polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
19వ శతాబ్దంలో రాజుల, అధిపతుల, బిషప్ ల పెత్తనాలు పట్టు సడలుతున్నప్పుడు ఈ సిద్ధాంతాన్ని సుదీర్ఘంగా శోధించటం జరిగింది. 1841 లో థామస్ కార్లిలే రచించిన లో అధికారాన్ని సాధించిన పురుషుల ప్రతిభ, నైపుణ్యాలు, భౌతిక లక్షణాలను గుర్తించాడు. 1869 లో ఫ్రాన్సిస్ గాల్టన్ రచించిన లో శక్తిమంతులైన పురుషుల కుటుంబాలలోని నాయకత్వ లక్షణాలని పరీక్షించాడు. నాయకత్వం వంశపారంపర్యంగా సంక్రమిస్తుందని, పుట్టుకతోనే నాయకులు అవుతారే గానీ మలచితే నాయకులు కాజాలరని గాల్టన్ తేల్చాడు. ఈ రెండు ప్రధాన పరిశోధనలు నాయకత్వమనేది నాయకుడి లక్షణాలలోనే ఉంటుందనే వాదన చేశాయి. తొలినాళ్ళలో ఈ వాదన అమోదించబడటమే కాక, ప్రజల అభిమానాన్ని కూడా చూరగొన్నది.
40వ దశకం చివరలో, 50వ దశకం ప్రారంభంలో పురాతన సిద్ధాంతాలపై జరిగిన ప్రామాణిక సమీక్షలు నాయకత్వాన్ని నడిపించే శక్తులపై పరిశోధకుల అభిప్రాయాలలో సమూలమైన మార్పులను తెచ్చాయి. చాలా మటుకు అధ్యయనాలలో లక్షణాలు ఒకదానిలో ఉన్నవే మరొకదానిలో ఉన్నా, ఆధారాలు మాత్రం ఒక పరిస్థితిలో నాయకుడిగా వ్యవహరించిన వ్యక్తి మరొక పరిస్థితిలో కచ్చితంగా నాయకుడిగా వ్యవహరించగలడు అని సూచించలేదు. తర్వాతి కాలంలో నాయకత్వం ఒక వ్యక్తి యొక్క లక్షణం కాదని, ఒక్కొక్క వ్యక్తి ఒక్కొక్క పరిస్థితిలో నాయకుడవుతాడాని తేలినది. దీనితో దృష్టి నాయకుడి లక్షణాల పై నుండి నాయకుడి ప్రవర్తనా శైలి పైకి మళ్ళినది. తర్వాతి రెండు దశకాలలో నాయకత్వ సిద్ధాంతం పై పరిశోధన ఈ దిశగానే సాగినది.
లక్షణ క్రమత విధానంలో సిద్ధాంతకర్తలు ఒక వ్యక్తి యొక్క లక్షణాలు, వివిధ పరిస్థితులలో వాటి వలన సంభవించే ఫలితాలను సరిగా అర్థం చేసుకోవాలంటే ఆ వ్యక్తిని కొన్ని ప్రత్యేక అంశాల సమాహారంగా పరిగణించటానికి బదులుగా అతనిని ఏకీకరించబడిన స్ంపూర్ణతగా పరిగణిస్తేనే సాధ్యపడుతుందని వాదించారు. అనగా ఒక్కొక్క అంశాన్ని పరిగణించటం కంటే, లేదా లక్షణాల సమూహాలను, వాటి కలయికలను పరిగణించటం కంటే, ఏకీకరించబడిన కూటములు, లేదా వ్యక్తిగత భేదాల కలయికలు నాయకుని ఆవిర్భావానికి, నాయకుని సామర్థ్యానికి మధ్య గణనీయమైన అంతర్భేదాన్ని విశదీకరిస్తాయి అని అర్థం.
సిసిల్ రోడ్స్ "సుగుణాలు, నైతిక శక్తి , నాయకత్వం వహించే స్వభావం" గల యువకులని గుర్తించి వారిని మలచినచో ప్రజాకర్షక నాయకత్వాన్ని పెంపొందిచవచ్చని, సందర్భానుసారంగా కళాశాల వాతావరణం లో వారు విద్యను అభ్యసించేలా చేస్తే నాయకత్వ లక్షణాలు మరింత అభివృద్ధి చేయవచ్చని నమ్మారు. ఇటువంటి నాయకుల అంతర్జాతీయ సంబంధాలు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో సహృద్భావాన్ని నెలకొల్పి యుద్ధం చోటుచేసుకొనే అవకాశాలు తగ్గిస్తాయని తెలిపారు.
నాయకుల అలవాట్లు, లక్షణాల పై శోధన దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతోంది. ప్లేటో నుండి ప్లూటార్క్ ల రచనల వరకు, "ఒక వ్యక్తిని నాయకుడిగా గుర్తించాలంటే అతనిలో ఉండవలసిన విశిష్టలక్షణాలేమిటి?" అనే ప్రశ్నను సంధించినవే. నాయకత్వం అనేది ఒక వ్యక్తియొక్క లక్షణాలలోనే ఉన్నది అనే భావనే దీనికి కారణం. విశిష్ట లక్షణాల నాయకత్వ సిద్ధాంతానికి దారి తీసినది ఈ భావనే.
ప్రారంభంలో మహిళా దినోత్సవం వేరు వేరు తేదీలలో ఆచరించబడింది. చికాగోలో 1908 మే 3, న్యూయార్క్లో 1909 ఫిబ్రవరి 28న జరిగాయి. 1910 ఫిబ్రవరి 27 రెండవ అంతర్జాతీయ సామ్యవాద సమావేశానికి ముందుగా 1910 ఆగస్టులో అంతర్జాతీయ మహిళా సమావేశం కోపెనహాగెన్ లో జరిగింది. అమెరికా సామ్యవాదులచే ఉత్తేజితులై, జర్మన్ సామ్యవాది లూయీస్ జియట్జ్ వార్షిక అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం జరపాలని ప్రతిపాదించగా సహ జర్మన్ సామ్యవాది క్లారా జెట్కిన్ సమర్ధించారు. 17 దేశాలనుండి వచ్చిన 100 మహిళలు మహిళలకు ఓటుహక్కుతో పాటు సమానహక్కులు సాధించడానికి సరియైన వ్యూహమని అంగీకరించారు తదుపరి సంవత్సరం 1911 మార్చి 19న పదిలక్షలమంది పైగా ఆస్ట్రియా, డెన్మార్క్, జర్మనీ, స్విట్జర్లాండ్ దేశాలలో 1911 మార్చి 19 న మహిళా దినోత్సవం ఆచరించారు. ఆస్ట్రో-హంగేరియన్ రాజ్యంలో300 పైగా ప్రదర్శనలు జరిగినవి. వియన్నాలో రింగ్ స్ట్రాసెలో ప్రదర్శన చేశారు. మహిళలు ఓటుహక్కు, ప్రభుత్వ పదవుల హక్కు అడిగారు. ఉపాధిలో లింగ విచక్షణ పద్ధతులను ప్రతిఘటించారు. అమెరికాలో ఫిబ్రవరి చివరి ఆదివారం నాడు మహిళా దినోత్సవం జరుపుకుంటూనే ఉన్నారు.
సుమారు వందకు పైగా దేశాలలో ఈ దినోత్సవం జరుపుకున్నారు. 2011 మార్చి 8 న ఈ దినోత్సవ వేడుకలు 100 వసంతాలు పూర్తి చేసుకున్నాయి . యు.యస్.లో అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా 2011 మార్చిని "మహిళల చారిత్రక మాసం"గా ప్రకటించారు. దేశ చరిత్ర నిర్మాణంలో మహిళల పాత్రని గుర్తించాలని అమెరికన్లకు పిలుపునిచ్చారు. రాజ్య కార్యదర్శి హిల్లరీ క్లింటన్ ఈ సందర్భంగా "100 మహిళల ఇన్షియేటివ్: అంతర్జాతీయ ఎక్స్చేంజెస్ ద్వారా మహిళలు , బాలికల సాధికారత", ఈ దినోత్సవాన్ని పునస్కరించుకుని ప్రారంభించారు. ఇదే సందర్భంలోనే ఐసిఆర్సి మహిళలపై జరుగుతున్న అత్యాచార, లైంగిక వేధింపులని అరికడుతూ తీసుకుంటున్న నివారణ చర్యలపై ఎటువంటి జాప్యం చేయకూడదని తమ రాజ్యాలకు పిలుపునిచ్చారు.
పాకిస్థాన్లో పంజాబ్ ప్రభుత్వం వారు గుజ్రాన్ వాలా లింగ సంస్కరణా కార్యాచరణ ప్రణాళికలో భాగంగా 2011 మహిళా దినోత్సవాన్ని గిఫ్ట్ యూనివర్సిటీ గుజ్రాన్ వాలాలో ఘనంగా నిర్వహించారు. శ్రీమతి షాజియా అష్ఫాగ్ మత్తు, జి.ఆర్.ఎ.పి. అధికారి ఈ వేడుకల్ని చక్కగా నిర్వహించారు.
భారత రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ మాట్లాడుతూ, "అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా, భారత మహిళలకు నేను హృదయపూర్వక శుభాకాంక్షలు తెలియజేస్తున్నాను. మన దేశ నిర్మాణంలో సంవత్సరాలుగా వారు చేసిన కృషికి కృతజ్ఞతలు." అనే సందేశాన్నిచ్చాడు. దేశవ్యాప్తంగా ఇప్పటికే పనిచేస్తున్న ఎనిమిది వన్ స్టాప్ సంక్షోభ కేంద్రాలకు అదనంగా మార్చి 8 న మరో నాలుగు కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు మహిళా, శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకటించింది. మహిళా దినోత్సవానికి ముందు, జాతీయ ప్రయాణ ఎయిర్ ఇండియా అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవ వేడుకల్లో భాగంగా, ప్రపంచంలోనే అతి పొడవైన నాన్-స్టాప్ ఫ్లైట్ నడిపింది. ఇది ఢిల్లీ నుండి సాన్‌ఫ్రాన్సిస్కోకు సుమారు 17 గంటల్లో 14,500 కిలోమీటర్ల దూరం ప్రయాణించింది.
అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం ప్రతీ సంవత్సరం మార్చి 8న జరుపుతారు. ఈ దినోత్సవాన్ని మొదట అంతర్జాతీయ మహిళా శ్రామిక దినోత్సవం'గా పిలిచేవారు. వివిధ ప్రాంతాలలో ఈ ఆచరణ మహిళలకు గౌరవం, గుర్తింపు నిస్తోంది. ప్రేమల గురించిన సాధారణ ఉత్సవం నుండి మహిళల ఆర్థిక, రాజకీయ, సామాజిక సాధనల ఉత్సవంగా వుంటుంది. సామ్యవాద రాజకీయ ఘటనగా ప్రారంభమై, వివిధ దేశాల్లో, ముఖ్యంగా తూర్పు ఐరోపా, రష్యా, పూర్వ సొవియట్ సమూహపు దేశాల సంస్కృతుల్లో భాగమైంది. ఇంకొన్ని ప్రాంతాలలో ఐక్యరాజ్యసమితి ఉద్దేశించిన విధంగా రాజకీయ, మానవీయ హక్కులు బలంగా వుండి ప్రపంచవ్యాప్తంగా మహిళల రాజకీయ, సామాజికహక్కుల పోరాటంపై జాగృతి పెంచే విధంగా జరుపుతారు. ఈ రోజున కొంతమంది వంకాయ రంగు రిబ్బనులు ధరిస్తారు.
భారతదేశంలో తొలిగా అహ్మదాబాద్ లో అనసూయా సారాభాయ్ టెక్స్‌టైల్‌ లేబర్‌ అసోసియేషన్‌ అనే పేరుతో కార్మికసంఘం ప్రారంభించింది. భారత కార్మికోద్యమంలో కార్మిక స్త్రీలను సంఘటితం చేసిన మహిళా నేతలలో సుశీలా గోపాలన్‌, విమలారణదివే, కెప్టెన్‌ లక్ష్మిసెహగల్‌, అహల్యారంగ్నేకర్‌, పార్వతీకృష్ణన్‌ ప్రముఖులు. ఈ పోరాటాల ఫలితంగానే స్వాతంత్య్రం తరువాత కార్మికుల బ్రతుకులు మెరుగయ్యాయి. కార్మికుల పని పరిస్థితులు, వేతనాలు, మహిళా కార్మికుల గురించి చట్టాలను చేయబడినవి. 1991లో ప్రారంభమైన సరళీకరణ విధానాల ప్రభావంవలన ప్రైవేటు రంగం బలపడడంతో మహిళా కార్మికుల చట్టాల అమలు కుంటుబడుతున్నది. దీనికి వ్యతిరేకంగా పోరాటాలలో మహిళలు పాల్గొనడం, నేతృత్వం వహించడం మెరుగుపడవలసివుంది.
రష్యన్ విప్లవానికి 2017 నాటికి శతాబ్ద కాలం పూర్తవుతుంది. 1917 మార్చి 8 లో రష్యన్ మహిళలు బ్రెడ్డు కొరత గురించి సెయింట్ పీటర్స్బెర్గ్ వీధులలో నినదించారు. ఈ సంఘటనలు రెండవ సార్ నిచోలాస్ అభ్యంతరం వలన మార్చి 15న ఆగిపోయాయి. మళ్ళీ ఇప్పుడు 2017 మార్చి 8 నాటికి ఇవన్ని పుంజుకోవాలని యోచిస్తున్నారు. వారిలో యుక్రేనియన్ మహిళా కార్యాచరణ సంఘం ఫెమెన్ ముఖ్యమైనది. వారి ముఖ్య ఉద్దేశం మహిళల్ని ఉత్తేజితుల్క్ని చేయడం; సామాజిక పథంలో పాల్గొనేలా చేయడం; ఒక విప్లవం లోకి తీసుకు రావడం.
2012 అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా యునైటెడ్ నేషన్స్ “గ్రామీణ మహిళా స్వశక్తీకరణ –ఆకలి పేద రిక నిర్మూలన”ని థీమ్ గా ఎంచుకుంది. 2012 మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా ఐ.సి.ఆర్.సి. వారు, సైనిక దళాల్లో చనిపోయిన వారి తల్లుల భార్యల సంక్షేమానికి కలిసి కట్టుగా పని చేయాలని పిలుపునిచ్చారు. ఇలా సైనికుల్లో తప్పిపోయిన వారి మహిళలకు సమాజంలో చాలా ఆర్థిక , సామాజిక సమస్యలు ఎదురవుతుంటాయి. ఐ.సి.ఆర్.సి. వారు, తప్పిపోయిన వారి ఆచూకి వారి కుటుంబ సభ్యులకి తెలపడం చాలా ముఖ్యమని నొక్కి వక్కాణినించారు 2012 అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం థీమ్ మీద వేయబడిన గూగుల్ డూడుల్
1917 లో ఫిబ్రవరి విప్లవం ఆ నెల చివరి ఆదివారం సెయుంట్ పీటర్స్ బర్గ్లో మహిళా దినోత్సవం జరుపుకోవడంతో మొదలయ్యింది. . ఆ రోజు సెయింట్ పీటర్ బర్గ్ మహిళలందరూ మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం, రష్యాలోని ఆహార కొరత ముగిసిపోవాలని నినదించారు. దీన్నే 'బ్రెడ్డు, శాంతి' డిమాండుగా వ్యవహరించారు. లియోన్ ట్రోస్కీ ప్రకారం, 'ఆ రోజే ఒక విప్లవానికి పునాదులు పడతాయని ఎవరూ ఊహించలేదు. వస్త్ర పరిశ్రమల్లోని మహిళా శ్రామికులందరూ పై అధికారుల హెచ్చరికల్ని ఖాతరు చేయకుండా విధులు బహిష్కరించి వీధుల్లో పడ్డారు. అవే విప్లవానికి తొలి అడుగులు".
ఈజిప్ట్ లో మాత్రం ఈ దినం విషాదాన్నే మిగిల్చింది. తాహిర్ స్వ్కేర్ లో హక్కుల కోసం నినదీస్తున్న మహిళల్ని పురుష సమూహాలు చెదరగొట్టాయి. ఇదంతా పోలీసు, మిలిటలీ బలగాల కళ్ళెదుటే జరిగింది. హదీల్-ఆల్-షల్సీ ఎ.పి.కి రిపోర్టు రాస్తూ ఆ సంఘటనని ఇలా వర్ణించారు- " బురఖాలలో జీన్స్ లలో వివిధ దుస్తుల్లో ఉన్న మహిళలు కైరో సెంట్రల్ లోని తాహిర్ స్వ్కేర్ కి మహిళా దినోత్సవం జరుపుకోవడానికి చేరుకున్నారు. కానీ అధిక సంఖ్యలో పురుష మూకలు అక్కడికి చేరుకుని వారిని చెదరగొట్టారు".
1914 వరకు మహిళా సమస్యల గురించి ఎన్నో ఆందోళనలు జరిగినా అవేవీ మార్చి 8న జరగలేదు. అయితే 1914 నుండి ఆ రోజుని మహిళా దినోత్సవంగా ప్రకటించుకున్నారు. ఆ రోజు ఆదివారం కావడం వలన అలా ప్రకటించివుండవచ్చు కానీ, అప్పటినుండే అన్నీ దేశాల్లోనూ మార్చి 8 నే మహిళా దినోత్సవంగా తీర్మానించారు. 1914 లో జర్మనీ జరుపుకున్న మహిళా దినోత్సవాన్ని మహిళా ఓటు హక్కు కోసం అంకితమిచ్చారు. అయితే,1918 గానీ వారికి ఓటు హక్కు రాలేదు.
మానవహక్కుల ఉద్యమకారిణి, నటి బేతా పోజ్నియక్ మహిళా దినోత్సవంగా అధికారిక గుర్తింపును, ప్రభుత్వ సెలవుదినాన్ని సాధించేందుకు లాస్ ఏంజిల్స్ నగరానికి మేయరు, కాలిఫోర్నియా రాష్ట్ర గవర్నర్, యునైటెడ్ స్టేట్స్ కాంగ్రెస్ సభ్యులతో కలిసి కృషిచేశారు. 1994లో అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవాన్ని యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ అమెరికా గుర్తించేలా బిల్లును రూపొందించడం ద్వారా సాకారం చేశారు.
ఉభయ తెలుగు రాష్ట్రాల్లో 2022 మార్చి 8న జరుపుకునే అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవాన్ని పురస్కరించుకొని మహిళా ఉద్యోగులకు తెలంగాణ సర్కారు, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రత్యేక సెలవు ప్రకటించింది. కేంద్ర సాంస్కృతిక శాఖ మహిళలకు భారత పురావస్తు విభాగం పరిధిలో ఉండే అన్ని ప్రాచీన కట్టడాలను ఈ రోజున ఉచితంగా సందర్శించే అవకాశాన్ని కల్పిస్తోంది.
అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం కోసం యునైటెడ్ నేషన్స్ ఇతివృత్తం: 'సమానంగా ఆలోచించండి, నేర్పుతో నిర్మించండి, మార్పు కోసం కొత్త కల్పనలు చేయండి.' ఈ ఇతివృత్తం యొక్క దృష్టి లింగ సమానత్వం, మహిళల సాధికారత. ముఖ్యంగా సామాజిక రక్షణ వ్యవస్థలు, ప్రజా సేవలకు ప్రాప్యత, స్థిరమైన మౌలిక సదుపాయాలలో అభివృద్ధి చెందడానికి వినూత్న మార్గాలపై ఉంది.
“ప్రమాణం చేసాక వెనుతిరగడం లేదు: మహిళలపై హింస నిర్మూలించడం కోసం పని చేద్దాం” అని 2013 అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం థీమ్ ని యునిటేడ్ నేషన్స్ వారు ఏర్పరచుకున్నారు. " 2013 అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవ సందర్భంగా, ఐ.సి.ఆర్.సి. వారు జైలులో మగ్గుతున్న మహిళల సమస్యల మిద ఉద్గాటించార.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రభుత్వాలు, కార్యకర్తలు బీజింగ్ డిక్లరేషన్, ప్లాట్‌ఫామ్ ఫర్ యాక్షన్ యొక్క 20 వ వార్షికోత్సవ సంవత్సరాన్ని జ్ఞాపకం చేసుకున్నారు, ఇది మహిళల హక్కులను సాకారం చేసే ఎజెండాను నిర్దేశించిన చారిత్రాత్మక రోడ్‌మ్యాప్.
అప్రాచ్య దేశాల్లో, 1977 తరువాత అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం బహుళ ప్రాముఖ్యత సంతరించుకుంది. అప్పడు మార్చి 8ని మహిళా హక్కులు, ప్రపంచ శాంతి దినంగా ప్రకటించాలని యునైటైడ్ నేషన్స్ జనరల్ అసెంబ్లీ పిలుపునిచ్చింది.
థైరాయిడ్ హార్మోన్‌లు : ఇవి థైరాయిడ్ గ్రంథి నుండి ఉత్పత్తి అవుతాయి. కానీ, వీటి ప్రభావం 90 శాతం మానవుడి జీవనక్రియలపై ఉంటుంది. వీటి అసమతుల్యత వలన హైపోథైరాయిడ్, హైపర్‌థైరాయిడ్, గాయిటర్ అనే దీర్ఘకాలిక జబ్బులు వస్తాయి.
గాయిటర్ : గొంతుకింద ఉండే థైరాయిడ్ గ్రంథి వాపునకు గురి అవటాన్ని గాయిటర్ అంటాము. ఇది ముఖ్యంగా అయోడిన్ లోపం వలన వస్తుంది. ఇది హైపో, హైపర్ థైరాయిడ్ సమస్యలతో కూడుకుని ఉండవచ్చు.
ఈస్ట్రోజెన్, ప్రొజెస్టిరాన్, ప్రొలాక్టిన్, ఆక్సిటాసిన్ హార్మోన్‌లు స్త్రీలలో రజస్వల, ఋతుచ్రకం, ద్వితీయ లైంగిక లక్షణాలు సంతానోత్పత్తి, ప్రసవంలో ఉపకరిస్తాయి. ఈ హార్మోన్‌లు అసమతుల్యతల వలన స్త్రీలలో ఋతుచక్ర సమస్యలు హిర్సుటిజం , సంతానలేమి సమస్యలు వస్తాయి. స్త్రీలలో మెనోపాజ్, రజస్వల అయ్యే సమయంలో హార్మోన్‌ల ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుంది. మెనోపాజ్‌లో హార్మోన్ హెచ్చుతగ్గుల వలన , మానసికఅశాంతి, నీరసం, కీళ్ళు, కండరాల నొప్పులు వస్తాయి.
హార్మోన్లు పాలీపెస్టైడ్‌తో నిర్మితమైన రసాయన వాహకాలు. ఇవి శరీరంలో ఒక ప్రాంత కణజాలం, అవయవాల నుండి ఉత్పత్తి అయి, వివిధ శరీర భాగాలకు రక్తం ద్వారా ప్రవహించి నిర్దిష్ట అవయవాన్ని ప్రభావితం చేసి జీవప్రక్రియల సమతుల్యతకు తోడ్పడుతాయి. ఈ హార్మోన్‌లు ఎండోక్రైన్, ఎక్సోక్రైన్ గ్రంథుల నుండి ఉత్పత్తి అవుతాయి.
ఇవి మానవ శరీరంలో సూక్ష్మ మోతాదులో ఉత్పత్తి అయినప్పటికీ, వీటి ప్రభావం వలన శరీరంలోని వివిధ సాధారణ జీవనక్రియలైన జీర్ణక్రియ, శారీరక, మానసిక ఎదుగుదల, ప్రత్యుత్పత్తి, మానసిక సమతుల్యత, జీవక్రియలకు తోడ్పడతాయి. మానవుడిలో ఈ హార్మోన్‌లు అసమతుల్యతకు గురి అయినప్పుడు తీవ్రమైన దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల బారిన పడతాడు.
మారుతున్న కాలంలో హైపోథైరాయిడ్, పీసీఓడీ, సంతానలేమి, డయాబెటిస్ వంటి దీర్ఘకాలిక జబ్బుల గురించి వింటున్నాము. ఇవన్నీ హార్మోన్ అసమతుల్యతల వలన వచ్చే జబ్బులే. ఇవి కాకుండా ఇంకా చాలా హార్మోన్‌లు మానవ శరీరాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి.
టెస్టోస్టిరాన్: ఇది పురుషులలో ఉండే హార్మోన్. దీని అసమతుల్యతల వలన శీఘ్రస్ఖలనం, అంగస్తంభన సమస్యలు, శుక్రకణ సమస్యలు, సంతానలేమి సమస్యలు వస్తాయి.
దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన జిల్లాకేంద్రానికి 4 కి.మీ దూరంలో ఉన్న కరారియా గ్రామానికి చెందిన తరువాత కమలా రాయ్ రాజకీయాలో ప్రత్యేక గుర్తింపొ పొందాడు. ఆయన ఎం.ఎల్.ఏగా ఎన్నిక చేయబడ్డాడు. 1961లో ఆయనల్ హార్నెస్‌లో మరణించాడు. తరువాత సత్యేంద్ర నారాయణ సింహా ఎం.ఎల్.ఏగా ఎన్నిక చేయబడి విద్యామంత్రి తరువాత ముఖ్యమంత్రిగా నియమించబడ్డాడు.
స్వాతంత్ర్యానికి ముందు చప్రా బోర్డ్, లోకల్ బోర్డ్ లలో ఆయన ప్రధానపాత్ర వహించాడు. ఆయన గోపాల్‌గంజ్ ఉపవిభాగం, పరిసర ప్రాంతాలలో విద్యావ్యాప్తికి, ఆరోగ్య సేవలు అందించడానికి విశేషకృషి చేసాడు. డి.ఎన్. జిల్లాకు చెందిన తివారి పార్లమెంటు సభ్యుడిగా 1952 నుండి 1980 వరకు పనిచేసాడు. చంద్రికా రాం అప్పటి గోపాల్‌గంజ్ ఉపవిభాగం నుండి ఎన్నికై మొదటి ఈ ప్రంతానికి చెందిన మొదటి మంత్రిగా పనిచేసాడు. జిల్లకు చెందిన రాజ్ మంగళ్ మిశ్రా సంఘసేవ చేస్తూ, ఎం.ఎల్.ఏ, ఎస్టిమేట్ కమిటీ చైర్మన్, అసెంబ్లీ పబ్లిక్ అకౌంట్ కమిటీ చైర్మన్‌గా సేవలు అందించాడు. జిల్లాకు చెందిన ప్రభునాథ్ తివారి లోకమాన్య జయప్రకాష్ నారాయణ్ సన్నిహితుడుగా బీహార్ రాష్ట్రానికి సేవలు అందించాడు.
శ్రీమతి రాం దులారీ సింగ్ జిల్లాలోని మాణిక్‌పూర్ అనే కుగ్రామంలో జన్మించింది. స్వాతంత్ర్యానికి ముందు ఆమె మాస్టర్ డిగ్రీ సాధించడం ఆమె ఆమె తల్లితండ్రులకు, గ్రామానికి ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకు వచ్చింది. ఆడపిల్లలను స్కూలుకు పంపడం కష్టతరమైన రోజులలో ఆమె మాస్టర్ డిగ్రీ సాధించడం ప్రత్యేకత సంతరించుకుంది. అంతేకాక ఆమె డబుల్ ఎం.ఎ చేసి బీహార్‌లో డబుల్ ఎం.ఎ చేసిన మొదటి మహిళగా కూడా గుర్తింపు పొందింది. ఈ జిల్లాకు చెందిన శ్రీమతి రాబ్రీదేవి బీహార్ రాష్ట్ర మొదటి మహిళా ముఖ్యమంత్రుగా గుర్తింపు పొందింది. శ్రీమతి రాం దులారీ సింహా స్వాతంత్ర్య సమరంలో కూడా పాల్గొన్నది. ఆమె రాష్ట్ర యూనియన్ మంత్రిగా పనిచేసి తరువాత కేరళ రాష్ట్రానికి గవర్నర్ అయింది. ఆమె నిజాయితీ కలిగిన రాజకీయ నాయకురాలు, అంకితభావమున్న కాంగ్రెస్ సభ్యురాలిగా పేరు తెచ్చుకున్నది.
పురాతన మల్లియా రాజాస్థానం గోపాల్‌గంజ్ ప్రాంత పూర్వీకులు అని భావిస్తున్నారు. చరిత్రకాలానికి ముందు గోపాల్‌గంజ్ శివన్ జిల్లా సరిహద్దులో ఉన్న సరయు నది వరకు నేపాల్లో భాగంగా ఉండేది. శివాన్ అంటే సరిహద్దు అని అర్ధం. మునుపటి నేపాల్ రాజ్యానికి శివన్ దక్షిణ సరిహద్దుగా ఉండేది. 1875లో గోపాల్‌గంజ్ చిన్న కుగ్రామంగా ఉండేది. తరువాత ఇది సారణ్ జిల్లా ఉపవిభాగంగా చేయబడింది. 1973 అక్టోబరు 2 న ఇది ప్రత్యేక జిల్లాగా రూపొందించబడింది. పాత సారణ్ జిల్లాలో ప్రస్తుత సారణ్, శివన్, గోపాల్‌గంజ్ ఉండేవి.
గోపాల్‌గంజ్ చరిత్ర సారణ్‌జిల్లా చరిత్రలో భాగం. సమైక్య సారణ్ ఆర్యసంప్రదాయ ప్రాంతాలలో ప్రధానమైనదని భావిస్తున్నారు.
గోపాల్‌గంజ్ జిల్లా ప్రజలకు స్వల్పంగా నాణ్యమైన విద్యను అందిస్తూ ఉంది. జిల్లాలోని స్కూల్స్, కాలేజీలను ప్రభుత్వం, ప్రైవేట్ ట్రస్ట్, ప్రైవేట్ యాజమాన్యం చేత నిర్వహించబడుతున్నాయి. జిల్లాలోని స్కూల్స్ సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ సెకండరీ ఎజ్యుకేషన్ లేక బీహార్ స్కూల్ ఎగ్జామినేషన్ బోర్డ్ ఆధ్వర్యంలో పనిచేస్తున్నాయి. . ప్రైవేట్ స్కూల్స్ అధికంగా విద్యార్థులకు ఆంగ్లమాధ్యమంలో బోధిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వ పాఠశాలలు ఆంగ్లం, హిందీ మాధ్యమంలో బోధిస్తున్నాయి. వారు 10 సంవత్సరాల సెకండరీ విద్యను పూర్తిచేసిన తరువాత జూనియర్ కాలేజీలలో అనుమతించబడతారు. స్కూల్ స్థాయి విద్యను గోపాల్‌గంజ్ కేంద్రంగా ఉంది.
గొపల్గంజ్, సిధ్వలియ, దిఘ్వ దుబౌలి, థవే , హథువ , మిర్గంజ్, బరౌలి, చవహి తక్కి, కతెయ, విజైపుర్, మఝౌలీ బజార్, జలాల్పూర్, కుచైకొతె, సాసా ముసా, సిపయ బజార్ మంజా గఢ్ , పిప్ర, సవ్రెజి, ఉచకగోన్ , కపర్పుర, ఫుల్వరీ, సొంగ్ధవ, హుస్సెపుర్, సిస్వ, ఉజ్ర నర్యంపుర్, పంచ్దెవరి బజార్ , భొరే బజార్ , హుస్సెపుర్, సిస్వ, బంసి బత్రహ, మిశ్రా బత్రహ, మిరల్లిపుర్, మహ్హమద్పుర్, బధెయ, బర్హిమ, దుమరియ, గోపాల్పూర్, కొఇని, బైకుంథ్పుర్ , రజపత్తి కోఠి, సొన్వలీ, జమునహ బజార్.
వేదకాల సాహిత్యంలో నిక్షిప్తమైన ఆర్య సంప్రదాయం అనుసరించి విదేహులు సరస్వతి నుండి తూర్పువైపు పయనించి గందక్ నదీతీరానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ వారికి అగ్నిదేవుడు ప్రత్యక్షమై నదికి తూర్పు తీరంలో నివసించమని చెప్పాడు. విదేహులు అగ్నిదేవుని మాటను అనుసరించి నదిని దాటి నది తూర్పు తీరంలో రాజ్యస్థాపన చేసుకున్నారు. అయితే కొందరు సారణ్ ప్రాంతంలో స్థిరపడ్డారు. వారిలో అత్యధికులు గంధక్ నదిని దాటి రాజ్యస్థాపనలో పాలుపంచుకున్నారు. 1976లో సారణ్ జిల్లా నుండి వేరు చేసిన తరువాత గోపాల్‌గంజ్ పూర్తిస్థాయి జిల్లా అయింది.
జిల్లాలో 5 జాతీయ బ్యాంకులు, 2 కోఆపరేటివ్ బ్యాంకులు ఉన్నాయి. కెనరా బ్యాంకు, పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంకు, సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, ఎస్.బి.ఐ స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, యాక్సిస్ బ్యాంకు, ఐసీఐసీఐ బ్యాంకు, బ్యాంకు ఆఫ్ ఇండియా, యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, అలహాబాద్ బ్యాంకు, యూకో బ్యాంకు, ఫెడరల్ బ్యాంకు, ఆంధ్ర బ్యాంకు, ఇండియన్ ఓవర్సీస్ బ్యాంకు, యునైటెడ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా ఆటోమేటెడ్ టెల్లర్ మెషీన్ సౌకర్యాలు అందింస్తుంది. ఎస్.బి.ఐ గోపాల్‌గంజ్ కూడా ఇంటర్నెట్ బ్యాంకింగ్ సౌకర్యం అందిస్తుంది.
ఉత్సవాలు పండుగలు :- జిల్లాలో ప్రధానంగా 4 ఉత్సవాలు నిర్వహించబడుతున్నాయి. ఈ ఉత్సవాలకు రాష్ట్రమంతటి నుండి భక్తులు వస్తుంటారు. జిల్లాలో శ్రీరామనవమి,హోళీ ఉత్సవం ,మొహరం ఉత్సవాలు వైభవోపేతంగా నిర్వహించబడుతుంటాయి. ఈ ఉత్సవాలలో దేశమంతటి నుండి ప్రజలు పాల్గొంటారు. ఆశ్వీజమాసంలో దసరా సందర్భంలో నవరాత్రి - గోపాల్‌గంజ్‌లో మహాలక్ష్మీ ఉత్సవం నిర్వహించబడుతుంది. దీపావళి పండుగ కూడా జిల్లాలో ఉత్సాహవంతంగా నిర్వహించబడుతుంది.
జిల్లాలో ప్రబలమైన సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలలో హత్వా మహావీరి అఖర ప్రత్యేకమైనది. ఇది 2 రోజులపాటు నిర్వహించబడుతుంది. మొదటి రోజు మహావీర్ పూజ 17 గ్రామాలలో నిర్వహించబడుతుంది. 17 గ్రామాలు అఖరాలో పాల్గొటాయి. మహావీరుని విగ్రహం గ్రామంలోని ప్రతి ఇంటికి తీసుకువెడతారు. గృహంలోని బ్రహ్మచారి మహావీరునికి పూజలు చేస్తారు. మరుసటి రోజు
స్మితిలన్నీ హథుయా మార్కెట్‌కు చేరుకుంటాయి. అక్కడ యువకులు వారి అస్త్రకౌశలం ప్రదర్శిస్తూ ధైర్యసాహసాలు ప్రదర్శిస్తుంటారు.
జిల్లాలో థావే దుర్గా మందిర్ జలాల్‌పూర్ దుర్గ, కృష్ణ ఆలయాలు చాలా ప్రసిద్ధ ఆధ్యాత్మిక ప్రాంతాలుగా ప్రసిద్ధి చెంది ఉన్నాయి. యువకులను విద్యావంతులను చేయడానికి జిల్లాలో
మదరసా ఒకటి ఉంది. జిల్లాలో భోజ్‌పురి, హిందీ భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. జిల్లాలో థవె, జలాల్పూర్, దిఘ్వ దుబౌలి, హుసెపుర్, లక్ది దర్గా, విజైపుర్ , షివ్పుర్ దుర్గాదేవి మందిరం వంటి ప్రధాన పట్టణాలు ఉన్నాయి. .
మొదలైన పాఠశాలలు జిల్లాలో విద్యాభివృద్ధికి సహకరిస్తున్నాయి. హైయ్యర్ సెకండరీ తరువాత విద్యార్థులు విద్యను కొనసాగించడానికి జిల్లాలో తగినన్ని వసతి లభించడం లేదు. జిల్లాలో 290 ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 100 సెకండరీ పాఠశాలలు, 8 హయ్యర్ సెకండరీ పాఠశాలలు 5 కళాశాలలు, 1 పాలిటెక్నిక్ కాలేజ్, 1 ఇండస్ట్రియల్ ట్రైనింగ్ ఇంస్టిట్యూట్ ఉన్నాయి. ఇజనీరింగ్, మెడికల్ కాలేజీలు కానీ విశ్వవిద్యాలయం కానీ లేదు.
లల్లూ ప్రసాద్ యాదవ్ ఆయన భార్య రాబ్రీ దేవి కూడా ఈ జిల్లాకు చెందినవాడే. లల్లూ ప్రసాద్ యాదవ్ బీహార్ ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు. తరువాత లల్లూ ప్రసాద్ యాదవ్ పశువుల మేత కుంభకోణంలో చిక్కిన తరువాత ఆయన భార్య రాబ్రీదేవి ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యత స్వీకరించి 2005 వరకు కొనసాగింది. లల్లూ ప్రసాద్ యాదవ్ తరువాత యు.పి.ఏ తరఫున రైల్వే మంత్రిగా పనిచేసాడు.
నగరంలో ప్రయాణసౌకర్యాల కొరత అధికంగా ఉంది. ప్రజలు అధికంగా ప్రైవేట్ ట్రాంస్‌పోర్ట్ మీద అధ్హరపడుతుంటారు. టాక్సి కేబ్, ఆటో రిక్షా నగరమంతటా లభిస్తుంటాయి. ఇరుకైన, రద్దీ అయిన రహదార్లు వివిధ రకాల వాహనాలు తిరగడం కారణంగా నగర ట్రాఫిక్‌ను క్లిష్టం చేస్తున్నాయి.
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో గోపాల్‌గంజ్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న బీహార్ రాష్ట్ర 36 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
బీహార్ రాష్ట్ర 36 జిల్లాలలో గోపాల్‌గంజ్ జిల్లా ఒకటి. గోపాల్‌గంజ్ పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది.గోపాల్‌గంజ్ జిల్లా సారణ్ డివిజన్‌లో భాగం.
చారిత్రక ప్రాధాన్యత కలిగిన భోరే మూడు వైపులా ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం సరిహద్దుగా ఉంటుంది. భోరెలో విద్యకు సమస్త సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. అలాగే వైద్య సౌకర్యం, మార్జెట్ వసతులు కూడా ఉన్నాయి.
జిల్లాలో 3 చక్కెర మిల్లులు (భారత్ షుగర్ మిల్లు, సాస మూస షుగర్ మిల్లు వర్క్స్ లిమిటెడ్, విష్ణు సాగర్ మిల్లులు), ఒక వై ఫ్యాక్టరీ ఉన్నాయి.
అవడానికి పక్షే అయినా దీని రూపం భిన్నంగా ఉంటుంది. వీటికి వెనక ఉండే నల్లని రెక్కలతో పాటు ప్రత్యేకంగా ముందు భాగంలో ఆకర్షించే నీలాకుపచ్చ రంగులో రెక్కల్లాంటివి ఉంటాయి. అదే రంగులో తలపై అటూ ఇటూ కిరీటంలా చిన్న రెక్కలుంటాయి. వెనకేమో నల్లని, మెరిసే ఈకలతో ఉన్న పెద్ద రెక్కలుంటాయి.
ఆడవాటిని వల్లో వేసుకోవడానికి మగవి గట్టిగా అరుస్తాయి. ఆడవి రాగానే ముందున్న రెక్కలు వెడల్పుగా చాచి, నెమ్మదిగా తలపైనున్న నీలం రంగు చిన్ని రెక్కలను పైకెత్తుతాయి. తర్వాత వెనుకున్న రెక్కలను కూడా పూర్తిగా విప్పుతాయి. అచ్చంగా నెమలిలా కనిపించడమే కాదు, ఆడవాటి చుట్టూ తిరుగుతూ లయబద్ధంగా నాట్యం కూడా చేస్తాయి. ఇలా చేస్తున్నపుడు ముందు నుంచి చూస్తే దీని రెక్కలన్నీ వెడల్పాటి పింఛంలా కనిపిస్తాయి.
తలపై ఉన్న చిన్ని రెక్కలు కళ్లలా, వాటి రూపమంతా కలిపి చూడ్డానికి కార్టూన్ బొమ్మ ముఖంలా కనిపిస్తుంది. అందుకే వీటిని ' స్మైలీ బర్డ్ ఆఫ్ ప్యారడైజ్' అని కూడా పిలుస్తారు.
వీటిల్లో మగవి ఎక్కువగా ఎత్తులో ఉండే చెట్లపై గడుపుతుంటాయి. ఆడవి మాత్రం ఎక్కువగా కిందే ఉంటాయి. ఎప్పుడో గానీ ఆడవి, మగవి కలుసుకోవు. చిన్న చిన్న కీటకాలు, పురుగుల్ని తింటూ బతికేస్తాయి.
స్వర్గలోకపు పక్షి లేదా సూపర్బ్ బర్డ్ ఆఫ్ పారడైజ్ ఒక రకమైన పక్షి. నల్లని శరీరం, దానిపై నెమలి కంఠం రెక్కలు, పైగా అవి మెరుపులు చిందిస్తాయి. వాటికి తోడు రంగు రంగుల ఈకలు. ఇవన్నీ 'సూపర్ బర్డ్ ఆఫ్ ప్యారడైజ్' పక్షి విశేషాలు. అందుకే దీన్ని స్వర్గలోకపు పక్షిగా పిలుస్తారు. ప్రపంచంలోని అందమైన పక్షుల జాబితాలో ఇదీ ఒకటి. దీన్ని చూడాలంటే న్యూగునియా అడవులకి వెళ్ల్లాలి.
అర్వపల్లి కోటేశ్వరరావు 50 సంవత్సరాల క్రితం గోదావరి జిల్లాలో సుబ్బిశెట్టి పాత్రధారుడైన అర్వపల్లి కోటేశ్వరరావును నీవు గనుక సుబ్బిశెట్టి పాత్ర వెయ్యకుండావుంటే నీకు 5 ఎకరములు మంచి మాగాణి భూమిని, ఒక లక్ష రూపాయలు నగదు ఉచితంగా ఇస్తామని వర్తక పెద్దలు మొరపెట్టుకొన్నా ఈయన నిరాకరించాడట. అప్పుడు వైశ్య ప్రముఖులు కలిసి అసలు చింతామణి నాటకాన్నే పూర్తిగా నిషేధించాలని ప్రభుత్వాన్ని అడిగారట.
కోరక వెంకటరావు గంట్యాడ మండలం కోండతామరాపల్లి గ్రామానికి చెందిన కళాకారుడు.5 సంవత్సరాలు వయస్సులో పోలియో సోకి కాలు చచ్చు బడి పోయినా వెనుకాడక శ్రీసాయి శ్రీనివాస కళా నాట్యమండలి అనే సంస్థను స్థాపించి ఏడాదికి 150 వరకు ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు.పకీరు,సుబ్బిశెట్టి,ఘటోత్కజుడు, పాత్రలు వేశారు.
సుబ్బిశెట్టి రాష్ట్ర మంతటా ప్రాచుర్యంపొందిన రంగస్థల నాటకం చింతామణి లోని పాత్ర. ఈ పాత్రవేసిన నటులందరూ సుబ్బిశెట్టిగానే ప్రసిద్ధి పొందారు.
జిల్లా తూర్పు, దక్షిణ భూభాగంలో బగ్రి, టోనల్ వంటి మాండలికాలు వాడుకలో ఉన్నాయి. జిల్లా ఉత్తర, పశ్చిమ భూభాగంలో అధికంగా పంజాబీ భాష వాడుకలో ఉంది. గ్రామీణ గృహాలలో జపద కళలు అక్కడక్కడా కనిపిస్తుంటాయి. అయినప్పటికీ గ్రామీణకళలు తగ్గుముఖం పడుతున్నాయి. జిల్లాలో భగ్రీ సంస్కృతి ఆధిక్యం చేస్తుంది. జిల్లాలోని దక్షిణ భూభాగంలోని గ్రామాలలో బగ్రి స్త్రీలలో ఓధ్ని ఎంబ్రాయిడరీ సాధారణంగా కనిపిస్తుంది. పొడవైన చొక్కా , బొర్లొ భగ్రీస్త్రీలకు చిహ్నంగా ఉన్నాయి. పంజాబీ స్త్రీలు సల్వార్, చున్నీ ధరిస్తారు. భగ్రీ స్త్రీలు సంప్రదాయ సమయాలలో విడువకుండా ధరిస్తుంటారు. పంజాబీ స్త్రీలు పంజాబీ దుస్తులు ధరిస్తుంటారు. పంజాబీ దుస్తులు ఇతర స్త్రీలలో కూడా ప్రబలమయ్యాయి. పురుషులు సాధారణంగా ప్యాంటు, షర్ట్, కుర్తా, పైజమా, ధోతీ ధరిస్తుంటారు. పంజాబీ సంగీతం ప్రజలలో ప్రబలంగా ఉంది.
జిల్లాకేంద్రానికి 7 కి.మీ దూరంలో భధ్రకాళీ ఆలయం ఉంది. బికనీర్ సామ్రాజ్య 6 చక్రవర్తి మహారాజా రాం సింగ్ అక్బర్ బాద్షాహ్ కోరిక మీద ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించాడని భావిస్తున్నారు. భక్తులు ఈ ఆలయాన్ని సంవత్సరమంతా దర్శిస్తారు. చైత్రం సుడి 8-9 ఉత్సవానికి పంజాబు నుండి వేలాది ప్రజలు భధ్రకాళీ దర్శనానికి వస్తుంటారు.
హనుమాన్‌గఢ్ బస్ స్టాండ్ వద్ద ప్రతి గురువారం షీలా మాతా మేళా నిర్వహించబడుతుంది. ఇక్కడ ఉన్న 6 అడుగుల రాతి స్థంబాన్ని హిందువులు, సిక్కులు షీలా మాతాగానూ, ముస్లిములు షీలా పీర్ గానూ భావించి పూజిస్తుంటారు.
జిల్లాకేంద్రానికి 80కి.మీ దూరంలో ఉన్న పల్లు వద్ద ఇసుక గుట్టల మధ్య ఉన్న మాతా బ్రాహ్మణీ మేళా నవరాత్రి సందర్భంలో నిర్వహించబడుతుంది.
హనుమాన్‌గర్ జిల్లాలో 7 తాలూకాలు ఉన్నాయి: హనుమాంగఢ్, శంగరీ, భారతదేశం, రవత్సర్, నొహర్, భద్ర, తిబ్బి, పిలిబంగ.
రాజస్థాన్ రాష్ట్ర 33 జిల్లాలలో హనుమాన్‌గఢ్ జిల్లా ఒకటి.హనుమాన్‌గఢ్ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది.
పురుషుల్లో బట్టతల ఆరంభం కావడానికి భూమి ఆకర్షణ శక్తి కూడా కారణం అయ్యే అవకాశముందని, దీనికితోడు టెస్టోస్టిరాన్‌లో మార్పులు కూడా కారణమని అమెరికా పరిశోధకులు తమ అధ్యయనంలో వెల్లడించారు. టెస్టోస్టిరాన్‌లో మార్పుల వల్ల తలపై కొన్ని భాగాల్లో జట్టు ఊడిపోతుందని, హార్మోన్‌లో ఈ మార్పును డిహైడ్రోటెస్టోస్టిరాన్ అంటారు. డీహెచ్‌టీ వల్ల తలపై ఉండే చర్మంలో కొవ్వు మోతాదు తగ్గగడం వల్ల ఒత్తిడిని తట్టుకోలేక జట్టు ఊడిపోతుందన్నది వీరి పరిశోధనలో గుర్తింపు. ఇలా మాడుపై కాకుండా శరీరంలోని ఇతర భాగాల్లో వచ్చే వెంట్రుకల విషయంలో మాత్రం డీహెచ్‌టీ పాత్ర విభిన్నంగా ఉంటుంది. దీనికితోడు ఇతర పురుష హార్మోన్ల వల్ల అక్కడి వెంట్రుకల కింద చర్మం మందంగా తయారవుతుందని అంటున్నారు. అయితే, వయసు పెరిగే కొద్దీ చర్మం, దాని కింది కొవ్వు తగ్గిపోవడంతో వెండ్రుకలు ఊడిపోతాయి. దీనికి పురుషుల్లో టెస్టోస్టిరాన్ కీలక ప్రాత పోషిస్తుందంటున్నారు. అదే మహిళల విషయంలో మాత్రం ఇలా వెండ్రుకలు ఊడిపోకుండా ఈస్ట్రోజన్ హార్మోన్ నివారిస్తుందని, కనీసం మెనోపాజ్ వరకైనా ఈ పరిస్థితి ఉంటుందని శాస్త్రవేత్తలు అంటున్నారు.
వెంట్రుకలు కత్తిరించడం అనేది వెంట్రుక నష్టానికి భిన్నంగా ఉంటుంది, జుట్టు తగ్గిపోయినప్పుడు తిరిగి పెరుగుతుంది. ఒత్తిడికి సంబంధించిన సంఘటనలలో, తరచుగా ప్రసవ, విచ్ఛిన్నం లేదా దుఃఖం సందర్భాలలో ప్రజలు తరచూ జుట్టును కత్తిరిస్తారు. అలోపేసియా అనేది జుట్టు నష్టంకి వాడే వైద్య పదం, ఇది చర్మంపై మాత్రమే జరుగుతుంది. కొన్ని అనారోగ్యాలు ఔషధాలు మొత్తం శరీరం మీద బట్టతలని ప్రేరేపించగలవు, అయితే చాలా సందర్భాలలో జెనెటిక్స్ వల్ల కూడా యీ బట్టతల ఏర్పడవచ్చు. వంశపారంకాకుండా, గుర్తించదగిన జుట్టు నష్టం అనేక రకాల కారణాలు వల్ల సంభవించవచ్చు: