polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ముందుగా కథకుడు గిరడకు ఎదురుగా నిలబడి ప్రార్థన చేసి నెమ్మదిగా నాట్యం ప్రారంబించి అప్పటి వరకూ కప్పుకున్న మేలి ముసుగును తొలగించి ఆనంతరం సంభాషణ ద్వారా ఏయే కథలు తాము చెప్పగలరో సభా ముఖాన వివరించి ఏ కథ కావాలో ప్రేక్షకుల్నే ప్రశించి వారు చెప్పమన్న కథను ప్రారంభిస్తారు. కథలన్నీ పౌరాణికాలే. కథంతా పూర్తి అయిన తరువాత ప్రేక్షకులు కోరిన మీదట సుదీర్ఘ మైన పాటలు పాడతారు. వీటిల్లో చెప్పుకో తగినవి మందులాడి పాట, కామమ్మ కథ మొదలైనవే కాక, ఆ ప్రాంతాల్లో జరిగిన సంఘర్షణలను కూడా పాటలు కట్టి పాడుతారు.
జముకుల కథా ప్రదర్శనానికి ఏ విధమైన రంగస్థలమూ అవసరంలేదు. గ్రామం మద్యలో చిన్న పందిరి వేసి, రెండు లఈట్లు కడితే సరిపోతుంది. ప్రదర్శన కారులు ముగ్గురు. అందులో మధ్య వ్వక్తి కఠకుడు, వంత దారుల్లో ఒకరు హాస్యం, రెండవారు వ్వాఖ్యానం, వేషధారణలో కథకుడు నల్ల కోటు, తెల్లకట్టు పంచ, తల గుడ్డ చుట్టి చక్కగా నృత్యం చేస్తూ కలియ దిరుగుతాడు. స్త్రీ పాత్రలు, కథా విధానంలో వచ్చినప్పుడు అక్షరాలా స్త్రీ అభినయాన్నే కథకుడు చేస్తూ వుంటాడు. వంత దారులు రెండు జముకలను శ్రావ్వంగా వాయిస్తూ వుంటారు.
కుంచం ఆకారంలో ఉన్న ఒక డొక్కుకు ఒక ప్రక్క కప్ప చర్మంతో మూస్తారు. ఆ చర్మానికి మధ్య చిన్న రంధ్రం చేసి ఒక నరాన్ని దారం చెవరి ముడివేసి అందులోకి దూర్చి ఆనరానికి చిన్న కర్ర ముక్క కడతారు. ఆ కర్రకు నివర మువ్వలు కడతారు. కర్రతో దారాన్ని బిగుతుగా లాగి వదులుతుంటే ఒకరకమైన ధ్వని వస్తుంది. వీరు ఉపయోగించే సాధనం జముకు. అందుకే దీని పేరు జముకల కథ, దీనినే శ్రీకాకుళం జిల్లాలో కొన్ని ప్రాంతాలలో బోనెల కుండ అని కూడా అంటారు. దీనిని రబ్బరు, కర్ర, రేకు, కంచు, ఇత్తడితో కూడా తయారుచేస్తారు.
జముకులంటే ఈ తరానికి చాల మందికి తెలియదు, దీనినే జమిలిక, జమిడిక, బుడికి, అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ వాయిద్యం కుంచం ఆకారంలో వుంటుంది. కొన్ని ఇత్తడి తోనూ, మరి కొన్ని కొయ్యవి కూడా వుంటాయి. దానిని ఒక ప్రక్క భాగం సన్నని పొరలాంటి గేదెల బక్కీ చర్మంతో మూస్తారు. మధ్య భాగంలో చిన్న రంద్రం చేసి నరాన్ని కట్టి లోపలి భాగం నుంచి రెండవ ప్రక్క ఒక కర్ర ముక్కకు కట్టి చేతితో దానిని లాగి పట్టి లోపలి భాగంలో ఆ నరాన్ని మోగించి నట్లయితే శ్రావ్యమైన మోతలు వస్తాయి.
ప్రతి కథలోనూ, కథకుడు సుమారు ఇరవై బాణీల్లో పాటలు పాడుతాడు. పాటకూ, పాటకూ మధ్య కాథనాన్ని రాగ యుక్త మైన వచనంలో రాగ రంజితంగా చదువుతాడు. ప్రతి పాటకూ బాణీ మారుతూ వుంటుండి. వాద్య నృత్యగాన సమ్మేళనంతో కథ హృద్యమంగా నడుస్తుంది. ఒక్కొక్క సందర్భంలో వంతదారులు కథలో వచ్చే పాత్రలుగా మారిపోతాడు. ఉదాహరణకు కథకుడు సుభద్రగా నటిస్తే వంత పాటకాళ్ళు ఒకడు అర్జునుడు గానూ మరొకడు మన్మథుడుగానూ, మారి పోతాడు. జముకుల కథా ప్రదర్శనలో ఇలా ఒక విచిత్రమైన డ్రామా నడుస్తుంది.
ఈ కళారూపాన్ని గూడేలలోనూ, గ్రామాలలో కూడలి వద్దా, నలుగురూ కూర్చుండే రచ్చ బండల వద్దా ప్రదర్శిస్తారు. కథ ప్రారంభమై తెల్ల వార్లూ నడుస్తుంది. ప్రదర్శనా రంగ స్థలంలో ఒక దీపపు స్తంభాన్ని పాతుతారు. దీనిని గిరడ అని పిలుస్తారు. ఈ గిరడ చుట్టూ వలయాకారంగా తిరుగుతూ, పాడుతూ*, కథకుడు నృత్యం చేస్తూ కథ చెపుతాడు.
ఇప్పుడిప్పుడు గిరడకు బదులు, పెట్రొమాక్స్ లైట్లు స్తూలు మీద వుంచి దానినే గిరడగా భావించి చుట్టు తిరుగుతూ ప్రదర్శన ఇస్తున్నట్లు ఛాయారాజ్ గారు చెపుతున్నారు.
శ్రీకాకుళం జిల్లాలో ప్రచారంలో వున్న, జముకుల కథకు ప్రత్యామ్నాయ మైన బుడికి కథా రూపంలో పాల్కొనే వారు ముగ్గురుంటారు. రెండు బుడికెలు కాళ్ళకు గజ్జెలు తప్ప మరే ఇతర వాయిదాలూ వుండవు. ఈ ముగ్గురులో మధ్యనుండే పాట గాడు స్త్రీ పాత్రలో, అంటే భామాకలాపంలో సత్య భామ వేషం మాదిరి వుంటుంది. వంత పాట దారులకు ప్రత్యేక వేష ధారణేమీ వుండదు. వీరిద్దరూ బుడికెలను చంకలకు తగిలించుకుని లయ బద్ధంగా, పాటల ననుసరించి వరుసలు మారుస్తూ వాయిద్యాన్ని సాగిస్తారు.
పైన వివరించిన బుడికి లేదా జముకుల పాట గాళ్ళు నిరుపేదలైన అంటరాని కులాలకు చెందిన వాళ్ళు. అక్షర జ్ఞానం లేని వాళ్ళు. ఒక వేళ వున్నా అది అంతంత మాత్రమే. అదీ శ్రీకాకుళం మాండలిక యాసలో వుంటుంది. యాసతో కూడిన వారి భాష నవ్వు పుట్టిస్తూ వుంటుంది. ఎ ఏ అక్షరాలను వె వే లుగా పలుకుతారట, అలాగే ఎన్నీ' - వెన్ని - ఏనుగు - వేనుగు " వచనం చెప్పే టప్పుడు వాక్యంలో ముఖ్యమైన పదాలు ఏవైతే వుంటాయో వాటిని ఈ విధంగా వత్తి పలుకుతారట.
సుకేతుడు అనే రాక్షసుని సంహారం అనంతరం ఎల్లమ్మ దేవి ఆ రాక్షసుడి వెన్నుమీద చర్మాన్ని వలిపించి ఒక డబ్బాను మూతగా అమరింపజేసిందని, వెన్నునరం ఏక నరంగా తాడును తయారుచేయించిందని, కాలి మూలుగు దుమ్ము బిళ్ళగా తయారుచేయించిందని, ఇలా తయారయ్యిందే జముకని పురాణ గాథ. అంతే గాదు జానపదుల్లో ఈ జముకుల కథకు సంబంధించి మరో నమ్మకం కూడా ఉంది. ఈ జముకుధ్వని వినిపించినంత మెరా గాలి, దెయ్యం, పిశాచం లాంటివి ఏమీ రావని వాటి ప్రభావం ఉండదని నమ్ముతుంటారు.
శ్రీకాకుళం జిల్లాలో నేటి జముకుల కథ పూర్వ నామం బుడికి, లేక బుణికి పాట అనీ, బోనుల పాట అనీ టమకటమా అనీ, బుడబుక్కల పాటనీ నామాంతరాలని ఛాయారాజు గారు ఉదహరించారు.
బుడికి వాయిద్యాన్నే బోను అని కూడా అంటారు. అందుకే అది బోనుల పాట అయింది. బుడికి చేసే శబ్దం బుడుక్కు, బుడుక్కు కాబట్టి బుడబుక్కల పాట అని కూడా అంటారు. మొత్తంమీద ఇది వాద్య ప్రధానమైన కళారూపం.
చారిత్రాత్మక మైన ఈ జముకుల కథలే, ఆనాటి జక్కుల కథలు, ఈ కథలు ఈ నాటికీ పశ్చిమ గోదావరి, తూర్పు గోదావరి, విశాఖ పట్టణం, విజయనగరం, శ్రీకాకుళం జిల్లాలలోనూ, తెలంగాణా లోనూ, విశేష ప్రచారంలో ఉన్నాయి. ఈ కథలు శృంగార లాలిత్యం తోనూ కరుణ రసాన్ని ప్రతిబింబించేవి గానూ వుంటాయి. ఈ కథల్లో అనేక రకాలైన సంగీత పట్టులున్నాయి. మట్టులకు తగినట్లు వాయిద్యాలు మలుపు తిరుగుతాయి. ఈ ప్రదర్శనం మూడు గంటల కాలం నడుస్తుంది.
ఇక అన్నిటికంటే ముఖ్యమైనది కథకుని చేతిలో వుండే పట్టు రుమాలు. కథకు ప్రాణం కథకుడైతే, కథకుని ప్రాణం చేతిలోని పట్టు సెల్లాయే. అది ఎంత ముఖ్యమైనదో చాయి రాజ్ గారు ఈ క్రింది ఉదాహరణను ఉదహరించారు. ఒకసారి ప్రదర్శన జరుగుతూ వుండగా కథకుని చేతిలో రుమాలు తీసుకుని కథను సాగించ మన్నారట. వాళ్ళు బొమ్మల్లా నిలుచుండి పోయారట. అడుగు కదల లేదట. రాగం రాలేదట, రుమాలు లేకుండా కథ చెప్పలేమన్నారట.
రేణుకా దేవి జమదగ్ని మహ్యాముని భార్య, పరశురాముని తల్లి, తండ్రి ఆజ్ఞను అనుసరించి పరశురాముడు తన తల్లి తలను ఖండించగా తలకాయ మాదిగ వాడలో పడిందట. శిరస్సు లేకుండా వున్న విగ్రహం ముందు నగ్న నృత్యంతో పూజిస్తూ వుండేవారట. నగ్నంగా వున్న ఈ విగ్రహాల ముందు స్త్రీలు కూడా నగ్నంగా పూజిస్తూ నాట్యం చేస్తూ వుండేవారట. ఈ నృత్యాలలో జవనికల వాయిద్యం వుత్తేజాన్ని కలిగించేదట.
ఓరుగల్లులో ఆనాడు ఓరుగంటి ఎల్లమ్మ అనే ప్రసిద్ధ దేవత వుండేది. ఈ ఎల్లమ్మనే రేణుక అని కూడా పిలిచేవారు. కాకతీయుల కాలంలో బవనీలు అంటే మాదిగ స్త్రీలు ఎల్లమ్మ కథను వీరావేశంతో చుపుతూ వుండేవారనీ, వారుపయోగించే జవనిక జుకజుం, జుకజుం జుమ్మంటూ వీనుల విందుగా నాదం సాగేదనీ, క్రీడాభిరామంలో ఈ విధంగా ఉదహరింప బడి ఉంది.
ఈ కథలు చెప్పే కళాకారులు దాదాపు అందరూ సంచార జీవనులో ఒక గ్రామంలో కథ చెప్పి మరో గ్రామం పోయి నెలల తరబడి గ్రామాలలో కథ చెప్పి కొంత సొమ్ము కూడా బెట్టుకుని స్వగ్రామం చేరుకుంటారు. పైన వివరిం
తరువాత ఈయన గుంటూరు జిల్లా కారుమూరు గ్రామంలో స్థిరపడడంతో సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి మెట్రిక్యులేషన్ వరకు ఇక్కడే చదివారు. గుంటూరులోని అమెరికన్ ఎవాంజెలికల్ లూథరన్ మిషన్ స్కూల్లో 1884 వరకు, గవర్నమెంట్ హైస్కూల్లో 1889 వరకు తెలుగు పండితుడిగా పనిచేశాడు. ఆ తరువాత మదరాసు వచ్చయప్ప కళాశాలలో ప్రధానాధ్రోపాధ్యాయుడిగా పనిచేశారు.
నాటకాలలో నటించడం అగౌరవంగా ఉన్న రోజులలో శాస్త్రి తన విద్యార్థులతోనే కాక, అన్న కుమారుడు గోపాలకృష్ణయ్యతో కూడా నాటకాలలో నటింపచేసి ఇతరులకు మార్గదర్శకులయ్యారు. ఈయన రచించిన నాటకాలేవి అచ్చుకాలేదు. క్రమంగా రాతప్రతులు కూడా అంతరించిపోయాయి. ఈనాడు నాటకరంగంలో ప్రసిద్ధిగాంచిన నాటకకథలలో చాలాభాగం శాస్త్రి ఆనాడే నాటకాలుగా రాసి మార్గదర్శకులయ్యారు.
1881లో గుంటూరులో తెలుగు పండితులుగా పనిచేస్తున్నకాలంలో ధార్వాడ వారి నాటకాలు చూసి తను కూడా వచనంలోనే నాటకాలు రచించి ప్రదర్శింపజేశారు. ఆత్మానందంకోసం గుంటూరు హిందూ నాటక సమాజం స్థాపించారు. ఈ సమాజం ఆంధ్రదేశంలో స్థాపించబడ్డ సమాజాలలో రెండవది అని పరిశోధకుల అభిప్రాయం.
ఈయన నాటకాలలో ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణం తప్ప అన్నీ వచన నాటకాలే. ప్రదర్శనీయత, సౌలభ్యాలను దృష్టిలో పెట్టుకొనే నాటకాలు రచించారు. ఒక దృశ్యం నడుస్తుంటే ఇంకో దృశ్య సజ్జీవకరణకు వీలుగా రంగాలను కూర్చడం ఈయన నాటకాలలోని విశేషం.
ఈయన గోపాలకృష్ణ శాస్త్రి, వీరమ్మ దంపతులకు 1852వ సంవత్సరంలో గుంటూరు లో జన్మించారు. తండ్రి గోపాలకృష్ణ శాస్త్రి తెలంగాణలోని విప్పుల మడక అగ్రహారంలో కొంతకాలం ఉన్నాడు.
వినోద్ కృష్ణన్ పి.హెచ్.డి పూర్తిచేసిన తరువాత మూడు సంచత్సారాలు ఫిజిక్స్ డిపార్ట్మెంటులో ఉద్యోగబాధ్యతలు నిర్వహించింది. తరువాత 1979లో " ఇండియన్ ఇంస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఆస్ట్రోఫిజిక్స్ " నుండి ఆటమన్ కాలేజ్ ఇన్ ప్లాస్మా ఫిజిక్స్‌లో పనిచేయడానికి పిలుపు అందుకుంది. ఇది వినోద్ కృష్ణన్ వృత్తిజీవితంలో సరికొత్త మలుపైంది.
బాధ్యతలు నిర్వహిస్తూ నేర్చుకోవడంలో ఉన్న ఆనందం ఏమిటో తెలియజేసాయి. తరువాత ఆమె వెనుకటి ఉత్సాహం, కుతూహలం, ఆమెకే సజమైన వెర్రిసాహసం తిరిగిపొందింది.
పరిశోధనా రంగంలో సాధించడానికి ప్రేరణతో ఫిజిక్స్ సంబంధిత అన్ని విభాగానికి చెందిన శాత్రవేత్తలతో పసిచయాలు సమావేశాలు అవసరమని భావించింది. ఆమె సమష్టిగా కృషిచేయడానికి అనుకూలంగా వివిధదేశాల నుండి వచ్చిన ఫెలో సైంటిస్టులతో సామావేశాలు ఏర్పాటుచేసుకోవడం ఒక మార్గమని విశ్వసించింది. అలాచేస్తే సహకారంగా పనిచేసే అవకాశాలు లభిస్తాయని అభిప్రాయపడింది. కలిగించిన ప్రేరణతో బ్రెజిల్, జపాన్ వేళ్ళాలన్న కోరిక బలపడింది. ఆస్త్రానమీ, ఆస్ట్రో ఫిజిక్స్‌లో పనిచేయడం వలన అనంత విశ్వం గురించిన అవగాహన కలిగింది. బెంగుళూరు మేధాపరమైన సంస్కృతి ఆమెకు శాస్త్రవేత్తగా ఎదగడానికి సహకరించింది. స్త్రీలు తమకేరీర్ నిర్మించుకోవడానికి
వంటి పలువిషయాలలో సరైన నిర్ణయం తీసుకోవాలి అని ఆమె అభిప్రాయపడింది. విద్యావంతుని వివాహం చేసుకోవడం మాతృత్వం కొరకు వృత్తిలో పోటీ తగ్గించుకుని కనీసం ఐదు సంవత్సారాలైన పని గంటలు తగ్గించుకోవడం వంటివి చేయాలి అలాగే మహిళా శాస్త్రవేత్తకు కుటుంబ సహకారం అత్యవసరమని ఆమె అభిప్రాయం.
వినోద్ కృష్ణన్ చిన్న వయసులో అమ్మమ్మ గారింట్లో గ్రామీణ వాతావరణంలో పెరిగింది. అందువలన భవిష్యత్తు గురించిన ఆలోచనలు లేకుండా పెరిగింది. 4వ తరగతి చదివే సమయానికి ఢిల్లీలో ఉన్న తల్లి తీవ్రప్రయత్నం తరువాత తల్లితండుల వద్దకు చేరుకుంది. ఒకరోజు ఆమె ప్రయోగశాలలో ఎలెక్ట్రిక్ బెల్ గురించి నేర్చుకున్నది. ఇంటికి రాగానే ఆమె స్టోరు రూములోకి ప్రవేశించి ఒక ఎలెక్ట్రిక్ బెల్లును తీసుకున్నది. తరువాత ఫిజిక్స్ బుక్కులో నేర్పినవిధంగా వైర్లను జాయింట్ చేసి స్విచ్ వేసింది. బెల్ మాత్రం మోగలేదు కానీ స్విచ్ బోర్డ్ మాత్రం చుట్టు తిరిగింది. అంతే కాదు ఇల్లంతా చీకట్లో మునిగింది. ఆమె తండ్రి అడిగినప్పుడు ఆమె నిజం అంగీకరించింది. అలాగే ఆశ్చర్యంగా ఆమె తండ్రి ముఖంలో చిరునవ్వు ప్రత్యక్షమైంది. అప్పటి నుండి
ఆమె ఇలాంటి ప్రయోగాలు చేస్తూనే ఉంది. ఆమె సాధించిన చిన్నచిన్న విషయాలను సైతం తండ్రికి చెప్పి సంతోషపడుతూ ఉండేది. ఆమె " యూనివర్శిటీ ఆఫ్ డిల్లీ "లో ఎమ్, ఎస్.సి ఫిజిక్స్ పూర్తి చేసింది. తరువాత ఆమె వివాహజీవితంలో ఆడుగుపెట్టింది.
కొణితివాడలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు, ఆరుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 11, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఒక ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాల ఉంది. సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌, అనియత విద్యా కేంద్రం, వీరవాసరంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, భీమవరం లోనూ ఉన్నాయి. మేనేజిమెంటు కళాశాల పాలకొల్లు లోనూ ఉన్నాయి. దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, సమీప వైద్య కళాశాల, ఏలూరు లోనూ ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
కొణితివాడలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
"కొణితివాడ", పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, వీరవాసరము మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వీరవాసరం నుండి 12 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన భీమవరం నుండి 25 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
గ్రామంలో 2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు, ఇద్దరు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
మొట్టమొదటి సారి పారాచూట్ యొక్క ఆధారం పునరుజ్జీవన కాలంలో లభించింది. ప్రాచీన పారాచూట్ యొక్క రూపం 1470 లలో ఇటలీ పునరుజ్జీవన కాలంలోని అనామక వ్రాతప్రతుల నుండి లభించాయి. ఈ అనామక రచయితలు చేసిన చిత్రణలో స్వేచ్ఛగా వ్రేలాడుతున్న వ్యక్తి ఒక శంఖు ఆకారపు పైకప్పు జత ఒక క్రాస్ బార్ ఫ్రేమ్ పట్టుకొని వ్రేలాడుతున్నట్లు ఉన్నవి. భద్రతా పరంగా నాలుగు పట్టీలు నాలుగు లోహపు కడ్డీలనుండి వచ్చి వాటిని నడుము బెల్టుకు అతికించబడినవి. పారాచూట్ యొక్క విస్తారమైన మెరుగుదల గూర్చి వేరొక గ్రంథంలో కూడా వివరించబడింది. ఈ డిజైన్ ప్రకారం వ్యక్తి తన చేతులతో రెండు బార్లు పట్టుకొని వాటికి పెద్ద వస్త్రం స్ట్రీమర్ల ద్వారా శక్తిని విభజించి తన వేగాన్ని తగ్గించుకొనే చిత్రం కూడా లభించింది. అదేవిధంగా పారాచూట్ యొక్క ఉపరితల వైశాల్యం బాగా తగ్గించుట ద్వారా గాలి యొక్క ఘర్షణ వలన కలిగిన నిరోధమును తగ్గించుట, చెక్కతో చేసిన ఆధారంతో నష్టాన్ని గణనీయంగా తగ్గించుటకు రూపకల్పన స్పష్టంగా ఉంది
కొంత కాలం తర్వాత లియొనార్డో డావిన్సీ 1485 లో వ్రాసిన గ్రంథం "కోడెక్స్ అట్లాంటికస్" లో పారాచూట్ యొక్క చిత్రణ కలదు . ఈ చిత్రంలో వ్యక్తి యొక్క బరువుకు సరైన అనుపాతంలో పారాచూట్ రూపొందినట్లు ఉంది. లియోనార్డో చిత్రణ ప్రకారం చెక్కతో చేసిన ప్రేంతో కూడి శంకువు ఆకారం నుండి పిరమిడల్ ఆకారలో పారాచూట్ రూపొందించబడినట్లున్నది. ఇది ఇటాలియన్ సృష్టికర్త ప్రారంభ రూపకల్పన ప్రభావితం లేదో తెలియదు కానీ కానీ అతను పునరుజ్జీవన సాంకేతిక మధ్య విస్తృత మౌఖిక సమాచార మార్పిడి ద్వారా భావన గురించి తెలుసుకున్నారు. లియోనార్డో యొక్క పిరమిడ్ డిజైన్ యొక్క సాధ్యతను విజయవంతంగా 2000 లో బ్రిటన్ దేశస్తుడు ఆండ్రియన్ నికోలాస్ పరీక్షించారు. మరల 2008 లో వేరొక స్కై డ్రైవర్ కూడా పరీక్షించారు. సాంకేతిక చరిత్రకారుడు లిన్ వైట్ ప్రకారం ఈ శంక్వాకార, పిరమిడ్ నమూనాలు, ఆసియాలో మరింత విస్తృతమైన ప్రారంభ కళాత్మక హెచ్చుతగ్గుల కంటే దృఢమైనవి.
క్రొయేటియన్ ఆవిష్కర్త "ఫాస్టో వెరాంజియో" కావిన్సీ యొక్క చిత్రాన్ని పరిశీలించి స్వంతంగా క్రొత్త రూపాన్ని అమలు చేశాడు. ఆయన చతురస్రాకార చట్రాన్ని ఉంచాడు కానీ పైకప్పును కొద్దిగా మార్చాడు. ఆయన పైకప్పును మరింత సమర్థవంతంగా ఋణ త్వరనం కలిగించుటకు తెరచాపలాంటి వస్త్రాన్ని ఉపయోగించి స్వేచ్ఛా పతనంలో అది ఉబ్బేటట్లు చేసాడు. ప్రసిద్ధ చారిత్రాత్మక ఆధారం వెనిస్ లోని సెయింట్ మార్క్స్ కాంపనైల్ లో లభించింది. దీనిలో "హోమో వోలాంస్" అని చూచించబడింది. ఈ ఆధారం "మషీనే నోవే" అనే గ్రంథంలో విశదీకరింపబడింది. ఈ గ్రంథంలో అనేక యంత్రాలకు సంబంధించి సాంకేతిక భావనలు కలవు. 1617 లో వ్రాన్సిస్ తన 65 వ సంవత్సరంలో తీవ్రంగా జబ్బునపడినపుడు తాను రూపొందించిన పారాచూట్ ను పరీక్షించుటకు సెయింట్ కాంపనైల్ లో ఒక బ్రిడ్డి నుండి దూకినట్లు విస్తృతంగా నమ్మబడుతోంది.
డ్రోగ్ పారాచూట్లు నేలకు సమాంతాంగా పోవు వాహనాలకు ఋణ త్వరణం కల్గించి వాటి వేగాన్ని తగ్గించుటకు లేదా వాహనాలకు స్థిరత్వం అందించుటకు వాడుతారు.దీనిని స్పేస్ షటిల్ భూమిపైకి దిగినపుడు దాని వేగాన్ని క్రమంగా తగ్గించుటకు కూడా వాడుతారు. పారాచూట్ అను పదం ఫ్రెంచ్ పదం అయిన "పారాసెట్" నుండి వచ్చింది. వాస్తవానికి గ్రీకు భాషనుండి దీని అర్థము తీసుకుంటే "ప్రజెక్ట్ అగనిస్ట్" , "చూట్" అనునది ఫ్రెంచ్ పదము దీని అర్థము "ఫాల్" . వాస్తవానికి పాచాచూట్ అనునది హైబ్రిడ్ పదం. ప్రెంచి వైమానికుడు ఫ్రాంకోయిస్ బ్లాంచర్డ్ 1785 లో తెలిపిన ప్రకారం దీని అర్థం భాషా పరంగా "పతనానికి వ్యతిరేకంగా ప్రక్షిప్తం చేయుట".
పారాచూట్ అనగా సాధారణంగా గొడుగు వంటి ఆకారం కలిగిన పరికరం, దీనితో ప్రజలు లేదా వస్తువులు నెమ్మదిగా, సురక్షితంగా గాలిలో తేలుతున్నట్లుగా చాలా ఎత్తుల నుండి, విమానం వంటి వాటి నుండి క్రిందకు దిగుతూ నేలకు చేరుకోవచ్చు. ఈ పారాచూట్ పదం ఫ్రెంచ్ పదాలైన పారర్, చూటీ పదాల నుండి వచ్చింది, పారర్ అర్థం రక్షించడం, చూటీ అర్థం సురక్షితంగా, జాగ్రత్తగా పై నుంచి క్రిందికి జారుతూ పిల్లలు ఆడుకునే జారుడు బల్ల. పారాచూట్స్ పార్‌చూటింగ్ అనే క్రీడలో ఉపయోగిస్తున్నారు. దీని సృష్టికర్త లియోనార్డో డా విన్సీ ఒక రోజున మానవులు ఎగురగలరని నమ్మాడు.
మరికొన్ని చారిత్రాత్మక ఆధారాల ప్రకారం 30 సంవత్సరముల తర్వాత లండన్ లోని రాయల్ సొసైటి సెక్రెటరీ "జాన్ వికిన్స్" 1648 లో వ్రాసిన పుస్తకం "మేధమెటికల్ మేజిక్స్"లో ఎగిరే వ్యక్తుల గురించి వ్రాయబడినవి . ఆయన వ్రాసిన గ్రంథంలో ఎగురుట గురించి వ్రాయబడినది కానీ పారాచూట్ గూర్చి వ్రాయబడలేదు. ఆయన "ఫాస్ట్ వ్రాన్సిస్" గూర్చిగానీ, పారాచూట్ జంప్ గూర్చి గానీ, 1617 లో జరిగే ఏ సంఘటనను గూర్చి వ్రాయలేదు. ఆయన గాలిలో ఎగురుట గూర్చి వ్రాత ప్రతులేవీ లభించలేవనీ సందేహాన్ని వెలిబుచ్చాడు
పారాచూట్ అనునది తేలికైన గట్టిగా ఉన్న వస్త్రంతో తాయారుచేస్తారు. అనగా ఆ వస్త్రం వాస్తవానికి సిల్కుతో తయారు చెయబడినా ప్రస్తుతం సాధారణంగా నైలాన్ను వాడుతున్నారు. పరిస్థితులను బట్టి పారాచూట్ ప్రజలు, ఆహారం, పరికరాలు, స్పేస్ క్యాప్సూల్లు, బాంబులు. వంటి వివిధ వస్తువులను పై నుండి వాతావరణం గుండా నెమ్మదిగా క్రిందికి దించుటకు వాడుతారు.
ఇతర ప్రచురణలు ప్రకారం 1100 లలో చైనా దేశంలో పాచాచూట్ వినియోగం గురించి ఉంది. 1797 లో ఫ్రాన్స్ దేశస్తుడైన జాక్వెస్ గార్నెరిన్ మొదటి నవీన స్కైడైవింగ్ ప్రారంభింనినట్లు తన ప్రయోగాలు, ప్రజా ప్రదర్శనలు తెలుస్తుంది.
పై పటేల్ పాండిచ్చేరీలో ఒక జూ యజమాని కొడుకు. అమ్మ, నాన్న, అన్న రవితో కలిసి జూ ప్రాంగణంలోనే నివాసం. జూ లోని జంతువులతో సావాసం. పుట్టుకతో హిందువు, కానీ పద్నాలుగేళ్ళ వయసులో క్రిష్టియానిటీ, ఇస్లాం మతాల మీద కూడా నమ్మకం కుదిరి, మూడు మతాల ప్రార్థనలూ చేస్తుంటాడు. పైకి పదహారేళ్ళ వయసున్నప్పుడు, అతని తండ్రి ఎమర్జన్సీ టైంలో పాండిచ్చేరీలో జూ నిర్వహణకీ, ఇతర వ్యాపారాలకి భవిష్యత్తు అంత ఆశాజనకంగా కనిపించక, కెనడా వలస పోవాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. జూలోని కొన్ని ముఖ్యమైన జంతువులని అమెరికాలోని కొన్ని జూలకి అమ్మేసారు. ఆ జంతువులని ఓడలో కెనడా తీసుకెళ్ళి అక్కడ అప్పగించాలని ఒప్పందం. తన కుటుంబం తోనూ, ఆ జంతువులతోనూ కలిసి, ఒక జపానీ ఓడలో పసఫిక్ మహా సముద్రం మీద ప్రయాణం. ఓ మూడు నాలుగు రోజుల ప్రయాణం తర్వాత ఒక తుపానులో ఓడ మునిగిపోయింది. పై మాత్రం ఎలాగో ఒక చిన్న లైఫ్ బోట్లోకి చేరుకోగలిగాడు. తన మిగతా కుటుంబం అంతా ఓడతో పాటూ మునిగిపోయింది.
రెండో దానికి తను జూ వాతావరణంలో పెరిగి, అక్కడ తండ్రి నుంచీ, ఉద్యోగుల నుంచీ గ్రహించిన ఏనిమల్ సైకాలజీ, ట్రైనింగ్ సమయానికి ఉపయోగపడ్డాయి. కానీ చుట్టూ అగాధం లాంటి మహా సముద్రంలో, పులి తినగలిగే ఆహారం సంపాదించడం ఎలా?
పాపం దానికోసం పడరాని పాట్లు పడ్డాడు. శుద్ధ శాకాహారి అయిన తను, సముద్రంలో దొరికే చేపలూ, తాబేళ్ళూ పట్టి, వాటిని చంపి పులి ఆకలి తీరుస్తాడు. మొదటిసారి చేపను పట్టుకొని, దానిని చంపడానికి ఒక దుప్పటిలో చుట్టి, గొడ్డలితో కొట్టడానికి పడే సంఘర్షణ నుండి, పాశవికంగా వట్టి చేతులతో కొట్టి చంపగలిగే మనస్థితికి చేరుకుంటాడు. ఆ నేపథ్యంలో పడిన వేదన, నెమ్మదిగా ఆ పనికి అలవాటు పడి యాంత్రికంగానూ కొంచెం క్రూరంగానూ మారిన వైనం చదువుతుంటే కొంచెం వొళ్ళు జలదరిస్తుంది. జంతువుతో సమానంగా దొరికిన అడ్డమైన దాన్నీ తినడం … అసహ్యంతో పొట్టలో దేవేస్తుంది. కానీ అలాంటి గత్యంతరం లేని పరిస్థితుల్లో మనిషికి వేరే దారి, విచక్షణ ఉండవు మరి.
అలా ఆ లైఫ్ బోట్లో పులితో కలిపి దాదాపు ఏడు నెలలు సముద్రంలో గడిపిన తర్వాత, మెక్సికో తీరం చేరుకుంటాడు. పై కూడా చివరికి కథ సుఖాంతం అవుతున్నందుకు సంతోషపడి, ఇన్నాళ్ళు తను ఒంటరితనంతో చావకుండా తనకి తోడున్నందుకు పులికి థాంక్స్ చెప్పి వీడ్కోలు తీసుకుందాం అనుకున్నాడు. ఇంకా ఎక్కడ పులి?
తీరం చూడగానే పులి ఒక్క దూకు దూకి, ఒక్కసారి కూడా వెనక్కి తిరిగి చూడకుండా ప్రక్కనే ఉన్న అడవుల్లోకి పరిగెడుతుంది. “అయ్యో, రిచర్డ్ పార్కర్ నాకు ఆఖరిసారి వీడ్కోలు కూడా చెప్పకుండా ఎలా వెళ్ళిపోయాడో, ఇన్నాళ్ళు ఒకరికొకరం తోడుగా ఉన్నాం కదా, అలా ఎలా చెయ్యగలిగాడు?” అంటూ పై బాధపడతాడు. అన్ని నెలలుగా సరైన తిండి లేక, ఎండకు ఎండీ వానకు తడిసీ సరిగా నిలబడే శక్తి కూడా లేదు పై కి. పై అక్కడ తీరంలో స్పృహ తప్పి పడి ఉంటే, కొందరు మెక్సికన్లు అతనిని చూసి వూర్లోకి తీసుకెళ్ళి శుభ్రంగా స్నానం చేయించి, తిండి పెట్టి హాస్పిటల్లో చేరుస్తారు.
పులికి సరిపడా తిండి పెట్టాక, దానికి తన హద్దులు ఏమిటో తెలియ చెయ్యడానికి, సర్కస్లో ఉపయోగించే ట్రైనింగ్ పద్ధతులు ఉపయోగిస్తాడు. బోట్లో ఒక వైపు మాత్రమే పులి తిరగగలిగిన ప్రదేశమనీ, ఆ లిమిట్స్ దాటి బయటకు రావటానికి వీల్లేదనీ తెలియచేసి, తన చుట్టూ ఒక రక్షణ కవచం కట్టుకున్నాడు. అయినా కూడా భయమే, ఏ నిద్రపోతున్న క్షణంలోనో అది మీదపడి అంతు చూస్తుందేమో అని. అసలు బోట్ లోంచి పులి ఆదమరపుగా ఉన్నప్పుడు సముద్రంలోకి తోసేద్దామా అనుకుంటాడు కూడా ఒకసారి, కానీ ఒంటరిగా ఆ బోట్లో గడపటం కన్నా రిస్క్ తీసుకుని పులితో కలిసి బ్రతకడమే మేలు అనుకుంటాడు. కొన్నాళ్ళకి ఇంకొక షిప్ దూరంనుంచి వెళ్తుంటే చూసి, చూడు చూడు రిచర్డ్ పార్కర్, మనం రక్షించబడే సమయం వచ్చేసింది, ఎంతో సేపు పట్టదు అని ఆనందపడతాడు. కానీ అందులో ఎవరూ వీళ్ళని చూడకుండానే దూరమయిపోతారు.
పై హాస్పిటల్లో ఉండగానే, జపనీస్ ట్రాన్స్ పోర్ట్ మినిస్ట్రీ నుండి ఇద్దరు ఉద్యోగులు పైని కలవడానికి వస్తారు. తమ షిప్ మునిగిపోడానికి కారణం ఏంటో చెప్తాడేమో అని వాళ్ళ ఆశ. పాపం ఎంతసేపూ నేనూ రిచర్డ్ పార్కర్ అంటూ కథలు చెప్తాడే గానీ, షిప్ కి ఏం జరిగిందో తెలీదు పొమ్మంటాడు. ఆ విషయం రాబట్టడానికి వాళ్ళు నానా రకాలుగా ప్రయత్నించి విసుగెత్తి వెళ్ళిపోవాలనుకుంటారు. అయితే మీరు నా కథ నమ్మటం లేదా అని అడిగాడు. ఋజువు చూపిద్దామంటే ఉన్న ఒకే సాక్షి రిచర్డ్ పార్కర్ కనీసం చెప్పకుండా వెళ్ళిపోయాడు అని వాపోయాడు. వాళ్ళు అలా కాదు గానీ, వేరే ఇంకేదన్నా నమ్మదగిన కథ చెప్పు చూద్దాం అన్నారు. సరే అని తను ఇంతకూ ముందు చెప్పిన కథే పాత్రలు మార్చి చెప్పాడు.
ఆ లైఫ్ బోట్లో పైతో పాటూ ఒక చారలగుర్రం , ఒక ఒరాంగుటాన్ , ఒక దుమ్ములగొండి , ఒక పెద్దపులి కూడా చోటు సంపాదించుకుంటాయి. జీబ్రానీ, ఒరాంగుటాన్నీ హయీనా, ఆ హయీనాని పులీ తినెయ్యగా, చివరికి పులీ, పై పడవలో మిగులుతారు. పులి గారికి రిచ్చర్డ్ పార్కర్ అని ఓ మంచి పేరు కూడా ఉంది. మిగిలిన కథ అంతా ఆ పులితో, ఆ సముద్రంలో, పై కొనసాగించిన ప్రయాణపు వయినంతో నడుస్తుంది.
ఒక వైపు పైకి తను ఒంటరి కానందుకు కొంచెం సంతోషం, ఒకవైపు పులితో సావాసం చేస్తూ క్షణక్షణం గండంగా ఉన్న పై పటేల్ పై ముందున్నవి రెండు సమస్యలు… ఒకటి పులికి తను ఆహారం కాకుండా ఉండాలంటే, దానికి వేరే ఆహారం సమర్పించుకోవడం. రెండు ఆ చిన్న బోట్లో ఎవరి హద్దులు ఎంతవరకో, ఎవరు ఎవరికి యజమానో స్పష్టం చెయ్యడం.
లైఫ్ అఫ్ పై అనేది 2001 లో రచింపబడిన ప్రసిద్ధ నవల. యాన్‌ మార్‌ట్టెల్ దీని రచయిత. దీనిని అంగ్‌ లీ దర్శకత్వంలో అదే పేరుతో సినిమాగా తీసారు. లైఫ్ అఫ్ పై అనేది ఒక వ్యక్తి తరుణ వయస్సులోజరిగిన విచిత్ర సంఘటనల, అనుభవాల ద్వారా పై ఒక రచయితకు చెప్పే తన కథ.
దర్శన్ రంగనాథన్ జూన్ 4, 1941 న విద్యావతి మరకన్ , శాంతి స్వరూప్ దంపతులకు జన్మించింది. ఈమె విద్యాబ్యాసం ఢిల్లీలో జరిగింది. ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం నుండి 1967వ సంవత్సరంలో రసాయన శాస్త్రంలో డాక్టరేటు పట్టా పుచ్చుకున్నారు. మొదట లెక్చరర్ గా పనిచేశారు. తర్వాత ఢిల్లీ నందలి "మిరండా కాలేజి"లో రసాయన శాస్త్ర విభాగానికి ఆధిపతిగా పనిచేశారు. ఆమె పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ నిమిత్తం ప్రొఫెసర్ డి.హెచ్.ఆర్. బార్టన్ తో కలసి చేయుటకు యు.ఎస్. వెళ్లారు.
ఆమె 1993 లో త్రివేండ్రం లోని రీజనల్ రీసెర్చ్ లాబొరేటరీలో పరిశోధనలు ప్రారంభించారు. 1998 లో హైదరాబాదు లోని ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ కెమికల్ టెక్నాలజీ లో కూడా పనిచేశారు. అక్కడ ఆమె డిప్యూటీ డైరెక్టరు స్థాయికి ఎదిగారు. ఈ కాలంలో ఆమె యు.ఎస్.నావల్ రీసెర్చ్ లాబొరేటరీ లోని "సాబెల్లా కర్లె"తో కలసి పరిశోధనలు నిర్వహించారు దర్శన్ రంగనాథన్ 1997 లో బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ బారిన పడ్డారు. ఈమె తన 60 పుట్టిన రోజున 2001 లో మరణించారు
దర్శన్ రంగనాథన్ భారత దేశ ఆర్గానిక్ కెమిస్ట్రీ శాస్త్రవేత్త. ఈమె బయో ఆర్గానిక్ కెమిస్ట్రీ విభాగంలో సుపరిచితులు. ఈమె విశేషమైన కృషిని "ప్రోటీన్ ఫోల్డింగ్" పై చేశారు ఈమె "పరమాణు పరిధిని దాటిన సమ్మేళనాలు, అణు ఆకృతులు, జీవప్రక్తియల రసాయన అనుకరణ, ఫంక్షనల్ హైబ్రిడ్ పెప్టైడ్ ల సంశ్లేషణ, , నానో ట్యూబ్స్ సంశ్లేషణ" వంటి వాటిలో గుర్తింపబడ్డారు."
ఆమె రచయితగా "ఛాలెంజింగ్ ప్రోబ్లెమ్స్ ఇన్ ఆర్గానిక్ రియాక్షన్ మెకానిజమ్స్" , "ఆర్ట్ ఇన్ బయో సింథసిస్:ద సింథెటిక్ కెమిస్ట్స్ చాలంజి" , "ఫర్దర్ ఛాలెంజింగ్ ప్రాబ్లెంస్ ఇన్ ఆర్గానిక్ రియాక్షన్ మెకానిజమ్స్" లను వ్రాసారు
ఆమె ద్వివార్షిక రోజున "ప్రొఫెసర్ దర్శాన్ రంగనాథన్ మెమోరియల్ లెక్చర్"ను సన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ రంగంలో విశేష ప్రతిభ కనబరచిన మహిళా శాస్త్రవేత్త ఇవ్వడం జరిగింది. ఈ కార్యక్రమం ఆమె జ్ఞాపకార్థం ఆమె భర్తచే నెలకొల్పబడింది.
1970లో ఐ.ఐ.టి, కాన్పూర్ లో పరిశోధనలు ప్రారంభించారు. ఆ సంవత్సరంలో ఆమె ఎస్. రంగనాథాన్ని వివాహమాడారు. . అదేవిధంగా "కరెంట్ ఆర్గానిక్ కెమిస్ట్రీ హైలైట్స్"లో కొన్ని సవరణలు కూడా చేశారు.
ఆమె ఐ.ఐ.టి కాన్పూర్ లో పరిశోధనలు ఫెలోషిప్ ఆధారంగా కొనసాగించారు. ఆమె భర్త అచట ఒక మెంబర్ అయినందున అలిఖిత నియమాలు ఆమె అధ్యాపకులు కాకుండా చేశాయి.
పూర్వము బలి చక్రవర్తిని శిక్షించేందుకు శ్రీ మహావిష్ణువు వామనావతారం ఎత్తి మూడడుగుల స్థలం కావాలని అడుగగా బలి చక్రవర్తి మూడడుగులు ధారపోసాడు. మహావిష్ణువు ఒక అడుగు భూమి పైన, రెండో అడుగు ఆకాశం పైన, మూడో అడుగు బలి తలపై పెట్టి పాతాళం లోకి త్రొక్కి వేస్తాడు. భూమండలం కనిపించకుండా ఒక పాదం మాత్రమే కనిపించడంతో చతుర్ముఖ బ్రహ్మ కమండలం లోని నీటిలో సమస్త తీర్థాలను ఆవాహన చేసి ఆ ఉదకంతో శ్రీ మహావిష్ణువు పాదాలను అభిషేకించి, మహావిష్ణువును శాంతింపజేస్తాడు. అందువల్లనే గంగను విష్ణుపాదోద్భవి గంగా అని పిలుస్తారు. అలా పడిన గంగ పరవళ్ళు త్రొక్కుతుంటే శివుడు తన జటాజూటంలో బంధిస్తాడు. పరమశివుడిని మెప్పించి భగీరథుడు తన పితామహులకు సద్గతులను కలగజేయడానికి గంగను, గోహత్యాపాతకనివృత్తి కోసం గౌతమ మహర్షి గోదావరిని భూమికి తీసుకొని వస్తారు.
ఒకానొకప్పుడు దేశంలో క్షామం ఏర్పడి కరువుతో తినడానికి తిండి లేకుండా ఉన్న సమయంలో గౌతమ మహర్షి తన తపోశక్తితో తోటి ఋషులకు, వారి శిష్యులకు కరువు నుండి విముక్తి కలిగించి అన్నపానాలు దొరికే ఏర్పాటు చేశాడు. అప్పుడు ఆ ఋషులు తమకు లేని తపోశక్తులు గౌతమునికి ఉన్నాయని ఈర్ష్యతో ఒక మాయ గోవును పంపి గౌతముడి పాడిపంటలు నాశనం చేయించారు. గౌతముడు ఒక దర్భతో ఆ గోవును అదలించగా అది మరణించింది. గౌతముడు తాను చేసిన గోహత్యాపాతకం నివృత్తి కోసం శివుడిని మెప్పించి గంగను భూమి మీదకు తెప్పించాడు ఆ గంగయే గోదావరి లేదా గౌతమీ నది. ఈ నదిని ఆ చనిపోయిన గోవు మీద నుండి ప్రవహింపజేసి తన గోహత్యాపాతకాన్ని విముక్తి చేసుకొన్నాడు. ఆ గోవుకి స్వర్గప్రాప్తి కలిగింది. ఆ స్థలమే గోష్పాద క్షేత్రం. ఈ క్షేత్రమే ఇప్పుడు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలోని కొవ్వూరు పట్టణం.
నదీ బాగోగులు, అనగా నదీ పర్యావరణము, పరిశుభ్రతను తెలుసుకొనేందుకే పుష్కరాలు ఆచరించడమనే సంప్రదాయం పుట్టిందని పలువురి అభిప్రాయం. నదీ తీరంలో ఎక్కడ మెరక, పల్లం ఉంది?