polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
"ది వరల్డ్ ఎన్సైక్లోపీడియా ఆప్ కామిక్స్"లో "వాల్ట్ డిస్నీ ఆఫ్ ఇండియా" బిరుదును అందుకున్నట్లు మారిస్ హార్న్ తెలియజేశాడు. "చాచాచౌదరి" పాత్ర అమెరికా లోని "ఇంటర్నేషనల్ మ్యూజియం ఆఫ్ కార్టూన్ ఆర్ట్"లో సముచిత స్థానాన్ని పొందింది.
ఆశ్రమాన పాతిపెట్టి పొదలమాటున పొంచి ఉన్నారు.రాజభటులు దొంగలను వెతుకుతూ వచ్చి వారు కనపడకపోగా సమీపాన ఉన్న మాండవ్యుని అడిగారు.మౌనవ్రత మందున్న మాండవ్యుడు
సమాధానం చెప్పలేదు.భటులు ఆశ్రమమంతా వెతకి దొంగలు పాతిపెట్టిన ఖజాన బయటకు తీశారు.దొంగలను బంధించారు.ముక్కు మూసికొని తపస్సు చేసికొనే మాండవ్యుని కూడా
దొంగేనని భావించి దొంగలతో పాటు బంధించి తీసికొని పోయారు.రాజు అందరికీ శిక్ష విధించి మాండవ్యునికి శూలం గుచ్చి పాతి వెళ్ళిమాయారు.మాండవ్యుడు దేహబాధను లక్ష్యపెట్టక తపస్సాధనలో ఉండిపోయాడు.
మాండవ్యుడు శూలముపైనే ఉండి తపస్సును యథావిధిగా చేయుచుండెను.అతడు తపస్సునకు మెచ్చి మునులు పక్షులై రాత్రివేళ వచ్చి మాండవ్య మునీంద్రా మహాతపస్వినివైన నీకీ శిక్ష ఎవరూ విధించారు అని అడగగా మాండవ్యుడు మునులారా నేను అపరాధము చేయలేదు.నాకీ శిక్ష ఎందువలన సంభవించినదో తెలియదు అని మౌనము వహించెను.విని మునులు తమ తమ ఆశ్రమములకు వెళ్ళిపోయిరి.కొంతకాలమునకు రాజు,మాండవ్యుడు మహాబుషుని గ్రహించి క్షమించమని ప్రాధేయపడ్డాడు. అంత మాండవ్య మహర్షి రాజా ఇది నా పురాకృత ఖర్మము.నీ దోషమేమియు లేదు అని పలకగా రాజు సంతసించి శూలము నుండి అతనిని బయటకు తీయ ప్రయత్నించెను. ఆ శాలపీషము మేకువలె ముని కంఠమున నిలిచి పోయినది.ఎంత ప్రయత్నించినను అది రాలేదు.అనాటి నుండి మాండవ్యుడు అని మాండవ్యుడని పిలవబడెడివాడు.
ఒకనాటి రాత్రి జరిగిన విషయము ప్రతిష్ఠాన మను ఒక పురమున కౌశికుడను ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు.అతడు కుష్ఠురోగి.అతని భార్య పతివ్రత.భర్తయే సర్వస్వమనిభావించి శుశ్రూష చేయుచుండెను.అనాటి రాత్రి రాజమార్గమున ఒక వేశ్య పోవుచుండెను.అమెను చూచి కౌశికుడు ముగ్ధుడై భార్యను పిలిచి ఆమెవద్దకు తీసికొని పొమ్మనిప్రాధేయపడెను.అంత ఆమె భర్తను వీపుపై నెక్కించుకుని చీకటిలో వేశ్యాగృహమునకు తీసికొనపోవసాగినది.దారిలో శూలమునకు గుచ్చబడిన మాండవ్యునకు కౌశికుని శరీరము తగిలినది.అంత మాండవ్యుడు బాధపడుచూ ఇతడు సూర్యోదయమగుసరికి చనిపోవుగాక అని శపించెను.కాని కౌశికుని భార్యపతివ్రత అగుటచే అతనిని బ్రతికించుకొన గలిగినది.
తెలిసిఏ పాపము చేయని తనకు ఇట్టి శిక్ష విధించిన యముడిని చేరి యమధర్మరాజా ఏ పాపము చేయని నాకు ఇంత శిక్ష ఎందుకు విధించితివి అనగావిని యముడు మునీంద్రా ఒక్క విషయం. నీకు బాల్యమున తూనీగలను బాధించావు.ఆ పాపమునకు ఈ శిక్ష అనుభవించావు అని పలుకగా మాండవ్యుడు యమధర్మరాజా అజ్ఞాన దశలో పన్నెండేళ్ళ లోపునే చేసిన పాపము ధర్మశాస్త్రరీత్యా నాకంటదు.ఈ వయసున ఏమియూ తెలియదు.తెలియని వయసున చేసిన పాపం నా కంటకట్టినన్నీ విధంగా శిక్షించావు.దీనికి ప్రతిఫలం అనుభవించు.నీకు భూలోకమున శూద్రుడవై జన్మింతువు గాక అని శపించాడు. మాండవ్యుని శాపంతో యముడు విదురుడై జన్మించాడు.
బడగనాడు శాఖకు చెందిన మధ్వ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో వెంకోబరావు, లక్ష్మమ్మ దంపతులకు కలుగోడు అశ్వత్థరావు 1901 వ సంవత్సరం జూలై 25 వ తేదీన జన్మించాడు. కేవలం నాలుగవ తరగతి వరకే చదివిన ఇతడు సహజంగా అబ్బిన విద్యతోపాటు స్వయంకృషితో తెలుగు కన్నడ భాషలలో ప్రావీణ్యం సంపాదించాడు.అనంతపురం జిల్లా, గుమ్మఘట్ట మండలం లోని కలుగోడు లోను, కర్ణాటక రాష్ట్రం చిత్రదుర్గ జిల్లా తళుకు గ్రామంలోను కరణముగా పనిచేశాడు. ఈ రెండు గ్రామాలలోను ఇతనికి చాలినన్ని భూములున్నాయి. ఇతని జీవితం హాయిగా గడచింది.ఇంటికి వచ్చిన అతిథులను గొప్పగా సత్కరించేవాడు.తన గ్రంథాలను ప్రచురించుకోవటానికి స్వంతంగా రాయదుర్గంలో కవిరాజ ముద్రాక్షరశాలను నెలకొల్పాడు. తన చివరి దశలో దీనిని రాయల పరిషత్తుకు ఉచితంగా ఇచ్చివేశాడు.
దండకరామాయణం నుండి మచ్చుకు కొంతభాగము:- కైకేయి: "హా నాథా! మత్ప్రేమనాథా! ధరానేత్రునేతా!ప్రతాపాధినాథున్ నిన్ను భర్తగా బొందియున్ నే నథా కృతిన్ గుందెదన్ మోహనాంగా! మదీ యేప్సితార్థంబు దీర్పంగ నేనుంటినం చంటివే? అంత భాగ్యంబు నాకున్నదే? సత్యమున్ బల్కుదే? బాళి నీ వంతగా నాయెడన్ జుల్కుదే? పల్కవే!" యన్న భూనాథు "డో మానిని! నా యెడన్ నీకు సందేహ మిట్లుండ నే హేతువో? నాతిరో! మున్ను కన్నావటే నా యుదాసీన భావంబు నీపట్ల?నీకై చితిన్ దూకగా వచ్చినన్ దూకెదన్ గోర్కె నేదీర్తు, నీడేర్తు నో కామినీ! కోరుమం"చన్న, నా జాణ వేలేచి, ముద్దారగా గౌగిటన్ గ్రుచ్చి, యా వృధ్దు మాయా విమోహంబులన్ గుప్పి, తీపౌ చమత్కారపున్ భాషణల్ సెప్పి, యిట్లాడు
గరుగుబిల్లి లో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. పారామెడికల్ సిబ్బంది ఇద్దరు ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, పారామెడికల్ సిబ్బంది ముగ్గురు ఉన్నారు.సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి చీపురుపల్లిలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చీపురుపల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల గరివిడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు విజయనగరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల గరివిడిలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం మెరకముడిదాంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.
జిల్లా మధ్యభాగంలో ఉత్తర దక్షిణాలుగా అగర్- మాల్వా, షాజాపూర్ తాలూకా, సుసెనర్ తాలూకాలో కొంతభూభాగం ఉంది. ఇది మాల్వా పీఠభూమిలో భాగం. ఈ భూభాగం అంతా పర్వాతావళి ఉంది. భూభాగం ఎత్తు సముద్రమట్టానికి 450-530 మీ వైవిధ్యంలో ఉంటుంది. భూభాగం ఉత్తరంగా ఏటావాలూగా సాగుతుంది. ఈ ఎగువభూమిలో పలు జలప్రవాహాలు జన్మించి తూర్పు దిశగా ప్రవహిస్తూ ఉన్నాయి. వీటిలో లకుందర్, అహు ప్రధాన ప్రవాహాలు. ఇవి దణిణం నుండి ఉత్తరంగా ప్రవహిస్తున్నాయి. ఈ ప్రవాహాలు లకుందర్ ఎడమ తీరంలో కలిస్తున్నాయి.
కాళీ సింధ్ మైదానం జిల్లా ఉత్తర, దక్షిణ తీరాలలో ఉంది. సుసేర్, షాజాపూర్ తాలూకాల భూభాగాలు, అగార్ తాలూకాలో కొంతభాగం ఆక్రమించి ఉంది. దక్షిణ భాగం కొండప్రాంతం, ఉత్త భూభాగం మైదానంగా ఉంది. భూభాగం ఎత్తు సముద్రమట్టానికి 450-528 మీ వైవిధ్యంలో ఉంటుంది. కొండ ప్రాంతం నుండి పలు జలప్రావాహాలు ఆరంభం ఔతాయి. వీటిలో కాళీ సింధ్ ప్రధానమైనది. ఇది తూర్పుగా ప్రవహిస్తుంది. కాళీ నది ఉపనది లకుందర్ ఉత్తరంగా ప్రవహిస్తుంది. భూభాగం ప్రధాన నది కాంథల్.
బైజనాథ్ ధాం జిల్లా పశ్చిమ భాగంలో ఉంది. ఇది అగర్- మాల్వా తాలూకాలో అధికభాగం ఆక్రమించుకుని ఉంది. బదాద్ పట్టణానికి పశ్చిమంలో ఉత్తర దక్షిణ దుశలుగా కొండప్రాంతం ఉంది.
కొండల మధ్య జలప్రావాల కారణంగా భూమి ఊచకోతకు గురైంది. ఈ భూభాగం ఎత్తు సముద్రమట్టానికి 500 - 545 మీ వైవిధ్యం ఉంటుంది. ప్రధానజలప్రవాహాలుగా ధుధలి, కచోలి ఉన్నాయి. చోటీ కాలి సింధ్ నిరంతరంగా ప్రవహిస్తుంటుంది.
మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో షాజాపూర్ జిల్లా ఒకటి. షాజాపూర్ పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. జిల్లా రాష్ట్రానికి ఉత్తరభాగంలో ఉంది.
జిల్లాకేద్రం షాజాపూర్ పేరు జిల్లాకు గుర్తించబడింది. 1640లో ముగల్ చక్రవర్తి షాజహాన్ ఇక్కడ ఆగిన కారణంగా ఈ ఊరికి ఈ పేరు వచ్చింది. అసలు పేరు షాజహాన్ అది కాలక్రమేణా షాజాపూర్ అయింది. గ్వాలియర్ రాజాస్థానం రూపొందించిన తరువాత నుండి ఇది జిల్లాగా చేయబడింది.
జిల్లా పశ్చిమ సరిహద్దులో ఉజ్జయిని జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో దేవాస్ జిల్లా, సెషోర్ జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో రాజస్థాన్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజ్‌గర్ జిల్లా, ఉత్తర సరిహద్దులో రాజస్థాన్ రాష్ట్రానికి చెందిన ఝలావర్ జిల్లా ఉన్నాయి.
జిల్లా గతంలో గ్వాలియర్ రాజాస్థానంలో జిల్లాగా ఉండేది. 1947లో గ్వాలియర్ సమైక్య భారతదేశంలో కలిపిన తరువాత షాజాపూర్ జిల్లా మధ్యభారత్ రాష్ట్రంలో విలీనం అయింది. 1956 జనవరి 1 తరువాత మధ్యభారత్ మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో భాగం అయింది.
జిల్లా మొత్తం దక్షిణ పీఠభూమిలో భాగం. ప్రభాతి నదీతీరంలో సారవంతమైన భూమి ఉంది. జిల్లాలో నల్లరేగడి మట్టి అధికంగా ఉంది. షాజాపూర్ మధ్యప్రదేశ్, రీవా మైదానంలో భాగం.
1980 ప్రారంభం నుండి, గోమతం ప్రాథమిక శాస్త్రీయ పరిశోధన వైపు, ముంబై, బర్కిలీ భక్తివేదాంత ఇన్స్టిట్యూట్ అభివృద్ధి ప్రారంభించారు. అలాగే, అతను వద్ద చేస్తున్న పనికి, అతను తన . . క్వాంటం మెకానిక్స్ పునాదులపై పొందారు .
70 లో గోమతం భారతదేశం యొక్క అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం తమ సాఫ్ట్ వేర్ అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులు కోసం పనిచేశాడు. తరువాత అతను వెళ్లి ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ డిజైన్, డేటా కమ్యూనికేషన్, చాలా పెద్ద డేటాబేస్ రూపకల్పన ప్రాంతాల్లో జనరల్ మోటార్స్, ఫోర్డ్, క్రిస్లర్, బురఫ్స్, ఐ బి ఎమ్ సహా ఫార్చ్యూన్ -500 సంస్థలు అనేక కోసం ఒక ఫ్రీలాన్స్ సలహాదారుడిగా పనిచేశారు.
క్వాంటం మెకానిక్స్ 1998 ఫౌండేషన్స్, ముంబై విశ్వవిద్యాలయం, భారతదేశం. అర్థమవుతున్నది శీర్షిక: క్వాంటం సిద్ధాంతం యొక్క యధార్థ వివరణ దిశగా - బోర్, ఐన్ స్టీన్ అనుసంధానించడం.
మాన్సా జిల్లా మునుపు ఫుకియా సిఖ్ సామ్రాజ్యం లో భాగంగా ఉంటూ వచ్చింది తరువాత కైథల్ సిఖ్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉంటూ వచ్చింది. ఈ జిల్లా 1992 ఏప్రిల్ 13 న ఏర్పాటైంది. భటిండా జిల్లా నుండి కొంత భూభాగాన్ని వేరుచేసి ఈ జిల్లాను ఏర్పాటు చేసారు. ఈ పట్టణాన్ని భాయి గురుదాస్ స్థాపించాడని భావిస్తున్నారు. భాయి గురుదాస్ ధింగర్‌లో నివసించే వాడు. ఆయన మాన్సాలో నివసిస్తున్న ధైల్వాల్ జాట్ సిఖ్ కన్యను వివాహం చేసుకున్నాడు. ఒకరోజు ఆయన తన భార్యను తీసుకుని వెళ్ళడానికి ఈ ఊరికి వచ్చిన సమయంలో ఆయన అత్తమామలు భార్యను పంపడానికి నిరాకరించారు. తరువాత గురుదాస్ వారింటి ముందు తపసు చేయడం ఆరంభించాడు. తరువాత కొంతకాలానికి అత్తమామలు భార్యను పంపడానికి అంగీకరించినా గురుదాస్ భార్యను నిరాకరించి తన తపస్సు ఆపలేదు. ఈ సంఘటనకు నిదర్శనంగా ఇక్కడ సమాధి నిర్మించి ప్రతిసంవత్సరం ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తున్నారు. లాడూలు, గురు సంప్రదాయానికి చెందిన ప్రజలు ఈ సమాధి దర్శించడానికి అధికంగా వస్తుంటారు. 1952 నుండి ఇక్కడ నగరపాలక వ్యవస్థ ఆరంభం అయింది.
నగరంలో రెండు కాలేజీలు ఉన్నాయి: నెహ్రూ మెమోరియల్ పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ కాలేజ్, ఎస్.డి కన్య మహావిద్యాలయ కాలేజ్.
భౌగోళికంగా జిల్లా త్రికోణాకారంగా ఉంటుంది. జిల్లా వాయవ్య సరిహద్దులో భటిండా, ఈశాన్య సరిహద్దులో సంగ్రూర్ జిల్లాలు, దక్షిణ సరిహద్దులో హర్యానా రాష్ట్రం ఉన్నాయి. ఇది భటిండా- జింద్ - ఢిల్లీ రైలు మార్గంలో ఉంది. అలాగే బర్నాలా- సర్దుల్గర్- సిర్సా రహదారి మార్గంలో ఉంది. జిల్లాలో 3 తాలూకాలున్నాయి: బుధ్లడా, మాన్సా, సత్దిల్గర్. జిల్లాలోని సర్దుల్గర్ తాలూకా గుండా ఘగ్గర్ నది ప్రవహిస్తుంది. జిల్లాలో పంజాబీ అధికార భాషగా ఉంది.
పంజాబు రాష్ట్రం లోని 22 జిల్లాలలో మాన్సా జిల్లా ఒకటి. జిల్లాలో బుధ్లడ, మాన్సా అనే 2 తాలూకాలు ఉన్నాయి. భిఖి, బుధ్లడ మన్సా ఝునిర్, సర్దుల్గర్ అనే 5 డెవలెప్మెంటు బ్లాకులు 3 ఉపతాలూకాలు ఉన్నాయి. మాన్సా పట్టణం, ఈ జిల్లాకు కేంద్రం.
ఈ ప్రాతంలో ఒకప్పుడు సింధూనాగరికత ఉండేది. జిల్లాలోని పలు ప్రాంతాలలో పురాతన కాలంలో హరప్పా, మొహంజుదారో సంస్కృతి ఉన్నట్లు పురాతత్వ పరిశోధనలు ౠజువు చేస్తున్నాయి.
అంతరిక్ష నౌకలపై అతను చేసిన ప్రయోగాల అనేక పథనిర్దేశాలు, అన్వేషణలు సౌర విశ్వ కిరణాల దృగ్విషయం, అంతర గ్రహ స్థలం విద్యుదయస్కాంత స్థితిపై పూర్తి అవగాహనకు దారితీసింది. వేగవంతమైన అభివృద్ధికి అంతరిక్ష సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించాల్సిన అవసరం ఉందని గ్రహించిన రావు 1972 లో భారతదేశంలో ఉపగ్రహ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని స్థాపించే బాధ్యతను చేపట్టాడు. అతని మార్గదర్శకత్వంలో, 1975 లో మొట్టమొదటి భారతీయ ఉపగ్రహం "ఆర్యభట్ట"తో ప్రారంభించి, భాస్కర, ఆపిల్, రోహిణి, ఇన్సాట్ -1, ఇన్సాట్ -2 సిరీస్ బహుళార్ధసాధక ఉపగ్రహాలు, ఐఆర్ఎస్ -1 ఎ, ఐఆర్ఎస్ -1 బి రిమోట్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహాలు సహా 18 కి పైగా ఉపగ్రహాలు ఉన్నాయి. కమ్యూనికేషన్, రిమోట్ సెన్సింగ్, వాతావరణ సేవలను అందించడానికి ఇవి రూపొందించబడినవి. ఇస్రో నుండి వైదొలగినతరువాత ప్రసారభారతి ఛైర్మన్ గా పనిచేసాడు.
ఉడుపి రామచంద్రరావు, అంతరిక్ష శాస్త్రవేత్త, భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ మాజీ చైర్మన్. ఆయన అహ్మదాబాద్ లోని ఫిజికల్ రీసెర్చ్ లాబొరేటరీలో చైర్మన్ గానూ పని చేసాడు. ఆయన 1976 లో ప్రతిష్ఠాత్మకమైన పద్మభూషన్ పురస్కారాన్ని భారత ప్రభుత్వంనుండి పొందాడు. ఆయన వాషింగ్టన్ లోని శాటిలైట్ హాల్ ఆఫ్ ఫేం లో 2013 మార్చి 19 న జరిగిన సొసైటీ ఆఫ్ శాటిలైట్ ప్రొఫెషనల్స్ ఇంటర్నేషనల్ సంస్థ చేర్చినందున, అటువంటి గుర్తింపు పొందిన మొదటి భారతీయుడుగా చరిత్రపుటల్లోకెక్కాడు.
ఆయన భారతదేశము లోని కర్ణాటక రాష్ట్రంలో అడమరులో జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి లక్షీనారాయణ తల్లి కృష్ణవేణి అమ్మ. ఆయన ప్రాథమిక విద్యను అడమూరులో పూర్తిచేశాడు. ఉడిపి లోని క్రిస్టియన్ పాఠశాలలో ఉన్నత విద్యను పూర్తి చేశాడు. అనంతపురం లోని ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్, సైన్స్ కళాశాలలో బి.యస్సీ డిగ్రీని పొందాడు. బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయమందు ఎం.యస్.సి చేశారు. అహ్మదాబాద్లో ఫిజికల్ లాబొరేటరీలో పి.హెచ్.డిని చేశారు. పి.హె.డిని విక్రం సారభాయి అధ్వర్యంలో పూర్తి చేశాడు.
అతను తన పరిశోధనా జీవితాన్ని కాస్మిక్ కిరణాల శాస్త్రవేత్తగా ప్రారంభించాడు. విక్రమ్ సారాభాయ్ ఆధ్వర్యంలో లో తన పరిశోధనలను కొనసాగించాడు. జెపిఎల్ గ్రూపు సహకారంతో, సౌర పవనాల యొక్క నిరంతర స్వభావాన్ని, భూ అయస్కాంతత్వంపై దాని ప్రభావాన్ని రెండు పరిశీలనల ద్వారా స్థాపించిన మొదటి వ్యక్తిగా చరిత్రలో నిలిచాడు.
లో ఫ్యాకల్టీ సభ్యునిగా, డల్లాస్‌లోని టెక్సాస్ విశ్వవిద్యాలయంలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేసిన తరువాత అక్కడ అంతరిక్ష నౌకలపై ప్రధాన ప్రయోగాత్మకంగా పరిశోధనలలో అతను మార్గదర్శి, అన్వేషకునిగా ఉన్నాడు. అతను భారతదేశానికి 1966లో తిరిగి వచ్చి అహ్మదాబాద్ లోని ఫిజికల్ రీసెర్చ్ లాబొరేటరీలో ప్రొఫెసర్ గా పనిచేసాడు.
సమీప బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు బొడ్డవరలోను, ప్రాథమిక పాఠశాల భీమవరంలోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల దిగువకొండపర్తిలోనూ ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల శృంగవరపుకోటలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల విజయనగరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, పాలీటెక్నిక్‌ విజయనగరంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల కరకవలసలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల శృంగవరపుకోటలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం గంట్యాడలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
గుణ్ణం గంగరాజు కాకినాడలో పుట్టి పెరిగారు. ఆరవ తరగతి వరకూ కాకినాడ సెంట్. జోసఫ్స్ కాన్వెంట్ లో చదువుకున్నారు. ఆ తరువాత ప్రభుత్వ స్కాలర్షిప్పు పొంది హైదరాబాదు పబ్లిక్ స్కూల్ లో చేరారు. స్కూలు విద్య అయ్యాక వైద్య విద్యలో చేరారు, కానీ పూరి అవకుండానే విరమించారు. ఒక సంవత్సర వ్యవధి తరువాత విజయవాడ లోని ఆంధ్ర లోయోల కళాశాలలో బీఏ ఇంగ్లిష్ లో చేరారు. కానీ అందరూ ఆంగ్ల విద్యార్థులూ ఆందోళనకు దిగడంతో కళాశాల నుండి తీసివేయబడ్డారు. ఆపై చదువు మానేసి నవభారత్ సిగారెట్స్ వద్ద డోర్-టు-డోర్ సేల్స్ రెప్రెజెంటేటివ్ గా పనిచేసారు. ఆపై ప్రయివేటులో బీఏ చేసారు. తరువాత ఎంఏ ఆర్ట్స్ పూర్తి చేసారు. అదే సమయంలో ఎస్బీఐ పీఓ పరీక్ష కూడా వ్రాసారు.
గుణ్ణం గంగరాజు సినీ రచయిత, నిర్మాత, దర్శకులు. తెలుగు సినిమా, టీవీ రంగాల్లో వీరి పనితనానికి వీరు ప్రసిద్ధులు. వీరికి రెండు జాతీయ సినిమా అవార్డులు అందాయి. ఐతే, బొమ్మలాట సినిమాలకు గానూ ఈ గౌరవం అందింది. వీరు అనుకోకుండా ఒక రోజు, అమ్మ చెప్పింది లాంటి విలక్షణ సినిమాలు కూడా నిర్మించారు. తెలుగిళ్ళలో హాస్యపు గిలిగింతలు పుట్టించిన అమృతం ధారావాహిక కార్యక్రమం ఈయన సృష్టే. సినీ నిర్మాణ సంస్థ జస్ట్ యెల్లోకి ఈయన యజమాని.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు పార్వతీపురంలో ఉన్నాయి.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పార్వతీపురంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల కోమటిపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నెల్లిమర్లలోను, పాలీటెక్నిక్‌ పార్వతీపురంలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల పిరిడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం పార్వతీపురంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల విజయనగరం లోనూ ఉన్నాయి.
బలగుడబలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. పారామెడికల్ సిబ్బంది ఇద్దరు ఉన్నారు.సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది.
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.బాలబడి చిట్యాలలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల గుండ్రంపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చిట్యాలలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నల్గొండలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నార్కట్ పల్లిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు నల్గొండలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చిట్యాలలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు నల్గొండలోనూ ఉన్నాయి.
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
దువ్వూరి రామిరెడ్డి కవికోకిల అని ప్రసిద్ధుడైన తెలుగు కవి. రైతు, కవి అయిన ఇతనిని "సింహపురి సిరి"గా పండితులు కొనియాడారు. దువ్వూరి రామిరెడ్డి ప్రస్తుత శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, గూడూరులో 09-11-1895న జన్మించాడు. 23 సంవత్సరాలనాటికే ఎన్నో రచనలు చేశాడు. స్వయంకృషితోనే అనేక భాషలలో పండితుడయ్యాడు. 11-09-1947న మరణించాడు. ఆయన సాహిత్యాన్ని కవికోకిల గ్రంథావళిగా వివిధ సంపుటాల్లో ప్రచురించగా; నాల్గవ సంపుటిలో సాహిత్య వ్యాసాలు ముద్రించారు.
ఈకవి రాజవంశంలో జన్మించాడు; ఓబలరాజు కొడుకు; అనంతరాజు మనుమడు. మంగళగిరి శ్రీనృసింహస్వామి కంకితము చేసి పరమయోగి విలాసము అనెడి యైదాశ్వాసముల పద్యకావ్యమును రచించెను. ఈపద్యకావ్యము నితడు తాళ్ళపాక తిరువెంగళనాథుడు చేసిన ద్విపదకావ్యమును జూచియైనను జేసియుండవచ్చును; లేదా స్వతంత్రముగా నైనను జేసియుండవచ్చును. ఇరువురు కవులును నించుమించుగా సమకాలిను లయినందున, ఎవ్వరే గ్రంథమును ముందుగా జేసిరో నిర్ధారణము చేయుటకు శక్యము కాదు.
ఈకవిత్వము సర్వవిధములచేతను ద్విపదకావ్యమునకంటె శ్రేష్ఠతరముగా నున్నది. ఈకవి కృష్ణదేవరాయనియల్లు డై నయళియరామరాజునకు దోడబుట్టిన పడుచైన కోనమాంబకు కుమారు డై నందున, వసుచరిత్రము కృతినందిన తిరుమలదేవరాయనికిని మేనల్లుడే. ఆకాలమునం దితడు కృష్ణా మండలములోని కొండవీటిసీమకు పరిపాలకుడుగా నుండెను. కవి తాను రామరాజాదులకు మేనల్లు డయినట్లును, కొండవీటికి ప్రభు వయినట్లును, పరమయోగివిలాసములోని యీక్రిందిపద్యములో జెప్పుకొన్నాడు-
ప్రాచీన కాలములో సమగ్రాత్మక కలన గణితము లెక సదిశా కలన గణితముకి దారి తీసిన కొన్ని ఆలోచనలు ప్రవేశ పెట్టారు, కాని ఆ ఆలోచనలు ఒక కఠినమైన, క్రమమైన విధముగా అభివౄద్ధి పరచలేదు. ఒక సమగ్రాత్మక కలన గణిత లక్ష్యం, వైశాల్యము, పరిమాణము యొక్క లెక్కింపు విధానము, ఈజిప్టు మాస్కవు బెరడు లో కనుగొనవచ్చు, కాని ఆ సూత్రాలు పద్ధతి కనబరచకుండా చాలా తేలిక సూచనలతో కొన్ని కీలక భాగాల లోపాలతో ఉన్నాయి. గ్రీకు గణిత యుగము నుంచి, యూడాక్సిస్ అలసట పద్ధతి వాడారు, అది పరిమితి భావనని సూచించగలిగేదిగా మనకి ఇప్పుడు తెలిస్తుంది. దీనితో, వైశాల్యము, పరిమాణములను లెక్కించవచ్చును. అయితే ఆర్కిమెడీస్ ఈ ఆలోచనని మరింత అభివౄద్ధి చేసారు, సమగ్రాత్మక కలన గణిత పద్ధతులను పోలిన చేతి లెక్కలతో. ఈ అలసట పద్ధతిని తరువాతి కాలములో స్వాతంత్ర్యముగా చైనాలోని లూ హ్వే కి. శ. 3వ శతాబ్దములో ఒక వృత్తం యొక్క వైశాల్యము శోదించడానికి కనుగొన్నారు. కి. శ. 5వ శతాబ్దములో, జూ చాంచి యొక్క పుత్రుడు జూ గంచి , ఒక గోళం యొక్క పరిమాణము కనుగొనడానికి కావలిసిన పద్ధతిని స్థాపించారు, తదుపరి కాలములో అదే కావెలెరీ సూత్రం అనబడుతుంది.
కలన గణితం (లాటిన్ , అక్షరాలా 'చిన్న గులకరాయి', అబాకస్ మీద గణన, లెక్కల కోసం ఉపయోగించబడేది) అనేది నిరంతర మార్పు యొక్క ఒక గణిత అధ్యయనం. ఎలాగైతే రేఖాగణితము ఆకారం యొక్క అధ్యయనమూ, బీజగణితం అంకగణిత కార్యకలాపాల సాధారణీకరణ అధ్యయనమో, అలా. అందులో రెండు ముఖ్య శాఖలు గలవు, భేదాత్మక లేక విదిశా కలన గణితము , సమగ్రాత్మక లేక సదిశా కలన గణితము (పరిమాణాల యొక్క పోగు, వక్రాల మధ్య/క్రింద వైశాల్యములకి సంబంధించినది). ఈ రెండు శాఖలు ఒకదానికి ఒకటి కలన గణిత ప్రాథమిక సిద్ధంతముతో సంబంధితమై ఉన్నాయి. ఈ రెండు శాఖలూ కుడా అనంత సన్నివేశాల కలయిక మరియు అనంత శ్రేణులు బాగా నిర్వచించబడిన పరిమితుల మూలాలని వాడుకుంటాయి. సాధారణముగా, 17వ శతాబ్దిలో ఐజాక్ న్యూటన్, గొట్ట్ఫ్రేడ్ విల్హెమ్ లైబ్నిజ్ ఆధునిక కలన గణితాన్ని అభివృద్ధి చేసారు అని భావిస్తారు. ఇటీవల, కలన గణితముకి విజ్ఞానము, ఇంజనీరింగు, ఆర్థికశాస్త్రములోన విస్తృత ఉపయోగాలు ఉన్నాయి.
ఆధునిక గణిత విద్యలో కలన గణితం ఒక విభాగము. కలన గణితములోని ఒక పాఠ్యాంశము ధర్మములు, పరిమితుల యొక్క అధ్యాయనానికి అంకితము చేసిన గణిత శాస్త్ర గణిత విశ్లేషణ లాంటి ఇతర ఉన్నతస్థాయి పాఠ్యాంశాలకి ఒక ప్రవేశ ద్వారము. చారిత్రికముగా కలన గణితముని "అతిసుక్షమైన వాటి కలన గణితము" అని అంటూ ఉండేవారు. కాల్కులస్ అనే పదాన్ని వేరే నిర్దిష్ట గణన పద్ధతుల నామకరణానికి వాడుతారు, ఉపపాదన కలన గణితం , రిచ్చి కలన గణితం , కలన గణిత వైవిధ్యాలు , లాంబ్డా కలన గణితం , ప్రక్రియ కలన గణితం .
ఆధునిక కలన గణితాన్ని 17వ శతాబ్దిలో ఐరొపాలోని ఐజాక్ న్యూటన్, గొట్ట్ఫ్రేడ్ విల్హెమ్ లైబ్నిజ్ అభివౄద్ధి చేశారు, కాని కలన గణిత అంశాలు ప్రాచీన ఈజిప్ట్, గ్రీస్, మధ్యయుగ చైనా, మధ్యప్రాచ్య ప్రాంతలలో, భారత దేశాలలో కనిపించాయి.
వైష్ణవ సిద్ధాంతకర్త రామానుజాచార్యులు వేంకటేశ్వర విగ్రహాన్ని విష్ణువు మూర్తేనని యాదవరాజు ఎదుట జరిగిన వాదనలో అప్పటికే నిర్ధారించి తిరుమలలోని ఆలయ వ్యవస్థలను తీర్చిదిద్దే ప్రయత్నాలు ప్రారంభించారు. ఆ కాలంలో తిరుమల కొండపై తోటలు బాగా తక్కువగా ఉండేవి. వేంకటేశ్వరుడు అలంకారప్రియుడని పేరు ఉంది. పరంపరానుగతంగా ఆయన అలంకారంలో పుష్పాలకు ఎంతో ప్రాధాన్యత ఉంది. దాంతో తోటలు తక్కువగా ఉన్న లోటు రామానుజులు తీర్చే ప్రయత్నం చేశారు.తన శిష్యులతో కొండమీద వాసంచేస్తూ నందనవనాన్ని పెంచే స్వామివారి కైంకర్యానికి ఎవరు సిద్ధమని ప్రశ్నించారు. కొండమీద ఆవాసం రామానుజుల కాలంలో చాలా కష్టమైన పని. బాగా చలిప్రదేశం కావడం, దోమలు, విషజ్వరాల బాధ ఉండడం వంటి కారణాలతో ఎవరూ ముందుకు రాలేదు. కాని ఆ శిష్యులలో ఒకరైన అనంతాచార్యులనే శిష్యుడు ఆ సేవను అదృష్టంగా భావించి కొండకు పోయేందుకు సిద్ధమయ్యారు.
కొండమీదికి వచ్చిన అనంతాచార్యులు ఎంతో కష్టపడి నందనవనాన్ని అభివృద్ధి చేశారు. అంతటి వనాన్ని పెంచడానికి నీరు కావాల్సి ఉంటుంది కనుక సరోవరం లాంటి పెద్ద బావి తవ్వేందుకు సంకల్పించారు. ఆ పనిలో గర్భవతియైన భార్య, చిన్న కుమారుడు అవస్థపడుతూ సాయం చేయడంతో స్వామివారు స్వయంగా మారువేషం ధరించి సహకరించే ప్రయత్నం చేశారు. స్వామి వారి కైంకర్యంలో ఇతరుల సహకారం ఎందుకు అనుకుని వ్యతిరేకించగా, స్వామివారు లీలగా ఆలయం వైపు పరుగెత్తారు. అనుమానించిన అనంతాచార్యులు తన చేతిలో ఉన్న గునపాన్ని విసిరారు. ఆ వ్యక్తి ఆలయంలోకి మాయమయ్యారట.
మన్య విప్లవకారుడు అల్లూరి సీతారామరాజు, దండి సత్యాగ్రహంలో తన అనుచరులతో కలిసి పాల్గొని యావజ్జీవ కారాగారశిక్ష విధించబడిన విప్లవనేత ఠాకూర్ చంద్రసింగ్ వంటి వారి వీరగాథలను వస్తువులుగా స్వీకరించారు. ప్రజా ఉద్యమాలకు సంబంధించిన కథాంశాలు ఈ సంకలనంలో ఎక్కువగా చోటుచేసుకున్నాయి. బెల్లంకొండ రామదాసు రచించిన నా గీతంలో తన కవిత్వ రచనా తాత్త్వికత, తన సాహిత్య ప్రయోజనం వంటివి చోటుచేసుకున్నాయి. రామదాసు ఈ రోజున ఖండకావ్యంలో విప్లవారంభాన్ని గురించిన ప్రతీకలను ఉపయోగించారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా పలు దేశాల్లో, చరిత్రలోని వివిధ విషయాలు ప్రస్తావిస్తూ అభ్యుదయం, విప్లవం వంటివాటితో ముడిపెట్టారు. చెరసాల పేరిట ఆయన రచించిన ఖండకావ్యంలో, భూస్వామ్య సమాజాన్ని చెరసాలగా చిత్రీకరించారు. అటువంటి సమాజ నిర్బంధంలో నలిగే దీనులు, పతితుల కోసం కొత్తగా అభ్యుదయ మార్గం ఉద్భవిస్తోంది గమనించమనే సూచనతో ముగుస్తుంది.
కుందుర్తి ఆంజనేయులు రచించిన ఖండకావ్యం మన్యంలో. మన్యవిప్లవయోధునిగా పేరొందిన అల్లూరి సీతారామరాజు వీరగాథను ఇతివృత్తంగా స్వీకరించి రచించారు. ఆయన రచించిన మరో ఖండకావ్యం జయిస్తుందిలో నియంతలు, కర్కోటక ప్రభువులపై విప్లవ సైన్యం జయిస్తుందని తెలపడం ప్రధాన ఇతివృత్తం. నయాగరా సంకలనంలో చోటుచేసుకున్న కుందుర్తి ఖండకావ్యం తరవాతలోనూ కర్కోటక శాసనాలతో ప్రజలను దెబ్బతీసిన రాజుల రోజులు పోయాయనే విషయాన్ని వస్తువుగా స్వీకరించారు.
ఏల్చూరి సుబ్రహ్మణ్యం రచన చేసిన ఠాకూర్ చంద్రసింగ్ ఖండకావ్యానికి స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో ప్రాధాన్యత కలిగిన దండి సత్యాగ్రహంలో పాల్గొని జీవితఖైదు శిక్షగా పొందిన విప్లవకారుడు ఠాకూర్ చంద్రసింగ్ వీరగాథను కవితావస్తువు. ఆయన రచించిన మరో ఖండకావ్యం ప్రజాశక్తిలో అభ్యుదయం, విప్లవం వంటివి ప్రజాశక్తిగా పేర్కొంటూ, ఆ ప్రజాశక్తి జయిస్తుందని పేర్కొన్నారు. విజయముద్ర ఖండకావ్యంలో ఎర్రజెండాను విజయచిహ్నంగా ఉపమిస్తూ బాధలుపడుతున్న బడుగుజీవుల తిరుగుబాటును వస్తువుగా స్వీకరించారు.
నయాగరా కవితా సంకలనం బెల్లంకొండ రామదాసు, ఏల్చూరి సుబ్రహ్మణ్యం, కుందుర్తి ఆంజనేయులు రచించిన ఖండకావ్యాల సంకలనం. ఒక్కొక్కరూ మూడేసి ఖండకావ్యాలను రచించి సంకలనంలో చేర్చడంతో మొత్తంగా 9 ఖండకావ్యాల సంకలనం అయింది. ఈ సంకలనంలో చోటుచేసుకున్న ఖండకావ్యాలు ఇవి: