polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
කවුන්සිල ගනණාවකට පසු මෙය සහමුලින්ම පාහේ නිරාකරණය කරනු ලැබුයේ ත‍්‍රිත්ව වාදී අධිරාජ්‍යයෙකු වූ පළමුවන තියොඩෝසියස් විසිනි. ඔහු කි‍්‍රස්තියානිය රාජ්‍ය ආගම බවට පත්කළේය. කෙසේ වුවද ඇතැම් ජර්මානු ගෝත‍්‍ර ආර්යානුවාදය මධ්‍යතන යුගය දක්වා ඇදහූවෝය.
කන්ද උඩ දේශනාව - කාල් හෙන්රික් බ්ලොක් ගේ සිතුවමක් . නව ගිවිසුමට අනුව ජේසුස් වහන්සේ නිරන්තරයෙන් දේශනා පැවැත්වූ අතර ඒවා සඳහා විශාල ජනකායක් සහභාගිවී ඇත.
19 වන සියවසේ දී ගණිතයෙහි සංවර්ධනයට හේතුවූ ප්‍රධාන කරුණක් නම් එකල තාත්වික සංඛ්‍යාවලට හොඳ අර්ථ දැක්වීමක් ලබා දීමයි. අද කාලයේ ජනප්‍රියම පවතින තාත්වික සංඛ්‍යා අර්ථ දැක්වීම්වලට පරිමේය සංඛ්‍යාවල කෝෂී අනුපිළිවෙලෙහි සමාන පන්ති ඇතුළත් වේ. දශම සංඛ්‍යාවල ඉතා සංකීර්ණ ව්‍යුහයක් වන, තවද මෙයට සම්පූර්ණ ආකිමීඩියානු ලෙස පිළියෙළ කළ ක්ෂේත්‍ර වැනි තාත්වික සංඛ්‍යාවල ස්වයං සිද්ධ අර්ථ දැක්වීම් ද ඇතුළත් වේ.
තාත්වික සංඛ්‍යාවක් සංඛ්‍යාංකවල අවනතිය පෙන්වන ඇල්ගොරිතමක් ඇත්නම් එය ගණන් කළ හැකි තාත්වික සංඛ්‍යාවක් යැයි කියනු ‍ලැබේ. මක් නිසාදයත් ඇල්ගොරිතම ඇත්තේ ගණන් කළ හැකි ප්‍රමාණයක් පමණක් වන නිසාවෙනි. බහුතරයක් තාත්වික සංඛ්‍යා ගණනය කළ නොහැකි ප්‍රමාණයක් ඇත. යම් අභිසංස්කරණ මත තාත්වික සංඛ්‍යා ගණනය කළ හැක. නිශ්චිත සංඛ්‍යා කුලකය පුළුල් වන නමුත් එහි ඇත්තේ ගණනය කළ හැකි ප්‍රමාණයක් පමණි.
භෞතික විද්‍යාවන්ගේ එන මිනුම් සෑම විටම සංකල්පිත ආසන්න කිරීම් මඟින් තාත්වික සංඛ්‍යාවලට ගෙන එනු ලබයි. මෙම ක්‍රියාවලිය සඳහා සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා කරනුයේ පරිමේය සංඛ්‍යා නිරූපණය කරන දශමය භාග වන අතර, එම සංඛ්‍යා දශාංශික පදවලින් ලිවීම යෝජනා කරනුයේ ඒවා සෛද්ධාන්තිකව තාත්වික සංඛ්‍යාවකට ‍ආසන්න බවයි.
ගණිතයේදී තාත්වික සංඛ්‍යා අනන්ත වූ දශම ප්‍රමාණයක් ඇති සංඛ්‍යා වශයෙන් හැදින්විය හැක. තාත්වික සංඛ්‍යාවලට 42 හා -23/129 , වැනි පරිමේය සංඛ්‍යා හා , 2හි වර්ගමූලය වැනි අපරිමේය සංඛ්‍යා සහ අනන්තය තෙක් දිගු සංඛ්‍යා රේකාවක ලක්ෂ්‍ය මගින් නිරූපනය කල හැකි වේ.
සෘජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක එක් කෝණයක් වන නිසා වෙනත් කෝණයක් දන්නේ නම් එමගින් ඉතිරි කෝණය සෙවිය හැක. මන්දයත් ඕනෑම ත්‍රිකෝණයක අභ්‍යන්තර කෝණ තුනෙහි ඓක්‍යය වන බැවිනි. එමනිසා සුළු කෝණ දෙකෙහි ඓක්‍යය වන අතර ඒවා අනුපුරක කෝණ ලෙස හැදින්වේ. සෘජුකෝණී ත්‍රිකෝණයේ හැඩය සම්පුර්ණයෙන් නිර්ණය කරනු ලබන්නේ සමරූප්‍යතාවය තෙක්ම කෝණවලට අනුවයි. මින් අදහස් වන්නේ අනෙක් කෝණයන්ගෙන් එකක් දන්නා විට ත්‍රිකෝණයේ විවිධ පාදවල අනුපාතය ත්‍රිකෝණයේ ප්‍රමාණය මත පදනම් නොවී එකම අගයක් ගන්නා බවයි.
ත්‍රිකෝණමිතියට ශුද්ධ ගණිතය සහ ව්‍යවහාරික ගණිතය යන කොටස් දෙකේම යෙදීම් ඇත. ඒ එය විද්‍යාවේ හා තාක්ෂණයේ අත්‍යවශ්‍ය අංගයක්වන බැවිනි. එය සාමාන්‍යයෙන් ද්විතීයික පාසලේ දී වෙනම පාඨමාලාවක් ලෙස හෝ පෙර කලනය පාඨමාලා කොටසක් ලෙස හෝ උගන්වනු ලැබේ. සාමාන්‍යය භාවිතයේදී ත්‍රිකෝණමිතිය “ ට්‍රිග් ” ලෙස ද හඳුන්වනු ලැබේ.
ත්‍රිකෝණමිතිය යනු ත්‍රිකෝණ විශේෂයෙන් එක් කෝණයක් වූ තල ත්‍රිකෝණයන් සමග සම්බන්ධ වූ ගණිතයෙහි කොටසකි. ත්‍රිකෝණමිතිය කටයුතු කරන්නේ ත්‍රිකෝණයක පාද සහ කෝණ අතර සම්බන්ධතාවයන් හා මෙම සම්බන්ධතා විස්තර කරන ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිත සමගයි.
මෙම අනුපාතයන් දන්නා කෝණයක් සදහා වු පහත සඳහන් ත්‍රිකෝණමිතික අනුපාතයන් මගින් ලබාදේ. මෙහි , හා යනු ඉහත පෙන්නුම් කරන රූපයේ පාද සදහා දී ඇති දිග යන් වේ.
ගෝලීය ත්‍රිකෝණමිතිය ලෙස හඳුන්වන ත්‍රිකෝණමිතියේ අංශය ගෝල මත වූ ත්‍රිකෝණ පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරන අතර එය නක්ෂත්‍රයේදී හා යාත්‍රා කිරීමේදී වැදගත් වේ.
" රට පුරා කීර්තියක් ඉසුලු නමුත් ගැම්මකට නැති මේ සිද්ධස්ථානය පළමු වතාවට දුටු විට මම කෙතරම් සෝදුකින් පෙළුනෙම්ද?ඔබ්ලේට් රාජගුරුප්‍රසාදි නමක් විසින් සිය නිමල මවගේ ගෘහය මෙතරම් හීන දින තත්ත්වයකට තැබිණි, යන කීම නොකියවෙන පරිදි කටයුතු කෙරෙන බව මම ඒ මොහොතේම පැවසුවෙමි මේ රුදුරු වන ලැහැබයෙහි දෙව්මව් උදෙසා රමණිය දෙව්විමනක් ගොඩනැගීමට මම හනික ඉටාගතිමි "
මඩු වන්දනාව ඇරබීමට පෙර ජනතාව ඉටුකරන්නාවූ සිරිත් විරිත් බොහෝමයක් වේ. ඒ අතුරින් පළමු වැන්න ලෙස තම තමන්ගේ දේවස්ථානය වෙත ගොස් බාරහාර වී ඉටිපහන් දල්වා , අසල්වැසියන් සියලු දෙනා සම'ග සුහද ශීලි ව හා මිත්‍රශිලිව අමනාපකම් මග හැර දමා හොදහිත වර්ධනය කර ගනිමින් වන්දනාවට සරිලන ලෙස පේවෙති. මෙහිදී වැඩිහිටියන් තම දුවාදරුවන්ට ආසිරි පතා ලබා දෙන උපදෙස් අතර —කටවරද්ද නොගන්නා ලෙසද ඔවුනට උපදෙස් දෙයි.
මඩු වන්දනා යෙදෙන සියල්ලන්ගේ ප්‍රබල යැදුම ආයුධය ජපමාලය යැයි පැවසුවහොත් එය නිවැරදිය. පැරැන්නෝ මේ වන්දනාගමන පුරාවටම ජපමාලයෙන් සන්නාද්ධ වුවෝය.
දුකින් පේළි පීඩිතව, නානා විධ පැතුම් හා බලාපොරොත්තු ඕතොමන් ඉදිරියේ තබන්නාවූ තම ආදර දරු කැලගේ අයදුම් හමුවේ , දෙව්පියානන් ඉදිරියේ තබන්නාවූ ස්වර්ගිය මාතාවන් ලෙස මරියෝත්තමවෝ ඒ සැම යැදුමක්, පැතුමක් ම වෙනුවෙන් අප වෙනුවෙන් දෙවි'දාණන් ඉදිරියේ යදින්නාහ.
මඩු සිද්ධස්ථානයේ පැවැත්වෙන මංගල්‍යයන් කතෝලික ධර්මානුගත චාරිත්‍රයන්ගේ පිරිපුන් වුවකි.උදැසන 6.30 ට ආරම්භ වන තුති ගී දිව්‍ය යාගය බොහෝ විට රාජගුරුප්‍රසාදිතුමකුගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවැත්වෙන අතර දිව්‍ය යාගයෙන් පසුව ඓතිහාසික මඩුහි අප ස්වාමිදුගේ ප්‍රතිමාව රැගත් පෙරහැර විදි සංචාරය කෙරේ.එය වරක් දුටුවොත් එය ගලේ කෙටු අකුරක් මෙන් සදාතන වේ.
අන්තිමට පැමිණෙන්නේ දුක් මුසු වෙන් වීමයි. වන්දනාකරුවෝ අසිරිමත් ප්‍රතිමාව ඉදිරියේ දන නමා තමන් සතු සියල්ල ඕතුමිය වෙත පවරා දී වන්නි වනයේ ඕතුමන් තනිකර දමා යන්නට සුදානම්ව කදුළු වගුරුවමින් , තමන් වද තමන් සතු සියල්ලද ඕතුමන් වෙත පවරා දෙති.
පෘතුගීසි යුගය තුල මෙරට ධර්මදානිය මෙහෙවරේ යෙදුණු ප්‍රැන්සිස්කාන නිකායික ධර්මදුතවරුන් විසින් යාපන රාජධානියේ ඉදිකරන දේවස්ථාන අතුරින් මන්නාරමට කිලෝමීටර 05ක් උතුරින් පිහිටා තිබු — මාන්තෙයි දේවස්ථානයට හිමි වුයේ සුවිශේෂී ස්ථානකි. සුප්‍රකට ඉතිහාසටබ ක්වේරෝස් හා ත්‍රින්දාදීගේ වාර්තාවන්ට අනුව
ර්‍ණක්‍රි.ව. 1583 වන විට ප්‍රැන්සිස්කාන මාන්තෙයි නමින් මන්නාරමට නුදුරින් පිහිටා තිබු දෙව්මැදුර ආරෝග්‍ය දේවමාතාවන්ට කැපවු දේවස්ථානයක් තිබු බව සදහන් කරයි. අද මරුද මඩු ජපමාල මාතාවන් ලෙස හදුන්වන ඓතිහාසික ප්‍රතිමාවේ මුල් නිජබිම වන්නේ මේ දේවස්ථානයයි.
නමසිය හැත්තෑවේ දශකයට පෙර මඩු වන්දනාව සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ සතර දෙසින්ම මහ පිරිස් ඇදෙන්නට වුණේ ආගමික භේද පංති භේද කිසිත් නොසලකමිනි. මඩු වන්දනාව සර්ව ආගමික වන්දනාවක් විය. එකළ සෑම වසරකම අගෝස්තු 15 වැනිදා වන විට මඩු දේවස්ථාන භූමිය බැතිමතුන්ගෙන් පිරී පවතියි. මඩු වන්දනාවට බැතිමතුන් එන්නේ පවුල් පිටින් හෝ ගම්පිටින් එකතුවෙමිනි. ඈත අතීතයේ දී පයින්, ගොන් කරත්තයෙන් ආ ගමනට පසුව දුම්රියේ, බස්රියේ පිහිට පතන්නට සිදුවූයේ ගමනාගමනයේ දියුණුවත් සමඟය.
දුම්රියෙන් මඩු වන්දනාවට එන බැතිමතුන් එන්නේ තලෙයිමන්නාරම දුම්රියේය. එකළ කොළඹ කොටුවෙන් රාත්‍රි 8 ට පිටත්වන තලෙයිමන්නාරම් දුම්රිය මඩු වන්දනාකරුවන් ගෙන් පිරී පවතින්නේ අගෝස්තු මාසයේදී ය. බදුල්ල, යාපනය, ත්‍රිකුණාමලය, මාතර ආදී විවිධ ප්‍රදේශවලින් පැමිණෙන ජනතාව අනුරාධපුරයේදී තලෙයිමන්නාරම් දුම්රියට ගොඩවී මැදවච්චියෙන් හැරී මන්නාරම් දුම්රිය මාර්ගයේ ගොස් මඩු දුම්රිය පලෙන් බැස එතැන් සිට ලංගම බස්රියවලින් මඩු දේවස්ථානයට යති.
ත්‍රස්තවාදීහු ඉන්පසුව මඩු මාතාවන්ගේ ගෞරවය කෙළසමින් මඩු දේවස්ථාන බිමෙහි බෝම්බ අතුරා එහි සිට හමුදාවන්ට වෙඩි තැබූහ. මඩු භූමිය අපවිත්‍ර කළ ඒ ත්‍රස්තවාදීන්ට යහතින් සිටීමට නොහැකි වූයේ මඩු මාතාවන්ගේ හාස්කමකින් විය හැකිය. 2008 අප්‍රියෙල් 25 වැනිදා මේජර් ජනරාල් ජගත් ඩයස්ගේ නායකත්වයෙන් යුතු 57 වන සේනාංකයේ 572 බලසේනාව විසින් මඩු දේවස්ථානය මුළුමනින්ම ත්‍රස්ත ග්‍රහණයෙන් මුදාගත්තේය.
රටට යම් විපත්තියක් කරදරයක් සිදුවූ කළ බැතිමත්හු මඩු මාතාවන්ට බාරහාර වෙති. ඒවා ඒ අයුරින්ම ඉටුවෙයි. 2001 වසරේදී රටට තිර සාමය උදාවෙන්නැයි පතමින් මඩු මාතා පිළිරුව දකුණට වැඩම කරවීය. අනුරාධපුරය, හලාවත, කොළඹ,කුරුණෑගල සහ මහනුවර යන රදගුරු පදවි කීපයකටම වැඩම කළ මඩුමාතා පිළිරුවට රටපුරා කිතුණු බැතිමතුන්ගේ නොමඳ හරසර ලැබිණි.
ක්‍රි.ව. 1868 දී රාජගුරුධුරයට පත්වූ අති උතුම් ක්‍රිස්ටෝෆර් බොන්ජින් හිමිපාණන් විසින් ක්‍රි.ව. 1870 දී මේ සිද්ධස්ථානයේ පවතින ජුලි 02 දින මහා මංගල්‍යය ස්ථාපිත කළ අතර එදා සිට අද දක්වා වසරක් වසරක් පාසා ලක්ෂ සංඛ්‍යාත දේවජනතාවක් මහවන ගෙවමින් මව් සෙනෙහස පතා එති.
මඩු මංගල්‍යය උතුරේ හා දකුණේ, සාමයේ සංකේතයක් යැයි කීවොත් නිවැරැදිය. මඩු පූජා භූමිය තුළදී සිංහල ,දෙමළ,මුස්ලිම්,කතෝලික,බෞද්ධ සියලු දෙනාම සහෝදර සහෝදරියන් ලෙස භක්තියෙන් හා සමඟියෙන් වෙලී කටයුතු කළ අයුරු අතීතයේදීත් වර්තමානයේදීත් දැකිය හැකිය.
කාචය නාභිගත කිරීම සාමාන්‍යයෙන් සිදුකරනු ලබන්නේ කාචය සහ රූපය නිර්මාණය වන තලය අතර දුර සීරුමාරු කිරීමෙනි. සමහර කාචයන්හි කාච පද්ධතියේ අංගෝලාංගයන් චලනය කිරීමෙන් මෙය සිදුකරන අතර එය හඳුන්වන නාමය නිෂ්පාදකයාගෙන් නිෂ්පාදකයාට වෙනස් වෙයි. සමාගම එය තාක්‍ෂණය ලෙසින් හඳුන්වන අතර සමාගම එය හඳුන්වන්නේ යන නමිනි.
රෝමානු කිවි වර්ගිල් විසින්, ඔහුගේ වීර කාව්‍යය අනීඩ්හී මෙම ජනප්‍රවාදය යළි පවසයි. අනීඩ්හී, ට්‍රෝජානු කුමරු ඒනියස් විසින් නව ට්‍රෝයි නගරයක් සොයැ ගැනුම දේව කැමැත්ත විය. වීර කාව්‍යයෙහිද, යළි මුහුදට යෑම ප්‍රතික්ෂේප කලේ ස්ත්‍රීන් වුවද, ඔවුහූ ටයිබර් ඉවුරේ නොසිටියහ. ඉතාලියට ලඟාවූ ඒනියස් කුමරුන්ට, ලැවිනියා විවාහ කර ගැනීම රුචි වුවත්, ඇයගේ පළමු විවාහ යෝජක, ටර්නස් හා යුද වැදීමට සිදුවෙයි. කාව්‍යයට අනුව, ඇල්බානු රජවරු පැවත. එන්නේ, ඒනියස් ගෙන් වන බැවින්, රෝමයේ නිර්මාතෘ රොමියුලස් ඔහුගෙන් පැවතෙන්නෙක් වෙයි.
ග්‍රීක සම්ප්‍රදානුකූල රෝම සම්භාව්‍ය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය පිළිබඳ රෝමවරු විශේෂ කීර්තියක් ලබා සිටියහ. රෝම සමූහාණ්ඩු කාලයේ එය ග්‍රීක ගෘහ නිර්මාණයට ඉතා සර්වසම ලෙස පැවතුණි. එහි ග්‍රීක ගෘහ නිර්මාණය සමඟ සසඳන කල්හි වෙනස්කම් කීපයක් ඇතත් ක්‍රමවත් ලෙස ‍ගොඩනැඟිලි ඉදිකිරීම රෝමවරු ග්‍රීසියෙන් ඉගෙන ගත්තක් විය. කම්පොසයිට් හා ටුස්කාන් සහ ශිඛර ගෝලාර්ධය හැරුණු විට සමූහාණ්ඩුවේ අවසානය දක්වා රෝමය සතුව තිබුණේ අඩු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීය ක්‍රම ගණනකි.
එත්‍රෑරියාවට උතුරින් මින් පෙර ජනාවාස ඇති කර ගත්, එට්‍රස්කන්වරු, ක්‍රිපූ 7වන සියවසෙහි අග වන විට ප්‍රදේශයේ දේශපාලන පාලනය ඇති කර ගනිමින් ප්‍රභූකාන්ත්‍රික හා රාජකීය ප්‍රභූ ජන රාශි නිමවූ බවක් පෙනෙන්නට ඇත. 6වන සියවසෙහි අග වන විට එට්‍රස්කන්වරුහට ප්‍රදේශයේ බලය අහිමිවූ බවක් පෙනෙන අතර, මෙම අවස්ථාවෙහිදී, මුල් ලතින් සහ සබීනේ ගෝත්‍ර විසින්, ඔවුන්ගේ පාලකයන්ට බලය භාවිතා තිරීමේදි මහත්වූ ප්‍රතිබාධක සහිත ජනරජයක් පිහිටුවමින් ඔවුන්ගේ රජය යළි-නිමවා ඇත.
රෝමානු සම්ප්‍රදාය සහ පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක විසින් දැක්වුනේ, ෆෝරම් රොමානුම් ඇතුලතවූ සංකීර්ණයක, රජුගේ බල ආසනය පැවතුනු බවත් ආගමික කේන්ද්‍රයක් ඇරඹෙමින් පැවති බවත්ය. නූමා පොම්පීලියස් යනු රොමියුලස්ගේ අනුප්‍රාප්තික ලෙසින් රෝමයේ දෙවන රජ බවට පත්වූ තැනැත්තේ විය. ඔහු විසින් රෝමයේ විශාල ගොඩනැගිලි ව්‍යාපෘති ඇරඹූ අතර, ඒවා අතර රීජා නම් ඔවුගේ රජ මාලිගයද පවිත්‍ර කන්‍යා සංකීර්ණයද විය.
සම්ප්‍රදාය සහ ලිවී වැනි පසුකාලීන ලේඛකයන් ප්‍රකාර, රෝමානු ජනරජය පිහිටුවන ලද්දේ ක්‍රිපූ 509 පමණ වන අතර, එය සිදුවූයේ, ලූකියුස් ජූනියුස් බෲටස් විසින්, රෝමයේ රජවරුන් සත් දෙනාගෙන් අවසානයාවූ, සාඩම්බර ටර්ක්වින් රජු, බලයෙන් නෙරපා හැර, වාර්ෂිකව තේරී පත් වන වරණිත නිලධාරින් සහ බොහෝ නියෝජිත සභා වලින් සැදි ක්‍රමයක් සංස්ථාපනය කළ විටය.
එය පැවැති සියවස් ගණනාව තුලදී, රෝමානු ශිෂ්ටාචාරය, රාජාණ්ඩුවක සිට කතිපයාධිපත්‍ය සමූහාණ්ඩුවක් දක්වාද, එයින් පසුව අත්‍යන්ත ලෙසින් ඒකාධිපති ස්වරූපයක් ගත් අධිරාජ්‍යයක් බවටද පරිවර්තනය විය. යටත් කර ගැනුම සහ සමාග්‍රහණය තුලින් නිරිත දිග යුරෝපය, අග්නි දිග යුරෝපය සහ බෝල්කනයද, මධ්‍යධරණී පෙදෙසද අභිභවනය කෙරුමට එය සමත් විය.
ගමනාගමනයට හා වෙළෙඳාමට මධ්‍යස්ථානයක්වූ ටයිබර් ගංගාව අසබඩ නැව් තොටක් අවට තැනුනු ජනාවාස මතින් රෝම නගරය නැගී ආවේය. පුරා විද්‍යාත්මක සාක්ෂි අනුව, රෝම ග්‍රාමය, ක්‍රිපූ 8වන සියවසෙහි පමණ බිහිවුවත්, ඉතාලියේ ලතින් ගෝත්‍රය විසින් පැලන්ටීන් කන්ද මුදුනේ, ක්‍රිපූ 10වන සියවසෙහිදී පමණ ඈත අතීතයෙහිදී, මෙය බිහි කලා විය හැකිය.
රෝම තාක්ෂණික උසස්භාවය සහ රෝම උරුමය ඉංජිනේරු කර්මාන්තය තුළින් වඩ වඩාත් ඉහල නැංගේය. තවද සිය ගණන් මහා මාර්ග, පාලම්, වාරි මාර්ග පද්ධති , නාන ස්ථාන, ශාලා සහ රඟ මඬල තැනීමට එය හේතු විය. කොලෝසියම, පොන්ට් ඩු ගාඩ් සහ පැන්තියම තවමත් රෝම ඉංජිනේරු කර්මාන්තයේ හා සංස්කෘතියේ සිහිවටන ලෙස පවතී.පින්තූර
රොමියුලස් සහ රීමස් විසින් සිහසුන යළි පැහැර ගනියි යයි බියවූ නව රජ ඔවුන් ගිල්වා මරා දැමීමට අණ කළේය. වෘක-ධේනුවක් විසින් මොවුන් බේරා ගෙන ඇතිදැඩි කරනු ලදුව, ඔවුන් පමණට වියපත් වූ විට, ඔවුන් විසින් ඇල්බා ලොංගා සිහසුන නුමිතෝර් වෙත යලි හිමි කර දුනි.
පුරාතන රෝමය යනු ක්‍රිපූ 8වන සියවස තරම් ඈත කාලයේදී ඉතාලියානු අර්ධද්වීපයෙහි වර්ධනය වීම ඇරඹූ මහත් සඵල ශිෂ්ටාචාරයකි. රෝම නගරය කේන්ද්‍රගතව මධ්‍යධරණී මුහුද අසබඩ පිහිටි මෙය, පුරාතන ලෝකයේ විශාලතම අධිරාජ්‍යයන් අතුරින් එකක් බවට විකාශනය විය.
තුන්වන මූලිකාංගය වන දේශපාලන විෂය වස්තු , යම් දේශපාලන ක්‍රමයක සිටින සාමාජිකයන්ගේ දේශපාලන මානසික චර්්‍යාව හැඩගැසීමට බලපෑම් දක්වන මූලිකාංගය වේ. දේශපාලන විෂය වස්තු වලට දේශපාලන සංකේත, දේශපාලන සංසිද්ධි, ආයතන හා පුද්ගල ප්‍රතිරූප පවා අයත්ය.
දේශපාලන සංස්කෘතියක් නිර්මානය වන්නේ දේශපාලන සමාජීයකරණ ක්‍රියාවලිය පදනම් කරගෙනයි. ලූසියන් පයි හා සිඩ්නි වර්බා දක්වන පරිදි දේශපාලන සංස්කෘතිය යන වචනය මෑතකාලීන යෙදුමකි.එය දේශපාලන මතවාදය , ජාතික සාරාත්මය හා ජාතික අධ්‍යාත්මය ජාතික දේශපාලන මනෝ භාවය , ජනතාවක ගේ මූලික ඇගයුම් , යන අංශ පිළිබඳව ඇති අවබෝධය සමඟ සම්බන්ධ වේ.
ආකල්ප හා යොමුවීම් පුද්ගලයාගේ මනෝ විද්‍යාත්මක අංශයට සම්බන්ධ වේ. පුද්ගලයන් ඔවුන් පිළිබඳ ව ඔවුන් වටා ඇති දේශපාලන ලෝකය පිළිබඳව සිතන්නේ කෙසේද යන්න ප්‍රශ්නය එයට සම්බන්ධ වේ. පුද්ගලයන්ගේ මේ දේශපාලන මානසිකත්වය අව‍බෝධ කර ගැනීමෙන් ඔවුන්ගේ දේශපාලන චර්්‍යාව කුමන ආකාරයක් ගනීදැයි සම්ප්‍රේෂණය කළ හැකිය.
පුද්ගලයන් විශේෂ වූ දේශපාලන ක්‍රියාවකට මැදිහත්වන්නේ යම් කිසි දේශපාලන ආකල්පයක් හෝ ආකල්ප වල සමුදායක් විසින් කරනු ලබන පෙළඹවීම මතය. ආකල්ප හා යොමුවීමේ රටා විලාශය පිළිබඳව අවධානය යොමු කිරීමෙන් එය අවබෝධ කර ගත හැකිය.
දේශපාලන ක්‍රමයක ව්ධ්මත් ආයතනික පිළිවෙළ සහ සැබෑ චර්්‍යාව අතර ඇති සබඳතාව අවබෝධ කරගැනීමට උපකාරී වන සංකල්පයක් වශයෙන් 'දේශපාලන සංස්කෘතිය' යන සංකල්පය හදුන්වා දිය හැකිය.
සත්ත්ව හා මානව සම්භූතී, සෛලයන්, පටකයන්, ජන්මාණු, සහ කලල කර්තව්‍යයන්ට අදාළ දිගු-කාලීන ගබඩාකිරීම් සඳහා හිමායන-සංරක්ෂණයෙහි යෙදීම. අධිශීතනයෙහිදී හා ශීතහරණයෙහිදී සෛලයන්ට සිදුවිය හැකි හානිය වලක්වන ද්‍රව්‍යයන් එක් කිරීම මෙහිදී සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය වෙයි.
හිමායන-සැත්කම, හිමායජනිත වායුන්/ද්‍රවයන් භාවිතා කොට රෝගී පටක විනාශ කිරීමෙහි ලා භාවිත වන ආක්‍රමණශීලි ක්‍රමවේදයකි.
සුපිරිසිසිලනය, අයිස් න්‍යෂ්ටියනය/වර්ධනය පිළිබඳ භෞතික විද්‍යාව සහ සිසිලනය හා උණුසුම් කිරීමෙහිදී සිදුවන තාප හුවමාරුව පිළිබඳ යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරුමය දැක්ම.
හිමායන ජීව විද්‍යාව යනු ජීව විද්‍යාවෙහි ශාඛාවක් වන අතර එහිදී අධ්‍යයනය කරනුයේ ජීවි දෙයට අඩු උෂ්ණත්වයෙහි බලපෑමයි. ව්‍යවහාරයෙහි දී, හිමායන ජීව විද්‍යාව යනු සාමාන්‍ය අගයට වඩා පහළ උෂ්ණත්වයන්හි දී ජීව විද්‍යාත්මක ද්‍රව්‍යයන් හෝ පද්ධතීන් පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. අධ්‍යයනයට පාත්‍ර වන්නාවූ ද්‍රව්‍යය හෝ පද්ධතීන් හට ප්‍රෝටීන, සෛල, පටක, ඉන්ද්‍රියයන්, හෝ සමස්ත ජීවින් අයත් විය හැක. උෂ්ණත්ව පරාසය, මැදහත් අධෝතාපී තත්ත්වයන් හි සිට හිමායන උෂ්ණත්වයන් දක්වා විය හැක.
හිමාරක්ෂණය යනු අනාගත ප්‍රත්‍යානයනය බලාපොරොත්තුවෙන්, අබලි තත්ත්වයෙන් පවත්නා මානවයන් හා සත්ත්වයන්, අඩු උෂ්ණත්වයන් යටතේ සංරක්ෂණය කිරීමයි. හිමාරක්ෂණය යන්න මුඛ්‍යධාරා හිමායන ජීව විද්‍යායෙහි කොටසක් නොවන්නේ හිමාරක්ෂණය තවමත් සමපේක්ෂාත්මක අනාගත තාක්ෂණයක් මත බෙහෙවින් රඳා පවතින බැවිනි.
හිමයන ජනනය යනු ඉතා අඩු උෂ්ණත්වයන් නිපදවීම හා ඒවායේ භාවිතය පිළිබඳ අධ්‍යයනයට වෙන් වූ භෞතික විද්‍යාව හා ඉංජිනේරු විද්‍යාවහි ශාඛාවන්ය. බොහෝ අය පටලවා ගත්ත ද, හිමායන ජනනය යනු හිමාරක්ෂණය නොවේ.
මුල් කාලයෙහිදී ගීයේ මුල් පේළිය කියැවුනේ: "නමෝ නමෝ මාතා, අප ශ්‍රී ලංකා" ලෙසයි. 1950 ගණන් වලදී මෙම වචන පිළිබඳ කිසියම් මතභේදයක් පැවතුනු අතර, 1962 වසර මුලදී එය දැනට පවතින ආකාරයට වෙනස් කෙරිනි.
අනුරපුර නගරය පූජා මධ්‍යස්ථානයක් මෙන්ම පරිපාලන මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රිය වීම විශාල ජනගහනයක් නගරයේ තිර පදිංචිය සඳහා පෙළඹවීය. එබැවින් වැඩිවෙන ජනගහනය උදෙසා වාසය සඳහා වූ පහසුකම් වැඩිදියුණු විය. වසභ රජු විසින් උමං ජල මඟ ජාලයක් හරහා ජලය සැපයෙන පොකුණු සමූහයක් ඉදිකොට නගරයට ජලය සැපයීය. කෘෂිකර්මාන්තයට අවශ්‍ය ජලය සැපයීම සඳහා තිස්ස වැව, නුවර වැව සහ අභය වැව තැනවීය. මල්වතු ඔය හරස් කොට අක්කර 4408 පුරා නච්චදූව වැව තැනවීය.
නගරාසන්නයේ අති විසල් ස්තූප සහිත වූ ප්‍රධාන විහාර ඉදිකෙරුණි. මහා විහාරයට අයත් මහා ස්තූපය, ශ්‍රි මහා බෝධිය, ථූපාරාමය ආදිය නගරයට දකුණින් ඇත. අභයගිරිය උතුරින්ද, පුබ්බාරාමය නැගෙනහිරින්ද, තනොවාන ඊසාන දෙසින්ද ගිණිකොන දෙසින් ජේතවනාරාමයද පිහිටා තිබේ. ශ්‍රී දළදා වහන්සේ අනුරපුරයට ගෙන ආවේ කීර්ති ශ්‍රී මේඝවර්ණ රජතුමන් ගේ කාලයෙහිය. දළදා වහන්සේ වැඩසිටි ගොඩනැගිල්ල දම්මචක්ක ලෙස හැදින්වේ. වසරක් පසා පෙරහරින් එය අභයගිරිය වෙත ගෙන ගොස් දළදා ප්‍රදර්ශණයක් පැවැත්විය.
ඓතිහාසික මූලාශ්‍රයන්හි සටහන් වන පරිදි අනුරාධපුර නගරය අාරම්භ වී ඇත්තේ ක්‍රි.පූ.5 සියවෙසහි වුවත් පුරාවිද්‍යාත්මක තොරතුරු අනුව එහි ඉතිහාසය ක්‍රි.පූ 10 වැනි සියවස තරම් ඈතට දිව යයි. එහි කරන ලද පුරා විද්‍යා කැණීම් වලදී වඩා පූර්ව කාලයන්හි විසූ ජනයා සම්බන්ධ සාක්ෂ්‍ය ලැබී ඇතත් ක්‍රි.පූ 5 සියවසට එපිට කාලය පිළිබද තොරතුරු ඇත්තේ මද වශෙයනි.
මහාවංශය සඳහන් කරන පරිදි දේවානම්පිය තිස්ස රජතුමා සංඝයා වහන්සේලාගේ උපෝසථ කර්ම සඳහා අවශ්‍ය වන සීමාමාලක ආදිය නිමකරවා දී ඇත. රජතුමා හා වැසියන් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දර්ශනය මත පිහිටා ජීවත් විය යුතු බව එතුමා තදින් විශ්වාස කළේය. බෞද්ධ විහාරාරාම ප්‍රසාද මන්දිර තැනීම ඇරඹීම සඳහා දේවානම්පිය තිස්ස රජතුමා විසින් මහාමේඝ උයනේ සීමා ලකුණු කර තැබීය.
හින්දු වීර කාව්‍යයක් වූ රාමායණයෙහි එන අසුර රාජ රාවණයන්ගේ අගනගරය අනුරාධපුරයෙහි පිහිටි බව කියැවේ. පුරාවෘතයෙහි එන පරිදි රාමයන්ගේ අනුගාමිකයකු වූ හනුමන් විසින් නගරය දවාහළු කරනු ලැබීය. හින්දූන් අතර ජනප්‍රිය ඇති පුරාවෘතයෙන් කියැවෙන්නේ, අද වුවද අනුරාධපුරයෙහි කුමන ස්ථානයක කැණීමක් කළත් අළු ස්තරයක් දැකිය හැකිවන බවය.
ක්‍රි.පූ 500-250 අතර කාල පරාසයක විහිදුණ මෑත පූර්ව ඓතිහාසික යුගය වංශකතා ඇසුරින් අධ්‍යයනය කළ හැකිය. නගරද්වාර, වෙළෙඳපොළ ආදිය සහිතව නගරය ක්‍රමිකව සැලසුම් කරන ලද්දේ පණ්ඩුකාභය රාජ්‍ය සමයෙහිය. එසමයෙහි ආසියාවේ පැවති විශාලතම නගරයන්ගෙන් එකක් වූ එය ඒ වන විට වර්ග කිලෝ මීටරයක භුමි භාගයක් වසා සිටින්නට ඇතැයි සිතිය හැක
ක්‍රි.පු 4 වැනි සියවසේ ආරම්භ වී 11 වැනි සියවස දක්වා අනුරාධපුර රාජධානියේ අගනුවර ලෙස අනුරාධපුරය පැවතුනේය. මෙම කාලය තුල දකුණු ආසියාවේ දේශපාලන බලය හා නාගරික ජීවිතය සම්බන්ධයෙන් ගත් කළ වඩාත් ස්ථාවරව හා කල්පැවතුනු මධ්‍යස්ථානය ලෙස සැලකින. අනුරාධපුරය වර්ග සැතපුම් 16 ක් පුරා පැතිරුණු නගරයකි.
මහා විහාරය සම්මත ථෙරවාදී බුදු දහමේ මධ්‍යස්ථානය වූ අතර එය ක්‍රි.පූ. 249 දී දේවානම් පියතිස්ස රජු විසින් ඉදිකරන ලදි. අභයගිරි විහාරය මහායාන බෞද්ධයන් විසින් පිහිටුවන ලදි. ක්‍රි.පූ. 275-310 කාලයේ රජ කළ මහසෙන් රජු විසින් අභයගිරි විහාරය සහ මහා විහාරය අතර ජේතවනාරාම විහාරය ඉදිකළේය.
අනුරාධපුරයට යන බොහෝ දෙනෙකුගේ අපේක්ෂාව වන්නේ අටමස්ථාන වන්දනා කිරීමයි. කලින් කල අටමස්ථාන ලෙස හැඳින්වූ ස්ථාන වෙනස් වුවද ශී‍්‍ර මහා බෝධිය, ලෝවාමහාපාය, රුවන්වැලි සෑය, අභයගිරිය, ථූපාරාමය, ජේතවනාරාමය, ලංකාරාමය සහ මිරිසවැටිය අටමස්ථාන ලෙස සළකණු ලැබේ.
අනුරාධපුරයේ දැවැන්ත වාරිමාර්ග ක‍්‍රමයක්ද දැකිය හැකියි. ඉන් පළමුවැන්න වන්නේ පණ්ඩුකාභය රජතුමා විසින් කරන ලද අභයවාපී නැමැති වැවයි. අද එය බසවන්කුලම ලෙස හැඳින්වේ. තිසා වැව, නුවර වැව ආදී වාරිකර්මානත කරමින් අනුරපුර රජ දරුවෝ ලක් පොළොව අස්වැද්දුහ.
අනුරාධපුරය, යනු ශ්‍රි ලංකාවේ පෞරාණික අගනුවරකි. ශ්‍රී ලංකාවේ මුල්ම රාජධානිය හා මුල්ම අගනුවරද මෙය වේ. අනුරාධපුර නගරය මේ වන විට යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම නගරයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.
නැවත 1873 දී අනුරාධපුර කච්චේරිය පිහිටුවා රජයේ ඒජන්ත වරයෙකු පත්කිරීමෙන් පසු අනුරාධපුර පැරණි නගරය එළි පෙහෙළි කොට පුරාණ ගොඩනැගිලි පිළිබඳ පර්යේෂණ ආරම්භ කෙරිණි.
නගරයට උයන් ද ලැබුණි. තිසා වැව මත්තෙහි පවතින රනමසු උයන ඉන් එකකි. නමුත් එය රජ පවුලෙහි සාමාජිකයන් සඳහා පමණක් වෙන් වුනි.
වෝල්ට් එකක විභව අන්තරයක් හරහා කූලෝම් එකක විද්‍යුත් ආරෝපණයක් ගමන් කරවීම සදහා අවශ්‍ය කරන කාර්‍යය; හෝ කූලෝම් වෝල්ට් , සංකේතය
නිවුටන එකක බලයක් මගින් බලයේ දිශාවට මීටර එකක විස්ථාපනයක් සිදුකලවිට ජූල් එකක ක්‍රියාවක් සිදුකලේ යැයි හදුන්වනු ලැබේ.මෙය නිවුටන් මීටරයක් ලෙසද හදුන්වනු ලැබේ.මූලික ඒකකය මගින්:
න්‍යාසයක පවතින තිරස් රේඛා පේළි ලෙස ද සිරස් රේඛා තීරු ලෙස ද හැඳින්වේ. හා එම න්‍යාසයේ මාන ලෙස හැඳින්වේ. න්‍යාසයක මාන ප්‍රකාශ කරනුයේ හැමවිටම පළමුව පේළි සංඛ්‍යාව සහ දෙවනුව තීර සංඛ්‍යාව වශයෙනි. ‍එදිරියේ ආකාරයේ න්‍යාසයක ගණය ලෙස පොදුවේ ලියනු ලැබේ. (ගණනය මගින් විශාලත්වය හැ‍ඟේ. එකම ගණයට අයත් වූ ද අනුරූප දත්තයන් සමාන වූ ද න්‍යාසයන් යුගලක් එකිනෙක සම වේ යැයි සැලකේ.)
විකල්ප සම්මුතියක් වන්නේ න්‍යාසයේ මාන න්‍යාසය දක්වන සලකුණට යටින් කුඩා අකුරින් මුද්‍රණය කිරීමයි. එනම් එදිරියේ න්‍යාසයක් ලෙස සංකේතවත් කළ හැක.
1977 වසරෙහිදී ශ්‍රීලනිප මුහුණ පෑ දරුණු පරාජයෙහිදී ඔහුගේ පාර්ලිමේන්තු අසුන අහිමිවූ ඔහු, 1989 වසරෙහිදී පාර්ලිමේන්තුවට යළි තේරී පත්වූයේ සමානුපාතික නියෝජනය අනුව හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය නියෝජනය කිරීම සඳහාය. දේශප්‍රේමී ජාතික ව්‍යාපාරය ලෙසින් තමන් හැඳින්වූ කැරලිකාර කණ්ඩායමක් විසින් දියත් කෙරුණු 1988–90 කැරැල්ල හා බැඳී ධවල භීෂණ සමයෙහි "අතුරුදහන්වූවන්ගේ" මවුවරුන් සංවිධානය කල මවුවරුන්ගේ පෙරමුණෙහි මනෝරාණි සරවනමුත්තු හා සමගින් නායකයෙකු ලෙසින් කරළියට පැමිණීමට ඔහු සමත් විය.
කොළඹ නාලන්ද විද්‍යාලයෙහිත් පසුව තර්ස්ටන් විද්‍යාලයෙහිත් හැදෑරීමට පෙර, රාජක්ෂ මහතා අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ගාල්ලෙහි රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලයෙහිය. ඔහු උගත් ශාස්ත්‍රාලය වූ කොළඹ නාලන්ද විද්‍යාලය වෙතින්, 2004 වසරෙහිදී, නාලන්දා කීර්ති ශ්‍රී සම්මානය ප්‍රදානය මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා වෙතට පිරිනැමිණි. සිංහල චිත්‍රපටයන්හී චිත්‍රපට නළුවෙකු ලෙසින් කෙටි රංගන දායකත්වයන් දැක්වූ ඔහු, විද්‍යෝදය විශ්වවිද්‍යාලයෙහි පුස්තකාල සහකාරවරයෙක් ලෙසින් සේවය කලේය.
ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය විසින් මෙහෙයවන ලද සහ චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග විසින් නායකත්වය සැපයුණු දේශපාපන පෙරමුණක් වූ පොදු පෙරමුණෙහි 1994 වසරෙහි මැතිවරණ ජයග්‍රහණයෙන් පසුව, රාජපක්ෂ මහතා කම්කරු අමාත්‍යවරයා ලෙසින් පත් කෙරිණි. 1997 වන තුරු ඔහු මෙම තනතුර දැරූ අතර, කැබිනට් අමාත්‍ය මණ්ඩල සංශෝධනයකින් පසුව ඔහුගේ විෂයය ධීවර හා ජලජ සම්පත් අමාත්‍යවරයා බවට වෙනස් කෙරිණි.
තෙවන පාර්ශවයක මැදිහත්වීම ගෙන ඒමට මෙම කාලය තුලදී ඔහු විටින් විට උත්සාහ කල අතර, ජීනිවාහිදී විටින් විට ශ්‍රී ලංකාව පිළිබඳ චෝදනා කරමින් පවසා සිටියේ ප්‍රජාතාන්ත්‍රික පරමාදර්ශ යළි සංස්ථාපනය සඳහා තෙවන පාර්ශවයක මැදිහත්වීම ඉල්ලා සිටීම ද්‍රෝහී හෝ දේශද්‍රෝහී හෝ කාර්යයක් නොවන බවයි. එක්සත් ජාතීන් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ විමර්ශන පැවැත්වීමට ඉඩ සැලසිය යුතු බවට ඔහු පාර්ලිමේන්තුවෙහිදී බලවත් ඉල්ලීම්ද කලේය.
2004 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් පසුව, එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය විසින් පාර්ලිමේන්තුවෙහි කුඩා බහුතරයක් සාක්ෂාත් කර ගන්නා ලදි. 2004 අප්‍රේල් 6 දිනදී ශ්‍රී ලංකාවෙහි 13වන අග්‍රාමාත්‍යවරයා ලෙසින් රාජපක්ෂ මහතා දිවුරුම් දෙන ලදි. රාජපක්ෂ මහතා අග්‍රාමාත්‍ය ධූරය හොබවන අතරතුරදීම මහාමාර්ග අමාත්‍යවරයාද වීය.
තනතුර හැර ගොස් මාස කිහිපයකට පසුව, අග්‍රාමාත්‍ය ධුරයට පත්වීමට රාජපක්ෂ මහතා විසින් ගත් උත්සාහය අසාර්ථක වූයේ 2015 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහිදී එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය පරාජයට පත් වීමත් හා සමගිනි. ඔහු කෙසේවෙතත්, කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය වෙනුවෙන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු ලෙසින් තේරී පත් විය.
සාම ලැදියෙකු සහ සාකච්ඡාවට මනාප දක්වන්නෙකු ලෙසින් පෙරදී පෙන්නුම් කලද, බලයට පත් වූ විට ඒ සියල්ල උඩුයටිකුරු කරමින් සාම ක්‍රියාවලියේ මළ බෙරය රාජපක්ෂ මහතා විසින් වැයුනේ සිංහල ජාතිකවාදී ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ සහ ජාතික හෙළ උරුමය සමගින් සන්ධානයකට එළඹෙමිනි.
2005 නොවැම්බර් 17 දිනදී පැවති ජනාධිපතිවරණයෙහිදී හිටපු අග්‍රාමාත්‍ය සහ විපක්ෂ නායක මෙන්ම එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි නායකයා වූ රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා සමග තරග වැදීම සඳහා, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය විසින් මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා තෝරා ගන්නා ලදි.
2001 මැතිවරණයෙහිදී, එක්සත් ජාතික පක්ෂය විසින් පොදු පෙරමුණ පරාජය කිරීමත් සමගින් රජයේ ඔහුගේ තනතුරු රාජපක්ෂ මහතාට අහිමි විය. කෙසේවෙතත් 2002 මාර්තු මාසයෙහිදී ඔහු විපක්ෂ නායක ලෙසින් පත් කෙරිණි.
ශ්‍රී ලංකාවෙහි ජනාධිපතිවරයා බවට පත්වීමෙන් පසුව කැබිනට් අමාත්‍ය මණ්ඩලය සංශෝධනය කල රාජපක්ෂ මහතා, 2005 නොවැම්බර් 23 දින දිවුරුම් දුන් නව අමාත්‍ය මණ්ඩලයෙහි ආරක්ෂක සහ මුදල් අමාත්‍ය ධූර දෙක තමා යටතට ගත්තේය.
ආසියාවේ ජීවත්වන අධික ජන සංඛ්‍යාවක් පෝෂණය කරනගොවිතැන් ක්‍රමයක් ලෙස වී වගාව වැදගත් වෙයි. අධික ජන සංඛ්‍යාවක් වෙසෙනබැවින් බිම් සකස් කිරීමේ සිට අස්වනු නෙලීම දක්වා බොහෝ කටයුතු මිනිස් ශ්‍රමය ‍මගින්සිදුකෙරේ.මෙම තත්ත්වයආසියානුකලාපයේ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින බොහොමයක් රටවල දක්නට ලැබෙන්නකි. ඒ හැරෙන්නට ජපානය වැනි දියුණු රටවල නවීන තාක්‍ෂණික ක්‍රම ශිල්ප භාවිතා කරනු ලැබේ.
වර්ෂයකට කන්න 2ක් හෝ 3ක් වශයෙන් වී වගා කෙරෙන්නේ වර්ෂාපතන ඍතු අනුව ය. මෙම කෘෂිකාර්මික ක්‍රමයේ මූලික අරමුණ වන්නේ පාරිභෝජනය යි. බොහෝ විට අතිරික්තයක් ඇතොත් පමණක් ඒවා අලෙවි කරයි. වියට්නාමය , තායිලන්තය හා ඉන්දියාව වැනි රටවල ‍මෑත කාලයේ සිට වාණිජ්‍යමය ස්වරූපයෙන් වී වගා කරගෙන යනු ලැබේ.
ජපානයේ ප්‍රථම කුඹුරු මුල් යැයොයි යුග‍ය දක්වා දිව යයි. මුල් කාලීන් යැයොයි නැවත දිනගත කිරීම සිදු කර ඇති අතර එම නිසා එමඟින් දර්ශනය වන්නේ ජපානයෙහි තෙත් බිම් කෘෂිකර්මාන්තය ආරම්භ වී ඇත්තේ‍කොරියානු රාජ්‍යයෙහි එය ආරම්භ වූ කාලයේ දීම බවයි.
පිලිපීනයේ දී සහල් කුඹුරු භාවිතා කිරීම ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය දක්වා දිව යයි. එය පිල, ලැගුනා වැනි නම්වලින් පැහැදිලි වේ. ඒවායේ නම් කෙලින්ම කුඹුරුවල සීමා ලකුණු කරන කසල ගොඩවල්වලට සම්බන්ධ වේ.
වෛරසයක් යනු අන්වීක්ෂීය රෝග කාරක ද්‍රව්‍යයක් වන අතර එය දාරක සෛලයකින් පිටත ප්‍රජනනය හා වර්ධනයට අපොහොසත් වේ. වෛරස අංශුවක් හෝ කොටසක ආරක්ෂිත ප්‍රෝටීන සිවියක් වු කැප්සිඩය තුළ පිහිටි ඩී.එන්.ඒ. හෝ ආර්.එන්.ඒ. ප්‍රවේනි ද්‍රව්‍ය ඇත. මෙම කැප්සිඩයේ හැඩය සරල හෙලිප්සීය සහ විසංතිතල හැඩවල සිට වඩාත් සංකීර්ණ ව්‍යුහයක් ඇති දිගු වලිගයක් සහ ආවරණ කවරයක් සහිත විය හැකිය. මෙම වෛරස වලට සතුන්, ශාක, බැක්ටීරියාවන් ආසාදනය කළ හැකිය.
ඉතාකුඩා ප්‍රමාණයක ජීනෝමයක් සහිත කුඩා වෛරසවල ජීනෝමය හටගෙන ඇත්තේ ජීවි සෛලවලින් බවට විශ්වාසයක් ඇත. ඒවායෙහි ජානමය ද්‍රව්‍ය හටගෙන ඇත්තේ හුවමාරු කරගත හැකි ජානමය ද්‍රව්‍යයන්වන ප්ලාස්මිඩ හෝ ට්‍රාන්ස්පෝසෝන වලිනි. ඒවා ජීනෝමය වෙතට ඇතුළුවීම පිටවීම හෝ එය තුළ ගමන්කිරීමක් සිදුවිය හැකිය. අළුතෙන් නව වෛරස ප්‍රභේදයන් ඇති වෙමින් පවතින නිසා වෛරස සදහා බොහෝ අවස්ථාවන් වලදී මුතුන් මිත්තන් ඇත.
වෛරස ස්වයං විභේදනය විය හැකි පුරාතන ඩී.එන්.ඒ. වලින් සමන්විතවන අතර මේවන විට විග්‍රහකර ඇති අන්දමට ඒවා ජීවය සදහා මූලික වූවන් වේ. වෛරසවල ආකෘතියට වඩා සරළ ආකෘතියක් සහිත ද්‍රව්‍යයන් වනුයේ වයිරොයිඩ, සැටලයිට සහ ප්‍රියෝනයි.
රසායනික ගැටළු වලට එල්ලවන වන සෛද්ධාන්තිකමය ප්‍රහාර ඈත අතීතය කරා දිවයයි. නමුත් ඕස්ට්‍රේලියානු භෞතික විද්‍යාඥ අර්වින් ෂ්රූඩින්ගර් විසින් ෂ්රූඩින්ගර් සමීකරණය නිර්මාණය කිරීමට පෙර පැවතියේ දල හා කල්පිතමය ක්‍රමයයි. වර්තමානයේ දී ක්වොන්ටම් ක්ෂේත්‍ර සිද්ධාන්ත හා අසමතුලිත ග්‍රීන් කාණ්ඩ වැනි වඩා දියුණු සෛද්ධාන්තික පිවිසුම් භාවිතා වේ.
ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රණය යොදා ගෙන අණුක ව්‍යුහය නිරූපණය කිරීමේ ක්‍රමය. අණුක ඇඳීම , ප්‍රෝටීන - ප්‍රෝටීන් අණු ඇඳීම , ඖෂධ නිර්මාණය, සංයෝජනීය රසායනය ආදී උදාහරණ වේ.
ප්‍රතික්‍රියාකාරී මුලද්‍රව්‍ය හා ඒව‍ායේ අදාල අන්තර් සමීකරණ හා බැදුණු ගතික පද්ධති පිළිබද සෛද්ධාන්තික අධ්‍යයනය
කලාව යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පුළුල් පරාසයක වූ මිනිස් කි‍්‍රයාකාරකම් සහ මානව කෘතීන් රැසකි. එමෙන්ම සංගීතය සාහිත්‍යය ඇතළු අනෙකුත් විවිධාකාර කලාවන් සියල්ලද ඊට ඇතුලත් වේ. බෙහෝ අවස්ථාවන්හිදී කලාව යන්න විශේෂිතවම යොදාගනු ලබන්නේ චිත‍්‍ර, මූර්ති, මුද්‍රණකරණය වැනි ද්‍රෘෂ්‍ය කලාවන් හැඳින්වීම සඳහාය. කෙසේ නමුත් සංගීතය වැනි වෙනත් ඉන්ද්‍රිය ගෝචර වන්නා වූ නිර්මාණයන්ටද එම යෙදුම යොදාගත හැක. කලාව අයත්වන දාර්ශනික ශාඛාව වන්නේ සෞන්දර්යවාදයයි.
20 වන සියවසේ සිට කලාවේ පරිණාමය ප‍්‍රශ්ණාර්ථිකයක් බවට පත්ව ඇත. මෙහිදී රිචඞ් වෝල්හයිම් ප‍්‍රවේශයන් තුනක් දක්වයි.