polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
Inta badan galbeedka iyo bartamaha Tibet waxaa badanaa ugu yaraan la magacaabay iyadoo hoos imanaysa taxane dowlado Tibet ah oo ku yaalla Lhasa, Shigatse, ama meelo u dhow; dawladahani waxay ahaayeen waqtiyo kala duwan oo hoos yimaada Mongol iyo Shiinaha.
Gobollada bari ee Kham iyo Amdo waxay inta badan joogaan nidaam siyaasadeed oo baahsan, oo u kala qaybsan tiro badan oo ka mid ah maamulayaasha yaryar iyo kooxaha qabaa'ilka, iyada oo inta badan ay si toos ah hoos ugu dhacdo xukunka Shiinaha ka dib Dagaalkii Chamdo; badi degaankan ayaa ugu dambeyntii lagu daray gobollada Shiinaha ee Sichuan iyo Qinghai.
Dhinaca kale, wadarta suurad waa suwar sida ku xusan Quraanka kariimka, aayadahan oo fasirka Af Soomaali ku noqonaya "Ma waxay dhaheen isagaa Allifay? Ku dheh "La yimaada toban suwar oo la mid ah una yeedha cid kasta marka laga reebo Alle, haddii aad run sheegaysaan.
Kala soocida noocan ah waxaay salka ku heeysaa meesha ay suuraduhu ku soo dageen, oo ka hor intii aanu Nebi Muxamed ka tagin magaalada Makkah quraanka ku soo dagay waxaa loo yaqaanaa Makki, halka markuu Nebigu u hijrooday magaalada Madiina waxyigii iyo quraankii ku soo dagay ay noqonayaan Madani.
Quraanka kariimka ah waa hadalka Ilaahay kaas oo malaga Jibriil u soo gudbin jirey Nebi Muxamed wakhti 23 sano ah, oo ku bilaabmaysa Diisembar 22keedii sanadkii 609 C.D , wakhtigaas oo nebigu ahaa 40 jir, ilaa markii taariikdhu ahayd 632 Ciise Dabadii, oo ku beegan sanadkii Nabi Maxamed
Kitaabka Quraanka ah dhexdiisa waxaa ku xusan dhamaan taariikhda, nolosha, tilmaamida iyo hogaanka, wixii horey u dhacay, waxa dhici doona, nolosha dunida, nolosha aakhiro, maalinta qiyaame iyo xisaabta, iyo dhamaan macluumaadka nooleha.
Aayad Aayah Aayatu (ingiriis: Ayah, Aayah; carabi: āyah, wadar ahaan: ayat ama ayaat āyāt) waa eray af-Carabi ah oo macnaheedu tahay cadayn ama calaamad taasi oo ku dhex jirta suuradaha Quraanka kariimka ah ee Alle ku soo dejiyay Nebi Muxamed .
Zubeyr iyo ciidankii gurmadka waxey u tageen Camar asiga oo go'doominaya dhufeyska Baabilyoon, Zubeyr markiiba wuxuu qaatay faraskiisa dhufeyka ayuuna ku soo wareegay kadibna ciidamada ayuu ku kala geeyay, go'doonka aad buu u dheeraaday mudo todobo bilood ayuuna qaatay, waxaa lagu dhahay Zubeyr: daacuun ayaa ka jira.
Wuxuu ahaa qofkii ugu horeeyay ee seef dar alla u siibta, wuxuuna u hijrooday Xabasha hijradii koowaad, ka dib Madiina ayuu u haajiray, wuxuuna kala qeyb galay Nabiga scw dhamaan duulaamadiis, Nabiga scw ka dib xiligii Khilaafada Raashidiinta wuxuu Zubayr ka qeyb qaatay Dagaalkii Yarmuuk iyo Furashada Masar,
Zubeyr adadagii ayuu bartay wuxuu noqday qof fudfud, ciyaalnimadiisa waxey Makka isku dagaaleen wiil, gacanta ayuuna ka jabiyay, hooyadii ayaa loo soo dacwooday, ayadana iskama waalin ee waxey dhahday; Sidey u aragtay lakarigaanma mukulaal mise timirama galeyr koreeya?
Markii uu dhintay Nabiga scw oo Abuu Bakar khaliif noqday Zubeyr wuxuu ka mid ahaa asaga Cali, Sacad iyo Dalxa ciidanka muslimiinta ee ka ilaalinaayay Madiina qabiilada Carabta, kadibna wuxuu Zubeyr u baxay la dagaalanka murtadiinta.
Dagaalkii Yamaama ayuu ka qeyb galay, markii ciidankii Muslimiinta ay xaalad adag soo food saartay dagaalka wuxuu Zubeyr u jeediyay Muslimiinta khudbad dareen leh, si ay ruuxooda dib ugu soo nooleeyaan, ka dibna ay raaceen Muslimiintii oo dib u riixday ilaa ay ka gacan sareen dagaalka.
Wuxuu Zubeyr lahaa geesinimo iyo dhiiranaan aan caadi ahayn, maalin ayaa waxaa faaftay in Nabiga scw lagu qabtay Makka dhinceeda, markaas ayuu Zubeyr la baxay seef, qofkasta oo arkana aad buu ula yaabanaa, ilaa Nabiga scw oo uga tagay, wuxuu dhahay Nabiga scw "Maxaa ku helay Zubeyrow?"
Wuxuu dhahay "Waxaa maqlay in lagu qabtay" wuxuu dhahay "Oo hadaba maxaa sameyn lahayd" wuxuu dhahay "Seeftaan ayaa ku dili lahaa cida ku haysata" Nabiga scw wuu u duceeyay asiga iyo seeftiisa, waxaa la dhahaa zubeyr waa qofkii ugu horeeyay ee dar alla seef ula baxa .
Wuxuu Zubeyr ku dilay dagaalka Cubeyda bin Saciid bin Caas oo loo yaqiinay Abuu Daati Karkshi , Curwa wuxuu dhahay; "Zubeyr waxaa ku taalay seddex dhaawac oo faraheeya gali jireen, labo waxey soo gaareen maalinkii Beder, halna maalinkii Yarmuuk" .
Camar bin Caas markii oo u baxay furashada Masar muusan haysan ciidan ku filan, sidaas darteed waxoo u qoray AmiirkaMu’miniinta Cumar bin Khadaab gurmad inuu u soo diro, Cumar wuxuu diray 4 kun oo ciidan oo ay ku juraan Zubeyr, Miqdaad, Cubaada bin Saamit iyo khaarija bin Xudaafa, wuxuuna u qoray «Afar kun ayaa kuu soo diray, kunkii waxaa horkacaya nin u dhigma kun qof»
Zubeyr bin Cawaam R.C waa Saxaabi ka mid ahaa tobanka Janada loogu bishaareeyay, waxaa dhashay eedada Rasuulka scw Safiyya binti Cabdi Muddalib, kaalin mug leh ayuuna ka qaatay dagaaladii hore ee islaamka hadee tahay waqtigii Rasuulka scw iyo xiliyada khulafa Raashidiin.
Wax yar ka hor Furashada Makka Zubeyr iyo Cali iyo ciidan kale waxaa loo diray inay soo qabtaan naag siday waraaq uu Xaadib bin Biltica ugu digaayay Qureysh, meel la yiraahdo Rowda khaaq oo Makka wax yar u jirta ayee uga daba tageen naagtii waxa ayna ku qasbeen inay u dhiibto waraaqda ilaa ay ka yeeshay .
Makka wuxuu ku guursadey Asmaa binti Abii Bakar, mana haysan markuu guursanayay wax ahanti ah aan ka ahayn faraskiis , Zubeyr wuxuu u baxay safar ganacsi Shaam, soo laabadkiisa wuxuu dhax kula kulmay Nabiga scw iyo Abuu Bakar oo ku sii jeedaan Madiina wuxuuna siiyay dhar cad cad oo xertaan ,
Wuxuu Zubeyr qeyb ka ahaa Dagaalkii Uxud, markuu dagaalka dhamaaday wuxuu Nabiga scw ka daba diray Qureysh ciidan 70 ah oo Zubeyr iyo Abuu Bakar ka mid ahaayeen si ay Qureysh ugu muujiyaan muslimiinta wali tabar inay lee yihiin , waxey gaareen "Xamraa Al-Asad"
Waxaa Zubeyr la dhashay afar wiil oo kala ahaa: Cabdi Raxmaan bin Cawaam, Saa'ib bin Cawaam, Cabdi kacba bin Cawaam, Cabdulaahi bin Cawaam iyo afar gabdhood oo ayagana kala ahaa: Umu Saa'ib binti Cawaam, Umu Xabiiba binti Cawaam, Hinda binti Cawaam, Zeynaba binti Cawaam.
darwiish jaamac biixi "magaca magaaladu waxuu ku qotomaa ceel biyood la oran jiray micnaheedu yahay ceel mug-wayn halkaas oo dadku ugu dhawaaqay marqaan wayne" Aasaaska magalada waxaa qayb weyn ka ciyaaray Boqortoyada Ingiriiska oo laha qorshe ku adan in beelaha reer darawiish in laga saaro dhulka Soomaaliya.
Dakkar waa caasimadii labaad ee boqortooyadii Adal Sultanate ka dib markii ay boqortooyadu ka soo guurtey Saylac, waxay ku taal Bariga Ethiopia waxay 24 Km u Jirtaa magaalada Jigjiga, Dakkar wakhtigan la jooga waxaa loo yaqaan Jinacsani
Magaaladani waxay ka mid tahay meelaha dhifta ah ee laga helo taariikhdii Halgamaa Imaaam Axmed Guray, Sidoo kale magaaladan waxaa u jirta 5km waxka yar tuulada qadiimiga ah ee uu ku dhashay Imaam Axmed Gurey laguna magacaabo Derbiga.
Sacuudiga waxee ka mid tahay wadamada Adoonta lahaan jirtay, wadanka sacuudiga waxaa la sameeyay sanadka marka oo ahaa 1902, ninka sameeyay waxa uu ahaa Ibn Sacuudi, waxaana boqortooyada Sacuudiga noqday sanadka marka oo ahaa 1932, cabdul casiis wuxuu dhalay caruur ka badan 50 ruux.
Sacuudi Carabiya waxay ku dhawaad ​​80% Jasiiradda Carabta , oo u dhaxeeya waddooyinka u dhaxeeya 16 iyo 33 N, iyo dhererka 34 iyo 56 E. Sababta oo ah xuduudaha koonfureed ee waddanka Imaaraadka Carabta iyo Oman ma aha mid si sax ah loo calaamadeeyay, cabbirka saxda ah ee waddanka lama yaqaan.
Kadib markii uu geeriyooday 632, taageerayaashiisa si degdeg ah ayey u balaariyeen dhulka xukunka Muslimka ee ka baxsan Carabta, oo ka adkaaday dhulalka waaweyn ee dhulalka ah (laga bilaabo Iberian Peninsula ee galbeedka ilaa maalinta casriga ah ee Pakistan ee Bariga).
Deegaanka Sacuudi Carabiya wuxuu hore u ahaan jirey afar gobol oo kala duwan: Hejaz, Najd iyo qaybo ka mid ah Bariga Carabta iyo Koonfurta Carabta Boqortooyada Sacuudi Carabiya waxaa aasaasay sannadkii 1932 by Ibn Saud.
Sacuudi Carabiya , / ˌsaʊ- / ; Carabi: as-Sucuudiyyah ama as-Sacuudiyyah), si rasmi ah Boqortooyada Sacuudi Carabiya (BSC; Carabi: al-Mamlakah al-Carabiyyah as-Sucuudiyyah, ku saabsan codkani }}}, waa dal ku yaal galbeedka Aasiya oo ka kooban qaybta jasiiradda Carabta.
Rabbiga Yehowah, Abuuraha xayawaankan, markii uu Ayuub canaananayay, wuxuu sharraxay qaar ka mid ah astaamaha faraska: xooggiisa weyn, sankiisa sankiisa waaweyn, sanqadha dhulka ku jiidaya dulqaad la’aan, xamaasadda rajada dagaalka, iyo inuusan ahayn ka argagaxay isku -dhaca hubka.
Dhaqaalaha wadanka Baraasil waa wadanka todobaad waxaana door libaax leh ka ciyaaray in dhaqaalaha uu kobco ), xagga wax iibsiga waa wadanka todobaad Marka laga hadlayo wax soo soorka KAFEEGA waa wadanka ugu weyn ee soo saara Kafeega 150kii sano ee u danbeeyay.
dalkaasi brazil ciyaartoy caalamka caan ka noqotay ayaa ka soo baxday sida ninka Loo boqray ee dhaamanka madow Boqorka Kubadda cagta PELE, sidoo kale waxaa ka soo baxayGarrincha,Ronaldo,Roberto carlos,Romario, Ronaldinho,Kaka iyo Neymar.
Dalka Brazil wargeyskii ugu horeeyay waxaa la aasaasay sanadkii 1808dii waxaana laga aasaasay magaalo madaxda wadanka ee RIO DE JANERIO magacii ugu horeeyay uu yeesho wargeyskaa ayaa ahaa THE GAZETA isagoo nuqulkii u horeeyay uu soo baxay bishii september 1808 dii .
Dalka brazil waa dal ka mid ah kuwa aadka loo booqdo marka laga hadlayo dalxiisyaal sadax sano ka hor dadka booqday waxey gaadhayeen 5 milyan oo booqdayaal waxeyna dadkaasi badankood ka yimaadaan Koofurta ameica lacagta sanadkaa ay ka heleen waxey dhameyd 6 bilion oo doolar .
Magaaladu waxay u qaybsan tahay toban iyo toban degmo oo kala duwan: Acria, Abbashaul, Edaga Hamus, Arbaete Asmara, Mai Temenai, Paradizo, Sembel, Godaif, Maekel Ketema ama Downtown, Tiravolo, Gejeret, Tsetserat iyo Gheza Banda.
Asalka magac waxaa lasheegay in qarnigii afraad in goobta magaalda Asmara kutaalaa ay ahayd meel dagaal iyo muran badani uu kataagnaa ilaa ay usuurto gashay afar dumari in ay nabad kasameeyaan oo ay heshiisiiyaan dadkii goobtaad daganaa sidaas ayaa loogu bixiyay magaca Asmara oo macnihiisu yahay ama heshiisiisy
Caynabo waxay leedahay ilo biyo wareedyo ay caan kaga tahay gobolada kale ahna biyo durdur ah oo aan kala go in gu, iyo jiilaal taasina ay sababtay in lagaga soo arooro gobolada sool,sanaag,saaxil,togdheer iyo buuhoodle oo ay afarta jiho deris kala tahay.
caynabo waxaa ku yaala ceelka weyn ee caanka ah kaasi oo laga wada yaqaan dhamaanba dhulka ay soomaalidu degto lagan tiriyey gabayo aad tiro badan waxaan maalin walba ka caba xoolo aad u tiro badan oo isugu jira geel,adhi,lo',fardo iyo ugaadha kaleba.
Geyiga Soomaaliyeed ama arlada Soomaali waa dhulka Soomaali lagu yaqaan daaq geel iyo dhirta uu geela jecelyahay laga helo geeska Afrika dhul ku yaal oo baaxad leh.ciyaaraha dhaantada waa ciyaaraha ugu qaalisan ee lugu jecel yahay meelo badan oo ka mida soomalida .
Nebi Nuux wuxuu ahaa dhowrsane runlow ah, oo Rabbi Yehowah u soo direy dadkiisa inuu hanuuniyo, ugana digo cadaabka Aakhiro isagoo leh: Tolkeeyow Eebbe caabuda mana lihidiin Eebbe isaga aan ahayn waxaan idinkaga cabsanayaa cadaab maalin weyn.
Markaas ayuu Nebi Nuux ugu jawaabay: Tolkeeyow ma baadiyeysni ee hase ahaatee waxaan ahay rasuul Eebbe soo direy waxaan idin soo gaarsiinayaa risaalada Eebbehey waana idinla talin oo waxaan Eebbe ka ogahay waxaydaan ka ogeyn.
Nabi Nuux C.S. wuxuu ahaa Nabi iyo Rasuul ilaahey, qisadiisa waxey Qur'aanka Kariimka ku timid Suuradaha kala ah Aal-Cimraan, Almaa'idah, Ancaam iyo suurad wadata magaciisa ee suuratu Nuux, sida Qur'aanka kariimka ah ku sugan waxaa lo diray qoom caabudi jiray Sanamyada, isagoo ugu yeeray iney Ilaahey kaligiis caabudaan ayna iska dhaafaan caabudida sanamyada,
Warshadihii ugu horeeyay dunida waxay ahaayeen warshadaha dhuxul dhagaxa iyo warshadaha birta, laakiin mudo ka dib, teknoolojiyada oo horumartey darteed waxaa samaysmay warshado badan, sida warshadaha gaadiidka, kuwa maacuunta, kuwa alaabaha elektarooniga iwm.
Ayadoo la tixraacayo alaabta eeys soo saarto ayaa warshadaha loo kala saari karaa noocyo badan, tusaale ahaan warshadaha dharka, warshadaha shidaalka, warshadaha kaluunka & kheyraadka biyaha, warshadaha elektarooniga, warshadaha softwarka, warshadaha cuntada, warshadaha waraaqaha, warshadaha madadaalada]] iwm.
Sanadkii 2002da tirokoob la sameeyay waxaa lagu ogaaday in 6.8 milyan ton la soo saaray, taas oo 5.2 milyan ton laga sameeyay qiyaastii 5.5 tiriliyan xabo oo Sigaar ah; taaso oo eey cabeen in ka badan 1.1 bilyan oo dad ah.
Sida taarikhdu ay sheegayso waxaa wadadaa la sameeyay xilligi ama dhammaadkii 1880-dii markii uu bilaamay kacdoonkii Diiriye Guure oo goobtaas ay noqotay meel u gumaystihii ingiriiska uu uso maro boqortoyadi Cisman Keenadiid, taaso sahashay in ay maraan ciidama boqortooyada taaso daganayd degmada Baargaal xilligaas.
unuun waxay leedahay dhul loogu tala galay bero iyo dalxiis kuwaas oo ka xiga dhinca waqooyi iyo bari ee degmada, sido kale waxaa dhinaca koonfureed ka xiga degmada unuun Balli ama goob dalxiis oo ku macaan raaxadda iyo dalxiiskaba halkaas oo ah goobta koowaad ee ku salamaysa intaadan galin degmada Unuun.
dhinaca galbeed waxaa ka xiga Unuun balli aad u wayn oo loo yaqaan-QOQOB-halkaas oo aad ku ilqabowsanaysid ka dibna waxaad ku dhacaysaa togg aad can u ah oo lagu magacaabo-XOORAHE-,xoorahe waa togagga ugu wayn uguna caansan guud ahaan Somalia wuxuuna ka bilaama buuraha Golis ee gobolka Sanaag wuxuuna ku biya shuba badda meel u dhow degmada Qandalla.
Fackaale Dalalsamman Gudurweyne Laamalooyo Xore Dhoobjire Kal Wihid Dibgaxle Dhuxun Xadaad Inafiij Tuureeb Dawaar Heeg Bar Xorrehe Bajle Carreysimow Dhuumood Dacar Kolcad Qalqocan Karin Uadi Modie Xoro Magacsame Isummar Abdaray Saha Horweyn Dedib Lugda Dhoonid Darro Dowli Magac Xume Guntuma
Luuliyo 1, 1960, waxaa markii ugu horeysay fariistay Baarlamaankii koowaad ee Jamhuuriyadda Soomaaliya oo uu shir gudoominayey Afhayeenkii Midnimadda, Gudoomiyihii Koowaad KMG ee Baarlamaanka Xorta ah ee Soomaaliya MD.
xiligaas ay modoobeen labadoo gobol ee ay kala xukumayeen ingiriiska iyo talyaaniga Dhulka Biritishka ee Soomaaliya taasoo ay isku noqdeen Jamhuuriyadda Soomaaliya kadibna waxay baadi goob ugaleen sidoo gacantooda laaga soo bixin lahaa gumaysatayaasha kale Sida Faransiiska, Xabashida iyo Kiinyaatiga.
Wuxuu yiri mar ay isarkayeen nin layidhaahdo Denez Biikaal oo kula tartamayay jagada raysal wasaranimada xiligii uu dhiganayay iskuulka yaraantiisii waxba ma uusan haaysan markaas ayuu qaraha iibin jiray sababtoo ah xalkale ma jirin taasoo uuku biilin karo waalidkiisasi iyo iskaga dhiiba lacagta iskuulkiisa.
Waxa uu Erdoğan kubiiray xisbiga u khaalisnimada Turkiga oo uu hogaaminayay siyaasiga wayn ee la yiraahdo Najmudiin Arbikaan dhamaadkii todobaateenyadii laakiin kadib markii sanadii 1980 uu dhacay inqilaab waxa la joojiyay dhamaan xisbiyadii.
Dhammaan 26-ka gobol waa: Aargau, Appenzell Innerrhoden, Appenzell Ausserrhoden, Basel-Stadt, Basel-Land, Berne, Fribourg, Geneva, Glarus, Graubünden, Jura, Lucerne, Neuchâtel, Nidwalden, Obwalden, Schaffhausen, Sohurnz, Galotwyz, Thurgau, Ticino, Uri, Valais, Vaud, Zug, iyo Zürich.
waxaan codsanaynaa inaan maqalno heesaha uu la qaado faadumo maandeeq oo dhan sida gursamo alahayow iyo kuwii ku jiray riwaayadii aabaheey ka samraye adiga oo dhan.heestahii ku jray jacayl boob uma baahna sida nayruus uu la qaaday khadra daahir iyo heesaha cigaal goonida u qaado waxuuna cigaal ninka ugu badan oo la heesay hablaha waaberi oo dhan.
Sidoo kale horumarkii weynaa ee dhinacaga muusiga uu ka gaadhey Axmed waxey aheyd isaga oo asaasey kooxdii ama groupkii loo yiqiiney Somali Jazz oo soo bandhigay heesihii ugu horeeyey oo soomali ah ee soomaali waligeed aragato oo lagu ciyaari karo.
Dhinaca siyaasada, qaarada Yurub waxaa ku yaala ilaa 50 dowladood oo madax-banaan, kuwaasi oo wadanka Ruushka noqonayo kan ugu weyn ee ugu bulshada badan - taasi oo qiyaas ahaan noqon karta 39% dhulka qaarada iyo 15% bulshada qaarada.
Dhinaca kale, qaarada Yurub waxaa ku nool dad dhan 740 million tirokoob 2012.) Taariikh ahaan, qaarada Yurub waxay leedahay taariikh dheer oo ka soo bilaabanta wakhtiyadii ilbaxnimada ugu horeeysay, inkastoo dadka reer Yurub aad u horumareen markay bilaabantey kacaankii wershadaha.
Farshaxanka Hal-abuurka wuxuu ahaa soo-jeedin hal-abuur leh oo soo qabtay taariikhda laga soo bilaabo abuuritaankii adduunka ilaa dhammaadkii boqornimadii kunka sannadood ee Masiixa, sida ay arkeen Ardayda Kitaabka Quduuska ahi.
The Pirates of the Caribbean - At World’s End iyo qeebtiisa kale ee Dead Man's Chest ayaa si wada jir ah loogu sameeyay lacag dhan $525 milyan taas oo ka dhigeeysa filimaanta kharshka ugu qaalisan lagu sameeyay, labadaas filim waxay soo saareen lacag ku dhow $2 bilyan.
Samafalkeeda iyo firfircoonideeda waxay diiradda saartaa wacyiga caafimaadka dhimirka iyo xuquuqda LGBT; 2012, waxay aasaastay Born This Way Foundation, oo ah hay'ad aan faa'iido doon ahayn oo ujeedadeedu tahay in la xoojiyo dhalinyarada, horumarinta caafimaadka maskaxda, iyo ka hortagga cagajuglaynta.
Degmada oo qiyaastii 240 km u jirta magaalada Muqdisho ayaa ah magaalada ugu bariga fog ee gobolkaasi waxay xad la wadaagtaa Ceeldheere oo ka tirsan gobolka Galgaduud oo dhanka Bari ah, Cadale oo dhanka Koonfur Galbeed ah, Aadan yabaal oo dhanka Galbeed ah iyo Badweynta Hindiya oo dhanka Koonfureed ah.
Kadib waxay hooy unoqotay Jabhadaha soomaaliya ku loolami jiray oo midba mar la wareega ilaa laga soo gaaro xiliigii ay Dowladda itoobiya gacanteeda soo gashay iyadoo markaas gacan siineeysa Dowladdii Cabdullaahi Yuusuf Axmed 2007 dii.
Aqalka Madaxtooyada waa xarunta rasmiga ah ee Jamhuuriyadda Soomaaliya Laga soo bilaabo Xilligii Gumeeysiga Talyaaniga, Waxay xarun unoqtay SYL, Aadan Cabdulle Cusmaan, Maxamed Siyaad Barre ilaa 1991.
Dawladaha carbeed oo dhami waxa ay u isticmaalan amaba u adeegasadaan magaca, gacanka carbeed sida oo kale jamciyada quruumaha ka dhaxaysaa waxa ay u adeegasatee magaca gacanka carbeed laakiin Iiraan waxaa looga yaqaanaa gacanka faarisiga iyada oo loogu magac darayo dhulka faarisiga oo ah magicii duqa ahaa ee wadanka Iiraan.
Sanadkii 1993dii wuxuu Max’ed Cabdi Yuusuf ka qeybgalay shirkii dib u heshiisiinta ee lagu qabtay magaalada Addis Ababa ee dalka Ethiopia, wuxuuna ka mid noqday raggii loo soo xulay in ay ka mid noqdaan wejiga labaad ee shirka & meesha lagu qabanayo & cidda ka qeybgaleysa shirkaasiba.
Sanadkii 1960kii markii ay Soomaaliya qaadatay madaxbannaanideedii ayuu shaqo ka bilaabay Wasaaradda Boostada & Isgaarsiinta, qeybteeda garoonka diyaaradaha , wax yar ka dibna wuxuu ku biiray Ciidankii Xoogga Dalka Soomaaliyeed, wallow uu markii dambe isaga tagay, ka dib markii ay soo foodsaartay xaalad caafimaaddarro.
Dib markii uu dalka dib ugu soo laabtayna Max’ed Cabdi Yuusuf wuxuu ka soo shaqeeeyay gobollada dalka Soomaaliya, gaar ahaan gobollada Waqooyi Galbeed & Sanaag, wuxuuna ahaan jiray xafiiskii siyaasadda kacaanka laga fulinayay qaybta kicinta iyo wacyigalinta bulshada Soomaaliyeed.
Si xagal loo cabiro waxaa la qiyaasaa dhererka qaansada Goobo bartamaha ee barta isgoska geeska goobo ee koobaysa inta u dhexeysa geeska xagsha waxaa loo qeybinayaa ee wareegga goobada haddii la isku dhufto jawaabta marka loo eego waxa uu ahaanayaa cabbirka xagasha qiyaasta goobo.
Ceeldaraad "Darri" ayaa qiyaas ahaa waxaa ay 45 Km dhanka waqooyi ay kaga beegan tahay degmada Ceelbuur ee Gobolka Galgaduud, waxaana dhan kale 90 KM dhanka bari kaga beegaan degmadda Galhareeri ee gobolka Galgaduud.
Tiro waxay ka bilaabantaa eber ilaa dhamaad la'aan, waxaanay ku dhisan tahay xeerka ah god oo lambarada eber ilaa sagaal waxa loo yaqaan hal-godleey; toban ilaa sagaashan iyo sagaal waa labo-godleey; boqol ilaa laga gaaro sagaal-boqol-sagaashan-iyo-sagaal waa sadex-godleey.
Waa Hadal Ay Ku Jirto Aftahnimo Xeel-dheeri Farshaxnimo Falsafadaysan Waa Hadal Iyada Oo Dad Loo La'jeedo Haddan Erayda Weedha La Adeegsanyo Lagu Soo Qaato Shay Kala Oo La Soo Humaag Raacay Oo Kii Saxda ahaa aan Ahayn Ee Loo Jeeday.
Mar Walba Labada Humaag Ee La Adeegsanayo Mid Waa La Yaqaan,Midna Waa Mid Aan La Aqoon,Kan Aan La Aqoon Qofkaa Kula Hadalya Ayaa Yaqaan,Ka La Yaqaanna Qofka Dhegeysanaya Ayaa Yaqaan Markaasuu Qofkii Hadlaayey Isugu Xidhiidhiyaa Qofkaa Dhegeysanayey Oo Uu Odhanayaa Ka Aad Taqaano Iyo Ka Aanad Aqoonini Sidaa Ayey Isugu Mid Yihiin.
Soo ifbaxa mid ka mid ah dowlad-goboleed mideysan oo reer galbeedka ah ayaa taariikhda dib u bilaabaya aasaasida Boqortooyada Midowgii Boqortooyada ee 681-dii AD, taas oo ay ku badnayd Balkans oo ka shaqeynaysay xarun dhaqameed ee Slavs inta lagu guda jiro qarniyadii dhexe.
In la dhiso dowlad soomaaliyeed oo madani ah, ilaalisa mabaad’ida aasaasiga ah ee ummadda isla markaasna xaqiijisa in dadka iyo dalkuba helaan amni la isku halleyn karo iyo maamul hufan oo ka dhowrsan musuqmaasuq, cadalad darri iyo ku tagrifalka awooda dowladnimada gaarsiinayana shacabka adeegyada bulsho ee muhiimka ah.
Khubarada ku xeeldheer Taariikhda dalka Soomaaliya waxa ay sheegeen in erega Soomaaliya uu ka taaganyahay labo eray oo la'isku geeyay, kuwaasi oo kala ah , iyadoo eraga macnihiisa loola jeedo Soco, halka ereyga uu macnihiisu ka soo jeedo Lis.
Soomaalida waxaa kala qaybiyey gumeysigii qarnigii 19aad, kaas oo ukala qaybsaday 5 qaybood oo kala ah: Talyaani Oo haystay Koofurta Soomaaliya; Ingriiska oo haystay Waqooyiga Soomaaliya ; Faransiiska oo haystay Xeebta Soomaaliya ; Itoobiya iyo Ingiriiska oo haystay Soomaali Galbeed ; iyo Kenyaoo haystay deegaanka NFD.
Munaasabadda ugu horeysay waxaa ka soo qaybgalay afartan nin oo raggii la socday oo ka soo horjeeda Tigreega ka hor inta aan dhicin; laakiin tani ma aysan qancin Suldaan, oo waxa uu diyaariyay "fanaaniin labaad", taas oo si buuxda laba boqol oo dagaalyahanno ah ay qabteen.
Ururkan inta badan howshiisa waxay aheyd u gargaarida dadka dan yarta ah iyo inuu waxbaro dhalinyarada, markii jimciyadu isu bedeshay xisbi siyaasi ayaa waxaa si fudud xisbiga cusub ugu guulaystay in uu helo taageeriyaal iyo xubno fara badan oo ku soo biiray xisbiga kuwaas oo ka soo jeeday taageeryaashii jimciyada iyo taageerayaashii SYC .
Xisbigan Hizbiya Digil Mirifle waxaa looga dhawaaqay magaalada Mogadishu 03/25/1947kii, ka dibna waxaa laamaha xisbiga lagu furay gobollada Banadir iyo magaalada Baydhabo, isla sanadkaas 1947kii, bishii August 15keeda waxaa kale xafiisyada lagu furay magaalada Xuddur,kabina Luuq,Baardheere iyo dhammaan degmooyinkii gobolkii Koonfur .
HDM waxa uu ahaa xisbi isku kalsoon oo go’aan gaadasho leh, guulihii ugu waa weynaa ee ay gaareen muddadii 22ka sano ee halganka siyaasadeed uu ku jiray waxaa ka mid ahaa kor u qaadida xaaladaha bulshada iyo siyaaasada DM iyo ka hor tagida dulmiga cadaadiska iyo xagdhowr la’aanta kaga imaanaysay dhinaca SYL dadka dega labada webi dhexdooda.
" Waa in aan ka difaacanaa dhulkeen iyo hantideena in ay dhacaan shuftada masaakiinta xaqooda boobta ,waxaan leenahay oo Ilaahay nagu maneystay dhulka meeshii ugu fiicneyd ,waxaan nahay dad nabada jecel kuwaas oo aan ku tala jirin inay boobaan hantida dadka kale, mana aanu nihi kuwo u qorsheysan inay u geystaan qofna dhibaato .
Aayad, Aayah, Aayatu (ingiriis: Ayah, Aayah; carabi: āyah, wadar ahaan: ayat ama ayaat āyāt) waa eray af-Carabi ah oo macnaheedu tahay cadayn ama calaamad taasi oo ku dhex jirta suuradaha Quraanka kariimka ah ee Alle ku soo dejiyay Nebi Muxamed .
waxaa jalalaqsi hoos taga tuulooyinka Jaciir, Jamaaca Raaxaale, buulo jaro, buulo cariyaan,afgooye baadicadde,xamiir gaab,siibaay,afcad, ceelciid, qoryaale , ,fiidoow,tuulada iji,show, dheen, Baqdaad,Quracjafle, Maakko,Jinbileey,Dirgoys iyo kuwo kale.
Jirada uu ku dhintay Nabiga scw waxey ku bilaabatay dhamaadka Safar sanadii 11H, Maalin Nabiga scw asigoo khudbeenayo wuxuu ku dhahay khudbadiis “Ilaahay addoon ayuu kala doorsiiyay aduunyo iyo waxa Eebbe agtiisa ah, adoonka ayaana doortay Alla agtiis”.
AMAA BACDU: Dadkiinaanow aniga xil baa ley dhiibay mana ihi qofka niigu kheyrka badan, hadaa wanaag sameeyo iigu kaalmeeya, hadaa qaldamana i toosiya, runta waa amaano, beenta waa khiyaano, kiina niigu liita agteeya wuu ka xoogan yahay ilaa xaqa usoo qaado, kiina xooga leh agteeya wuu ku liitaa ilaa xaqa ka qaado insha Allah.
Qolo kama tagto jihaadka ilaahay dartiis illaa Alla wuu duleeyaa, qolo kuma faafto xumaanta illaa Alla balaayo ayuu ku wada camimaa, I adeeca intaa Alla iyo Rasuulkiis adeecaayo, hadii aa Alla iyo Rasuulkiis ku caasiyo wax daaco ah niiguma lihi.