఆపై ఇతర యూనిట్ల పరంగా;
ఈ యూనిట్కు జేమ్స్ ప్రెస్కోట్ శక్తి కొలమానము పేరు పెట్టారు.అంతర్జాతీయ సంస్థ ప్రకారం దాని యూనిట్ దానిని కనిపట్టిన మనిషి యొక్క మొదటి అక్షరాన్ని పెడతారు.ఒక యూనిట్ ఇంగ్లీష్ లో ఉన్నట్లు అయితే, ఇది ఎల్లప్పుడూ శీర్షికలో ఒక వాక్యం క్యాపిటల్స్ లో వాడుతారు.
ఒక కిలోజౌల్ ఒక వేయి జౌల్స్కు సమానం.కొన్ని దేశాల్లో పోషక ఆహార లేబుల్స్ కిలోజౌళ్లు శక్తికివ్యక్తం.సెకనుకు ఒకొక్క కిలోజౌల్ సుమారు పూర్తిగా భూమి ఒకటి చదరపు మీటర్ అందుకున్న సౌర వికిరణ మొత్తంగా చెప్పబడుతుంది.
మైక్రోజౌల్ ఒక శక్తి కొలమానము యొక్క లక్షల కు సమానంగా ఉంటుంది.లార్జ్ హాడ్రోన్ కొలైడర్ కణ ప్రతి 1 మైక్రోజౌల్ యొక్క ఆర్డర్ మీద ప్రమాదాలలో ఉత్పత్తి భావిస్తున్నారు.
సీమ సాహితి సాహిత్య సామాజిక మాసపత్రిక నంద్యాల నుండి వెలువడింది. జనవరి 1996లో తొలి సంచిక వెలువడింది. బి.పాండురంగారెడ్డి, రాచపాళెం చంద్రశేఖర్ రెడ్డి, తుమ్మల రామకృష్ణ సంపాదకులుగా తొలి సంచికలో పేర్కొన్నారు. రెండవ సంచికలో రాచపాళెం చంద్రశేఖర్ రెడ్డి ప్రధాన సంపాదకునిగాను, బి.పాండురంగారెడ్డి వర్కింగ్ ఎడిటర్‌గా, మధురాంతకం రాజారాం, జానమద్ది హనుమచ్ఛాస్త్రి, భూమన్ ఇతర సంపాదక సభ్యులుగా పేర్కొనబడింది.
ఇవి పూర్తిగా జ్ఞానకాండ. ఉపనిషత్తులు అంటే బ్రహ్మవిద్య, జీవాత్మ, పరమాత్మ, జ్ఞానము, మోక్షము, పరబ్రహ్మ స్వరూపమును గురించి వివరించేవి. నాలుగు వేదాలకు కలిపి 1180 ఉపనిషత్తులు ఉన్నాయి. వేదముల శాఖలు అనేకములు ఉన్నందున ఉపనిషత్తులు కూడా అనేకములు ఉన్నాయి. వాటిలో 108 ఉపనిషత్తులు ముఖ్యమైనవి. వాటిల్లో 10 ఉపనిషత్తులు మరింత ప్రధానమైనవి. వీటినే దశోపనిషత్తులు అంటారు. వేద సాంప్రదాయంలో దశోపనిషత్తులు పరమ ప్రమాణములు గనుక ఆచార్యులు తమ తత్వ బోధనలలో మాటిమాటికిని ఉపనిషత్తులను ఉదహరించారు.
కౌశీతకి ఉపనిషత్తు ఋగ్వేదం యొక్క కౌశీతకి శాఖ సంబంధం ఉన్న ఒక ఉపనిషత్తుగా ఉంది. ఇది ఒక సామాన్య ఉపనిషత్తుగా ఉంది. ఇది అన్ని వేదాంత పాఠశాలలు యందు "సాధారణం" అని అర్థం. ముక్తి నియమంలో ఉన్నముఖ్యమైన 108 ఉపనిషత్తులు సంఖ్యలలో కౌశీతకి ఉపనిషత్తు అనేది 25వ సంఖ్యగా సూచించబడింది.
కౌశీతకి ఉపనిషత్తు, కౌశీతకి అరణ్యకం లేదా శాంఖ్యాయన అరణ్యకం లోని భాగం. ఇది కౌశీతకి బ్రాహ్మణం లోని భాగం కూడా. కౌశీతకి అరణ్యకంలో 15 అధ్యాయాలు ఉన్నాయి, దాని అధ్యాయాలు 3-6 యొక్క రూపం కౌశీతకి ఉపనిషత్తు నుంచి వచ్చినవి.
ఈ వృత్తాంతమంతా హిందూ పత్రికలో రావడంతో ఇంగ్లీషువారు ఆంగ్లేయులకు ఏర్పరిచిన ప్రత్యేకమైన ప్రతిపత్తులతో కూడిన కోర్టులో విచారణ జరిపించారు. అక్కడ ఉన్న జ్యూరీవారిలో అధికభాగం ఆంగ్లేయులు, మిగిలిన కొందరు వారిపై జీవనము ఆధారపడిన దుబాసీలు. కోర్టులో ఆ స్త్రీలు వ్యభిచారులని, హంపన్న వ్యభిచరింపజేసే వ్యాపారియని వ్యభిచారం విషయంలో డబ్బు ఎక్కువ తక్కువల్లో తమను కొట్టవచ్చాడని, ఆత్మరక్షణార్థం తాము కాల్చామని వాదించారు. వాదనలు నడుస్తూండగానే ఈ కేసుకు వ్యతిరేకంగా హిందూ పత్రికలో చాలా వార్తలు, అభిప్రాయాలు వచ్చాయి. చివరకు ఈ కేసులో వ్యభిచార వ్యవహారంలో తేడా రావడంతోనే ఈ ఘటన జరిగిందని, హంపన్న అమాయకుడేమీ కాదన్న వ్యాఖ్యలు చేస్తూ ఈ నేపథ్యంలో ఆంగ్ల సైనికుల దోషం ఏమీ లేదని తేల్చి, నిర్దోషులుగా విడిచిపెట్టాయి. చరిత్రకారుడు దిగవల్లి వేంకట శివరావు వ్యాఖ్య ప్రకారం ఏ కారణంగా హత్య చేసినా, దాని శిక్షాకాలంలో తేడా రావచ్చును కానీ మొత్తంగా మరణానికి కారకులదే తప్పూ లేదనడం తగదు. ఇది జాత్యహంకారానికి ఉదాహరణ అంటూ హిందూ దినపత్రిక తీవ్రంగా ఖండించింది. తీర్పు చాలా బాగుందని మద్రాసు మెయిల్ పత్రిక సంతోషం వ్యక్తం చేసింది.
స్థానికులు వీరుడైన హంపన్నపై ఇటువంటి ఘోరారోపణ చేయడాన్ని సహించలేక ఓ స్మారక చిహ్నం నిర్మించేందుకు ప్రయత్నాలు మొదలు పెట్టారు. దీనికి హిందూ పత్రిక సహకరించి, తమ పత్రిక ద్వారా విరాళాల కోసం ప్రయత్నాలు సాగించింది. గ్రామస్థులు, హిందూపత్రికవారూ విరాళాలిచ్చిన దాతల సహకారంతో హంపన్న స్మారక చిహ్నాన్ని నిర్మించారు. స్మారక సంఘం వారు స్మారక చిహ్నం నిర్మాణానికి తొమ్మిది చదరపుటడుగుల స్థలాన్ని కొనుగోలు చేసి ఆ స్థలంలో గొల్ల హంపన్న అస్థికలు పాతిపెట్టి, దానిపై ఏడడుగుల ఎత్తుగల రాతిస్తంభం నిలబెట్టి, దానికి ఓ స్మారక ఫలకాన్ని వ్రాయించి పెట్టారు. చుట్టూ ఆవరణ గోడ కూడా కట్టించారు. స్మారక ఫలకంపై గుంతకల్లు విశ్రాంతి శిబిరముదగ్గర ఐరోపా సైనికుల బారి నుండి ఇరువురు స్త్రీలను రక్షించుటలో నొక సైనికుని వలన 1893 అక్టోబరు 4వ తేదీన తుపాకితో కాల్చబడి 5వ తేదీన ప్రాణములను బాసిన గొల్ల హంపన్న అస్థికల లిక్కడ భూస్థాపితము చేయబడినవి అని వ్రాయించారు.
స్మారకచిహ్నం ఏర్పాటు తమకు అవమానకరమని కొందరు బ్రిటీష్ అధికారులకు తోచి స్థల విక్రయం రద్దుచేయాలని ప్రయత్నించారు. కాని వ్రాయించిన దస్తావేజు విస్పష్టముగా నుండడం, దానిలో కూడా స్థలం కొనుగోలు స్మారక చిహ్నం నెలకొల్పేందుకేనన్న సంగతి వ్రాసివుండడం కారణాలతో ఏమీ చేయలేకపోయారు. డిప్యూటీ పోలీస్ ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్ సూపరింటెండెంట్ అయిన లెగ్గట్ ఈ స్మారక చిహ్నాన్ని చూసి చాలా ఆగ్రహించారు. దీనిని ఎలాగైనా తొలగించాలని సిఫారసు చేస్తూ చెన్నపట్టణ ప్రభుత్వం వారికి వ్రాశారు. గుత్తి విలేఖరియైన కేశవపిళ్ళైపై రాజద్రోహ నేరం కింద కేసు నమోదుచేయాలని ప్రయత్నాలు చేశారు. ఐతే ఇవేవీ జరగలేదు. మద్రాసు గవర్నర్ వెన్లక్ ప్రభుత్వం హంపన్న స్మారక చిహ్నం ఏమీ చేయరాదన్న ఉత్తర్వు చేసింది.
గూళపాళెం హంపన్న బ్రిటిషు పాలనా కాలంలో నేటి ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని గుంతకల్లు గ్రామం వద్ద రైలు గేటు కాపలాదారుగా ఉండేవాడు. 1893లో ఆంగ్లేయ సైనికుల బలాత్కార ప్రయత్నం నుంచి ఇద్దరు భారతీయ స్త్రీలను కాపాడి, ఆ ప్రయత్నంలో ప్రాణం కోల్పోయాడు. అతని మరణానంతరం నడచిన హత్యకేసు సుప్రసిద్ధమైంది. చివరకు నిందితులైన ఆంగ్లేయ సైనికులను నిర్దోషులుగా కోర్టు ప్రకటించడం వివాదాస్పదమైంది.
కావలి హంపన్న వీరోచిత మరణాన్ని కీర్తిస్తూ విద్వాన్ విశ్వం ఒకనాడు అనే పద్యకావ్యం రాసాడు. ఆ కావ్యం లోని పద్యం ఒకటి:
ఈ దంపతులు స్థాపించిన మద్రాస్ సంగీత కళాశాల వందలాది దేశీయ విద్యార్థులతో పాటు అమెరికా, ఇంగండ్. ఆస్ట్రేలియా, జర్మనీ, ఇటలీ, ఫ్రాన్స్, మలేసియా, శ్రీలంక తదితర విదేశాల సంగీత పిపాసులను ఆకర్షించింది. తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వాలు నిర్వహించే సంగీత పరీక్షలతో పాటు మద్రాస్ విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహించే సంగీత డిప్లమో పరీక్షలకు ఈ కళాశాలలో శిక్షణను ఇచ్చేవారు. 1972లో జరిగిన కళాశాల రజతోత్సవ సందర్భంగా ఈ కళాశాల శిష్యులు ఈ దంపతులకు వెండివీణను బహూకరించి సత్కరించారు.
ఈమె తన సంగీత సహాధ్యాయి నల్లాన్ చక్రవర్తుల పార్థసారథి ని ప్రేమించి 1942, మే 9న మహాబలిపురం, తిరుక్కళి పక్షితీర్థం వద్ద సంస్కరణ వివాహం చేసుకుంది. ఈ దంపతులు ఇరువురు కలిసి అనేక సంగీత కచేరీలు చేశారు. 1945లో మద్రాసు సంగీత కళాశాలను స్థాపించి నిర్వహించారు. సంగీత విద్వాంసుడు శ్రీపాద పినాకపాణి ఈ దంపతులకు సహాధ్యాయి.
ద్వారక పార్థసారథి తరచుగా తెలుగు పత్రికలకు వారసత్వం, సంస్కృతి, విశిష్ట ఆసక్తికరమైన ప్రదేశాలు, సంగీత మూలం వంటి అంశాలపై వ్యాసాలు వ్రాసింది. ఈమె ప్రామాణిక, చిత్తశుద్ధి, నిస్వార్థ సేవలను గుర్తించి గృహలక్ష్మి మాసపత్రిక వారు 1975లో స్వర్ణకంకణాన్ని బహూకరించారు.
1986 సెప్టెంబరు 5న అమెరికాకు చెందిన పాన్‌ ఆమ్‌-73 విమానం ముంబైలోని సహార్‌ ఇంటర్నేషనల్‌ ఎయిర్‌పోర్టు నుండి పాకిస్తాన్‌లోని కరాచీ జిన్నా ఇంటర్నేషనల్‌ ఎయిర్‌పోర్టుకు వెళ్తోంది. సరిగ్గా ఉదయం 5 గంటల ప్రాంతంలో కరాచీలో ఆ విమానాన్ని తీవ్రవాదులు హైజాక్‌ చేశారు. అందులో ఉన్న 360 మంది ప్రయాణికులు, 19 మంది విమాన సిబ్బందిని నిర్బంధించారు. అయితే అమెరికన్లే లక్ష్యంగా వచ్చిన ఉగ్రవాదులు. వారిని గుర్తుపట్టేందుకు యత్నిస్తున్నారు. అంతలోనే నీర్జాకు ఓ ఉపాయం తట్టింది. ప్రయాణికుల వద్దున్న పాస్‌పోర్టులన్నింటినీ చిక్కకుండా దాచేసింది. దీంతో ఉగ్రవాదులు అమెరికన్లెవరో?
విదేశీయులెవరో తెలుసుకోలేకపోయారు. దాదాపు 17 గంటల పాటు డ్రామా నడిచింది. చివరకు లాభం లేదనుకుని విమానంలో బాంబులు పేల్చేందుకు సిద్ధమయ్యారు.
గంటల కొద్ది ఉగ్రవాదులను తికమక పెట్టిన నీర్జా. ప్రయాణికులను ఎలాగైనా కాపాడాలని నిశ్చయించుకుంది. విమానంలోని అత్యవసర ద్వారాన్ని తెరిచి ప్రయాణికులను బయటకు తోసేస్తోంది. దీన్ని గమనించిన తీవ్రవాదులు తుపాకులకు పనిచెప్పారు. పిల్లలపై తూటాల వర్షం కురిపిస్తుండగా చిన్నారులకు అడ్డుగోడగా నిలిచి వారి ప్రాణాలను రక్షించింది. నీర్జా మాత్రం కుప్పకూలింది. వివిధ దేశాలకు చెందిన 20 మంది ప్రయాణికులు అప్పటికే ప్రాణాలోదిలారు. అయితే వందల మంది క్షేమంగా బయట పడటం వెనుక సాహసనారి నీర్జా ధీరత్వమే కారణం. ఉగ్రవాదుల తూటాలకు తీవ్రంగా గాయపడిన ఆ ధీరవనిత అదేరోజు న ఓ ఆసుపత్రిలో కన్నుమూసింది. మరణానంతరం నీర్జా ధైర్యసాహసాలకు గుర్తుగా భారత ప్రభుత్వం అశోకచక్ర అవార్డు ప్రకటించింది.
నీర్జా బానోత్‌ 1963 సెప్టెంబరు 7న పంజాబ్‌లోని చండీగఢ్‌లో ఓ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో పుట్టింది. రమా భానోట్, హరీష్ భానోట్ ఆమె తల్లిదండ్రులు. తండ్రి హిందుస్తాన్‌ టైమ్స్ లో 30 ఏళ్ల పాటు సేవలందించి తన 86వ ఏట 2008 జనవరిలో కన్నుమూశారు. నీర్జాకు అఖిల్‌, అనీష్‌ అనే ఇద్దరు సోదరులు. తన బాల్యపు చదువు ఛండీగఢ్‌లోని సేక్రెడ్ హార్ట్ సీనియర్ సెకండరీ స్కూల్, అనంతరం ముంబైలోని బోంబే స్కాట్టిష్ స్కూల్, సెయింట్ జేవియర్ కాలేజీలో చదువుకుంది. 1985లో గల్ఫ్ లో పని చేసే ఓ వ్యక్తితో బానోత్‌కు వివాహమైంది. వరకట్న వేధింపుల వల్ల ఆమె కొన్ని నెలలకే పుట్టింటికి తిరిగి వచ్చేసింది. ఈ నేపథ్యంలో పాన్ అమ్‌లో విమాన సేవకురాలి గా ఎంపికై ఉద్యోగ జీవితాన్ని ప్రారంభించింది.
నీరజా భానోట్ ఒక చండీగఢ్ లోని ఒక బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో పుట్టింది. రమా భానోట్, హరీష్ భానోట్ ఈమె తల్లిదండ్రులు. ఈమె తండ్రి ముంబైలో పత్రికా సంపాదకుడిగా పని చేసేవారు. ఈమె సేక్రెడ్ హార్ట్ సీనియర్ సెకండరీ స్కూల్, చండీగఢ్, బోంబే స్కాట్టిష్ స్కూల్, సెయింట్ జేవియర్ కాలేజ్, ముంబైలో చదువుకున్నారు. భానోట్ వివాహం గల్ఫ్ లో పని చేసే ఒక వ్యక్తితో 1985లో అయినప్పటికీ, ఆ పెళ్ళి నీలువలేదు. వరకట్న వేధింపుల వలన ఆమె పుట్టింటికి తిరిగి వచ్చేసాక పాన్ అమ్ లో విమాన సేవకురాలిగా పని చెయ్యాలని నిర్ణయించుకున్నారు. ఎంపికైన తరువాత మియామీకి తర్ఫీదుకు వెళ్ళి పర్సర్ గా తిరిగి వచ్చారు.
పేన్ ఆమ్‌ నుండి వచ్చిన ఇన్సూరెన్సు డబ్బు, అంతే మొత్తం కలిపి భానోత్ తల్లిదండ్రులు "నీరజా భానోట్ పాన్ ఆమ్‌ ట్రస్టు"ను ఏర్పాటు చేసారు. ఈ ట్రస్టు ప్రతి సంవత్సరం రెండు పురస్కారాలను అందజేస్తుంది. అందులో ఒకటి విమాన సర్వీసులలలో విశేష సేవలందించేవారికి, రెండవది సామాజిక న్యాయం అవసరమైన వరకట్న వేదింపులకు గురై సాంఘికంగా బాధలు పడుతున్న స్త్రీకి అందజేస్తారు. ఈ అవార్డు రూ.1,50,000 నగరు, ఒక ట్రోఫీ రూపంలో యిస్తారు.