polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Waxaa wariyey Ibnu Jubayr oo dhintay sannadkii 614 Hijriyada/1317 Miilaadiyada, isagoo Tikriit yimid sagaal iyo tobnaad ee Safar 580 Hijriyada oo u dhiganta Juun 1188 Miilaadiyada isagoo ka sheegay magaalada Tikrit: iyo Tigris oo ay ku jirto godan) , waxaa deggenaa dhowr qabiil oo Carab ah oo ay ka mid yihiin Taghlib iyo Cayaad
Wuxuu yiri Abuu Sufyaan “Ilaah baan ku dhaartaye haddii aanan ka xishooneyn in la iga guuriyo been waan ka been sheegi lahaa ”, taas oo ku tusineysa sida dadkii hore, gaalaba ha ahaadeene ay uga xishoon jireen beenta, sharaftoodana u ilaashan jireen.
Falafiyuus hiraqla af gariiga; , af laatiini; Flavius Heraclius Augustus, wuxuu ahaa Imbiraadoorkii Ruum ee ku zaman ahaa Rasuulka muxamad scw iyo khulafada raashidiinta, waxa uu xilka haayay 5ta Oktoober 610 Miilaadi ilaa 11ka febraayo 641.
Waxa aan ku weydiiyey in ay boqornimo u ahaatay aabbayaashiis wax ka mid ah, waxa aad dheegtay in aysan jirin, waxa aan leeyahay haddii aabbayaashiis wax ka mid ah boqornimo u ahaatay waxa aan oran lahaa waa nin doonaya boqornimadii aabayaashiis.
Dadweynaha Finland waa 5.5 milyan , dadka badankooduna waxay ku badan yihiin gobollada koonfureed 88.7% dadku waa af Finnish waxayna ku hadlaan luuqada Finnishka, luqad Uralki ah oo aan la xiriirin luqadaha iswidishka; gelinka dambe ee Finland-Iswiidhishka .
Dhererka ugu horeeyay wuxuu u muuqday 5200 BISHK, marka dhaqan dhaqameedka Combo loo soo bandhigay Imaanshaha dhaqanka Corded Ware ee koonfurta xeebta Finland inta u dhaxaysa 3000 iyo 2500 BCE waxaa laga yaabaa inay ku habboontahay bilawga beeraha.
Abuu sufyaan ayaa ogaaday khuzaaca inay Nabiga la kulmeen, wuxuu ka baqay caaqibada ka dhalan doonto arintaas, si deg deg ah ayuu usoo aaday Madiina, waxa oo u galay gabadhiisa Ramla oo xaaskii rasuulka scw ahayd, wuxuu damcay inuu ku fariisto gogosha rasuulka scw balse wey ka laabtay, wuxuu dhahay maxaa ka wadaa?
Abuu sufyaan waxa uu la kulmay Nabiga waxa uuna kala hadlay cusbooneysiinta hishiiska laakin Rasuulka uma jawaabin, wuxuu u tagay Abuubakar, Cumar iyo Cali see Nabiga ugala hadlaan, hase yeeshee waxba kama dheefin, ugu dambeyn ratigiis ayuu koray wuuna iska soo laabtay.
Meesha la yiraahdo dii diwa markii muslimiinta gaareen, wuxuu Rasuulka ciidanka u kala qeybiyay afar qeybood, Qeyb asagaa hogaaminaayay, sedexda qeyb kale zubeyr bin cawaam, Sacad bin cubaada iyo khaalid bin waliid ayuu u kala dhiibay, waxa uuna faray inay ka galaan makka irid kasta, sidoo kale waxa uu faray inayna la dagaalin cidii la dagaasho maahee .
Ma jirin ciidanka Qureysh wax ka mid ah oo hor istaagay wadadooda, marka laga reebo qeybta uu hogaaminaayay khaalid bin waliid waxaa ka hor yimid ciidan ay soo aruuriyeen Cikrama bin abii jahal, Suheyl bin camar iyo safwaan bin umayya Khaalid ayaa awooday inuu ka adkaado, waxa uuna ka dilay qaar ka mid ah ciidankood .
Sanadkii 141H waxaa ka soo baxay khuraasaan nin lagu magacaabi jiray cabdi jabaar, Al-Mahdi oo waqtigaa 15jir ahaa ayaa loo xil saaray soo afjaridiisa, ciidan badan ayuu qaatay, waxaa la socday khaazim bin khuzeyma oo khabiir milatari ahaa, waxa uu soo hooyay guul kacdoonkiina wuu soo afjaray.
Abuu cabaas Al-safaax wuxuu ahaa inuu u magacaabay khilaafada asaga ka dib abuu jacfar mansuur ka sii dibna ciisa bin muusa, markuu xilka qabtay abuu jacfar wuxuu ka dalbay ciisa inuu is casilo asna wuu diiday, abuu jacfar ayaa saaray culeys badan ilaa uu aqbalay ciisa in almahdi laga hormariyo dhaxal sugida.
Dabaristaan talyihii heestay asbadi ayaa diiday inuu bixiyo jisyada wuxuuna dilay ragii ka socday dawlada, al-mahdi ayaa ku qaaday dagaal daba dheeraaday abuu jacfar ayaa u soo diray talye sare oo camar bin calaa la dhaho waxaana suura gashay furashada magaalada, sedex sano ka dib ayuu soo laabtay aabihiis ayaa soo dhaween fiican u sameeyay.
Sannadkii 1945 wuxuu soo galay magaalo madaxda Muqdisho, oo uu si fiican uga sii bartay Naxwaha Carabiga iyo culuumta Fiqiga masaajidka Waafle ee degmada Boondheere ku yaalla, wuxuuna wax ka aqristay Sheekh Xuseen Cadde, Sheekh Yuusuf Macallin Xasan Muudeey iyo sheekh Muxiddiin Raage.
"Hogaamiyaha Kaniisadda Ortodokska ee Yukreeniyaan, Metropolitan Epiphanius I ee Kyiv, ayaa Isniintii u duceeyey dadkiisa inay 'la dagaalamaan soo duulaya Ruushka' . . . [Waxa uu sidoo kale sheegay in dilka askarta Ruushka aysan dembi ahayn.
Nebi Ciise wuxuu yidhi: “Boqortooyadaydu tan dunidan ma aha. Hadday boqortooyadaydu dunidan ka mid tahay, midiidinyadaydu waxay u diriri lahaayeen inaan la ii gacangelin. “Kuwa seef qaataan oo dhan seef bay ku halligmi doonaan.”— Matayos 26:47-52 .
“Wadaad Kirill . . . waxa uu diray calaamadiisii ​​ugu xooga badneyd wali isagoo qiil uga dhigaya duulaanka dalkiisa ee Yukreeniyaan —isagoo ku tilmaamay isku dhaca qeyb ka mid ah halganka lagula jiro dembiga.” —AP News, Maarso 8, 2022.
"Ilaah aad buu u jecel yahay bini'aadamka iyada oo aan loo eegin jinsiyaddooda, midabka luqadda, iyo maadaama fikradaha Ilaah ay ku jiraan kitaabka, waa jacayl iyo xikmad keliya in lagu tarjumo inta badan ama dhammaan luqadaha ay ku hadlaan dadka,".
Sannadihii 1950-meeyadii, Markhaatiyaasha Yehowah waxay sii wadeen dhaxalka dheer ee tarjumaada Kitaabka quduska markii ay soo saareen Tarjumaadda Adduunka Cusub ee aadka loo ammaanay ee Kitaabka quduska ah, kaas oo lagu daabacay gabi ahaan ama qayb in ka badan 210 luqadood.
Filimkan ayaa waxa uu ka hadlayaa gabadh Soomaaliyeed oo ku nool meel ka baxsan dalkeeda, ninkeeda waxa uu ku shaqeeyaa shaqo aan sumcad lahayn oo aan helin wax mushahar ah oo ay ku qancaan, waxaanay labadooduba soo food saartay xaalad dhaqaale oo adag.
Islaamida Xamza waxey u yeeshay muslimiinta awood, sedex bari ka dib waxaa islaamay Cumar bin Khadaab, awoodii islaamka ayaa sii xoogeesatay, Guriga Zeyd bin Arqam ayuu Nabiga scw ka baxay, dacwada ayaa la muujiyay, muslimiinta waxey ka sameeyeen Makka banaan bax ayagoo labo saf ah, safna oo hor kacaayo Cumar, safka kalana Xamza.
Xamza bin Cabdi Mudalib bin Haashim waa adeerka Rasuulka scw, wuxuu ku bah ahaa Safiya binti Cabdi Mudalib, Haala binti Wuheeb ayaa wada dhashay, Xamza waxaa nuujisay Suweyba Al-Aslamiya taas nuujisay Rasuulka scw, sidaas ayuu ku noqday walaalka Rasuulka scw ee nuugmada .
Dagaalka markuu bilaawday Xamza wuxuu ku dagaalamayay labo seef, Nabiga scw cadawga cidna kama xigin aa Xamza ahayn, maalinkaas Xamza waxa uu ka dilay gaalada 31 qof oo ka mid yihiin Cusmaan bin Abii Dalxa calan wadihii Qureysh iyo Arda'a bin Shuraxbiil oo asna calan wade ahaay.
Thumaama Binu Uthaal wuxuu ka dhaqaaqay masjidkii Rasuulka , wuu sii socday jeer uu ka gaaray meesha loo yaqaano “Nakhl” una dhow magaallada Madiina, wuxuu yimid meel balli biyood ah, wuxuu ratigiisii ku xirtay toggii biyaha, dabadeedna biyihii ayuu isku daahiriyay, kadibna wuxuu u laabtay masjidkii Rasuulka .
Wuxuu yiri Rasuulka isagoo tilmaamaya samaaxada diintaan ay leedahay “korkaaga cannaan ma ahaanin Thumaamow, Islaamku wuxuu jaraa oo tirtiraa wixii denbi ee hore”, wuxuuna ugu bishaareeyay kheyrka iyo wanaagga uu Eebbe u qoray islaamnimadiisa awgeed.
Thumaama wuxuu yiri “kama tegin diintayda, hase ahaatee waxaan raacay diin tan ugu kheyrka badan., waxaan raacay diintii Nebi Muxammad”, wuxuuna intaa ku daray “Rabbiga kacbadan leh ayaan ku dhaaranayaaye inaydan idin soo gaari doonin kadib markaan ku laabto Yamaama kheyraatka Yamaama ka yimaada jeer uu kiina ugu danbeeya ka raaco Nebi Muxammad” .
Thumaama wuxuu yiri, ma hayo waxaan ka ahayn hadalkii aan horey kuugu iri, haddaad gallad sameysid waxaad ku galladaysatay qof kugu mahadinaya, haddaad dishid waxaad dishay nin dhiig idinka galay, haddiise aad daanaysid maal, weydiiso intaad doontid ayaa lagaa siin’e.
Sannadkii lixaad ee hijriyada wuxuu Rasuulka go'aan ku qaatay inuu ballaariyo dadaalkii uu ugu jiray fidinta dacwada islaamka, isagoo siddeed dhambaalood oo qoraal ah u kala diray boqorrada carbeed iyo kuwa cajam-ba wuxuuna dhambaaladiisa ugu yeeray boqorradaas inay soo galaan diinta islaamka.
Wuxuu yiri: “hadalkii hore un baan hayaa., haddaad gallad sameysid waxaad ku galladaysatay qof kugu mahadinaya, haddaad dishid waxaad dishay qof dhiig idinka galay, haddiise aad doonaysid maal, weydiiso intaad doontid ayaa lagaa siin’e”.
Wuxuu Thumaama ka anbabaxay gobolkii Yamaama, isagoo ku sii jeeda xagga magaallada Makka, wuxuuna naftiisa ugu sheekeenayay inuu ku soo dawaafi doono hareeraha Kacbada iyo inuu u gowrici doono asnaamtii ku hareersanayd Kacbada.
Goor habeen ah ayee waraaqda u timid Waliid, waxa uuna la tashaday Marwaan oo u soo jeediyay in Ibn zubayr iyo Xuseen lagu qasbo beycada isla cawanimo maadaama ay khatar yihiin, halka Ibni Cumar laga daayo isaga oo aan wax khatar ah gelin.
Mucaawiye waxa uu soo aaday cimro ka dib wuxuu la kulmay dadkii beycada ka soo horjeeday si gooni ayuu u la hadlay waxa uuna siiyay digniin, waxaa ugu darnaa Cabdi raxmaan bin Abuu bakar oo ku sifeeyay inay tahay jidka Kisra iyo Qeysar, ibni Cumar oo hadalkiisa jilcanaa ayaa dhahay "Hadey dadka wada raacaan aniga waa la baayctamaa".
Wuxuu dhintay Mucaawiya bisha Rajab sanadii 60H waxaana ku tukaday Daxaak bin Qeys, wiilkiisa Yaziid wuu ka maqnaa magaalada Dimishiq markuu dhimanaayay aabihiis, si dhaqsi ah ayuuna ku yimid waxaana lagu dhawaaqay inuu yahay khaliifka cusub dadka ayaana la mubaayacoodeyn, sidoo kale beycada waxaa looga qaaday gobolada Ciraaq, Xijaas, iyo Masar.
Yaziid wuxuu u qoray gudoomiyaha Madiina Waliid bin Cutba waraaq uu ku ogeysiinayo dhimashada aabihiis iyo inuu xukunka la wareegay, wuxuu ku dhahay waraaqda "Qabo Xuseen, Cabdullaahi bin Cumar, iyo Cabdullaahi bin Zubeyr si aad uga qaado beycada. U dhaqan si aad u adag oo aanay fursad u helin inay wax ku qabtaan ka hor beycada"
ibni Cumar markuu maqlay khilaafada Yaziid wuxuu dhahay "Haduu kheyr yahay waan ku raali noqonay Haduu balaayo yahay waan ku sabreynaa" Xuseen bin Cali iyo Cabdulaahi bin Zubeyr si cad u diiday khilaafada Yaziid waxeyna aadeen Makka ka dib cadaadis ay kala kulmeyn talyaha Madiina,
qaansuu alguuri ayaa la waayay meeshuu ku dambeeyay waa leesku qilaafay, xogaha qaar ayaa leh waxaa ku dhacay cudurka faalij uu horay u qabay biyo ayuu cabay markiiba wuu dhintay, qaarna waxay leeyihiin inuu ka naxay madfac ku ag dhacay uuna jiiftay geed hoostiis durbadii uu ka dhintay isla saacadaas, qaar waxay leeyihiin wuu is dilay
Becatu caqaba koowaad 12 Ansaarta ka mid ah ayaa Nabiga la kulmeen weyna islaameen, wuxuu Nabiga ku daray Muscab bin Cumeyr soo Qur'aankana u baro inta islaamtay dacwadana ugu yeero reer Madiina, Muscab markuu Madiina yimid wuxuu ku dagay guriga Ascad bin zuraara, wuxuu ka bilaabay Madiina dacwada islaamka sidoo kale wuxuu tujin jiray reer Madiina salaadaha.
Waxa oo ku soo barbaaray Makka, Qoys ladan ayuuna ka soo jeeday, Qof dhalin yaro ah aad u qurxoon oo nicmeysan ayuu ahaa, Wuu kor jilcanaa mana ahayn qof dhirir ama gaabni lagu tilmaamo, wuxuu xiran jiray dharka kuwa ugu qurxoon, Catarada kuwa ugu fiican ayuuna ugu fiican.
TBS waxay si rasmi ah u tixgelisaa inay yihiin laba caqabadood oo kala duwan sida labadooda magac "" iyo "" si gooni ah ayaa loogu muujiyay shaashadda nooca Jabaan iyo sidoo kale in Sasuke Mania Site Official. Si kastaba ha ahaatee, " Ninja Warrior " ayaa loo tixraacay Fuulida Bilaash ah / fuulitaanka darbiga sida "Mountain Climb" qoraal hoosaadyo.
Wiil uu dhalay Daa’uud Xuseen, oo horay uga tirsanaan jiray Xulka Kubadda Cagta Soomaaliya, waxa uu ku biiray qeybta dhallinyarada Juventus 2000-kii, wuxuuna u saftay kooxdii ugu horreysay ee Primavera xilli ciyaareedkii 2007–08.
Naadiga Kubadda Cagta ee Mamelodi Sundowns waa koox kubbadda cagta ah oo Koonfur Afrikaan ah oo xarunteedu tahay Mamelodi, Pretoria ee gobolka Gauteng kana ciyaara Horyaalka Kubadda Cagta ee Premier League, heerka koowaad ee nidaamka kubbadda cagta Koonfur Afrika.
Dawlada ruum ayaa ahayd inay xiriir la sameesay khurramiyiinta, waxeyna ka faaideysaneysa ku mashquulida Cabaasiyiinta ee khurramiyiinta ayadoo weerartay dhulka islaamka magaalada zabdara ayee galeen oo gubeen dad badan ayeena qafaasheen, Gabar muslimad ah oo ku jirtay dadka la qafaashay ayaa ku qeyl dhaamisay magaca muctasim.
Makka ayuu isaga soo laabtay Nabiga scw walina kama quusan inuu helo qolo garab istaagta dacwadiisa hiilna u noqota, wuxuu ahaa qabiilada Carabta inuu kula kulmaayo Mina xillyada Xajjka oo tagaayana suuqyada leysugu yimaado sida Cukaada, Majanna iyo Dul-Majaas wuxuu u bandhigaayay dacwadiisa inay aqbalaan una hiiliyaan laakin muusan helin cid ajiibta .
Waxaa xusid mudan: jawaabtaani run ahaantii waxay muujinaysaa heerka sare ee xamaasaddooda iyo dareenkooda wanaagsani joogay, sidoo kale waxa go’aan adki, ka niiba gaarid, geesinimo, iimaan, daacadnimo iyo macno wayni qalbigooda hareeyay, taasoo u fududaysay xambaarista masuuliyaddaan baaxadda wayn iyo natiijooyinka khatarta badan ee ka ratibmi karey.
Kacab wuxuu yiri: hadaba karintii ayaan isugu soo aruurray ilaa uu Nabigu noogu yimid, waxaana la socda adeerkiis Cabbaas Ibn Cabdilmudalib oo maalinkaas wali ku dhaggan diintii reer tolkiis, wuxuuse jeclaystay inuu goobjoog u ahaado halka ay ku danbaynayso arrinta wiilka walaalkiis dhalay, wuxuuna ahaa ninkii ugu horreeyay ee hadla
Kulankaan taariikhiga ah oo baal dahab ah ka galay taariikhda Islamka, kulankaan oo leexiyay khadkii maalmuhu ku socdeen, kulankaan oo qayb libaax ka qaatay halganka Islamku shirkiga kula jiray, aan ka dhagaysanno mid kamid ah goobjoogayaashii habaynkaas, masuulka Ansaareed ee Kacab bin Maalik, wuxuuna yiri:
Xilli uu Nabiga scw ku howlan yahay la kulankiisa qabiilada ayuu arkay lix nin oo reer Madiino ahi ay islaameen wareegtadii Xajjka ee sannadka kow iyo tobnaad ee nabinnimada, islamarkaana inay Rasuulka Alle ugu ballan qaadeen inay diintaan gaarsiinayaan reer tolkood iyo ummadda Madiina ku dhaqan.
Beycatu Caqaba waxaa loo yaqaanaa markii koox Ansaarta ka mid ah ay Nabiga scw kula balameen Buurta Caqaba agteeda inay u hiiliyaan dacwadiisa iyo inay hooy siiyaan, ayadoo sidaas hordhac ugu noqtay hijrada Nabiga scw iyo saxaabadiis ee Madiina.
Marka laga hadlayo waxtarka gargaarka waxa uu noqon karaa mid uu hummaag iyo madmadow ku jiro (haddii gargaarku guud ahaan buuxiyo ujeeddada ugu muhiimsan ee gargaarka laga leeyahay), ama waxa laga yaabaa inay noqoto mid faahfaahsan (iyada oo la tixgelinayo heerka guusha ee u dhexeeya noocyada kala duwan ee gargaarka ee duruufaha kala duwan) .
Dhaqdhaqaaqa xorta ah ee casriga ah wuxuu bilowday 2010kii markii Maxkamadda Dastuuriga ah ee Spain ay xukuntay in qaar ka mid ah qodobada Xeerka Federaaliga ah ee 2006-ka la isku raacay xukuumada Isbaanishka oo ay ku ansaxiyeen aftida Catalonia-ka ah mid aan dastuuri ahayn, qaar kalena waa inay noqdaan turjumaan xadidan.
Wuxuu dhashay shiikhu alle ha unaxariistee Bilowgii qarnigii 20 aad oo miilaadiga markii Wadanka uu gumaystuhu haystay oo ay dadka Iyo diintaba ladirirayeen Wuxuuna kudhashay Gobolka galgaduud sanadkii 1330 H oo Waafaqsan 1912dii Wuxuu yiri shiikh cabdi Raxmaan celi asagoo noo cadaynaya Taariikhdii shiikhu dhashay:
Baydkaas baa ugu horeeyay wax uu kamaqlo kadibna kitaabuu ka akhristay ayaan kadib buu Shiikh Ciise safray markaasuu lakulmay Shiikh Cali Samantar markuu arkay cilmiga Shiikh Cali Awalna uu layaabanaa fahmada wiilkii yaraa Ayaa wuxuu ku yiri shiikh cali waxaan arkay wiil Yar oo cilmigaan kaa qaadaaya suu Shiikh Cali Yiri uyeer.
Wuxuu akhrinjiray qaybaha kala duwan oo ay Ka koobantahay shareecada islaamka iyo Aalada loo kaalmaysto wuxuu ugu akhrin Badnaa fiqhiga caqiidada tafsiirka xadiiska Tasawufka iyo siirada sidoo kale wuxuu Akhrinjiray Naxwaha Sarfiga iyo aaladoodhan Wuxuu Yiri Shiikh Cabdi Raxmaan Celi
Shiiq yuusuf shiiq Ibraahim fiqi xasan fiqi maxamuud fiqi Muxamed oo ku magac dheeraa waa mid ka mid ah culimada Soomaalida ee qarnigii tagay kuwa ugu caansan waxaa sanad kasta lagu siyaataa deegaanka huurshe oo ku yaalo qabrigiisa iyo dhamaan daafaha caalamka.
Hooyadii waa Jimco Cismaan-Gaduud Fiqi Muxamed oo ah Beesha Hawiye Habargidir Cayr Reer Dhalow, waxaa dilay ciidamadii daraawiishta Asagoo jira 8 sano asna maalintaas dhaawac Wajiga ah ayaa soo gaaray Aabihi baa soo Barbaarshay oo qur’aanka udhigay.
Abjadka Carabiga waxey "" keenee 1000, "" waxey keenee 300, "" waxey keenee 1, "" wuxuu keenaa 20, "" ayaa keeneeso 9, dhamaan tirooyinka xarfaha marka la isku daro waa 1330 oo muu jineeso taariikda hijriga sanadkii uu dhashay.
Sidoo kale Mozdahir waxay leedahay joornaal asbuucle ah, waxay qabataa shirar joogta ah, waxayna qaabishaa idaacad raadiyo Mozdahir FM 93.2 oo kutaala Guédiawaye, Dakar, taaso ah idaacada kaliya ee Shiiciga ah ee Dalka Senegal.
Xornimadii ka dib 1956kii, waxaa la aasaasay waagii ugu horreeyay ee dukumeenti Suudaani ah oo asal ahaan ka soo jeeda iyo soo saarista filimaanta, laakiin caqabado dhaqaale iyo niyad-jabka dawladda Islaamiyiinta ayaa horseeday hoos u dhaca shaleemada wixii ka dambeeyay 1990-meeyadii.
Sannadihii 2010-aadkii, dhawr hindise oo ay sameeyeen filim-qaadayaasha Suudaan ee jooga Khartuum iyo sidoo kale qurba-joogta Suudaan waxay keeneen soo noolaynta filim-samaynta iyo xiisaha dadweynaha ee bandhigyada filimada ee Suudaan.
Shineemada Suudaan waxay tixraacaysaa taariikhda iyo wakhtiga la joogo samaynta ama daawashada filimada shaleemooyinka ama xafladaha filimada, iyo sidoo kale dadka ku lugta leh qaabkan dhaqanka maqalka ah ee Suudaan iyo taariikhdeeda laga soo bilaabo dabayaaqadii qarnigii sagaalaad iyo wixii ka dambeeyay.
Sheykhul islaam Shihaabudiin Abul-Fadli Axmad bin Cali Al-Casqalaani oo loo yaqaan “Ibnu Xajar” waa aqoonyahan Muslim ah oo cilmiga xadiiska aad ugu dheereeyay heer loogu yeero “Amiirka Mu'miniinta ee xadiiska” wuxuu noolaa 773H 1371-852H 1449 , wuxuuna ka tagay kutub badan ee ka mid yihiin Fatxul-Baari, Buluuqul-Maraam, iyo Al-Isaaba.
Ibni xajar wuxuu safaro u galay cilmiga sidii lagu yaqaanay aheedna dhaqankii culimadii hore, masaafo badana waa uu u jaray si uu u raadsho cilmiga waxuuna kulansaday culimo aad u baratay diinta Islaamka oo lafa gurtey dhuuxdayna oo in badan ku dhex jirtey barashada iyo barida diinta Islaamka.
Sanadkii 2016, dowlada Hindiya waxay ku abaal marisay Padma Shri, waxayna Time ku sheegtay inay ka mid tahay 100-Ka Qof ee Ugu Saameynta Badan Caalamka, waxaana labada sano ee soo socota ay Forbes ku dartay 100-ka Haweenka ee Ugu Wwooda Badan Caalamka.
Cabdulaahi bin Zubeyr Al-Asadi Al-Qurashi wuxuu ka mid ahaa Saxaabada yaryar, waxaa dhalay saxaabiga weyn ee Zubeyr bin Cawaam oo ka mid ah Cashara Mubashiriin, hooyadiina waa gabadhii Abii Bakar Asma binti Abii Bakar.
Maalintii khaliifka muslimiinta Cusmaan bin Cafaan ku hareereeyeen gurigiisa falaagadii xukunkiis diidaneyd Ibni zubeyr wuxuu juray dadkii difaacay oo ka hor dagaalamaayay, waxaana soo gaaray dhaawacyo halis ah, asigoo la sida ayaana laga soo bixiyay .
Beesha Waadeerre Tigaale Waxaa Ay Deegaan Ku Tahay inta Badan Dhulka Soomaalida Si La Mid Ah Beelaha Kale, Balse Waxaa Ay Si Rasmi ah U Degtaa Deegaanno Badan Oo Katirsan Gobolka Shabeellaha Dhexe isla Markaana Hoos Yimaada Magaalada JOWHAR Ee Caasimadda Gobolka Shabeellaha Dhexe, Deegaannadaas Ay Beeshu Dagto Waxaa Ka mid Ah:
1- Raamo, 2-Mooro-Guud, 3-Garasleey, 4-Ban-Gorayo, 5-Buulo-Mudul, 6-Buulo-Banaan, 7-Waraawoole, 8-Doon-Bilaash 9-Dugsiiloow iyo Deegaanno Kale oo an Halkaan Ku Xusneen.
Hijradan danbe ma ahayn mid sahlan, sida hijradii hore ee ay ugu haajirtay dhulka Xabashida, waayoo waxay ahayd mid aad u dhib badan oo aan saUmmu Salama waxay tiri, markuu ninkayga Abuu Salama goaan ku gaaray in aan u safarno Magaalada Madiina, ayaa wuxuu ii raray oo uu iidiyaariyay awr, dabadeedna wuxuu i saaray awrtii.
Ummu Salama waxay tiri, ka hor inta aanan ka bixin magaalada Makka ayaa waxaa na arkay rag ka mid ah qaraabadeyda , isla markiiba xaggeena ayeey soo aadeen, iyagoo ku yiri ninkeyga Abuu Salama "Haddii aad adiga naga baxsatay, sideey nooga baxsanaysaa gabadha kula socoto. Waa gabadheenna, sideen kuugu ogolaanaynaa inaad la tagto oo la baxsato".
Muslimiintii joogay dhulka Xabashida oo aad u fara badnaa, ayaa waxaa soo gaaray war sheegayay in tirada Muslimiinta joogta Makka ay aad u bateen, sidoo kale ay soo islaameen halyeeyadii Xamza iyo Cumar Binu Khadaab oo iyagu ahaa kuwo ay qureysh ka haybaysato.
In kastoo Najaashigu soo dhoweeyay oo uu ka magangeliyay cabsidii ay ka soo carareen, haddana waxay aad xiiso weyn ugu qabeen ku noqoshada magaalada Makka oo ahayd meeshii uu waxyiga ku soo degayay, sidoo kale waa meeshii Rasuulka saldhiga u ahayd.
Ummu Salama, waxay magaalada Makka kaga carartay gurigeedii dabaqa ahaa, maalkeedii iyo wixii ay hanti ay lahayd oo dhan, iyadoo sidaa u sameynaysa inay ku dhaafsato jidka Alle, iyo inuu Illaah abaal ahaan u siiyo Jannadiisa maalinta aakhiro.
Suuqa taxanaha telefishinada Turkiga waxaa lagu asteeyay tartan maxalli ah oo adag: 60-ka taxane ee dalka laga soo saaro sanad walba, ku dhawaad ​​50% ma ordaan wax ka badan 13 qaybood sababtoo ah tartanka xoogan ee ka dhex jira kanaalada kala duwan ee maxaliga ah, taasoo keentay in sare loo qaado.
Dhacdo kasta oo ka mid ah taxanaha caanka ah ee Turkiga maanta waa inta u dhaxaysa 120 iyo 150 daqiiqo , taas oo aad uga dheer dhacdada caadiga ah ee taxanaha Ameerika ama Galbeedka Yurub, kaas oo celcelis ahaan u dhexeeya 30 ilaa 60 daqiiqo.
Ka dib gacantii ayaa furantay dhiig, markuu arkay Nebiga scw xaaladiisa wuu ka murugooday garkiisa ayuu qabtay wuuna qoor dhaafsaday ilaa uu ka dhinto, Nabiga scw iyo saxaabada ayaa ku tukadeen waxaa loo qaaday oo lagu aasay qabuuraha baqiic.
markii gaalada ay go'doomiyeen muslimiinta ku dhawaad bil oo culeys badan soo food saaray muslimiinta wuxuu ku fakaray Nebiga scw inuu la galo hishiis oona siiyo 1/3 timirta madiina, sacad bin mucaad iyo sacad bin cubaada ayuu kala tashaday, Sacad RC wuu diiday seef waxaa ahayn inuu ku wajaho gaalada wuxuuna dhahay waxey doonaan ha sameeyaan.
Cusmaayiinta ayaana kamid ahaa imaaradaahs yaryr sanadii 1299 ayaa la dhahaa waa bilawga cusmaaniyiinta kadib markii ay ka go'een salaajiqada waxey muujiyeen astaanta dawladnimo waxayna samaysteen dawlad adag iyo ciidan aad u awood badan waxay hadaf ka dhigatay faafinta islaamka, cusmaan gaazi
cusmaan gaazi wuxuu dhintay sanadii 1326 miiladi xiligaas ciidankiis waxey hareero ka ahaayeen magaalada buursa, wiilkiis orkhan ayaana hogaaminayay, markii la furtay ayaa loo raray cusmaan bursa, halkaas oo lagu aasay, waxeyna magaalada ku yeelatay ahmiyad weyn,
Shaah ismaaciil al-safawi waa hogaamiye ka soo jeeday iiraan kaas oo aasaasay xukunka safawiyiinta ee shiicada ahaa ismaaciil shaah wuxuu dagaalo la galay cusmaaniyiinta, suldaan saliim ayaa ku jabiyay dagaalkii jaaldiiraan 1514tii, waxa uu dhintay ismaaciil shaah 1524, wiilkiis dahmaasib ayaana xilka kaga dambeeyay.
Ozbek waxey ahaayeen sunni waxayna il xun ku eegayeen dhaqaqaaqyada ismaaciil iyo sida uu ula dhaqmaayo sunniga, hogaamiyahooda Shaybaani wuxuu u qoray ismaaciil fariin oo ugu yeerayo ismaaciil inuu ka tago madhabka shiiciga ah uuna ku laabto sunniga hadii kale uu wajihi doono weerar uu tabar u haayin.
Wuxuu Rasuulka igu yiri: “Waxaad u dustaa ciidanka cadoowga dhexdiisa nooga keenna khabarkooda, hana ku dhex sameynin wax ficil ah jeer aad iiga timaado'” wuxuu Nabiga scw ugu duceeyay Xudeyfa inuu qabowga iyo cabsida Alle ka dul qaado, waxaana ka tagay Xudeyfa dhamaan wuxuu dareemayay,
Xudeyfa aabihiis iyo reerkiis waxey ka mid ahaayeen dadkii ugu horeeyay ee reer Madiina oo islaama, Yamaan qaar reer Aws iyo Khazraj waxey ugu tageen Nabiga scw Makka oo beyco kula galeen laakin Xudeyfa lama socon inkastoo muslim ahaay.
Markii uu Nabiga scw dib ugusoo noqday wuxuu Rasuulka qabay go’ maro ah, xaggiisa ayuu u soo dhoweeyay, waxaa uuna uga waramay wixii uu la kulmay, Nebiga scw aad iyo aad ugu farxay, wuxuuna ku mahadiyay Ilaah wuuna ammaanay.
Al-imaam Shamsu Diin Abuu Cabdullaahi Maxamad bin Axmad bin Cusmaan bin Qaymaaz Al-Dahabi, wuxuu noolaa 673H 1274-748H 1348, waana Imaam Muxadis, waliba taariikhyahan ah oo ku noolaa Dimishiq xiligii Dawladii Mamaaliikta
Isaga oo ka jawaabaya dagaalkan Suldaanka Deria Xasan laftiisa oo xubin ka ah Reer Guuleed ayaa ku baaqay shir joogto ah ama shir ay isugu yimaadaan beel hoosaadyo halkaas oo uu gole ku geyn doono isla markaana ka talo bixin doono go’aamada la gaadhayo ee ku xiga Ciidagale.