polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
సిన్నమొముం తమాల, అనేది ఒక చెట్టు.ఇది ఎక్కువుగా హిమాలయాల్లో, ఉత్తర భారతదేశంలోని ప్రాంతాలలో పెరుగుతుంది.ఇది ఇంకా బంగ్లాదేశ్, నేపాల్, భూటాన్, చైనా దేశాలలో కూడా అభివృద్ధి చెందింది. దీనిని భారత బే ఆకు, లేదా తేజ్ పట్, మలబార్ ఆకు, భారత బెరడు, భారతీయ కాసియా అని కూడా అంటారు. ఇవి 20 మీ ఎత్తు వరకు పెరుగుతాయి. దీని ఆకులు, బెరడు వంటలలో సుగంధం కోసం, ఔషధ ప్రయోజనాల కొరకు ఉపయోగిస్తారు.వీటి ఆకులను ఆకు పత్రి అని కూడా అంటారు. వాటిలో కొన్ని రకాల జాతికి చెందిన ఆకులు నత్తి ఉన్నవారికి, నోటిలో ఉంచుకొని రసం మింగుచూ ఉంటే నత్తి తగ్గిపోతుందనే నమ్మకం ఉంది.ఇంకా డయాబెటిస్, దగ్గు, జలుబు, ఆర్థరైటిస్, గుండె, కాలేయ ఆరోగ్యం ఇతర పరిస్థితులకు సిన్నమొమం తమలా ఆకులు,బెరడు ఉపయోగించబడుతుంది. అయితే ఈ ఉపయోగాలకు మద్దతు ఇవ్వడానికి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు.ఆహారాలలో, సిన్నమొమం తమలాను మసాలా లేదా సువాసన కారకంగా ఉపయోగిస్తారు. సిన్నమొమం తమలా సంబంధిత కాసియా, దాల్చినచెక్క, సిలోన్ దాల్చినచెక్క, సిన్నమొమం బర్మాని ఇవి అన్నీ ఒకేలా ఉండవు. సిన్నమొమం తమలాను "ఇండియన్ బే లీఫ్" అని కూడా పిలుస్తారు.
దీని బెరడు నిజమైన దాల్చినచెక్క వంటి మసాలాగా ఉపయోగించబడుతుంది.సాధారణంగా ఈ జాతి బెరడు తరుచూ వాడే వ్యసనాన్ని పెంపొందించింది.దీని ఆకులను ఎండబెట్టి రుచికి, సవాసనకు ఉపయోగిస్తారు.వివిధ భారతీయ వంటలలో ఎండిన ఆకులను తరచుగా వేయించి బలమైన కలప రుచిని విడుదల చేస్తుంది.ఎండిన బెరడు కడుపు నొప్పికి చికిత్స చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.ఆకులు కోలిక్, డయేరియా చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు.ఆకులు 1.025 నిర్దిష్ట గురుత్వాకర్షణతో 2% నూనెను ఇస్తాయి.ఇది 70% ఆల్కహాల్, 1.2 వాల్యూమ్‌లో కరుగుతుంది. ఆకుల నుండి సేకరించేది వాణిజ్య సౌందర్య సన్నాహాలకు ఒక పదార్ధం.ఇక్కడ దీనిని చర్మ కండిషనర్‌గా ఉపయోగిస్తారు.ఆకుల నుండి పొందిన నూనె, మొక్కలపై జట్రోఫా కర్కాస్‌ అనే వ్యాధికారక శిలీంధ్రాలను నివారించటానికి శిలీంద్ర సంహారిణిగా వాడతారు.భూటాన్ లో టీలో కూడా ఈ ఆకులు వాడుతారు.
దీని ఆకులు మిరియాలు రుచిని. లవంగం లాంటి వాసన కలిగి ఉంటాయి, అవి వంటలలో సుగంధం కోసం వాడతారు.కొన్ని రకాల ఔషధ ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగిస్తారు. ప్రామాణిక గ్రంథాల ప్రకారం మధ్యయుగ కాలంలో మాలాబాత్రమ్ గా పిలువబడే ఔషధ మొక్కల ఆకుల ప్రధాన వనరులలో ఇది ఒకటిగా భావిస్తారు.
గర్భిణీ స్త్రీలు, పిల్లలకు పాలిచ్చే తల్లులు సిన్నమొమం తమలా తీసుకోవడంపై, భద్రత గురించి తగినంత నమ్మదగిన సమాచారం లేదు.సురక్షితమైన వైపున ఉండండి.వాడకుండా ఉండండి.
బూదాటి వెంకటేశ్వర్లు మొదటగా ఒంగోలులోని రెసిడెన్షియల్ కళాశాలలో తెలుగు సంస్కృత అధ్యాపకునిగా ఉద్యోగ జీవితం ప్రారంభించారు. ఆ తరువాత నరసరావుపేటలోని శ్రీమతి కాసు రాఘవమ్మ, బ్రహ్మనంద రెడ్డి కళాశాలలో పనిచేసారు. ఈటివి కొత్తగా ప్రారంభమైన కాలంలో స్టోరీ డిపార్టుమెంటులో రెండు సంవత్సరాలు పనిచేశారు. గుంటూరు. 1998లో ఆంధ్రప్రదేశ్ పబ్లిక్ సర్వీసు కమీషన్ నిర్వహించిన పోటీ పరీక్షల ద్వారా ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాలలో అధ్యాపకులుగా ఎంపికయ్యారు. సత్తుపల్లి జలగం వెంగళ రావు ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాలలోను, ఖమ్మం & ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాలలో 2006 వరకు పనిచేశారు. ద్రావిడ విశ్వ విద్యాలయం కుప్పంలో 2006 నుంచి సహాయ ఆచార్యులుగా, ఆచార్యులుగా తెలుగు శాఖ అధ్యక్షులుగా పనిచేసారు. ప్రస్తుతం 2016 నుంచి దేశంలోనే ప్రసిద్ధి చెందిన బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు శాఖలో ఆచార్యులుగా పనిచేస్తున్నారు.
బూదాటి వెంకటేశ్వర్లు రాజాపేట గుంటూరు జిల్లాలో బూదాటి సుబ్రహ్మణ్యం బూదాటి అప్పమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. ప్రాథమిక విద్య రాజాపేటలో హైస్కూల్ విద్య పురుషోత్తమ పట్టణంలో కళాశాల విద్య గణపవరంలో చదువుకున్నారు. ఎం.ఏ నాగార్జన విశ్వవిద్యాలయంలో చదివారు. ఎం.ఏ లో రెండు బంగారు పతకాల్ని పొందటమే కాకుండా, నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయంలోని తెలుగు శాఖలో మొట్ట మొదటగా యు.జి.సి వారు నిర్వహించే నెట్ పరిక్ష ఉత్తీర్ణులై ఫెలోషిప్ ను పొందారు. పరిశోధన కోసం ఆంధ్ర విశ్వ కళాపరిషత్తుకు వెళ్లి హరి వంశము -ఎఱ్ఱన, సోమనల తులనాత్మక పరిశీలన అనే అంశంపై డాక్టరేట్ పొందారు.
బూదాటి వెంకటేశ్వర్లు కవి, సాహిత్య విమర్శకుడు, భాషావ్యాకరణ పరిశోధకులు. ఈయన బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం తెలుగు శాఖాధ్యక్షులుగా విధులు నిర్వహిస్తున్నారు.
గణితము,ఉద్యాన వన నిర్వహణ, భూమి యొక్క కొలతలు చూడడం, భవన నిర్మాణములోను ప్రావీణ్యం వున్నది. జెఫర్సన్కు మతానికి, తత్వశాస్త్రానికి సంబంధించి లోతైన అవగాహన వుండడం వలన అమెరికన్ ఫిలాసఫికల్ సొసైటీకి అధ్యక్షుడిగా పని చేసారు. జెఫర్సన్ కు భాషా పరిజ్ఞానానికి సంబంధించిన శాస్త్రం పట్ల కూడా అవగాహన వున్నది. ఎన్నో భాషలలో ప్రావీణ్యం కూడా వున్నది. జెఫర్సన్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ వర్జీనియాని స్థాపించారు. ప్రభుత్వ పదవులనుండి విరమణ పొందిన తరువాత పేరుపొందిన ప్రముఖులతో ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు కొనసాగించారు. జెఫర్సన్ రచించిన ఒకే ఒక పుస్తకం "నోట్స్ ఆన్ ది స్టేట్ ఆఫ్ వర్జీనియా" 1800 సంవత్సరానికి ముందు వచ్చిన పుస్తకాలలో ముఖ్యమైనదిగా పేరుగాంచింది.
థామస్ జెఫర్సన్ 1743 – 4, 1826) అమెరికా దేశానికి చెందిన మూడవ అధ్యక్షుడు, అమెరికా దేశ వ్యవస్థాపక పిత్రులుగా పిలువబడే ఐదుగురిలో ఒకరు.వీరు అమెరికా దేశ "స్వాతంత్ర్య ప్రకటన"ను రచించారు. 1801 నుండి 1809 వరకు మూడవ అధ్యక్షుడిగా పనిచేసారు. అంతకు ముందు జాన్ ఆడమ్స్ అధ్యక్షుడిగా వున్న సమయంలో 1797 నుండి 1801 వరకు ఉపాధ్యక్షుడిగా పనిచేసారు. జెఫర్సన్ ముఖ్యంగా ప్రజాస్వామ్యం, ప్రజా ప్రభుత్వం, మానవ హక్కుల గురించి అమెరికా ప్రజలలో చైతన్యాన్ని కలిగించి అప్పటి వరకు బ్రిటీషు ప్రభుత్వంలో భాగమైవున్న అమెరికాకు స్వాతంత్ర్యం పొందుటలో ప్రముఖ పాత్ర వహించారు.
జెఫర్సన్ పూర్వీకులు ఆంగ్లేయులు. వర్జీనియా లో పుట్టి అక్కడే చదువుకున్నాడు. జెఫర్సన్ న్యాయవాద విద్యను అభసించి బానిసల విముక్తి కొరకు పోరాడాడు. అమెరికా విప్లవ సమయంలో వర్జీనియా రాష్ట్రానికి ప్రాతినిధ్యం వహించి మతస్వేచ్చతో కూడిన చట్టాన్ని రూపొందించారు. అమెరికా దేశ మంత్రిగా ఫ్రాన్సులో పనిచేసారు. అమెరికా దేశ మొట్టమొదటి రాజ్యాంగ కార్యదర్శిగా 1790-93 వరకు మొదటి అధ్యక్షుడు జార్జి వాషింగ్టన్ అధ్యక్షతన పనిచేసారు. జెఫర్సన్, జేమ్స్ మాడిసన్ కలిసి ఫెడరలిస్టు పార్టీకి వ్యతిరేకంగా డెమోక్రాటిక్-రిపబ్లికన్ పార్టీని నిర్వహించారు
జెఫర్సన్ వద్ద ఎన్నో తోటలు వుండేవి. వాటి నిర్వహణకు కొన్ని వందల మంది బానిసలు అతని వద్ద పనిచేస్తుండేవారు. చాలా మంది చరిత్రకారుల అభిప్రాయం ప్రకారం అతని భార్య 1782లో మరణించిన తరువాత అతని వద్దనున్న బానిస "సేలీ హెమింగ్స్" తో శారీరక సంబంధం వుండేదని అతని ద్వారా ఆమెకు ఒక బిడ్డ కూడా జన్మించాడని వారు తెలిపారు.
బాయిలరులో రెండు చర్యలు చోటు చేసుకుంటాయి. మొదటిది ఇంధనాన్ని మండించడం.ఇంధనాన్ని సంపూర్ణంగా మండించటానికి తగిన పరిమాణంలో ఆక్సిజను నిరంతరంగా అందేలా చెయ్యాలి.అందుకై గాలిని ఇంధనానికి సరిపడ ప్రమాణంలో అందించవలయును. రెండవది ఇంధన దహనం వలన వెలువడిన వేడివాయువుల ఉష్ణాన్నినీటికి అందించి, నీటిని ఆవిరిగా మార్చడం.అందుకై పలుచని గోడ మందం వున్న స్టీలు గొట్టాలు/ట్యూబులు ఉపయోగిస్తారు.ఇవి వివిధ సైజుల్లోవుండును. బాయిలర్ రెగ్యులేసన్కు అనుగుణంగా తయారైన ట్యూబులను మాత్రమే బాయిలర్లలో వాడాలి. బాయిలరులోని ట్యూబులు అతిక వత్తిడి, వేడిని తట్టుకునేలావుండి, మంచి ఉష్ణ వాహక గుణాన్నికల్గి వుండును.బాయిలరులలో వాడు ట్యూబులు లేదా సీమ్లెస్ ట్యూబులను వాడెదరు.ట్యూబుల ఉపరితల వైశాల్యం ఎంత ఎక్కువగా ఉన్నచో అంత ఎక్కువగా, నీరు, వేడివాయువుల మధ్య ఉష్ణ మార్పిడి జరిగి త్వరితంగా నీరు ఆవిరిగా మారును.కావున ఇంధన దహన గది , స్టీలు ట్యూబుల ఉపరితల వైశాల్యం పై బాయిలరు నీటిని స్టీమ్ గా మార్చు సామర్ద్యం ఆధారపడివున్నది. అందువలన ట్యూబుల ఉపరితల వైశాల్యాన్ని హిటింగు సర్ఫేస్ ఏరియా అంటారు. అనగా ఉష్ణ వినిమయ ఉపరితల వైశాల్యం.
బాయిలరు వ్యవస్థ ఫీడ్ వాటరు, స్టీమ్, ఇంధన వ్యవస్థలను కల్గి వుండును. ఫీడ్ వాటరు అనగా స్టీముగా మార్చుటకై బాయిలరుకు అందించు, పంపిణి అగు నీరు. ఫీడ్ వాటరు సిస్టం బాయిలరుకు కావా ల్సిన నీటిని అందించును, స్టీము వినియాగానికి అనుకూలంగా నీటిని తగు ప్రమాణంలో బాయిలరుకు అం దించే పరిక రాలను, వాల్వులను కల్గి వుండును. ఫీడ్ వాటరును సక్రమంగా అందించుటకు ఆటోమాటిక్ ని యంత్రణ సిస్టం ఫీడ్ వాటరు సిస్టానికి అనుసంధానమై వుండును.అలాగే స్టీమ్ విభాగంలో ఉత్పత్తి అయ్యి న స్టీమును తగు ప్రమాణంలో బయటకు పంపుటకు కావాల్సిన పరికరాల వ్యవస్థను కల్గి వుండును.స్టీము ప్రవాహ పరిమాణాన్ని నియంత్రించుటకు వాల్వులు ఉండును.అలాగే బాయిలరులో స్టీము అధిక పరిమాణంలో ఉత్పత్తి అయ్యి వినియోగింపబడని స్థితిలో, అధిక వత్తిడి వలన బాయిలరు షెల్ పేలిపోకుండా.నిర్దేశిత స్టీము వత్తిడి వద్ద బాయిలరు లోని స్టీమును అధిక ప్రమాణంలో వాతావరణం లోకి విడుదల చేయును.అలాగే ఇంధన వ్యవస్థ అనగా నీటిని తగిన ప్రమాణంలో స్టీముగా మార్చుటకు అవసరమైన ఉష్ణాన్ని అం దించుటకు అవసరమైన యంత్రభాగాలు పరికారాలు వుండును.ఇంధన వ్యవస్థలో కన్వేయర్లు, బర్నర్లు స్ప్రేడర్లు వంటివి ఉండును.
ఈ రకపు బాయిలరులలో ఉపయోగించు ఇంధనం, ఘన రూపంలో ఉండును.శిలాజ ఉత్పత్తి అయిన బొగ్గును భూగర్భంలో నుండి త్రవ్వి తీస్తున్నారు.ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఘన ఇంధనంగా బొగ్గునే అధికంగా ఉపయోగిస్తున్నారు.అలాగే కలపను/కర్రదుంగలను ఉపయోగించు బాయిలరులను వుడ్ ఫైర్ బాయిలరు అంటారు. వరి పొట్టు, వేరుశనగ పొట్టు, పత్తి గింజల పొట్టు, వంటి వ్యవసాయంలో ఏర్పడు పదార్థాలను కూడా ఇంధనంగా బాయిలర్లలో ఉపయోగిస్తారు.ఇలాంటి బాయిలరులను అగ్రివెస్ట్/బయోమాస్ ఫ్యూయల్ బాయిలరులు అంటారు.అలాగే రంపపుపొట్టు, జీడి పిక్కల పొట్టు, పామాయిల్ గెలలను కూడా ఇంధనంగా ఉపయోగించు బాయిలరులు ఉన్నాయి. బాయిలరులలో వాడు ఇంధనాన్ని బట్టి వాటి ఫర్నేష్/ఫైరు బాక్సు నిర్మాణం వేరువేరుగా వుండును.కొన్ని బాయిలరులు మల్టి ఫ్యూయల్ బాయిలరులు.ఈ రకపు బాయిలరులో ఒకే రకపు ఇంధనం కాకుండా ఒకటి కన్నా ఎక్కువ రకపు ఇంధనాన్ని మండింఛి స్టీము ఉత్పత్తి చేస్తారు.
ఫైర్ ట్యూబుబాయిలరులలో సిలిండరు వంటి నిర్మాణంలో పలుచని మందమున్న స్టీలు ట్యూబులు వరుసగా అమర్చబడి వుండి వాటి వెలుపల నీరు వుండును.ఫర్నేష్ లో ఏర్పడిన వేడివాయువులు ఈ స్టీల్ ట్యూబుల ద్వారా పయనించి, ట్యూబు వెలుపల సిలిండరు వంటి నిర్మాణంలో వున్న నీటిని వేడి చేసి, నీటి ఆవిరిగా మార్చును.ఇంధనాన్ని మండించు దహన గది / కొలిమి/ ఫర్నేష్ స్టీలు ట్యూబులున్న సిలిండరు ఆకారపు ఉక్కు నిర్మాణంలోనే వుండ వచ్చును లేదా బయట రిఫ్రాక్టరి ఇటుకలతో నిర్మించినదై ఉండవచ్చును. ఫైర్ ట్యూబు బాయిలర్ లో నీరు వున్న సిలిండరికల్ నిర్మాణం మందమైన స్టీలు ప్లేటుతో నిర్మింపబడి వుండును.సిలిండరికల్ /వర్తులాకార నిర్మాణాన్ని షెల్ అనికూడా అంటారు.
ఫైర్ ట్యూబు బాయిలరులను కూడాపలు ఉపరకాలుగా నిర్మిస్తారు. అందులో ఒక రకం హరిజాంటల్ రిటర్ను ట్యూబు బాయిలరు.ఇందులో బాయిలరు ట్యూబులు హారిజంటలు/క్షితిజ సమాంతరంగా బాయిలరు షెల్ లో అమర్చబడి వుండును. ఈ బాయిలరులో దహన గది బయట వుండును. మరొక రకమైన బాయిలరులు స్కాచ్, స్కాచ్ మారిన్, లేదా షెల్ బాయిలరులు.ఈ రకపు బాయిలరులో కంబుషన్ చాంబరు బాయిలరు షెల్ లోనే అమర్చబడి వుండును. మూడవ రకమైన బాయిలర్లో వాటర్ జాకేటేడ్ ఫైర్బాక్సు వుండును. చాలా కొత్త రకపు ఫైర్ ట్యూబు బాయిలర్లు బయటి షెల్ వర్తులాకారంలో వుండును.ఫ్లూ గ్యాసేస్ ట్యూబుల్లో రెండు మూడుసార్లు పయనించేలా షెల్ కు హిటింగు/ఏవాపరేటింగు ట్యూబులుఅమర్చబడి వుండును.
బాయిలరులో ఇంధనం మండించగ ఏర్పడుడు దహన వాయువులు/ఫ్లూ గ్యాస్ పయనించు మార్గాన్ని బట్టి బాయిలరును స్తూలంగా ఫైర్ ట్యూబు బాయిలరు, వాటరు ట్యూబు బాయిలరు అని రెండు రకాలుగా వర్గీకరణ చేసారు. ఈ వర్గీకరణ ఫ్లూ గ్యాసేస్/ఇంధన వాయువులు బాయిలరు ట్యూబుల గుండా లేదా వెలుపల ప్రయాణించువిధానం ఆధారంగా చేసారు. బాయిలరు గొట్టాల బయట నీరు వుండి, ట్యూబుల ద్వారా ఫ్లూ గ్యాసేస్ వెళ్ళిన వాటిన ఫైర్ ట్యూబు బాయిలరులు అని, ట్యూబులలో నీరు వుండి, ట్యూబుల వెలుపల ఫ్లూ గ్యాసేస్/ఇంధన వాయువులు/దహనపలిత వాయువులు వుండిన వాటర్ ట్యూబు బాయిలర్ అంటారు.
ఇండియన్ బాయిలరు రెగ్యులెసన్ ప్రకారం స్టీము బాయిలరు అనగా కనీసం 22.75 లీటర్లకు మించిన ఘన పరిమాణంతో అన్ని వైపులా మూసి వుంచిన లోహ నిర్మాణం కల్గి, అవసరమైన ఉపకరణాలను మొత్తంగా కాని కొంత వరకు కాని కల్గి, నీటి ఆవిరిని ఉత్పత్తి చేయునది.ఇక్కడ ఉపకరణములు అనగా స్టీము వాల్వు లు, సెప్టివాల్వులు, వాటరు లెవల్ ఇండికేటరులు వంటివి అని అర్థం.ఇండియన్ బాయిలరు రెగ్యులెసన్స్ ప్రకారం స్టీము పైపు అనగా 3.5 /2 ప్రెజరు మించిన స్టీము ప్రవహించుటకు అనుకూలమైనది.లేదా 225 మిల్లీమీటర్లకు మించిలోపలి వ్యాసం కల్గిన పైపు/స్టీలు గొట్టం.
వాటరు ట్యూబు బాయిలర్లలో వేడి దహన వాయువులు/ఫ్లూ గ్యాసేస్ నీరుతో నిండిన ట్యూబుల వెలుపల భాగంలో ఉపరితలాన్ని తాకుతూ పయనిస్తూ ట్యూబులలోని నీటిని ఆవిరిగా మార్చును. వాటరు ట్యూబులు బాయిలరు డిజైనును బట్టి స్ట్రైట్ గా లేదా వంపులు కల్గి ఉండును. నిలువుగా సరళంగా వున్న ట్యూబులు పైనమరియు కింద డ్రమ్ములను కల్గి ఉండును.కింది డ్రమ్మును వాటరు డ్రమ్ముయని, పైన వున్న డ్రమ్మును స్టీమ్ డ్రమ్ము అంటారు.వాటరు ట్యూబు బాయిలరుకు ఉదాహరణ బాబ్‌కాక్ ఆండ్ విల్‌కాక్సు బాయిలరు, త్రి డ్రమ్ము బాయిలరు.ఒ-రకం బాయిలరు, డి- రకం బాయిలరు
కోల్ ఫైర్డ్ బాయిలరులను మళ్ళి బొగ్గును వాడే పరికరాల ఆధారంగా మళ్ళిమూడు నాలుగు రకాలుగా విభజించారు.అవి పల్వరైజ్ద్ కోల్ బాయిలర్, స్టోకర్ కోల్ బాయిలర్, కోల్ ఫ్లూయిడైజ్డ్ బెడ్ కంబుసన్ బాయిలర్.ఫ్లూయిడైస్డ్ కంబుసన్ బాయిలరును క్లుప్తంగా ఎఫ్.బి.సి బాయిలరు అంటారు. ఎఫ్.బి.సి బాయిలర్లో పొడి/పిండిగా చేసిన కోల్/బొగ్గును మాత్రమే కాకుండా వరిపొట్టు, వేరుశనగ పొట్టు, కొబ్బరిపీచు, రంపపు పొట్టు వంటి వాటిని కూడా ఇంధనంగా వాడెదరు
ఈ రకపు బాయిలరులో సహజ వాయువును ఇంధనంగా వాడెదరు.ఈ రకపు బాయిలరులను ఎక్కువగా పెట్రోలియం బావులకు దగ్గరగా వుండు ప్రాంతాలలో ఉపయోగిస్తారు. పెట్రోలియం బావులను డ్రిల్లింగు చేసినపు/త్రవ్వి నపుడు మొదట అధిక వత్తిడిలో అధిక ప్రమాణంలో సహజవాయువు ఉత్పత్తి అగును. పెట్రోలియం బావులనుండి పైపుల ద్వారా ఈ వాయువును పరిశ్రమలలో ఉన్న బాయిలరుకు పంపిణి చేస్తారు.కొన్ని ప్రాంతాలలో ఈవాయువును రోడ్డు ట్రక్కుట్యాంకర్లలో నింపి కూడా పంపిణి చేస్తారు.
లోకోమోటివ్ బాయిలరునులోకోమోటివ్ స్టీము ఇంజనూనికూడా అంటారు.ఈ బాయిలర్లు స్వయంగా చక్రాల సహాయంతో ఉక్కు పట్టలపై ఒకచోటునుండి మరో చోటుకు పయనించును.ప్రస్తుతం వాడుకలో వున్న ఎలక్ట్రీకల్, డిజెల్ రైలు ఇంజనులకు ముందు ప్రయాణికుల రైళ్లను, సరకు రవాణా రైళ్లను ఈ లోకోమోటివ్ బాయిలరుతో నడిపేవారు.లోకోమోటివ్ బాయిలరులో బొగ్గును ఇంధనంగా వాడెవారు.
ఈ రకపు బాయిలరులో ఫర్నేష్ ఆయిల్ ను ఎక్కువగా ఇంధనంగా ఉపయోగిస్తారు. ఇది చిక్కగా ఉండటం వలన, ఇంధనాన్ని బర్నరుకు పంపించే ముందు ఒక హీట్ ఎక్సుజెంజరులో వేడిచేసి బర్నరుకు పంపిస్తారు. కొన్ని బాయిలరులో కిరోసిన్, డీసెల్ ను, పెట్రోలియం నాప్తాను కూడా ఇంధనంగా వాడుతారు.
నేల మీద ఒకచొట శాశ్వితంగా వుండే బాయిలరును స్ఠిర బాయిలరు అంటారు.ఇలాంటి బాయిలరును ఒకచోటు నుండి మరో చోటీకి తీసుకెళ్లడం కష్తం బాగాలుగా విడగొట్తి .వాటరు ట్యూబు బాయిలర్లు కూడా ఎక్కువగా స్థిర బాయిలర్లే.లంకషైరు, కోక్రెన్, వంటి బాయిలరులు స్థిర బాయిలరులే.
బాయిలరులో మండించు ఇంధనంగా పరంగా బాయిలరులను ఘన, ద్రవ, వాయు ఇంధన బాయిలరులు అని మూడు రకాలుగా ఉన్నాయి. జీవద్రవ్య ఇంధనాలను కూడా బాయిలరులో ఇంధనంగా వాడుచున్నారు.
ఇవి చిన్న సైజు బాయిలరులు.వీటీని చక్రాల మీద అమర్చి ఒకచోటు నుండి మరో చోటుకు సులభంగా తరలించవచ్చును.ఎక్కద తాత్కాలికంగా స్టీము అవసరం వున్నదో అక్కడికి ఈ చక్రాలున్న బాయిలరును తీసుకెళ్లవచ్చు.
నేల బొగ్గును భూగర్భంలోని గనుల నుండి త్రవ్వి తీస్తారు.ఇది పెద్ద గడ్డలుగా ఉండును.వీటిని పల్వ రైజరులో చిన్న చిన్న ముక్కలుగా లేదా పొడిగా చేసి బాయిలరులో ఉపయోగిస్తారు.
కాథరీన్ ఆసుపత్రికి వెళ్తుంది, జై అపస్మారక స్థితిలో ఉన్న డేవిడ్ ను కిడ్నాప్ చేసాడని తెలుసుకుంటుంది. జైగౌరి ఫైనాన్స్ లో జరిగిన అకౌంటింగ్ కుంభకోణం గురించి సమాచారం నిత్య బయటపెట్టింది, జై బాబాయ్ మోహన్ ఆత్మహత్య, గౌతం ప్రమాదం అదే రోజున జరిగిందని తెలుసుకుంటుంది. కాథరీన్, నిత్య జై మీద గూఢచర్యం చేయాలని నిర్ణయించుకుంటారు. ఐశ్వర్య కాథరీన్ కి జై సంస్థలో ఉద్యోగం కోసం సిఫారసు చేస్తుంది, దానికి అతను అయిష్టంగా అంగీకరిస్తాడు. సంస్థలో కేథరీన్ ఉనికి జైకి అసౌకర్యం కలిగిస్తుంది. ఆమె అతనిపై గూఢచర్యం చేస్తుందని తెలుసుకుంటాడు. కానీ అతను మౌనంగా ఉంటాడు. గౌతం హత్యలో జై హస్తముందని పత్రికలకి బహిర్గతం చేస్తానని వంశీ జై ని బెదిరించటం కాథరీన్ వింటుంది. ఆమె తన జట్టు నాయకుడు సుదర్శన్ ని అదుపు చేసుకొని సంస్థ యొక్క భద్రతా ఏర్పాట్ల గురించి తరువాత సమాచారాన్ని పొందుతుంది. జై యొక్క కాబిన్ మాస్టర్ కీని నిత్య కాథరీన్‌కి అందిస్తుంది.
గౌతమ్ తన కారులో జై యొక్క శరీరంతో పాటు తన దుస్తులను, పర్సును ఒక సరస్సులోకి నెట్టివేస్తాడు, ఇది ఒక ప్రమాదంలా అనిపించేలా చేస్తాడు. గౌతమ్‌ తల్లి యశోద కూడా జరిగిన సంఘటనలు అర్థం చేసుకుని అతనికి సహాయపడుతుంది. గౌతమ్ తన కొత్త జీవితం జైగా ప్రారంభిస్తాడు. అయితే, అన్ని కార్యక్రమాలను చిత్రీకరించిన వంశీ, విజువల్స్ను సవరిస్తాడు, గౌతమ్ను డబ్బు కోసం బెదిరిస్తాడు. వంశీతో సమస్య రాకూడదనే కేథరీన్ తన పైన గూఢచర్యం చేస్తున్నా అతను మౌనంగా ఉన్నానని చెబుతాడు. వీరి సంభాషణని ఐశ్వర్య వింటుంది. వారి కుటుంబాలు జై మరణానికి భాదపడతారు. ఒక సంవత్సరం తరువాత జై, ఐశ్వర్య కుటుంబాలు ఒక బహుమతి ప్రధానోత్సవానికి హాజరవుతారు. అందులో ఐశ్వర్యని ఉత్తమ పారిశ్రామిక వేత్తగా ఎన్నుకొంటారు. ఆమె ఆ పురస్కారాన్ని జైకి అంకితమివ్వగా గౌతమ్‌, కేథరీన్ కన్నీళ్ళు నిండిన కళ్ళతో చూస్తూ ఉంటారు.
జై విజయాలతో వంశీ అసూయ చెంది అతన్ని హతమార్చడానికి తన పాత స్నేహితుడైన డేవిడ్‌ని కోరతాడు. జైని అతని ప్రత్యర్థి అయిన గౌతమ్‌ అనుకొని అతను ఒప్పుకుంటాడు. ఇంతలో, గౌతమ్ తన క్లబ్ కోసం ప్రాయోజకులు కనుగొనే ప్రయత్నంలో జై యొక్క చిత్రాన్ని చూస్తాడు. అతను జైలాగా మారి మోహన్‌ని కలుస్తాడు. చనిపోయే ముందు మోహన్ వంశీ అతన్ని గుర్రప్పందాలు కట్టడానికి ప్రేరేపించాడని, అందువల్ల అతనికి 500 కోట్లు నష్టం కలిగిందని ఆ డబ్బు ఐశ్వర్య తండ్రి రామ్‌ ప్రకాష్ అతనికి తిరిగి ఇస్తానని చెప్పాడని చెబుతాడు. ఇంతలో డేవిడ్ ఒక గిడ్డంగిలో జైని కత్తితో పొడుస్తాడు. అది రహస్యంగా వంశీ చిత్రీకరిస్తాడు. గౌతమ్‌ అక్కడికి చేరుకొని జై సంస్థని వంశీ, ఇతరుల నుండి కాపాడతానని అతనికి ప్రమాణం చేస్తాడు.
పార్టీలో జైని రెచ్చగొట్టడానికి కేథరీన్ వంశీతో చనువుగా ఉంటుంది. అది చూసి జై బాధపడతాడు. కొంత ధైర్యం కూడగట్టుకొని జై వంశీని చంపి అది ఒక రోడ్డు ప్రమాదంలా సృష్టిస్తాడు. వంశీ అతనిని బెదిరించటానికి వాడుతున్న అన్ని పత్రాలను అతను నాశనం చేస్తాడు. ఆ తరువాత రోజు ఐశ్వర్య జై బట్టలు, చిత్రాన్ని కేథరీన్ అలమరాలో చూసి వారి మధ్య అక్రమ సంబంధం ఉందేమోనని భావించి వారి నిశ్చితార్థాన్ని రద్దు చేస్తుంది. కేథరీన్ జైని ఎదుర్కొని అతను ఒక హంతకుడు, మోసగాడు అని ఒప్పుకోమని చెబుతుంది. ముందు ఎలాగోలా తట్టుకుని తరువాత భావోద్వేగానికి లోనై అతను జై కాదు గౌతమ్‌ అని ఆమెకు చెబుతాడు. వారి తిరిగి కలిసి పోతారు అతను జరిగిన నిజాన్ని చెబుతాడు.
ఐశ్వర్య, కాథరీన్ హైదరాబాద్ చేరుకున్నప్పుడు, వారు జై, ఐశ్వర్య బంధువు వంశీని కలుస్తారు. జై అచ్చం గౌతంలా ఉండటం చూసి కాథరీన్ ఆశ్చర్యానికి గురవుతుంది. పది రోజుల ముందు ప్రమాదంలో గౌతమ్ మరణించాడని అతని తల్లి యశోద ద్వారా తెలుసుకున్న తరువాత, ఆమె తన ఇంటిని దుఃఖంతో వదిలి వెళ్తుంది. ఒక పరిశోధక పాత్రికేయరాలైన నిత్య ఆమెని కలసి గౌతమ్ హత్య చేయబడ్డాడని ఆమెకు అనుమానంగా ఉందని చెబుతుంది. వారు మొదట కేథరీన్ మామయ్య అయిన డేవిడ్ ను అనుమానిస్తారు, కానీ అతను మాదకద్రవ్యాలు అధిక మోతాదులో సేవించి ఆసుపత్రిలో చేరి ఉంటాడు.
ఐశ్వర్య, ఒక సంపన్న వ్యాపారవేత్త కుమార్తె, అమెరికా నుండి హైదరాబాద్ కు తిరిగి వెళ్లే విమానం ఎక్కుతుంది. కేథరీన్, ఒక విజువల్ ఎఫెక్ట్స్ డిజైనర్. ఒక నెలరోజుల వర్క్‌షాప్ పూర్తిచేసి లండన్లో అదే విమానం ఎక్కుతుంది. కాలక్షేపానికి వారు వాళ్ళ ప్రేమ కథలు ఒకరికి ఒకరు చెప్పుకుంటారు. కాథరీన్ ఒక సాహస క్లబ్ ను కలిగి ఉన్న గౌతమ్ తో ప్రేమలో ఉన్నానని వివరిస్తుంది, ఐశ్వర్య తన కాబోయే భర్త జయరాం "జై" ముళ్ళపూడి తన తండ్రి సంస్థ జైగౌరి ఫైనాన్స్ నిర్వహించే ఒక అవార్డు గెలుచుకున్న వ్యవస్థాపకుడని చెబుతుంది.
కాథరీన్ డేవిడ్, గౌతం యొక్క విడుదల పత్రాలు, ఐశ్వర్య సంస్థ నుండి 500 కోట్లు బదిలీ నిర్ధారిస్తూ ఒక పత్రం తీసుకుంటుంది. తరువాత ఆమె డేవిడ్ చికిత్స పొందుతున్న ఒక అనాథ శరణాలయానికి వెళ్ళి అతను చనిపోయి ఉండటం చూస్తుంది. కేథరీన్, నిత్య స్పాట్ కి వెళ్ళగానే జై అనాథ నుండి దూరంగా పారిపోవటం చూస్తారు, వారి అనుమానాలు బలమవుతాయి.
జెంటిల్ మేన్ ఇంద్రగంటి మోహన కృష్ణ దర్శకత్వంలో నాని, నివేదా థామస్, సురభి లో నటించిన తెలుగు చలన చిత్రం. ఈ చిత్రం జూన్ 17 2016లో విడుదలై మంచి విజయాన్ని సాధించింది.
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి ఉంది. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల గూడూరులోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల సైదాపురంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల గూడూరులోనూ] ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు గూడూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల గూడూరులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు నెల్లూరులోనూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. పౌర సరఫరాల వ్యవస్థ దుకాణం, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
తల్పునూర్లో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు గోపాలపేటలో ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల గోపాలపేటలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల వనపర్తిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల మహబూబ్ నగర్లోను, పాలీటెక్నిక్ వనపర్తిలోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల వనపర్తిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు మహబూబ్ నగర్లోనూ ఉన్నాయి.
తల్పునూర్లో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ఆటో సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ఇది మండల కేంద్రమైన రేవళ్ళి నుండి 18 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన వనపర్తి నుండి 20 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని గోపాలపేట మండలంలో ఉండేది.
రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
పారిశ్రామిక రంగంలో ఉన్నతి సాధించిన మోహనరావు 1995లో సిద్ధసమాధి యోగ తరగతులకు హాజరయ్యాడు. ఆ యోగవిధానం అమితంగా ఆకర్షించడంతో 2007లో స్వార్థభారతి పేరిట స్వచ్ఛంద సంస్థను స్థాపించి, దాని ద్వారా వ్యక్తిత్వ వికాస తరగతులు నిర్వహిస్తున్నాడు. స్వార్థ భార‌తి ట్ర‌స్ట్ ద్వారా ఉపాధ్యాయుల‌కు, విద్యార్థుల‌కు అత్యున్న‌త‌మైన వ్య‌క్తిత్వ వికాస జ్ఞానం అందించ‌టం కోసం నాలుగు ల‌క్ష‌ల కిలోమీట‌ర్లకు పైగా పూర్తిగా సొంత ఖ‌ర్చుల‌తో తిరిగి, ఇప్ప‌టివ‌ర‌కు మూడు వేల‌కు పైగా స‌త్య‌శోధ‌న - శ‌క్తిసాధ‌న శిక్ష‌ణా త‌ర‌గ‌తుల‌ను నిర్వ‌హించాడు. అందించారు. దీనితో పాటుగా సంస్కృత విధ్యాపీఠం, తిరుమ‌ల తో పాటు అనేక‌ వేద‌పాఠ‌శాలల‌కు, గురుకుల పాఠ‌శాల‌ల‌కు, కాలేజీల‌కు వెళ్లి వ్య‌క్తివ్వ పాఠాల‌ను బోధించాడు. అటవీ శాఖ అధికారులకు, పోలీసులకు, డాక్టర్ రెడ్డీస్ ఫౌండేషన్, రాజీవ్ యువ కిరణాలు, ఏపీ రెసిడెన్షియల్ స్కూళ్లలో ఇప్పటి వరకు 15 వందలకు పైగా సత్సంగాలు నిర్వహించాడు.
యడ్లపల్లి మోహనరావు ప్రముఖ వ్యక్తిత్వ వికాస నిపుణుడు, రచయిత. స్వార్థభారతి స్వచ్ఛంద సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు. ప్రభుత్వోద్యోగిగా, పారిశ్రామికవేత్తగా 35 సంవత్సరాల పాటు పనిచేసిన మోహనరావు, తర్వాతి దశలో వ్యక్తిత్వ వికాస శిక్షకుడయ్యాడు. పలు విద్యాలయాలు, ఉద్యోగ శిక్షణా కార్యక్రమాల్లో వేలాది వ్యక్తిత్వ వికాస తరగతులు నిర్వహించాడు. పారిశ్రామికవేత్తగానూ, తర్వాతికాలంలో వ్యక్తిత్వ వికాసరంగంలో చేస్తున్న సేవలకు గాను రాష్ట్రపతి పురస్కారంతో సహా పలు పురస్కారాలు, గౌరవ డాక్టరేట్లు అందుకున్నాడు.
మోహనరావు 1950, జూలై 10న నాగ‌య్య, ఆదేమ్మ దంపతులకు గుంటూరు జిల్లా, చెమళ్ల మూడి గ్రామంలో జ‌న్మించాడు. స్వగ్రామంలోనే ప్రాథ‌మిక విద్యను చదివిన మోహనరావు పచ్చలతాడిపర్రు లోని ఎస్.కె.జెడ్.పి. హైస్కూలులో, గుంటూరులోని మాజేటి గురువ‌య్య హైస్కూలులో ఉన్నత విద్యను పూర్తిచేశాడు. ఆ త‌రువాత విజయవాడ లోని ఆంధ్ర లయోలా కళాశాలలో పియూసీ , కాకినాడ లోని గ‌వ‌ర్న‌మెంట్ ఇంజ‌నీరింగ్ కాలేజి ఇంజ‌నీరింగ్ విద్యను పూర్తిచేశాడు.
సయ్యద్ హుస్సేన్ బిల్‌గ్రామీ, 1844లో గయ సమీపంలోని సాహిబ్‌గంజ్‌లో జన్మించాడు. సాదత్-ఏ-బిల్‌గ్రామీ నుండి వలస వచ్చిన కుటుంబంలో జన్మించాడు. వీరి పూర్వీకులు మహమ్మద్ ఘోరీతో పాటు భారతదేశం వచ్చారని చెప్పుకుంటారు. ఈయన తండ్రి సయ్యద్ జైనుద్దీన్ హుస్సేన్ ఖాన్ బీహార్లో డిప్యుటీ కలెక్టరు మాజిస్ట్రేటు. ఈయన కలకత్తాలోని ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో విద్యాభ్యాసం చేశాడు. ఈయనకు 1864లో వివాహం అయ్యింది. వీరికి నలుగురు కుమారులు, ఒక కుమార్తె. 1897లో భార్య మరణించింది. సయ్యద్ హుస్సేన్ 1910లో హైదరాబాదుకు చెందిన ఆంగ్లేయ వైద్యురాలు ఈడిత్ బోర్డ్‌మాన్ ను ద్వితీయ వివాహం చేసుకున్నాడు.
1866 నుండి 1873 వరకు లక్నోలోని కాన్నింగ్ కళాశాలలో అరబిక్ ఆచార్యునిగా పనిచేసి ఆ తర్వాత హైదరాబాదు నిజాం కొలువులో చేరాడు. సాలార్‌జంగ్ మరణించేదాకా ఆయన ఆంతరంగిక కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. ఆ ఉద్యోగంలో ఉండగా హుస్సేన్ బిల్‌గ్రామీ, సర్ సాలార్‌జంగ్‌తో పాటు, 1876లో బేరార్‌ను నిజాంకు దత్తం చేయాలని విక్టోరియా మహారాణిని కోరటానికి ఇంగ్లాండు వెళ్ళాడు. ఈ చిరస్మరణీయమైన ఇంగ్లాండు పర్యటనలో, ఈయనకు విక్టోరియా మహారాణిని కలిసి, ముచ్చటించే భాగ్యం కలగటమే కాక, డిజ్రేలి, గ్లాడ్‌స్టోన్, లార్డ్ సాలిస్‌బరీ, జాన్ మార్లీ తదితరులను కలిశాడు.
ఈయన నిర్వహించిన కార్యాలలో అతి ముఖ్యమైనది, విద్యావేత్తగా చేసిన కృషి. ఈయన స్థాపించిన విద్యాసంస్థనే ఆ తర్వాత కాలంలో నిజాం కళాశాలగా రూపుదిద్దుకుంది. 1885లో ఈయన దేశంలోనే మొదటిదైన బాలికల పాఠశాలను స్థాపించాడు. ఈయన క్షీణిస్తున్న పరిశ్రమలను పునరుద్ధరించడానికి, నిజాం రాజ్యంలోని మూడు ప్రధాన పారిశ్రామిక కేంద్రాలైన ఔరంగాబాదు, హైదరాబాదు, వరంగల్లలో మూడు పారిశ్రామిక పాఠశాలలను స్థాపింపజేశాడు. హైదరాబాదులోని రాష్ట్ర కేంద్ర గ్రంథాలయం కూడా బిల్‌గ్రామీ స్థాపించినదే.