polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1970 చారిత్రక విరసం మహాసభలు ఖమ్మం వర్తక సంఘ భవనంలో జరిగినప్పుడు, ఆ రోజు సభలో ఆవిష్కరణ చేసిన ఆనాటి ప్రభుత్వం నిషేధించ బడిన ‘ఝంఝ’ కవితా సంకలనం అట్ట మీద చార్వాక పేరుతో “పాణిగ్రాహి బొబ్బిలి సుబ్బరాయ వీరాగ్రణి ,గుమ్మెట లెందరు వాయించలేదు కొమ్ములు ఎందరికి మొలవలేదు….అని “నీలా కలాన్ని కత్తిని పట్టి/కలంతో యగ్నికిరణాలు" విరజిమ్మి/కత్తితో శత్ర్వువు కుత్తుకలుత్తరించ/నిలచిన వాడేడి సమరాన నడిచినవాడేడి” అని అమరుడు శ్రీకాకుళ పోరాట యోధుడు సుబ్బారావు పాణిగ్రాహి మీద రాసిన చారిత్రాత్మకమైన నివాళి పాట మర్చిపోవాల్సినంత చిన్న విషయం కాదు. మద్రాస్ ప్రెస్ నుండి ఆ కవితా సంకలనాలు చేతిలో పెట్టుకొని ఖమ్మం రైల్వే స్టేషన్ లో ‘నరుడో భాస్కరుడా’ అనే పాటను పాడుకుంటూ రైలు దిగిన శ్రీ శ్రీ నీ మర్చి పోలేరు. ఎనభై మూడేళ్ళ నీరుకొండ ఈ మధ్యనే వైరాలో అమరుడు అయ్యాడని చానా ఆలశ్యంగా తెలుసుకున్నా. ఎనిమిది దశాబ్దాల సుదీర్ఘ జీవితంలో సాహిత్యమే ఊపిరిగా బ్రతికిన ఆయన మరణం వర్తమాన పత్రికల్లో రెండు ఇంచుల వార్తగా కూడా నమోదుకాలేక పోయింది. ఆయనను దగ్గరగా చూసినవారూ రెండు వాక్యాలు రాయకపోవడమూ మరో విషాదం.
ప్రాచీన ఆధునిక ప్రపంచ సాహిత్యం ఆశువుగా చెప్పగల, అమరాన్ని వల్లెవేసి చద్వివిన చదవు. కాళిదాసు నుంచి నిన్నా మొన్నా రాస్తున్నా కవులదాకా వేలాది పద్యాలు నోటికి చెప్పగలిగిన ధారణ ఆయన సొంతం. మంచి పద్యాలు రాయగలడు అనువాదాలూ చేయగలడు. ఆ అనుభవమే కిషన్ చందర్ ‘తిరిగొచ్చిన గాడిద’ ‘నేపాలో గాడిద’ అనువాదం చేయగా విశాలాంధ్ర ప్రచురణలు పుస్తకంగా వేసాయి. శ్రీ శ్రీతో ప్రశ్నా జవాబులలో ఆయన చేసిన ఇంటర్వూ చరిత్రలో నమోదు అయ్యే ఉంది. ఎనభయ్యేళ్లకు పైనా సాగిన ఆయన జీవితం నేమ రేసుకోవడం అంటే ఆయనతో పెనవేసుకున్న చరిత్ర శకలాలను తడుము కోవడమే. ఎందుకంటె ఆయన ఉమ్మడి కమ్మ్యూనిస్ట్ ఆలోచనలో తన వ్యక్తిత్వాన్ని ఉనికినీ చూసుకున్నోడు. బ్రతుకంతా ఎర్రజెండా రెప రెపలు కలగన్నోడు.
చిన్న వయసులోనే ఆంధ్ర మహాసభలో పాల్గొని తన ప్రాపంచక దృక్పదం ఏంటో నిర్ణయించుకున్నాడు. చిర్రావూరి లక్ష్మినర్సయ్య జీవితకథనూ రాసాడు. మధిరలో గాంధీ గారిని కలిసిన ముచ్చట్లు, దాశరథి సోదరుల మొదలు, సర్వదేవభట్లరామనాధం, గుర్రం జాషువా, శివసాగర్, దిగంభరకవులు, రాహుల్ సాన్క్రుత్యాన్, హీరాలాల్ మోరియా, కౌముది, హరీష్, చిత్రకారుడు కాళ్ళ, శివకోటి మొదలు ఈ తరం కవుల దాకా ఎన్ని స్నేహాలు. ఆనాటి జాతీయోద్యమం, గ్రంథాలయోద్యమం, అక్షర దీపం లాంటి చారిత్రక సంఘటన లతో మమేకం. పుల్లారెడ్డి నిర్మిస్తున్న ప్రతిఘటనా పోరాటాలకు సన్నాహక సమావేశాలు, ఒకటా రెండా జీవితం అంతా మార్పుకోసం జరిగే ప్రతి చిన్న మలుపులో, కుదుపులో చేయూత అవ్వడమే జీవితం అన్న నమ్మకం నీరుకొండది.
నీరుకొండ జీవితం చెప్పాలి అంటే ఆయన మొదట్లో హీరారాల్ మోరియా ఇంట్లో అద్దెకు ఉండేవాడు. వందలాది కవుల సహచర్యం, నిత్య అధ్యయనం. బహుశా తాను నడవగలిగిన అంతకాలం అటు ప్రజాశక్తి పుస్తకాల షాప్ లోకానీ, రామ నర్సయ్య విజ్ఞాన కేంద్రంలో కానీ బోడేపుడి భవన్ లో అన్ని పేపర్లతో బాటు చేతికి ఏది దొరికినా క్షుణ్ణంగా చదివేవాడు . నేను శివసాగర్ సమగ్ర కవితా సంకలనం వేసే క్రమంలో పుస్తకం మొత్తం సరిచేసాడు. నేనే కాదు ఖమ్మంలో ఏ కవి అయినా తాను వేయబోయే పుస్తకాన్ని ముందుగా ఒక సారి ఆయనకు చూపించడం ఆనవాయితీ.
ఖమ్మం జిల్లా మధిర తాలూకా అల్లీనగరంలో 1933, నవంబర్ 22న జన్మించాడు. ఖమ్మం కేంద్రంగా జరిగిన అన్ని సాహిత్య సాంస్కృతిక పోరాటాలలో ఆయన సలహాలూ సూచనలూ బ్రతికినంత కాలం చేసాడు. జ్ఞానసముపార్జనలో నిరాడంబర జీవితాన్ని గడిపాడు. కాళిదాసు నుంచి ప్రస్తుత కవులదాకా వేలాది పద్యాలు నోటికి చెప్పగలిగిన ధారణ ఆయన సొంతం.
ఈ ప్రాంతం ప్రపంచంలో వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థలలో ఒకటి. చమురు మఱియు సహజ వాయువుల ఆధారం దీనికి ప్రధాన కారణం. దీనికి తోడు నిర్మాణ రంగం మఱియు పెట్టుబడి రంగాల ఆదాయం విజృంభణ, దశాబ్దాల ముడిచమురు నిల్వల మద్దతు.
యొక్క చిహ్నం రెండు కేంద్రక వృత్తాలు కలిగి ఉంటుంది. పెద్ద వృత్తం యొక్క ఎగువ భాగంన, బిస్మిల్లా పదబంధం వ్రాసి ఉంది. క్రింది భాగంలో మండలి పూర్తి పేరు వ్రాసి ఉంది. రెండూ అరబ్బీ భాషలో ఉంటాయి. లోపలి వృత్తం మండలి యొక్క ఆరు సభ్య దేశాలు సూచిస్తూ ఒక చిత్రించబడిన షడ్భుజి ఆకారం కలిగి ఉంటుంది. షడ్భుజి లోపలి అరేబియా ద్వీపకల్పం ఆవరించి ఒక పటం నింపుతుంది. దీనిపై సభ్యదేశాల విస్తరణ గోధుమ రంగులో ఉంటుంది. అత్యంత ఎత్తున దేశ జండాలు ఉంటాయి.
ప్రస్తుత సభ్య రాష్ట్రాలన్నీ రాచిరిక రాజ్యాలు. మూడు రాజ్యాంగబద్ధ రాచరికాలు, రెండు సంపూర్ణ రాజరికాలు, ఒకటి సమాఖ్యాస రాచరికం. జోర్డాన్, మొరాకో మఱియు యెమెన్ యొక్క భవిష్యత్తు సభ్యత్వం గూర్చి చర్చలు జరిగాయి. మరింత బలమైన ఆర్థిక, రాజకీయ, సైనిక సమన్వయం కోసం ని గల్ఫు సమాఖ్యగా రూపుదిద్దాలని సౌదీఅరేబియా ప్రతిపాదన చేసింది. ఇతర దేశాలు ఈ ప్రతిపాదనకు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశాయి.
గల్ఫు యొక్క అరబ్బు రాష్ట్రాల సహకార మండలి , వ్యవహిరకంగా గల్ఫు సహకార మండలి , అనేది ఇరాక్ తప్పించి పర్షియా అగాధం చుట్టూ ఉన్న అరబ్బు రాష్ట్రాల ప్రాంతీయ, అంతర్ప్రభుత్వ, రాజకీయ మఱియు ఆర్థిక కూటమి. దీని యొక్క సభ్యదేశాలు బహ్రయిన్, కువైట్, ఒమన్, కతర్, సౌదీఅరేబియా మఱియు యు.ఏ.ఈ.
భారతదేశం గర్వించదగ్గ చిత్రకారులలో దామెర్ల బదిరి నారాయణరావు ఒకరు. ఆయన అంత గొప్ప చిత్రకారుడని, పైగా తెలుగువ్యక్తి అనీ చాలామంది తెలుగువారికి తెలియదు. వీరిని అనేకులు బదిరి అని పిలిచేవారు.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది.ప్రాథమికోన్నతపాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు రేగోడులోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల శంకరంపేటలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల నారాయణ్‌ఖేడ్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటుకళాశాల సంగారెడ్డిలోను, పాలీటెక్నిక్ నారాయణ్‌ఖేడ్లోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల రేగోడులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం సంగారెడ్డిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల హైదరాబాదు లోనూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఇది మండల కేంద్రమైన రేగోడు నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మెదక్ నుండి 51 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మెదక్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
రాష్ట్రానికి మొత్తం విద్యుత్తును పి.ఎస్.పి.సి.ఎల్ స్వంత థర్మల్ ప్లాంట్లు అందిస్తున్నాయి. అవి: అ.) 1260ఎం.డబ్య్లూ గురు గోబింద్ సింగ్ సూపర్ థర్మల్ ప్లాంట్, రోపర్, ఆ.) 440ఎం.డబ్య్లూ గురు నానక్ దేవ్ థర్మల్ ప్లాంట్, భతిండా, ఇ.) 920ఎం.డబ్ల్యూ గురు హరిగోబింద్ థర్మల్ ప్లాంట్, లెహ్రా మొహొబ్బత్, దాని స్వంత హైడ్రో పవర్ ప్లాంట్లు:
పంజాబ్ లో అన్ని ప్రాంతాల మధ్య రోడ్డు, రైలు, విమాన మార్గం లాంటి రవాణా సౌకర్యాలున్నాయి. 1999-2000 గణాంకాల ప్రకారం అతి తక్కువ పేదరికం కలిగిఉన్న రాష్ట్రంగా భారత ప్రభుత్వం యొక్క పురస్కారాన్ని పొందింది.
ఎకనామిక్ అండ్ స్టాటిస్టికల్ ఆర్గనైజేషన్ పంజాబ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వపు గణాంకాలను నమోదు చేస్తుంటుంది. వివిధ ఆర్థిక, సాంఘిక గణాంకాలను అవసరమైన వారికి అందజేస్తుంటుంది.
పంజాబ్ లో పరిశ్రమలు కూడా వ్యవసాయాధారితమైనవి. మిగతా రాష్ట్రాలతో పోలిస్తే ఇక్కడి పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ చిన్న చిన్న పరిశ్రమలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. రాష్ట్రానికి ప్రముఖ పారిశ్రామిక నగరాలైన జలంధర్, అమృత్ సర్, లూథియానా, పటియాలా, బటిండా మొదలైన నగరాల నుండి ఆదాయం వస్తుంది.
పంజాబ్ లో నాణ్యమైన ప్రత్తి ఉత్పత్తి అవుతుంది. అయితే దానిని నూలుగా మార్చడంలో మాత్రం వెనుకబడి ఉంది. అక్కడ నూలు ఉత్పత్తి దేశ ఉత్పత్తిలో 1.5 శాతం మాత్రమే. అబోహర్, మాలౌత్, ఫగ్వారా, అమృత్ సర్, ఖరార్, మొహాలీ లలో నూలు మిల్లులు ఉన్నాయి.
పంజాబ్ అంటే ఐదు నదుల సంగమం అని అర్థం. ఇక్కడి నేలలు మంచి సారవంతమైనవి కావడంతో గోధుమలు బాగా పండిస్తారు. ఇంకా వరి, చెరకు, పండ్లు, కూరగాయలు కూడా బాగా పండిస్తారు. వ్యవసాయ రంగం పంజాబ్ యొక్క ఆర్థిక వ్యవస్థలో ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తున్నది.
2010 డిసెంబరు 2 న బ్లాక్ 3 ని విజయవంతంగా పరీక్షించారు. ఆధునిక మార్గ నిర్దేశకత్వంతో పాటు, మెరుగైన సాఫ్టువేరుతో, ప్రయాణంలో అనేక చోట్ల మనూవర్ చేసే సామర్థ్యంతో, బాగా ఎత్తుల నుండి దూకే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ఎత్తు నుండి దూకే సామర్థ్యంతో, బ్రహ్మోస్ పర్వతాల వెనుక దాగిన లక్ష్యాలను ఛేదించగలదు. దీన్ని అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లో మోహరిస్తారు. ఇది నేలపైనున్న లక్ష్యాలను కేవలం 10 మీటర్ల ఎత్తు నుండి ఎంచుకుని, లక్ష్యం చుట్టుపక్కల వేరే ఏమీ విధ్వంసం జరక్కుండా సర్జికల్ దాడులను జరపగలదు. జలాంతర్గాములు, ఓడలు, విమానాలు, నేలపై ఉన్న మొబైల్ అటానమస్ లాంచర్లు మొదలైన వాటి నుండి దీన్ని ప్రయోగించవచ్చు. 2011 ఆగస్టు 12 న, పదాతి బలగాలు దాన్ని పరీక్షించగా అది అన్ని పరీక్ష పరామితులనూ చేరుకుంది. భారత సైన్యంలోని రెండో రెజిమెంటును ఆపరేషనలైజ్ చేసే క్రమంలో 2012 మార్చి 4 న సైన్యం దాన్ని పరీక్షించింది. ఈ పరీక్షను పరిశీలించిన సీనియర్ సైనికాధికారుల్లో లెఫ్టెనెంట్ జనరల్ శ్రీకృష్ణ సింగ్, డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ మిలిటరీ ఆపరేషన్స్ లెఫ్టెనెంట్ జనరల్ ఎకె చౌధురి ఉన్నారు. ఈ పరీక్షతో సైన్యంలోని బ్రహ్మోస్ రెండో యూనిట్ ఆపరేషన్‌లోకి వచ్చింది.
2016 జూన్ 25 న నాసిక్ లోని హిందూస్థాన్ ఏరోనాటిక్స్‌లో బ్రహ్మోస్- యొక్క ప్రదర్శన జరిగింది. మార్పులు చెసిన సుఖోయ్ ఎస్‌యు-30ఎమ్‌కెఐ, బ్రహ్మోస్- ను మోసుకుని విజయవంతంగా ఎగిరింది. ఒక బరువైన సూపర్‌సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణిని ఒక దూర శ్రేణి ఫైటర్ యుద్ధ విమానంతో మేళవించిన మొదటి సందర్భం అది. బ్రహ్మోస్ ను విమానాలకు అనుకూలంగా మార్చాలనే నిర్ణయం 2011 లోనే తీసుకున్నా, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం బదిలీ, మేధో సంపత్తి హక్కుల బదిలీలలో ఎదురైన సమస్యల కారణంగా అది వెనకబడింది. క్షిపణిని మోసేందుకు ఎస్‌యు-30ఎమ్‌కెఐ అండర్‌క్యారేజీని బలోపేతం చెయ్యాల్సి వచ్చింది. 2017 నవంబరు 22 న బ్రహ్మోస్‌ను సుఖోయ్ ఎస్‌యు-30ఎమ్‌కెఐ నుండి విజయవంతంగా ప్రయోగించారు. యుద్ధ విమానం నుండి ప్రయోగించిన తొలి ప్రయత్నంలోనే, బ్రహ్మోస్ విజయవంతంగా బంగాళాఖాతంలోని లక్ష్యాన్ని ఛేదించింది. బ్రహ్మోస్ ను విమానాలకు అనుకూలంగా మార్చడంలో ఖర్చు ఎంతో ఎక్కువ, కానీ ర్యామ్‌జెట్ పరిమాణాన్ని తగ్గించే ప్రయత్నం తరువాత, క్షిపణి పరిమాణాన్ని తగ్గించే ప్రయత్నాలను విరమించారు. 40 ఎస్‌యు-30 విమానాలకు ఈ క్షిపణిని అమర్చుతారు.
2010 మార్చి 21 న జరిపిన పరీక్షలో బ్రహ్మోస్, ఒక ఓడను నీటి తలానికి కొద్దిగా పైన కొట్టి, దాన్ని చీల్చేసి, పూర్తిగా ధ్వంసం చేసింది. లక్ష్యాన్ని కొట్టే ముందు, సూపర్‌సోనిక్ వేగంతో వెళ్తూ, ఒక్కసారిగా దిశను మార్చుకునే దాని సామర్థ్యాన్ని ప్రదర్శించింది. 2010 సెప్టెంబరు 5 న ఈ సామర్థ్యానికి జరిపిన పరీక్ష ప్రపంచ రికార్డును సృష్టించింది. సూపర్‌సోనిక్ వేగంతో వెళ్ళే క్రూయిజ్ క్షిపణిని స్టీప్ డైవ్ మోడ్‌లో పరీక్షించారు. సూపర్‌సోనిక్ వేగంతో ప్రయాణిస్తూ, ఒక్క సారిగా దిశను కిందికి మార్చుకుని, నిట్టనిలువుగా నేల వైపు అదే వేగంతో దూసుకుపోవడాన్ని స్టీప్ డైవ్ మోడ్‌ అంటారు. బ్లాక్-2 సీకర్ సాఫ్టువేరుతో లక్ష్యాన్ని ఎంచుకోవడంలో విచక్షణ చూపే సామర్థ్యాన్ని సైన్యం అవసరాలకు అనుగుణంగా పరీక్షించడం దీనితో పూర్తైంది. గుంపుగా ఉన్న లక్ష్యాల్లోంచి ఒక ప్రత్యేక లక్ష్యాన్ని ఎంచుకుని ఛేదించే సామర్థ్యమున్న సూపర్‌సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణి యావత్ప్రపంచంలోనూ బ్రహ్మోస్ ఒక్కటే.
బ్రహ్మోస్, మధ్య పరిధి గల, ర్యామ్‌జెట్ ఇంజనుతో పనిచేసే, సూపర్ సోనిక్ వేగంతో ప్రయాణించే క్రూయిజ్ క్షిపణి. నేలపై నుండి, సముద్రంపై నుండి , సముద్రం లోపల నుండి , ఆకాశం నుండి ఈ క్షిపణిని ప్రయోగించవచ్చు. భారత్‌కు చెందిన భారత రక్షణ పరిశోధన అభివృద్ధి సంస్థ, రష్యాకు చెందిన మషినోస్ట్రోయేనియాలు సంయుక్తంగా ఏర్పాటు చేసిన బ్రహ్మోస్ ఏరోస్పేస్ లిమిటెడ్ సంస్థ భారత్‌లో ఈ క్షిపణిని తయారు చేస్తోంది. ఇది ప్రపంచంలోని ఏకైక స్వల్ప శ్రేణి సూపర్ సోనిక్ మిస్సైల్ . క్రూయిజ్ క్షిపణి -800 ఓనిక్స్ సాంకేతికతపై ఆధారపడి ఈ క్షిపణిని తయారు చేసారు. భారత దేశంలోని బ్రహ్మపుత్ర నది, రష్యా లోని మోస్క్వా నది - ఈ రెండు పేర్లలోని మొదటి భాగాలను కలపగా ఏర్పడినదే బ్రహ్మోస్. హిందూ పురాణాల్లోని బ్రహ్మాస్త్రం ను ఈ పేరు ధ్వనింప జేస్తుంది.
భూతలం నుండి కేవలం 5 మీటర్ల ఎత్తులో ప్రయాణించి భూమిపై ఉన్న లక్ష్యాలను బ్రహ్మోస్ ఛేదించగలదు. అది ప్రయాణించగలిగే ఎత్యంత ఎత్తు 14000 మీటర్లు. దాని వ్యాసం 70 సెంమీ, రెక్కల వెడల్పు 1.7 మీ దానికి మ్యాక్ 2.8 వేగమూ, 290 కి.మీ. పరిధీ ఉన్నాయి. ఓడ నుండి, నేలపై నుండి ప్రయోగించే రకాలు 200 కెజి ల వార్‌హెడ్‌ను గాల్లోంచి ప్రయోగించే రకం 300 కెజి ల వార్‌హెడ్‌నూ మోసుకుపోగలవు. దీనికి రెండంచల ప్రొపల్షన్ వ్యవస్థ ఉంది. తొలి వేగం పుంజుకునేందుకు ఘన ఇంధన రాకెట్టు, తదుపరి సూపర్‌సోనిక్ ప్రయాణం కోసం ద్రవ ఇంధన ర్యామ్‌జెట్ ఉన్నాయి. ఈ ర్యామ్‌జెట్ ఇంజను సాంప్రదాయిక రాకెట్ ఇంజన్ల కంటే మెరుగైన ఇంధన సామర్థ్యం కలిగి, వాటికంటే ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించగలవు.
ప్రస్తుతం ప్రపంచంలో ఉన్న నౌకా విధ్వంసక క్షిపణు లన్నిటిలోకీ బ్రహ్మోస్ అత్యంత వేగవంతమైనది. ఈ క్షిపణి మ్యాక్ 2.8 - 3.0 వేగంతో ప్రయాణిస్తుంది. భూమ్మీద నుండి, ఓడ మీదనుండి ప్రయోగించగల రకాలను ఈసరికే మోహరించారు. విమానం నుండి ప్రయోగించే రకం క్షిపణిని 2019 లో మోహరించారు. జలాంతర్గామి నుండి ప్రయోగించగల రకాలు ప్రస్తుతం పరీక్షల్లో ఉన్నాయి. బ్రహ్మోస్-2 గా పిలువబడుతున్న హైపర్‌సోనిక్ రకం క్షిపణి ప్రస్తుతం అభివృద్ధిలో ఉంది. మ్యాక్ 7 వేగంతో ప్రయాణించగల ఈ క్షిపణి చేరికతో గాల్లోంచి శీఘ్రంగా దాడి చేయగల సామర్థ్యం భారత్‌కు పెరుగుతుంది. 2017 నాటికి ఇది పరీక్షలకు సిద్దమౌతుందని భావించారు.
2014 జూలై 8 న బ్రహ్మోస్ యొక్క 44 వ పరీక్ష జరిపారు. సూపర్‌సోనిక్ డైవ్ మోడ్‌లో భూమిపై ఉన్న లక్ష్యంపై చేసిన తొలి పరీక్ష ఇది. భారత్ తయారు చెసిన కొత్త సాఫ్టువేరు అల్గారిదమ్, బహుళ ఉపగ్రహ దిక్సూచికత్వం మొదలైన అంశాలతో మామూలుగా ఉండే హోమింగ్ వ్యవస్థ లేకుండా ఈ పరీక్ష జరిపారు. మార్గ నిర్దేశకత్వం కోసం భారత్ తయారు చేసిన కొత్త చిప్ 3 ను వాడారు. ఇది 17 గ్రాముల బరువు ఉంటుంది. ఇది అమెరికా రష్యాల ఉపగ్రహ దిక్సూచిలను వాడి 5 మీటర్ల లోపు కచ్చితత్వాన్ని ఇస్తుంది. దీన్ని ఇనర్షియల్ నేవిగేషన్ వ్యవస్థతో కలిసి పనిచేసి, సీకర్ ఎమీ లేకుండానే మెరుగైన కచ్చితత్వంతో లక్ష్యాన్ని ఛేదిస్తుంది.
ప్రస్తుతం ప్రపంచంలో ఉన్న నౌకా వ్యతిరేక క్షిపణుల్లో బ్రహ్మోస్ అత్యంత వేగవంతమైనది. ఈ క్షిపణి మ్యాక్ 2.8 - 3.0 వేగంతో ప్రయాణిస్తుంది. భూమ్మీదనుండి, ఓడ మీదనుండి ప్రయోగించగల రకాలు ఈసరికే మోహరించారు. విమానం నుండి, జలాంతర్గామి నుండి ప్రయోగించగల రకాలు ప్రస్తుతం పరీక్షల్లో ఉన్నాయి. బ్రహ్మోస్-2 గా పిలుస్తున్న హైపర్‌సోనిక్ రకం క్షిపణి ప్రస్తుతం అభివృద్ధిలో ఉంది. మ్యాక్ 7 వేగంతో ప్రయాణించగల ఈ క్షిపణితో గాల్లోంచి శీఘ్రంగా దాడి చేయగల సామర్థ్యం భారత్‌కు పెరుగుతుంది. 2017 నాటికి ఇది పరీక్షలకు సిద్దమౌతుందని భావిస్తున్నారు.
2012 జూలై 29 న మరో పరీక్షను జరిపారు. ఇది 32 వ బ్రహ్మోస్ పరీక్ష. అది అన్ని పరామితులనూ చేరకపోయినా, పరీక్ష విజయవంతమైనట్లుగా భావించారు. క్షిపణి తయారీలో ఉపయోగించిన పవర్ సిస్టమ్స్, గైడెన్స్ స్కీము వంటి 25 ఉప వ్యవస్థలను పరీక్షించడం ఈ పరీక్ష లక్ష్యం. భారతీయ పరిశ్రమలు తయారు చేసిన ఈ వ్యవస్థల్లో ఒక్కటి తప్ప మిగతావన్నీ అనుకున్న విధంగానే పనిచేసాయి. పనిచెయ్యని ఆ ఒక్క వ్యవస్థ కారణంగా క్షిపణి వేగం పరిమితి కంటే పెరిగిపోవడంతో యాత్రను అర్థంతరంగా ముగించేసారు. లోపాన్ని సరిచేసి మరిన్నిఅభివృద్ధి పరీక్షలను ప్రకటించారు.
బ్రహ్మోస్- ప్రస్తుతం ఉన్న బ్రహ్మోస్‌కు మినీ రూపం. 290 కి.మీ. పరిధి, మ్యాక్ 3.5 వేగం, 1.5 టన్నుల బరువు, 5 మీ పొడవు, 50 సెం.మీ. వ్యాసంతో బ్రహ్మోస్-, బ్రహ్మోస్ కంటే 50 శాతం తేలిక గాను, 3 మీ. కురచగాను ఉంటుంది. 2017 కల్లా ఈ వ్యవస్థ ఆపరేషన్ లోకి వస్తుంది. బ్రహ్మోస్- కి బ్రహ్మోస్ కన్నా తక్కువ ఉంటుంది -దీన్ని కనుక్కోవడం శత్రు రాడార్లకు కష్టం. బ్రహ్మోస్- కి భూమి, గాలి, ఓడ, జలాంతర్గామి రకాలు ఉంటాయి బ్రహ్మోస్- ని మొదట్లో బ్రహ్మోస్- గా పిలిచేవారు.
ఈ క్షిపణిని సుఖోయ్ ఎస్‌యు-30ఎమ్‌కెఐ, మిగ్-29, తేజస్ విమానాల్లో మోహరిస్తారు. అలాగే డస్సాల్ట్ రఫేల్ విమానాల్లో కూడా మోహరిస్తారు. జలాంతర్గామి రకం క్షిపణి 75 తరగతి జలాంతర్గాముల నుండి ప్రయోగించే వీలు ఉంటుంది. 2013 ఫిబ్రవరి 20 న బ్రహ్మోస్ కార్పొరేషన్ 15 వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా ఈ కొత్త రకం క్షిపణిని ప్రదర్శించారు. సుఖోయ్ -30ఎమ్‌కెఐ విమానాలు మూడేసి క్షిపణులను మోయగా, మిగతా విమానాలు ఒక్కొక్క క్షిపణిని మోస్తాయి.
బ్రహ్మోస్-2 ఒక హైపర్‌సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణి. ప్రస్తుతం అభివృద్ధిలో ఉన్న ఈ క్షిపణికి 290 కి.మీ. పరిధి ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. నిబంధనలకు లోబడి, బ్రహ్మోస్ లాగానే దీని పరిధిని కూడా 290 కి.మీ. కు పరిమితం చేసారు. మ్యాక్ 7 వేగం గల ఈ క్షిపణి, బ్రహ్మోస్ కంటే రెట్టింపు వేగంతో పోతుంది. ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగవంతమైన హైపర్‌సోనిక్ క్షిపణి ఇది. దీని అభివృద్ధి పూర్తవడానికి 7–8 సంవత్సరాలు పట్టవచ్చు.
2008 లో బ్రహ్మోస్ కార్పొరేషన్, భారత ప్రభుత్వ సంస్థ అయిన కెల్టెక్ ను కొనేసింది. ప్రస్తుతం దీని పేరు బ్రహ్మోస్ ఏరోస్పేస్ ట్రివేండ్రం లిమిటెడ్. బ్రహ్మోస్ పరికరాలు తయారు చేసేందుకు, క్షిపణి వ్యవస్థలను ఏకీకృతం చేసేందుకూ ఈ కంపెనీలో దాదాపు 1500 కోట్ల రూపాయలను పెట్టుబడి పెట్టారు. భారత సైన్యం, నావికా దళం రెండూ కూడా ఆర్డర్లు వెయ్యడంతో ఆర్డరు బుక్ పెరిగిపోయింది. అందుచేత ఈ పెట్టుబడి పెట్టవలసి వచ్చింది.
2020 సెప్టెంబరు 30 న, మరింత ఎక్కువ పరిధి గల బ్రహ్మోస్ సూపర్సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణిని భారత్ విజయవంతంగా పరీక్షించింది. ఈ సూపర్సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణి 400 కిలోమీటర్ల కంటే ఎక్కువ దూరం వద్ద లక్ష్యాలను ఛేదించగలదు. డిఆర్‌డిఓ వారి పిజె -10 ప్రాజెక్టు కింద ఈ పరీక్ష జరిగింది. దీని కింద క్షిపణిలో దేశీయ బూస్టరును వాడారు. ఒడిశాలోని భూ స్థిత సౌకర్యం నుంచి ఈ క్షిపణిని ప్రయోగించారు.
బ్రహ్మోస్ కు అనుగుణంగా మార్పులు చేసేందుకు రెండు ఎస్‌యు-30ఎమ్‌కెఐ లను రష్యాకు పంపించామని భారతీయ వాయు సేన 2009 జనవరి 10 న తెలిసింది. బ్రహ్మోస్ గాల్లోంచి ప్రయోగించే క్షిపణి రూపాన్ని 2012 అంతానికి సిద్ధం చేస్తామని శివతాను పిళ్ళై తెలిపాడు. ఈ రూపం గాలిని పీల్చుకునే స్క్రామ్‌జెట్ సాంకేతికను వాడుతుంది. దీని ఇంధన సామర్థ్యం సాంఫ్రదాయిక రాకెట్ చోదిత క్షిపణి కంటే ఎక్కువ.
బ్రహ్మోస్ ను ఒక మధ్య పరిధి క్షిపణిగా నిర్మించాలని భారత్ ఆశించినప్పటికీ, రష్యా దీన్ని తక్కువ పరిధి క్షిపణిగా తయారు చెయ్యాలని అనుకుంది. క్షిపణి సాంకేతికత నియంత్రణ వ్యవస్థ నిబంధనలకు లోబడి ఉండడం కోసం రష్యా దీన్ని ఎంచుకుంది. క్షిపణి మార్గ నిర్దేశక వ్యవస్థను బ్రహ్మోస్ ఏరోస్పేస్ తయారు చేసింది. క్షిపణికి ఆర్డర్లు 1300 కోట్ల డాలర్ల వరకూ ఉండవచ్చని అంచనా.
2008 నాటికి గాల్లోంచి ప్రయోగించే రూపం సిద్ధమైంది. ఈ క్షిపణిని బిగించేందుకు సుఖోయ్ ఎస్‌యు-30ఎమ్‌కెఐ స్ట్రక్చర్లో మార్పులేమీ చెయ్యనక్కరలేదని డిఆర్‌డివో, భారతీయ వాయుసేనల నిపుణుల కమిటీ పేర్కొంది. 2011 కల్లా అవసరమైన పరీక్షలు చేసి, 2012 కల్లా వాయుసేనకు అందజేస్తామని బ్రహ్మోస్ ఏరోస్పేస్ మేనేజింగ్ డైరెక్టరు శివతాను పిళ్ళై చెప్పాడు.
2004 నుండి బ్రహ్మోస్ క్షిపణి వివిధ ప్లాట్‌ఫారాల మీద అనేక పరీక్షలకు లోనైంది. రాజస్థాన్, పొఖ్రాన్ లో నేలపై నుండి ప్రయోగించే పరీక్ష జరిగింది. దీనిలో మ్యాక్ 2.8 వేగంతో ప్రయాణిస్తూ '' మనూవర్ చెయ్యడాన్ని కూడా ప్రదర్శించారు. అలాగే సముద్రంలో లాంచి మీద నుండి నేల మీద దాడి చేసే సామర్థ్యాన్ని పరీక్షించారు.
జలాంతర్గామి నుండి ప్రయోగించే బ్రహ్మోస్ రూపాన్ని 2013 మార్చి 20 న విశాఖపట్నం వద్ద నీటి లోపల ఒక పాంటూనుపై నుండి విజయవంతంగా ప్రయోగించారు. నీటి లోపల నుండి నిట్టనిలువుగా చేసిన మొట్టమొదటి సూపర్‌సోనిక్ క్షిపణి ప్రయోగం ఇది. దీన్ని 40-50 మీ లోతు నుండి ప్రయోగించవచ్చు.
బ్రహ్మోస్ క్షిపణి ఆధునిక రూపాన్ని అభివృద్ధి చెయ్యమని అబ్దుల్ కలామ్ బ్రహ్మోస్ ఏరోస్పేస్ కు చెప్పాడు. హైపర్‌సోనిక్ బ్రహ్మోస్‌ శత్రువుపై దాడి చేసి, వెనక్కి తిరిగి రావాలి అని చెప్పాడాయన. ప్రస్తుతానికి మాత్రం అటువంటి లేదా రూపాల అభివృద్ధి ప్రణాళికలేమీ లేవు.
భారత్ నౌకా దళపు ఇల్యూషిన్ -38, తుపోలెవ్ -142 విమానాలకు ఒక్కొక్క దానికీ ఆరేసి క్షిపణులను అమర్చాలని భావించారు. కానీ సరిపడినంత గ్రౌండు క్లియరెన్సు లేకపోవడం వలన -38 లోను, విపరీతమైన ఖర్చు కారణంగా -142 లోను దీన్ని చేపట్టలేదు.
2014 ఏప్రిల్ 7 న, పర్వత ప్రాంత యుద్ధాల కోసం మార్పు చేర్పులు చేసిన బ్లాక్ 3 క్షిపణిని పరీక్షించారు. దీన్ని ఈస్టర్న్ ఆర్మీ కమాండ్, పనాగర్‌లో మోహరిస్తారు.
ఋగ్వేదం రక్షణ కొరకు శౌనకుడు అనువాకానుక్రమణి ఆర్షానుక్రమణి చందోనుక్రమణి దేవతానుక్రమణి పాదానుక్రమణి, సూక్తానుక్రమణి అను ఆరు అనుక్రమణికములు రచించాడు. ఇందులో అనువాకానుక్రమణి తప్ప మరొకటి లభించుట లేదు. మిగతావి కేవలం వేదరాశులలో ఉల్లేఖనాలు రూపాలలో మాత్రమే మనుగడలో ఉన్నాయి.
ఋగ్వేదం యొక్క అనుక్రమణికములు అన్నీంటిలో అత్యంత ముఖ్యమైన అనుక్రమణి కాత్యాయనుడు వ్రాశిన ఋక్సర్వానుక్రమణి అత్యంత ముఖ్యమైనది. ఇందులో మొదటి పదం, శ్లోకాలు, పేరు, ఋషులు కుటుంబం, ఋగ్వేద దేవతల పేర్లు, వేదానుక్రమణికములు ఋగ్వేదం లోని 1,028 శ్లోకాలకు వ్రాశి ఉంది. సా.శ. 12వ శతాబ్దంలో సధ్గురశిష్య రచించిన వేదార్థదీపిక లో ఈ కృతి యొక్క ఒక ముఖ్యమైన వ్యాఖ్యానం కూడా ఉంది.
కౌతుమ శాఖకు చెందిన ఆర్షేయ బ్రాహ్మణం యొక్క మొట్టమొదటి అనుక్రమణి సామవేదమునకు సంబంధించినంత వరకు పురాతన మైనది. జైమినీయ శాఖకు చెందిన జైమినీయ ఆర్షేయ బ్రాహ్మణం తదుపరి కాలంలో సామవేదం యొక్క అనుక్రమణిగా ఉంది.
ఆత్రేయి 'శాఖకు చెందిన తైత్తిరీయ సంహిత, చరణీయ శాఖ , మాధ్యందిన శాఖకు చెందిన వాజసనేయి సంహిత యజుర్వేదం 'యొక్క మూడు అనుక్రమణీలు ఉన్నాయి అని కాత్యాయనీయుడు ఆపాదించాడు.
అథర్వణ వేదమునకు బృహత్సర్వానుక్రమణి, అథర్వవేదియపంచప్తాలిక లు అనుక్రమణీలు ఉన్నాయి. బృహత్సర్వానుక్రమణి విశిష్టమైన గ్రంథం. అథర్వసంహిత యొక్క పూర్తి సూచిక పది అధ్యాయాల్లో ఇందులో ఉంది.
వేద శ్లోకాల స్వరూపాలను ఉన్నది ఉన్నట్లుగా కాపాడటానికి, వేద అర్థాన్ని తెలుసుకోవడానికి, మంత్ర దేవతలు ఎవరు, ప్రతి వేదాన్ని దర్శించిన మహర్షులెవరు, వేద సంహితలో ఎటువంటి చందస్సులు, విభాగాలు ఉన్నాయి, అనే విషయాలను తెలుసుకునే వీలున్న క్రమ సూచికలు.
డెకాబోరాన్ బలమైన గుణాత్మకమైన వాసన కల్గిఉన్నది. కొన్నిసార్లు చాకొలేట్ వంటి వాసన కల్గి ఉంది. ఇలాంటి వాసన కల్గి ఉండటం బోరాన్ సంయోగ పదార్థాల ప్రత్యేక గుణం. డెకాబోరాన్ యొక్క భౌతికగుణాలు నాప్తాలిన్, అంత్రాసేన్ వంటి సేంద్రియ సంయోగ పదార్థాలను పోలిక కల్గిఉన్నవి.పీడన రహిత స్థితి లో ఒక మోస్తారు ఉష్ణోగ్రతలో దీనిని ఉత్పతనము చెందించ వచ్చును.డెకాబోరాన్ ను ఉత్పతనం కావించడం అనేది, దీనిని శుద్ధికరించుటకు ఉపయోగించు సాధారణ ప్రక్రియ.సేంద్రియ సంయోగ పదార్థాల వలె డెకాబోరాన్ వేగంగా, త్వరితంగా మండుస్వభావం కలది. అయితే మిగతా బోరాన్ హైడ్రేడ్ ల వలె ప్రకాశమైనఆకుపచ్చని జ్వాలతో మండును.
డెకాబోరాన్లేదా డెకాబోరాన్ అనునది ఒక రసాయన అకర్బన రసాయన సంయోగ పదార్థం. బోరాన్, హైడ్రోజన్ పరమాణువుల సంయోగం వలన ఏర్పడిన సమ్మేళనపదార్థం.ఒక డెకాబోరాన్ అణువులో 10 బోరాన్ మరొయు 14 హైడ్రోజన్ పరమాణువులు బంధం కల్గిఉండును. డెకాబోరాన్ యొక్క రసాయనిక సంకేత పదం1014.బోరాన్ హైడ్రైడ్ క్లస్టరుకు చెందిన ముఖ్యమైన సంయోగ పదార్థాలలో డెకాబోరాన్ ఒకటి. డెకాబోరాన్ తెల్లని స్పటిక అణునిర్మాణాన్నిపొంది ఉంది. ఇది అతి తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద త్వరగా ఆవిరిఅగు లక్షణాన్ని కల్గిఉన్నది. తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద త్వరగా ఆవిరి అగురసాయన పదార్థాలను వోలటైల్ పదార్థాలు అంటారు. డెకాబోరాన్ హానికరమైన రసాయనపదార్థం
చిన్న బోరాన్ హైడ్రైడ్ క్లస్టరులను ఉష్ణవిచ్ఛేదన/పైరోలిసిస్ చెయ్యడం ద్వారా డెకాబోరాన్‌ను తయారు చేయుదురు. డైబోరాన్ లేదా పెంటా బోరాన్ ల నుఉష్ణవిచ్ఛేదన/తాపవిచ్ఛేదన చేసిన హైడ్రోజన్ ను ను కోల్పోయి డెకాబోరాన్ ఏర్పడును.ప్రయోగశాల స్థాయిలో సోడియం బోరోహైడ్రైడ్ ను బోరాన్ ట్రైఫ్లోరైడ్తో చర్యకు ఒను కావించిన 1114ఏర్పడును. దీనిని అమ్లికరించిన డెకాబోరాన్, హైడ్రోజన్ వాయువు ఏర్పడును.
డెకాబోరాన్ మరుగుచున్న నీటితో జలవిశ్లేషణ చర్యకు లోనయి హైడ్రోజన్ వాయువును, బోరిక్ ఆమ్లాన్ని ఏర్పరచినప్పటికి, తేమ కల్గిన గాలితో అంతగా చర్యా శీలతను చూపించదు.
ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో మొత్తం షెడ్యూల్డ్ కులాలకున్న 15 శాతం రిజర్వేషన్ ను వర్గీకరించి అప్పటి 59 కులాలకు దామాషా ప్రకారం పంచిపెట్టాలన్నది ఎస్సీ వర్గీకరణ డిమాండ్. దీన్ని 1972 నుంచి మాదిగ కులస్తులు ఏదోక రూపంలో చేస్తూవచ్చారు. పలువురు మాదిగ కులస్తులైన ప్రజాప్రతినిధులు అప్పటి ముఖ్యమంత్రులకు విజ్ఞప్తులు, వినతులు అందించారు. 1994లో ఎస్సీ వర్గీకరణ లక్ష్యంగా జులై 7 న ప్రకాశం జిల్లా ఈదుమూడి గ్రామంలో మాదిగ రిజర్వేషన్ పోరాట సమితి ఏర్పడింది. రాడికల్ గా పూర్వజీవితం గడిపిన మంద కృష్ణ మాదిగ దీని వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులు, వామపక్ష ఉద్యమాలతో సంబంధం ఉన్న కృపాకర్ కార్యదర్శిగా వ్యవహరించారు. 1990 దశకంలో ఉద్యమం ప్రాచుర్యాన్ని సాధించుకుంది. లక్ష్యం తేలికగా వివరించేదిగా ఉండడం, రాష్ట్రంలోని పలు ప్రాంతాల్లో ఆయా కులస్తులు నివసిస్తూండడం, సంవత్సరాలుగా డిమాండ్ ఉన్నా ఒకేసారి ఉద్యమరూపం దాల్చడం వంటివి దీనికి అనుకూలతలయ్యాయని మానవహక్కుల ఉద్యమకారుడు కె.బాలగోపాల్ పేర్కొన్నారు. ఐతే సరళంగా వివరించగల ఉద్యమ లక్ష్యాన్ని ప్రజలకు చేరవేయడంలో సంక్లిష్టమైన పద్ధతులు పాటించడం కొంత ఇబ్బందికరమైందని ఆయన భావించారు.
ఎస్సీ వర్గీకరణ ప్రతిపాదనను వ్యతిరేకిస్తూ మాల మహానాడు కౌంటర్ ఉద్యమం ప్రారంభించింది. ప్రభుత్వ అధికారిగా పనిచేస్తున్న పి.వి.రావు మాల మహానాడును ప్రారంభించారు. వ్యతిరేకిస్తూ చేసిన వాదన ప్రకారం ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని షెడ్యూల్డ్ కులాల అసమానత కులపరమైనది కాక ప్రాంతపరమైనదని పేర్కొన్నారు. ప్రధానంగా మాల కులస్తులు కోస్తాంధ్ర ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగానూ, రాయలసీమ, తెలంగాణాల్లో మాదిగ కులస్తులు ఎక్కువమందీ ఉండడం దీనికి ప్రధానకారణమని, గోదావరి, కృష్ణా డెల్టా ప్రాంతాల్లోని ఆర్థికాభివృద్ధి వల్ల ఆ ప్రాంతపు కులస్తులకు అవకాశాలు ఎక్కువ లభించినాయని దీనికి వర్గీకరణ సరైన పరిష్కారం కాదని ప్రధానమైన వాదన. దీనికి సమర్థనగా రెండు సామాజిక వర్గాల కన్నా వెనుకబడిన రెల్లి కులస్తులు ప్రధానంగా ఉత్తరాంధ్రలోని విజయనగరం, విశాఖపట్టణం, శ్రీకాకుళం జిల్లాల్లో జీవిస్తూండడం, పారిశ్రామిక నగరమైన విశాఖపట్టణంలో వారి ఉనికి తక్కువే కావడం కూడా చూపించారు. అలానే కులపరంగా షెడ్యూల్డ్ కులాల మధ్య సామాజిక అంతరాలున్నాయన్న వాదననూ తోసిపుచ్చారు.
ఎస్సీ వర్గీకరణ అనుకూల ఉద్యమకారులు పలు పార్టీల నాయకులను కలిసి వారికి దీన్ని గురించి వివరించారు. అలానే ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీలో ఈ డిమాండుకు అనుకూలంగా తీర్మానం జరిగింది. వీటి నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం షెడ్యూల్డ్ కులాల నడుమ సామాజిక అసమానతలను విచారించేందుకు రామచంద్రరాజు కమిషన్ అన్న జ్యుడీషియల్ కమిషనన్ ను సెప్టెంబరు 10, 1996న ఏర్పాటుచేసింది. ఎస్సీ వర్గీకరణ డిమాండ్ కు అనుకూలంగా మే 1997లో రామచంద్రరాజు కమిషన్ తన నివేదికను సమర్పించింది. జూన్ 6, 1997న ప్రభుత్వం జీవో ద్వారా షెడ్యూల్డ్ కులాల కోటాను వర్గీకరించింది. ఈ వర్గీకరణలో భాగంగా ఎస్సీలను ఎ,బి,సి,డి గ్రూపులుగా వర్గీకరించారు. ఎ గ్రూపులో రెల్లి సహా 12 కులాలు ఉంటాయి. వీరికి ఒక శాతం రిజర్వేషన్ ను, రోస్టర్ స్లాట్లలో ముందుగా అవకాశాన్ని ఇచ్చారు. బి గ్రూపులో మాదిగ, సంబంధిత 18 కులాలు చేర్చారు. సి గ్రూపులో మాల కులస్తులతో పాటుగా మరో 24 కులాలను చేర్చారు, డి గ్రూపులో ఆది ఆంధ్ర వగైరా కులాలు ఉంటాయి.
మాల మహానాడు ప్రభుత్వ జీవోను వ్యతిరేకిస్తూ హైకోర్టులో కేసు వేసింది. సెప్టెంబర్ 18, 1997న ఆంధ్రప్రదశ్ హైకోర్టు ఫుల్ బెంచీ ఈ జీవో ప్రభుత్వ పరిధికి మించినదనీ, రాజ్యాంగ విరుద్ధమని పేర్కొంటూ జీవోను నిలుపుదల చేస్తూ తీర్పునిచ్చింది. ప్రభుత్వం జీవో విషయంలో కేంద్ర ఎస్సీ, ఎస్టీ కమిషన్ ను సంప్రదించకపోవడం, షెడ్యూల్డ్ కులాల్లో వెనుకబడ్డవి, అత్యంత వెనుకబడ్డవి వగైరా విభజన చేశారనీ, షెడ్యూల్డ్ కులాల్లో మార్పుచేర్పులు చేయడానికి రాజ్యాంగ సవరణ అవసరమనీ పలు కారణాలను పేర్కొన్నారు.