polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Sanadkii 1421dii hogaamiyaasha dawlada iyo waziirada ayaa kula mubaayacoodeyn muraad bursa wuxuuna jiray xilligaas 18 sano, beecada agteed caalimka amiir suldaan ayaa u xiray seefta cusmaan gaazi taas oo dhaqan u naqatay salaadiintii ka dambeesay .
Markii ay booqatay Madrid wareysi 2015 ah oo lala yeeshay Un Nuevo Día, Hayek waxay nafteeda ku tilmaantay inay tahay boqolkiiba konton Lubnaan iyo boqolkiiba konton Isbaanish iyadoo sheegtay in ayeeydeed / awoowgeed ay ka yimaadeen Isbania.
Wuxuu ahaa ninka labaad ee taariikhda, ka dib Kenenisa Bekele, inuu ku guuleysto labalaab dhererka dheer ee ciyaaraha Olombikada iyo Koobka Adduunka, iyo tii ugu horeysay ee taariikhda difaaca labadaba tartamada tartamada caalamiga ah ee labada tartameed ee loo yaqaan 'quadruple-double '.
Dhamaan tartanka kama dambaysta ah ee tartanka kama dambaysta ah ee 2017 ee Diamond League ee Zurich bishii August 2017, Faarax wuxuu ka aargoosanayay kubada cagta aduunka, Edris wuxuu ku guuleystay koobkiisii ​​ugu horeeyay ee IAAF Diamond League 5000 mitir.
Farah waa Qofka haysta rikoodhka Yurub ee 1500 m, 10,000 m, marathon yar iyo laba mayl, rikoodhka Britishka ee haysta 5000 m iyo marathon, rikoorka rikoorka gudaha Yurub ee 5000 m, rikoorka Britishka ee gudaha 3000 m iyo adduunka gudaha haystaha rikoodhka labada mile.
Qilij arsalaan daauud bin suleymaan bin qutulmush oo laga wadaa "seefta libaaxa" wuxuu ahaa hogaamiyaha sedexaad ee salaajiqada ruum, wuxuu taliyay laga bilaabo sanadkii 1092 ilaa uu ka dhintay 1107, intuu xilka haayay wuxuu wajahay weerarkii koowaad ee saliibiyiinta.
Ciidanka kirishmiska gulufkooda ayee sii wateen mar ee maraayeen meel la dhaho doorliim ayee qilij arsalaan iyo isbahaysiga muslimiinta dagaal kala kulmeen, inkastoo muslimiinta markii hore guuleesteen hadana gurmad u yimid gaalada awgeed waxay ku qasbanaadeen inay dib u baxaan.
Waxa uu xilka kawada qaadday dhammaan madaxdii dadka ay nacebaayeen, waxa uuna xilka u dhiibey dadka kuwa ay jeclaayeen, Sidoo kale waxa uu u celiyey qof waliba oo xoolo ka maqanaa, Waxaa u cadaadalad sameyey sidii cumar bin khadaab.
Wuxuu amray reer banii umaya inay maalka ay haystaan kusoo celiyaan baytu maalka muslimiinta xataa xaaskiisii ​​faadumo, guud ahaan waxa uu joojey lacagtii umawiyiinta qaaddan jireen, sidoo kale waxaa uu joojey canshuurta dadka laga qaaddi jirey.
Abuu Xafsa Cumar bin Cabdicaziiz bin Marwaan bin Xakam al-Umawi wuxuu ka mid ahaa Khulafada Umawiyiinta, waxa uuna taliyay Intii u dhaxeesay 99H-101H 717-720, waxa uu ku caan baxay cadaaladiisa heer lagu tilmaamo khaliifka shanaad ee islaamka.
Xilalka uu soo qabtay ka hor khilaafda waqtigii waliid bin cabdimalik sandii 87H Waxaa madax looga dhigay magaalada madiina, mudo yar kadib xijaaz oo dhan ayaa loogu daray, wuxuu ka sameeyay madiina golo wada tashi oo loo yaqaan fuqahada tobanka ee madiina, wuxuuna sheegay in uu ku socon doono taladooda .
Intii uu madax ka ahaa madiina wuxuu balaariyay masjidka nabiga asigoo fulinaaya amarka waliid bin cabdilmalik, wuxuuna ka yeelay 200 dhudhun 200 dhudhun, waliid ayaa soo xajiyay 91H wuxuuna indhihiis ku arkay wax qabadka cumar bin cabdicaziiz.
Soojin waxaa lagu saxiixay hoosta DN Entertainment waxaana markii hore loo malaynayay inay xubin ka tahay kooxda gabdhaha soo socota ee Vividiva iyada oo ku hoos jirta magaceeda N.Na , Waxay ka qayb qaadatay dhowr bandhig iyo sawir kooxda laakiin markaas ayuu kooxda ka baxay 2015kii.
FIFA ayaa dhamaystirtay baaritaan gudaha ah oo ku aadan eedeymahaas, warbixintana waxa ay xaqiijisay in Qatar uu sameeyay wax qalad ah, laakiin gudoomiyaha baarayaasha Michael J. Garcia ayaa tan iyo markii uu ku dhawaaqay warbixinta FIFA ee baaritaankiisa isagoo ah "waxyaabo aan dhameystirneyn oo qaldan".
Daawo Sawirada: Qatar ayaa la kulantay dhaleeceyn xooggan sababtoo ah daaweynta shaqaalaha ajnabiga ah ee ku lug leh diyaarinta Koobka Adduunka, iyada oo Amnesty International ay ku tiirsan tahay "shaqo khasab ah" iyo tilmaamaya in shaqaaluhu ay la kulmeen xadgudubyada xuquuqda aadanaha, inkasta oo heerarka barwaaqosooranka la qoro 2014-ka.
Suldaanka markuu arkay dagaalka meel looga baxsada inay jirin wuxuu u khudbeeyay ciidankiisa asigoo galiya qalbiyadood xamaasad jihaadka ayuuna ku booriyay, wuxuu hadalkiis ku soo dhameeyay "Ani waa galaa dagaalka inaa guuleysto ama inaa shahiido wax kale may, Qofkii raba inuu i raaco ha ila jiro, kii iska haraayana wuu fasaxan yahay".
Suldaanka ayaa sii daayay imbiraadoorka Ruum kadib markuu saxiixay hishiis mudadiisa 50 sano tahay iyo madax furasho dhan hal milyan iyo bar oo Diinaar, balse markey soo gaartay jabkaan Ruum waxey doorteen imbiraadoor cusub weyna diideen inay aqblaan hishiiska uu saxiixay Romaanoos.
Boqortooyada ayaa aad u balaaratay wuxuu hantay wax ayna hanan boqorada islaamka marka laga reebo Khulafadii hore, wuxuu ka taliyay laga bilaabo kaashgara ilaa Beytul maqdis dhirir ahaan iyo xuduudka Qusdandiiniya ilaa dhulka khazar iyo bada Hindiya balac ahaan.
Bilaawgii hore wuxuu wajahay Alab Arsalaan kacdoono qaraabadiis oo xilka kula loolamaayeen wuxuu ku mashquulay la dagaalankooda, waxaa ugu darnaa Qutulmush bin Israa'iil asna dagaal ka dhacay agagaarka Rayyi 456H ayuu uga adkaaday, Qutulmush ayaana ku dhintay dagaalka, dhamaan kuwii mucaaradaayay wuu soo wada af jaray.
Isbadal weyn ayee yeelatay guushaan waxey u furtay Turkida irdaha Anadool, suldaanka ayaa fasax u siiyay Turkida inay ku fidaan dhulka Anaadool, si tartiib tartiib ah ayee uga qabsadeen Ruum magaalooyin badan sida Quunya kootaahiya, waxaana aasaasmay farac ka mid ah Salaajiqada oo loo yaqaanay "Salaajiqada Ruum".
Xukunka saaljiqada waxaa uu la samantamay bilaabashada weerarada saliibiyiinta, sanadkii 1097 ayuu soo gaaray Shaam weerarkii koowaad ee Saliibiyiinta waxeyna qabseed magaalooyin badan oo ka mid tahay Qudus ka dib xasuuq arxan daro oo ka geesteen, Saliibiyiinta ayaana ka dhiseen Shaam afar imaaradood.
Waxaa dhacday Ibraahiim Yanaal inuu damac ka galay Madaxtinimada, wuxuu faarujiyay Mowsil, dhulka bilaad jabal ayuu aaday, halkaas ayuu ka muujiyay caasintiisa 450H, suldaanka ayaa u baxay la dagaalankiisa, waxa uu ku maqnaa Sanad ilaa uu ka soo afjaray kana dilay Ibraahiim Yanaal 451H.
Dagaalada ayaa soo laabteen, Salaajiqada waxey galeen Niisaabuur, waxayna ku dhwaaqeen Dogrol bek inuu yahay Suldaan, khaliifka cabaasiyiinta ayeena u direen fariin ay kaga dalabanayaan aqoonsi, Taariikhda markaas waxey ahayd 429H.
Waa khaalid bin Zeyd bin Kuleyb bin Saclaba bin Cabdi bin Cawf bin bin Ganam bin Maalik bin Najaar bin Saclaba bin bin Camar bin Khazraj , waxa uu ku dhashay Madiina, wuxuuna madax u ahaa tolkiisa Banii Najaar, waxaana leysku raacsan yahay inuu ku jiray 70 kii reer Ansaar ee Beyca Caqaba kula galayn Nabiga scw Makka .
Ugu yaraan laba barnaamij ayaa loo isticmaalay iyada oo lala kaashaday NES Mission Control Control; NESTEST.EXE kaas oo loo adeegsan lahaa in lagu tijaabiyo lana debciyo qalabka horumarinta, iyo HST.EXE kaas oo loo adeegsan lahaa isgaarsiinta u dhexeeya kombuyuutarka iyo qalabka horumarka NES.
Marka laga reebo hal tiyaatar IMAX oo ku yaal Khobar, ma jirin wax shineemo ah oo ku yaal Sacuudi Carabiya 1983 ilaa 2018, inkastoo mararka qaar la hadal hayay furitaanka tiyaatarada filimada, 2008-dii waxaa la kireeyay qolalka shirarka si loogu muujiyo filimka majaajilada ah ee Mennahi.
Filimka Barakah Meets Barakah oo uu sameeyay agaasime Mahmoud Sabbagh ayaa lagu duubay magaalada Jidda sanadkii 2015-kii, waxaana la daah-furay Bandhigga Filimada Caalamiga ee Berlin 66-aad, isagoo noqday filimkii ugu horreeyay ee ka qayb-qaata xafladda.
Isagu waa hogaamiyaha Union for Democracy and Social Progress , kan ugu da'da weyn uguna weyn xisbiga Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo, oo ku guuleysatay aabihiis dhintay latetienne Tshisekedi doorkaas, oo saddex jeer raiisel wasaare ka noqday Zaire iyo hogaamiyaha mucaaradka intii uu xukunka hayay Mobutu Sese Seko.
Guushiisa waxaa taageertay maxkamada dastuurka ee DRC kadib markii siyaasi kale oo mucaaradka ah, Martin Fayulu, uu ka horyimid natiijada, laakiin Tshisekedi ayaa lagu eedeeyay inuu heshiis la galay madaxweynihii isaga ka horeeyay, Joseph Kabila.
Waxaa si heer caalami ah loo daah-furay madasha 2019 Berlinale ee Jarmalka waxaana lagu taxay mid ka mid ah saddexda filim ee Suudaanta caanka ah ee la daah-furay 2019 Hal fariin oo udub dhexaad u ah filimka ayaa lagu sheegay safafka hordhaca ah sidatan:
Albumsyada heesaha duuban ayaa la soo saaray horraantii qarnigii 20aad iyada oo shaqsiyaadka 78-rpm duubista lagu soo ururiyay buugga xirxiran ee u eg album sawir qaadis ah; Qaabkan ayaa loo soo rogay wixii ka dambeeyay 1948 dii oo loo dhigay rikoodh vinyl LP ah oo la ciyaaray 33 1 at3 rpm.
Bishii Ogosto 2019, Choi waxaa lagu waayey dambi ah duubista fiidiyowga galmada ogolaansho la’aan iyada oo maxkamaddu oggolaatay in duubista la sameeyey iyada oo aan ogolaansho laga haysan Goo, laakiin maadaama ay ku sii jirtay xiriirkii waxay ku heshay inuusan dambiile ku ahayn filim duubista sharci darrada ah.
Si kastaba ha noqotee, waxaa lagu xukumay hal sano iyo lix bilood oo xarig ah, oo laga joojiyay seddex sano oo tijaabo ah ka dib markii lagu xukumay hanjabaad ah inuu soo rogo fiidiyowga galmada, ku qasbida, ku xadgudubka jirka, iyo burburinta hantida Goo.
Markii la xiray rafcaanka xukunka la hakiyay Luuliyo 2, 2020, Choi waxaa lagu xukumay hal sano oo xabsi ah, iyadoo maxkamaddu sheegtay in Choi "ay si fiican uga warqabtay in heerka dhaawaca uu aad u daran yahay haddii fiidiyowyada galmada la soo daayo, la siiyay in dhibanaha uu ahaa caan caan ah ".
Intii lagu gudajiray dhacdada, Goo wuxuu ka xanuunsaday ilmo galeenka iyo xubinta taranka dumarka, sidoo kale waxaa laga helay "murgacashada afka ilmo galeenka", "jahwareerka wajiga iyo murgacashada", "murqaha hoose ee lugta iyo murgacashada", iyo "dhudhunka midig iyo murgacashada dheeraadka ah."
Tan ka dib, Goo wuxuu dacwad ka dhan ah Choi ugu hanjabay iyada inay sii dayso muuqaal galmo oo iyada ah kaas oo uu duubay iyada oo aan ogolaansho ka haysan isaga oo isku dayaya inuu soo afjaro xirfadeeda, iyo fiidiyowga galmada waxaa loo gudbiyay maxkamadda sida uu codsaday garsooraha, halkaasoo uu si gaar ah ugu xaqiijiyay isagu.
Nooca khilaafku wuxuu sababay arrimo labadaba xirfaddeeda iyo nolosheeda shaqsiyadeed, oo ay ku jiraan Content Y (hoosaad ka ah KeyEast ee Goo uu si firfircoon kor ugu qaadayay tan iyo 2017), isagoo diiday inuu cusbooneysiiyo qandaraaskeeda ka dib markii uu dhacayo Janaayo 2019.
Bishii Nofeembar 24, 2019, Hara waxay u dhimatay sababo aan la shaacin, waxaa laga helay iyada oo meyd ah gurigeeda oo ku yaal Cheongdam-dong, Gangnam oo uu maamule ka ahaa, iyadoo sababta dhimashada loo xukumay inay tahay ismiidaamin suurto gal ah.
Booliska ayaa helay warqad isdilid ah oo uu qoray Goo, waxayna ku soo gabagabeysay inaysan jirin wax ciyaar xun ah, sida lagu arkay iyada oo laga duubay muuqaalada CCTV iyadoo ku soo noqonaysa gurigeeda 12:40 am, iyadoo aysan jirin cid kale oo soo booqata marka laga reebo ilaaliyaha guriga oo meydkeeda helay 6 pm ee isla maalintaas.
Waxa jilaya Zendaya, oo sidoo kale u adeegta sheeko-taxanaha, oo ay weheliso ka kooban Maude Apatow, Angus Cloud, Eric Dane, Alexa Demie, Jacob Elordi, Barbie Ferreira, Nika King, Storm Reid, Hunter Schafer, Algee Smith, Sydney Sweeney, Colman Domingo, Javon "Wanna" Walton, Austin Abrams, iyo Dominic Fike.
Euphoria waxa ay heshay dib u eegis togan, oo lagu ammaanayo sheekada, dhibcaheeda, jilitaanka , iyo habka loo wajaho mawduuceeda qaan-gaarka ah, in kasta oo loo tixgeliyey inay muran ka taagan tahay qaawanaanteeda iyo waxa ku jira galmada, kuwaas oo qaarkood naqdiyeyaashu waxay heleen xad-dhaaf ah.
Suheyb waxaa laga iibiyay wafdi ka socday banii kalab waxeena u qaateen magaalada Makka, waxaa ka sii iibsaday Cabdulaahi bin Judcaan oo ahaa ganacsade ween, Maalmo ka bacdi wuxuu cabdulaahi la yaabay caqliga iyo xikmada suheyb markii ka xurreeyay adoonimadii, Suheyb wuxuu bilaabay ganacsi ilaa uu ka yeeshay xoolo badan iyo sharaf Qureysh dhaxdeeda
Wuu istaagay markii soo baxsaday warmihiisa iyo gamuunkiisa markii ku yiri “qureshey waad ogtihiin inan ahay kan idinku liiz badan wallaahi imasoo gaareesiin ilaa aan idinku soo rido dhamaan warmahayga wixii idinka soo harana waxaan ku garaaci doonaa seefteyda
Maalin maalmaha kamid ah Ruum ayaa soo weeraray magaaladooda, caruurtii iyo haweenkii wee qafaasheen magaaladiina wee burburiyeen suheeb wuxuu kamid ahaa dadka la qafaashay, Wuxuu mudo la noolaa Ruum waxaa hesteen beer ka ganacsata wakhtigii iyo shaqaalihii,
Suheyb wuxuu kamid aha 7da qof ee ugu hor caddesatay iimaankooda lana bambaxday, Sidas darteed ayuu ula dhacay casar iyo cadaab aad u badan, qoraxda ayaa lagu jiray xeri jiray waxaanu la dhacay ciqaabi jiray cammaar bin yaasir iyo ahalkiisa
Burburka ka dib Qurbo joog ka tirsan beesha sheekhaal oo ka soo jeeda Gobolka Jubada Dhexe ayaa isku dayday in ay dib u dhisaan beerta xayawaanka waxay shirar kala duwan ay ku qabteen wadanka dibaddisa, laakin nasiib wanaag waxaa suurto geli weyday in dib loo dhiso beerta xayawaanka duurjoogta jilib.
Xilli ay ahaayeen Badmareenada iyo ganacsatada Soomaaliyeed kuwo dhoofiya Luubaanta iyo Malmalsha taasoo ka dhignayd kuwo u soo saari jiray Masartii hore, Fiiniqiyiintii, Maysuuniyiintii iyo Baabil taasoo isku xiri jirtay dhammaan gaadiidka Awrta ama Geela ganacsiga Soomaaliyeed waxay la wadaageen Soomaalida xiriir ganacsi.
sidoo kale xilliyadii hore, waxaa tartamayay dawlado kuwaasoo isku dayay in ay xiriir la yeeshaan dadyoow deganaa dhuka Soomaaliyeed sida jasiiradda xaafuun raas casayr iyo Malaw iyo Mareeg iyo dariskooda Boqrtooyadii Saba iyo Arshek iyo Boqortooyadii Aksam ee ku salaysan ganacsi iyo qaybo ka mid ah boqoro ka jiray Hindiya iyo Giriiga iyo Roomaanka.
Markii ay ka soo if baxday diinta islaamka meel ku beegan geeska AfricaSoomaaliya Badda cas waxay soo qaateen ganacsatada iyo badmareenada soomaaliyeed ee aadi jiray Jasiirad la mooda carbeed diinta Islaamka taasoo ka dhalatay macaamilka ay la lahaayeen carabta Muslimka ah.
Max’ed Xaaji Ingiriis iyo Chris Mullin waxay caddeeyeen in qabqabashadii maamulkii Maxamad siyaad ee ka dhanka ahaa Dhaqdhaqaaqii Qaranka Soomaaliyeed ee fadhigiisu ahaa Hargeysa lala beegsaday beelweynta Isaaq oo ay ka tirsan yihiin inta badan xubnihii SNM.
waxay jabtay boqortooyda Diiriye Guure 1920 kadib adeegsigii Ingiriiska uu adeegsaday diyaaradaha intii dagaalka lagu jiray duqaynta taleex caasimadda ciidankii Diiriye Guure iyo dhamaan dhulkii Diiriye Guure waxaa la wareegay ciidmadii gumaysiga Ingiriiska.
Sidoo kale Talyaaniga wuxuu la kulmay iska caabin kaga imaanaysay salaadiin Soomaaliyeed mana uwada suurta galin in uu wada qabsado qaybo ka mid ah dalka ee hadda loo yaqaan Dawladda Soomaaliya marka laga reebo xilligii fajiistaha dabayaaqadii sanadkii 1927 waxayna haysteen ilaa 1941 kaasoo lagu bedelay xukunkii ciidmada ee Ingiriiska.
Woqooyiga Soomaaliya wuxuu sii ahaaday mustacmarad Ingiriis ah halka koofurta Soomaaliya isku bedeshay dawlad madax bannaan laakiin ay la socoto wasaayad ilaa laga gaaro midayntii labada gobol 1960 kuma midoobeen magaca Jamhuuriyadda Soomaaliya.
Soomaaliya iyadoo dhibaato kala kulantay Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya iyo deganaasho la'an ku baahday gudaha, waxay ku guulaysatay abuurista Suuq xor ah kana sareeya inbadan ee nidaamayada dhaqaale ee Afrika kale sida ay sheegtay daraasad ay sameeysay qaramada midobay.
Ciidanka Soomaaliya waxaa u suurta gashay usbuucii ugu horeeyay ee dagaalka in ay isku fidiyaan bartamaha iyo koofurta gobolka, dagaalka intii uu socday ciidamada Soomaaliya waxay gaareen guulo waaweyn kana adkaadeen ciidmada Itoobiya wixii ciidamada Itoobiya ka haray waxay isku uruursadeed deegaanka Sidaamo.
Sibteembar sanadii 1977 Soomaaliya waxaa u suuragashay qabsashada 90% ee gobolka waxaa kaloo u suurtoowday qabsashada magaalooyin istiraatiiji muhiim ah, sida magaalada Jigjiga sidoo kale wuxuu go'doomiyay magaalada Diridhabe Kaasoo hakiyay isu socodkii tariinada ka imaanayay Jabuuti.
Kadib go'doomintii magaalada Harar wuxuu Midowga Sofiyet usoo jeestay taageero malatari taasoo la xiriirrta arrinta ka soo cusboonaatay geeska afrika, waxaa la diyaariyay 18,000 ciidamo ka imaanaya Kuubaan 2,000 iyo Yementa Koofureed iyadoo lagu daray 1,500 khubaro ka imanaysa Midowga Sofiyet haystana diyaarado iyo taangiyo Sofiyet ah.
Waxay sidoo kale muujiyeen inta badan shacabka Soomaaliyeed mid galay xaalad quus sababo la xiriira hoos imaanshaha ciidankii kali taliska waqti dheer iyadoo aan la gaaraynin wax horumar ah la taaban karo, waxaana arrinkaas xoojiyay dhamaadkii dagaalkii qaboobaa, waxay sidoo kale Itoobiya taageero siisay Jabhadihii ku kacsanaa Soomaaliya.
Waxaa ssidoo kale dhacday dhibaato la xiriirta Sicir Barar taasoo ay dhib ku qabeen gobolada kororka sicir bararka muuqda iyadoo ay shacabku awoodi waayeen helitaanka quutul daruuriga heer ay gaartay Baastadii talyaaniga ee caadiga ahayd xilligaas ilaa iyo Shan Doollar kiiladii.
Sanadihii 1977 iyo 1978 Soomaaliya waxay duulaan ku qaaday Itoobiya iyadoo ku duulaysa magaca Xoraynta Soomaaligalbeed taasoo ciidamada Soomaaliya ku dadaalayeen in ay dib u mideeyaan dhulalkii Soomaalida oo ay u arkaysay in isticmaarku qaybiyay siiyayana qaybo ka mid ah dalal kale si aan qax ahayn.
Soomaaliya waxay samaysay islamarkaana u diyaar garoobaysa dagaal dhab ah iyadoo tijaabisay xal diblomaasiyadeed, dhisidda Jabhadda Xoraynta Soomaali Galbeed ama Western Somali Liberation Front, waxay ku dadaashay in ay u dhaqaaqdo soo celinta gobolka Soomaali galbeed si awood ah.
Soomaaliya waxay u dhaqantay si gooni ah iyadoo aan ula laaban mujtamaca dunida ee aan ogolayn dib u xadaynta xuduudaha taasuu ka tagay isticmaarka, halka uu diiday Midowga Sofiyet iyo Isbahaysiga Waarso in ay Soomaaliya caawiyaan, iskaba daa in ay caawiyaane waxay ku dhaqaaqeen arrin lid ku ah taasoo ah in ay taageereen Itoobiya.
Dagaalkii sokeeye wuxuu sabay, kaasoo wali raadkiisu muuqdo, burbur ku yimaada wax soosaarka beeraha iyo gaarsiinta cuno koofurta Soomaaliya waana sabata ugu weyn ee ka dhalisaya dagaalka dalka taasoo meelaha xasaasiga ay tartan ugu jiraan beelaha waxaa kaloo dheeraad ah qabsashada iyo meelaha leh ilaha dhaqaale iyo daaqa.
Jemes Bayshb oo ahaa safiirkii ugu dambeeyay ee Soomaaliya wuxuu ku tilmaamay xaaladdii ka taagnayd iyo dagaaladii sokeeye halkaas mid ah "biyo ku dagaalan iyo meelaha daaqsinka sidoo kale xoolaha waxaa horay la isu adeegsan jiran falaaro iyo Sayfaf hadda waxaa la isu adeegsadaa Boobe."
Wuxuu sababay dagaalkii sokeeye in ay dhacdo Gaajo taasoo salfatay ku dhowaad 300,000 Soomaali taasoo ku qasabtay Golaha Amniga Qaramada Midoobay in uu soo saaro qaraar kaasoo tilmaamaya xabad joojin sanadkii 1992 iyo dirista ciidamo ammaanka ilaaliya ee heer caalami ah waxaa soomaaliya ku soo hormaray badbaadinta xaaladda biniaadamnimo ee dalka.
Ilbaxnimadani waxay ku raaxaysatay xidhiidh ganacsi oo ay la lahayd Masar qadiimiga ah iyo Mycenaean Giriig ilaa qarnigii labaad ee sano ka hor, iyagoo taageeraya fikirka ah in Soomaaliya ama gobollada ku dhow ay ahaayeen meesha Dhulkii hore ee Punt.
Puntites waxay ka ganacsan jireen malmal, udgoon, dahab, alwaax, lo'di gaaban, fool maroodi iyo frankincense oo ay la galeen Masriyiintii, Fenisiyiinta, Baabuloonkii, Hindiya, Shiinaha iyo Roomaaniya iyagoo adeegsanaya dekedohooda ganacsi.
Sanadii 1958, waxaa la sameeyay Jabuuti ee dariska ah, taasoo loo yaqiinay magaca ah Dhulka Faransiiska ee Soomaaliya waqtigaas, afti meesha ay aadayaan ah in ay Soomaaliya inteeda kale ku biiraan ama faransiiska uu sii hayo, natiijadiina waxay nqotay in uu faransiiska sii hayo uuna ilaaliyo.
Laakiin inta kale ee asal ahaan soomaalida ah waxay rabeen midnimo soomaaliyeed si loo mideeyo dhulweynaha Soomaaliyeed ee lakala qaybiyay waxaana ugu cadcadaa "Maxamuud Xarbi" Raysulwasaare gudoomiye ku xigeenka golaga xukunka Soomaalida Faransa.
Waxay Jabuuti ka qaadatay madax banaani Faransiiska sanadkii 1977 Xasan Guuleed Abtidoon, wuxuu ahaa Soomaali ay taageeraysay Faransiiska, Madaxweynihii ugu horeeyay ee jabuuti kaasoo xukumayay 1977 ilaa 1991.
Sidoo kale, waxay tilmaameen qayb ka mid ah masuuliyiinta soomaalida howlaha burcad badeedka waxaa sii kiciyay Dhul Gariirkii Badweynata Hindiya taariikhdu marka ay ahayd 26 Diseembar ee sanadkii 2004, kaasoo sababay mowjadi Tsunami weyn burburisay in badan oo tuulooyinka ku yaal xeebaha iyo doomankoodii.
Arrinta ku saabsan dhoofinta xoolaha waxay soomaaliya dhoofisay 3 malyan oo xoolo nool ah sanadii 1999 waxaana laga dhoofiyay dekadaha Boosaaso iyo berbera waxaa la dhoofiyay 95% guud ahaan orgida 52% iyo Wanan kuwaas oo laga dhoofiyay Bari afrika guud ahaan.
Marka laga tago ku tiirsanaanta wax soo saarka beeraha waxaa biloowday qayba ka mid ah wax soo saarka warshadaha horumar ay sameeynayaan, tusaale ahaan waxaa jira shirkado taasoo hogaanka u haysa dagaal ah dhimista sicirka si ay u hesho duulimaadyo badan taasoo meesha ka saaraysa shirkadaha tabarta daran.
Waxaa u suurta galay ciidmadii caalamka ka yimid in ay dib u soo celiyaan nidaamkii iyo yaraynya baahidii taasoo dhib u keentay dalka ilaa ay ka baxaan ciidmada maraykanka maajo sanadkii 1993 waxaa lagu bedelay ee Afartii Maajo sida uu qabay qaraarkii ka soo baxay qaramada midoobay ee tirsigiisu ahaa 837 ee soo baxay 26 Marso isla sanadkaas.
Iyadoo ay jirtay haysashada Talyaaniga Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya kana haysata ogolaasho qaramada midoobay, laakiin xilligaas wasaayada waxay siisay soomaalida khibaradihii loo baahnaa iyo bisayl siyaasadeed iyo awood isxukun waana tusaale aya waayeen reer woqooyiga kuwaas oo markii dambe la midoobay koofurta.
Bartamihii 1980-meeyadii, dhaqdhaqaaqyo iska caabin ah oo uu taageerayay maamulkii shuuciga ahaa ee Derg ee Itoobiya ayaa ka billowday waddanka oo dhan.jaale siyaad wuxuu kujawaabey isagoo amrey in talaabooyin ciqaab ah laga qaado kuwa uu u arko inay gudaha ka taageerayaan jabhadaha, gaar ahaan gobolada waqooyi.
Wasaaradda Waxbarashada iyo Barbaarinta waa hay'adda kaliya ee rasmiga Soomaaliya u qaabilsan habaynta socodsiinta waxbarashada dalka, waxay ka faaiidaysaa wasaaradda saami dhan 15% guud ahaan bixinata miisaaniyadda dawladda taasoo loogu talo galay tacliinta.
Waxaa isi soo tartay abaarta waxana ka dhashay in la waayo wax dalag ah xoolihii oo le'day sicir barar ku yimid biyaha shidaalka iyo cunada, waxay sabatay barakac wadareed ee koofur Soomaaliya taasoo keentay iska hor imaadyada hubaysan, xarumaha quudinta ee dawladaha dariska.
bishii Juun ee snadkii 2011, Waxay ku dhawaaqday Qaramada Midoobay si rasmi ah in ay gaajo daran ka jirto koofurta Soomaaliya, wayna sii korortay ka dib markii ay hayireen kooxaha dagaalka waday si loo gaarsiiyo gargaar dadka halkaa ku tabaalaysan.
Kulanno farabadan ee dhexmaray Dhaqdhaqaaqa Wadaniga Soomaaliyeed SNM iyo odayaasha beelaha ree woqooyiga, waxa ku dhawaaqeen qaybta woqooyi ee Soomaaliya in ay goosteen goosasho hal dhinac ah Soomaaliya inteeda kale iskuna magacaabay Jamhuuriyadda Somaliland May 1991.
waxaa la rumaysanyahay in tirada Baantuuga Soomaaliya uu gaarayso 900,000 qof ka hor dagaalkii sokeeye, waxaa laga yaabaa in ay isdhimeen, gaar ahaan maxaa yeelay 12,000 qaxooti ee ku sugan Maraykanka laga soo bilaabo 2003, sidoo kale tanzaaniya oo siisay dhalasho qaar ka mid ah waxay ku laabteen dhulkii awoowe yaashood.
Kadib dilkii Madaxweyne Cabdirashiid 1969 waxaa xukunka dalka la wareegay talis ciidan awoodii kula wareegay Inqilaab Ciidan saraakiisha kala ah Janaraal Salaad Gabayre Kadiye iyo Sarreeye Guuto Maxamed Siyaad Barre iyo taliyaha ciidanka booliska Jaamac Qoorsheel waxaa xukunka la wareegay Siyaad Barre halka uu noqday Qoorsheel raysulwasaare.
Wuxuu sameeyay ciidanka Hantiwadaag barnaamijyo baahsan ee la howlgaliyay kooxo kuwaasoo u dhaqaaqay la dagaalanka wax qoris la'anta dalka waxaana si muuqada u kordhay wax qorista iyo aqrinta laba bilaabo 5% ilaa 55% bilowgii sideetameeyadii qarnigii tagay.
Jannaayo sanadkii 1991 Waxaa doortay "Cali Mahdi Max'ed" koox soomaali ah una doorteen in uu noqdo madaxweyne ku meel gaar ah ee dalka ilaa laga gaaro shir qarameed kulmiyay dhammaan qaybaha ku lugta leh ee bishii xigtay Jamhuuriyadda Jabuuti si dalka madaxweyne loo doorto.