polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Pandeliu arriti të siguronte botimet “Abetarja” dhe “Shkronjëtorja” që Sami Frashëri kishte botuar më parë, “Numratorë” dhe ‘Mirëvetia’ të Jani Vretos, “Këndonjëtorja”; ‘Historia e Përgjithshme’; ‘Vjersha për mësonjëtoret e para’; Bazat e Bujqësisë si dhe ‘Abetarja” e Gasper Benusit.
I përfshirë tërësisht në lëvizjen atdhetare dhe me një perspektivë të qartë për të ardhmen, me gjithë kushtet e vështira të punës në atë kohë, punoi pa u lodhur sëbashku me të tjerë në fushën e botimeve shkollore dhe iu përvesh punës përgatitore për themelimin e revistave brenda perandorisë turke.
Duke mos pasur dot lejen për botimin e një reviste shqip, së bashku me Petro Pogën që e drejtoi këtë revistë nga 22 qershor 1883 e deri më 15 maj 1884, mundën të punonin rreth kësaj të përkohshmeje duke nxjerrë 12 numra, që u kthye në një tribunë për lartësimin kulturor të atdhetarëve të shoqërisë e të tjerëve duke botuar lëndë historike, studime për fizikën, biologjinë, shkrime për autorë të njohur si Viktor Hygo, Emil Zola, Moxart etj.
Pandeli Sotiri do të linte mjekësinë për të drejtuar shoqërinë shqiptare, organin letraro-pedagogjik shqiptar “Drita-Dituria” për të organizuar e drejtuar një shkollë model, një shkollë kombëtare shqipe nga gjuha, iluministe nga përmbajtja dhe laike e masive të përbashkët për tërë besimet fetare.
Kostandin Kristoforidhi me shqipërimet e veta apo Jani Vreto e vëllezërit Frashëri e deri tek Daut Boriçi autor i abetares, inspektor i arsimit e drejtues i Lidhjes së Shqiptarëve të Prizrenit për Shkodrën, nga De Rada apo Hoxha Hasan Tahsini “Mësues të popullit” tashmë të ligjëruar na çojnë në përfundimin paraprak se Rilindja e mësuesit nuk ndahen, se mësuesit e Rilindjes janë në ballë të atij mendimi e veprimi politiko-shoqëror shqiptar.
Me gjithë presionet e shumta të armiqve të kombit, mësuesit nuk u tërhoqën, ata u bashkuan në shoqëri duke tërhequr pas vetes arsimtarë të tjerë arsimdashës që të krijonin alfabetin e shqipes, të zhvillonin letërsinë shkollore, të kthenin shkollat e huaja në shkolla shqipe.
Kësaj veprimtarie i paraprinë: Naum Veqilharxhi, Kostandin Kristoforidhi, Stefan Konomi, Daut Boriçi, duke u ndihmuar edhe nga punonjësit e letërsisë artistike si: Thimi Mitko, Zef Jubani, Preng Doçi, Ndue Bytyçi etj.
Prandaj u morën edhe disa masa si caktimi i alfabetit unik të shqipes, botimi i Abetares dhe themelimi më 12 tetor 1879 i Shoqërisë së Shkronjave Shqipe, e cila merrte përsipër të organizonte në Shqipëri, sistemin arsimor kombëtar, të botonte tekstet shkollore dhe të siguronte botime të tjera.
Ai dha një kontribut të shquar në themelimin e Shkollës së parë Kombëtare Shqipe “Mësonjëtorja e Korçës” që u hap më 7 Mars 1887 si drejtor i saj, duke krijuar kështu një traditë të mirë sidomos në drejtim të udhëheqjes së shkollës dhe të administrimit të saj duke qenë se ishte vetë i pari që dha në këtë shkollë mësimin e gjuhës shqipe.
Gjatë qëndrimit atje, ndonëse i detyruar të përballet me vështirësitë që karakterizonin kontekstin e emigracionit - dikur, ashtu si edhe sot - ai mori pjesë aktive në jetën sociale, kulturore, artistike dhe patriotike të bashkësisë Shqiptare të Amerikës, si anëtar i shoqërisë “Vatra” të Bostonit.
Zihni Sako ka qenë folklorist, poet, tregimtar dhe novelist, hartues tekstesh të folklorit, propagandist i ateizmit shkencor, profesor i shkencave i cili ka bërë shpjegimin e disa termave të shkencës e të teknikës për hartuesit e Fjalorit të gjuhës shqipe të botuar në Tiranë më 1980.
Balluku përfshihet në listën e përpiluar nga Instituti i Studimit të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit, që përmbledh pjesëmarrësit që kanë përgjegjësi direkte për krimet e Partisë Komuniste Shqiptare dhe të Ushtrisë Nacionalçlirimtare, duke qene, sipas ligjit nr. 41, anëtarë të strukturave politike dhe ushtarake “që kanë inspiruar, organizuar, urdhëruar, ekzekutuar ose ndihmuar forcat partizane në vepra kriminale”.
Shumica e ambasadave të huaja në Holandë dhe 150 organizata ndërkombëtare ndodhen në qytet, duke përfshirë Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë dhe Gjykatës Penale Ndërkombëtare, duke e bërë Hagën një nga qytetet më të mëdha ku ndodhen Kombet e Bashkuara, së bashku me Nju Jorkun, Vjenën, Gjenevën, Tokion dhe Nairobin.
Fshati Xhepçisht gjendet në rrëzë të malit Sharr, si dhe në bri të fushës së Pollogut, karakterizohet me dimra relativisht të fohtë si rrjedhë e klimës malore që mbizotëron gjatë dimrit dhe verëra të gjata dhe të thata me temperatura që arrijnë deri me 45 gradë Celsius për shkak të klimës mesdhetare.
Xhemal Ali Pazari i thirrur nga bashkëkohësit Xhemal Efendì ka qenë sheh i tarikatit Halveti si i vëllai Sheh Ahmet Pazari, bekoi ngritjen e flamurit shqiptar në vendlindjen e tij nëntorin e 1912, përfaqësues i rëndësishëm i Komunitetit Mysliman Shqiptar dhe deputet në Kuvendit Kushtetues.
Xhemal Ali Pazari, djali i shejh Ali Pazarit , vëllai i shejh Ahmet Pazarit, lindi më 17 qeshor 1864 në Tiranë, ku kreu mësimet fillestare dhe medresenë, kurse studimet i vazhdoi në Kajro, ku diplomoi në Filozofi e Teologji në Universitetin e al-Az’harit në Egjipt.
Këto dy kombëtare zhvilluan nga 12 ndeshje nga të cilat kombëtarja e Greqisë doli më e suksesshme duke arritur 31 pikë me 10 fitore 1 barazim dhe 1 humbje, kurse kombëtarja e Turqisë arriti 24 pikë me 7 fitore 3 barazime dhe 3 humbje.
Legjislacioni zviceran, për shembull, përcakton dimensionet minimale të brendshme absolute për kafazet e kafshëve shtëpiake, por Organizata Zvicerane për Mbrojtjen e Kafshëve deklaron se edhe nëse këto dimensione janë në përputhje me ligjin, ato janë larg nga të qenit në përputhje me nevojat e specieve.
Në qoftë së do të japim disa numra për trupin e njeriut mund të themi së jemi të përberë nga rreth 65 mijë miliardë qeliza dhe secila prej këtyre ka në bërthamat e tyre 1,8 metër ADN (do më ndodhe shpesh ta shkruaj më të vogla këtë sigël po merreni si ADN).
Në përkthimin e tij të librit Statutet e Shkodrës, sipas Ardian Klosit, Xhufi "ka ndryshuar totalisht fjalët që gjenden në origjinal", ku banorët e Shkodrës dallohën nga “sllavët dhe shqiptarët”, pasazh i përkthyer nga Xhufi si “bujq dhe malësorë”.
Sipas historianit Doan Dani, përkthimi i Gjon Muzakës nga Xhufi i nënshtrohet interesit të tij në mënyrë që ky territor t’i përmbahet skemës marksiste të zhvillimit historik, edhe duke shtrembëruar me vetëdije burimin historik, për ta tregtuar pastaj interpretimin si të vërtetë të legjitimuar nga ky burim.
Më 1856 u shpërngul në Shkodër, ku ushtroi zanatin e tij të marangozit e drugdhendësit si dhe projektuesit autodidakt e zbatuesit të ndërtimeve private në qytet, si shtëpitë e familjes Lukaj te Arra Madhe, Rokacollëve në Serreq, ndërtesa e Kryqit të Kuq, liceu Illyricum dhe shtëpia e vet në Gjuhadol.
Po të marrim shembull edhe thërrmijën më të vogël të atomit, si gjënë më të imtë në këtë gjithësi, të cilën tash për tash e njohim, do të shohim se brenda vetë kësaj thërrmije atomike ekzistojnë protonet dhe neutronet, pozitive e negative, të cilat së bashku formojnë tërësinë e atomit.
Po i njëjti proces manifestohet në botën organike dhe atë inorganike, kurse krijimi i njeriut në çifte është një prej mrekullive të përkryera të Allahut, i Cili bëri që sipas “Ligjit të Shkaqeve”, kontaktit intim midis burrit e gruas, me lejen dhe dëshirën e Tij, nga një bashkim i spermatozoideve të mashkullit me farën ë gruas, të lind një fryt i ri njerëzor, fryt që deri në formësimin e plotë dhe daljen në këtë botë kalon nëpër etapa të ndryshme të cilat Kur’ani i ka përshkruar me një përpikëri të paparë si p.sh.
“Për All-llahun, Ne krijuam njeriun prej një ajke , e një balte. Pastaj atë e bëmë pikë uji në një vend të sigurt. Më pas, atë pikë uji e bëmë copë gjaku, e atë gjak të ngurtë e bëmë copë mishi, e atë copë mishi e shndërruam në eshtra, edhe eshtrave ua veshëm mishin, pastaj atë e bëmë krijesë tjetër . I lartë është All-llahu, më i miri Krijues !”
Etapa e pestë – është etapa e gjumit të thellë, e shoqëruar me ëndrra dhe lëvizje, ose gjumë i çudtishëm, sepse ai që fle, gjatë etapës së gjumit me ëndrra, edhe pse është në gjumë tejet të thellë, lëvizjet e frymëmarrjes, të gjakut dhe të syve i ka pothuajse si të ishte zgjuar.
A thua deri para pak kohësh, ka mundur kush të përfytyronte se kodrat e mëdha që i shohim në formë gungash dhe në forma të tjera mbi sipërfaqen e tokës, kanë pothuajse të njejtën shtrirje në brendinë e tokës, të cilën shkencëtarët e quajnë rrënjë, kurse Kur’ani e quan shtyllë-bazament.
Fjala “veted-evtad” do të thotë kunja-shtylla apo bazamanet qendror mbi të cilin ngrihet tenda , në mënyrë që të kuptohet më lehtë nga njerëzit se edhe kodrat e kanë rolin e tyre ekuilibrues dhe të baraspeshimit për tokën, qofshin ato kodra kontinentale apo oqeanike.
Idhujtarët kurejshitë, të ballafaquar me një realitet krejtësisht të ri me paraqitjen e Muhamedit a.s., si i dërguar i Allahut, me një fe që për ta ishte risi, nga e cila shihnin rrezikun e zhvlerësimit të fesë së tyre pagane, stërgjyshore, nuk mund të imagjinonin se një njeri i rëndomtë e i thjeshtë nga mesi i tyre të mund të ishte i zgjedhur prej Allahut si i dërguar.
Madje, ata kurrsesi të bindeshin se predikimet e Muhammedit a.s. për ringjalljen dhe jetën pas vdekjes, mund të ishin të vërteta, aq më parë kur kishin bindjen e paluhatshme se vetëm koha mund t’i shkatërronte, ashtu siç na i përshkruan edhe Kur’ani :
Nuk është as shumë afër diellit në mënyrë që në të të mbretërojnë temperatura të larta tropike, të cilat do ta bënin avullimin e ujit nëpër oqeane me se do të pamundësohej jeta në të, po nuk është as fort larg tij në mënyrë që nga temperaturat e ulëta, toka dhe oqeanet të shndërroheshin në akullnaja në të cilat kushte, jeta do të ishte prapë e pamundshme.
Por deshi i Madhi Zot që toka të jetë në pjerrtësinë vertikale prej 23,5 shkallësh, e cila i mundëson jetën dhe gjallërinë e një bote të tërë organike dhe inorganike, një bote dhe një natyre të shumëllojshme të florës dhe faunës, të cilën mund ta hasim në çdo hap në këtë tokë.
Nuk ka dyshim se Ai që bëri tokën të përshtatshme për jetë dhe kodrat si shtylla dhe që na krijoi në qifte duke na bërë gjumin pushim, natën mbulesë e ditën gjallërim, duke ngritur mbi ne shtatë palë qiej dhe në qiellin e kësaj toke vendosi diellin si kandil ndriçues dhe bëri që prej reve të lëshojë shi me të cilin rriten drithërat e bimët dhe kopshtet e dendura palë mbi palë, Ai një ditë, ata që mohuan Ditën e Gjykimit do t’i ballafaqojë me atë ditë të llahtarshme, ditë e cila shumë shpejtë do të vie sepse është ditë e përcaktuar.
Dalngadalë nata shtrin flatrat e saj mbi tokë për t'i zënë vendin ditës, dhe, pas tërë kësaj, Allahu dëshiroi që nata të jetë një mbulesë dhe ç‘lodhje për njeriun: “Dhe natën jua bëmë mbulesë ” , sepse dita që shkoi, ishte gjallëri e punë e vazhdueshme, për të cilën Allahu xh.sh.
“Jo, sepse ata sigurisht do ta kuptojnë”, thotë “Të gjithë njerëzit, besimtarë ose pabesimtarë, në momentet e dorëzimit të shpirtit, pra para vdekjes, do të ndeshen me një botë tjetër të panjohur për ta, botë e cila deri atëherë ka qenë imagjinative, i shohin melaiket e Allahut, shohin vendin se ku do të qëndrojnë në jetën e Berzahut etj (jetën në varreza, një jetë në mes kësaj jete dhe ringjalljes në të cilën nuk mbretërojnë ligjet e kohës).
Besimtarët e vërtetë, të qetë dhe me një prehje shpirtërore presin shpërblimin e merituar gjatë jetës në Berzah, kurse pabesimtarët do t’i kaplojë tmerri e llahtari, sepse iluzionet e tyre se pas vdekjes më nuk do të ketë as jetë e as ringjallje, do të shemben ashtu siç shembet kështjella prej rërës.
Të dyja grupet do ta shohim me sytë e tyre këtë realitet, i cili tashmë është bërë “ajnul jekiin- pamje e sigurt”, që më parë në jetën e kësaj bote për ta ishte vetëm “Ilmul jekiin-dije e sigurt”, kurse ajeti i pestë: “Dhe, gjithsesi do ta kuptojnë “
Sigurisht kjo masë kaq e madhe, dhe ky gravitacion kaq i fuqishëm i Diellit i ka “robëruar” – detyruar 9 planetët e Sistemit diellor: Tokën, Marsin, Venerën, Merkurin, Saturnin, Jupiterin, Neptunin, Uranin dhe Plutonin që nëpër shtigje spirale të sillen-rrotullohen rreth tij.
Këto ajete janë një shëti e shkurtër në këtë ekzistencë me pamje e tablo të ndryshme; janë ajete të cilat në formë pyetjesh flasin, dëftojnë dhe në të njëjtën kohë argumentojnë ; janë ajete që zgjojnë ndërgjegjen dhe zemrën e fjetur nga intrigat e shejtanit ; janë ajete që rikthejnë freskinë në arsyen e njerëzve që të kuptojnë se kush janë ata në të vërtetë, përse janë në këtë botë, përse jetojnë, përse duhet të vdesin?
Këtë mendim e ndajnë mufessirët më të mëdhenj me në krye Taberiun, Vahidiun, Bejdaviun, Nesefiun, dhe shumë të tjerë, kurse Muxhahidi, Abdurrezak San’ani, Mukatili dhe Ferrau, mendojnë se fjala “Lajm i madh” ka të bëjë me vetë Kur’anin, i cili bart në vete lajme të jashtëzakonshme.
“Betohem në që dërgohen njëri pas tjetrit , betohem në ata që shfaqen si stuhia e rrëmbimshme , betohem në engjëjt që u është besuar sjellja e shpalljeve, dhe pastaj dallojnë qartë , dhe që përcjellin këshillat , si arsyetim ose si vërejtje, s’ka dyshim se ajo që premtoheni gjithsesi ka për të ndodhur” ,
“Ne do t’ua mundësojmë atyre që të sodisin argumentet tona në horizonte po edhe në vetveten e tyre, derisa t’u bëhet e qartë se ky është i vërtetë ”, do të kuptojmë se provokimi hyjnor mbetet aktual për çdo brez a gjeneratë të njerëzimit, andaj nuk është aspak i rastit fakti se në vazhdim të kaptinës “En Nebe’ë”, i Lartmadhërishmi thotë
ka cekur fjalën “Ve ma edrake”, menjëherë ka pasuar sqarimi prej të Plotfuqishmit se për se është fjala, në këtë rast në suren vijuese “En Nebe’ë” ka ardhur sqarimi se Dita e Gjykimit është një ndodhi e madhe, një lajm i madh e tronditës, dhe është një ditë e caktuar
Në të, për herë të parë ra në sexhde balli i njeriut-Ademi a.s., dhe, në të, do të jehojë deri në momentet e fundit të kësaj ekzistence–fjala “Allahu ekber, la ilahe il-lall-llah–Allahu është më i Madhi, s’ka zot përveç Allahut”, sepse ky është Vullneti i Krijuesit tonë, i Lartësuar dhe i zhveshur qoftë nga çdo e metë.
Përderisa idhujtarët mohonin kategorikisht jetën pas vdekjes, sepse mendonin se jetojnë e vdesin dhe nuk i shkatërron asgjë tjetër përveç kohës, grupet e ndryshme të Ehli Kitabit, mendonin se do të ketë vetëm ringjallje shpirtërore, por jo edhe fizike.
“ Nuk janë duke pritur tjetër veçse se një britmë që i rrëmben ata kur janë duke u zënë në mes vetes. E nuk do të mund të lënë as porosi e as të kthehen në familjet e tyre. Dhe i fryhet “Surit” kur qe, ata duke u ngritur prej varrezave paraqiten te Zoti i tyre”.
Jevmul Kijameh - Dita e Ringjalljes , Jevmul Ahir - Dita e Fundit, Es-Sa’atu - Momenti, Jevmul Ba’thi - Dita e Ringjalljes, Jevmul Fasli - Dita e Ndarjes , Jevmul Veiid - Dita e Premtuar , Jevmul Hashr - Dita e Tubimit, etj.
“All-llahu i merr shpirtat kur është momenti i vdekjes së tyre , edhe atë që është në gjumë e nuk ka vdekur, e atij që i është caktuar vdekja e mban , e atë tjetrin , e lëshon deri në afatin e caktuar. Vërtet, në këto ka argumente për një popull që mendon.”
“Kur yjet të shuhen , dhe kur qielli të hapet, dhe kur kodrat të copëtohen, dhe kur të dërguarve u është caktuar koha . E për cilën ditë atyre u është caktuar koha ? Për Ditën e Gjykimit . E ku e di ti se çka është Dita e Gjykimit ? Atë ditë është mjerim për ata që përgënjeshtruan”.
Fjala “I’ësar” – muassar-muë’sir”, në aspektin terminologjik do të thotë shtrydhje, e kjo do të thotë reja që lëshon shi pas bashkëdyzimit dhe pas zbrazjes së thërrmijave elektrike, pozitive e negative, do të thotë pas “shtrydhjes së saj - “I’sar”, ajo mund të lëshojë shi me lejen e Allahut xh.sh.
Këto fjalë s’mund të jenë të ndonjë mendjeje njerëzore, por vetëm të Krijuesit të gjithësisë, i cili flet për një proces të natyrshëm, ku së pari përmend farën-kokrrën, e cila duhet të mbillet për të dalë pastaj mbi tokë e për të dhënë fryte, qofshin ato bimë ose pemë, e pastaj kur këto pemë të rriten, ato, me degët e tyre palë-palë formojnë kopshte të dendura.
Këto fjalë të Allahut që në të njëjtën kohë dëftojnë për mrekullinë krijuese të Tij, që çdo gjë në këtë ekzistencë ta krijojë në çift, janë tërheqje e vërejtjes ndaj mohuese të Ditës së Gjykimit, se Ai që ju krijoi në çift për t’u shumëzuar pa qenë fare, Ai edhe ju vdes dhe e ju ringjall përsëri !
Besimtari i vërtetë qysh para lindjes së diellit zgjohet nga gjumi, falënderon Allahun i Cili e ringjalli nga vdekja e vogël , ashtu siç ka vepruar gjithmonë i Dërguari i Allahut, kur thoshte: “Falënderimi i qoftë Allahut, i Cili na ngjalli pasi në bëri të vdekur dhe vetëm tek Ai është ringjallja” .
flet për momentin kur pabesimtarët pas dhënies së llogarisë, do të hidhen në zjarrin e Xhehennemit, dhe do ta kuptojnë bindshën edhe një herë se ishin në një humbje të vërtetë, dhe tash i pret përjetimi fizik i dënimit që do ta shijojnë, dhe kjo tashmë është “hakkul jekiin-e vërtetë e sigurtë” një realitet përjetues me të gjitha gjymtyrët”.
Kjo hapësirë në të cilën jemi duke jetuar, e mbushur përplot gjallëri dhe me krijesa nga më të ndryshmet, disa prej të cilave i shohim e disa nuk i shohim, e të cilat janë në lëvizje të përhershme dinamike, do të mbetet kështu deri në ditën kur Allahu xh.sh.
Nga ajeti në fjalë vetëm mund të kuptojmë se këta qiej kanë një ndërtim të fortë dhe se bukuria e tyre dëfton për mrekullinë e krijimit, por që tërë kjo hapësirë qiellore mbi ne, kjo “shtatëshe e fortë” qiellore ka lidhje të ngushtë me jetën e njeriut në këtë tokë, dëshmon shumë qartë ajeti në vazhdim, ku Allahu xh.sh.
Më pas në vazhdim të kësaj kaptine flitet për Xhehennemin si vendstrehim dhe vendqëndrim i pabesimtarëve, përshkruhen vuajtjet dhe mundimet që do t’i përjetojnë ata që mohuan urdhrat e Allahut, kurse në vazhdim flitet edhe për besimtarët e devotshëm, për të mirat dhe kënaqësitë që janë përgatitur për ta në Xhennet.
Në Kur’an ka ajete të shumta të cilat vazhdimisht provokojnë mendjen njerëzore, duke e nxitur atë që këto argumente të panumërta të Allahut në këtë ekzistencë, t’i studiojë në mënyrë serioze e shkencore, sepse fjala e Allahut xh.sh.
Në Mustedrekun e Hakimit qëndron transmetimi i Ebu Hurejres r.a. se i Dërguari i Allahut ka thënë: “Shikimi i fryrësit në Sur është i drejtuar nga Arshi i Allahut, që kur është i dërguar për të, nga frika se mos urdhërohet para se ta largojë shikimin. Sytë e tij janë si dy yje flakëruese”
Fjala “Nebe’ë”, edhe pse mund të përkthehet me fjalën “lajm”, ka një domethënie shumë më të gjerë, sepse nuk është fjala vetëm për një lajm të rëndomtë, por për një ngjarje të madhe, një ndodhi tronditëse, për një kumt të jashtëzakonshëm, pra fjala është për ringjalljen dhe Ditën e Gjykimit.
Fryrja në Sur, e cila përmendet në ajetin që jemi duke e komentuar, është fryrja e dytë pas asaj të parës, me të cilën sinjalizohet fillimi i kataklizmës së përgjithshme, e cila zgjat shumë shkurt, ndoshta vetëm për disa çaste, kur do të shkatërrohet çdo gjë në këtë ekzistencë.
Ky është rrugëtimi i fundit i jetës së njeriut, në të cilën, në dallim nga etapat e tjera të kaluara të jetës; së pari në botën e ezelit , pastaj në jetën e kësaj bote dhe pas saj në jetën e varrezave , tash nuk ka më vdekje, por vetëm amshim dhe përjetësi.
si kundërpërgjigje ndaj pohimeve të tyre të mësipërme, për t’ua bërë të qartë se vdekja do t’i mbërrijë dhe se do të ringjallen zbriti këtë sure, e cila flet për lajmin e madh, për lajmin tronditës e të llahtarshëm të Ditës së Gjykimit.
“All-llahu është Ai që i lëshon erërat, e ato lëkundin retë dhe Ai i shtrinë lart si të dojë, i bën ato edhe të ndara në pjesë, dhe përmes tyre e sheh se si bie shi, e kur ia lëshon atë kujt të dojë prej robërve të vet, qe, ata gëzohen.”
Në kurrikul, ndër të tjera, përcaktohet se çfarë duhet të dinë dhe çfarë duhet të jenë në gjendje të bëjnë si duhet nxënësit, cilat vlera dhe qëndrime duhen kultivuar, si duhen aftësuar ata për bashkëjetesë e tolerancë, si mund të japin ndihmesë në mënyrë aktive për mirëqenien shoqërore dhe vetjake etj.
Ky parim përcakton rregullat e autonomisë dhe të fleksibilitetit në nivel shkolle dhe katë bëjë me mundësinë dhe përgjegjësinë e stafit të shkollës për hartimin e planit vjetor të punës, për shfrytëzimin fleksibil të kohës, mjeteve dhe materialeve mësimore, si dhe për planifikimin dhe shfrytëzimin e pjesës zgjedhore të kurrikulës.
Në fe, një profet ose profeteshë është një individ që konsiderohet se është në kontakt me një qenie hyjnore dhe thuhet se flet në emër të asaj qenie, duke shërbyer si një ndërmjetës me njerëzimin duke u dhënë mesazhe ose mësime nga burimi i mbinatyrshëm njerëzve të tjerë.
Prej Pleshenci , Lesnovo , Vidovishte , Spançevo , Sokolarci , Turalevo , Zhivalevo , Kavrak , Knezevo , Zelengrad , Mushkovo , Cerveni Grad , Cerna Reka , Surlica , Luka , Mozdivnjak , Tërnovac , Krilatica , Veles , Morodvis , fshatra të ndryshme malore në Osogovë .
Ardhacakët: Murat Mustafa , Topcillar , Cobanllar , Koxha Kullar , Shaqirllar , Ipollar , Mutometllar , Sherifler , Usainllar , Jagullar dhe Emin Bajraktar , këta janë kolonë të vjetër; Axhi Ametovci vjen nga një paraardhës i burgosur në fshat.
Popullsia është e përbërë nga një përzierje mes vendasve që janë në krahun kodrinor të qytetit, me mbiemra kryesisht me origjinë ortodokse dhe pjesës tjetër, imigrantë të viteve 1960 e në vazhdim, të ardhur nga fshatrat sipër Beratit, si dhe nga fshatra më të afërt si Çifliku, Kutallia, Konisbalta etj.
Ndërtimi i urave në periudha të ndryshme të historisë në brigjet e lumit ka qenë vazhdimësia e jetës së qytetit, e njohur me emra të ndryshëm, si "Ura e Hasan Beut" etj, por emri ekzistues vjen nga një urë në çimento e hekur, që besohet të jetë ndërtuar nga italianët që e përdoren për kalimin e tubave të naftës që nga Kucova shkonin në Vlore, banorët e quajnë Ura e Vjetër.
Hyjnitë u parashikuan si një formë ekzistence pas rilindjes, për qeniet njerëzore që fitojnë meritë përmes një jete etike, ku bëhen hyjnitë kujdestare dhe jetojnë me lumturi në qiell, por gjithashtu i nënshtrohen vdekjes kur meritat e tyre janë të humbura.
Scott Littleton përkufizon një hyjni si "një qenie me fuqi më të madhe se ato të njerëzve të zakonshëm, por që ndërvepron me njerëzit, pozitivisht apo negativisht, në mënyra që i çojnë njerëzit në nivele të reja të vetëdijes, përtej preokupimeve të bazuara të jetës së zakonshme".
Megjithëse shumica e feve monoteiste tradicionalisht e parashikojnë Perëndinë e tyre si të gjithëfuqishëm, të gjithëpranishëm, të gjithëdijshëm, të gjithëpranishëm dhe të përjetshëm, asnjë nga këto cilësi nuk janë thelbësore për përcaktimin e "hyjnisë" politeiste dhe kulturat e ndryshme konceptuan hyjnitë e tyre ndryshe.
Fetë henotheiste pranojnë një hyjni supreme pa u mohuar hyjnitë e tjera, duke i konsideruar ato si aspekte të të njëjtit parim hyjnor; dhe fetë jo teiste mohojnë çdo hyjni të lartë krijues të përjetshëm, por pranojnë një panteon të hyjnive që jetojnë, vdesin dhe mund të rilinden si çdo qenie tjetër.
Tregime epike lidhen me përroin e Mardhës, në krye të kanionit të mrekullueshëm të Gjipesë, ku u hodhën drejt vdekjes një tufë vajzash për të mos rënë në duar të pushtuesve ; thuhet po ashtu se Jeronim De Rada, me rrënjë të hershme nga Himara, i ka vendosur ngjarjet e poemës së tij “Këngët e Milosaos” në Skutara të Vunoit.
Fshati është vendosur në shpatullat e malit të Mjegulloshit, me shtëpi të gurta dy a tre katëshe, ku do të ndeshesh me atë dukuri që vëren Kadareja për Gjirokastrën “në se do të rrëzohesh nga çatia e një shtëpie do të biesh në çatinë e një tjetre më poshtë!”
Dy shekuj më parë në familjen e njohur të Kasnecëve në Vuno qëndroi Eduard Liri, piktor i njohur anglez : “U çudita me llojin e ndërtesave në Vuno disa prej të cilave, si ato të Kasnecëve, në veçanti, qenë më tepër si “palazzit” e shumë qyteteve provinciale në Itali”- shkruan Liri.
Megi Zizo, ish zëvendës kryeministër, ish ministër i punëve botore, inxhinier ndertimi, anetar i byrose politike, organizator i luftes antifashiste NAÇL ; Odhise Grillo, shkrimtar ; Dhimitër Anagnosti, regjisor ; Megi Zizo, gazetar ; Sofokli Lazri ; Dhimiter Grillo, historian ; Robert Ndrenika, aktor ; Spiro Çomora, shkrimtar ; Anastas Kondo, Anastas Kristofori, etj
Ata më pas fituan kampionate rresht në vitet 1922 dhe 1923, por më pas priti sezonin 1946–47 për të fituar trofeun e rradhës, kur ata fituan Divizionin e Parë për herë të pestë nën drejtimin e trajnerit George Kay, i cili më parë kishte luajtur për West Ham Utd.