polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ශ්‍රී ලංකාවේ ගංගා 103 කි. මහවැලි, කැළණි, වලවේ, කළු වැනි මධ්‍ය කඳුකරයේ ඉහල තෙත්බිම් වලින් පටන් ගෙන පහල තැනිතලා හරහා ගලා බසින ගංගා මගින් ආර්ථික, පාරිසරික, ප්‍රයෝජනවත්කම් රාශියක් සිදුවේ. ලංකාවේ මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 4500 කි.මී. ගංගා වේ.
වතුර ලැබෙන ආකාරය අනුව කුඹුරු ආශ්‍රිත තෙත්බිම් තාවකාලික හා සෘතුමය ලෙස කොටස් 02ක් වන අතර මෙම කොටස් අනුරෑපව මත්ස්‍ය විශේෂ බෝවීමද සිදුවේ. මුළු බිම් ප්‍රමාණය හෙක්ටයාර් 7,80,000 ලංකාවෙන් 12% වේ. මෙම පරිසර පද්ධති ඉහල වටිනාකමෙන් යුතු වනවා සේම මින් 75% ක්ම තැනිතලාව හා සම්බන්ධ වේ.
ලංකාවේ ස්වභාවික විල් විශාල වශයෙන් නැතත් ගංවතුර මර්ධන විල් කීපයක් තිබේ.ලංකා භූමියෙන් හෙක්ටයාර් 12500ක ප්‍රමාණයක් ගංගා ආශ්‍රිතව පවතී.
ශ්‍රි ලංකා තෙත් බිම් අතර මීටර් 6ට අඩු ගැඹුරකින් යුත් තෙත් බිම් වේ. මේවා ආශ්‍රිතව පවත්නා අලංකාරත්වය සහ සදාහරිත වනාන්තරය ජෛව විවිධත්වයක් හා සම නිසාද ඉතා වැදගත් වේ.
මේවාද කරදිය හා මිරිදිය මිශ්‍ර වූ ජලයකින් සමන්විත වේ. මුහුදෙන් වෙන්ව හෝ පටු ස්ථානයකින් මුහුද හා සම්බන්ධව පැවතිය හැක. ඇතැම් විට ධීවරයන්ට වරායක්ද වේ. මත්ස්‍ය කටයුතු ප්‍රමුඛ අනෙකුත් ආර්ථික කටයුතු වලටද ශාක හා සත්ව වාසස්ථාන වල‍ටද වැදගත් වේ.
මෙය පසුකාලීනව සොයාගත් තෙත්බිම් විශේෂයක් වන මෙම පරිසර පද්ධතිය ගස්වැල් මෙන්ම ගංවතුර පිටාර ගැලීමෙන් ඇතිවන ගලානොයන පල්වතුර මත සැදෙන පාසි පෙද ආදිය වැඩෙන්නකි.
බොහෝ විට ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල ගගකට සම්බන්ධව හෝ ගංගා පිටාර ගැලීමකින් මතුපිටින් වතුර හා කාබනික අපද්‍රව්‍ය ගලාඒමෙන් මෙම තෙත්බිම් නිර්මාණය වේ.
ශ්‍රි ලංකාව සම්බන්ධයෙන් සැලකූ විට තෙත්බිම් ඉතා ඉහල වටිනාකමෙන් යුක්ත අතර අද වන විට තෙත්බිම් 36900ක් පමණ හඳුනාගෙන තිබේ.
මලියදේව විද්‍යාලය ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුණෑගල නගරයේ ඇති පිරිමි පාසලකි. කර්නල් හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පරමවිඥානාර්ථ බෞද්ධ සංගමය විසින් 1888 වසරේදී මලියදේව විද්‍යාලය"' ආරම්භ කරන ලදි. මලියදේව වීද්‍යාලය ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රිය යයි සම්මත පාසලකි. මලියදේව විද්‍යාලය ජාතික පාසලක් වන අතර ප්‍රාථමික හා ද්විතීක යන අංශ වලින් අධ්‍යාපන කටයුතු පැවැත්වේ.
මලියදේව විද්‍යාලය සහ ශාන්ත ආනා විද්‍යාලය සමග වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන දෙදින ක්‍රිකට් තරගයයි. එක් දින ක්‍රිකට් තරගයක් ද පවත්වනු ලැබේ.මෙම ක්‍රිකට් තරගය කුරුණෑගල නගරයේ වෙළගෙදර ක්‍රීඩාංගනයේදී පැවැත්වේ.
මෙම නිවාස වල නම් ශ්‍රීලංකාවේ පැරණි ශේෂ්ඨ රජවරැන්ගේ නම්ය. සෑම වසරකම විද්‍යාලයේ පවත්වනු ලබන විවිධ ක්‍රීඩා තරග වලින් ඉහලින්ම ජයග්‍රහණය ලබාගන්නා නිවාසයට නිවාසාන්තර ක්‍රීඩා උළෙලේ සමස්ථ ජයග්‍රහණය හිමිවේ.
විද්‍යාලීය සියලුම සිසුන් නිවාස හතරකට බෙදා ඇත. එම නිවාස වලට බෙදනුයේ විද්‍යාලයට සිසුවෙකු ඇතුලත් වන විට ලබාදෙන ඇතුලත් වීමේ අංකය හතරෙන් බෙදා ලැබෙන ශේෂය අනුව වර්ග කිරීමෙන්ය. :
සිංහල නවකතා මඟින් බිහි කෙරුණු චරිතයන් අතරින් වැඩිම විවේචනයන්ට හා වැඩිම දෝෂාරෝපනයන්ට ලක්වූ චරිතයක් වේ නම් ඒ විරාගයේ 'අරවින්ද' යි. 1965 දී මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ විසින් ලියා පලකරන ලද 'නවකථාංග හා විරාගය' කෘතියේ ද දිගු පරිච්ඡේදයක් අරවින්දගේ චරිතය විවේචනය සඳහා වෙන් කොට ඇත. එමෙන්ම සාහිත්‍ය විවේචකයන්ගේ සිට විවිධ තරාතිරමේ පුද්ගලයන් විසින් 'අරවින්ද' ගේ චරිතය විවිධ අයුරින් අරුත් ගන්වා ඇත.
අරවින්දගේ චරිතය කියවීමකින් තොරව විරාගය කියවිය නොහැක. අරවින්දගේ චරිතය තනිකමෙන් පෙළුණු හා තර්ක බුද්ධියේත්, ව්‍යවහාරයේත් ඝට්ටනයන් හේතුවෙන් ජීවිතය කෙරෙහි දැඩි උදාසීනත්වයක් දැක්වූයෙකු ගැන හෙළි කරයි.
විරා‍ගයේ ඇති අනෙක් චරිත අතරින් මේනකා, සරෝජනී, සිරිදාස හා බතී ප්‍රධාන වෙති. අරවින්දගේ චරිතය බොහෝ විට හැඩ ගැසෙන්නේත්, ගලා යන්නේත් ඔවුන් මූලික කොටගෙන ඔවුන් වටාය.
"අරවින්ද තමාගේ මව්පියන්ටත් සහෝදරියටත් දැඩි ලෙස ඇල්ම කළේය. එහෙත් ඔවුන්ගේ වුවද හොඳගති මෙන් නරක ගති මිනිහෙකුගේ මළකඳ කපා පිරික්සන ව්‍යවච්ඡේඥයකු මෙන් ඔහු හෙළි කරයි. ඔහු තමාගේ චරිතයෙහි හොඳ තැන් මෙන්ම නරක තැන්ද අහුමුළු වල සැඟවුණු අශෝභන තැන්ද හෙළි කරනුයේ පාපෝච්ඡාරණයෙන් ආත්ම ශුද්ධිය පතන්නෙකු ලෙසිනි"
"කවර මනුෂයෙකුගේ චරිතයෙහි වුවද චරිතයෙහි අංග එකිනෙකින් වෙන් කොට හැඳිනගත නොහැකි දේදුන්නක් වැන්නයි අරවින්දගේ සංකීර්ණ චරිතයෙහි එක් අංගයක් වත් නිශ්චය වශයෙන් හඳනාගත නොහැකි වූ මම සිතුවෙමි. දේදුන්නෙහි වර්ණ එකිනෙක වෙන් කොට හැඳිනගැනීමට වෑයම් කරන්නා මිරිඟුව ඔස්සේ ගිය එකකු මෙන් වෙහෙසෙයි"
විරාගය සිංහල සාහිත්‍යයේ සුවිශේෂි සළකුණක් තැබූ මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ සූරීන් විසින් රචිත නවකතාවකි. වික්‍රමසිංහයන්ගේ සියළු කෘතීන්ට පොදු වූ පැරණි ගැමි සමාජය පිළිබඳ ඔහුගේ සමාජ දෘෂ්ඨිය මෙයින්ද යම් තරමකින් සංකේතවක් කෙරේ.
'විරාගය' මූලික වශයෙන් ගලා යන්නේ අරවින්ද නම් එක් පුද්ගලයෙකුගේ ස්වයං ආත්ම විවේචනයක් ලෙසය. එය ඔහුගේ මරණින් පසු එය කියවන 'සැමී' විසින් සංස්කරණය කොට ඉදිරිපත් කරන්නක් සේ නවකතාවෙහි දැක්වේ.
පෘථිවියේ ගොඩබිම් ප්‍රදේශය ගත්කල ඵය සෙන්ටිමීටර 3 සිට මීටර 3 දක්වා පමණ ඝනකමින් යුත් පස් තට්ටුවකින් වැසී ඇත.පසේ වැදගත්කම ගත්කල පැළෑටි සහ සත්වයින්ගේ පැවත්ම රඳා පවතින්නේ මේ පස් තට්ටුව මතයි.පස පිළිබඳ අවධානය යොමුවීම කෘෂිකර්මාන්තයට යොමුවු කාලය තරම්ම පැරණිය.පස පිළිබඳ විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනය ආරම්භ වූයේ ඉතා මෑතකදීය.ඵහිදී මූලිකත්වය ගත්තේ ඩුකුෂෙව් ප්‍රමුඛ රුසියානු විද්‍යාඥයින් පිරිසකි.මොවුන්ට අනුව පස සකස්වීමට ප්‍රධාන සාධක 5ක් ඇත.
ශ්‍රී ලංකාවේ දැනට පාංශු වර්ගීකරණයන් අතර පිළිගන්නේ 1961දී මුවර්මන් සහ පානබොක්කේ යන අය විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද වර්ගීකරනයන්ය. ඔවුනට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ මහා පාංශු ගණ 14ක් දක්නට ලැබේ.ඵයින් පහත ඵ්වා වියළි කළාපයේ දක්නට ලැබේ.
ඵකී ආකාරයෙන් කෘෂිකර්මාන්තයේදී ප්‍රධානතම සාධකය බවට පත් වන පස ලෙස අප හඳුනාගන්නේ පාංශුජනක ක්‍රියාවලීන්ගේ කාලාන්තරයක් තිස්සේ සිදුවන ක්‍රියාත්මකවීම් වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙසයි.
නිමේෂයකින් ඇසී නෑසී යන ගුවන් විදුලි ප්‍රකාශනය වූ කලී වහා වටහා ගැන්මේ ලක්ෂණයෙන් සමන්විත වූවකි.ඵබැවින් මෙම ප්‍රකාශනය ඉදිරිපත් කිරීමේ රටාව අනෙකුත් ලිඛිත ව්‍යවහාරයන්ට වඩා අමුතු මගක් ගත යුත්තේය.නැවුම් ගතියකින් යුක්ත විය යුත්තේය.සවන පිනවන සුළු විය යුත්‍‍තේය.එය වඩ වඩා සරල,සුගම,ළගන්නා සුළු විය යුත්‍‍තේය.පුවත් පතකට වාර්තාවක් ලියනා අයුරින් ගුවන් විදුලියට ලිවීම නොකළ යුත්තකි.මන්ද?
යත් ගුවන් විදුලි පිටපතක් රචනා කරනුයේ අසන්නා වෙත කියවන්නට වීමය.නිවේදකයා එය කථන ක්‍රමයෙන් හෝ ගායනා ක්‍රමයකින් කියවයි.එම ක්‍රමයට උචිත පරිදි ලියැවී තිබීම වැදගත්ය.
"ගුවන් විදුලි රචනාවේදී ගරු කළ යුතු රත්රන් නීතිය වනුයේ රචනයට පෙර එය කියා බලන්න" යනුවෙන් මයිකල් කේ. සහ ඇන්ඩෲ ප්‍රොපර්වෙල් යන මාධ්‍යවේදිහු පවසා ඇත.මෙයට හේතුව පිටපතක ලියැවෙන දෙය නිවේදකයාට අපහසුතාවයෙන් තොරව කියවා ගෙන යෑමට හැකි විය යුතු වීමය.
එක් පිටුවක් එක් ප්‍රවෘත්තියක් සඳහා වෙන් කරන අතර ඊට වැඩි නම් යනුවෙන් ලියයි. මෙසේ කරනුයේ නිවේදකයාගේ පහසුව උදෙසාය.ගුවන් විදුලි කථා බහකදී අත්‍යාවශ්‍ය නැති වේලාවකදී සංඛ්‍යා ඉදිරිපත් කිරීමේදී ආසන්න ලෙස කීම වටී.මන්ද?
යත් කනට එක වරකට තොරතුරු රැසක් ග්‍රහණය කර ගත නොහැකි නිසාය.සංඛ්‍යා අවශ්‍යම නම් පූර්ණ ගණනක් කියන්න.අසන්නාට නැවත මේ කරුණට සවන්දීමටද නොහැකිය.ගුවන් විදුලි රචනයේදී ලිඛිත හා කථන භාෂා අතර බසක් යොදා ගැ‍නේ.අවසාන ක්‍රියාව කථනයට හරවයි.පහසුවෙන් කියවිය යුතුය.එසේම මධ්‍යම පුරුෂ ඒක වචනයෙන් "ඔබ" යනුවෙන් ඇමතිය යුතුය.පිටපත් රචකයා තමා ලියන විෂය පිළිබඳ මනා දැනුමැති අයෙක් විය යුතුය.එසේම ගුවන් විදුලි භාෂාවේ ව්‍යුහය පිළිබඳ මනා දැනුමක් තිබිය යුතුය.
ගුවන් විදුලි බස හැකිතාක් සරල වන පරිදි ලිවීම වැදගත්.ලියන වාක්‍ය අවුල් සහගත නොවිය යුතු අතර උච්චාරණය කිරීමට පහසු වන ආකාරයේ වචන වලින් ලිවිය යුතුයි.අර්ථය සෙවීමට ශ්‍රාවකයා වෙහෙසවන සුළු බරපතල වාක්‍ය නොලිය යුතු අතරම කර්තෘ කාරක වාක්‍ය යෙදීම වැදගත් වේ.ගුවන් විදුලි ප්‍රවෘත්ති තුළ පවතින ආධිපත්‍යමය බලය රැකෙන පරිදි ලිවිය යුතුයි.තනතුරු නාමයන්ට කෙටි නම් භාවිත නොකරයි.
ගුවන් විදුලි පිටපත් තුළ සංඛ්‍යා ලිවීමේදී 1-9 දක්වා සංඛ්‍යා අකුරෙන් ලියන අතර 10-999 දක්වා ඉලක්කමෙන් ලියයි.ඊට වැඩි සංඛ්‍යා අකුරු ඉලක්කම් දෙකම භාවිත කරයි.
පිටපත් රචකයා ග්‍රාහකයාගේ පරිකල්පනය අවධි කළ යුතුවාක් මෙන්ම තමා අරමුණු කර ගත් කණ්ඩායම මනාව අවබෝධ කර ගෙන ඔවුන්ට උචිත ලෙස ආමන්ත්‍රණය කළ යුතුය.වැඩසටහනට ඉලක්ක වූ ග්‍රාහක පිරිසට අනුව භාෂා ශෛලියද වෙනස් කළ යුතුවේ.
එක් වරක් පමණක් ඇසෙන මාධ්‍යයක් වන හෙයින් එක් ශ්‍රවණයකදී තේරුම් ගත හැකි පරිදි ලිවීමද සරල,කෙටි වාක්‍ය යෙදීමද වැදගත්ය.)
ග්‍රාහකයා ප්‍රඥාවට පත්කිරීම අරමුණු කර ගනී.මිත්‍යාව තුළ සිර කළ මිනිසා ඉන් මුදවාගෙන ඔහුගේ චින්තනය අවධි කරයි.
අධ්‍යාපනය යනු වර්ධනීය, යාවජීව ක්‍රියාවලියක් බව ජෝන් ඩුවී පවසයි. පුද්ගලයා හා පරිසරය අතර අන්‍යොන්‍ය සම්බන්ධයක් ගොඩනැගෙද්දී ඒ හා ගොඩනැගෙන අත්දැකීම් වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වර්ධනය සිදුවේ.
සමාජයේ සාමාජිකයකු වශයෙන් මිනිසා විසින් අත්පත් කරගනු ලබන දැනුම කුසලතා,සදාචාරය ආදි සියලුම දේ සංස්කෘතියයි. මිනිසාගේ මැදිහත්වීමෙන් නිර්මාණය වී ඇති මෙකී සංස්කෘතිය එක් පරම්පරාවක සිට තවත් පරම්පරාවක් දක්වා සම්ප්‍රේෂණය කරන්නේ අධ්‍යාපනය ඉවහල් කරගෙකය.
අධ්‍යාපනයේ අරමුණු පිළිබඳව කතාකරද්දී ඩෙලෝ වාර්තාවද පිළිගත් එකකි. ළමයින්ගේ විභව ශක්තිය මතුකරගන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව මෙහිදී සාකච්ඡා කළේය. මෙහිදී මූලික මූලධර්ම 6ක් යටතේ සාකච්ඡා කරයි.
අධ්‍යාපනය යනු ගැඹුරින් සිදුකළ යුතු දෙයකි. යම් යම් රටවල ආර්ථික, දේශපාලන, සාමාජික වශයෙන් සුවිශේෂී කරුණු තිබුණද ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව එකඟ වූ වටිනාකම් පිළිගත යුතුයි.
පරමාර්ථයක් යනු කිසියම් විධිමත් ලෙස සැකසුණු ක්‍රියාවලියකින් අවසානයේ ඉටුකර ගැනීමට අපේක්ෂා කරන ප්‍රතිඵලයයි. පුළුල් සංකීර්ණ අරථයක් ගැනීම පරමාර්ථයේ ලක්ෂණයයි. මේ නිසාම එය ඉටුකර ගැනීම ඉතා දුෂ්කරය. පරමාර්ථය කරා යාමට නම් ඒවා සරළ කරගත යුතුය. ඒ සඳහා ගොඩනගාගන්නා වූ සුවිශේෂී ප්‍රකාශය අරමුණු ලෙස හැඳින්වේ. සුවිශේෂී බව,මැනිය හැකි බව , ළඟාවියහැකි බව ආදිය අරමුණක සුවිශේෂී ලක්ෂණ වේ. එක් පරමාර්ථයක් සඳහා අරමුණු කීපයක් පැවතිය හැක.
අධ්‍යාපනය යනු වියුක්ත සංකල්පයක් වන බැවින් ඒ සඳහා පැහැදිලි නිර්වචනයක් සැපයීම අපහසුය.අනෙක් අතට අධ්‍යාපනය යන්නෙන් එක් අදහසක් පමණක් අන්තර්ගත නොවේ.ඉගෙනීම, ඉගැන්වීම, ඇගයීම,රසවිඳීම,පුහුණූව ආදී විවිධ අදහස් සමුදායක් මේ තුළ ගැබ් වී ඇත. මේ නිසාද අධ්‍යාපනයට පැහැදිලි නිර්වචනයක් දීම අපහසු වී ඇත. විවිධ දාර්ශනිකයන් විසින් විවිධාකාර දෘෂ්ටිකෝණයන්ගෙන් අධ්‍යාපනය පිළිබඳව නිර්වචන ඉදිරිපත් කොට ඇත.
අධ්‍යාපන පරමාරථ සහ අරමුණු රටින් රටට වෙනස් වේ. එසේ වන්නේ රටක අධ්‍යාපන අරමුණු සහ පරමාර්ථ ගොඩනැගෙන්නේ එහි ඇති සමාජ ආර්ථීක දේශපාලන ජාතික ප්‍රතිපත්ති වලට අදාළ වීමයි. අධ්‍යාපන පරමාර්ථ ජාත්‍යන්තර වශයෙන් පිළිගත් ඒවාද පවතී. ඒ අතරින් යුනෙස්කෝව ප්‍රධාන වේ. එහි පරමාර්ථය වූයේ ජාත්‍යන්තර සාමය හා අවබෝධය ඇතිකරලීමයි. මීට අමතරව දිවිපැවැත්ම සඳහා අධ්‍යාපනය නමින් වාර්තාවක්ද පිහිටුවීය.
සීග්‍රයෙන් දියුණු වෙමින් පවතින ලෝකයේ ක්‍රි.ව. 1909 සිට මේ දක්වා ළමුන් පාසල හැර යාමේ ප්‍රවණතාවය අවම වී ඇති අතර සිසුන් පාසල් යාමේ ප්‍රවණතාවයෙහි පැහැදිලි වර්ධනක් පෙන්නුම් කරයි.එහෙත් ඊට පෙර දී පිරිමි දරුවන් සුළු ප්‍රමාණයක් පමණක් පාසල් ගොස් අධ්‍යාපනය ලබා තිබුණ ද 20 වන ශත වර්ෂයේ ආරම්භයත් සමග ලෝකයේ ළමා ජන ගහණයෙන් බහුතරයක් මොනයම් හෝ අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් යටතේ ඉඉගෙනුම ලැබූහ.
අධ්‍යාපනය යනු, යම්කිසි හැකියාවන් ගොන්නක් විධිමත් ලෙස ඉගැන්විම හා ඉගෙනගැනීමයි. තවත් විදර්ශනාත්මක කිවහොත්, අධ්‍යාපනය යනු දැනුම, සුභවාදී චින්තනය සහ ඥාණය ඛෙදාහදා ගැනීමයි. පාරම්පරිකව සංස්කෘතියක් ඉදිරියට ගෙනයාම ද අධ්‍යාපනයේ ප්‍රතිඵලයකි. පුද්ගලයෙකු ගේ සහජ දක්ෂතාවයන් ඉස්මතු කිරීමත්, ඒවා මනාව ඔපමට්ටම් කොට ඔහුට එහි වටිනාකම එකතු ගැන්වීමත් අධ්‍යාපනයයි.
වත්මන් සමාජයේ විවිධ අධ්‍යාපන ආයතන පවතී. පාසල, පවුල, මිත්‍ර සමූහ, විශ්ව විද්‍යාල, පුස්තකාල, කාර්මික විද්‍යාල, මාධ්‍ය ආයතන, ආදිය පුද්ගලික සබඳතා මෙන්ම සමාජ සබඳතා සඳහාද විවිධ සමාජ වටිනාකම් එකතුකිරීමටද උපකාරී වෙයි. මේ ආයතනවල ව්‍යුහය, පරිපාලනය ආදි ය සලකා බලා එය කොටස් 3කට බෙදා දක්වයි.
අධ්‍යාපනය යන්න මුලින්ම බි ආවේ ලතින් භාෂාවෙනි. පිටතට ඇදල ගැනීම යන අර්ථය - තුළ ඇත. සෑම පුද්ගලයකු සතුවම විභව ශක්තියක් ඇති බව පවසයි. අධ්‍යාපනයේ කාර්යභාරය වන්නේ මෙකී සැඟවී ඇති හැකියාවන් ඇදගැනීමයි. වර්තමානයේ මේ අගය 5% හෝ 10% යැයි පැවසේ.
අධ්‍යාපනයේදී සිදුවන්නේ විවිධ ඉගැන්වීම් ක්‍රම යොදාගැනීමකි. මනෝ විද්‍යාත්මක දාර්ශනික, පරිගණක ආශ්‍රිත, භාෂාමය, ස්නායුමය සහ සමාජමය ක්‍රමෝපායන් අධ්‍යාපනයේදී යොදා ගැනේ.
විධිමත් ආයතන තුළින් ලබන අධ්‍යාපනයයි. ප්‍රාථමික අංශයේ සිට උසස් අධ්‍යාපනය දක්වා පූර්ණ කාලීනව කෙරෙන අධ්‍යාපනයයි.
මිනිස් ඇසට කළු ඉගිරියාවෙන් ආලෝකය ඇතුළුවන අතර එය අක්ෂි කාචය මගින් නාභිගත කරනුයේ දෘෂ්ඨිවිතානය මතටයි. ආලෝක සංවේදි යෂ්ඨි සෛල සහ කේතු සෛල ආලෝකය කෙරෙහි ප්‍රතිචාර දක්වයි. ඒවා එකිනෙක හා අනොන්‍යව ක්‍රියාත්මක වීමෙන් ආලෝකයේ දීප්තිය, වර්ණයන් හා වස්තූන්හි හැඩයන් පිළිබඳව පණිවිඩ මොළය වෙතට සන්නිවේදනය කරයි.
ශිර්ෂපාදිකයන් මාළුන්, උභය ජීවීන් හා සර්පයින්ගේ ඇස්වල පිහිටා ඇති අක්ෂිකාචයෙහි හැඩය වෙනස් කළ නොහැකි ස්ථිර හැඩයකින් යුක්තවුවකි. එම නිසා ඇස තුලට ආලෝකය නාභිගත කරන්නේ කාචයේ පිහිටිම වෙනස් කිරීමෙනි මෙය කැමරාවකවන නාභි ගත කිරීමේ ක්‍රියාවලියට සමානය.
ආලෝකයේ දර්පණ ගුණ පරාවර්තනය හෝ විසරණය විය හැකි අතර එය අන්තර් මුහුණෙහිම ස්වභාවය මත රදා පවතී. තවදුරටත් අන්තර් මුහුණත පාර විද්‍යුත් - සන්නායක හෝ පාරවිද්‍යුත් - පාරවිද්‍යුත් මාධ්‍යයක් නම් පරාවර්තිත කිරණයේ කලාව පිළිවෙලින් යටිකුරු හෝ යටිකුරු නොවේ.
දර්පණයක් දර්පණ ගුණ ආලෝක පරාවර්තනය සදහා වඩාත් පොදු ආකෘතියක් සපයන අතර පරාවර්තනය සැබවින්ම සිදුවන ලෝහ ආලේපණය ඉදිරිපස වීදුරු තහඩුවකින් සමන්විත වේ. ලෝහ තුළ කුඩා ගැඹුරකින් ඔබ්බට තරංග ප්‍රචාරණය වීම වැළැක්වීමෙන් පරිවර්තනය වැඩි කරයි. ජලය හෝ වීදුරු වැනි විනිවිද පෙ‍ෙනන මාධ්‍යවල මතුපිටින්ද පරාවර්තනය සිදු විය හැක.
ජල පෘෂ්ඨයේ දී කළු ට්‍රිගර්ෆිෂ් පරාවර්තනය වී පෙනීම සත්‍ය වශයෙන්ම මෙය පුර්ණ අභ්‍යන්තර පරාවර්තනය නිසා සිදුවේ.
එ්ඩ්ස් ව්‍යසනය විසින් ලිංගික අධ්‍යාපනයෙහි අවශ්‍යතාවය පිළිබඳ ව නැවුම් සංවේදනයක් අැතිකර තිබේ. එ්ඩ්ස් වසංගත මට්ටමින් පැතිරී අැති බොහෝ අප්‍රිකානු රටවල් උදෙසා ලිංගික අධ්‍යාපනය වැදගත් මහජන සෞඛ්‍යය උපක්‍රමයක් ලෙස විද්‍යාඥයෝ දකිති. සැලසුම්ගත මාපියභාවය වැනි අැතැම් ජාත්‍යයන්තර සංවිධාන පුළුල් ලිංගික අධ්‍යාපන වැඩසටහන් තුළින් ජනගහන වර්ධනය සීමාකිරීම සහ කාන්තා අයිතිවාසිකම් ශක්තිමත් කිරීම වැනි ගෝලීය වාසි සලසාගත හැකි බව විශ්වාස කරති.
ළමා ලිංගිකත්වය නිර්දේශයට ඇතුලත් කිරීම, ලිංගික සුළුතරයන් පිළිබඳ ව නිර්දේශයට ඇතුළත් කිරීම, උපත් පාලන ක්‍රම ඉගැන්වීම සහ විවාහයෙන් බැහැර ගැබ්ගැනීම් කෙරෙහි ඉන් වන බලපෑම, යොවුන් ගැබ්ගැනීම් සහ ලි.ස.රෝ. ව්‍යාප්තිය: ලිංගික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ ව විවාදයට තුඩු දී ඇති කරුණු වේ. බටහිර සමාජය තුළ ලිංගිකත්වය පිළිබඳ ගතානුගතික ආකල්ප පවතින ඇ.එ.ජ. සහ එක්සත් රාජධානිය වැනි රටවල ලි.ස.රෝ. ව්‍යාප්තිය සහ යොවුන් ගැබ්ගැනිම් ඉහළ අගයක් ගනී.
විවාහ‍යෙන් පරිබාහිර ලිංගික සබඳතා සදාචාර විරෝධී සහ මනෝවිද්‍යාත්මක ව හානිකර තත්ත්වයන් ඇතිකරන බව බොහෝ ආගමික ඉගැන්වීම්වල සඳහන් වෙයි. එ මෙන් ම සම්මත සදාචාරාකල්ප ලිංගික අධ්‍යාපනය තුළ ඉගැන්වෙනු දැකීමට බොහෝ සැදැහැවත්හු කැමති වෙති. ලිංගික කරුණු පිළිබඳ දැනුම අත්‍යාවශ්‍ය එනම් නොතැකිය හැකි දෙයක් නොවන නිසා එය ලබාදීම හැකිතාක් දුරට සුරක්ෂිතකරණය අරමුණුකරගනිමින් සිදුවිය යුතු බව ඔවුහු පවසති.
ඇතැම් ලිංගික අධ්‍යාපන විෂය නිර්දේශයන් විසින් පාරම්පරික විනීත පැවතුම් බිඳ දමන බවත් සමලිංගිකත්වය සහ විවාහ පූර්ව මෛථූන්‍ය වැනි සදාචාර විරෝධී චර්යාවන්ට අනුබල දෙන බවත් සමහරු පවසති. විය යුතු පරිදි ම සමලිංගිකත්වය සහ විවාහ පූර්ව මෛථූන්‍ය මිනිස් දිවියේ සාමාන්‍ය සහ ස්වාභාවික හැසිරීම් ලෙස දකින අය මීට ප්‍රතිවිරුද්ධ අදහස් දරති.
ස්ත්‍රී - පුරුෂ සමාජභාවයන් සහ අයිතිවාසිකම් වැනි කරුණු පිළිබඳ ව අවධානය යොමු කිරීමෙන් ලිංගිකභාවය පදනම් කරගත් හිංසනයන් සහ අඩන්තේට්ටම් කිරීම් අවම කිරීමටත්, සුරක්ෂිත පාසල් පරිසරයක් බිහිකිරීමටත්, ස්වකීය අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනීසිටීමට යෞවනියන් ව දිරිගැන්වීමටත් , ලිංගික සමානාත්මතාවය වැඩිදියුණු කිරීමටත් මෙම වැඩසටහන් සහාය වෙයි.
ඊජිප්තුවේ රජයේ පාසැල් වල, මධ්‍ය-ප්‍රාරම්භ අවධියෙහි දෙවන හා තෙවන වසරන්හිදී , පුරුෂ හා ස්ත්‍රී ප්‍රජනන පද්ධතීන්, ලිංගික අවයව, උපත් පාලනය සහ ලිංගාශ්‍රිතව බෝවෙන රෝග පිළිබඳව උගැන්වුම මගින් දැනුමක් ලබා දෙනු ලැබේ.
මලයාසියාව සහ තායිලන්තය තුළ නවයෞවනයන්ගේ ප්‍රජනක සෞඛ්‍යය අවශ්‍යතාවන් උදෙසා සුවිශේෂී සේවාවන්, පණිවිඩ සහ අමුද්‍රව්‍ය සැපයීම විසින් දායක වි තිබේ.
ඉංදුනීසියාව, මොංගෝලියාව සහ දකුණු කොරියාව යන රටවල පාසැල් ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපන වැඩසටහන් උදෙසා ක්‍රමවත් ප්‍රතිපත්ති රාමුවක් පවතී.
කෙසේවුවත් මෙය බටහිර ලෝක ප්රවජාවගේ දැඩි නැඹුරුවක් පවතින පදවියකි. බටහිර ලෝකයෙන් පිටත කෘතිම ගැබ්ගැන්වීම සඳහා, මූලික සෞඛ්යාගරක්ෂාව, කාන්තා සෞඛ්යබය, ළදරු මරණ අවම කිරීම සහ පෝලියෝ, මැලේරියාව, බෝවන උණ වැනි තර්ජනාත්මක රෝග වළක්වාගැනීම සමඟ සංසන්දනය කළ විට, බොහෝ දුරට අඩු ප්රරමුඛතාවයක්, වැදගත්කමක් හෝ වටිනාකමක් පවතී.
එසේම 1970දී පමණ කාන්තාවන්ගේ හා මව්වරුන්ගේ සමාජයීය භූමිකාව පිළිබඳ බටහිර ආකල්ප වෙනස්වීම ඇරඹිණි. ස්ත්‍රීන්ට ශ්‍රම හමුදාව තුළ වැඩි අවස්ථාවක් ලබාදුන් අතර, වැඩි ස්ත්‍රීන් ප්‍රමාණයක් පසු වයස්වලදී පළමු වරට මවක් වීම මෙහි ප්‍රතිඵලය විය.
මෙම ප්ර්වණතාව 1990දී උච්ච වූ නමුත්, එතැන් සිට පියා ප්‍රධාන උපයන්නා වීමත්, මව නිවස හා දරුවන්ගේ වගකීම භරගැනීමේ සාම්ප්‍රදායික දැක්මට නැවත අවතීර්ණ විය.
දරුවන්ගේ සංස්ලේෂක හා සංවාදාත්මක රටාවන් උද්දීපනය කිරීමට පියාට වඩා මව සුදුසු වේ. ළමුන්ගේ කතාබහ සඳහා වූ දායකත්වය පිළිගැනීමට පියාට වඩා සුදුසු මවයි. මව්වරු දරුවන්ට කතා කරන ආකාරය බොහෝ තරුණ දරුවන්ට ඔවුන්ගේ කථනය තේරුම්ගැනීමේ ප්රුයත්නවලදී පියවරුන්ට වඩා සුදුසු වේ.
ආචාරධර්ම මතභේද හා මාතෘත්වයේ සමාජ අර්ථයට සුවිශේෂී වෙනස්කම් මතු කරමින් 1970 වර්ෂයේ සිට කෘතිම ගැබ්ගැන්වීම් මගින් ස්වභාවික වයස් සීමාවන් ඉක්මවා ගැබ්ගැනීමට හැකියාව ලබා දී ඇත.
දෙමව්පිය භූමිකාව තුළින් මව යනු, ගැබ්ගත්, දරුවෙකුට ජන්මය ලබාදුන් හෝ දරුවකු උස් මහත් කළ කාන්තාවකි. මව පිළිබඳ සමාජයීය, සංස්කෘතික හා ආගමික වශයෙන් පවතින නිර්වචනයන්හි හා භූමිකාවන්හි සංකීර්ණභාවය හා විවිධත්වය නිසා මව යන්නට විශ්වයම පිළිගත් නිර්වචනයක් ලබාදීම අභියෝගාත්මක වේ. පුරුෂලිංගික සමානතාව පියා වේ. ;-)
මෙම පෙළගැස්මේ අවසන් ස්ථාන දහයේ රටවල සිටින මවකට සාපේක්ෂ්ව, මුල් ස්ථාන දහයේ රටවල මවක් ගර්භණීභවායේදී හෝ දරු උපතේදී මියයාමේ 750 ගුණයක ප්රවවණතාවයක් පවතින බවටත්,අවසන් ස්ථාන දහයේ රටවල සිටින මවකට, පළමු උපන්දිනය උදාවීමට ප්ර‍ථම තම දරුවා මියයාම දැකීමේ 28 ගුණයක වැඩි ප්රේවණතාවයක් පවතින බවටත් මෙම අධ්ය0යනය තර්ක කරයි.
මාතෲත්වයේ සමාජයීය භූමිකාව හා අත්දැකීම ස්ථානීය වශයෙන් විවිධ වේ."දරුවන් සුරකිමු" සංවිධානය ලෝකයේ රටවල් පෙළගැස්වීමේදී ස්කැන්ඩිනේවියානු රටවල් දරුවන් ජනිත කිරීමට වඩාත් ප්රටවේශම් ප්රරදේශ බවත්, අප්රිැකානු අනු සහරා රටවල් ප්ර වේශම් අඩුම ස්ථාන බවත් සොයාගෙන ඇත.
එනම් සාමාන්ය යෙන් දරුවෙකුගේ පියාට ජීවවිද්යාවත්මකව සම්බන්ධයක් නැති භාර්යාව අපත්යගර්යමකාරක හෝ ධාත්රීා මවකි. දරුවකුගේ පළමු මවට අමතර ව තමාට ජීවවිද්යා ත්මකව අයත් නොවන දරුවකු රැකබලාගන්නා කාන්තාවන්ට ද ඇතැම් සන්දර්භයන්හීදී "වෙනත් මව" යන යෙදුම භාවිතා වේ.
සාමාන්‍යයෙන් ළදරුවා ඉපදුණු විගස ම ක්ෂීරණ ක්රිකයාවලිය තුළින් මව්කිරි නිපදවීම ආරම්භ වේ. මව්කිරි ළදරුවන්ගේ ප්‍රතිශක්තීකරණ පද්ධතියේ ප්‍රතිදේහ සඳහා ප්රමභවය සේම, දරුවකුගේ ජීවිතයේ මුල් වසර හෝ ඊට වඩි කාලයක් සඳහා එකම ප්රුභවය ද වේ.
ඓතිහාසිකව මව්වරු දරුවන් උස් මහත් කිරීමේ මූලික භූමිකාව සපුරන ලද නමුත්, විසිවන සියවසේ සිට ඇතැම් බටහිර රටවල දරුවන් රැකබලා ගැනීමේදී පියාගේ භූමිකාවට මවට වඩා ප්‍රමුඛත්වයක් හා සමාජයීය පිළිගැනීමක් ලබාදී තිබිණි.
වත්මන් ප්‍රජනන තාක්ෂණයේ ප්‍රගමනයත් සමඟම ජීවවිද්යාටත්මක මවකගේ කාර්යතය ජන්ම මව සහ ගර්භණී මව අතර වෙන්කර දැක්විය හැකි ය.
මිනිසුන් වැනි ක්ෂීරපායී සත්ව කොට්ඨාශයේ ගර්භනී කාන්තාවන් සඵල ගර්භබීජයක් ලෙස දරුවකු කුසෙහි දරාගෙන සිටියි. ජීවය සහිත වූ සඵල ගර්භබීජයකින් හෝ කළලයකින් ගර්භයක් වර්ධනය වේ.
ජීවවිද්‍යාත්මක මව හැරුණු කොට විශේෂයෙන් යම් කාන්තාවක් දරුවකු උස් මහත් කිරීමේ සමාජ භූමිකාව සපුරන්නේ නම් බොහෝ විට මව යන්න ඇයට ද භවිතා කළ හැකි ය.
නියමිත කාලය තුළ සිදු වූ බවට උපකල්පනය කළ විට පිළිසිඳගැනීමේ සිට උපත සඳහා ප්‍රමාණවත් තරම් වර්ධනය වන තුරු ම ගර්භය කාන්තාවන්ගේ ගර්භාෂය තුළ කුසෙහි දරාගෙන සිටීම සිදු වේ.
සාමාන්‍ය වශයෙන් ජීවවිද්‍යාත්මකව දරුවන් ලැබීමට නොහැකි යුවලක, වෙනත් කාන්තාවකගේ සඵල ගර්භබීජයක කළලයක් උසුලන කාන්තාවක් අන්වාදේශ මවක් වේ.
ඊ ඒ වෙස්ටර් මාරක් තම මානව විවාහයේ ඉතිහාසය නම් ග්‍රක්තයෙන් සදහන් කරන්නේ පුරුෂයන් එක් අයකු හෝ වැඩි ගණනක් ස්ත්‍රීන් එක් අයකු හෝ වැඩි ගණනක් පවතින සමාජය අනුමත කරන ආකාරයෙන් ලිංගික සබදතා පවත්වා එයින් නෙෙතික හිමිකමක් සහිත දරුවන් බිහිකිරීම විවාහය බවයිමේ සියල්ල සලකා බැලූවිට විවාහය යනු යම් සමාජයක් පිළිගත් ආකාරයට චාරිත්‍රානුකූලව හෝ පිළිගත් නීතියට අනුකූලව ලිංගික සබදතා පැවැත්වීම විවාහය ලෙසයි.විවාහය විශ්වීය සමාජ සංස්ථාවකි.
විවාහය විශ්වීය සමාජ සංස්ථා අතරින් එකකි.මිනිසාගේ ලිංගික ජීවිතය පාලනය කිරීමටත් එය විධිමත්ව සංස්ථාපනය කිරීමටත් මානව සමාජයේ විවාහය නම් සංස්ථාව ගොඩ නැගී ඇත.පවුල නම් වන සංස්ථාව සමග ඉතා කිට්ටු සබදතාවයක් පවතී.සමාජ සංස්කෘතික ආගමික හා ආර්ථික පදනමක් මත විවාහය ක්‍රියාත්මක වෙයි.ෆෙඩ්රික් ඒංගල්ස් දක්වන පරිදි මනවයාගේ වර්ධනය අනුව ගොඩනැගුන විවාහ ක්‍රම තුනක් දක්වයි.
ව්‍යාභිචාර තහංචිය යනු සමීපතම ලේ ඥාතීන් අතර විවාහ තහනම් වීමයි ලොකයේ දක්නට ලැබෙන සෑම සංස්කෘතියකම මෙය ක්‍රියාත්මක වෙයි
මෙම ක්‍රමයේදී විවාහවීමක් සිදු නොවී ලිංගික සම්භන්දතා ඇතිකරගනු ලබයි.සාමාන්‍ය සම්ප්‍රධාය නම් චාරිත්‍රාණුකූලව හෝ නීතිමය ගිවිසුමක් මහින් එකට එක්වන යුවලක් හෝ පිරිසක් තම ලිංගික අවශ්‍යතාවයත් එම චාරිත්‍රාණුකූල හෝ නෛතික ගිවිසුමට යටත්ව සිදු කිරීමයි.එහෙත් මෙම ක්‍රමයේදී විවාහයට පත් නොවී ලිංගික සබදතා පවත්වයි.එහෙත් මේ සදහා නීතිමය අවසරයක් රජය විසින් අනුමතකල යුතුය.නිදහස් ආලය ඇතැම් රජයන් විසින් අනුමතකර නීතිගතකර ඇත.විශේෂයෙන් බටහිර රටවල මෙම ක්‍රමය ව්‍යාප්තව පවතී.
යොජිත විවාහ ක්‍රමයේ දී විවාහ සහකරු සහකාරිය තොරාගැනීම සිදුකරන්නේ මනාල හා මනාලි පාර්ෂවයේ දෙමාපියන් ඥාතීන් හෝ භාරකරුවන් විසින්ය.මෙහිදී විවාහ අපේක්ෂිත ස්ත්‍රිය හෝ පුරුෂයාගේ අභිමතය සලකා බැලීම ඇතැම් සමාජවල ක්‍රියාත්මක වෙයි.කෙසේ වෙතත් මෙම ක්‍රමයේ දී වැඩි අවධානයට ලක්වන්නේ විවාහ අපේක්ෂිත ස්ත්‍රියගේ හෝ පුරුෂයාගේ දෙමාපියන් ගේ ඥාතීන් ගේ හෝ භාකරුවන්ගේ අභිමතයයි.
සමහර පුද්ගලයින්ට තමාට වඩා උසස් තත්වයක හෝ පහත් තත්වයක සිටින සමකරුවකු තොරාගැනීමට කැමැත්තක් දක්වයි.තවත් අයට අවශ්‍ය තමා හා සමාන සමාජීය තත්වයත් ඇති පුද්ගලයන් හා විවාහවීමටයි.බොහෝ සමාජයන්හි කාන්තාවන් වැඩි කැමැත්තක් දක්වන්නේ තමාට වඩා උසස් සමාජ මට්ටමක් ඇති පුරුෂයන් හා විවාහ වීමටයි බොහෝ සමාජයන්හි මනාලියට වඩා මනාලයා වයසින් වැඩිවිය යුතුබව පිළිගනී.
ඇතැම් සංස්කෘතීන් තුල තම කාලත්‍රයා තෝරාගැනීමේ අයිතිය මනාලයාට හෝ මනාලියට හිමි අතර ඇතැම් සමාජවල කලත්‍රයා තොරාදීමේ සම්පූර්ණ අයිතිය දෙමාපියන්ට හෝ ඥාතීන්ට එසේත් නැතිනම් වැඩිහිටියන්ට පමණක් අයිති කාර්‍යයකි.2003 දී ප්‍රකාශයට පත්කළ එක්සත් ජනපද වාර්ථාවකට අනුව ලෝකයේ ජනගහනයෙන් 89%ක්ම වයස අවුරුදු 49 පෙර විවාහ වන බවයි.විවාහ
මානව විදයාඥයෙකු වූ ජී·පී මර්ඩොක් විවාහය පිළිබඳව දැක්වූ නිර්වචනය හේමන්ත කුමාර විසින් පවුල , විවාහය හා චාති ක්‍රමය පිළිබඳ සමාජ විද්‍යාව යන පොතේ මෙලෙස දක්වා ඇත.
“සමලිංගික නොවන පුද්ගලයන් දෙදෙනකු අතර පවත්නා සාපේක්ෂ ලෙස ස්ථීර ලිංගික සම්බන්ධතාවයක් මෙන්ම ආර්ථිකමය වශයෙන් ශ්‍රම විභජනයක් අනුගමනය කිරීම විවාහයයි”
ප්‍රේම සම්භන්ධතා මගින් විවාහ සහකරු තෝරාගැනීම නූතන සංකීර්ණ සමාජවල බහුල වශයෙන් සිදුවේ.බොහෝවිට මෙම තත්වය සංවර්ධි රටවල බහුලය.මෙහිදී විවාහ අපේක්ෂිත තරුණිය හා තරුණයා තමා කැමති තමාට ගැලපේ යැයි සිතන සහකරු/සහකාරිය තම අභිමතය පදරිදි තෝරාගනී.සිදුකරයි.
එක් ගැහැනියක හා එක් පිරිමියෙකු සමග ඇති කරගන්නා විවාහය මේ නමින් හැදින්වෙයි.ලෝකයේ වැඩිපුරම දක්නට ලැබෙන විවාහ ක්‍රමයකි.නූතන ලෝකයේ බොහෝ සමාජයන්හි සම්මත විවාහ ක්‍රමය මෙයයි.
මුලද්‍රව්‍ය වර්ගීරණයේ වඩාත්ම වැදගත් ක්‍රමය ලෙස කාණ්ඩ දැක්විය හැකිය. සමහරක් කාණ්ඩවල මුලද්‍රව්යවලට අතිශයින් සමාන ගතිගුණ තිබෙන අතර කාණ්ඩය පහළට යම් කිසි පැහැදිලි ප්‍රවණතාවයක් ද දක්නට ලැබේ. මේ නිසා මෙම කාණ්ඩවලට සරළ නම් දී ඇත. උදා : ක්ෂාර ලෝහ, ක්ෂාරීය පාංශු ලෝහ , හැලජන හා උච්ච වායු , සමහරක් කාණ්ඩ අඩු සමානතා සහ සිරස් ප්‍රවණතා දක්වයි. මේවාට සරළ නම් නොමැති අතර කාණ්ඩ අංකයෙන් හදුන්වනු ලබයි.
කාණ්ඩ මුලද්‍රව්ය වර්ගීකරණයට සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා කරන ක්‍රමය වුවත් සමහර කොටස්වල දී තිරස් සමානතා හා ප්‍රවණතා සිරස් කාණ්ඩ ප්‍රවණතාවලට වඩා කැපී පෙනෙන අවස්ථා ඇත. මෙය ගොණුවේදී හා ගොණුවේදී තහවුරු වෙයි. එහිදී ලැන්තනයිඩ හා ඇක්ටිනයිඩ තිරස් මුලද්‍රව්‍ය ශ්‍රේණි 2ක් නිර්මාණය කරයි.
ආවර්තිතා වගුවේ ප්‍රධාන ප්‍රයෝජනයක් වන්නේ මුලද්‍රව්‍යයක් වගුවේ පිහිටා ඇති ස්ථානය අනුව එහි ගති ගුණ අනුමාන කළ හැකි වීමයි. සිරස්ව තීරු දිගේ චලනය වන විට හා තිරස්ව පේළි දිගේ චලනය වන විට ගතිගුණ වෙනස් වන්නේ දෙආකාරයකට බව සැලකිය යුතුය.
ඉසුරුමුණියේ ගලක නෙලා ඇති අශ්ව හිස අසල වාඩි වී සිටින මිනිස් රුව පිළිබඳව පරණවිතාන මහතා පැවසුවේ මිනිස් රුවෙන් වර්ෂාවට අධිපති වෛදික පර්ජන්‍ය දෙවියන්ද අශ්වයා මඟින් ගිනි දෙවියන් වු අග්නිගේ මූර්තියද ප්‍රතීයමාන වන බවයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ කාසි ඉතිහාසයේ වැදගත් සංධිස්ථානයක් ලෙස සැලකෙන රන් කහවනුව පිලිබදව මෙතුමා දක්වා ඇති අදහස් සුවිශේෂි වේ. රන් කහවනුවේ අභිමුඛයේ හා ප්‍රතිමුඛයේ සටහන් කර ඇති පුද්ගල රෑප මගින් ධනයට අධිපති කුවේරයාගේ වස්තුව ආරක්‍ෂාකරන්නා වූ සංඛ හා පද්ම යන බහිරවයන් නිරෑපනය වන බවයි.
පාසල් දිවිය අවසන් කර 1915 දි ප්‍රාචින ප්‍රාරමිභ පරික්‍ෂණයට පෙනී සිටිමින් ඉන් උසස් සාමාර්ථ්‍යක් ලබා ගනී.එම පරීක්‍ෂණයෙන් ඉතිහාසය සහ පුරාවිද්‍යාව සඳහා ඉහළම ළකුණු ලබා ගැනීමට පරණවිතාන සමත් වීය.මෙම සමත් වීම මත 1916 දී මිහිරිපැන්නේ සිංහල පාසලේ ශිෂ්‍ය-ගුරු පදවිය ලැබීය. 1919 දී පරණවිතානගේ පියා මිය යයි. මේ අතරතුරදී ඉංග්‍රීසි ගුරු සහතික පරීක්‍ෂණයෙන් සමත්ව ඉංග්‍රිසි ඉගැන්වීම සඳහා මාගොල්ලේ සුධර්මා මහා විද්‍යාලයට පත් වීමක් ලබයි.
බදුල්ලේ ටැමි ලිපිය,මැදිරිගිරියේ පුවරු ලිපිය,මන්නාරමේ කචිචේරිය ටැමි ලිපිය වැනි සෙල්ලිපි ගණනාවක් සඳහා නව අර්ථකථන ගෙන දෙමින් වැරදි ලෙස පිටපත් කර වැරදි අරුත් ගෙන දුන් ඒවා නිවැරදි බවට පත් කරණ ලදි. සඳකඩ පහණ තුළින් නිරෑපණය වන්නේ භව චක්‍රය බව පරණවිතාන මහතාගේ අදහස විය.එමෙන්ම පඬුවස් නුවර කැණීමි වලින් හමු වූ එක්ටැමි ගෙය හි නෂ්ඨාවශේෂ මහා පරාක්‍රමබාහු රජු චක්‍රවර්තී ආකල්පය රටට පල කිරීමට කළ ගොඩනැගිල්ලක අවශේෂ බවත් පෙන්වා දෙයි.
1956 දී සීගිරි කුරුටු ගී නම් ග්‍රන්ථය පල කරන පරණවිතාන සීගිරි කුරුටු ගී 685 ක පෙළ සහ අරුත් අර්ථකථනය කර ඇත. වසර 25 ක් පමණ සිදු කළ ගවේෂණයන්ගේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස එය හදුන්වා දිය හැකිය.එම ග්‍රන්ථයට 8,9,10 සියවස් වල ලියවුණ කුරුටු ගී පමණක් අන්තර්ගත විය.කැටපත් පවුරෙහි වූ 6.7.11,12 සියවස් වලට අයත් කුරුටු ගී කියවීමට එතුමන්ගේ දිවි ගමන තුළ නොහැකි විය. මෙකී ග්‍රන්ථය මගින් සීගිරි ගී වල නිර්මාණශීලීත්වය පිළිබඳව කරුණු දක්වයි.
දකුණු පළාතෙහි ගාලු දිස්ත්‍රික්කයට අයත් මැටරඹ නමි ගමෙහි 1896 දෙසැමිබර් මස 26 වෙනි දින උපත ලද සෙනරත් පරණවිතානගේ පියා ඒබ්‍රහම් පරණවිතාන වු අතර මව ලෝරා හෙට්ට්ගේ ගිමාරා නම් වුවාය.‍ හෙට්ට්ගොඩ මෙතෝදිස්ත විදුහලෙහි වසර 02 ක් සිංහල ඉගෙන ගත් පරණව්තාන 1930 දී උණවටුනේ බොනවිස්ටා ඉංග්‍රිසි පාසලට ඇතුලත් වුයේ ඉංග්‍රිසි අධ්‍යාපනය හැදැරිම සඳහාය.
එමෙන්ම ඉන්දු-නිමිනයට අයත් මොහෙන්ජොදාරෝ-හරප්පා චිත්‍රාක්‍ෂර ලිපි සඳහා පැහැදිලි අර්ථකථනයක් සැපයීමට පරණවිතාන මහතා සමත් වීය. ඵතුමන් සෙල්ලිපි කියවිමෙන් බොහෝ තොරතුරු අනාවරණය කර ගත්හ.එමෙන්ම ඉතිහාසය නිවැරදි කිරීමේ කටයුතුද සිදුකරණ ලදි. නිදසුන් ලෙස අභයගිරිය, ජේතවනාරාමය ලෙසින් නම් මාරු වී පැවතුන අතර පරණවිතාන මහතාගේ දැනුමෙන් එය නිවැරදි විය.
ඵ් ඵ් යුග වල පැවැති පාලන ක්‍රමයන්, නිල තල, ආර්ථිකයන් මෙන්ම සිංහල, පාලි, සංස්කෘත වැනි භාෂා පිළිබඳවද පූර්ණ දැනුමකින් පිරිපුන්ව සිටි පරණවිතානයන් වටිනා සාහිත්‍ය කෘතීන් ඵළි දක්වයි.සිංහලයන් පිළිබඳ ඓතිහාසික සහ පුරා විද්‍යාත්මක තොරතුරු දක්වමින් සිංහලයෝ නමින් ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථයක් කරයි.
කුටිටම් පොකුණ, අනුරාධපුර මඟුල් උයන, මැදිරිගිරිය, වටදාගෙය, සීගිරි පියසට අයත් වට පිටාව වැනි ස්ථාන වලට ස්වාභාවික පරිසරයක් සකස් කර දීමටද එම ස්ථාන අලංකාර කිරීමටද පරණවිතාන මහතාගේ ප්‍රඥාව ඉවහල් විය. ලංකාවේ ප්‍රථම අගනුවර වූ අනුරාධපුරයෙහි පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරයක් පිහිටුවීමේ ගෞරවයද මෙතුමාට හිමි වේ.