polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Gobolka Salal waxay ku fadhida bad baaxadeedu balaadhantahay oo khayraadkuudina la soo koobi karayn, xaga dhulka sidaa la ogyahay waxa ay hodan ku tahay shidaalka ee uu ilaahay ku manaystey oo ku jira dhulka taasi waliba la hubo balse soo saarkeedu dhimantahay.
Waxa kalooyburisay SNM, markii siyaasadda cadawnimada ah, ee nacasnimada ah, ee wadan nacaybka ah uu kula saxeexday Mangeste inaan dal loo haystaa aanu jirin si SNM loogu soo celiyo, loogana soo mistaafiriyo dalka Itobiya dabadana looga soo eryo.
Cali Xasan waxa uu bilowgii 80kii ilaa dhamaadkii sideetamaadka ku qaatay noloshiisa xabsi uu ku mutaystey la gabasho la'aantiisii halgankii uu kaga horyimad Taliskii Siyaad Barre iyo sidii uu ula waaban waayey kamid ahaanshihiisa halgamayaashii SNM, taasi oo uu ku mutaystay xabsi adag.
Adeegyada shirkada google waxaa ka mid ah aalada Raadinta Google , warqaadaha Gmail, aalad wax lagu keydsho ee Google Drive, adeegyada xafiiska ee loo yaqaan Google Docs, barta bulshada ee Google+, sawiraan, fariimo, softwareka Android, aalada Chrome-ka, OS , turjumaad, iyo adeegyo badan oo kala duwan oo dhamaantood la xidhiidha internetka.
taas waxaaba kasioidarnaa xukuumadii.ay dadka yar ee cadaanka ahi lahaayeen waxa ay kusamaynkjiraty dadka madaw in ay kaqaado dhulkooda.oo marmarka qaar laga erymandeela waxa uu bilaabay mucaaradad.iyÅ kasoo horjeed uu kagsoo horjeeedo .
madaxwaynihii xiligaa.ee konfur afrika.f.w.dekelayr.kadib mandela waxa uu jaaisada nobal la qaybsaday dakalayar.kadib mandeekla waxa uu noqday madaxwaynihii.madaw ahaa.ee ugu horeeyay.ee.maamula.koonfur afrika.waxa uu maamulayay.koonfur afrika.intii u dhaxaysay.1994-1999
Bishii Febraayo 4, 1999, Madaxweyne Gouled Aptidon wuxuu ku dhawaaqay inuu ka fariisan doono wakhtigii doorashooyinka soo socda, iyo shirweynihii aan caadiga ahayn ee Xisbiga, RPP, wuxuu u doortay Geelle inuu noqdo musharaxa madaxweynanimada.
Guud ahaan gebogebada RPP iyo garabka midaysan ee Jabhadda Midawga iyo Dimuqraadiyadda , Geelle wuxuu ku guuleystay doorashadii madaxweynenimo ee la qabtay 9-kii Abriil, 1999-kii isagoo 74.02% codadka, isaga oo ka adkaaday murashixiisa kaliya, Moussa Ahmed Idriss.
Ismaaciil Cumar Geelle, waa madaxweynaha Dalka Jamhuuriyada Jabuuti waxaana talada dalkaasi loo doortay sanaddii 1999-kii xiligaasi oo uu xilka kala wareegay madaxweynihii isaga ka horeeyey Marxuum Xasan Guuleed Abtidoon kaasi oo jabuuti madaxweyne ka soo ahaa tan iyo markii ay jabuuti ka xorowday guumaystihii faransiiska sanadku markuu ahaa 1977.
Maamulkan oo ka dabqaadanaya mowqifka hantiwadaagga eh ee uu sheeganayay wuxuu qarameeyay ganacsiyo iyo dhul qaas loo lahaa, wuxuu kaloo xoojiyay xiriirka caalamiga ahaa ee u dhexeeyay Soomaaliya iyo dalalka Carabta, taa oo ay tusaale u tahay in Soomaaliya ay 1974-tii ku biirtay Jaamacadda Carabta.
Su’aalaha laga qabo in idoloojiyo cadow ku eh diinaha lala daaddihin karo tiirarka Diinta Islaamka iyagoo ka hortagaya, waxay dowladdan iyo xubnaheedu sheegi jireen in horumarka bulshada, isla sinnaanta, iyo lahaanshaha dowladdu leedahay qalabka iyo ilaha wax soo saara, aynan ka soo horjeedin diinta.
Billowgii dagaalka Ciidamada Xoogga Dalku guulo waaweyn oo lamafilaan la ahaa lafagurayaasha arrimaha militariga ee Maraykanka, oo bannaanka ka taagnaa arrintan, ayay dagaalka ka gaareen, waxayna cagtoodu soo taabatay illaa Gobolka Sidaamo ee koonfurta Itoobiya.
Bishii Seteembar ciidamada Soomaaliya waxaa gacantooda ku jirtay 90% Dhulka Soomaali Galbeed oo ay ka mid ahayd caasimadda gobolkaa ee Jigjigo, waxayna afka u saarnaayeen in ay la wareegaan magaalada Diri Dhabo, taa oo goyn lahayn jidka tareenka ee quutul daruuriga dalka Itoobiya uga keeni jiray Jabuuti.
Dagaalka oo meeshan maraya ayuu Midowgii Sofiyeetiga, oo Barre kala taliyay in uu weeraro maamulka shuuciga eh ee afgembis sanado ka hor awoodda kala wareegay boqorkii Xeyla Salaase, wuxuu 1978-dii billaabay in uu hub iyo kummannaan ciidan oo khubrad leh u soo diro Itoobiya.
Xukuumadda, oo si cad ugu baahnayd inay taageero ka hesho hay’adaha gargaarka iyo maaliyadda ee dunida, taana ay ku xirnayd in Mareykanku ugu yaraan uunan ka soo horjeedsan in lala shaqeeyo, waxay 1979-kii go’aansatay in ay iska dhigto sida xukuumad dastuur ku dhaqanta.
Ujeedada labaad gudaha ayay ku jeedday, waxayna ahayd in dastuurka, iyo Xisbiga Hantiwadaagga Soomaaliya, oo dastuurku ka dhigay kan keliya ee sharciyeysan ee dalka ka jiri kara, loogu adeegsado ololeyaal lagu buunbuuniyo taageerada ballaaran ee ay xukuumaddu ka heysato shacabka.
Tobankii sano ee ka horreeyay burburkii dowladdii kacaanka, waa kuwo sanadba ka sanad ay dowladdu caadeysatay in ay kor u sii qaaddo kadeedka ummadda, cabburista mucaaradka, iyo musuqmaasuqa ay xubnaheedu ku xalaaleysanayeen deeqaha dunida iyo moonabooliyada ilaha kooban ee ganacsi ee dalka ka jiray.
Dhammaadkii 1980-nadii xukunnadii Maxkamaddii Badbaadada Qaranka iyo xabsi ku tuurkii mucaaradka ee caadada u ahaan jiray, waxay ku beddeshay dilal qarsoon iyo xadgudubyo aanan la soo koobi karin ee ay ku xadgudubtay xuquuqda ummadda.
Dowladda Barre oo weli la ciilsan guuldarradii duullaanka, waxay billowday in ay ka aarsato cid kasta oo ay u aragto in ay khalkhal gelin karto taliskeeda, waxayna ka billowday saraakiishii soo abaabulay afgembiska, iyo xataa kuwo aanan ka warqabin oo tuhun lee xabsi iyo dil lagu xukumay.
Ciidamadan iyo labo dersin oo kale oo inta badan ka tirsanaa Xoogga Dalka, waxay kala direen baarlamaanka iyo Maxkamadda Qaranka, dhinac isaga xooreen dastuurka, mamnuuceen xisbiyada siyaasadda, xabsigana ku tuureen hoggaamiyeyaal uu ka mid ahaa Ra’iisal Wasaarihii dowladdii dimoqraadiga Maxammed Xaaji Ibraahim Cigaal.
Barre oo damacsan in uu guuldarradan soo wajahday ka badbaadiyo wuxuu ka badbaadin karo, wuxuu, markuu jaray xiriirkii u dhexeeyay Soomaaliya iyo Midowgii Sofiyeetiga kadib, caawin raadis asagoo eh asagoo u tagay Mareykanka, kana codsaday caawin militari.
Qaab-dhismeedka jirka ee ugu weyn waa wabiyaal ballaaran oo ku yaal waqooyiga iyo bariga ee xeebaha Ennedi Plateau iyo Mountain Tibs, oo ay ka mid yihiin Emi Koussi, Vulkaano aan wali lahayn oo gaadhaya 3,414 mitir oo ka sarreysa heerka badda.
Wadankaan waxoo daris la yahay Badda Jabaan, Shiinaha, Koonfur Kuuriya, Waqooyiga Kuuriya iyo Ruushka Dadka tiriskii laga qaaday jabaan 1920kii, waxee eheed 56 miliyan oo qoys, sanadka marka oo ahaa 2017* neh waxaa degenaa 126,960,000 oo qoys.
Intaa waxaa dheer, waa magaalooyinka ugu caansan Tansaaniya ee farshaxanka, moodada, warbaahinta, muusikada, filimka iyo telefishanka iyo xarun maaliyadeed oo hor leh, iyada oo Daarusalaam Suuqa Shirkadda ay tahay suuqa ugu horreeya ee suuqyada suuqyada dalka.
Waa caasimadda gobolka Dar es Salaam, oo ah mid ka mid ah 31 gobol oo Tansaaniya ka kooban oo ka kooban shan degmo: Kinondoni waqooyiga, Ilala bartamaha, Ubungo, Temeke ee koonfurta iyo Kigamboni oo ku yaal bari Kuraasini.
Dhinaca kale, diinta Masiixiyada ee kitaabka Injiil ee Alle u soo waxyooday Nebi Ciise iyo qoraalo kale oo Giriig iyo Laatiin ah waxay sheegeen in Cimraan aabihiis ahaa ninka lagu magacaabo Sebtuwajinti kaasi oo ahaa nin sharaf iyo qadarin balaadhan ku dhex lahaa qoomkiisa iyo dadkii uu la noolaa wakhtigaasi.
ingiriis: Torah, Tora, Tawrāt; carabi: , macanaha "Sharci" "Qawaaniin", , "kitaabki Muuse", , "kitabul Musa"; Giriig: , loogu dhawaaqo "Tawrāt", "Tawraat"; Hebrew: ָֹּ, micnaheedu tahay: "tilmaamid", "waxbarid") waa kitaabka diinta Towraad" ee Ilaahay ku soo dejiyay Nebi Muuse.
Sida ku xusan kitaabka Egsodhuuska , Nebi Muuse wuxuu dhashay wakhti shacabka reer Israaiil sii badanayeen, ayagoo ku hoos jiray maamulka boqor Fircoon oo asagu cadaawad adag u qabay dadkaasi, isla markaana adoonsan jirey dilina jirey raga beelahaasi.
Marka labaad waxaa Cimraan lagu xusay inuu ahaa aabaha Maryama hooyoda Nebi Ciise, taasi oo lagu magaaco Maryama bintu Cimraan, waloow aanu Cimraan ahayn aabaha saxda ah ee Maryama, laakiin uu yahay oday ay ku abtirsato qoftaasi.
Si kastaba ha ahaatee, waxaa khubarada diinta Islaamku u aqoonsan tahay in kitaabka Towraad eey tahay waxyigii Alle ku soo dejiyay Nebi Muuse; kuwaasi oo uu qoray Nebi Muuse naftiisa iyo isku duba rideen intii raacsanayd asaga ka dib markii uu geeriyooday.
Bolivia waxay ahayd mid siyaasad ahaan degganayd illaa iyo 1971-kii, markii Hugo Banzer uu hoggaamiyay xornimada Dawlada Sucuudiga ee Juan José Torres oo leh kaligii taliye militeri oo uu hoggaaminayay Banzer; Torres waxaa lagu diley Buenos Aires, Argentina oo lagu dilay koox ka mid ah dhimashada garabka midig sannadkii 1976.
Iyada oo la xirxiray qoortii Giambattista Valli oo leh afar armaajo dheeman oo waawayn oo gacmeed kasta ah, Iman ayaa uga mahad celiyay waalidiinteeda "inay iga dhigto qoorta in ka badan gabar kasta oo kale meel kasta oo caalamka ah".
Aabaheed wuxuu ahaa diblomaasiyiin iyo Safiirkii hore ee Soomaaliya u fadhiyey Sacudi Carabiya, hooyadeedna waxay ahayd dhakhtarka dumarka, Waxay leedahay afar walaalo ah: laba walaalo ah, Elias iyo Fiisalal, iyo laba gabdhood oo yaryar, Idil iyo Nadia.
Waxayna milkiilaha iyo qoyskiisu markiiba u dhalan rogeen shirkaddii xawaalad caalamka oo idil ku baahda, oo wakiilladeeda iyo shirkadaha kale ee ay la bahowdey awood u siiya macaamiisheedu inay lacago u soo diraan qoysaskooda iyo asxaabtooda ku nool Geeska Afrika.
Maanta ma jirto cid deyn amma qaan ku leh shirkadda Dahabshiil, waxaana lagu qiyaasaa daqliga faaidadda sanadkiiba illaa iyo 200 oo milyan oo doolarka maraykanka ah, waxana ka go’an inay dib wax ugu celiso bulshada ay u adeegto.
Muddo Todobaatan sano ah ayuu ku noolaa nimco iyo barwaaqo, balse hal mar ayaa waxa is badalay xaaladii Nabi Ayub, waxa asiibay xanuun faalig afarta lugood kaga habsaday, oo uu la kici waayey kadibna xoolihii iyo shaqaalihii ayaa ka baxay, sidoo kale waxa ka geeriyooday dhammaan ubadkii uu dhalay oo mid mid u dhintay.
Nabi Ayub jirkiisii waa idlaaday, oo waxa la dhahaa qayb jirkiisa ka mida ayaa marba go’aysay, taasina waxay keentay inay dadkii ka ag dhowaa ka haajireen, marka laga reebo xaaskiisii oo ayadu ku mashquushay daryeelkiisa iyo cunto siintiisa saygeeda.
Waxa ehelkiisii kasoo hadhay xaaskiisii oo ahayd haween fiican, waxayna noqotay gabar faqiira, halkii ay shalay ka ahayd gabar hanti leh, waxay dantii ku kalliftay inay shaqo tagto oo ay u khidmayso guryaha, si ay ula soo baxdo nolol maalmeedka.
Ugu danbayn xaasii Nabi Ayub waxa loo diiday shaqadii, dadkiina albaabada ayey kasoo xirteen, kadib markay aragtay inaanay wax cunto ah haynin ayey iska jartay timaheedii oo iib geysay, markaasay kusoo gaday cunto si ay saygeeda u siiso.
İHH (Af-Turki u dhiganta: , waa hayad aan dawli ahayn oo laga leeyahay wadanka Turkiga kana shaqaysa amaba ka hawlgasha in kabadan 100 wadan oo dunida dacaladeeda ah waxaana la asaasay sanadkii 1992 dii iyadoo si rasmi ahna uga halgashay Istanbuul 1995 tii .
Laos , / laʊs, lɑːɒs, leɪɒs /; Lao: , Lao: láːw], Lāo; Muwaadiniinta Dimoqraadiga ah , waa waddan baddan oo ku yaal wadnaha jasiiradda Indochina ee gobolka Woqooyi Bari ee Koonfur-bari, waxaa xuduud u leh Myanmar iyo Shiinaha oo waqooyi-galbeed, Vietnam ilaa bari, Cambodia ilaa koonfur-galbeed, iyo Thailand ilaa galbeed iyo koonfur-galbeed
Waadeegaan ku yaala Bartamaha Gobolka Galguduud, waxaana dhanka Bari ka xiga Tuulada Bargaan ee hoostagta Dagmada Gal-hareeri ee isla Gobolka Galguduud, Dhanka Qorrax udhaca waxaa ka xiga Dagmada Ceelbuur ee Gobalka Galgaduud , dhanka koofureed waxa ka xiga Dagmada Ceeldheer.
Sida hada ka muuqato Internetku wuxuu yareeyay waxyaabo badan oo ay ku bixi jirtay tamar sida tusaale ahaan waxaa maanta wax ka baran kartaa Internetka adigoo joogo xaafadaada ama gurigaada, Sidoo kale waxaa laga maarmay inaad maanta tegto meel ganacsi oo aad sheey ka iibsato adigoo heli karo dukaameysi Qadka .
Internetku waxow ahaa natiijo ka dhalatay Mashruuc ay sii daysay Hey'ada ARPANET sanadii 1969 kaas oo ahaa mashruuc kasoo baxay wasaarada gaashaandiga Mareekanka barnaamijkaas waxaa loo aasaasay isku xirka Ciidanka Mareykanka iyo jaamacadaha iyo dhamaan hay'adaha cilmi baarista si looga faa'iideysto Aalada mobil
Mudo 500 sano ee jireen cabaasiyiinta waxaa talada qabtay 37 khaliif oo ugu dambeeyay mustacsim bilaah oo dileen tataarka kadib waxey u guureen masar waxaana khilaafda sii jirtay 1517 markaas oo cusmaaniyiinta la wreegeen khilaafda.
Kacdoonka Cabaasiyiinta wuxuu soo hooyay guulo badan Khuraasaan iyo Ciraaq ayaa ka baxday gacanta umawiyiinta, sanadkii 132H ku beegan 750 miiladi ayaa Abuu Cabaas Al-Safaax magaalada kuufa loogu doortay khaliifka cabaasiyiinta ee koowaad, waxa uu soo jeediyay Abuu Cabaas khudbad oo ku sheegay inay xaq u leeyihiin khilaafada.
Waxyaabaha casrigaan uu la gaar yahay waa bilaabashada Weerarada Saliibiyiinta, sanadkii 1097 ayuu soo gaaray Shaam weerarkii koowaad ee saliibiyiinta waxeyna qabseed magaalooyin badan oo ka mid tahay Qudus ka dib xasuuq arxan daro oo ka geesteen, saliibiyiinta waxey ka dhiseen shaam afar imaaradood.
waxaa la oran jiray halka degmada ay ku taalo DOOM QALAAN QAL oo aheyd meel uu ka boxo geed la oranjiray CAADYOON, OO MICNEHEEDA GARAN KARAAN KALIYA DADKA MEESHAAS DEGA WAA MAGAC MURTI QAALI AH AY KUDHEEHANTAHAY.
Markii uu Dhufayl go’aansaday inuu u laabto magaaladii ay deganaayeen tolkiisa ayaa waxa uu u yimid Rasuulka , isagoo ku yiri " Rasuulkii Ilaahayow waxaan ahay nin ay tolkiisa maqlaan, sidaa darteed waxaan jeclahay inaan iyaga u laabto si aan ugu yeero Diinta Islaamka, waxaana Ilaah iiga baridaa inuu ii yeelo calaamad iigu kaalmeysa Dacwada Islaamka.
Wax yar ka dib waxaan is iri waxaad tahay gebyaa caqli badan, waad kala garanaysaa hadalka kiisa wanaagsan iyo kiisa xun, maxaa kuu diidaya inaad maqasho waxa uu akhrinayo Nebi Muxammad , haddii uu wanaagsan yahay waxa uu akhrinayo waan qaadan, hadduu xun yahayna waan ka tagi.
Waxaan u sheegay in la ii sheeko xumeeyay oo la igu kaa yiri sidaa iyo sidaa ilaa aan go’aan ku gaaray inaan labadeyda dhegood suuf ka soo buuxiyo si aanan u maqlin halalkaaga, balse Alle ayaa taa diiday ilaa uu dhagahayga uu soo gaarsiiyo hadaladaada wuuna wanaagsanaa.
Markaasna Nebiga wuxuu ii sharxay diinta Islaamka, isagoo ii akhriyay Suuradda Al-ikhlaas iyo suuradda Al-falaq, Wallaahi ma maqlin hadal ka wanaagsan hadalkaa, mana aanan arkin caddaalad ka fiican tan uu Islaamka dadka ugu yeerayo, intaa ka dib waxaan Nebiga u fidiyay gacantayda, anoo qiray shahaadad sidaa ayaan ku Islaamay.
Dhufayl waxa uu yiri "Wallaahi baan ku dhaartaye odayadaasi igama aysan tagin ilaa ay iiga sheekeeyaan Nebiga wararkiisa kuwa ugu yaabka badan iyagoo igu beeraya cabsi aad u daran, sidaa darteed waxaan go’aansaday in aanan u dhowaan oo aan agtiisa marin meeluu joogo Nebiga, in aanan la hadlin ama aanan waxba ka dhageysan.
Wixii intaa ka danbeeyay Dhufayl wuxuu joogay dhulkii Daws, halkaa oo uu ka gudanayay Dacwadii Islaamka ilaa laga soo gaaro wakhtigii uu Rasuulku u hijrooday Maddiina, ay dhaceyna dagaladii waaweynaa ee Badar, Uxud, Khandaq.
Maalin maalmaha ka mid ah ayaa Dhufayl wuxuu ka carraabay magaaladii ay deganaayeen tolkiisa ee Tihaama, isagoo u sii jeeda magaalada Makka, markaas iyada ahna waxaa magaallada Makka socday loolan dagaal oo dhexmarayay Nebiga iyo gaallada Qureysh.
Bilaal wuxuu ahaan jiray adoon lagu heysto gudaha makka, waxaana lahaan jiray umaya bin khalaf oo ka mid ahaa odayaasha qureysh, xog dheeri ah oo ku saabsan noloshiisa hore lama haayo, balse waxaa la dhahaa wuxuu ku dhashay makka maadaama hooyadii oo xamaama la yiraahdo ay ayadana adoon u ahayd ree banii jimax -
Waxbadan kama soo wareegin jeer Cabdillaahi bin Zayd bin Rabbih oo kamid ahaa asxaabtii reer Madiina uu ku riyooday aadaanka, markaasuu ibnu Zayd u tegey Rasuulka , oo uu uga warramay wixii uu ku riyooday, markaasuu nebiga , amray inuu Bilaal baro aadaanka suu ugu riyooday,
Bilaal wuxuu ku baaqi noqday magaalladii nebiga oo uu muddan ka ahaa intuu nebiga noolaa oo dhan, markiina uu Nabigu , geeriyooday waxaa Bilaal ka xoog badisay murugadii uu u murugooday xabiibkeenna suubban , wuxuuna go’aansaday inuu isaga tego aadaanka kana mid noqday Musalliintii saxaabada.
Umaya ayaa arrintaasi ku farxay, waayo wuxuu u arkayay adoon madax adag oo haddana aanan dhimanayn, ciqaabtiisana uu ku daallay, wuxuu sheegtay qiimo culus , saa Abuu bakar baa ka iibiyey oo qiimihii siiyey, dabeetana Bilaal xorreeyey.
Ciqaabta kale ee ugu darneed oo la marsiin jirey waxaa kamid ahayd, in qoorta loo suro xarig oo lagu adkeeyo ayaa lagu wareejin jirey magaallada, oo carruurta iyo haweenka ayay dhagaxyeyn jireen, saa asagoo dhiigga ka hooraya oo dhimasho ku dhaw la xarayn jirey, maalinta dambena ciqaabta sidaas loogu wadi jireyref .
Dhacdadaasi halkaasi ka dhacaysa, waxaa ku dhaawacmay Cabdiraxmaan bin Cowf, oo seefihii Muslimiinta ay lugta ka dhaawaceen, wuxuuna oranayay Cabdiraxmaan markaasi asagoo dhutinaya ”Ilaahay ha u naxariista Bilaal’ee wuxuu imootiyay qafaalkeygii, lugteydiina wuu dhaawacay”.
Raadkii Dagaalka Labaad ee Adduunku Ku Reebay Jabuuti.ANU MA AAMINSANI TARIKHA AY QOREN DAD MADAX BANAANAYN AMA DAD DAN LE QOREEN EE HA KU WAREERINA MA NAXE IYO NAXE.WAYDIYAA TARIKHDA RUNTA AH.
DADKII JOOGAY DHULKA ODAYASHI IYO HOYOOYINKII HANA KU DAALINA ARTICLE GAALADA.ILAHAW IDIN KA QABOO IDINKA CEEBIHIINA DIBADA SOO WADA DHIGAY UMADA IYO DHULKABA.WAAN NAXAA MARKA AAN AKHRIYOO ARTICLES AY QORAN DADKA QABYAALADA KU SAKHRAAMAY EE NACAYBKA FAAFINAYA.DHULKA ILAHAY BAA LEH.DABADEED ANFACA AAD KA CUNAYSIIN ALA UU IDIN WAYDIIN.
WAX KALE OO IDIN DHAHOOO MA AQAAN EE ILAHAY HA NISOO HADIYOO.HADI KALENA OO NASIIB U LAHAYN HADAYNTANA RABBI MID WALBA HALKA AAD JOGTID WADNUHU HA IDIN ISTAAGO.NAARTANA KU SILCA.NAARTANA KU SILCA.NAARTANA KU SILCA.
Jaamac Cali , wuxu ahaa nin bad mareen ah, oo sida qoraagu sheegay wakhtigaasba ahaa nin da’a ah, maadama isagoo shaqadiisii ka ruqsaystay oo Jabouti soo degay uu Faransiisku u doortay jagada cusub ee senatarka koowaad ee ka taliya Jabuuti ama Senatorka Baarlamaanka Faransiiska uga wakiilka ah Jabuuti.
1946kii waxa la bilaabmay sharci bixintii muwaadiniinta reer Djibouti, habka waraaqo bixiskana waxa u fadhiisanayay, odayo uu hormuud u ahaa caaqilka caaqiliinta Djibouti mudane Maxamuud Xaaji Diide, Geedi Gaab iyo Aadan Buraale.
Sida buugga MA NAXE aynu ka fahamnay, dagaalkii labaad ee Adduunka ayaa saamayn laxaad leh ku yeeshay guud ahaanba dadka iyo dalka reer Jabuuti, hadday noqoto dhinac kasta oo la xidhiidha xaaladaha dhaqan-dhaqaale, siyaasadeed iyo Ijtimaaciba.
Hadaba si aynu u fahamno dhammaanba sobabaha keenay dagaalka ayaa waxaynu faaqidaada buugani ku eegaynaa saddex qodob oo kala ah; Saamayntii dagaalka labaad ku yeeshay Jabuuti; Taariikh kooban oo ku saabsan Jaamac Saylici iyo ugu danbayn, siduu ku dhacay dagaalku.
Qoraaga buugga MA NAXE, Marxuun Mujaahid Xaaji Cumar Kaahin Caynaanshe, wuxu sheegay in dagaalkii Jabuuti ku dhex maray Ciise iyo Gadabuursi uu ka danbeeyay ninka magaciisa la yidhaahdo SICIID CALI KUBEEYSH, isla markaana isticmaarkii Faransiiskuna sii hafiyay.
Oo Ilaah waa barakeeyey iyaga; oo Ilaah wuxuu iyaga ku yidhi, Wax badan dhala oo tarma, oo dhulka ka buuxsama, oo ka sara mara dhulka, oo xukuma kalluunka badda, iyo haadda hawada, iyo wax kasta oo nool oo dhulka kor dhaqdhaqaaqa.
Sanadka soo socda, hay'adda Yuhuuddu waxay ku dhawaaqday inay madaxbannaan tahay dalka Israel, iyo 1948dii dagaalkii Carabta ee Israa'iil ka dib markii uu Israel ka abuuray dhismihii hore ee mandiqadda hore, halka Bankiga Galbeedka iyo Gaza ay qabsadeen dalalka jaarka ah.
Israa'iil waxay tan iyo markii ay la dagaallantay wadamada Carabta, waxaana ay tan iyo 1967-dii qabsadeen dhulal ay ka mid yihiin Bankiga Galbeedka, Golan Heights iyo Gaza Strip (wali waxaa loo tixgeliyaa in la qabsaday ka dib markii laga reebay 2005, inkastoo qaar ka mid ah khubarada sharcigu ay khilaafaan sheegashadan).
Ilaa bilowgii qarnigii 2aad ee kaddib, awoodda ayaa lagu muransanaa laba kooxood oo ka mid ah aristocrates: guusha, oo ka dhigan qaybta muxaafidka ah ee golaha guurtida, iyo dadweynaha, kuwaas oo ku tiirsanaa caawinta nacaybka si ay u helaan awood.
Sidaa darted, qeybtii dambe ee qarnigii labaad iyo qarnigii koobaad ee qarnigii koobaad waxaa jiray iskahorimaadyo dibedda iyo dibedaba: ka dib markii isku daygii isbeddelka ahaa ee dib u habeynta bulshooyinka ee dadwaynaha Tiberius iyo Gaius Gracchus, iyo dagaalka ka dhanka ah Jugurta, waxaa jiray dagaallo sokeeye oo u dhexeeya Gaius Marius iyo Sulla.
Ka dib markii uu noqday macalin Latitude, Rome wuxuu u horseeday dhowr dagaallo (Gauls, Osci-Samnites iyo gumeysiga Giriigga ee Taranto, oo lala xidhiidhiyay Pyrrhus, Boqorka Epirus), natiijadooduna waxay ahayd qabsashadii Xeebta Talyaaniga, laga soo qaaday bartamaha ilaa Magna Graecia.
Cunto saddexaad iyo qarnigii 2aad waxay arkeen aasaaska Roomaanka Roomaanka ee Badda Mediterranean iyo Bariga, iyada oo loo marey saddexda saddexda Punic Wars waxay la dirireen magaalada Carthage iyo sadexdii Wariye ee Macedoniya oo ka soo horjeeda Makedoniya.
Sanadihii u dhaxeeyay 1425-1462kii ayuu awood u helay amiirkii Moosko Faasiili inuu mideeyo magaalooyinkii ugu muhiimsanaa ee ay degi jireen dadka Sulaafiyiinta la yidhaahdo sida Kiev iyo Barslaf hase yeeshee ilaa xilliggaas waxa uu hoos imanayay boqortooyadii Islaamka ee Mangooliyiinta.
Hase yeeshee mudadii u dhaxaysay 1462-1505tii ayuu Qaysarkii Iifankii saddexaad uu horumariyay ciidamadii, isagoo isla markaana isbeddel ku sameeyay boqortooyadii taasoo keentay inay awood yeelato isla markaana ay bilawday inuu kacdoon ku samayso boqortooyadii Islaamka ee ay hoos imanaysay.
Intii u dhaxaysay sanadihii 1547-1584kii oo uu xukunka hayay Iifaalkii afraad oo taariikh ahaan loo yaqaanno Iifaalkii hororka ahaa laystaanimadiisii faraha badnayd ee ku kici jiray darteed, ayaa isna bilaabay inuu ku soo dhul ballaadhsado goobihii ay dawladdii Islaamku ka talin jirtay ee Qawqaaska iyo Aasiyada dhexe.
Sanadkii 1584kii ayuu duullaan xoog leh ku soo qaaday Iifaalkii afraad gobolka Qaramka la yidhaahdo, hasee yeeshee muslimiintii Tataarka ahaa oo taageero ka helaya dawladii Cismaaniyiinta ayaa dharbaaxo lama illaawaan ah u gaystay ciidamdii Ruushka ee duulaanka ku yimid, isla sanadkaas ayuuna Iifaalkii afraad dhintay.
Degaanadaasi Qawqaaska waxaa qabsaday Aashuuriyiintii, Shiinihii hore,Kaldaaniyuun iyo Faraacinadii hore, waxaanu dhulwaynahaasi ku hoos jiray ilaa qarnigii 3aad ee dhalashaddii Ciise kaddib boqortooyadii Roomaaniyiinta, buurahaas oo loo yaqaanno buuralayda Qawqaaska waxay dhacaan labada badood ee Qaswiin iyo badda madaw dhexdooda.
Dhulkaas Qawqaaska la yidhaahdo waxaa dhinacyada waqooyi iyo koonfur kaga xeeran wabiyo, waxaanu dhulkaasi ka kooban yahay dhawr Jamhuuriyadood oo kala ahaa:- Jeejniya,Ingosheetiya, Dagistan, Balqariya, Oseetada waqooyi iyo Adeqiya.
Waagaas waxaa kale oo bilaabmay inay sii tabar darrayso boqortooyadii Islaamka ee Mangooliyiinta, waxayna arrintaasi keentay inay dhulkii ay maamulaysay ay ku soo hinqato boqotortooyadii da'da yarayd ee Qaysariyiintii Ruushka.
Qarnigii 7aad ee Hijriyada oo ku beegan qarnigii 13aad ee Miilaadiyada , muslimiintu waxay lahaayeen boqortooyooyin waawayn oo ka dhisnaa Aasiyada dhexe, dhulwaynaha Qawqaaska iyo Folga, taasoo sida taariikhdu xusayso in la odhan jiray boqortooyadii Mangooliyiinta iyo Tataarka.
Waagii boqoraddii Kaatriintii labaad ayay Moosko weerarro ba'an oo aanay waxba ula hadhin ku qaaday gobolada Qawqaaska iyo Qaramka, waxaana dagaalo kala hor yimid Cusmaaniyiintii sanadihii u dhaxeeyay 1768-1774kii, waxaana dagaaladaasi ka dhashay in boqortooyadii Cusmaaniyiinta lagu qasbo inay oggolaato madaxbannaanida boqortooyadii Al-Qaram.
Cabdiraxmaan waxa uu ahaa gudoomiyihii 5aad ee SNM, kaasoo ahaa hoggaamiyihii SNM isagoo muddo gaaban xilka Guddoomiyanimada SNM hayeyna suurtogaliyey in la burburiyo dawladdii kacaanka sheegan jirtay ee uu horboodayey askarigii Maxamed Siyaad Barre .
waa magaalo loo tago dalxiiska waxay leedahay goobo badan oo aan la soo koobi karin oo dalxiiska iyo damaashaadka ku haboon sida daaro dheedheer oo dabaqyo Iyo Villa jarmal ah, kaalimo shidaal beeraha nasashada , goobaha macmacaanka iyo fast foodka lagu gado IWM.
Sidoo kale, Cadaado waa degmo kamid degmooyinka gobolka Galguduud ee bartamaha Soomaaliya, waa degmo aad u baaxad wayn oo faaftay saaidna u balaaratay kadib burburkii ku habsaday dowladii dhexe ee soomaaliya, waxayna hada ku fadhidaa dhul ka badan 18km2.