polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
మరీచి మహర్షి బ్రహ్మ మానసపుత్రులలో ఒక్కరు అని చెప్పబడింది. మొదటి మన్వంతరములోని ఏడుగురు బ్రహ్మ మానసపుత్రులలో మరీచి ఒక్కరు. మిగిలిన వారు అత్రి, అంగీరసుడు, పులహు, క్రతు, పులస్త్యుడు, వశిష్టుడు. వేరొక మతము ప్రకారము మరీచి బ్రహ్మదేవుడు సృష్టించిన పదిమంది ప్రజాపతులలో ఒక్కడు.
జైనుల సంప్రదాయము ప్రకారము ఇరవయ్యోవ తీర్థంకరుడైన మహావీరుని పూర్వావతారములలో ఒక్కడైన భరత చక్రవర్తిగా చెప్పబడినవాడు మరీచి.
అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి భారత ప్రధాని అయిన వెంటనే భారత్, పోఖ్రాన్‌లో అణ్వాయుధ పరీక్ష నిర్వహించింది. ఈ పరీక్షను అమెరికా తీవ్రంగా ఖండించింది, ఆంక్షలు విధించింది. పరీక్షలను ఖండిస్తూ ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి తీర్మానానికి అనుకూలంగా ఓటు వేసింది. అధ్యక్షుడు బిల్ క్లింటన్ భారతదేశంపై ఆర్థిక ఆంక్షలు విధించాడు. అన్ని సైనిక ఆర్థిక సహాయాలను తగ్గించడం, అమెరికన్ బ్యాంకులు ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని భారతీయ కంపెనీలకు రుణాలు స్తంభింపచేయడం, ఆహార కొనుగోలు మినహా భారత ప్రభుత్వానికి ఇచ్చే రుణాలన్నిటినీ నిషేధించడం, అమెరికన్ ఏరోస్పేస్ టెక్నాలజీ, యురేనియం ఎగుమతులను నిషేధించడం, అంతర్జాతీయ రుణ సంస్థలకు భారతదేశం చేసిన అన్ని రుణ అభ్యర్థనలను వ్యతిరేకించడం వంటి అనేక చర్యలు తీసుకుంది. అయితే, ఈ ఆంక్షలు నిరర్థకమైనవని ఋజువైంది - భారతదేశ ఆర్థిక పెరుగుదల చాలా బలంగా సాగుతోంది. అమెరికాతో వాణిజ్యం భారత జిడిపిలో కొద్ది భాగం మాత్రమే. ప్రత్యక్ష ఆంక్షలు విధించడంలో జపాన్ మాత్రమే అమెరికతో కలిసింది. ఇతర దేశాలు భారత్‌తో వ్యాపారం కొనసాగించాయి. అమెరికా త్వరలోనే ఆంక్షలు ఎత్తివేసింది. తరువాత, క్లింటన్, వాజ్‌పేయి సంబంధాలను పునర్నిర్మించడానికి చర్యలు తీసుకున్నారు.
ఈ సంఘటన తరువాత భారతదేశంలోని అమెరికా రాయబారి నాన్సీ జె. పావెల్ రాజీనామా చేశారు. దీనిని భారతదేశం "ఈ గొడవకు పర్యవసానం"గా చూసింది. కొంతమంది వ్యాఖ్యాతలు ఈ సంఘటన, దాని ప్రతిస్పందన వలన యుఎస్-ఇండియా సంబంధాలలో విస్తృత నష్టానికి దారితీస్తుందని సూచించారు. మాజీ ఆర్థిక మంత్రి యశ్వంత్ సిన్హా అమెరికా దౌత్యవేత్తల్లో ఉన్న స్వలింగ సహచరులను అరెస్టు చేయాలన్నాడు. భారత శిక్షాస్మృతిలోని సెక్షన్ 377 ను సుప్రీంకోర్టు సమర్థించడాన్ని ఉటంకిస్తూ భారతదేశంలో స్వలింగ సంపర్కం చట్టవిరుద్ధం కాబట్టి ఇలా చెయ్యాలని అతడు పిలుపు నిచ్చాడు మాజీ విదేశాంగ న్యాయ సలహాదారు జాన్ బెల్లింగర్ ఖోబ్రాగడేను అరెస్టు చేసి నిర్బంధించే నిర్ణయం వియన్నా కాన్సులర్ రిలేషన్స్ కన్వెన్షన్ కింద "సాంకేతికంగా అనుమతించబడినా, అరెస్టు చెయ్యడం తెలివైన పనేనా" అని ప్రశ్నించాడు. 2001 నుండి భారతదేశ మాజీ అమెరికా రాయబారి రాబర్ట్ డి. బ్లాక్విల్ 2003 వరకు, ఈ సంఘటన "తెలివితక్కువదని" అన్నాడు. అయితే, ఈ సంఘటన జరిగిన ఒక సంవత్సరంలోనే, యుఎస్ అధ్యక్షుడు ఒబామా జనవరి 2015 లో భారతదేశాన్ని సందర్శించినందున, యుఎస్-ఇండియా సంబంధాలు మళ్లీ గాట్లో పడ్డాయి.
1980 లో ఇందిరా గాంధీ తిరిగి అధికారంలోకి వచ్చినప్పటికీ, రెండు దేశాల మధ్య సంబంధాలు క్రమంగా మెరుగుపడ్డాయి. అయితే, ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌పై సోవియట్ దండయాత్ర, ఆక్రమణ విషయంలో అమెరికా పాత్రకు భారత్ మద్దతు ఇవ్వనప్పటికీ అది సంబంధాల మెరుగుదలకు అడ్డంకి కాలేదు. అమెరికా అధ్యక్షుడు రోనాల్డ్ రీగన్ నేతృత్వంలోని అమెరికా ప్రభుత్వం భారతదేశానికి పరిమిత సహాయం అందించింది. ఎఫ్ -5 విమానం, సూపర్ కంప్యూటర్లు, నైట్ విజన్ గాగుల్స్, రాడార్లతో సహా పలు రకాల రక్షణ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని కొనుగోలు చేయడానికి భారత్ వాషింగ్టన్‌ను కదిలించింది. భారతదేశానికి తేలికపాటి యుద్ధ విమానాల కోసం ఇంజన్లు ప్రోటోటైపులూ, నావికా దళాల ఫ్రిగేట్ల కోసం గ్యాస్ టర్బైన్లు వగైరా సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని సరఫరా చేయడానికి 1984 లో వాషింగ్టన్ ఆమోదించింది. 1980 ల చివరలో తమిళనాడులోని తిరునెల్వేలి వద్ద కొత్త విఎల్ఎఫ్ కమ్యూనికేషన్ స్టేషన్ రూపకల్పనలోను, నిర్మాణం లోనూ యుఎస్ కంపెనీ కాంటినెంటల్ ఎలక్ట్రానిక్స్ పాల్గొంది. అయితే, ఇరు దేశాలు సంబంధాలను మెరుగుపర్చడానికి 1990 ల చివరికి గానీ గణనీయమైన ప్రయత్నం చేయలేదు.
జార్జ్ డబ్ల్యు. బుష్ పరిపాలనలో, భారత అమెరికా సంబంధాలు వికసించాయి. ప్రధానంగా పెరుగుతున్న ఇస్లామిక్ ఉగ్రవాదం, ఇంధన భద్రత, వాతావరణ మార్పులకు సంబంధించిన ఉమ్మడి అంశాలపై . జార్జ్ డబ్ల్యు. బుష్ వ్యాఖ్యానిస్తూ, "భారతదేశం ప్రజాస్వామ్యానికి గొప్ప ఉదాహరణ. ప్రజాస్వామ్యం పట్ల చాలా గౌరవం ఉంది. విభిన్న మతాలున్నాయి, కాని ప్రతి ఒక్కరూ తమ మతం పట్ల సౌర్యంగానే ఉంటారు. ప్రపంచానికి భారతదేశం అవసరం ". ఫరీద్ జకారియా తన పోస్ట్-అమెరికన్ వరల్డ్ అనే పుస్తకంలో జార్జ్ డబ్ల్యు. బుష్‌ను "అమెరికన్ చరిత్రలో అత్యంత భారతీయ అనుకూల అధ్యక్షుడు" అని అభివర్ణించాడు. యుపిఎ లో అతిపెద్ద భాగమైన కాంగ్రెస్ పార్టీ యొక్క విదేశాంగ విధాన సిద్ధాంతకర్త రెజౌల్ కరీం లాస్కర్ కూడా ఇలాంటి భావాలనే వెలిబుచ్చాడు.లాస్కర్ ప్రకారం, యుపిఎ పాలనలో "అమెరికాతో ద్వైపాక్షిక సంబంధాలలో సమూల పరివర్తన" జరిగింది. దీని ఫలితంగా "అధిక సాంకేతికత, అంతరిక్షం, విద్య, వ్యవసాయం, వాణిజ్యం, స్వచ్ఛమైన శక్తి, తీవ్రవాద నిరోధకతతో సహా అనేక రకాల సమస్యలు ఈ సంబంధాలలో భాగమయ్యాయి".
ఫిబ్రవరి 2016 లో, ఒబామా పరిపాలన పాకిస్తాన్కు ఎనిమిది అణు-సామర్థ్యం గల ఎఫ్ -16 యుద్ధ విమానాలను అందించాలని, ఎనిమిది / -68 9 వాయుమార్గ రాడార్లు, ఎనిమిది -211 9 ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్ సూట్లతో సహా సైనిక వస్తువులను అందించడానికి ఉద్దేశించినట్లు యుఎస్ కాంగ్రెస్‌కు తెలియజేసింది. పాకిస్తాన్‌కు ఏదైనా అణ్వాయుధ సామర్థ్యం గల ప్లాట్‌ఫారమ్‌లను బదిలీ చేయడం గురించి అమెరికా చట్టసభ సభ్యుల నుండి బలమైన రిజర్వేషన్లు ఉన్నప్పటికీ అమెరికా ఈ ప్రతిపాదన చేసింది. కాంగ్రెస్ పార్టీ నుండి ఎన్నికైన ప్రతినిధి శశి థరూర్, భారతదేశం-యుఎస్ సంబంధాలపై ప్రశ్న లేవనెత్తుతూ ఇలా అన్నాడు: "ఈ వార్త విన్నపుడు నేను చాలా నిరాశపడ్డాను. నిజం ఏమిటంటే, భారతదేశానికి ఉగ్రవాదులను పంపిన బాధ్యతా రహితమైన ప్రభుత్వానికి చెందిన ఆయుధాల నాణ్యతను పెంచుకుంటూ పోవడం, పైగా అది ఉగ్రవాద వ్యతిరేక చర్యల కోసం అని చెప్పడం సిగ్గుమాలిన తనానికి పరాకాష్ఠ". పాకిస్తాన్‌కు ఎఫ్‌-16 యుద్ధ విమానాలను విక్రయించడంపై భారత ప్రభుత్వం అమెరికా రాయబారిని పిలిపించి తన అసమ్మతిని తెలియజేసింది.
26 జనవరి 2015 న జరిగిన భారత 66 వ గణతంత్ర దినోత్సవ వేడుకలకు అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా ముఖ్య అతిథిగా హాజరయ్యాడు. ఈ వేడుకలకు ముఖ్య అతిథిగా హాజరైన తొట్టతొలి అమెరికా అధ్యక్షుడతడు. ఈ సందర్భంగా ఇరుదేశాల మైత్రిని ఒక స్థాయిని పెంచుతూ "ఢిల్లీ డిక్లరేషన్ ఆఫ్ ఫెండ్‌షిప్" ను విడుదల చేసారు. ఈ డిక్లరేషను శీర్షికను "చలే సాథ్ మే; ఫార్వర్డ్ టుగెదర్ వియ్ గో". అని పెట్టారు. భారత్ అమెరికాలు తమ దీర్ఘకాలిక మైత్రిని మరో మెట్టు పైకి ఎక్కించాలని అంగీకరించాయి. సంబంధాలను బలోపేతం చేసే ప్రతీ అడుగూ అంతర్జాతీయ భద్రతను, ప్రాంతీయంగాను ప్రపంచ వ్యాప్తంగానూ శాంతిని నెలకొల్పే దిశగా వేసే అడుగు అవుతుందని ఈ డిక్లరేషనులో ప్రకటించారు. ఈ డిక్లరేషను స్ఫూర్తితో భారత అమెరికా ఉన్నత స్థాయి అధికారులు మొట్టమొదటి సారిగా ఐరాస గురించి, ఇతర బహుపాక్షిక సమస్యల గురించీ ద్వైపాక్షిక సంభాషణలు జరిపాయి. ఈ చర్చలు వాషింగ్టన్‌లో 2015 ఫిబ్రవరిలో జరిగాయి. 2015 తరువాత అభివృద్ధి అజెండాలో భాగంగా ఇరు దేశాల సంబంధాలను ఢిల్లీ డిక్లరేషన్ బలోపేతం చేస్తుంది.
న్యూ ఢిల్లీలోని అమెరికన్ కమ్యూనిటీ సపోర్ట్ అసోసియేషన్ క్లబ్, అమెరికన్ ఎంబసీ క్లబ్లను దౌత్యవేత్తలు కానివారు ఉపయోగించకుండా భారత ప్రభుత్వం నిరోధించింది, ఈ సామాజిక క్లబ్లను 16 జనవరి 2014 నాటికి దౌత్యేతర సిబ్బందికి ప్రయోజనం చేకూర్చే అన్ని వాణిజ్య కార్యకలాపాలను నిలిపివేయాలని ఆదేశించింది. ఎసిఎస్‌ఎ క్లబ్ ఎంబసీ ప్రాంగణంలో బార్, బౌలింగ్ అల్లే, స్విమ్మింగ్ పూల్, రెస్టారెంట్, వీడియో-రెంటల్స్ క్లబ్, ఇండోర్ జిమ్, బ్యూటీ పార్లర్ నిర్వహిస్తోంది. ఆహారం, మద్యం, ఇతర దేశీయ వస్తువులను దిగుమతి చేసుకోవడానికి అమెరికా దౌత్యవేత్తలు, కాన్సులర్ అధికారులకు ఇచ్చిన పన్ను రహిత దిగుమతి అనుమతులు తక్షణమే వెనక్కి తీసుకుంది. యుఎస్ రాయబార కార్యాలయ వాహనాలు, సిబ్బంది ట్రాఫిక్ ఉల్లంఘనలకు జరిమానా నుండి తప్పించుకోలేరు. అమెరికన్ దౌత్యవేత్తలు తమ గృహాలలో పనిచేసే అన్ని దేశీయ సహాయకుల పని ఒప్పందాలను చూపించమని కోరారు. అమెరికన్ ఎంబసీ పాఠశాలపై కూడా భారత అధికారులు దర్యాప్తు జరిపారు .
ఫిబ్రవరి 2017 లో, యుఎస్ లోని భారత రాయబారి నవతేజ్ సర్నా నేషనల్ గవర్నర్స్ అసోసియేషన్ కు విందు ఇచ్చాడు. దీనికి 25 రాష్ట్రాల గవర్నర్లు, మరో 3 రాష్ట్రాల సీనియర్ ప్రతినిధులూ హాజరయ్యారు. ఇలాంటి సంఘటన జరగడం ఇదే మొదటిసారి. సమావేశానికి కారణాన్ని వివరిస్తూ, వర్జీనియా గవర్నర్, ఎన్జిఎ చైర్ టెర్రీ మక్ఆలిఫ్ "భారతదేశం అమెరికా యొక్క గొప్ప వ్యూహాత్మక భాగస్వామి" అని పేర్కొన్నాడు. భారత-అమెరికా సంబంధాల వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యతను మేము స్పష్టంగా అర్థం చేసుకున్నాం. మనం మన 21 వ శతాబ్దపు ఆర్థిక వ్యవస్థను వృద్ధి చేస్తున్నప్పుడు, మన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, వైద్య వృత్తులను నిర్మించడంలో భారతదేశం చాలా సహాయకారిగా ఉంది. అమెరికాకు అంత దగ్గరి వ్యూహాత్మక మిత్రదేశంగా ఉన్న దేశాన్ని మేము గుర్తిస్తున్నాం. అందుకే మా గవర్నర్లం ఈ రాత్రి ఇక్కడ ఉన్నాం. " 15 సార్లు భారతదేశాన్ని సందర్శించిన మక్ఆలిఫ్, ఇతర గవర్నర్లను వాణిజ్య ప్రతినిధులతో కలిసి దేశాన్ని సందర్శించి అవకాశాలను సద్వినియోగం చేసుకోవాలని కోరారు.
భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలోని ప్రముఖ నాయకులకు అమెరికాతో స్నేహపూర్వక సంబంధాలు ఉండేవి. 1947లో యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ నుండి స్వాతంత్ర్యం పొందిన తరువాత కూడా ఇవి కొనసాగాయి. 1954లో, అమెరికా పాకిస్తాన్‌ను సెంట్రల్ ట్రీటీ ఆర్గనైజేషన్ ఒప్పందంలో మిత్రదేశంగా చేర్చుకుంది. పాకిస్తాన్-అమెరికా సంబంధాలను ఎదుర్కోవటానికి భారతదేశం, సోవియట్ యూనియన్‌తో వ్యూహాత్మక సైనిక సంబంధాలను పెంపొందించుకుంది. అమెరికా సోవియట్ యూనియన్ మధ్య ప్రచ్ఛన్న యుద్ధంలో ఏ శిబిరంలోనూ చేరకుండా ఉండటానికి 1961లో, భారతదేశం అలీనోద్యమంలో వ్యవస్థాపక సభ్యుడయింది. 1971 ఇండో-పాకిస్తాన్ యుద్ధంలో నిక్సన్ ప్రభుత్వం పాకిస్తాన్‌కు మద్దతు ఇవ్వడంతో, భారత అమెరికా సంబంధాలు క్షీణించాయి. 1991లో సోవియట్ యూనియన్ రద్దు అయ్యే వరకు ప్రతికూలంగానే ఉంటూ వచ్చాయి. 1990లలో, భారత్ తన విదేశాంగ విధానాన్ని ఏకథ్రువ ప్రపంచానికి అనుగుణంగా మలచుకుని అమెరికాతో సన్నిహిత సంబంధాలను పెంచుకుంది.
ప్రపంచంలోనే అత్యంత శక్తివంతమైన క్షిపణి రక్షణ వ్యవస్థ అయిన -400 ట్రయంఫ్ ఉపరితలం నుండి గాల్లోకి పేల్చే క్షిపణి రక్షణ వ్యవస్థ నాలుగింటిని కొనడానికి రష్యాతో 5.43 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన చారిత్రాత్మక ఒప్పందాన్ని అక్టోబర్ 2018 లో భారతదేశం కుదుర్చుకుంది. ఈ విషయంలో భారత్, అమెరికా యొక్క చట్టాన్ని పట్టించుకోలేదు. ఎస్ -400 క్షిపణి రక్షణ వ్యవస్థను రష్యా నుంచి కొనుగోలు చేయాలన్న భారత్ నిర్ణయంపై ఆంక్షలు విధిస్తామని అమెరికా భారత్‌ను బెదిరించింది. ఇరాన్ నుంచి చమురు కొనుగోలు చేయాలన్న భారత్ నిర్ణయంపై కూడా ఆంక్షలు విధిస్తామని అమెరికా బెదిరించింది. యుఎస్-ఇండియా స్ట్రాటజిక్ పార్టనర్‌షిప్ ఫోరం అధ్యక్షుడు ముఖేష్ అగి మాట్లాడుతూ: "ఆంక్షలు దశాబ్దాల పాటు యుఎస్-ఇండియా సంబంధాలపై ఘోరమైన ప్రభావాన్ని చూపుతాయి. భారతదేశం దృష్టిలో, అమెరికా మరోసారి నమ్మదగనిదిగా పరిగణించబడుతుంది."
ట్రూమన్ నేతృత్వంలోని అమెరికా ప్రభుత్వం 1940 ల చివరలో భారతదేశానికి అనుకూలంగా మొగ్గు చూపింది. భారతదేశాన్ని పొరుగున ఉన్న పాకిస్తాన్ కంటే దౌత్యపరంగా విలువైనదిగా చాలా మంది అమెరికా మేధావులు చూడడమే దీనికి కారణం. యితే, ప్రచ్ఛన్న యుద్ధ సమయంలో నెహ్రూ అవలంబించిన అలీన విధానం చాలా మంది అమెరికన్ పరిశీలకులకు ఇబ్బందికరంగా ఉండేది. భారతదేశ అలీన విధానాన్ని అమెరికా అధికారులు తమకు ప్రతికూలంగా గ్రహించారు. భారత తటస్థతను ఆమోదయోగ్యమైన స్థానంగా అమెరికా పరిగణించడం లేదని రాయబారి హెన్రీ ఎఫ్. గ్రేడీ అప్పటి భారత ప్రధాని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూతో చెప్పాడు. గ్రేడీ "ఈ విషయంలోఊగిసలాట పనికిరాదని, భారతదేశం వెంటనే ప్రజాస్వామ్య పక్షాన చేరాలని" నెహ్రూకు తెలియజేశానని 1947 డిసెంబరులో అమెరికా విదేశాంగ శాఖకు చెప్పాడు. 1948 లో, కాశ్మీర్ సంక్షోభాన్ని మూడవ పార్టీ మధ్యవర్తిత్వం ద్వారా పరిష్కరించుకోమని అమెరికా చేసిన సూచనలను నెహ్రూ తిరస్కరించాడు.
ప్రస్తుతం, భారత అమెరికాల మధ్య విస్తృతమైన, విస్తరిస్తున్న సాంస్కృతిక, వ్యూహాత్మక, సైనిక, ఆర్థిక సంబంధాలున్నాయి. ఇవి విశ్వాస నిర్మాణ చర్యలను అమలు చేసే దశలో ఉంది. అమెరికా అవలంబించిన వైరుధ్య విదేశాంగ విధానాల కారణంగాను, పలు సందర్భాల్లో జరిగిన సాంకేతిక సహాయాల తిరస్కరణల కారణం గానూ అనేక దశాబ్దాలుగా ఈ సంబంధాలు దెబ్బతిన్నాయి. 2008 యుఎస్-ఇండియా సివిల్ న్యూక్లియర్ అగ్రిమెంట్ ముగిసిన తరువాత వేసిన అవాస్తవిక అంచనాల (దీర్ఘకాలంలో అణు విద్యుత్ ఉత్పత్తి యొక్క సాధ్యాసాధ్యాలు, భద్రత, బాధ్యతపై ప్రతికూల ప్రజాభిప్రాయం, ఒప్పంద హామీల కోసం పౌర-సమాజ ఆమోదం మొదలైనవాటి గురించి తక్కువగా అంచనా వేసారు) స్థానంలో ఆచరణాత్మక వాస్తవికత చోటు చేసుకుంది. సానుకూలమైన రాజకీయ, ఎన్నికల ఏకాభిప్రాయాన్ని పొందగలిగే సహకార రంగాలపై దృష్టి పెట్టాయి.
1949 లో నెహ్రూ చేసిన అమెరికా పర్యటన "ఒక దౌత్య విపత్తు". అది రెండు వైపులా చెడు భావాలను మిగిల్చింది. నెహ్రూ, అతని అగ్ర సహాయకుడు వికే కృష్ణ మీనన్ భారతదేశం "అమెరికాతో కొంతవరకు పొత్తు పెట్టుకుని మన ఆర్థిక, సైనిక బలాన్ని పెంచుకోవాలి" అని భావించారు. ట్రూమన్ ప్రభుత్వం భారత్‌కు చాలా అనుకూలంగా ఉంది, నెహ్రూ ఏది కోరినా ఇస్తామని సూచించింది. అతను గర్వంగా నిరాకరించాడు. తద్వారా ఒక మిలియన్ టన్నుల గోధుమను బహుమతిగా పొందే అవకాశాన్ని కోల్పోయాడు. అమెరికన్ విదేశాంగ కార్యదర్శి డీన్ అచేసన్ ప్రపంచంలో నెహ్రూ పోషించగలిగే పాత్రను గుర్తించాడు, కాని "నేను ఇప్పటివరకు వ్యవహరించిన అత్యంత కష్టతరమైన వ్యక్తులలో ఒకడు" అని అన్నాడు. అమెరికా సందర్శనలో నెహ్రూ తన దేశం పట్ల విస్తృతమైన అవగాహనను మద్దతునూ సాధించ గలిగాడు. అతడూ అమెరికన్ దృక్పథం గురించి మరింత లోతైన అవగాహన సాధించాడు.
హెచ్ -1 బి వీసాలను పరిమితం చేయాలన్న ఒబామా అడ్మినిస్ట్రేషన్ నిర్ణయాన్ని భారత్ విమర్శించింది. అప్పటి భారత విదేశాంగ మంత్రి ప్రణబ్ ముఖర్జీ అమెరికా "రక్షణాత్మక వాదాన్ని" తమ దేశం వ్యతిరేకిస్తుందని వివిధ అంతర్జాతీయ వేదికలపై చెప్పారు. ఒబామా అవుట్ సోర్సింగ్ విధానాలకు వ్యతిరేకంగా భారత్ ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థలో ఈ అంశాన్ని లేవనెత్తుతుందని భారత వాణిజ్య మంత్రి కమల్ నాథ్ అన్నారు. ఏదేమైనా, కెపిఎంజి యొక్క ఔట్‌సోర్సింగ్ సలహా అధిపతి మాట్లాడుతూ, భారతదేశం ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదని, ఎందుకంటే ఒబామా ప్రకటనలు "ఉత్పాదక సంస్థలు చేస్తున్న అవుట్‌సోర్సింగ్‌కు వ్యతిరేకంగానే నని" అంతేగానీ ఐటి- సంబంధిత సేవల అవుట్సోర్సింగ్‌కు వ్యతిరేకంగా కాదనీ అన్నాడు.
ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం, పెట్టుబడుల పెరుగుదల, ప్రపంచ భద్రతా విషయాలపై సహకారం, గ్లోబల్ గవర్నెన్స్ విషయాలపై నిర్ణయం తీసుకోవడంలో భారతదేశాన్ని చేర్చడం, వాణిజ్య, పెట్టుబడి వేదికలలో ప్రాతినిధ్య స్థాయిని పెంచడం, ఎగుమతి నియంత్రణ విషయాల్లోకి ప్రవేశం, అణు సరఫరాదారుల సమూహంలో ప్రవేశానికి మద్దతు, సాంకేతిక భాగస్వామ్యంతో ఉమ్మడి-తయారీ కార్యక్రమం అభివృద్ధి మొదలైనవి భారత అమెరికా సంబంధాల్లో కీలకమైన మైలురాళ్ళుగా మారాయి. 2016లో, లాజిస్టిక్స్ ఎక్స్ఛేంజ్ మెమోరాండం ఆఫ్ అగ్రిమెంట్ పై రెండు దేశాలు సంతకం చేశాయి. భారతదేశాన్ని అమెరికా ప్రధాన రక్షణ భాగస్వామిగా ప్రకటించారు.
ఖోబ్రగడే అరెస్టు సమయంలో ఆమెకు కన్సులర్ ఇమ్యూనిటీ మాత్రమే ఉంది. (ఇది అధికారిక విధులకు సంబంధించి చేసిన చర్యలకు మాత్రమే ఇమ్యూనిటీ ఇస్తుంది) మరింత విస్తృతమైన డిప్లొమాటిక్ ఇమ్యూనిటీ కాదు. అందుచేతనే ఆమెపై ప్రాసిక్యూషన్ మొదలైంది. ఆమె అరెస్టు తరువాత, భారత ప్రభుత్వం ఖోబ్రగడేను ఐక్యరాజ్యసమితి లోని భారత కార్యాలయానికి తరలించి, ఆమె స్థాయిని పెంచింది. అత్ద్వారాఅ ఆమెకు డిప్లొమాటిక్ఆ ఇమ్యూనిటీ లభించింది. పర్యవసానంగా, ఖోబ్రగడేపై ఫెడరల్ నేరారోపణలు మార్చి 2014 లో కొట్టివేసారు. తరువాత ఖోబ్రగడేపై కొత్త నేరారోపణలు దాఖలు చేసారు గానీ, అప్పటికే ఆమె దేశం విడిచి వెళ్లిపోయింది. (వివాదాన్ని పరిష్కరించే ప్రయత్నంలో, అమెరికా విదేశాంగ శాఖే ఆమెను దేశం విడిచి వెళ్ళమని చెప్పింది).
డిసెంబర్ 2013 లో, న్యూయార్క్‌లోని భారత డిప్యూటీ కాన్సుల్ జనరల్ దేవయాని ఖోబ్రగడే ఆమె ఇంటి పనిమనిషికి తప్పుడు వర్క్ వీసా పత్రాలను సమర్పించారని రెస్టు చేసారు. ఇంటి పనిమనిషికి " కనీస చట్టపరమైన వేతనం కంటే చాలా తక్కువ" చెల్లించారని యుఎస్ ఫెడరల్ ప్రాసిక్యూటర్లు ఆరోపించారు. ఈ సంఘటనపై భారత ప్రభుత్వం నిరసనతెలిపింది. భారతదేశం-అమెరికా సంబంధాలలో చీలికకు ఈ సంఘటన కారణమైంది; ఖోబ్రగడే స్ట్రిప్-సెర్చ్ (యుఎస్ మార్షల్స్ సర్వీస్ అరెస్టు చేసే వ్యక్తులందరికీ ఒక సాధారణ పద్ధతి) పైన, సాధారణ ఖైదీలతో పాటు ఉంచడం పట్లా భారతీయులు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. ఉదాహరణకు, మాజీ ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ ఖోబ్రగడే పట్ల వ్యవహరించిన తీరు గర్హనీయమని అన్నారు.
బ్రిటిషు వలసపాలన రోజుల్లో భారతదేశానికీ అమెరికాకూ మధ్య సంబంధాలు పెద్దగా ఉండేవి కావు. 1893లో జరిగిన ప్రపంచ ఉత్సవాల సందర్భంగా చికాగోలోని ప్రపంచ మతాల పార్లమెంటులో స్వామి వివేకానంద అమెరికాలో యోగా, వేదాంతాలను ప్రోత్సహించారు. మార్క్ ట్వైన్ 1896లో భారతదేశాన్ని సందర్శించాడు. తన ఫాలోయింగ్ ది ఈక్వేటర్ పుస్తకంలో దాని పట్ల తనకున్న ఆకర్షణను, వికర్షణనూ వర్ణించాడు. తాను కలలు కన్న, మళ్ళీ చూడాలనుకుంటున్న ఏకైక విదేశీ భూమి భారతదేశమే అని చెప్పాడు. ఇంగ్లీష్ రచయిత రుడ్‌యార్డ్ కిప్లింగ్ ద్వారా అమెరికన్లు భారతదేశం గురించి మరింత తెలుసుకున్నారు. 1950లలో మార్టిన్ లూథర్ కింగ్, జూనియర్ ప్రవచించిన అహింసా తత్వంపై మహాత్మా గాంధీ ముఖ్యమైన ప్రభావాన్ని చూపాడు.
మార్చి 2009 లో, భారతదేశానికి $ 2.1 బిలియన్ల విలువైన ఎనిమిది పి -8 పోసిడాన్లను అమ్మడానికి ఒబామా ప్రభుత్వం సంతకం చేసింది. ఇది, ఒబామా నవంబర్ 2010 పర్యటన సందర్భంగా ప్రకటించిన $ 5 బిలియన్ల బోయింగ్ సి -17 మిలిటరీ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్, జనరల్ ఎలక్ట్రిక్ ఎఫ్ 414 ఇంజిన్‌లను అందించే ఒప్పందంతో కలిపి, భారతదేశపు సైనిక సరఫరాదారులలో అమెరికా మూడవదైంది . ఈ వ్యవస్థలను దాడి కోసం వాడకూదనే కాంట్రాక్ట్ నిబంధనల పట్ల భారతీయులు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ఇప్పటికే భారత్‌కు పంపిణీ చేసిన బోయింగ్ పి -8 ఐ పనితీరుకు సంబంధించిన సమస్యలను పరిష్కరించడానికి భారత్ ప్రయత్నిస్తోంది.
జాయింట్ చీఫ్స్ ఆఫ్ స్టాఫ్ చైర్మన్ మైక్ ముల్లెన్ భారతదేశం, అమెరికా మధ్య బలమైన సైనిక సంబంధాలను ప్రోత్సహించాడు. "భారతదేశం ముఖ్యమైన వ్యూహాత్మక భాగస్వామిగా ఉద్భవించింది" అని అన్నారు. యుఎస్ స్టేట్ అండర్ సెక్రటరీ విలియం జోసెఫ్ బర్న్స్ కూడా ఇలా అన్నారు, "భారతదేశం, అమెరికా ఒకదానికొకటి ఇంత ముఖ్యమైనవిగా మునుపెన్నడూ లేవు." ఆగస్టు 1, 2012 న న్యూయార్క్‌లోని ఆసియా సొసైటీలో ప్రసంగించిన అమెరికా రక్షణ శాఖ సహాయ కార్యదర్శి అష్టన్ కార్టర్, ఇరు దేశాల ప్రభావం పరంగా భారతదేశం-యుఎస్ సంబంధానికి ప్రపంచ పరిధి ఉందని అన్నారు. ఇరు దేశాలు తమ రక్షణ, పరిశోధనా సంస్థల మధ్య సంబంధాలను బలపరుచు కుంటున్నాయని ఆయన అన్నాడు.
భారతదేశ ఆర్ధికవ్యవస్థ వేగంగా వృద్ధి చెందడం, ముఖ్యంగా ఇన్ఫర్మేషన్ అండ్ కమ్యూనికేషన్ టెక్నాలజీ , ఇంజనీరింగ్, వైద్య రంగాలలో భారత అమెరికన్ పరిశ్రమల మధ్య సన్నిహిత సంబంధాలు, నానాటికీ దృఢత్వం పెరుగుతున్న చైనాతో వ్యవహరించడానికి అనధికారికమైన కూటమి, ఉగ్రవాద వ్యతిరేకంగా బలమైన సహకారం, యుఎస్-పాకిస్తాన్ సంబంధాల క్షీణత, ద్వంద్వ వినియోగ వస్తువులు & సాంకేతిక పరిజ్ఞానాలపై ఎగుమతి నియంత్రణలను సులభతరం చేయడం , భారతదేశ వ్యూహాత్మక కార్యక్రమాల పట్ల దీర్ఘకాలంగా అమెరికాకు ఉన్న వ్యతిరేకతను తిప్పికొట్టడం వంటివి ఇటీవలి కాలంలో చోటు చేసుకున్న కీలక చర్యలు.
1959 లో, డ్వైట్ డి. ఐసెన్‌హోవర్ ఇరు దేశాల మధ్య అస్థిరంగా ఉన్న సంబంధాలను బలోపేతం చేయడానికి భారతదేశాన్ని సందర్శించిన మొదటి అమెరికా అధ్యక్షుడయ్యాడు. అతను భారత్‌కు చాలా మద్దతుగా ఉన్నాడు. న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఇలా వ్యాఖ్యానించింది, "వాస్తవానికి నెహ్రూ కోరితే చేసారా లేక చైనా కమ్యూనిస్ట్ దురాక్రమణను ఎదుర్కోవటానికి భారతదేశానికి సహాయం చేస్తుందనే హామీ ఇచ్చేశారా అనేది పట్టించుకోదగ్గ విషయంగా అనిపించలేదు. భారతీయ-అమెరికన్ స్నేహానికి అటువంటి హామీ అవసరం లేని స్థాయికి బలోపేతం చెయ్యడ్ం గమనించదగ్గ విషయం. "
2004 - 2014 మధ్య పాశ్చాత్య థింక్-ట్యాంకులు, ముఖ్యంగా యుఎస్ యుకెలలో ఉన్నవారు, పెరుగుతున్న మధ్యతరగతి యొక్క ఎన్నికల ఓటింగ్ విధానాలను ఊహించడంలోను, ప్రాథమిక విద్య, పత్రికా స్వేచ్ఛ యొక్క మెరుగుదలల ద్వారా భారతదేశంలో రాజకీయ మార్పుల స్థాయిని ఊహించడంలోనూ విఫలమయ్యాయి. వుడ్రో విల్సన్ ఇంటర్నేషనల్ సెంటర్‌లోని దక్షిణ, ఆగ్నేయాసియాల నిపుణుడు మైఖేల్ కుగెల్మన్ ప్రకారం, "భారతదేశంలో వస్తున్న పరివర్తనల వేగాన్ని అందుకోలేక పోవడం" కారణంగా భారతదేశంలో కొత్త సవాళ్లను ఎదుర్కోవటానికి అమెరికా సిద్ధంగా లేదు.
ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ సిలికాన్ వ్యాలీలో పర్యటించి, పారిశ్రామికవేత్తలతో సమావేశమయ్యారు. వీరిలో చాలామంది భారతీయ సంతతికి చెందినవారు. విజయవంతమైన మైక్రో ఎలెక్ట్రానిక్స్, డిజిటల్ కమ్యూనికేషన్స్, బయోటెక్నాలజీ స్టార్ట్-అప్ల సమావేశాల్లో పాల్గొని ఎన్డీఏ ప్రభుత్వ మేక్ ఇన్ ఇండియా చొరవను ప్రోత్సహించారు. అక్కడి నుండి మోడీ, 2015 ఐరాస సర్వప్రతినిధిసభ సమావేశానికి న్యూయార్క్ వెళ్లాడు. అక్కడే అమెరికా అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామాతో ద్వైపాక్షిక చర్చలు జరిపాడు.
భారత అమెరికా సంబంధాలు భారతదేశం, అమెరికా మధ్య అంతర్జాతీయ సంబంధాలను సూచిస్తుంది. స్వాతంత్ర్యానంతరం అధికారికంగా మొదలైన భారత అమెరికా సంబంధాల్లో అనేక మార్పుచేర్పులు చోటు చేసుకుంటూ వచ్చాయి. రిచర్డ్ నిక్సన్, ఇందిరా గాంధీల కాలంలో అత్యంత క్షీణ దశను, జార్జి డబ్ల్యూ బుష్, మన్మోహన్ సింగ్ ల కాలంలో ఎంతో స్నేహపూర్వక దశను చవి చూసాయి. కేవల ద్వైపాక్షిక విషయాలకే పరిమితంగా ఉండే ఈ సంబంధాలు, ద్వైపాక్షిక చర్చల్లో వివిధ అంతర్జాతీయ అంశాలను చర్చించే స్థాయికి ఎదిగాయి.
2 జూలై 2014 న, జాతీయ భద్రతా సంస్థ భారతదేశంలోని ప్రైవేట్ వ్యక్తులు రాజకీయ సంస్థలపై నిఘా పెట్టిందనే ఆరోపణలపై చర్చించడానికి అమెరికా దౌత్యవేత్తలను భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ పిలిపించింది. ఎడ్వర్డ్ స్నోడెన్ లీక్ చేసి, వాషింగ్టన్ పోస్ట్ ప్రచురించిన 2010 పత్రం, భారత ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోడీ పై నిఘా పెట్టడానికి అమెరికా ఇంటెలిజెన్స్ ఏజెన్సీలకు ఆదేశాలున్నాయని వెల్లడించింది.
యుఎస్ సెన్సస్ గణాంకాల ప్రకారం, భారతీయుల నాలెడ్జి-ఆధారిత ఉపాధి ద్వారా జరుగుతున్నఆదాయ సృష్టి, అమెరికా లోని ఏ ఇతర జాతి కంటే కూడా ఎక్కువగా ఉంది. సంపన్న భారతీయ ప్రవాసుల ఆర్ధిక రాజకీయ పలుకుబడి గణనీయ స్థాయిలో ఉంది. సగటున 1,00,000 డాలర్ల ఆదాయంతో భారతీయ అమెరికన్ కుటుంబాలు అమెరికాలోకెల్లా సుసంపన్నమైనవి. 65,000 డాలర్లతో చైనా అమెరికన్లు తరువాతి స్థానంలో ఉన్నారు. అమెరికాలో సగటు గృహ ఆదాయం $ 50,000.
ఆమెకు చేసిన "అవమానం" పై అమెరికా క్షమాపణ చెప్పాలని, ఆరోపణలను విరమించుకోవాలనీ భారతదేశం డిమాండ్ చేసింది. దీనిని అమెరికా నిరాకరించింది. భారత కాన్సులర్ సిబ్బంది, భారతదేశంలోని అమెరికా కాన్సులర్ సిబ్బంది, వారి కుటుంబాల ఐడి కార్డులు ఇతర సౌకర్యాలను ఉపసంహరించి, న్యూ ఢిల్లీలోని యుఎస్ ఎంబసీ ముందు భద్రతా అడ్డంకులను తొలగించి, తమ కాన్సులర్ అధికారిపై అమెరికా చేసిన దుర్నీతికి భారత్ ప్రతీకారం తీర్చుకుంది.
ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ అమెరికాను సందర్శించినప్పుడు కాంగ్రెస్ సంయుక్త సమావేశంలో ప్రసంగించాడు. రెండు దేశాల ఉమ్మడి లక్షణాలను, ఇరు దేశాల మధ్య దీర్ఘకాల స్నేహాన్ని ఎత్తిచూపాడు. 45 నిముషాల కంటే ఎక్కువ కాలం ప్రసంగించిన మోడీ, ఇరు దేశాల మధ్య సమాంతరాలను గూర్చి, ఇరు దేశాలు గతంలో కలిసి పనిచేసిన, భవిష్యత్తులో కలిసి పనిచెయ్యాల్సిన అంశాలు, సమస్యలను ప్రస్తావించాడు.
పాశ్చాత్య ఇంటెలిజెన్స్ ఏజెన్సీలు, ఎన్జీఓలలోని విదేశీ సహాయక కార్మికులను, సిబ్బందినీ నాన్-అఫీషియల్ కవర్గా ఉపయోగించుకున్నాయని వికీలీక్స్ వెల్లడించింది. దీనితో, ఉపగ్రహ ఫోన్ల పర్యవేక్షణ, సున్నితమైన స్థానాల చుట్టుపక్కల ఉన్న మానవతా సహాయ సంస్థలు, అభివృద్ధి సహాయ సంస్థల కోసం పనిచేసే సిబ్బంది కదలికలను పరిశీలించడానికి భారత ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుంది.
1970 ల చివరలో, జనతా పార్టీ నాయకుడు మొరార్జీ దేశాయ్ ప్రధానమంత్రి అయ్యాక, భారతదేశం జిమ్మీ కార్టర్ నేతృత్వంలోని అమెరికాతో సంబంధాలను మెరుగుపరిచింది. భారతదేశ అణ్వస్త్ర వ్యాప్తి నిరోధక రికార్డు సరిగా లేదనే కారణంతో, భారతదేశానికి అణు పదార్థాలను ఎగుమతులను నిషేధించే ఉత్తర్వుపై 1978 లో కార్టర్ సంతకం చేసినప్పటికీ, సంబంధాల మెరుగుదలకు అడ్డంకి కలగలేదు.
ఇరవై ఒకటవ శతాబ్దంలో, భారతదేశం తన వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తిని వినియోగించుకుని తన సార్వభౌమ హక్కులను పరిరక్షించుకోడానికీ, బహుళ ధ్రువ ప్రపంచంలో జాతీయ ప్రయోజనాలను పెంపొందించుకోడానికీ ప్రయత్నించింది. అధ్యక్షులు జార్జ్ డబ్ల్యు. బుష్, బరాక్ ఒబామా పరిపాలనలో, అమెరికా భారతదేశం ప్రధాన జాతీయ ప్రయోజనాలనూ అపరిష్కృతంగా ఉన్న సమస్యలనూ గుర్తించింది.
21 వ శతాబ్దంలో అమెరికా విదేశాంగ విధాన ప్రయోజనాలకు భారతదేశం చాలా ముఖ్యంగా మారింది. భారతదేశం, ఈ ప్రాంతంలోని ఆధిపత్య వర్గాల్లో ఒకటి. ఒక బిలియన్ కంటే ఎక్కువ మంది పౌరులకు నివాసం. నూతన గొప్ప శక్తిగా, అమెరికాకు "అనివార్య భాగస్వామి" గా చాలా తరచుగా చెబుతూంటారు. పెరుగుతున్న చైనా పట్టుకు ప్రతిరోధకంగా భారత్‌ను చాలా మంది విశ్లేషకులు భావించారు.
అమెరికా అఫ్‌పాక్ విధానానికి సంబంధించి భారత్‌తో విభేదాలు తలెత్తాయనే అందోళనను దక్షిణ, మధ్య ఆసియా వ్యవహారాల సహాయ కార్యదర్శి రాబర్ట్ బ్లేక్ కొట్టిపారేశాడు. భారతదేశం అమెరికా లు "సహజ మిత్రదేశాలు" అని చెబుతూ, "భారతదేశంతో మైత్రిని పణంగా పెట్టి" పాకిస్తాన్ ఆఫ్ఘనిస్తాన్లలో వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యతలను తీర్చడం అమెరికా చెయ్యజాలదని అతడు అన్నాడు
చైనా కమ్యూనిస్టులు గత పదేళ్ళుగా పురోభివృద్ధి చెందుతున్నారు. భారత్ కొంతమేరకు అభివృద్ధి సాధిస్తోంది. కానీ భారత్ తన 45 కోట్ల జనాభాతో విజయం సాధించలేకపోతే, స్వాతంత్ర్య ఫలాలను పొందలేకపోతే, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజలు, ముఖ్యంగా అభివృద్ధి చెందని దేశాల ప్రజలు, తాము అభివృద్ధి చెందాలంటే ఎకైక మార్గం కమ్యూనిజమే అని భావిస్తారు.
1930లలో 1940ల ప్రారంభంలో, బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యాన్ని ధిక్కరించి భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి అమెరికా చాలా బలంగా మద్దతు ఇచ్చింది. 1965కి ముందు భారతదేశం నుండి అమెరికాకు జరిగిన మొదటి ముఖ్యమైన వలసల్లో ఇరవయ్యో శతాబ్దం ప్రారంభంలో సిక్కు రైతులు కాలిఫోర్నియాకు వెళ్లారు.
న్యూయార్క్ నగరంలోని భారత యుఎన్ మిషన్, వాషింగ్టన్లోని భారత రాయబార కార్యాలయాలపై గూఢచర్యం జరుపుతున్నట్లు వెల్లడైన విషయాలపై అమెరికా స్పందించాలని 2013 జూలై నవంబర్లలో భారతదేశం డిమాండ్ చేసింది.
2001 లో అమెరికాపై సెప్టెంబర్ 11 దాడుల తరువాత, సూయజ్ కాలువ నుండి సింగపూర్ వరకు వ్యూహాత్మకంగా కీలకమైన హిందూ మహాసముద్ర సముద్రపు దారులను నియంత్రించడంలో, పోలీసింగ్ చేయడంలో అధ్యక్షుడు జార్జ్ డబ్ల్యు. బుష్ భారతదేశంతో కలిసి పనిచేశాడు.
ఒబామా 2015 పర్యటనలో ప్రధానమైన నిర్దుష్టమైన ప్రకటనలేమీ లేకపోవడం, ఆతిథ్య దేశంతో అమెరికా సంబంధాల యొక్క ముఖ్య సూచిక. రెండు దేశాలలో రాజకీయ వ్యాఖ్యాతలు ఈ సందర్శన లోని విశ్వాసాన్ని పెంపొందించే అంశాలను హైలైట్ చేయడానికి దారితీసింది
నవంబర్ 2010 లో, అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా భారతదేశాన్ని సందర్శించి, భారత పార్లమెంట్ సంయుక్త సమావేశంలో ప్రసంగించాడు. ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలిలో శాశ్వత సీటు కోసం భారతదేశం చేసిన ప్రయత్నాన్ని ఆయన సమర్థించాడు.
మార్చి 2000 లో, అమెరికా అధ్యక్షుడు బిల్ క్లింటన్ భారతదేశాన్ని సందర్శించి, ప్రధానమంత్రి వాజ్‌పేయితో ద్వైపాక్షిక, ఆర్థిక చర్చలు జరిపారు. పర్యటన సందర్భంగా, ఇండో-యుఎస్ సైన్స్ & టెక్నాలజీ ఫోరం స్థాపించారు.
ఇరాన్, రష్యాలతో భారతదేశపు స్నేహపూర్వక సంబంధాల నుండి శ్రీలంక, మాల్దీవులు, మయన్మార్, బంగ్లాదేశ్కు సంబంధించిన విదేశాంగ విధాన విబేధాల వరకు భారత, యుఎస్ ప్రభుత్వాలు వివిధ ప్రాంతీయ సమస్యలపై విభేదించాయి.
అన్ని ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం యొక్క విలువ 2004 నుండి 2008 వరకు మూడు రెట్లు పెరిగింది. ఇంకా పెరుగుతూనే ఉంది. రెండూ దిశల్లోనూ కూడా పెట్టుబడులు పెరుగుతున్నాయి, అభివృద్ధి చెందుతున్నాయి.
జాన్ ఎఫ్. కెన్నెడీ ప్రెసిడెన్సీ సమయంలో భారతదేశాన్ని ఒక వ్యూహాత్మక భాగస్వామిగా, కమ్యూనిస్ట్ చైనా పెరుగుదలకు ప్రతిఘాతంగా పరిగణించారు. కెన్నెడీ ఇలా అన్నాడు:
వాల్మీకి ఉత్తరరామాయణ కథ సీతా మరణంతో విషాదాంతం కాగా భవభూతి 'ఉత్తరరామచరిత్ర' సీతారాముల పునఃకలయికతో సుఖాంతం అవుతుంది.
వాల్మీకి ఉత్తరరామాయణ కథ సీతా ప్రాధాన్యంతో సీతా చరిత్రగా కొనసాగితే, భవభూతి 'ఉత్తరరామచరిత్ర' రాముడు ప్రధానంగా రామచరిత్రగా కొనసాగుతుంది.
అరణ్యంలో విడిచిపెట్టబడిన సీత దుఃఖావేశంతో గంగానదిలో దూకడం, ఆమెకు కవలలు పుట్టడం తరళ, తమస మాటల వల్ల తెలుస్తుంది. గంగాదేవి ఆ బాలురను వాల్మీకి ఆశ్రమంలో దిగపెడుతుంది. అర్చన కోసం సీత పూలు కోస్తూ వనంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. అదే సమయంలో శంభూకుని వధ అనంతరం పంచవటిలో ప్రవేశించిన రాముడు కూడా తన సీతా జ్ఞాపకాలతో వనంలో పరిపరివిదాల విలపిస్తూ మూర్చిల్లుతాడు. తమస చెప్పడం వల్ల సీత రాముని స్పర్శిస్తుంది. ఆ ప్రేమైక స్పర్శతో రాముడు దుఖం నుంచి తేరుకొని తిరిగి అయోధ్య కు పయనమవుతాడు. ధర్మ కార్యానుసారం కోసమే తన సీతను పరిత్యాగం చేయవలసి వచ్చినదని రాముడు వాసంతికి వివరిస్తాడు. ఈ మూడవ అంకంలో భవభూతి కరుణ రసాభివ్యక్తి పరాకాష్టకు చేరుకొంది.