polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
1993 දී ඇය බස්නාහිර පළාතේ ප්‍රධාන ඇමතිණිය ලෙස පත්වූවාය. 1994 අගෝස්තු 9 දින ඇය ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ප්‍රමුඛ පොදුජන එක්සත් පෙරමුණු රජයේ අගමැතිවරිය ලෙස පත්වූවාය. එම වසරේම නොවැම්බර් මාසයේ පැවති ජනාධිපතිවරණයෙන් ඇය ජය ගත් අතර එය වසර 17 ක එක්සත් ජාතික පක්ෂ පාල‍නයේ නිමාව විය.
චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග ශ්‍රී ලංකාවේ පස්වන ජනාධිපති සහ හතර වන විධායක ජනාධිපති වූවාය. 2005 අග වන තුරුම ඇය ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ නායිකාව වූවාය. ඇය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම කාන්තා ජනාධිපති විය.
2002 පෙබරවාරි මස වික්‍රමසිංහ ආණ්ඩුව ත්‍රස්තවාදින් සමග සටන් විරාමයක් කොන්දේසි සහිතව අත්සන් කරන ලදි. කොටි ත්‍රස්තවාදින්ට ඕනෑවට වඩා නිදහස ලබාදී ඇති බව විශ්වාස කල කුමාරතුංග මැතිණිය 2002 නොවැම්බර් 4 දින පාර්ලිමේන්තුව අත්හිටවා විසුරුවා හැරියාය.
1945 ජූනි මස 29 දින උපත ලද චන්ද්‍රිකා මැතිණිය ශ්‍රි ලංකාවේ හතර වන විධායක ජනාධිපතිවරයා වේ. ඇය 2005 අවසානය වන තෙක් ශ්‍රි ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ නායිකාව ලෙස කටයුතු කල අතර ලංකාවේ පළමු ජනාධිපතිවරිය ද වේ.
2001 දෙසැම්බර් පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය, එක්සත් ජාතික පක්ෂයට පැරදුණ අතර කුමාරතුංග මැතිණිය ජනාධිපති ධුරයේ සිටින අතරතුර විපක්ෂය පාර්ලිමේන්තු බලය හිමිකර ගත්තේය.
සෛල වාදය. සියළුම ජීවීන් මූලික කෘත්‍යමය ඒකකය වු සෛල එකකින් හෝ වැඩි ගණනකින් නිර්මාණය වී ඇත. ඊට අමතරව සියළුම ජීවීන්ගේ සියළුම සෛල වල මූලික ක්‍රියාකාරිත්වය සහ රසායනය එකහා සමාන වේ. තවද එම සෛල ජනනය වනුයේ ඒවාට පෙර පැවති සෛල සෛල විභාජනය මගින් ගුණනය වීමෙන් පමණි.
පරිණාමය. ස්වාභාවික වරනය සහ ජාන මගින් සිදුකරන තෝරා ගැනීම මත පදනම්ව යම්කිසි ජනගහනයක ලක්ෂණ පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට වෙනස්වීම් වලට භාජනය වේ.
සමස්ථිතිය. බාහිර පරිසරයට අනුරූපව යටත් නොවී සිටීම සඳහා ජීවියෙකුගේ අභ්‍යන්තර පරිසරය පවත්වා ගෙන යාම සඳහා ඔවුන් සතුව පවතින භෞතික විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලිය මේ නම් වේ.
ජීව විද්‍යාව යනු ජීවීන් පිළිබඳ අධ්‍යනය සඳහා විශේෂ අවධානයක් සහිත විද්‍යාව යි. ජීව විද්‍යාව නම්, ය. යන වචනය සෑදී ඇත්තේ හා යන වචන දෙක මඟින් ය. 'ජීවය' යන සංකල්පය අර්ථ දැක්වීම දුෂ්කර ය. විද්‍යාඥයන් ජීවය පිළිබඳ පිළිගත් නිර්වඡනයක් ලබාදීමට අපොහොසත් වී ඇත. 'ජීවය' යනු විශේෂ හා අද්විතීය දෙයකි. එය රසායන විද්‍යා හා භෞතික විද්‍යා නියම භාවිත කර පැහැදිලි කළ නොහැකි ය. ජීව විද්‍යාව ප්‍රධාන ශාඛා තුනක් යටතේ සැකසී ඇත. එනම් සත්ත්ව විද්‍යාව , උද්භිද විද්‍යාව , ක්ෂුද්‍රජීව විද්‍යාව වේ.
මේ ජීව විද්‍යාව මගින් ජීවීන්ගේ ව්‍යුහය, කෘත්‍ය, වර්ධනය, සම්බවය, පරිනාමය සහ ව්‍යාප්තිය පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරනු ලැබේ. එමගින් ජීවින් පිළිබඳව විග්‍රහ කරන අතර ඔවුන්ගේ කෘත්‍ය, ජීවින් ඇති වු ආකාරය සහ ස්වාභාවික පරිසරය සමග සහ එකිනෙකා අතර ඇතිවන අන්තර් ක්‍රියා පිළිබඳව හදාරනු ලැබේ. නූතන ජීව විද්‍යාවෙහි පදනම සෑදෙනුයේ එයට ආවේනික මූලධර්ම හතරකිනි. ඒවා නම් සෛලවාදය, පරිනාමය, ප්‍රවේනිය සහ සමස්ථිතියයි.
ජීව විද්‍යාව වෙනමම විද්‍යාවක් ලෙස සංවර්ධනය වුයේ 19 වන ශතවර්ෂයේ දී විදයාඥයන් විසින් ජීවීන් මූලික ලක්ෂණයන් හුවමාරු කරගන්නා බවට සොයා ගැනීමත් සමගය. ජීව විද්‍යාව මේ වන විට පාසල් වල සහ ලොව පුරා විශ්ව විද්‍යාල වල සම්මත විශයක් බවට පත්ව ඇත. ලොව පුරා වර්ෂිකව ජීව විද්‍යාව සහ වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳව විවිධ පර්යේෂණ පත්‍රකා ප්‍රකාශයට පත්වේ.
අණුක ජීව විද්‍යාව මඟින් ජීව විද්‍යාවේ අණුක මට්ටමින් හදාරයි. ජීව විද්‍යාවේ අනෙකුත් පැති කඩවල වන ප්‍රවේනිය හා ජීව රසායන විද්‍යාව සමඟ මෙය සමපාත වේ. අණුක විද්‍යාවෙන් සෛලවල පවතින විවිධ අන්තර් ක්‍රියා (, , ප්‍රෝටීන නිෂ්පාදනය, අණුක මට්ටමින් හදාරන අතර මෙම අන්තර් ක්‍රියා පාලනය වන අයුරු ද අධ්‍යනය කරයි.
ජ.වි.පෙ. එහි බල පරාක්‍රමය අධි-තක්සේරුවකට ලක් කරගනිමින්, හොට බිම ඇණ ගත්තේ, දේ.ජ.ව්‍යා. ඔස්සේ , හමුදා සාමාජීකයන්ගේ පවුල් වල සාමාජීකයන් ඝාතනයට අණ දීමෙනි. එය වෙත හමුදාවන්හී පහළ ස්ථර දිගුකර තිබූ, කුඩා එහෙත් වැදගත් සහයෝගීතා හස්තය මෙයින් විනාශයට පත්වූ අතර, රජය විසින් දියත් කල භීෂණ ව්‍යාපාරයෙහි යුක්තිගරුක බව හුවා දැක්වීමට මෙයින් ඉඩ සැලසිනි. ජ.වි.පෙ. ආධාරකරුවන් යැයි සැලකුණු පාසල් සිසු දරුවන් වෙත, වධහිංසාව හා සමූහ ඝාතන ඇතුළු විවිධාකාර ක්‍රෑරතා, රජය විසින් පමුණුවන ලදි.
යථා යෝග්‍ය හා විද්‍යාත්මක කැණීමක් සිදුකෙරෙන බව සහතික කොට, තවදුරටත් මල සිරුරු සොයා‍ගැනීම හා හඳුනාගැනීම සඳහා පිටිවහල් වීමටද, සූරියකන්දෙහි ඔවුන් වල දැමුවේ කුමන වාතාවරණයක් මධ්‍යයෙහිද යන්න සොයා ගැනීමටද, අධිකරණ වෛද්‍ය, විමර්ශන හා නීති ප්‍රවීණයින් කණ්ඩායමක්, අධිකරණයට සහය වූ බවද මෙම වාර්තාව තවදුරටත් දැක්වීය. 1989 දී පොලීසිය විසින් මරා දමන ලද 36 දෙනෙකුගේ සිරුරු අඩංගුව තිබිය හැකි අංකුඹුර ඇතුළු අළුතින් සොයාගත් සොහොන් පිටි පිරික්සා බැලීම ඇරඹූ බවද, රජය වාර්තා කලේය .
1994දී , සමූහ මිනී වලවල් පිළිබඳව, එක්සත් ජාතීන් සංවිධානයෙහි විමසීමකින් අනතුරුව රජය වාර්තා කලේ, 1994 සැප්තැම්බර 14 දිනදී, මහාධිකරණයෙහි අධීක්ෂණය යටතේ මිනී වලවල් කැණ, අනිර්දිෂ්ට සංඛ්‍යාවක් ඇටසැකිලි නෂ්ටාවශේෂ සොයාගැනීමට කටයුතු කල බවටයි.
ගාල්ල, ශ්‍රී ලංකා‌වේ නිරිතදිග ‍වෙරළ තීර‍යේ ‍කොළඹ සිට කි.මි. 119 දුරින් පිහිටි නගරයකි. පෘතුගීසීන් පැමිණීමට ‍පෙර 16 වන සියව‍සේ දී ධීවර වරායක් ලෙස පැවති මෙය එවකට ගිම්මතිත්ත ‍ලෙස හදුන්වා ඇත. ලෙස හදුන්වා ති‍බේ.) 18 වන සියව‍සේ බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයින් කොළඹ ප්‍රධාන වරාය ‍ලෙස සැලකීමට ‍පෙර ගාල්ල එහි දියුණු‍වේ උපරිමයට එළඹ තිබිණ. 2004.12.26 දින ඇති වු සුනාමි උවදුරින් නගරයට හානි සිදු වූ අතර දහස් ගනණක් ජීවිතක්ෂයට පත් විය.
ශ්‍රී ලංකා‌වේ ‌පහත දැක්වෙන ස්ථාන හත යුනෙස්කෝ සංවිධානය විසින් යුනෙස්කෝ ලෝක ‍ උරුම අඩවි ලයිස්තුවට ඇතුළුකර ඇත.
වියට්නාමය ගිනිකොණදිග ආසියාවේ නැගෙනහිර ඉන්දු චීන අර්ධද්වීපයේ පිහිටි රටකි. එය උතුරින් චීනයට, වයඹින් ලාඕසයට, නිරිත දිගින් කාම්බෝජයට සහ නැගෙනහිරින් දකුණු චීන මුහුදට මායිම් වෙයි. 2012 දී මිලියන 90.3ක ජනගහණයකින් යුක්ත වූ වියට්නාමය ලොව 13 වැනියට වැඩිම ජන සංඛ්‍යාවක් වෙසෙන රටයි. 1976 දී සිදුවුණු උතුරු සහ දකුණු වියට්නාම එකමුතුවත් සමග රටේ අගනුවර හැනෝයි ලෙස නම් කෙරිණි.
ක්‍රි.ව. 938 දී බැන්ඩැන් ගඟ ආශ්‍රිතව සිදුවූ සටනකින් පසුව වියට්නාමය චීනයෙන් මිදී තම නිදහස ලබා ගත්තේය. මින්පසුව 19 වැනි ශතවර්ෂය තෙක් පැවත ආ රජ පරම්පරා සමග වියට්නාමය ගිනිකොණදිග ආසියාව පුරා විහිදුණු අතර 1954 දී පළමු ඉන්දු-චීන සටනේ දී රට උතුරු සහ දකුණු වියට්නාම ලෙස වෙන්වුණි. දෙපාර්ශවය අතර දරුණු සටන් ඇවිලී ගිය අතර වියට්නාම යුද්ධයෙන් පසුව එය 1975 දී උතුරු වියට්නාමය ජයගැනීමෙන් අවසන් විය.
2009 සංගණනය පරිදී, 10 මිලියන ප්‍රමාණයකට වඩා ජනතාව, තෙරුවන් සරණ යද්දී, වියට්නාම ජනතාවගෙන් අති මහත් බහුතරයක්, යම් ආකාරයකට මුතුන්මිත්තන් ඇදහීම සිදු කරති.
මෙය පිහිටා තියෙන්නේ මිහිඳු හිමියන් වෙනුවෙන්දෙවන පෑ තිස් රජු මහාමෙව්නාවේ කර වු තිස්සාරාමයෙය. සංඝමිත්තා මෙහෙණිය විසින් මෙරට වැඩම කරන ලද්දේ බුදුන්ට ධර්මාවබෝධයට සෙවණ දුන් ඇසතු බෝ රුකේ දකුණු ශාඛාවයි. මෙය වප් මස පුරපසලොස්වක දිනයකදි මෙරටට ගෙන ආ බව මහා වංශයේ සදහන් වේ. බෝධීන් වහන්සේ අද තිබෙන තැනට වඩා පහත බිමක මුලින් රෝපණය කර ඇතත් ක්‍රමයෙන් බැමි බැදිමාදියෙන් උස් බිමක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත.
ඉංග්‍රීසින් ලංකාවේ පාලන බලය අත් කර ගැනීමෙන් පසුව බෞද්ධ වෙහෙර සතු ඉඩ කඩම් විශාල ප්‍රමානයක් රජය අයත් කර ගන්නා ලදි. 1856 ඉංග්‍රීසි රජයෙන් පත් කළ විහාර දේවාල කොමිසම මගින් නම් කළ පහත සදහන් පුජනිය ස්ථාන අටමස්ථාන ලෙස නම්කර ඔප්පුවක් මගින් 1872 අටමස්ථානාධිපති හිමිට සහ බුලන්කුලම පවුලට භාර දෙන ලදි.
මිහිදු මහ රහතන් වහන්සේ අනුරාධපුර සීමා නිර්ණය කිරීමේදී භූමිය වෙන් කරන ලද අටමස්ථාන. දීප වංශය, මහා වංශය, සමන්තප්‍රාසාදීකාව, පුජාවලිය, සිංහල බෝධි වංශය, සද්ධාර්මාලංකාරය, සද්ධර්මරතනාවලය ඇතුළු පොත පතේහි මේ පිළිබඳ සදහන් වේ.
දේවානම්පිය තිස්ස රජ සමයේ ලක්දිව බූද්ධ ශාසනය පිහිටුවීමෙන් පසු ‍ප්‍රධාන බෞද්ධාගමික නගරය වුයේ අනුරාධපුරයයි. මෙනිසා එහි වු පුජනිය ස්ථානයන්ට විශේෂ ගෞරවයක් බෞද්ධ ජනතාව තූළ ඇති විය.
ඌව පළා‍තෙහි බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බිම්තැන්න, කෝරළයෙහි අලුත්නුවර නගර වසමට අයත්ව පිහිටි මහියංගන චෛත්‍යය, බුදුන් වහන්සේගේ ජීව සර්වඥ කේශධාතූන් නිදන් කළ හා පිරිනිවනින් පසුව උන්වහන්සේගේ ශ්‍රීවාස්තී ධාතුවද නිධන් කර තනනු ලැබූ ශ්‍රී ලංකාවෙහි පළමු දාගැබ සේ සැළකේ. මහියංගනයෙහි පුරාණ සිංහල නාමය බිම්තැන්න නම් වේ. පාලියෙන් ලියනවිට බිම් යන්න මහී යයිද, තැන්න යන්න අංගනය නමින්ද මහියංගනය යන්න සෑදි ඇත.
තථාගත බුදූරජාණන්වහන්සේ සම්බුද්ධත්වයට පත්වී පස්වැනි වර්ෂයෙහි ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන කල්හි, චූලෝදර නාරජු මහෝදර නාරජු අතර මිණිපළඟක් නිසා මහත් සටනක් ඇතිවන්නට විය. මෙම සටනේදී විශාල පිරිසකට ඇතිවන්නට ගිය දරුණු විනාශය වළක්වනු වස් උන්වහන්සේ ලක්දිවට වැඩම කර වර්තමාන නාගදීප දාගැබ ඇති ස්ථානයෙහි දම් දෙසූ සේක.නාග ගෝත්‍රිකයන් විසූ දිවයින හෙයින් මෙය නාගදීපය නම් වේ.
බුදුරජාණන් වහන්සේ නාගදීපාගමනයෙන් තෙවසක‍ට පසුව මණිඅක්ඛිත නාරජුගේ ආරාධනයෙන් කැළණියට වැඩි සේක. දැනට චෛත්‍යය ඇති ස්ථානයෙහි රුවන් පළඟක වැඩ හිඳ 500 ක් සංඝ‍යා වහන්සේලා සමඟ දන් වැළදු බව කියවේ. වර්තමාන කැළණිය රජමහා විහාරය ලෝක ප්‍රසිද්ධ කලාත්මක චිත්‍ර‍යන්ගෙන් විසිතුරුය. ඉදිරිපසින් ගලා බස්නා කැළණි ගඟ විහාරස්ථානයෙහි ශෝභමානත්වය තවත් වැඩි කරයි.
දඹදිව ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේගේ ශාඛාවක් මෙරටට වැඩම කරන ලද්දේ ක්‍රි: පු: 3 වැනි සියවසෙහිදීය. මෙය සිදුවුයේ මිහිදු මාහිමියන් මෙරටට බුදුසමය හඳුන්වාදීමෙන් පසුවය. දඹදිව ධර්මා‍ශෝක අධිරාජයාගේ අනුග්‍රහය හා අනුබලය ඇතිව ලංකාවේ දෙවන පෑතිස් රජතුමාගේ ඉල්ලීමක් අනුව ශ්‍රී මහා බෝධීන්වහන්සේ සඝමිත් තෙරණිය විසින් මෙරටට වැඩම කරන ලදී.
දීඝවාපිය හෙවත් දිගාවැව ගමෙහි කරවන ලද බැවින් දීඝවාපිය යැයි කියනු ලැබේ. බු: ව: 407 හෙවත් ක්‍රි:පූ: 137 රජ පැමිණි සද්ධාතිස්ස රජතුමන් විසින් සර්වඥධාතූන් නිධන් කොට මෙම චෛත්‍යය කරවන ලදී. බුද්ධත්වයෙන් අටවැනි වර්ෂයෙහිදී බුදුරජාණන්වහන්සේ මෙම ස්ථානයට වැ‍ඩ මොහොතක් සමවත් සුවයෙන් ගතකල බව කියැවේ.
මුතියංගන විහාරය පිහිටා ඇත්තේ වර්තමාන බදුලු දිස්ත්‍රික්කයෙහිය. බුදුරජාණන්වහන්සේ ලක්දිවට වැඩම කළ තෙවැනි ගමනේදී මුතියංගන චෛත්‍යය පිහිටි ස්ථානයේ නිරෝධ සමාපත්තියට පැමිණි බවට විශ්වාස කෙරේ. මෙම සෑ ගර්භයේ බුදු සමිදුන්ගේ මුක්තක ධාතුන් වහන්සේ හා කේෂ ධාතුන් වහන්සේලා වැඩ සිටිති.
සමනොළ ගල මුදුනෙහි සිරිපා සටහන් පිහිටවනු සඳහා එහි වැඩම කළ අවස්ථාවේ දිවා කල ගත කළ ගුහාව දිවා ගුහාව නම් වේ. මෙම දිවා ගුහාව වර්තමානයෙහි හදුනාගෙන ඇත්තේ සිරිපා මලුවේ සි‍ට මහගිරිදඹය පසුකොට මඳ දුරක් පැමිණි විට වම්පසින් දක්නට ලැබෙන භගවාලෙනයි.
බු: ව: 383, ක්‍රි : පූ: 101 දී දුටුගැමුණු රජතුමා විසින් මහා සංඝයාට නොපිළිගන්වා මිරිස් ව්‍යාංජනයක් වැළදු එක් අවස්ථාවක් සිහිවූ රජතුමන් මහා සංඝයාට පිළිගැන්වීමට මෙය කරවූ බව කියැවේ. මෙහි දුටුගැමුණු රජතුමාගේ කුන්තා‍යුධය නිධන් කර ඇත.'
බු: ව: 315 හෙවත් ක්‍රි: පු: 228 වැන්නෙහිදී පමණ මාගම්පුර රජ පැමිණි කාවන්තිස්ස රජු විසින් ඉදිකල හෙයින් තිස්ස මහා වෙහෙර යයි නම් විය. මෙම චෛත්‍යයෙහි බුදුරජාණන්වහන්සේගේ ලළා‍ට ධාතුව නිධන් කර ඇති බව කියවේ.
ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පාදස්පර්ශයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ පූජනීය වු ස්ථාන දහසයක්, සොළොස්මස්ථාන ලෙස නම් කොට තිබේ.එවා 'මහියංගනං නාගදීපං' ගාථාවෙන් දැක්වේ.
ඇදුම රෝගය උත්සන්න වීම , හතිය , ප්‍රාශ්වාසය දීර්ඝ වීම , හෘද ස්පන්දන වේගවත් වීම , වෙද නලාවට ඇසෙන පෙනහලුවල ශබ්දය , ආශ්වාසයේදී දුර්වල වන සහ ප්‍රශ්වාසයේදී ශක්තිමත් වන නාඩි වැටීමේ ක්‍රියාවලිය සහ උරස් කුහරය සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා පිම්බී තිබීම වැනි ලක්ෂණ මගින් වෛද්යවරයකුට රෝගියා පරීක්ෂා කිරීමෙන් හඳුනාගත හැකිය. රෝගය උත්සන්න වු අවස්ථාවකදී ශ්වසනය සඳහා භාවිතා වන අතිරේක බෙල්ලේ පේශීන්ද භාවිතයට ගැනීම නිසා පර්ශු සහ බෙල්ලේ හා පපුවේ අස්ථි අතර පටක කොටස් ඇතුලට ඇදීමක් සිදුවේ.
දියුණු රටවල මහජනතාවගේ අවධානය මෑතක සිට ඇදුම රෝගය කෙරෙහි යොමුවී ඇත. මෙයට ප්‍රධානතම හේතුවක් වන්නේ නාගරිකව ජීවත්වන ළමුන් හතරකින් එක් අයෙකුට ඇදුම රෝගයට ගොදුරුවීමේ ප්‍රවණතාවයක් ඇති වී තිබීමයි.
මේ වනවිට මව මියගොස් සිටි නිසා පියා දරුවාට ඉගැන්වීමේ අභිලාෂයෙන්ම මුල් ගම් ප්‍රදේශය අත්හැර බොම්බායේ පදිංචියට ගොස් දරුවා බොම්බායේ එල්ෆින්ස්ටන් විද්‍යාලයට ඇතුළත් කළා. තමාට කුලයෙන්ම ඉගෙනීමට තහනම් වූ වේදය ඉගෙනීමට කැමැත්ත දැක්වුවත් බමුණු ගුරුවරු මොහුට සංස්කෘත භාෂාව ඉගැන්වීමට ඉඩ නොදුන්නේය. පසුකලෙක ජර්මනියේදී සංස්කෘත ඉගෙන ගෙන බමුණන් ඉදිරියේ සංස්කෘත භාෂාවෙන් කතා කළේය.
1920 ජනවාරි 31 “මුකනායක”පුවත්පතට අම්බෙඩ්කාර් කළ ප්‍රකාශය. “මේ රට අසමානතාවයේ නිවාසස්ථානයයි.බලය හෝ ඥානය නොමැතිව බ්‍රාහ්මණ නොවන පීඩිත පංතිවලට කිසි ලෙසකත් ප්‍රගතියක් ලැබිය නොහැක”.1918 පැවති පීඩිත දළිත පංති සම්මේලනය,ඊනියා ස්පර්ශ නොකළ යුතු ජනයා නගා සිටු වීම සඳහා ගන්නා ලද ප්‍රථම පියවර විය.අධ්‍යාපනය හුදෙක් බ්‍රාහ්මණයින්ට පමණක් දිය යුතුද?
යන්න අම්බෙඩ්කාර් ප්‍රශ්න කළේය.පහළ පාන්තික ජනතාවගේ ආරක්ෂා්ව සඳහා ආරක්ෂමක ක්රබමයක් ලෙස ඔවුන්ට අධ්යාසපනය ලබා දිය යුතු බව ප්රාකාශ කළේය.කාන්තා විමුක්තිය සඳහා සමාජ රීතීන් වර්ධනය කිරීමට සමාජ අසාධාරණය ඉවත් කළ යුතු බව පෙන්වා දෙන ලදී.සිවිල් සේවය හා ත්‍රිවිධ හමුදා සේවය සැමට විවෘත විය යුතු අතර ඡන්ද ක්‍රමය තුළ එක් එක් ජනවර්ග උදෙසා සම්පූර්ණ පළාත් ස්වයංපාලන අයිතිය තිබිය යුතු බව අම්බෙඩ්කාර් යෝජනා ක‍ළේය.
එදා අත නොගැසිය යුතු කුලයකට අයිති වූ මේ දරුවාට අධ්‍යාපනය ලැබීමේදී මහත් හිරිහැරවලට මුහුණදීමට සිදුවිය. පාසලේදී පංතියට ඇතුළුවීමට තහනම් වූ අතර අනෙක් ළමයින් පාවහන් ගලවන තැන බිම ඉඳගැනීමට සිදුවිය. අනෙක් දරුවන් වතුර බොන කරාමය ඔහුට පාවිච්චි කිරීමට තහනම් විය. නිතරම අනෙක් ළමයින් ක්‍රීඩාකරන විට ඔහු හුදකලාව බලාසිටියා. එහෙත් පාසලේ කෙතරම් ගැහැට ලැබුණත් අධ්‍යාපන කටයුතුවලදී ඉතාමත් ඉදිරියෙන් සිටීමට මේ දරුවාට අවස්ථාව ලැබුණි.
දුගී මාහර් පවුලකට උපන් අම්බේඩ්කර්, චතුර්වර්ණ ක්‍රමය නම් සමාජ විවසනයට – වර්ණ සතරකට හින්දු සමාජය වර්ගීකරණය කිරීම – සහ හින්දු කුල ක්‍රමයට විරුද්ධව ව්‍යාපාරයක් ගෙන ගියේය. බුද්ධාගම වැළඳගත් ඔහු වෙත, දලිත් වරුන් හෝ කුලහීන අයවළුන් හෝ දහස් ගණනක් ථේරවාද බුද්ධාගම වැළඳගැනුම සඳහා කරළිය සකස්කිරීම පිළිබඳව ගෞරවයද හිමි වෙයි. 1990දී මරණෝත්තර ලෙසින්, ඉන්දියාවේ උසස්තම සිවිල් ගෞරවය වන භාරත් රත්න සම්මානය, අම්බේඩ්කර් වෙත ප්‍රදානය කෙරිණි.
1990 දී ඉන්දියාවේ ඉහළම සිවිල් සම්මානය වන භාරත් රත්න අම්බෙඩ්කර්ට මරණින් පසු ප්‍රදානය කරන ලදී. අම්බෙඩ්කර්ගේ උරුමයට ජනප්‍රිය සංස්කෘතියේ බොහෝ ස්මාරක සහ නිරූපණයන් ඇතුළත් වේ. සමාජ-දේශපාලන ප්‍රතිසංස්කරණවාදියෙකු ලෙස අම්බෙඩ්කර්ගේ උරුමය නූතන ඉන්දියාව කෙරෙහි ගැඹුරු බලපෑමක් ඇති කළේය.
ප්‍රථමයෙන් හින්දු කුලවාදයෙන් පීඩාවට පත්වූ තම ජනතාව නගාසිටුවීමට පාසල් පුස්තකාල හා නේවාසිකාගාර පිහිටුවීමට සංගමයක් ආරම්භ කළේය. රජයේ පොදු අරමුදල් වලින් පිහිටුවන ආයතනවලට තම ජනතාවට ඇතුළුවීමට ඉඩ ලබාගත හැකි පනතක් රජය මගින් සම්මත කර ගත්තේ එතුමාගේ දැඩි උද්යෝගය නිසයි.
1956 දී ඔහු ආධාරකරුවන් 600,000 ක් සමඟ බුද්ධාගමට හැරීම සඳහා දලිතයන් විශාල වශයෙන් පරිවර්තනය කිරීම ආරම්භ කළේය. ඔහු ඉන්දියාවේ බුද්ධාගම පුනර්ජීවනය කළේය. අම්බෙඩ්කර් බෝධිසත්වයකු ලෙසත්, නවයාන බෞද්ධයන් අතර මෛත්‍රිය ලෙසත් සැලකේ.
අම්බෙඞ්කාර් නම් එම ගුරුවරයා එතුමාගේ නම පාවිච්චි කිරීමට මේ කුඩා දරුවාට අවසරදීමෙන් මේ භීමරාව් අම්බෙඞ්කාර් විය. මෙතුමා පියාට අවවාද කළේ මේ දරුවා අනාගතයේ ඉතා දක්ෂයකු වන බවත් මොහුට කෙසේ හෝ ඉගැන්විය යුතු බවත්ය.
මේ වනවිට වේදය, උපනිශද්, බුදු දහම හා අනෙකුත් ආගම්ද හදාරා තුලනාත්මක දැනුමක් තිබුන අතර බුදු දහමේ සමාජ සංශෝධනයට අවශ්‍ය මූලධර්ම දැඩි විමසුමට ලක් කළේය.
බොහෝ සමාජ සහ ආර්ථික බාධක අභිබවමින්, ඉන්දියාවෙහි ශාස්ත්‍රාල අධ්‍යාපනය ලැබූ පළමු දලිත්වරුන් අතුරින් එක් අයෙකු වීමට අම්බේඩ්කර් සමත් විය.
යුරෝපීයයන් ඉරානය ඉරාකය හා දකුණු ආසිවට අයත් ලංකාව ඉන්දියාව පකිස්ථානය වැනි රටවල ජනයාද මෙම වර්ගයට අයත් වෙයි.සුදු පැහැති සම,නිල් පැහැති ඇස්,රන්වන් පැහැති හිසකෙස් මොවුන්ට ඇත.එහෙත් දකුණු ආසියාව දෙසට යනවිට තද පැහැ සම,කලු පැහැ හිස කෙස් කලු පැහැ ඇස් ඇති මානවයින් දක්නට ලබේ.මෙම වෙනස පාරිසරික බලපෑම් මත වෙනස් වන්නට ඇතිබව මානව විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙයි.මොවුන් උස මහත සිරුරු දරයි.හොදින් වැඩුණු රෝම දක්නට ඇත.
චීනය ජපානය කොරියාව තායිලන්තය වැනි නැගෙනහිර ආසියාතික රටවල වාසය කරන ජන වර්ගය හා අප්‍රිකානු ස්වදේශිකයන් මේ ගණයට අයත්ය.ලු පැහැති ඇස්,කහ පැහැයට හුරු සම පළල් දෙකොපුල් හා අඩු රෝම පිහිටී මොවුන් අතර දක්නට ලබේ.මොවුන් උසින් අඩුය.ඇස් කුඩාය.
මනසින් උසස් සත්වයා යන අරුත මිනිසා යන වදනේ ගැබ්බ ඇත.මිනිස් යන ධාතු ප්‍රකෘතියට ආ යන ප්‍රත්‍ය එක්වීමෙන් මිනිසා යන වදන සැකසී ඇත.සිංහල භාෂාව තුල මනුෂ්‍යයා මනුසතා මානවයා නරයා යන නාමපද මිනිසා යන නාමපදයට සමාන පද ලෙස භාවිතවේ.
අප්‍රිකානු කලාපයේ වාසය කරන ජනයා මීට අයත්ය.තද කලු පැහැති සම,කලු ඇස්,කැරලි ගැසුනු හිසකෙස්,විශාල තොල්,විශාල නාසය,ලොකු ඇස් මොවුන් සතුය. උස මහත සිරුරු දරයි දිගු ශක්තිමත් අවයව දරයි.
ජීවී විශේෂ අතුරින් වඩාත් දියුණු හා දියුණු කල හැකි මනසකට උරුමකම් කියන මිනිසා ස්භාවධර්මයට වඩාත් බලපැම් කල හැකි ජීවී විශේෂය ලෙස දැක්විය හැක.
ඕස්ට්‍රෙලියානු ආදිවාසීන් පැපුවා නිව්ගිනියා වාසීන් ශ්‍රී ලංකාවේ වැදි ජනයා මීට අයත්ය.දුඹුරු පැහැති සම ඝනව වැඩුණු රෝම විශාල හනු හා අක්ෂි කූප මොවුන්ට හිමිය.
ආචාර්ය ලක්ෂ්මිනාත් හා චින්තා මැදිවකගේ දියණිය වන දේවිකා මැදිවක මෙනවිය සහ නෙරංජන් වර්ෂ 1984 දී විවාහ වූහ. ඔවුන් දෙපලගේ දියණිය මෝක්ෂනා නේරන්දිකා විජයරත්න (ලෝක බැංකුවේ ශ්‍රී ලංකා කාර්යාලයේ පාරිසරික විශේෂඥවරියක ලෙස සේවයේ නියතු) හා ආචාර්ය නවින්ද්‍ර විජයරත්න (ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ෆ්ලොරිඩා පොලිටෙක්නික් විශ්ව විද්යාලයේ සහකාර මහාචාර්ය වරයකු ලෙස සේවයේ නියතු) නමින් පුතුකු ද වේ.
නෙරංජන් ප්‍රියදර්ශන දූල්ලෑව විජයරත්න . මහනුවර ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ හිටපු දියවඩන නිලමේ වරයෙකි. එම තනතුරු පුරා වසර 20 කාලයක් හෙබවූ පසුව දේශපාලනයට එක්විය. මහනුවර මහනගර සභාවේ විපක්‍ෂ නායක ධුරය තනතුර දැරූ ඔහු දැනට එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ මහනුවර දිස්ත්‍රික් සංවිධායකවරයකු ලෙස කටයුතු කරයි.
බුදු දහම ඉන්දියාවේ සිට චීනයට ව්‍යාප්ත වු පසු ධ්‍යන යන වචනයට පුළුල් අර්ථයක් ගැබු වී තිබේ. භාවනාවේ ඒකදේශයක් වශයෙන් ධ්‍යන ඉන්දියාවේ ව්‍යවහාර කළත් චීනයේ දී සමස්ථ භාවනාවම ධ්‍යන විෂයෙහි අන්තර්ගත විය. චීනයට ගෙනගිය බුදු දහමේ ප්‍රධානම අංගය වශයෙන් හදුන්වන්නේ භාවනාවයි. චං ආගමේ මුලිකාංගයයි. චං ආගමික ඉගැන්වීම් ජපානයට ගිය විට එය "සෙන්" බවට පත් විය.
සෙන් බුදු දහමේ මුලික ලක්‍ෂණයකි ධර්ම ග්‍රන්ථ භාවිතා නොකිරීම. චීනයේ ධර්ම ග්‍රන්ථ සම්පුර්ණයෙන් ඉවත් කළ අතර ජපානයෙදී සෙන් ආගම අංශ දෙකක් මේ සම්බන්ධයෙන් නිර්මාණය කර ගනී. ඒ "රින්සයි සෙන් හා ඩෝගන් සෙන්" වශයෙනි. කො‍ටසක් ධර්ම ග්‍රන්ථ භාවිතා කළ අතර අනෙක් කෙටස ධර්ම ග්‍රන්ථ ආශ්‍රයෙන් සම්පුර්ණයෙන් ඉවත් විය.
කන්ද උඩරට උඩුනුවර පොල්ගහ අංග ග්‍රාමයේ උපත ලබා ගම්පොළ ශාන්ත ඇන්ඩෲ විදුහලේ අධ්‍යාපනය නිමවා සමුපකාර පරීක්‍ෂාකවරයෙකු ලෙස ජීවිතය ඇරඹූ ඩී. බී. විජේතුංග මහතාට දේශපාලන ක්‍ෂේත්‍රයට අවතීර්ණ වන්නට ලැබුණේ උඩරට කීර්තිමත් ඇමතිවරයෙකු වූ ඒ. රත්නායක මහතාගේ ‍‍පෞද්ගලික ලේකම් ලෙස කටයුතු කිරීමට අවස්ථාව ලැබුණු නිසාය.
ශ්‍රී ලංකාභිමාන්‍ය ඩිංගිරි බණ්ඩා විජේතුංග යනු ශ්‍රී ලංකාවේ තුන්වන විධායක ජනාධිපතිවරයා සහ ශ්‍රී ලංකාවේ අගමැති සහ වයඹ පළාත් ආණ්ඩුකාර ලෙස කටයුතු කළ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකි.
මෙරට තුන්වන ජනාධිපතිවරයා ලෙස වසරක කාලයක් කටයුතු තළ ඩී. බී. විජේතුංග මහතා ඉතා සරල දිවි පෙවෙතත් ගත කළ තැනැත්තෙකි. අව්‍යාජ ජන නායකයෙකු ලෙස ජන හදවත් වල රැඳුණු විජේතුංග මහතා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ගතිගුණවලින් සම්පූර්ණ වූවෙකු විය.
එක් ආශ්වාදජනක සංසිද්ධියක් වනු‌‌‍යේ පක්ෂීන් ‌‍බොහෝ විට ආහාර ‍‍සොයා යාම සඳහා සාමූහික රංචු වශ‌‍යෙන් හැසිරීමට ප්‍රවණතාවයක් දැක්වීම යි. මෙවැනි ‍රංචුවක් ‍‍බොහෝ විට මහ කවුඩා සහ රතු දෙමළිච්චා යන පක්ෂී විශේෂ වලින් සමන්විත වේ. මෙවැනි ‍රංචුවක පෙරමුණ ගන්නා මහ කවුඩා ප්‍රචණ්ඩකාරී පක්ෂියෙකු ලෙස ද රතු දෙමළිච්චා ඝෝෂාකාරී පක්ෂියෙකු ලෙසද ප්‍රචලිත ය.මෙහි විවිධ පක්ශීන් දැක ගත හැකිය.
උරගයින් වශයෙන් ආවේණික විශේෂ වන, පළා පොළඟා සහ කුණකටුවා දැකගත හැකි‌ අතර පුළුල් උභයජීවී විවිධත්වයක් ද පවතී. මෙහි දී ගස් ‍ගෙම්බන් විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුතු වේ. අපෘෂ්ඨවංශීන් ලෙස කොමන් බර්ඩ්වින්ග් සමනළයා සහ කූඩැල්ලන් ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි.
සිංහරාජයේ මෝනින් සයිඩ් ප්‍රදේශයේ ඊටම ආවේණික වූ හා එහි පමනක් දැකිය හැකි සත්වයන් රැසකි. ඒ අතරින් කටුසු හා හූනූ විශේෂ ප්‍රධාන වේ.
ශ්‍රී ලංකාවෙහි පහතරට වැසි වනාන්තර පරිසර කලාප‌‍යේ ‌‍කොටසක් වන ‌‍මෙම ‍නොඉඳුල් කඳුකර වැසි වනාන්තරය, පිවිසු‌ම් අපහසුතාව හේතුවෙන් වාණිජකරණයට ලක් වී‍මෙන් ආරක්ෂා විය. මෙය 1607වස‌‍රේ දී ‍ජෛවගෝල රක්ෂිතයක් ‌‍ලෙස ද, 1988 වස‌‍රේ දී ‍ලෝක උරුමයක් ‍ලෙස ද නම්‍‍‍ කොට තිබීම ඒ සඳහා තවත් හේතුවක් විය. ‌රක්ෂිත‌‍යේ “සිංහරාජය” යන නාමය “සිංහරජදහන” අරුත් ‍දේ.
ඝන ශාක වැස්ම හේතුවෙන් යාල වැනි වියලි කලාපීය වනෝද්‍යාන මෙන් වන සතුන් මෙහි දී පහසුවෙන් දැක ගත හැකි නොව්. මෙහි දී අවසන් තෙත් කලාපීය අලි තිදෙනා දැකගත හැකි අතර දිවියන් ද දක්නට ලැබෙනුයේ දුලබ වශයනි.මෑතකදී දුර්ලබ කලු දිවියෙකුගේ මරනයක් වර්තා වූ අතර බහුලව ම දැකිය හැකි විශාල ම ක්ෂීරපායි ජීවියා වනුයේ, ශ්‍රී ලංකා අළු වඳුරා යි.
සිංහරාජ වන රක්ෂිතය ශ්‍රී ලංකාවෙහි මධ්‍යම කදුකරයේ නිරිත දිගින් පිහිටි රක්වාන කදුවැටියේ උස මීටර 300-1170 සීමාවේ, හේක්ටයාර 11250 ක පැතිර පවතින ජාතික වනෝද්‍යානයකි එය ගාල්ල දිස්ත්‍රික්ක්කකට මායිම්වේ. එය අන්තර්ජාතික අවධානයට ලක් වී ඇති අතර යුනෙස්කෝව විසින් ජෛවගෝල රක්ෂිතයක් සහ ලෝක උරුම අඩවියක් ‍ලෙසට නම් කොට ඇත.
ශ්‍රී ලංකා‌‌වේ දැනට හඳුනා‌‌‍ගෙන ඇති ආවේණික සතුන් අතුරෙන්, වැසි වනාන්තර ඇසු‌‌‍රේ වාසය කරන ‌ සත්ව විශේෂ 20ක් ඇති අතර, වත රතු මල් කොහා, ශ්‍රී ලංකා‌‌ බට ඇටිකුකුළා සහ ශ්‍රී ලංකා‌‌ කැහි බෙල්ලා ඇතුළු සියලු ම ‌විශේෂ මෙහි දී දැකගත හැකි‌ වේ.
රක්ෂිතයේ නැගෙනහිර දෙස සි‍ට බටහිර දෙසට දුර කි.මි. 81ක් සහ උතුරු දෙස සිට දකුණු දෙසට උපරිම දුර කි.මි. 7ක් වුව ද ඵය ශාක විශේෂ මෙන් ම කෘමීන්, උභයජීවීන්, උරඟයින්, පක්ෂීන් සහ ක්ෂීරපායීන් ඇතුළු ආවේණික ජීවී විශේෂ සඳහා සුරක්ෂිත අභය භූමියකි.
මේ යෝධ මීවන විශේෂය සිංහරාජයට ආවේණික වේ. මෙය මීටර දෙකේ සිට මීටර පහක් පමණ උසට වැඩේ.මෙපමණක් නොව සිංහරාජය හෙළ ඔසුවේ මහගෙදර හා සමානය.
ඕස්ටේ‍්‍රලියානු කණ්ඩායම අසරණ තත්ත්වයකට පත් කරමින් ලකුණු පුවරුවේ ලකුණු 92 ක් පමණක් සටහන්ව තිබියදී බොබ් සිම්සන්, නීල් හාර්වි, සී. සී. මැක්ඩොනලඩ්, ඕ’නීල්, ෆලැවෙල් මැකී යන ප‍්‍රබල පිතිකරුවෝ දැවී ගියහ. මේ අතර ඇලන් ඩේවිඩ්සන් හා රිචී බෙනෝ ඕස්ටේ‍්‍රලියානු පිලට නව ජීවයක් ලබාදෙමින් හත්වැනි කඩුල්ල වෙනුවෙන් ලකුණු 134 ක වටිනා සබඳතාවයක් පිහිටවූහ.
1896 වසරේදී ඉදිකරන ලද මෙම “වූලුන්ගැබා” කී‍්‍රඩාංගණය වඩාත් ප‍්‍රකට “ගැබා” යන නමිනි. එහි මුලින්ම ටෙස්ට් තරගයක් පවත්වා ඇත්තේ 1931 වසරේ ඔස්ටේ‍්‍රලියාවත් දකුණු අපි‍්‍රකාවත් අතරය. 1960 වසරේ පවත්වන ලද එක්තරා අපූරු ටෙස්ට් තරගයක් නිසා “ගැබා” කී‍්‍රඩාංගණයේ නාමය කි‍්‍රකට් වංශ කතාවේ නොමියෙන ලෙස සටහන් වී තිබේ.
මෙම ඓතිහාසික ටෙස්ට් තරගය පවත්වා ඇත්තේ 1960 වසරේ දෙසැම්බර් 9, 10, 12, 13 හා 14 යන දිනවල ඔස්ටේ‍්‍රලියාවත් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් දූපත් කණ්ඩායමත් අතරය. කිසියම් ටෙස්ට් තරගයක කණ්ඩායම් දෙකේ ඉනිම හතරේ ලකුණු එකතුව සමාන වීමෙන් එම ලකුණු තත්ත්වයෙන් අවසන්වීම ටෙස්ට් කි‍්‍රකට් ඉතිහාසයේ ඉතාමත් දුලබ සිදුවීමකි.
හෝල්ගේ ප‍්‍රථම පන්දුව ග‍්‍රවුට්ගේ පා ආවරණයේ පතිත වූ අතර එයට අතිරේක ලකුණක ලැබිණි. දැන් ජයග‍්‍රහණය සඳහා තවත් අවශ්‍ය ලකුණු 5 ක් පමණි. හෝල්ගේ ඊළඟ පන්දුව බිහිසුණු බවුන්සරයකි. එය බෙතෝගේ පිත්තේ කොනක පතිත වී කඩුලු රකින ඇලෙක්සැන්ඩර් අතර පත් විය. තීරණාත්මක මොහොතක බෙනෝ ලකුණු 52 ට දැවී ගියේය.
ටෙස්ට් ඉතිහාසයේ මෙවැනි තරග පිළිබඳව වාර්තා වන්නේ කලාතුරකිනි. ඕස්ටේ‍්‍රලියාවත් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් දූපත් කණ්ඩායමත් අතර “ගැබා” කී‍්‍රඩාංගණයේ පැවැති මෙම තරගය ඉතිහාසයට එක් වූයේ ලකුණු එකතුව සම වූ ලොව ප‍්‍රථම ටෙස්ට් තරගය ලෙසය.
ඊට පිළිතුරු වශයෙන් ඕස්ටේ‍්‍රලියාව සිය පළමු ඉනිම සඳහා ලකුණු 505 ක් රැස් කළේය. ඔ’ නීල් ලකුණු 181 ක්ද, බොබ් සිම්සන් ලකුණු 92 ක් ද රැස් කළේය. බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් පිලට සිය දෙවැනි ඉනිමේදී ලබාගත හැකි වූයේ ලකුණු 284 ක් පමණි.
රිචී බෙනෝ ලකුණු 52 ක්ද, ඇලන් ඩේවිඩ්සන් ලකුණු 80 ක්ද රැස් කළහ. ඩේවිඩ්සන් අවාසනාවන්ත ලෙස දැවී ගිය පසු රිචී බෙනෝට එක් වූයේ ග‍්‍රවුට්ය. ජයග‍්‍රහණය සඳහා තවත් අවශ්‍යව තිබුණේ ලකුණු 7 ක් පමණි.
ග‍්‍රවුට් ඉක්මන් ලකුණක් කරා දිව ගියේය. අවසාන ඕවරය යැවීම බාර වූයේ එකළ ලොව සිටි වේගවත්ම හා බිහිසුණු පන්දු යවන්නකු ලෙස ප‍්‍රකට වූ වෙස්ලි හෝල්ය. එකල ඕවරයකට පන්දු 8 ක් ඇතුළත් විය.
මුලින්ම පන්දුවට පහරදුන් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් කණ්ඩායම සියලු දෙනාම දැවී ලකුණු 453 ක් ලබා ගත්තේය. ගාෆීල්ඩ් සෝබර්ස් හතරේ පහර 21 ක් සමඟ අගනා ලකුණු 132 ක් ලබා ගත්තේය.
ලෝකයේ විවිධ පරිසර පද්ධතිවල සිටින සත්ත්ව වීශේෂ වැදගත් වේ. ඒනම් වයුගෝලිය සමතුලිතාවය පවාත්වා ගැනීම, ආහාරදාමවල කුමවත් පැවැත්ම සඳහා, පරිසරයේ ස්වභාවික සෙෳන්දර්ය පවාත්වා ගැනීම සත්ත්ව ප්‍රජාව වැදගත් වේ.ඊට අමතරව සත්ත්ව ප්‍රජාවේ ආර්ථිකමය වැදගත්කමක්ද ඇත.බොහෝ රටවල සංචාරක ව්‍යාපාරය සඳහා සතුන් වැදගත් වී ඇත. එමේන්ම විවිධ ඹෳෂද වර්ග නිපදවිමටද සතුන් උපකාරි වේ.උදාහාරනඃ
මිට අමතරව ව්‍යාපාරික අමුදව්‍ය ලබා ගැනිම සඳහා සතුන් දඩයම ඒනම් සතුන් මරා ඔවුනගේ සම්, නිය,අං,මස්,වෙළදාම ආහාර සඳහා සතුන දඩයම ,පර්යේෂණ සඳහා යොදා ගැනිම,පරිසර දුෂණය ,වනාන්තර ඒළි කිරීම නිසා සතුන්ගේ වාසාස්ථාන අහිමි වීම, ලෝකයේ විවිධ ප්‍රදේශවල සිදුවන යුද්ද හා සිවිල අරගල සතුන් වඳ වී යාමට හේතු වේ. යුද්දවලදී භාවිතා කරන
වර්තමානයේ ලෝකයේ විවිධ පරිසර පද්ධතිවල සිටින සත්ත්ව ග්‍රහණයන් වඳ වී යමින් සිටියි.ශිෂ්ටාචාර යුගවලදි සතුන්ට වැදූම් පිදූම් කරමින් අදහන ලද නමුත් දැනට ලෝකයේ සත්ත්ව වීශේෂ 4000ක් පමණවඳ වී යාමේ තර්ජනයට මුහුණ පා ඇත. වීශේෂයේන් ජනගහනයේ වර්ධනය, මිනිස් අවශ්‍යතා පුලුල් වීම,කාර්මික දියුනුව හා තරඟකාරි ආර්ථික රටාව මේ සඳහා බලපා ඇත.
7 ලෝක වන සත්ත්ව අරමුදල ,ඒක්සත් ජාතින්ගේ පරිසර වැඩසටහන මඟින් වන සතුන් සංරක්ෂනය පුනරුත්ථාපනය සඳහා ණය හා සහානාධර ලබා දීම.
5 සතුන්දඩයම් කිරීම තම ජිවන වෘත්තිය කරගත් පුද්ගලයන්ට තම ජිවන තත්වය ඉ හල නංවා ගැනිමට විකල්ප ක්‍රම හදුන්වා දිම.
මේය වයඹ ප්‍රදේශයේ පැවති ප්‍රධාන වරාය විය.මල්වතු ඔය දකුණු ඉවුර අසබඩ පිහිටි තම්බපණ්ණි නගරය හා සම්බන්ධව පැවති මාර්ගයයි.
මේය ක්‍රි.පු.5 වන සියවස සිටම පැවත ඇත.මහාතිත්‍ථ නැවි තොට සිංහල සාහිත්‍යය හා සෙල්ලිපි විවිධ නම්වලින් හදුන්වා ඇත,ඵ්වනම්,
වළගම්බා රජු කළ බැමිණිතියා සාය දුර්භික්‍ෂය ඇති කළ ඉන්දියාවට ගිය භික්‍ෂුන් ආපසු ඵන ගමනේදි මේම වරායෙන් ගොඩබැස මේම මාර්ගයෙන් රට අභ්‍යන්තරයට පැමිණ තිබේ.තැනක
අනුරාධපුරය සිට බටහිරෙන් කළා ඔය මුවදොරින් මේය පිහිටා .අනුරාධපුර මහාථුපය ගොඩනැංව්ම සඳහා උරැවේල ජනපදයේ ධීවරයන් හට මහත්ඵල හා සදිසි මුතු ලැබුන බව දැන්විමට අනුරාධපුරයට පැමිණ ඇත්තේ මේම මාර්ගයෙනි.මේම වරාය හා ප්‍රධාන නගරය සම්බන්ධ කරමින් පැවති මාර්ග ජාලය අනුව අභ්‍යන්තර හා බාහිර වේළඳ කටයුතු කරගෙන යාමට තරම් විහිදුණු මාර්ග ජාලයක් පැවති බවට සඳහන් කළ හැකිය.
රෝහණ ජනපදය සිට අනුරාධපුරය තෙක් පැවති මාර්ගය පිළිඳව සද්ධර්මාලංකාරයෙදි සඳහන් වේ,එයට අනුව,මේම මාර්ගය පුඵල්ව හා ශක්තිමත්ව ඉදිකර තිබු බවට,"ගැල් කණු සැටක් පිරවු කරත්ත සැටක් ගෙන යාමට ශක්තිමත්ව හා පුළුල්ව ඉදිකර තිබු බව"ට සඳහන්ය.
ශ්‍රි ලංකාවේ නැගෙනහිර පිහිටි වරාය වන මේය වර්තමානයේ ත්‍රිකුණාමල වරාය ලෙස හදුනාගෙන ඇත.ඵළාර රජු සේනාව සමඟ පැමිණ ඇත්තේ මේම මාර්ගයෙනි.
පුරාණ ශ්‍රි ලංකාවේ ප්‍රධාන ජනාවාස හතරක් විය,අනුරාධපුරය අගනගරය කරගත් උතුරු තැනනිතලා,රෝහණ ජනපදය,කැළණිය,මධ්‍යම කදුකරයේ මලය රට යන්නයි.
වරක් ස්පාඤ්ඤයට යටත්ව 'සන්ත්‍රියාගෝ " නමින් හඳුන්වන ලද ජැමෙයිකාව, 1655 සිට ඉදිරියට ඉංග්‍රීසින්ට ද, යටත්ව සිටියේ ය. එතැන් පටන් 'බ්‍රිතාන්‍යයේ' ජැමෙයිකා යටත් විජිතය" යනුවෙන් හැඳින්වීම ඇරඹිණී. මෙහි ජනගහනය මිලියන 2.8 කි. ඇමෙරිකා මහද්වීපයෙ හි ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය හා කැනඩාව හැරුණු කොට අධික ජනගහනයෙන් යුත් තෙවන රට වන්නේ ජැමෙයිකාවයි. වන එලිසබෙත් මහ රැජින රාජ්‍ය නායිකාව වන ජැමෙයිකාව, පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ රැදී සිටින රටක් වේ. රටෙහි විශාලතම නගරය ද අගනුවරද වනුයේ කිංස්ටන් පුරවරයයි.
අත්අඩංගුවට ගැනීම යනු සාම නිළධාරියකු ,පොලිස් නිළධාරියකු හෝ සාමාන්‍ය පුද්ගලයකු විසින් යම් වරදක් සම්බන්ධයෙන් යමෙකුගේ පුද්ගලික නිදහස සීමා කිරීමය
ශිරාණි බණ්ඩාරනායක විනිස "වරෙන්තුවක් කනොමැතිව අත්අඩංගුවට ගැනීමේදී ඉහත කරුණුවලින් එකක් පැවතීම අත්‍යාවශ්‍ය බව" ප්‍රකාශ කරන ලදී.
"යමෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීමේදී ඔහු වචනෙයන් හෝ ක්‍රි්ියාවෙන් අවනත නොවුනහොත් ඔහුගේ ශරීරය ස්පර්ශකර අත්අඩංගුවට ගැනීම කළ යුතුය"
යමෙකුට නිදහසේ ගමන්කිරීමට අවස්ථාවක් නොදෙමින් එකී අයිතිය සීමාකිරීමද අත්අඩංගුවට ගැනීමක් බව අධිකරණය ප්‍රකාශ කළා.