polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
కాలీబంగా రాజస్థాన్, హనుమాన్‌గఢ్ జిల్లా పీలీబంగాన్ తెహసీల్ లోని ఒక పట్నం. ఇది ఘగ్గర్ నదికి దక్షిణపు ఒడ్డున ఉంది. ఈ నదినే సరస్వతీ నదిగా కొందరు పండితులు భావిస్తారు. ఈ పట్నం బికనీర్ నుండి 205 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. దృషద్వతి, సరస్వతి నదుల సంగమ స్థలంలోని త్రికోణాకార ప్రదేశంలో ఈ పట్నం నెలకొని ఉంది. సింధు లోయ నాగరికత యొక్క ప్రాక్చారిత్రిక లక్షణాలను ఈ స్థలంలోనే మొదటగా, లుయిగీ టెస్సిటోరి గుర్తించాడు. 2003 లో, ఇక్కడ తవ్వకాలు పూర్తైన 34 ఏళ్ళ తరువాత, భారత పురాతత్వ సర్వే సంస్థ తవ్వకాల నివేదికను ప్రచురించింది. సింధు లోయ నాగరికతలో కాలీబంగా ఒక పెద్ద ప్రాంతానికి రాజధానిగా ఉండేదని ఈ నివేదికలో పేర్కొన్నారు. కాలీబంగా, ఇక్కడి హోమగుండాలకు, ప్రపంచపు మొట్టమొదటి దున్నిన పొలానికీ ప్రసిద్ధమైంది.
ఈ నివాస స్థావరం ఏర్పడినప్పటి నుంచే దాన్ని ఎండిన మట్టి ఇటుకలతో కోటలా కట్టుదిట్టం చేసారు. ఈ కోట వేరువేరు కాలాల్లో రెండు సార్లు కట్టారు. తొలుత కోట గోడ 1.9 మీటర్ల వెడల్పుండేది. రెండో సారి కట్టినపుడు దాన్ని 3.7 నుండి 4.1 మీటర్లకు పెంచారు. రెండు సార్లు కూడా ఇటుక కొలతలు 20 20 10 సెం.మీ.గా ఉంది. దుర్గం దిబ్బ సమాంతర చతుర్భుజి ఆకారంలో, తూర్పు పడమరలుగా 130 మీటర్ల పొడవుతోను, ఉత్తర దక్షిణాలుగా 260 మీటర్ల పొడవుతోనూ ఉంది. పట్టణ ప్రణాళిక మొహెంజోదారో హరప్పాల పద్ధతిలోనే ఉంది. ఇళ్ళ దిశ, ఇటుకల కొలతలు హరప్పన్ దశలో వాడినవాటికంటే బాగా భిన్నంగా ఉన్నాయి.
వెబ్‌సైట్లో ఇలా ఉంది: "పట్నంలోని పై రెండు ముఖ్యమైన భాగాలతో పాటు, అక్కడ ఓ మూడో భాగం కూడా ఉంది: దిగువ పట్నం నుండి 80 మీటర్లు ఉత్తరంగా ఉన్న ఈ నిర్మాణంలో నాలుగైదు హోమగుండాలున్నాయి. ఈ ఒంటరి నిర్మాణాన్ని బహుశా కర్మకాండలకు వాడేవాళ్ళు." ఈ విధంగా, కాలీబంగా‌లో హోమగుండాలు మూడు విధాలుగా కనిపించాయి: కోటలోపల సార్వజనిక హోమగుండాలు, దిగువ పట్నంలో ఇళ్ళలోని హోమగుండాలు, విడిగా మరోచోట బహిరంగ సార్వజనిక హోమగుండాలు. హోమగుండాలకు కొంత దూరంలో ఒక బావి, స్నానఘట్టాల అవశేషాలూ కనిపించాయి. కర్మకాండల్లో సంప్రదాయిక స్నానం ఒక భాగమని ఇది సూచిస్తోంది.
వస్తువు రకాలు , , లను కలపవచ్చు. వాటన్నిటికీ ఎరుపు రంగు వేసి ఉంది. వస్తువు - ను కుమ్మరి సారెపై చేసినప్పటికీ, నిర్లక్ష్యంగా తయారు చేసినట్లుగా కనిపించింది. దానిపై తేలికపాటి నలుపు రంగు వేసి ఉంది. అక్కడక్కడా తెలుపు గీతలు ఉన్నాయి. గీతలు, అర్ధ వృత్తాలు, గడులు, పురుగులు, పూలు, ఆకులు, చెట్లు, చతురస్రాలూ వారికిష్టమైన బొమ్మలు. వస్తువు- మొదటిదానికంటే చాలా మెరుగైన ఫినిషింగుతో ఉంది. కానీ కింది భాగం కావాలని గరుకుగా చేసారు. ఎరుపు నేపథ్యంపై నలుపు రంగుతో పూలు, జంతువుల బొమ్మలు వేసి ఉన్నాయి.
పడమర దిబ్బ యొక్క కింది స్థాయిల్లో మాత్రమే ప్రీ హరప్పన్ సంస్కృతి ఆనవాళ్ళు కనిపించాయి. పురాతత్వ సాక్ష్యాల ప్రకారం, ప్రోటో హరప్పన్ కాలం నాటి నుండి హరప్పన్ కాలం వరకు సింధు లోయ నాగరికత ఈ స్థలంలో ఉండేదని తెలుస్తోంది. ఈ తొలిదశను కాలీబంగా-1 లేదా పీరియడ్-1 గా పిలుస్తున్నారు. ఇక్కడ దొరికిన మట్టిపాత్రల వంటివే ఉత్తర భారతంలోని సోతీ గ్రామంలో అనేకం దొరకడంతో కాలీబంగా-1 కు సోతీ సంస్కృతితో సంబంధాలున్నట్లుగా తెలుస్తోంది.
అనుకోకుండా ఈ తవ్వకాలు ఒకదాని తరువాత ఒకటి విలసిల్లిన రెండు వేరువేరు సంస్కృతులను వెలుగులోకి తెచ్చాయి. వీటిలో మొదటిది హరప్పన్ కాలానికి చెందినది. దీనిలో ఆ కాలానికి చెందిన నగర గ్రిడ్ వ్యవస్థ కనిపిస్తోంది. రెండోదాన్ని ప్రాక్-హరప్పన్ అని ముందు అనుకున్నారు గానీ, ఇప్పుడు దాన్ని తొలి హరప్పన్ లేదా పూర్వ హరప్పన్ గా పిలుస్తున్నారు. సమీపంలోని ఇతర సింధు లోయ నాగరికతకు చెందిన సైట్లు - బాలు, హర్యానా, కుణాల్ హర్యానా, బాణావాలి మొదలైనవి.
బి.బి లాల్ ఇలా రాసాడు: "రాజస్థాన్ లోని కాలీబంగా . 2600 సా.పూ. ప్రాంతంలో అక్కడ భూకంపం సంభవించిందని కూడా తెలుపుతోంది. దీనితో ఈ స్థలంలో తొలి సింధు నివాస స్థావరం అంతమైంది". బహుశా ఇదే పురాతత్వశాస్త్రం రికార్డు చేసిన అత్యంత ప్రాచీనమైన భూకంపం. ఖదీర్‌బెట్ దగ్గరి ధోలావీరా వద్ద విలసిల్లిన సింధు లోయ నాగరికతను ప్రభావితం చేసినవి, 2900–1800 సా.పూ కాలంలో సంభవించినవీ అయిన మూడు ప్రీ-హిస్టారిక్ భూకంపాలు గమనించబడ్డాయి.
కోట లోపల, దక్షిణార్థంలో ఇటుకలతో కట్టిన ఐదారు వేదికలున్నాయి. వాటి మధ్య నడవా లున్నాయి. ఈ వేదికలు ఎక్కేందుకు మెట్లు ఉన్నాయి. దొంగలు ఇటుకలను తీసుకుపోవడం వలన ఈ వేదికలపై ఏ కట్టడాలుండేవో స్పష్టంగా తెలియడం లేదు గానీ, దీర్ఘ చతురస్రాకారంలోను, అండాకారంలోనూ ఉన్న హోమగుండాల ఆనవాళ్ళు మాత్రం సందేహాతీతంగా తెలుస్తున్నాయి. ఈ హోమగుండాలు కాల్చిన ఇటుకలతో చేసారు. ఈ హోమగుండాల మధ్యలో యూపస్తంభం ఉంది. అన్ని కుండాలలోనూ మట్టిపిండాలు ఉన్నాయి.
ఈ కాలానికి చెందిన ఇతర కనుగోళ్లలో: చాల్సెడోనీతో చేసిన చిన్న బ్లేడ్లు, స్టీటైట్ పూసలు, ఆల్చిప్పలు, ఎరుపు రాళ్ళు, మట్టిపాత్రలు, రాగి పాత్రలు; రాగి, పెంకు, మట్టితో చేసిన గాజులు, మట్టితో చేసిన ఆట బండి, చక్రం, విరిగిన ఎద్దు వంటి వస్తువులు; పొత్రము, ఎముక పొన్ను, రాగి చాకులు, అసాధారణమైన గొడ్డలి మొదలైనవి ఉన్నాయి. బొమ్మ బండ్లు, కాలీబంగా తొలిదశలో రవాణాకు బండ్లను ఉపయోగించేవారని సుచిస్తున్నాయి.
తొలి కాలీబంగా బంకమట్టి పాత్రలు - ఛోలిస్తాన్ లోని హక్రా పాత్రలను, సింధు లోయ నాగరికతకు చెందిన ఇతర తొలి హరప్పన్ పాత్రలను, ఏకీకృత యుగానికి చెందిన పాత్రలనూ పోలి ఉన్నాయి. వాటి ఉపయోగాలను అనుసరించి, ఈ పాత్రలను గృహోపకరణాలుగాను, మతాచార, ఖనన పాత్రలుగానూ వర్గీకరించవచ్చు. నిర్మాణపరంగా ఇవి సాదా, అలంకృత అనే రెండు వర్గాలుగా చూడవచ్చు. కొన్ని పాత్రలపై హరప్పన్ లిపిలో రాతలు ఉన్నాయి.
వస్తువు- లు కొన్నిటిపై వంపుగా ఉన్న గీతలు లేదా అర్ధ వృత్తాలు ఉండగా, చాలా కుండలు ఏ బొమ్మలూ లేకుండా సాదాగా ఉన్నాయి. కానీ వస్తువు- పాత్రలు మందం గాను, బలంగానూ ఉన్నాయి. వస్తువు- పై విలక్షణంగా ఊదా రంగులో పాలిషు చెయ్యబడి, డిజైన్లు నలుపు రంగులో ఉన్నాయి; ఇవి ప్రోటో-హరప్పన్ పాత్రల్లో అత్యుత్తమ ఫినిషింగు కలిగినవి. వస్తువు- తేలిక రంగు వేసి ఉన్నాయి. వస్తువు- బూడిద రంగులో ఉన్నాయి.
కాలీబంగా‌లో హోమగుండాలు కనిపించాయి. ఇవి లోథాల్‌లో దొరికినవాటిని పోలి ఉన్నాయి. ఇవి కర్మకాండలకు తప్ప మరో రకంగా ఉపయోగపడవని ఎస్.ఆర్.రావు భావించారు. నాటి ప్రజలు అగ్నిదేవుణ్ణి పూజించేవారని తెలుస్తోంది. అయితే, దేవతామాతను పూజించే ఆనవాళ్ళు ఇక్కడ కనిపించలేదు. మొత్తం సింధు లోయ నాగరికత స్థలాల్లో దేవతామాతను పూజించని స్థలం ఇది ఒక్కటే.
దిగువ పట్నంలోని ఇళ్ళలో కూడా ఇలాంటి హోమగుండాలున్నాయి. ఈ గుండాల్లో కాల్చిన చార్‌కోలు కనబడింది. ఈ గుండాల ఆకృతి వేదకాలంనాటి హోమగుండాలను పోలి ఉంది. కానీ ఈ పోలిక యాదృచ్ఛికం అయి ఉండవచ్చు. ఈ గుండాలు ఓ ప్రత్యేకమైన సంఘ కార్యానికి ఉద్దేశించినవి అయి ఉండవచ్చు. కొన్ని హోమగుండాల్లో జంతువుల అవశేషాలు కనిపించాయి. జంతు బలి జరిగేదని ఇది సూచిస్తోంది.
దిగువ పట్నం కూడా చూట్టూ గోడ కలిగిన ఒక చతుర్భుజి. అయితే ప్రస్తుతం దీని అవశేషాలు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయి. కోటను 40 20 10 సెం.మీ. మట్టి ఇటుకలతో నిర్మించారు. దీన్ని మూడు నాలుగు దశల్లో నిర్మించినట్లుగా గుర్తించారు. దీనికి ఉత్తరం, పశ్చిమం వైపున ద్వారాలున్నాయి.
కోట లోపలి ఇళ్ళను కూడా కోటను కట్టిన ఇటుకల తోటే కట్టారు; ఇళ్ళలోపలి డ్రెయిన్ కాలవలకు, పొయ్యిలకు, స్థూపాకార గుంటలకు కాల్చిన ఇటుకలు వాడిన రుజువులున్నాయి. వీటికి సున్నంతో వెల్లవేసి ఉన్నాయి. వెడ్జి వంటి కాల్చిన ఇటుకలు కూడా కనిపించాయి.
దశలో 1.6 మీటర్ల మందంతో నిరాటంకంగా ఏర్పడిన ఐదు విస్పష్టమైన భూమి పొరలను గమనించారు. చివరి పొర - బహుశా భూకంపం వలన కావచ్చు - నాశనమైంది. ఈ స్థలం 2600 సా.పూ.లో నిర్జనమైంది. మళ్ళీ త్వరలోనే హరప్పన్లు అక్కడ నివాసాలను ఏర్పరచుకున్నారు.
ఈ తొలిదశకు విలక్షణతను ఇచ్చేది ఇక్కడి మట్టిపాత్రలు. ఆరు వస్తువు రకాలు -, , , , , , -గా వీటిని గుర్తించారు. తరువాతి కాలంలో ఇలాంటివే సోతీ లోనూ గమనించారు.
ఈ నిర్మాణాలను హోమగుండాలుగా భావించడం వివాదాస్పదమైనది. ఇతర స్థలాల్లో జరిగిన తవ్వకాల్లో ఇలాంటి గుండాలే బయల్పడినపుడు వాటిని వంట పొయ్యిలుగాను, మట్టి పొంతలుగానూ భావింఛారు.
1988లో ఒడేసు అనే వ్యాపారవేత్త తన కూతురి పుట్టిన రోజున ఇంటికి మద్యం సేవించి వెళ్తుండగా పోలిసులు అరెస్టు చేస్తారు. అతని మిత్రుడు జూ-వాన్ వచ్చి విడిపిస్తాడు. ఇద్దరు కలిసి ఒడేసు వాళ్ళ ఇంటికివెళ్తు మధ్యలో జూవాన్ ఒడేసు భార్యతో టెలిఫోన్ బూత్ నుండి మాట్లాడుతుండగా ఎవరో వచ్చి ఒడేసుని కిడ్నాప్ చేస్తారు. ఒడేసుని ఒక హోటల్ రూంలో బంధించి ఆహారాన్ని అందిస్తుంటారు. తనను ఎందుకు బంధించారో, తనను ఎవరు బంధించారో అతను ఎన్ని సార్లు అడిగినా చెప్పారు. హోటల్ రూంలో ఉన్న టీవీలో తన భార్య హత్యకు గురియైందని పోలిసులు ఆ హత్య చేసింది ఒడేసునని అనుమానిస్తారు. ఒడేసు బంధింపబడి ఉన రోజులలో డైరీ వ్రాస్తూ, షాడో బాక్సింగ్ చేస్తూ, తనని కిడ్నాప్ చేసిన వారిపై పగ తీర్చుకోవాలని ఆలోచిస్తూంటాడు. హోటల్ రూంలోనుంచి సొరంగం తవ్వైనా సరే బయట పడాలనుకుంటాడు. ఒక సారి ఆత్మహత్య చేసుకోవాలని ప్రయత్నిస్తాడు. కాని అతనిని బంధించినవారు ఆ ప్రయత్నాలను అడ్డుకుంటారు.
చివరికి ఒక సందర్భంలో తనను కిడ్నాప్ చేయించిన వ్యక్తి లీ వూ-జిన్ అనే ధనవంతుడని తెలుసుకుంటాడు. లీ వూ-జిన్, ఒడేసూకి ఫోన్ చేసి తనని బంధించడానికి గల కారణాలను 5రోజులలో కనుగొంటే తను ఆత్మహత్య చేసుకుంటానని ఒకవేళ కనుక్కోలేకపోతే నీతోవున్న మిడోను కూడా చంపివేస్తానని చెబుతాడు. ఒడేసు తన భార్యని, కూతురిని కోల్పోయానని ఇప్పుడు మిడోని కోల్పోవద్దని అనుకుంటాడు. ఈ క్రమంలో ఒడేసుతో శారీరకంగా దగ్గరవుతాడు. ఒడేసు చిన్ననాటి సేహితుడు జూ-వాన్ ద్వారా ఒక ముఖ్యమైన విషయం తెలుసుకుంటాడు. వూ-జిన్ యొక్క అక్క తమతో పాటే చదువుకుందని, ఆమెను గురించిన విషయాలు మాట్లాడుతుండగా జూ-వాన్న్ను, వూ –జిన్ వచ్చి చంపేస్తాడు. ఒడేసు తను చదువుకున్న పాఠశాలకు వెళ్ళి తను చదువుకున్నప్పుడు జరిగిన విషయాలను జ్ఞప్తికి తెచ్చుకుంటాడు. వూ-జిన్ వాళ్ళ అక్క లీ సూ-హాతో పాఠశాలలో ఒక గదిలో కామిస్తూ వుండగా ఒడేసు కిటికీ లోనుంచి చూస్తాడు. ఆ విషయాన్ని తన మిత్రుడు జూ-వాన్ తో చెప్తాడు. ఆ విషయం పాఠశాల మొత్తం తెలిసిపోతుంది. చివరికి అది లీ సూ-హా తన తమ్ముడితో గర్భం దాల్చిందని పుకార్లు వస్తాయి. ఈ అవమానాన్ని తట్టుకోలేని లీ సూ-హా బ్రిడ్జి పైనుండి దూకి ఆత్మహత్య చేసుకుంటుంది. అప్పటి నుంచి వూ-జిన్ ఒడేసుపై పగ పెంచుకుంటాడు.
ఈ చిత్రం 2004లో కేన్స్ చలన చిత్ర ఉత్సవాలలో గ్రాండ్ ప్రిక్స్ అవార్డును సొంతం చేసుకుంది. అక్కడ జ్యూరీ సభ్యుడైన ప్రముఖ దర్శకుడు"క్వెంటిన్ టారంటినో"నుండి ఈ చిత్రానికి ప్రశంసలందాయి. అమెరికాకు చెందిన ప్రఖ్యాత సినీ విమర్శకుడు రోజర్ ఎబెర్ట్ ఈ చిత్రాన్ని గురించి వ్రాస్తూ" " , ". 2008లో సి.ఎన్.ఎన్ ఈ చిత్రాన్ని ఆసియాకు చెందిన ఉత్తమ పది చిత్రల్లో ఒకటిగా పేర్కొంది.
2003 లో వచ్చిన దక్షిణకొరియా చిత్రం. ఈ చిత్రానికి పార్క్ చాన్-వుక్ దర్శకత్వం వహించారు. ఈ చిత్రం జపనీస్ "మంగ" అని పిలువబడే బొమ్మల కథ నుండి గ్రహించారు. ఈ బొమ్మల కథను జపనీస్ లో నొబువాకి మినేగిషి, గారోన్ సుషియా సృష్టికర్తలు. పార్ చాన్-వుక్ దర్శకత్వం వహించిన వెంజెంస్ ట్రయాలజీలో ఈ చిత్రం రెండవది. మొదటి చిత్రం సింపతి ఫర్ మిస్టర్ వెంజెంస్. చివరి చిత్రం సింపతి ఫర్ లేడి వెన్ జెంస్.
శివుడు, పార్వతి దేవిని వివాహం చేసుకోవడానికి ఒప్పుకున్న తరువాత ఆమె ఎంతో సంతోషిస్తుంది. పార్వతీదేవి తల్లిదండ్రులైన మేనకా దేవి, హిమవంతులు కూడా పెళ్ళికి అంగీకరిస్తారు. పెళ్ళి రోజున శివుడు దేవతలతోనూ, మునులతోనూ, తన గణాలతోనూ, శ్మశానంలో తనతో ఉండే భూత, ప్రేత, పిశాచాలతోనూ తరలి విడిదికి వస్తాడు. వారందరినీ చూసి పార్వతి తల్లి మేనకాదేవి కళ్ళు తిరిగి పడిపోతుంది. అప్పుడు అమ్మవారు చంద్రఘంటాదేవి రూపంలో శివునకు కనిపించి, తమ కుటుంబం భయపడకుండా ఉండేలా తన వేషం మార్చుకోమని ఆయనను కోరుతుంది. అప్పుడు శివుడు రాజకుమారుని వేషంలో, లెక్కలేనన్ని నగలతో తయారవుతాడు. అప్పుడు ఆమె కుటుంబసభ్యులు, స్నేహితులు, బంధువులూ భయం పోయి శివుణ్ణి వివాహానికి ఆహ్వానిస్తారు. ఆ తరువాత శివ,పార్వతులు వివాహం చేసుకుంటారు. అలా ప్రజల భయాన్ని పోగొట్టేందుకు అమ్మవారు మొదటిసారి ఇలా చంద్రఘంటా అవతారం ఎత్తింది.
శివ, పార్వతుల కుమార్తె కౌషికిగా దుర్గాదేవి జన్మించింది. శుంభ, నిశుంభులను సంహరించమని ఆమెను దేవతలు ప్రార్థించారు. ఆమె యుద్ధం చేస్తుండగా, ఆమె అందం చూసి రాక్షసులు మోహితులవుతారు. అమెను తన తమ్ముడు నిశుంభునికిచ్చి వివాహం చేయాలని శుంభుడు కోరుకుని ధూమ్రలోచనుణ్ణి కౌషికిని ఎత్తుకురమ్మని పంపిస్తారు. అప్పుడు అమ్మవారు తిరిగి చంద్రఘంటా దుర్గా అవతారం ధరించి ధూమ్రలోచనుణ్ణి, అతని పరివారాన్ని సంహరిస్తుంది. అలా శుంభ, నిశుంభులతో యుద్ధంలో నవదుర్గా అవతారాల సమయంలో రెండోసారి చంద్రఘంటా దుర్గా అవతారం ఎత్తింది అమ్మవారు.
చంద్రఘంటా దుర్గా దేవి ఎనిమిది చేతులతో ఉంటుంది. ఒక చేతిలో త్రిశూలం, ఒక దానిలో గద, ఒక చేతిలో ధనుర్భాణాలు, మరో చేతిలో ఖడ్గం, ఇంకో చేతిలో కమండలం ఉంటాయి. కుడి హస్తం మాత్రం అభయముద్రతో ఉంటుంది. చంద్రఘంటా దుర్గాదేవి పులి మీదగానీ, సింహం మీదగానీ ఎక్కుతుంది. ఈ వాహనాలు ధైర్యానికి, సాహసానికీ ప్రతీకలు. అమ్మవారి కిరీటంలో అర్ధచంద్రుడు ఉండగా, ఫాలభాగంలో మూడో నేత్రంతో ప్రకాశిస్తుంది ఆ తల్లి. అమ్మవారు బంగారు వర్ణంలో మెరిసిపోతూంటుంది. శివుడు ఈ అమ్మవారి అందానికి ముగ్ధుడయ్యాడని పురాణోక్తి.
చంద్రఘంటా దుర్గా, దుర్గాదేవి తొమ్మిది అవతారాల్లో మూడవ అవతారం. భక్తులు ఈ అమ్మవారిని చంద్రఖండ, చండికా, రణచండీ అని కూడా పిలుస్తారు. చంద్రఘంటా అంటే అర్ధచంద్రాకారంతో, గంట కలగి ఉన్నది అని అర్ధం. నవరాత్రులలో పూజించే నవదుర్గల్లో మూడో అవతారమైన చంద్రఘంటా దేవి ధైర్యానికీ, శక్తికీ, తేజస్సుకూ ప్రతీకగా భక్తులు భావిస్తారు. ఆమె తన తేజస్సుతో పూజించినవారి పాపాలు, ఈతిబాధలు, రోగాలు, మానసిక రుగ్మతలు, భూత భయాలు దూరం చేస్తుంది.
పులి లేదా సంహవాహిని అయిన అమ్మవారు ధైర్య ప్రదాయిని. నిజానికి ఈ రూపం కొంచెం ఉగ్రమయినా, ఆమె ఎల్లప్పుడూ ప్రశాంత వదనంతోనే ఉంటుంది. ఉగ్రరూపంలో ఉండే ఈ అమ్మవారిని చండి, చాముండాదేవి అని పిలుస్తారు.
ఇతడు తన మేనమామ అయిన ఆత్రేయ రామానుజాచార్యుల వద్ద సకల వేద విద్యలు అభ్యసించాడు. దక్షిణ ఆర్కాట్ జిల్లాలోని తిరువయిందిర పురమ్లో గురువు ఆజ్ఞతో గడిపి గరుడాళ్వారును సేవించి అనుగ్రహం పొంది హయగ్రీవ మంత్రాన్ని ఉపాసించి అనుగ్రహానికి పాత్రుడైనాడు. అప్పటి నుంచి లక్ష్మీహయగ్రీవ భక్తుడై జీవితాన్ని చరితార్ధం చేసుకొన్నాడు. ఆసేతుహిమాచల పర్యంతం తీర్ధయాత్రలు చేసి విశిష్టాద్వైత మతప్రచారం చేశాడు. శ్రీరంగాన్ని మధురై సుల్తాన్ ఆక్రమించగా విజయనగరరాజ్య స్థాపకుడు దేశికుల సహవిద్యార్థి అయిన విద్యారణ్యస్వామి శ్రీరంగం వచ్చి ఇక్కడి పరిస్థితులను అధ్యయనం చేసి గోపనార్యుడు అనే బ్రాహ్మణ సైన్యాధ్యక్షునికి దక్షిణభారత దేశాన్ని ముస్లిం పాలన నుండి విముక్తి కలిగించమని ఆదేశించాడు. గోపనార్యుడు ముందుగా జెంజిని జయించి స్వాధీనపరచుకొని, తిరుపతి లోఉన్న శ్రీరంగని విగ్రహాన్ని అక్కడికి తాత్కాలికంగా తెప్పించాడు. ఆ వెంటనే శ్రీరంగంలోని సుల్తాన్ సైన్యంపై విజృంభించి ఓడించి, శ్రీరంగానాథుడిని మరల శ్రీరంగంలో ప్రతిష్ఠించాడు.
దేశికులు విద్యారణ్యుడు బాల్య స్నేహితులు.విద్యారణ్యులు విజయనగర రాజ్యమునకు మంత్రిగానున్న కాలములో ఒకసారి దేశికులను విజయనగరమునకు రమ్మనగా బుక్కరాజుని శిష్యునిగా చేసెదనని లేఖపంపెను.దానికి దేశికులు: భూభాగములో ఒకానొక మూలలోని శతాంశ భాగమును పాలించు గర్వాతిశయులైన రాజులకు స్తోత్రపద్యములను వ్రాసినవారిని ధన్యులుగా భావించను. పిడికెడు అటుకులకు సకలశ్వర్యములను కుచేలమునికి ప్రసాదించిన దయాసింధువగు శ్రీకృష్ణ పరమాత్మనే సేవించుటకు నిశ్చయము చేసికొంటిని అని వ్రాసినారు. దానికి విద్యారణ్యులు ఉపాయాంతరముగా రాజసేవ చేయనక్కరలేదు నగరమునకు వెలుపల యోజన దూరములో వేంచేసినయడల రాజు స్వయముగా వచ్చి మీపాదములవద్ద ధనమును సమర్పించి సేవించుకొనెరని వ్రాసినారు. దానికి మరల్ దేశికులు: దుష్టప్రభువుల యొక్క గృహద్వారమునకు వెలుపల అరుగులమీద కూర్చున్నవారల కొక నమస్కారము.కాటుకవంటి కాంతికలిగిన పార్ధరధి భూషణమే నాకునిరపాయమైన ధనము అని వ్రాసినారు.
ఇతని యాదవాభ్యుదయం కావ్యంలో ఇరవైనాలుగు సర్గాలున్నాయి. శ్రీకృష్ణ చరిత్రకావ్యం ఇది. కృష్ణుని జీవితం లోని ప్రతి సంఘటన వెనుక ఉన్న దార్శనికార్ధాన్ని కమ్మని శైలిలో వర్ణించాడు. ఈ కావ్యానికి అప్పయ్య దీక్షితులు వ్యాఖ్యానం రాయటం మరో విశేషం. వర్ణనలలో వేదాన్తపర మైన ఉపమానాలను వాడటం దేశికుల ప్రత్యేకత.
ఉదా:- ‘’వివిధ ముని గణోప జీవయా తీరదా విగామిత సర్ప గణా పరేణ పుంసా –అభిజిత యమునా విశుద్ధ ముగ్ర్యాం శమిత మహిర్మాట సంప్లవా త్రయీవ ‘’- అర్థం:- మూడు వేదాలని చదువుకొన్న వాడి చేత ఇతర మతాలూ ఏ విధంగా శమింపచేయ బడతాయో అదే విధంగా యమునానది సర్పాలనన్నిటిని పారద్రోలిన తర్వాత పరిశుద్ధమై విశుద్ధంగా ప్రకాశిస్తోంది.
1268-1369 కాలానికి సంబంధించిన వేదాంత దేశికులు అపర రామానుజవతారం అని భావిస్తారు. ఇతడు నూటపాతిక దాకా సంస్కృతలో వివిధ ప్రక్రియలలో రచనలు చేశాడు. వైష్ణవమత వ్యాప్తికి ఇతోధికంగా తోడ్పడ్డాడు. ఇతని అసలు పేరు వేంకటనాథుడు. తమిళంలో కూడా గొప్ప పండితుడు. గొప్ప దార్శనికునిగా సుప్రసిద్ధుడు. "వేదాన్తాచార్య", "కవితార్కిక సింహ", "సర్వతంత్ర స్వతంత్ర" మొదలైన బిరుదులను పొందాడు. ఇరవై ఏడేళ్ళ వయసులోనే ఇతడు "దేశికాచార్య" "సర్వతంత్ర స్వతంత్ర" బిరుదులను అందుకొన్నాడు. శ్రీరంగం స్వామి రంగనాధుడు దేవి రంగనాయకి స్వయంగా ఇతని భక్తికి, కవితా శక్తికి, పాండిత్యానికి మెచ్చి వేదాన్తాచార్య బిరుదు ప్రదానం చేశారని అంటారు.
దేశికులు గృహస్థులు. వీరిభార్య తిరుమంగై. వీరి కుమారులు వరదాచార్య.వీరిగురించి పిళ్ళయ్ అంతలి అను తమిళ గ్రంథమును 20 పద్యాలలో వ్రాసిరి. దేశికులు తిరుమహేంద్రపురము, శ్రీరంగం, కాంచీపురాలలో వేతాంత తత్త్వాంశ సమాయుక్త భక్తి ప్రపత్తి రచనలను సాయించుచు జీవితమును ప్రబల వైరాగ్యానుష్ఠాన చింతనలతో గడిపి 100 సం. జీవించిరి. యమునాచార్యులు, రామానుజాచార్యులు కేవలము తమిళములోనే ప్రబంధముల సాయించిరి. కాని వేదాంత దేశికులు సంస్కృతములోను, తమిళములోను, మణి ప్రవాళము లోను 108 రచనలవరకు చేసిరి. సంస్కృతములో 28 స్తోత్రములు, 4 కావ్యములు, 1 నాటకము హయగ్రీయస్తోత్రము, సుదర్శనాష్టకము రచించారు.
మాలికాఫరు దండయాత్ర కాలములో దేశికులు అభీతిస్తవము రచించి రంగనాధుల ఉత్సవ విగ్రహములను, సుదర్శన భట్టర్ విరచిత శ్రుతప్రకాశిక అను శ్రీభాష్య ప్రసిద్ధ వ్యాఖ్యానమును కాపడగలిగిరి.
బ్రహ్మ ప్రకాష్ ఆ కాన్ఫరెన్సులో సమర్పించిన "వేపర్ ఫేజ్ డిక్లోరినేషన్ ఆఫ్ జిర్కోనియమ్", దాని ఒరిజినాలిటీకి గాను ప్రశంసలను అందుకుంది. 1958 లో జెనీవాలో జరిగిన తరువాతి కాన్ఫరెన్సులో జిర్కోనియమ్ క్లోరైడు రిడక్షన్ ఫలితాలను సమర్పించాడు. జిర్కోనియమ్ కార్యక్రమంలో సాధించిన ప్రగతి, ముంబైలో చేపట్టిన పెద్ద కార్యక్రమానికి పునాది వేసింది. అలాగే 1971 లో హైదరాబాదులో న్యూక్లియర్ ఫ్యూయల్ కాంప్లెక్సు స్థాపనకూ దారితీసింది. ప్రాజెక్టు డైరెక్టరుగా బ్రహ్మ ప్రకాష్ పెద్దయెత్తున జిర్కోనియమ్ ఉత్పత్తుల తయారీకి అవసరమైన సౌకర్యాల కల్పనకు పని చేసాడు.
బ్రహ్మ ప్రకాష్ పాకిస్తాన్‌లోని లాహోరులో జన్మించాడు. రసాయన శాస్త్రంలో డిగ్రీ పుచ్చుకుని, పంజాబ్ యూనివర్సిటీలో పరిశోధన చేసాడు . మరింత ఉన్నత పరిశోధనల సందర్భంగా శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్‌తో కలిసి పనిచేసాడు. 1940-45 కాలంలో అసిస్టెంట్ మెటలర్జిస్టుగా పనిచేసాడు. 1946 లో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగియగానే అమెరికా వెళ్ళి ఉన్నత విద్య అభ్యసించాడు. మసాచుసెట్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీలో మెటలర్జీ విభాగంలో చేరాడు. మినరల్ ఇంజనీరింగ్, మెటలర్జికల్ థెర్మోడైనమిక్స్ లో పి.హెచ్.డి తీసుకున్నాడు.
1951 జనవరిలో ఐఐఎస్‌సిలో బాధ్యతలు స్వీకరించినపుడు మెటలర్జికల్ విభాగం ఇంకా శైశవ దశలో ఉంది. ప్రయోగశాల సౌకర్యాలు పరిమితంగా ఉండేవి. 1946, 1949 మధ్య లో ప్రకాష్ సాధించిన అనుభవం ఇక్కడ ఒక సమగ్రమైన మెటలర్జీ పాఠ్య ప్రణాళిక రూపొందించడంలో ఉపయోగపడింది. ఆరేళ్ళ పాటు ప్రకాష్ నేతృత్వంలో పని చేసిన ఈ విభాగం పరిమాణంలోను, పరిశోధనా కార్యక్రమాల్లోనూ స్థిరంగా పురోగమించింది. బయటినుండి వచ్చిన ఆర్థిక సాయం, బయటి స్పాన్సర్ల కార్యక్రమాలు కూడా ఇందులో ఉన్నాయి.
1950 చివర్లో భారతీయ శాస్త్ర విజ్ఞాన సంస్థలోని మెటలర్జీ విభాగం అధిపతిగా చేరాడు. ఆ సమయంలో అణుశక్తి కమిషను వారి మెటలర్జికల్ లాబరేటరీల స్థాపన తొలిదశల్లో ఉంది. అక్కడ పని పుంజుకోగానే ప్రకాష్ ముంబై తిరిగి వెళ్ళి అక్కడ చేరాలనేది ప్లాను.
1955 లో ఐక్యరాజ్య సమితి నిర్వహించిన "శాంతియుత కార్యాల కోసం అణుశక్తిపై కాన్ఫరెన్సు" కు ఒక సెక్రెటరీగా ఎంపికయ్యాడు. ఈ కాన్ఫరెన్సు 1955 లో జెనీవాలో జరిగింది. న్యూయార్కులో ఉంటూ కాన్ఫరెన్సు కోసం తయారీ పనులు చేపట్టాడు.
బెంగళూరులోని విద్యా సంబంధ కార్యక్రమాలతో పాటు, భారత అణుశక్తి కార్యక్రమంలో స్పాన్సర్డ్ పరిశోధననూ చేపట్టాడు. జిర్కోనియమ్, హాఫ్నియమ్‌ల విడతీత, అణుస్థాయి జిర్కోనియమ్‌ యొక్క మెటలర్జీపై పరిశోధన ఇందులో ఉన్నాయి
డా. బ్రహ్మ ప్రకాష్ ప్రసిద్ధ మెటలర్జిస్టు. భారత్‌లో అణు పదార్థాల విషయంలో ఆయన చేసిన కృషికి గాను ప్రఖ్యాతి గాంచాడు.
ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ లో చంద్రబాబు నాయుడు ప్రభుత్వంలో పర్యాటక, కార్మికశాఖ మంత్రిగా పనిచేశాడు. తెలంగాణ రాష్ట్రం వచ్చిన తరువాత 2014లో కెసీఆర్ తొలి మంత్రివర్గంలో పశుసంవర్ధక, మత్స్య, పాడిపరిశ్రమాభివృద్ధి, సినిమాటోగ్రఫీ శాఖల బాధ్యతలు నిర్వర్తించాడు. 2019లో కెసీఆర్ రెండవ మంత్రివర్గంలో పశుసంవర్ధక, మత్స్య, పాడిపరిశ్రమాభివృద్ధి, సినిమాటోగ్రఫీ శాఖల మంత్రిగా ఉన్నాడు. ప్రజలకు స్వచ్ఛమైన, ప్రకృతి సిద్ధమైన నీరాను అందించడం కోసం ప్రభుత్వం 12.20 కోట్ల రూపాయలతో నిర్మించిన నీరా కేఫ్‌, ఫుడ్‌ కోర్టును రాష్ట్ర ఎక్సైజ్ శాఖ మంత్రి వి. శ్రీనివాస్ గౌడ్, పశుసంవర్ధకశాఖ మంత్రి తలసాని శ్రీనివాస్ యాదవ్ 2023 మే 03న ప్రారంభించారు.
తలసాని శ్రీనివాస్ యాదవ్ 1965, అక్టోబరు 6న సికింద్రాబాద్, మోండా మార్కెట్ లోని మధ్యతరగతి కుటుంబమైన తలసాని వెంకటేశ్‌యాదవ్, లలితాభాయి దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి వెంకటేష్‌యాదవ్ మోండా మార్కెట్‌కు అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు.
తలసాని శ్రీనివాస్ యాదవ్ తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజకీయ నాయకుడు, సనత్ నగర్ ఎమ్మెల్యే, తెలంగాణ ప్రభుత్వ కేబినేట్ మంత్రి. గతంలో సికింద్రాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ప్రాతినిధ్యం వహించారు.
శ్రీనివాస్ యాదవ్ కు స్వర్ణతో వివాహం జరిగింది. వీరికి ఒక కుమారుడు తలసాని సాయి కిరణ్ యాదవ్, ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు.
నెహ్రూ విద్యార్థి దశ నుంచే రాజకీయాల్లో చురుగ్గా పాల్గొనేవాడు. చదువుకుంటున్నప్పుడే వంగవీటి రాధా సహాయంతో యునైటెడ్ ఇండిపెండెన్స్ అనే సంస్థను స్థాపించాడు. 1979 వరకు ఈ సంస్థలో ఇద్దరూ కలిసి పనిచేశారు. తర్వాత వారిద్దరికీ విబేధాలు రావడంతో నెహ్రూ యునైటెడ్ స్టూడెంట్స్ ఆర్గనైజేషన్ అనే పేరుతో మరో సంస్థను ప్రారంభించాడు. దాంతో ఈ రెండు సంస్థల మధ్య ఆధిపత్య పోరు మొదలైంది. ఈ పోరాటంలో నెహ్రూ 1979లో తన అన్న గాంధీని కోల్పోయాడు.
1982 లో తెలుగుదేశం పార్టీ ఆవిర్భావం నుంచి తన రాజకీయ జీవితం ప్రారంభించిన నెహ్రూ మొదటగా ఎన్. టి. ఆర్ మంత్రివర్గంలో సాంకేతిక విద్యాశాఖా మంత్రిగా పనిచేశాడు. తెలుగుదేశం విడిపోయినప్పుడు ఎన్. టి. ఆర్ వర్గానికి అండగా నిలబడ్డాడు. తర్వాత కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరాడు. 2004 లో కాంగ్రెస్ తరపున ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. 2009, 2014 శాసనసభ ఎన్నికల్లో పరాజయం పొందాడు. మళ్ళీ తెలుగు దేశం పార్టీకి దగ్గరయ్యాడు.
ఆయన అసలు పేరు దేవినేని రాజశేఖర్. ఆయన 1954 జూన్ 22 న విజయవాడ సమీపంలోని కంకిపాడు మండలం, నెప్పల్లిలో దేవినేని రామకృష్ణ వరప్రసాద్, రాధాకృష్ణమ్మ దంపతులకు రెండో సంతానంగా జన్మించాడు. ఆయన అన్న గాంధీ , తమ్ముళ్ళు మురళీ, బాజీప్రసాద్. బి. ఎ. వరకు చదివాడు. తరువాత కొన్నాళ్ళు వ్యవసాయం చేశాడు. తర్వాత ఆయనకు లక్ష్మితో వివాహం జరిగింది. ఈ దంపతులకు ఒక అబ్బాయి , అమ్మాయి ఉన్నారు.
దేవినేని నెహ్రూ ఆంధ్రప్రదేశ్కు చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, మాజీ రాష్ట్ర మంత్రి. విజయవాడలో కీలక నేతగా ఈయనకు పేరుంది. కంకిపాడు నియోజక వర్గం నుంచి నాలుగు సార్లు, విజయవాడ తూర్పు నియోజక వర్గం నుంచి ఒకసారి మొత్తం ఐదు సార్లు ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. విద్యార్థి నాయకుడిగా తన రాజకీయ ప్రస్థానం ప్రారంభించి తరువాత తెలుగు దేశం పార్టీలో చేరాడు. తరువాత కొద్ది రోజులు కాంగ్రెస్లో ఉండి మళ్ళీ తెలుగు దేశంలో చేరాడు.
అస్త్ర , భారత రక్షణ పరిశోధన అభివృద్ధి సంస్థ అభివృద్ధి చేసిన బియాండ్ విజువల్ రేంజి గాలి-నుండి-గాల్లోకి ప్రయోగించే క్షిపణి. ఇది ప్రత్యామ్నాయ ప్రొపల్షన్ పద్ధతులను వాడి, తక్కువ పరిధి లోని లక్ష్యాలను, సుదూరపరిధి లోని లక్ష్యాలనూ కూడా ఛేదించగలదు. ఒక్క పరీక్ష తప్పించి, మిగతా అన్ని పరీక్షలనూ అస్త్ర విజయవంతంగా పూర్తి చేసింది. భారత వాయుసేనకు చెందిన సుఖోయ్-30 యుద్ధవిమానంలో అస్త్ర క్షిపణిని మోహరించారు. మిరాజ్ 2000, మిగ్-29 విమానాల్లో కూడా దీన్ని మోహరిస్తారు. అభివృద్ధి దశలో పరీక్షలన్ని అయ్యాక, 2017 లో ఈ క్షిపణి తయారీ మొదలైంది.
అస్త్రలో అమర్చి ఉన్న జామరు శత్రు రాడారు సిగ్నళ్ళను జాం చేసి, క్షిపణిని కనుక్కోవడం కష్టతరం చేస్తుంది. ఇది 3.8 మీ. పొడవు ఉండి, రెక్కలకు ముందు సన్నగా ఉంటుంది. ఘన ఇంధనాన్ని వాడుతుంది. దీని వార్‌హెడ్ 15 కి.గ్రా. పేలుడు పదార్థాలను కలిగి ఉంటుంది. ఇది ప్రాక్సిమిటీ ఫ్యూజు ద్వారా పేలుతుంది. అస్త్ర, మ్యాక్ 4.5 పైచిలుకు వేగంతో ప్రయాణిస్తుంది. ఇది 20 కి.మీ. ఎత్తుకు చేరగలదు. బహుళ లక్ష్యాలతో వ్యవహరించేటపుడు అస్త్ర పనితీరు మెరుగ్గా ఉంటుంది. ప్రయోగానికి ముందు, తరువాతా కూడా లక్ష్యాన్ని గుర్తించి, గురిని లాక్ చెయ్యగల సామర్థ్యం అస్త్రకు ఉంది.
2016 డిసెంబరు 7 న భారతీయ వాయుసేన చేసిన వాడుకరి పరీక్ష విఫలమైంది. ప్రయోగించగానే క్షిపణి వేగం కోల్పోయి కిందపడి పేలిపోయింది. 2016 డిసెంబరు 12 న సుఖోయ్-30 నుండి రెండు పరీక్షలు జరిపింది. బన్‌శీ మానవ రహిత ఆకాశ వాహనంపై ఈ ప్రయోగాలు జరిపారు. అవి లక్ష్యాన్ని "దాదాపుగా ఛేదించాయి". దాదాపుగా ఛేదించడాన్ని విజయవంతమైన పరీక్షగా భావిస్తారు. యుద్ధాన్ని పోలిన వాతావరణంలో ఈ పరీక్షలు జరిపారు. ఈ పరీక్ష తరువాత అస్త్ర వాయుసేనలో చేరిక వేగవంతమౌతుందని వార్తలు వెలువడ్డాయి.
2015 మే 21 న జరిపిన పరీక్ష విజయవంతమైంది. 25 కి.మీ. ఎత్తున ప్రయోగించిన తరువాత, క్షిపణి 150 సెకండ్ల పాటు ప్రయాణించింది, మ్యాక్ 4.5 వేగాన్ని అందుకుంది. ఆయుధ వ్యవస్థను, నియంత్రణ, గైడెన్స్ వ్యవస్థలను అత్యంత తీవ్రమైన పరిస్థితుల్లో పరీక్షించాం, అని శాస్త్రవేత్త చెప్పాడు.
భారతీయ వాయుసేనకు చెందిన మిరాజ్, మిగ్-29, సీ హారియర్, సుఖోయ్-30, మిగ్-21 బైసన్, తేజస్ విమానాల్లో మోహరించేందుకు అస్త్రను అభివృద్ధి చేసారు. ఆకాశ్ క్షిపణిలో వాడిన ర్యామ్‌జెట్ ప్రొపల్షను వ్యవస్థను వాడి, దీని పరిధిని పెంచే ప్రయత్నం జరుగుతోంది.
2015 డిసెంబరు 25 న భారతీయ వాయుసేన అస్త్రను పరీక్షించింది. జామింగుకు వ్యతిరేకంగా క్షిపణిలోని వ్యవస్థ పనితీరును మూల్యాంకనం చెయ్యడం ఈ పరీక్ష లక్ష్యం. ఇదే కాకుండా, డిసెంబరులోనే పుణేవద్ద భూస్థిత పరీక్షలు కూడా చేసారు.
1989లో అభినయ కళాసమితిని స్థాపించి, మోత్కూర్లో కళారంగ అభివృద్ధికి కృషిచేశాడు. మోత్కూర్, ఆలేరు, దేవరుప్పుల, తుంగతుర్తి, కోదాడ, మునిపంపుల, తిర్మలగిరి, తొర్రూర్, ఖమ్మం, కొడకండ్ల, హైదరాబాద్, పాలకుర్తి, జనగాం, వరంగల్, మొండ్రాయి, సూర్యాపేట, భువనగిరి వంటి వివిధ తెలంగాణ ప్రాంత పరిషత్తులలో పాల్గొని.జాగృతి, చీకటి బతుకులు, రేపటి పౌరులు, నవతరం, సందిగ్ధ సంధ్య, కాలగర్భం వంటి నాటికలు ప్రదర్శించాడు.
నాటకరంగంలో పాత్రలను పోషించాడు. జిల్లా, రాష్ట్రస్థాయిలో ప్రథమ, ద్వితీయ బహుమతులు, ప్రత్యేక బహుమతులు ప్రముఖుల చేతులమీదుగా అందుకున్నాడు. వివిధ పోటీల్లో న్యాయనిర్ణేతగా పాల్గొని సాంస్కృతిక రంగానికి సేవలు అందించాడు. గ్రామాలలో నిర్వహించే యక్షగానాలు, పౌరాణిక నాటకాలకు మేకప్ సహకారాన్ని అందించాడు.
ఎస్.ఎన్. చారి 1957, జూలై 10న చంద్రయ్య, లక్ష్మమ్మ దంపతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రం, యాదాద్రి - భువనగిరి జిల్లా, రామన్నపేట మండలంలోని సూరారంలో జన్మించాడు. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా మోత్కూర్ మండల కేంద్రంలో నివసిస్తున్నాడు.
తన 12వ ఏటనే చిత్రకళలపై ఉన్న ఆసక్తితో అటువైపుగా దృష్టి సారించాడు. నందమూరి తారక రామారావు. నిలువెత్తు కటౌట్ ను ప్రాథమిక దశలోనే వేశాడు. చిత్రకళలో టి.టి.సి.లో ప్రథమ శ్రేణిలో ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు.
సామాన్య కళాకారునిగా జీవితాన్ని ప్రారంభించిన చారి, అభ్యుదయ కళానిలయాన్ని ప్రారంభించాడు. తన సంస్థ ద్వారా హుష్ కాకి, పద్మవ్యూహం, గప్ చుప్, గజేంద్రమోక్షం, కోహినూర్ మొదలైన నాటికలు ప్రదర్శించాడు.
2012 నవంబరు 2 న నౌకకు కొచ్చిలో మరోసారి రీఫిట్ జరిగింది. నౌక దేహాన్ని పరీక్షించి అవసరమైఅన రిపేర్లు చేసి, రంగు వేసారు. తరువాత ముంబైలో మరిన్ని రిపేర్లు జరిగాక, 2013 లో తిరిగి దళంలో చేరింది. ఇదే నౌకకు జరిగిన చివరి రీఫిట్. ఇక అది 2016 లో డికమిషను అయ్యేవరకూ పనిచేసింది. 2016 ఫిబ్రవరిలో విశాఖపట్నంలో జరిగిన అంతర్జాతీయ ఫ్లీట్ రివ్యూలో పాల్గొనే ముందు చిన్నపాటి రిపేర్లు జరిగాయి.
విరాట్‌కు సీ హారియర్ విమానాలను నడిపేందుకు వీలుగా 14 వాలు కలిగిన స్కీజంపు కలిగి ఉంది. ఆయుధాగారంలో 80 తేలిక రకం టార్పెడోలుంటాయి. 750 మంది నావికులను తీసుకెళ్ళగలిగే సామర్థ్యం విరాట్‌కు ఉంది. వెనక భాగంలో ఉంటుంది. యుద్ధ సమయాల్లో నౌక 26 యుద్ధ విమానాలను తీసుకువెళ్ళగలదు.
భారత నౌకాదళం విరాట్‌ను 1986 లో కొని ఇంగ్లాండులోనే పునర్నిర్మాణం చేయించింది. కొత్త ఆయుధ నియంత్రణ వ్యవస్థ, రాడార్లు, విమానాల ల్యాండింగు సహాయక వ్యవస్థలను ఏపొరాటు చేసారు.
తెలంగాణ రాష్ట్ర బీజేపీ పార్టీ ఎస్సీ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల సమన్వయ కమిటీ చైర్మన్‌గా జనవరి 2022లో నియమితుడయ్యాడు.