polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
శ్రీకాళహస్తి కలంకారీ అనేది చిత్తూరు జిల్లా లోని శ్రీకాళహస్తి లో నెలకొన్న కలంకారీ అద్ధక పరిశ్రమ. కేవలం సహజ, హానికారకాలు లేని రంగులతో చిత్రాలు వేయడం ఈ కళలో ప్రత్యేకత. ఈ రంగులను మొక్కలు, కూరగాయల నుంచి తయారు చేస్తారు కనుక వాతావరణానికి అనుకూలంగా వుంటాయి.
ఒకప్పుడు మగవారికే స్వంతమైన ఈ కళలో మహిళలు రాణించి అద్భుతాలు సృష్టిస్తున్నారు. అతి కష్టమైన సాంప్రదాయ కళలో రాణించడమే కాక అపురూప చిత్రాలకు జీవం పోస్తున్నారు. తద్వారా ఉపాధి పొంది ఆర్థికంగా నిలదొక్కుకుంటున్నారు.
ఈ దేవస్థానం ఈ పట్టణంలో ముఖ్యదేవాలయం. ఇక్కడి శివలింగాన్ని గౌతమ మహర్షి ప్రతిష్ఠించాడని అంటారు. ఈ దేవుడిని నంజుండేశ్వరుడు అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ నంజుండేశ్వరుని పేరునుండే నంజనగూడు ఏర్పడింది. ఈ దేవాలయాన్ని మొదట 9వ శతాబ్దంలో కర్ణాటకను ఏలిన పశ్చిమ గంగులు రాజవంశము వారు నిర్మించారు. టిప్పు సుల్తాన్ ఈ దేవుడిని వైద్యుడు గా కొలిచాడు. ఈ దేవాలయం 560 చదరపు మీటర్ల విస్తీర్ణంలో కపిలానది తీరాన ద్రావిడశైలిలో నిర్మించబడింది. ఈ దేవాలయము ముఖద్వారం ఈశాన్యదిక్కుగా ఉంది. ఈ దేవాలయ గోపురం 120మీటర్ల ఎత్తు కలిగి ఉండి కర్ణాటకలోని అతి పెద్ద దేవాలయాలలో ఒకటిగా పిలువబడుతూ ఉంది. ప్రతియేటా ఈ దేవాలయంలో రెండుసార్లు పెద్దజాతర, చిన్నజాతర జరుపుతారు. పెద్దజాతర సందర్భంలో రథోత్సవం ఘనంగా జరుగుతుంది. శ్రీకంఠేశ్వరుడిని, పార్వతీదేవిని, గణపతిని, సుబ్రహ్మణ్యస్వామిని, చండికేశ్వరుడిని ఐదు ప్రత్యేక రథాలలో ఉంచి వేలాది భక్తులు ఈ రథాలను పురవీధులలో లాగి ఊరేగిస్తారు.
నంజనగూడు సమీపంలో కపిలానది, కౌండిన్యనది, చూర్ణవతి నదుల త్రివేణీ సంగమం ఉంది. దీనికి పరశురామ క్షేత్రం అని పేరు. పరశురాముడు తన తల్లిని సంహరించిన తరువాత ఈ ప్రాంతానికి వచ్చి నదీస్నానం చేసి ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకున్నాడని అంటారు. ఈ స్థల పురాణం ప్రకారం ఆ సమయంలో అక్కడ ఆదికేశవుని దేవాలయం మాత్రమే ఉండేది. పరశురాముడు తన ఆయుధం గొడ్డలిని నదీ జలంలో శుభ్రం చేసుకొనే సందర్భంలో అతని గొడ్డలి నదిలోపలి శివలింగానికి తాకి శివుడి తల నుండి నెత్తురు ప్రవహిస్తుంది. అది చూసి పరశురాముడు భీతి చెంది శివుడిని క్షమించమని వేడుకుంటాడు. శివుడు కరుణించి ఆదికేశవుని దేవాలయం ప్రక్కనే తనకు కూడా ఒక దేవస్థానాన్ని నిర్మించమని ఆదేశిస్తాడు. పరశురాముడు ఆనందంతో ఇప్పుడు నంజుండేశ్వరుడు ఉన్న స్థలంలో దేవాలయాన్ని నిర్మిస్తాడు. శివుడు సంతోషించి తన దర్శనానికి వచ్చిన ప్రతి భక్తుడు పరశురామ దేవాలయాన్ని సందర్శించాలని వరాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.
ఈ పట్టణంలో నెలకొని ఉన్న శ్రీకంఠేశ్వర దేవాలయాన్ని నంజుడేశ్వర దేవాలయం అని కూడా పిలుస్తారు. హిందూ పురాణాల ప్రకారం దేవతలు, రాక్షసులు అమృతం కోసం సముద్రాన్ని మథిస్తారు. సాగరమథనంలో అమృతానికన్నా ముందుగా హాలాహల విషం ఉద్భవిస్తుంది. ఆ కాలకూట విషం లోకమంతా విస్తరించకుండా ఈశ్వరుడు దానిని మ్రింగివేస్తాడు. అయితే పార్వతీదేవి కోరికపై శివుడు ఆ హాలాహలాన్ని తన గొంతులోనే నిలుపుకుంటాడు. ఆ విషం శివుని కంఠంలోనే నిలిచిపోయి ఆ కంఠం నీలంగా మారిపోతుంది. అప్పటి నుండి ఈశ్వరుడు నీలకంఠుడుగ పిలువబడుతున్నాడు. కన్నడ భాషలో నంజనగూడు అంటే నంజుడి యొక్క నివాసస్థానం అని అర్థం. నంజ అంటే నంజుండ అనే పదానికి క్లుప్తపదం. నంజుండ అనే పదం నంజ + ఉండ నుండి వ్యుత్పన్నమైంది.
నంజనగూడు వేల సంవత్సరాల నుండి ముఖ్యమైన శైవక్షేత్రంగా విలసిల్లుతున్నది. 9వ శతాబ్దం నుండి 19వ శతాబ్దం దాకా ఈ క్షేతాన్ని గంగులు, చోళులు, హొయసలులు, శ్రీకృష్ణదేవరాయలు, ఒడయారులు వివిధ దశలలో అభివృద్ధి చేశారు. హైదర్ అలీ, టిప్పు సుల్తాన్ లకు ఈ దేవస్థానంతో సన్నిహిత సంబంధాలున్నాయి. తన పట్టపుటేనుగు కంటిచూపును కోల్పోతే టిప్పు సుల్తాన్ ఇక్కడి నంజుండేశ్వరుని ప్రార్థించాడని, దానితో పట్టపుటేనుగుకు చూపు మరలా వచ్చిందని అప్పటి నుండి టిప్పు సుల్తాన్ ఈ దేవుడిని హకీమ్‌ నంజుండేశ్వర అని కొలిచేవాడని ఒక కథనం.
నంజనగూడు దేవస్థానాలకే కాక అక్కడ పండే ప్రత్యేక రకం అరటి పళ్లకు ప్రసిద్ధి. ఈ రకం అరటి పళ్లను స్థానికులు నంజనగూడు రసబాళె అని పిలుస్తారు. ప్రముఖ కన్నడ కవి కయ్యార కిణ్ణన రాయ్ తన కవిత పళ్లు అమ్మేవాడి పాటలో ఈ అరటిపండ్లను వర్ణిస్తాడు. ఈ జాతి అరటిపళ్లకు కేంద్ర వాణిజ్య, పారిశ్రామిక మంత్రిత్వశాఖ భౌగోళిక గుర్తింపు నిచ్చింది. దీని భౌగోళిక గుర్తింపుసంఖ్య 29.
నంజనగూడు కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని మైసూరు జిల్లాలోని ఒక తాలూకా కేంద్ర పట్టణం. ఇది మైసూరు నుండి 23 కి.మీ.ల దూరంలో ఉంది. నంజనగూడు కపిలానది తీరంలో ఉన్న ఒక ప్రఖ్యాత ధార్మిక, చారిత్రక పట్టణం. ఇక్కడ వెలసిన శ్రీకంఠేశ్వర దేవాలయం ఒక ప్రసిద్ధ ధార్మిక కేంద్రం. నంజనగూడు దక్షిణకాశిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. తాలూకా ముఖ్యపట్టణమైన నంజనగూడు " "గా కూడా పేరుపొందింది.
ఆయన ప్రకాశం జిల్లా ఒంగోలు మండలం కొప్పోలు గ్రామంలో 1948 ఆగస్టు 10 న జన్మించారు. స్థానిక ప్రాథమిక పాఠశాల, ఉన్నతపాఠశాలలో విద్యనభ్యసించారు. గుంటూరు, విజయవాడ కళాశాలలలో గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తిచేసారు. ఆయన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని గుంటూరు లో వైద్య పాఠశాలను ప్రారంభించారు. అదే పాఠశాలలో జనరల్ సర్జరీ రెసిడేన్సీని పూర్తిచేసారు. ఆయన ఎం.బి.బి.ఎస్. ఎం.ఎస్. లను గుంటూరు మెడికల్ కాలేజీలో పొందారు. కొత్తగా గుండె ఆపరేషన్లలో ఉన్న ఆధునిక పోకడలకు ఆకర్షితులైనారు. ఆయన ఆల్ ఇండియా ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ కు రెసిడెంట్ గా కార్డియో సర్జరీ విభాగంలో చేరారు. ఆయన 1979 లో అచట ఎం.సిహెచ్ డిగ్రీ పొందారు.
దాసరి ప్రసాదరావు భారతదేశానికి చెందిన కార్డియో థొరాసిక్ సర్జన్. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో తొలి కరోనరీ బైపాస్ సర్జరీ చేసిన వ్యక్తిగా ప్రసిద్ధి చెందారు. ప్రజలకు అందుబాటులో వైద్యసేవలందిస్తున్నారు. ఆయన చేసిన సేవలకుగాను 2001 లో భారతదేశం పద్మశ్రీ పురస్కారంతో గౌరవించింది. కేర్ హాస్పటల్ లో ఛీఫ్ కార్డియో థొరాసిక్ సర్జన్ గా, వైస్ చైర్మన్ గా, మేనేజింగ్ డైరక్టరుగా వ్యవహరించారు. ఆధునిక వైద్యం జనసామాన్యానికి అందుబాటులో ఉండేటట్లు చేయదానికి విశేష కృషి చేసారు.
వైద్య విద్యను పూర్తిచేసిన తరువాత విదేశాలకు వెళ్లి హార్ట్ సర్జరీ విభాగంలో పరిశోధనలు చేసారు. ఆయన న్యూజీలాండ్, ఇంగ్లాండ్ దేసాలకు వెళ్ళి గుండే ఆపరేషన్లపై శిక్షణ పొందారు. ఆయన న్యూజీలాండ్ లో ప్రముఖ వైద్యులు సర్ బ్రియాన్ గెర్లాండ్ బర్రాట్-బోయేస్ తో కలసి పనిచేసారు. ఆయన వద్ద ఆక్లాండ్ లోని గ్రీన్ లేన్ హాస్పటల్ లోశిక్షణపొందారు.
యు.ఎస్.ఎ లో షేర్ ఫౌండేషన్ ద్వారా మెదిసిటి అనే కొత్త హాస్పటల్ ప్రారంభించబడింది. 1994 లో కార్డియో సర్జరీ ప్రోగ్రాం ప్రారంభించబడింది. 1997 లో ఒక కొత్త కంపెనీ "క్వాలిటీ కేర్ ఇండియా లిమిటెడ్" పేరుతో ప్రారంభించబడింది. దాని డైరక్టరుగా, వైస్ చైర్మన్ గా ప్రసాదరావు ఉన్నారు. ఈ హాస్పటల్ లో కార్డియో సర్జరీ అనేది మూలస్తంభం.
ఆయన అనేక వ్యాధుల కొరకు సెల్ టెక్నాలజీస్, పునరుత్పాదక మందులను అభివృద్ధిచేయుటకు పరిశోధనలు కొనసాగిస్తున్నారు. అదనంగా ఆయన "ద ఆనల్స్ ఆఫ్ థొరాసిస్ సర్జరీ"తో పాటు అనేక పరిశోధనా పత్రాలను వెలువరించారు. ఆయన "ఆసియన్ కార్డియోవాస్కులర్ అండ్ థొరాసిస్ ఆనల్స్" అనే అంశం పై పరిశోధనలు చేసారు."
ఆయన 1985 లో హైదరాబాదు వచ్చారు. హైదరాబాదు లోని నిజాం ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ లో కొరోనరీ బైపాస్ సర్జరీ ఆపరేషన్లు ప్రారంబించారు. నిజాం ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ ప్రాగ్రాం లో అనేక గుండే శస్త్ర చికిత్స పద్ధతులు ప్రవేశపెట్టబడినవి.
సాంప్రదాయకంగా, జంపఖానాలు చేనేత కార్మికుల వారి ఇళ్లలో స్వతంత్రంగా నేసినవే అయి ఉంటాయి. తరువాత, ఇది జంపఖానాలు నేత నేసేవారు నేసిన పేరు ఒక వ్యవస్థ రూపొందించబడి పుంజుకుంది, దీనిని
మాస్టర్ చేనేత కార్మికులు పర్యవేక్షించారు.మాస్టర్ చేనేత కార్మికులు ఒప్పందం లీజులో చేతి మగ్గాలు, చేనేత కార్మికులు ఉండటం జరుగుతుంది. చేతి మగ్గాలు వాణిజ్య వ్యాపారులు ఆధీనంలో ఉంటాయి. వీరు కోయంబత్తూరు, సేలం, కరూర్ వంటి పొరుగు నగరాలు నుండి దారము వంటి ముడి పదార్థాలను సేకరించుతారు. షుమారుగా 1500 కార్మికులు కలిగి జంపఖానాలు ఉత్పత్తి యందు, స్త్రీలు ఒత్తిడి పనిలోకి దాదాపుగా మూడు వంతులలో రెండు వంతుల మంది ఉండేట్టు ఊంటారు.
ఒక పిట్ మగ్గం జంపఖానాలు నేతకు ఉపయోగిస్తారు. మగ్గాలు చెక్కతో తయారు చేస్తారు. దారాలు అడ్డంగా మొదలు నుండి ముగింపు వరకు అనగా ఒక చివర నుండి మరొక చివర వరకు విస్తరించి ఉంటాయి.
నేత నేసే ఉపరితలం స్థాయిలో నేల మీద త్రవ్విన ఒక గొయ్యి లో కూర్చుని నేత కార్మికుడు నేయడము జరుగుతుంది. నేత నమూనా ఉత్పత్తి కొరకు షటిల్ తరలించడానికి అడ్డంగా చేతులు నేయడము ప్రారంభిస్తుండగా, చేనేత కార్మికుని యొక్క రెండు కాళ్ళుతో మగ్గానికి ఉన్న రెండు పెడల్స్ ఉపయోగించాలి.
రెండు రకాల జంపఖానాలు భవానీ నందు ఉత్పత్తి చేస్తారు. మొదటి రకం రంగు వరుసల కలిగి ఉన్న తివాచీలు, ఉత్పత్తి సామర్థ్యం స్థూలంగా అధికంగా ఉండే కోర్సర్ పత్తి దారములు నుండి తయారు చేస్తారు. కోర్సర్ పత్తి దారము స్థూలంగా లేక మందంగా ఉండటంతో, నమూనాలు లేదా డిజైన్లు కార్పెట్ ఈ రకంకు నేయడ మనేది సాధ్యం కాదు.
అందువల్ల, రెండవ మృదువైన వివిధ రకములయిన జంపఖానాలు ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి. వివిధ రకాల నమూనాలు, బోర్డర్లు, అందముగా తీర్చిద్దిద్దేందుకు చేనేత నేతపని వారికి అనుకూలంగా ఉండేందుకు ఈ రకం కృత్రిమ పట్టు దారాలతో తయారు చేయబడ్డాయి. ఈ రకం జంపఖానాలు కూడా ఫ్యాషన్ దుస్తులు "బ్యాక్ ప్యాక్స్" వంటి ఉత్పత్తులు తయారు చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.
2005 సంవత్సరములో, తమిళనాడు ప్రభుత్వం భవానీ జంపఖానాలు యొక్క జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ కోసం సమర్పించింది. భారతదేశం యొక్క ప్రభుత్వం అధికారికంగా 2005-06 సంవత్సరం నుండి ఒక జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ అనగా భౌగోళిక గుర్తింపు సంకేతం వలె గుర్తించింది.
సూచిస్తుంది. భారతదేశం ప్రభుత్వం ద్వారా 2005-06 సంవత్సరములో వీటిని జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ అనగా భౌగోళిక గుర్తింపు సంకేతం హోదాను పొందింది.
పట్టు దుస్తులు సేలం యొక్క ఏకైక బ్రాండ్. ఈ పట్టు కొరకు, అమ్మకాలు ఇంకా మంచి గుర్తింపు కోసం మార్గం సుగమం చేస్తూ, 1999 రూల్ 2003 చట్టం జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్స్ ప్రకారం, కేంద్ర ప్రభుత్వ జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ అధీకృత వినియోగదారు సర్టిఫికెట్ పొందింది.
పిఎస్ఎల్‌వి-సీ19 ఉపగ్రహ వాహకనౌకభారతీయ అంతరిక్ష సంస్థ ఇస్రోరూపొందించిన, పిఎస్ఎల్ వి ఉపగ్రహ వాహకశ్రేణికి చెందిన 21 వ ఉపగ్రహవాహకం.పిఎస్ఎల్ వి అనగా దృవీయ ఉపగ్రహ ప్రయోగవాహనం అని అర్థం.పిఎస్ఎల్‌వి-సీ19 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా ఇస్రో వారు తయారు చేసిన, భారతీయ మొదటి రాడార్ ఇమేజింగ్ ఉపగ్రహం రీశాట్-1 ను అంతరిక్షములో కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టినారు. పిఎస్ఎల్‌వి-సీ19 ఉపగ్రహ వాహకనౌక, పిఎస్ఎల్ వి ఉపగ్రహ వాహకశ్రేణిలో - రకానికిచెందిన మూడవ ఉపగ్రహ వాహకం.అంతకు ముందు ప్రయోగించిన - రకానికి చెందిన రెండు ఉపగ్రహ వాహకనౌకల ద్వారా చంద్రయాన్-1 అంతరిక్షనౌక, జీశాట్-12 సమాచార ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షములోకి విజయవంతంగాపంపారు.
మొద దశలో పిచ్, యవ్ నియంత్రణకు సెకండరి ఇంజెక్షను త్రస్ట్ వెక్టరు కంట్రోల్ వ్యవస్థ, రోల్ నియంత్రణకు రియక్షన్ కంట్రోల్ త్రస్టరులు కలవు, రెండు స్ట్రాపాన్ మోటరుల మీద అమర్చిన ద్వారా రోల్ కంట్రోల్ అగుమేంటేసన్ జరుగుతుంది.రెండవదశలో పిచ్, యవ్ నియంత్రణకు ఇంజిన్ గింబాల్ విధానం, ఫ్లైట్ రోల్ కై హాట్ గ్యాస్ రియాక్షన్ నియంత్రణ ఉంది.మూడవదశలో పిచ్, యవ్ నియంత్రణకు ఫెక్సు నాజిల్, రోల్ కై -4 వ్యవస్థను అమర్చారు.నాల్గవదశలో ఇంజిన్ గింబాల్ నియంత్రణ వ్యవస్థ ద్వారా పిచ్, యవ్, రోల్ నియంత్రణ చెయ్యు బడును.
నాలగవ దశకు పైభాగాన ఉపగ్రహ వాహనాన్ని నియంత్రణ చెయ్యు పరికరాలపెట్టె ఉండి, దానిపై భద్రంగా ఉపగ్రహం అమర్చబడిఉన్నది. దీని చుట్టూ 3.2 మీటర్ల వ్యాసమున్న, రెండు సమభాగాలుగా నిర్మాణం కలిగిన ఉష్ణరక్షక కవచంఉన్నది.ఇది ఐసోగ్రిడ్ నిర్మాణం.ఈ రక్షక కవచం, ఉపగ్రహ వాహనం/కం సాంద్రతయుత వాతావరణం గుండా ప్రయానించుసమయంలో, గాలితో వాహకం ఘర్షణవలన ఏర్పడు వేడి, వత్తిడి/పీడనం నుండి ఉపగ్రహాన్ని, పరికారాల పెట్టెను, అందులోని నియంత్రణ ఉపకరణాలను సంరక్షించును.
ఉపగ్రహప్రయోగ మొదటిదశలో వాహనం కదలుటకై గరిష్ఠ చలనశక్తిని అందించుటకై మొదటిదశకు అదనంగా ఆరుస్ట్రాపాన్ మోటరులను బిగించారు. ఈ స్ట్రాపాన్ మోటరులలో కూడామొదటి దశలోమాదిరి ఘన ఇంధనాన్ని నింపారు. ఒక్కో స్ట్రాపాన్ మోటరు/చోదక యంత్రం పొడవు 14.7మీటర్లు.స్ట్రాపాన్ వ్యాసం 1.0 మీటరు.ఒక్కో మోటరులోని ఇంధనం బరువు 12.0 టన్నులు.ఒక్కొక్క స్ట్రాపాన్ మోటరు దహనసమయంలో కల్గించు గరిష్ఠ త్రోపుడుశక్తి 716 కిలోన్యూటన్లు. ఇంధనం మండుటకుకు పట్టుసమయం 49.5 సెకన్లు.
4వదశ యొక్క పొడవు 2.6 మీటర్లు, వ్యాసం 2.8 మీటర్లు.4వ దశలో చోదకయంత్రంలో ద్రవఇంధనాన్ని నింపారు.నింపిన ఇంధన మిశ్రమం + -3. అనగా మొనోమిథైల్ హైడ్రాజీన్, అనగా నైట్రోజన్ యొక్క మిశ్రమఆక్సైడ్ లు.ఈ దశలో నింపిన ఇంధన భారం 2.5 టన్నులు.నాల్గవదశలో రెండు -2.5 ఇంజన్లు అమర్చబడిఉన్నవి.రెండు ఇంజనులు పనిచేయును.ఇంధనం మండుటకు పట్టే సమయం 523 సెకన్లు.ఇంజన్ మండునపుడు ఏర్పడు త్రోపుడుశక్తి 27.3 కిలోన్యూటన్లు.
పిఎస్ఎల్‌వి-సీ19 ఉపగ్రహ వాహకనౌక 4 అంచెలు/దశలు/స్టేజిలను కలిగిన వాహకనౌక. ఈనౌకలో ద్రవ, ఘనఇంధనాలను చోదకయంత్రాలలో/మోటరులలో ఉపయోగించారు.ఘన, ద్రవ చోదకదశలను ఒకదాని తరువాత ఒకటి చొప్పున అమర్చారు. అనగా మొదటి, మూడవ దశలో ఘన ఇంధనాన్ని చోదక మొటారులలో వాడగా, రెండవ-నాల్గవదశ మోటరులలో ద్రవఇంధనాన్ని వాడారు. ఉపగ్రహ వాహకనౌక పొడవు 44.5 మీటర్లు. ప్రయోగ సమయంలో వాహకనౌక బరువు 321 టన్నులు
మూడవదశలో చోదక మోటరులో ఘనఇంధనాన్ని నింపారు.మూడవదశలో -7 మోటరును బిగించారు. ఇందులో నింపిన ఘనఇంధనం . అనగా హైడ్రాక్సీటెర్మినేటేడ్ పాలిబ్యుటడైన్ అని అర్థం.ఈదశలో ఉపయోగించిన చోదక ఇంధన భారం 7.6టన్నులు.
డ్రాయింగ్ లో రక రకాల పద్ధతులు, రీతుల గురించి, (క్రోక్విల్ పెయింటింగ్, చార్ కోల్ స్కెచ్,వాష్ డ్రాయింగ్,పాచ్ వర్క్ పైంటింగ్స్), అలాగే పాత్రల రూపకల్పన కోసం వేసిన స్కెచ్ లు (ఉదాహరణకు విగ్గుల తయారీ కోసం ఒక కథానాయుకుడిని రక రకాల హెయిర్ స్టైల్స్ లో ఊహిస్తూ చిత్రాలు వేయడం) ఫైనల్ గా నాలుగైదు స్కెచ్ లు వేసి నిర్మాత, దర్శకులతో ఒకటి నిర్థారించడం ఇవన్నీ ఈశ్వర్ చాలా శ్రద్ధగా వివరిస్తారు. మనకూ బాలీవుడ్ కీ, హాలీ వుడ్ కీ పబ్లిసిటీ పద్ధతుల్లో తేడాలు, సినిమా థీమ్ నిబట్టి పోస్టర్ ప్రిపేర్ చేయడం,టెక్నాలజీకి అనుగుణంగా పోస్టర్ల తయారీలో వచ్చిన మార్పులు ఇవన్నీ చదువుతుంటే చాలా ఆసక్తిగా అనిపిస్తుంది. ఈ పుస్తకంలో ఆయన డిజైనర్‌గా పనిచేసిన 1888 చిత్రాల పట్టిక ఇస్తూ, ఇవి కాక ఆయన పనిచేసిన మలయాళం, తుళు, బెంగాలీ, ఒరియా వంటి ఇతర భాషల్లో 500 పైన చిత్రాల వివరాలు ఇందులో చేర్చలేదు. తన పదవయేట, గాంధీజీ మరణించిన తర్వాత ఆయన వేసిన చిత్రం ఈ పుస్తకంలో ముద్రించారు. ఆ వయసులోనే అతను మంచి నైపుణ్యం ఉన్న చిత్రకారుడు. అంతకన్నా అబ్బురపరిచేది ఆ బొమ్మ వెనుక ఉన్న ఊహాశక్తి.
సాంకేతికపరంగా సినీ దిగ్గజాల దృష్టిలో సినీ 'పబ్లిసిటీ డిజైనింగ్‌' అనే ఈ శాఖ చిట్ట చివరిదీ, కట్ట కపటిదీ, విలువ లేనిదే కావచ్చు. కానీ, సినిమా కంటే ముందుగా థియేటర్లకు చేరేది ఈ శాఖ నుంచి వచ్చిన పోస్టరే. ప్రేక్షకునికి సినిమామీద ఒక అవగాహన తెచ్చిథియేటర్‌దాకా తీసుకువచ్చేదీ ఈ పోస్టరే. ఎవరైనా. ఎంచుకున్న శాఖ ఏదైనా అందులో శిఖరాగ్రాన్ని చేరుకోవడం అంటే విజయాన్నిఅందిపుచ్చుకోవడమే అవుతుంది. అలాంటి విజయం కోసం చేసిన నా జీవన పోరాటంలో అడుగుగునా ఎదురైన కొన్ని మధుర క్షణాలకు,మరెన్నో చేదు అనుభవాలకు అక్షర రూపమే. ఈ పుస్తకం.చిత్రకళకు, ప్రచారకళకు, వాటి అనుబంధ విభాగాలకు ఈ పుస్తకం ఒక ప్రతిరూపం కాలగదని ఆశిస్తున్నాను.– ఈశ్వర్
సినిమా పోస్టర్ దాదాపు పలు భాషల్లో 2000కు పైగా చిత్రాలకు కుంచెపట్టి పోస్టర్‌ కళాకారుడిగా పేరుపొందిన ఈశ్వర్‌, తన గురించీ, నాటి సినిమా పరిస్థితులు విశేషాలను తెలియజేస్తూ వ్రాసిన పుస్తకం. దీనిని సెప్టెంబరు 18 2011 న ఫిలింఛాంబర్‌లో డా.దాసరి నారాయణరావు ఆవిష్కరించి, తొలి ప్రతిని డా.డి. రామానాయుడుకు అందజేశారు. మలిప్రతిని సీనియర్‌ జర్నలిస్టు బి.ఎ. రాజు 2వేలకు కొనుగోలు చేశారు. ఈ పుస్తకంలో ఆయన సాక్షి నుండి దేవుళ్ళు వరకూ తన జీవిత సినిమా అనుభవాలను వివరించారు. ఇదో రకంగా పోస్టర్ డిసైనింగ్ విజ్ఞాన సర్వస్వం. ఈ పుస్తకానికి 2012 నంది అవార్డు లభించింది.
వ్యక్తిగా ఈశ్వర్‌ జీవితం, ఆయన ఎదుర్కొన్న ఒడిదుడుకులూ ఈ పుస్తకంలో మొదటి అధ్యాయం అని అనుకుంటే, చిత్రసీమలో ఆయన ప్రస్థానం రెండో అధ్యాయం. తెలుగు సినిమా చరిత్రలో పబ్లిసిటీ తీరుతెన్నుల గురించి ఆయన వివరణ మూడో అధ్యాయం అవుతుంది. చివరలో వున్న అందర్నీ ఆకట్టుకునే విధంగా ఈశ్వర్‌ వేసిన వర్ణ చిత్రాలు నాలుగో అధ్యాయం. అందుకే ఈ పుస్తకం ఈశ్వర్‌ ఆత్మకథంగా ఆరంభం అయి ఆయన వర్ణ రూప ప్రదర్శనతో అభిమానులందరూ తమ తమ అభిమాన నటీనటుల వర్ణచిత్రాలను ఫోటోలు కట్టుకుని దాచుకునేంత అద్భుతంగా ముగుస్తుంది.
నాలుగు దశాబ్దాలపాటు సినిమాపోస్టర్లని డిజైన్ చేసిన ఈశ్వర్ ఇప్పుడు తన జీవితం గురించీ, సినిమా పోస్టర్ల గురించి, సినిమా ప్రచారకళ గురించి, చిత్రకళ గురించి ఒక విపులమైన, ఆకర్షణీయమైన పుస్తకం వ్రాశారు. విజయవాడలో పుస్తక విక్రేత మిత్రులు చెప్పినదానిబట్టి ఈ పుస్తకం మూడో ఎడిషన్‌కూడా వచ్చి, దాదాపు అమ్ముడైపోయిందట. తెలుగు పుస్తకాలకు మార్కెటింగ్ లోపమే కాని మార్కెట్ లోపం లేదని మళ్ళీ నిరూపించింది ఈ పుస్తకం. పుస్తకంలో మొదటి భాగం ఈశ్వర్ జీవితం గురించి ఉంది.
మనదేశంలో తొలిసారిగా హైదరాబాద్ సమీప షాద్ నగర్ లో రిమోట్ సెన్సింగ్ ఎత్ స్టేషన్ ను నెలకొల్పడంతో విశేష కృషిచేసారు. వివిధ రంగాల మీద ఎర్త్ రిసోర్సెస్ డేటాను సేకరించడంలో మన దేశం ప్రపంచంలో ఐదవ దేశంగా రూపొందింది. 1982 లో డిప్యూటీ డైరక్టరుగా నియమితులై తొలి భారతీయ రిమోట్ సెన్సింగ్ సాటిలైట్ మొదలగు ముఖ్యమైన ప్రాజెక్టుల నిర్వహణకు దోహదపడ్డారు. యూరోపియన్ రిమోట్ సెన్సింగ్ సెటిలైట్ లో రోహిణి స్వదేశీ రాకెత్ లాంచింగ్ కు ప్రాజెక్టు ఇంజనీరుగా ఉన్నారు. ఏరియల్ పాసింజ్ పే లోడ్ ఎక్స్‌పెరిమెంటు ద్వారా మన దేశంలో తొలి ప్రయోగాత్మక ఉపగ్రహం యొక్క సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ప్రపంచానికి చాటారు. షాద్ నగర్ ఎర్త్ స్టేషన్ ను పూర్తి స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో రెందవ ఎర్త్ స్టేషను రూపకల్పన చేయడంలో ప్రధాన పాత్ర వహించారు. 1986 లో నేషలన్ ఓషనిక్ ఎట్మాస్పియరిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ను, వాతావరణ పరిసోధనా కేంద్రాన్ని నెలకొల్పడంలో సహకరించారు.
దండు విశ్వేశ్వరరాజు విశాఖపట్టణం జిల్లా, ఎస్.రాయవరం తాలూకా లింగరాజు పాలెంలో 1943 నవంబరు 22 న జగ్గరాజు, సత్యవతిదేవి దంపతులకు రెందవ సంతానంగా, మొదటి పుత్రునిగా జన్మించారు. వారి పూర్వీకులు తూర్పుగోదావరి జిల్లా మల్లెపూడి గ్రామానికి చెందినవారు. 1940లో వాళ్ళ కుటుంబం పిల్లలకు మంచి విద్యనందుంచుటకు విశాఖపట్టణం వచ్చారు. ఆయన ప్రారంభ విధయను కాథలిక్ మిషనరీ పాఠశాల, విశాఖపట్టణంలో పూర్తిచేసారు. తరువాత విశ్వేశ్వరరాజు కుటుంబం మరల వారి స్వగ్రామానికి వెళ్ళింది. ఆయన భీమవరంలోని డబ్ల్యూ.జి.బి కళాశాలలో పి.యు.సి చదివారు. 1961 లో పి.యు.సి పూర్తిచేసిన తదుపరి తన 17వ యేట సీతాదేవిని వివాహం చేసుకున్నారు. 1966లో ప్రభుత్వ ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, కాకినాడలో బి.ఇ చేసారు. 1966 లో వరంగల్ లోని ఎం.టెక్ పూర్తిచేసారు.
1968 నవంబరులో ఇస్రో , తిరువనంతపురం లో ప్రవేశించి, స్పేస్ క్రాఫ్ట్ టెలిమెట్రీ సిస్టమ్స్ అధిపతిగా చేరారు. 1972 నాటి వరకు వివిధ హోదాలలో స్పేస్ క్రాప్ట్ ఎలక్ట్రానిక్ డివిజన్ లో పనిచేసారు. రష్యా నుండి 1975, ఏప్రిల్ లో తొలి భారతీయ ఉపగ్రహం "ఆర్యభట్ట" ప్రయోగ సమయంలో పాల్గొన్న పిన్న వయసు శాస్త్రవేత్తగా గుర్తింపు పొందారు. ఆ తరువాత నేషనల్ రిమోట్ సెన్సింగ్ ఏజెన్సీ లో నెట్ లైట్ ఎర్త్ స్టేషన్స్ డివిజన్ కు అధిపతిగా పనిచేసారు. ఈయన డిసెంబరు 31 1992 న పదవీవిరమణ చేసి సుసీ స్పేస్ టెక్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ స్థాపించారు. దిగుమతి చేసుకోనవసరం లేకుండా హై టెక్నాలజీ ఉత్పత్తులను తయారుచేస్తున్నారు. 1996-97 లో ప్రత్యేక ఉత్పత్తులను అమెరికాకు ఎగుమతి చేసారు.
1980లో సాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ 1988 లో పూర్తి స్వదేశీ ఉపగ్రహం ప్రయోగాలు జరిగినప్పుడు ఈయన గ్రౌండ్ సిగ్నల్ కో ఆర్డినేటరుగా ఉండి బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. ఆకాశంలో మేఘాలు దట్టంగా ఉన్నా, వర్షం వచ్చినా, వాతావరణాన్ని అధ్యయనం చేయుటకు ఉపయోగపడు "మైక్రోవ్ శాటిలైట్ యూరోపియన్ స్పేస్ ఏజన్సీ"కి కూడా ఈయన కో ఆర్డినేటరుగా ఉండగా రూపకల్పన జరిగింది.
ఈయన పదవీ బాధ్యతలో ఉండగా బ్రిటన్ , అమెరికా, జపాన్, కెనడా, నెదర్లాండ్స్, రష్యా, జర్మనీ, ఆస్ట్రేలియా, కొరియా మొదలగు దేశాలలో "ఇండియన్ స్పేస్ ప్రోగ్రాముల విషయమై పర్యటించారు.
డాక్టరు ధన్వాడ యస్. రామచంద్రరావు ., . బెజవాడ, తదుపరి బెంగళూరు కాపురస్తులు, వైద్యనిపుణులు, గొప్ప ఫిలాంత్రఫిస్టు . 1922 నుండి 1925 వరకు బెజవాడ మునిసిపల్ కౌన్సిల్ కు అధ్యక్షులుగా చేశారు.
గుంటూరు జిల్లాలోని తెనాలి-రేపల్లె రహదారిలో రేపల్లె నుండి 10 కి.మీ. ల దూరంలో ఉంది భట్టిప్రోలు అనే చిన్న ఊరు. ఇక్కడ ఒక పాడు బడిన దిబ్బ ఉండేది. ఆ దిబ్బను అక్కడి స్థానికులు అవగాహన లోపం వలన పెద్దలంజదిబ్బ, చిన్నలంజదిబ్బ, విక్రమార్కుని కోట అని పిలిచేవారు. సా.శ. 1870 లో బోస్వెల్, 1871 లో ఇల్లియట్, 1882 లో రాబర్ట్ సీవెల్ ఈ దిబ్బను పరిశీలించారు. అలెగ్జాండర్ రీ దిబ్బ వద్ద 1892లో తవ్వకాలు జరిపి, ఒక బౌద్ధధాతు పేటికను వెలికితీసాడు. అప్పుడు ఆ దిబ్బ ఒక బౌద్ధస్థూపమని నిర్ధారణ అయింది. అనేక మంది చరిత్రకారులు, పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు ఇక్కడ ఎన్నో పరిశోధనలు జరిపారు.
1870 లో ఈ దిబ్బ దగ్గర జరిపిన చిన్నపాటి తవ్వకాల్లో ఒక స్ఫటికపు భరిణె, ముత్యాలుంచిన రాతిధాతుపేటికలు, అలెగ్జాండర్ రీ 1892లో జరిపిన తవ్వకాల్లో బ్రాహ్మీలిపిలో శాసనాలున్న మూడు ధాతుపేటికలు లభించాయి. 1969-70 ల్లో ఆర్. సుబ్రహ్మణ్యం స్థూపం దగ్గర జరిపిన తవ్వకాలలో ఒక విహారపు పునాదులు, సున్నంతో చేసిన బుద్ధుని తల లభించాయి.
ఈ శాసనాలలో ఆరిటిని పూర్తి స్థాయిలో గుర్తించడం జరిగింది, కొన్ని శిథిలాలలో పాడవగా, కొన్ని చదవడానికి వీలు లేకుండా ఉన్నాయి.
తల్లిదండ్రుల కోరిక మీద, కుర అనతుడు బుద్ధుని శరీరధాతువులనుంచటానికి ధాతుపేటిక, స్ఫటికపు భరిణెలను తయారు చేయించి, తండ్రి బనవునితో కలిసి బహూకరించాడు.
ఆ గోష్ఠిలో హిరణవఘవ, వుగలక, కలహ, విసక, తొరసిసి, శమన, ఓదల, అపక, అనుగహ, కుర, సతుఘపొతక, పొత, అలినక, వరున, పిగలవ, కొషకుని కొడుకు వపు, కుబీరక, శమనదాస, భరద, ఒడలో, తొరతిసొ, తిస, గిలన, జంభ, పుదర, బుబొ.
సింహగోష్ఠి ప్రముఖుడైన కుబీరకరాజు, ఇంకా సంఘ ప్రముఖుల కొడుకులు కలిసి స్ఫటిక ధాతుపేటికలను, రాతిధాతుపేటికలను బహూకరించారు.
పురావస్తు ఆధారాల ప్రకారం భట్టిప్రోలు స్థూప నిర్మాణం క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దంలోనే జరిగిందని, ఆ సమయంలో స్థానిక రాజైన కుబిరకుని ఆధ్వర్యంలో స్థానికులు పెద్ద సంఖ్యలో పాల్గొని, స్థూపంలో బుద్ధుని ధాతువులుగల రాయి, స్ఫటికంతో చేసిన పేటికలను ఉంచి వాటిలోను, పక్కన, బంగారు పూసలు, ముత్యాలు, రాగి, వెండితో చేసిన ఆకులు, పేటిక అడుగు భాగాన అమర్చిన 24 నొక్కుడు గుర్తులు గల నాణేలను కూడా ఉంచారు. ధాతుపేటికలపై చెక్కిన బ్రాహ్మీలిపిని పరిశీలించిన బూలర్, ఈ శాసనాలు క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దానికి చెందినవని తెలియచేసి భట్టిప్రోలు స్థూపం, శాసనాలకు ప్రపంచవ్యాప్త గుర్తింపు తెచ్చిపెట్టాడు.
తెలుగులో లభ్యమయే తొలి శాసనాలలో భట్టిప్రోలు శాసనాలు మొదటివి అని చరిత్రకారులు చెబుతున్నారు. ఇవి క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దానికి చెందినవిగా తెలుస్తోంది. వీటిని భట్టిప్రోలు బుద్ధ ధాతుపేటిక శాసనాలు అని కూడా అంటుంటారు.
సహజ్ మార్గ్ ఆధ్యాత్మికత ఫౌండేషన్ చేగూర్ వద్ద నిర్వహించు ఆధ్యాత్మిక సమావేశానికి హాజరు అయ్యే ప్రయాణికుల ప్రయాణం సులభతరం కొరకు భారతీయ రైల్వేలు వికారాబాద్ స్టేషన్లో ఒక నిమిషం విరామము అందించడానికి నిర్ణయించారు.
2012 ఆగస్టు 26 న ముంబాయి నుంచి భువనేశ్వర్ వెళ్ళే కోణార్క్ ఎక్స్ ప్రెస్ రైల్లో దోపిడీ దొంగలు రెచ్చిపోయారు. భారీ దోపిడీకి పాల్పడ్డారు. కత్తులు, కతార్లతో ప్రయాణికుల్ని బెదిరించి అందినకాడికి దోచుకున్నారు.
2013 నవంబరు 16 న నల్గొండ జిల్లా భువనగిరి సమీపంలోని 28వ గేట్ లెవెల్ క్రాసింగ్ వద్ద. కోణార్క్ ఎక్స్ ప్రెస్ ఓ లారీని ఢీకొట్టింది. ఈ ఘటనలో లారీ తుక్కుతుక్కయింది. అదృష్టవశాత్తు లారీ డ్రైవర్, క్లీనర్ ఇద్దరూ ప్రాణాలతో బయటపడ్డారు.
ఈ రైలు ప్రధాన నిలుపుదల ప్రదేశాలు దాదర్, కల్యాణ్, లోనావాలా, పూణె, డౌండ్, సోలాపూర్, గుల్బర్గా, సికింద్రాబాదు, ఖాజీపేట, వరంగల్, మహబూబాబాద్, విజయవాడ, రాజమండ్రి, విశాఖపట్నం, శ్రీకాకుళం, పలాస, బ్రహ్మపూర్, ఖుర్దారోడ్.
కోణార్క్ ఎక్స్‌ప్రెస్ భారతీయ రైల్వేలు వ్యవస్థలో ఒక ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు. ఇది ముంబై సిఎస్‌టి రైల్వే స్టేషను, భువనేశ్వర్ రైల్వే స్టేషను మధ్య నడుస్తుంది.
ఒక సంత్రాగచ్చి డిపోనకు చెందిన డబ్ల్యుఏపి4 ఇంజను ఆధారంగా ఈ రైలు హౌరా జంక్షన్ నుంచి ఇగాత్‌పురి వరకు ప్రయాణించి అక్కడ నుండి కళ్యాణ్ డిపోనకు చెందిన డబ్ల్యుసిఎఎం3 లేదా డబ్ల్యుసిఎఎం2/2పి ఇంజను ఆధారంగా రైలు నెట్టబడుతూ మిగిలిన మొత్తం ప్రయాణం ముంబై సిఎస్‌టి స్టేషను వరకు కొనసాగుతుంది.
ఈ రైలు యొక్క రైలుమార్గం మధ్య రైల్వే జోన్ పూర్తిగా విద్యుద్దీకరణ జరిగింది కాబట్టి సంత్రాగచ్చి డిపోనకు చెందిన డబ్ల్యుఏపి4 విద్యుత్తు ఇంజను ఆధారంగా ఈ రైలు ప్రయాణం ప్రారంభం నుండి చివరి గమ్యస్థానం వరకు విద్యుత్తు ఇంజన్లు ద్వారా రైలు ముందుకు నెట్టబడుతూ ఉంది.
హౌరా - ముంబై సిఎస్‌టి సూపర్‌ఫాస్ట్ మెయిల్ భారతీయ రైల్వేలు వ్యవస్థలో ఒక సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు. ఇది హౌరా రైల్వే స్టేషను, ముంబై సిఎస్‌టి రైల్వే స్టేషను మధ్య నడుస్తుంది.
రైలు నంబరు: 12809/10 హౌరా - ముంబై సిఎస్‌టి సూపర్‌ఫాస్ట్ మెయిల్ రైలు, ఖరగ్పూర్ జంక్షన్, బిలాస్పూర్ జంక్షన్, నాగ్పూర్ జంక్షన్, భూసావల్ జంక్షన్ మన్మాడ్ జంక్షన్, కళ్యాణ్ జంక్షన్ ద్వారా ముంబై సిఎస్‌టి స్టేషనుకు నడుస్తుంది.
భారత రైల్వే నిబంధనల ప్రకారం, ఈ రైలు యొక్క సగటు వేగం 55 కి.మీ./గంటకు సగటు వేగం కంటే ఎక్కువ కాబట్టి దీని ఛార్జీల విషయంలో దీనికి సూపర్‌ఫాస్ట్ సర్చార్జి ఇది కలిగి ఉంది.
ఈ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు భారతీయ రైల్వేలు లోని ఆగ్నేయ రైల్వే జోన్ పరిధిలోకి వస్తుంది. రైలు నంబరు: 12810. ఈ రైలు వారానికి ఏడు రోజులు నడుస్తుంది.
అమెరికాలో మొట్టమొదటి ఎంబిఎ కళాశాల డార్ట్‌మౌత్ కళాశాల లోని టక్ స్కూల్ ఆఫ్ బిజినెస్. దీనిని 1990లో ప్రారంభించారు. ఇందులో మొదటగా వాణిజ్య శాస్త్రంలో ఆధునిక డిగ్రీని ప్రవేశపెట్టారు. తర్వాత ఇదే కోర్సు ఎంబిఎగా రూపాంతరం చెందింది.
1908లో హార్వర్డ్ గ్రాడ్యుయేట్ స్కూల్ ఆఫ్ బిజినెస్ అడ్మినిష్ట్రేషన్ 15 మంది అధ్యాపకులతో, 33 మంది విద్యార్థులతో, 47 మంది ప్రత్యేక విద్యార్థులతో ఎంబిఎ కోర్సును ప్రారంభించింది. ఈ కోర్సు మొదటి సంవత్సరం పాఠ్యాంశాలు ఫ్రెడరిక్ విండ్‌స్లోవ్ టేలర్ యొక్క సైంటిఫిక్ మేనేజ్‌మెంట్ ఆధారంగా రూపొందించబడ్డాయి.
ప్రపంచంలోనే ఉత్తమ విశ్వవిద్యాలయం మసాచుసెట్స్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ లో 1930లో ఎంబిఎ విద్యను ప్రారంభించారు. ఇది తొలినాళ్ళలో కేవలం నాయకులకు, ఉప నాయకులకు మాత్రమే ఉద్దేశింపబడింది. నేడు ఇది అందరికీ అందుబాటులో మరిన్ని విభిన్న కోర్సులతో రూపొందించబడింది.
యూనివర్సిటీ ఆఫ్ షికాగో బూత్ స్కూల్ ఆఫ్ బిజినెస్ మొట్ట మొదటిసారిగా విద్యార్థులకే కాక అప్పటికే పనిచేస్తున్న వృత్తి నిపుణులకి ఎంబిఎ విద్యని 1943లో అందుబాటులోకి తెచ్చింది. అంతేకాక ఈ కోర్సుకి గానూ మొట్టమొదటసారిగా షికాగో, బార్సిలోనా , సింగపూర్ వంటి వివిధ ఖండాలలో శాశ్వత విద్యా కేంద్రాలను నిర్మించింది. నేడు పలు విద్యాసంస్థలు వాటి విద్యార్థులకు అంతర్జాతీయ విద్యాకేంద్రాలలో ఈ విద్యను అందిస్తున్నాయి. ఈ కోర్సును ప్రారంభించిన తర్వాత ఈ విద్యాసంస్థ తన కేంద్రాలను షికాగో, లండన్, హాంకాంగ్ లకు తరలించింది.
1946లో ధండర్‌బర్డ్ స్కూల్ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ కళాశాల గ్లోబల్ మేనేజ్‌మెంట్ పై మొట్టమొదటిసారిగా ఎంబిఎ డిగ్రీని ప్రారంభించింది.
1950లో లండన్ లోని ది యూనివర్సిటీ ఆఫ్ వెస్టర్న్ ఆంటోరియో లోని రిచర్డ్ ఐవి స్కూల్ ఆఫ్ బిజినెస్ అమెరికా దేశం వెలుపల మొట్టమొదటిసారిగా ఎంబిఎ డిగ్రీని ప్రధానం చేసింది. తర్వాత 1951లో దక్షిణాఫ్రికా దేశంలోని ప్రిటోరియా విశ్వవిద్యాలయం కూడా ఎంబిఎ డిగ్రీలను ప్రధానం చేయడం ఆరంభించింది.
1955లో ఆసియా ఖండంలో అమెరికా లోని పెన్సిల్వేనియా విశ్వవిద్యాలయం లోని వార్టన్ స్కూల్ యొక్క సహకారంతో పాకిస్తాన్ దేశంలోని కరాచీ విశ్వవిద్యాలయం వాణిజ్య విభాగమైన ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ బిజినెస్ అడ్మినిష్ట్రేషన్ కరాచీ మొదటి సారిగా ఆషియా ఖండంలోఅమెరికా మాదిరి ఎంబిఎ విద్యని అందించిన విద్యాసంస్థగా పేరుగొన్నది . 1957, .
1986లోఫ్లోరిడా లోని రోలిన్స్ కళాశాల లోని రాయ్ ఈ. క్రమ్మర్ గ్రాడ్యుయేట్ స్కూల్ ఆఫ్ బిజినెస్, ఎంబిఎ విద్యను అభ్యసించే ప్రతి విద్యార్థికి తరగతి గదిలో ల్యాప్‌టాప్ తప్పనిసరి అనే నిబంధనను తెచ్చింది. ఈ నిబంధన విధించిన తొలినాళ్ళలో, అధ్యాపకులు కళాశాల తరపున విద్యార్థులకు అవసరమైన ల్యాప్‌టాప్ లను తరగతి ప్రారంభంలో గదులలోకి చక్రాలను అమర్చిన పెట్టెలలో తెచ్చేవారు. ఇదిలా ఉండగా 1992-1993 విద్యాసంవత్సరంలో ఇలాంటి నిబంధననే విధిస్తూ తమ విద్యాలయంలో ఎంబిఎ అభ్యసించే ప్రతి విద్యార్థి సొంతంగా ల్యాప్‌టాప్, అందులో సంబంధిత ప్రామాణిక సాఫ్ట్‌వేర్ ను కొనుగోలు చేసే విధంగా తప్పనిసరి నిబంధన విధించింది. ఈ నిబంధన తెచ్చిన తొలి విద్యాలయంగా ఈ సంస్థ పేరుగొన్నది,
1994లో కెనడా లోని అథబాస్కా విశ్వవిద్యాలయం ప్రపంచంలోనే మొదటిసారిగా ఆన్‌లైన్ ఎంబిఎ విద్యను అందుబాటులోకి తెచ్చి తద్వారా ఈ ఘనత సాధించిన తొలి విశ్వవిద్యాలయంగా ఖ్యాతికెక్కింది.
ముకేష్ అంబానీ - సుప్రసిద్ద పారిశ్రామికవేత్త . రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ యొక్కఅధినేత, నిర్వాహకుడు, ఆ కంపెనీలో అత్యధిక వాటాదారుడు. స్టాన్ఫోర్డ్ బిసినెస్ స్కూలులో ఎంబిఎ చదువు ప్రారంబించారు.
కుమార్ మంగళం బిర్లా - సుప్రసిద్ద పారిశ్రామికవేత్త, ఆదిత్య బిర్లా గ్రూప్ అధ్యక్షుడు. చార్టర్డ్ అకౌంటంట్ అయిన ఇతడు లండన్ బిజినెస్ స్కూల్ నుంచి ఎంబిఎ చేసాడు