polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ఆధునిక ప్రపంచంలో మహిళలు ధరించే చుడీదార్, చీరలు వంటి వస్త్రాలు కొంతమంది ధరిస్తున్నప్పటికీ అక్కడ ఇతర విద్య, ఆరోగ్యం వంటి అభివృద్ధి మాత్రం కనిపించడం లేదు. వైద్యం కోసం వచ్చే వైద్యులు, సిబ్బందికి కూడా సహకరించని వారు కోకొల్లలుగా కనిపిస్తారు. రాకపోతే వైద్యుల నిర్లక్ష్యం అంటూ, వస్తే ఎందుకు వచ్చారని ప్రశ్నించే వారు చెంచుల్లో అధికంగా ఉన్నారు. వైద్యులు వచ్చే సమయంలో ఇళ్లలోకి వెళ్లిపోయి తాళాలు వేసుకోవడం కూడా కద్దు.
గిరిజనుల్లో ప్రత్యేకత కలిగిన ఒక వర్గం. వారిలో ఎక్కువ మంది బంధువులే. అయినా ఒకటిగా కలిసుండేందుకు ప్రయత్నించరు. ఇతర గిరిజనుల మాదిరిగానే వారు కూడా అభివృద్ధికి దూరంగా ఉండేందుకే మొగ్గు చూపిస్తారు. అభివృద్ధి చెందిన ప్రాంతాలకు దగ్గరగా ఉన్న గూడేల్లో నివసిస్తున్నప్పటికీ ఆ అభివృద్ధిని అందుకోవడంలో వారు వెనుకబడే ఉంటున్నారు. ఇక మారుమూల దట్టమైన కీకారణ్యంలో ఉన్న చెంచుల మాట చెప్పనక్కర్లేదు. అటు పౌష్టికాహారం, ఇటు వైద్యంతోపాటు అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు కూడా అందని ద్రాక్షగానే మిగిలిపోతున్నాయి. అంతా కలిసి ఒకటిగా ఉండేందుకు చొరవ చూపించకపోవడం, ప్రభుత్వం కట్టించిన పక్కా ఇళ్లలో నివసించేందుకు ఇష్టపడకపోవడం, స్వచ్ఛమైన నీరు లభించకపోవడం వంటి అంశాలు చెంచులను వేధిస్తున్నాయి. ఇదే సమయంలో ప్రభుత్వం నుండి కూడా అవసరమైన ప్రణాళిక లేకపోవడంతో అరణ్యంలో సమస్యల మధ్యనే చెంచులు కాలం వెళ్లదీస్తున్నారు. ఒకరిద్దరు చెంచులు కూడా ఒక గూడేన్ని ఏర్పాటుచేసుకుని ముందుకు సాగడం ఈ పరిస్థితికి అద్దం పడుతోంది.
బోయలు, చెంచులు మొదలైన వాళ్ళకి పాలన్నం పెట్టినంత మాత్రాన విశ్వాసవంతులౌతారు. ఐతే వాళ్ళకి కోపం రావటం కూడా చాలా తేలికే. వాళ్ళ విషయంలో మంచితనంతో ఉండాలి.-యామునిడి రాజనీతి సూత్రాలు
వాసిరెడ్డి వెంకటాద్రినాయుడు చెంచులను విందుకు పిలిచి వాళ్ళు భోజనం చేశాక 150 మంది చెంచు నాయకులను వరుసగా నిలబెట్టి నరికించాడనీ అందుకే ఆ వధ జరిగిన ఊరి పేరు నరుకుళ్ళపాడుగా మారిందనీ తరువాత తాను చేసిన హత్యలకు పశ్చాత్తాపపడి గుళ్ళూ గోపురాలూ కట్టించాడనీ చరిత్ర.
ఆదిమ గిరిజన జాతి అయిన చెంచులు అంతరించిపోతున్నారు. నల్లమల అడవికి మాత్రమే పరిమితమైన ఈజాతి క్రమంగా కాల గర్భంలో కలిసిపోతోంది.
ఆదివాసీ జాతి తెగలలో ఒక విజాతీయ సెట్ ఒక గొడుగు పదం భారతదేశం ఆదిమవాసుల జనాభా భావిస్తారు. వారు భారతదేశం జనాభాలో ఎక్కువ దేశవాళీ అల్పసంఖ్యాక వహిస్తాయి. ఆదివాసీ బంగ్లాదేశ్ అల్పసంఖ్యాక, శ్రీలంక స్థానిక ప్రజలు ఉపయోగిస్తారు అదే పదం . మరొక పదం, , రాజకీయ సందర్భం షా రాణా రాజవంశాల కింద చారిత్రాత్మకంగా భిన్నాభిప్రాయాలతో ఉన్నా.
ఆదివాసీ సమాజాలు ఆంధ్ర ప్రదేశ్, బీహార్, చత్తీస్గఢ్, గుజరాత్, జార్ఖండ్, మధ్యప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, ఒడిషా, రాజస్థాన్, తమిళనాడు, పశ్చిమ బెంగాల్, కొన్ని ఈశాన్య రాష్ట్రాలు, అండమాన్, నికోబార్ దీవులు ముఖ్యంగా ఉన్నాయి. అనేక చిన్న గిరిజన సమూహాలు ఆధునికీకరణ వల్ల పర్యావరణ భ్రష్టత చాలా సున్నితంగా ఉంటాయి. రెండు వాణిజ్య అటవీ, సాంద్ర వ్యవసాయానికి అనేక శతాబ్దాలుగా వ్యవసాయం భరించిన అడవులు విధ్వంసక మారింది.
చెంచులు నివసించే గ్రామాలను 'పెంట' అంటారు. 'పాచిపెంట', 'సున్నిపెంట' వంటి పేర్లు వినగానే అవి 'చెంచుల' నివాసాలుగా గుర్తించవచ్చును. 'తాటిపాక', 'కొలనుపాక' గ్రామ నామాలలోని 'పాక' జైనుల నివాసాలుగా గుర్తించవచ్చును.
ముల కన్పట్టిన నంజలింపుము మహాత్ముండైన భర్గుండు భ క్తుల కిష్టార్థము లీయగోరిన గణస్తోమంబుతో మాయ పం దుల వేటాడుచు భిల్లుడై నరుల కన్నుల్‌ గప్పి క్రీడించెడిన్‌ -
గోలకొండ పత్రిక సమస్త జాతీయోద్యమాలను బలపరచింది. సంఘ సంస్కరణోద్యమాలకు బాసటగా నిలిచింది. ఎంతోమంది యువకులతో రచనలు చేయించింది. తొలిదశలో తగిన రచనలు లేవని సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తనే వెర్రి వెంగళప్ప, గద్వాల సిద్ధాంతి, చిత్రగుప్త, భావకవి రామమూర్తి, శ్రీశకుమార్‌, యుగపతి వంటి మారుపేర్లతో వ్రాసేవాడు. గోలకొండ పత్రిక ద్వారా ఖండవల్లి లక్ష్మీరంజనం, ఆదిరాజు వీరభద్రరావు, చెలమచెర్ల రంగాచార్యులు మొదలైన ఎందరో సాహితీవేత్తలు రూపొందారు. కోదాటి నారాయణరావు ఈ పత్రికలోనే ప్రూఫ్‌రీడర్‌గా తన పాత్రికేయ వృత్తిని ప్రారంభించాడు. నరిశెట్టి ఇన్నయ్య ఈ పత్రికలో వ్యాసాలు వ్రాసేవాడు. కాళోజీ నారాయణరావు, కవికొండల వెంకటరావు, దూపాటి సంపత్కుమారాచార్య, శేషాద్రి రమణ కవులు, వనం వేంకటనరసింహారావు మొదలైనవారు ఈ పత్రికలో రచనలు చేసి ప్రసిద్ధులయ్యారు.
ఈ పత్రికలో సంపాదకీయాలు చాలా నిష్పాక్షికంగా ఉండేవి. ఇవి నిజాం ప్రభుత్వాన్ని సూటిగా ప్రశ్నించేవి. నిజాం ఆగ్రహించి సంపాదకీయాలు సమాచార శాఖ అనుమతితోనే ప్రచురించాలని నిబంధన పెట్టాడు. దాన్ని తిప్పికొడుతూ ప్రపంచ మేధావుల సూక్తులను సేకరించి సంపాదకీయానికి బదులుగా ప్రచురించాడు. అది మరింత సమస్యగా ఆనాటి ప్రభుత్వం భావించింది.
ఇది ముఖ్యంగా వార్తా పత్రిక అయినా ఇందులో కథలు, పద్యఖండికలు, కవితలు, పుస్తక సమీక్షలు, వ్యాసాలు మొదలైన సాహిత్యాంశాలు ప్రచురింపబడినాయి. విలేకరిగా ఎదిరె చెన్నకేశవులు ఈ పత్రికకు వెన్నుదన్నుగా ఉన్నారు.
గమనిక: పత్రిక ప్రారంభం నుండి 1947 వరకు తన పేరు ఉన్నా, లేకున్నా, ఇతరుల పేరు ఉన్నా సురవరం ప్రతాపరెడ్డియే సంపాదకుడు, ప్రచురణకర్తా.
ఈయన తూర్పు గోదావరి జిల్లా లోని పామర్రు గ్రామంలో సర్వారాయుడు, సుభద్ర దంపతులకు అక్టోబరు 6 1913 న జన్మించారు. స్కూల్ ఫైనల్ విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడే ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్నారు. పిడుగు, వీరకేసరి లిఖిత పత్రికలను పంపిణీ చేశారు. 1944 లో మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎం.బి.బి.ఎస్. పట్టా తీసుకోవడంతో వైద్యునిగా వృత్తి జీవితం ప్రారంభించారు. చెవి, ముక్కు, గొంతు విజ్ఞానంలో ఎం.ఎస్. చేసారు.అమెరికాలో ఎఫ్.ఐ.సి.ఎస్, ఎఫ్.సి.సి.పి, ఎఫ్.ఎ.సి.ఎస్. డిగ్రీలను ఇండియన్ అకాడమీ ఆఫ్ మెడిసన్ లో ఎఫ్.ఎ.ఎం.ఎస్. డిగ్రీని అందుకున్నారు. మద్రాసు జనరల్ ఆసుపత్రి సూపరింటెండెంట్ గా, ప్రొఫెసర్ గా విశిష్ట సేవలను అందించారు. నలుగురు రాష్ట్రపతులకు శస్త్రచికిత్సలు చేసి వారి ప్రసంశలు చూరగొన్నారు.
ఇ.ఎన్.టి స్పెషలైజేషన్ గా పలు పరిశోధనలు చేసారు. వివిధ వైద్య పరిశోధక పత్రికలలో అనేక పరిశోధన వ్యాసాలు వ్రాసారు. ఎం.జి.రామచంద్రన్ తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి కాక ముందు జరిగిన ఒక దాడిలో ఒక తూటా ఆయన కపాలం దిగువన సైనస్ మార్గంలో ఒక చోట చిక్కుకుపోయి, వైద్యులకే సమస్యగా మారింది. క్లిష్టమైన శస్త్రచికిత్స చేసి ఆయన చాకచక్యంగా జూన్ 12 1967 న ఆ తూటాను తీసేసారు. తన 83 వ యేట గాంధీ శాంతి బృంధం తరపున అమెరికా మొదలగు దేశాలలో రాజాజీ వెంట వెళ్లారు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నుంచి గౌరవ పురస్కారం అందుకున్నారు.టోక్యోలో జపాన్ క్రౌన్ ప్రిన్స్ చేతుల మీదుగా ప్రతిభా పురస్కారం అందుకున్నారు.
తాను నేర్చుకున్న ఆధునిక వైద్యం ప్రాచీన విజ్ఞానంలోని నిగూఢ శాస్త్ర సత్యాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవడం లేదని అధర్వణ వేదాన్ని అధ్యయనం చేసారు. వేదపండితుల వద్ద శిక్షణ పొందారు. అధర్వణ వేదం నుండి అనేకానేక గర్బ నిరోధక పద్ధతులను వెలికితీసి, తమ వైద్య శాస్త్ర చరిత్రలో పొందువరిచారు. ప్రాచీన వైద్య విధానాలను మధించారు.
ఈయన వారసులలో దాదాపు అందరూ వైద్యులే. ఈయన అనేక మంది రాష్ట్రపతులకు వ్యక్తిగత వైద్యుడు వైద్య పరిశోధకుడు అయిన డాక్టర్ చిట్టూరికి వ్యాధిగ్రస్తులకు సాంత్వన చేకూర్చడమే ధ్యేయం.
సంబంధిత స్క్రొడింగర్ సమీకరణాలు, పరిష్కారాలను రూపాలు, క్రింద క్లుప్తంగా హమిల్టనియన్ యొక్క వివిధ రూపాలుగ చూపబడుతుంది. ఒక ప్రాదేశిక పరిమాణం విషయంలో నోటీసు, ఒక కణము, పాక్షిక ఉత్పన్న ఒక సాధారణ ఉత్పన్న తగ్గిస్తుంది.
మళ్ళీ, సంబంధిత స్క్రొడింగర్ సమీకరణాలు, పరిష్కారాలు రూపాలు, హమిల్టనియన్ ఆధారంగా వివిధ రూపాలు క్రింద ఇవ్వబడింది
గ్రామీణప్రాంతాలలో ఉన్న సాధారణచెట్లు ఇక్కడ వివరించబడలేదు. తాటిచెట్లు జిల్లా ప్రజల ఆర్ధికరంగాన్ని అధికంగా ప్రభావితం చేస్తుంది. పాల్మిరా తాటి జిల్లా నైరుతీ భాగంలో అధికంగా కనిపిస్తుంటాయి.తరువాత స్థానాన్ని సల్ఫీ చెట్లు వహిస్తున్నాయి. తాటిచెట్లలా కాక సల్ఫీ చెట్లు నీడ అధికంగా కలిగిన కొండచరియలలో ఎగుడు దిగుడు ప్రాంతాలలో పెరుగుతుంటాయి. ఇవి జిల్లా మధ్యభాగంలో అధికంగా ఉన్నాయి.సల్ఫీ చెట్ల నుండి రుచికరమైన జూస్ తయారౌతూ ఉంది.అడవి ఖర్జూరం, అకౌలీస్ . దీనిని కొండతెగల ప్రజలు ఆహారంలో వినియోగిస్తుంటారు.
2007 మే 11న ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రంలో రూపొందించబడిన రెండు జిల్లాలలో ఇది ఒకటి. రాష్ట్రంలో అత్యల్ప జనసాంధ్రత కలిగిన జిల్లాలలో బీజపూర్ జిల్లా ద్వితీయస్థానంలో ఉంది. ప్రధమస్థానంలో నారాయణపూర్ జిల్లా ఉంది. 2011 గణాంకాల ఆధారంగా బీజ్పూర్ జిల్లా రాష్ట్రంలో అత్యల్ప అక్షరాశ్యత కలిగిన జిల్లాలలో ద్వితీయస్థానంలో ఉందని అంచనావేయబడింది. ప్రధమస్థానంలో అలీరాజ్‌పూర్ జిల్లా ఉంది.
బీజపూర్ జిల్లా ఛత్తీస్‌గఢ్ నైరుతీ భాగంలో ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో నారాయణపూర్ జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో దంతేవాడ జిల్లా ఉన్నాయి. జిల్లా నైరుతీ సరిహద్దులో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, పశ్చిమ సరిహద్దులో మహారాష్ట్ర ఉన్నాయి. జిల్లా దక్షిణప్రాంతంలో ఇంద్రావతి నది ప్రవహిస్తూ ఉంది. జిల్లావైశాల్యం 6555 చ.కి.మీ. ఉంది.
జిల్లారాజధాని బీజపూర్ నగరం మీదుగా జాతీయరహదారి - 16 పయనిస్తుంది. ఇది జిల్లాను తూర్పున జగదల్‌పూర్, పశ్చిమంలో మహారాష్ట్ర మీదుగా పయనించి ఆంధ్రప్రదేశ్ కు చెందిన నిజామాబాద్ జిల్లాలను అనుసంధానిస్తుంది. రహదారి -16 భోపాల్‌పట్నం వద్ద బీజపూర్‌ను జాతీయరహదారి -202 తో అనుసంధానిస్తుంది. ఇక్కడ నుండి సులువుగా వరంగల్, హైదరాబాదు చేరుకోవచ్చు.
రాతిమయ ప్రాంతంలో చెట్లు రూపరహితంగా ఉన్నాయి. సాల, హంగు, ఖైర్, హర్రా, పలాస్, సెసాం, ఇతర చెట్లు ఉన్నాయి. జిల్లా ఉత్తరభాగంలో టేకు, సాల, సిర్సా, బీజసాల్, కుసుం, పలాస్, మహుయా, తెండు, హర్రా, అయోన్లా, సాజా, కౌహా , సాలై, చార్, ఇతరాలు ఉన్నాయి.
జిల్లా అరణ్యసంపదతో అలరారుతూ ఉంది. జిల్లాలో అరణ్యాలు మిశ్రిత వనాలు కలిగిన " డ్రై రీజియన్ " వర్గీకరించబడింది. ఇక్కడి అరణ్యంలోధవ్రా, భిర్రా, ర్హోని, చర్, అయోనియా, హర్రా, హరియా, ఇతర చెట్లు ఉన్నాయి.
జిల్లాలో అత్యధికప్రాంతాన్ని కొండలు ఆక్రమించుకుని ఉన్నాయి. జిల్లాలో అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం ఇంద్రావతీ నదీతీరంలో ఉన్న " బుల్లాక్స్ హంప్ "
భక్తులు గురువాయురప్పని కన్నన్‌, ఉన్నికృష్ణన్‌, బాలకృష్ణన్‌. అంటూ పలుపేర్లతో అర్చిస్తారు. ప్రధానపూజారి వేకువజామున 3 గంటలకే పచ్చిమంచినీళ్లు కూడా ముట్టకుండా ఆలయంలోకి ప్రవేశించి నాదస్వరంతో చిన్నికృష్ణుణ్ణి నిద్రలేపుతారు. దీన్నే నిర్మలదర్శనం అంటారు. రోజూ విగ్రహాన్ని పాలు, గులాబీఅత్తరు, కొబ్బరినీళ్లు, గంధాలతో అభిషేకించి, పట్టుపీతాంబరాలూ స్వర్ణాభరణాలతో అలంకరిస్తారు. బియ్యప్పిండి, బెల్లం, నెయ్యితో చేసిన తీపిరొట్టెలు; కొబ్బరి ఉండలు; కొబ్బరిపాలు, బెల్లం, బియ్యంతో చేసిన పాయసం; పాలలో ఉడికించిన పిండిరొట్టెల్ని స్వామికి నైవేద్యంగా పెడతారు. పుత్తడితో చేసిన స్వామి ఉత్సవవిగ్రహాన్ని అంబారీ ఎక్కించి మేళతాళాలతో ప్రహరీలోపల ఆలయం చుట్టూ మూడుసార్లు తిప్పుకొస్తారు. 108 దివ్యదేశాల్లో ఈ ఆలయం లేకపోయినప్పటికీ వేదపద్ధతిలో పూజలు నిర్వహించడంవల్లే వైష్ణవులకు గురువాయూర్‌ పరమపవిత్ర ప్రదేశంగా మారింది.
గురువాయురప్ప బాలకృష్ణుడి రూపంలో భక్తులకీ అర్చకులకీ కలల్లో కనిపించి వాళ్ల తప్పొప్పుల్ని విప్పిచెప్పిన వైనం గురించిన గాథలెన్నో. ఆయన గురించి భక్తులూ, పురాణేతిహాసాలూ చెప్పేవన్నీ ఒక ఎత్తు. కవితాత్మకంగా కృష్ణుణ్ణి కీర్తిస్తూ నారాయణ భట్టాతిరి రాసిన నారాయణీయం మరో ఎత్తు. 16వ శతాబ్దంలో జన్మించిన నారాయణ భట్టాతిరి పదహారేళ్లకే వేద శాస్త్రాలు ఔపోసన పట్టాడట. ఇరవై యేడేళ్లకే పక్షవాతం, కీళ్లనొప్పులతో బాధపడ్డాడట. ఎన్ని మందులు వాడినా ఫలితం లేకపోవడంతో గురువాయురప్ప పాదాల చెంత చేరాక స్వస్థత చేకూరడంతో మహావిష్ణువు అవతారంగా కృష్ణుణ్ణి స్తుతిస్తూ నారాయణీయం రచించారట.
నాలుగు చేతులలో పాంచజన్య శంఖం, సుదర్శన చక్రం, కౌమోదకం, పద్మాలయాలను ధరించి. తులసి మాలలతో, ముగ్ధ మనోహర రూపంతో అలరించే బాలగోపాలుడి ఆలయం "గురువాయూర్". కేరళలోని త్రిసూర్‌కు 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉండే ఈ ఆలయంలోని స్వామిని కన్నన్, ఉన్నికృష్ణన్ , ఉనికన్నన్, గురువాయురప్పన్ అనే పేర్లతో కొలుస్తుంటారు. శ్రీకృష్ణ విగ్రహ ప్రతిష్ఠకు ముఖ్య కారకులు గురు - వాయువులు కాబట్టి ఈ ఊరిని 'గురువాయూరు' గా నిర్ణయించారు.
బిలాస్‌పూర్ ప్రాంతాన్ని గతంలో ఖహ్లూర్ అనేవారు. బ్రిటిషు పాలనలో ఇది ఒక సంస్థానంగా ఉండేది. 1948 అక్టోబరు 12 న ఈ సంస్థానం భారత్ లో విలీనమైంది. ఆ తర్వాత ఈ ప్రాంతం బిలాస్‌పూరు జిల్లాగా 1954 జూలై 1 న అవతరించి హిమాచల్ ప్రదేశ్ లో భాగమైంది. 7వ శతాబ్దంలో స్థాపించబడిన రాజ్యానికి కహ్లూర్ అనే రాజ్యానికి కహ్లూర్ రాజధానిగా ఉండేది. దాని పేరిట ఆ రాజ్యానికి కహ్లూర్ అనే పేరు వచ్చింది. ఆ తరువాత దానికి బిలాస్‌పూర్ రాజధాని అయినపుడు రాజ్యం పేరు కూడా బిలాస్‌పూర్ అయింది. ప్రస్తుత మద్యప్రదేశ్ లోని చందేరి రాజవంశానికి చెందిన చందేలా రాజపుత్రులు ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించారు. బిలాస్‌పూర్ పట్టణాన్ని 1663లో స్థాపించారు. ఈ రాజ్యం బ్రిటిషు వారి కాలంలో సంస్థానంగా మారి, బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ పంజాబ్ రాష్ట్రంలో భాగంగా ఉండేది.
1932లో ఈ ప్రాంతం కొత్తగా రూపొందించబడిన పంజాబు స్టేట్ ఏజెన్సీలో భాగమైంది. 1936లో పంజాబు హిల్ స్టేట్స్ ఏజన్సీ పంజాబు స్టేట్స్ ఏజన్సీ నుండి వేరుచేసినపుడు అందులో భాగంగా ఉంది. 1948 అక్టోబరు 12న హెచ్.హెచ్ రాజా సర్ ఆనంద్ చంద్ స్వతంత్ర భారతదేశంతో విలీనం కావడానికి అంగీకారం తెలిపాడు. తరువాత ఈ ప్రాంతం చీఫ్ కమీషనర్ ఆధ్వర్యంలో భారతదేశంలో ప్రత్యేక భూభాగంగా మారింది. 1954 జూలై 1 న బిలాస్‌పూర్ ప్రాంతం హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఒక జిల్లాగా రూపొందింది. ఈ చారిత్రిక పట్టణం 1954లో సట్లైజ్ నదిమీద ఆనకట్ట నిర్మాణం చేసినపుడు ఏర్పడిన గోవింద సాగర్ జలాశయంలో మునిగిపోయింది. అపుడూ ఈ పాత పట్టణానికి ఎగువన సరికొత్తగా మరో పట్టణాన్ని నిర్మించారు.
19665 లో " రాజా దీప్ చంద్ ఆఫ్ బిలాస్‌పూర్ " మరణించినపుడు శ్రద్ధాంజలి ఘటించేందుకు గురు తేజ్ బహదూర్ 1665 మే 13న బిలాస్‌పూర్‌ వెళ్ళాడు. బిలాస్‌పూర్ రాణి చంపా, గురు తేజ్ బహదూర్‌కు తనరాజ్యంలో కొంత భూమిని ఇచ్చింది. ఈ భూభాగంలో లోధీపూర్, మైన్‌పూర్, సహోటా గ్రామాలు ఉన్నాయి. మఖోవల్ గుట్ట వద్ద గురు తేజ్ బహదూర్ సరికొత్తగా ఆశ్రమం నిర్మించుకున్నాడు. 1965 జూన్ 19న బాబా గురుదత్త రణ్‌ధావా శంకుస్థాపన చేసాడు. కొత్త గ్రామానికి గురువు తన తల్లి జ్ఞాపకార్ధం నానకి అని పేరును పెట్టారు. తరువాతి కాలంలో ఈ చక్ నానకి గ్రామమే ఆనందపూర్ సాహిబ్‌ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది.
బిలాస్‌పూర్ జిల్లాలో సట్లజ్ నదిమీద నిర్మించిన భాక్రా ఆనకట్ట వలన ఏర్పడిన గోవింద్ సాగర్ జలాశయం వర్షాకాలంలో నీటితో నిండి పోతుంది. జలక్రీడలకు ఇది అనుకూలమైన ప్రదేశం. ఇక్కడ రాజా కయాంగ్ మోటర్‌బోటింగ్, ఇతర విధానాల ద్వారా జలవిహారం చేయడం వంటి వినోదాలను ఆస్వాదించవచ్చు. సట్లజ్ నదిమీద కంద్రౌర్ వద్ద నిర్మించిన వంతెన ఆసియాలోనే ఎత్తైన ప్రదేశంలో నిర్మించబడిన వంతెనగా గుర్తించబడింది. బండ్ల హిల్ కూడా పర్యాటక ఆకర్షణలలో ఒకటి.
హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 9 జిల్లాలలో బిలాస్‌పూర్ జిల్లా ఒకటి. ఇక్కడ సట్లెజ్ నదిపై గోవింద్ సాగర్ అనే మానవనిర్మితమైన సరస్సు ఉంది. ఇది బాక్రానంగల్ ఆనకట్ట వలన ఏర్పడినది. ఇక్కడి వంతెన పైనున్న రహదారి ఆసియాలోనే రెండవ అతి పెద్ద వంతెన. ఈ జిల్లా ముఖ్య పట్టణం బిలాస్‌పూర్. ఈ జిల్లా వైశాల్యం 1167 చదరపు కిలోమీటర్లు. 2011 సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం జనాభా 3,82,956. జనాభా పరంగా ఈ జిల్లా హిమాచల్ ప్రదేశ్ లో మూడవ స్థానంలో ఉంది.
భౌగోళికంగా బిలాస్‌పూర్ దిగువ హిమాలయాలకు చెందిన పర్వత ప్రాంతము. ఇది అన్నివైపుల పర్వతాలతో చుట్టబడివుండగా, దక్షిణ, పడమర వైపున పంజాబ్ రాష్ట్రం సరిహద్దుగా ఉంది. ఇక్కడ వేసవిలో వేడిగాను, చలికాలంలో చల్లగాను వుంటుంది. వర్షాకాలం జూలై నుండి సెప్టెంబరు మద్య వరకు వుంటుంది. ఎండాకాల ప్రభావం మే నెల, జూన్ నెలలో అధికం.
బిలాస్‌పూర్ జిల్లాను 3 తాలూకాలుగా విభజించారు. ఘుమర్విన్, బిలాస్‌పూర్ సరదార్, ఝందుత్త. ఘుమర్విన్ నుండి కొంతభూభాగం వేరుచేసి 1998 జనవరిలో ఝుందత్త రూపొందించబడింది. 1980 జనవరిలో బిలాస్‌పూర్ సరదార్ నుండి కొంత భూభాగం వేరుచేసి నైనాదేవి తహసీలును రూపొందించారు.
బిలాస్‌పూర్‌లోని రాజపుత్రులు చందియా వంశానికి చెందినవారు. ఈ వంశానికి చెందిన పలు కుటుంబాలందరికీ కలిపి 1933లో 40,000 రూపాయల రాజభరణం అందేది. వీరిలో అజ్మీర్‌చండియా, కలియంచండియా, తరహండియా, సుల్తాన్ చండియా కొన్ని కుటుంబాలు.
బిలాస్‌పూర్ జిల్లాలో రాజపుత్ర, గుజార్ ప్రజలు అధిక సంఖ్యలో ఉన్నారు. జిల్లా ప్రజలు ప్రధానంగా భిలాస్పురి భాషను మాట్లాడుతుంటారు. హిందీ కూడా మాట్లాడుతారు.
బిలాస్‌పూర్ జిల్లాలో రైల్వే స్టేషను కానీ, రైలు మార్గం కానీ, విమానాశ్రయం కానీ లేవు. రోడ్డు మార్గం మాత్రమే రవాణాకు, ప్రయాణానికి సౌకర్యం కల్పిస్తుంది.
1930లో కల్లూరు సుబ్బారావు ఉపన్యాసం విని ఉత్తేజితుడై స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో దూకిన యువకులలో ఐదుకల్లు సదాశివన్ ఒకడు. స్వాతంత్ర్యోద్యమకాలంలో కొన్ని సంవత్సరాలు బళ్ళారి సెంట్రల్ జైలులో గడిపాడు. ఆ సమయంలో బ్రిటీషు పోలీసుల పైశాచిక చర్యలపై ఎదురు తిరిగి పోరాడాడు. చక్రవర్తి రాజగోపాలాచారి సూచన మేరకు స్వచ్ఛందసేవా కార్యక్రమాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. ఆర్థిక ఇబ్బందుల కారణంగా స్కూలు ఫైనల్ వరకు మాత్రమే చదివిన ఐదుకల్లు సదాశివన్ జైలు జీవితంలో రాజకీయ శిక్షణా శిబిరాలలో పాల్గొని అనేక విషయాలు నేర్చుకున్నాడు. పట్టాభి సీతారామయ్య, ముట్నూరు కృష్ణారావుల ఆధ్వర్యంలో నడుస్తున్న మచిలీపట్నంలోని జాతీయ కళాశాలలో చేరాడు. కాలేజీలో చదివినన్ని రోజులు అనంతపురం జిల్లా కో ఆపరేటివ్ బ్యాంకు నుండి ఇతనికి నెలకు 15రు. స్కాలర్‌షిప్ లభించింది. 1934లో మచిలీపట్నం వచ్చిన గాంధీజీ ఇతని లక్షణాలను గమనించి దగ్గరకు పిలిచి అభినందించాడు. 1934లో నిడుబ్రోలులో ఎన్.జి.రంగా నిర్వహించిన వేసవి రాజకీయ శిక్షణాతరగతులకు కూడా హాజరయ్యాడు.
1935లో అనంతపురంలో గట్టు వెంకటరమణప్ప సహకారంతో కేశవ విద్యానికేతన్ పేరుతో హరిజన హాస్టల్‌ నిర్వహణ బాధ్యతను చేపట్టాడు. ఈ హాస్టల్‌ను బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్ ప్రారంభించాడు. ఇతడు పల్లె పల్లెలో ఇంటింటికి తిరిగి కొర్రలు, జొన్నలు వసూలు చేసుకుని తెచ్చి హాస్టల్‌లోని పిల్లలకు వండిపెట్టే వాడు. మాజీ ముఖ్యమంత్రి దామోదరం సంజీవయ్య ఈ హాస్టల్ విద్యార్థి. హరిజనులకు పారిశుద్ధ్యం నేర్పించే పనీలో భాగంగా హరిజనుల ఇళ్ళకు వెళ్ళి వీధులు ఊడ్చడం, వారి పిల్లలకు స్నానం చేయించడం వంటి పనులు చేసేవాడు. చచ్చిన గొడ్డు మాంసం తినరాదని ప్రచారం చేసేవాడు. 1941 తర్వాత కమ్యూనిష్ఠు నాయకుడిగా జిల్లా, రాష్ట్ర, కేంద్ర స్థాయిలో ఎదిగినా కూడా హరిజనులకు గృహాలు, భూములు మొదలైన సదుపాయాలు కల్పించాడు. అనంతపురం పట్టణంలో రాణినగర్‌, ఫెర్రర్‌ నగర్‌లను హరిజనులకోసం ఏర్పాటు చేశాడు.
రంగా నిర్వహించిన రాజకీయ పాఠశాలలో సోషలిస్ట్ సిద్ధాంతాన్ని ఆకళింపు చేసుకున్న ఐదుకల్లు సదాశివన్ అక్కడ పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య, మాకినేని బసవపున్నయ్య వంటి కమ్యూనిస్టు నాయకుల పరిచయాల ప్రభావంతో కమ్యూనిస్టుగా మారాడు. నీలం రాజశేఖరరెడ్డి, తరిమెల నాగిరెడ్డి, వి.కె.ఆదినారాయణ రెడ్డిలతో కలిసి జిల్లాలో జరిగిన కమ్యూనిస్టు ఉద్యమాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు.కళ్యాణదుర్గం, కదిరి తదితర ప్రాంతాలలో ఫ్యూడల్ భూస్వామ్య వ్యతిరేక పోరాటాలు, పెత్తందారి వ్యతిరేక పోరాటాలు నిర్వహించాడు. ఎమ్మెల్సీగా పనిచేసినా సాధారణ జీవితాన్ని గడిపి ఎంతోమందికి ఆదర్శప్రాయుడిగా నిలిచాడు. అసెంబ్లీకి కూడా నడుచుకుంటూ వచ్చేవాడు.
ఐదుకల్లు సదాశివన్ అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన ప్రముఖ కమ్యూనిష్ఠు నాయకుడు. హరిజనోద్ధారకుడు. స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.
ఐదు సంవత్సరాల తర్వాత పీ.హెచ్.డీ కోసం మళ్లీ హైదరాబాదుకు తిరిగి వచ్చాడు. అప్పుడు సినిమాలలో నటించడానికి మరింత వీలు కలిగింది. ఆయన రెండో ఇన్నింగ్స్ తేజ దర్శకత్వంలో వచ్చిన చిత్రం సినిమాతో మొదలైంది. అతడు సినిమాలో ఆయన ఎం.ఆర్.ఓ గా నటించాడు. ఆయనది ఒకటే సీన్ అయినా మంచి ప్రజాదరణ పొందింది. తర్వాత కబడ్డీ కబడ్డీ, ఇట్లు శ్రావణి సుబ్రహ్మణ్యం లాంటి సినిమాల్లో అవకాశాలు వచ్చాయి. కబడ్డీ కబడ్డీ తర్వాత చలా సినిమాల్లో పురోహితుడి పాత్రలు వేశాడు. గుంటూర్ టాకీస్ చిత్రంలో మంచి నిడివి ఉన్న పాత్ర పోషించాడు. జీ తెలుగులో ప్రసారమైన చిత్తం చిత్తం ప్రాయశ్చిత్తం అనే కార్యక్రమానికి రూపకర్తగా వ్యవహరించాడు. అందులో చిత్రగుప్తుడిగా నటించాడు. నలభై ఎపిసోడ్ల పాటు ఆ కార్యక్రమానికి స్క్రిప్టు రాశాడు. మాటీవీలో ప్రసారమైన భలే ఛాన్సులే అనే కార్యక్రమానికి, ఉదయభాను వ్యాఖ్యాతగా వ్యవహరించిన నువ్వు నేను అనే కార్యక్రమానికి అతిథిగా పాల్గొన్నాడు.
అప్పుడప్పుడూ నాటకాల్లో పాల్గొంటున్నా చదువు మీద ఎక్కువ శ్రద్ధ చూపేవాడు. ఉత్తరప్రదేశ్ లోని అలహాబాద్ నుంచి సివిల్ ఇంజనీరింగ్ లో బీటెక్ పూర్తి చేశాడు. కర్ణాటకలోని సూరత్కల్ రీజినల్ ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నుంచి ఎంటెక్ పూర్తి చేశాడు. తరువాత భీమవరం లోని ఎస్.ఆర్.కె.ఆర్ ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలో అధ్యాపకుడిగా చేరాడు. ఒక్కోసారి ఆయనను చూసిన వాళ్లు అందరూ తెలుగు లెక్చరర్ అనుకునేవారు. ఆయన భాష తీరు, సాహిత్యం మీద ఉన్న అవగాహన వల్ల అలా అనుకుంటూ ఉంటారు. భీమవరంలో కళాశాలలో అధ్యాపకుడిగా పనిచేసేటపుడే మిస్టర్ పెళ్లాం సినిమా ద్వారా సినీ ప్రస్థానం ప్రారంభించాడు. మొదట చేసిన సినిమా ఎన్టీఆర్‌తో అయినా, విడుదలైంది మాత్రం మిస్టర్ పెళ్లాం. అంతా విష్ణు మాయ డైలాగ్ చాలా ప్రజాదరణ పొంది ఆయనకు మంచి పేరు తెచ్చిపెట్టింది.
గుండు సుదర్శన్ ఒక ప్రముఖ హాస్య నటుడు, రచయిత. సుమారు 350 పైగా సినిమాలలో నటించాడు. పది సంవత్సరాల వయసు నుండే నాటకాలలో నటించిన అనుభవం ఉంది. 1993 లో బాపు దర్శకత్వంలో వచ్చిన మిష్టర్ పెళ్ళాం చిత్రం ద్వారా సినీ రంగ ప్రవేశం చేశాడు. ఆయన సివిల్ ఇంజనీరింగ్లో మాస్టర్స్ డిగ్రీ, హైదరాబాదులోని జె.ఎన్.టి విశ్వవిద్యాలయం నుంచి పీహెచ్.డీ చేశాడు. మనస్తత్వ శాస్త్రంలో కూడా పట్టా సంపాదించాడు. సినిమాలలో పూర్తి స్థాయి నటుడు కాక మునుపు తన స్వస్థలమైన భీమవరం లోని ఎస్.ఆర్.కె.ఆర్ ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలో సుమారు 17 ఏళ్ళ పాటు అధ్యాపకుడిగా పనిచేశాడు. నటన పై మక్కువతో తెలుగు సినిమాలలో హాస్యనటుడిగా రాణిస్తున్నాడు. ఖాళీ సమయాలలో విద్యార్థులకు, ఉద్యోగులకు స్ఫూర్తి దాయక ఉపన్యాసాలు ఇస్తుంటాడు.
వెండితెరపై ఆయన ప్రస్థానం రామారావు కథానాయకుడిగా నటించగా బాపు దర్శకత్వంలో వచ్చిన శ్రీనాథ కవిసార్వభౌముడు తో ప్రారంభమైంది. ఆ సినిమాలో ఆయన పాత్ర శ్రీనాథుడి వంట మనిషి గణపతి పాత్ర. ఎన్.టీ.ఆర్ తో పాటు సుదీర్ఘమైన పాత్ర అది. ఆ సినిమా విడుదల కాకముందే మిస్టర్ పెళ్ళాం విడుదలైంది. ఆ సినిమాలో ఆయన నారదుడిగానూ, రాజేంద్ర ప్రసాద్ పక్కింటి వ్యక్తి నరసయ్య గానూ రెండు పాత్రలు పోషించాడు. అంతా విష్ణుమాయ అనే డైలాగు మంచి ఆదరణ పొందింది. తరువాత రాంబంటు, చిత్రం, రామసక్కనోడు లాంటి 200 సినిమాలలో నటించాడు. మధ్యలో కుటుంబ బాధ్యతల వలన తిరిగి భీమవరం వెళ్ళిపోయాడు. బాపు తన సినిమాలలో అవకాశం ఇచ్చినప్పుడల్లా హైదరాబాదుకు వచ్చి నటించి వెళుతుండేవాడు.
మిథునం చిత్రానికి మూల కథనందించిన నవలా రచయిత శ్రీరమణ సుదర్శన్ కు 25 సంవత్సరాలుగా మిత్రుడు. ఆయనను కలవడానికి హైదరాబాద్ నుండి భీమవరం వచ్చాడు. అప్పుడు ప్రసిద్ధ దర్శకుడు బాపు నవ్వితే నవ్వండి అనే హాస్య కార్యక్రమం చేస్తున్నారు. ఈయనను చూడగానే ఆహార్యం నచ్చి ఆ కార్యక్రమంలో అవకాశం కల్పించారు. మరో ప్రముఖ నటుడు ఏవీఎస్ కూడా ఇదే కార్యక్రమం ద్వారా నటుడిగా పరిచయం అయ్యాడు. ఆ ధారావాహికలో ఆయన పిన్నిగారి మొగుడు పాత్రను పోషించాడు. తరువాత బాపు దర్శకత్వంలో ఈటీవీలో ప్రసారమైన భాగవతం అనే కార్యక్రమంలో ప్రహ్లాదుడికి గురువైన చండామార్కుడి వేషం వేశాడు.
ఆయన పుట్టి పెరిగింది అంతా భీమవరంలోనే. తల్లిదండ్రులు సుబ్బారావు, కనకలత. తండ్రి సుబ్బారావు న్యాయవాదిగా పనిచేసేవాడు. ఆయనకు చిన్నప్పటి నుంచి ఊర్లో జరిగే పౌరాణిక నాటకాలు అన్నీ చూసే అలవాటు ఉండేది. ఏడో తరగతి దాకా తాతగారి ఊరైన మంచిలిలో చదివాడు. పదేళ్ళ వయసు నుంచి నాటకాల్లో నటించడం ప్రారంభించాడు. ఏడో తరగతి చదువుతున్నపుడు మొండి గురువు బండ శిష్యుడు అనే నాటికలో శిష్యుడిగా నటించాడు. పాఠశాలలో జరిగే సాంస్కృతిక పోటీలలో బాగా పాల్గొనేవాడు. ఉన్నత పాఠశాల, ఇంటర్మీడియట్ విద్య భీమవరంలో పూర్తి చేశాడు.
సుదర్శన్ కొన్ని వార్తా పత్రికలకు, సాహిత్య పత్రికలకు ఫ్రీలాన్సర్ గా రచనలు చేస్తుంటాడు. పత్రికల్లో హాస్యానందం పేరుతో ప్రేక్షకుల ప్రశ్నలకు హాస్య సమాధానాలు ఇస్తుంటాడు. ప్రముఖులు కూడా ఈయన సమాధానాల కోసం ప్రశ్నలు పంపుతుంటారు. సినిమాలలో నటించనపుడు కళాశాలలకు, సంస్థలకు వెళ్ళి తనదైన హాస్య శైలిలో స్ఫూర్తిదాయక ఉపన్యాసాలు ఇస్తుంటాడు.
సుదర్శన్ మరో ప్రముఖ నటుడు తనికెళ్ళ భరణితో, బృందం కలిసి దుబాయ్, కువైట్ లాంటి అరేబియా దేశాలలో అనేక హాస్య ప్రదర్శనలిచ్చారు. షూటింగ్ లలో భాగంగా బ్యాంకాక్, మలేషియా లాంటి దేశాలలో పర్యటించాడు.
ఆయన భార్య విజయ లక్ష్మి. ఆమె సోషియాలజీలో ఎం.ఏ చేసింది. శివశరత్, హేమశ్రీలత ఆయన సంతానం. వారిద్దరూ ఇంజనీరింగ్ గ్రాడ్యుయేట్లే.
భూమిప్రతి సంవత్సరం జూలై 4న సూర్యునికిఅతి దూరముగా, జనవరి 3న సూర్యునికి అతి దగ్గరగా వస్తుంది.జూలైలో, జనవరిలో సూర్యుని నుండి భూమి మధ్య దూరాలలోగల తేడా 5 మిలియన్ కిలోమీటర్ల ఉంటుంది. జనవరి ప్రారంభంలోభూమి సూర్యుని నుండి 147.1 మిలియన్ కిలోమీటర్ల దూరంలో, పెరిహీలియన్వద్ద ఉండగా, దీనికి విరుద్ధంగా జూలై లోభూమి సూర్యుని నుండి 152.1 మిలియన్ కిలోమీటర్ల దూరంలో, అప్‌హీలియన్ వద్దఉంది.దీని వల్ల అప్‌హీలియన్ వద్ద పెరిహీలియన్తొ పొలిస్తే ఒక చదరపు ప్రాంతంలోసౌర రేడియేషన్93.55% మాత్రమేఉంటుంది.అప్‌హీలియన్వచ్చే సమయంలోనేదక్షిణ అర్థగోళంలో శీతాకాలం రావడం, సౌర రేడియేషన్తరుగుదల వల్ల, పగటి సమయముతక్కువగా ఉండుటవల్ల, దక్షిణ అర్థగోళంలో శీతాకాల ఉష్ణోగ్రతలుఉత్తరార్ధగోళంతోపొలిస్తే తక్కువగాఉంటాయి.
మన సౌర వ్యవస్థలో అన్ని గ్రహాలు, తోక చుక్కలు, గ్రహ కక్ష్యలు సుమారు దీర్ఘవృత్తాకారంలో ఉంటాయి. (పెరిహీలియన్ చలనంగా పిలువబడే ఒకప్రక్రియ సూర్యుని చుట్టూ ఒక శరీరం యొక్క కక్ష్యను ఒక సాధారణ సంవృత రేఖ కాకుండా నిరోధిస్తుంది. అందువల్ల ప్రతి కక్ష్యసుమారుగా మాత్రమే దీర్ఘవృత్తాకారంలో ఉంటాయి.) అందువలన, అన్నికక్ష్యలకు సూర్యుని నుండి ఒక అతి దగ్గర, ఒక అతి సుదూర స్థానాలు కలిగి ఉంటాయి:ఒక పెరిహీలియన్, అప్‌హీలియన్.వీటనే“యాప్సైడసు” అని అంటారు.కక్షీయ వైపరీత్యం కక్ష్య యొక్క సమత్వమును కొలుస్తుంది.
పెరిహీలియన్ అనేపదం గ్రీకు పదాలైన "పెరి", "హేలియోస్" నుండి వచ్చింది. "పెరి" అంటే “సమీపంలో”అని, "హేలియోస్"అంటే “సూర్యుడు”అని అర్ధాలు. అప్‌హీలియన్‌లో “అపో” అనేది గ్రీకు విభక్తినుండి వచ్చింది.“అపో”అంటే“దూరం”అని అర్థం.(ఇదే విధంగా “పెరిజీ”, “అపొజీ” అనే పదాలు భూమి చుట్టూ ఉండే కక్ష్యల్లో అత్యంత సమీప, అత్యంత దూర స్థానాలను సూచిస్థాయి.)
సూర్యుని చుట్టూ పరిభ్రమించే గ్రహం, ఉల్క, తోకచుక్క తదితర వస్తువులు తమ కక్ష్యలో సూర్యునికి అత్యంత సమీపంలో ఉండే స్థానాన్ని పెరిహీలియన్ అని అంటారు. ఆ కక్ష్యలో సూర్యుడి నుండి అత్యంత దూరంగా ఉండే స్థానాన్ని అప్‌హీలియన్ అని అంటారు.
సోడియం అసిటేట్ అనునది ఒక రసాయనిక సమ్మేళన పదార్థం.సోడియం, అసెటిక్ ఆమ్ల చర్య ఫలితంగా ఏర్పడిన సోడియం లవణం.ఈ సోడియం సమ్మేళనాన్ని సోడియం ఈథనోయేట్ అని కూడా అంటారు.ఈ సమ్మేళనం యొక్క ఎంపిరికల్ ఫార్ములా 3, సక్షింప్తంగా .
బ్రోమోఈథేన్ వంటి ఆల్కైల్ హేలినాయిడులతో సోడియం అసిటేట్‌ను చర్య చెందించి ఎస్టరులను ఏర్పరచ వచ్చును. ఈ చర్యను వేగవంతం చెయ్యుటకుసీసియం లవణాలను ఉత్పేరకాలుగా ఉపయోగిస్తారు.
పారిశ్రామికంగా గ్లాసియల్ అసిటిక్ ఆమ్లం, సోడియం హైడ్రోక్సైడ్‌లనుండి సోడియం అసిటేట్‌ను ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు .
ఛత్రపతి శివాజీ పట్టాభిషేక వార్షికోత్సవం జరిగిన సందర్భంగా తెలుగు సంవత్సరం,హిందూ నెల ప్రకారం జ్యేష్ఠ శుద్ధ త్రయోదశి నాడు హిందూ సామ్రాజ్య దివాస్ జరుపుకుంటారు. శివాజీ పట్టాభిషేకంతో హిందూ రాజ్యం ఉనికిలోకి వచ్చిందని నమ్ముతారు. చత్రపతి శివాజీ మరాఠా రాజ్యాన్ని స్థాపించిన 17 వ శతాబ్దపు పాలకుడు.ఈ రోజును మహారాష్ట్రలో "శివ స్టేట్‌హుడ్ ఫెస్టివల్" జరుపుకుంటారు.ప్రతి భారతీయుడి హృదయంలో ఇప్పటికీ శివాజీ మహారాజ్ శౌర్యప్రతాపం మిళితమై ఉంది. అతని కథలు పిల్లలకు సాహసం, వక్తృత్వానికి ప్రభావితం చేస్తూనే ఉన్నాయి.ఐదు వేల అడుగుల ఎత్తులో ఉన్న మహారాష్ట్ర రాయ్‌ఘడ్ కోటలో జరిగిన ఒక గొప్ప కార్యక్రమంలో మరాఠా రాజు పట్టాభిషేకం చేశారు. రాయ్‌ఘడ్‌లోని ప్రజలు ప్రతి సంవత్సరం హిందూ నెల జ్యేష్ఠ శుక్ల త్రయోదశి రోజున దీనిని జరుపుకుంటారు.
చరిత్ర ప్రకారం, హైందవ స్వరాజ్ స్థాపించడానికి ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ యుక్తవయసులోనే ప్రమాణం చేశాడు.మొఘలులపై పోరాటంచేసాడు.అనేక కోటలను జయించాడు.అతనిని గురించిన కథలు ప్రతి భారతీయుడు మనస్సులో ఆడ్రినలిన్ గ్రంధిలా ప్రహహించే గర్వించదగిన ఉత్తేజాన్ని కలిగిస్తాయి.యమున, సింధు, గంగా, గోదావరి, నర్మదా, కృష్ణ, కావేరితో సహా ఏడు నదుల పవిత్ర జలాలతో పట్టాభిషేకం చేశారు.రాయ్‌ఘడ్‌‌లో ఆ రోజుల్లోనే దాదాపు యాభై వేల మంది పాల్గొన్న గొప్ప కార్యక్రమం ఇది. శివాజీకి షకకర్త , ఛత్రపతి అనే పేర్లు పెట్టారు.అతను హిందూ విశ్వాసం రక్షకుడు, అంటే హైందవ ధర్మోధారక్ అనే బిరుదును పొందాడు.
హిందూ సామ్రాజ్య దినోత్సవం, ప్రతి సంవత్సరం ఛత్రపతి శివాజీ పట్టాభిషేక వార్షికోత్సవం జరిగిన సందర్భంగా జరుపుకుంటారు.ఛత్రపతి శివాజీహిందూ ధర్మాన్ని, హిందూ సంస్కృతిని, హిందూ సమాజాన్ని సంరక్షించిన వారిలో అగ్రగణ్యుడుగా పేరుగాంచిన వీరుడు.1674 జూన్ 6న రాయఘడ్ కోటలో వేద పఠనాల మధ్య శివాజీని క్షత్రియరాజులందరికీ అధిపతిగా కీర్తిస్తూ 'ఛత్రపతి' అని బిరుదును ప్రదానం చేసారు.శివాజీ 1630 ఫిబ్రవరి 19 వైశాఖ శుక్ల పక్ష తదియనాడు పూణే జిల్లాలోని జున్నార్‌ పట్టణం దగ్గర శివనేరి కోటలో శంబాజీ, జిజాభాయి దంపతులకు జన్మించాడు.