polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
క్వాటర్నరీ అనేది అంతర్జాతీయ కమిషన్ ఆన్ స్ట్రాటిగ్రాఫీ వారి భూవైజ్ఞానిక కాల ప్రమాణంలో సెనోజోయిక్ ఎరాకు చెందిన మూడు పీరియడ్‌లలో మూడోది, వర్తమానంలో జరుగుతున్నదీ. ఇది నియోజీన్ పీరియడ్ తరువాతిది. 25.88 0.05 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం నుండి ఇప్పటి వరకూ విస్తరించి ఉంది. క్వాటర్నరీ పీరియడ్‌ను రెండు ఇపోక్‌లుగా విభజించారు.: ప్లైస్టోసీన్ (25.88 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం నుండి 11,700 సంవత్సరాల క్రితం వరకు), హోలోసీన్ . "అంత్య క్వాటర్నరీ" అనే అనధికారిక పదం గత 5 – 10 లక్షల సంవత్సరాల కాలాన్ని సూచిస్తుంది.
ఖండాంతర హిమానీనదాలు ధ్రువాల నుండి 40 డిగ్రీల అక్షాంశం వరకు వ్యాపించడంతో హిమానీనదాలు ఆవర్తనాల్లో ఏర్పడడం క్వాటర్నరీ కాలపు శీతోష్ణస్థితి లక్షణంగా ఉంది. ప్లైస్టోసీన్ ఇపోక్ చివర్లో ఉత్తర ప్రాంతాల లోని పెద్ద క్షీరదాలు అంతరించిపోయాయి. కోరపళ్ళ పిల్లులు, మామత్‌లు, మాస్టోడాన్స్, గ్లైప్టోడాంట్స్ మొదలైన అనేక జీవులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా అంతరించిపోయాయి. గుర్రాలు, ఒంటెలు, అమెరికన్ చిరుతలతో సహా ఇతర జీవులు ఉత్తర అమెరికాలో అంతరించిపోయాయి.
దీంతో, ఉత్తరార్ధగోళంలోని ప్రధాన హిమానీనదాలు ప్రారంభమైన చాలా కాలం తరువాత ప్లైస్టోసీన్ ప్రారంభం ఉందనే సమస్య ఎదురైంది. క్వాటర్నరీ అనే పేరును పూర్తిగా రద్దు చేయాలని ఐసిఎస్ ప్రతిపాదించింది. అయితే, ఇది ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ ఫర్ క్వాటర్నరీ రీసెర్చ్ కు ఆమోదయోగ్యం కాలేదు.
ఉత్తర ఇటలీ భూపొరలను వరుసగా నాలుగు భాగాలుగా లేదా "ఆర్డర్లు" గా విభజించవచ్చని 1759 లో జియోవన్నీ ఆర్డునో ప్రతిపాదించాడు. "క్వాటర్నరీ" అనే పదాన్ని 1829 లో జూల్స్ డెస్నోయర్స్ ఫ్రాన్స్ లోని సీన్ నది బేసిన్ లోని అవక్షేపాల కోసం వాడాడు. ఇవి తృతీయ కాలపు శిలల కంటే వయసులో చిన్నవి.
ప్రపంచ పర్యావరణాన్ని మానవచర్యలు ప్రభావితం చేస్తున్న గత 200 సంవత్సరాల కాలాన్ని ఆంథ్రోపోసీన్ పేరుతో పిలవాలని ప్రతిపాదనలు వచ్చాయి. ఐసిఎస్ దీన్ని అధికారికంగా గుర్తించలేదు గానీ, దీన్ని ఒక ఇపోక్ లేదా ఉప-పీరియడ్‌గా గుర్తించాలనే ప్రతిపాదనపై ఒక వర్కింగ్ గ్రూప్ పనిచేస్తోంది.
2009 లో, క్వాటర్నరీని సెనోజోయిక్ ఎరా లోని అత్యంత ఇటీవలి పీరియడ్‌గా 25.88 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం వద్ద మొదలయ్యేలా ఉంచాలని నిర్ణయించారు. గతంలో నియోజీన్ పీరియడ్‌లో, ప్లయోసీన్ ఇపోక్‌లో భాగంగా ఉన్న గెలాసియన్ దశను కూడా ఇందులో చేర్చారు.
క్వాటర్నరీ పీరియడ్ నియోజీన్ పీరియడ్ తరువాత వస్తుంది. వర్తమాన కాలం క్వాటర్నరీ పీరియడ్ లోనిదే. ప్లైస్టోసీన్ గా వర్గీకరించిన హిమానీనదాల కాలం క్వాటర్నరీ లోనే ఉంది. ప్రస్తుత ఇంటర్‌గ్లేసియల్ కాలమైన హోలోసీన్‌ కూడా క్వాటర్నరీలో భాగమే.
క్వాటర్నరీ మంచుయుగంలో గ్లేసియేషను పదేపదే జరిగింది. క్వాటర్నరీ మంచు యుగంలో అనే మాటను 1839 లో షింపర్ కాయించాడు. ఈ మంచుయుగం 25.8 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం క్వార్టర్నరీ పీరియడ్‌తో మొదలై, నేటికీ కొనసాగుతోంది.
క్వాటర్నరీలో 26 లక్షల సంవత్సరాల పాటు మానవుల ఉనికి ఉంది. ఈ స్వల్ప కాల వ్యవధిలో, ప్లేట్ టెక్టోనిక్స్ కారణంగా ఖండాల స్థానాల్లో చాలా తక్కువ మార్పులు జరిగాయి.
మిలాన్కోవిచ్ చక్రాలతో సంబంధమున్న ఖండాంతర మంచు పలకల చక్రీయ పెరుగుదల తగ్గుదలలు, తత్సంబంధిత శీతోష్ణస్థితి, పర్యావరణ మార్పులు క్వాటర్నరీ కాలాన్ని నిర్వచిస్తాయి.
సూఫీ 2019లో "నిశ్శబ్ద" పేరుతో ఓ కవితా సంపుటిని వెలువరించారు. "‘‘కవి కడుపుతో ఉంటాడు, కవిత్వాన్ని కంటాడు, కవిత రాయటం ఓ అద్భుతం, నాలో రగిలే అగ్గిని ఈ సమాజం మీదికి వెలుగులా విసురుతున్నా. బ్లా బ్లా బ్లా! యేమో, నేనెప్పుడూ కవిత్వాన్ని పెద్దగా ప్రేమించలేదు, కవిత్వం రాయటాన్ని అద్భుతంగా ఫీలవ్వలేదు కూడా. రాయటం అంటే సమాజం, సాహిత్య ప్రయోజనం అన్నాడూ అంటే యెందుకో జాలి అనిపిస్తుంది. నా వరకూ కవిత్వం వొక సెల్ఫ్‌ వామిట్, అదొక సొంత విషయం. అయితే కొన్నిసార్లు రాసినవాడి ఫీల్‌ చాలామందిలో ఉన్నప్పుడు, రాసిన కాలపు పరిస్థితులే మళ్లీ మళ్లీ రిపీట్‌ అయ్యి సార్వజనీనం అవ్వొచ్చు" అని ఈ సంపుటిలో సూఫీ తన భావాలను వ్యక్తపరిచారు.
నరేష్కుమార్ సూఫీ, కవి సంగమం రచయితలలో ఒకరు. ఈయన రచనలు, వ్యాసాలు ఈ మాట, వన్ ఇండియా, భూమిక, సారంగ, అవని న్యూస్, రస్తా మొదలైన ఆన్ లైన్ పత్రికలలో ప్రచురితమయ్యాయి. అలాగే పలు పత్రికలకు వ్యాసాలు కూడా రాశారు.
కరోనావైరస్ వ్యాప్తిని అడ్డుకునేందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం గ్రామ స్థాయి నుంచి గ్రామ వాలంటీర్లు, సచివాలయం ద్వారా ఇంటింటి సర్వే నిర్వహించింది.
విశాఖలో పాజిటివ్ కేసు వచ్చిన చోట, ఆ ఇంటి నుంచి ౩ కిమీ వరకూ చర్యలు తీసుకున్నారు. 335 బృందాలు 25,950 ఇళ్లు సర్వే చేశాయి. ఆ ప్రాంతంలో మరెవరికీ కరోనా లక్షణాలు లేవని నిర్ధారించారు. నెల్లూరు, ప్రకాశంలో జిల్లాలో పాజిటివ్ కేసుల నివాస స్థలం నుంచి ౩ కిమీ పరిధిలో సర్వే పూర్తి చేసి, అనుమానితులను ఐసోలేషన్ లో ఉంచారు.
నిత్యావసరాల వస్తువుల ధరలు పెరగకుండా కలెక్టర్లు చర్యలు తీసుకోవాలని ఆదేశాలు ఇచ్చారు.మార్చి 29 నాటికి రేషన్‌ సరుకులు ,కేజీ పప్పు ప రేషన్‌ సరుకును ఉచితంగా పంపిణీ చేయాలని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకుంది.ఏప్రిల్‌ 4న ₹1000 గ్రామ వలంటీర్లు ఇంటింటికీ వెళ్లి ఇవ్వాలని నిర్ణయించారు.
మార్చి 13: పంజాబ్ చత్తీస్గడ్ ప్రభుత్వాలు మార్చి 31 వరకు అన్ని పాఠశాలలు,కళాశాలలలో సెలవులను ప్రకటించాయి. అదే రోజు మణిపూర్ ప్రభుత్వం మార్చి 31 వరకు సెలవులు ప్రకటించింది.కరోనావైరస్ ముప్పును దృష్టిలో ఉంచుకుని ముందుజాగ్రత్త చర్యగా మార్చి 31 వరకు హిమాచల్ ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి జై రామ్ ఠాకూర్ అన్ని విద్యాసంస్థలు, థియేటర్లు మూసి వేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. అలాగే, పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం అన్ని విద్యాసంస్థలను మార్చి 31 వరకు మూసివేస్తామని ప్రకటించింది, అయితే పరీక్షలు యధావిధిగా
నిర్వహించబడతాయి పేర్కొన్నారు.మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం షాపింగ్ మాల్స్, స్విమ్మింగ్ పూల్స్, సినిమా థియేటర్లు, జిమ్‌లను మూసివేసింది, రాష్ట్రంలోని పట్టణ ప్రాంతాల్లోని అన్ని పాఠశాలలు, కళాశాలలను 2020 మార్చి 31 వరకు సెలవులు ప్రకటించింది. అన్ని విద్యా సంస్థలను మూసివేస్తున్నట్లు రాజస్థాన్ ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.అయితే కళాశాల పరీక్షలు యధావిధిగా కొనసాగుతాయి పేర్కొన్నారు.
కరోనా వైరస్ క్రమంగా దేశంలో వేగంగా విస్తరిస్తుండటంతో భారత ప్రభుత్వం వైరస్ వ్యాప్తి చెందకుండా నిర్ణయాలు తీసుకుంది.అన్ని థియేటర్లు,వ్యాయామశాలలు, మ్యూజియంలు, సాంస్కృతిక, సామాజిక కేంద్రాలు, మూసేయాలని నిర్దేశించింది. విద్యార్థులంతా ఇళ్లకే పరిమితం కావాలని, సామాజికంగా ఒకరికొకరు దూరంగా ఉండడమే కొవిడ్‌-19 వైరస్‌ వ్యాప్తి నివారణకు మంచి మార్గమని పేర్కొంటూ కేంద్ర వైద్యారోగ్యశాఖ 15 నిబంధనలను విధించింది.అదనంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఇంకా ఏవైనా చర్యలు తీసుకోవాలనుకుంటే తీసుకోవచ్చని సూచించింది. మార్చి 31 తర్వాత అప్పటి పరిస్థితులను బట్టి వీటిని సమీక్షిస్తామని పేర్కొంది. కేంద్రం 15 షరతులు నిర్దేశించింది.
మార్చి 15: ఐఐటి, బొంబాయి అన్ని విద్యా కార్యకలాపాలను మార్చి 29 వరకు నిలిపివేసింది. మార్చి 31 వరకు అన్ని విద్యాసంస్థలు మూసివేయబడతాయని గోవాలో ముఖ్యమంత్రి ప్రమోద్ సావంత్ ప్రకటించారు. కాగా, 10,12 పరీక్షల షెడ్యూల్ ప్రకారమే జరుగుతాయని పేర్కొన్నారు. గుజరాత్ ప్రభుత్వం అన్ని పాఠశాలలు, కళాశాలలు, సినిమా హాళ్ళు మార్చి 31 వరకు మూసి వేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. అయితే పరీక్షలు యధావిధిగా నిర్వహించబడతాయి అని పేర్కొన్నారు .బీహార్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ అన్ని పరీక్షలను మార్చి 31 వరకు వాయిదా వేసింది. తమిళనాడు, తెలంగాణ ప్రభుత్వాలు మార్చి 31 వరకు పాఠశాలలు, మాల్స్, థియేటర్లను మూసివేస్తున్నట్లు ప్రకటించాయి.
మాంసం తింటే కరోనా వైరస్ వస్తుందని, ఒక పుకారు సోషల్ మీడియాలోలో వైరల్ అయ్యింది.దీని వలన ట్విట్టర్‌లో "#_" ట్విట్టర్‌లో వైరల్ అయింది. ఈ పుకార్లను అరికట్టడానికి క్షీణిస్తున్న అమ్మకాలను ఎదుర్కోవటానికి, కొన్ని పౌల్ట్రీ పరిశ్రమ సంఘాలు హైదరాబాద్‌లో "చికెన్ అండ్ ఎగ్ మేళా"ను నిర్వహించాయి. అనేక తెలంగాణ రాష్ట్ర మంత్రులు హాజరయ్యారు. ఈ కార్యక్రమంలో చేయబడిన కొన్ని ఉచిత గుడ్లు, వేయించిన చికెన్లను తిన్నారు. కరోనా వైరస్ గాలి ద్వారా సోకుతుందని బాగా ప్రచారం జరిగింది. కానీ అది తప్పుడు సమాచారం అని నిరూపితం అయింది.
కరోనా వైరస్‌ దృష్ట్యా దేశవ్యాప్తంగా లాక్‌డౌన్‌ విధించిన వేళ కేంద్రం భారీ ఆర్థిక ప్యాకేజీ ప్రకటించింది. ఆహార అవసరాలు, రోజువారీ అవసరాలకు సాయంగా గరీబ్‌ కల్యాణ్‌ స్కీమ్‌ పేరుతో రూ.1.70లక్షల కోట్ల ఆర్థిక ప్యాకేజీని ప్రకటిస్తున్నట్లు కేంద్ర ఆర్థిక శాఖమంత్రి నిర్మలా సీతారామన్‌ వెల్లడించారు. వలస కార్మికులు, పట్టణ, గ్రామీణ పేదలను ఆదుకునేలా ప్యాకేజీ రూపొందించినట్లు చెప్పారు.శానిటేషన్‌ వర్కర్లు, ఆశా, పారామెడికల్‌, వైద్యులు, నర్సులకు ఒక్కొక్కరికి రూ.50 లక్షల చొప్పున ప్రత్యేక బీమా సదుపాయం కల్పిస్తున్నట్లు వెల్లడించారు
మార్చి 17 : ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని పాఠశాలలు, కళాశాలలు, మల్టీప్లెక్స్‌లు ఏప్రిల్ 2 వరకు మూసి వేస్తున్నట్లు ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.మహారాష్ట్రలో, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు ఏడు రోజులు మూసి వేస్తున్నట్లు ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.పాండిచేరి మార్చి 31 వరకు పాఠశాలలు, కళాశాలలు, సినిమాహాల్స్ జిమ్‌లను మూసి వేసినట్లు ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మార్చి 31 వరకు కళాశాలలు పాఠశాలలు థియేటర్లు మూసివేస్తున్నట్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. అయితే పదవతరగతి పరీక్షలు షెడ్యూల్ ప్రకారమే జరుగుతాయని ప్రకటించింది .
కరోనా వైరస్‌ వ్యాప్తి నివారణ చర్యలపై చర్చించేందుకు సార్క్‌ సభ్య దేశాలు మార్చి 13 న,సమావేశమయ్యాయి. ఈ సమావేశంలో భారత్‌, శ్రీలంక, పాకిస్థాన్‌, బంగ్లాదేశ్‌, మాల్దీవులు, అఫ్గానిస్థాన్‌, భూటాన్‌, నేపాల్‌ దేశాల ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు. భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ వీడియో కాన్ఫరెన్సు ద్వారా సమావేశంలో పాల్గొన్నారు.కరోనాను అడ్డుకునే కార్యక్రమంలో భాగంగా భారత ప్రభుత్వం10మిలియన్‌ డాలర్లతో నిధి ఏర్పాటు చేసింది.
మార్చి 12 : కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రి యెడియరప్ప రాష్ట్రవ్యాప్తంగా అన్ని విద్యాసంస్థలు, మాల్స్, సినిమా హాల్స్, పబ్బులను ఒక వారం పాటు మూసివేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. పార్టీలు, వివాహాలు వంటి బహిరంగ కార్యక్రమాలపై నిషేధ ఉత్తర్వులు కూడా జారీ చేశారు. ఒడిశా ప్రభుత్వం, ఈ వ్యాప్తిని "విపత్తు"గా ప్రకటించింది, మార్చి 31 వరకు విద్యాసంస్థలు, సినిమా హాళ్ళను మూసివేస్తున్నట్లు ప్రకటించింది, అలాగే అధికారిక సమావేశాలను నిషేధించింది.
దీపాలు, కొవ్వొత్తులు, మొబైల్ ఫ్లాష్ లైట్లు వెలిగించాలని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ పిలుపునిచ్చారు.కరోనా వైరస్ పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఈ చీకటి కాలంలో 130 మంది కోట్ల భారతీయుల మహా సంకల్పాన్ని చాటాలని, ఆ చీకటి వైరస్‌కు వెలుగు శక్తిని పరిచయం చేయాలని ఆయన పేర్కొన్నారు.
మార్చి 23: న ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం లాక్ డౌన్ చేస్తున్నట్టు ప్రకటించారు.ఈనెల 31వ తేదీ వరకు ఉంటుందని తెలిపారు.నిత్యావసర వస్తువులు అందరికి అందుబాటులోనే ఉంటాయని, ఏ వస్తువు ఎంతకు అమ్మాలి అన్నది ప్రభుత్వమే నిర్ణయిస్తుందని ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి జగన్మోహన్ రెడ్డి తెలిపారు.
వైరస్ వ్యాప్తి చెందకుండా ఉండటానికి మార్చి 9 న మిజోరాం ప్రభుత్వం బంగ్లాదేశ్,మయన్మార్‌ అంతర్జాతీయ సరిహద్దులను మూసివేశారు.
మార్చి 22వ తేదీన ప్రజలందరూ జనతా కర్ఫ్యూ పాటించాలని దేశ ప్రధాని మోడీ పిలుపునిచ్చారు. ఇది ప్రజల కోసం, ప్రజలే పాటించే కర్ఫ్యూ కావాలని తెలిపారు.మార్చి 22వ తేదీ ఉదయం 7 గంటల నుంచి రాత్రి 9 గంటల వరకూ దేశప్రజలందరూ రోజంతా మీరు మీ ఇళ్లలోనే ఉండాలని సూచించారు.
కరోనావైరస్ వ్యాప్తిని ఎదుర్కోవడానికి హిమాచల్ ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మార్చి 24, రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా కర్ఫ్యూ ప్రకటించింది.మంగళవారం సాయంత్రం 5 గంటలకు కొండ రాష్ట్రంలోని మొత్తం 12 జిల్లాల్లో కర్ఫ్యూ అమల్లోకి వస్తుందని ముఖ్యమంత్రి జై రామ్ ఠాకూర్ తెలిపారు.
ప్రావిడెంట్ ఫండ్: ఉద్యోగి, సంస్థల నుంచి చెల్లించే ఈపీఎఫ్ మొత్తాన్ని ప్రభుత్వమే చెల్లిస్తుంది. ఇది ఉద్యోగుల సంఖ్య 100లోపు ఉన్న కంపెనీలకు, ఉద్యోగి వేతనం రూ.15000కు మించనివారికి మాత్రమే వర్తిస్తుంది. ఈ ప్రయోజనం వచ్చే 3 నెలల పాటు కొనసాగుతుంది.
మార్చి 22 న రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా లాక్ డౌన్ ప్రకటించింది.మార్చి 23 న రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రాత్రి 7 నుంచి ఉదయం 6 గంటల వరకు రాత్రి కర్ఫ్యూ విధించింది.తెలంగాణ ప్రభుత్వం అన్ని సరిహద్దులను మూసివేసి రవాణాను నిలిపివేసింది.
ప్రధాన మంత్రి గరీబ్ కల్యాణ్ యోజన పథకం ద్వారా ప్రకటించిన ఈ ప్యాకేజీ ద్వారా పేదలెవరూ కూడా ఆకలితో మరణించకుండా చర్యలు తీసుకుంటున్నట్లు నిర్మల స్పష్టం చేశారు. ఈ ప్రయోజనాలకు సంబంధించిన నగదు పేదల ఖాతాల్లోకి నేరుగా బదిలీ చేస్తామని ఆమె తెలిపారు.
తిరిగి చెల్లించనవసరం లేని అడ్వాన్స్‌ను అందించేందుకు పీఎఫ్ రెగ్యులేషన్ నిబంధనలను సవరిస్తాం. ఉద్యోగులు తమ పీఎఫ్ మొత్తంలోని 75శాతం వరకూ లేదా 3 నెలల వేతనం ఈ రెండిట్లో ఏది తక్కువైతే అది తీసుకునేందుకు వెసులుబాటు కల్పిస్తాం అని పేర్కొన్నారు.
భారత ప్రభుత్వం తన పౌరులకు, ముఖ్యంగా వుహాన్ లో ఉన్న 500 మంది భారతీయ వైద్య విద్యార్థులకు ప్రయాణంలో సలహా ఇచ్చింది. చైనా నుండి వచ్చే ప్రయాణీకుల థర్మల్ స్క్రీనింగ్ చేయడానికి ఏడు ప్రధాన అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాలను ఆదేశించింది.
మార్చి మొదటి వారంలో, భారతదేశంలో వైరస్ తీవ్రత ఎక్కువ కావడంతో భారత ప్రభుత్వం నివారణ చర్యలు ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసింది. ఇందులో దేశవ్యాప్తంగా చికిత్సా సౌకర్యాలను ఏర్పాటు చేయడానికి ఏడు మంత్రిత్వ శాఖలు కలిసి పనిచేస్తున్నాయి.
మార్చి 24 న, రాష్ట్రంలో -19 కేసులు 32 దాటిన తరువాత అన్ని ప్రైవేట్ వాహనాలను రోడ్లపై నిషేధించింది.జాతీయ ఆహార భద్రతా చట్టం పరిధిలోకి వచ్చే కుటుంబాలకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రెండు నెలల పాటు ఉచిత రేషన్ ప్రకటించింది.
దేశవ్యాప్తంగా కరోనా కేసుల సంఖ్య పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో కేంద్రం మరోసారి లాక్‌డౌన్ పొడిగిస్తున్నట్లు స్పష్టం చేసింది. మే 4 నుంచి 17 వరకు లాక్‌డౌన్‌ పొడిగిస్తున్నట్లు కేంద్ర హోంశాఖ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.
మార్చి 24:భారతదేశం మొత్తం లాక్ డౌన్ ప్రకటించిన ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ. ఈ లాక్ డౌన్ 21 రోజులు అమల్లో ఉంటుందని స్పష్టం చేశారు. సామాన్య ప్రజలకు నిత్యావసరాలు అందించేందుకు ఏర్పాట్లు చేస్తామని తెలిపారు.
మార్చి 20 న, తమిళనాడు ప్రభుత్వం కర్ణాటక ,కేరళ,ఆంధ్రప్రదేశ్ లతో తన సరిహద్దులను మార్చి 20 న మార్చి 31 వరకు మూసివేసింది.
కరోనా వైరస్ పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఉత్తర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం రోజువారీ కూలీ కార్మికులందరికీ ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ₹ 1,000 ఇస్తామని అని యోగి ఆదిత్యనాథ్ మార్చి 21 న ప్రకటించారు.
స్వయం సహాయక సంఘాలు: దీన్ దయాళ్ యోజన లైవ్లీహుడ్ మిషన్ ద్వారా అందిస్తున్న కొలేటరల్ రుణాలను రెట్టింపు చేశారు. దీని పరిమితి రూ.20 లక్షలు. ఇధి 7 కోట్ల మంది కుటుంబాలకు ప్రయోజనం కలిగిస్తుంది.
మార్చి 10 న కేరళ ప్రభుత్వం పాఠశాలలు, కళాశాలలు మూసివేసింది. తీర్థయాత్రలు చేయవద్దని, వివాహాలు, సినిమా ప్రదర్శనలు వంటి పెద్ద సమావేశాలకు హాజరుకావద్దని ప్రభుత్వం ప్రజలను కోరింది.
డిస్ట్రిక్ట్ మినరల్ ఫండ్: అన్ని రకాల వైద్యపరీక్షలు, స్క్రీనింగ్ పరీక్షలు, అవసరమైన ఇతర అన్ని పరీక్షలు చేయడానికి ఈ నిధిని ఉపయోగించాలని అన్ని రాష్ట్రాల ప్రభుత్వాలకూ సూచించారు.
మార్చి 23 న గుజరాత్ ప్రభుత్వం లాక్ డౌన్ ప్రకటించింది.మార్చి 31 వరకు అమల్లో ఉంటుంది అని గుజరాత్ ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. అలాగే రాష్ట్ర సరిహద్దులు మూసివేశారు.
కర్ణాటక ప్రభుత్వం ముందస్తు జాగ్రత్తగా మార్చి 18 నుండి మాల్స్, విశ్వవిద్యాలయాలు , కళాశాలలు, సినిమా థియేటర్లు, నైట్ క్లబ్‌లు, వివాహాలు సమావేశాలు రద్దు చేసింది.
మార్చి 15 న కేరళ ప్రభుత్వం ప్రజలు వ్యక్తిగత పరిశుభ్రత ప్రాముఖ్యత గురించి ప్రజలకు అవగాహన కల్పించే లక్ష్యంతో 'బ్రేక్ ది చైన్' అనే కార్యక్రమం ప్రవేశపెట్టింది.
భవన నిర్మాణ కార్మికులు: 3.5 కోట్లమంది రిజిస్టర్డ్ కార్మికులకు కేంద్ర ప్రభుత్వ సంక్షేమ నిధి నుంచి సహాయం అందించేందుకు సంబంధిత శాఖలకు తక్షణం ఆదేశాలు జారీచేశారు
ఉచిత ఆహారం కోసం పంజాబ్ ప్రభుత్వం 20 కోట్ల రూపాయలు, సిఎం రిలీఫ్ ఫండ్ నుండి పేదలకు మందులు, -19 ను నియంత్రించే ప్రయత్నాల కోసం మంత్రులు నెల జీతం ఇచ్చారు.
పాఠశాలల మూసివేత కారణంగా రాష్ట్రంలో 1-9 తరగతి విద్యార్థులకు పరీక్షలు రద్దు చేసి, హాజరు బట్టి పై తరగతికి వెళ్లేలా ముఖ్యమంత్రి కె పళనిస్వామి ప్రకటించారు.
జన్ ధన్ యోజన: 20 కోట్ల మంది మహిళా జన్ ధన్ అకౌంటుదారులు రూ.500 ఎక్స్‌గ్రేషియాను వచ్చే 3 నెలలపాటు అందిస్తామని కేంద్ర మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ తెలిపారు.
మార్చి 12: ఢీల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రీవాల్ న్యూ ఢీల్లీలోని అన్ని పాఠశాలలు, కళాశాలలు, సినిమా హాళ్ళను మార్చి 31 వరకు మూసివేస్తామని ప్రకటించారు.
మార్చి 23 న సిఎం ఉద్ధవ్ ఠాక్రే అన్ని జిల్లాల సరిహద్దులను మూసివేస్తున్నట్లు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా కఠినమైన కర్ఫ్యూ విధిస్తున్నట్లు ప్రకటించారు.
మార్చి 5 : ఢిల్లీ ప్రభుత్వం ముందుజాగ్రత్తగా అన్ని ప్రాథమిక పాఠశాలలను మార్చి 31 వరకు మూసివేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు.
నెలకు 5 కేజీల బియ్యం లేదా 5 కేజీల గోధుమలు,కేజీ పప్పు దీనికి అదనంగా మరో 5 కేజీలను వచ్చే మూడు నెలలూ ఉచితంగా అందిస్తాం అని స్పష్టం చేశారు.
తెలంగాణ ప్రభుత్వం 87.59 లక్షల మంది తెల్ల రేషన్ కార్డుదారుల కుటుంబాలకు 12 కేజీల చొప్పున బియ్యం ఉచితంగా పంపిణీ చేస్తాం అని వెల్లడించింది.
ఉపాధి హామీ పథకం: ఈ పథకం ద్వారా 5 కోట్ల కుటుంబాలకు ప్రయోజనం కలుగుతుంది. ఈ పెంపు ద్వారా అదనంగా రూ.2000 ప్రతి కుటుంబానికీ అందుతుంది.
కరోనావైరస్ బారిన పడి ఇతర దేశాల నుండి తిరిగి వచ్చేవారికి 28 రోజుల ఇంటి నిర్బంధాన్ని తప్పనిసరి అని కేరళ ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.
మార్చి 24 న, సాయంత్రం 5 గంటలకు, పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం మొత్తం మార్చి 31 వరకు లాక్ డౌన్ గా పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం ప్రకటించింది
నిత్యవసరాలు కొనుగోలు చేయడానికి వీలుగా తెల్ల రేషన్ కార్డుదారులందరికీ రూ.1500 చొప్పున నగదు ఇస్తామని తెలంగాణ ప్రభుత్వం తెలిపింది
మార్చి 22 న, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్రమంతా లాక్ డౌన్ చేసింది. బస్సు సర్వీసులు, ప్యాసింజర్ రైళ్లు కూడా నిలిపివేశారు.
వీటికి తోడు ఒలికిన చమురు గాలి నాణ్యతకు కూడా హాని కలిగిస్తుంది. ముడి చమురులో ఉండే రసాయనాలు ఎక్కువగా హైడ్రోకార్బన్లు. వీటిలో బెంజీన్స్, టోలూన్, పాలీ-అరోమాటిక్ హైడ్రోకార్బన్లు, ఆక్సిజనేటెడ్ పాలిసైక్లిక్ ఆరోమాటిక్ హైడ్రోకార్బన్ల వంటి విష రసాయనాలు ఉంటాయి. ఈ రసాయనాలు మానవ శరీరంలోకి పీల్చినప్పుడు ప్రతికూల ఆరోగ్య ప్రభావాలు ప్రవేశిస్తాయి. పైగా, ఈ రసాయనాలు వాతావరణంలోని ఆక్సిడెంట్ల వలన ఆక్సీకరణం చెంది, వాతావరణంలోకి ఆవిరైన తరువాత సన్నటి రేణువులుగా ఏర్పడతాయి. ఈ కణాలు ఊపిరితిత్తులలోకి చొచ్చుకుపోతాయి. విష రసాయనాలను మానవ శరీరంలోకి తీసుకువెళతాయి. నూనెను కాల్చడం వలన మసి కణాల వంటి కాలుష్యం ఏర్పడుతుంది. ఒలికిన చమురును శుభ్రపరిచే, పునరుద్ధరించే క్రమంలో, నైట్రిక్ ఆక్సైడ్లు, ఓజోన్ వంటి వాయు కాలుష్య కారకాలను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. డీప్‌వాటర్ హొరైజన్ సంఘటన సమయంలో, గల్ఫ్ తీరంలోని గాలి నాణ్యతలో గణనీయమైన సమస్యలు కనిపించాయి. తీరప్రాంతాలలో ఆరోగ్య ప్రమాణాలను కాలుష్య కారకాలు అధిగమించాయని గాలి నాణ్యత పర్యవేక్షణ డేటా చూపించింది.
ఒక ట్యాంకరు 20 లక్షల బ్యారెళ్ళ ముడి చమురును మోసుకు పోగలదు. ఎక్సాన్ వాల్డెజ్ ఆయిల్ స్పిల్‌లో ఒలికిన చమురుకు ఇది ఎనిమిది రెట్లు ఎక్కువ. 1989 మార్చిలో జరిగిన ఆ సంఘటనలో ఓడ ఒడ్డుకు కొట్టుకొచ్చి, 2,60,000 బ్యారెళ్ళ చమురు సముద్రం లోకి కారిపోయింది. శాస్త్రవేత్తలు, నిర్వాహకులు, స్వచ్ఛంద సేవకులూ ఎంత శ్రమించినా, 4,00,000 సముద్ర పక్షులు, 1,000 సముద్రపు ఓట్టర్లు, అపారమైన సంఖ్యలో చేపలూ మరణించాయి. అయితే, ట్యాంకర్ల ద్వారా రవాణా అయ్యే మొత్తం చమురు పరిమాణాన్ని పరిశీలిస్తే, ఒలికిపోయే చమురు చాలా స్వల్ప శాతమనీ, పరిశ్రమ భద్రతా రికార్డు అద్భుతమైనదనీ ట్యాంకర్ యజమానుల సంస్థలు వాదిస్తూంటాయి. ఇంటర్నేషనల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండిపెండెంట్ ట్యాంకర్ ఓనర్స్, "ఈ దశాబ్దంలో ప్రమాదవశాత్తు చమురు ఒలకడం రికార్డు స్థాయిలో తక్కువగా ఉంది-మునుపటి దశాబ్దంలో జరిగిన దానిలో మూడింట ఒక వంతు, 1970 లలో పదవ వంతు మాత్రమే ఉంది. 1980 ల తో పోలిస్తే, ఇప్పుడు చమురు రవాణా రెట్టింపు కంటే ఎక్కువైందని గుర్తుంచుకోవాలి."
ట్యాంకర్ షిప్ ప్రమాదాల్లో ముడి చమురు, శుద్ధి చేసిన ఇంధనం ఒలికిన ప్రమాదాల్లో అలాస్కా, గల్ఫ్ ఆఫ్ మెక్సికో, గలాపాగోస్ దీవులు, ఫ్రాన్స్, సుందర్‌బన్స్, ఒగోనిలాండ్ లతో పాటు, అనేక ఇతర ప్రదేశాలలో పర్యావరణ వ్యవస్థలు దెబ్బతిన్నాయి. ప్రమాదాల సమయంలో ఒలికిన చమురు పరిమాణం కొన్ని వందల టన్నుల నుండి అనేక లక్షల టన్నుల వరకు ఉంది (ఉదా., డీప్వాటర్ హొరైజన్ ఆయిల్ స్పిల్, అట్లాంటిక్ ఎంప్రెస్, అమోకో కాడిజ్ ), కానీ ఒలికిన చమురు పరిమాణం ఎంత అనేది జరిగిన నష్టాన్ని కొలిచేందుకు సరిపోదు. ఎక్సాన్ వాల్డెజ్ ఆయిల్ స్పిల్ వంటి సంఘటనల్లో ఒలికిన చమురు కొద్దిమొత్తమే అయినప్పటికీ, పర్యావరణ వ్యవస్థలపై గొప్ప ప్రభావాన్ని చూపించాయి. సంఘటన జరిగిన ప్రదేశం బాగా దూరంగా ఉండడం, తక్షణ ప్రతిస్పందనకు వీలు కాకపోవడం వంటివి దీనికి కారణాలు.
సాధారణంగా, చమురు ఒలికిన సంఘటనలో జంతువులు, వృక్షాలూ రెండు విధాలుగా ప్రభావితం మౌతాయి: ఒలికిన చమురు వలన, దాన్ని శుభ్రపరిచే ప్రక్రియ వలనా. జలావరణంలో ఒలికిన చమురు పరిమాణానికీ, జీవవైవిధ్యంపై అది చూపే ప్రభావానికీ మధ్య సంబంధం స్పష్టంగా లేదు. సున్నితమైన వాతావరణంలో, అనువుగాని సమయంలో ఒలికే చమురు తక్కువ పరిమాణంలో ఉన్నా, పెద్ద యెత్తున హాని కలిగించవచ్చు. మరొక సమయంలో మరొక చోట లేదా అదే చోట పెద్దయెత్తున ఒలికే చమురు అంత హాని కలిగించక పోవచ్చు. ఒలికిన చమురు పక్షుల ఈకల్లోకి, క్షీరదాల బొచ్చు లోకీ చొచ్చుకుపోయి, దాని ఇన్సులేటింగ్ సామర్థ్యాన్ని తగ్గిస్తుంది. దాంతో ఉష్ణోగ్రత లోని హెచ్చుతగ్గులకు అవి తట్టుకోలేక పోతాయి. నీటిలో తేలడం వాటికి కష్టమౌతుంది.
మానవ కార్యకలాపాల కారణంగా, పెట్రోలియం హైడ్రోకార్బన్‌ ద్రవాలు పర్యావరణంలోకి, ముఖ్యంగా సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థ లోకి, విడుదలవడమే చమురు ఒలకడం. ఇది ఒక రకమైన కాలుష్యం. ఈ పదం సాధారణంగా సముద్ర జలాల్లోకి, తీర ప్రాంత జలాల్లోకీ చమురు ఒలకడాన్ని వివరించడానికి వాడతారు. అయితే భూమిపై కూడా చమురు ఒలకడం జరగవచ్చు. ట్యాంకర్లు, ఆఫ్‌షోర్ ప్లాట్‌ఫారాలు, డ్రిల్లింగ్ రిగ్గులు, చమురు బావుల నుండి ముడి చమురు ఒలికిపోవచ్చు, శుద్ధి చేసిన పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు , వాటి ఉప-ఉత్పత్తులు, పెద్ద నౌకలు ఉపయోగించే భారీ ఇంధనాలూ ఒలికిపోవచ్చు. వ్యర్థ నూనె ఏదైనా ఒలికిపోవచ్చు.
అంతర్జాతీయ ట్యాంకర్ యజమానుల కాలుష్య సమాఖ్య 1974 నుండి జరిగిన 9,351 చమురు ఒలికిన సంఘటనలను పరిశీలించింది. ఈ అధ్యయనం ప్రకారం, సరుకును లోడ్ చేయడం, సరుకును విడుదల చేయడం, ఇంధన చమురును తీసుకోవడం వంటి సాధారణ కార్యకలాపాల వల్ల ఒలకడం ఎక్కువగా జరుగుతుంది. మొత్తం చమురు ఒలికిన సంఘటనల్లో 91% చిన్నవి, ఒక్కో సంఘటనలో ఒలికిన చమురు 7 మెట్రిక్ టన్నుల కన్నా తక్కువ. మరోవైపు, గుద్దుకోవటం, ఒడ్డుకు కొట్టుకు రావడం, హల్ వైఫల్యాలు, పేలుళ్లు వంటి ప్రమాదాల వల్ల జరిగే ఒలకడం చాలా పెద్దవి, వీటిలో 84%సంఘటనల్లో 700 మెట్రిక్ టన్నులకు పైగా ఒలుకుతుంది.
సముద్రంలో చమురు ఒలకడం, భూమిపై జరిగిన దానికంటే చాలా నష్టదాయకం. ఎందుకంటే నీటిపై పల్చటి చమురు తెట్టు వందలాది నాటికల్ మైళ్ళ వరకు వ్యాప్తి చెందుతుంది. ఇవి బీచిలపై కూడా సన్నటి చమురు పొర పరుస్తుంది. ఈ చమురు తెట్టు సముద్ర పక్షులు, క్షీరదాలు, నత్తలను, ఇతర జీవులనూ చంపగలదు. నేలపై ఒలికిన చమురు వలన కలిగే నష్టాన్ని అదుపులో పెట్టవచ్చు, తగ్గించవచ్చు. చమురు ఒలికిన ప్రదేశం చుట్టూ బుల్‌డోజర్లు వంటి యంత్రాలను వాడి మట్టితో కట్ట కట్టెయ్యవచ్చు. తద్వారా చమురు ప్రవహించకుండా ఆపవచ్చు. జంతువులు ఆ ప్రాంతానికి పోకుండా నివారించవచ్చు.
బాగా బొచ్చు కలిగిన సముద్ర క్షీరదాలు కూడా చమురు గురైనపుడు పై విధంగానే ప్రభావితమవుతాయి. సముద్రపు ఓట్టర్‌లు, సీల్‌లపై ఏర్పడే చమురు పొర బొచ్చు యొక్క ఇన్సులేటింగ్ ప్రభావాన్ని తగ్గిస్తుంది. దాంతో, శరీర ఉష్ణోగ్రతలో హెచ్చుతగ్గులకు, హైపోథెర్మియకూ దారితీస్తుంది. చమురు జంతువును గుడ్డిగా చేసి, దానికి స్వీయ రక్షణ లేకుండా చేస్తుంది కూడా. నూనె దేహం లోపలికి తీసుకోవడం నిర్జలీకరణానికి కారణమవుతుంది, జీర్ణ ప్రక్రియను బలహీనపరుస్తుంది. జంతువులు విషపూరితం కావచ్చు. చమురు ఊపిరితిత్తులలోకి, కాలేయంలోకి ప్రవేశించి చనిపోవచ్చు.
ఒలికిన చమురు పక్షుల ఈకల్లోకి, క్షీరదాల బొచ్చు లోకీ చొచ్చుకుపోయి, దాని ఇన్సులేటింగ్ సామర్థ్యాన్ని తగ్గిస్తుంది. దాంతో ఉష్ణోగ్రత లోని హెచ్చుతగ్గులకు అవి తట్టుకోలేక పోతాయి. నీటిలో తేలడం వాటికి కష్టమౌతుంది. చమురును తొలగించి, శుభ్రపరచడం కష్టమైన పని. అది ఒలికిన చమురు రకం, నీటి ఉష్ణోగ్రత , తీరప్రాంతాలూ బీచ్‌ల రకాలు. వంటి అనేక అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. చమురును తొలగించి శుభ్రం చేయడానికి వారాలు, నెలలు, సంవత్సరాలైనా పట్టవచ్చు.
2004 లో ఇవాన్ హరికేన్ వచ్చినపుడు లూసియానా తీరం నుండి 12 మైళ్ళ దూరంలో ఉన్న చమురు-ఉత్పత్తి వేదిక మునిగిపోయింది. అప్పటి నుండి అక్కడ రోజుకు 300 నుండి 700 బారెల్స్ వరకూ చమురు లీకవుతూ ఉంది. ఇది 21 వ శతాబ్దం అంతా కొనసాగవచ్చని అధికారులు అంచనా వేసారు. ఇప్పటివరకు అతిపెద్ద చమురు ఒలికిన ప్రమాదమైన 2010 బిపి డీప్‌వాటర్ హొరైజన్ విపత్తును ఇది అధిగమిస్తుందని భావిస్తున్నారు. కానీ, లీకవుతున్న బావులను మూసేసే ప్రయత్నాలేమీ ప్రస్తుతం జరగడం లేదు
ఒలికిన చమురు వల్ల తక్షణ అగ్ని ప్రమాద అవకాశాలున్నాయి. కువైట్ చమురు మంటలు వాయు కాలుష్యాన్ని ఉత్పత్తి చేశాయి, ఇది శ్వాసకోశ సమస్యలకు కారణమైంది. ది డీప్వాటర్ హారిజోన్ పేలుడులో పదకొండు మంది ఆయిల్ రిగ్ కార్మికులు మరణించారు. కెనడాలో లాక్-మెగాంటిక్ వద్ద చమురు తీసుకువెళ్తున్న రైలు పట్టాలు తప్పడంతో జరిగిన అగ్ని ప్రమాదంలో 47 మంది మృతి చెందారు. పట్టణ కేంద్రంలో సగం ధ్వంసమైంది.
ఒలికిన చమురు సమాజానికి ఆర్థికంగా, పర్యావరణపరంగా, సాంఘికంగా వినాశకరమైన పరిణామాలను తెస్తుంది. తత్ఫలితంగా, చమురు ప్రమాదాలు మీడియా దృష్టిని ఆకర్షించి, రాజకీయ గడబిడను రేపాయి. చమురు ఒలకడంపై ప్రభుత్వ ప్రతిస్పందనకు సంబంధించిన రాజకీయ పోరాటంలో చాలా మంది ఏకతాటిపైకి వచ్చారు. ఏయే చర్యలు తీసుకుంటే ఈ ప్రమాదాలు జరగకుండా నిరోధించగలమనే విషయంపై ఆలోచించారు.
చమురును తినే బ్యాక్టీరియా మూడు రకాలు. సల్ఫేట్ తగ్గించే బ్యాక్టీరియా , ఆమ్లం ఉత్పత్తి చేసే బ్యాక్టీరియా వంటి ఎనరోబిక్ , సాధారణ ఏరోబిక్ బ్యాక్టీరియా . ఈ బ్యాక్టీరియాలు ప్రకృతి సహజంగా ఉంటాయి. పర్యావరణ వ్యవస్థ నుండి చమురును తొలగించడానికి ఇవి పనికొస్తాయి.
కాలుష్యం పర్యాటక, సముద్ర వనరుల వెలికితీత పరిశ్రమలపై ఆర్థిక ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. ఉదాహరణకు, డీప్వాటర్ హొరైజన్ సంఘటనలో గల్ఫ్ తీరం వెంబడి చేపలు పట్టడం పైన, బీచ్ టూరిజం మీదా ప్రభావం చూపింది. ఈ సంఘటనకు బాధ్యులైన వారు, బాధితులకు పరిహారం ఇవ్వాల్సి వచ్చింది.
రెండవ తరం మోడల్ అక్టోబర్ 2008 లో 13-, 15-అంగుళాల వేరియంట్లలో ప్రారంభమైంది, జనవరి 2009 లో 17-అంగుళాల వేరియంట్ జోడించబడింది. దానిని "యునిబోడీ" మోడల్ అని పిలుస్తారు, ఎందుకంటే దాని కేసు ఒకే అల్యూమినియం నుండి తయారు చేయబడింది. దీనికి సన్నగా ఫ్లష్ డిస్ప్లే, పున:రూపకల్పన చేయబడిన ట్రాక్‌ప్యాడ్ ఉంది. దీని మొత్తం ఉపరితలం ఒకే క్లిక్ చేయగల బటన్, పున:రూపకల్పన చేయబడిన కీబోర్డ్. నవీకరణలు తెచ్చింది ఇంటెల్ కోర్ ఐ5, ఐ7 ప్రాసెసర్లు, ఇంటెల్ యొక్క పరిచయం పిడుగు సాంకేతిక.
మొదటి తరం మాక్‌బుక్ ప్రో పవర్‌బుక్ జి 4 రూపకల్పనను ఉపయోగించింది, అయితే పవర్‌పిసి జి 4 చిప్‌లను ఇంటెల్ కోర్ ప్రాసెసర్‌లతో భర్తీ చేసి, వెబ్‌క్యామ్‌ను జోడించి, మాగ్‌సేఫ్ పవర్ కనెక్టర్‌ను ప్రవేశపెట్టింది. 15-అంగుళాల మోడల్ జనవరి 2006 లో ప్రవేశపెట్టబడింది; ఏప్రిల్‌లో 17 అంగుళాల మోడల్. తరువాత పునర్విమర్శలు కోర్ 2 డుయో ప్రాసెసర్లు, యల్ఈడి - బ్యాక్‌లిట్ డిస్ప్లేలను జోడించాయి.
నాల్గవ తరం మాక్‌బుక్ ప్రో అక్టోబర్ 2016 లో విడుదలైంది. ఈ తరం అన్ని డేటా పోర్టులు, శక్తి కోసం యూఎస్బి-సి ని ఉపయోగిస్తుంది . ఇది నిస్సారమైన "సీతాకోకచిలుక" -మెకానిజం కీబోర్డ్‌ను కలిగి ఉంటుంది. బేస్ మోడల్ మినహా మిగతా వాటిలో, ఫంక్షన్ కీలను టచ్ బార్ అని పిలువబడే టచ్‌స్క్రీన్ స్ట్రిప్‌తో టచ్ ఐడి సెన్సార్‌తో పవర్ బటన్‌లో విలీనం చేశారు.
హ్యూణులలో జియోనైటు లేదా హెఫ్తాలైటు, కిడరైట్సు, ఆల్కాను హన్లు , నెజాకు హన్లు ఉన్నారు. ఇటువంటి పేర్లు హిందూ గ్రంథాలలో పేర్కొన్న హరహునాల తో పాటు, కొన్నిసార్లు హునాల కోసం సాధారణంగా ఉపయోగించబడతాయి; ఈ సమూహాలు హునాల ఒక భాగం అయినట్లు కనిపిస్తున్నప్పటికీ అలాంటి పేర్లు పర్యాయపదంగా ఉండవు. అదే కాలంలో ఐరోపా మీద దాడి చేసిన మధ్య ఆసియా ప్రజలు హునాసు టు ది హన్సుతో ఉన్న సంబంధం కూడా అస్పష్టంగా ఉంది.
హ్యూణులతో కూడిన మధ్య ఆసియా తెగలైన ఈశాన్య ఆసియాలోని జియాంగును, తరువాత ఐరోపాలో దాడి చేసి స్థిరపడిన హనులను రెండింటినీ చైనా మూలాలు కలుపుతాయి. అదేవిధంగా హురాలు మధ్య ఆసియా నుండి వచ్చిన తుర్కికు-మంగోలియను సమూహం అని జెరాల్డు లార్సను సూచిస్తున్నారు. టోలెమి రచనలు హన్సు గురించి ప్రస్తావించిన మొదటి ఐరోపా గ్రంథాలలో ఒకటిగా భావించబడుతుంది. తరువాత మార్సెలినసు, ప్రిస్కసు గ్రంథాలు ఉన్నాయి. వారు కూడా హ్యూణులు అంతర్గత ఆసియా ప్రజలు అని సూచిస్తున్నారు.