polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
మధ్య ప్రదేశ్ లోని భీమ్‌బేట్కా శిలా గుహలు పై చిత్రలేఖనాలు నవీన శిలా యుగంకు చెందినవని పురాతత్వ శాస్త్రజ్ఞులు తేల్చారు. క్రీ.పూ 1200 నుండి 1000 వరకు ఈ చిత్రలేఖనాలు జరిగి ఉండవచ్చు. భాష లేని సమయంలో అప్పటి కాలం మానవుడు తన భావాలను వ్యక్తపరచటానికి, తన లోని సృజనాత్మకతను తెలుసుకొనటానికి ఈ చిత్రలేఖనాలు చేసి ఉండవచ్చు. మొదటి నాళ్ళలో అడవి దున్న, ఎలుగుబంటి, పులి వంటి జంతువులను చిత్రీకరించటం జరిగింది. ఇవి ప్రధానంగా ఎరుపు, తెలుపు రంగులలో చిత్రీకరించబడ్డా, అక్కడక్కడా ఆకుపచ్చ, పసుపు లు కూడా వాడబడ్డాయి. మగ పంది, ఏనుగు, ఖడ్గమృగం, జింక, పాము ఇతర పశువులను కూడా చిత్రీకరించటం జరిగింది.
1707 లో ఔరంగ జేబు మృతి తర్వాత, భారతదేశం లోకి అడుగు పెట్టేందుకు డచ్, ఫ్రెంచి, బ్రిటీషు వారికి అవకాశం దక్కింది. 18వ శతాబ్దం అంతానికికల్లా కోల్‌కాతా కేంద్రంగా ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ స్థాపించబడింది. కంపెనీ ఉద్యోగులతో బాటు, పలు లలిత కళాకారులు కూడా భారత్ కు రావటం జరిగింది. థామస్ డేనియల్, విలియం డేనియల్ లు భారతదేశానికి చెందిన పలు స్కెచ్లు వేయగా, వీటిని కంపెనీ ఉద్యోగులతో బాటు, స్థానికులు కూడా కొన్నారు. ఈ విధంగా పాశ్చాత్య చిత్రలేఖన అంశాలైన దృక్కోణం, జలవర్ణ చిత్రకళ , ముద్రణ వంటివి భారతీయ కళాకారులకు పరిచయం అయ్యాయి.
చిన్నగా ఉన్ననూ, ప్రతి అంశాన్ని చూపుతూ ఏ విధమైన మాధ్యమాన్ని ఎంచుకొన్నదైననూ సూక్ష్మచిత్రంగా వ్యవహరించబడుతుంది. వీటిని తాళ పత్రాలపై, వస్త్రాలపై, జంతు చర్మం, ఏనుగు దంతాలు, కాగితం వంటి వాటిపై చిత్రీకరించేవారు. తెల్లని ఉపరితలం పై మొదట రేఖాచిత్రం వేసి, దానికి రంగులు అద్దబడేవి. ఈ రంగులు సహజసిద్ధంగా పొందబడినవి, అనగా ఎరుపు రంగు లక్క నుండి, తెలుపు రంగు సున్నం నుండి, బూడిద నుండి నలుపు, పసుపు నుండి పసుపు రంగు, ఆకుల నుండి పసుపుపచ్చ రంగు, చివరగా చిత్రానికి బార్డర్లు వేసేవారు.
క్రీ.పూ 0002 నుండి సా.శ. 0007 వ సంవత్సరం వరకు త్రవ్వక నిర్మాణం చేయబడ్డ అజంతా గుహలులో కుడ్య చిత్రాలు బౌద్ధ మతంకు సంబంధించినవి. మధ్య ప్రదేశ్ లోని సాంచి అనే ప్రదేశంలో శిల్పసంపదకు అనుగుణంగా గౌతమ బుద్ధుడు జీవిత చరిత్ర, ధ్యానం ద్వారా నిర్వాణాన్ని సాధించే మార్గాలు ఈ కుడ్య చిత్రాలలో చిత్రీకరించబడ్డాయి. భవిష్యత్తులో మరల మరల తిరిగి వచ్చే భారతీయ చిత్రలేఖన ప్రమాణాల (లయబద్ధమైన మానవ శరీర చిత్రీకరణ, చిత్రీకరణలో ప్రకృతి దృశ్యాల చేరిక, ప్రాముఖ్యతాధారిత పరిమాణం వంటి వాటి)ని ఈ కుడ్య చిత్రాలు స్థాపించినవి.
బెంగాల్, బీహార్, ఒడిషా కేంద్రాలుగా 750వ సంవత్సరం నుండి 12వ శతాబ్దం వరకు పల రాజవంశపు హయాంలో వర్థిల్లిన చిత్రలేఖన శైలి. బుద్ధుని జీవిత కథ అంశాలుగా ఈ శైలి చిత్రలేఖనాలు ఉండేవి. వీటినే అష్టసహస్రిక ప్రజ్ఞపరమిత అని వ్యవహరిస్తారు. కణతల వరకు పొడవైన కళ్ళు, వంపులు తిరిగిన, నల్లని ఔట్ లైన్లు, సరళమైన కూర్పులు, ప్రకాశవంతమైన రంగులు ఈ శైలి యొక్క ప్రధాన లక్షణాలు. 13వ శతాబ్దంలో ముస్లిం ఆక్రమణల వలన బౌద్ధారామాలపై దాడులు జరగటంతో ఈ శైలి మరుగున పడింది.
ఢిల్లీ సల్తనత్ కాలంలో రాజప్రాసాదాలలో, మసీదులలో పైకప్పు లోపలి భాగంలో వివిధ పుష్పాల, ఆకుల, మొక్కల చిత్రలేఖనాలు వేయబడ్డ దాఖలాలు ఉన్నాయి. ఈ కాలంలో భారతీయ చిత్రకళ పై పర్షియన్/అరబిక్ చిత్రకళల ప్రభావం ఉండేది. అల్లావుద్దీన్ ఖిల్జీ హయాంలో ఈ పైకప్పు చిత్రలేఖనాలతో బాటు సూక్ష్మచిత్రాలు, వస్త్రాల పై చిత్రలేఖనం కూడా చేయబడ్డవి. జైనుల సహాయ సహకారాల వలన 14-15 వ శతాబ్దంలో సూక్ష్మచిత్రాలు ఒక శక్తిమంతమైన ఉద్యమంగా ఎదిగి మధ్య, తూర్పు భారతదేశానికి పాకాయి.
రంగు, రేఖలలో బసోహ్లీ శైలి సాహసోపేతంగా ఉంటుంది. 1690 లో నే రసమంజరి అనే పుస్తకంలో పరిపక్వత చెందిన బసోహ్లీ శైలి చిత్రలేఖనాలు ఉన్నాయి. ఎరుపు రంగు బార్డర్లు కలిగి, భవన నిర్మాణాల చిత్రలేఖనాలు కలిగి ఉండేవి. పెద్ద కన్నుతో ముఖం కుడి/ఎడమ వైపు చిత్రీకరించబడి ఉండేది. ప్రకాశవంతమైన రంగులను ఎంచుకోబడతాయి. ఉపరితలం పై ఎత్తుగా అనిపించే తెల్లని పెయింటుతో నగలు, ఆకు పచ్చ రంగుతో పచ్చలు వేయబడతాయి.
కుంచె ఘతాలు, రంగుల వినియోగంలో నిర్మొహమాటం, అధిక ఉత్పత్తికి అనుకూలంగా ఉండే విధం ఈ శైలి యొక్క ప్రధాన లక్షణాలు. సాధారణంగా వీటి పరిమాణం 17/11 ఇంచిలు ఉంటుంది. నేపథ్యాలుగా ఎటువంటి రంగులు ఉండవు. దేవతల చిత్రలేఖనాలతో బాటు దైనందిన జీవిత దృశ్యాలను కూడా చిత్రీకరించబడతాయి. జైమిని రాయ్, అర్పితా సింగ్ వంటి వారి పై కాలిఘాట్ చిత్రకళ యొక ప్రభావం స్పష్టంగా కనబడుతుంది.
భీంబేట్కా శిలా గుహల పై చిత్రలేఖనాలతో భారతీయ చిత్రకళ యొక్క చరిత్ర ప్రారంభం అవుతుంది. ఈ కాలంలో జానపద చిత్రలేఖనాలను లేప్యచిత్రాలుగా, వస్త్రాలపై రేఖాచిత్రాలను లేఖచిత్రాలుగా, నేల పై వేసే చిత్రలేఖనాలను ధూళిచిత్రాలుగా వ్యవహరించారు.
భారతీయ చిత్రకళ ప్రాచీన నాగరికతకి ప్రస్తుత కాలానికి మధ్య గల వైరుధ్యాన్ని ప్రతిబింబించే ఒక అందమైన కళా స్రవంతి. తొలుత దీని ప్రాథమిక ఉద్దేశం మతమే అయిననూ తర్వాతి కాలంలో ఇది వివివిధ సంస్కృతులు, సంప్రదాయాల కలయికకి నిలువుటద్దంలా నిలచింది.
సింధు లోయ నాగరికత సమయం లోనే కళ, సాంకేతిక పతాక స్థాయిలో విసరించినవి. అప్పటి కుండల పై చిత్రీకరించిన ఆబ్స్ట్రాక్ట్ ఆర్ట్ నగిషీలు, వారి కళా ప్రేమ గురించి, నైపుణ్యం గురించి చెప్పకనే చెబుతాయి.
హిందీలో పహాడ్ అనగా కొండ. పహారీ చిత్రకళ హిమాలయాలు వద్ద ఉద్భవించిన పుస్తకాలలో వేయటానికి వీలుగా ఉండే ఒక సూక్ష్మ చిత్రలేఖన శైలి. పహారీ శైలి చిత్రకళ, ప్రధానంగా బసోహ్లీ, కాంగ్రాలుగా విభజించవచ్చు.
ఇవే కాక వేటాడే మనుషులు, నృత్యం, అలంకరణ వంటి చిత్రలేఖనాలను కూడా ఈ శిలా గుహలపై చూడవచ్చును. ఆదిమానవుడి సమయంలో ప్రాథమికంగా ఉన్న ఈ చిత్రలేఖనాలు, కాలానుగుణంగా అభివృద్ధి చెందుతూ వచ్చాయి.
7వ శతాబ్దంలో రచించబడ్డ విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణం లోని చిత్రసూత్రం అనే విభాగంలో చిత్రలేఖనానికి ఆరు అంగాలు తా తెలుపబడింది. వీటినే షడంగాలు అన్నారు. అవి:
తర్వాతి కాలంలో యుద్ధ సన్నివేశాలు చిత్రీకరించటం జరిగింది. ఒక క్రమమైన వరుసలో లేని మనుషులు నిలబడిన చిత్రలేఖనాలు కూడా ఉన్నాయి.
చిత్తూరు జిల్లా నారాయణపురానికి సమీపంలో కైలాసకోనలో ఉన్న గుహాలయం దర్శించుకోదగ్గ ఆలయం. ఇది కైలాసకోన కొండపై ఉంది. పక్కనే జలపాతం ప్రవహిస్తూ ఆ ప్రదేశం మహా శోభాయమానంగా ఉంటుంది. కైలాస కోన గుహాలయంలో ఒక శివలింగం ఉంటుంది. శివలింగానికి ఎదురుగా నంది విగ్రహం, దాని పక్కన వీరభద్రుని ప్రతిమ ఉన్నాయి. గుహాలయంలో వీరభద్రుని విగ్రహం పక్కన ఆదిశంకరాచార్యుల శిల్పం ఉంది. పూర్వం ప్రత్యేకంగా దేవాలయాలు నిర్మించడం కంటే ముందు కొండ గుహలనే ఆలయాలుగా మలచేవారు. ఈ గుహాలయాలు ప్రాచీన సౌందర్యాన్ని ప్రతిఫలిస్తూ ముగ్ధమనోహరంగా ఉంటాయి.
కైలాసనాథ కొండ,ఇది తిరుపతి నుండి సుమారు 45 కిలోమీటర్ల దూరంలోను, చిత్తూరు జిల్లా పుత్తూరు నుండి 12 కిలోమీటర్ల దూరం లోనూ ఉంది. చిత్తూరు నుండి చెన్నై వెళ్ళే దారిలో నాగలాపురం అవతల బస్సు దిగి రెండు కి.మీ. వెళితే అద్భుతమైన కైలాసనాధ కోన జలపాతం వస్తుంది. ఆగస్టు, ఫిబ్రవరి మధ్య కాలం ఈ ప్రదేశం సందర్శనకు అనుకూలంగా ఉంటుంది. ఇక్కడ ఆంధ్రప్రదేశ్ పర్యాటక సంస్థ వారి వసతి గృహం ఉంది. ఈ జలపాతపు నీటిలో వ్యాధినిర్మూలన శక్తి ఉందని ప్రతీతి.
జిల్లాలోని కైలాసకోనకు ఎంతోమంది పర్యాటకులు వస్తుంటారు.ఎంతో అందమైన జలపాతాలలతో ముఖ్యమైనవి తలకోన. కైలాస కోన. ఉబ్బుల మడుగు జలపాతాలు.కైలాస కోన జలపాతం నారాయణవనం మండలంలో ఉంది.ఇక్కడ సిద్ధేశ్వర కామాక్షి మాత దేవాలయం ఉంది. ఇంత అందమైన ప్రదేశానికి కుటుంబాలతో ఇక్కడకు వచ్చి ప్రకృతిని ఆస్వాదిస్తూ ఉంటారు.
నారాయణపురంలో పద్మావతీ వేంకటేశ్వరుల కల్యాణ మహోత్సవాన్ని చూసేందుకు కైలాసం నుండి విచ్చేసిన శివపార్వతులు ఇక్కడి ప్రకృతి రమణీయతకు పరవశించి కొంతకాలం ఈ పర్వతం మీదే గడిపారట. పార్వతీపరమేశ్వరులు నివసించడం వల్ల ఈ కొండకు కైలాస కోన అనే పేరు వచ్చిందనే కథనం బహుళ ప్రచారంలో ఉంది.
పర్వత ప్రాంతమే ఒక ప్రశాంతతను, మధుర భావనను కలిగిస్తుంది. అలాంటిది చక్కటి గుహాలయం, ఆ పక్కనే మనోహరంగా ప్రవహించే జలపాతం చూడముచ్చటగా ఉంటాయి. ఆ ప్రదేశంలో అడుగు పెట్టగానే ఎంతో హాయిగా అనిపిస్తుంది. దైనందిన జీవితంలో ఎదురయ్యే అలజడులు, ఆందోళనలు మటుమాయమై ఊరట లభిస్తుంది.
దాదలూరులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు మామిల్లపల్లెలో ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ధర్మవరంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల అనంతపురంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ అనంతపురంలో ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల కనగానపల్లెలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు అనంతపురంలోనూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
పేలుడు పదార్థాలను పేల్చడం వలన లోహాలను అతుకవచ్చుననే విషయాన్ని అనుకోకుండ మొదటి ప్రపంచయుద్ధకాలంలో గుర్తించడం జరిగింది.యుద్ధంలో పిరంగి గుండులను బాంబులను ప్రయోగించినప్పుడు వాటి లోహపు తొడుగులు అతుక్కుపోవడం గమనించారు.1944 లో కార్ల్ చే గుర్తించబడినదని భావించబడింది.అలాగే అమెరికాకు చెందిన పియర్‌సన్ ఈ వెల్డింగు ప్రధాన్యతను గుర్తించాడు.1957 నుండి ఎక్స్‌ప్లోసివ్ వెల్డింగు పై అమెరికా, రష్యాలలో ప్రయోగాలు జరిపి వెల్డింగు విధానాన్ని మెరగు పరచారు
1962 లో ద్యూపాంట్ ఈ వెల్డింగు పై సన్నదు/ప్రత్యేక హక్కు కై దరఖాస్తు చేసుకోగా ఆయబకు ఈ వెల్డింగు విధానంపై 1964 లో ప్రత్యేక హక్కును మంజూరుచెయ్యడమైనది.డేటక్లాడ్ అను వ్యాపార నామంతో వ్యాప్తి చెయ్యబడింది.1996 జూలై 22 న డైనమిక్ కార్పోరెసన్ వారు వెల్డింగు పై సర్వహక్కులను హక్కులను కొనుగోలు చేసారు
ఎక్స్‌ప్లెసివ్ వెల్డింగు లేదా ఎక్స్‌ప్లోసన్ వెల్డింగు విధానంలో పేలుడు పదార్థాన్ని ఉపయోగించి రెండు లోహ పలకలను అతికెదరు. అనే ఆంగ్ల పదానికి తెలుగులో పేలుడు అనే అర్థం.ఎక్స్‌ప్లెసివు/ఎక్స్‌ప్లోసన్ వెల్డింగు పద్ధతిలో సజాతీయ లోహాలనే కాకుండ విభిన్నమైన లోహాలను కూడా అతుకవచ్చును.మందమైన పలకనుకూడా అతుకవచ్చును.ఒకే పర్యాయం పెద్దశబ్దంతో మండుటను పేలుడు అంటారు.ఉదాహరణ టపాకాయను కాల్చినప్పుడు ఏర్పడు చర్య.ఈ వెల్డింగు విధానంలో అతుక వలసిన లోహ పలకలను ఒకదానిమీద మరొకటి వుండేలా అమర్చి పై పలకమీద పేలుడు పదార్థాన్ని వుంచి పేల్చుట ద్వారా అతికెదరు.
నిర్వచనం: ఎక్స్‌ప్లెసివ్ వెల్డింగు లేదా ఎక్స్‌ప్లెసివ్ క్లాడింగు అనే వెల్డింగు విధానం లోహాలను ఘనస్థితిలో వుండగానే, ప్రత్యేకంగా వేడి చెయ్యడంకాని, లోహాలపై బాహ్యపీడనం/బలం వంటివి ఉపయోగించకుండ కేవలం పేలుడు పదార్థాలను లోహ పలకలమీద మండించడం/పేల్చుటద్వారా అతికే విధానం కార్బను ఉక్కు పలకలను క్షయీకరణ ను బాగా నిలువరించే గుణమున్న స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్, నికెల్, దాని మిశ్రధాతువులతో, జిర్కోనియం లోహాలతో అతుకుటకు ఎక్కువగా ఎక్స్‌ప్లెసివ్ వెల్డింగు పద్ధతిని వాడెదరు.
ఎక్స్ప్లెసివ్ వెల్డింగులో అతుకబడు లోహాలలో క్రింది లోహాన్నిపీఠలోహము లేదా ఆధార లోహము అంటారు.ఆధార లోహ పలక పైన వుంచు లోహాన్ని పరివేస్టిత లేదా కప్పివుంచు లోహం అంటారు.పీఠ/ఆధార లోహ పలకలుగా ఉక్కు మిశ్రధాతువులను, అల్యూమినియం, కార్బను ఉక్కును, స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్ ను వాదెదరు.అలాగే కప్పివుంచు లేదా పరివేస్టిత లోహాలుగా అల్యూమినియం, రాగి, రాగియొక్క మిశ్రధాతువు, నికెల్ మిడ్ర ధాతువు, స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్, టాంటలం, టైటానియం, జిర్కోనియం లను ఉపయోగిస్తారు
1960 నాటికి పాలెం గ్రామం 1300 జనాభాతో జిల్లాలో పూర్తిగా వెనకబడిన ప్రాంతంగా ఉండెది. అదే సమయంలో ప్రజాస్వామ్య వికేంద్రీకరణ ప్రారంభమవడంతో గ్రామాని ఎలాగైనా అభివృద్ధి చేయాలనే తలంపుతో గ్రామప్రజలను ఏకం చేసి సుబ్రహ్మణ్యం నడుంబిగించారు.
ప్రతి పంచాయతి బ్లాకులో ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం ఉండాలని ప్రభుత్వం భావించడంతో ఆ కేంద్రాన్ని పాలెంకు రప్పించడానికి సుబ్బయ్య ప్రయత్నించారు. బ్లాకు కేంద్రం బిజినేపల్లి కాకుండా చిన్న గ్రామమైన పాలెంలో ఈ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి అధికారులు అభ్యంతరపర్చిననూ తన శక్తినంత ధారపోసినారు. ఆరోగ్యకేంద్రం ఏర్పాటుకు కావలసిన 2 ఎకరాల భూమిని బ్లాకుకేంద్రంలో సకాలంలో సమకూరకపోవడంతో పాలెంలో తనకున్న స్వంత భూమిని ఇస్తానని, దానికి తోడు రూ 10000/- కూడా విరాళం ఇవ్వదల్చుకున్నానని చెప్పి మొదటిసారిగా గ్రామంలో ఆరోగ్యకేంద్రం ఏర్పాటుకు కృషిచేసి సఫలీకృతులైనారు
గ్రామంలో అధ్యాత్మిక విలువలు పెంచాలనే తలంపుతో శ్రీవేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయం నిర్మాణానికి పూనుకొని గ్రామాన్ని పర్యాటక ప్రాంతంగా తీర్చిదిద్దారు. అప్పటి ముఖ్యమంత్రి కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి చేత ఆలయానికి ప్రారంభోత్సవం చేయించారు.
అప్పట్లో గ్రామంలో కేవలం ప్రాథమిక పాఠశాల మాత్రమేఉండేది. తర్వాతి చదువులకై నాగర్‌కర్నూల్ వెళ్ళవలసి వచ్చేది. కాబట్టి ముందుగా ఉన్నతపాఠశాల నెలకొల్పాలని సంకల్పించి, దానికి అనుబంధంగా వసతిగృహాన్నికూడా ఎర్పాటుచేశారు. ఆ తర్వాత ప్రభుత్వ డిగ్రీకళాశాల, ఓరియంటల్ కళాశాల కూడా స్థాపించారు. ఇక్కడ స్థాపించబడ్డ ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాల జిల్లాలొనే రెండవది కాగా రాష్ట్రంలోనే ఒక గ్రామంలో స్థాపించబడ్డ ప్రభుత్వ డిగ్రీకళాశాలలో మొదటిది.
జిల్లాలోనే ఏకైక వ్యవసాయ పరిశోధన కేంద్రం పాలెంలో ఏర్పాటు కావడానికి కారకుడు సుబ్బయ్యనే. పట్టుబట్టి తన స్వంత భూములు కూడా దీనికై ధారబోసి పరిశొధన కేంద్రాన్ని రప్పించుకున్నారు.
అధ్యాత్మికంగా, విద్యాపరంగా గ్రామం పేరుపొందినప్పటికీ పారిశ్రామికంగా కూడా ముందంజవేయాలని తలచి ముందుగా సుబ్బయ్య పౌల్ట్రీ పరిశ్రమను గ్రామానికి రప్పించుకున్నారు. ఆ తర్వాత ఇతర పరిశ్రమలు కూడా గ్రామంలో స్థాపించడానికి సుబ్బయ్య కృషిచేశారు.
జలగం వెంగళరావు ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు గ్రామానికి బస్సుసౌకర్యం కోసం కృషిచేసి స్టేషను నిర్మాణానికి పాటుపడ్డారు. అప్పట్లో సమితికేంద్రంలో కూడా బస్టాండ్ లేకుండేది, అయితే పాలెం గ్రామానికి భక్తులు, డిగ్రీ, ఓరియంటల్ కళాశాలలో అభ్యసించే విద్యార్థులు దూరప్రాంతాలనుంచి వస్తున్నారని పట్టుపట్టి బస్సుస్టేషను నిర్మాణానికి కారకులయ్యారు.
జిల్లాలో పౌల్ట్రీ పరిశ్రమ అభివృద్ధికి కారకుడైన సుబ్బయ్య ప్రపంచ పౌల్ట్రీ సంస్థ కోరికపై అమెరికా వెళ్ళి పౌల్ట్రీ, డెయిరీ, వ్యవసాయ ఉత్పాదకతలపై పరిశోధన చేశారు. ఇక్కడికి వచ్చిన పిదప పాలెంలో అమలుచేయడానికి ప్రయత్నించారు.
ఒక కుగ్రామాన్ని అన్ని రంగాలలో అభివృద్ధి చేసి గ్రామాన్ని ఆదర్శ గ్రామంగా పేరుతేవడానికి సుబ్బయ్య కృషిచేయడమే కాకుండా సఫలీకృతుడైనారు. అప్పట్లో పాలెం గ్రామం రాష్ట్రస్థాయిలో పేరు సంపాదించడానికి సుబ్బయ్య కృషే కారణం.
ఒక మారుమూల చిన్న గ్రామాన్ని రాష్ట్రస్థాయిలో పేరువచ్చినట్లు చేసి, జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపుపొందినట్లు చేసి, అంతర్జాతీయ చిత్రపటంపై కూడా పాలెం గ్రామముద్ర వేసిన సుబ్బయ్య చివరి రోజుల్లో మాత్రం ఇదంతా ఎందుకు చేశాను అనుకొనే పరిస్థితికి వచ్చింది. ప్రధానమంత్రిని, ఎందరో ముఖ్యమంత్రులనే కాకుండా అంతర్జాతీయ స్థాయి శాస్త్రవేత్తలను కూడా పాలెంకు రప్పించిన సుబ్బయ్య గ్రామాన్ని అన్ని రంగాలలో అభివృద్ధి చేసి వ్యక్తిగతంగా మంచి పేరు పొందినప్పటికీ, చివరి దినాలలో మాత్రం కొందరి వల్ల అసంతృప్తి చెందారు. 1986, జూన్ 23న సుబ్బయ్య మరణించారు. ఆ తర్వాతి ఏడాది 1987, జూన్ 22న అప్పటి గవర్నరు కుముబ్ బెన్ జోషిచే సుబ్బయ్య కాంస్య విగ్రహం గ్రామంలో ఆవిష్కరించబడింది. 1986లో సుబ్బయ్యపై ప్రత్యేకంగా ఒక పుస్తకమే ప్రచురించబడింది.
పాలెం సుబ్బయ్యగా ప్రసిద్ధి చెందిన తోటపల్లి సుబ్రహ్మణ్య శర్మమహబూబ్ నగర్ జిల్లా, బిజినేపల్లి మండలం పాలెం గ్రామంలో 1926, ఏప్రిల్ 23న జన్మించారు. పెద్దగా చదువుకోకున్నా విద్యారంగంలో, గ్రామ అభివృద్ధిలో ఇతోధిక సేవ చేసి పాలెం గ్రామ అభివృద్ధికి మార్పుపేరుగా నిలిచారు. ఒక కుగ్రామాన్ని పట్టణస్థాయి వసతులు కల్పించడానికి కృషిచేశారు. తాను స్థాపించిన కళాశాలలో అభ్యసించిన విద్యార్థులందరో నేడు కవులుగా చెలామణి అవుతున్నారు. అప్పట్లోనే ఆయన సేవలను గుర్తిస్తూ జాతీయస్థాయిలో కూడా అనేక పత్రికలు ప్రత్యేక కథనాలు రాశాయి. రాష్ట్రస్థాయిలోనే గ్రామానికి పేరుతెచ్చి ఎలాంటి స్వలాభాపేక్ష లేకుండా సేవచేసి, తన స్వంత ఆస్తులనే గ్రామాభివృద్ధికి వెచ్చించిన మహనీయుడిగా నిలిచిన సుబ్బయ్య 1986, జూన్ 23న మరణించారు. 1987లో ఆయన నిలవెత్తు కాంస్య విగ్రహాన్ని అప్పటి రాష్ట్ర గవర్నరు కుముద్‌బెన్ జోషిచే ఆవిష్కరించబడింది. సుబ్బయ్య స్థాపించిన పాఠశాల పేరును తోటపల్లి సుబ్రహ్మణ్యం స్మారక ఉన్నత పాఠశాలగా పేరుమార్చి ఆయన సేవలను గుర్తించారు. 2006లో సుబ్రహ్మణ్యం చేసిన సేవలపై ప్రత్యేకంగా ఒక పుస్తకమే వెలువడింది.
ప్రారంభంలో సుబ్రహ్మణ్యం ఉపాధ్యాయుడిగా జీవనం ఆరంభించారు. కాని ఈ వృత్తిలో ఇతనికి ఆసక్తి లేకుండేది. ఉపాధ్యాయ వృత్తికి రాజీనామా చేసి వ్యవసాయం చేయడం ప్రారంభించారు. తాను 22 సంవత్సరాల వయస్సు ఉన్నప్పుడు తండ్రి మరణించడంతో కుటుంబ బాధ్యతలు ఈయనపై పడ్డాయి. తన తమ్ముడు రామేశ్వర్‌ను ఉన్నత విద్య అభ్యసించడానికి సహాయపడినారు. రామేశ్వర్‌కు ఉన్నత ఉద్యోగం వచ్చే అవకాశం ఉన్ననూ అది కాదని గ్రామాభివృద్ధిలో తనకు సహకరం అందించవలసిందిగా, తనకు తోడుగా ఉండవలసిందిగా కోరడంతో చివరి వరకు కూడా ఇద్దరూ కలిసే గ్రామాభివృద్ధిలో పాలుపంచుకున్నారు.
తోటపల్లి సుబ్రహ్మణ్యం 1926, ఏప్రిల్ 23న సాంప్రదాయ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించారు. తండ్రి సత్యమూర్తి, తల్లి భగీరథమ్మ. తల్లిదండ్రులు మొదట ఈయనకు పౌరోహిత్యం నేర్పాలని ప్రయత్నించారు. కాని సుబ్రహ్మణ్యంకు దీనిపై ఆసక్తి లేకుండేది. అప్పుడు గ్రామంలో ఒకేఒక పాఠశాల, అదీ కూడా ఏకోపాధ్యాయ పాఠశాల ఉండేది. అందులోనేకొంతవరకు తెలుగు, ఉర్దూ అభ్యసించారు.
కూడదు. కాని సుబ్బయ్యకు వేరే దారి లేదు. అడుగుతున్నది బావమరిది. అడగమన్నది కట్టుకున్న భార్య. చెప్పిన పని చేయకపోతే చేతగాని వాడంటారు. సుబ్బయ్య ఐదువందలు కాంట్రాక్టర్‌ని అడిగేశాడు. చేబదులు అన్నట్టుగా అడిగాడు. కాని అది లంచం. అతడు చేబదులే అన్నట్టుగా ఇచ్చాడు. కాని అది దక్షిణ. ఇచ్చిన ఐదు వందలు బావమరిదికి అందింది. కాని, ఆ వెంటనే సెక్షన్ కూడా మారిపోయింది. మరి?
మార్చాడు. దక్షిణ అని ముట్టజెప్పినవాడు ఇప్పుడు కాబూలీవాలా అయ్యాడు. తన బిల్స్ క్లియర్ చేయకుండా అప్పనంగా ఐదు వందలు తీసుకుంటే ఎవరు ఊరుకుంటారు?
జీతం వందో నూటేభయ్యో ఉన్నప్పుడు ఇంటి అద్దె ఐదూ పదీ రూపాయలు ఉన్నప్పుడు పావలాకి బేడకి కావలసిన వస్తువులు దొరుకుతున్నప్పుడు ఐదువందలంటే ఎంత పెద్ద మొత్తం. ఇప్పుడు ఏం చేయాలి?
సుబ్బయ్య భయపడిపోయాడు. ఇచ్చిన కాంట్రాక్టర్ దుర్మార్గుడు. పుచ్చుకున్న బావమరిది అవకాశవాది. తానేమో పిరికివాడు. ఎలా. ఎలా. ఎలా. సుబ్బయ్య వెర్రెత్తిపోయాడు. పారిపోవడానికి ప్రయత్నించాడు. కాని ఎక్కడికని పారిపోగలడు?
అతడి జీవితంలోని ప్రశాంతతను అంతా సర్వనాశనం చేసేసింది. కాదు. అతడిలోని పిరికితనమే అతణ్ణి సర్వనాశనం చేసేసింది. ధైర్యంగా ఎప్పుడైనా ఉన్నాడా తను. ధైర్యంగా దేన్నయినా ఎదిరించాడా తను. ధైర్యంగా ఇది తప్పు అని వాదించాడా తను. ధైర్యం చేసి దీనిని సరి చేయాలి అని రంగంలో దిగాడా తను?
లేదే. ఫలానా డిగ్రీ చదువు అన్నారు. చదివాడు. ఫలానా గుమస్తా ఉద్యోగం చెయ్ అన్నారు. చేస్తున్నాడు. ఉద్యోగం కోసం చదువు. చదివేదంతా ఉద్యోగం కోసమే. కాళ్లు తీసేసి కుర్చీలో కూచోబెట్టడం ఇది. జీవితాంతం పరాన్నభుక్కును చేసేయడం. ఉద్యోగం పోతే ఇంతే సంగతులు. గుమస్తా కాకపోతే ఇంతే సంగతులు. ఈ భయం. భయం. భయం. నరాల్లోకి ఎక్కడిదాకా పాకిందంటే ఆఖరుకు నచ్చిన ఆడది పిలిస్తే భయపడ్తూ భయపడ్తూ వెళ్లి ఎవరైనా చూస్తారేమోనని భీతిల్లి తీరా ఆమె చేరువ అయితే బిక్కముఖం వేసి నీరుగారిపోయి.
సుబ్బయ్య కొంచెం పిరికివాడు. గుమస్తా కావడం వల్ల పిరికివాడయ్యాడా పిరికివాడు కావడం వల్లే గుమస్తా అయ్యాడా చెప్పలేం కాని మొత్తం మీద పిరికివాడు. భయపడతాడు. పెళ్లాన్ని అసేయ్ ఒసేయ్ అనడానికి భయపడతాడు. ఆఫీసులో తనని ఏడిపించిన హెడ్ క్లర్క్‌ని- ఏరా ఒళ్లు కొవ్వెక్కిందా అని ఎదిరించడానికి భయపడతాడు. కుదర్దు. ఇంతే ఇస్తా అని కూరగాయలవాడితో దెబ్బలాడ్డానికి భయపడతాడు. పిల్లల మీద చేయెత్తడానికి భయపడతాడు. లోకం మీద నోరెత్తడానికీ భయపడతాడు. అధికారం అంటే భయం. పోలీసులంటే భయం. కోర్టులంటే భయం. హాస్పిటల్స్ అన్నా భయమే. చక్కగా ఒక గుల్ల కావాలి సుబ్బయ్యకి. పొద్దున తొమ్మిదింటికి ఆఫీసుకు వెళ్లడం.
గొడ్డులా చాకిరీ చేయడం. సాయంత్రం ఇంటికి తిరిగి రావడం. నిద్ర పోవడం. మళ్లీ తిరిగి ఆఫీసుకు వెళ్లడం. నెల తిరిగే సరికల్లా వచ్చిన నాలుగు డబ్బుల్తో వెచ్చాలు తెచ్చుకోవడం. గుట్టుగా సంసారం నెట్టుకురావడం. చిన్న చిన్న అవస్థలు వస్తే ఇబ్బంది పడటం. పెద్ద పెద్ద అవస్థలే దాపురిస్తే గుటుక్కుమనడం. ఒక సేఫ్ రొటీన్ జీవితం. ఇది కావాలి సుబ్బయ్యకి. దీనికి భిన్నంగా ఏది జరిగినా భయపడతాడు. హడలెత్తి పోతాడు. ఆఫీసులో బిల్స్ క్లియర్ చేసే పని అతనిది.
అల్పజీవి రాచకొండ విశ్వనాథ శాస్త్రి గారి రచన. దీని తొలి ముద్రణ: 1955 లో జరిగింది. రావిశాస్త్రికి విశేషమైన పేరు తెచ్చిన ఆయన తొలి నవల. జేమ్స్ జాయిస్, శ్రీశ్రీ ‘కోనేటి రావు’ పాత్రల ప్రభావంతో తాను ఈ నవల రాశానని రావిశాస్త్రి చెప్పుకున్నాడు. రచనలో విశేషమైన వేగం ఆ రోజుల్లో కొత్త కావడం వల్ల కూడా దీనికి ఆదరణ లభించింది. కథ కంటే కథనమే ముఖ్యం.
ఈ నవలలో ప్రధాన కథానాయకుడు సుబ్బయ్య భయస్థుడు, పిరికివాడు. తన జీవితంలో ఎదురయ్యే అనేక ఒడిదుడూకులను తన వ్యక్తిత్వమే కారణమని తెల్సుకొని తన వ్యక్తిత్వాన్ని పెంపుదించుకుంటు ఎలా వెళ్ళాతాడో రావిశాస్త్రి చిత్రీకరించాడు.
రలెగావ్, దిగార్స్, యావత్మల్, పుసద్ శాసనసభ అరని నియోజకవర్గాలు యావత్మల్- వాశిమ్ పార్లమెంటు నియోజకవర్గంలో భాగంగా ఉన్నాయి.
1596 -1597 బేరర్ " అయిన్-కి- అక్బరీ "లో ఉండేది. అహమ్మద్ నగర్ ఒప్పందం తరువాత ముగల్ చక్రవర్తి ఈ భూభాగాన్ని నిజాంషాహికి ఒప్పంగించారు. తరువాత ఈ ప్రాంతం ఇమాద్ షాహి పాలనలోకి మారింది, తరువాత బహ్మనీపాలకుల ఆధీనంలోకి మారింది. ఇది 16 సంకారాలు గా విభజించబడింది. యావత్మల్ భూభాభాగం అకబర్ సంకారాలు కలాం, మాహుర్‌గా ఉండేది. అయినప్పటికీ కొన్ని భవనాలు ప్రస్తుత యావత్మల్ భాగంలో ఉండేవి. యావత్మల్ యాత్-లోహరా పేరుతో పరగణా కేంద్ర,గా మారింది. యవాత అనేపేరు కాలక్రమంలో యాత్ గామారింది. యావత్మల్ పట్టణానికి 3 కి.మీ దూరంలో లోహరా గ్రామం ఉంది. మహల్ అనేది కాలక్రమంలో మాల్ అయిందని భావిస్తున్నారు.
యావత్మల్ మిగిలిన బేరర్ భూభాగంతో సహా పురాణ కాల సామ్రాజ్యం విదర్భ రాజ్యంలో భాగంగా ఉండేదని భావిస్తున్నారు. మహాభారతంలో విదర్భ ప్రస్తావన ఉంది. అశోకచక్రవర్తి పాలనలో బేరర్ భూభాగం మౌర్య సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉండేది. తరువాత సా.శ. 2 వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతం శాతవాహనుల పాలనలోకి మారింది, 3-6వశతాబ్ధకాలంలో ఒకతక సామ్రాజ్య పాలలోకి మారింది, తరువాత 6-8 శతాబ్దం వరకు చాళుఖ్యులు పాలించారు, 8-10 శతాబ్దంలో రాష్ట్రకూటులు పాలించారు, 10-12 వరకు పశ్చిమ చాళుఖ్యులు పాలించారు, తరువాత
ముస్లిముల పాలన ఆరంభకాలంలో అల్లాఉద్దీన్ ఖిల్జీ బేరర్ ఈ భూభాగం మీద 14 వ శతాబ్దంలోవిజయం సాధించాడు. 14వ శతాబ్దం మధ్యకాలం తరువాత ఈ భూభాగం బహమనీ సుల్తానుల పాలనలోకి మారింది. 15శతాబ్దం చివరికి బహమనీ సుల్తానేట్ చిన్న చిన్న రాజ్యాలుగా విడిపోయింది. 1572లో బేరర్ ప్రాంతం నిజాం షాహ్ సుల్తానేట్‌లో భాగం అయింది. 1595లో బేరర్ ప్రాంతాన్ని నిజాంషాహి ముగల్ సామ్రాజ్యపరం చేసాడు. 18వ శతాబ్దంలో ముగల్ సామ్రాజ్యం పతనం ఆరంభం మొదలైన తరువాత 1772లో నిజాం సుల్తాన్ అసఫ్ షా ఈ ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించుకున్నాడు.
జిల్లాలో ప్రధానంగా గోధుమ పంట అధికంగా పండించబడుతుంది. జిల్లాలో ప్రవహిస్తున్ననదులలో వార్ధా నది, పెంగంగా నది ప్రధానమైనవి. జిల్లాలో ప్రవహిస్తున్న ఏకైక నది వార్ధా నదిలో కొంతభాగం ప్రయాణం చేయడానికి అనువుగా ఉంది. వార్ధా నదికి ఉపనదులు బెంబ్లా, నిర్గుడా నదులు జిల్లాలో ప్రవహిస్తున్నాయి. ఈ ప్రాంతంలో ఆదన్ నది కూడా ప్రధానమైనదిగా భావించబడుతుంది.
1853 ఈ ప్రాంతం బేరర్ ప్రాంతంతో బ్రిటిష్ ఆధీనంలోకి మారింది. తరువాత బేరర్ తూర్పు, పడమరులుగా విభజించబడింది. యావత్మల్ ప్రాంతం తూర్పు బేరర్ ప్రాంత్ంలో ఉండేది.
యావత్మల్ జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో అమరావతి జిల్లా, ఈశాన్య సరిహద్దులో వార్ధా జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో చంద్రాపూర్ జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, నాందేడ్ జిల్లా, ఆగ్నేయ సరిహద్దులో హింగోలి జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో వాశిమ్ జిల్లా ఉన్నాయి.
జిల్లాలో ఇండో -ఆర్యన్ భాషలలో ఒకటైన అంద్ భాష 1,00,000 మంది ప్రజలలో వాడుకలో ఉంది. మరాఠీభాష జిల్లాలో ప్రధానంగా వాడుకలో ఉంది. ఇతరంగా ఉర్దు, హిందీ, తెలి, గుజరాతీ సింధీ, బంజరి, గోండి, కొలమి భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. ప్రాంతీయంగా బేరర్ భాష వాచికభాషగా వాడుకలో ఉంది.
జిల్లాలో జొవర్, పత్తి పంటలు పండించబడుతున్నాయి. జిల్లా నుండి పత్తి, టేకు ప్రధానంగా ఎగుమతి చేయబడుతున్నాయి.అదనంగా నిమ్మకాయలు, ఆరంజ్ కాయలు, వుడెన్ ఫర్నీచర్ జిల్లా నుండి ఎగుమతి ఔతున్నాయి.
మహారాష్ట్ర లోని జిల్లాలలోయావత్మాల్ జిల్లా ఒకటి. యావత్మాల్ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. ఇది విదర్భ డివిషన్‌లో ఉంటుంది.
రియాలిటీ చెక్ వ్యాసాలను సాక్షి పత్రికలో ఉద్యోగస్తుడైన పాత్రికేయుడు, రచయిత పూడూరి రాజిరెడ్డి రియాలిటీ చెక్ అనే కాలమ్ సాక్షి ఆదివారం సంచిక ఫన్‌డేలో ధారావాహికగా ప్రచురితమైంది. రియాలిటీ చెక్ వ్యాసాలను డిసెంబర్ 4, 2011న ప్రారంభించి మార్చి 17, 2013 వరకూ కొనసాగించారు. రియాలిటీ చెక్ 2013 డిసెంబరులో తొలి ప్రచురణ పొందింది. మొత్తం 59 వారాలు కొనసాగిన ఈ ధారావాహికలో 59 వ్యాసాలు ఉండగా పుస్తకంగా ప్రచురితమైనప్పుడు కొన్ని మార్పులు జరిగాయి. రియాలిటీ చెక్‌లో భాగంగా అచ్చైన ఊహల్లో మనుషులు ఈ పుస్తకంలో కాక రచయిత వేరే పుస్తకమైన పలక-పెన్సిల్లో ప్రచురించారు. ఆ ధారావాహిక కోసం రాయకున్నా నీది మరణం-నాది జీవన్మరణం, తెలంగాణా వంటల పండుగ వ్యాసాలను కలిపి మొత్తంగా 60 వ్యాసాలుగా చేసి పుస్తకం వేశారు. పుస్తకాన్ని తెనాలి ప్రచురణలు సంస్థ ప్రచురించింది.
రియాలిటీ చెక్ వ్యాసాలు అధిక భాగం హైదరాబాద్ నగరంలోనూ, కొద్దిగా రాష్ట్రంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లోని ప్రదేశాలను, పలువురు వ్యక్తులను రాజిరెడ్డి సందర్శించి ఆ అనుభవాన్ని అక్షరబద్ధం చేసినవి. ఈ వ్యాసాల్లో భాగంగా పూడూరి రాజిరెడ్డి వివిధ ప్రాంతాలలో తాను గమనించిన వాస్తవికతను వ్యాసాలుగా అందించారు. ఆయన సందర్శించి, అక్షరరూపం కల్పించిన ప్రాంతాలు ఇవి:
రియాలిటీ చెక్ పుస్తకం ప్రముఖ రచయిత, పాత్రికేయుడు పూడూరి రాజిరెడ్డి రాసిన వ్యాసాల సంకలనం. ప్రధానంగా హైదరాబాద్ నగరంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో రచయిత పర్యటించి అక్కడి అనుభవాన్ని, ఆ ప్రాంతం వ్యక్తిత్వాన్ని ఈ వ్యాసాల్లో రచించారు. కొన్ని వ్యాసాలకు భూమికగా హైదరాబాద్ నగరం కాక ఇతర ప్రాంతాలను కూడా స్వీకరించారు. రాజిరెడ్డి ఈ వ్యాసాల్లో భాగంగా ఎర్రగడ్డ మాససిక వైద్యశాల, పంజాగుట్ట శ్మశానం, శవాలగది వంటి సాధారణంగా వెళ్ళని ప్రాంతాలకు,
ఈ పద్నాలుగు సూత్రాలలోనూ చివర్లో అచ్చులు లేని హల్లు వినిపిస్తుంది. చివరి అక్షరంతో ఆదిమ అక్షరం ఉచ్ఛరిస్తే, ఆ చివరి అక్షరం మినహా మిగిలిన అన్ని అక్షరాలు సంగ్రహించబడుతాయి. ఉదాహరణకు, అ ఇ ఉ ణ్ సూత్రంలోని అకారాన్ని ఐ ఔ చ్ సూత్రంలోని చకారాన్ని ఉచ్చరించినప్పుడు అచ్ అనే పదం ఉత్పత్తి అవుతుంది. ఇది అ ఇ ఉ ఋ ఐ ఏ ఓ ఐ ఔ అనే అక్షరాలను సంగ్రహం చేస్తుంది. ఈ విధంగా ఉద్భవించిన అచ్ వంటి పదాన్ని వ్యాకరణంలో ప్రత్యాహార అని పిలుస్తారు. "ప్రారంభం మరియు ముగింపుతో " అనే సూత్రం ప్రత్యాహార పదానికి అర్థాన్ని ఇస్తుంది. పద్నాలుగు సూత్రాలు అనేక ప్రత్యాహారాలకు దారితీస్తాయి. మొత్తం వ్యాకరణం ప్రత్యాహారాల ఆధారంగా రూపొందించబడింది.
ఈసూత్రములకు మాహేశ్వర సూత్రములు అని పేరు ఉంది. పాణిని ధ్యానించగా ఈశ్వరుడు ప్రత్యక్షమై తన ఢక్కను 14 సార్లు వాయించెననియు, దానివలన ఈ వర్ణములు పుట్టి సూత్రరూపమును పొందెననియు, నందికేశ్వరకౌశిక అను గ్రంథమున ఉంది. వీటివలనే వ్యాకరణము పుట్టెనని చెప్పుదురు.
శాకటాయనుడు అను వ్యాకరణ గ్రంథకర్త ఇదమక్షరచ్చందః అని వర్ణములకు వేదతుల్యత్వము చెప్పినాడు. అందువలన వీటిని పఠించినప్పుడు వేదము చదివినందు వలన కలుగు ఫలము కలుగును అను నానుడి.అంతియే కాక వీటిని చదువుట వలన అదృష్టప్రయోజనము కలదని పాణిని చెప్పియున్నాడు.
మంజర్ఖెద్ కస్బ, హిస్టారిక్ ప్రదేశం ఇది పురాతన ఆలయం, తీర్థ క్షేత్ర శ్రీ పటాలేశ్వర వ్ గుప్తెష్వర్ దెఒస్తన్ ఉంది.
పూర్ణానది మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని సప్తపురా పర్వతశ్రేణిలో బేతుల్ జిల్లాలోని భైంస్దేహి వద్ద ఆరంభం ఔతుంది. 50 కి.మీ పొడవున దక్షిణం, ఆగ్నేయంలో ప్రవహించిన తరువాత