polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
సత్యం రెండు రకాలు. మొదటిది వ్యావహారిక సత్యం . రెండవది పారమార్ధిక సత్యం . వీటిలో అవిద్య వలన కలిగే వ్యావహారిక సత్యం సాపేక్షమైనది . అంటే కారణాన్ని అపేక్షిస్తుంది. ప్రజ్ఞ వలన కలిగే పారమార్ధిక సత్యం నిరాపేక్షమైనది . అంటే స్వాభావికమైనది. స్వతఃసిద్ధమైనది. సంవృతి లేదా వ్యావహారిక దృష్టిలోనే ఈ జగత్తు ఉంది. పారమార్ధిక దృష్టిలో లేదు. ఈ పారమార్ధిక సత్యం అనుభవగ్రాహ్యం కాదని, వ్యవహారిక సత్యాన్ని ఎడతెగని విధంగా తిప్పికొట్టడం ద్వారానే, పారమార్ధిక సత్యాన్ని రూఢి పరచగలమని బుద్ధపాలితుడు భావించాడు. అంటే పరమ సత్యాన్ని రుజువు చేయడానికి, సంవృతి సత్యాన్ని అసంబద్ధమైనదిగా రుజువు చేయటం ఇతని తాత్విక పద్ధతి. దీనికోసం పట్టువదలని గతి తార్కిక పద్ధతిని అవలంబించడమే మాధ్యమిక సారాంశమని ఇతని ఉద్దేశం.
బుద్ధపాలితుని వ్యాఖ్యలలో ఇదొక్కటే లభిస్తుంది. టిబెటియన్ అనువాదరూపంలో లభిస్తున్న ఈ గ్రంథం యొక్క మూల సంస్కృత ప్రతి ఇటీవలనే దొరికింది. నాగార్జునుని గ్రంథంలో వున్న విధంగానే, దీనిలో కూడా మొత్తం 27 ప్రకరణలు ఉన్నాయి. చివరి 5 ప్రకరణలు మాత్రం అకుతోభయ లోనివి. ఈ అకుతోభయ అనే గ్రంథం నాగార్జునుని 'మూలమాధ్యమికకారిక'కు రాయబడిన మరొక వ్యాఖ్య. ఒకప్పుడు దీనిని నాగర్జునునికే ఆపాదించబడినప్పటికి ప్రస్తుతం దీని రచయిత ఎవరనేది స్పష్టంగా తెలియదు. బుద్దపాలితుడు తన గ్రంథంలో ఆర్యదేవుని చతుశ్శతకం, రాహులభద్రుని ప్రజ్ఞాపారామిత శాస్త్రాలను ఉటంకించడమే కాకుండా తన కాలం నాటి తార్కిక సంప్రదాయాలకు భిన్నమైన “ప్రాసంగిక” పద్ధతిని రూపొందించాడు.
బుద్ధపాలితుడు తనకాలం నాటికి బౌద్ధ తార్కిక సంప్రదాయంలో కొనసాగుతున్న 'ఒక స్వతంత్ర అనుమానం ప్రవేశపెట్టడం' వంటి కొన్ని భావనలను స్వీకరించలేదు. ప్రత్యర్థుల వాదాన్ని దీటుగా ఎదుర్కోవడానికి స్వతంత్ర అనుమానం లను ఉపయోగించనవసరం లేదని భావించాడు. దానికి బదులుగా ప్రత్యర్థి వాదన మీదనే ఆధారపడిన ‘ప్రాసంగ’ పద్ధతి సరిపోతుందని భావించాడు. దీనికోసం బుద్ధపాలితుడు తన “మూలమాధ్యమికకారికావృత్తి’లో “ ప్రాసంగిక “ అనే కొత్త పద్ధతిని రూపొందించాడు. దీనిని మాధ్యమిక శాఖా చరిత్రలో విస్తృత చర్చను రేకేత్తించిన అంశంగా పేర్కొంటారు.
యోగాచార శాఖ. ఈ చీలిక ఆచార్య నాగార్జునితో క్రీ. శ. రెండవ శతాబ్దంలో ఆరంభమైంది. మహాయాన బౌద్ధంలో మాధ్యమిక శాఖ అత్యంత ప్రధానమైనది. క్రీ. శ. 6 వ శతాబ్దం ఆరంభానికి ఈ మాధ్యమిక శాఖ ప్రాసంగిక, స్వాతంత్ర్యిక అనే రెండు సంప్రదాయాలుగా చీలిపోయింది. వీటిలో మొదటిదైన ప్రాసంగిక సంప్రదాయానికి వ్యవస్థాపకుడు బుద్ధపాలితుడు కాగా రెండవది అయిన స్వాతంత్ర్యిక మాధ్యమిక బౌద్ధ్ధ సంప్రదాయానికి వ్యవస్థాపకుడు భావవివేకుడు.
బుద్ధపాలితుడు నాగార్జున, ఆర్యదేవ కృతులపై అనేక వ్యాఖ్యలు రచించినట్లు తెలుస్తుంది. ముఖ్యంగా 'మూలమాధ్యమిక కారిక' మీద వ్యాఖ్యలు రచించిన ఎనిమిది మంది ఉద్దండులలో (నాగార్జునుడు, బుద్ధపాలిత, భావవివేక, చంద్రకీర్తి, దేవశర్మ, గుణశ్రీ, గుణమతి, స్థిరమతి- మొత్తం ఎనిమిది మంది) బుద్ధపాలితుడు ఒకడని సంప్రదాయం పేర్కొంటున్నది. అయితే మాధ్యమిక గ్రంథాలపై ఇతను రాసిన పలు వ్యాఖ్యానాలలో కేవలం "మూలమాధ్యమిక కారికావృత్తి" అనే వ్యాఖ్య మాత్రమే నేడు లభ్యమవుతున్నది.
ప్రాసంగిక పద్ధతిని అతని సమకాలికుడైన భావవివేకుడు నిశితంగా ఖండించాడు. బుద్ధపాలితునితో తాత్వికంగా విభేదిస్తూ కేవలం ప్రత్యర్థి వాదనలమీదనే ఆధారపడటం కాకుండా స్వతంత్రంగా కూడా అనుమానాలు ప్రస్తావించవలసిందేనని నొక్కి వక్కాణించాడు. అంటే భావవివేకుని ప్రకారం ప్రత్యర్థి వాదనలను తార్కికంగా తిరస్కరించిన తరువాత వాటి స్థానంలో స్వంత తార్కిక వాదనలను ప్రవేశ పెట్టాల్సివుంటుంది.
బుద్ధపాలితుడు క్రీ. శ. 6 వ శతాబ్దానికి చెందిన ప్రసిద్ధ భారతీయ బౌద్ధ తత్వవేత్త. గొప్ప వ్యాఖ్యాత. మాధ్యమికవాది. మాధ్యమిక బౌద్ధంలో ప్రాసంగిక సంప్రదాయ శాఖ వ్యవస్థాపకుడు.
సోనూ నిగం 1973, జులై 30 న ఆగమ్ కుమార్ నిగమ్, శోభ నిగమ్ దంపతులకు హర్యానాలోని ఫరీదాబాదు లో జన్మించాడు. నాలుగేళ్ళ చిరుప్రాయం నుంచే తండ్రితో పాటు వేదికనెక్కి పాటలు పాడటం ప్రారంభించాడు. తర్వాత తండ్రితో పాటే అనేక శుభకార్యాల్లో పాటల కార్యక్రమాల్లో పాల్గొంటూ వచ్చాడు. 18 ఏళ్ళ వయసుకు బాలీవుడ్ లో ప్రవేశం కోసం తండ్రితో పాటు ముంబైకి వచ్చాడు. హిందుస్తానీ గాయకుడు గులాం ముస్తఫా ఖాన్ దగ్గర శిక్షణ తీసుకున్నాడు.
హిందీ, బెంగాలీ, అస్సామీ, భోజ్ పురీ, ఇంగ్లీషు, కన్నడం, మలయాళం, మైథిలి, మరాఠీ, నేపాలీ, ఒరియా, పంజాబీ, తుళు, తమిళం, తెలుగు, ఉర్దూ లాంటి అనేక భాషల్లో ప్రేమ, దేశభక్తి, రాక్, వేదనా భరిత గీతాలను ఆలపించాడు. హిందీ, కన్నడ, ఒరియా, చత్తీఘరీ, పంజాబీ భాషల్లో పాప్ ఆల్బమ్స్ విడుదల చేశాడు. హిందూ, ఇస్లాం భక్తి గీతాల పాటలతో పాటు బౌద్ధ మతానికి సంబంధించిన ఆల్బమ్స్ కూడా రూపకల్పన చేశాడు.
సోను నిగమ్ ఒక భారతీయ గాయకుడు, నటుడు, వ్యాఖ్యాత. ఎక్కువగా హిందీ సినిమాల్లో పాడుతాడు. అంతే కాకుండా బెంగాలీ, కన్నడ, తెలుగు, తమిళం, మరాఠీ, ఒరియా, గుజరాతీ, అస్సామీ, తుళు, మైథిలీ, నేపాలీ లాంటి అనేక భాషల్లో పాటలు పాడాడు. అనేక దేశీ పాప్ ఆల్బమ్స్ విడుదల చేశాడు. కొన్ని సినిమాల్లో నటించాడు. భారతీయ గాయకుల్లో అత్యధిక పారితోషికం అందుకునే వారిలో ఒకడు.
అమెరికా, యూరోపు, మధ్య ప్రాచ్య దేశాలు, ఆఫ్రికా, ఆసియా, ఆస్ట్రేలియా లాంటి దేశాల్లో ప్రదర్శనలిచ్చాడు. 2007 సెప్టెంబరు, అక్టోబరు నెలల్లో సింప్లీ సోను అనే పేరుతో కెనడా, జర్మనీ దేశాల్లో వ్యక్తిగత ప్రదర్శనలిచ్చాడు. ఒక భారతీయుడు ఇలాంటి ప్రదర్శనలివ్వడం అదే మొదటి సారి.
మైకేల్ జాక్సన్ మరణించిన తర్వాత అతని మృతికి నివాళిగా ఒక పాటను విడుదల చేశాడు. ఈ పాటను అతని స్మృతికి నివాళిగా రూపొందించిన ద బీట్ ఆఫ్ అవర్ హార్ట్స్ అనే ఆల్బం లో చేర్చారు.
మొఘల్ చిత్ర శైలిలో వెలువడిన సచిత్ర గ్రంథాలలో 1550 నాటి తుతినామ గ్రంథం బహుశా మొట్టమొదటిది కావచ్చు. ఆగ్రా రాచరిక చిత్రశాలలో రూపుదిద్దుకున్న ఈ గ్రంథం ప్రస్తుతం అమెరికా లోని క్లీవ్‌ల్యాండ్ ఆర్ట్‌ మ్యూజియంలో ఉంది. దీనిలో సుమారు 250 వరకు సరళమైన లఘుచిత్రాలు ఉన్నాయి. దీనితో పోలిస్తే "హంజనామా" సచిత్ర గ్రంథ చిత్రణ బృహత్తరమైనది మాత్రమే కాక అసాధారణమైంది. ఈ పర్షియన్ కావ్యానికి సచిత్ర గ్రంథ ప్రతి 4800 పేజీలతో, 14 సంపుటిలతో తయారైంది అందులోను సాధారణ కాగితం మీద కాకుండా గట్టిగా నేసిన నూలు వస్త్రంమీద దాదాపు 1,400 కు పైగా రమణీయమైన లఘుచిత్రాలు చిత్రించబడ్డాయి. ఈ గ్రంథానికి బొమ్మలు సమకూర్చే ప్రక్రియ 1562 లో ప్రారంభమై 14 సంవత్సరాల పాటు సుదీర్ఘంగా కొనసాగింది. ఈ అపూర్వ చిత్ర రచనా బృంద కృషిలో పర్షియన్ చిత్రకారులతో పాటు భారతదేశం నలుమూలల నుండి వచ్చిన వంద మందికి పైగా భారతీయ చిత్రకారులు సమష్టిగా పాల్గొన్నారు. 1580 నాటికి మొఘల్ రాచరిక చిత్రశాల ఇటువంటి అనేక పర్షియన్, భారతీయ గ్రంథాలకు రమణీయమైన చిత్రాలను రూపొందించింది.
మొఘల్ యుగంలో చిత్రకారులు మొదటినించి వాస్తవికతను ఆధారంగా చేసుకొని రూపపట చిత్రాలను రూపొందించారు. నిజానికి వాస్తవిక చిత్రణ అనేది పర్షియన్ లఘుచిత్రకళలో గాని లేదా అంతకు పూర్వం వున్న భారతీయ చిత్రకళలో గాని ఒక లక్షణంగా ఎన్నడూ లేదు. ఒక విధంగా మొఘల్ చిత్రకారులతోనే వాస్తవిక రూపపట చిత్రాలను గీయడం ప్రారంభమైందని చెప్పవచ్చు. ఈ రూపపట చిత్రాలన్నీ టెంపెరా పద్ధతిలో గీయబడ్డ నీటి వర్ణ చిత్రాలు. అక్బర్ పాలనా కాలం వరకూ మొఘల్ చిత్రకారులు రూపపటాలను పార్శ్వ దృష్టితో చిత్రించేవారు. ఈ పద్ధతిలో వ్యక్తి ముఖం నేరుగా వీక్షకుడిని చూస్తుంటే, మిగిలిన శరీరంలో సగభాగం వీక్షకుడి వైపు తిరిగివుండేది. పాదాలు కూడా సమంగా కాకుండా ఒకదాని వెనుక వున్నట్లుగా చిత్రించేవారు. ఇటువంటి పర్షియన్ సంప్రదాయ చిత్రణ, జహంగీర్ కాలంలో ప్రక్కకు పెట్టబడింది. ముఖ్యంగా జహంగీర్ కాలంలో రూపపట చిత్రణలో సృజనాత్మకమైన మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. మూడువంతుల ప్రొఫైల్ లో చిత్రాలను రూపొందించే పద్ధతి ఆచరణలోకి వచ్చింది. పాదాలు, చేతుల చిత్రణలో కూడా సృజనాత్మకత మరింతగా పెరిగింది.
మొఘల్ చిత్రకళలో ఎక్కువగా ప్రాచుర్యంలో వున్న అంశం మొక్కలు, జంతువుల చిత్రణ. వీటిని మొఘల్ చిత్రకారులు అత్యంత ప్రతిభావంతంగా జీవకళ ఉట్టిపడేటట్లు వాస్తవికతతో చిత్రించారు. బాబర్ స్వీయ చరిత్ర 'బాబర్ నామా' లో పుష్పాల, మొక్కలు, జంతువులకు సంబంధించిన అనేక వర్ణనలు ఉన్నాయి. అక్బర్ కాలంలో ఈ గ్రంథానికి, దానిలోని వర్ణనల కనుగుణంగా అందమైన చిత్రాలు జతపరచబడ్డాయి. పక్షులు, జంతువుల చిత్రాలు గీయడంలో ఉస్తాద్ మన్సూర్ మంచి ప్రావీణ్యం కనపరిచాడు. మొఘల్ చిత్రకళా చరిత్రకారుడైన మిలో సి. బీచ్ ప్రకారం మొఘల్ చిత్రకళలో సహజత్వం ఉట్టిపడుతుండేది. మొఘల్ చిత్రకారులు చిత్రించిన తొలినాటి జంతు చిత్రాలను పరిశీలిస్తే, వారు తాము ఎన్నుకొన్న చిత్రవస్తువు ను కొత్తగా, వినూత్నంగా పరిశీలించడం కన్నా, ఆ వస్తువు లోనే వైవిధ్యత ఎక్కువగా ప్రదర్శించారని తెలుస్తుంది. మొఘల్ చిత్రకారులు చిత్రించిన జంతువుల బొమ్మలపై, చైనా దేశంలో కాగితంపై తయారైన సాదా సీదా జంతు చిత్రాల ప్రభావం కొంతమేరకు ఉందని గుర్తించడం జరిగింది.
మొఘల్ చిత్రకళ దక్షిణాసియాలో విలసిల్లిన ఒక ప్రత్యేకమైన చిత్రకళాశైలి. దీనికి మూలం పర్షియన్ లఘుచిత్రలేఖనం. మంగోల్ చిత్రకళా స్ఫూర్తితో వృద్ధి చెందిన పర్షియన్ చిత్రకళాశైలి, ఈ మొఘల్ చిత్రకళాశైలికి స్ఫూర్తి నిచ్చింది. భారతదేశాన్ని పరిపాలించిన మొఘల్ చక్రవర్తుల ఆస్థానంలో 16,17 శతాబ్దాల కాల పరిదిలో ఈ శైలి పరిఢవిల్లింది. హుమాయూన్ ప్రోత్సాహంతో రూపుదిద్దుకున్న ఈ చిత్రకళ అక్బర్ కాలంలో ఉన్నతస్థాయికి వికసించింది. తరువాత జహంగీర్ కాలంలో శిఖర స్థాయికి చేరుకొని, ఆ తరువాత ఔరంగజేబు కాలంలో క్షీణించి అదృశ్యమైంది. మొఘల్ చిత్రకళా శైలిలో మన్సూర్, అబ్దుల్ సమద్, అబుల్ హాసన్ ఉస్తాద్, మురాద్, దశవంత్, కేశవ్, ముకుంద్ మొదలైన వారు మేటి చిత్రకారులుగా వెలుగొందడమే కాకుండా మొఘల్ దర్బారులను సైతం అలంకరించారు. ఈ చిత్రకళాశైలిపై హిందూ, బౌద్ధ, జైన మతాల ప్రభావం చూపాయి.
అక్బర్ స్వయంగా ఒక చిత్రపట ఆల్బంను కలిగి ఉండేవాడు. ప్రస్తుతం అందులోని చిత్రపటాలు చెల్లా చెదురై పలు విదేశీ మ్యూజియంలకు తరలిపోయాయి. ఈ ఆల్బంలో అతని ఆస్ధానికులందరి రూపపట చిత్రాలు పొందుపరచబడి ఉండేవి. దీనికి సహేతుకమైన కారణం ఉంది. చరిత్రకారుల ప్రకారం, అక్బర్ తన సలహాదారులతో వ్యక్తుల నియామకాల గురించి చర్చించేటప్పుడు, ఆ చర్చించబడుతున్న వ్యక్తులు ఎవరో గుర్తుకు తెచ్చుకునేందుకు చక్రవర్తి ఆ ఆల్బంను సంప్రదించేవాడని తెలుస్తుంది. ఆ విధంగా అక్బర్ కు తన జ్ఞాపకశక్తి పరీక్షించుకోవడానికి ఆ చిత్రపట ఆల్బం ఒక గీటురాయిగా వుపయోగపడేది. చిత్రాలలో వ్యక్తులతోపాటు ఆయా వ్యక్తుల సంబంధిత ప్రత్యేక వస్తువులను కూడా చిత్రించబడటం వలన వారిని గుర్తుపట్టడం చక్రవర్తికి సులభమైయ్యేది. అటువంటి ప్రతీక వస్తువులు లేని సందర్భాలలో వారి రూపపట చిత్రాలు సాదా నేపథ్యంలోనే ఉండేవి.
మొఘల్ చిత్రకళా రీతిలో ప్రాచీన పర్షియన్ కావ్య సంపుటిలకు కూర్చిన లఘుచిత్రాలు సాధారణంగా రాశిలో తక్కువ అయినప్పటికి వాసిలో మాత్రం ఘనంగా ఉన్నాయి. అక్బర్ కాలంలో ప్రాచీన పర్షియన్ గ్రంథాలతో పాటు పర్షియన్లోకి అనువాదితమైన భారత, రామాయణ, హరివంశం లాంటి హిందూ పురాణేతిహాసాలకు, కావ్యాలకు కూడా సుందరమైన చిత్రాలు గీయడం జరిగింది. ఉదాహరణకు అక్బర్ వద్ద పర్షియన్ అనువాదిత రామాయణానికి సంబంధించి ఒక సచిత్ర గ్రంథ రాతప్రతి, రంజ్ నామా కు సంబంధించి నాలుగు సచిత్ర గ్రంథ రాతప్రతులు వుండేవి. ఆక్బర్ శుకసప్తతి గాథలను తూతినామా పేర పర్షియన్ భాషలోకి అనువదింపచేయడమే కాకుండా దానిని రమణీయమైన చిత్రాలతో అలకరింపచేసాడు. ఈ కాలంలోనే లీలావతి, లైలా-మజ్ను వంటి అనేక గ్రంథాలు చక్కని చిత్రాలతో వెలువడ్డాయి.
పర్షియా నుండి భారతదేశానికి తిరిగి వస్తున్న హుమాయూన్, మధ్య దారిలో కాబూల్ పాలకుడు, తిరుగుబాటు సోదరుడైన కమ్రాన్ ను ఓడించాడు. 1553 లో కాబుల్ ను ఆక్రమించినపుడు, అక్కడ కమ్రాన్ నిర్వహిస్తున్న చిత్రశాలను కూడా స్వాధీనం చేసుకొని ఉండవచ్చు. బహుశా ఇక్కడ వున్నప్పుడే హుమాయూన్, మీర్ సయ్యద్ ఆలీ చిత్రకారునితో తన వంశ పూర్వీకుడైన తైమూర్ కు సంబంధించిన "ప్రిన్సెస్ అఫ్ ది హౌస్ అఫ్ తైమూర్" అనే చిత్ర కళాఖండాన్ని సృష్టింపచేసి ఉండవచ్చు. 1553 నాటికి చెందిన ఈ చిత్రం 1.15 చదరపు మీటర్ల కొలతలు గల అతి పెద్ద వస్త్రంపై చిత్రించబడింది. ఇటువంటి పెద్ద చిత్రాలు పర్షియన్ చిత్రకళా సంప్రదాయంలో అసాధారణమైనప్పటికీ మంగోల్ చిత్రకళా సంప్రదాయంలో మాత్రం సాధారణం. ప్రస్తుతం ఇది లండన్ లోని బ్రిటిష్ మ్యూజియంలో ఉంది.
మొగలుల కాలంలో చాలా కాలంవరకు పోర్ట్రెయిట్‌లు పురుషులవే ఉండేవి. ఉన్నత వంశీయులు, రాచకుటుంబీకులైన పురుషులను వారి వారి సేవకురాళ్లు లేదా ఉంపుడుగత్తెలు సేవిస్తూ ఉండగా గీసిన చిత్రాలే ఎక్కువగా ఉండేవి మొఘల్ రూపపట చిత్రాలలో రాచకుటుంబాలకు చెందిన స్త్రీ మూర్తుల ప్రాతినిధ్యం గురించి పండితుల మధ్య చర్చ జరిగింది. కొంతమంది పండితులు జహానారా బేగం, ముంతాజ్ మహల్ వంటి ప్రసిద్ధ స్త్రీ మూర్తుల యొక్క పోలికలు ఏవీ లేవని పేర్కొన్నారు, మరికొందరు లఘు చిత్రాలలో గల స్త్రీ మూర్తుల చిత్రాలలో వారి ఉనికిని పేర్కొంటున్నారు. దీనికి రుజువుగా వీరు ఫ్రీయర్ గ్యాలరీ ఆఫ్ ఆర్ట్ లో భద్రపరిచబడిన మొఘల్ రాకుమారుడు 'దారా షికో' యొక్క ఆల్బమ్ లోని మిర్రర్ పోర్ట్రెయిట్ లో గల ప్రసిద్ధ స్త్రీ మూర్తులను ఉదహరిస్తున్నారు.
అక్బర్ నిరక్షరాస్యుడు అయినప్పటికీ విద్యాసక్తి, ఉత్తమ కళాభిరుచి గలవాడు. తన యవ్వనంలో అబ్దుస్ సమద్ వద్ద చిత్రలేఖనం అభ్యసించాడు. స్వతహాగా చిత్రకారుడు కూడా కావడంతో అక్బర్ చిత్రకళను గొప్పగా ప్రోత్సాహించాడు. ఉన్నది ఉన్నట్లుగా గీయగలిగిన చిత్రకారుడు మాత్రమే సృష్టికర్త ఆధిక్యతను గ్రహించగలడు. చిత్రకారుని అంత వాస్తవికతతో గీయగలిగిన వస్తువులలో సృష్టికర్త ప్రాణం పోస్తాడు అనే అభిప్రాయం అక్బర్ కు ఉండేది. అక్బర్ హాయంలో అతని దర్బార్ విస్తారమైన మొఘల్ సామ్రాజ్య పరిపాలనాధికారానికి కేంద్రంగానే కాక సాంస్కృతిక కళా నైపుణ్య కేంద్రంగా ఉద్భవించింది. లలితకళలన్నిటిలోను చక్కని సాన్నిహిత్యం కలిగివున్న అతని కాలంలో మొఘల్ చిత్రకళ సార్వతోముఖంగా అభివృద్ధి చెందింది.
పర్షియా లోని తబ్రిజ్ లో ఆశ్రయం పొందుతున్నప్పుడు అక్కడ వర్ధిల్లుతున్న పర్షియన్ చిత్రకళా పద్ధతి హుమాయూన్ ను బాగా ఆకర్షించింది. అక్కడ షా తమస్ప్ దర్బార్ లోని మేటి ఆస్థాన చిత్రకారులైన బిహజాద్, మీరాక్, మీర్ ముసావ్విర్ వంటి వారి సాంగత్యంతో, హుమాయూన్ పర్షియన్ లఘుచిత్ర శైలి పట్ల అమితంగా ప్రభావితమయ్యాడు. అబ్దుస్ సమద్, మీర్ ముసావ్విర్ అనే ఇద్దరు ప్రసిద్ధ చిత్రకళాకారులను తనతో పాటు భారతదేశానికి రావలిసినదిగా ఆహ్వానించడమే కాకుండా వారి ద్వారా తబ్రిజ్ భాండాగారాలలో వున్నటువంటి గొప్ప చిత్రకళా ఖండాలను భారతదేశంలో సైతం సృష్టించాలని ఆశించాడు. అయితే కారణాంతరాల వల్ల మీర్ ముసావ్వీర్‌కు బదులుగా అతని కుమారుడైన మీర్ సయ్యద్ ఆలీ హుమాయూన్ వెంట రావలిసివచ్చింది.
మొఘల్ చిత్రకళా శైలిలో పర్షియన్ క్లాసిక్ గ్రంథాలతో పాటు భారతీయ గ్రంథాలకు కూడా చిత్రరచన కొనసాగింది. వీటిలో పేర్కొనతగ్గది. "హంజనామా" అనే పర్షియన్ బృహత్గ్రంధం. అమీర్ హంజా అనే పారశీక వీరుని ప్రేమగాధావృత్తంతో కూడి వున్న ఈ గ్రంథంలోని దృశ్యాలకు సంబంధించి సుమారు 1400 కు పైగా చిత్రాలను 100 మందికి పైగా భారతీయ చిత్రకారులు సమష్టికృషితో ఒక పెద్ద నూలువస్త్రంపై చిత్రించడం జరిగింది. ఇదే కోవలో బాబర్ నామా, అక్బర్ నామా, జహంగీర్ నామా, పాద్ షా నామా వంటి రాచరిక 'స్వీయ చరిత్ర' గ్రంథాల లోని దృశ్యాలకు చిత్ర రచన సాగింది. అదేవిధంగా భారత, రామాయణ, హరివంశం, శుకసప్తతి గాథలు వంటి కావ్యాలను పర్షియన్ భాషలో అనువదించి వాటికి సైతం రమణీయమైన చిత్రాలను గీయడం జరిగింది.
ఔరంగజేబు కాలంలో రాజాదరణను కోల్పోయిన అనేక చిత్రకారులు ఇతర రాజ్యాలకు తరలిపోయారు. తదనంతరకాలంలో మొఘల్ చిత్రకళా శైలి ఇతర హిందూ, ముస్లిం ప్రాంతీయ రాజ్యాలకు, ఆ తరువాత సిక్కు ప్రాంతీయ రాజ్యాలకు వ్యాపించింది. ఇది ఆయా సంస్థానాలలో అనేక ప్రాంతీయ చిత్రకళా శైలులను అభివృద్ధి చెందడానికి దోహదం చేసింది. ఈ కాలంలోనే చిత్రకళ ముఖ్యంగా ఉత్తర భారతదేశంలో హిందూ పురాణేతిహాస గాథా చిత్రణతో ముడిపడటం కనిపిస్తుంది. అయితే ప్రాంతీయ చిత్రకళారీతులకు సంబంధించిన చిత్రాలు రాశి పరంగా ఎక్కువగా వున్నప్పటికీ వాసి పరంగా తక్కువ సొగసుతో అభివ్యక్తమయ్యాయి. వీటిని తరచుగా "మొఘల్ తదనంతర", "ఉప-మొఘల్" లేదా "ప్రాంతీయ మొఘల్" చిత్రకళగా అభివర్ణిస్తారు.
ఆ తరువాత సా.శ. 1555 లో భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చినపుడు హుమాయూన్ తనతోపాటు ఇద్దరు ప్రఖ్యాత పర్షియన్ చిత్రకారులు-మీరు సయ్యద్ ఆలీ, క్వాజా అబ్దుస్ సమద్ లను భారతదేశానికి తీసుకొనివచ్చాడు. వీరు తరువాతి కాలంలో చిత్రలేఖనంపై హంజనామా లేదా దస్తాన్-ఇ అమీర్ హంజా అనే గొప్ప సచిత్ర గ్రంథం రచించారు. వీరి రాకతోనే భారతదేశంలో మొఘల్ చిత్రకళ ప్రారంభమైందని పేర్కొంటారు. హుమాయూన్, కుటుంబ సభ్యుల సమేతంగా తనను రెండు లఘుచిత్రాలలో చిత్రించడం కోసం కొందరు చిత్రకారులను నియమించాడని తెలుస్తుంది. పర్షియన్ కళా సంప్రదాయంలో ఇలా చిత్రించడం చాలా అరుదైనప్పటికీ మొగలులలో ఇది సాధారణ విషయం.
ఈ శైలిలో రూపొందించిన చిత్రాలు లఘుచిత్రాలుగా ఉన్నాయి. సాధారణంగా వీటి పరిమాణం అంగుళాల కొలతల్లో ఉంటాయి. భారతదేశంలో లఘుచిత్రాలను నూలువస్త్రంపై, చేతితో తయారైన కాగితంపై, చెక్క ఫలకాలపైన గీయడం అనేది మొఘల్ చక్రవర్తుల కాలం నుండి ప్రారంభమైంది. మొఘల్ చిత్రకళకు పూర్వం మనదేశంలో లఘుచిత్రణ కేవలం తాళపత్రాలపై మాత్రమే జరిగేది. అక్బర్ చక్రవర్తి పోషణలో ఆగ్రాలో ఒక ఇంపీరియల్ చిత్రశాల స్థాపించబడింది. మొఘల్ చిత్ర శైలిలో అద్భుతమైన చిత్రాలను సృష్టించడంలో దర్బారుకు చెందిన మేటి చిత్రకారులతో పాటు ఈ చిత్రశాలకు చెందిన వందలాది చిత్రకారుల సామూహిక కృషి తోడ్పడింది.
భారతదేశంలో రెండవ మొఘుల్ చక్రవర్తి అయిన హుమాయూన్ సాహిత్యంలోనూ, కళలలోను చక్కని ప్రజ్ఞాశీలి. చిత్రకళ పట్ల అతనికి ఆసక్తి ఎక్కువ. షేర్షా సూరి విజయంతో రాజ్యభ్రష్టుడైన హుమాయూన్, భారతదేశం విడిచి కాందిశీకుడుగా 1543 లో పర్షియాకు చేరుకొని అక్కడ సఫావిడ్ రాజవంశీయుడైన చక్రవర్తి షా తమస్ప్- యొక్క ఆశ్రయంలో తలదాచుకొన్నాడు. సహజంగానే చిత్రకళాభిమాని అయిన హుమాయూన్, గొప్ప కళాపోషకుడైన షా తమస్ప్ ను ఆశ్రయించడం, భవిష్యత్తులో భారతదేశంలో మొఘల్ చిత్రకళావిర్భావానికి గొప్ప వరప్రసాదమయ్యింది.
ఈ విధంగా మంగోలియన్ చిత్రకళ పర్షియాలో పర్షియన్-మంగోలియన్ పద్ధతిగా ఏర్పడింది. 1560 వరకు భారతదేశంలో ఈ పద్ధతి అమలులో ఉండేది 1562 నాటికి ఇది అప్పటికే భారతదేశంలో వాడుకలో వున్న స్థానిక విజయనగరం, బీజాపూర్, అహ్మద్ నగర్, రాజపుత్ర చిత్రకళా పద్ధతులతో కలసి భారత-పర్షియా-మంగోలియా సమ్మేళన రీతిగా రూపొందింది. దీనినే మొఘల్ చిత్రకళా రీతి అని వ్యవహరిస్తారు. 1562 లో చిత్రించిన "అక్బర్ దర్బార్ లో తాన్ సేన్ ప్రవేశించిన దృశ్యం" చిత్రపటంలో ఈ మొఘల్ చిత్రకళా రీతి మొట్టమొదటగా కనిపిస్తుందని విమర్శకులు పేర్కొంటారు.
ఒక గ్రంథం లోని విషయాలను వివరిస్తూ గీయబడిన చిత్రాలను ఇలస్ట్రేషన్స్ గా పేర్కొంటారు. ఈ విధంగా ఒక గ్రంథానికి చిత్రాలు చేర్చబడటాన్ని ఇలస్ట్రేటెడ్ చిత్రరచన లేదా గ్రంథ చిత్రణగా వ్యవహరిస్తారు. ఆగ్రాలోని రాచరిక చిత్రశాలకు చెందిన మొఘల్ చిత్రకారులు పర్షియన్ భాషలో వున్న వందలాది గ్రంథాలకు రమ్యమైన చిత్రాలు గీసేవారు. ఈ విధంగా రాచరిక చిత్రశాల పర్షియన్ క్లాసిక్ గ్రంథాలతో పాటు అనువాదిత భారతీయ కావ్యాలకు సైతం ఎక్కువ సంఖ్యలో గ్రంథ ప్రతులను రూపొందించేది.
ప్రారంభంలో ఇలస్ట్రేషన్ చిత్రణగా మొదలైన ఈ చిత్రకళ తరువాతి కాలంలో రూపపట చిత్రణలోకి వికసించింది. మాతృక అయిన పర్షియన్ చిత్రకళతో పోలిస్తే మొఘల్ చిత్రకళాకారులు లఘుచిత్రాల కంటే వాస్తవిక రూప చిత్రపటాల్లొనే మరింత ఆసక్తిని కనపరిచారు. రూపచిత్రణ లో చక్రవర్తి, అతని రాచకుటుంబీకులు, ఉన్నతోద్యోగులను చిత్రించిన మూర్తి చిత్రాలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. వాస్తవికథోరణితో వున్న ఆ నాటి రూపపట చిత్రాలు మొఘల్ చిత్రకళలో ఒక నూతన ఒరవడిని సృష్టించాయి.
దర్బారీ చిత్రకళ మొఘల్ చక్రవర్తుల ప్రీతర్ధ్యం రూపుదిద్దుకొంది. దీనిలో భాగంగా వైవిధ్యభరితమైన దృశ్యాలు కోకోల్లలుగా చిత్రించబడ్డాయి. దర్బారు దృశ్యాలు, సంఘటనలతో పాటు ప్రకృతి దృశ్యాలు, వన్యప్రాణులు, వేట దృశ్యాలు, యుద్ధ దృశ్యాలతో కూడిన చిత్రాలు అనేకంగా అలరిస్తాయి. దీనిలో మరో భాగమైన రూపచిత్రణ లో చక్రవర్తి, అతని రాచకుటుంబీకులు, ఉన్నతోద్యోగులను చిత్రించిన మూర్తి చిత్రాలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి.
రిజా అబ్బాసి మాదిరిగా గీసినటువంటి ఏక వ్యక్తి రూప చిత్రాలు అంతగా ప్రజాదరణ పొందలేదు, కాని ప్యాలెస్ నేపథ్యంలో ప్రేమికుల దృశ్యాలను పూర్తిగా చిత్రించిన రూపపటాలు తరువాతి కాలంలో బాగా జనాదరణ పొందాయి. ముఖ్యంగా చిత్రాలలో ముస్లిం లేదా హిందువుల యొక్క పవిత్ర పురుషులను, ఆధ్యాత్మిక మూర్తులను చూపించే కళా ప్రక్రియ బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది.
అక్బర్ చక్రవర్తిని చక్కగా చిత్రించిన రూపపటాలు చాలా ఉన్నాయి. అయితే అవి, అతని వారసులైన జహంగీర్, షాజహాన్ల కాలంలో చిత్రించబడ్డాయి. మొగలాయిల కాలంలోనే భారతీయ లఘు చిత్రలేఖనంలో పాలకుల రూపపటాలను చిత్రించడమనేది ఒక ప్రముఖ అంశంగా స్థిరపడింది. తరువాతి కాలంలో ఇది భారతదేశమంతటా ముస్లిం, హిందూ ప్రాంతీయ రాజ్యాలకు వ్యాపించింది.
మొఘల్ చిత్రకళ దాదాపుగా లఘుచిత్రాలకే పరిమితమైందని చెప్పవచ్చు. వీరి లఘుచిత్రాలలో కొన్ని ఇలస్ట్రేటెడ్ చిత్రాలుగా ఉంటే, మరికొన్ని ఆల్బమ్ చిత్రాలుగా ఉన్నాయి. మొఘల్ చిత్రకారులు ఆల్బమ్‌ల కోసం అనేక లఘుచిత్రాలలో పుష్పాలు, మొక్కలు, పక్షులు, జంతువులను ప్రధానంగా తీసుకొని వాటిని ఎంతో వాస్తవికతతో చిత్రీకరించారు.
మొఘల్ చిత్రకళలో వైవిధ్యత అత్యధికం. వీరి చిత్రాలలో వైవిధ్యభరితమైన దృశ్యాలు విరివిరిగా కనిపిస్తాయి. ముఖ్యంగా దర్బారు దృశ్యాలు, సంఘటనలతో పాటు, ప్రకృతి దృశ్యాలు, వన్యప్రాణులు, వేట దృశ్యాలు, యుద్ధ దృశ్యాలు మొదలైనవి అనేకంగా అలరిస్తాయి.
రవిప్రకాష్ అసలు పేరు దుగ్గిరాల రవి. స్వస్థలం విజయవాడ. తండ్రి జిల్లా కోర్టులో పనిచేసేవాడు. తర్వాత విశాఖపట్నంలోనే వ్యాపారస్తుడిగా స్థిరపడ్డారు. తల్లి గృహిణి. ప్రాథమిక విద్య నుంచి పీజీ దాకా విశాఖపట్నంలో చదువుకున్నాడు. సామాజిక సేవ స్ఫూర్తితో వైద్యవిద్య చదవాలనుకున్నాడు. 2000 లో ఎం. బి. బి. ఎస్ పూర్తయింది. చదివే సమయంలో స్నేహితుల సలహా మేరకు నట శిక్షకుడు సత్యానంద్ దగ్గర శిక్షణ తీసుకున్నాడు. వైద్యవృత్తిలోకి రాకమునుపే సరదాగా సినిమాల్లో అవకాశం కోసం ఫోటోలు పంపించాడు. సినిమా అవకాశం రావడంతో ఆ రంగంలోకి ప్రవేశించాడు.
రవిప్రకాష్ ఒక సినీ నటుడు. తెలుగు, తమిళ, కన్నడ భాషల్లో సుమారు 125 కి పైగా చిత్రాల్లో నటించాడు. ముందుగా వైద్యవిద్యనభ్యసించి తర్వాత ఉషాకిరణ్ మూవీస్ నిర్మించిన శుభవేళ అనే చిత్రంలో కథానాయకుడిగా తన నట ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించాడు. తర్వాత ఎక్కువగా సహాయ పాత్రల్లో నటించాడు. ముఖ్యంగా రవిప్రకాష్ ఘర్షణ, అతడు, వేదం సినిమాల్లో పోషించిన పోలీసు ఆఫీసరు పాత్రలతో ప్రేక్షకులకు చేరువయ్యాడు. తమిళంలో వానం, పయనం, మాట్రాన్ లాంటి సినిమాల్లో నటించాడు.
2010 లో క్రిష్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన వేదం సినిమాలో కూడా పోలీసు అధికారి పాత్ర పోషించాడు. ముస్లింలందరినీ ఒకే గాటనకట్టి అనుమానించి చివరికి మానవత్వమే గొప్ప అని తెలుసుకునే పాత్ర.
ఈయనకు ఒక అక్క. ఆమె అమెరికాలో నివసిస్తోంది. ఇతని భార్య, ఆమె కుటుంబం మొత్తం వృత్తిరీత్యా వైద్యులే.వీరికి ఒక బాబు.
ఇతడు గుంటూరు జిల్లా, పెదకాకాని మండలం, కొప్పురావూరు అనే గ్రామంలో 1912లో జన్మించాడు. వడ్డెపాటి నిరంజనశాస్త్రి, కొండపర్తి వీరభద్రాచారి ల వద్ద ఇతడు విద్యను అభ్యసించాడు. బి.ఎ., బి.ఎడ్., పట్టాలను పొందాడు. తరువాత విద్యాశాఖలో చేరి 30 సంవత్సరాలపాటు వివిధ హోదాలలో ఉద్యోగ్యం చేసి చివరికాలంలో గుంటూరు జిల్లా విద్యాధికారిగాను, కడప జిల్లా విద్యాధికారిగాను పనిచేసి 1967లో పదవీ విరమణ చేశాడు. ఇతడు విద్వత్కవి మాత్రమే కాక ఇతనికి గణితం, చిత్రలేఖనం, స్వర్ణశిల్ప విద్యలలో ప్రవేశం ఉంది. ఇతడు గుంటూరులో 1980, సెప్టెంబరు 8న మరణించాడు.
ఇతడు ఎడ్లపాడు, చిలకలూరిపేట, పిడుగురాళ్ళ, మోర్జంపాడు, దాచేపల్లి, దుర్గి, జూలకల్లు, రెంటచింతల, తుమురుకోట, పొందుగల, మాచవరం, తక్కిళ్ళపాడు, పిల్లుట్ల, కార్యంపూడి, గురజాల, గుత్తి, పత్తికొండ, రాయదుర్గము, ఎల్లనూరు, తిమ్మంపల్లి, ఉరవకొండ, గుడివాడ, ఆలూరు, కనికల్లు, గుంటూరు మొదలైన చోట్ల అవధానాలను నిర్వహించాడు.
ఇతడు సుమారు 200 అవధానాలు చేశాడు. ఇతని అవధానాలలో సమస్య, దత్తపది, నిషిద్ధాక్షరి, అప్రస్తుత ప్రసంగం, న్యస్తాక్షరి, వ్యస్తాక్షరి, ఇంగ్లీషు తేదీకి వారము చెప్పుట, యాంత్రిక చిత్రము వంటి అంశాలు ఉన్నాయి.
2012లో ఉత్తర భారతదేశం పవర్ గ్రిడ్ విఫలమైన సందర్భంల, తనపై వచ్చిన విమర్శలను తిప్పికొడుతూ, ఇలాంటి వైఫల్యం భారతదేశానికి మాత్రమే పరిమితమైనది కాదని, గత కొద్ది సంవత్సరాల్లో అమెరికా, బ్రెజిల్ దేశాలు కూడా ఇటువంటి బ్లాక్‌అవుట్లు ఎదుర్కొన్నాయి అని వ్యాఖ్యానించాడు. ఈ సమస్య ప్రారంభమైన ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో అధికారులు, గ్రిడ్ పండు వేసవిలో, పెరుగుతున్న విద్యుత్తు డిమాండును తట్టుకోలేక విఫలమైందని వివరించారు. ఉత్తరప్రదేశ్ పవర్ కార్పోరేషన్ అధ్యక్షుడు అవినాశ్ అవస్థి, ఎండాకాలం డిమాండును ఎదుర్కోవటానికి ఇతర రాష్ట్రాలు తమకు కేటాయించిన దానికంటే ఎక్కువ విద్యుత్తును లాగటంతో ఈ పరిస్థితి ఏర్పడిందని వివరించాడు.
షిండే షోలాపూరు సెషన్స్ కోర్టులో బైలిఫ్గా జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. అక్కడ 1957 నుండి 1965 వరకు పనిచేశాడు. ఆ తరువాత, మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర పోలీసు విభాగంలో కానిస్టేబులుగా చేరి, పోలీసు సబ్ ఇన్‌స్పెస్టరుగా ఎదిగాడు. ఆ తర్వాత, తన నేరపరిశోధనా గరువైన అముక్‌రాజ్ పాటిల్ దగ్గర ఆరు సంవత్సరాలపాటు మహారాష్ట్ర నేరపరిశోధనా విభాగంలో పనిచేశాడు.
షిండే 1941, సెప్టెంబరు 4న మహారాష్ట్రలోని షోలాపూరులో, ఒక మరాఠీ కుటుంబంలో జన్మించాడు. షిండే షోలాపూర్లోని దయానంద కళాశాలలో ఆర్ట్సులో హానర్ డిగ్రీతో పట్టభడ్రుడయ్యాడు. ఆ తర్వాత కాలంలో శివాజీ విశ్వవిద్యాలయం, పూణేలోని ఐ.ఎల్.ఎస్. కళాశాలలో ఎల్.ఎల్.బి పూర్తిచేశాడు.
కె.కె.మీనన్ హైదరాబాదు లోని అకౌంటెంట్ జనరల్ కార్యాలయంలో ఉద్యోగిగా పనిచేసాడు. ఆయన తూర్పు గోదావరి జిల్లా లోని రామరాజులంక గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆయన సెకండరీ విద్యను రాజోలు లోనూ, గ్రాడ్యుయేషన్ నూ భీమవరం లోనూ పూర్తిచేసడు. తరువాత నాగపూర్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఆర్థిక శాస్త్రంలో ఎం.ఎ చేసాడు.
అయన లఘు కథలను తాను 9వ తరగతి చదువుతున్నప్పుడే రాయడం ప్రారంభించాడు. ఆయన ఉపాధ్యాయుడు కందుకూరి రామభద్రం ప్రముఖ రచయిత అయినందున మీనన్ ను రచనా వ్యాసంగంపై ప్రోత్సహించాడు. ఆయన్ రాసిన ఒక రచనకు పురస్కారం లభించడంతో ఆయన రచనలను ఉత్సాహభరితంగా కొనసాగించాడు.
కానేటి కృష్ణమీనన్ తెలుగు రచయిత. ఆయన సుమారు 80 లఘు కథలు, 6 నవలలు రాసాడు. ఆయన రాసిన అనేక కథలు వివిధ భాషలలోనికి అనువాదమయ్యాయి.
ఆయన రాసిన ఎనిమిది కథలు డా. భీమ్‌సేన్ నిర్మల్ చే హిందీలో అనువాదం చేయబడినవి. అందులో ఒక కథ "ద్వారం" పంజాబీ భాషలో అనువాదం చేయబడింది.
మీనన్ రచనలు, భావజాలాలు ప్రసిద్ధ రచయితలైన శ్రీశ్రీ, ఆత్రేయ, గుడిపాటి వెంకట చలం, కాళీపట్నం రామారావు వంటి వారు ప్రభావితులైనారు
మీనన్ యొక్క రచనలు సాధారణంగా సమకాలీన సమాజిక ఆర్థిక వ్యవస్థలపై ప్రతిబించే విధంగా ఉందేవి. అందులోని పాత్రలు సమాజంలో పేద ప్రజలు.
దీనిని 1911 లో మరల రాజధానిగా ప్రకటించిన తరువాత పునర్వైభవం అందుకుంది.ఇది మొగలుల చారిత్రిక నిర్మాణాలకు ప్రతీకగా నిలిచింది.ఒకప్పుడు దర్బారు ఉద్యోగుల నివాస భవనాలతో, అందమైన మసీదులు, తీటలతో పాత ఢిల్లీ కళకళలాడుతూ ఉండేది. నేటికీ, జనసంద్రం దీన్ని ముంచెత్తినప్పటికీ, ఇది మెట్రోపాలిటన్ ఢిల్లీకి కేంద్రంగానే ఉంది. ఆనాటి హవేలీలు కొద్ది సంఖ్యలో మాత్రమే మిగిలాయి. ఆనాటి ఇస్లామిక్ శైలి నిర్మాణాలకు ప్రతీక వంటి జామా మసీదు వంటి కొన్ని నిర్మాణాలు ఇంకా హుందాగా నిలబడి ఉన్నాయి. పాత ఢిల్లీ వీధి తినుబండారాలకు, షాపింగుకూ కూడా ప్రసిద్ధి.
పాత ఢిల్లీ, ఢిల్లీ నగరం లోని భాగం. 1639 లో షాజహానాబాద్ పేరుతో షాజహాన్ దీనిని నిర్మించాడు.తన రాజధానిని ఆగ్రా నుండి దీని నిర్మాణం 1639 లో ప్రారంభమై 1648 లో పూర్తయింది. అప్పటి నుండి 1857 లో మొగలు సామ్రాజ్యం పతనమయ్యే వరకూ ఇది వారికి రాజధానిగా ఉంది. 1857 తరువాత ఇది బ్రిటిషు వారి అధీనంలోకి వచ్చింది. ఐతే బ్రిటిషువారు కలకత్తానుండి రాజ్యం చేస్తున్నందువలన ఢిల్లీ, రాజధాని నగరం హోదాను కోల్పోయింది.ఇది మధ్య ఢిల్లీ జిల్లా పరిధిలో ఉంది.
1857లో మొగలులు పతనమయ్యాక, బ్రిటిషు వారు రాజధానిని కలకత్తాకు మార్చారు., 1911 వరకూ రాజధాని అక్కడే ఉంది. రాజధానిని ఢిల్లీకి మార్చాలని నిశ్చయించాక, బ్రిటిషు వారు కొత్త ఢిల్లీని నిర్మించారు.1931 లో అది పూర్తైంది. అప్పటి నుండి అంతకు ముందున్న నగరాన్ని పాత ఢిల్లీ అని పిలవడం మొదలైంది.
షాజహానాబదును నిర్మించిన స్థలం అంతకు ముందున్న నివాస ప్రాంతాలకు ఉత్తరంగా ఉంది. ఈ కొత్త నగర దక్షిణపు కొన అంతకు ముందరి పాలకులైన తుగ్లకుల నివాస స్థావరాలతో కలిసేది. 14 వ శతాబ్దంలో ఆ ప్రాంతం ఢిల్లీ సుల్తానేటుకు పీఠంగా ఉండేది. ఢిల్లీ సుల్తానేట్లు 1206 ఉండి 1526 వరకు ఢిల్లీ నుండి పాలించారు,.
2012 లో ఢిల్లీ నగరపాలక సంస్థను మూడు విభాగాలుగా విభజించాక, పాత ఢిల్లీ, ఉత్తర ఢిల్లీ మునిసిపల్ కార్పొరేషను పాలన లోకి వచ్చింది.
రెండవరోజు వద్దనుకుంటూనే మళ్ళా త్రాగాడు. క్రమక్రమంగా అతని బండి కల్లు దుకాణం దగ్గరకు వచ్చేసరికి ఆగిపోసాగింది. అలా చూస్తూండగానే పార్వతి కట్టుకున్న ఆశాసౌధాలు కూలిపోసాగాయి. చివరికి తమకున్న ఒకే ఒక బిడ్డ జబ్బుపడి, ప్రాణాపాయస్థితిలో వుంటే సమయానికి స్వయంగా మందు తీసుకొచ్చి అందజేయలేనంత మత్తులో పడిపోయాడు కురుప్పన్.
ఒక పల్లెటూళ్ళో కురుప్పన్ చిన్న వ్యవసాయదారుడు. తని భార్య పార్వతి. వాళ్ళిద్దరిదీ అనుకూలవంతమైన దాంపత్యం. వాళ్ళకూ అందరిలాగే పేదరికం ప్రధాన సమస్యే అయినా, ముందు ముందు మంచి రోజులు వస్తాయనీ, కష్టాలను అధిగమిస్తే బంగారు భవిష్యత్తు తమదే అవుతుందనీ కలలు కంటూ వుంటారు.