polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
రాష్ట్రపతి, రాష్ర్ట ప్రభుత్వం చేత ఉత్తమ ఇంజనీరింగ్‌ టీచర్‌ స్వర్ణపతక పురస్కారాలు పొందారు. సరోజినీనాయిడు జాతీయ పురస్కారం , ఉమ్మెత్తల సాహితీ పురస్కారం నూతలపాటి గంగాధరం సాహిత్య పురస్కారం ఏపి పాలిటెక్నిక్‌ అధ్యాపక అవార్డు , ఆంధ్రసారస్వత సమితి పురస్కారం , అలాగే అనేక పోటీలతో వీరు అవార్డులు పొందడం జరిగింది.
‘యాజ్‌ ది విండో ఓపెన్స్‌’గా వెలువడ్డ మాతృక ‘కిటికీ తెరిచిన తర్వాత’ కవిత్వ సంపుటి ‘2007- తెలుగు విశ్వవిద్యాలయ కవితా పురస్కారం’ పొందింది. స్వాతి శ్రీపాద అనువదించిన ‘ఇన్‌ఫెర్నో’ మూలగ్రంథం ‘అంతర్ధహనం’ కవిత్వం ‘2008-సినారె కవిత్వ పురస్కారం’ సాధించింది. జి.ఎం.ఆర్‌. రావి కృష్ణమూర్తి కథా పురస్కారం , తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహితీ పురస్కారం .
వీరి సాహిత్యంపై కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయంలో ఆచార్య కె.యాదగిరి నేతృత్వంలో రామాచంద్రమౌళి - సమగ్ర సాహిత్యం పరిశోధన అంశంపై జ్వలితచే పి.హెచ్‌.డి చేస్తున్నారు.
అలాగే కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం వరంగల్‌లో ఆచార్య కాత్యాయినీ విద్మహే నేతృత్వంలో రామాచంద్రమౌళి - కథలూ అంశంపై ఎంఫిల్‌ పరిశోధన జరుగుతున్నది.
రామా కనకయ్య, రాజ్యలక్ష్మి దంపతులకు జూలై 8, 1950లో జన్మించిన రామా చంద్రమౌళి ఎం.ఎస్‌ ఎఫ్‌.ఐ.ఇ, పిజిడిసిఎ చదివారు. వీరు ప్రస్తుతం ప్రొఫెసర్‌గా, వైస్‌ ప్రిన్సిపాల్‌గా వరంగల్‌ గణపతి ఇంజినీరింగ్‌ కాలేజీలో పనిచేస్తున్నారు.
'ఎడారిలో చంద్రుడు' , 'చదరంగంలో మనుషులు' కన్నడంలోకి అనువదించబడ్డాయి. 8 కథలు కన్నడంలో టెలీ కథలుగా ప్రసారం చేయబడ్డాయి. దాదాపు 20 కథలు ఇంగ్లిష్‌, కన్నడ, తమిళ, పంజాబీ భాషల్లోకి అనువదించబడ్డాయి.
రామా చంద్రమౌళి సమకాలీన తెలుగు రచయితలలో ఒకరు. 2020లో తెలంగాణ భాషా దినోత్సవం సందర్భంగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం నుండి ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు చేతులమీదుగా కాళోజీ సాహిత్య పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు.
చిన్ననాడు కలిసి చదువుకున్న మిత్రులను, చదువు చెప్పిన గురువులను, నటనకు ఓనమాలు దిద్దిన మార్గదర్శకులను ఆయన ప్రతి వేదికపైనా స్మరించుకునే వారు. తెనాలి వచ్చినప్పుడల్లా తనతోపాటు పరిశ్రమకు చెందిన కళాకారులను ఎందరినో తీసుకువచ్చి, తెనాలి ప్రాధాన్యం తెలిసేలా వారిని గౌరవించేవారు. కళలకాణాచి పేరును సార్థకం చేసేందుకు ఆయన నిత్యం పరితపించారు.
ఎన్టీఆర్ నిర్మించిన ‘శ్రీనాథ కవిసార్వభౌముడు’లో నటించినప్పటికీ ‘మిస్టర్ పెళ్లాం’ ముందుగా విడుదలైంది. ఈ రెండు సినిమాలకూ బాపు దర్శకత్వం వహించడం విశేషం. తన మొదటి చిత్రానికే నంది అవార్డు సొంతం చేసుకున్నారు. ‘మిస్టర్ పెళ్లాం’ ఘన విజయం సాధించడంతో ఏవిఎస్ నట జీవితం అనుకోని మలుపు తిరిగింది. హాస్య నటుడిగా, క్యారెక్టర్ యాక్టర్‌గా సుమారు 500 సినిమాల్లో నటించారు. ‘మిస్టర్ పెళ్లాం’లో ‘తుత్తి’ పదంతో ఆయన పేరు తెలుగు ప్రేక్షకులకు చిరపరిచితమైంది. ‘సూపర్ హీరోస్’, ‘ఓరి నీ ప్రేమ బంగారం కానూ’, ‘రూమ్‌మేట్స్’, ‘అంకుల్’, ‘కోతిమూక’ సినిమాలకు ఆయన దర్శకత్వం వహించారు. కొన్ని సినిమాల్లో ప్రతినాయక తరహా పాత్రల్లోనూ మెప్పించారు. తొలి సినిమా ‘మిస్టర్ పెళ్లాం’లో నటనకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నుంచి నంది అవార్డు అందుకున్నారు. మాయలోడు, మేడమ్, ఆమె, శభమస్తు, ఓహో నా పెళ్లంట, ధర్మ చక్రం, మా విడాకులు, ‘శుభలగ్నం’, ‘యమలీల’, ‘సమరసింహారెడ్డి’, ‘ఇంద్ర’, ‘కంటే కూతుర్నే కను’, ‘వినోదం’ వంటి అనేక సినిమాల్లో తనదైన శైలిలో నటించి ప్రేక్షక జన హృదయాల్లో చెరగని ముద్ర వేసుకున్నారు. టీవీ నటుడిగా, వ్యాఖ్యాతగానూ రాణించారు. కోతి మూక చిత్రానికి ఉత్తమ కథా రచయితగా, అంకుల్ చిత్రానికి ఉత్తమ సహాయ నటుడిగా నంది పురస్కారాలు అందుకున్నారు.
ఎ.వి.ఎస్ తన నటనప్రతిభకు పలు ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ బహుమతులు అందుకున్నాడు. అంకుల్ , ఓరి నీ ప్రేమ బంగారం కానూ అనే రెండు సినిమాలు నిర్మించాడు.
తెలుగు చలనచిత్ర సీమలో ఎ.వి.ఎస్ గా పిలువబడే అమంచి వెంకట సుబ్రమణ్యం గుంటూరు జిల్లా తెనాలిలో 1957, జనవరి 2న వీర రాఘవయ్యా, శివ కామేశ్వరీ దంపతులకు జన్మించాడు. వీఎస్‌ఆర్ కళాశాలలో డిగ్రీ పూర్తిచేశాడు. కాలేజీ రోజుల్లోనే రంగస్థల ప్రవేశం చేశాడు. ఆ కళాశాల లెక్చరర్ నఫీజుద్దిన్ /ఎం.డి.సౌజన్య రాసిన నాటకాల్లో ఏవీఎస్ నటిస్తుండేవాడు. రసమయి సంస్థను రూపొందించి నవరస ప్రదర్శనలు ఏర్పాటు చేశాడు. ఆ తరువాత మిమిక్రీ కళాకారునిగా, పత్రికా రంగంలో మంచి జర్నలిస్టుగా పేరుతెచ్చుకున్నాడు. లలిత కళా సమాఖ్య పేరిట పట్టణానికి చెందిన పలువురు ప్రముఖుల సహకారంతో చిత్ర పరిశ్రమా, కళారంగంలోని మహామహులతో ప్రదర్శనలు ఏర్పాటు చేసి సత్కారాలూ, సన్మానాలూ నిర్వహిస్తుండేవాడు. శారద కళాపీఠం, నాగకళామందిర్ వంటి విఖ్యాత సంస్థలతో పలు నాటక ప్రదర్శనలు ఇప్పించాడు. ఈ క్రమంలో పరిచయమైన దర్శకుడు బాపు ‘‘మిస్టర్ పెళ్ళాం’’ సినిమాలో మంచి పాత్ర ఇచ్చి ప్రోత్సహించాడు. మొదటి సినిమాతోనే రాష్ట్ర ప్రభుత్వ నంది అవార్డు అందుకున్నాడు. ఆంధ్రజ్యోతి లో పాత్రికేయుడుగా కేరీర్ ప్రారంభించిన ఏవీఎస్, మిస్టర్ పెళ్లాం సినిమా ద్వారా సినీరంగ ప్రవేశం చేశాడు. ఏవీఎస్ నటించిన ఆఖరి చిత్రం పవిత్ర.
చిన్ననాడు కలిసి చదువుకున్న మిత్రులను, చదువు చెప్పిన గురువులను, నటనకు ఓనమాలు దిద్దిన మార్గదర్శకులను ఆయన ప్రతి వేదికపైనా స్మరించుకునే వారు. తెనాలి వచ్చినప్పుడల్లా తనతోపాటు పరిశ్రమకు చెందిన కళాకారులను ఎందరినో తీసుకువచ్చి, తెనాలి ప్రాధాన్యం తెలిసేలా వారిని గౌరవించేవారు. తెనాలికి రాష్ట్రానికి కళల రాజధానిగా గుర్తింపు తేవాలని ఆయన తపనపడ్డారు. ఎన్నో వేదికలపై తీర్మానాలు చేసి ప్రభుత్వానికి పంపారు. రాష్ట్రంలో నగరాలకే పరిమితమైన అంతర్జాతీయ ఫిలిం ఫెస్టివల్‌ పండుగను అత్యంత వైభవంగా తెనాలిలో జరిపేందుకు ఏవీఎస్‌ చేసిన కృషి మరువలేనిది. చలన చిత్ర పరిశ్రమకు చెందిన ఉద్దండులను రప్పించి ఆంధ్రాప్యారిస్‌ గొప్పతనాన్ని చాటారు.
తెనాలిలో ఉదయం పత్రికలో రిపోర్టరుగా చేరారు. ఆ తరువాత ఒంగోలులో స్టాఫ్ రిపోర్టర్‌గా పనిచేశారు. విజయవాడలో ఆంధ్రజ్యోతి పత్రికలో సబ్ ఎడిటర్‌గా, ఇన్‌చార్జిగా పనిచేసే దశలో చిత్ర పరిశ్రమకు వెళ్లారు. అదే ఆయనకు టర్నింగ్ పాయింట్‌గా నిలిచింది. దాదాపు 450 సినిమాల్లో నటించి హాస్యనటుడిగా పేరుసంపాదించారు. నిర్మాతగా అంకుల్, దర్శకునిగా సూపర్ హీరోస్, కోతిమూకలు సినిమాలు తీశారు. పౌరాణిక సినిమాల్లో శకుని, నారదుని పాత్రల్లోనూ నటించారు. మూవీ ఆర్టిస్ట్స్ అసోసియేషన్ కార్యదర్శిగా పనిచేశారు. సినీనటుడు బ్రహ్మానందం ఆయన మంచి స్నేహితులు.
కళాతపస్వి కె.విశ్వనాథ్‌, నటులు మురళీ మోహన్‌ తదితరులకు బొల్లిముంత శివరామకృష్ణ స్మారక కళా పురస్కారాన్ని అందజేయడంలో భాగస్వాములయ్యారు. రంగస్థల నటునిగా, మిమిక్రీ కళాకారునిగా తన జీవితంలో ఎన్నో ఎత్తుపల్లాలను చవిచూసిన ఏవీఎస్‌ కళాకారులను ప్రోత్సహిస్తూ ముందుకు నడిపించారు. వివేకా విద్యా సంస్థలు, గ్లోబల్‌ ఆసుపత్రితో కలిసి రెండుసార్లు మెగా వైద్య శిబిరాలు నిర్వహించి వేలాది మందికి ఉచిత వైద్య సేవలు అందచేశారు. పట్టణంలో ఓపెన్‌ ఆడిటోరియం నిర్మించాలని కలలు కన్నారు.
ఆయన స్థాయికి చేరుకోవాలని లక్ష్యం ఉండేదని, నటుడు కమలహాసన్, కమేడియన్ నగేష్ అంటే తనకు ఇష్టమని పలు సందర్భాల్లో ఏవీఎస్ చెపుతుండేవారు.
రాజకీయ రంగంపైనా ఆసక్తి ఉండటంతో ఏవిఎస్ చాలాకాలంగా తెలుగుదేశం పార్టీలో క్రియాశీలంగా వ్యవహరిస్తున్నారు. ఎన్నికల సమయంలో టిడిపి తరఫున ప్రచార సభల్లో చురుగ్గా పాల్గొన్నారు. పలు సాంస్కృతిక సంఘాల నుంచి అనేక అవార్డులు, ఘన సన్మానాలు పొందారు.
19 ఏళ్లలో ఏవీఎస్ 500 చిత్రాల్లో నటించాడు. అంకుల్ సినిమాతో ఆయన నిర్మాతగా కూడా మారాడు. సూపర్ హీరోస్ చిత్రం ద్వారా దర్శకుడుగా మారిన ఏవీఎస్, నాలుగు సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. ఇతను కొద్ది కాలం తెలుగుదేశం పార్టీలో పనిచేశారు. మూవీ ఆర్టిస్ట్ అసోసియేషన్ జనరల్ సెక్రటరీగా మూడు సార్లు ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికయ్యాడు.
2008లో ఆయన కుమార్తె దానం చేయడంవల్ల కాలేయ మార్పిడి శస్త్రచికిత్స జరిగింది. ప్రాణాపాయం నుంచి బయటపడ్డారు. తిరిగి కోలుకుని, పలు చిత్రాల్లో నటించాడు. కాలేయం వ్యాధి మళ్ళీ ముదరడంతో మణికొండలోని తన కుమారుడు ప్రదీప్ నివాసంలో 2013 నవంబరు 8వ తేదీ రాత్రి కన్ను మూశారు.
ఎ.వి.ఎస్ గా పేరు గాంచిన ఆమంచి వెంకట సుబ్రహ్మణ్యం తెలుగు చిత్ర హాస్యనటుడూ, రచయితా, దర్శకుడూ, నిర్మాతా, రాజకీయనాయకుడూ. ఇతను తెలుగుదేశం పార్టీ అధికార ప్రతినిధిగా పనిచేశారు.
ఏవీఎస్‌కు 1980లో ఆశాకిరణ్మయి తో వివాహం జరిగింది. తెనాలిలో స్టేజి కార్యక్రమాల్లో పరిచయం కావడంతో ఆమెను ప్రేమ వివాహం చేసుకున్నారు. ఆయనకు ఇద్దరు పిల్లలు. కుమార్తె శ్రీ ప్రశాంతి, ఒక కుమారుడు ప్రదీప్.
‘తుత్తి’ మ్యానరిజం చేసిన ఆయన, ఘటోత్కచుడు సినిమాలో ‘రంగుపడుద్ది’, శుభలగ్నం సినిమాలో ‘గాలి కనపడుతుందా’వంటి డైలాగులతో ఆయన ప్రేక్షకులకు మరింత దగ్గరయ్యారు.
ఈ గ్రామంలో వాటర్ షెడ్ పథకం ద్వారా 33 సౌర విద్యుద్దీపాలను ఏర్పాటు చేయబోవుచున్నారు. వీటికి అయ్యే వ్యయంలో 20% మొత్తాన్న గ్రామస్థుల/పంచాయతీ వాటాగా చెల్లించవలసి యుండగా, ఈ వ్యయాన్ని, గ్రామానికి చెందిన ప్రవాసాంధ్రులు ఏర్పాటు చేసిన "స్ఫూర్తి సేవ సంస్థ" వారు ఒక లక్ష రూపాయలను వితరణ చేయగా, ఉప సర్పంచి శ్రీ దాసరి రవిబాబు, రు. 20,000 అందజేయుచున్నారు. మిగతా వ్యయాన్ని వాటర్ షెడ్ పథకం క్రింద ప్రభుత్వం రాయితీని ప్రకటించింది. ఒక్కో దీపానికి రు. 18,000-00, వాటర్ షెడ్ పథకం నుండి అందజేయుచున్నారు.
ఈ గ్రామంలో, 2013లో 40 లక్షల రూపాయలతో, ఒక త్రాగునీటి ట్యాంకునూ, పైపులనూ ఏర్పాటు చేసి, తద్వారా గ్రామస్తులకు త్రాగునీరు అందించుచున్నారు.
ఈ గ్రామంలోని ప్రవాస భారతీయులు అందరూ కలిసి, స్నేహిత సేవా సమితి గా ఏర్పడి, సుమారుగా ఏడు లక్షల రూపాయల వ్యయంతో, గ్రామంలో ఒక శుద్ధినీటి కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేసారు. ఈ కేంద్రాన్ని 2016,మే-22న ప్రారంభించెదరు.
మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల, ఆదర్శ కాలనీ:- ఈ పాఠశాల ఆరవ వార్షికోత్సవం, 2016,ఫిబ్రవరి-9వ తేదీనాడు నిర్వహించారు.
శ్రీ నారద పురాణం కూడా, ఈనాడు చేయు దాన ధర్మాలు అత్యధిక ఫలాన్నిస్తాయని చెపుతోంది. ఈ నాడు దానం, ధర్మం చేయటమే అక్షయ ఫలితాన్ని ఇస్తుంటే, ఇక గంగా తీరంలో నాడు చేసే దానాది ఫలముల గురించి నారదమహర్షి ఇలా చెప్పాడు. అక్షయ తృతీయ నాడు గంగా తీరంలో నియమంతో ఘృత, ధేను దానం చేసినవాని ఫలితం ఇంతింత కాదు,
అక్షయ తృతీయ అంటేనే నేటికాలంలో బంగారం, వెండి లేదా ఇతర ఏదేని విలువైన వస్తువులు కొనడం అనేది ప్రచారంలో ఉంది. ఈ రోజున కొన్నది అక్షయం అవుతుందని చెప్పిన వ్యాపార ప్రచారాన్ని వాస్తవంగా నమ్మి వాటిని కొనుగోలు చేయడం ఆనవాయితీగా మారింది. అసలు అటువంటివి కొనాలని అనుకుని డబ్బు లేకున్నా అప్పు చేసో, తప్పు చేసో కొంటే, కొన్న బంగారం అక్షయం అవడం అటుంచి చేసిన అప్పులు, తప్పులు తత్సంబంధ పాపాలు అక్షయం అవుతాయని శాస్త్రాలు వివరిస్తున్నాయి.
పదహారేళ్ల వయసులో ఏక్తాకపూర్ నిర్మించిన 'హమ్ పాంచ్' అనే హిందీ సీరియల్లో నటించింది. హీరోయిన్ అవ్వాలనుకుంటున్నట్టు ఇంట్లో చెబితే ముందు చదువు పూర్తిచేయమన్నారట. అలా సోషియాలజీలో ముంబయి యూనివర్శిటీ నుంచి మాస్టర్ డిగ్రీ పొందింది.
ఆ తర్వాత మెల్లగా తన అదృష్టాన్ని పరీక్షించుకోవడం మొదలుపెట్టింది . మొదట మలయాళంలో మోహన్‌లాల్ సరసన చక్రం సినిమాకు సైన్ చేసింది. కానీ నిర్మాణంలో సమస్యలు తలెత్తడం వల్ల ఆ చిత్రం మధ్యలోనే ఆపేశారు. దాంతో మలయాళం ఇండస్ట్రీలో విద్యకు 'ఐరెన్‌లెగ్'గా పేరు పెట్టేశారు.
దాంతో తమిళంపై దృష్టి పెట్టింది. 2002లో రన్ సినిమాలో ఈమెను హీరోయిన్‌గా ఎంచుకున్నా తర్వాత మీరాజాస్మిన్‌తో రీప్లేస్ చేశారు. అలాగే మనసెల్లం సినిమాలో తీసుకుని త్రిషా కృష్ణన్‌తో రీప్లేస్ చేశారు.
ఆఖరుకి నానా తంటాలు పడి 2003లో కలారి విక్రమన్ అనే సినిమా పూర్తి చేసినా. అది విడుదలకు నోచుకోలేదు. ఇలా కెరీర్ ప్రారంభంలో చాలా కష్టాలు పడింది .
తర్వాత 2005లో పరిణీత సినిమా ద్వారా హిందీలో రంగప్రవేశం చేసింది. అది ఫర్వాలేదనిపించడంతో సంజయ్‌దత్ సరసన లగే రహో మున్నాభాయ్‌లో జాహ్నవిగా ఒక వెలుగు వెలిగే అవకాశం కొట్టేసింది.
అది కూడా బాక్సాఫీస్ దగ్గర హిట్ అవ్వడంతో ఈమె బండి గాడిలో పడింది. అలా హే బేబి, బూల్ బూలాఇయా, కిస్మత్ కనెక్షన్, పా, ఇష్కియా, నో వన్ కిల్డ్ జెస్సికా, ది డర్టీ పిక్చర్, కహానీ, ఘన్ చక్కర్, షాదీకి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్. వంటి సినిమాల్లో నటించి తన నటనా చాతుర్యం ఏమిటో అందరికీ చాటి చెప్పింది.
ఈమె ఏ పాత్ర చేసినా అందులో ఏదో ఒక ప్రత్యేకత ఉంటుంది. అలాగే వేరెవరినీ అనుసరించకుండా తనదైన స్త్టెల్‌ని ప్రతిచోటా ప్రదర్శిస్తుంది. అందుకే ప్రేక్షకుల్లో తనదంటూ ఒక ప్రత్యేక ముద్ర వేసుకోగలిగింది.
2012 డిసెంబరులో సిద్ధార్థ్ రాయ్ కపూర్‌ని వివాహమాడింది విద్య. పెళ్ళి తర్వాత వచ్చిన ఘన్‌చక్కర్, షాదీకి సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ సినిమాలు ఫర్వాలేదనిపించాయి.
విద్య జనవరి 1న కేరళలో జన్మించింది. తండ్రి పి.ఆర్.బాలన్. తల్లి సరస్వతీ బాలన్. చిన్నతనంలోనే మాధురీ దీక్షిత్ నటనతో ప్రేరణ పొంది సినిమా రంగంలో అడుగు పెట్టాలని ఆశపడేది. ముంబైలో పెరిగింది. సెయింట్ ఆంథొనీ గల్స్ హయ్యర్ స్కూల్, చెంబూరులో చదివింది. ఆపై సెయింట్ జేవియర్స్ కాలేజీలో సోషాలజీలో డిగ్రీ పూర్తి చేసింది.
విద్యా బాలన్ ఒక భారతీయ సినీ నటి. పలు హిందీ, బెంగాలీ, మలయాళ చిత్రాలలో నటించింది. ఈమె తన నటనరంగ ప్రవేశం మ్యూజిక్ వీడియోలలో, సీరియళ్ళలో, వాణిజ్య ప్రకటనలలో నటించడం ద్వారా చేసారు.
ఏకవార్షికంగ లేదా బహువార్షికంగాపెంచబడు ప్రాకెడుమొక్క. గుంపుగా పొదవలె నలువైపులవ్యాపిస్తుంది. ఆకులు 5-10 సెం, మీ.పొడవుండి,3-7 సెం.మీ, పరిమాణమున్న ఆకుతమ్మెలను కలిగివుండును. ప్రతిమొక్క 15-30 గుండ్రటి కాయును.కాయ వ్యాసం 7-10సెం.మీ. వుండును. కాయమీద పసుపు చారలుండును.
గింజలలో నూనె 20-21% వరకుండును. ఎక్సుపెల్లరులు అనబడే నూనెతీయు యంత్రాలద్వారా నూనె తీసిన 12-13% వరకు నూనెవచ్చి, మిగిలినది గింజలచెక్క/పిండి లో వుండిపోవును. కేకులో వుండిపోయిన నూనెను సాల్వెంట్ ప్లాంట్‍లలో ఆడించి 6-7% నూనెను పొందవచ్చును. పాలిపోయిన గోధుమ రంగుతో కూడిన పసుపురంగులో ముడినూనె వుండును. ముడినూనె ఒకరకమైన ప్రత్యేక వాసన వుండి, చేదుగా వుండును.నూనెయొక్క భౌతిక ధర్మాలు, లక్షణాలు అన్ని నూనెలకు ఒకేరకంగా స్థిరంగా వుండవు, మొక్కవంగడాన్నిబట్టి, ఉష్ణోగ్రతను బట్టి పట్టికలోఇచ్చిన సగటు విలువలకు అటు-ఇటూగా వుండును.
ఇది ఒక ఎడరి మొక్క.ఈ మొక్క మూలపుట్టుకస్థానం ఉత్తర ఆఫ్రికా ఖండం మొరొక్కొలోని సహరా, ఈజిప్టు, సుడాన్.అక్కడునుండి ఇరాన్, ఇండియాలకు వ్యాపించినది
ఇసుక నేలలో బాగా పెరుగుతుంది.భారతదేశంలో వాయవ్య, మధ్య, దక్షిణ భారతంలోని, పశ్చిమతీర ప్రాంతాలలో ముఖ్యంగా రాజస్తాన్, గుజరాత్ తీరప్రాంతాలలో వ్యాప్తి ఉంది.అలాగేబెంగాల్, బీహరు రాష్ట్రలలో కూడా.హర్యానా, గుజరాత్, రాజస్తాన్ లలోని పొడినేలల్లో నేలలు కూడా ఈ మొక్క పంటకు అనుకూలమైనవే.వర్షపాతం 150-330 మి.మీ.అవసరం.
వెర్రి పుచ్చ లేదా ఏటిపుచ్చ అనేడి ఈ ఏగప్రాకెడిమొక్క కుకుర్బిటేసి కుటుంబానికి చెందిన మొక్క.వృక్షశాస్త్రనామము: సిట్రల్లస్ కొలోసిథిస్ . వెర్రిపుచ్చగింజలనుండి తీయునూనె శాకనూనె అయ్యినప్పటికి ఆహరయోగ్యంకాదు. ఇతర పారిశ్రామిక ఉత్పత్తుల తయారీలో వాడెదరు.
ఈ పంటను పండిస్తున్న ఇరతదేశాలు :ఆఫ్ఘానీస్తాన్, బలుచిస్తాన్, ఇరాన్, అరబ్, ఉత్తర ఆఫ్రికా, స్పైన్ (, పొర్చుగల్, జపాన్ దేశాలు.
రాజకీయాలు అనగా సమూహాలుగా నివసిస్తున్న ప్రజలు నిర్ణయాలు చేసేందుకు మార్గం. తెగలు, నగరాలు, లేదా దేశాలుగా ప్రజలు సమూహాలుగా కలిసిమెలసి జీవించేందుకు ప్రజల మధ్య ఒప్పందాలు చేయడానికి రాజకీయాలు ఉన్నాయి. పెద్ద సమూహాలలో, దేశాల వంటి వాటిలో కొంతమంది ఇటువంటి ఒప్పందాలు చేయడానికి చాలా సమయం వెచ్చిస్తారు. వీరిని రాజకీయ నాయకులు అంటారు. రాజకీయనాయకులు, కొన్నిసార్లు ఇతర ప్రజలు కలిసి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసుకుంటారు. విశ్వవిద్యాలయాల్లో రాజకీయాల అధ్యయనమును రాజకీయ శాస్త్రం, రాజకీయ అధ్యయనాలు, లేదా ప్రభుత్వ పరిపాలన అంటారు. రోజువారీ జీవితంలో రాజకీయాలు అనే పదం దేశాల పరిపాలన విధానాన్ని, ప్రభుత్వ నియమాలు, చట్టాల తయారీ మార్గాలను సూచించేందుకు ఉపయోగిస్తారు. అయితే ఇతర గ్రూపులలో, చాలా పెద్ద సంస్థలలో, పాఠశాలలు, మతసంస్థల వంటి వాటిలో కూడా రాజకీయమనే పదప్రయోగం కనిపిస్తుంది.
రాజకీయాలు అనేది మానవ సమాజంలోని బహుముఖ మరియు ముఖ్యమైన అంశం, ఇది అధికార పంపిణీ, విధానాల రూపకల్పన మరియు అమలు మరియు సంఘం, ప్రాంతం లేదా దేశం యొక్క పాలన చుట్టూ తిరుగుతుంది. సమాజాలు పనిచేసే విధానాన్ని మరియు వ్యక్తులు వారి ప్రభుత్వాలతో ఎలా పరస్పరం వ్యవహరించాలో రూపొందించడంలో ఇది కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. రాజకీయాలు ఎన్నికలు, దౌత్యం, చట్టాన్ని రూపొందించడం మరియు ప్రజా వ్యవహారాల నిర్వహణ వంటి అనేక రకాల కార్యకలాపాలను కలిగి ఉంటాయి.
రాజకీయ వ్యవస్థలు: వివిధ దేశాలు తమ ప్రభుత్వాలను నిర్వహించడానికి మరియు అధికారాన్ని పంపిణీ చేయడానికి వివిధ రాజకీయ వ్యవస్థలను అవలంబిస్తాయి. సాధారణ రాజకీయ వ్యవస్థలలో ప్రజాస్వామ్యం ఒకటి, ఇక్కడ పౌరులు ఎన్నికల ద్వారా నిర్ణయం తీసుకుంటారు. నిరంకుశ పాలనలో అధికారం ఒకే పాలకుడు లేదా చిన్న సమూహం చేతిలో కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది.
భావజాలాలు: రాజకీయాలు తరచుగా రాజకీయ నాయకుల లక్ష్యాలు మరియు విధానాలను రూపొందించే పోటీ సిద్ధాంతాలు లేదా నమ్మక వ్యవస్థలను కలిగి ఉంటాయి. కొన్ని సాధారణ రాజకీయ సిద్ధాంతాలలో ఉదారవాదం, సంప్రదాయవాదం, సామ్యవాదం, జాతీయవాదం ఉన్నాయి, ప్రతి ఒక్కటి దాని స్వంత సూత్రాలు మరియు విలువలను కలిగి ఉంటాయి.
అధికారం: దాని ప్రధాన అంశంలో రాజకీయాలు అధికార పంపిణీ మరియు అమలుకు సంబంధించినవి. అధికారంలో ఉన్నవారు, ఎన్నికైన అధికారులు లేదా ఇతర నాయకులు, ఆర్థిక వ్యవస్థ, చట్టాలు మరియు ప్రజా విధానంతో సహా సమాజంలోని వివిధ అంశాలను ప్రభావితం చేయగల మరియు నియంత్రించగల సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటారు.
రాజకీయ పార్టీలు: అనేక ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలలో, రాజకీయ పార్టీలు పౌరులు తమ ప్రాధాన్య విధానాలను నిర్వహించడానికి మరియు వాదించడానికి వాహకంగా పనిచేస్తాయి. పార్టీలు ఎన్నికలకు అభ్యర్థులను నిలబెట్టుతాయి మరియు వివిధ రాజకీయ సిద్ధాంతాలు మరియు ఆసక్తి సమూహాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాయి.
పబ్లిక్ పాలసీ: ఆరోగ్య సంరక్షణ, విద్య, ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు విదేశీ సంబంధాల వంటి సమస్యలను పరిష్కరించే పబ్లిక్ పాలసీల సృష్టి మరియు అమలును రాజకీయాలు ప్రభావితం చేస్తాయి. ప్రజా విధానాలు సమాజం మరియు దాని ప్రభుత్వం యొక్క ప్రాధాన్యతలు మరియు విలువలను ప్రతిబింబిస్తాయి.
ప్రభుత్వం: రాజకీయాలు ప్రభుత్వ ఆలోచనతో సన్నిహితంగా ముడిపడి ఉన్నాయి, ఇది ఒక సమాజం అధికారాన్ని వినియోగించే మరియు నిర్ణయాలు తీసుకునే వ్యవస్థ లేదా సంస్థ. ప్రభుత్వాలు ప్రజాస్వామ్యాలు, రాచరికాలు, అధికార పాలనలు మరియు మరిన్నింటితో సహా వివిధ రూపాలను తీసుకోవచ్చు.
అంతర్జాతీయ సంబంధాలు: రాజకీయాలు దేశ సరిహద్దులు దాటి విస్తరించాయి. దౌత్యం, ఒప్పందాలు, వాణిజ్య ఒప్పందాలు, దేశాల మధ్య వైరుధ్యాలు అన్నీ అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో భాగమే. ఐక్యరాజ్యసమితి వంటి అంతర్జాతీయ సంస్థలు ప్రపంచ పాలనలో పాత్ర పోషిస్తాయి.
ఎన్నికలు: ఎన్నికలు ప్రజాస్వామ్య రాజకీయాలలో ఒక ప్రాథమిక భాగం, పౌరులు తమ ప్రతినిధులను మరియు నాయకులను ఎన్నుకునే వీలు కల్పిస్తుంది. ఎన్నికల ఫలితాలు దేశం తీసుకునే దిశపై గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపుతాయి.
దీన్ని నిజానికి 1993-1995 ల మధ్య కట్టినా రెండేళ్లలోనే మూసివేశారు. తిరిగి 2007లో సకల సౌకర్యాలతో నిర్మించారు. ఉప్పు దిమ్మలతో కూడిన ఈ హోటల్ పర్యాటక కేంద్రంగా మారినది. ఇక్కడకు వచ్చే పర్యాటకులు గోడల్ని నాకకుండా సిబ్బంది పరిశీలిస్తూ ఉంటారు. ఈ హోటల్ లో 12 కామన్ బెడ్ రూమ్స్ ఉన్నాయి. ఒక కామన్ బాత్ రూమ్‌ ఉంది. కానీ అందులో షవర్ లేదు. ఈ ప్రాంతం ఎడారికి మధ్యలో గల ప్రాంతం కనుక ఇచట అనేక శానిటారీ సమస్యలు తలెత్తి అధిక వ్యర్థ పదార్థాలు మనుష్యులే బాగుచేయవలసి యున్నది. అనేక పర్యావరణ సమస్యలు తలెత్తుతున్నందున ఈ హోటల్ ను 2002 లో నిర్మూలించారు. కానీ 2007 లో ఈ హోటల్ ను "పాలాసియో డి సాల్" పేరుతో క్రొత్త ప్రదేశంలో అనగా "సాలర్ డి ఉయుమి"కి తూర్పుగా 25 కి.మీ. దూరంలో పునర్నిర్మించారు. ఈ క్రొత్త ప్రదేశం బొలీవియా రాజధాని నగరమైన లా పాజ్కు దక్షిణంగా 350 కి.మీ. దూరంలో గలదు.
పాలాసియో డి సాల్‌ అనే హోటల్ ఉప్పు దిమ్మలతో కట్టబడినది. ఇది ప్రపంచం లో అతి పెద్ద ఉప్పు క్షేత్రం అయిన సలార్ డి ఉయుని వద్ద కలదు. ఇది 10582 చ.కి.మీ. వైశాల్యం గలది. ఇది బొలీవియా దేశ ముఖ్య పట్టణం "లా పాజ్"కు దక్షిణంగా 350 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రపంచంలో అతి పెద్ద ఉప్పు క్షేత్రంగా ప్రసిద్ధి పొందిన ప్రాంతం సలార్ డి ఉయుమి. ఇది బొలీవియా వాయువ్య ప్రాంతంలో పొటోసి, ఓరుడి సంస్థ వద్ద ఉంది. ఇది "ఆండీస్" పర్వత శిఖరం నుండి 3656 మీ. ఎత్తులో గలదు. ఈ హోటల్ ఒక పర్యాటక ప్రదేశం. ఇది ఎందరోపర్యాటకులను ఆకర్షించే హోటల్. అనేక ప్రాంతములనుండి ఈ హోటల్ లో విశ్రాంతి కోసం అనేక మంది వస్తుంటారు.
బొలివియా దేశంలోని ఉయుని పట్టణం దగ్గర ఈ 'లవణ మందిరం' ఉంది. విశాలమైన 12 గదులు, మంచాలు, కుర్చీలు, ఇతర వస్తుసామగ్రి మొత్తాన్ని ఉప్పుతోనే చేశారు. దీని పేరు 'పాలాసియో డి సాల్‌'. అంటే స్పానిష్‌ భాషలో ఉప్పు ప్యాలెస్‌ అని అర్థం. దీని నిర్మాణానికి 15 అంగుళాల ఉప్పు ఘనాలను ఏకంగా 10 లక్షలు తయారు చేసి వాటితో కట్టారు. ఇందులో అలంకరణ కోసం పెట్టిన శిల్పాలు, కళాఖండాలు కూడా ఉప్పుతో మలిచినవే. ఇందులోని ఈతకొలనులో ఉప్పు నీరే ఉంటుంది. హోటల్‌ బయట గోల్ఫ్‌ కోర్స్‌ కూడా ఉప్పు మయమే.
అసలు దీన్నెందుకు కట్టారంటే ఆ ప్రాంతం గురించి చెప్పుకోవాలి. సముద్ర మట్టానికి 11,000 అడుగుల ఎత్తులో ఉండే అక్కడి ప్రదేశమంతా ఎటుచూసినా ఉప్పే. ప్రపంచంలోనే అత్యంత పెద్ద ఉప్పు క్షేత్రం. దీని మొత్తం విస్తీర్ణం 10,582 చదరపు కిలోమీటర్లు. అంటే హైదరాబాద్‌ నగరానికి 20 రెట్లు పెద్దదన్నమాట!
కనుచూపుమేర ఎటుచూసినా అంతులేని ఉప్పు మేటలతో, ఉప్పు ఎడారిలా ఉంటుంది. దీన్ని చూడ్డానికి నిత్యం వేలాది మంది పర్యాటకులు వస్తుంటారు. వాళ్ల వసతి కోసమే ఈ ఉప్పు హోటల్‌ను కట్టారు.
ఈ భవన నిర్మాణానికి 35 సెం.మీ. గల ఉప్పు దిమ్మలు ఒక పది లక్షలు వాడబడినవి. వీటిని గదులలో నేలకు, గోడలకు, సీలింగ్ కు, ఫర్నిచర్‌ , శిల్పాల నిర్మాణానికి ఉపయోగించారు. ఈ హోటల్ లో శానిటరీ వ్యవస్థను ప్రభుత్వ విధానాలకు అనుగుణంగా నిర్మించటం జరిగినది . ఈ హోటల్ లో డ్రై సౌనా, ఆవిరి గది, ఉప్పు నీటి కొలను, విర్ల్‌పూల్ బాత్ లు కలవు.
జేక్ తాము గూఢచారులమని నావి జాతివారికి వెల్లడించగా వారు గ్రేస్ ని, అతన్ని బంధిస్తారు. క్వారిచ్ సైనికులు హోం ట్రీని ధ్వంసం చేసి చాలా మందిని చంపేస్తారు. అందులో ఆ తెగకు నాయకుడు, నేతిరి తండ్రి కూడా ఉంటాడు. మోవాత్ జేక్ నీ, గ్రేస్ ని వదిలివేస్తుంది. కానీ వారిద్దరినీ క్వారిచ్ సేనలు వారి అవతార్ ల నుంచి వేరు చేసి బంధీలు చేస్తారు. క్వారిచ్ నిర్దాక్షిణ్యాన్ని చూడలేని పైలట్ ట్రూడీ చాకోన్ జేక్, గ్రేస్, నార్మ్ లను గ్రేస్ కి చెందిన ఔట్ పోస్ట్ కి చేరవేస్తాడు. ఈ క్రమంలో గ్రేస్ తూటా దెబ్బ తగులుతుంది. నావీ జాతి ప్రజలు భయపడే తోరూక్ అనే డ్రాగన్ లాంటి ప్రాణికి తన మైండ్ ని అనుసంధానించి జేక్ మళ్ళీ వారి అభిమానాన్ని సంపాదిస్తాడు. పవిత్రమైన ట్రీ ఆఫ్ సోల్స్ దగ్గర జేక్, గ్రేస్ ని బతికించమని మోవాత్ ని వేడుకుంటాడు. వారు గ్రేస్ ని ఆమె అవతార్ లోకి ప్రవేశపెడదామని ప్రయత్నించేలోగా ఆమె ప్రాణం పోతుంది. నావి జాతి కొత్త నాయకుడైన సూటే తో కలిసి జేక్ మీ తిరుగుబాటు చేయడం కోసం వారి జాతినంతా ఏకం చేస్తాడు. క్వారిచ్ ట్రీ ఆఫ్ సోల్స్ మీద దాడి చేస్తాడు. ఆ దాడిలో సూటే, ట్రూడీ మరణిస్తారు.
2154 సంవత్సరంలో భూమి మీద ఉన్న సహజ వనరులు అడుగంటిపోతాయి. రిసోర్సెస్ డెవెలప్‌మెంట్ అథారిటీ సంస్థ తరఫున కొంతమంది ఆల్ఫా సెంటారీ నక్షత్ర వ్యవస్థలో వాయువులే ప్రధానంగా కలిగిన ఒక గ్రహానికి ఉప్రగ్రహమైన పండోరా గ్రహం మీద అరుదుగా లభించే, అమూల్యమైన అనబ్టేనియం అనే ఊహాత్మక ఖనిజం కోసం త్రవ్వకాలు జరుపుతూ ఉంటారు. ఆ గ్రహ వాతావరణం మానవులకు విషపూరితం. కానీ అక్కడ సుమారు 10 అడుగుల పొడవుతో, నీలం రంగు కలిగిన, మానవ జాతిలో ఒక ఉపజాతి అయిన, నావి అనే జాతి ప్రజలు ప్రకృతితో మమేకమై, పర్యావరణానికి హాని తలపెట్టకుండా జీవిస్తుంటారు. పండోరాలో అన్వేషణ సాగించడం కోసం జీవశాస్త్రవేత్తలు అవతార్ అనే పేరుగల నావి జాతి శరీరాలను తయారు చేస్తారు. నౌకాదళానికి చెందిన, కాళ్ళ కింది భాగం అంతా చచ్చుబడిపోయిన జేక్ సల్లీ, చనిపోయిన అతని కవల సోదరుడి స్థానంలో ఆపరేటరుగా ఈ ప్రాజెక్టులో చేరతాడు. అవతార్ కార్యక్రమానికి నాయకురాలైన డాక్టర్ గ్రేస్ అగస్టీన్ మొదట్లో ఇతను తమకు పనికిరాడని భావించినా చివరకు అతన్ని తన బాడీగార్డుగా ఎంపిక చేస్తుంది.
అవతార్ జేమ్స్ కామెరాన్ రచించి, దర్శకత్వం వహించిన వైజ్ఞానిక కల్పనా చిత్రం. ఈ సినిమా కథ 22వ శతాబ్దం మధ్య కాలంలో జరుగుతున్నట్టు రాయబడింది. ఆల్ఫా సెంటారీ నక్షత్ర వ్యవస్థలో వాయువులే ప్రధానంగా కలిగిన ఒక గ్రహానికి ఉప్రగ్రహమైన పండోరా గ్రహంలో మానవులు కాలు మోపుతారు. ఆ గ్రహంలో మాత్రమే అరుదుగా లభించే అనబ్టేనియం అనే ఊహాత్మక ఖనిజాన్ని సంపాదించడం వాళ్ళ లక్ష్యం. వీళ్ళ ఖనిజ పరిశ్రమ విస్తరించేకొద్దీ పండోరా ద్వీపవాసులైన నావి అనే జాతి ప్రజల భవిష్యత్తు ప్రమాదంలో పడుతుంది. ఈ చిత్రంలో మానవ శాస్త్రవేత్తలు జెనెటిక్ ఇంజనీరింగ్ సహాయంతో నావీ జాతి శరీరాన్ని తయారు చేసి దాన్ని ఎక్కడో దూరంగా ప్రయోగశాలలో ఉన్న మానవ మెదడు సహాయంతో నియంత్రిస్తూ నావి జాతి ప్రజలతో సంబంధం ఏర్పాటు చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తుంటారు. ఇలా కృత్రిమంగా తయారు చేసిన శరీరానికి అవతార్ అనే పేరు. అదే పేరు ఈ సినిమాకు పెట్టారు.
ఇక నావి పని అయిపోతుందనగా పండోరాలోని క్రూర మృగాలు క్వారిచ్ సేనల మీద మెరుపు దాడి చేసి వారి సైన్యాన్ని చెల్లా చెదురు చేసి వారిని కాపాడుతాయి. అంతకు మునుపు జేక్ తమ దేవత ఐవాకు చేసిన ప్రార్థన ఫలించిందని నేతిరి అనుకుంటుంది. క్వారిచ్ నాశనమైన తన విమానం నుంచి బయటకు వచ్చి జేక్ శరీరం ఉన్న అవతార్ లింక్ యూనిట్ ని పగల గొడతాడు. దీనివల్ల జేక్ శరీరం పండోరా విషవాతావరణానికి గురి అవుతుంది. క్వారిచ్ జేక్ గొంతు కోసి చంపబోయేంతలో నేతిరి అతన్ని చంపేస్తుంది. జేక్ మానవ రూపాన్ని మొదటిసారి చూసిన నేతిరి అతనికి మాస్క్ వేసి కాపాడుతుంది. జేక్, నాం, ఇంకా కొంతమంది మనుషులు తప్ప మిగతా వారందరినీ పండోరా నుంచి వెలి వేస్తారు. జేక్ ట్రీ ఆఫ్ సోల్స్ సహాయంతో తన మానవ శరీరాన్ని శాశ్వతంగా వదిలి అవతార్ లోకి మారిపోతాడు.
ఎం.దొడ్మలపల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి నర్సింగ్ బాట్లలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నల్గొండలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నార్కట్ పల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నల్గొండలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నల్గొండలో ఉన్నాయి.
ఎం.దొడ్మలపల్లిలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ఆటో సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి నల్గొండలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నల్గొండలో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నార్కట్ పల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నల్గొండలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నల్గొండలో ఉన్నాయి.
చెర్లపల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
చెర్లపల్లిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.