polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
మంగళవారం: పాత ఇంగ్లీష్ టావెస్డాగ్ దీని అర్థం "టివ్స్ డే". టివ్ అనేది నార్స్ పురాణాలలో ఒకే పోరాటం ప్రతిజ్ఞలతో సంబంధం ఉన్న ఒక చేతి దేవుడు, విస్తృత జర్మనీ అన్యమతవాదంలో కూడా ధ్రువీకరించబడింది. ఈ రోజు పేరు లాటిన్ పేరు డైస్ మార్టిస్, "డే ఆఫ్ మార్స్"కు కూడా అని పిలుస్తారు.
గ్రహాల గోళాల టోలెమిక్ వ్యవస్థ, స్వర్గపు వస్తువుల క్రమం, భూమి నుండి చాలా దూరం వరకు: శని, బృహస్పతి, అంగారక గ్రహం, సూర్యుడు, శుక్రుడు, బుధుడు, చంద్రుడు, నిష్పాక్షికంగా, గ్రహాలు నెమ్మదిగా నుండి ఆదేశించబడతాయి రాత్రి ఆకాశంలో కనిపించేటప్పుడు వేగంగా కదులుతుంది.
శుక్రవారం: ఓల్డ్ ఇంగ్లీష్ ఫ్రెడెగ్, అంటే ఆంగ్లో-సాక్సన్ దేవత ఫ్రేజ్ రోజు. వీనస్ గ్రహం నార్స్ పేరు ఫ్రిగ్జార్స్ట్జార్నా, 'ఫ్రిగ్స్ స్టార్'. ఇది లాటిన్ డైస్ వెనెరిస్, "డే ఆఫ్ వీనస్" పై ఆధారపడింది.
సోమవారం: పాత ఇంగ్లీష్ మెనాండగ్ దీని అర్థం "చంద్రుని రోజు". ఇది లాటిన్ పేరు డైస్ లూనేతో సమానం. ఉత్తర జర్మనీ పురాణాలలో, చంద్రుడు మెనిగా వ్యక్తీకరించబడ్డాడు.
అందరికీ అర్ధమయ్యేలా భావాల్ని పొందుపఱచి తమ ప్రజ్ఞాపాటవాలను చూపిస్తూ అందులో ఇంకొంచెం ప్రాణంపోసి ప్రచారంలోకి తెచ్చి శాశ్వతంగా ప్జ్రజల హృదయాంతరాళల్లో నిలిచిపోయేలా, వారి ఆలోచనారీతులను ప్రభావితం చేసేలా మనకు మిగిలిన, మన పెద్దలు మిగిల్చిన చద్ది మూటలు ఈ చాటుపద్యాలు. ఒకచోట చమత్కారం, ఒకచోట భావ విన్యాసం ఇంకోచోట వెక్కిరింపు, సాధింపులు, ఇంకొకచోట వ్యంగం, విరుపులు, ఇలా సన్నివేశానికి బలం చేకూర్చేలా ప్రాణంతో కదలాడే శబ్ద సమూహాలు ఈ చాటువులు.
ఉబికి వచ్చిన భావాన్ని పద్యంగా మలచి చిమ్మివేయడమే తప్ప ఇతరేతరమైన ఏ నియమ నిబంధనలకు ఒదగనిది చాటుపద్యం. సామెతకున్న సంక్షిప్తత, సూటిదనం, జనప్రియత్వం, స్ఫూర్తి, నిస్ప్రయత్నంగా ప్రాచుర్యాన్ని సంపాదించుకునే శక్తి చాటుపద్యానికుంటాయి. సూక్తిని చమత్కృతం చేయడం చాటువు లక్షణం.అందువల్ల ఆశువుకంటే చాటువుకు ఆయుష్షు ఎక్కువ. చాటువులో అందమైన వస్తువుకంటే అందంగా చెప్పిన పద్ధతికే ప్రాముఖ్యం అంటే రుచికరం కాని వస్తువును రుచికరంగా చెప్పే సూక్తిధారి ఈ చాటువు.
శ్రీనాధుడు ప్రౌడదేవరాయ సందర్శనాభిలాషియై విద్యానగరము వెళ్ళినప్పుడు జరిగిన మర్యాదలివి. కన్నడ మర్యాదానుసారం శ్రీనాధునికి కొత్త సంప్రదాయాలైన తలకు కుళ్ళాయి , మేనికి అంగరఖాను ధరించవలసి వచ్చింది. శ్రీనాధుడు వేదాధ్యయన సంపన్నుడు కావడంవల్ల శిష్టుడు. శిష్టులు సకేశలైన వితంతువుల చేతి భోజనం అంటరు. ఈ దురవస్థ శ్రీనాధులవారికి కన్నడ రాజ్యంలొ సంప్రాప్తించింది. అందుకే కన్నడ రాజ్యలక్ష్మితో మొరపెట్టుకున్నాడు.
మన ఆంధ్రకవులు ఎన్నో ఏళ్ళనుంచి తమ కవితామృత ధారతో తెలుగు రసిక హృదయ కేదారాలలో పసిడి పంటలు పండిస్తూనే ఉన్నారు. ఈ మహా కవులు తమ కావ్యాలలో ఇతివృత్తానికీ, కవితా పారమ్యానికీ ప్రాముఖ్యమిచ్చారు తప్ప వైయక్తిక అనుభూతులకు ఎక్కడోగాని తావీయలేదు. వాళ్లకు కోపమో, తాపమో, అనురాగమో, ఆనందమో, అవహేళనాభావమో, భక్తిభావమో కలిగినప్పుడు అప్పటికప్పుడు తమకు కలిగిన అనుభూతులు పద్యాలుగా అవతరించాయి. వీటినే చాటువులు అంటారు.
'దోమలు, నల్లులు రాత్రి మాత్రమే బాధిస్తాయి. ఈగలు, యాచకులు పగలు మాత్రమే బాధిస్తారు. చీమలు, భార్య రాత్రింబవళ్ళు వేధిస్తారు ' అని భావం.
రాధా మనోహరం పువ్వు సువాసనతో పాటు, వివిధ వైద్య రంగాలలో ప్రయోజనకరంగా ఉంటుందని నిరూపించబడింది. ఈ మొక్కలో ఎన్నో విలువలు ఉన్నాయి అనేక ఆరోగ్య సమస్యలకు చికిత్స చేయడానికి వాడతారు . దీనిలో ఉన్న ప్రతి భాగం కొన్ని ప్రయోజనాలను చేకూరుస్తుంది . రాధా మనోహరం చర్మ సమస్యలకు, ఆకులు రసం రూపంలో దిమ్మలు , పూతల వంటి చర్మ సమస్యలకుదిమ్మలు,తలనొప్పికి నుదిటిపై సమర్థవంతంగా పనిచేస్తుంది.మూత్రవిసర్జన వంటి వ్యాధులకు ఆకులు మరిగించి కషాయం ద్వారా వాడతారు. దీని విత్తనమ్ముల పొడితో కడుపులో జీర్ణ సంభందిత వ్యాధులలో వాడతారు . పండ్లను విరేచనాలు ,జ్వరాలకు, మూత్రపిండాల వాపును కు , దీని మొక్క క్యాన్సర్ చికిత్స కణితి వంటివి తగ్గడానికి మూడు పదార్థాలు ఇందులో ఉన్నాయి
రాధా మనోహరం మొక్కకు ఇతర పేర్లు స్పానిష్ భాషలోక్విస్కువల్, ఫిలిపినోలో, నియోగ్-నియోగన్ , తెలుగులో రాధా మనోహరం , అస్సామీ లో బర్మా లత , హిందీ లో మధు మాలతి, మాధవి లత , మణిపురి లో పారిజత్, మరాఠీ లో విలాటి చాంబేలి , తమిళంలో ఇరంగున్ మల్లి , బెంగాలీ లో మధుమాన్జారీ అని అంటారు. దీని పుట్టుక ఆఫ్రికా , బెనిన్, ఐవరీ కోస్ట్, ఘనా, మాలి, నైజీరియా, సియెర్రా లియోన్, టోగో, టాంజానియా, జైర్, అంగోలా, భారతదేశం, నేపాల్ ,శ్రీలంక, చైనా, తైవాన్ , కంబోడియా, లావోస్, మయన్మార్, థాయిలాండ్, వియత్నాం, మలేషియా, పాపువా న్యూ గినియా ,ఫిలిప్పీన్స్ , ఉత్తర పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియాలోని తీర ప్రాంతములలో కనబడుతుంది
రాధా మనోహరం ఆకుపచ్చ రంగులో ఉండి , పువ్వులు ప్రారంభంలో తెల్లగా, గులాబీ రంగు మారి , పరిపక్వతకు చేరుకున్నప్పుడు చివరికి ఎరుపు అవుతుంది.వేసవి కాలంలో పువ్వులు రావడం , 4 నుండి 5 అంగుళాల పువ్వులు వికసించిన సమయంలో దీని సువాసన రాత్రి సమయంలో ఎక్కువగా ఉంటుంది. పండ్లు అరుదుగా కాస్తాయి, ఇవి మొదట ఎరుపు రంగులో, ఎండబెట్టిన తర్వాత గోధుమ రంగులో ఉంటాయి. రాధా మనోహరం పూర్తి ఎండ, తగినంత నీడ అవసరం. రకరకాల నేలలో పెరుగుతాయి. . నత్రజని ఎక్కువగా ఉండే ఎరువులను వీటి పెంపకమునకు వాడవద్దు ఇవి ఆకుల పెరుగుదలకే ఇవి తోడ్పడుతాయి పువ్వలకు కాదు
రాధా మనోహరం లేదా రంగూన్ మల్లి చైనీస్ హనీసకేల్, రంగూన్ క్రీపర్, కాంబ్రెటమ్ ఇండికం అని పిలుస్తారు. ఇది ప్రపంచంలోని అనేక ఇతర ప్రాంతాలలో పండించిన అలంకారంగా లేదా అడవిగా నడుస్తుంది.
లక్ష్మణ ఫలం చెట్టు అనోనేసి కుటుంబానికి చెందిన చెట్టు. దీని శాస్త్రీయ నామం 'ఆనోనా మ్యూరికాటా' . ఆంగ్లంలో సవర్ సోప్ లేదా గ్రావియోలా అందురు. వీటి ఆకులు సీతాఫలం చెట్టు ఆకులవలె కాకుండా నున్నగా ఉంటాయి. ఈ చెట్లు ఎక్కువగా మెక్సికో, క్యూబా, మధ్య అమెరికా, కరీబియన్, ఉత్తర దక్షిణ అమెరికా, కొలంబియా, బ్రెజిల్,పెరూ, వెనిజులా, భారత్ వంటి దేశాల్లో కనిపిస్తాయి. లక్ష్మణ చెట్లు గాలిలో తేమ, వర్షపాతం ఎక్కువ ఉండే దట్టమైన అడవుల్లో పెరుగుతాయి. బాగా పక్వానికి వచ్చి మగ్గిన కాయలను తినవచ్చు. సీతాఫలం, రామఫలం వలె కాకుండా లక్ష్మణ ఫలంలో పీచు పదార్ధం ఎక్కువగా ఉంటుంది. కనుక లక్ష్మణ ఫలాన్ని నేరుగా తినడం కంటే జ్యూస్ చేసుకొని సేవించడం మేలు.
హనుమంతుని ఫలానికి వివిధ పేర్లు ఉన్నాయి. హిందీలో హనుమాన్ ఫల్, సంస్కృతంలో లక్ష్మణ్ ఫల, తమిళంలో ముళ్ళు సీత లేదా పుల్లిప్పల, మళయాలం లో ఆతిచక్క లేదా ముల్లన్ చక్క లేదా విలాయతి నున లేదా లక్ష్మణ ఫజం, కన్నడంలో ముళ్ళరామాఫల, మరాఠిలో మంఫల్, బెంగాలీలో జంగ్లీ అట, బ్రెజిలియన్ లో పప, స్పానిష్ లో గ్వానబాన, పోర్చుగీస్ లో గ్రావియోల అని వివిధ పేర్లతో పిలుస్తారు.
కేన్సర్ ఉన్నవారు లక్ష్మణ ఫలం చెట్టు ఆకులను నీడలో పూర్తిగా ఆరబెట్టి కత్తెరతో చిన్న చిన్న ముక్కలుగా కత్తిరించుకొని గాజు సీసాలో దాచుకొని ప్రతి రోజు 5 గ్రాములు 200 మిల్లీ లీటర్ల నీటిలో వేసి మరిగించి ఒక గ్లాసు అయిన తర్వాత దించి వడబోసుకొని త్రాగాలి. దీనిని ఎప్పటికప్పుడు తయారుచేసుకోవాలి. రోజుకు కనీసం 2 లేక 3 సార్లు త్రాగాలి.
"సుభాషిత త్రిశతి" లేక "సుభాషిత రత్నావళి" అనేది, కావ్యములలో లఘుకావ్యజాతిలో చేరినది. ఈ కావ్యమును రాసిన భర్తృహరి విఖ్యాత సంస్కృత భాషా ప్రాచీన కవులలో ఒకడు. అతనిని, ఆతని గ్రంథములను గూర్చి విశ్వసనీయములగు చారిత్రికాధారములు దొరకలేదు. అతని జీవితములోని కొన్ని సంభవములు మాత్రము కథారూపమున అనుశ్రుతముగా సంప్రదాయబద్ధమై లోకమున వ్యాపించి యున్నను అవి ఒకదానికొకటి పొంది పొసగి యుండకపోవుటచే నానావిధ గాథలకును సామరస్య మేర్పరచుట దుస్సాధ్యమేయగును. భర్తృహరి ఉజ్జయినీ రాజ వంశస్తుడనియు, తనకు రాజ్య పరిపాలనార్హత యున్నను తనభార్య దుశ్శీలముచే సంసారమునకు ఇష్టపడక, రాజ్యమును తన తమ్ముడగు విక్రమార్కున కప్పగించి తాను వనప్రస్థుడయ్యెనని ఒక ప్రతీతి ఉంది. ఈ విక్రమార్కుడే 'విక్రమ శకాబ్దమునకు' మూల పురుషుడు. భర్తృహరి విరచితమైన లఘు శతకముల నుండి అతనికి జీవితమున ఆశాభంగము మిక్కిలిగా యేర్పడెననియు, స్వకుటుంబమును, యిరుగుపొరుగులను సూక్ష్మదృష్టితో పరిశీలించుట వలన స్త్రీ శీలమునందు అతనికి సంశయము బలపడెననియు విశదమగును. అతనిని గూర్చి గ్రంథస్థమైన విషయములలో కొంత తెలుసుకుందాం.
ఇంకొక గ్రంథమున భర్తృహరి తండ్రి వీరసేనుడను గంధర్వుడనియు, ఇతనికి భర్తృహరి, విక్రమాదిత్యుడు, సుభటవీర్యుడు అను ముగ్గురు కుమారులును, మైనావతి యను కుమార్తె యునుగా నలుగురు సంతాన మనియును దెలియవచ్చును.
చంద్రగుప్తుడను బ్రాహ్మణునకు నాల్గు వర్ణముల నుండియు నల్గురు భార్యలనియు, వారికి యధాక్రమమున వరరుచి, విక్రమార్కుడు, భట్టి, భర్తృహరి యను కుమారులు జనించిరని మరియొక గాథ.
మరియొక గాథ ననుసరించి విక్రమాదిత్యునకు బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర కాంతలు నలువురు భార్య లనియు, వారియందు వరరుచి, విక్రమార్క, భట్టి, భర్తృహరులు జన్మించినారని తెలిసింది.
అను శ్లోకమున "ఒకానొక బ్రాహ్మణుడు తనకు సూర్యప్రసాదముచే లభించిన ఫలమును తన ప్రభువగు భర్తృహరికి నొసగగా దానిని అతడు తన ప్రియభార్యకు ఇచ్చెను. ఆమె దానిని తాను భుజింపక, తన జారునకును, అతడు తన మరో ప్రియురాలికి అర్పించెననియు, ఈ సంగతి తెలిసినంతనే రాజు లోక వృత్తముపై అసహ్యించుకొని, విరాగియై అడవులకు జేరెను." అన్న జన ప్రతీతిని ఇచట తడవి యున్నాడు గాని, దాని సత్యా సత్యముల విమర్శించినట్లు స్ఫురింపదు. సాధారణంగా ప్రసిద్ధ పురుషులను గూర్చి అవినీతులు తమ బుద్ధి బలము కొద్దీ గాథలను ఎన్నింటినో కల్పించుటయు, వాటిని అలాగే సత్యములని పామరజనము విశ్వసించుటయు మనకు నేటికిని అనుభవమే. ఇదియొక గ్రుడ్డి ఛాందస వృత్తము. వ్యాఖ్యాతలెల్లరు " రత్నము రత్నమే కదా! అది యేనాటిదన్న ప్రశ్న మనకేల?" అన్న నుడికి దాసానుదాసులై తలయొగ్గిరే గాని తమ కవి స్తుత్యాదికములలో అతని కాలమును నిర్ణయించుటకు తగినంత విశదముగా అతనిని ప్రశాసించిన వారును లేరు.
అట్లుండినను ప్రబలమైన ఆధారాంతరముచే దీనినికొంతవరకు నిశ్చయింపవచ్చును. పారసీక భాషలో "కలిల ఉ - దిమ్నా" అను గ్రంథము ఉంది. ఇది సా.శ. 531-579 ప్రాంతముల పారసీక దేశమును పాలించిన యొకానొక పాదుషా ప్రోత్సాహమున రచియింపబడిన గ్రంథము. దీనికి మూలము మన సంస్కృత పంచతంత్ర మనుట సర్వాంగీకరింపబడిన విషయము. కనుక పంచతంత్రము అధమ పక్షము సా.శ. ఆరవ శతాబ్దారంభము నాటికే ప్రాచుర్యమందియుండెననుట కెలాంటి సంశయమును లేదు. పంచతంత్ర మా మూలాగ్రము స్వతంత్ర మైన రచన కాదు. నాటికి ప్రశస్తము లైయుండిన గ్రంథరాజము లనేకముల నుండి బహుళముగా నుదాహరణముల గైకొనియున్నది. దాని కాధారములగు గ్రంథములలో ఈ నీతి శతక మొకటి. ఇందుండి యొక శ్లోకము " గజభుజఙ్గ విహఙ్గమ బంధనం శశిదివాకరయోర్గ్రం హపీడనమ్; మతిమతాం చ విలోక్య దరిద్ర్క్వ తాం విధిరహో బలవాని తిమే మతిః" అను శ్లోకమందు లోనికి గ్రహింపబడియున్నది.
పురుషుడీ లోకమున వాంఛింపదగిన వానిలో నతి ముఖ్యమైనది ఆత్మ గౌరవము. ఎన్నెన్ని సంకటములు పైకొన్నను ఆత్మ గౌరవమునకును స్వాతంత్ర్యమునకును లోటు పాటు కలుగనీయరాదని యెంతో మృదుల మగు భాషలో నెన్నో పట్టుల కవి వివరించెను. మానవ దృష్టి లక్షింప దగిన రెండవగుణము పట్టుదల. దృఢపవృత్తి, అభినివేశమును, వ్యవసాయమును కొరత పడిన నేకార్యమును సిద్ధింపదు. ధీరులు తాము పూనిన కార్యము సిద్ధినందు వరకు వదలరని రూఢిగా పలిగెను. కవి మనకు ఉద్బోధింపనెంచిన మూడవ నీతి ధర్మానుష్ఠానము. సాంఘిక సేవ, పరోపకాది మహిమలు వర్ణించు శ్లోకము అతి సుందరములు. భావగంభీరములై యున్నవి. భర్తృహరి రచనలు ధైర్యమునందు సచ్ఛీలమునందు వాస్తవాభినివేశమును పురికొల్పును. సద్గుణము లన్నింటిలో సచ్చీలము ఉత్తమోత్తమస్థానమధిష్టించు ననుట కవి మతము. తన్మూలమున సాధింపదగిన శ్రేయములను పలురీతుల వివరించియున్నాడు కవి.
ఇక గ్రంథ నిదర్శనములు అంతగా కవికాల నిర్ణయమునకు ఉపకరింపక పోవుటయే కాక, సందిగ్ధములు కూడా అయి ఉన్నాయి. ఆ శతకములు వేదాంత పరిభాషా జటిలములు. ఆయినను వేదాంత సిద్ధాంతములు వందల సంవత్సరములుగా చర్చించినవై, పూర్వ పక్ష, సిద్ధాంతీకరణముల నివృత్తి నొందినవి కావున కేవలము వాటి ఆధారమున కాల నిర్ణయము అసాధ్యము. ఈ సిద్ధాంతములను లోక సామాన్యమునకు ప్రప్రథమమున వెల్లడించిన వాడు కుమారిలభట్టు. ఇతడు ఎనిమిదవ శతాబ్దమువాడు. తరువాత వ్యక్తి ఆది శంకరులు. ఈయన తొమ్మిదవ శతాబ్దమువాడని కొందరును, కాదని కొందరును వాదింతురు. కావున వేదాంతము తొమ్మిదవ శతాబ్దమాదిగా వ్యాపృతి నొందినా, దాని యుద్భవమంతయు బహుకాలము పూర్వమే యనుట సువిదితము కదా!
వైరాగ్య శతకము వేదాంత సిద్ధాంతమును ప్రతిఫలింపజేయుచుండును. తృష్ణాచ్చేదన మావశ్యకము. ఐహిక బంధమునకు మూలము లోభము. దాని మూలమున ధనవంతులు మదాంధు లగుదురు. కావున దాని విషయమున జాగ్రత్త వహించుట శ్రేయము. ఇహ లోక సుఖములో తగుల్కొని శాశ్వత పరలోకమును విస్మరించి మనశ్శాంతిని కోల్పోవుట కన్నా అడవుల జేరి శాంత మనస్కులగుటయే పరమోత్కృష్టమనుట కవి యాశయము. వైరాగ్య తత్పరుడై సర్వ శక్తి యగు భగవంతుని యందు మనస్సును లీనము గావింపగల్గిన సన్యాసి దేశపాలనము చేయు నెపమున భోగ లాలసుడగు రాజు కన్నను ఉత్తముడు. ఆత్మైక్యముచే సన్యాసి శాశ్వతానందముననుభవించుననుట యతని యుపదేశము.
వేదములందును వేదాంత సిద్ధాంతములందును ధర్మపరులకు విశ్వాస మత్యవసరము. పరబ్రహ్మమందు లయించుటయే యానందమునకు పరమావధి. తత్సిద్ధికై ఆశా త్యాగము, వైరాగ్యానుభవము, కర్మోస్మూలనమును సాధనములు. ఇవియు ముఖ్య వేదాంత సిద్ధాంతములు. కనుక భర్తృహరి వేదాంత మతామలంబకుడనుట విస్పష్టము. అచ్చటచ్చట యోగమును, దశావతారములను, గంగను, హిమాలయములను బ్రశంసించి యుండుట జూడ మానవులు తమ దైనందిన చర్యలలో నెట్టి దృష్టితో వ్యవహరింపవలెనని కవి యుద్దేశించెనో తెలియును.
భర్తృహరి శతకములను వ్యాఖ్యానించినవారు మహాబలుడు, ఆవంచ రామచంద్ర బుధేంద్రుడు, ధనసారుడు, రామర్షి, గుణవినయుడు, మీననాథుడు, ఇంద్రజిత్తుడు అను వారలని సంస్కృత వాఙ్మయ చరిత్రకారులు శ్రీ యుత కావ్య వినోదుల కృష్ణమాచార్యుల వారు పేర్కొని యున్నారు. వారిలో ఒక్కరైనను కవికాల నిర్ణాయక విషయమై శ్రద్ధ పూనినట్లు కానరాదు. కాని వారిలో రామచంద్ర బుధేంద్రుడు రచించిన వ్యాఖ్య ఆంధ్ర దేశమున గాదు, యావద్భారతమున వ్యాప్తిలో ఉంది. ఆయన పీఠికలో
శృంగార శతకమున సామాన్య ప్రసక్తములు కామాదికములు వెన్నెల, మందమారుతము, సౌభాగ్య సంపద మున్నగునవి తరుణ వయస్కుల మనముల నెట్టి భావముల నుద్రేకింపజేయునో, అవి యెట్లు మనస్సును కలచివైచి శాంతిని దూరము చేయునో ఆ భావముల వశీకరణ మొనర్చుకొని జితేంద్రియు లగుట కేది యుపాయమో కవి బహు హృద్యముగా మనసు నొప్పింపని తీరున వర్ణించెను.
ఇట్టి గాథల పరంపరను బట్టి కవి చరిత్రను నిర్థారించుట ఎంత కష్టమో చదువరులు ఊహించవచ్చును. కాని పై గాథలనుండి ఈ కవి మహారాజు అని, ఇహపర సౌఖ్యములను విడిచి విరాగియై సన్యాసమును స్వీకరించినాడని, గొప్ప విద్వాంసుడనీ, కవి అనీ, యోగి అనీ తెలియుచున్నది.
భర్తృహరి శకపురుషుడగు విక్రమార్కుని సోదరుడని పండిత ప్రతీతి. ప్రాచీన చరిత్రాన్వేషకులు ఈఅంశమును ఆక్షేపించినట్లు కానరాదు. విక్రమ శకము క్రీ.పూ. 56 వ సం. ఆరంభ మనుదానిని శిష్టులు అంగీకరించిన విషయము
ఈ కవి తన గ్రంథములలో తన జీవిత కాలమును గూర్చి తెలియ జేయలేదు. కనుక పండిత ప్రతీతిని, గ్రంథస్థ ప్రమాణములను, ఇతర కవుల వ్రాతలను సాథనములుగా చేసుకొని నిర్థారింపవలసియున్నది.
ఈ యుదాహరణమే పారశీక గ్రంథమునందును గలదు. కనుక నీతి శతక కర్త సా.శ. 500 కు పూర్వమే యుండెననుట స్థిరము. అనగా కవికాలమును అయిదవ శతాబ్ది కీవలికి లాగుటకు వీలులేదు.
పై విషయ వర్యాలోచన ఫలితముగా భర్తృహరి విక్రమార్కుని కాలమున, అనగా క్రీ.పూ ప్రథమ శతాబ్ది మద్యమున వెలసె నని నిశ్చయింపవచ్చును.
వెన్న పండులో అధిక శాతం క్రొవ్వు ఉంటుంది. అందుచేత వెన్న పండు గుజ్జును హోటళ్లలో చికెన్, ఫిష్, మటన్ కూరల్లో, సాండ్ విచ్చెస్, సలాడ్లలోను ఉపయోగిస్తారు. వెన్న దొరకని సమయాల్లో పసి పిల్లలకు వెన్న పండు గుజ్జుని తినిపించవచ్చు. ఫిలిప్పీన్స్, బ్రెజిల్, వియత్నాం, దక్షిణ భారత దేశాల్లో ఐస్ క్రీములలోను, డెస్సర్ట్స్ లోను వాడుతారు. వెన్న పండు గుజ్జును పంచదార కలిపిన పాలలో లేదా పంచదార కలిపిన నీరులో కలిపి జ్యూస్ గా సేవించవచ్చును.
వెన్న పండు గుజ్జు ఎల్ డి ఎల్ కొలెస్ట్రాల్ ను తగ్గించి హెచ్ డి ఎల్ కొలెస్ట్రాల్ ను పెంచుతుంది. కేన్సర్, మధుమేహం, హైపర్ టెన్షన్ లను అదుపు చేసే లక్షణం కూడా వెన్న పండుకు ఉంది. అవకాడో అధిక స్థాయిలో పొటాషియం కలిగి ఉంటుంది. ఇది రక్త పీడనం సమతుల్యంగా ఉంచడానికి సహాయపడుతుంది. అవకాడొలు ఫోలిక్ ఆమ్లం కలిగి ఉంటాయి, క్యాలిఫార్నియ అవోకాడో కమిషన్ ప్రకారం గర్బవతులు ఇది తినడము వలన పుట్టుకతో వచ్చే నిరోధిస్తుంది
అవోకాడో గుజ్జు నుండి తీసుకోబడిన నూనె గాయం ఉన్న ప్రదేశానికి వర్తించినప్పుడు మంటను తగ్గిస్తుంది. ఈ చర్య గాయాలను త్వరగా నయం చేస్తుంది. ఇంకా, గాయాలపై అవోకాడో నూనెను ఉపయోగించడం వల్ల కొల్లాజెన్ సంశ్లేషణ మరియు రీ-ఎపిథీలియలైజేషన్ మెరుగుపడింది.
మొటిమల బారిన పడే చర్మానికి స్పాట్ ట్రీట్‌మెంట్‌గా అవకాడో నూనెను ఉపయోగించడం చాలా ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది. దాని యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ మరియు యాంటీఆక్సిడెంట్ లక్షణాలు ఇప్పటికే ఉన్న మొటిమల పరిస్థితికి చికిత్స చేయడంలో సహాయపడవచ్చు.
సూర్యుని కిరణాలను తరచుగా బహిర్గతం చేయడం వల్ల సన్‌బర్న్‌లు, ఫోటోలు తీయడం, చర్మ రోగ నిరోధక శక్తి తగ్గడం మరియు క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశం ఉంది. అవోకాడో నూనెలోని విటమిన్ , లెసిథిన్, బీటా-కెరోటిన్ మరియు ఇతర యాంటీ ఆక్సిడెంట్ సమ్మేళనాలు మీ చర్మానికి సహజమైన సూర్య రక్షకులుగా పనిచేస్తాయి. అవి కిరణాల ఎక్స్పోజర్ సమయంలో ఉత్పన్నమయ్యే రియాక్టివ్ ఆక్సిజన్ జాతులను స్కావెంజ్ చేస్తాయి, చర్మాన్ని శాంతపరుస్తాయి మరియు తరచుగా ఫోటో డ్యామేజ్‌కు సంబంధించిన మంట మరియు ఎరుపును తగ్గిస్తాయి.
అవకాడోలు కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలను పెంచడానికి, గుండె జబ్బుల ముప్పును తగ్గించడానికి, మెదడు కార్యకలాపాలను వేగవంతం చేయడానికి ఉపయోగపడతాయి. దీనిలో మోనోఅన్‌శాచురేటెడ్ కొవ్వుల శాతం, విటమిన్ సి ఎక్కువగా ఉంటుంది. దీనిలో శక్తివంతమైన యాంటీఆక్సిడెంట్లు, విటమిన్ బి6లు పుష్కలంగా లభిస్తాయి. దీన్ని అల్పాహారం, భోజనం, విందు ఆహారంలో కలిపి తీసుకోవచ్చు. అవోకాడోస్ వినియోగం మీ ఆరోగ్యానికి అనేక విధాలుగా ఉపయోగపడుతుందని నిరూపించబడింది.
మృదువైన జుట్టు కోసం మీరు అవకాడోను ఉపయోగించవచ్చు. ఇది డీప్ కండిషనింగ్‌గా పనిచేస్తుంది. ఇది జుట్టుకు చాలా ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. మీరు అవకాడోను ఉపయోగించి అనేక రకాల హెయిర్ మాస్క్‌లను కూడా తయారు చేసుకోవచ్చు.
అవకాడోలు అత్యధికంగా ఫైబర్తో లోడ్ చేయబడి ఉంటాయి, క్రమంగా ఇవి బరువు తగ్గడానికి ఎంతగానో దోహదం చేస్తాయి. మరియు ఊబకాయంతో సంబంధం ఉన్న అనేక వ్యాధుల ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తాయి.
దాల్చినచెక్క, కర్పూర చెట్టు, బే లౌరెల్ చెట్లు అవకాడో చెట్టుకు సమీప పోలికలున్న చెట్లు. అవకాడో లేక మొసలి బేరి పండు చెట్టు యొక్క పండు లోపల మధ్య భాగంలో ఒకే ఒక విత్తనాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఈ చెట్టు యొక్క పండు ఒక వైపు సన్నగా మరొక వైపు లావుగా బేరి పండు వలె, అండాకారం తోను, గోళాకారంలోను ఉంటాయి. అవకాడో వ్యాపారపరంగా మంచి విలువగల పంట కాబట్టి ఈ పంటకు సరిపడ వాతావరణం గల ప్రపంచంలోని అన్ని శీతోష్ణ, సమశీతోష్ణ మండలాలలో ఈ చెట్లను పెంచుతున్నారు. ఈ చెట్టు యొక్క పండు పరిపక్వానికి వచ్చి కోతకు వచ్చిన సమయంలో బాగా కండను కలిగి ఆకుపచ్చ రంగు తోలుతో విత్తనం తీసేసిన ముంత మామిడి కాయ ఆకారంలో ఉంటుంది.
అవకాడో లేదా వెన్న పండు అనేది మధ్య మెక్సికో ప్రాంతానికి చెందిన ఫలవృక్షం. దీని శాస్త్రీయ నామం పెర్సీ అమెరికాన . పుష్పించే తరగతికి సంబంధించిన ఈ చెట్టు లారేసి కుటుంబానికి చెందినది. ఈ వృక్షం ఫలించే కాయను వెన్న పండు అని అంటారు. ఆంగ్లంలో వెన్న పండును ఎవకాడో లేక అల్లెగటర్ పీయర్ లేక బటర్ ఫ్రూట్ అని అంటారు. కాయలు ఆకుపచ్చగా గాని లేదా నల్లగా గాని ఉంటాయి. మెత్తగా తినడానికి కొద్దిగా ఆవు వెన్న రుచిగానూ, కొద్దిగా చిరు చేదుగానూ ఉంటాయి. అందువలన వెన్నపండు అని అనడం కద్దు. వెన్న పూస దొరకని సమయాల్లో పసి పిల్లలకు వెన్న పండు అతి శ్రేష్టమైన ఆహారం. దీని మధ్య గల గింజలను పలు ఔషధాలలో వాడుతుంటారు.
వెన్నపండ్లను సారవంతమైన ఎర్ర్ర నేలల్లో సాగు చేయవచ్చు. వెన్న చెట్లను పెరూ, పోర్చుగీస్, మొరొకొ, క్రెతె, లెవాంట్, దక్షిణ ఆఫ్రికా, కొలంబియా, చిలీ, వియత్నాం, ఇండొనేషియా, శ్రీలంక, దక్షిణ భారతదేశం, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్, ఫిలిప్పీన్స్, మలేషియా, మధ్య అమెరికా, కరేబియన్, మెక్సికో, కాలిఫోర్నియా, అరిజోనా, ప్యూర్టో రికో, న్యూ మెక్సికో, టెక్సాస్, ఫ్లోరిడా, హవాయి, ఈక్వేడర్, మరియూ ర్వాండా దేశాల్లో సాగు చేస్తున్నారు.
విత్తనం నాటిన 4 నుండి 6 సంవత్సరాలకు వెన్న చెట్లు కోతకు వస్తాయి. వెన్న పండ్లు సాధారణంగా చెట్టున ఉన్నప్పుడే ముగ్గుతాయి. కాని వాణిజ్యంగా పండించేవారు వీటిని పచ్చిగానే ఉన్నప్పుడు కోసి 3.3 నుండి 5.6 సెంటీగ్రేడ్ల వద్ద ముగ్గడం కోసం భద్రపరుస్తారు.
చొక్వెట్, హాస్, గ్వెన్, లుల, పింకర్టన్, రీడ్, బెకాన్, బ్రాగ్డెన్, ఏట్టింగర్. ఇందులో నలుపు రంగులో కనిపించే హాస్ రకం మార్కెట్లో ఎక్కువగా లభ్యమవుతుంది.
పొన్ను : అనగా లోహంతో చేసిన రింగు: దీన్ని కర్రలకు వేస్తారు. రోకలికి క్రింద పెద్దది, పైన చిన్న పొన్ను వుంటుంది. వయసు మీరిన వారు వాడే చేతి కర్రకు కూడ పొన్ను వుంటుండి. పొన్ను వుండే కర్రను పొన్నుగర్ర అంటారు. కొందరు తమ హోదా కొరకు, అందం కొరకు ఇత్తడి పొన్ను, లేదా బంగారు పొన్ను కూడ తమ చేతి కర్రలకు వాడు తుంటారు. పొన్ను వలన ఉపయోగాలు: కర్ర బలంగా వుండి విరిగి పోకుండా, ఆరిగి పోకుండా వుంటుంది. రోకలి లాంటి వాటికి వుండే పొన్ను వలన దానికి బలం చేకూరడమే గాకుండా. దానితో చేసె పని కూడ తొందరగా అవుతుంది. కత్తులకు, కొడవళ్లకు కూడ పొన్ను వుంటుంది. పొన్ను అనగా పిడికి వున్న చిన్న లోహ కవచం.
రోకలి నున్నగా, గుండ్రంగా, చక్కగా, పొడవుగా ఉంటుంది. రోకలి కింది వైపు, పై వైపు కన్నా ఎక్కువ లావుగా ఉంటుంది. రోకలిని బలంగా పట్టుకునేందుకు వీలుగా గబ్బిడి లేదా అంతకన్నా కొంచెం తక్కువ లావుగా ఉంటుంది. రోకలి 3 అడుగుల నుంచి 6 అడుగుల పొడవు ఉంటుంది. అయితే ఎక్కువగా రోకళ్లు చిన్నవి 2 మూరలు, పెద్దవి 3 మూరలు ఉంటాయి. బాగా చేవ ఉన్న కర్రను ఉపయోగించే ఈ రోకళ్లు ముదురు ఎరుపు నుంచి నల్లగా ఉంటాయి. ఇవి 2 కిలోల నుంచి 6 కిలోల బరువును కలిగి ఉంటాయి.
రోకలి తయారీకి ముఖ్యంగా ఎర్ర చందనం కర్రను ఉపయోగిస్తారు, తదుపరి స్థానంగా ఎనుమోద్దు, ఏపి కర్రను ఉపయోగిస్తారు, ఇవి దొరకని పక్షంలో ఊటి, చింత కర్రలను ఉపయోగిస్తారు. ఊటి, చింత కర్రలలో తొందరగా చీలికలు ఏర్పడతాయి, అందువలన వీటిని చాలా తక్కువగా ఉపయోగిస్తారు, లేక ఉపయోగించరు."మామిడి కర్రతోనా రోకలి చెయ్యటం?" అనే సామెతకూడాఉంది.
రోకలిని ఉపయోగించి దంచడం ఒక కళ అని చెప్పవచ్చు. మనకు అవసరమయిన వస్తువును ఎంత బలంగా దంచితే మనకు అత్యంత ఉపయోగకరంగా ఉంటుందో అంతమేరకు దంచడం ఒక కళ. అలాగే ఒకే రోటిలో ఒకే సమయంలో ఒకరి తరువాత ఒకరు ఒకరి రోకలితో మరొకరి రోకలి తగలకుండా వేగంగా అత్యంత నైపుణ్యంగా ఇద్దరు లేదా ముగ్గురు దంచుతారు.
గొడ్డలి లేదా రంపంతో నరికి లేదా కోసి తీసుకొచ్చిన చేవ కలిగి చక్కగా పొడవుగా ఉన్న కర్ర మొద్దును కావలసిన రూపం వచ్చేలా బాడిద తో చెక్కి తోపడ తో నున్నగా తోపడ పడతారు. కొన్ని రోకళ్ళకు కింది భాగాన ఇనుముతో చేసిన ఉంగరా న్ని లేదా పన్ను ను అమరుస్తారు.
సంక్రాంతి పండుగ వస్తుందంటే చాలు దాదాపు ఆంధ్రప్రదేశ్‍లోని ప్రతి ఇంటిలో రోకలి చప్పుడు వినిపిస్తుంది. ముఖ్యంగా హిందువులు తమ పెద్ద పండగ అయిన సంక్రాంతికి రోకలితో బియ్యాన్ని దంచి అరిసెలు లేక అప్పచ్చులను తయారు చేస్తారు.
కొన్ని శుభకార్యాలకు ప్రారంభ సూచికగా ఉదాహరణకు పెళ్ళి పనులు ప్రారంభించేటప్పుడు రోకళ్లకు రక్షా బంధనం కట్టి బేసి సంఖ్య వచ్చేలా ఐదు నుంచి పదకొండు మంది ముత్తైదువుల చేత పసుపు కొమ్ములను దంచి పసుపు తయారు చేస్తారు.
బియ్యం, గోధుమ, రాగి వంటి ధాన్యములను, శెనగ పప్పు, మొక్కజొన్నలు, మినపప్పు వంటి పప్పులను రోకలితో దంచి పిండిని తయారు చేస్తారు. పసుపు కొమ్ములను దంచి పసుపు పొడిని, మిరపకాయలను దంచి మిరప పొడిని తయారు చేస్తారు.
దంచడం ద్వారా అవసరమయిన వస్తువులపై ముఖ్యంగా ఆహార పదార్ధాములపై ఒత్తిడి కలిగించి కావలసిన రీతిలోకి మార్పు చేసుకోవడానికి ఉపయోగించే ఉపకరణాన్ని రోకలి అంటారు.
ఉపాధ్యాయునిగా, రచయితగా, కార్టూనిష్టుగా, దర్శకునిగా అనేక విజయాలను సాధించాడు. బాలలకోసం 100 కార్టూనులతో "కార్టూన్ శతకం" పుస్తకం రాశాడు. వేలిముద్రలతో "మనోహరం" పుస్తకం రాశాడు. తెలుగు వాచక రచనపై ప్రముఖ రచయిత్రి ముప్పాళ్ళ రంగనాయకమ్మ గారి అభిప్రాయాలను ఖండించి, వారితో ఒకటో తరగతికి వాచకం రాయించి అందులోని అనేక దోషాలను ఎత్తి చూపి రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా పేరుపొందారు. తెలుగు అభ్యసించే పిల్లలకోసం, వారికి బోధించే ఉపాధ్యాయులకోసం "తెలుగు నేర్చుకుందాం" పుస్తకం, వినూత్నమైన ఆలోచనతో వేలిముద్రల చిత్రాల పుస్తకం "మనోహరం", బాలగేయాల పుస్తకం "బడిగంటలు" రాశాడు. బాపు గారి నాయకత్వంలో వరకట్నంపై "వందమంది కార్టూనిస్టుల సమరం" పుస్తక రచనలో పాలుపంచుకున్నారు. "మనం . మన చమ్మచింత", "జగమంత కుటుంబం" పుస్తకాలు కూడా రాశారు. ఉత్తరాంధ్ర మూడు జిల్లాల ఉపాధ్యాయులలో ఈయన ఒక్కరే కార్టూనిష్టు కావడం విశేషం!
అంబటి చంటిబాబు ఉపాధ్యాయుడు, రచయిత, కార్టూనిష్టు. అంబటి చంటిబాబు తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని తుని పట్టణంలో 1966లో వీరయ్యదొర, లక్ష్మి దంపతులకు తాతగారి ఇంట జన్మించాడు. అతని స్వగ్రామం విశాఖపట్నం జిల్లా నాతవరం మండలం లోని చమ్మచింత గ్రామం. చిన్నప్పటి నుండి ఉపాధ్యాయ వృత్తి అన్నా, కార్టూనులన్నా, బొమ్మలన్నా అతనికి చాలా ఇష్టం. ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎం.ఏ; బి.ఎడ్ పట్టాలను, భీమునిపట్నం లోని ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయ శిక్షణాసంస్థ నుండి టి.టి.సి సర్టిఫికేట్ ను తీసుకున్నారు. అతను తన పది హేడవ యేటనుండే మాష్టారికథలు, కార్టూనులు, సమీక్షా రచనలు వివిధ పత్రికలలో అనేకం అచ్చయ్యాయి. ఇరవైయవ యేటనే తనకిష్టమైన ఉపాధ్యాయ వృత్తిలో ప్రవేశించాడు. 1986 జూలై 1 నుండి తను చదువు కున్న ఎయిడెడ్ ప్రాథమిక పాఠశాల, చమ్మచింత లోనే ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేస్తున్నాడు.
కార్టూనిష్టుగా ఉత్తమ సేవలకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ సాంస్కతిక సలహాదారు కె.వి. రమణాచారి గారి చేతులమీదిగా ప్రశంసాపత్రం
తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రచురించిన తెలుగు కార్టూన్ల పుస్తకంలో చంటిబాబు కార్టూన్లకు చోటు దక్కింది. తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఆహ్వానం మేరకు హైదరాబాదులో నిర్వహించిన తెలుగు మహాసభలకు ఆయన వెళ్ళారు. తెలుగు ఔన్నత్యం, సామెతలు, జీవవైవిధ్యం అంశాలపై చంటిబాబు గీసిన కార్టూన్లకు ఈ పుస్తకంలో ఒక పేజీ కేటాయించారు. పుస్తకావిష్కరణ సందర్భంగా ప్రభుత్వం అతనిని సన్మానించింది.
బ్రిటీష్‌ సామ్రాజ్యవాద కాంక్షకు వ్యతిరేకంగా పోరుకు సిద్దపడిన యోధుడు రాస్‌ బిహారి బోస్‌ మార్గదర్శకత్వంలో 1942 మార్చిలో సింగపూర్‌ సమావేశంలో మేజర్‌ మహమ్మద్‌ జమాన్‌ ఖైని పాల్గొన్నారు. ఆ తరువాత అతను భారత జాతీయ సైన్యం 'కమాండర్‌'గా గణనీయ సేవలు అందించారు.ఆ తరువాత 'భారత జాతీయ సైన్యం' కమాండర్‌గా నేతాజీ తరువాతి స్థాయి అధికారిగా గణనీయ సేవలు అందించారు. రాస్‌బిహారి, ప్రీతం సింగ్‌, కెప్టెన్‌ మాన్‌సింగ్‌ లాంటి నేతల నేతృత్వంలోని 'కౌన్సిల్‌ ఆఫ్‌ యాక్షన్‌', 1942 సెప్టెంబరు ఒకటిన సింగపూర్‌లో ఏర్పడిన 'భారత జాతీయ సైన్యం'లో కెప్టెన్‌ మహమ్మద్‌ అక్రం, కల్నల్‌ యం.జడ్‌. ఖైని, కల్నల్‌ జి.క్యూ.జిలాని, లెఫ్టినెన్ట్‌ కల్నల్‌ యస్‌.యన్‌.హుసైన్‌, లెఫ్టినెన్ట్‌ కల్నల్‌ షానవాజ్‌ ఖాన్‌, మేజర్‌ ఇక్బాల్‌లు బృహత్తర బాధ్యతలు నిర్వహించారు. జాతీయ భావాలు పుణికి పుచ్చుకున్న కెప్టెన్‌ మహమ్మద్‌ అక్రం తొలుత నుండి తన సహచరుడు కెప్టెన్‌ మాన్‌ సింగ్‌కు తోడుగా నిలిచారు. జనరల్‌ మాన్‌సింగ్‌ నేతృత్వంలో భారత జాతీయ సైన్యం ఏర్పడ్డాక ప్రముఖ ఉర్దూ కవి మహమ్మద్‌ ఇక్బాల్ రాసిన 'సారె జహ సేఁ అచ్ఛా హిందూస్తాన్‌ హమార్‌' గీతం, జాతీయ గీతంగా 'మార్చింగ్‌ సాంగ్‌' గా గౌరవప్రతిష్ఠలను అందుకుంది.
1941 మార్చి 27న జర్మనీ రాజధాని బెర్లిన్‌ చేరుకున్న నేతాజి జర్మనీలో తొలుత 'స్వేచ్ఛా భారత కేంద్రం' ప్రారంభించారు. ఆ క్రమంలో నేతాజీకి పరిచయం అయిన ఆంధ్రప్రదేశ్‌ చెందిన అబిద్‌ హసన్‌ సప్రాని 1941 నవంబరులో నేతాజీ ఏర్పాటు చేసిన 'భారతీయ కమాండో దళం' శిక్షకులుగా వ్యవహరించారు. 'ఆజాద్‌ హింద్‌ రేడియో' ద్వారా నేతాజి చేసిన ప్రసంగాల ప్రసారం విషయంలో బహు భాషాలలో ప్రవేశం ఉన్న అబిద్‌ సహకరించారు. భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమ సాహిత్య చరిత్రలో చిరస్మణీయంగా నిలచిపోయిన 'నేతాజి', 'జైహింద్‌'లను అబిద్‌ సృజనాత్మక సామర్ధ్యం నుండి పుట్టుకొచ్చాయి. అనాడు భారత జాతీయ సైన్యం మాత్రమే కాకుండా అరవైఐదేండ్ల తరువాత కూడా భారత సైనికులు మన జాతీయ పతాకానికి వందనాలు అర్పిస్తూ 'జైహింద్‌' అని ఉత్సాహపూర్వకంగా నినదించడం అబిద్‌ హసన్‌ సృజనాత్మకతకు సజీవ తార్కాణం. సుభాష్‌ చంద్రబోస్‌ జర్మనీ నుండి తూర్పు ఆసియాకు వచ్చేంత వరకు జర్మనీలో సాగిన కార్యక్రమాలలో నేతాజీకి అబిద్‌ హసన్‌ సప్రాని, ఎం.జడ్‌ కియాని తోడ్పాటు నివ్వగా 'భారతీయ కమాండో దళం' బాధ్యతలను సైన్యాధికారిగా ఎం.జడ్‌ కియాని సమర్థవంతంగా నిర్వహించారు.