polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
faaruuq}xiligaas uu bin laadin.ladagaalamayay waxa caawinayay.dhamaan maraykanka sucuuduga.iyo.bakistan.waxa uu sadexdaa dal kaaheli jiray dhamaan wixii caawn ahaa.sida kacaawinta dhanka.ciidamada iyo tababarka.ama hubsiinta.dhanka kale binladin waxa uu si toosa caawimo uga heli jiray dhanka tababarka ah.ciidamada c.i.a.ee maraykanka.
Usaama bin Laadin waxa uu dhashay 10 Maarso 1957 - waxa uu dhintay 2 Maajo 2011 , magaciisa oo dahmeystiran waa Usaama bin Muxamed bin cawad bin laadin, waa aasaasaha iyo hogaamiyah ururka al qaacida.waa urur salafiya oo jihaadiya.oo hubaysan.
Wuxuu dhahay tan koowaad Alla wuxuu ku dhahay kitaabkiis ﴾ ﴿ ugaarka labo caadil ah ayaa xukmineyso, wuxuu kaloo dhahay ninka iyo naagta ishaysta inay labo garsoora oo cidooda ka tashadaan arinkooda, ilaah baa niigu dhaarshee raga inay xukmiyaan dhowrista dhiiga dadka iyo naftood miyaa mudan mise bakeyle inay xukmiyaan oo rubi dirham ah?
Wuxuu dhahay Mida aad dahdeen wuu dagaalamay mana qaniimaysan mana qafaalan, ma waxaa rabtiin inaa qafaalataan hooyadiina Caa'isha ama ka baneysataan waxa inta kale ka baneestaan waad ku gaalobeysaan, hadaa dhahdaan hooyadeem maaha ayana waa ku gaalobeysaan oo quraankaa sheegay, marka labo baadi mid doorta.
Wuxuu dhahay "mida aa dhahdeen naftiisa ayuu ka tiray Amiirul mu’miniin hadaba Rasuulka Maalinkii Xudeybiya wuu ka yeelay gaalada inuu tiro "Muxamad Rasuul laah" kadib markey diideen inay aqblaan, Rasuulkana wuu ka fadli badan yahay Cali, taana ma iga haysaan waxey dhaheen haa.
Maalin kale ayuu ibni Cabaas hadana la hadlay Xuseen, wuxuu uga digay qiyaanada reer Ciraaq asigoona tala ahaan u siiyay Yaman inuu aado, waxa uu si gaar ah uga sii digay haduuba baxaayo caruurta iyo dumarka inuu sii wato, waxa uuna ku dhahay «ina adeerow waan is sabar siinaa mana sabri karo, waxaana kaaga baqaa halaag halkaan aad u socoto» ؛ : .
waxey ka gaartay ibni Cabaas markii u dambeysay inuu ku dhaho Xuseen «waxaa ka baqay dadka inay na xaqiraan ee gacnteyda ayaa madaxa kaaga qaban lahaa» waxa uu ku jawaabay Xuseen «in laygu dilo meeshaas iyo meeshaas ayaa ka jeclahay inaa baneesto xurmada Makka» ibni Cabaas ayaa dhahay «intaas ayaa isaga sabarsiiyay» .
Bukhaari ayaa la kali noqday 110 Xadiis Muslim asna wuxuu la kali noqday 45 Xadiis, Cabdullaahi Bin Cabbaas Allaha ka raalli noqdee markii uu toddobo jir-ka ahaa wuxuu u adeegi jiray Rasuulka sida marka uu doonayo Salaadda oo uu u diyaariyo weysada iwm.
Dooda ibni cabaas iyo khawaarijta khawaarijta waxey isku aruursadeyn Nahrawaan meesha la dhaho, waxa ayna si cad u diideen xukunka Cali, ibni Cabaas ayaa soo jeediyay inuu kala doodo khawaarijta waxey aaminsanyihiin, balse Cali ayaa u cabsaday laakin markii uu ibni Cabaas ku adkeestay wuu fasaxy
Ibni Cabbaas isagoo ka hadlaya sidii uu u dalbi jiray jidka cilmiga wuxuu yiri: “haddii aan maqlo nin ka mid ah asxaabta Rasuulka waxaan aadi jiray gurigiisa, wakhtiyada qaar asigoo jiifa ayaan la ku soo aadi jiray markaasaan barkan jiray go'a aan wato, annigoo seexan jiray albaabka agtiisa ayadoo dabeesha caro iga buuxin jirtay.
Sanadihiisa dambe ee noloshiisa wuxuu noqday indhoole aa waxba arkin, waxa uuna dhihi jiray:-Haduu ilaahay ka qaaday labadeeya indhood nuurkoodcarabkeeya iyo qalbigeeya xagood ayuu ku juraa nuurWaxa uu ku dhintay ibni Cabaas Daa'if 68H, Muxamad ibni xanafiya ayaana ku tukaday, waxa uuna jiray 71 sano .
Waxaa la wariyay qabriga markii la galinaayay shimbir cad oo horay asagoo kala loo arag inuu yimid oona galay kafanta, taasi oo lagu macneeyay cilmigiisa iyo camalkiisa, waxaa sidoo kale la sheegay qabriga in laga dhax maqlay wax aqrinayaya: َ َََُّ َُّْ ََُُِّْْ ِِْ َِ َِِّ ًََِ ًََِّْ َُِْ ِ َِِ َُِْ ََِّ
Matalan hal tusaale haddaan ka soo qaadano, waxaa la og yahay in Zeyd bin Saabit uu ahaa qoraagii Waxyiga, dhanka kale wuxuu ahaa kan ugu aqoonta badan magaalada Madiina marka laga hadlayo cilmiga, fiq-higa, qiraa'ada iyo cilmiga dhaxalka.
wuxuuna ahaa Saxaabigii ugu aqoonta badnaa Saxaabada marka la eegayo Tafsiirka iyo macnaha xeesha dheer ee Qur'aanka kariimka, Waxaaba loogu yeeri jiray "Turjumaankii Qur'aanka", iyo "Xabrul Umma" Rasuulka ayaana arrinkaa ugu duceeyay.
Si toos looma yaqaano goortuu islaamay balse waxa la rumeysan yahay inuu ku juray dadka aa awoodin Makka inay ka soo haajiraan, wax yar ka hor Furashada Makka Cabaas iyo qoyskiisa ayaa soo baxaeyn waxeyna kula kulmeyn Nabiga Juxeyfa asigoo ku sii jeeda Makka, wey la noqdeen Furashada Makka ayee kala qeyb qaateen.
Intuu khilaafada haayay Cusmaan sanadii 27H wuxuu ibni Cabaas qeyb ka noqday ciidankii u baxaayay furshada Ifriiqiya ee Cabdullaahi bin Sacad uu hogaaminayay , sidoo kale wuxuu qeyb ka noqady furashooyinka Faaris, sida dagaalada Dabaristaan iyo Jurjaan
Sababaha ugu wacan in ay kumbuyuutarada ku soo bataan goobaha wax soo saarka sida warshadaha, isbitaalada IWM , waa sida ay u qabankaraan howlaha soo noqnoqda asaga oo aanan daalin uun qaladkiisuna aad u yaryahay haddii loo feeriyo mida uu qofka beniaadamka ah qabto.
Sidoo kale Ciidamo gumeysi doon Itoobiyaan ah oo ku soo duulay Gobolka Shabeellaha Dhexe ayaa sanadku markuu ahaa 1905 ay la kulmeen jab iyo halaag, ka dib markii ciidamadooda weerark ahaa lagu jabiyey dagaal ka dhacay degmada Balcad oo waqtigaas loo yaqaaan magaca TEY-TEYLEEY.
Gobolku waxa uu nasiib u yeeshay inuu noqdo Gobolkii u horeeyay ee lagu beero dalaga Bariiska, lagana dhiso Warshadihii u horeeyay ee uu Dalku yeesho sida Warshada Sonkorta ee Jowhar 1962 iyo Warshada Dharka ee Balcad 1968.
Waxaana Dagaalada Sokeeye ka hor Gobolka ka dhisnaa kooxdii la oran jiray Snai oo ka mid aheyd 10-kii koox ee ka tirsanaa Horyaalka Kubadda Cagta ee Heerka Koowaad & Kooxdii kale ee Kubadda Koleyga ee magaceedu ahaa Somalitex .
Sidoo kale Xulka Gobolka Sh/Dhexe ayaa sanadku markuu ahaa 1987-dii ku guuleystay Horyaalka Kubadda Cagta ee Gobollada Soomaaliya, ka dib markii koobkii loo dhigay Gobollada Dalka ay cayaartii kama dambeysta aheyd 1 iyo 0 kaga guuleysteen Xulkii ka socday Gobolka Waqooyi Galbeed.
afgaanistaan waxaa laogyahy in ay tahy sababta koobaad ee keentay in uu burburo Midowga Sofiyet ilaa xiligii uu dhacay Midowga Sofiyet sanadii 1989 waxa afgaanistraan ka bilaabmay dagaalo sokeeye oo aad iyo aad ubadan ilaa hadana ka socda.
Abdi bashiir waxuu ku soo barbaray magaalada Gaalkacyo,waxuuna bartay Quraanka iyo shareecada Islaamka oo uu meel sare ka gaaray oo culumada ay ka mid ahaayeen Macallim Mohamed iyo Macallim Daahir allaha u naxariistee uu ka aflaxay ka dibna dadka reer Gaalkacyood ka ah ku qiimayn jireen aqoontaas alle siiyey.
Waxaa ku yaala Galbeedka Badweynta Baasifigga, waxay ka kooban tahay qiyaastii 7,641 jasiiradaha kuwaas oo lagu sifeeyay saddex qaybood oo waaweyn oo kala ah waqooyi ilaa koonfur: Luzon, Visayas, iyo Mindanao.
Waddamada Galbeedka Shiinaha ee ku yaala Galbeedka, Badda Filibiin oo ku yaala Bariga iyo Badda Galbeedka ee Koonfur Galbeed, Filibiin waxay wadaagaan xudduudaha badda woqooyiga, Vietnam ee galbeedka, Palau iyo bariga iyo Malaysia iyo Indonesia Koonfur.
Goobta Filibiin ee ku taala Pacific Island of Fire oo ku dhow Dhul-gariirka ayaa u dhiganta Filibiin inay u egtahay dhulgariir iyo noocyo kale, laakiin waxay sidoo kale ku darsataa khayraadka dabiiciga ah iyo qaar ka mid ah kala duwanaanta noolaha noolaha ee adduunka.
Qisadda jacaylka ah ee ka dhacday bilawga todobaatanadii, kuna dhacdey, heesta heesaha soomaaliyeed ugu caasan uu ka alifey, abwaan Maxamed Ibraahim Warsame Hadraawi ayaa magaaladan dadka af-soomaaliga ku hadla oo dhan oona ku koobneyn bulshada soomaaliyeed wada bartey magaaladdan Beledweyn ee aadka u bilicsan.
Sidaa darteed waxaan jeclaan lahaa inan ka iraahdo wixii karaan keygi ah , Taasi oo dhali neysa inaan ka soo bilaabo abuurida cirka, sidee buu E-ebe u abuuray cirka iyo samooyinka iyo wax yaabaha keena inuu aduunka dhamaado, maxaa lagu garan karaa inuu aduunka dhamaan rabo oo maxuu ka tilmaamay nabi Maxamed .
Ugu danbeentii dhamaadka aduunyada waa cilmi Alle la gaar noqday cid ogaan kartaa aysan jirin, wakhtiga aduunka uu dhamaan doono waxay ka mid tahay cilmiga daahsoon, Qiyaamadu markay dhici, Roobku markuu di'i , iyo waxa uurka ku jiraba E-ebaa og, Nafna ma oga waxay mudan beri iyo halka ku dhiman midna 'Eebe un baa og .
Wakaalada waxay sheektay in dhawaantaan la ogaaday inuu jiro Planet-kii 12aad – Meere - oo horay loo yaqiinay inay quraxda ay ku hareersan yihiin 11 Meere " Planet – " , Planet-kan oo noqday kii 12aad oo la eg muga quraxda, planet-kan oo magaciisa loo bixiyay Nibiru .
Waxaan aragnaa hadal heynta weyn ay khubaradda aduunka tilmaamaan isbaddelka ku imaan doono cimilada aduunka, ay keeni karto inuu aduunka dhaaman rabo, Waxaa la qiyaasayaa in dhamaadka aduunkan uusan noqoneyn mid farxad ku dhamaada, sidaasuna waxey tilmaameysaa cabsida laga qabo cirka, dadka, iyo isu adeegsashada walxaha qarxa .
Naafadaas oo markii dambena ugu biiray xanuuno kale sida isagoo isha midig beelay kaddib markii ay ciidamada baadhista Yuhuudu jidh dil ku sameeyeen, isla markaana ishii kale aanu si fiican waxba uga arki kari jirin, sidoo kalena wuxuu qabay xanuuno dhagaha,sambabada iyo caloosha ah.
Axmed Yaasiin wuxuu u soo joogay jabkii waynaa ee ku dhacay Carab sanadkii 1948kii isagoo waqtigaasi jirey 12 sano,dhacdadaas oo uu ka qaatay darsi saamayn wayn ku yeeshay noloshiisa siyaasadeed iyo fikirba,kana bartay in ay markasta Falastiiniyiintu muruqooda ku tashadaan.
Dhaqdhaqaaqyadiisaasina waxay ka cadhaysiiyeen Yuhuudda ,taasoo keentay in sanadku markuu ahaa 1982kii la xidho ,laguna xukumo 13 sano oo xadhig adag ah, hase yeeshee 1985kii ayaa lagu sii daayay iswaydaarsi maxaabiis oo dhexmaray dawladda Israa'iil iyo Jabhadda Shacbiga Xoraynta Falastiin "Hoggaanka Guud".
Ilaahay ha u naxariistee wuxuu ku dhashay tuulo yar oo caan ah oo la yidhaahdo Jawratu Casqalaan bishii Juun sanadkii 1936, sanadkaas oo ahaa sanadkii ay qaraxday kacdoonadii lagaga soo horjeeday saamayntii ay Yuhuuddu ku soo yeelanaysay dhulka Falastiiniyiinta.
1888-kii oo ay koox ingiriis ahi soo dhinac mareen deegaanka loo yaqaan "Guriga Dariiqada" oo ahayd bilawgii magaalada Sheekh, ayaa sidan uga warramay: "waxaanu soo dhinac marnay xaafad uu ku wareegsanyahay gidaar dhagax ah.
Culimada taariikhaha u dhuun-daloola waxay ku qiyaaseen in goobtaa la degenaa in kabadan 1000 sannadood ka hor, inkastoo baadhitaan dhowaan lagu sameeyay goobtaa loo yaqaanay Fardawsa ay tilmaamayaan inay goobtaasi ahayd magaalo qarnigii 16-naad.
Wakhti ay xamaasad siyaasadeed ka taagneyd wadanka Soomaaliya ayaa 1969kii koox ciidanka xooga ah oo uu hogaaminayo Jaale Barre af-gembi lama filaan ah ku qabsadeen awooda wadanka ayaga oo hal habeen ku qabsadey magaalo madaxda Muqdisho, halkaasi ooy kaga dhawaaqeen dowladii Kacaanka Umada Soomaaliya.
Dowladu waxay si qeexan u mamnuucdey qabyaalada, qoloqoleeysiga iyo iskala-sooca bulshada Soomaaliyeed dhexdeeda ah taasi oo si shaaric ah loo aasay qabyaalada, isla markaana lagu dhawaaqey in shacabka wadanku siman yihiin meel kasta ooy ka soo jeedaan ama qolo kasta ooy ku abtirsadaan.
Si loo fidiyo oo loo kobciyo qoritaanka luuqada Soomaaliga ayaa dowladu waxay samaysay Ololihii Af-Soomaaliga ee bilaabmey sanadkii 1974tii, wakhtigaasi oo dugsiyada la xidhey si 25,000 oo arday iyo 3,000 askarta ciidanka xooga ah u tegaan miyi iyo magaalo si ay u soo baraan qoritaanak farta cusub e Af-Soomaaliga.
Sanadkii 1969kii ayaa dil shirqool ah loo geeystay madaxweynihii dalka haystey Cabdirashiid Cali Sharma'arke, taas oo buuq iyo is af-garanwaa ka dhex dhalisey madaxdii sare ee wadanka Soomaaliya ayagoo isku afgaran waayay cida xilka la wareegi lahayd iyo maamulka.
Mudane Kediye wuxuu ahaa oo lagu magacaabayay "Aabaha Kacaanka" in kastoo wakhti yar ka dib uu Jaale Siyaad kala wareegay magacaasi oo asagu noqdey aabaha kacaanka iyo hogaamiyaha ugu sareeya ee Kacaanka Umada Soomaaliyeed.
Sanadihii 1950kii, markii Qaramada Midoobay la wareegtay maamulka iyo gacan ku heynta dhulka Soomaaliya ayadoo u wakiilatay dowlada Talyaaniga ayaa Jaale Maxamed Siyaad Barre u helay fursad deeq waxbarasho ku saabsan ciidanka inuu u tego wadanka Talyaaniga halkaas oo uu ku sugnaa wakhti labo sano ah.
Waxaa Radio Muqdisho iyo Wargeysyada Kacaankuba ay qori jireen in uu Siyaad Bare ahaa halgamaa weyn uuna ka mid ahaa Ciidamadii uu hogaaminaayay Cumar Samatar oo gumeysigii Talyaanigu la dagaalamayay una ku shahiiday aagga Ceel Mirikh oo ku yaalo deegaanka Dhuusamareeb 1930-kii .
Isla markiiba kacaanku wuxuu magaca wadanka ka dhigey Jamhuuriyada Dimuqraadiga Soomaaliya, waxay xadhig u taxaabeen dhamaan xubnihii ka tirsanaa dowladii hore ee Cabdirashiid Cali Sharma'arke, ila markaana waxay mamnuuceen xisbiyo siyaasadeed in laga sameeyo wadanka kuwaasi oo la tartami kara xisbiga kacaanka.
Waxaa intaasi dheerayd oo xisbiga kacaanku si dhakhso ah u bedelay xubnihii baarlamaanka iyo maxkamada sare ee wadanka, isla markaana waxaa xisbia kacaanku ku dhawaaqey in dastuurka wadanku xaniban yahay intii wakhti ah ee dib u habayn lagu sameeynayo, taasi oo wakhtigaasi wadanka lagu maamulaayey dastuur ku meel gaadh ah oo xisbiga kacaanku leeyihiin.
Ka dib markuu dhamaystey waxbarashodiisa dugsiga hoose magaalada Luuq ee koonfurta Soomaaliya, ayaa Mudane Barre u wareegay magaalada Muqdisho oo ahayd magaalo madaxdii maamulkii Soomaali Talyaani, si uu u sii kordhisto waxbarashadiisa oo dugsi sare u galo asaga oo wakhtigaasi sheegtay inuu ka soo jeedo magaalada Garbahaarey.
Max’ed Siyaad Bare miyiga ayuu degey wuxuuna ku guursaday Xaaskiisii ugu horeeysay oo lagu magacaabo jiray Faadumo Aw-Muse Sanadkii 1941-dii markaas oo uu Ingiriisku kala wareegay awoodii dalka Soomaaliya Taliskii Talyaaniga oo dagaalkii aduunweynaha labaad looga itaal roonaaday.
Max’ed Siyaad Bare isla sanadkaas wuxuu ku biiray Ciidamada Ingiriiska, wuxuuna dalacaadii ugu horeysay oo aheyd Alifle helay Sanadkii 1941-dii, Alifkii labaadna wuxuu qaatay Sanadkii 1944tii, waxaana waxbarasho loogu diray Magaalada Nairobi Dugsiga la yiraahdo
Max’ed Siyaad Bare Markii tababarki uu dhamaaday waxaa loo soo bedelay Magaalada Muqdisho, waxaana la keenay si uu tababaro dheeri ah oo ciidanimo ugu sii qaato Xeradii Ciidamada ee ku taalay degmada Xamar Jajab ee Magaalada Muqdisho.
Max’ed Siyaad Bare wuxuu ka tagay howshii ciidanimada 1939-kii, kaddib markii loo soo sheegay geeridii laba adeeradiis ah oo kale ahaa Jaamac Bare iyo Maxamed Bare wuxuuna aaday deegaanka Ulasan ee ka tirsan Degmada Dhuusamareeb oo cidiisu degenaayeen.
Lama yaqaan waqti cayiman oo uu dhashay General Max’ed Siyaad Bare, sababtoo ah wuxuu ku dhashay MIYI, xataa waxaa dood ka taagan tahay halka uu ku dhashay inkastoo warbaahinta rasmiga ah ee Kacaanku ay qori jireen inuu ku dhashay deegaanka Baardheere.
Madaxweyne Maxamed Siyaad Barre oo yaraantiisiahaaa wiil yar oo reer baadiye ah ayaa markii ugu horeysay waxuu yimid Degmada Dhuusamareeb, wuxuuna uga sii gudbay magaalada Beledweyne, wuxuuna nasiib wanaag la kulmay askar halkaa lagu qoraayay oo uu ka mid noqday dadkii ciidamadii dhibowga 1936-dii ku galay xerada tababarada ee Beledwenye.
Waxaa cadaan ah haddii Magaalada Maydh ay soo noqoto haybadii ay lahayd sanadihii Sideetanaadkii In Gobolkaas go'doonka ahi uu noqon karo Gobol Horumar la taaban karo yeesha , dawlada Somaliland ayaa lagu eedeeyaa inaanay samayn wax qorshe ah oo ay u dejisay, horumarinta xeebahaas.
Eebbana wuxuu ku yiri Sheydaankii maxaadan u sameyn waxaan ku faray, Sheydaankii oo islaweyni iyo xasad ka buuxo ayaa ku jawaabey: Aniga ayaa ka wanaagsan nebi Aadan, oo waxaad iga abuurtey dab, isagana waxaad ka abuurtey dhoobo.
Nebi Nuux wuxuu ahaa dhowrsane runlow ah, oo Eebbe u soo direy dadkiisa inuu hanuuniyo, ugana digo cadaabka aakhiro isagoo leh: Tolkeeyow Eebbe caabuda mana lihidiin Eebbe isaga aan ahayn waxaan idinkaga cabsanayaa cadaab maalin weyn.
Markaas buu wuxuu nebi Nuux ugu jawaabay: Tolkeeyow ma baadiyeysni ee hase ahaatee waxaan ahay rasuul Eebbe soo direy waxaan idin soo gaarsiinayaa risaalada Eebbehey waana idinla talin oo waxaan Eebbe ka ogahay waxaydaan ka ogeyn.
Kolkii ay u soo dhawaadeen nebi Muuse iyo asxaabtiisii baddii oo ay is yiraahdeen ciidankii Fircoon waa idin soo gaareen ayuu Eebbe faray nebi Muuse inuu ku garaaco ushiisa badda si ay u badbaadaan, halkaasna uu ku dhinto Fircoon kaas oo Eebbe dadka uga dhigey waano.
In ka badan 10 sano oo halgan hubaysan oo ay hogaaminayeen xoogagii jabhaddii SNM ka dib, waxay waxgaradka, siyaasiyiinta, aqoonyahanka iyo hormuudka qabaa’ilka iyo bulshada Somaliland ku heshiiyeen 18kii May in ay la soo noqdaan xorriyadii luntay 26kii June 1960.
waxyaabaha aad loogu yaqaano reer Baraawe waxaa ka mid ah cuntada macmacaanka ah, sida oo soomaalida aad u xiiseeso, waa macmacaan laga sameeyo caano la karkariyay oo sunkor lagu daray iyo waxyaabo kale, kalarkiisa waxuu noqonaa gaduud, waxaa loo sameeyaa sida xalwada oo kale.
Oct 31, 2003, ayaa waxaa talada dalka Malaysia ka dagay Raiisul wasaarahii dalkaasi Dr Mahathir isagoo noqday ninkii 4 aad oo dalkaasi jagadaa ka soo qabta laakiisne gaarsiiyay hor mar ay dadkiisu ku naaloonayaan ilaa iyo maantadaan oo ay Daxay gacmeedka gaareen,waxaana uu dalkiisa ka dhigay dalka 17-aad ee dhaqaalaha caalamka ugu wayn .
Dadka ayaa waxay ku tiriyaan inuu yahay ninka da'yartii dalkiisa intii wax baranaysay u kala diray dalalka Maraykanka, Ingriiska iyo dalal kale ee caalamka si ay uga soo shidaal qaadaan dhanka wax barshada isla markana ay dalka ku soo celiyaan waxii ay soo barteen sidaa ayay ku gaareen hormarka ay maanta ku taamayaan reer Malaysia.
Waa mid ka mid ah dadka ugu cad cad madaxda dalalka islaamka ee casrigaan, waana mid ka mid ah dadka ugu magaca dheer ummadda muslimiinta dhexdooda ,waa hormariyaha dhanka dhaqaale Wax barasho, Technology ee dalka Malasiya, da'diisu iminka waa 82 sano jir.
Markii la arkay in Dr. Mahathir uu yahay nin aad u daneeyo wax barashada ayaa sanadkii 1968 laga dhigay gudoomiyaha sare ee gudiga waxbarashada,sanadkii 1972 ayaa waxaa uu xubin ka noqday jaamacda Maxkamada iyo waliba jaamacada Malaysia,sanadkii 1974 ayaa waxaa uu noqday gudoomiyaha jaamacada gudigeeda.
Inkasta oo Cameroon aysan ahayn waddan xubin ka ah ECOWAS, joqoraafi ahaan iyo taariikh ahaanba waxa ay ku taala Galbeedka Afrika iyadoo la yiraahdo Camerons Koonfureed oo hadda ka dhigaysa Waqooyi-galbeed iyo Koofurta Koonfureed oo leh taariikh xooggan oo Afrikaan ah.
Dhulka ugu sarreeya ee ku dhawaad ​​4,100 mitir waa Buur Cameroon oo ku taal Gobolka Koonfureed ee dalka, magaalooyinka ugu waaweyn ee ku nool magaalooyinka Douala ee Wuuri, waa caasimad dhaqaale iyo dekedda muhiimka ah, Yaoundé, iyo Garoua.
Bahda ururka Murtimaal oo xaflado aad loola dhacay ku qabtay waddamada Hindiyo, Masar, Malaysia, iyo Somaliland, waxay dadweyanha waddamada ku dhaqan u soo bandhigeen sugaan faro badan oo ay kaydiyeen muddadaas yar ee ay jireen, taaso runtii ah horumar la taaban karo.
Sidoo kale dadka degaanka waa xoolo dhaqato oo waxa ay dhaqdaan geela, lo'da iyo ariga hadaba degmadu waxa ay ka tirsan tahay degmoyinki ugu horeyay e la magacabo ee hoos yimaada gobolka Shabeelaha Hoose, sidoo kale degmada Wanle Wayn ama DAAFEET waxaa ku yaala Garoonka Millateriga ee Ballidoogle oo saldhig u ah dowlada Maraykanka.
Badankooda Moldovan waxay qayb ka ahaayeen Mabaadii'da Moldavia laga soo bilaabo qarnigii 14aad ilaa 1812, markii loo dhoofiyay Boqortooyada Boqortooyada Boqortooyada Boqortooyada waxaana loo yaqaan Bessarabiya.
Sanadii 1940-kii, oo ka dhalatay heshiiskii Molotov-Ribbentrop, Romania wuxuu ku khasbanaaday inuu Bessarabiya ka soo horjeedo Midowga Soofiyeetka, taasoo horseeday abuurista Xisbiga Isbahaysiga Mucjisada ah ee Moldavian , taas oo ku jirtay qaybta ugu weyn ee Bessarabiya iyo qulqulka galbeedka ee MASSR hore.
Culimada waxay ku fasireen: Oo haddii lagu kaco oo laga tago in la adeeco Madaxdeena, waxaa ka dhalaneysa dhibab ka waaweyn midka ay dadka iyaga ku hayaan, ee waa inaan u dulqaadanaa dulmigooda oo waxay tirtireysaa xumaanta, maxaa yeelay Eebbe naguma saladin waxaan samaynayno oo xun darteed mooyee.
Sidaas darteed waa inaan ku dadaalno inaan badino dembidhaafka iyo inaan isku barbaarino Islaamka saxda ah, waxaan samaynaynana waa inaan hagaajino oo Eebbe waa tii uu yiri: Sidaas oo kale ayaanu madax uga dhignaa qaar ka mid ah Dulmi-wadayaasha qaarka kale wixii ay samayn jireen darteed.
Haddaanu nahay Muslimiin waxaan u aragnaa inay waajib tahay inaan adeecno Madaxdeena Muslimiinta, oo ay tahay annagoo adeecnay Eebbe Kor ahaaye, haddaysan na farin wax dembi ah, oo waa tii uu Eebbe yiri: Adeeca Eebbe oo adeeca Rasuulka iyo Madaxdiina idin ka midka ah.
Waxaana lagu qiyaasaa magaalada ceelcade in aay ka mid tahay magaalooyin ugu waawayn Ee ku yaalo galbeed gobalka hiiraan waana meel istaraatiigi ah oo ganacsi badan u kala Goosho waxaana marto ganacsiga ka yimaado mogadisho oo ethopia u socdo iyo ganacsiga HIiraan iyo bakool u kala goosha.
uu booqday Allaha u naxariistee mudane "Xuseen Kulmiye Afrax" kadibna lugu marti qaaday biyahas dabiiciga ah uuna uqaadan wayey in ey yihiin dabiici kadibna uu hadal layableh ku yiri "war xilli abaar ah yaa lajoogaa maxaad biyaha ugu darteen sokorta" kadibna loo sheegay in ey yihiin biyo dabiici ah oo Allah ku maneystay magalada dabagalo.
Mr. Siilaanyo intuu hayey Wasaaradda Qorshaynta ee Somaliland wuxuu sameeyey talooyin balaadhan oo wax ku oola waxaanu sameeyey qaab iyo nidaam ay ku shaqeeyaan dawladda dhexe iyo ururada caawimada baxsha ee waddanka joogaa, waxaana hirgalay mashaariic intuu ahaa isuduwaha hay’adaha caawimada baxsha.
Waxaana jirtay in is casiladiiisii aanay ku farxin ururada samafalku oo arkaayey inuu yahay siyaasi sare oo aragti dheer oo lala shaqayn karo, waxaa kaloo iyana is casiladaas walaac ka muujiyey waddamada jiiraanka ee ee ku bahoobay urur gobaleedka IGAD oo ay qaarkood xidhiidh aad u qoto dheer la leeyihiin.
Sannadkii 1960kii wuxuu waxbarashadiisii jaacamadeed ka bilaabay Jaamacadda Manchester ee dalka Ingiriiska waxaanu bartay cilmiga dhaqaalaha Sannadku markuu ahaa 1965kii wuxuu jaamacadda Manchester ku dhamaystay waxbarashadiisii jaamacadeed waxaanu ka qaatay ashahaada sare ee Masterka.
Ugu horrayn sannadkii 1990kii markii dalka la xoreeyey wuxuu u tafa xaytay nadadaynta iyo xasiloonida Somaliland waxaanu guddoomiye u ahaa guddidii la odhan jiray Forum for Peace oo lagu tilmaamo inay yihiin kuwii ka danbeeyey nabadgelyada iyo xasiloonida ka hana qaadaySomaliland.
Wakhtigii uu hayey Wasaaradda Maaliyadda oo u leehay waayo aragnimo badan waxaa uu sugay oo caadi ka dhigay shilling Somaliland oo uu ku jiray qiimo dhac badani, waxaa kaloo uu wasaaradaha iyo hay’adaha dawladda u dejiyey qorshe miisaaman oo ay ku hawl galaan.
Mr. Siilaanyo wuxuu kamid ahaa madaxdii hoggaaminaayey shirarkii bilawgii 91kii ka dhacay magaalooyinka Berbera iyo Burco laysugu hawaynaayey beelaha reer Somaliland ee walaalaha ee uu iska horkeenay nidaamkii hore ee Siyaad Barre.
18 May 1991kii shirweynihii Magaalada Burco ee beelaha Somaliland iyo ururkii SNM kaga dhawaaqeen goonni isutaaga Somaliland wuxuu Axmed Siilaanyo ka mid ahaa hogaamiyayaashii hormoodka ka ahaa nabadeynta iyo heshiisiinta beelaha Somaliland wada dega.
1997kii ilaa sannaddii 2000 dawladdii Somaliland ee Maxamed Xaaji Ibraahim Cigaal, wuxuu Axmed Siilaanyo ka soo qabtay jagooyinka wasiirka wasaaradda Maaliyadda iyo wasiirka wasaaradda Qorsheynta, isagoo markii danbe iskii isu casilay.
Mar kale ayaa Xisbiga Mucaaridka ee KULMIYE, uu hadda u soo Sharraxay Axmed Siilaanyo tartanka doorashada madaxtooyada Somaliland ee 2010, isagoo madaxweyne ku xigeenna u sharaxan yahay xisbigiisa Cabdiraxmaan Cabdillaahi Ismaaciil, oo loo yaqaanno Zeylici.
Giriigga Guinea wuxuu si toos ah uga yimid erayga Portugal ee Guiné, kaasoo ka soo baxay qarnigii 15-aad ee ku saabsanaa dhulalka ku yaal Guineus, oo ah erey guud oo loogu talagalay dadka madowga ah ee Afrika ee ka hooseeya webiga Senegal, marka laga reebo 'tawny' Zenaga Berbers, oo ka sarreeya, oo loo yaqaan Azenegues ama Moors.
Waxaana dhacday qofka Muslimka ah in lagu naco hadduusan haysan Mad-hab kaliya oo ka mid ah Madaahibtaas kuwaas oo faafay duruufo leh sababo gaar ah, heer ay dad badan ku magacaabaan qofkii aan kala qaybqaadan Bidcadoodaas Mad-hab-laawe.