polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Mëngjesin e 23 nëntorit, me një karvan prej 40-50 vetash, i shoqëruar nga Dom Nikollë Kaçorrin si përfaqësues i katolikëve shqiptarë me urdhrin e arqipeshkvit të Durrësit, Abdi e Murat bej Toptani si delegatë të Tiranës, Mustafa Merlika që përfaqësonte Krujën dhe Qemal Karaosmanin që kishte ardhur nga Berati t'i sillte kuaj karvanit për rrugëtimin nga çifligu i Aziz Pashës, u nisën.
Më 10 nëntor Ismail Beu u takua me ambasadorin britanik në Vjenë, Sir Fairfax Cartwright, të cilit i shpjegoi idenë se "Shqipëria mund të ndahej në kantone fisnore," si të modelit zviceran, me një princ të zgjedhur nga Evropa dhe se natyrshëm Ballkani do të ndahej në dy grupe që pashmangshmërisht do të ishin Bullgaria, Serbia e Mali i Zi nga njëra anë dhe Rumania, Shqipëria e Greqia nga tjetra.
Konti Hadik i bëri të mundur që të takohej me ministrin e Punëve të Jashtme të Austro-Hungarisë Kontin von Berthold, i cili:"miratoi pikëpamjet e mia për çështjen kombëtare dhe pranoi kërkesën e vetme që i bëra: të më vinte në dispozicion një anije, e cila do të më bënte të mundur të arrija në portin e parë shqiptar para mbërritjes së ushtrisë serbe."Më 17 nëntor u kthye në Vienë, disa nga planet ndryshuan dhe nuk e kishte më të mundur që të shkonte në Romë.
Në bazë të një projekt-rezolute të parapërgatitur nga Ismail Beu dhe Gurakuqi para se të venin në Bukuresht, u shtruan bisedimet; rezoluta që doli pas konsultimeve të fundit më 5 nëntor ishte e përgjithshme dhe e mjegullt: nuk dihej se ç'trajtë do të merrte realiteti politik përgjatë dhe pas Luftës Ballkanike që kishte shpërthyer, për osmanët thuhej se "qeveria osmane ndodhet në pamundësi të mbajë administrimin e vendit."
Mbrëmjen e po asaj date, Ismail beu u takua me ambasadorin e Austro-Hungarisë në Rumani, Karl Emil Prinz zu Fuerstenberg; ndërkohë që në Vjenë gazeta gjysmëzyrtare Fremdeblatt kishte botuar një paralajmërim të Ministrisë së Jashtme perandorake e mbretërore ndaj Serbisë që nuk duhej të shpërfillte "një faktor kaq të rëndësishëm të situatës ballkanike, siç është ndjenja shqiptare e pavarësisë."
Beratti në kujtimet nga ajo kohë shkruan Ismaili në fakt u takua me Ioneskun, i cili "jo vetëm i shprehu simpati me fjalë të ëmbla, por e trimëroi, e siguroi për ndihmën e Rumanisë dhe në mënyrë efektive u tregua përkrahës i lëvizjes shqiptare që po fillonte."
Në mars-dhjetor 1867 ishte gjithashtu redaktor i një reviste turko-bullgare që dilte në Rusçuk, titulluar Istoènik Mnenija/Mecra-i Efkâr , që pati vetëm dy numra, dhe që përmbante në veçanti artikuj mbi historinë e Perandorisë osmane, kozmografinë, etikën dhe tekste të marra nga Volteri.
Më 12 tetor, Esat Pashë Toptani formoi Pleqësinë e Durrësit dhe pasi forcoi pushtetin në Shqipërinë e Mesme, ktheu vëmendjen e tij kundër Qeverisë së Vlorës, të cilën synonte ta rrëzonte ndërsa dëshironte ta largonte Qemalin pa dinjitet nga drejtimi i shtetit.
Kandidaturat e xhonturqve për fronin e Shqipërisë ishin Ahmet Izet Pasha për Princin Burhanedin Efendiu, i biri i Sulltan Abdyl Hamidit II që u abdikua po nga Xhonturqit më 1908, dhe nisën drejt Shkodrës disa propagandues të kësaj ideje, mes tyre edhe ushtarakun Beqir Grebenenë.
Dy-tre muajt e fundit të 1913 pasi Grebeneja propagandoi në Shkodër, në Tiranë tek Esad pashë Toptani, së fundmi shkoi t'i ofronte edhe Ismail Qemalit të njëjtën ide të kandidaturës princërore, aleancës bullgaro-shqiptaro-turke i kërkoi mbështetje, duke autorizuar zbarkimin dhe kalimin në territoret e qeverisur nga ai.
Të gjithë delegatët që kishte me vete u vendosën në selamllëkun e sarajeve të Vlorajve, ku dhe u mbajt Kuvendi që u shpall mëvetësia më 28 nëntor, të cilin e çeli Ismail Qemali me një fjalim.dhe më pas firmosi me siglën Ismaïl Kemal në rezolutën e përpiluar nga sekretarët e mbledhjes, shqip nga Gurakuqi e osmanisht nga Shefqet Dajiu.
Pas një takimi në hotelin "Pera Palace" mes Ismail Qemalit dhe Hasan Prishtinës, më 12 janar u mblodhën në shtëpinë e Syrja bej Vlorës në lagjen "Taksim" deputetët e Beratit Ismail Beu dhe Aziz pashë Vrioni, deputeti i Gjirokastrës Myfid bej Libohova, deputeti i Durrësit Esad pashë Toptani dhe i Prishtinës, Hasan Beu.
Me politikat kundër kombësive të partisë xhonturke në pushtet, dhe shqiptarëve në veçanti të cilëve u kishin nisur katër ekspedita ndëshkimore, deputetët opozitarë u vetëdijësuan se pa kryengritje Porta nuk do të bindej t'i jepeshin kombit shqiptar të drejtat kombëtare.
Përveç deputetit të Pejës, Ibrahim Efendiut dhe atij të Elbasanit, Haxhi Ali Efendiut deputetë, anëtarë të parisë dhe personalitete u mblodhën në shtëpinë e Reshit Aqif Pashës, e një herë tjetër në shtëpinë e Halil pashë Alizoti-Gjirokastrës dhe disa herë në shtëpinë e Syrja bej Vlorës.
Pasi zërat e Ismail Qemalit, Hasan bej Prishtinës e Myfid bej Libohovës që qeveria t'i thërriste arsyes dhe mos hidhte farën e përçarjes, u përbuzën dhe nuk u la vend për arsyetim, kësodore deputetët shqiptarë më vete u mblodhën për t'u besatuar në shpëtimin e kombit dhe atdheut.
Nga i ati vinte nga oxhaku i sanxhakbejlerëve të trashëgueshëm të Vlorës që i dhanë perandorisë shumë personalitete dhe ndër vezirët e fundëm shqiptarë Ferid pashë Vlorën, ndërsa nga e ëma vinte nga oxhaku i Asllan Pashallinjve.
Ismail Qemali Bej (turqisht: İsmail Kemal Bey; Vlorë, 24 janar 1844 – Peruxhia, 26 janar 1919) ka punuar si nëpunës dhe deputet i Perandorisë Osmane, botues, veprimtar i çështjes kombëtare dhe themelues i Shtetit Shqiptar.
Ajo përmban një definicion të pranuar ndërkombëtarisht, i cili u përfshi në legjislacionin kriminal kombëtar të shumë vendeve, si dhe u pranua nga Statuti i Romës i Gjyqit Penal Ndërkombëtar, traktati që themeloj Gjyqin Kriminal Ndërkombëtar.
Objektivë e një plani të tillë do të ishte shpërbërja e institucioneve politike dhe social, kulturës, gjuhës, ndjenjave kombëtare, religjionit, dhe mbijetesës ekonomike të grupeve kombëtare, dhe shkatërrimit të sigurisë personale, lirisë, shëndetësisë, dinjitetit, e madje edhe jetët e individëve që i takojnë grupeve të tilla.
Në këtë libër, shkruan studiuesi Shaban Sinani, gjenden shumë të vërteta të rezervuara prej studimeve historiografike deri më sot, nga droja se mos historia kombëtare mos po bëhet jo aq kombëtare, nga vetë karakteri monumentalizues i historiografisë tradicionale, nga presionet që ushtrohen mbi historishkrimin për shkak të protagonizmit të zgjatur nga koha në kohë.
Në këtë kontekst, le të çmojmë kurajën e një njeriu që e deshi shumë Shqipërinë, e deshi deri në dhimbje, nuk arriti “ta shohë zonjë” si shumë e shumë idealistë të tjerë dhe u përpoq që edhe me fjalën të shërojë dhe të mos përsëritet pjesa e keqe e së shkuarës”.
Budina emërohet drejtues i saj, kështu për shumë vite bën kërkime në tërë territorin e Kaonisë, me një kujdes të veçantë për përgatitjen e arkeologëve të rinj, që u bënë më vonë kolegët e tij si Kosta Lako, Astrit Nanaj e Dhimitër Çondi.
Në vitet 1981-82 me krijimin e mundësive për të bërë gërmime në pjesën e sipërme të qytetit, pikërisht në shpatin perëndimor ku konfiguracioni i terrenit të drejtonte drejt ekzistencës së një teatri, së bashku me kolegun Kosta Lako, u fillua gërmimi në zonën ku mendohej se ishte ndërtuar orkestra dhe skena e teatrit.
Budina si njohës i mirë i terrenit, në afërsi të fshatit Saraqinisht, në vendin e quajtur Jermë, kishte fiksuar muret rrethuese të një qendre të madhe antike dhe me përkushtimin që e karakterizonte për punën në terren, në verën e vitit 1966 pikërisht në Jermë, Dh.
Gjatë gërmimeve Budina midis shumë gjetjesh zbuloi edhe 14 tesera prej bronzi që mbanin mbishkrimin “Antigoneon”, fakt ky që i dha mundësi të lokalizojë qytetin e Antigonesë me rrënojat e Jermës, duke korigjuar mendimin e shprehur më parë nga prof. Hasan Ceka.
Deklarata e pavarësisë , shpallja e Kosovës Republikë dhe miratimi i kushtetutës së saj , referendumi popullor për pavarësinë dhe sovranitetin e Kosovës, mbajtur në fund të shtatorit 1991, qenë prelud për zgjedhjet e para shumëpartiake për Kuvendin e Kosovës, mbajtur më 24 maj 1992.
Nën udhëheqjen e Rugovës LDK-ja fitoi shumicën e votave në zgjedhjet e para lokale të sponsorizuara ndërkombëtarisht në Kosovën e pasluftës në tetor të vitit 2000 si dhe në zgjedhjet e para nacionale në vitin 2001 dhe në zgjedhjet e dyta lokale të vitit 2002.
U lind më 2 dhjetor të vitit 1944 në Cerrcë, sot në komunën e Istogut, i biri i Ukës të Rrustë Sadrisë dhe i Sofës , nëna tij Sofa vdiq më 25 Maj 1986 së Qerim Rugovës, nga fshati Llukavc i Begut.
Si intelektual që i jepte zë kësaj lëvizjeje intelektuale e politike Ibrahim Rugova u zgjodh, më 23 dhjetor 1989, nga themelimi kryetar i Lidhjes Demokratike të Kosovës, partisë së parë politike në Kosovë që sfidoi drejtpërdrejt regjimin komunist në fuqi.
Ai theksoi fort trashëgiminë e lashtë të Dardanisë, mbretëri e pavarur dhe më vonë provincë e Perandorisë Romake që përfshinte territorin e sotëm të Kosovës, për të forcuar identitetin e vendit dhe për të promovuar politikën e tij të marrëdhënieve të ngushta me Perëndimin.
Duke patur si pikëmbështetje Shoqatën e Shkrimtarëve, ai ishte njëri ndër bashkëthemeluesit e Lidhjes Demokratike të Kosovës e cila ishte lëvizja e parë demokratike mbarëpopullore, e cila u shndërrua në parti dhe filloi një fushatë paqësore kundër Serbisë.
Në përvjetorin e vdekjes së Ibrahim Rugovës, më 21 janar 11:00pm2007, Presidenti i Kosovës, Fatmir Sejdiu, dekoroi Presidentin historik të Kosovës me Urdhrin “Hero i Kosovës”, titulli më i lartë në vendin tonë që u jepet figurave historike shqiptare dhe të Kosovës që kanë bërë “vepra trimërie për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës”.
Sipas një historie të njohur, por me vërtetësi të dyshimtë, Arkimedit iu dha detyra të përcaktonte nëse argjendari i mbretit Hiero po e vidhte arin gjatë prodhimit të një kurore ari kushtuar perëndive dhe po e zëvendësonte atë me një aliazh tjetër më të lirë.
Ato kontrollonin rrugët rajonale dhe ndërkombëtare të tregtisë e botës së lashtë, duke dominuar në një zonë të madhe në jugperëndim të Gjysmëhënës Pjellore, e cila përfshinte të gjithë Jordaninë e sotme si dhe pjesën jugore të Sirisë në veri dhe pjesës veriore të Gadishullit Arabik në jug.
Në antikitet, Jordania e dtëve të sotme, u bë vendi i disa mbretërive të lashta Semitik Kanaanit folëse, që përfshinin mbretërinë e Edomit, në mbretërinë e Moabit, mbretërinë e Amonit, mbretërinë e Izraelit dhe gjithashtu Amalekitët.
Gjatë periudhave të ndryshme të historisë, rajoni dhe kombet e tij ishin subjekt i kontrollit të perandorive të fuqishme të huaja si Perandoria Akkadiane , Egjipti i vjetër , Perandoria Hitite , Perandoria e Mesme Asiriane , Perandoria Neo-Asiriane , Perandoria Neo-Babilonase dhe Perandoria Akaemenide dhe, për periudha të shkëputura kohe, nga Izraelitët.
Që prej nënshkrimit të traktatit të paqes, Shtetet e Bashkuara jo vetëm që kontribuon qindra milionë dollarë në një ndihmë vjetore për Jordaninë, por edhe e ka lejuar atë për të krijuar një zonë të tregtisë së lirë në të cilën të prodhojë mallra që do të hyjnë në SHBA pa pagimin e taksave e zakonshme të importit sa kohë që një përqindje e materialit e përdorur në to është blerë në Izrael.
Megjithatë, Nabateanët arritën të mbajnë një lloj mbretërie gjysmë të pavarur, e cila mbulonte pjesën më të madhe Jordanisë së sotme dhe më gjerë, para se ajo të pushtohej nga herodianët dhe më në fund të aneksohej nga Perandoria Romake ende në zgjerim në 106 mbas Krishtit.
Në shtator 1922 Këshilli i Lidhjes së Kombeve e njohu Transjordaninë si shtet në kuadër të mandatit britanik për Palestinë dhe memorandumit të Transjordanisë, dhe përjashtoi territoret në lindje të lumit Jordan nga dispozitat e mandatit që kanë të bëjnë me vendbanimin hebre.
Gjykata e Përhershme e Drejtësisë Ndërkombëtare dhe një Gjykatë Ndërkombëtare e Arbitrazhit e themeluar nga Këshilli i Lidhjes së Kombeve dha vendimin në vitin 1925, në të cilin përcaktohet se, Palestina dhe Transjordania u krijuan si shtetet pasardhëse të Perandorisë Osmane sovraniteti i të cilëve ishte pezull deri në kohën kur ata do të njiheshin si të pavarur nga shteti mbikqyrës.
Në konferencën e Rabatit në 1974, Jordania ishte tani në një pozicion më të sigurt për të rënë dakord, së bashku me pjesën tjetër të Ligës Arabe, që OÇP-ja ishte "përfaqësuesi i vetëm legjitim i popullit palestinez", duke hequr dorë nga roli i Jordanisë si përfaqësuese e Bregut Perëndimor për të.
Në 1516, Transjordania u bë pjesë e Perandorisë Otomane dhe mbeti kështu deri 1918, kur Ushtria Hashimite e Kryengritjes së Madhe Arabe çliroi, dhe siguroi Jordaninë e sotme me ndihmën dhe mbështetjen e fiseve lokale transjordaneze.
Derisa autori është gjallë, "vepra" e tij i takon krijuesit i cili nxjerrë përfitime, varet nga kontrata e tij; por pas vdekjes së autorit, "vepra" e tij vazhdon të mbetet në duart e trashëguesve të tij të familjes, sipas ligjit deri shtatëdhjetë vjet pas vdekjes se tij
Me të kaluar këto 70 vite, "vepra" kalon menjëhere në fushën e çdokujt, thënë ndryshe Domeni publik, ku secili ka te drejtë të ndryshojë, të vazhdojë punën e autorit, por më kusht që të citohet së paku emri i autorit dhe titulli i veprës, eventualisht edhe data.
Kemi rastin e romancieres se njohur Margaret Miçel për titullin e njohur "U Zhduk me Erën", ku pas 75 viteve e mori një autore tjeter vazhdimin e vepres, sepse kjo tani i perket Domenit public; apo secilit, me kushte qe te citohet emri i autorit se perndryshe i shkel te drejtat e "pronsisë intelektuale" dhe mund te padisin trashegimtaret e tije ose avokatet e tije apo edicioni i cili shpeshehere i mbron te drejtat e autorit.
Dardanët nuk i pushuan luftërat për të çliruar tokat që ndodheshin në jug të mbretërisë së tyre, toka që dikur i përkisnin Mbretërisë Paione dhe që i mbante të pushtuara Maqedonia, duk u mbyllur kështu atyre rrugët tregtare që i lidhnin me krahinat jugore të Ballkanit.
Periudha e perëndimit të fesë së krishterë dhe të kulturës latine-romake në shumicën e trojeve ilire bie pikërishtë në shekujt kur fuqia e Perandorisë romake ishte marrë tatpjetën, shekulli katër, kur ngjau edhe ndarja e perandorisë në Perëndim dhe Lindje .
Ndërkaq tezën e hershme mbi etnitetin ilir të dardanëve e mbështesin një numër i konsiderueshëm studiuesish të ndryshme të letërsisë, që nga shekulli XIX e gjerë më sot, duke u nisur nga linguistët Tomashek, P. Kreçmer, H. Krahe, N. Jokl e N. Vuliq.
Qytetet më të njohura ishin Ulpiana, Shkupi, Therranda, Naisus, Vicianum, Municipium Dardanorum, kurse më vonë pas termetit të vitit 527 ku Ulpiana ishte shkatërruar tërsishtë, Justiniani u emrua perandor i Perandorisë Romake të Lindjes dhe themeloi edhe qytete të reja si Justiniana Prima, Mediana, Anausaro, etj.
Aq të vështira ishin këto luftëra për romakët, sa kur konsulli romak Kurioni përgatitej me 5 legjione të nisej në luftë kundër Dardanisë, njëri nga këto legjione ngriti krye dhe nuk pranoi t'i bindej komandantit të vet të shkonte në këtë luftë që ushtarët e quanin të rrezikshme.
Sido që të jetë, nga të dhënat historiografike përfundohet se në trojet ilire gjuhë e vendit, së paku gjuhë e kulturës popullore, në periudhën e përqendrimit total të fesë së krishterë, ishte ajo e vendit - gentilis barbarusque sermo dhe gjuha dhe kultura e vendit, ajo ilire nuk lejoi të zhvillohej ndonjë kulturë provinciale latine çfarë ndodhi me Galicinë ose me Afikën.
Ngjarje me rëndësi për BKSh, por dhe për kulturën kombëtare, ishte dalja më 31.05.1948 e dekretit "Mbi dërgimin e detyrueshëm të shtypshkrimeve Bibliotekës Kombëtare", sipas të cilit asaj i dërgoheshin falas një numër ekzemplarësh të çdo shtypshkrimi të vendit.
Më 1998 Pinochet u dënua nga një gjykatë ndërkombëtare (pavarësisht mbështetjes që i dha atij ish- kryeministrja e Britanisë së Madhe Margaret Thatcher), por u fal për shkak të gjendjes së tij shëndetësore shkaktuar nga dementia vaskulare, një dekompozim i funksioneve intelektuale të trurit, siç është kujtesa.
Ne 2009, Kili ka nje popullsi te perafert me 16, 970,000 banore, prej te cileve afersisht 8.8 milion ose 52,7% jane europiane te bardhe,Composición Étnica de las Tres Áreas Culturales del Continente Americano al Comienzo del Siglo XXI me mestizo afersisht 44%.
Kili përfshin një kohë të gjatë për këmbësorët e ngushtë e njohur si tokë kontinentale Kili, midis Oqeani Paqësor dhe Andes, i cili shtrihet në mes të 17 º 29'57'S dhe 56 32'S Gjerësi , kufizohet në veri nga Peru, lindje nga Bolivia dhe Argjentina, në jug dhe nga rosak pasazh.
Në pjesën veriore të Kilit, në një rrafshnaltë me sipërfaqe të madhe, shtrihet shkretëtira e Atakamës ; në pjesën qendrore zgjatet për rreth 1000 km një luginë ndërmalore; në jug Andet, që zbresin butësisht në drejtim të oqeanit, janë të copëtuara nga fjorde të mëdha.
Në viteve 1860-të, udhëtari Henry Fanshawe Tozer vërejti se Gjirokastër ishte "i banuar nga shqiptarët, dhe grekët të cilët" "gjendeshin atje" ishin "konsideruar si të huaj. Gratë" Gjirokastrit "vishnin një vello të bardhë apo peshqir, lidhur anembanë kokës dhe e varur poshtë prapa.
Për një periudhë që pasoi shpalljen e Pavarësisë Kombëtare më 28 nëntor 1912, ajo ishte pjesë e “Republikës Autonome të Epirit” nën gjeneralin Zografos, i cili kërkonte bashkim me Greqinë, por, pas Luftës I Botërore, fuqitë e Antantës e bindën Greqinë që të tërhiqte pretendimet e saj nga kjo hapësirë me shumicë shqiptare dhe me 17 dhjetor 1913 në Firence u nënshkrua Protokolli i Firences, që përcaktoi kufijtë jugor e juglindor të shtetit shqiptar.
Ne kete periudhe te rendesishme historike fale bashkepunimeve me Italine ne Gjirokaster do të kemi zhvillimet ose elementët e parë europiane ; do të jetë shoqëria SESA që në vitin 1932 do të sjell për herë të parë dritën elektrike në Gjirokastër, në këtë periudhë fillojnë të lindin Bankat e para si Banca Nazionale d'Albania e Banco di Napoli, ndërtohen hotelet e para Hotel Royal dhe Hotel Savoia si dhe fillon të funksionojë Aeroporti me fluturime ditore për në Tiranë dhe qytete të tjera.
Emri "argjend" që në greqisht përkthehet "argjir", përbëhet nga "ar"+"gjë",ose "ar"+"gjënde"".Por edhe emri "argjir",ose "argjër" përbëhet nga "ar"+"gjër".Jo më herët se 40-50 vite më parë,para se të vendosej standarti shqip,treva e Permetit përdorte "gjë-gjëri", në mashkullore,në vend të "gjë-gjëja"te femërores standarte. Kurse fjala "ar" është fjalë e hershme shqipe që mund të lidhet dhe me latinishten, por edhe me sllavishten.(ar-arno ne sllavisht thuhet "mirë".
Në shekujt XVI dhe XVII qyteti, si qendër kryesore e Sanxhakut të Shqipërisë (Sanxhak quheshin njësitë kryesore administrative turke në periudhën e hershme të Perandorisë Osmane) qyteti lulëzoi dhe, si rezultat, lagjet e tij u zgjeruan me 434 shtëpi më 1583, që shënon pothuaj dyfishim brenda një shekulli.
Në nëntor të vitit 1670, udhëtari turk, Evlia Çelebiu, pas një udhëtimi nëpër Kosovë në dhjetor të vitit 1660, dhe një udhëtimi në Shqipërinë e Veriut dhe në Malin e Zi në shkurt të vitit 1662, filloi udhëtimin e tij të tretë dhe më të gjatë në trevat shqiptare.
Veçoritë e jetës së kohës në Shqipëri lanë gjithashtu gjurmë në arkitekturën e tyre: nevojiteshin strukturat mbrojtëse, sepse shqiptarët herë pas here luftonin kundër njeri tjetrit; për më tepër ata rebeloheshin kundra Portës së Lartë në Stamboll.
Por mbi këtë tezë janë hedhur dyshime pasi zbulimet brenda në kala kanë nxjerrë në dritë qeramikë në 4 faza të ndryshme banimi përpara periudhës osmane: në shekujt V - II p.e.s., shekujt V - VII e.j., shekujt IX-X dhe shekujt XII - XIII.
Gjirokastra perveç te qenit qendër Administrative e rajonit, këtu kane prezencën e tyre kompanitë me te njohura prodhuese dhe tregtare te vendit si: Glina, Fresh Compani, Elka, Uji i Ftohte Tepelene, Harri Lena Grup, Ferruni, SAM 0-13 Baby Clothes etj.
përben edhe qendrën me te madhe bankare ne jug te Shqipërisë ku kane selinë e tyre : Banka e Shqipërisë, Banka Kombetare Tregtare, Raiffaisen Bank, Intesa SanPaolo Bank, Alpha Bank, Tirana Bank, NBG Bank, Emporiki Bank, UNION BANK, Banka Popullore.
Prandaj, që herët në historinë e fesë islame, doli në plan të parë përkrah kuranit si burim ligjesh edhe sunna duke u bërë qendra e interesimit për juridiksionin, për t'iu përgjigjur në mënyrë interpretuese çështjeve juridike që nuk trajtohen nga kurani duke marrë për ndihmë shprehjet e profetit të trashëguara gojarisht.
Në tafsir, përkthimi në arabisht i biblës nga Saadia Gaon-i, të shekullit të 10-të, termi shari’a ose forma e shumësit shara’i’ përdoret në shumë vende në tekst për të përkthyer termin hebre torah, megjithëse për të në disa vende përdoret edhe fjala përkatëse arabe taurat.
Si instruksion i pagabueshëm detyrimesh, ai përfshin të tërë jetën fetare, politike, shoqërore, shtëpiake dhe individuale si të myslimanëve ashtu edhe të atyre me besim tjetër në atë masë që mënyra e jetës së tyre publike mos t'i bëhet në asnjë mënyrë pengesë as fesë islame dhe as myslimanëve.
Në vitin 1990 në konferencën e 19-të ministrave të jashtëm të Organizatës së Konferencës Islamike u ratifikua Deklarata e Kairos për të drejtat e njeriut në islam, e cila ka për qëllim të bëhet si linjë udhëzuese për ndërkohë 57 shtetet islamike anëtare të saj në fushën e të drejtave të njeriut.
Rregullat relativisht të pakëta në lidhje me kultin vlejnë vetëm për myslimanët; anëtarë të feve të tjera nuk preken nga to, megjithatë në disa vende ku sheriati formon tërësisht ose pjesërisht bazën për legjislativën, për ta vlejnë rregulla të veçanta që kufizojnë lirinë e fesë.
Veprimet e ndaluara ndëshkohen në botën e këtejme me anë të dënimeve që parashikohen nga kurani : konsumimi i alkoolit, imoraliteti, akuzimi i rremë për imoralitet, vjedhja, marrëdhëniet seksuale mes meshkujve dhe apostazia ; kjo e fundit ndëshkohet sidomos nëpërmjet sunna-s së profetit Muhamet dhe jo nëpërmjet përcaktimeve dënuese të kuranit.
Sheriati është për myslimanët udhërrëfyesi i detyrueshëm, për të çuar njeriun tek burimi i tij zoti dhe (tërësia e rregullave të allahut që kanë të bëjnë me veprimet e njeriut.) (Në kulturën islamike sheriati cilëson ligjin në kuptimin më të gjerë, dmth. të gjitha normat fetare, morale, shoqërore dhe ligjore, të cilat përfshihen në kuran dhe në traditën profetike.)
Sikurse mbajtja tradicionale e garave të gladiatorëve në këtë godinë janë mbajtur dhe shumë spektakle tjera të cilat kishin gjithmonë karakter gjakderdhës - dëfrim në vuajtje të të tjerëve qofshin njerëzit nga njerëzit, njerëzit nga kafshët ose kafshët nga njerëzit.
Pas këtij ratifikimi nga ana e estonezëve ka reaguar Rusia, duke pohuar se në preambulën Estoneze përfshihen pjesë të territorit të Estonisë gjatë kohës së BRSS dhe indirekt ato e reflektojnë kohen e okupimit, dhe më së miri është që të i ri-fillojnë negociatat për këtë çështje.
Temperaturat mesatare variojnë nga 16.3 C në ishujt e Baltikut, deri në 18.1 C në brendësi të vendit në korrik i cili është dhe muaji më i nxehtë, dhe nga 3.5 C në ishuj, deri në 7.6 C në brendësi në shkurt që është dhe muaji më i ftohtë i vitit.
Si pronar i madh tokash, sipërmarrës i taksave shtetërore, si pjesëmarrës aktiv në veprimtari tregtare dhe duke mbrojtur interesat e çifligarëve të rinj po dhe të borgjezisë tregtare, të cilën e bëri për vete me një politikë tolerance të gjere fetare, Ali Pashë Tepelena mënjanoi përkrahësit e pushtetit qendror osman dhe «tiranët e vegjël» si shkaktarë të anarkisë feudale në vend.
Janina u bë një qytet nga më të rëndësishmit dhe më të begatë në viset Perëndimore të Ballkanit, qendër e tregut ndërkrahinor të Rumelisë Jugore, qe përfshinte edhe një varg krahinash të Shqipërisë, një vatër arsimore dhe kulturore ku filloi të përdorej përveç greqishtes si gjuhë shkrimi dhe shqipja.
dhe duke shfrytëzuar situatën e vështirë të Perandorisë Osmane në periudhën e luftërave të Napoleon Bonapartit, Ali Pashë Tepelena arriti të zgjeronte e përforconte pushtetin e vet duke përfshirë trevat që nga gjiri i Prevezës deri afërsisht në lumin Shkumbin.
Pashallëku i Janinës u bë një faktor me rëndësi ndërkombëtare në kushtet kur forcat franceze e ruse që ishin vendosur në Ishujt Jonianë si dhe Anglia, drejtuan vëmendjen e tyre ndaj sundimtarit të fuqishëm shqiptar dhe krijuan lidhje direkte diplomatike me të, duke kapërcyer Portën.
Orvatjet e Ali Pashë Tepelenës për të krijuar në vitet 1812-1819 një besëlidhje me sundimtarët feudalë të Shqipërisë së Veriut e sidomos me Bushatllinjtë me qëllim që të përballonin bashkërisht politikën centraliste të filluar nga Sulltan Mahmuti II, nuk dhanë rezultat.