polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Unicorn wuxuu ahaa mid ka mid ah noolaha caadiga ah ee khiyaaliga iyo sheekooyinka sheekooyinka illaa dhammaadkii qarnigii 19aad, iyada oo ay ugu mahadcelinayaan shaqooyinka sida " the looking Glass " oo uu qoray Lewis Carroll, The Unicorn-kii ugu dambeeyay ee Peter S. Beagle, Legend by Ridley Scott , ama Unico waxaa qoray Osamu Tezuka.
Daalka faafa waa xaalada lagu daalay ee lagu taliyey taxaddarro iyo xaddidaadyo la xiriira masiibada, badanaa sababtoo ah dhererka xaddidaadda iyo la'aanta waxqabadyada qofku ku lug yeesho, taasoo keenta caajis, niyad-jab, kabuubyo maskaxeed, iyo arrimo kale.
Si kastaba ha ahaatee, majaladda ayaa sidoo kale sharraxaysa in xumaantu ay dhowaan meesha ka bixi doonto, isagoo soo xiganaya kitaabka Kitaabka Quduuska ah ee Sabuurrada halkaas oo uu ku ballanqaaday in "ka sharcilaawaha" aanu sii jiri doonin.
Hadafka ololuhu waa in la qaybiyo daabacaad gaar ah oo Majaladda MUNAARADDA WAARDIYAHA ah oo ka kooban taxanaha jaldiga ah, “Adduunyada Wanaagsan Waa Soo Dhawyahay” In ka badan 76 milyan oo nuqullo daabacan ah ayaa la filayaa in lagu qaybiyo ilaa 400 oo luqadood bulshooyinka ku nool 240 dhul oo adduunka ah.
Soomaalida waa mid ka mid ah kumannaanka bulsho ee adduunka oo dhan oo heli doona farriin wanaagsan oo rajo ah Noofambar 2021 Markhaatiyaasha Yehowah waxay bilaabayaan olole gaar ah oo diiradda saaraya rajada Kitaabka Quduuska ah ee adduun wanaagsan.
"Dadku waxay aad u xiiseeyaan inay maqlaan farriin togan, tanina waa warka ugu wanaagsan ee suurtogalka ah. Adduunyada wanaagsani maaha riyo kaliya, waa lama huraan. Dhab ahaantii, waa mawduuca udub dhexaad u ah Kitaabka Quduuska ah."
Sida laga soo xigtay Cosmas Indicopleustes, qoraal qadiim ah oo loo yaqaan Monumentum Adulitanum oo ah Boqorka Adulis ee aan lagaranaynin ayaa ka sheekeeyay inuu la diriray Sayianiyaanka isla markaana uu hoos u dhigay ka dib markii uu geliyay meel sare.
Qorniinku wuxuu sheegayaa in boqorka uu la dagaallami jiray Seneans-ka isla markaana uu ka adkaaday ka dib markii uu meel sare ka saaray, qoraalkan ayaa sidoo kale faahfaahin ka bixinaya Boqorka ku faanaya inuu nabad ku keeno nabdoonaanta adduunka iyo ka dib inuu ku laabto Sesea, oo noqotay xarun xukun.
In kasta oo magaalooyinkii kala duwanaa ee Sesea ay xor ka ahaayeen midba midka kale, haddana waxaan ognahay inay mararka qaar u dhaqmaan sidii unug isku-dhafan markii ay la kulmaan cadaw weyn oo dibadda ah iyadoo ay ugu wacan tahay sharraxaadda boqorka Axmite-ka aan la magacaabin ee sheeganaya inuu isku mar la dagaallamayo qabiilo kala duwan oo Sesean ah.
Maraakiibta Romanka ee ku sii jeeday xeebta Badda Cas waxay xiriir la sameeyeen suuqyada ku teedsan waqooyiga Soomaaliya ee xeebta bari ee qaaradda Afrika, romanka waxay u yeeraan saldhigyadan ganacsi ee waqooyiga Soomaaliya suuqyada kuyaalla dekedaha dhinaca fog fog.
Magaalada 'peripulus' waxay cadeyneysaa in aaga uusan xukumi karin boqor shaqsiyeed laakiin deked kasta oo ganacsi ay maamusho madax ama Tyrannida, degsiimooyinka badankood waxay ahaayeen dhul gudaha ah, midkastoo magaalooyinkan dekada leh waxay leedahay dabeecad u gooni ah qaarna waxay caasi u ahaayeen romanka kale.
aag casri ah oo ka mid ah Soomaaliya, wuxuu ka mid ahaa 8 xarumood oo xariir taariikhi ah, oo isku xira bari iyo galbeedka adduunyada, iyo aagga casriga ah ee Soomaaliya waxay ku taal jidka waqooyi ee xariifnimada badan oo xariir la leh wadamo badan oo qadiim ah.
Wadada silk ee waqooyiga ka timaada somalia ayaa Shiinaha u keentay alaabo badan sida farancaan, aloe iyo malmal ka yimid somalia; sandalwood ka soo India; dhalooyin quraarado ah oo laga keenay Masar, iyo badeecado kale oo qaali ah oo la jecel yahay oo laga keenay meelo kale oo adduunka ah,
Ilbaxnimadan iyo gobolka juqraafi ahaan waxaa loogu yeeraa dhowr magac, oo ay ku jiraan Sesea iyo Sasou Si kastaba ha noqotee, ereyga Sasou waxaa mararka qaar loo isticmaali jiray isweydaarsiga Barbaria, si fudud Barbary iyo Barbary Coast taas oo taariikh ahaan laheyd baaxad ballaaran.
Sababta loo diidey maraakiibta Hindiya inay soo galaan magaalooyinka dekada leh ee hodanka ah ee Carabtu waxay ahayd in la ilaaliyo oo la qariyo dhaqamada ganacsi ee ka faa iidaysta ganacsatada Somaalida iyo Carabtaba ee ganacsiga aadka u weyn ee qadiimiga ah ee Badda Cas-Mediterranean-ka.
Sesea (oo sidoo kale loogu tarjumay magaca Sasou ama loo yaqaan Barbary ) waxaa loo yaqaanay magaca reereed qabiileed Soomaaliyeed iyo sidoo kale gobol juqraafi ahaan ku teedsan xeebta koonfur-galbeed ee Gacanka Cadan, iyo sidoo kale dhulka gudaha ah inta lagu jiro qarnigii 1-aad.
Markii dambe Tangiyadii Tang wuxuu horumariyey marinka Silk Route, waxayna ahayd xilligii boqortooyadii Tang in jiritaan xoog leh oo Badda Shiinaha laga heli karo Gacanka Persian iyo Badda Cas Cas ilaa Faaris, Mesopotamia , Carabiya, Masar, Aksum iyo Soomaaliya oo ku yaal Geeska Afrika.
Intii lagu jiray bartamihii qarnigii 1-aad, hal sharrax oo ay u goosatay Indicopleustes, waxay u muuqataa inay adeegsaneyso ereyada 'Sesea' iyo 'Barbary' iswaydaarsiga, iyo sida Sesea ay u lahaan lahayd xuduudaha Axum ee u dhow maalinta casriga ah ee Jabuuti ee galbeedka, iyo bari ilaa caarada Jasiiradda Geeska Afrika ee Guardafui.
Ka dib qabsashadii Roomaanka ee Boqortooyadii Nabataean iyo joogitaankii ciidamada Badda Rome ee Cadan si loo xakameeyo burcad badeednimada, ganacsatada carbeed iyo kuwa Soomaalida ah ayaa ka mamnuucey ganacsatada Hindiya inay ka ganacsadaan magaalooyinka dekedaha ah ee bilaashka ah ee Jasiiradda Carbeed.
Si kastaba ha noqotee, sharraxaadaha caadiga ah ee Sasou waxay siinayaan awood dheeri ah oo ay ku sharraxaan inay ka soo baxaan aag u dhigma Jabuuti casriga ah illaa Galbeedka halkaasoo ay xudduud la leedahay Axum iyo Maroodi jeex Bariga waxay xuduudeysaa Rauso.
Kadib markii uu jilay filimka majaajilada ah ee ciyaaraha Herbie: Fully Loaded , Lohan waxa uu si degdeg ah u noqday mawduuca si weyn looga hadal hayo warbaahinta sababtoo ah halgan shakhsi oo isdaba joog ah iyo dhibaatooyin xagga sharciga ah, iyo sidoo kale tiro badan oo ka mid ah xarumaha baxnaaninta ee isticmaalka mukhaadaraadka.
Mashruucan rasmiga ah ee magaalo-weynta, oo loo yaqaan Mamminasata, oo leh 17 degmo oo dheeraad ah, waxay ka kooban tahay 2,548 kilomitir kilomitir iyo dad tiradoodu ku dhowdahay 2,4 milyan marka loo eego tirakoobka 2010.
Xilligii hore ee Roomaaniga, awoodda qolka aristocratic ama patrician ee ku fadhiya dhammaan kuraasta rasmiga ah ee Roomaanku, waxaa hubiyey hay'adda qunsuliyadda, oo laba ka mid ah qunsuliyiin / madaxweyne ku doortay sannad walba muwaadiniinta xorta ah ama codsiyada Roomaanka.
Ilaa 2017, 159 oo ka mid ah 206 dawlad-goboleed ee adduunka ah ayaa isticmaala ereyga "jumlada" iyaga oo qayb ka ah magacyadooda rasmiga ah - maahan dhammaan kuwani waa jumlado dareen ah in ay yeeshaan dowlado la doortay, mana aha erayga "jumlada" oo loo adeegsado magacyada dhammaan quruumaha leh xukuumadaha la doortay.
Inkasta oo madax-hogaamiyeyaashu ay inta badan ku tilmaameen in ay xukumaan kaliya "oggolaanshaha xukunka", doorashooyinka waddamada qaarkood ayaa la ogaaday in la qabto wax badan oo loogu talagalay ujeedada "muujinta" marka loo eego ujeedada dhabta ah ee bixinta muwaadiniinta awood u leh inay doortaan madaxdooda.
Ceelbuur waa Magaalo Deeqsiisay wax soo saarkeeda guud ahaan gayiga ay dagto Qowmiyada Soomaali, waana sababta Guri walba oo somaaliyeed looga Helayo Burjiko lagu soo Sanceeyay Ceelbuur, Sidoo Kale Ceelbuur waxay caan ku ahayd sameynta Gambarada iyo Jiimbaarta, Qorida Mooyaha iyo Kooraha.
Markay walaalahood yimaadaan, waxa soo dhawaynaya kooxo sita calaamado ay ku qoran yihiin "JW.ORG" Markhaatiyaasha deegaanku waxay ku soo dhoweeyaan walaalahooda Hoolka Boqortooyada iyo Hoolka shirarka, xarumaha cibaadada ee bulshada, iyo kuwo kale.
Rabshadaha qoyska - Faroxumayn, Rabshadaha qoysku waa ula kac iyo iyada oo laga faa'iidaysto tallaabo xoog ah oo lagula kaco xubin qoyska ka mid ah, ku xad-gudbida xuquuqda iyo xuquuqda shakhsi ahaaneed, sababa dhibaato iyo waxyeelo.
Shineemada Hindiya waa ganacsi caalami ah, and Aflaantu waxay leeyihiin taageerayaal guud ahaan Koonfur Aasiya iyo Yurub oo dhan, Waqooyiga Ameerika, Aasiya, Bariga Dhexe Weyn, Bariga Afrika, Shiinaha iyo meelo kale, oo gaadhay in ka badan 90 waddan.
waxay tiri: "Ma aqaano haddii ay lagama maarmaan tahay in aan aaminsanaado diinta, sida aan aaminsanahay iimaanka iyo xiriirka Ilaahay." Waxay sidoo kale sheegtay inaysan u tixgelin nafteeda diin, laakiin waxay aad uga walaacsan tahay rumaysadkeeda iyo xiriirkeeda Ilaah.
Waxay saameyn ku yeelatay dhowr fanaan oo ay ka mid yihiin Tinashe, Cher Lloyd, Cupcakke, Billie Eilish, Lil Nas X, Ms Banks, Asian Doll, Doja Cat, Megan Thee Stallion, Latto, Shenseea, BIA, Lakeyah, Luísa Sonza, Coi Leray, Maliibu Miitch, City Girls, Yung Baby Tate, Rico Nasty, Princess Vitarah, Erica Banks, Flo Milli, Ivorian Doll, Angel Haze, Rubi Rose, Lady Leshurr, iyo Saweetie.
Sannadkii 2012, Jon Caramanica oo ka tirsan wargeyska The New York Times ayaa ugu yeedhay Minaj "raaber-ta dumarka ugu saamaynta badan ah ee waligoodba", ee 2015 Vanessa Grigoriadis oo ka tirsan majaladda ayaa ugu yeedhay "xiddigta raab-ka dumarka ugu weyn adduunka".
Jiritaankiisa siyaasadeed inkasta oo uu si weyn uga soo horjeeday xukunkiisa horaantii 1990-meeyadii waxay u muuqdeen inay mar kale ka soo baxayaan isku-duwidda awoodda iyagoo u keenaya inta badan hoggaamiyeyaasha mucaaradka ugu waaweyn waqtigaas.
Cumar Bongo waxaa loo dalacsiiyay jagooyin muhiim ah isagoo ah Mas’uul da ’yar oo ka hoos jiray Madaxweynihii ugu horreeyay ee Gabon Léon M'ba sanadkii 1960-kii, ka hor inta aan loo dooran Madaxweyne-kuxigeenka midkiisii ​​gaarka ahaa 1966.
Markii ay tagtay ka dib, Jessica waxay soo afjartay qandaraaskeedii SM Entertainment waxayna la saxeexatay Coridel Entertainment sanadkii 2016, ka hor intaan la sii dayn albumkeedii ugu horreeyay ee With Love, J. Bishii Maajo 2018, Jessica waxay heshiis la gashay United Talent Agency.
"Waxaa naloo habeeyey si ay deeqdu si toos ah ugu socoto gargaarka masiibada halkii ay ka ahaan lahayd maamulka", "Haddii loo baahdo, guddiyada gargaarka maxalliga ah waxay isla markiiba shaqeeyaan oo isku dubbaridaan shaqada iskaa wax u qabso ee faa'iido u leh rumaystayaasha iyo kuwa caqiidada kale".
"Maqaallada ku jira jw.org, oo ah shabakadeena rasmiga ah, waxay ka warbixiyaan mashaariicda caalamiga ah ee lagu guulaystay ee meelaha sida daryeelka bukaanka, isdhexgalka iyo wadaadka xabsiga," Siday wax u tarayaan danta guud ee dadweynuhu u arkaan?
"Qaar badan ayaa la yaabay markay maqlaan ballaadhka hawlaheenna. Malaha sababtoo ah waxay kaliya ka yaqaaneen Markhaatiyaasha Yehowah booqashooyinka albaabkooda hore. Hawl aan sidoo kale sii wadno inaan sameyno - inta badan warqad ahaan inta lagu jiro aafo."
jabkaas ayaa horseeday in ay biriizandiyiinta ka rajo beeleen ilaalashada anaadool, niiqiya ayaa ku dhacday gacantiisa 1331 nikomediya ayaa xigtay 1337, sidoo kale dhulal badan oo anaadool ka tirsan ayuu ka qabsaday dawladii biriizandiyiinta, meelo yar ayee anaadool uga hareen
ciidamada wuxuu ka dhigay qaybo qaybo, ilmaha yurubiyaanka kirishmiska ah ee lasoo qabto ayuu ka aasaasay ciidan la magac baxay inkishaariya, waxaa lagu tababarijiray tacaalimta islaamka ka bacdi caskarnimada, waxay lahaayeen saldhigyo u gaar ah ma ayna dhax gali jirin dadka, waxay u hibeeyeen naftooda difaaca dawlada iyo diinta.
sandii 1337 ayuu weerar ku qaaday caasimadii biriizandiyiinta Qusdandiiniya lkn kuma guuleysan qabasashadeed, balse imbiratorkii biriizandiyiinta andronikos sedexaad ayaa ka cabsaday wuxuu u orday in gabadhiis uu ku daro orkhan, balse guurkan cusmaaniyiinta kama celin horay iney u socdaan,
Boqor mujaahid suldaan gaazi shujaacu diin wa dunyaa orkhan gazi bin cusmaan bin ardogrl (turkida cusmaaniyada:ُ ُ ُ (ُ ُُ؛ waa kan labaad ee boqorada cusmaaniyiinta, waxaa dhalay aasaasaha dawlada cusmaan gaazi
Mawqifka dhilleysiga iyo sharcigu aad buu u kala duwan yahay adduunka oo dhan, ka tarjumaysa fikrado kala duwan oo ku saabsan dhibbanaha iyo dhiig-miirashada, sinnaan la'aanta, doorka jinsiga, sinnaanta jinsiga, iyo anshaxa, xorriyadda doorashada, caadooyinka bulsheed ee taariikhiga ah, iyo kharashka bulshada iyo faa'iidooyinka.
Inaad noqoto jaamacad heersare ah oo ku jirta hal-abuurnimada tignoolajiyada iyo machadka hormuudka ah ee sare waxbarasho karti u leh inay Soomaaliya wax ka beddesho iyadoo loo marayo Aqoonta si degdeg ah u kobcaysa iyo dhaqaalaha si loo xaqiijiyo hadafka qaran ee dal horumarsan oo barwaaqo ah ka mid ah jamciyada quruumaha.
Waa caasimadda Gobolka Chiang Mai, waxayna ahayd caasimadii hore ee boqortooyada Lan Na , oo markii dambe noqotay Boqortooyada Chiang Mai, oo ah gobolka Siam oo ka soo jeeda 1774 ilaa 1899, iyo ugu dambeyntii kursiga hogaamiyayaashii caanka ahaa ilaa 1939.
Xulbad waa Geed dhireed ka mida bahada xulboleyda, asalkeeda waxay ka soo jeeda afrikada bari iyadoo ka dib ku faaftay dhulka jasiirada carabta ilaa dunida, waxaa aad looga isticmaala dunida islaamka, badankood, itoobiyaanka ayaan caan ku ah cabida iyo cunida miraha xulbada,
Xulbadu waa geed daaweed faaido badan u leh biniaadanka, xulbadu waxaa ka buuxa borotiin iyo maadada loo yaqaanno Fosfoor, waxayna faaidadeeda nafaqo u dhigantaa beerka nibiriga maadaama boqolkii garamba ay ku jirto 4400 milligram oo borotiin.
Amiirul mu'miniin abuu jacfar cabdulaahi almansuur bin muxamad bin cali bin cabdulaahi bin cabaas (Afka carabiga: ُ َ ؛ Waa kan labaad ee khulafada cabaasiyiinta, waana aasaasaha rasmiga ee dawlada, waxa uu dhisay caasimada cabaasiyiinta baqdaad, khilaafda wuxuu haayay intii u dhaxeesay 754-775
Kacdoomada khwaarijta waxaa is daba kacay kacdoomo xariir ah oo khawaarijta sameenayaan; waxaana ka mid ahaa nin mulabid bin xarmala alsheybaani la dhaho oo ka soo baxay jaaziira meel la dhaho waxa uuna qabsaday magaalooyin badan, ugu dambeen khaazim bin khuzeyma oo ka mid ahaa talyaasha sare ee dawlada ayaa soo at jaray 757
Waxaa ka dhashay dilka abuu Muslim khuraasaani kacdoon xoogan uu hor booday nin majuus ahaa oo la oran jiray sunbaad, wuxuu qaribay magaalooyin badan sida niisaabuur iyo rayi taliye la yiraahdo jamhuur alcijli ayuu u xil saaray abuu jacfar daminta kacdoonkaas, dagaalo badan kadib wuu soo af jaray,
In kasta oo ay jireen heeso badan oo ku habboon sharraxaadda item song horraantii iyo badhtamihii 1990-meeyadii, ereyga laftiisa ayaa la sameeyay markii Shilpa Shetty ay qoob-ka-cayaar ku qaadday heesta "Main Aai Hoon UP Bihar Lootne" ee filimka Shool.
Sannadkii 2008, Rab Ne Bana Di Jodi waxa uu ka soo muuqday Kajol, Bipasha Basu, Lara Dutta, Preity Zinta, iyo Rani Mukerji oo shan hablood oo hormood ah ku jilaya Shahrukh Khan heesta "Phir Milenge Chalte Chalte".
Sanadkii 2021, Nimco Happy waxay heshay guulo caalami ah ka dib markii "Isii Nafta" ay noqotay hees caan ah oo ku jirta app-ka fiidyaha wadaaga ee TikTok, iyadoo in ka badan 98,000 oo qof ay heesta ku isticmaaleen muuqaaladooda wakhtigaas.
Si kastaba ha ahaatee, Nimco Happy, ayaa 28-kii October si rasmi ah u soo saartay heestan "Isii Nafta " ee Spotify iyo aaladaha kale, ka dib markii Nimco Happy ay la saxeexatay shirkadda Polydor, oo ah shirkad wax duuba, iyada oo ka mid noqotay fannaaniinta Soomaaliyeed ee tiro yar lagu heeso shirkad hoosteeda.
Nimco Happy horumarkeeda waxay la timid "Isii Nafta" ee 2017, heestu waxay noqotay mid guulo ka gaartay Soomaaliya isla sanadkaas, waxay heestan ku qaaday show ka baxay kanaal-ka Kenya-Soomaali ah ee Juun 2017, wixii markaas ka dambeeyay, waxay heestan ku qaaday show Soomaali badan kanaalada tv-ga sababtoo ah waa caan.
waxaa loo aqoonsaday Cilmi baare caalami ah ee cudurka malaariyada, intii uu ahaa Wasiirka Caafimaadka , Tedros waxaa lagu amaaney dhowr istiraatiiji ah oo cusub iyo isbadallo caafimaad oo guud ahaan si weyn u wanaajiyey helitaanka adeegyada caafimaadka iyo natiijooyinka muhiimka ah.
waxaa ka mid ahaa shaqaaleynta iyo tababar ku dhawaad ​​40,000 oo ka mid ah howlwadeenada caafimaadka haweenka, goynta dhimashada dhallaanka halkii 1,000 ee dhasshto oo 123 dhimanaayeen 2006dii ilaa 88 sanadkii 2011, iyo kordhinta shaqaaleysiinta kaadhadhka caafimaadka oo ay ku jiraan dhakhaatiirta caafimaadka iyo umulisooyinka.
Walaalkiis ka yar wuxuu ku dhintey da'da 3 ama 4 sano, lagana yaabee inuu yahay cudur laga hortagi karo sida jadeecada, oo Tedros uu inta badan kala hadlo khibrad shaqsiyeed oo qeexeysa baahida loo qabo daryeel caafimaad oo caalami ah.
Mabda’aha kala duwan ee fiqhiga – oo ay ugu horreeyaan kuwa Xanafi, Maaliki, Shaafici, Xanbali, iyo Jacfari—waxay soo saareen habab lagu soo saaro axkaamta Shareecada ee ilaha kitaabka iyagoo isticmaalaya hab loo yaqaan ijtihaad.
Sharcigu waxa uu qarniyo badan ku soo unkamay fatwooyin ay soo saareen culimada aqoonta u leh, waxaana taariikh ahaan lagu dabaqi jiray maxkamadaha shareecada oo ay fulinayaan garsoorayaal uu soo magacaabay suldaanku, taas oo ay kaabayaan shuruuc badan oo dhaqaale, dembiyeed iyo maamul oo ay soo saareen madaxda Muslimiinta.
Soo saarista shuruuc ku salaysan shareecada ayaa lagu tilmaamay inay sabab u tahay colaadaha ka jira qaar ka mid ah wadamada Afrika, sida Nigeria iyo Sudan, waxaana qaar ka mid ah maamulada Waqooyiga Ameerika ay soo saareen mamnuucida ku dhaqanka shareecada, iyadoo la xaddiday sharciyada diimaha iyo kuwa shisheeye.
Baraaruga Islaamka dabayaaqadii qarnigii 20-aad waxa uu keenay baaqyo ka soo yeeray dhaq-dhaqaaqa islaamiga ah oo ku baaqayay in si buuxda loogu dhaqmo shareecada Islaamka, oo ay ku jiraan ciqaabo jireed, sida in dhagax lagu dilo.
Marka laga soo tago koox cadeymo ah oo la isku haysto, sida: oggolaanshaha, danaha la diray, marmarsiiyo xannibidda, dembi la'aanta asalka ah, caado la aasaasay, iyo odhaahdii saxaabigii; Maadaama aanu ka hor imanayn qoraal sharci ah, oo aanay jirin wax ka hor imanaya odhaah kale oo saxaabi ah
Mushkiladaha jira waxaa ka mid ah in culimada fiqhiga, culimada iyo qaar kale ay ku koobaan fikradda odhaahda “ku-dhaqanka shareecada” oo kaliya in la dhiso Xuddud, Xuduud waa ciqaab uu sharci-yaqaanku go’aamiyo ee ku saabsan dembiyada gaarka ah, ka dib wuxuu Muslimiinta ka codsaday inay raadiyaan tuhun si ay u ilaaliyaan.
Sideedii sano uu xilka haayay kiikaawuus koowaad calaaudiin waxa uu ku jiray xabsiga, balse markuu dhintay walaalkiis si kadis ah sanadkii 1120 maadaama uu wax ilmo ah ka tagin madaxdii dawlada waxay isku raaceen inay ka dhigtaan calaaudiin suldaan.
waaa calaaudiin keyqubaad bin kiikhisroo suldaankii salaajiqada ruum intii u dhaxeesay 1220-1237, wuxuu ahaa suldaanka ugu magaca dheeraa boqorada salaajiqada ruum waxaa magaciisa la raacsiiyaa erayga "alcadiim" yacni "kii weynaa" .
Sidoo kale, si la mid ah gobolada wadamada Adduunka ayaa waxaa uu gobolka Jubbada Sare leeyahay “naaneys” u gaar ah ee lagu yaqaan oo ah “Gedo”, kaasoo ah magac facweyn oo u baxay qiyaastii xiliyadii ay gumeystayaashii reer Yurub Africa soo galayeen, ayada oo macnaha magacaasina aanan ilaa iyo hadda la aqoon.
Waxaanan marnaba sax aheyn in labada gobol ee Jubbada Hoose iyo Jubbada Dhexe loogu yeero “GOBOLADA JUBBOOYINKA“, Jubbada Sarena loogu yeero “GEDO“, halka taas badalkeedana ay habooneyd in la yiraahdo saddexda gobol ee Jubada Sare, Jubbada Dhexe iyo Jubbada Hoose.
Mar baa jirtay Dalka Soomaaliya uu lahaa siddeed gobol (Jubada Hoose, Jubada Sare, Banaadir, Hiiraan, Mudug, Bari, Waqooyi Bari, iyo Waqooyi Galbeed), ama Isticmaar ha ka dhaxlaan ama Dowladihihii shacabka ahaa sabab ha u ahaayeene.
Waxay ila tahay, looma baahno in magaca Gedo naaneys laga dhigo oo iyadaa ah hooyadii webiga, magacana astaan qabiil ayuu wataa oo waa, { exclusive name } magaca Jubbana, magaca Gedo ayaaba ka da’ weyn oo soo jiray illaa iyo qarnigii 17aad halka Jubba uu Talyaaniga bixiyey dhamaadka qarnigii 18aad.
Waxay ila tahay, looma baahno in magaca Gedo naaneys laga dhigo oo iyadaa ah hooyadii webiga, magacana astaan qabiil ayuu wataa oo waa, { exclusive name } magaca Jubbana, magaca Gedo ayaaba ka da’ weyn oo soo jiray illaa iyo qarnigii 17aad halka Jubba uu Talyaaniga bixiyey dhamaadka qarnigii 18aad magacii asalka ahaana waa, { Waamo }
Talayaaniga kaga tagay 2Gedo ayaa ahaa gorilla ugu dhulka weyna intuu ay isku jireen sadexda kale ee la iskuyoran jiray jubada dare sanadii 1986 ayaa madaxweyne siyaad u sameeyay ilaaa 10 dagmo iyo sadax gobol kuwas oo ka koobna intii la isku oran jiray alta juba.
Filimada galmada waxaa lagu soo saaraa laguna qeybiyaa warbaahin kaladuwan, waxay kuxirantahay baahida iyo tignoolajiyada laheli karo, oo ay kujiraan keydka filim dhaqameedka qaabab kaladuwan, Fiidiyowga Guriga, DVD-yada, Soodejinta Internetka, TV-ga cable, marka lagu daro warbaahinta kale.
Maanta, filimada anshax darrada ah waxaa lagu iibiyaa ama lagu kireeyaa DVD; lagu muujiyey qulqulka internetka, kanaalada gaarka ah iyo lacag-bixinta-aragtida ah ee fiilada iyo dayax gacmeedka; waxaana lagu daawaday tiyaatarada qaangaarka ah ee sida dhaqsaha leh u lumay.
Farqiga ayaa mararka qaar laga sameeyaa inta udhaxeysa filimada "erotic" iyo "qaawan" iyadoo lagu saleynayo in qeybta dambe ay kujirto galmo saaid ah, waxayna diirada saareysaa kacsiga marka loo eego sheeko xariirka, laakiin kala soocida ayaa ah mid si heer sare ah u shaqeysa.
Soo bixitaankii internetka dabayaaqadii 1990-yadii iyo horaantii 2000-yadii ayaa si isku mid ah u bedelay qaabkii loo qaybiyey filimada anshax darrada ah, taasoo sii murgisay nidaamyada faafreebka ee adduunka oo dhan iyo dacwadaha sharciyeed ee "fisqi".
Isla mar ahaantaana, waxay si madaxbanaan u kobciyaan oo u maalgeliyaan sahanno arrimaha danta bulshada ah, dhaqdhaqaaq dhaqameed, barnaamijyo tifaftirid, ayagoo isa siiya sidii macluumaad madax-bannaan iyo xarun hanuunin loogu talo galay dadweynaha iyo aagagga go'aan-qaadashada waaweyn ee ka hawl gala Talyaaniga.
Hay'aduhu waxay dhaleeceeyeen 2002dii awooda machadka tirakoobka ee qaranku uu ku leeyahay xog aruurinta goobaha, aqoonsiga, xilliga kala guurka laga bilaabo lira ilaa euro, sicir barar 8%, sicirka cuntada oo kordhay intii u dhaxeysay 2001 iyo 2002 29 boqolkiiba oo leh 14 milyan oo qoysaska danyarta ah.
Eurispes (laga soo bilaabo 1982 ilaa 1993 waxaa lagu magacaabi jiray IspesX) waa hay'ad gaar loo leeyahay oo Talyaani ah oo ka shaqeysa arrimaha daraasaadka siyaasadeed, dhaqaalaha iyo arrimaha bulshada, waxayna ku shaqeysaa qeybta cilmi baarista siyaasadeed, dhaqaalaha, bulshada iyo tababarka.
Amiirul mu'miniin Abuu cabaas cabdulaahi ina Maxamad ina cali ina cabdulaahi bin cabaas oo loo yaqaan "alsafaax" yacnii dhiig daadiye, waa khaliifka koowaad ee cabaasiyiinta kadib dhicitaankii umawiyiinta, waxaa loo caleemo saaray khilaafda 132H oo ku beegan 750 miilaadi
Horaantiisa wuxuu ku dhashay xumeema oo ka tirsan maanta urdun 104H ku beegan 721 xiligii umawiyiinta halkaas oo ku barbaaray kuna sugnaa ilaa marwaan ximaar uu ka dilay Ibraahiim al imaam kadib wuxuu u qaxay saga iyo qooskiisa ciraaq gaar ahaan kuufa.
Albaaniya imaarada kastaryooti amiirkeed yoxanaa kaastaryoo ayaa la saftay bunduqiya, wuxuuna ka dalbaday inay saacidaan, suldaanka ciisa bek ayuu u diray, wuxuu weeraray yooxana kastaryoo wuuna jabshay wuxuu ku qasbanaaday inuu hogaansamo asna wuu sii socday ciisa bek laakonya ayuu qabsaday
Muraadlabaad oo ciidan badan aruursaday soo uga aar guto hangari ayaa maqlay Ibrahim bek amiirka qaramaan inuu caasiyay, isla waqtigaas hadana amiirka seerbiya inuu caasiyay oona ku biiray sikesmond ayagoo sameeyay fasaad badan suldaanka ayaa u diray sanaan baashaa wuxuuna ku guuleestay inuu jabiyo oo wabiga duuna dhaafsiyo.
1435tii ayuu muraad labaad yimid anadool ciidan badan asagoo wata wuxuuna qabsaday dhamaan dhulka qaramaan xitaa caasimada qoonya, Ibrahim bek ayaana cararay, xaaskiis ilcaada oo la dhalatay suldaanka ayaa ka codsantay walaalkeed inuu u celiyo dhulkiisa, asna wuu aqbalay wuxuuna ku xujeeyay Wiilka Ibrahim bek inuu heysto.
Sikesmond oo wali quusan ayaa soo dirdiray hadan aflaaq, serbiya sidoo kale amiirka qaramaan ayuu hoos kala hadlay, muraad ayaa u diray cali bek hangari, markuu gaaray ciidankiis oo kala maqan ayaa weerar kadis lagu soo qaaday wax badan baa laga dilay cali bek wuu soo laabtay
Muraad labaad waxaa lagu dhalay amaasiya 1403 hooyadii waa leysku khilaaf sanyahay laakiin waxaa xoog badan inay ahayd amiina khaatuun oo uu dhalay amiirka dilqaadir shacbaan suuli yaraantiisa waxa oo ku qaatay amaasiya, markuu weynaaday wuxuu tagay bursa halkaas oo wax ku bartay