polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ఉత్తర సర్కారులపై ఆధిపత్యం కోసం ఐరోపా దేశాలైన బ్రిటిషు, ఫ్రెంచి, డచ్చి, పోర్చుగీసు దేశీయులు తమలోతామే కాక, స్థానిక నాయకులతోనూ అనేక యుద్ధాలు చేసారు. ఈ యుద్ధాల కారణంగా ఆ ప్రాంతాలపై ఆధిపత్యం మారుతూ వచ్చింది. పర్యవసానాల పరంగా గాని, యుద్ధ ఫలితాల కారణంగా గానీ వీటిలో ప్రధానమైనవి -బొబ్బిలి యుద్ధం, చెందుర్తి యుద్ధం, మచిలీపట్నం ముట్టడి. 1758 డిసెంబరు 9 న జరిగిన చెందుర్తి యుద్ధం తరువాత గోదావరికి ఉత్తరాన ఉన్న భూభాగంపై ఫ్రెంచి వారి అధికారాన్ని అంతం చేసి, బ్రిటిషు వారు ఆధిపత్యంలోకి వచ్చారు.
డిసెంబరు 9 ఉదయాన్నే ఫోర్డు తన సైన్యాన్ని తీసుకుని కుడివైపుగా ఉన్న గుట్టల వెనగ్గా సాగి 8 గంటలకల్లా 3 మైళ్ళ దూరంలోని చెందుర్తి గ్రామం చేరుకున్నాడు. రెండు సైన్యాల మధ్య 4 మైళ్ళ దూరం ఉంది. వారి మధ్య ఓ చిన్న గ్రామం ఉంది. ఫోర్డు ఆ గ్రామాన్ని స్వాధీనం చేసుకోదలచాడని కాన్‌ఫ్లాన్స్ భావించి తన సైన్యాన్ని ముందుకు నడిపించాడు. అయితే బ్రిటిషు సైన్యం మాత్రం ముందుకు కదల్లేదు. కాన్‌ఫ్లాన్స్ దాన్ని వారి బలహీనతగా అనుకుని, వాళ్ళు తిరిగి చేబ్రోలు వెళ్ళిపోతారని భావించాడు
కపూర్ తదనంతరం హ్యాపీ న్యూ ఇయర్ చిత్రానికి "లవ్లీ", "కమ్లీ", రాయ్ చిత్రానికి "చిట్టియన్ కలైయన్" , "దేశి" చిత్రానికి ఏక్ పహేలీ లీలా చిత్రం కోసం "దేశీ లుక్", ఆల్ ఈజ్ వెల్ చిత్రానికి "నాచన్ ఫర్రేట్", కిస్ కిస్కో ప్యార్ కరూన్ చిత్రం కోసం "జుగ్ని పీకే టైట్ హై", " మెయిన్ ఔర్ చార్లెస్ చిత్రానికి "జబ్ చాయే తేరా జాడూ", హేట్ స్టోరీ 3 చిత్రానికి "నీన్దేన్ ఖుల్ జాతి హై", దిల్‌వాలే చిత్రానికి "ప్రీమికా" వంటి పాటలు పాడినందుకు గుర్తింపు పొందింది. తరువాత అత్యధిక వసూళ్లు చేసిన బాలీవుడ్ చిత్రాలలో గుర్తింపు పొందిన ర్యాంకుల్లో నిలిచింది. ఉడ్తా పంజాబ్ చిత్రం నుండి వచ్చిన "డా డా దాస్సే" పాట ఆమెకు అనేక ఉత్తమ ప్లేబ్యాక్ సింగర్ అవార్డులు, నామినేషన్లను సంపాదించింది. దాని తరువాత ఆమె బీమాన్ లవ్ నుండి "హగ్ మి", ది లెజెండ్ ఆఫ్ మైఖేల్ మిశ్రా చిత్రం నుండి "లవ్ లెటర్" పాటలను పాడింది. ఆన్ని పాటలు విజయవంతమయ్యాయి.
కపూర్ 1978 ఆగస్టు 21 న ఉత్తరప్రదేశ్ లోని లక్నోలో జన్మించారు. ఆమె తండ్రి రాజీవ్ కపూర్ ఒక వ్యాపారవేత్త, ఆమె తల్లి పూనం కపూర్ ఒక బోటిక్ యజమాని. ఆమె ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని ఖాత్రి కుటుంబంలో పుట్టి పెరిగింది. అక్కడ ఆమె సంగీతం కూడా అభ్యసించింది. ఆమె తన 12 సంవత్సరాల వయస్సులో, వారణాసి నుండి సంగీతకారుడు పండిట్ గణేష్ ప్రసాద్ మిశ్రా ఆధ్వర్యంలో శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని అభ్యసించడం ప్రారంభించింది. అతనితో పాటు భారతదేశం చుట్టూ శాస్త్రీయ కచేరీలకు హాజరయింది. కపూర్ తన బాల్యంలో పాఠశాలలో అనేక సంగీత పోటీలలో పాల్గొంది. 15 సంవత్సరాల వయస్సులో ఆమె ఆల్ ఇండియా రేడియోలో భజన్ గాయకుడు అనుప్ జలోటాతో కలిసి అతని ప్రదర్శనలలో పాల్గొంది. ఆమె బి.ఏ.డిగ్రీని పూర్తిచేసింది. ఆపై లక్నోలోని భట్ఖండే మ్యూజిక్ ఇనిస్టిట్యూట్ నుండి సంగీతంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పొందింది. ఆ తర్వాత ఆమె తన సంగీత వృత్తిని కొనసాగించడానికి ముంబైకి వెళ్లింది.
కనికా కపూర్ భారతీయ గాయని. ఆమె లక్నోలో పుట్టి పెరిగింది. ఆమె ఎప్పుడూ గాయకురాలిగా వృత్తిని కొనసాగించాలని ఆకాంక్షించింది, కానీ ఆమె 1997 లో వ్యాపారవేత్త రాజ్ చందోక్‌ను వివాహం చేసుకుని లండన్‌కు వెళ్లింది. అక్కడ ఆమె ముగ్గురు పిల్లలకు జన్మనిచ్చింది. 2012 లో రాజ్ నుండి విడాకులు తీసుకున్న తరువాత, ఆమె గాయకురాలిగా మారడానికి ముంబైకి మకాం మార్చింది. కపూర్ మ్యూజిక్ వీడియో కోసం పాడిన మొట్టమొదటి పాట "జుగ్ని జీ" వాణిజ్యపరంగా విజయవంతమైంది. 2014 లో రాగిణి ఎంఎంఎస్ 2 చిత్రం కోసం "బేబీ డాల్" పాటతో ఆమె తన బాలీవుడ్ నేపధ్య గానం వృత్తిని ప్రారంభించింది. చిత్రం విడుదలైన తరువాత, "బేబీ డాల్" చార్టులలో అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. కపూర్ తన గానం శైలికి విస్తృత విమర్శకుల ప్రశంసలను అందుకుంది. ఈ చిత్రానికి ఆమెకు ఉత్తమ మహిళా ప్లేబ్యాక్ సింగర్‌కు ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు లభించింది.
మార్చి 2020 లో, లండన్ నుండి తిరిగి వచ్చిన తరువాత, లక్నోలోని హోటల్ తాజ్ వద్ద భారత రాజకీయ నాయకులు, విఐపిలతో కలిసి ఆమె భారత ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా కొన్ని పార్టీలకు హాజరయింది. ఆ సమయంలో కరోనావైరస్‌కు వ్యతిరేకంగా ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ గృహ నిర్బంధంలో ఉండాలని సలహా ఇచ్చింది. తరువాత, ఆమె కోవిడ్ -19 కు పాజిటివ్ రిపోర్డు వచ్చింది. ఆమె నిర్లక్ష్యానికి ఆమెపై ఫిర్యాదు చేశారు.
కనికా కపూర్ 1997 లో రాజ్ చందోక్ అనే ఎన్ఆర్ఐ వ్యాపారవేత్తను వివాహం చేసుకుని తన భర్తతో పాటు లండన్ వెళ్ళింది. ఆమెకు ముగ్గురు పిల్లలు ఉన్నారు. ఆమె 2012 లో తన భర్త నుండి విడిపోయి లక్నోలోని తన తల్లిదండ్రుల ఇంటికి తిరిగి వెళ్లింది. ఈ జంట 2012 లో విడాకులు తీసుకున్నారు.
కపూర్ తెలియజేసిన ప్రకారం ఆమె పంజాబీ సాహిత్యంతో వివిధ బాలీవుడ్ పాటలు పాడినప్పటికీ, ఆమె పంజాబీ మాట్లాడలేదు. తద్వారా తనను తాను "యుపి ఖాత్రి" గా భావిస్తుంది.
హైడ్రో ఫ్లోరైడ్ యొక్క విఘటనస్థిరాంకం బలమైన ఆమ్లాల కన్నా తక్కువగా ఉండుటచే హైడ్రోఫ్లోరైడ్‌ను బలహీనమైన ఆమ్లంగా గుర్తించారు.మిగతా సాధారణ ఆమ్లాలవలె ఇది సజల ద్రావణాలలో అయానులుగా విడిపోవును.
హైడ్రోజన్ ఫ్లోరిక్ఆమ్లం అనునది బలమైన ఆమ్లంగా గుర్తింపబడని ఏకైక హైడ్రోహలిక్ ఆమ్లం.ఇది విలీన అమల స్థితిలో పూర్తిగా ఆయనీకరణచెందదు.హైడ్రో ఫ్లోరిక్ ఆమ్లం యొక్క గాఢత 100%కు పెరిగిన, హోమో అస్సోసిఎసన్ కారణంగా ఆమ్ల తత్వం అనూహ్యంగా పెరుగును.
లోహ పరిశ్రమలలో తుప్పుపట్టని ఉక్కు , కర్బన ఉక్కులోని ఆక్సైడ్‌లను ఇతరమలినాలను తొలగించు కారకంగా ఉపయోగిస్తారు, కారణం ఉక్కును కరగించుకొను సామర్ద్యం హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్‌కు తక్కువ .అలాగే గ్లాజు ఉపరితలం పై అక్షరాలను లేదా బొమ్మలను చెక్కుటకు కారకంగా ఉపయోగిస్తారు. హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ గాజులోని సిలికాన్ డయాక్సైడ్‌తో చర్య వలన నీటిలో కరుగు లేదా వాయుస్థితి సిలికాన్ ఫ్లోరైడ్‌ను ఏర్పరచును.అలాగే గాజు ఉపరి తలాన్ని నునుపు పరచుటకు కూడా హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ ను వాడెదరు.
ఫ్లోరైట్ ఖనిజాన్ని గాఢసల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంతో చర్య జరిపించడం వలన హైడ్రోజన్ ఫ్లోరిక్ ఆమ్లం ఏర్పడును.265 వద్ద ఈఇ రెండు రసాయన పదార్థాలను మిశ్రమంచేసి రసాయన చర్యకు లోను కావించిన కాల్సియం సల్ఫేట్, హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ ఏర్పడును.ఏర్పడిన హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్‌ను నీటిలో కరిగించిన హైడ్రో ఫ్లోరిక్ ఆమ్లం ఎర్పడును.
భారీప్రమాణంలో హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ ను ఫ్లోరైట్ ఖనిజాన్ని ఉపయోగించి ఉత్పత్తి కావించినప్పటికీ, అపటైట్ ఖనిజం నుండి ఫాస్పారిక్ ఆమ్లాన్ని ఉత్త్పత్తి చేయునపుడు.హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ ఉప ఉత్పత్తిగా ఏర్పడును.
హైడ్రోఫ్లోరిక్ ఆమ్లం రంగులేని ద్రవం., వస్తువులను క్షయించు/తినివేయు గుణమున్నది.పలు రసాయన పదార్థాలను ముఖ్యంగా ఆక్సైడులను కరిగించు స్వభావమున్న రసాయన ఖనిజ ఆమ్లంఇది.గాజును తినివేయు దీని స్వభావాన్ని 17 శాతాబ్దిలో నే గుర్తించారు.1771లో కార్ల్ విల్హెం స్చీలె అధిక ప్రమాణంలో ఉత్పత్తి చేసాడు.గాజు, టేఫ్లాన్, ఇతర రసాయన పదార్థాల మీద దాడి చేయు దీని యొక్క తీవ్ర రసాయన చర్యాశీలత వలన ఈ ఆమ్లాన్ని ప్లాస్టిక్ పాత్రలలో నిల్వ చేయుదురు.గాజు వస్తువులమీద నిక్షారణ
హైడ్రో ఫ్లోరిక్ ఆమ్లం నుండి ఏర్పరచిన బలమైన ఆమ్ల ఉత్ర్పేరకం సమక్షలో ఐసోబ్యూటేన్‌ను తక్కువ అణుభారం వున్న ఆల్కినులను ఆల్కైలేసన్ చేయుదురు.హైడ్రో ఫ్లోరిక్ ఆమ్లం ఉత్ప్రేరకం ఆల్కీనులు చర్యా వంతమైన కార్బోకేసనులను ఉత్పత్తి చేయునట్లు ప్రేరేపించును.ఈ కార్బోకేసన్లు ఐసోబ్యుటేనును ఆల్కలైట్ చేయును.అయితే ఈ రసాయనచర్య 0 నుండి 30 ఉష్ణోగ్రత మధ్య జరుగును.ఇది రెండు అంచెల రసాయన చర్య.
అధిక ఘనపరిమాణ ఆకర్బన ఫ్లోరైడ్ సంయోగ పదార్థాలను హైడ్రో ఫ్లోరిక్ ఆమ్లంనుండి తయారు చేయుదురు.ప్రముఖంగా క్రయోలైట్ , అల్యూమినియం ట్రై ఫ్లోరైడ్ లను ఉత్పత్తి చేయుదురు.లోహ అల్యూమినియం ఉత్పత్తికి, క్రయోలైట్, అల్యూమినియం ట్రై ఫ్లోరైడ్ పదార్థాలు అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత ద్రావణి లుగా పనిచేయును. సోడియం ఫ్లోరైడ్, యురేనియం హెక్సా ఫ్లోరైడ్ అనునవి హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ నుండి తయారుచేయు ఇతర ఆకర్బనసంయోగాపదార్థాలు .
హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ వాయువు అధిక విషగుణమున్న వాయువు.ఇది ఊపిరితిత్తులను శాశ్వితంగా నష్ట పరచును.అలాగే కంటి కార్నియాకు నష్టం కల్గించును.సజల హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ ఆమ్లం చర్మాన్ని తాకినా నొప్పి లేని బొబ్బలు ఏర్పడి చర్మ కణాలను నశింప చేయును.160 చదరపు సెం.మీ మేర చర్మంతో సంపర్కం వలన దేహంలోని కాల్షియం జీవవ్యవస్థతో గాఢ ఆమ్లం అంతరాయం కల్గించిడం వలన హృదయ స్పందన ఆగడం వలన మరణం సంభవించవచ్చు.
గృహోపకరణాల తుప్పు, మరకలు తొలగించు రసాయానాలలో విలీన హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్‌ను వాడెదరు.అలాగే కారును శుభ్రపరచు పదార్థాలలో వాడెదరు.అలాగే సేరామిక్ వస్తువుల తుప్పు తొలగించు రసాయన పదార్థాలలో కూడా హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ ఉపయోగిస్తారు.అలాగే బాయిలరును వాడకంలోకి తెచ్చుటకు ముందు బాయిలరులోని ఐరన్ ఆక్సైడ్, సిలికాయుత మలినకారక పదార్థాలను తొలగించుటకు హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్ ను ఉపయోగిస్తారు.
హైడ్రోజన్ ఫ్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని ముఖ్యంగా ఆర్గానో ఫ్లోరిన్ శాస్త్రంలో విరివిగా వాడెదరు.హైడ్రోజన్ ఫ్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని ఫ్లోరిన్ వనరుగా ఉపయోగించి టెఫ్లాన్, ఫ్లోరో పాలిమర్సు, ఫ్లోరో కార్బన్సు సహిత ఆర్గానో ఫ్లోరిన్ సమ్మేళనాలను ఉత్పత్తి కావింతురు.శీతలికారిణిగా వాడు ఫ్రియాన్ నుకూడా ఉత్పత్తి చేయుదురు.
ఇసకరాయి ఎక్కువున్న పెట్రోలియం బావుల్లో నీరు, పెట్రోలియం, గ్యాసు ఉత్పత్తిని త్వరిత పరచుటకై విలీన హైడ్రోజన్ ఫ్లోరైడ్‌ను మిగతా ఆమ్లాలతోహైడ్రో క్లోరిక్ ఆమ్లం లేదా కర్బన ఆమ్లాలు) కలిపి ఉపయోగిస్తారు.
హైడ్రో ఫ్లోరిక్ ఆమ్లం అనునది హైడ్రో ఫ్లోరైడ్ అను రసాయన సమ్మేళన పదార్థాన్ని నీటిలో కరగించడం వలన ఏర్పడిన ద్రవఆమ్లం.ఇది ఒక ఖనిజ ఆమ్లం.హైడ్రోఫ్లోరిక్ ఆమ్లం ఇంచు మించు అన్ని ఫ్లోరిన్ సమ్మేళనపదార్థాల తయారికి పూర్వగామి గా పనిచేయును.మూలక ఫ్లోరిన్‌ను తయారు చేయుటకు కూడా దీనిని ఉపయోగిస్తారు.
ఇటుపారిశ్రామిక రంగంలోనూ అటు పరిశోధనరంగంలోనూ హైడ్రోజన్ ఫ్లోరిక్ ఆమ్లం పలురకాలుగా ఉపయోగింపబడుతున్నది.పారిశ్రామిక రసాయన శాస్త్రంలోను, గనులతవ్వక పరిశ్రమలో, శుద్ధీకరణ పరిశ్రమలలో, గాజు పరిశ్రమలో, సిలికాన్ చిప్స్ తయారీలో ఉపయోగిస్తారు.
తెనాలి శాసన సభ సభ్యునిగా పనిచేస్తున్న సమయాన 'రణ రంగ చౌక్'ను నిర్మించారు. 1959 డిసెంబరు 20న దీనిని ఆనాటి కాంగ్రెస్ అద్యక్షులు కె, కామరజ్ నాడార్, ముఖ్యమంత్రి నీలం సంజీవ రెడ్డి గార్ల సమక్షంలో అవిష్కరించారు. ఇది ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు కల్లూరి చంద్రమౌళి గారినాయకత్వంలో 1942లో తెనాలిలో క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం జరిగినప్పుడు జరిగిన పోలీసు కాల్ఫులలో మరణించిన ఏడుగురు అమర వీరుల స్మృతి చిహ్నంగా ఏడు స్తంభాలతో 'రణ రంగ చౌక్'ను నిర్మించారు.
1952 లో మద్రాసు శాసన సభకు కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా ఏన్నికైనారు. 1955లో ఆంధ్ర రాష్ట్ర శాసన సభకు జరిగిన తొలి ఎన్నికలలో తెనాలి నుండి శాసన సభ్యునిగా ఏన్నికైనారు. 1956 లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడిన తరువాత ఆంధ్ర రాష్ట్ర శాసన సభ్యులంతా ఆంధ్రప్రదేశ్ లోనూ సభ్యులుగా కొనసాగారు.
రవాణా సంస్థల జాతీయీకరణ వివాదంలో సుప్రీం కోర్టు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని తప్పుబట్టడంతో 1964 ఫిబ్రవరి 29 న సంజీవరెడ్డి మంత్రివర్గం రాజీనామా చేయగా వచ్చిన కాసు బ్రహ్మానంద రెడ్డి గారి మంత్రివర్గంలో ఆలపాటి తిరిగి మునిసిపల్, సహకార శాఖా మంత్రిగా పనిచేసారు.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఏర్పడిన తరువాత 1962లో శాసన సభకు జరిగిన తొలి ఎన్నికలలోనూ తెనాలి నుండి శాసన సభ్యునిగా తిరిగి ఏన్నికైనారు. నీలం సంజీవరెడ్డి గారి మంత్రి వర్గంలో మునిసిపల్ శాఖా మంత్రిగా లో పనిచేసారు.
ఆలపాటి వెంకట్రామయ్య గారు గుంటూరు జిల్లా యడ్లపల్లి గ్రామంలో అంజయ్య, చెల్లమ్మ దంపతులకు 1917 సెప్టంబర్ 9న జన్మించారు. వీరి ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం స్వగ్రామంలో జరిగింది.
ఆలపాటి వెంకట్రామయ్య : స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. వీరు గుంటూరు జిల్లా కేంద్ర సహకార బ్యాంక్ ఛైర్మనుగా, తెనాలి పురపాలకసంఘం ఛైర్మనుగా మంత్రిగా, డి.సి.సి అధ్యక్షులుగా పనిచేసారు.
స్వామివారి వందవ కళ్యాణం:ఆలయ పాలకమండలి వారి ఆధ్వర్యంలో 2016 మార్చి 23న పౌర్ణమి రోజు ఉదయం మర్రి,రాయంకుల,వంకాయలపాటి కుటుంబాలకు చెందిన వారసుల దంపతులు పీటలమీద కూర్చోని అంత్యత భక్తి ప్రపత్తలతో స్వామివారి కళ్యాణం జరిపారు.అన్నపూర్ణదేవి అమ్మవారిని రాయంకుల కుటుంబానికి చెందిన వధువుగా భావిస్తే, శ్రీకాశీవిశ్వేశ్వరుని వంకాయలపాటి,మర్రి కుటుంబాలకు చెందిన వరుడుగా పరిగణిస్తారు. కళ్యాణమహోత్సవంలో వ్యాఖ్యాతలుగా నారాయణపు ప్రసాదాచార్యులు,కారంచేటి దక్షిణామూర్తి పాల్గొన్నారు.సాయంత్రం గ్రామంలో రథంపై స్వామివారి ఊరేగింపు జరిగింది.
సువాసిని పూజ: 2016 మార్చి 23 సాయంత్రం రెండువందల మందికిపైగా పుణ్యస్త్రీలు సువాసిని పూజలో పాల్గొన్నారు.ఆలయ పాలకమండలి వారు పూజలో పాల్గొనిన సౌభాగ్యతులకు శాస్త్రప్రకారంనూతన వస్త్రంలతో తొమ్మిది వస్తువులు కలిగిన దక్షిణ తాంబూలం అందించారు.
శాంతి కళ్యాణం: 2016మార్చి 26న సాయంత్రం కుమార్తెలు లేని దంపతులు కన్యాదానానికి అవకాశం లేనందున శాస్త్ర ప్రకారం వారు మోక్షమార్గం పొందుటకు శాంతి కళ్యాణం జరిగింది.ఆ కళ్యాణంలో పాల్గొనిన రెండువందల పైగా దంపతులచే స్వామి వార్కి తలంబ్రాలు పోయించి,నూతన వస్త్రాలు బహుకరించారు.
పత్యేక విశేష పూజా కార్యక్రమాలుతో పాటు ప్రతి రోజు లలితా,విష్ణు సహస్ర నామ పారాయణం,హనుమాన్ చాలీసా 108 సార్లు,సామూహిక భజన, భక్తిగీతాల కార్యక్రమాలు పారాయణ కార్యక్రమాలు జరిగాయి. కార్యక్రమలు తరువాత భక్తులకు తీర్థప్రసాదాలు వితరణ, నిత్యాన్నదానం జరిగాయి.
జంపని వారసులు ఉమ్మడి కుటుంబంగా ఉన్నప్పుడు, 1913వ సంవత్సరంలో గ్రామంలోని డి.నెం.516ఎలో ఒక ఎకరం విస్తీర్ణంలో వంకాయలపాటి వెంకట్రాయుడు, రుక్మిణమ్మ దంపతుల కుమారుడు రామయ్య దేవస్థానం నిర్మాణానికి శంకుస్థాపన చేసాడు.అతను శంకుస్థాపన కార్యక్రమం ముగిసిన తరువాత వారసులతో నేను ఎక్కువ కాలం జీవించననే అభిప్రాయంతో, తలపెట్టిన ఈ కార్యక్రమం ఆగకుండా పూర్తి చేయాలని తన మనసులో దాగి ఉన్న మాటను వారసులు, గ్రామస్థులతో వెలిబుచ్చాడు. అతను వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయం ప్రకారం కొద్దికాలానికి రామయ్య స్వర్గస్థులయ్యాడు. ఆశంకుస్థాపన కార్యక్రమంలో రామయ్య తోబుట్టువు జంపనివారసులలో చివరి వ్యక్తి రామలక్ష్మమ్మ, జంపని వారసులైన రాయంకుల, వంకాయలపాటి, మర్రి కుటుంబ సభ్యులు పాల్గొన్నారు. ఆ తరువాత దేవాలయ నిర్మాణ కార్యక్రమం రాయంకుల తాతయ్య, వంకాయలపాటి పెద్దయ్య, వెంకయ్య, మర్రి రామలింగయ్య పర్వేక్షణలో రామలక్ష్మమ్మ, మాధవరాయుడు, రత్తయ్య, కోట్లింగంల సహకారంతో 1917 ఫిబ్రవరి నాటికి దేవాలయ నిర్మాణం పూర్తి అయింది.
దేవాలయానికి అనుబంధంగా దేవస్థానం వెలుపల ఉత్తరపు వైపు సత్రం ఆలయం నిర్మాణం తరువాత నిర్మించారు. సత్రం కొంత భాగంలో మొదటి పూజారి కాకుమాను శేషయ్యకు నివాస వసతి గృహంగా కేటాయించగా,కొంత భాగంలో జంపని వాలసులలో ఒకరైన రాయంకుల తాతయ్య పాఠశాలను స్థాపించి స్వంతగా నడిపారు. పడిపోయేస్థితికి చేరినందున పడగొట్టి ఆస్ధలం కొంత భాగంలో ప్రస్తుత పూజారులకు పక్కా నివాస గృహాలు రెండు నిర్మించబడ్టాయి. కళాధరశర్మకు నిర్మించిన వసతి గృహం రాయంకుల శేషతల్పశాయి విరాళంగా అందించిన ఐదు లక్షల రుపాయలకు తోడు మరి కొంత మంది దాతల ఇచ్చిన సొమ్ముతో నిర్మించబడింది. రెండవ నివాసగృహం ఆలయం తరుపున పాలకవర్గం వారిచే నిర్మించబడింది. మిగిలిన స్ధలాన్ని గ్రామంలో జరిగే సాంస్ర్కతిక కార్యక్రమాలు జరుపుకునేందుకు వీలుగా “శ్రీ కాశీ విశ్వేశ్వరస్వామి ఓపెన్ ఎయిర్ ధియేటరు”గా ఉపయోగించుకునేలాగున మార్చారు.
దేవాలయం అసలు పేరు శ్రీ గంగా అన్నపూర్ణ సమేత శ్రీ కాశీ విశ్వేశ్వరస్వామి దేవస్థానం. ఇప్పటి వాడుకలో శివాలయం అని చెప్పుకుంటుంటారు. దేవాలయంలో ప్రతిష్ఠించిన సాలగ్రామం వారణాసి నుండి తీసుకు వచ్చి ప్రతిష్ఠించారు. అప్పటినుండి "శ్రీ గంగా అన్నపూర్ణ సమేత శ్రీ కాశీ విశ్వేశ్వర స్వామి దేవస్థానం"గా ఆలయ ఉత్సవ కార్యక్రమాలలో వ్యవహరిస్తారు. పూర్వకాలంలో విగ్రహాలు తీసుకు రావటానికి అందరూ తొందరగా సుముఖత చూపించరు. ఆలయంలో ప్రతిష్ఠించిన సాలగ్రామాన్ని వారణాసి నుండి జంపని వారసులలో ఒకరైన వంకాయలపాటి వెంకయ్య కాలినడకన వ్యయప్రయాసల కోర్చి నేరుగా తీసుకు వచ్చారు. ఆ కార్యక్రమం జంపని వారసులలో ఒకరైన రాయంకుల తాతయ్య నేతృత్వంలో తదితర వంకాయలపాటి, మర్రి వారసులు కుటుంబ సభ్యులు పాలు పంచుకున్నారు.
ఆలయం ముఖద్వారానికి, రాజగోపురానికి ఎదురుగా బయట సుమారు 50 అడుగుల ఎత్తుతో స్థాపించిన కీర్తిధ్వజం ఏకశిలతో తయారు చేయబడింది.ఈ కీర్తి ధ్వజాన్ని చాలా వ్యయప్రయాసలతో పొనుగుపాడు గ్రామానికి సుమారు 50 కి.మీ.దూరంపైబడిన పిడుగురాళ్ళ మండలం, పిన్నెల్లి గ్రామం నుండి తీసుకు వచ్చారు. గ్రామస్థుల సహకారంతో ఇరువై జతల ఎద్దులుతో, ఆరు జతల చక్రాల బండిపై, పన్నెండు రోజులకు గ్రామానికి తీసుకు వచ్చారు.కీర్తి స్తంభం చేర్చే సమయంలో అనుకోకుండా పిన్నెల్లి గ్రామంలో ఒక ఇల్లు అడ్డం వచ్చి బండి తిరగటానికి కుదరలేదు. ఆ ఇంటి యజమానిని ఆ గ్రామ పెద్దలుతో ఒప్పించి అప్పటికప్పుడు నష్టపరిహారంగా కొంత డబ్బు ముట్టజెప్పి ఇంటిని కూలగొట్టి తీసుకువచ్చారు. కీర్తిధ్వజాన్ని, జీవధ్వజం, శక్తిధ్వజం అను పేర్లుతోకూడా అంటారు.
వంకాయలపాటి వెంకట్రాయుడు, మహాలక్ష్మమ్మ దంపతుల నాలుగవ సంతతిగా జన్మించిన కుమారుడు వెంకయ్య ఇదే గ్రామానికి చెందిన మాచవరపు వంశానికి చెందిన ఆడపడుచు మహాలక్ష్మమ్మను వివాహమాడాడు. ఈ దంపతులకు ఒక్కతే కుమార్తె బొజ్జమ్మ. వెంకయ్య పెద్ద సోదరి ఆదెమ్మ, రాయంకుల బుచ్చయ్య దంపతుల ప్రథమ కుమారుడు రాయంకుల తాతయ్యతో బొజ్జమ్మ వివాహం జరిపించి, వంకాయలపాటి,జంపని ఉమ్మడి కుటుంబంలోని అప్పటి వారసులు మైనర్లు అయినందున జంపని, వంకాయలపాటి ఉమ్మడి ఆస్థిపాస్థులు పరిరక్షణకు, తన ఆస్ధులకు వారసుడుగా పలుదేవర్లపాడు నుండి రాయంకుల తాతయ్య, బొజ్జమ్మ దంపతులిద్దరిని పొనుగుపాడు తీసుకు వచ్చారు.
1917వ సంవత్సరం మార్చి 8 వ తేది గురువారం తెల్లవారు జామున మొదటి కళ్యాణం జరిగింది. అప్పటి నుండి ఇప్పటివరకు నూటొక్క కళ్యాణాలు జరిగినవి. 102 వ కళ్యాణం తిరిగి 2018 మార్చి 1వ తేదీన జరిగింది. వంకాయలపాటి, రాయంకుల,మర్రి కుటుంబాలకు చెందిన వారసులు మాత్రమే కూర్చునే సంప్రదాయం స్వామివారి మొదటి కళ్యాణం నుండి ఇప్పటి వరకు పరంపరంగా జరుగుతుంది.ప్రతి సంవత్సరం స్వామి వారి కళ్యాణం వైభవంగా జరిగిన తరువాత గ్రామంలో స్వామి వారి ఊరేగింపు ఉత్సవం జరుగుతుంది.
పొనుగుపాడు గ్రామంలో పూర్వం జంపని వంశానికి చెందిన పెద్దయ్య, కోటమ్మ అనేదంపతుల ఉండేవారు. ఆ దంపతులకు ఒక కుమారుడు వెంకటేశం, కుమార్తె వెంకటరమణమ్మ. కోటమ్మ ఇదే గ్రామానికి చెందిన వంకాయలపాటి వారి వంశానికి చెందిన వెంకట్రాయుడు తోబుట్టువు. వెంకట్రాయుడు జంపనివారి ఆడపడుచు మహాలక్ష్మమ్మను మొదటి భార్యగా వివాహమాడాడు. ఇదే గ్రామానికి చెందిన మానుకొండవారి ఆడపడుచు రుక్మిణమ్మను రెండవ భార్యగా వివాహమాడాడు. రెండవ భార్య మహాలక్ష్మమ్మ ద్వితీయ సంతానంగా జన్మించిన రామలక్ష్మమ్మ వివాహం వెంకట్రాయుడు అక్క కోటమ్మ కుమారుడు వెంకటేశంతో జరిగింది.
అయితే ఈ దంపతులకు సంతతి లేదు. అప్పట్లో జంపని, వంకాయలపాటి రెండు కుటుంబాలు ఉమ్మడి కుటుంబంగా ఉండేవి. ఈ రెండు కుటుంబాలకు ఉమ్మడిగా గ్రామంలో, పలుచోట్ల మూడొందల ఎకరాలకు పైగా భూమి ఉండేది. రామలక్ష్మమ్మకు సంతానం లేనందున ఆమె ఆస్థిపాస్థులకు వారసుడుగా తన తరుపున తిక్కిరెడ్డిపాలెం గ్రామానికి చెందిన ఆడబిడ్డ కుమారుడు మర్రి రామలింగయ్యకు తిరిగి తన స్వంత చెల్లెలు ఆదెమ్మ ప్రథమ కుమార్తె రత్తమ్మతో వివాహం జరిపించి ఆ దంపతులను పొనుగుపాడు గ్రామంలో తన ఇంటికి తీసుకు వచ్చింది.
ముందు చూపుతో ఎప్పటికైనా రాజగోపురం నిర్మాణం పూర్తి చేయాలనే ఉద్దేశంతో దేవాలయ నిర్మాణంతోపాటు 22 అ.ల పొడవు,18.అ.ల వెడల్పుతో మొదట రాతి దిమ్మె కట్టుబడి నిర్మించబడింది. అటు పిమ్మట ఐదు అంతస్తులుతో ఎనభైఐదు అడుగుల ఎత్తు కలిగిన రాజగోపురం నిర్మాణం 1937 సంవత్సరంలో మొదలుపెట్టి 1939 సంవత్సరం నాటికి పూర్తి చేయబడింది. గుంటూరు జిల్లాలో మంగళగిరి ఆలయ రాజగోపురం తరువాత ఈ ఆలయరాజగోపురం రెండవదిగా చెప్పుకోవచ్చు.
నవగ్రహాలు మండపం: జంపని వారసులలో రాయంకుల వంశానికి చెందిన తాతయ్య కుమార్తె ఆరే లక్ష్మీప్రసన్న, శ్రీనివాసరావు దంపతులచే ఆలయ ఆవరణలో ప్రధాన గర్బగుడికి ఉత్తరపు వైపు నవగ్రహా మండపం నిర్మించబడింది. కొంతమంది దాతలు సహకారంతో నహగ్రహ విగ్రహాలు, కాలబైరవస్వామి, నందీశ్వరుడు, నాగేంధ్రస్వామి విగ్రహాలు మరి కొంతమంది దాతలు అందించిన ఆర్థిక సహాయంతో అదే సంవత్సరంలో ప్రతిష్ఠంచబడ్డాయి.
గుంటూరు జిల్లా, కాకుమాను గ్రామానికి చెందిన కాకుమాను శేషయ్య ఆలయ మొదటి పూజారిగా నియమించబడ్డారు. ఆ తరువాత అప్పటినుండి ప్రస్తుతం ఇప్పటివరకు శేషయ్య వారసులుకు చెందిన మనవడు కళాధరశర్మ, కుమారుడు ఆంజనేయులు అలాగే రెండవ కుమారుడు సోమసుందరరావు ఆధ్వర్యంలో మనవళ్లు కృష్ణచైతన్యశర్మ, సాయికృష్ణశర్మ వంతులు వారిగా చెరొక సంవత్సరం పూజాది కార్యక్రమాలు చేస్తున్నారు.
స్వామి వారి కళ్యాణం భక్తులు కనులారా చూచుటకు ప్రత్యేకంగా ఆలయ ఆవరణలో ఈశాన్యం వైపు కళ్యాణ మండపం ఆలయ నిర్మాణంతోపాటు నిర్మించబడింది.
ప్రస్తుత జంపని వారసులలో పెద్దాయనగా పిలువబడే ఒకరైన మర్రి గోపాలకృష్ణయ్య గ్రామంలో ప్రజల సౌకర్యార్ధం వివాహాది శుభకార్యాలు జరుపుకోవటానికి తన స్వంత నిధులతో కళ్యాణ మండపం నిర్మించి 1999 నవంబరు 24న స్వామివార్కి కైంకర్యం చేసారు.
జంపనివారి ఆస్థులకు మర్రి, వంకాయలపాటి, రాయంకుల వంశాలకు చెందిన వంశస్థులు వారసులుగా వచ్చినందున ఈ మూడు కుటుంబాల వారసులను "జంపనివారు" అని పిలుస్తారు.జంపని ఆస్థులకు వారసులుగా వచ్చిన మర్రి, రాయంకుల, వంకాయలపాటి వంశస్థులు, జంపని కుటుంబానికి చెందిన రామలక్ష్మమ్మ ఈ దేవాలయానికి శంకుస్థాపన చేసి నిర్మించినందున "జంపనివారి గుడి" అని వాడుకలోకి వచ్చింది.
1917 వ సంవత్సరం ఫిబ్రవరి మాసంలో ఆలయంలో సాలగ్రామాలు ప్రతిష్ఠించారు.ఆలయానికి అభిముఖంగా ఆదేరోజు ధ్వజస్తంభం కూడా ప్రతిష్ఠించబడింది. శ్రీ కాశీ విశ్వేశ్వరస్వామి వారి విగ్రహంతో పాటు ఆలయంలో శ్రీమాతా అన్నపూర్ణాదేవి అమ్మ వారి విగ్రహం, విఘ్నేశ్వరుడు, నంది, ఆంజనేయస్వామి విగ్రహలు ప్రతిష్ఠించారు.
ప్రవచనాలు:పూర్వం స్వామివారి కళ్యాణమహోత్సవంల సందర్భంగా జరిగిన కార్యక్రమాలకు ప్రముఖులు జంధ్యాల పాపయ్య శాస్త్రి , మైలవరపు శ్రీనివాసరావు, జమ్ములమడక మాధవరామశర్మ, యల్లాప్రగడ శ్రీరంగారావు, ప్రసాదరాయ కులపతి, యేలూరిపాటి అనంతరామయ్య, కామరాజ్ అనిల్ కుమార్ మొదలగు ప్రముఖులు అద్యాత్మిక ప్రసంగాలు చేసారు.
ఆలయపూజారి ఆంజనేయులు పర్వేక్షణలో, గురుకుల బ్రహ్మ కారంచేటి దక్షిణామూర్తి ఆద్వర్యంలో ఇరవైఐదు మందితో కూడిన వేదపండిత బృందం సప్తాహ్నిక దీక్షతో శాస్త్రబద్దంగా జరిపారు.ఎనిమిది రోజులు జరిగిన మహాయజ్ఞ, యాగాది కార్యక్రమాలకు యాగ కర్తలుగా రాయంకుల కుటుంబానికి చెందిన శ్యామసుందరరావు, ఆదిలక్ష్మి దంపతులు రక్షాబంధనం, దీక్షస్వీకరణతో పాల్గొన్నారు.
హరికథాగానం: హరికథాగానంలో ప్రముఖులైన కూచిబొట్ల కోటేశ్వరరావు, బుర్రా శివరామకృష్ణ, దూళిపాళ్ళ శివరామకృష్ణయ్య, ములుకుట్ల సదాశివశాస్త్రి, రాజశేఖరుని లక్ష్మీపతి, కాజన విశ్వరూపాచారి మొదలగువారు స్వామివారి కళ్యాణ వార్షికోత్సవాలకు హరికథాగానం భక్తులకు కనువిందు చేసారు.
జంపని వారసులు ఉమ్మడి ఆస్థిని 1918లో భాగ పంపిణీలు చేసుకునే సమయంలో ఆరు భాగాలుగా విభజించి, వంకాయలపాటి కుటుంబ సభ్యులు మూడు భాగాలు, మర్రి, రాయంకుల కుటుంబ సభ్యులు చెరొక భాగం తీసుకున్నారు. ఆరవ భాగం ఆస్థిని దేవాలయ నిర్వహణకు తీసారు.
శ్రీ గంగా అన్నపూర్ణసమేత శ్రీ కాశీ విశ్వేశ్వరస్వామి దేవాలయం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని గుంటూరు జిల్లా, ఫిరంగిపురం మండలం, పొనుగుపాడు గ్రామంలో నెలకొన్న శైవాలయం. ఈ ఆలయానికి "జంపనోరి గుడి" అనే మరో పేరు వాడుకలో ఉంది.
యజ్ఞశాల: దేవస్థానం నిర్మాణంతో పాటు ఆవరణలో లోగడ ఆగ్నేయాన నిర్మించిన యజ్ఞశాల శిథిలమయింది. జంపని వారసులలో ఒకరైన వంకాయలపాటి బలరామకృష్ణయ్యచే 1994వ సం.ములో తిరిగి నిర్మింబడింది.
బ్రహ్మోత్సవాలలో భాగంగా ఆఎనిమిది రోజులు నిత్యం గణపతిపూజ, నిత్యార్చన, గోపూజ, బిందెతీర్థం, రుద్రాభిషేకం, బలిహరణ, చండీశప్త శత పారాయణ, తదితర పూజలు జరిగాయి.
1961 నవంబరులో నెహ్రూ వివాదాస్పద ప్రాంతాల్లో సైనిక శిబిరాలను నెలకొల్పే "ఫార్వర్డు పాలసీ"ని లాంఛనంగా ప్రారంభించాడు. జౌ చెప్పిన వాస్తవాధీన రేఖకు ఉత్తరాన కూడా 43 శిబిరాలున్నాయి ఈ ప్రణాళికలో. 1962 సెప్టెంబరు 8 న నమ్‌కా చూ లోయలో ధోలా వద్ద చైనా దళాలు భారత శిబిరంపై దాడి చేసాయి. మాక్స్‌వెల్‌లో 360 వ పేజీలోని మ్యాపు ప్రకారం, ఇది మెక్‌మహాన్ రేఖకు 7 కిలోమీటర్లు ఉత్తరంగా థాగ్‌ లా శిఖరానికి దక్షిణాన ఉంది. అక్టోబరు 20 న చైనా మెక్‌మహాన్ రేఖ మీదుగా ఒక దాడి, దానికి ఉత్తరంగా మరొక దాడీ చేసింది. దీనికి కొనసాగింపే చైనా భారత యుద్ధం. ఈ యుద్ధంలో చైనా భారత్‌లోకి వేగంగా చొచ్చుకు వచ్చింది. నేఫాకు తూర్పున రూపా వరకు 90 కిలోమీటర్లు, పశ్చిమాన తవాంగ్ కు ఆగ్నేయంగా 65 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న చాకు వరకూ వచ్చింది. నేఫాకు తూర్పు కొసన రేఖ నుండి 30 కి.మీ. దూరంలో ఉన్న వాలాంగ్‌ వరకూ చొచ్చుకు వచ్చింది. సోవియట్ యూనియన్, అమెరికా, బ్రిటన్లు భారత్‌కు సైనిక సహాయం చేసేందుకు ముందుకొచ్చాయి. అప్పుడు చైనా మెక్‌మహాన్ రేఖ వెనక్కి వెళ్ళి, భారతీయ యుద్ధ ఖైదీలను విడుదల చేసింది . ప్రభుత్వం ఈ ఓటమికి కారణం ఊహించని మెరుపుదాడిగా చెబుతూ వచ్చింది.
1938 ఏప్రిల్‌లో కెప్టెన్‌ జి.ఎస్. లైట్‌ఫుట్ నేతృత్వంలో ఒక చిన్న బ్రిటిషు దళం తవాంగ్ చేరుకుని, జిల్లాఅంతా భారతదేశంలో భాగమని అక్కడున్న మొనాస్టరీకి తెలియజేసారు. టిబెట్ ప్రభుత్వం దీన్ని ఖండించింది. లైట్‌ఫుట్ వెళ్ళిపోగానే తన అధికారాన్ని తిరిగి స్థాపించుకుంది. 1951 వరకూ జిల్లా టిబెట్ చేతులోనే ఉండిపోయింది. అయితే, మెక్‌మహాన్ రేఖ యొక్క ఇతర ప్రాంతాల్లో బ్రిటిషు వారి కార్యకలాపాలకు లాసా ఎటువంటి అభ్యంతరమూ తెలుపలేదు. 1944 లో తనకు కేటాయించిన మొత్తం భూభాగమంతటిపై నియంత్రణ ఏర్పరచుకుంది - తవాంగ్‌పై టిబెట్ తిరిగి తన పెత్తనాన్ని ఏర్పరచుకుంది. 1947 లో టిబెట్, మెక్‌మహాన్ రేఖకు దక్షిణాన ఉన్న ప్రాంతాలపై తన దావాను ప్రకటిస్తూ భారత ప్రభుత్వానికి లేఖ రాసింది. . 1949 లో చైనాలో కమ్యూనిస్టు పార్టీ అధికారంలోకి వచ్చాక, టిబెట్‌ను విముక్తి చెయ్యాలనే తన ఉద్దేశాన్ని ప్రకటించింది. 1947 లో స్వాతంత్ర్యం పొందిన భారత్ దీనికి స్పందిస్తూ, మెక్‌మహాన్ రేఖను సరిహద్దుగా ప్రకటిస్తూ, తవాంగ్‌పై తన నియంత్రణను నిర్ణయాత్మకంగా ప్రకటించింది .
భారత ప్రభుత్వం తొలుత సిమ్లా ఒప్పందాన్ని తిరస్కరించింది. అది 1907 నాటి ఆంగ్లో రష్యన్ ఒప్పందాన్ని అతిక్రమిస్తోంది. సి.యు.ఐచిసన్ రాసిన ఎ కలెక్షన్ ఆఫ్ ట్రీటీస్ లో సిమ్లాలో ఎటువంటి ఒప్పందమూ జరగలేదని రాసాడు. 1921 లో ఆంగ్లో రష్యన్ ఒప్పందాన్ని రెండు దేశాలూ కూడా రద్దు చేసుకున్నాయి. 1935 లో ఓలాఫ్ కారో అనే సివిల్ సర్వీసు అధికారి మెక్‌మహాన్ రేఖపై దృష్టి సారించే దాకా దాన్ని అందరూ మర్చిపోయారు. మెక్‌మహాన్ రేఖను అధికారిక సరిహద్దుగా గుర్తిస్తూ 1937 లో సర్వే ఆఫ్ ఇండియా ఒక మ్యాపును ప్రచురించింది. 1938 లో బ్రిటిషు వారు ఐచిసన్స్ ట్రీటీస్‌లో సిమ్లా ఒప్పందాన్ని ప్రచురించారు. గతంలో ప్రచురించిన పుస్తకాన్ని గ్రంథాలయాల నుండి తీసేసి, ఈ కొత్త ప్రచురణను ఆ స్థానంలో చేర్చారు. ఈ ప్రచురణలో సిమ్లా ఒప్పందాన్ని బ్రిటను, టిబెట్‌లు శిరసావహించాయని, చైనా ఆ ఒప్పందంలో భాగం కాదనీ పేర్కొన్నారు. దీని ప్రచురణ తేదీని 1929 అని తప్పుగా పేర్కొన్నారు.
19 వ శతాబ్ది మధ్యలో తవాంగ్ టిబెట్ రాజ్యంలో భాగమని బ్రిటిషు వారు కనుగొనడంతో సరిహద్దు రేఖను గీయాలనే ఆలోచన వారికి కలిగింది. 1873 లో, బ్రిటిషు వారి భారత ప్రభుత్వం అంతర్జాతీయ సరిహద్దుగా భావిస్తూ ఒక బాహ్య రేఖను గీసారు. ఈ రేఖ హిమాలయ పర్వత పాదాలను స్పృశిస్తూ, ప్రస్తుత అరుణాచల్ ప్రదేశ్ దక్షిణ సరిహద్దు గుండా సాగుతుంది. బర్మా సిక్కింలతో. టిబెట్ సరిహద్దులకు సంబంధించి బ్రిటిషు ప్రభుత్వం చైనాతో ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. అయితే, ఈ ఒప్పందాల ద్వారా గుర్తించిన సరిహద్దులను గుర్తించడానికి టిబెట్ ప్రభుత్వం నిరాకరించింది. సర్ ఫ్రాన్సిస్ యంగ్‌హస్బండ్ నాయకత్వంలో బ్రిటిషు సేనలు టిబెట్‌ను ఆక్రమించి టిబెటన్లచే ఒప్పందాన్ని ఒప్పించాయి. 1907 లో బ్రిటను, రష్యాలు టిబెట్‌పై చైనా సార్వభౌమత్వాన్ని గుర్తించి, "చైనా ప్రభుత్వపు మధ్యవర్తిత్వంలో తప్ప టిబెట్‌తో నేరుగా సంప్రదింపులు జరపరాద"ని నిర్ణయించాయి.
బ్రిటిషు ప్రభుత్వానికి విదేశాంగ మంత్రిగాను, సిమ్లా సమావేశంలో ప్రధాన వ్యవహర్తగానూ ఉన్న హెన్రీ మెక్‌మహాన్ పేరిట ఈ రేఖను పిలుస్తున్నారు. ఆ ఒప్పందంపై మెక్‌మహాన్‌, టిబెట్ ప్రభుత్వం తరపున లాంచెన్ సాత్రా సంతకాలు చేసారు. ఈ రేఖ పశ్చిమాన భూటాన్ నుండి 890 కి.మీ., తూర్పున బ్రహ్మపుత్రా నది మలుపు నుండి 260 కి.మీ. వరకు విస్తరించి ఉంది. ఎక్కువగా ఈ రేఖ హిమాలయ శిఖరాల మీదుగా సాగుతుంది. సిమ్లా ఒప్పందాన్ని భారత ప్రభుత్వం తొలుత తిరస్కరించింది. 1907 ఆంగ్లో రష్యన్ ఒప్పందానికి ఇది వ్యతిరేకంగా ఉండడం ఇందుకు కారణం. ఈ ఒప్పందం 1921 లో రద్దైంది. అయినా, మెక్‌మహాన్ రేఖను 1935 వరకూ ఎవరూ పట్టించుకోలేదు. 1935 లో ఒలాఫ్ కారో అనే బ్రిటిషు సివిల్ సర్వీసు అధికారి, మెక్‌మహాన్ రేఖను అధికారిక మ్యాపులపై ముద్రించేలా బ్రిటిషు ప్రభుత్వాన్ని ఒప్పించాడు.
1913 లో టిబెట్ స్థితిని చర్చించేందుకు సిమ్లాలో బ్రిటిషు అధికారులు సమావేశమయ్యారు. భ్రితన్, చైనా, టిబెట్ ప్రతినిధులు ఈ సమావేశానికి హాజరయ్యారు. సుమారుగా ప్రస్తుత స్వాధికార టిబెట్ ప్రాంతమంతా "బాహ్య టిబెట్," దలైలామా పాలనలో చైనా యొక్క అధిసత్తాక దేశంగా ఉంటుంది. అధిసత్తాక అంటే తనపై ఆధారపడిన దేశంపై ఒక దేశానికి ఉండే పరిమితమైన ఆధిపత్యం. 1914 జూలై 3 నాటి అంతిమ ఒప్పందంలో సరిహద్దు యొక్క వివరణ ఏమీ లేదు. పెద్దగా విపులంగా లేని ఒక చిన్న మ్యాపును మాత్రం చూపించారు. చైనాను అంతర టిబెట్‌నూ, అంతర టిబెట్‌ను బాహ్య టిబెట్‌నూ వేరు చేసే రేఖలు మాత్రమే అందులో ఉన్నాయి. ఈ మ్యాపుపై చైనా రాయబారి ఇవాన్ చెన్ యొక్క సంతకం లేదు. అయితే గతంలో చెన్ ఇలాంటిదే 1914 ఏప్రిల్ 27 నాటి ఒక చిత్తు ప్రతిపై సంతకం పెట్టి ఉన్నాడు.