polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1962 నుండి బాల్కొండ నియోజకవర్గం నుండి నాలుగుసార్లు శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు. 1967లో రాజారాం బాల్కొండ నియోజకవర్గం నుండి ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికకావటం విశేషం. 1969లో తెలంగాణా ఉద్యమంలో అగ్రనేతగా నిలిచాడు. కొంతకాలం మర్రి చెన్నారెడ్డితో పాటు రాజమండ్రి జైలులో గడిపాడు. పి.వి.నరసింహారావు మంత్రివర్గంలో జౌళి, చేనేత, చెక్కర పరిశ్రమల మంత్రిగా పనిచేశాడు.
గడ్డం రాజారాం నిజామాబాదు జిల్లాకు చెందిన రాజకీయనాయకుడు. కాంగ్రేసు పార్టీకి చెందిన అగ్రనేత. వెనుబడిన కులాల నాయుకుడిగా రాష్ట్రస్థాయిలో గుర్తింపు తెచ్చుకున్నాడు. ఈయనను ఆర్గుల్ రాజారాంగానూ వ్యవహరిస్తారు. ఆర్మూరు, బాల్కొండ నియోజకవర్గాల నుండి ఐదు సార్లు శాసనసభకు ఎన్నికై అనేక పర్యాయాలు మంత్రి పదవి చేపట్టాడు.
ఈయన 1974లో జలగం వెంగళరావు, 1978 తర్వాత చెన్నారెడ్డి, టి.అంజయ్య మంత్రివర్గాలలో మంత్రిగా పనిచేశాడు. తరువాత జిల్లాలో ప్రముఖ రాజకీయనాయకులుగా ఎదిగిన ధర్మపురి శ్రీనివాస్, శనిగరం సంతోష్ రెడ్డిలు ఈయన వద్ద శిష్యరికం చేసిన వారే.
1504లో యాద్గిరి శాశ్వతంగా బీజపూరుకు చెందిన ఆదిషాహి సామరాజ్యానికి ఆనుకుని ఉంది. 1657లో ఈ ప్రాంతం మీద జుమ్లా దండయాత్ర చేసిన తరువాత ఈ ప్రాంతం ముగల్ సామ్రాజ్య ఆధీనంలోకి మారింది. తరువాత హైదరాబాద్‌కు చెందిన అసాఫ్ జాహి సామ్రాజ్యం యాద్గిరి, గుల్బర్గాను తమ ఆధీనంలోకి తీసుకుంది. 1863లో నిజాం ప్రభుత్వం జిల్లాబండి, సుర్పూర్ జిల్లాకేంద్రాలుగా 9 తాలూకాలతోచేయబడ్డాయి. 1873లో గుల్బర్గా 7 తాలూకాలతో ప్రత్యేక జిల్లాగా రూపొందింది. 1956లో రాష్ట్రాల పునర్నిర్మాణం జరిగినప్పుడు గుల్బర్గా కర్ణాటక రాష్ట్రంలో భాగం అయింది. యాహ్గిరి అందులో ఒక తాలూకాగా ఉంది.
యాదవగిరిని సాధారణంగా ప్రజలు యాదగిరి అంటారు. ఇది యాదవ రాజ్య రాజధానులలో ఒకటిగా ఉంది. ఇది చారిత్రకంగా, సంస్కృతికంగా సుంసంపన్నంగా ఉంది. యాదవులు యాదగిరిని వారి రాజధానిగా చేసుకుని 1347-1425 వరకు పాలించారు. యాదగిరి జిల్లా ప్రాంతంనికి చరిత్రలో ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. దక్షిణభారతీయ ప్రముఖ సామ్రాజ్యాలైన శాతవాహనులు, చాళుఖ్యులు, రాష్ట్రకూటులు, షాహీలు, ఆది షాహీలు, నిజాం షాహీలు జిల్లా ప్రాంతాన్ని పాలించాయి.
కోటలోపల జుమ్మా మసీదు ఉంది. లోపల ప్రసిద్ధ గుల్బర్గా స్మారక చిహ్నం చక్కాగా సంరక్షించబడిన స్థితిలో ఉంది. ఇది స్పైయిన్ నగరంలోని కొర్డోవా నగరంలో ఉన్న మసీదును పోలి ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. మసిదు తూర్పు పడమరలలుగా 216 అడుగులు మరొయు ఉత్తర దక్షిణాలుగా 176 అడుగులు కొలతలతో నిర్మించబడింది. మదీదు వైశాల్యం 38016 చ.అడుగులు ఉంటుంది. భరతదేశంలో పూర్తిగా కప్పబడిన మసీదు ఇది ఒక్కటి మాత్రమే.
భహమనీ సుల్తానులు గుల్బర్గా నగరాన్ని మసీదు.ఉ, గుమాజ్లు, రాజ్యాంగ భవనాలతో నిర్మించారు. ఇందులో 5 అంతస్తుల. మసీదులు, మూడు మసీదులు, 10 దర్గాలు ఉన్నాయి. నగరం " గార్డెన్ ఆఫ్ గుంబజాలు " అని పిలువబడుంది. ఇందులో ఆలయాలు, చర్చీలు, ఇతర మతప్రధాన్యత కలిగిన పలు ప్రదేశాలు నగరమంతటా విస్తరించి ఉన్నాయి. యాదగిరిలో యాదవ వంశానికి చెందిన కోట నగరంలోని కొండ మీద నిర్మించబడి ఉంది.
యాద్గిరి రాష్ట్రజిల్లాలలో అతితక్కువ వైశాల్యం కలిగిన జిల్లాలలో రెండవస్థానంలో ఉంది. జిల్లాలోని సారవంతమైన నల్లరేగడి మట్టి వ్యవసాయానికి అత్యంత అనుకూలమైనదిగా ఉంది. ఇది జొన్నలు, పప్పుధాన్యాలు విస్తారంగా పండించబడుతున్నాయి. జిల్లా రాష్ట్ర " డాల్ బౌల్ " జిల్లాలలో పలు సిమెంటు కంపెనీలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో ప్రఖ్యాత " మలఖెడా స్టోన్ "లు ఉన్నాయి.
జిల్లాలో ప్రధానంగా కృష్ణా , భీమా నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. అప్పర్ కృష్ణా ప్రాజెక్ట్ , షహపూర్ తాలూకాలోని బెండేబెంబలి వద్ద " కోర్ గ్రీన్ చక్కెర ఫ్యాక్టరీ " ఉన్నాయి. యాద్గిరి సిమెంట్, వస్త్రాల తయారీ, తోలు , రసాయన ఉత్పత్తులకు ప్రసిద్ధి. భీమరాయన గుడి వద్ద ఉంది.
శ్రీ వేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం, మైసూరు విశ్వవిద్యాలయం, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయము, గుల్బర్గా విశ్వవిద్యాలయంతో అనుబంధం ఉంది. అనంతపురం జిల్లా రచయితల సంఘం అధ్యక్షులుగా, గుర్రం జాషువా జయంతి ఉత్సవ కమిటీ అధ్యక్షునిగా వ్యవహారించారు. అరసం రాష్ట్ర అధ్యక్షునిగా, జన విజ్ఞాన వేదిక గౌరవాధ్యక్షునిగా వ్యవహారిస్తున్నారు. రాష్ట్ర అధికారభాషా సంఘం సభ్యునిగా సేవలు అందించారు. నేషనల్ బుక్ ట్రస్టు తెలుగు సలహా మండలి, సాహిత్య అకాడమి సభ్యునిగా పనిచేశారు. రాచపాళెం చంద్రశేఖర్‌రెడ్డికి మన నవలలు- మన కథానికలు అనే పుస్తకానికి ఉత్తమ విమర్శకుడిగా 2014 కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది. రాయలసీమ సాహిత్యోద్యమాల చరిత్ర, దళిత కథలు, ఆధునికాంధ్ర కవిత్వం, గురజాడ కథానికలు తదితర రచనలను ఆయన వెలువరించారు.
వీరు 2008 నుంచి 2016 వరకు కడపలోని యోగివేమన విశ్వవిద్యాలయంలో పనిచేశారు. తాను రాసిన విమర్శనాత్మక పుస్తకానికి అవార్డు రావడం సంతోషంగా ఉందని చెప్పారు. అందులో నవలలు, కథానికలపై 24 వ్యాసాలున్నాయని తెలిపారు. నాలుగు దశాబ్దాలుగా సాహిత్యంలో ఉన్న ఆయన 19 పుస్తకాలు ప్రచురించారు. ఇప్పుడు అవార్డు వచ్చిన మన నవలలు- మన కథలు పుస్తకాన్ని 2010లో రాశారు. 11 గ్రంథాలకు సంపాదకత్వం వహించారు. తెలుగులో సాహితీ విమర్శ సరిగా ఎదగలేదన్న విమర్శలకు ఈ అవార్డే సమాధానమని ఆయన చెప్పారు. వీరి దీర్ఘకావ్యం "పొలి"ని పి.రమేష్ నారాయణ పేరుతో ఆంగ్లంలోనికి అనువదించారు.
ప్రఖ్యాత భారతీయ పారిశ్రామిక వేత్త నుస్లీ వాడియా చిన్న కుమారుడైన జహంగీర్ వాడియా గో ఎయిర్ సంస్థను 2005లో ప్రారంభించారు. భారత వ్యాపార సామాజ్రంలో పేరుగాంచిన బాంబే డయింగ్, బ్రిటానియా ఇండస్ట్రీస్ సంస్థలను నిర్వహిస్తున్నవాడియా గ్రూపు తొలిసారిగా వైమానిక రంగంలోకి అడుగుపెట్టింది. దీనికి జహంగీర్ వాడియా మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ గా వ్యవహరిస్తున్నారు. గో ఎయిర్, నవంబర్ 2005 ఎయిర్ బస్ ఎ320 విమానం ద్వారా తన సేవలను ప్రారంభించింది.
భారతదేశంలోని ముంబయి కేంద్రంగా గోఎయిర్ విమానాయాన సంస్థ స్థాపించబడింది. వాడియాగ్రూపు ఆధ్వర్యంలో నవంబరు 2005 నుంచి దీని కార్యకలాపాలు ప్రారంభమయ్యాయి. భారత వైమానిక మార్కెట్ వాటాలో ఇది ఐదో అతిపెద్ద విమానాయాన సంస్థ. ముంబయిలోని ఛత్రపతి శివాజీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, న్యూఢిల్లీలోని ఇందిరాగాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాలు ప్రధాన స్థావరాలుగా గో ఏయిర్ కార్యకలాపాలు సాగుతున్నాయి.
గో ఎయిర్ భారతదేశంలోని 22 ప్రాంతాలకు విమానాలకు నడిపిస్తోంది. దేశీయంగా ప్రతిరోజు 140 విమానాలతో సహా సగటున వారానికి 975 విమానాలు నడిపిస్తోంది. చిన్న విమానాలుండటం వల్ల భారత పౌరవిమానయాన మంత్రిత్వ శాఖ నిబంధలన మేరకు గో ఏయిర్ అంతర్జాతీయంగా విమానాలు నడపడం లేదు. దరఖాస్తు చేసారు. అనుమతి రావాల్సి ఉంది.
ఈ చిత్రంలో కదానాయకుడిగా "మాథ్యు మెక్ కానవె" నటించారు. ఈ చిత్రం యొక్క కథ క్లుప్తంగా " భూమి మీద మానవాళి మనుగడకు ముప్పు వాటిల్లినప్పుడు విశ్వంలొ ఇంకేదైనా పాలపుంతలొ మనుష్యులు జీవించుటకు అనువైన స్థలం ఉందేమో వెతుకుటకు బయలు దేరిన నలుగురు వ్యొమగాములు యొక్క కథ.
ఈ చిత్రాన్ని పారా మౌంట్, సిన్ కాపి, వార్నర్ బ్రదర్స్ సంయుక్తంగా నిర్మించారు. ఈ చిత్రం నవంబర్ 7న ప్రపంచ వ్యాప్తంగా విడుదల అయింది.
ఈ చిత్రానికి హాన్స్ జిమ్మర్ సంగీతం సమకూర్చారు. ఈ చిత్రం పూర్తిగా ఐమాక్స్ విధానం లొనె చిత్రించారు. ఈ చిత్రానికి విజువల్ ఎఫెక్ట్స్ ను "డబుల్ నెగిటివ్" సంస్థ అందించింది.
ఈ చిత్ర ప్రీమియర్ ప్రదర్శన అక్టోబరు 24, 2014 నార్త్ అమెరికా లోని లాస్ ఎంజెల్స్ లో ప్రదర్శితమైంది. ఈ చిత్రం బాక్సాఫీస్ వద్ద ఘనవిజయం సాధించింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా $660.6 మిలియన్ డాలర్లు ఆర్జించింది. చిత్ర విమర్శకులు ఈ చిత్రం లోని వైజ్ఞానిక అంశాలతొ పాటు నటీనటుల నటనకు సంగీతానికి. ప్రశంసలు లభించాయి. ఈ చిత్రం 87వ ఆస్కార్ అవార్డుల అయిదు విభాగాలలో స్థానం సంపాదించింది. విజువల్ ఎఫెక్ట్స్ లో ఆస్కార్ గెలుచుకుంది.
ఆ సమయంలో మాన్ గ్రహం మీదనుండి సంకేతాలు రావడంతొ ఆ గ్రహానికి చేరుతారు. దీర్ఘనిద్రలో ఉన్న మాన్ ను నిద్ర లేపుతారు. ఆగ్రహం అంతా గడ్డకట్టిన మంచులా ఉంటుంది. ఆ గ్రహంలో 67 గంటలు రాత్రి, 67 గంటలు పగలు. కూపర్ ఈ గ్రహం కూడా నివాసయొగ్యం కాదని గ్రహిస్తాడు. అయితే మాన్ కు కూడా ఈ విషయం తెలుసు. మాత్రమే ఈ మిషన్ యొక్క లక్ష్యం అని. కేవలం తనను రక్షిస్తారనే అనవసరమైన డాటాను పంపిస్తుండగా ఎండ్యూరెంస్ కు సంకేతం అందుతుంది. ఆ క్రమంలో ఒక సారి కూపర్ను చంపే ప్రయత్నం చేస్తాడు మాన్. అతని స్పేస్ సూట్ యొక్క వైజర్ను తొలగిస్తాడు. మాన్ ఎండ్యూరెంస్ ద్వారా భూమిని చేరుకొవాలనుకుంటాడు. ఈ దశలో మాన్ అమర్చిన బాంబు ద్వారా రొమిలీ అను వ్యొమగామి మరణిస్తాడు. అమీలియా ప్రాణాపాయ స్థితిలో ఉన్న కూపర్ను కాపాడుతుంది. తిరిగి వారిద్దరు ఎండ్యూరెంస్ కు ప్రయాణమవుతారు. అక్కడ మాన్ తన స్పేస్ షటిల్ను ఎండ్యూరెంస్ కు అతుక్కునే ప్రయత్నం చేస్తాడు. సరైన పాస్వర్డ్ తెలియక పొవడం వలన ఎయిర్లాక్ ప్రేలిపొయి మాన్ మరణిస్తాడు. ఎండ్యూరెంస్ కూడా ప్రమాదం సంభవిస్తుంది. దానిని కూపర్ తన కార్గొషిప్ ద్వారా తన ఆధీనంలోకి తెచ్చుకుంటాడు.
అక్కడ నుండి స్పేష్ షటిల్ ద్వారా మొదటగా మిల్లర్ గ్రహానికి చేరుకుంటారు. గ్రావిటేషన్ టైం డైలేషన్ (గురుత్వాకర్షణ ఎక్కువగా ఉన్న చొట సమయం నెమ్మదిగా నడుస్తుంది. ఈ సిద్దాంతాన్ని ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్ 1907లో ప్రతిపాదించారు.) మిల్లర్ గ్రహం పైన ఒక గంట, భూమ్మీద 7 సంవత్సరాలతొ సమానం. మిల్లర్ గ్రహం పూర్తీగా సముద్రాలతొ నిండి ఉంటుంది. అక్కడ ఒక చొట దిగి సమాచారాన్ని సేకరించే క్రమంలో వందల అడుగుల ఎత్తులో అలలు రావడంతొ ఆ గ్రహం మానవుకు నివాసయోగ్యం కాదని తిరుగుప్రయాణమవుతారు. ఆ క్రమంలో ఒక పెద్ద అల ఢీకొనడంతొ డొయల్ అనే వ్యొమగామి మరణిస్తాడు. వారు తిరిగి ఎండ్యూరెన్ ను చేరుకొవడానికి 3 గంటల సమయం పడుతుంది. అప్పటికి భూమ్మిద 23 సంవత్సరాలు గడుస్తాయి. కూపర్ కూతురు మర్ఫీ పెద్దదై బ్రాండ్ దగ్గర అసిస్టెంట్గా పనిచేస్తుంది. కొడుకు టాం పెళ్ళి చేసుకుని తన సంతానాన్ని ద్వారా చూపిస్తాడు. ఆ సమయంలో కూపర్ చాలా ఉద్వేగానికి లోనవుతాడు. వీలైనంత త్వరగా మషన్ను పూర్తి చేయాలనుకుంటాడు. ఎండ్యూరెంస్ లో ఇంధనం తక్కువగా ఉండటం వలన మిగిలిన రెండు గ్రహాలలో ఒకదానిని చేరుకొవడానికి మాత్రమే వీలుంటుంది.
ఈ “పోలరైజేషన్” అన్న ఇంగ్లీషు మాటని మక్కీకి మక్కీ తర్జుమా చేసి మన వాళ్లు తెలుగు పుస్తకాలలో “ధ్రువీకరణ” అని రాస్తారు. కాని ఈ అనువాదం శుద్ధ తప్పు. పోలరైజేషన్ అనే ప్రక్రియ అర్థం కాని రోజుల్లో ఇంగ్లీషు వాళ్లు పప్పులో కాలేసి ఆ పేరు పెట్టేరు. పూర్వం కాంతి రేణువులులా ఉంటుందని ఉహించుకునేవాళ్లం. అంతవరకు పెద్ద ప్రమాదం లేదు. ఇప్పుడు కూడా సందర్భానుసారంగా కాంతి రేణువులులా ఉంటుందని అనుకుంటూ ఉంటాం. కాని ఆ రేణువులు చిన్న చిన్న అయస్కాంతాలలా ఉంటాయనిన్నీ, ఆ అయస్కాంతాలకి ఒక ఉత్తర ధ్రువం, ఒక దక్షిణ ధ్రువం ఉంటాయనీ కూడా పూర్వం ఊహించుకునేవారు. పైపెచ్చు “పోలరైజు” కాని కాంతిలో ఈ ధ్రువాలన్నీ చెల్లా చెదురుగా అన్ని దిశలలోనూ తిరిగి ఉంటాయనిన్నీ, “పోలరైజు” అయిన తరువాత కవాతు చేసే సైనుకులులా ఇవన్నీ ఒకే దిశ వైపు మొగ్గి ఉంటాయనిన్నీ చెబుతూ పోలరైజేషన్ ప్రక్రియని వర్ణించేవారు. ఈ ఊహనం తప్పు. అందుకనే ధ్రువీకరణ అన్న అనువాదం కూడా సముచితమైనది కాదు; తలీకరణ అన్నది మెరుగైన అనువాదం.
ఇలా అన్ని దిశలలోనూ కంపించే కాంతి తరంగాలని ఒకే ఒక సన్నటి కంత ఉన్న జల్లెడ గుండా పోనిచ్చేమనుకుందాం. ఆ కంత గుండా అన్ని కిరణాలు దూసుకుని వెళ్లలేవు; కొన్నే వెళ్లగలవు. ఏవి వెళ్లగలవు?
ఆ సన్నటి కంత ఏ దిశలో ఉందో అదే దిశలో కంపిస్తూన్న కెరటాలు వెళ్ల గలవు; మిగిలినవి ఆ కంతలోంచి దూరి వెళ్లలేవు ఇప్పుడు కంతలోంచి బయట పడ్డ కాంతి తరంగాలు అన్నీ ఒకే దిశలో కంపిస్తూ ఉంటాయి కదా. అందుకని ఇలా బయట పడ్డ కాంతిని “తలీకరించిన కాంతి” అందాం. అంటే, ఒకే తలంలో కంపింపించే కాంతి. ఇది కేవలం ఉపమానం మాత్రమే అని గుర్తు పెట్టుకొండి.
తలీకరణ చెందిన కాంతికి, చెందని కాంతికి మధ్య తేడా తెలుసుకోవాలంటే ఎర్రటి ఎండలో చలవ కళ్ళజోడు పెట్టుకుని చూడండి. అంతా మబ్బు వేసినట్లు దృశ్యం కనిపిస్తుంది. ఎందువల్ల?
గొల్జాంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. పారామెడికల్ సిబ్బంది ఒకరు ఉన్నారు.ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి లక్కవరపుకోటలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల లక్కవరపుకోటలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల శృంగవరపుకోటలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు విజయనగరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల శృంగవరపుకోటలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం లక్కవరపుకోటలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
గొల్జాంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
మాంబళం రైల్వే స్టేషను చెన్నై సబర్బన్ రైల్వే నెట్వర్క్ లోని చెన్నై బీచ్ - చెంగల్పట్టు సెక్షన్ లోని రైల్వే స్టేషన్లలో ఒకటి. ఇది మాంబళం పశ్చిమం, టి.నగర్ యొక్క పొరుగున, పరిసర ప్రాంతాలలోని ప్రజలకు సేవలు అందిస్తున్నది. ఇది చెన్నై బీచ్ నుండి సుమారు 11 కి.మీ.ల దూరంలో, సముద్ర స్థాయికి 13 మీటర్ల పైన ఎత్తులో ఉంది .
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు బొబ్బిలిలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల మెట్టవలసలోనూ ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల బొబ్బిలిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల కోమటిపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, పాలీటెక్నిక్‌ కోమటిపల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల బొబ్బిలిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం బొబ్బిలిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ఆటో సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
తెలుగు సాహిత్యంలో తొలి జ్ఞానపీఠ అవార్డు గ్రహీత, కవిసమ్రాట్ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ చేసిన రచనల జాబితా ఇది. నవలలు, పద్యకావ్యాలు, విమర్శలు, మొదలైన ప్రక్రియల్లో ఆయన చేసిన రచనలు ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి:
అంటే - మినప్పప్పును మిక్సీలో వేసినప్పుడు తొందరగా నలగడం కోసం నీళ్ళు పొయ్యవద్దు. నీళ్ళు ఎక్కువగా పోస్తే పిండి పలుచనై అట్లపిండిలా తయారయ్యే ప్రమాదం ఉంది. పిండి జారుగా ఉండకూడదు. ఎంత గట్టి ముద్దలా ఉంటే అంత బాగుంటుంది. గారెలు అంత రుచిగా వస్తాయి.
మినపగారెలు ఆంధ్ర ప్రాంతంలోనూ మరికొన్ని భారత ప్రాంతాలలో విరివిగా వాడే ఫలహార వంటకం. గారెలలో మినపగారెలు ఒకరకం. ఇవి తయారు చెయ్యడం చాలా సులభం. గారెలొ ఒకటి మినప గారెలు తెలుగు వారికి అత్యంత ప్రీతి పాత్రమయిన వంటకములలో ఒకటి. మన దక్షిణ భారతదేశంలొ ప్రతి పండుగకు ఈ వంటకము తప్పనిసరిగా చేసుకుంటారు. వీటిని కొబ్బరి చెట్నీ కానీ,సాంబార్ లో కానీ తింటే బాగుంటాయి
గారె విభాగంలో చెప్పుకున్నట్లుగా పాకంగారెలు, పెరుగుగారెలు లేదా ఆవడలు, అల్లం మిర్చిమినపపుణుకులు వంటి పలహారాలు మినప్పప్పుతోనే తయారు చేస్తాము. అంటే - గారెలకు ముడిసరుకు మినప్పప్పు అన్నమాట.
ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో అధ్యాపకునిగా ఉద్యోగ ప్రస్థానం ప్రారంభించాడు. విశ్వవిద్యాలయంలో వివిధ అత్యున్నత హోదాలలోను 30 సంవత్సరాలకుపైగా పనిచేశాడు. 1992లో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగుశాఖలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ గా చేరిన శివారెడ్డి రీడరుగా, ప్రొఫెసర్ గా, తెలుగుశాఖ శాఖాధిపతిగా, పాఠ్యప్రణాళిక చైర్మన్ గా పనిచేశాడు. 2002లో పదవీవిరమణ చేశాడు. 2012 నుంచి 2015 వరకు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఉపకులపతిగా పనిచేశాడు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలోని తెలుగుశాఖ, రాష్ట్రంలోని వివిధ విశ్వవిద్యాలయాల పరిశోధక విద్యార్థులకు ఎం.ఫిల్, పిహెచ్.డి పర్యవేక్షకుడిగా ఉంటూ వారి పరిశోధనలు పూర్తికావడానికి సహాయసహకారాలనందించాడు.
శివారెడ్డి 1945, ఏప్రిల్ 7న మందారెడ్డి, నరసమ్మ దంపతులకు వనపర్తి జిల్లా, చిన్నంబావి మండలం, కొల్లూరులో జన్మించాడు. గ్రామంలోని పాఠశాలో ప్రాథమిక విద్యను, సమీప కొల్లాపూర్ లో హైస్కూలు విద్యను చదివి, పీయూసీ చదువుకు హైదరాబాదు వచ్చాడు. ఎం.ఏ లో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి ప్రథమస్థానంలో ఉత్తీర్ణుడై స్వర్ణపతకం సాధించాడు. అనంతరం డాక్టర్ సి.నారాయణరెడ్డి పర్యవేక్షణలో "ఆంధ్ర మహాభారతంలో రసపోషణం" అనే అంశంపై పరిశోధన చేసి పిహెచ్.డి పట్టా పొందాడు.
ఎల్లూరి శివారెడ్డి రాసిన సురవరం ప్రతాపరెడ్డి జీవితం-సాహిత్యం అను గ్రంథానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ బహుమతి లభించింది, పలు గ్రంథాలకు సంపాదకుడిగా
ఎల్లూరి శివారెడ్డి బాధ్యతలు నిర్వహించాడు. ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్ ప్రధాన కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. వివిధ రాష్ట్ర, జాతీయ, అంతర్జాతీయ సాహిత్య సదస్సులలో 45 పరిశోధన పత్రాలను సమర్పించాడు.
ఎల్లూరి శివారెడ్డి తెలంగాణకు చెందిన సాహితీవేత్త, కవి, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం మాజీ ఉపకులపతి. పరిశోధకుడిగా, విమర్శకుడిగా, ఆచార్యుడిగా, రచయితగా, రేడియో వ్యాఖ్యాతగా, పత్రికా కామెంటరీగా పేరుగాంచిన శివారెడ్డి, ప్రస్తుతం తెలంగాణ సారస్వత పరిషత్తు అధ్యక్షుడిగా విధులు నిర్వహిస్తున్నాడు.
గోపికాలాస్యము: ఇది ఒక గేయ కావ్యము. భాగవతమును మథించి కృష్ణతత్త్వమును అర్థం చేసుకుని ఆనందోత్సాహముతో వ్రాసిన కావ్యము ఇది. ఈ గేయకృతిలో మొదట శ్రీకృష్ణతాండవము, తరువాత గోపికా లాస్యము వర్ణించబడింది. నాట్యకళలో తాండవము, లాస్యము అని రెండు భేదములున్నాయి. తాండవము ఉధృతమైనది. పురుషులకు ఉద్దేశింపబడినది. లాస్యము సుకుమారమైనది. స్త్రీలకు ఉద్దేశించబడింది. వీటికి అధిదేవతలు శివపార్వతులు. శ్రీకృష్ణుడు బాల్యములో కాళీయుని పడగలపై భరతశాస్త్ర పద్ధతిలో తాండవమాడినాడు. గోపికలు శ్రీకృష్ణునితో రాసక్రీడలనాడినారు. ఈ సన్నివేశాలను ఆలంబనగా చేసుకొని ఇతడు శ్రీకృష్ణ తాండవము
గోపికాలాస్యము అనే ఈ గేయకృతిని రచించాడు. ఈ కావ్యములో ఇతడు ప్రయోగించిన అనేక శబ్ద, క్రీడ, భరతనాట్య, సంగీత, శృంగార, అభినయ, ఆంగిక విషయాలను ప్రతి పుటలోను క్రింద లఘుటిప్పణిలో వివరించాడు. కవి స్వతహాగా చిత్రకారుడు కావడం చేత అక్కడక్కడ నాట్యభంగిమలను చిత్రించి ఈ కావ్యానికి మరొక విశిష్టతను చేకూర్చాడు. ఇతడు పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యుల అభిమాని కావడం చేత అతని శివతాండవము పోకడలోనే ఈ కావ్యము నడిచింది. అయితే ఈ కావ్యరచనలో ఇతడు ఎన్నో కొత్తమార్గాలను కూడా తొక్కినాడు.
ఇతడు బుడుగుంటపల్లెలో ప్రాథమిక విద్య ముగించుకుని కోడూరులోని హైయ్యర్ ఎలిమెంటరీ పాఠశాలలో 8వ తరగతి వరకు చదువుకున్నాడు. తరువాత గ్రామాధికారుల పరీక్షలు వ్రాసి ఉత్తీర్ణుడై 1949వరకు గ్రామాధికారిగా పనిచేశాడు. లోకన రాఘవయ్య వద్ద సంస్కృతాంధ్రాలు చదువుకుని మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం వారి విద్వాన్ పరీక్షలకు కట్టి ఉత్తీర్ణుడై విద్వాన్ పట్టాను పొందాడు. తరువాత ఉపాధ్యాయ శిక్షణను పూర్తి చేశాడు. కొన్నాళ్లు చిత్రలేఖనము అభ్యసించి ఫ్రీహాండ్, అవుట్‌లైన్, మోడల్ డ్రాయింగు, పెయింటింగు, డిజైనింగులలో హైయర్ సర్టిఫికెట్ కోర్సులు ముగించాడు. 1950లో కోడూరు ఉన్నత పాఠశాలలో చిత్రలేఖనోపాధ్యాయుడిగా చేరి 1958లో ఆంధ్రభాషోపాధ్యాయుడిగా నియమింపబడ్డాడు.
తెలుగు సాహిత్యానికి విశేషమైన కృషి చేసిన కడప జిల్లా కలెక్టర్ చార్లెస్ ఫిలిప్ బ్రౌన్ యొక్క ఛాయాచిత్రాన్ని ఆ కాలంలో ఎవరూ భద్రపరచలేదు. అతని రూపురేఖలు ఎలా ఉంటాయో నేటితరానికి తెలియజేయడానికి లభ్యమైన అతని తండ్రి డేవిడ్ బ్రౌన్ ఫోటోలోని పోలికలను ఆధారం చేసుకొని జానమద్ది హనుమచ్ఛాస్త్రి అభ్యర్థన మేరకు మైనంపాటి వేంకటసుబ్రహ్మణ్యము చిత్రించిన బ్రౌన్ ఊహాచిత్రమే ఈనాటికీ ప్రామాణికంగా పరిగణించబడుతున్నది.
ఇతడు కడప జిల్లా, రాజంపేట తాలూకా, బుడుగుంటపల్లెలో వేంకటసుబ్రహ్మణ్యం, అన్నపూర్ణమ్మ దంపతులకు 1926వ సంవత్సరం ఆగస్టు 25వ తేదీన జన్మించాడు. ఇతడు ఆరువేల నియోగి బ్రాహ్మణుడు. యజుశ్శాఖాధ్యాయి. భారద్వాజ గోత్రీయుడు. ఇతని వంశము చారిత్రక- సంగీత - సాహిత్య విశేషము కలది. మైనంపాడులోని వేణుగోపాలస్వామి ఇతని కులదైవము.
ఇతడు ఎన్నో నాటకములు, నవలలు, శతకములు, ఖండికలు వ్రాసి ఉన్నాడు. వీటిలో ఎక్కువభావము అముద్రితాలు. ఇతడు వ్రాసిన 'ఆకులు చెప్పిన అరవైనాలుగు కథలు' పిల్లల పత్రిక బాలమిత్రలో కొన్ని సంవత్సరాలు ధారావాహికగా ప్రచురితమైంది. ముద్రణకు నోచుకున్న ఇతని రచనలు:
త్రిలింగ భారతి: ఈ కావ్యము లోని ప్రతి పద్యము ఆంధ్రదేశపు చారిత్రాంశాలను తెలుపుతుంది. వేదము వెంకటకృష్ణశర్మ దీనిని 'ఆంధ్రుల పురాణము'గా కొనియాడాడు.
ఈ గ్రంథంలో విరిగిన ఎముకలు పనిచేసేందుకు కట్టే కర్ర బద్దీల గురించి, శస్త్ర చికిత్సలలో వాడే వివిధ పరికరాల గురించి, ప్రస్తావన ఉంది. శస్త్ర చికిత్సల గురించి విస్తృతంగా చర్చించడమే కాకుండా శస్త్ర చికిత్సలలో వాడే వివిధ శలాకల గురించి ఏకంగా ఒక తంత్రాన్నే రచించారు. దీనినే "శల్యతంత్ర" అంటారు. ఇతర వైద్య విభాగాలలో కూడా ఎంతో సాధికారత సాధించిన ఈయన గాయాలకు, పుండ్లకు చీము చేరకుండా నయం చేయడమే చికిత్స అని, వేగవంతమైన చికిత్స ఇతర వ్యాథులను దరిచేరచివ్వడని పేర్కొన్నాడు. మత్తుమందు ఇవ్వకుండా శస్త్రచికిత్స చేయటం అమానుషమని భావించి మూలికారసము, సోమరసము స ద్వారా మత్తు కలిగించి, "అనస్తీషియా" ప్రక్రియకు తొలిరూపం అందించినవారయ్యారు.
ఈ "శుశృత సంహిత" లలో 184 అధ్యాయాలు ఉన్నాయి. దీనిలో మనిషి సాధారణంగా గురికాబడే వ్యాధులు 1120 గా నిరూపింపబడింది. అలాగే మానవ శరీరం నిర్మాణం తీరుతెన్నుల గురించి, ప్రతి అవయవ నిర్మాణం గురించి విపులంగా చెప్పబడింది. 700 పై బడిన ఔషధీ మొక్కల లక్షణ విశేషాలు - ఏ వ్యాధికి ఏ మొక్క ఎలా ఔషధంగా ఉపయోగపడి రోగాన్ని ఎలా తగ్గిస్తుందో ఉదాహరణ పూర్వకంగా నిరూపించబడింది. 64 రకాల ఖనిజాల నుండి మందులను ఎలా తయారుచేసుకోవాలో యివ్వబడినాయి. అంతేకాక జంతు సంబంధమైన అవయవాల నుండి 57 ఔషదాలను తయారుచేసే వైద్య విన్ఞానం ఉంది.
ఈ గ్రంథంలో 101 శస్త్ర పరికరాల గురించి వివరించాడు. సంపూర్ణ ఆరోగ్యాన్ని నిర్వహించుటకు అందరికీ ప్రయోజనకరమైన అనువైన విధానాలతో, తేలికగా అర్థం చేసుకునే విధంగా ఈ గ్రంథ రచన చేశరు. ఈ రోజున కూడా వైద్య సమాచారం నిమిత్తం ఒక బంగారు నిధి తరహాలో ఈ గ్రంథం ఉపయోగపడుచున్నది. ఏ చిన్న సర్జరీ లేకుండా అనేకానేక వ్యాథులను నియంత్రించడానికి, తగ్గించడానికి ఎన్నో సూచనలు ఈ గ్రంథంలో చోటుచేసుకున్నాయి.
శుశృత సంహిత అనే ఆయుర్వేద గ్రంథం ఆయుర్వేద వైద్యులకు లభించిన మొట్టమొదటి ప్రామాణిక గ్రంథం. దీనిని శుశృతుడు సంస్కృతంలో రచించాడు.
ఈ ఆచంటీశ్వరుని దేవాలయ్ంలో విశేషంగా ఈ మాసమంతా పూజలు జరుగును. దేవాలయానికి ప్రక్కనే ఉన్న రామగుండమందు భక్తులు కార్తీక మాస దీపాలు విడుస్తారు. ఈ రామగుండమందు ఒక సంవత్సరం పాటు క్రమం తప్పకుండా స్నానమాచరిస్తే కుష్టు కొదలైన భయంకర వ్యాధులనుండి విముక్తులవుతారని చరిత్రలో చెప్పబడింది. అంతే కాకుండా కార్తీక ద్వాదశి రోజున తెప్పోత్సవం రమాసత్య దెవూల్కు కనుల వైభవంగా జరిపు అనంతరం బాణా సంచా కాల్చుదురు. రాత్రివరకు విశేష అర్చనలు జరుగును. ఈ కార్తీక మాసంలో ఏటా 3 సోమవారాలు జ్యోతిర్లింగార్చన, ఏకవార రుద్రాభిషేకం, ప్రతివారం స్మార్త పండ్కితులచే లక్ష బిర్వార్చనలు జరుగును. కార్తీక పూర్ణిమ రోజున జ్వాలాతోరణం వెలిగించి రుద్రహోమం జరుగుతుంది.
కపర్థి పత్తి కార్తీక పూర్ణిమ రోజున ఈ కపర్థ పత్తి వెలిగించడం జరుగుతుంది. ఈ పత్తి 90 రోజులు నిరాఘాటంగా వెలుగుతుంది. దీని కొరకు కిలోల ఆవునెయ్యి ఉపవాసం ఉండి పోస్తూంటారు. కార్తీక మాసంలో వెలిగించబడిన ఈ ఒత్తి శివరాత్రి వరకు దేదీప్యమానంగా వెలుగుతూ ఉంటుంది. కాశీ తరువాత ఇటువంటి దీపం ఈ ఆచంటలో వెలిగించబడుట విశేషం. అందువల్ల దీనిని చిన్న కాశీ అని కూడా అంటారు. ఈ దీప దర్శనం జన్మాంతర పాప నాశనం అని చెప్పబడుతోంది.
ఈ ఆచంట గ్రామానికి పూర్వం మార్తాండపురమనే పేరు ఉంది. శ్రీ ఒడయనంబి-పరమనాచీమ అనే తమిళ దంపతులతో స్వామి పూజింపబడ్డాడాని చరిత్రలో చెప్పబడి ఉంది. ఒకయనంబి అపర శివభక్తుడు. తీర్థయాత్రలు నేయుచు- శివాజ్ఞ చే చివరికి మార్తాఅండపురం చేరుకొనెను. ప్రతీ రూజూ శివార్చనచే పవిత్రుడగుచుండెను. ఒక రోజు మేలుకొనే సరికి ప్రాతః సమయం దాటి సూర్యకిరణములు భూమిపై ప్రసరించు సరికి ఒడబనంబికి ఏమి చేయాలో శివారాథన ఎట్లు గావించాలో తెలియలేదు. అంతలో నిద్రావస్థలో ఉన్న తన సతీమణియైన పరమనాచీమ స్తనద్వయంబందు ఆత్మలింగ దర్శనం చేసుకొని పూజకావించెను. ఆ తరువాత తను తప్పు చేశానని విచారించుచుండ ఆ పరమేశ్వరుడు ప్రత్యక్షమై "నీవు పొరబాటు చేయలేదు. చిత్త శుద్ధితో చేసిన నీ పూజ నేనెరింగితిని." అని అంతర్ధానమయ్యెను. ఆ చనాగ్రంబున వెలసినందున ఆ పరమ శివుడు ఆచంటిశ్వరునిగా వినుతికెక్కెను.
ఆచంటీశ్వరాలయం దక్షిణ భారతదేశములో ఉన్న పుణ్య క్షేత్రములలో ఒకటి. ఈ క్షేత్రము వశిష్ట, గొదావరి నది తీరములో ఉన్న కోడేరు గ్రామానికి, ఆరు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నంది. రాజకీయంగానూ, సాంస్కృతికంగాను ఎంతగానో పేరొందిన ఆచంట మండలంలో పుర మధ్యలో శ్రీరామచంద్ర మూర్తి చే ప్రతిష్ఠితుడై శ్రీ రామలింగేశ్వర మూర్తి ఉమా సమేతంగా వెలసి ఎంతో ఖ్యాతి పొంది యున్నాడు. దర్శనీయ స్థలంగానూ, పుణ్యక్షేత్రంగాను ఆచంట విరాజిల్లుతోంది. శివరాత్రి, కార్తీక పూర్ణిమ లాంటి, పర్వదినాలతోపాటు ప్రతి రోజూ తమిళనాదు, కర్ణాటక రాష్ట్రాలనుండి అనేక మంది భక్తులు వస్తూంటారు.
ఆచంటలోని రామేశ్వరాలయంలో సా.శ. 1152 - 1255 సంవత్సరాలలో చారిత్రక శాసనాలు అనేకం ఉన్నాయి. ప్రాచీన చరిత్రకు సజీవ సాక్ష్యంగా నిలిచే ఆచంటీశ్వర క్షేత్రాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ చుసి తరిస్తారు. గర్భాలయంలో శివలింగంతో పాటు ఉమాదేవి, ఆలయ ప్రాంగణంలో శ్రీ విఘ్నేశ్వరస్వామి, శ్రీ వీరభద్రుడు, శ్రీ విశ్వేశ్వర స్వామి, శ్రీ కమఠేశ్వరస్వామి, శ్రీ లక్ష్మణేస్వర స్వామి, శ్రీ కనకదుర్గ అమ్మవారు, శ్రీ ఆంజనేయస్వామి, శ్రీ సరస్వతీ దేవి, నవగ్రహములు, శ్రీ సూర్యనారాయణ స్వామి మొదలైన ఉపాలయాలతో పాటు సప్తమాతృకలచే నిర్మితమై ఉంది ఈ ఆలయం.
శివరాత్రి రూజున లింగోద్భవ కాలమందు విశేషంగా అభిషేకం జరుపబడును. అనంతరం భక్తుల అభిషేకములు, మధ్యాహ్నం కన్ను వైభోగంగా రథోత్సవం జరుగును. నాలుగవ రోజు స్వామివారికి తెప్పోత్సవం జరుపబడును. ఐదవ రోజున పుష్పోత్సవం, కుంకుమ భరిణలు, ప్రసాదాలు, భక్తులకు పంచిపెట్టబడును. శివరాత్రి ఐదు రోజులు స్వామివారి సత్రమందు భక్తులకు అన్నదాన మహోత్సవములు జరుగు. శివరాత్రి రోజున విశ్వేశ్వరుని కళ్యాణం జరుగును. శివరాత్రి ఉత్సవం సందర్భంగా ప్రభుత్వం వారు భక్తుల సౌకర్యార్థం ప్రత్యేక బస్సులను, ఉచిత వైద్య సదుపాయాలను కల్పించడం జరుగుతుంది.
శివరాత్రి సందర్భంగా 5 రోజులు విశేషంగా ఉత్సవం జరుపబడును. అందులో భాగంగా దశమి రోజున స్వామివారిని ఊరేగింపు, బాణాసంచా కొలువు, ఏకాదశి రోజు ఉమారామేశ్వరులకు కళ్యాణోత్సవం జరిపించబడును. మరునాదు ఉఅమ రామేశ్వరుల ఊరేగింపు గజ, సింహ, సర్ప, గరుఢ, వృషభ వాహనాల ఊరేగింపు, అనేక విధములైన నృత్య, గీత ప్రదర్శనలు జరుగును.
ఈ పద్ధతిలో ఘనపదార్ధాలను 10 సెంటీమీటర్ ల పొడవు ఉన్న స్తూపాకారపు కడ్డీగాను లేదా ఇచ్చిన పదార్ధము పొడిగాని ద్రవంగాని అయితే 10 సెంటీమీటర్ ల పొడవు వున్న గాజు లేదా క్వార్ట్ జ్ గొట్టం తీసుకొని దానిని పొడితోనో, ద్రవంతోనో నింపి ఉపయోగిస్తారు. ఈ స్తూపాకారపు వస్తువును అతిసున్నితమైన త్రాసునుంచి విద్యుదయస్కాంతంరెండు ద్రువాల మధ్యవుండేటట్లు వేలాడదీస్తారు. ఇట్లా చేయడంవల్ల వస్తువు యొక్క ఒక చివర చాలాబలమైన అయస్కాంత క్షేత్రం లోను, రెండో చివర దుర్బల క్షేత్రంలోను ఉండటానికి వీలవుతుంది. బలమైన అయస్కాంత క్షేత్రంలో ఉన్న చివర, క్షేత్రంవల్ల కొంత యాంత్రికబలానికి లోనవుతుంది. ఇటువంటి యాంత్రికబలము క్షేత్రానికి లంబంగా స్తూపం అక్షానికి సమానాంతర దిశలో ఉంటుంది. స్తూపమధ్యచ్చేద వైశాల్యము , వస్తువు ససెప్టబిలిటీ 1, వస్తువు వేళాడదీసిన యానకం ససెప్టబిలిటీ 2, క్షేత్ర బలతీవ్రత అనుకుంటే, స్తూపంమీద ప్రయోగంచెందే యాంత్రికబలము క్రింది సమీకరణం వల్ల లభిస్తుంది.