polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Sofiyeedku waxa uu taakulo dhanwalba leh siiyay ciidamada iyo dawlada Itoobiya, waxa kale oo uu sofiyeedku ugu deeqay itoobiya inkabadan 18,000 oo askari oo kayimi wadanka kuuba, taaso oo keentaya in ciidamadii Soomaaliya dib loosoo jabiyo laguna qasbo in ay kabaxaan gobolka ogaden.
Meerahan waxaa lagu yaqaanaa dariimada goobo ee ku wareegsan taasi oo ka samaysan xoogaa baraf iyo saxaro dhagaxaan ah, wuxuuna leeyahay 60% cufka Cirjeex, taasi oo ka dhigaysa meeraha ugu cufka yar dhamaan aduunyooyinka Bahda Qoraxdu Midaysay.
Ugu dambayn sanadkii 2006da waxaa la isla af-gartey in buluuto loo yaqaano duni yar, taasi oo tirada meerayaasha bahda midaysay qorraxda ka dhigeeysa siddeed meere (Waxaraxir, Dusaa, Dhulka, Farraare, Cirjeex, Raage, Uraano iyo Docey).
Gedgedoonka meerayaashu way kala duwan tahay, meeraha Dusaa waxay ku qaadataa dhowr saacadood inuu dhamaystiro gedoon xidhan, taasi oo ah habeen iyo maalinta Dusaa; halka meerayaasha waawayn ee neefta ah ay ku qaadato maalmo badan iney sameeyaan hal gedoon oo dhamaystiran.
Sida la qiyaasayo, Hal bilyan sano ka dib, midabka qoraxdu waa isbedeli iftiinkuna waa sii kordhi sababto ah Hiliyaamta bu'da qoraxda ayaa sii kordheeysa taas oo keeni doonta in 10% kordho iftiinka, heerkulka iyo falaadhaha khatarta ah ee ka soo baxa qoraxda; halka 3.5 bilyan sano ka dib ay
Dunida yar ee bluto waxy u jirtaa qoraxda masaafo dherer oo dhan 39 AU waana tan ugu wayn dhowrka duniyar ee la yaqaano, waxaana la helay sanadkii 1930kii ayadoo wakhtigaas laga dhigay meeraha 9aad ee Bahda Qoraxda Midaysay.
Waxa la sheegaa in badhtamihii qarnigii 12aad xiddigisyahan ibn Bajjah uu sheegay inuu uu arkay labo meere oo waji madoow aadna ugu dhow qorraxda, kuwaas oo uu horaantii qarnigii 13aad uu ku fasirey saynisyahan Qotb al-Din Shirazi ineey ahaayeen meerayaasha Waxaraxir iyo Dusaa.
Si kastaba ha ahaatee, ardey baranayay Cilmi Fallaga sanadkii 1500 Nilakantha Somayaji ayaa sii horumariyey qaacidadii Aryabhata, asagoo ku daray in dhulku sameeyo wareeg dheer oo uu ku wareego udub dhexaad, iyo in meerayaasha kala ah Waxaraxir, Dusaa, Farraare, Cirjeex iyo Raage dhamaantood ku wareegaan qorraxda.
Dhamaan meerayaasha, xidigaha, dhagaxaanta waawayn, dunida yar iyo walxaha kale ee koonka dhex sabeeynaya waxay leeyihiin qaab dhismeed goobada u dhow, taasi ooy sabab u tahay isku soo jiidashada bu'da dhexe ee shegaas oo cufisjiidadku ku hayo badhtanka.
Cali oo ahaa curadkii dhaxalka lahaa markuu hanaqaad noqon lahaa ayuu geeriyooday, halkaas ayuu Xaaji C/laahi ku noqday , saas daraadeed markuu aabihiis geeriyooday sanadkii 1926 dii, xaaji C/laahi waa uu yaraa waxaana xilka sii hayey oo barbaariyey adeerkiis Beldaje Xaaji Cartan Beldaaje.
Aabihiis Beeldaaje Maxamed Ismaaciil waxa uu ahaa Beeldaajaha Cali Saleemaan, kaasoo ka dhaxlay Aabihiis Ismaaciil, ka ab, ka ab, iyagoo sida la ogyahay todoba qarni ahaa Beeldaaje, dawlad kasta oo timaada oo isticmaari ah awood uma laheyn iney faragashato.
1937-41 dagaalkii labaad ee dunida Beeldaajaha iyo Ugaas Yaasiin C/raxmaan, waxa ay ku howlanaayeen wax ka qabadka (xaaladaha deg dega oo Ingiriiska ku soo rogay Soomaaliya ee beegida raashinka), oo cunta la'aanta saameysey noloshii dadka.
Wali ma helin magicii waagaa loo yaqaannay degmadaan iyo ujeedadi ay ka laheyd Dowladdi Ajuraan soo daabulidda carradaan madowga ah maadaama degmada ay ku taallo dhul carra cad ah, lkn falkaas waxa uu ka mid ahaa tacaddiyadi ay geysatay waagi dambana sababay in ay bur-burto dhmmaadki qarnigii 17-aad, kadib kacdoonki shacab ee la xusuusto taariikh ahaan .
Awooda Fulinta waxaa loo adeegsadaa qayb kamid ah dawladda ee ka masuulka ah siyaasadda si ku dhisan habka Baarlamaanka udhajiyey, waxayna ku dhisantahay qaabab kala duwan waxaana hoos yimaada madaxweynaha Wasiirada, Maamulka Siyaasadda ee joogtada ah iyo kuwa meertada ah sida Sida Booliska iyo militariga.
Waxaa sidoo kale jira garoonkii hore ee Imperial ee Menelik oo weli taagan kursiga rasmiga ah ee dawladda, iyo Aqalka Qaranka oo hore loogu yaqaanay Jubilee Palace (oo loo dhisay in lagu calaamadeeyo Boqortooyada Boqortooyada Haile Selassie ee 1955) taas oo ah degaanka madaxweynaha Itoobiya.
Intii ka horeysay, Dowladda Federaalka waxay u magacawday Mr. Berhane Deressa inuu hoggaamiyo maamulka kumeelgaadhka ah ee ka shaqeeyey laga bilaabo 9kii Maajo 2006 ilaa 30 Oktoobar 2008 ka dib dhibaatadii doorashadii 2005.
Guud ahaan awooda waxaa loo qaybiyaa Awood Socota iyo Awood Kaydsan] , laakiin intaas uun kuma koobna ee waxaa jira noocyo badan oo awood ah, sida: Awooda Korontada, Awooda Codka, Awooda Ileyska, Awooda Kulka, Awooda Cufisjiidadka, Awooda Falgalayasha iyo kuwo kale oo badan.
taleex,dowladi darwiish, 1910 waxaa heestay talada sare, khaalig iyo khusuuigi ugu weeyna ee waqooyiga xaga diinta wuxuu ahaa nin mudulood Xaaji AxmedFIQI 1905 1910- 1915,gabygi kubaxay wuxuu ahaa, waxa sidatan iigalay waa sedigeey rumee sawaab kaga'mahelin sadaqdii AxmedFiqi
َ ََُّ َُّ َِّ َََُْ ِّ ٍََ ََُٰ ََََُْْ ًُُ ََََِ َََُِ ۚ َِّ َََُْْ َِ َِّ ََُْْ Ilaawaay cismaan waxa uu ka mid yahay beelaha ugu taajirsan beelaha soomaaliyeed.
Taariikhda afka ah ee qoysku waxay ku adkaysatay in waxbarashadiisii ​​hore ay suurtogal ka dhigtay walaalkiis weyn ee weyn, Paul Muruthi, oo ku adkeeyay in Mwai da'yar uu aadi doono dugsiga halkii uu ku qaadan lahaa maalmaha uu daaqa aabihiis iyo xoolaha iyo cunuga adeer iyo nieces walaashiis ka weyn.
Kadib wuxuu u wareegay Dugsiga Mathari intii u dhaxaysay 1944 iyo 1946 oo ah Heerarka afar ilaa lixaad, halkaas oo, intaa dheer waxbarashadiisa, wuxuu bartaa nijaarada iyo dhismaha sida ardaydu u hagaajin lahaayeen alaabta guriga iyo inay siiyaan qalab lagu ilaalinayo dhismayaasha dugsiga.
Wuxuu sidoo kale kor u kacay cunsuriyaddiisa dhammaan ardayda dhigata dugsigaa laga filayey inay sameeyaan, waxayna ku kasbadeen lacag dheeraad ah inta lagu jiro fasaxyada dugsiga iyagoo ka shaqeynaya kormeerayaal basaska ay maamusho ururka Othaya African Bus Union.
Kibaki waxa uu ka mid ahaa Jaamacadda Makerere ee Kampala, Uganda, halkaas oo uu wax ka bartay Dhaqaalaha, Taariikhda iyo Siyaasadda Siyaasadeed, wuxuuna ugu fiicnaaday fasalkiisii ​​1955 isagoo haystay Heerka Aasaasiga ah ee Heerka Sare ee Dhaqaalaha.
Horraantii 1960-kii, Mwai Kibaki waxa uu ka tagay akadeemiyad ficil ah isagoo shaqada ka furtay Makerere wuxuuna ku soo noqday Kenya si uu u noqdo sarkaal sare oo ka tirsan Midowga Afrika ee Kenya , codsi ka yimid Jaramogi Oginga Odinga .
Dhexdooda intaan galay, ayaan codkayga kor ugu qaaday annigoo leh "jamaacada qureeshay, waxaan si dhab ah u qirayaa inuusan jirin Ilaah aan ka ahayn Allaha xaqa ah, waxaan kaloo si dhab ah u qirayaa inuu Muxammad yahay Adeegihii iyo Rasuulkii Alle".
Riwaayad kale ayaa sheegaysa inuu Abuu Dar ku salaamay Rasuulka salaanta islaamka, sidaa darteed ayaa loo yiraahdaa wuxuu Abuu Dar ahaa qofkii ugu horeeyay ee ku salaama Rasuulka salaanta islaamka, dabadeedna sidaas ayeey ugu dhex shaacday muslimiinta.
Abuu Dar oo doonaya inuu ka sal gaaro warkaas ayaa wuxuu ku yiri walaalkiis Aniis hadalladan Aniisow waxaad u kicitintaa Makka, oo waxaad is-dul-is-taagtaa wararka sheegaya ninka lagu sheegay inuu yahay Nebi, oo xagga samadana looga waxyoonayo.
Markii uu Rasuulka geeriyooday, Abuu Dar wuu u adkeysan waayay inuu ku sii negaado magaallada Madiina, kadib markii magaalladaas uu ka dhintay sayidkeedii, ayna cidloobeen fadhiyadii cilmiga ee uu bixin jiray Xabiibka Rasuulka .
Waxaan iri, Rasuulkii Allow nafta ayaa sidaas doonaysay oo sidaas ayaan u sameeyay". Rasuulka ayaa igu yiri "waxaad aaddaa tolkaaga, waxaad uga sheekaysaa waxaad aragtay iyo waxaad maqashay, uguna yeer diinta Alle, maxaa yeelay waxaa laga yaabaa inuu Eebbe adiga kugu anfaco iyaga, markaasna iyaga dartood aad ajar u heshid.
Hase yeeshee sidii hore oo kale ayaa waxaa soo ag maray -markale- Cali Binu Abii Daalib, wuxuuna ku yiri "soow lama gaarin waqtigii uu ninkan aqoonsan lahaa gurigiisa?" dabadeedna wuxuu u waday gurigiisa, sidiina ayuuna ula seexday habeenkii labaad, iyadoo misna sidii oo kale ayna weli is wareysan.
Rasuulka ayaa si farxad, naxariis iyo muusood weyn aad u weyn ku dheehan tahay u eegay wejiyadii reer qhifaar, wuxuuna isagoo u duceenaya ku yiri "qhifaar Allaha u denbi dhaafo", wuxuu misna jaleecay qabiilka reer Aslam oo iyagana ku soo islaamay gacantii Abuu Dar, wuxuu sidoo kale iyagana Rasuulka ku yiri "aslam Allaha nabad geliyo".
Abuu Dar wuxuu u sahay qaatay safarkii Makka, isagoo horey u sii qaatay sibraartiisii biyaha ugu jiray, wuxuuna cagta saaray waddadii Makka, si uu uga gun-gaaro yoolkiisii ahaa inuu soo arko Nabiga iyo dhammaan wararka isaga ku saabsan.
Roma shidaal bay ka qaadatay kadaibna waa ka duushay waxa ay dagtay Qubrus saacaddu marka ay ahayd 8:28PM Waxeey ka sii duushay qubrus 10:50 pm waxeeyna ujihaysatay Bayruut, waxaa loo sheegay kadib bayruut in ay diiday kadibna Dimishiq, Bagdaad iyo Kuwayt.
Waxa ay soo caga dhigatay Baxrayn 1.52 am Kaidbna dubeey waxeeyna halkaas joogtay 80 saacadood waxaa yimid Ciidanka sida gaarka ah utababaran ee loo yaqaan GSG 9, kadib markii lagu guul daraystay wada hadalka waxa ay uduushay Cadan 12:20 am 17 oktober, 1977
Sida aynu wada ognahay, waxa jira in af soomaaliga uu sii dhimanayo walaw la hirgaliyay astaamayntiisa waxaana u sabab ah qoris la'anta af soomaaliga iyo bahda saxaafadda oo qora waxyaaba qalad ah; waxaa kaloo jira dadkii afkeena maalayay oo aan awood u wada lahayn Afka qorshayntiisa iyo astaamayntiisa.
Heshiiskaasi wuxuu meesha ka saarayaa in qaarada Antarktika loo isticmaalo siyaabo milatari, in hubka lagu tijaabiyo, in wasakhda hubka lau aaso ama la keeno, in la taageero ajandaha cilmi-baadhista, in macdan laga qoto iyo in la ilaaliyo hawada nadiifta ah ee qaarada.
Baaxada dhulka Antarktika waa mid aad u balaadhan, waxaana lagu qiyaasay 14.0 milyan kilomitir labo jibaaran , taasi oo ka dhigeysa qaarada shanaad ee ugu weyn aduunka - waxaa ka weyn Afrika, Aasiya, Waqooyiga Ameerika iyo Koonfur Ameerika.
Marka laga hadlayo baaxada iyo waynida, badweyntani waa bada afaraad ee ugu weyn badweynta aduunka, waxaa ka wayn Badweynta Baasifik, Badweynta Atlaantik, iyo Badweynta Hindiya; waxaysa ka weyn tahay Badweynta Arktik.
Markasta oo jidhku dhadhamiyo wax qadhaadh si dhakhso ah ayuu u soo jawaabayaa, taasi waa sababta markaaba aan u soo tufno waxyaabaha qadhaadh ileen maskaxda ayaa amar ku bixisey in sheygaasi laga saaro jidhka maadaama uu halis ama sun noqon karo.
Dhadhanku wuxu ka qeyb qaataa waxyaabo kale oo ka mid ah dareenka qofka, sida urta, taasi oo ay xaqiijiso sanku laakiin dhadhankuna kala qeyb qaato; xarakeysiinta cuntada, taasi ooy ka qeyb qaadato xubno kale iyo neerfisyo ku yaala afka dhexdiisa iyo agagaarkiisa; heerkulka; iyo xadiga qaboow ah sida mentholsha oo kale, aalad afka dareensiisa in qaboow jiro.
Waan rumeynay, oo waxaynu si dhab u qaadanay wixii uu xagga Allaah kala yimid, xalaashii ayaynu xalaalsanay, oo wuxuu naga reebayna xaaraan ayaan ka dhiganay, intaa dabadeed boqorow waxay tolkeenii billaabeen inay nala collaytamaan, xanuun daran ayay na mariyeen si ay nooga celiyaan diinteena oo ay noo celiyaan cibaadadii asnaamta.
Maalintii danbe markii la gaaray ayaa Camar wuxuu u galay boqorkii Najaashi, wuxuuna ku yiri boqorow kuwan aad magangalyada siisay waxay ku sheegayaan Ciise Ina Maryama hadal aad u weyn, sidaas darteed intaad u yeertid waxaad weydiisaa waxa ay Ciise ka aaminsan yihiin.
Markaan hor nimid boqorkii Najaashi, wuxuu na weydiiyay waxa aan ka aaminsannahay Ciise Ina Maryam, wuxuuna Jacfar ku yiri boqorka Nebi Ciise waxaan ka leenahay oo keliya waa wixii uu nooga waramay Nebigeena Muxammad .
Waxaa culeys weyn ku ahayd oo dhibaysay in asxaabtaas qiimaha badan ee muminiinta ah lagu qasbo inay diintooda darteed loogu qaxiyo dhul aad u fog, iyagoo aanan gelin wax denbi ah, keliya waxa loogu dhibaateenayo ay tahay inay yiraahdeen "Allaah ayaa Rabbigeena ah".
Wiilkii reer haashimiga ahaa ee dhalinyarada ahaa waa Jacfare iyo gabadhii iyadana dhalinyarada ahayd ee Asmaa Bintu Cumeys waxaa islaamiddooda awgeed kala soo gudboonaatay cidhiidhi iyo dhibaato weyn oo kaga yimid gaalladii Qureysh taasoo ay la wadaageen muslimiintii kale ee horey u soo islaamay.
Cabbaas wuxuu ku yiri Rasuulka "kheyr iyo samafal ayaad iigu yeertay", kadibna waxay labadoodii aadeen Abaa Dhaalib, waxayna ku yiraahdeen "waxaan doonaynaa inaan xoogaa kaa khafiifino culeyska kaaga yimid caruurtaada si aan kaaga qaadno dhibataada abaarta ee dadkoo dhan saamaysay".
Jacfar Bin Abii Dhaalib iyo xaaskiisii qiimaha badnayd ee Asmaa Bintu Cumeys inay soo islaamaan waxaa sababteeda lahaa Abuubakar Assiddiiq Allaha ka raalli noqdee, waxayna ku beegnayd kahor intuusan Rasuulka gelin daartii Arqam Bin Arqam ee uu dadka diinta ku bari jiray.
Xasan Al Banna aabihii waxa uu Quraanka ku xifdiyay tuuladii ay degenaayeen ka dibna waxa uu cilmi kororsi u tagay magaalada la yiraahdu Ismaaciiliya halkaas oo uu masjidka lagu magacaabo JAAMIC IBRAHIIM BAASHA” uu ka baran jiray culuunta Islaamka, Waqtiyada uu firaaqda yahay Sh.
oo ka mid ahaa culumada ugu waa weynayd dalka ,waxa uu waxbarashadiisa hoose ku qaatay dugsi lagu magacaabo Arshaad ka dibna waxa uu ku biiray dugsiga macalimiinta ee ku yaalay Dannuur.isagoo wax ka soo bartay oo Daarul culuum oo ku taalay magaalada Qahira ee Dalka Masar1927 xilgaasi oo uu ka qalan jabiyay .
Xasan Al Banaa ayaa waxaa uu ka Aas aasay Magaalada Ismaciliya Dacwada Islaamiga ah isagoo bilaabay inuu dadka dhalinyarada u badan ahmiyad gaar ah siiyo sidii diinta islaamka ay u fahmi layeen isla markaana ay Raayada Islaamka kur ugu qaadilayeen waxaana uu helay dad badan uu ku raacay fikirkaasi.
Imaam Xasan Axmed Cabdirixmaan waxaa uu dhashay barqanimo maalin Axad ah 25kii bisha Shacbaan sanadkii 1324 14kii October 1906, waxaana uu ku dalka Masar deegaanka loo yaqaano Buxayra, oo ka tirsan deegaanka maxmuudiya.
Dadka ka soo jeeda beesha Cali Saleebaan waxey badi degaan gobolada Puntland, khasatan waa qabiilka ugu badan gobolka bari, Jubbada Hoose, Muqdisho iyo dalalka America Britain Germany Yaman iyo Cummaan iyo Djibouti iyo Imaaraadka Carabta.
Beesha waxaa ka mid ah Wasiiro, xildhibaano heer qaraan iyo gobol oo ay ka mid yihiin Ibrahim Cartan Beldaje Wasiirki hore arimaha gudaha iyo amanka , Faraax Cali Jamaac Gudoomiyihii hore Gobolka Yusuf Mohamed Wacays Ruug Cadaa Muuse Gelle Yuusf Faroole ,iyo Cabdisamad Abwaan iyo Culumo dhinac diin iyo adduunyo.
Faatax Faahiye waxa uu mudo ku soo noolaa magaalada Harar, waxa uu ka bilaabay deegaanka Tayeega ceelkii u horeeyay oo qodaal ah waana ku guulaystay in uu helo biyo macaan badan oo ah asaaskii iyo saldhigii ugu horeeyay oo ay noqoto degaan.
“Wakhtigan aynu ku jirno waxaa loo aqoonsaday “Waayahii Xogta” iyadoo ay muuqato xawliga warbaahintu isaga xawaaraynayso daafaha dunidan edegeysan , isla markaana, waxa muuqato saamaynta warku ku leeyahay bulshoweynta caalamka.
Run ahaantii, Xilligan oo loo tartamayo kasbashada dhegta, isha iyo maanka daawadaha, ama dhegeystaha, sidoo kale akhristaha, warbaahintu waxay kaalin mug leh ku leedahay nabadda iyo colaadda, horukaca iyo dib-u-dhaca, aqoonta iyo aqoon-xumada iyo wax kasta oo ummadda raadayn ku leh.
Cirlalinta gacankan oo Afsomaali ah waxa loo qaabeeyey u adeegista in ka badan 1.5 malyuun daawade oo isugu jira bulshoweynta qoomiyadaha Somaaliyeed ee ku sugan Geeska Afrika, iyo qurbajoogga ku filiqsan qaaradaha Afrika, Aasiya, Europe, Australia iyo Waqooyiga America.
Aljeeriya / Carabi: al-Jazāir, Carabi Jazaa'iri Carabi: al-dzāyīr; Luqada Amasiiqi: ⴷⵣⴰⵢⴻⵔ; Faransiis: Algeirs), si rasmi ah Jamhuuriyadda Dadweynaha ee Aljeeriya, waa wadan madaxbannaan oo dhaca qaarada Afrika, xeebta badda Mediterraneanka.
Aljeriya ayaa xuddun u ah Waqooyi-bari ee Tuunis, dhinaca bariga ee Liibiya, dhinaca Galbeedka ee Maqrebta, dhinaca koonfur galbeed ee u dhexeeya Galbeedka Saharan, Mauritania, iyo Mali, ilaa koonfur bari ee Niger, iyo waqooyiga badda Mediterranean.
Aljeeriya waxay ogtahay in badan oo ka mid ah boqortooyadii iyo nasteexooyinkii waagii hore ahaa, kuwaas oo ay ka mid yihiin Nimidiyiin, Phoenicians, Carthaginians, Romans, Umayyads, Abbasids, Idrisid, Aghlabid, Rugid, Fatimids, Zirid, Hammadids, Almoravids, Almohads, Boqortooyada.
Dhamaadkii dagaaladii aduunka wadanka waxaa ka dhashtay dowlad cusub oo komunist ah, waxaana hogaaminaayay nin lagu magacaabo Ho Chi Minh oo markiisa hore ka mid ahaan jiray Jabhad la dhoho Viet Minh oo u dagaalami jirtay xoreenta fiyetnam.
Taariikhda marka ee eheed 1959 ilaa 1975tii waxaa socday Dagaalkii Fiyetnam, oo u dhaxeeyay waqooyiga fiyetnam iyo Koonfurta fiyetnam, dagaalkaas neh waxoo ku dhamaaday Komunistiga woqooyiga fiyetnam oo ku guuleesatay dagaalka, isla markaas neh ee wadanka mideeyeen.
Wadanka Vietnam waxaa xuduud u leh Shiinaha waqooyiga, Laos, ilaa waqooyi-galbeed, Kambodiya, koonfur galbeed, Thailand oo ku taal Gacanka Thailand ee koonfur galbeed, iyo Filibiin, Malaysia iyo Indonesia oo ku yaalla Badweynta Koonfurta Shiinaha xagga bari iyo koonfur.
Tan iyo markii ay asal ahaan ka soo jeedo gumeysiga, magaaladu waxay ka ballaarisay afka Sullivans Cove ee guud ahaan jihada waqooyi-koonfur ee labada bangi ee Derwent River, oo ka soo jeeda 22 kiiloomitir oo gudaha ah oo laga soo galo xerada Storm Bay ilaa meeshii ay webiga ka riixayaan biyo cusub oo ku yaala Bridgewater.
Inkastoo kor u qaadista socdaalka laga bilaabo Aasiya iyo meelaha kale ee aan Ingiriisiga ku hadlin, dadka Hindiya waxay ku badan yihiin ebola ahaan Anglo-Celtic, waxayna leeyihiin boqolleyda ugu badan ee Australiya dhashay ee ku nool magaalooyinka caasimadda Australia.
Qabiilka Jaarso wuxuu dagaa wadanka Ethiopia gaar ahaan kililada somalida , magaaloyinka ay asal ahaan u dagan , Harar , shawa Diredawa, Jinacsani, tulli guled ], Ejersa Goro, Muliso, Mudhi Daawe, Horufadhi , jinacsani, Gursum, Bombas, Ordo, Hawaday,Fayaanbiro, Qundhudho.
Fayaan Hujubo, Kombulsho, Haramaya, Diridawa, Dadar, Chiro , Daaru Laabu , Dhangago , qaybo ka mid ah Awash, Shawa , Walaga iyo gobolada Jarar, Baali, Daawe dun dun cadiyo Liibaan]] sidoo kale dalalka Somaliland iyo Soomaaliya .
Qabiilka Jaarso waa beel nabad jecel isla markaana aad u ixtiraamta beelaha ay wada degaan waxaana daliil kugu filan qabiilada kale ee ay soo dajiyeen dhulkooga iyagoo siiyay beero ay quutan iyo deegaan u gaar ah taasina waa dabeecadaha ay caanka ku yihiin.
Dagaalada Ciraaq wuxuu ahaay Cumar bin Khadaab khilaafada markii uu qabtay inuu u diray Ciraaq ciidan uu madax ka ahaa Abuu Cubeyd Al-Saqafi, balse bilo yar ka dib waxaa lagu jabiyay ciidankaas dagaalkii buundada, Abuu Cubeyd ayaana ku shahiiday, waxaa sidoo kale dhaawac halis soo gaaray Musanaa bin Xaarisa oo ka mid ahaa talyaasha ugu sareeya ciidanka .
Sacad wuxuu ku juray saxaabadii ugu horeesay ee Madiina u haajirtay, Baraa bin Caasib oo Ansaarta ka mid ahaa ayaa dhahay "Qofkii ugu horeeyay ee Madiina nagu soo gala wuxuu ahaa Muscab bin Cumeyr iyo ibni Maktuum dadka ayeena wax u aqrin jireen, kadib Bilaal, Sacad iyo Camaar ayaa yimaadeen" .
Sacad waxa uu noqday qofkii ugu horeeyay ee dar Alla gamuun ku gantay, Nabiga scw ayaa ku lahaa «Gan. aabhay iyo hooyadeey ayaa kugu furtee» waxa uuna kala qeyb galay Nabiga scw dhamaan dagaalada ooy ka mid yihiin Dagaaladii Badar iyo Uxud iyo Furashadii Makka.
Dagaalka markii uu bilaawday Sacad wuxuu soo bandhigay wacdaro aan horey loo arag, walaalkiisa yar Cumeyr ayaa lagu dilay dagaalka asna wuxuu dilay Saciid bin Caas seeftiisa Dul-Kuteyfa ayuuna soo qaatay, Nabiga scw ayaa ku dhahay "ku rid seefta xoolaha ganiimada", balse wax yar ka dib Suurada Anfaal ayaa soo dagtay wuxuuna siiyay Nabiga scw seefta .
Labada ciidan markey is hor fariisteen wuxuu Sacad u diray Rustum koox muslimiinta ka mid ah oo ugu yeerta diinta islaamka, wuxuu dalbay Rustum qof caqli badan oo wareesto, Mugiira bin Shucba ayaa loo diray, ka dib Ribiciyi bin caamir, hadana Xudeyfa bin Muxsan ayaa loodiray, aakhirkii way fashilmeyn wada hadalada waxeyna labada ciidan heegan u noqdeen dagaal .
Markii laga dhamaaday duugta Cumar ayee kulmeen lixdooda, Sacad wuxuu siiyay codkiisa Cabdi Raxmaan bin Cawf, Zubeyr wuxuu siiyay codkiisa Cali, halka Dalxa uu siiyay codkiisa Cusmaan bin Cafaan , markii dambe Cabdi Raxmaan bin Cawf ayaa is casilay wuxuu ray'i aruurin ka sameeyay dad weynaha muslimiinta dhexdood Cusmaan ayeena doorteen .
Dagaalkii Uxud Sacad wuxuu muujiyay wacdaro aan horey loo arag, wuxuu ku jiray intii yareed ee sugnaatay markey dadka carareen, gamuunleyda ayuuna ka mid ahaa, Nabiga scw ayaa ku lahaa "Gan, aabahey iyo hooyadeey ayaa kugu furtee" sida uu sheegay imaam Zuhri Sacad wuxuu maalinkaas gamay kun leeb.
Sacad waxa uu noqday gudoomiyaha Kuufa xiliyadii Cumar iyo Cusmaan, markii ay fitnada dhacday oo Cusmaan la dilay Sacad wuu isaga fogaaday, wuxuu degay Waadi Caqiiq oo Madiina xoogaa u jira, halkaas ayuuna ku dhintay 55H , Madiina ayaana lagu duugay, Sacad wuxuu ahaa Muhaajiriinta qofkii ugu dambeeyay ee dhinta
Furashada Madaa'in ka dib wuxuu u cararay Yazidjar Xulwaan, taliye la yiraahdo Muhraan iyo ciidan badan ayuu soo diray, Sacad ayaa u diray Haashim bin Cutba, wuxuu kula dagaalamay Jalowlaa Dul Qacda 16H wuuna ka adkaaday , Waxey gaareen ciidanka muslimiinta Xulwaan Yazidjar oo mar hore faaruqay ayee arkeen .
khaliifka labaad Cumar bin Khadaab ayaa u dhiibay hogaamnta ciidamada ku duulayay Boqortooyada Faaris, asiga oona ku jabiyay Dagaalkii Qaadisiya, waxa uuna furtay Madaa'in caasimadii uu furus oo ku yaalayn qasriyada Kisraa, Cumar markii uu dhimanaayay waxa uu la dardaarmay 6da shuurada oo Sacad ka mid ahaa,
Waxa uu ku dhashay Sacad magaalada Makka, sanadka uu dhashay waxaa lagu muransan yahay inuu ahaa 23 sano ka hor hijrada , ama 19 sano ka hor soo saarista Nabiga scw , Sacad waxa uu kuso dhax koray Qureysh, yaraantiisa waxa uu ka shaqeyn jiray afeynta falaaraha iyo sameynta qaansooyinka .
Markii uu dhintay Nabiga scw oo Abuu Bakar khaliif noqday Sacad wuxuu ka mid ahaa asaga iiyo Cali, zubeyr iyo Dalxa ciidanka muslimiinta ee ka ilaalinaayay Madiina qabiilada carabta, kadibna wuxuu Sacad u baxay la dagaalanka murtadiinta .
Guryaha muslimiinta waxey markii hore ka samaysnaayeen geedka qasabka, bilooyin ka dib dab ayaa qabsaday oo dhulka la simay, wuxuu Sacad fasax ka weydiistay Cumar in guryaha laga dhigo dhoob, Cumar ayaana ogolaaday wuxuuse faray inaan aad loo dheerayn .
Degmada ayaa 20kii sanno oo dagaalada sokeeye noqotay magaalo waxaa laga sameeyay mehrado waaweyn oo ganacsi waxaad ka heleysaa shirkadaha xawilaadaha sida Dahabshiil, Jubba Express , Amal iyo kuwa kale oo badan, waxaa kaloo ku yaalo shirkadaha telefoonada sida Hormuud, Nationlink, iyo Telcom Somalia.
Salagle waxa ay leedahay suuq wanaagsan oo xoolaha lagu iibiyo oo ku xiran suuqa ganacsiga Kenya ee Gaarisa, Waqooyi Bari Kenya, balse ogow maalintii dowladda Kenya ay xirtay xuduudka, welina ganacsiga ayaa si wanaagsan u socda, waxaana degmada Salagle ay leedahay.
Dugsiga Hoose Dhexe ee Beyra waxaa la aasaasay Xiligii Talyaanigu uu guumaysanayay Soomaaliya waxaana uu ahaa kii 4aad ee Talyaanigu ka dhiso Dalka Soomaaliya intuu guumaysanayay, waxaana ka horeeyay, Muqdisho, Baydhabo, iyo Kismaayo, Waxaa uu Dhisay laba Qol oo kaliya, Xiligaasina ma Dugsiga Magcaan ma uusan lahayn.
Waxay 24KM u jirtaa Magaala Madaxda Gobolka ee Gaalkacyo, waxayna ka xigtaa Dhanka Galbeed, Waxaa mara Wadada isku xirta Gaalkacyo iyo Galdogob, iyo Bursaalax, Dhanka Bari Waxaa kaxiga Magaalada Cagaaran, Dhanka Waqooyina Bursaalax, Dhanka Galbeedna Galdogob, Dhanka Koonfureedna waxaa ka xiga Dhul Daaqsin ah.
Maxamuud Gurey Cilmi Sarmaan: Maxamuud Gurey waxaa uu ahaa Hogaamiyaha Ruuxiga ah ee Beyra Dadka qaarkiisa marka ay ka sheekaynayaa waxaa ay yiraahdaan (hanaan Hogaamiyenimo horaan iyo gadaalba Beyra waxaan Maxamuud guray ahayn masoo marin) taasina waa ku xeel dheeraansho Meeqaamkii uu lahaa.
Australia waa xubin ka mid ah habka ASEAN Plus Plus, Qaramada Midoobay, G20, Commonwealth Nations, ANZUS, Ururka Iskaashatada Dhaqaalaha iyo Horumarinta , Ururka Caalamiga ah ee Ganacsiga, Iskaashiga Dhaqaalaha Asia iyo Isku-dhafka, iyo Forum Pacific Islands Forum.
20 Agoosto 2012, waxa afhayeen si kumeel gaar ah uqabtay Muuse Xasan Sheekh Sayyid Cabdulleh nin ka tirsan Ciidanka Soomaaliya, Cod bixin dhacday 28 agoosto 2012, Waxaa ku guuleeystay Maxamed Cusman Jawaari kadibna waxaa ku xigeeno loo doortay Jaylaani Nuur Iikar iyo Mahad Cabdalla Cawad