polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Abrar ayaa ugu dambayntii go’aansatay in ay dalka ka dhoofto oo ay aado Imaaraadka Carabta iyada oo ku marmarsiyoonaysa in ay saxeexday akoonka Dubai oo ay ujeeddadeedu ahayd in ay ku shubato lacagaha la leexsado iyo kaalmooyinka kale ee labada dhinac ah iyada oo aan laga maamulin bangiga dhexe.
"Kazakhstan: IPA: ), si rasmi ah Jamhuuriyadda Kazakhstan (Kazakh: , translation. Qazaqstan Jamhuuriyadda Afqanistaan, Republic of Kazakhstan, Republic of Kazakhstan), waa waddanka ugu ballaaran adduunka, iyo sagaalaadkii ugu weynaa adduunka, oo leh qiyaastii 2,724,900 oo kilomitir .
Geedabaareed qodaxle ah, ilaa 21 mitir kor u baxa, baarka sare sidii dallad oo kale u fidsan, dadka qaar ayaa u yaqaan abqo, mirihiisa ayaa iyana abqo ah, waa geed caan ka ah Afrika una badan Geeska Afrika, waxaa kaloo laga helaa Bariga Dhexe.
Abuu Hureyra oo arrintan ka sheekeenaya wuxuu yiri: waxaa dhici jirtay inay gaajada i haysa igu adkaato jeer aan ka noqdo mid asxaabta ka weydiiyo aayad quraan ah -markaasna aan ogahay macnaha aayadda- waxa aan u weydiinayo waa inuu ii wado gurigiisa oo uu i soo siiyo cunto.
Intaa ka dib, waxaa haddana waddada soo maray Cumar Binu Al-khaddaab , waxaan weydiiyay aayad quraan ah, isna iima yeerin jeer uu markii danbe ka soo maro Rasuulka , wuxuu gartay gaajada i haysa wuxuuna yiri: Ma Abuu Hureyraa?
Waxaan ku laabtay Rasuulka , annigoo farxad awgeed la oonaya sidii saacad ka horeba aan murugo darteed ula ooyay, annigoo markaas ku leh Rasuulka: bishaarayso Rasuulkii Alloow, Ilaah wuu aqbalay ducadaadii oo wuxuu Alle hanuuniyay Abuu Hureyra hooyadiis.
Dadku waxay ugu yeeri jireen xilligii Jaahiliga Cabdi Shams, hase ahaatee markii uu Ilaah ku maamuusay diinta Islaamka, ee uu soo islaamay, kuna sharfay la kulankii Nebiga ayaa wuxuu Rasuulku weydiiyay su aashan: Magacaa?
Waxaa sheekeeyay Zeyd Binu Thaabit Ilaah ha ka raalli noqdee, wuxuuna yiri: goor aan anniga iyo Abuu Hureyra iyo nin aynu saaxiibo ahayn aan joogno masjidka welibana aynu Alle baryayno, xusaynana Alle ayaa waxaa nagu soo baxay Rasuulka Alle ilaa uu dhexdeena fariisto, dabadeedna waynu aamusnay.
Abuu Hureyra Allaha ka raalli noqdee wuxuu ku soo islaamay gacantii Dhufeyl Binu Camar Al-dowsi, isagoo intaa wixii ka danbeeyay dhex joogay tolkiisa reer Daws jeer laga soo gaaro sannadkii lixaad hijriyada kadib, halkaasoo uu u soo wafdiyay Rasuulka oo joogay magaallada Madiina, wuxuuna la socday qaar ka mid ah tolkiisa oo iyaguna soo islaamay.
Wuxuu Abuu Hureyra ahaa kii aan ka dhergin aragtida iyo eegista Nebiga , wuxuuna oran jiray: ma aanan arag wax ka qurxoon kana iftiin badan Rasuulka jeer la maleeyo in ileyska iyo iftiinka qoraxda la dul yeelay wejiga xabiibka Nebiga .
Beesha Dir waxaa laga helaa dhamaan deegaanada Shanta Soomaaliyeed kuwaasi oo kala ah: Djibouti ), Soomaaliya iyo Italian Somaliland ), wadanka Kenya, Gobolka Waqooyi Bari iyo dalka Itoobiya, deegaanka Soomaali Galbeed, iyo sidoo kale Deegaanada Herer, Diridhaba, Oromia iyo Canfarta .
Kuwaasi waxaa ka mid ah Boqortooyadii Adal, sidoo kale loo yaqaano Saldanadii Cadal, taasi oo ka talineeysay deegaanada Somaliland, meelo ka mid ah dalka Itoobiya, gebi ahaanba wadanka Jabuuti ilaa meelo ka mid ah dhulka maanta loo yaqaano Eratareya.
Magaalada Borama waxaa ku yaala tiro badan oo jaamacado ah, ]yo iyo goobo waxbarasho, kuwasi waxaa ka mid ah jaamacadii kowaad ee laga furo cariga Soomaaliyeed ka dib dagaaladii sokeeye, waa Jaamacada Camuud iyo Jaamacada Eelo American; tiro ka badan 20 Dugsi Sare; iyo boqolaal dugsiyo hoose iyo dhexe iskugu jira.
Dir ahaan, beesha Gadabuursi waxay tol yihiin beesha Ciise ee deegaanka ku ah wadanka Jabuuti,"Dir ee shacan weynaha Soomaaliyeed" beesha Biyomaal ee laga helo koonfuta Soomaaliya, beesha Surre ee ku dhaqan badhtamaha Soomaaliya, Gaadsan iyo Gurgura.
Marka taariikhda dib loo raaco, beesha Samaroonku waxa ay ka tafiirmeen Sheekh Samaroon oo magaciisa saxda ahi uu ahaa Maxamuud, odaygaasi ooy isku wakhti noolaayeen odayga beesha Isaaq ka tafiirantey ee Sheekh Isxaaq.
Ugaas Cali Makayl-Dheere oo ku dhashay 1575 deegaanka Dhoobo, oo ah aag woqooyiga kaga beegan magaalada hada ee Boorama ee woqooyi-galbeed Somaliland, ayaa loo diiwaan galiyay inuu gaystay jab xoog leh oo soo gaadhay ciidamadii Gallaha ee Nabadid.
Waxay caado u noqotay Soomaalida wixii ka dambeeya Ugaas Rooble I markasta oo Ugaas la caleemo saaro oo roob da’o, waa in loogu magac daro Ugaas Rooble, oo macnihiisu yahay 'midka roobka leh' ama 'roob sameeye'.
"Biweynos ayris" waxaa loo tarjumi karaa "dabaylaha caddaaladda" ama "hawo wanaagsan", laakiin hore waxay ahayd macnaha ay aasaaseen aasaasayaashii qarnigii 16aad, adigoo isticmaalaya magaca asalka ah "Real de Nuestra Señora Santa María del Buen Ayre ".
Tani waa sababta oo ah 150-kii sanno ee ugu dambeeyay magaalada, iyo guud ahaan dalka, waxay ahayd malaayiin qof oo muhaajiriin ah oo ka kala yimid adduunka oo dhan, taas oo ka dhigaysa dherad khafiif ah halkaas oo dhowr kooxood oo jinsiyadoodu wada nool yihiin oo loo arko mid ka mid ah magaalooyinka kala duwan ee Ameerika.
Intiisa badan Mareexaan wuxuu ku dhaqan yahay gobolka Jubbada Hoose, Gedo iyo Jubbada dhexe ee Koonfurta Soomaaliya, gobollada dhexe ee Galguduud iyo Mudug, gobolka Somaali Galbeed, iyo dhanka xaduud beenaadka Gobolka Waqooyi Bari Kiinya.
Hariin wuxuu ka tir san yahay 8 waana qabiilka ugu taariiqda dheer, waxaana ku xasuusataan wax yaaba badan oo dadka u qabtay hariin waxaana ka dhex muuqdo dad culus oo hal genka dheer ee arlaathii gacan ka geystay alle ha u naxariisee inta dhimatay.
Dadka reer Abaaleey ayaa ah kuwa Hormuud u ah nabadda iyo Xassiloonida deegaanadaasi waxaana ay kaalin muhiim ahi kaga jiraan sugidda amniga Xuduudaasi dheer ee labada dal udhaxeysa oo tan iyo waxii ka danbeeyay bur-burkii Dawladnimada Soomaaliya ay iyagu iskood uga shaqeeynayaan una xilsaarnaayeen.
Waxaa in yar un ujirta oo umuuqata buurta caanka ah ee Bur-dhiinle oo ah saldhig militari oo baaxad leh iyo goob taariikhi ah waxaana ay kamid ahayd meelihii ay Saameynta ballaadhan kuyeesheen dagaaladii udhaxeeyay Dawladaha Soomaaliya iyo Itoobiya ee 1977-dii.
Dott Cabdiqaasim Salaad Xassan waxaa ku xigtay dawladii Federaalka ku meelgaarka ahayd ee loo yaqiin 2004 waxaana madaxweyne ka noqday Cabdullaahi Yuusuf Axmed taasoo dalka galisay burbur horle waxayna soo galisay dalka ciidamada Itoobiya.
Markii meesha laga saaray Maxaakiimta ayaa waxaa soo baxay kooxo la magacbaxay Muqaawamo kana aas aasamay magaalada Muqdisho intii ay socotay muqaawamada waxaa barbar socday wadahadal UN-ka loo maray kaasoo uu garwadeen ka ahaa Axmed Walad Cabadlla keentayna in laga saaro Itoobiya dalka Soomaaliya bartamihii sanadkii 2009.
Wuxuu ahaa Muxaddis, Faqiih dadka ugu yeera Kitaabka iyo Sunnada Nebiga c.s.w. iyo in loo fahmo sidii ay u fahmeen Salafkii suubbanaa iyo qoraa xeeldheer, wuxuuna ka mid ahaa culimada ugu waaweyn ee muslimiinta ee waqtigan aan joogno.
Ruushka wuxuu daboolayaa 17,125,191 kiiloomitir oo laba jibbaaran , oo u dhigma in ka badan sideed meelood meel dhulka la deggan yahay, wuxuu ku fidsanyahay kow iyo toban soonayaasha waqtiga, wuxuuna xuduud la leeyahay 16 dal oo madaxbanaan.
waxaa la unkay Agoosto 2012, xaruntiisana waxay ku taalaa Muqdisho waxa uuna ka koobanyahay laba aqal, oo ukala baxa Aqalka sare (Aqalka sare wali lama soo xulin waxaana awooda la siiyey madaxweynaha) sidoo kale waxaa jira Aqalka hoose kaasoo loola jeedo 275 xildhibaan.
Kadib markii lasoo xulay Xubnaha Baarlamaanka Ayeey waxay doorteen Gudoomiyaha Baarlamaanka ama Afhayeen, waxay markale duurteen Madaxweyne oo isgana sii xushay Raiisul wasaare, Sidaas ay dawladdu ku tahay Baarlamaani oo wax walba Baarlamaanka ayaa soo go'aaminaya
Fadliga bisha ramadaan waxaa ka mida in la furo albaabada jannada lana xiro albaabada naarta, lana xirxiro shayaadiinta inta waaweyn, taasoo muslinka u sahlaysa inuu ka fogaada macaasida allena ugu dhawaado cibaadooyinka suuban iyo daacooyinka u dhawaynaya jannada kana fogeynay naarta.
Sidoo kale bisha Ramadaanka waxaa la soo dajiyay Kitaabka Quraanka waana bil barakysan oo dadka Muslinka u ah waqti aad ugu talo galaan, waa bil dambi dhaaf leh ajarkeedana u ka badanyahay ajarka bilaha kale la sameeyo, waa bil la aqbalo ducooyinka.
Marka loo eego I.M. Lewis, "taageerada weyn ee codbixiyaha Faransiiska" Hassan Gouled wuxuu olole ka galay Mahamoud Harbi Farah oo ka tirsan xisbiga Midoobey Republicanine, kaasoo doonayey inuu ku biiro dhulka ay la wadaagto Soomaaliya deriska la ah.
Xaaji ismail yoonis waxaa uu guursaday 11 xaas oo laba ka mida uu wax yar qabay isla markaaaina aan la garanayn meel ay ku dambeeyeen iyo waxay udhaleenba walow aanay soomaali ahayn xaaji ismaail yoni waxaa ay haatan tafiirtiisu ama tarankiisu marayaan 473qof oo isugu jira wuxuu dhalay wuxuu awaw uyahay iyo wuxuu awow labaad u yahayba.
wax kasta oo uu sameeyana waxaa mudnaanta koobaad lahayd hooyadii marwo maari taas oo ahayd macalin bara dadka suugaanta iyo gabayada iyo sida wax loo akhriyo.hooyadan aadka u fiicane ayadaa wiilkeeda waxbartay kadib markii macalimiintii dugsigu soo eryeen iyagoo kusheeg dabaal aan waxba baranayn hooyadii waxay u jecleyd si aada.
Waxaa sugan in Islaamka heer aad u sareeya uu gaarsiiyey waxa maanta ka jira badankii laamaha culuunta sida xisaabaadka, dawada, juquraafiga, ganacsiga iyo nidaamka beeca, sharciga, badmaaxa, abaabulka ciidamada xooga, falsafada, beeraha iyo caafimaadka bulshada.
Qoon walboo adduunyadda ku nool waxay waxkaqoraan cilmiga xiddigiska markaad u fiirsato somalia reermiyiga markaad wareysato waxaad arkeysaa iyagoon heysan cilmiga tiknoligiyadda ee xoolahooda raacanaya ayey haddana waxkaaga sheegayaan xiddigaha iyo isbedelka hawada iyo guga deyrta iyo xagaaga
Taas annaga oo og, waxaan is waydiineynaa markii Maamulkii Islaamka uu sharfey barashada laamaha culuunta iyo wax walba oo aadanaha horumar u ah; dhibna aan gaarsiineyn diinta Islaama, maxaan ku kordhiney laanta Xidigiska ama barashada cilmi falaga?
Isla sanadkaa waxeey heleen, jasiirado ka mid ah qaarada ameerika oo ku wareegsan wadanka Dominika, markaas oo uu 46 jasiiradood hal jeer booqday inta uusan tegin jasiirada weeyn ee Hispaniola, meeshaas oo uu safarkiisii hore uuga tagay, dadkii la safraayay qaar ayaga ka mid ah weey dhinteen, markii aay isbaanishku si xun ula dhaqmeen dadkii dariskooda ahaa.
Waxaana waar sar micneheedu yahay waxaa unuggu samayn karaa wax allaale iyo wixii asaas u ah shaqada ee astaan u ah nolosha sida taranka, dheefshiidka, koritaanka iyo qaybsanka unugga giddina waxay ka dhacaan borotobalaasimka unugga gudihiisa.
Fiiro Gaar Ah : Carabkaada Ku Taabo Dhaxananka Sare Ee Afka Goobtaas G-Spot mararka qaar waxa ay soo deysaa dareero maadama ay u dhawdahay kaadi hayska ,waxa ayna dumarka qaarkii u maleyaan kaadi taasi oo keeneysa in ay diidaan in loo dhawaado balse xaqiiqda wax ay tahay waa uun dareero xita malaha wax shiir ah waxa uuna u nugul yahay in uu durbo qalalo .
Ragga ayaa aamisaneyn in helitaanka bartaas ay tahay mid sahal ah kaliya waxaa ninyahow aan xariifka aheyn lagaaga baahan yahay in aad usii diyaargaroowdo maxaa yeelay goobtaas ma soo muuqato in illaa haweeneydu ay ka gaarto kacsi ay la ooyso oo uu afka la qalalo .
Waa inuu qaataa mid ka mida xarafyada joogtada (alifka ama hamzada qofka hadlaya kaligiis: aniga , ama nuunka qofka la hadlaya qofka kale: annaga , ama ya'da qofka maqan: isaga , ama ta'da dadka lala hadlayo: idinka ُ , ama ta'da qofta maqan: iyada .) waa la godayaa falka afarta xaraf ka kooban kan kalana waa la kordhobayaa.
Hadduuna yahay fal afar, shan iyo lix xaraf ka kooban , , uusan ka bilaabanayn ta'da dheeraadka ah ُ , waa la hoosdhabayaa ka hor xarafka u dambeeya, mana qaadanayo alifka dhajinta َ ee falka shan iyo lix xaraf ka kooban iyo hamzada goynta dheeraadka ah ee falka afar xaraf ka kooban sida: Wareejiya َُْ , socda ََِ , dembidhaaf weydiista َِْْ .
Ahaa , noqdey iyo "waabereystey" َ , noqdey "barqadsadey" َ , noqdey "socdey" , noqdey "fiidsadey" َ , noqdey "dhaxay" sida: Waxaan ku waabereystey anigoo caafimaad qaba َ ً , mar marna goor go'an ma sheegto sida waaberiga , fiidka oo waxaa lagala jeedaa "noqdey".
Eebbana wuxuu ka abuuray xoolo kasta biyo qaar ka mida waa xamaarato qaarna waa laba lugoodle qaarna afar lugoodle {ََُّ َََ َُّ ٍَّ ِْ ٍ َُِْْ َْ َِْ ََ َِِْ َُِْْ َْ َِْ ََ َِِْْ َُِْْ َْ َِْ ََ ٍََْ}.
Muujiyahaasi waxaa gadaal ka raaca kaafka qofka lala hadlayo xarafkaasi oo qaata kaafka magac uyaalka keliga, labaadlaha, kooxda, labka iyo dheddiga sida: Buurtaasi ayaa halkaasi ah , wargeysyadiinan waa kuweenii , kuwiinan waa wixii aad codsateen ُّ ُّ iyo kuwiinan waa wixii aad codsateen .
Waana inuu ahaadaa qaabka tagtada oo kaliya sida: ma aha oo isuma bedela labada qaab ee kale ee falka joogtada iyo fartada ama waa inuu ahaadaa qaabka fartada oo kaliya sida: ka soo qaad oo isuma bedela labada qaab ee kale ee falka joogtada iyo tagtada.
Keliga waa wax hal ah sida darbiga , gabar , qaran , labadana waa wax labo ah isku mida qoraalka iyo macnaha iyadoo lagu darayo alif, nuun ama ya' iyo nuun sida: Labo gabdhood , kooxdana waa wixii labo ka badan isagoo iskabedelaya qaabkii keliga ama qaata xarfo dheeraad ah sida: Muuqaal: muuqaalo ُ: ُ , guuleyste: guuleystayaal : iyo gabar: gabdho : .
Casharkeenan wuxuu ku saabsan yahay xoojinta falka oo lagu xoojinayo nuunka culus ama kan fudud sida: Hadduusan samayn waxaan farayo runtii waan xiri oo wuxuuna noqon kuwa la hooseysiiyey {ََِْ َْ ََْْ ُُُ ََََُّْ ًَََُ َِ َِِّ}.
Marka weerta lagu sheego falaha falka sida: Wuxuu aqriyey Saliim casharkii, wuxuuna aqrinayaa saaxiibkiis berito waa falka layaqaanaha, haddiise aan la sheegin falaha sida: Waxaa la aqriyey casharkii, waxaa la aqrin doonaa casharkii waa falka lamayaqaanaha.
ulajeedadaydu waxay tahay in aan ugu dhawaado Eebbe, aniga oo ugu turjumaayo naxwaha carabiga afka soomaaliga ardayda, maxaa yeelay waa iridda laga galo afka carabiga, taasoo ah afka nabigeena Maxamed naxariista Eebbe iyo nabadgalyadiisa korkooda ha ahaatee isaga iyo reerkiisa iyo intii raacdey dhamaantood, waana afka Qur'aanka kariimka.
Reebka joogtada waxaa la reebayaa xarafka u dambeeya hadduu erayga yahay kaan isbedelin sida: Ma uusan socdaalin , waxaa laga tegayaa xarafka u dambeeya hadduu yahay erayga isbedela sida: Ha tuurin , waxaana laga tegayaa nuunka hadduu yahay falalka shanta sida: Ha daahina .
Waxtarka ay leedahay barashada naxwaha afka carabiga, si sax ah ayaad ugu hadli kartaa, u qori kartaa afka carabiga, si sax ah ayaad u baran kartaa Qur'aanka kariimka iyo Xadiiska Nabiga n.n.k., waana labada ay ku dhisan yihiin sharciga Islaamka.
Gobolada somaliland intii u dhaxaysa 22 maarso ilaa 22 may, 2008, waxa uu madaxwaynihii horore ee Somaliland magacaabay gobolo cusub oo lagu daray goboladii hore ee lixda ahaa taas oo kadhigatay gobolada somaliland 13 gobol, gobolda cusub ee kuwii hore lagu daray waxa ay yihiin.
Wuxuu kusoo barbaaray magaalada magaalada Muqdisho , halkaas uu ka mid noqday dhalinyaradii soomaaliyeed ee usoo halgantay xornimada soomaaliyeed ee SYL wuxuu ukicitimay dalka Talyaaniga 1953 halkaas oo uu ka soo qalinjabiyey kuliyada Siyaasadda iyo kuliyada Sharciga sandku markuu ahaa 1958.
Dagaalkii sokeeye siduu u dhacay wuxuu ka mid ahaa odayaashii Soomaaliyeed ee ka gilgishay dhiiga Soomaaliyeed ee daadanaya , marwalbana is ku dayeye inay dalka nabad ku soo dabaalaan, arintaas oo aad u dhib badnayd hada marnaba kama aanu daalin.
waxan kaloo idiin balan qaadaynaa inaan soo gudbin doono Halyeey walbo oo umada taariikh ku leh, hanoqdaan Aqoonyahan, Culuma'udiin,Siyaaasiyiin, Abwaano, Fanaaniin, Oday dhaqameed, Wax-garad, Ganacsato, iyo cid walbo oo kaalin lataaban karo kasoo qaaday howlaha umadda iyo mida beesha ah.
Dhahar waxay dhacdaa barta 9.75 digrii loolka waqooyi iyo 48.82 digrii dhigta Bari, waxayna magaalada dhacdaa koonfurbari Ceerigaabo isla markaana u jirtaa 220 km; halka magaalada Boosaaso ka xigto koonfurta iyo fogaan ah 215 km.
17kii Ogosto 2020, waxa caasimadda Hargeysa ee caasimadda Hargeysa laga asaasay xafiiska wakiilka Taywan ee Jamhuuriyadda Somaliland oo ay soo agaasimeen wakiilkii ugu horreeyay Allen Lou iyo wasiirka arrimaha dibadda Somaliland Mu Yaasiin.
kadib markii wadanka japan lagu jabiyay dagaalii labaad ee dunida taywan waxa ay gacanta u gashay marlabaad wadanka shiinaha kadib markii ay shuuciyadu gacanta ku dhigtay dhamaan shiinaha ayaa waxaa dhacday in ay dhamaan wixii shacabka kasoo horjeeday shuuciyadu ay u yaaceen dhankaas iyo jasiirada taywan 1950
Fannaan Maxamed Mooge iyo walaalkiis Axmed Mooge Liibaan waxay ka mid ahaayeen hobollada ugu caansan ee heesaha fanka Soomaalida, Sidoo kale waxaa Maxamed lagu yaqaanay heeso gubaabo iyo dhaqdhaqaaq lid ku ah dowladii kalitaliska ahayda ee Soomaaliya.
Waa magaalada afaraad ee ugu badan Australia, oo leh dad ka kooban 2,022,044 oo ku nool Caasimadda Greater Perth waa qayb ka mid ah Qaybta Koonfur Galbeed ee Galbeedka Australia, oo leh badi magaalooyinka waaweyn ee ku yaala Swan Coastal Plain, cirifka dhaadheer ee u dhaxeeya Badweynta Hindiya iyo Cajiibka Jilicsan.
Haddaba hadaan u noqonno tusaalaha kor ku xusan, waxaan aragnaa in: taxanaha uu leeyahay addimo ah: 31; kan 22; kan 14; kan uu leeyahay 24 sidaas oo kale taxanihii ah heerka mn wuxuu ka kooban yahay taxanayaal ah m-dhinactax iyo taxanayaal ah n-joogtax.
Waxaa la xusay tusaalooyin hore ee xorriyadda diinta, ballanqaadka horumarinta siyaasadeed iyo xoriyada madaniga ah Waxaa loo yaqaan "The Church of Churches" taniyo qarnigii 19-aad, iyada oo la tixraacayo kala duwanaanshaheeda diimeed halkii ay ka muuqan lahaayeen cibaadada ay ka muuqato.
Waa mid ka mid ah degmooyinka ugu faca weyn gobolkan banaadir, waxaana la aas-aasay ka hor qarnigii 16aad ee miilaadiga, dadkii ugu horreeyey ee degay waa dadka banaadiriga oo qabaa'il kala gedisan kasoo kala jeeda, kuwaasoo ay ugu horreeyeen Shiikhaal gendershe.
Xaafaddu waxay soo martay Heerar kala gedisan, dhismaha hadda ay dhisan tahay, wadooyinka laamiyada ah, suuqyada iyo xarumaha waa weyn ee ku yaala waxaa dhisay duqii magaalada muqdisho ee ugu horreeyey jamaal maxamed oo jamaal jebiye ku magac dheeraa.
Sida laga soo xigtay The Economist, marka la eego dhaqaalaha, Bogota taagan ay xoog dhaqaale ee la xidhiidha baaxadda goobaha wax soo saarka si ay u abuuraan shirkadaha iyo ganacsiga, maturity dhaqaale, soo jiidashada shirkado caalami ah oo tayo leh ee ay caasimada aadanaha.
Waxay leedahay a dalab dhaqan ballaaran oo wakiil badan oo matxafyada, tiyaatarrada iyo maktabadaha, kuwaas oo ku abaalmarisay aqoonsi ah "Athens ee South America." ] Magaaladii waa on 55aad ee Cities Global Index 2012 iyo waxaa loo arkaa Beta magaalada caalami ah + nooca by GaWC.
Magaalda bogota waxaa la'aasaasy sanadii 1538.magaaladu waxa ay ahayd caasimada mustacmaradii Isbayn waxaana looyaqaanay qarnadadii cusbayd ilaa ay noqotay caasimada wixii looyaqaanay Kolonbiyadii waynayd sanadkii 1821 Kolonbiyadaii waynayd waxa uu ahaa magac kadhexeeyay wadamada sida.
Beeshu waxa ay leedahay: Aqoonyahan, wax garad, Cuqaal, culumaa u diin, arday, hogaandhaqan, siyaasiyiin, indheer garad iyo dhamaan inta ay ka koobanto bulsho meel dagta, Beeshu waxay sumcad wanaagsan la leedahay dhamaan beelaha Soomaaliyeed meelkasta ooay dagaan, si wayn ayaana looga qadariyaa Soomaalida dhexdeeda.
Samaroob waa Beel kamid ah beelweynta Baadicadde waxayna degtaa Buuloburde, Jalalaqsi, Baladweyne, shabeelada Dhexe, Shabeelada Hoose , Gobolka Banaadir iyo meelo kale oo Soomaaliya kamid ah una badan Koonfurta Dalka.
Kobaca iyo horumarinta Canberra ayaa caqabad ku noqotay Dhibaatooyinka Dunida iyo Duufaanta Weyn, taas oo sii kordhisay khilaafaadka qorshaynta ee taxadar ah iyo waxtar aan loo baahnayn oo ah soo bandhigid munaasib ah oo loo sameeyay si loo kormeero horumarinta magaalada.
Caasimadda Qaranka ayaa noqotay magaalo horumar leh ka dib Dagaalkii Dagaalkii 2aad ee Adduunka, oo ahaa Ra'iisul Wasaare Sir Robert Menzies oo kiciyay horumarkiisa, Guddiga Horumarinta Qaranka ayaa la sameeyey awoodaha fulinta.
Sanad walba Bisha Barakaysan ee Ramadaan ayaa waxaa Garoonka Waamo lagu qaban jiray Tartan Kubadda Cagta oo ay ka soo qeyb geli jireen Ciyaartooyda ugu farsamada fiican ee xilliyadaa ku noolaa dhammaan degmooyinka Caasimadu ka kooban tahay.
Xarunta Kacaanka Degmada Boondheere oo loo yaqaan magaca "Sheentarka" ayaa waxaa waagii Berisamaadka Fiidadkii lagu qaban jiray Barnaamijyo Maaweelo iyo Maddadaalo ah, sida Riwaayadaha Banaadiriga, Goo-Goosyo Heeso & Tartanka Hiddaha & Dhaqanka.
Hadii sidoo kale dhowr magac laga xuso Fanaaniinta Qaran ee caan ku ahaa Hiddaha & Dhaqanka waxaa ka mid ah: Canbuureey , Caashoow Aabaliisha, Xaawo Xaaji Colow, Cali Ganeey, Cumar Bare Barkaan , Dheri, C/qaadir Cismaan Calasow, Ciise Maxamed Jidoow & Sheekh Abuukar.
Boondheere waxyaabaha ee caan ku tahay waxaa ka mid ah soo saarida Ciyaartooy & mas'uuliyiin fara badan oo ku caan noqday Kubaddaha Cagta iyo Koleyga isla markaana xubno muhiim ah ka noqday Xulalkii degmooyinka, gobalada, iyo seriya A iyo qaar kala dambeeyey ee metalay Qaranka Soomaaliya.
Wuxuu ahaa gooldhaliyaha ugu sareeya gooldhalinta Chelsea, halkaas oo uu u ciyaaray 13 sanno, waxaana loo tixgeliyaa dhowr suxufi iyo khubaro kubadda cagta kubadda cagta si uu u noqdo mid ka mid ah ciyaartoyda khadka dhexe ee ugu weyn jiilkiisa, iyo sida ciyaartoyda Chelsea ugu weyn ee ay ka mid yihiin ciyaartoyda Chelsea.
Hay'adaha ugu weyn ee ururka ayaa ah Xoghaynta Dawlada Dhexe, oo diiradda saara dhinacyada dawladaha ka dhexeeya, iyo Ururka Dawlada Dhexe, oo diiradda saaraya xiriirka aan dowliga ahayn ee ka dhaxeeya wadamada xubnaha ka ah.
Rasuulka SCW markii Madiina lagu soo laabtay wax Qur’aan ama Waxyi ah oo arrintaa ka hadlaya laguma soo dejin, wixii arrintaa ka jireyna ma ogeyn maxaa yeelay Rasuulku SCW qeybka kama war hayn, wax Rabbi uu u waxyoodo maahane.
Caa’isha markii ay soo laabatay iyada oo kuushii soo heshay ayaa waxa ay timid goobtii oo lagu kala guuray oo wax sii sharqamayana usan jirin, markaas ayey meesheedii iska fariisatay iyada oo is leh “haddii lagu tebo waa lagu soo raadinayaa” hase yeeshee sidii ay u fadhiday ayey indheheedii ka qaalib noqdeen oo ay gama’day.
Ka dib Rasuulku SCW wuxuu tegey gurigii reer Abuu Bakar, waxaa markaas ku soo degey waxyi isaga oo la fadhiya, markaas ayuu yiri “Caa’isha Ilaah waa ku beri yeelay”, markaas ayaa Caa’isha hooyadeed ku tiri Caa’isha “u istaag Rasuulka” hase yeeshee Caa’isha way diiddey oo waxay tiri “Ilaah baan ku dhaartaye u istaagi maayo, mana mahadinayo cid aan Alle ahayn?” .
Ka dib markey dhimatay Khadiija Rc oo ahayd xaaskii ilmaha u dhashay Rasuulka scw khawla binti xakiim ayaa u soo jeedisay inuu guursado Caa'isha Rc Rasuulkana wuu ka yeelay, Caa'isha markaas waxey jirtay 6 sano, waxaana la sheegaa inay horay ugu doonaneed Jubeyr bin mudcim balse wuu iska fasaqay, Nabiga scw ayaa ka soo doontay Abuu bakar waana lagu mehriyay.
Allaah SW wuxuu ku beri yeelay Caa’isha oo uu sababteeda ku soo dejiyey toban aayadood oo Suuratu-Nuur ku jira oo uu uga hadlayo been abuurashadan iyo cidda bilowday, adduunkana wuxuu ku ciqaabay in aan markhaatigooda laga aqbalin, siddeetan jeedalna lagu dhufto, ayna yihiin faasiqiin daacadda Alle ka baxay.
Waxaa la walaal ahaa Caaisha 3 wiil iyo 3 gabdhood; Cabdiraxmaan bin Abiibakar oo isku hooyo ahaayeen, Cabdulaahi bin Abiibakar, Muxamad bin Abiibakar, Asma binti Abiibakar iyo Umu kaltuum binti Abiibakar.
Waxaa loo yaqaan 'Brisbane River' kaas oo ku yaala meeshii uu ku yaal - taas oo markaa loo magacaabay Scotsman Sir Thomas Brisbane, Guddoomiyaha New South Wales laga bilaabo 1821 illaa 1825 - degaanka waxaa loo doortay meel loogu talagalay dambiilayaasha kale ee ka soo jeeda Sydney Colony .
Nidaamka ciqaabta waxaa la aasaasay sanadkii 1824, Redcliffe, 28 kiiloomitir waqooyiga degmada ganacsiga dhexe, laakiin si deg deg ah ayaa looga tegey oo u guuray Waqooyiga Quay 1825-kii, isaga oo furay degitaan lacag la'aan ah 1842-kii.
Brisbane ayaa loo doortay caasimad markii Queensland lagu dhawaaqay deegaan gooni ah oo ka timid New South Wales 1859-dii Dagaalkii labaad ee dunida, Brisbane wuxuu kaalin muhiim ah ka qaatay ololaha Allied wuxuuna u adeegay xaruntii Koonfur Galbeed ee Maraykanka ee Douglas MacArthur.