polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
చుట్టూరా ఆవరించుకుని వున్న చీకటిని తిట్టుకుంటూ కూర్చోవడం కంటె ప్రయత్నించి ఎంత చిన్న దీపాన్నయినా వెలిగించడం మంచిది అనే ధ్యేయంతో 1963లో విజయదశమి అక్టోబరు 27 నాడు యువభారతి ఆవిర్భవించింది. ఇరివెంటి కృష్ణమూర్తి గారు దీనిని స్థాపించి అధ్యక్షుడిగా ఉన్నారు. మొదట ఈ సంస్థ కార్యస్థానం సికిందరాబాదులోని కింగ్స్‌వేలో ఉండేది. ప్రస్తుతం హైదరాబాదు లోని బొగ్గులకుంట ప్రాంతంలో ఈ సంస్థ కార్యాలయం ఉంది. ప్రస్తుతం వంగపల్లి విశ్వనాథం గారు ఈ సంస్థకు సమావేశ కర్త గా, డా. ఆచార్య ఫణీంద్ర అధ్యక్షులుగా, జీడిగుంట వెంకట్రావు కార్యదర్శిగా వ్యవహరిస్తున్నారు.ఈ సంస్థ ప్రచురించే ప్రచురణల రూపకల్పనకు సుధామ ప్రధాన సంపాదకులుగా వ్యవహరిస్తున్నారు. యువభారతి సమాజ హితం కోసం, సాహిత్య అభ్యుదయం కోసం కృషిచేస్తున్నది. సమాజంలో సౌమనస్యం, సౌజన్యం పెంపొందించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నది. వ్యక్తులు ఉన్నత భావాలను, నిర్మాణాత్మక దృక్పథాలను ఏర్పరచుకోడానికి ప్రోత్సహిస్తున్నది.
భారత స్వాతంత్ర్య రజతోత్సవాల సందర్భంగా 1972లో స్వాతంత్ర్య యుగోదయంలో తెలుగు తీరుతెన్నులు గురించి మహతి పేర నూటొక్కవ్యాసాల సమీక్షావ్యాస సంకలనం ప్రచురించింది.
యువభారతి సంస్థ "సమయపాలన మా క్రమశిక్షణ" నినాదంతో, సాహిత్య సభలను ఒక ప్రత్యేక ఒరవడి, శైలిలో నిర్వహించడం, అత్యధికస్థాయిలో సాహిత్య ప్రసంగాలను / ఉపన్యాసాలను పుస్తకరూపంలో తీసుకురావడం ద్వారా, సాహిత్యాసక్తపరులకు పఠనయోగం కల్పించడంలో అర్థ శతాబ్దకాలంగా, స్వర్ణోత్సవాలను ఘనంగా నిర్వహించుకున్న నేపథ్యంలో, అసామాన్య సేవలను అందించడం ప్రధాన ధ్యేయ లక్ష్యాలతో సంస్థ నిర్వహింపజేసుకోవడంలో తనదైన ప్రత్యేకతను సంతరించుకున్న సాహితీ సాంస్కృతిక సంస్థ.
"చీ చీ ఒరే పాతకా, ఘాతుకా, దుర్నీత, ఉచ్చిష్టవున్ రోత వారాంగనా మూత్రముల్ పట్టు పాత్రా, ఇదే చుడరా, ధాత నీ వ్రాత నా చేత పట్టిచ్చెరా నేడు, దుర్బీజమా, నైజమా సాజమా, ఏరా, కోవూరి రామా, హరామా, గులామా, పురీ షంపుతుమా, ఉపారాలవేటా, వలిక్కాలిచేటా, దగాకోరుషాజీ, దగుల్బాజీ, మాజి జూచి నీవైన ఏ మోసి ఏబ్రాసి, కస్మాలమా, చాకిబండా, చలంగల్లు ముండా, సగంకొయ రండా అమోద్యాలబొండా, అనాకారి తుండా. వికారాల బండా. ఒసేబోడిముండా. మహామైధుని. గండుకోతి రంకులాడి యటంచొక్క మారైన గద్దించి నీ కిద్ది మేల్బుద్ధి గాదంచు వాదింపరాదా?
తుదిన్నీకు నాచేత జావయ్యోగాదా సదా దాని పాదాలకుం లొంగి వెంటాడుచుడున్ గూడుచున్నందువే మంకుకుంకా. నినుంబంక జాక్షుండునుం, బంకజాసీనుడున్, శంకరుండైన గావంగ లేరింక. నాదు శాపంబువమ్మౌనె ముమ్మాటికిం గాదుసుమ్మా, అదే మృత్యువేతెంచి కేల్సాచి నిన్ బ్బట్టగా బొంచి కాలంబు లెక్కించుచుంటన్ విలోకింవుమా. పోలి పెద్దాన్ వయాబ్దీందు తుల్కుండ శ్రీ వేంకనార్యుండ-సత్కవీంద్రుండ.ననుం దిట్టగాబూని నీయాలు కామాక్షి హా!
దాని గర్వంబు నేమందురా. నీ పాడెగట్టా. యముండిట్టి నిన్ బట్టి కాల్జేతులం గట్టి కొంపోవగా వచ్చె, నీ కాలముం జెల్లె నా శాపమీడేరు, నిక్కంబు నీ వింటికిం బోయి వేవేగ కాల్పాలికి న్నేగుమా సాగి, సమాప్తం సమాప్తం సమాప్తం.
రామయ్య గారి భార్య కామాక్షమ్మ బర్రె విషయంలో కవి గారి భార్యతో తగవులాడింది. కవి గారు కూడా పొరపాటు అని చెప్పారు. అయినా కామాక్షమ్మ గారు కనబడినప్పుడల్లా తిడుతూ ఉండేది. రామయ్య ఆమెను వారించేవారు కాదు. ఈ విధంగా సంవత్సరం గడిచింది. అయినా ఆమె తిట్టుట మానలేదు. ఆమె బాధ బరించలేక కవిగారు రాజువద్ద ఫిర్యాదు చేయగ రాజుగారు మందలించుటకు రామయ్య ఆస్థానంనకు రప్పించారు. అతని రాకను చూసి కవి గారు ఈ తిట్ల దండకం అక్కడ చెప్పడం జరిగింది. ఆ తిట్ల వలనే రాజుగారి సమక్షంలో రామయ్యకు పరాభవం జరిగింది. ఆ భాధతో ఇంటికి తిరిగివచ్చి లోనికి ప్రవేశించుచుండగా ద్వారబంధం తలకు తగిలి గాయమై మంచం పట్టి కొంతకాలానికి మరణించాడు.
ఈ దండకమును వ్రాసినది పొలిపెద్ది వెంకటరాయకవి. ఈయన క్రీ. శ. 1800-1875వ సంవత్సర కాలమున కార్వేటి నగర ప్రభువులైన రాజకుమార వెంకట పెరుమాళ్ళు కోవూరి రామయ్య మీద చెప్పినదని ఈ దండకం చివర ఉన్న పంక్తుల వలన తెలియుచున్నది. దీనికొక కథ కూడా కార్వేటి వగరంలో ఇప్పటికీ వ్యాప్తిలో ఉంది. ఒక సంస్థానంలో కోవూరి రామయ్య ఉద్యొగి. రామయ్య గారి ఇల్లు కవి ఇల్లు పక్కపక్కనే ఉన్నాయి. ఒకరోజు కవిగారి బర్రె రామయ్య గారి దొడ్లొ పడి పచ్చని చెట్లు మొత్తం మేసినవి.
తరువాత వెలసింది త్రిపురాంతకోదాహరణం. కాలక్రమేణ ఇది రెండోదైనా, రచనా కోశలములో మాత్రము ఎది అగ్రస్థానము వహిస్తుందని చాలా మంది విమర్సకుల అభిప్రాయము. దీని మూలప్రతి తంజావూరు సరస్వతీ గ్రంథ భాండాగారంలో లేకపోవడము చేత దీనిని రచియించిన వాడు "గుండయ" కవి అయి ఉంటాడని గిడుగు వెంకటరామమూర్తి పంతులుగారు మొదట భావించారు. అటుపై దీనిని పరిశీలించిన నిడదవోలు వెంకటరావు పంతులుగారు ఈ గ్రంథము రావిపాటి త్రిపురాంతకుడు వ్రాసాడని, అతని వాడుక పేరు తిప్పన్న అని నిర్ధారణ చేసారు. ఈకవి 14వ శాతాబ్దములో జీవించాడు. మహాకవి అయిన శ్రీనాధుడు పొగడ్తకు ప్రాతుడైనాడు. ఈ ఉదాహరణనే కాకుండా రావిపాటి తిప్పన్న అంబికాశతకము, చంద్రతారావళి, సంస్కృతములో ప్రేమాభిరామం మొదలైన గ్రంథాలని రచించాడు. త్రిపురాంతకోదాహరణంలో శివలీలల్ని మనోహరముగా వర్ణితమయినాయి. శివాద్వైతానికి కవి ప్రాముఖ్యాన్ని ఇచ్చాడు. సాంఖ్య తొండడు, బల్లహుడు, కన్నప్ప, సేనమరాజు మొదలైన భక్తుల గాథలను కవి ఈ ఉదాహరణంలో మనోహరముగా చిత్రించాడు. ఇతను కళికలో అనేకమైన శివలీలలనుగాని గాథలను గాని వివరించి, ఉత్కళికలో సాధారణంగా ఏదో ఒకగాధను మాత్రమే వెలువరుస్తాడు.
తదాహరణం నామ విభక్త్యష్టాంగ సమ్యుతం " అని ఉదాహరణను నిర్వచించేరు. అయితే ఈలక్షణానికి లక్ష్యంగా ఇంతవరకు సంస్కృతంలో ఒక ఉదాహరణ కూడా లభించలేదని పరిశోధకులు తెలుపుచున్నారు. పాల్కురికి సోమనాధుడు ప్రచారం కోసం సంస్కృతంలో వ్రాసిన ఉదాహరణ తెనుగులో రాసిన దానికి తు.చ తప్పని అనుకరణమే. కాళిదాసు రఘువంశం లోనూ, విక్రమోర్వశీయం లోనూ ఉదాహరణలను పేర్కొనడముచేత, నేడు అవి లభ్యము కానప్పటికి, సంస్కృత కవులు కూడా ఈవిధమైన కావ్యలని వ్రాసేరని మనం ఊహించవచ్చును.
భాషా పరిణామానికి సంబంధించిన సరికొత్త విశేషాలు కూడా ఈ ఉదాహరణ వాజ్మయములో మనకు కనిపిస్తాయి. ఒక్కొక్క విభక్తికీ అనేకమైన ప్రత్యయములు ఉంటే అందరు ఉదాహరణ రచయితలే అవుదురు. వాటిలో కొన్నింటిని మాత్రమే ప్రయోగించి, మిగిలిన వాటిని పరిత్యజించేరు. ద్వితీయలో "ని" తృతీయలో "చే", "చేత", చతుర్ధిలో "కై", పంచమిలో "వలన" షష్టిలో "కు" సప్తమిలో "అందు" అనే ప్రత్యయాలని మాత్రమే ఉదాహరణ కవులు వాడేరు. బసవోదాహరణలో " ఇట్లుతులిత పుణ్యుడైన బసవయ్యకునై ప్రణమిల్లు చిత్తమా" అని ఉంది. చతుర్ధీ ప్రత్యయాలు "కై" "కొరకు" అని ఉండగా బసవయ్యకు "నై" అన్న ప్రయోగము చేసాడు కవి.
ప్రతీ ఉదాహరణలోనూ వృతము, కళిక, ఉత్కళిక అనే మూడు భాగాలు ఉంటాయి. ఉత్కళిక కళిక తాలూకు భాగమే కనక అందుకే కొందరు దీనిని రెండు భాగాలే అంటారు. కళికను, ఉత్కళికను కూడా దేశకవితకు తలమానికమైన రగడ అనే జాతీయ చందస్సు లోనే రచిస్తారు. ఇవి తాళాంగ ప్రధానము లవడము చేత, హృద్యంగా పాడుకోడానికి ఉపచరిస్తారు. ఇవి భక్తిభావాన్ని పెంపొందిస్తాయి కూడా.మధురగతి ఏకతాళము, వృషభగతి రగడకు త్రిపుట, ద్విరగతి రగడకు జంపె మొదలైన అనుగుణమైన తాళాల్ని లాక్షణికులు నిర్వచించేరు.
ఎనిమిది విభక్తులతో ఎనిమిది పద్యాలు, కళికలు, ఉత్కళికలు కలిగి భక్తిభావ బంధురంగా ఉండే రచనా విశేషానికి ఉదాహరణ అని పేరు. ఈ ఉదాహరణకి చివర సార్వవిభక్తంగా ఒక వృత్తం కూడా ఉంటుంది. 12వ శతాబ్దంలో పాల్కురికి సోమనాధుడు మొట్టమొదట బసవోదాహరణము అనే గ్రంథాన్ని రచించేడు. సంగీత, సాహిత్యాలను మేలవించి, మార్గదేశ, కవితలకు చక్కని సమంవయాన్ని కుదిర్చిన ఉదాహరణలు ఆంధ్రసాహిత్యంలో ధ్రువతారలు.
తెలుగు సీమకే వెలుగుతెచ్చిన లఘుకృతులలో ఉదాహరణలు ప్రముఖస్థానము వహిస్తాయి. ఉదాహరణ' అంటే మచ్చు"' అనే అర్ధంలో వాడుక ఉంది. ప్రబంధాలు లాగే ఆంధ్రసారస్వతానికి విశిష్టతను చేకూర్చిన ఒక శాఖకు ఉదాహరణ అని పేరు ఉంది. ఈరచనకు శ్రీకారాన్ని చుట్టినవాడు వీరశైవ మహాకవి అయిన పాల్కురికి సోమనాధుడు. సంస్కృతంలో కూడా ఈకవి ఉదాహరణను రచించి ఖ్యాతిపొందాడు.
నేడు తెలుగులో లభించిన ఉదాహరణ కావ్యములు దేశ కవితకు అలంకార భూతములు అయినా, వాటికి సంస్కృత సంపర్కము ఉందనే చెప్పుకోవాలి. ఎప్పుడైతే మార్గకవితకు ఆశ్రయమైన వృత్తాల్ని ఈరచనలలో ప్రయోగించారో అప్పుడే సంస్కృత సంపర్కము కలిగిందని చెప్పవచ్చును. ఉదాహరణలకు ఆది పురుషుడే అయిన సోమనాధుడు వృత్తలలోనూ, రగడలలోనూ విరివిగా సంస్కృత పదజాలాన్ని వాడాడు.
మాననీయులు పూజ్యపాదులు అయిన శ్రీ వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి గారు బసవోదాహరణాన్ని పరిశీలించి ప్రచురించేరు. చతుర్ధీ విభక్తి కళికలో మాత్రము ఆఖరు రెండు పాదాలు లేవు. అవి శ్రీ శాస్త్రి గారికి లభించలేదు కాబోలు.
ఈయన జాతీయ సైన్స్ పత్రికలలో 65 కు పైగా పరిశోధనా వ్యాసాలు వ్రాసారు. 50 కి పైగా జాతీయ, అంతర్జాతీయ సదస్సులలో పాల్గొన్నారు. రీసెర్చి ప్రాజెక్టుల రూపకల్పనలో విశేషానుభవం గడించారు. ఎం.ఎస్.సి విద్యార్థులకు రెండు పాఠ్య గ్రంథాల రచించారు. బి.ఎస్.సి విద్యార్థులకు ఏడు పాఠ్య గ్రంథాల రచనలలో సహ రచయిత గానూ ఉన్నారు. తెలుగువిజ్ఞాన మాస పత్రిక, తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వము వంటి ప్రచురణలకు వ్యాసాలు అందింఆరు. ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ కెమిస్ట్స్, ఇండియన్ సొసైటీ ఆఫ్ ఎనలిటికల్ సైంటిస్టు, కెట్లసిస్ సొసైటీ, ఆఫ్ ఇండియా మొదలగు సంస్థలలో ప్రతిష్ఠాత్మక సభ్యునిగా ఉన్నారు.
ఈయన రసాయన శాస్త్రంలో అనేక పరిశోధనలు చేసారు. దీని ఫలితంగా అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి గడించారు. ఈయన చేసిన పరిశోధనలలో వ్యర్థపదార్థాలు అయిన మామిడి, తాటి టెంకలు, బత్తాయి తొక్కలు మొదలగు ఇతత పదార్థాల నుండి కార్బన్లను రూపొందించాఅరు. ఈ తరగా కార్బన్ లను "కాజాన్ కార్బన్స్"గా కీర్తి లభించింది. వీటిని నిస్సరణముల నుండి రంగులను, విషయుక్త పదార్థములను, రంగులను తొలగించడానికి కూడా ఉపయోగిస్తున్నారు. భూగర్భ జలాల నాణ్యత, నిర్దారితల అంశం మీద పరిశోధనలు చేసారు. అనేక పరిశోధనలు చేసి రసాయన శాస్త్ర రంగంలో అనేక విజయాలను సాధించారు.
ఈయన ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో అధ్యాపకునిగా పనిచేశారు. ఆంధ్ర, నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయాలలో రసాయన శాస్త్ర అధిపతిగా, ప్రొఫెసరుగా, ప్రత్యేక అధికారిగా పనిచేశారు. బోర్డ్ ఆఫ్ స్టడిస్ ఇన్ పి.జి.కెమిస్ట్రీకి చైర్మన్ గా కూడా 2005 లో వ్యవహరించారు. నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయంలో సెనేట్ సభ్యునిగా కూడా ఉన్నారు.
అని తలలు బద్దలు కొట్టుకోటానికి పెద్దలు అందరూ ఓచోట చేరినపుడు, పరిశోధక పత్రికా రచయిత రఘుపతికి బల్బు వెలుగుతుంది. రాక్షసనత్తలకి జన్మస్థలమైన కెన్యా దేశంలో వీటివల్ల కించిత్తైనా బెడద లేదు. ఒకేఒక్క నత్త వల్ల దాని విధ్వంసకర సంతతి కేవలం నెల, నెలా పదిహేను రోజులలో ఒక బిలియన్ లేదా వంద కోట్ల స్థాయికి చేరుకుంటే, ఆ దేశం ప్రపంచ పటం నుండి ఎప్పుడో మాయమైపోయి ఉండేది. సృష్టిలో ఉన్న విచిత్రమైన విశిష్టత ఏమిటంటే ప్రతి అనర్థానికి ఒక సహజమైన విరుగుడు ఉంది. పాములు విపరీతంగా పెరగకుండా గద్దలు, ముంగీసలు ఉన్నాయి. అలాగే రాక్షసనత్తలకి విరుగుడు ఉండే ఉంటుంది. అది ఆ దేశానికి వెళితే కానీ తెలియదు. ఇలాంటి సహేతుకమైన ఆలోచనలతో కెన్యాదేశానికి బయలుదేరతారు రఘుపతి, జంతుశాస్త్ర ప్రొఫెసర్ పాంచజన్య. పశ్చాత్తాపంతో, పాప ప్రక్షాళన కోసం వీరిని వెంబడిస్తాడు ఉత్తమ్ సింగ్. అక్కడ అనేక కష్టాలు ఎదుర్కొన్నాక, వారికి రాక్షస నత్తలకి శత్రువైన గినాక్సిస్ నత్తలు లభిస్తాయి. వాటిని పదిలంగా భారతదేశానికి తీసుకువచ్చి రాక్షసనత్తలని సంహరించి జరుగుతున్న ఘోరాన్ని అదుపులోకి తేగలుగుతారు.
కెన్యాలో భారత రాయబారిగా పనిచేసిన ఉత్తమ్ సింగ్ కి అక్కడ అందరూ బాగా ఇష్టంగా తినే రాక్షసనత్తమాంసం తినటం అలవాటవుతుంది. పదవీ కాలం ముగిశాక, ఆ దేశం నుంచి భారతదేశానికి వస్తూ, కస్టమ్స్ అధికారుల కన్నుగప్పి ఒకే ఒక్క రాక్షసనత్తని తనతో తెచ్చుకుంటాడు. ఆ నత్త భారతదేశానికి అతనితోపాటు చేరుకున్నాక అనుకున్నట్లే 300 గుడ్లు పెడుతుంది. అందులో తన ఆహారానికి అవసరమైనన్ని గుడ్లు మాత్రమే ఉంచుకుని మిగిలిన అన్నిటినీ నిర్దాక్షిణ్యంగా నాశనం చేసేస్తాడు. ఎందుకంటే, రాక్షసనత్త గుడ్డు ఒక్క రోజులోనే పిల్ల కాగలదు. ఇలా పిల్ల ఐన ఒక్కొక్క నత్తా తిరిగి వారం రోజులలోనే దేనికది స్వతంత్రంగా సంతాన ఉత్పాదక శక్తిని పొంది స్వంత ఫ్యాక్టరీని ప్రారంభించేస్తాయి. కనుక ఉత్తమ్ రాక్షసనత్త జనాభా అధికం కాకుండా తన జాగ్రత్త తను పడుతూ ఉంటాడు. కానీ, ఒకసారి ఉత్తమ్ ఢిల్లీ నుంచి మదరాసుకి రైల్లో ప్రయాణం చేస్తుండగా ఖాజిపేట దగ్గర ప్రమాదం జరిగి సింగ్ తోపాటు అతని సూటుకేసులో ప్రయాణిస్తున్న రాక్షసనత్తలు బంధవిముక్తులై వివిధ మార్గాల ద్వారా నెమ్మదిగా హైదరాబాదుకి చేరుకుంటాయి. అసలు వినాశనం ఇక మొదలవుతుంది.
పుట్టిన ప్రతి నత్తా వారం రోజులలో సంతాన సాఫల్యతా శక్తి సంపాదించుకుని తడవకి 300 గుడ్లు పెడుతుంది. మళ్ళీ ఈ 300 గుడ్లు ఒక్క రోజులో నత్తలై వారం తిరిగేసరికల్లా 90000 నత్తలకి ప్రాణమివ్వగలవు. అలా వాటి జనాభా అనతి కాలంలోనే చైనా జనాభాని సైతం అధిగమించి పోతుంది. ఈ నత్తలకీ ఆకలి అధికం. అది తీరనిది. వజ్రాలని కొరకలేవు తప్ప, పచ్చగడ్డి నుంచి పసిడి నగలదాకా అవి వేటినైనా స్వాహా చేసేయగలవు. పసిపిల్లలని సైతం వదిలి పెట్టకుండా కొబ్బరి ముక్కల్లా కొరికి చప్పరించేస్తాయి. ఈ జరుగుతున్న మారణహోమానికి దేశం దేశమే కంపించిపోతుంది. పరాయి దేశాలలోనూ ప్రకంపనలు మొదలవుతాయి. ఆ దేశాలు మన దేశంతో సంబంధాలు తెగతెంపులు చేసేసుకుంటాయి. ఎయిర్ ఇండియా సంస్థ మూల పడుతుంది. ఈ నత్తలు విధ్వంసక సామ్రాట్టులవటంతో బీమా సంస్థలన్నీ దివాళా తీస్తాయి.
నత్తలొస్తున్నాయి జాగ్రత్త మల్లాది వెంకటకృష్ణమూర్తి రాసిన ఒక సైన్సు ఫిక్షన్ నవల. తన ప్రదేశంలో లేని, దొరకని జంతువునో, జీవినో మనిషి తన సరదా కోసమో లేక అవసరార్థమో మరో ప్రదేశం నుంచి తెచ్చుకుంటే కలిగే అనర్థాలని, జరగబోయే ప్రమాదాలని ఆసక్తికరంగా తెలిపుతుంది ఈ నవల. 1953లో అమెరికాలో రాక్షస నత్తలతోనూ, ఆస్ట్రేలియాలో పిచ్చుకలతోనూ, కుందేళ్ళతోనూ నిజంగా ఇలాంటి పరిస్థితులే ఏర్పడటమూ; మానవ ప్రయత్నాలతో సమస్యలు పరిష్కారమై సాధారణ పరిస్థితులు నెలకొనటమూ జరిగిందని కూడా ఈ నవల చెపుతుంది.
నిర్మాణం చాలా సులభం. ఇంటిలో లభించే వస్తువులతో కూడా నిర్మాణం చేసుకొనవచ్చును. పాత కెమెరాలకి కొంత మార్పులు/చేర్పులు చేసి నిర్మాణం చేసుకొనవచ్చును.
కటకాల గురించి, క్షేత్ర అగాథాల గురించి తెలియవలసిన అవసరమే లేదు. సూదిబెజ్జం కెమెరా ద్వారా, ఒకే ఛాయాచిత్రంలో దగ్గరగా ఉన్న వస్తువు, దూరంగా ఉన్న వస్తువు కూడా సమాన స్పష్టతతోనే కనబడతాయి.
నాభ్యంతరాలు, బహిర్గత వ్యవధుల మధ్య ఉన్న అవినాభావ సంబంధాన్ని అర్థం చేసుకొనేందుకు అద్భుతమైన పరికరంగా ఉపయోగపడుతుంది.
పని చేసే తీరు పై కొంత అవగాహన వచ్చిన తర్వాత, ప్రయోగాలతో పలు ఆసక్తికరమైన ప్రభావాలని ఛాయాచిత్రాలలో తీసుకురావచ్చును. అత్యంత ఖరీదైన కెమెరాలతో తీసే ఛాయాచిత్రాలతో పిన్ హోల్ ఫోటోగ్రాఫ్ లు పోటీపడేలా చేయవచ్చును.
5వ శతాబ్దంలో చైనీయులు పగోడాలు తలక్రిందులుగా గోడలపై కనబడటం గమినించారు. 10వ శతాబ్దానికి చెందిన షెన్ కువో అనే చైనీసు శాస్త్రవేత్త కెమెరా అబ్స్క్యూరా పై పరిశోధనలు చేసి, మొట్టమొదట దానికి జ్యామితీయ, పరిమాణాత్మక గుణగణాలని ఆపాదించగలిగాడు. 10 నుండి 16వ శతాబ్దం వరకూ ఇబ్న్-అల్-హైతం, గెమ్మా ఫ్రిసియస్, గియాంబటిస్టా డెల్లా పోర్టా వంటి వారు సూదిబెజ్జం కెమెరాల వలన ప్రతిబింబం ఎందుకు తలక్రిందులగా ఏర్పడుతుందో రచనలు చేశారు. 1600 వ సంవత్సరానికి గియాంబటిస్టా డెల్లా పోర్టా సూదిబెజ్జం కెమెరాకి కటకాన్ని ఉపయోగించాడు. 1850 సంవత్సరంలో స్కాటిష్ శాస్త్రవేత్త డేవిడ్ బ్ర్యూస్టర్ సూదిబెజ్జం కెమెరాతో మొట్టమొదటి ఛాయాచిత్రాన్ని సృష్టించాడు.
ఈ దూరం పెరిగే కొద్దీ దృష్టి కోణం తగ్గుతూ ప్రతిబింబంలో వక్రీకరణ తగ్గుతూ, ప్రతిబింబంలో స్పష్టత లోపిస్తూ, బహిర్గత వ్యవధి యొక్క అవసరం పెరుగుతుంది.
కెమెరా అబ్స్క్యూరా యొక్క ఆవిష్కరణ వల్ల ఛాయాచిత్రకళలో పెద్దగా పురోగతి కనబడలేదు. కెమెరా అబ్స్క్యూరా సహజంగా సంభవించే సంఘటనల పై పని చేసేది. ఉదాహరణకి, సూర్యకాంతి చెట్ల ఆకుల గుండా ప్రయాణించినపుడు కాంతి సరళరేఖాత్మక వ్యాప్తి వలన భూమిపై ప్రతిబింబాలు ఏర్పడేవి. శతాబ్దాల తరబడి పలు ఆసక్తిపరులు కెమెరా అబ్స్క్యూరా యొక్క నిర్మాణానికి పరిపరి విధాలుగా సహకరించిననూ, ఇవన్నీ ప్రకృతిలోని కాంతి యొక్క అంతర్లీన ధర్మాలపై మాత్రమే ఆధారపడి ఉండేవి.
సూదిబెజ్జం కెమెరాలని ఇంట్లోనే తయారుచేయవచ్చును. వేరే ఏ దిశలోనూ కాంతి ప్రవేశించని ఒక డబ్బాకి సూదితో రంధ్రం చేసి దానికి ఎదురుగా ఉన్న డబ్బా మరో వైపున ఫిలింని గానీ, ఫోటోగ్రఫిక్ పేపర్ ని గానీ అమర్చగలిగితే అదే సూదిబెజ్జం కెమెరాగా పనిచేస్తుంది. కటకం దెబ్బతిన్న కెమెరాకి, ఆ కటకాన్ని తొలగించి దాని స్థానంలో సూదిబెజ్జాన్ని అమర్చగలిగినా అది ఒక చక్కని సూదిబెజ్జం కెమెరా వలె పనిచేస్తుంది.
4వ శతాబ్దంలోనే గ్రీకు తత్త్వవేత్త అరిస్టాటిల్ అని తను వ్రాసిన పుస్తకంలో దీనిపై చర్చించాడు. సూర్యకాంతి చతుర్భుజాల గుండా పయనించిననూ దాని పర్యవసానంగా ఏర్పడే ప్రతిబింబం వృత్తాకారంలో ఎందుకు ఉంటుంది?
జల్లెడ గుండా లేదా చెట్టు యొక్క ఆకుల గుండా లేదా అరచేతులను ఒకదానిపై ఒకటి ఉంచుకొని, వ్రేళ్ళ మధ్య నుండి సూర్యగ్రహణముని చూచినపుడు సూర్యకిరణాలు చంద్రవంక ఆకారంలోనే ఎందుకు కనబడతాయి?
సూదిబెజ్జం కెమెరా కటకం లేని ఒక ప్రాథమిక కెమెరా. మిగతా ఏ దిశలోనూ కాంతికి ప్రవేశం కలుగనివ్వకుండా కేవలం ఒక సూక్ష్మరంధ్రం ద్వారా ప్రతిబింబాన్ని నమోదు చేసే ఒక పెట్టె. ఒక దృశ్యం యొక్క కాంతి రేఖలు పెట్టెకు ఒక వైపు ఉన్న సూక్ష్మరంధ్రం గుండా ప్రయాణించి, ఆ రంధ్రానికి ఎదురుగా ఉన్న పెట్టె మరోవైపున ప్రతిబింబాన్ని తలక్రిందులు చూపే కెమెరా.
ప్రతిబింబం ఏర్పడే వైపు తప్పితే, పెట్టె యొక్క లోపలి వైపు అన్ని వైపులా నల్లని రంగు పూయబడి ఉంటుంది. ఒక స్థాయి వరకు రంధ్రం ఎంత చిన్నగా ఉంటే ప్రతిబింబం అంత స్పష్టంగా ఏర్పడుతుంది. రంధ్రం యొక్క పరిమాణం రంధ్రం వద్దనుండి ప్రతిబింబం వరకు ఉన్న దూరంలో 100వ వంతు గానీ, అంత కంటే చిన్నగా గానీ ఉండాలి.
భారత్ లోని సన్ గ్రూప్ ఆధ్వర్యంలో ఎయిర్ లైన్ సేవలందిస్తోన్న భారతీయ విమానయాన సంస్థ స్పైస్ జెట్. ఇది దేశీయంగా చవక రేటుతో ఎక్కువ మంది ప్రయాణీకులను తీసుకెళ్లే రెండో అతిపెద్ద విమాన సంస్థ. ప్రతిరోజు 49 కేంద్రాల నుంచి 340 కి పైగా విమానాలు నడుపుతోంది. వీటిలో 41 కేంద్రాలు భారత్ లో, 8 విదేశాల్లో ఉన్నాయి. బోయింగ్ 737, బార్డియర్ డాష్-8 క్యూ 400 కొత్తరకం విమానాలను కూడా నడుపుతోంది. ఈ ఏయిర్ లైన్ సేవలు మే 2005లో ప్రారంభమయ్యాయి. దీని రిజిష్టర్డ్ కార్యాలయం తమిళనాడులోని చెన్నైలో, కార్పోరేట్ కార్యాలయం హర్యానాలోని గుర్గావ్ నగరంలో ఉంది.
అహ్మదాబాద్ లోని సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం నుంచి స్పైస్ జెట్ బోయింగ్ 737-900 ఇ.ఆర్. మొదటిసారి ఎగిరింది.
2010లో భారతీయ మీడియా అధినేత కళానిధి మారన్ స్పైస్ జెట్ కు చెందిన 37.7% వాటాను కొనుగోలు చేశారు. అంతర్జాతీయంగా క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు పెరగడంతో 2012లో స్పైస్ జెట్ దాదాపు 390 మిలియన్ల నష్టాలను మూటగట్టుకుంది. సంస్థ నష్టాలను పట్టించుకోకుండా 2012లో కళానిధి మారన్ స్పైస్ జెట్ లో మరో 1 బిలియన్ పెట్టుబడులు పెట్టి తన వాటాను మరింత పెంచుకున్నారు. ఆ ఏడాది చివరి నాటికి ఈ విమానయాన సంస్థ లాభాల బాట పట్టింది.
దింసా కచారీ ప్రజల జీవితంలో సంగీతం, నృత్యం ప్రధానపాత్ర వహిస్తుంది. బషు, హంగ్‌సో పండుగ సందర్భంలో యువత వారి గృహాలు లేక నద్రాంగ్ లేక గజైబౌ ప్రాంగణంలో ఆడుతూ పాడుతూ నృత్యం చేస్తుంటారు. పండుగ సందర్భంలో పండుగ నిర్వహినే గృహ యజమానురాలిని " గజైబౌ " అని పిలుస్తారు.
దింసా ప్రజలలో బైడిమా, జౌబని, జౌపింబని, రెంగింబని, బైచర్గి, కున్లుబని, దైస్లేలైబని, కమౌతల్కిం, కౌబని, నానాబైరిబని, బౌరుర్నింజా, కైలైబని, హొమౌదయోబని, రొంగ్జైబని, దౌసిపమైకబని, దౌడ్నిగ్జంగ్, దైలైబని, నరింబని, రొంగిడా బిహిమైయాడో, మజౌబని, మైసుబనై, రిచిబ్బని, మిచై బొంతై జబాని, హొమొజింగ్ లదైబని, బెర్మా చరాయో పైబని, మంగుషా బొండైబని, మదైకలిబని మొదలైన నృత్యరీతులు ఉన్నాయి.
పురుషులు సంప్రదాయ నృత్యాలను చేసే సమయంలో రిచా, రిచయోసా, పగురి రించౌ, రించయోరామై అనే సంప్రదాయ వస్త్రాలను ధరిస్తుంటారు. స్త్రీలు రిగు, రిజంఫిని, రిజంఫినాబెరన్, రికౌచా, రిఖ్రా, జింగ్సుదు మొదలైన సంప్రదాయ వస్త్రాలను ధరిస్తుంటారు.
కౌడిమా, ఖడు, కమౌతై, లొంగ్‌బార్, పన్లౌబర్, చంద్రలాల్, రొంగ్బర్చా, ఎంగ్రాస, జంగ్సమ, లిగ్జయో, జింగ్బ్రి, యౌసిదాం మొదలైన ఆభరణాలు ధరిస్తుంటారు.
దింసా నృత్యాలు పలు విధాలుగా ఉంటాయి. అవి పూర్తిగా సంగీత పరికరాల మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. పాటలు మాత్రం ఉండవు. ఖ్రం , మురి , నృత్యకారులు ఈ నృత్యాలలో ప్రధాన పాత్ర వహిస్తారు. యువత నాద్రంగ్ ప్రాంగణంలో నృత్యాలు అభ్యాసం చేస్తుంటారు. గ్రామీణ బాలురు వారిని అనుసరిస్తూ అడుగులు వేస్తూ ఆనందిస్తుంటారు.
హర్మర్ ప్రజలు వారి స్వస్థలం నుండి వలస వచ్చి దీర్ఘకాలం అయినప్పటికీ పురాతనమైన వారి వ్యవసాయ సంబంధిత సంస్కృతి, సంప్రదాయ పండుగలు జరుపుకుంటూనే ఉన్నారు.
వారి ఆచారాలు ఇతర విధానాలు పూర్వీకతను ప్రతిబింబిస్తుంటాయి. వారి సంప్రదాయం వారి జానపద నృత్యాలలో ప్రతిబింబిస్తుంటుంది. వారి సంగీత పరికరాలలో ఖుయాంగ్ ప్రధానపాత్ర వహిస్తుంది. ఇతర సంగీత పరికరాలలో ఫెయిట్ , తెయిహ్లెయా , డార్ఖుయాంగ్ , డర్బు , డర్మంగ్ , సెకి , హ్న ముట్ , పర్ఖుయాంగ్ మొదలైనవి.
హర్మర్లలో తెగలు: లవిత్లాంగ్, జోట్, లంగ్తౌ, తెయిక్, ఖాబంగ్, పఖుయాంగ్, ఫైహ్రైం, దర్ంగవ్, లెయిరి, న్గుర్టే, ఖియింగ్తె, పౌతు, న్జెంటే.
గ్రామపెద్దను " లాల్ " అంటారు. లెయిరి, ఫైహ్రుయం తెగలు తప్ప మిగిలిన వారిలో కుటుంబంలో చిన్న కుమారుని " లాల్ " పదవికి ఎన్నుకుంటారు. లాల్ నాయకత్వాన్ని, మార్గదర్శకత్వాన్ని ప్రతి ఒక్కరు ఆచరిస్తారు.
హర్మర్లు పంటకోతల సమయంలో పలు నృత్యాలను నర్తిస్తుంటారు. పంట కోతల కోతల సమయంలో చోన్ లాం నృత్యం ప్రదర్శిస్తారు. వేట నృత్యాన్ని సలు లాం అంటారు. ప్రబలమైన తంగ్కవంగ్వలిక్ అనే నృతత్యాన్ని ప్రైవేటుగా ఏర్పాటు చేస్తారు. ఈ నృత్యంలో యువతీ యువకులు సంప్రదాయ దుస్తులను ధరించి, పక్షి ఈకలతో తయారు చేసిన తవన్లయరంగ్ తలపాగాలను లేక లుఖుం ధరించి, హర్మర్ పౌన్ అనే షాల్ ధరించి నర్యిస్తారు. స్త్రీలు కుత్సబి , బంబున్ , నాబ్ , తై , తైవల్ , తై హ్న మొదలైనవి ధరిస్తారు. చక్కగా అల్లిన ఎబ్రాయిడరీ పౌన్, జకుయాను ధరిస్తారు. నృత్యసమయంలో జు , వృద్ధ పురుషులు, స్త్రీలు తుయిబుర్ పైపులతో ధూమపానం చేస్తారు. హర్మర్లు గొప్ప వేటాగాళ్ళు వారు వారి విజయాన్ని సూచించే విధంగా సలులాం నృత్యం చేస్తారు.
హర్మర్లు నృత్యాన్ని ప్రేమిస్తారు. చొన్లాం నృత్యాన్ని వారు రంగస్థలంలో నర్తిస్తారు. రంగస్థలం వారిలోని కళాకారులను కళను వెలికి తీసుకువస్తుంది.
జెమ్నాగాలు నాగాలాండ్ నుండి మణిపూర్ మీదుగా వచ్చి ఉత్తర కచార్ జిల్లాలో ఈశాన్యప్రాంతంలో కచారీ రాజుల పురాతన రాజధానిలో స్థిరపడ్డారు. వీరు కొపిలి నదీతీరం వెంట తమ నివాసాలను ఏర్పరచుకున్నారు. కచారీల ప్రభావం క్షీణించిన తరువాత జెంనాగాలు పొరుగున ఉన్న శక్తిమంతులైన అంగమి నాగాల దోపిడీకి గురైయ్యారు. ఫలితంగా జెంనాగాలలో కొందరు పశ్చిమదిశగా పయనించి డియంగ్ లోయలో స్థిరపడ్డారు. వారికి వారి స్వంత యాసతో కూడిన భాష ఉంది. అలాగే జెంనాగాలు దింసా కచారీ, కుకి, హ్మర్ ప్రజలతో గత రెండు దశాబ్ధాలుగా ప్రశాంతంగా జీవిస్తున్నారు. జెంనాగాలు మంచి రంగు వత్తైన జుట్టుతో ఆరోగ్యంగా ఉంటారు. జెంనాగాలలో 6 తెగలు ఉంటాయి: నపమె, న్కుమె, హెన్యుమె, న్రియామే, సొగమే, పన్మ.
నపమే, న్కుమే ప్రజలు ఒకే వంశానికి చెందినవారు కనుక వారి మద్య వివాహ సంబంధాలు ఉండవు. మిథున్ ప్రజలలో వివాహసమయంలో వధువు తల్లి తండ్రులకు వరుని తల్లితండ్రులు కన్యాశుల్కం చెల్లించాలి.
1830లో దింసా రాజు గోబింద తన స్వంత సైన్యాధ్యక్షుడు జనరల్ గంభీర్ సింగ్ చేత కాల్చి చంపబడ్డాడు. తరువాత 1842 ఆగస్టు 14న లప్సి ఆఙతో దింసా రాజ్య దక్షిణభూభాగాన్ని బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యంతో కలుపబడింది. మిగిలిన భూభాగాన్ని చివరి దింసా సైన్యాధ్యక్షుడు తులారాం పాలించాడు. 1837లో తులారాం రాజ్యంలో ఒక భాగం అదనంగా బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యంలో కలుపబడింది. ఈ భూభాగాన్ని 1837లో నాగావ్ జిల్లాగా చేసి జిల్లాకేంద్రంగా అసలు నిర్ణయించబడింది. 1854 తులారాం మరణించిన తరువాత మిగిలిన దింసా రాజ్యం అంతా బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యంలో కలుపబడి అసలు సబ్‌డివిషనుకు చేర్చబడింది. 1867లో సబ్‌డివిషన్ ఉపసంహారించబడి 4 జిల్లాలుగా విభజించబడింది. కచార్ జిల్లాతో ఉత్తర కచార్ భూభాగం కలుపబడింది. అసలు వద్ద మాత్రమే ఒక పోలీస్ ఔట్ ఔట్‌పోస్ట్ ఏర్పాటు చేయబడింది. 1880లో ఈ ప్రాంతం గుంజంగ్ కేంద్రంగా ఉపవిభాగంగా మార్చబడింది.
దింసా కచారీలు ఈశాన్య భారతం అంతటా విస్తరించి ఉన్నారు. వీరు బ్రహ్మపుత్ర లోయలో మొదటిగా స్థిరపడ్డారు. కచారీలు ఇండో- మొంగొలాయిడ్ సమూహానికి చెందినవారని భావిస్తున్నారు. వీరు బోడో, వారికి సంబంధిత గిరిజన జాతులకు చెందిన వారని భావిస్తున్నారు. మొంగొలాయిడ్ ప్రజలు ఎత్తైన బుగ్గల ఎముకలు, చిన్న నేత్రాలు స్వల్పంగా పెరిగిన వెంట్రుకలతో కూడిన శరీరాలు, చిన్న గడ్డాలు కలిగి ఉంటారు. వారిని వారు బ్రహ్మపుత్రా లోయలో బోడో లేక బోడో - ఫిసా అని చెప్పుకుంటారు. అలాగే కచార్, కర్బి- ఆంగ్లాంగ్ జిల్లాలో నివసించే తమని తాము దింసా - ఫిసా లేక సంస్ ఆఫ్ ది గ్రేట్ రివర్ అని చెప్పుకుంటారు. దింసా కచారీలు అధికంగా ఉత్తర దింసా హాసాయో జిల్లా, జంతిగా లోయ, సమీప భూభాగంలో నివసిస్తూ ఉన్నారు. .
బైటే లేక బియాటే, చంగ్సన్, చంగ్లోయి, డౌంగ్జెల్, గమ్ల్‌హౌ, గంటే, గుయిటే, హంగ్సింగ్, హయోకిప్ లేక హౌపిట్, హయొలై, హెంగ్న, హంగ్సింగ్, కంగ్క్వాల్ లేక రొంగ్ఖొల్, జొంగ్బి, ఖవ్చంగ్, ఖెల్మ, ఖొల్హౌ, కిప్జెన్, కుకి, లియంతంగ్, లంగూన్, లోయిజెం, లోయువుం, లుఫెంగ్, మంగ్జొల్, మిసయొ, రియాంగ్, సైర్హెం, సెల్నం, సింగ్సన్, సిత్ల్హౌ, సుక్తె, తడో, తంగ్యూ, ఉయిబూ, వైఫెయి.
'మొంగొలాయిడ్ వంశావళికి చెందిన వారు. కుకీలు బలమైన, దృఢమైన శరీరాకృతి కలిగి ఉంటారు. కుకీలలో పిత్రుస్వామ్యం అమలులో ఉంది. కుమారులకు ఆస్తిలో వారసత్వం ఉంటుంది. కుకీలలో ఏకపత్నీ విధానం ఉంది. తెగల మధ్య వివాహాలను ప్రోత్సహిస్తుంటారు.
దింసా ప్రజలు మాదైని అత్యున్నత శక్తిగా భావిస్తారు. మాదైకి అనుయాయులుగా పలు మాదైలు ఉంటారు. ఇంటి ఇలవేల్పు, ప్రేతాత్మలు కూడా ఉంటాయి. దైకో విధానంలో దింసా ప్రజల మతాచారాలు ప్రతిఫలిస్తుంటాయి. డైఖొ న్యాయాధికారం కలిగిన దైవీక ప్రతినిధి ఆయనను పలువురు శిష్యులు అనుసరిస్తుంటారు. ప్రతి దింసా కచారీ కుటుంబం వారి పూర్వీకులను దైవంగాభావించి పూజిస్తుంటారు. వారు వరిపంటను నాటడానికి ముందుగా పూర్వీకులకు పూజలు నిర్వహిస్తుంటారు. దీనిని మాదై ఖెలింబా అంటారు. కుటుంబ సంక్షేమానికి ఈ పూజను నిర్వహిస్తుంటారు. అయినప్పటికీ ఇది మొత్తం సమూహానికి కూడా క్షేమం కలిగిస్తుందని విశ్వసిస్తారు.
హర్మర్ స్త్రీలు చాక్కని నేత పని చేస్తారు. వారు వారి చిన్న మగ్గంతో అందమైన వస్త్రాలు తయారు చేస్తారు. వారు గృహాలలో తయారు చేసిన నూలుకు వివిధ వర్ణాలను అద్దకం వేస్తారు.
వాటితో వారు కుటుంబం కొరకు అందమైన వస్త్రాలను తయారు చేస్తారు. పురుషులు, స్త్రీలు వైవిధ్యమైన దుస్తులు ధరిస్తారు. సంపన్న కుటుంబానికి చెందిన స్త్రీలు సన్నని వస్రాలను ధరిస్తారు. తాన్లొ పుయాన్ స్త్రీలు ధరిస్తారు. తర్లైకాన్ అనే దుస్తులను స్త్రీలు ధరిస్తుంటారు. న్గో త్లాంగ్ అనేది స్త్రీలు ధరించే తెల్లని వస్త్రం, థంగ్సుయో పౌన్ నల్లని, తెల్లని గడులతో నేయబడిన సాధారణ వస్త్రం,
దిమా హసాయో జిల్లా కేంద్రంగా హఫ్‌లాంగ్ ఉంది. దింసాహసాయో జిల్లా వైశాల్యం 4888చ.కి.మీ., వైశాల్యపరంగా జిల్లా బ్రెజిల్ లోని ఈహా గార్డెన్ డూ గురుప వైశాల్యంతో సమానం. అస్సాంలో ఈ జిల్లా వైశాల్యపరంగా 3 వ స్థానంలో ఉంది. మిగిలిన రెండు జిల్లాలు తూర్పుకర్బి ఆంగ్లాంగ్, సోనిత్‌పూర్ ఉన్నాయి. దింసా హసాయో ఈశాన్య సరిహద్దులో కర్బి ఆంగ్లాంగ్, సరిహద్దులో నాగాలాండ్ రాష్ట్రం, తూర్పు సరిహద్దులో మణిపూర్ రాష్ట్రం, ఉత్తర సరిహద్దులో నాగావ్ జిల్లా,
నైరుతీ సరిహద్దులో పశ్చిమ కర్బి ఆంగ్లాంగ్, పశ్చిమ సరిహద్దులో మేఘాలయ రాష్ట్రం, సరిహద్దులో కచార్ జిల్లాలు ఉన్నాయి.
జెంనాగాల గ్రామాలు కొండశిఖరం మీద నిర్మించబడతాయి. ఒక్కో గ్రామంలో యువతీ యువకుల కొరకు శయనశాలలు ఉంటాయి. యువకులు నివసించే శయనశాలలను " హంగ్సెయుకి ", యువతులు నివసించే శయనశాలలను " లంగ్సెయుకి " అంటారు. అవివాహిత యువతీయువకులు ఈ శయనశాలలలో నిద్రిస్తారు. వివాహం కాగానే యువతి కాని యువకుడు కాని శయనశాలను వదిలి పెడతారు. ఈ శయనశాలలు గ్రామీణ వినోదకేంద్రాలుగా పనిచేస్తుంటాయి. యువతులు అల్లిక, నేత, సంగీతం, నృత్యం నేర్చుకుంటుంటారు. యువకులు శయనశాలలలో మల్లయుద్ధం,
జెం నాగాలలో విగ్రహారాధన లేదు. వారు దేవుడు స్వర్వశక్తివంతుడని విశ్వసిస్తారు. దేవుని ఆధీనంలో జలం, ఆరోగ్యం వంటి శక్తులు ఉంటాయని విశ్వసిస్తున్నారు. వారు మాంత్రీకం,
గారడీ విద్యను విశ్వసిస్తారు. వారు పిశాచాల లోకం ఉందని విశ్వసిస్తుంటారు. మనిషి మరణించిన తరువాత ఈ లోకానికి పోతాడని అక్కడ ఆహారం స్వీకరిస్తాడని విశ్వసిస్తారు. అందువలన వారు విందులలోవారి పూర్వీకుల కొరకు పిశాచాలకు ఒక బుట్టలో ఆహారం నిపుతారు. మరణించిన వారి శరీరాన్ని శవపేటికలో ఉంచి భ్హుమిలో పెట్టి దాని మీద సమాధి కట్టి దానిమీద కొన్ని గుర్తులు ఉంచుతారు. .
దింసా ప్రజలు వారిగృహాలను పర్వతసానువులలో జలప్రవాహం సమీపంలో నిర్మించుకుంటారు. మట్టితో నిర్మించబడే ఈ గృహాలు ఒకదానికి ఎదురుగా ఒకటిగా 2 వరుసలుగా నిర్మించబడతాయి. ఒక గృహానికి మరొక గృహానికి మద్య ఖాళీ ప్రదేశం వదిలి నిర్మించబడుతుంది. హాంగ్‌సాయో అనే వ్యవస్థ సాయంతో వారు వ్యవసాయపు పనులను నిర్వహిస్తుంటారు. ఈ వ్యస్థలో యువతీయువకులు కలిసి మెలిసి పొలంపనులు చేస్తుంటారు. వీరు ఒకరి పొలం తరువాత ఒకటిగా అందరి పొలం పనులు పూర్తి చేస్తారు. వీరు సంవత్సరానికి ఒకసారి కొంతకాలం మాత్రమే విశ్రాంతి