polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
චිත්‍රයෙහි දොඩම් ඉතා පැහැදිලි ලෙසින් පෙනෙන්නට ඇති අතර ප්‍රවීණයන් දක්වා ඇත්තේ ඒවා එසේ පැවතීම සිද්ධි වාචක දෝෂයක් බවයි. ඉතිහාසඥයන් දක්වා සිටින්නේ ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයෙන් යුරෝපය වෙත ලන්දේසි නැවියන් විසින් දොඩම් රැගෙන විත් ඇත්තේ ක්‍රි.ව. 15වන සියවසේහිදී බවයි. මෙය හා සසඳන කල්හී අවසාන භෝජන සංග්‍රහය ආශ්‍රිත සිදුවීම් සිදුවී ඇත්තේ මෙයට සියවස් බොහෝ ගණනකට පෙරදීය.
මෙම සිතුවමේ අංක 3ම යොමු වූ විවිධ සම්බන්ධකම් අඩංගු වේ. එය ශුද්ධ ත්‍රිත්වයටද ඉඟි ඉදිරිපත් කෙරේ. අපෝස්තුළුවරුන් දොලොස් දෙනා ද 3 බැඟින් වූ කණ්ඩායම් වශයෙන් වෙන් කරවා ඇත. ජේසුස් වහන්සේ පිටුපස කවුළු 3ක් ඇත. ජේසුස් වහන්සේගේ ශරීරය ද ත්‍රිකෝණයක හැඩයක් ගනී. එහි අංක 3 සම්බන්ධකම් රාශියක් එහි තිබුණත් සිතුවම නරක් වීම් නිසා ඒවා විනාශ වී ගොසින්ය.
ආයතනය මගින් ඕපන් ඔෆිස් සංරචක සඳහා ප්‍රකාශන අත්පොත් පෙළක් සම්පාදනය කරමින් පවතී. දැනට ඕපන් ඔෆිස් රයිටර් සහ ඕපන් ඔෆිස් කැල්ක් සඳහා අත්පොත් දෙකක් නිකුත් කර ඇත. මේවා ගොනු ලෙස ලබා ගත හැකි අතර වීඩියෝ පුහුණු උදව් ලෙසද පවතී. මේවා ආයතනයේ සුරක්ෂිතාගාරයෙන් බාගත හැක. මෙය මොරටුව විශ්ව විද්‍යාලයයේ පරිගණක විද්‍යා හා ඉංජිනේරු අධ්‍යනාංශය විසින් සම්පාදනය කර ඇත.
මේ වන විට මෙම මෘදුකාංගය දේශීයකරණයටද ලක් වෙමින් පවතින අතර දැන්වනවිට මෙම මෘදුකාංගයේ දේශීයකරණයට පරිවර්තිත . 3.2 වර්ෂනයේ අවසාන නිකුතුව නොවන පිටපතක් ඉහත වෙබ් අඩවියේ ://සිංහල%20පිටුව ඔස්සේ ලබාගත හැක.
ඕපන් ඔෆිස් මිල අධික සංවෘත මූල මාදුකාංගයන්ට අමිල විසදුමකි. මෙම මෘදුකාංගය . වෙබ් අඩවියෙන් නොමිලයේ බාගත කරගත හැක. මෙය මුදල් ගෙවා ලබාගතයුතු මයික්‍රොසොෆ්ට් ඔෆිස් මෘදුකාංගය‍ට නොදෙවෙනි මෙන්ම එහි නොපවතින වර්ධිත ගති ලක්ෂණද සහිතයි.
මෙම මෘදුකාංගය භාවිතා කරන්නන් වෙනුවෙන් කැපවුණු ගූගල් සමූහයක්ද ක්‍රියාත්මක අතර ලිපිනයෙන් මෙම සමූහයට සම්බන්ධ විය හැක. මෘදුකාංගය භාවිතය පිළිබඳ ගැටලු වලට විසදුම් මේ හරහා ලබාගත හැක.
කුර්ආනය පරායනය කරන පාසල් හෙවත් මද්රසාවන් බොහෝමයක අනුගමනය කරන්නේ උස්මාන් තුමාගේ අනුකරණයන්ය. එයින් 7ක් සුදුසුය. 3ක් අනුමැතිය සහිත වන අතර අඩු තරමින් 4ක් ගැටළු සහගතය. 8ක් උප පරම්පරාවෙන් පැවති අතර මෙය වෙනස් ආකාර 80කින් පාරායනය කළ හැකිය. තවද එහි ගැටළු සහගත ස්වරූපයෙන් පාරායනා කිරීමේ දී සෑහීමකට පත්විය හැකි අවස්ථා 3ක් ඇත.
එය මුහම්මද් නබි තුමාගෙන් පැමිණි බවට දැනුම් දෙන්නන්ගේ විශ්වාසවන්ත නාමාවලිය අඛණ්ඩව පවතින “තවාතූර්” හෙවත් නිවැරදි සැකයෙන් තොර දීර්ඝ අඛණ්ඩ නාමාවලියක් පැවතීම අනිවාර්යය වේ.
අද බොහෝමයක් ජනයා අනුගමනය කරන අනුකරණ ක්‍රමය වන්නේ දස පනත වන පොත් කර ගත් ක්‍රමයයි. මෙය මුස්ලිම්වරු අතර විශාල ආන්දෝලනයකට තුඩු දී ඇති බව නොරහසකි.
පහලොස් වන ශත වර්ෂයේ සුප්‍රසිද්ධ ඉස්ලාමීය විද්වතෙකු වූ සුයුති ලියා ඇති තොරතුරු අනුව ඉහත සඳහන් හදීසය වෙනස් වූ ආකාර 40කට ඇති බව ගවේෂණය කර ඇත.
ඔහු පවසන්නේ තමන් නිගමනය කර ඇති ආකාරයට මෙම හදීසය සමහර අවස්ථාවල තේරුම් ගැනීම අපහසු බවය. බොහෝ අයගේ අදහස වන්නේ වෙනස් ආකාරවලට පාරායනය කිරීමේ දී ගැටළු සහගත අවස්ථා මතු වන බවය.
අබු අබ්දුර්රහ්මාන් අල් සුලාමි සඳහන් කරන්නේ අබුබක්කර් , උමර් , උස්මාන් සහ සෛයිද් ඉබ්නු සාබිත් ඇතුළු නබි තුමා සමඟ මක්කාමෙන් මදීනාවට ගිය සංක්‍රමණිකයන් සහ මදීනාවාසීන් පාරායනය කළ ආකාර සමානය. කිරාත් අල් අම්මාන් ලෙස හැඳින්වෙන මෙම පාරායනා ක්‍රමය එනම් නබි තුමා ‍කාල ක්‍රියා අවුරුද්දේ ජබ්රීල් දෙවරක් පාරායනා කර පෙන්වූ පරිදිය. සෛද් ඉබ්නු සාබිත් තුමා ද පාරායනය කලේ අර්ධාහි ආකිරා නම් වු එම ක්‍රමයටම වූ අතර ඔහුගේ අවසානය දක්වාම මිනිසුන්ට පාරායනය කර පෙන්වූයේ දමෙම ක්‍රමයටමය.
ඉබ්නු සීරීන් පවසන්නේ අද ජනතාව අල් කුර්ආනය ‍පාරායනය කරන්නේ ද එදා ජිබ්රීල් තුමා මුහම්මද් නබි තුමාගේ අවසාන අවුරුද්දේ පාරායනය කර පෙන්වූ ආකාරයටමය.
ජාවද් අහමද් ගාමදී උපුටා දක්වනනේ අල් කුර්ආනය පාරායනය කළ හැකි ආකාර ඇත්තේ එකක් වන අතර එය කිරාත් හ‍ෆ්ස් නොහොත් ව්‍යවහාර භාෂාවෙන් කිරාත් අල් - අම්මාහ් වේ. එදා මුහම්මද් නබි තුමාට අල් කුර්ආනය පහල වූණේ නබි තුමාගේ ගෝත්‍රය වන කුරෛෂ් ගෝත්‍රයටම ආවේණික වූ භාෂාවෙනි.
කෙසේ වෙතත් හිජාස්, හුදෛයිල්, මක්කා, මදීනාවල ජීවත් වන වැසියන් හම්ස් අක්ෂරය නිතරම භාවිතා කරන්නේ නැත. ඉෂා ඉබ්නු උමර් පවසන්නේ තමීම් නැමැත්තා හම්ස් උපයෝගී කරගෙන පාරායනය කළ අතර හිජාස් වැසියන් එය සාහිත්‍ය ප්‍රබන්ධනය වැනි අවශ්‍ය අවස්ථාවලදී පමණක් උ‍පයෝගී කර ගෙන ඇත.
සමස්ථයක් වශයෙන් ගත් කළ හම්ස් උපයෝගී කරගත් හජ්ද් ප්‍රාන්ථ වැසියන්ගේ ප්‍රබන්ධවල කු‍ෆා වාසීන්ගේ භාෂා ක්‍රමය හා පාරායනය කරන ක්‍රමය ගැබ්වී ඇති අතර මදීනා වැසියන්ගේ ප්‍රබන්ධවල හිජාස් ප්‍රාන්ථ වැසියනගේ හා කුරෛෂ්වරුන්ගේ පාරායනය කරන ක්‍රමය වන “නාෆී” ක්‍රමයට අනුකූල වන පරිදි “හම්ස්” යොදා ගැනීමට වග බලා‍ගෙන ඇත.
කෙසේ වෙතත් අරාබි භාෂාව ගැන මනා නිපුණත්වයක් ඇති විද්වතුන්ගේ ඒකමතික තීරණය වන්නේ අල් කුර්ආන් පාරායනය කිරිමේ දී යොදා ගත හැකි පාරායනය ක්‍රමය එකක් අනෙකට වඩා උසස් නොවන අතර ඒ සඳහා යෙදා ගැනීමට ඇති ක්‍රම හතෙන් එකක් යොදා ගෙන පාරායනය කිරීම සලාතයේ දී සුදුසු බවයි.
බොහෝ විට ගැටළු සහගත තත්වයන් යටතේ පාරායනය කළ අල් කුර් ආන් පිටපත උස්මාන් තුමාගේ පිටපත සැසඳීමේ දී එම ක්‍රමය නීතියක් ලෙස සලාතයේ දී පාරායනා කිරීමට උපයෝගී කරගත හැකි නමුත් එය කුර්ආන් අර්ථ විවරණය සඳහා සුදුසු නොවුණත් යම් කිසා ආයතනයක් හෙවත් වාක්‍යයක් පැහැදිලි කිරීමට තර්කානුකූලව යොදා ගත හැක.
එනම් දෙවනපිය අභිධානය පළමුව භාවිතා කළ දෙවනපෑතිස් රජු පමණක් එම අභිධානය සමග මහරජ ලෙස සෙල් ලිපිවල හඳුන්වා ඇති බවයි.
මුළුමහත් සිංහල බෞද්ධ ශිෂ්ටාචාරයේම පදනම වන්නේ දේවානම්පියතිස්‌ස රාජ්‍ය කාලයේදී සිදුවූ බව කියන මහින්දාගමනයයි. එහෙත් ඇත්ත වශයෙන්ම මහින්දාගමනය සිදුවූයේ එකී දේවානම්පියතිස්‌ස යුගයේදී ද?
මහින්දාගමනය පිළිබඳව සාහිත්‍යමය කරුණු හා පුරාවිද්‍යාත්මක කරුණු තුලනාත්මකව පරීක්‍ෂා කළ විට එය තිස්‌ස රජුගේ කාලයේ සිදු වී ඇති බවට මානව තහවුරු වන තොරතුරුද හමුවිය. මේ සටහන එම වංශකතා මූලාශ්‍රවල තොරතුරු සහ ශිලා ලේඛනවල තොරතුරු තුලනාත්මකව සැසඳීමෙන් මහින්දාගමනයේ සැබෑම තත්ත්වය හෙළිකිරීම පිණිසයි.
මහින්දාගමනයෙන් වසර හයසියකට වඩා පසුව වංශකතා ලියා ඇති නමුත්, ශිලා ලේඛන එම යුගයේදීම ලියන ලද්දක්‌ නිසාත්, වරින් වර වෙනස්‌ නොකර ඇති නිසාත් වඩාත් විශ්වසනීය මූලාශ්‍රය වෙයි. ක්‍රි. පූ. 3 වැනි සියවසට අයත් බ්‍රාහ්මී ශිලා ලිපිවලද "දෙවනපිය" නමැති නිර්නාමික රජ කෙනකු පිළිබඳව සඳහන්ය. මේ මිහින්තලෙන් හමුවූ එවැනි එක්‌ ශිලා ලිපියකි. මේ සෙල් ලිපිය පිළිබඳව විමර්ශනය කරන සෙනරත් පරණවිතාන මහතා සිය කෘතියේ මේ පැහැදිලිවම දේවානම්පියතිස්ස ලෙස වංශකතා වල හදුන්වන රජු බවට තහවුරු කරයි.
භෞතික වශයෙන් මිහින්තලය අපට ඉතා වැදගත් වේ.සිංහල බෞද්ධයාගේ ඓතිහාසික උරුමයන් එමෙන්ම සිංහල කලා ශිල්පියා ගේ හැකියා දක්ෂතා නැණ නුවණ විදහා දක්වන ස්ථානයක් වශයෙන් ද මිහින්තලය දැක්විය හැකය.මිහින්තලා පුඡා භුමියේ පිහිටි ගොඩනැඟිලි ගත්විට ඒවා කොටස් කර අධ්‍යනය කිරිම ඉතාමත් පහසු වේ.මූර්ති,පොකුණු,චෛත්‍ය ද ඊට අමතරව වෙනත් මූර්ති හා කැටයම් ද දක්නට ලැබේ.මේ සියල්ල අපට මහින්දාගමනය තුලින් ලැබුණු සංස්කෘතික දායාදයක් වේ.
"දේවානම්පිය" යන්නෙහිම "තිස්‌ස" අන්තර්ගත බවත් රජු පින්කම්හි ඇලුනෙකු බැවින් මහජනයා ඔහු දේවත්වයට ළඟා කර තිස්‌ස යන නාමය අතහැර දෙවනපිය රජු ලෙස හැඳින්වූ බව ටීකාවේ අදහසයි. රජු අසීමිත ලෙස බුදු දහමට අනුග්‍රහ කළ නිසා ඔහුගේ පුද්ගල නාමය කුමක්‌ වුවත්, එය අතහැර උප පදය හෙවත් අභිෂේකයේදී ලැබුණු නිල නාමය වූ දෙවනපිය රජු ලෙස හඳුන්වා ඇත.
වංශකතා සහ ශිලා ලේඛන යන මූලාශ්‍ර වර්ග දෙකින්ම තිස්‌ස රජු හෝ වෙනත් රජ කෙනකු මහින්දාගමනයට සම්බන්ධ රජු ලෙස තහවුරු වේද, ඔහු සැබවින්ම මහින්දාගමනයට සම්බන්ධ රජු ලෙස පිළිගත හැකිය. එබැවින් අප තහවුරු කරගත යුත්තේ,
"දේවානම්පිය යන උපපද නම්කොට ඇති ජනයාට සැප දෙන්නා වූ ඒ නරේන්ද්‍රයා වෙසක්‌ මස පුණු පොහෝදා ලක්‌දිවිහි ඉතා ප්‍රසිද්ධ සම්පූර්ණ උත්සවයකදී මෙසේ තමන් අභිෂේක කළේය.
අදහස, මෙසේ දෙවැනි වරද ලක්‌දිව්හි "දෙවනපිය" අභිෂේක කළේය. වෙසක්‌ මස පෞර්ණමී පෞෂිත දිනයෙහි උහු ද්විතීයාභිෂෙක කරන ලද්දේයෑයි දත යුතුය.
මෙම කරුණු අනුව ලක්දිවට බුදු දහම ගෙන එන සමයේ ලක්දිව පාලනය කළේ දේවානම්පියතිස්ස රජු බව සෙල් ලිපි හා වංශකතා සාධක අනුව තහවුරු වෙයි.
එලෙස සාහිත්‍යමය මූලාශ්‍ර සහ පුරාවිද්‍යා මූලාශ්‍ර වෙන් වෙන්ව සහ තුලනාත්මකව විග්‍රහ කර නිගමනයකට පැමිණිය යුතුය.
භාවිතාවන් . වේදනා දුරු කිරීම සඳහා වේදනානාශක ඖෂධයක්‌ ලෙස. ශරීරයේ උණ ගත් අවස්‌ථාවල අධික ශරීර උෂ්ණත්වය පහත හෙළීම සඳහා . දත් රෝගවල දී දත් වේදනා දුරු කිරීමට. ඔස්‌ටියෝආතරයිටිස්‌ රෝගවල දී. . මිග්‍රේන් රෝග අවස්‌ථාවල දී. . හිසරදය දුරු කිරීම සඳහා. රුමැටික වේදනා දුරු කිරීම සඳහා. . උගුර වණ වී තුවාල ඇති වූ අවස්‌ථාවල දී . . ස්‌ත්‍රීන් ගේ මාස්‌ ශුද්ධියේ දී ඇති වන වේදනා දුරු කිරීමට . ඉන්ප්ලුවෙන්සා රෝග අවස්‌ථාවල දී. ස්‌නායු ආශ්‍රිතව ඇති වන ස්නායු වේදනාව නම් වේදනාකාරී තත්ත්ව දුරු කිරීමට.
වෙනත් බොහෝ වේදනා නාශක ඖෂධ මඟින් ආමාශයේ ද සැදීම නිශේධනය කරන බැවින් ආමාශයික වණ, හෝ එවන් වේදනාකාරී තත්ත්ව ඇති වෙයි. එහෙත් පැරසිටමෝල් මඟින් ආමාශය වැනි පර්යන්ත පටකවල ප්‍රොස්‌ටොග්ලැන්ඩින් සැදීම නිශේධනය නො කරන බැවින් ආමාශයික වණ හෝ උදරයේ අපහසුතා ඇති වීමක්‌ සිදු නො වේ. එබැවින් පැරසිටමෝල් උදරයට සෞම්‍ය වූ වේදනානාශකයක්‌ ලෙස නම් කළ හැකි ය.
ඖෂධය පෙති, දියර, බින්දු ලෙස කුඩා ළමයින්ට දිය හැකි ෙඩ්‍රාපරයක්‌ සහිත ලෙස විවිධ ආකාරයෙන් නිපදවේ. පැරසිටමෝල් දියර වල ඖෂධීය සංයෝගයට අමතරව වර්ණකාරක, ද්‍රාවනකාරක සංයෝග, රසගන්වන ද්‍රව්‍ය හා කල් තබාගැනීමේ ද්‍රව්‍ය ද අන්තර්ගත ය.
පැරසිටමෝල් මඟින් මධ්‍ය ස්‌නායු පද්ධතියට අයත් මොළයෙහි ප්‍රොස්‌ටොග්ලැන්ඩින් නමැති ජෛවරසායනිකය සැදීම නිශේධනය කරයි. ඒ නම් එන්සයිමය නිශේධනය කිරීම මඟිනි.
පැරසිටමෝල් මඟින් මොළයෙහි නිපදවීම නිශේධනය කළ ද පර්යන්ත පටකවල එම ජෛවරසායනිකය සැදීම නිශේධනය නො කරයි. එබැවින් පැරසිටමෝල් මඟින් ඖෂධ මෙන් ප්‍රදාහය වළක්‌වා ලනු නො ලැබේ.
මඟින් වේදනාව දැනීම ද, ශරීර උෂ්ණත්වය ඉහළ යැම ද සිදු වෙයි. එබැවින් පැරසිටමෝල් ගත් විට වේදනාව දුරු වන අතර උණ ගත් අවස්‌ථාවල දී ශරීර උෂ්ණත්වය ද පහත හෙළයි.
පැරසිටමෝල් වේදනා දුරු කරන බැවින් නිර්වේදනික කාණ්‌ඩයට ද, ශරීර උෂ්ණත්වය වැඩි වූ අවස්‌ථාවල පහත හෙළන බැවින් ප්‍රතිජ්වරක ඖෂධ කාණ්‌ඩයට ද අයත් වේ.
පෘෂ්ඨික ආතතිය හසු වූ කුඩා ජීවීන් සහ මළ ද්‍රව්‍යය ඇති, සාගරය සහ වායුගෝලය අතර මතුපිට ජලයේ ඉතා කුඩා ස්ථරවල සිට සාගරයේ සමහර විට මීටර් 10,000 හෝ ඊටත් වඩා ගැඹුරු විය හැකි අගාධ පත්ලවල් දක්වා වූ සත්ව වාසස්ථාන සාගර ජීව විද්‍යාව යටතේ හදාරයි. මේ මුහුදු පැලෑටි සහිත වනාන්තර, කොරල්පර, උදම් තටාක, මඩ වැලි සහ ගල් සහිත පත්ලවල් සහ විවෘත සාගර කලාප ද ඝණ ද්‍රව්‍යය දුර්ලභ ජල පෘෂ්ඨීය පමණක් දැකිය හැකි සීමාවන් සහිත පරිසරයන් ගැන ද මුහුදු ජීව විද්‍යාවේ දී ඉගැන්වේ.
මුහුදු ජීව විද්‍යාව - සාගරවල කරදියේ හෝ කළපු ආශ්‍රිත ජලයේ වෙසෙන ජීවීන් ගැන කෙරෙන විද්‍යාත්මක අධ්‍යයන. ජීව විද්‍යාවේ ඇති පරිදි වංශ කුල, පරම්පරා යන විවිධ වර්ගීකරණවලට අයත් සත්වයන් විශාල ප්‍රමාණයක් මුහුදේ ද අනෙකුත් අය ගොඩබිම ද වෙසේ. මුහුදු ජීව විද්‍යාවේ දී සාමාන්‍ය වර්ගීකරණය නොව පරිසරාත්මක හේතු පාදක කර ගනිමින් සතුන් බෙදා දැක්වේ.
ප්‍රා‍ථමික නිෂ්පාදකයින් ලෙස වැදගත්කමක් උසුලන මයික්‍රෝමීටර 0.02 පමණ වූ අන්වීක්ෂීය සත්ව සහ ශාක ප්ලාවාංගවල සිට මීටර් 48 පමණ දිගින් යුතු ඉතා විශාල සිටේසියාවන් පවා මුහුදු ජීව විද්‍යාවෙන් ආවරණය වේ.
මුතු කර්මාන්තයට ඇත්තේ දිගු ඉතිහාසයකි. අනාදිමත් කාලයක සිටම මේ පුංචි දිවයින ඉන්දියන් සාගරයේ මුතුඇටය වශයෙන් විරුදාවලිය ලැබුවේ එබැවිනි. වෛදික යුගයේ අශ්ව මේධය සඳහා සැරසීමට මුතු ගෙන යනු ලැබුවේ ලක්‌දිවින් යෑයි ද මතයක්‌ පවතී. එමෙන්ම දේවානම්පියතිස්‌ස රජතුමා අශෝක රජතුමා වෙත යෑවූ තෑගි අතර මුතු ද තිබූ බව සඳහන් වේ. පුරාතනයේ සිටම ලංකාව පෙර අපර දෙදිග වැදගත් වෙළෙඳ මධ්‍යස්‌ථානයකි. එකල ලංකාවෙන් වැඩි වශයෙන්ම අපනයනය කරන ලද්දේ මුතු මැණික්‌ ඇත්දත් සහ දළ ඇතුන්ය.
දැඩි ලෙස මුහුද කැළඹීමත් සමඟ මුතු සෑදීම සඳහා මුතුබෙල්ලන් ප්‍රවිශ්ඨ වීම සිදුවේ. මෙහිදී වැලි සිප්පිකටු කැබලි, කොරල් කැබැලි ආදී ආගන්තුක ද්‍රව්‍ය මුතුබෙල්ලන් තුළට ඇතුළුවීම ස්‌වාභාවිකව සිදුවේ. විවර වූ මුතු බෙල්ලන් තුළට මෙම ආගන්තුක ද්‍රව්‍ය ඇතුල් වීමත් සමඟ බෙල්ලාගේ ශරීරය තුළින් එකී ආගන්තුක ද්‍රව්‍ය ප්‍රතික්‍ෂේප කිරීමට උත්සාහ දරයි.
මුතු ගැන සෞන්දර්යාත්මකව ගෙතී ඇති කතාන්දර ද බොහෝය. එහෙත් මහ සයුරේ මුතු හටගන්නේ මේ ආකාරයෙනි. එකල ශ්‍රී ලංකාව ආශ්‍රිත නොගැඹුරු මුහුදු තීරයේ මුතුපර විශාල වශයෙන් තිබුණි. මුතුබෙල්ලන් වැඩි වශයෙන් බෝවන්නේ නොගැඹුරු මුහුදු තීරයේය. මෙහිදී අවශ්‍ය උෂ්ණත්වය, ගල්පර නිසා ඇතිවන පෙන සුපයන් මුතුබෙල්ලන් බෝවීම කෙරෙහි විශාල වශයෙන් බලපායි.
එමෙන්ම ඉසුරුමුණි පෙම් යුවළගේ ද පයෝදර දක්‌වා වැටෙන මුතු දෙපටක්‌ ආභරණ වශයෙන් තිබී ඇත. මුතු කෙළිය ද එකල කාන්තාවන් අතර පැවැති ඉතා පැරණි ක්‍රීඩාවකි. මෙම ක්‍රීඩාව එකල රජමැඳුරටත් ධනවතුන්ටත් පමණක්‌ සීමා වූ අතර පසුව එය පොදු ජනතාව අතරට ද පැමිණියේය. මේ මුතු කෙළිය ගැන සඳහන් ජනකවියකි.
මුතු හා මුතුපරවල තිඹිරිගෙය සප්ත මහා සාගරයයි. මේ වටා ගෙතී ඇත්තේ හරි අපූරු කතාන්දරය. මහ මුහුද මුතු සඟවාගෙන විසිරී පැතිරී පවතින රහස්‌ ගුහාවක්‌ වැනිය. ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවේ කථානායක වි.ජ.මු. ලොකුබණ්ඩාර ශූරීන් මුතු ගැන වරෙක පවසා සිටියේ මුතුඇට මෙන්ම වූ හරි ලස්‌සන කතාවකි.
එම උත්සාහයේදී මුතුබෙල්ලාගෙන් පිටවන කිසියම් රසායනික ද්‍රව්‍යයක්‌ බාහිරින් පැමිණි ආගන්තුක ද්‍රව්‍ය වටා නිරන්තරයෙන් බැඳීම හෝ රැස්‌වීම නිසා ස්‌වාභාවික මුතු ඇති වේ. එම වෑස්‌සෙන ආගන්තුක ද්‍රව්‍ය බොහෝ විට බෙල්ලාගේ කටුව දෙපස තැන්පත් වේ. මේවායේ ද මුතු සෑදී තිබේ.
මුතු ගැන කතා කරන විට කාන්තාවන් ගැන කතා නොකරම බැරිය. කාන්තාව මුතුවලට දැක්‌වූයේ දැඩි ඇල්මකි. ලොල්බවකි. ස්‌ත්‍රියගේ කරේ තිබුණු මුතු දෙපට ගැන අපේ ජනකවීන් හරි අපූරුවට වර්ණනා කොට ඇත්තාහ. මේ එවැනි ජනකවියෙකි.
සාගර කුස තුළ සිටින මුතු බෙල්ලකුගේ කුසට කැති නැකතකින් තුෂර බිංදුවක්‌ ඇතුළු වූ විට මුතුබෙල්ලා එය අනර්ඝ ලෙස මුතු ඇටයක්‌ බවට පත්කරන බැව් සංස්‌කෘත ශ්ලෝකයක්‌ උපුටා දක්‌වමින් හෙතෙම සඳහන් කළේය.
මුතු බෙල්ලකු හමු වූ විට මුතු ඇටය පාටින් ම එම බෙල්ලාගේ කටුව ඇතුළත ඉතා ඉහළ දීප්තියකින් යුතු මුතු වැනිම වූ පටලයක්‌ බැඳී තිබීම නිසා ඉක්‌මනින් මුතු බෙල්ලන් හඳුනාගත හැකිය.
ඒ රෝමයේ සිටි රැජිනක්‌ වූ ක්‌ලියෝ පැට්‌රා නමැත්තිය ද මුතු ආභරණ සඳහා දැඩි ලොල් බවක්‌ දැක්‌වූ තැනැත්තියකි.
දැව අස්වනු නෙලීමේදී වනාන්තර වල ඇති පෝෂක ප්‍රමාණය අඩුවී නිසරු පසක් ලැබී ඛාදනයට ලක්වේ.ගිනි උපද්‍රව ඉහළ යයි, වන ජීවීන් ඉවත්වන අතර එය වනාන්තර යේ ආකර්ෂ්ණය සඳහා බලපෑම් ඇතිකරයි.කුමන හෝ අස්වනු නෙලීමේ ක්‍රියාවළියක් ජීව විද්‍යාත්මක ව භූමියට ගැලපීමට හෝ විනාශයට හෝ ඉතිරි වනාන්තර විනාශවීමට හේතුවිය හැකිය.සියළු දැව අස්වනු නෙලීමේ ක්‍රම භූමියට හා ඉතිරි වන වනයට කුමන හෝ බලපෑමක් සිදුකළත් මහා තිරසාර වන විද්‍යා සැලසුම මඟින්විය හැකි බලපෑම් අවම කරගත හැක.
ගිනි සහ කෘමීන් ගහණවීම ටයිගා වනාන්තර වල ඇතිවල ප්‍රබල ස්වාභාවික විපත්ය.එමෙන්ම සෞම්‍ය කලාපික වනාන්තර , උප කඳුකර වනාන්තර සහ චපරාල් වනාන්තර වල සැලකියයුතු විපත් ඇතිකරන යාන්ත්‍රනයකි. විශේෂයෙන්ම උතුරු දිග වනාන්තර වල නැවත වනය ඇතිකරන විශාල ගිනි වනාන්තර සහිත භු දර්ශනයේ ආයුෂ පැතිරීම සහ අවකාශයේ වයස් විචිත්‍රනය තීරණය කර‍යි.
ජෝතිපාල ශ්‍රී ලංකාවේ කීර්තිමත් අධ්‍යක්ෂවරුන් රැසක් සමඟ කටයුතු කර ඇත. ජෝතිපාලට ඔහුගේ සෞභාග්‍යමත් වෘත්තීය ජීවිතයේ මුල් අවධියේදී, ප්‍රවීණ සිනමාකරු ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් සමඟ "සංදේශය" චිත්‍රපටයේ වැඩ කිරීමට අවස්ථාව ලැබුණි. ප්‍රවීණ ගීත රචක අරිසෙන් අහුබුදු විසින් රචනා කරන ලද ජනප්‍රිය සුනිල් සාන්ත විසින් රචනා කරන ලද "පුරුතුගීසි කාරයා" ගීතය ජෝතිපාල විසින් මෙම චිත්‍රපටිය සඳහා ගායනා කරන ලදී.
ජෝතිපාල මධ්‍යම පාන්තික පවුලක, පළමු දරුවා ලෙස 1936 පෙබරවාරි 12 ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු දිග ප්‍රදේශයේ දෙමටගොඩ උපත ලැබීය. ඔහු අධ්‍යාපනය ලැබුවේ මරදාන ශාන්ත ලෝරන්ස් විද්‍යාලය සහ දෙමටගොඩ ශාන්ත ජෝන් විද්‍යාලයෙනි. නිවසේ ගුවන්විදුලි යන්ත්‍රයක් නොතිබුණු නිසා මේ කාලයේදී ඔහු ගීත ඇසීම සඳහා අසල තේ කඩයකට යාමට පුරුදුව සිටියේය. ඔහුට බාල සහෝදරියන් හතර දෙනෙකු සහ එක් බාල සහෝදරයෙක් සිටී.
හෙට්ටිආරච්චිගේ රෙජිනෝල්ඩ් ජෝතිපාල , හෙවත් එච්.ආර්. ජෝතිපාල, යනු ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ නළුවෙක් මෙන්ම ගායකයකුද විය. ශ්‍රී ලාංකේය චිත්‍රපට ඉතිහාසයේ හොඳම පසුබිම් ගායකයා ලෙස සැලකෙන ජෝතිපාල එඩී ජයමාන්න සිට රන්ජන් රාමනායක දක්වා සියලුම තරාතිරමේ නළු නිළියන්ට සිය හඬ ලබා දුන්නේය. ඔහු 1987 ජූලි මාසයේදී වයස අවුරුදු 51 දී හෘදයාබාධයකින් මිය ගියේය.
ඔහු බ්ලොසම් වින්ටර් සමඟ විවාහ වූ අතර ඔවුන්ට දියණියන් හතර දෙනෙක් සිටියහ. ඔහු ". " යන මුලකුරු වලින් ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. සහ "හදවත රත්තරං ජෝතිපාල" ලෙස ආදරය කරන ලදී, ඔහුගේ සියලු වයස්වල, ප්‍රජාවන්ට සහ පවුල්වලට දක්වන කරුණාව නිසා ය.
ජෝතිපාල තම පවුලට ගුවන් විදුලියක් නොතිබූ නිසා සංගීතය ඇසීමට තේ කඩවලට ගියේය. ඔහු කොළඹ ආමර් වීදියේ සුලෙයිමාන් රෝහලේ බෙහෙත් බෝතල් පිරිසිදු කළේය. පසුව ඔහු එම්. ඩී. ගුණසේන සහ සමාගමේ පියන් ලෙස සේවය කළේය.
ඓතිහාසිකව , වාර්ගික කොට්ඨාශගත කිරීම් හි සැකසීම සමහර විට වාර්ගික සාමාජිකයන් විසින් වළක්වනු ලැබූ නිවාස ගොඩනැගීමේදී සිදු වූ අසාධාරණකම් හෝ නගරයේ අනෙකුත් ප්‍රදේශයන්හි ස්ථානගතවීමට , ආගමික සුළුතරයක් නිසා ඇති වූ වාර්ගික ගැටළුව හෝ වාර්ගික මුඩුක්කු සේ නොසිතාම සිදුවන්නකි. උදාහරණයක් ලෙස ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙහි මෙම අසාධාරණකම් කිරීම්, ගිවිසුම කාලයේදී කණ්ඩායම් තමන්ගේ ඉල්ලීම් වෙනස් කිරීමට ප්‍රතික්ෂබ්පශ්ස්බ්ස්ස්ජ්ස්ජ්ස්ජ්බ්ස්ශ්ශ්ස්ස්න්ස්ස්ජ්ජ්ජ්ස්න්ජ්ව්ජ්ක්ස්ල්ස්ම්ම්ස්ස්ස්ස්
19 වන 20 සියවසේදී ගම්බද ප්‍රදේශයන්ගේ සිට පැමිණෙන සංක්‍රමික ජනගහනය, නව සංක්‍රමිකයන්ට ඔවුන් එන විට රැගෙන ආ යමකට වඩා වැඩි යමක් තිබුණේ නැත. ඔවුන් බොහෝ විට වාර්ගික කොට්ඨාශ ගත කිරීම් කළ ප්‍රදේශවල රැකියා සොයා ගනු ලැබූ අතර ඔවුන් , ඔවුන් වෙනුවෙන් හෝ ඔවුන්ගේ දරුවන් වෙනුවෙන් වඩාත් හොඳ අවස්ථාවන් වෙනුවෙන් සංක්‍රමණය වීමට බලාපොරොත්තු වෙමින් ඔවුන් එහි කාර්යයන් සිදු කළ අතර එහිම යලි ස්ථාපිත වුණා විය. තවද, ඔවුන්ට ඇමරිකානු සංස්කෘතිය උකහා ගැනීමට උපකාරීවන ස්ථානයක්ද විය.
ජනවාර්ගික කොට්ඨාශගත කිරීම් කළ ප්‍රදේශයක් යනු ඇමරිකානු නගරයෙහි ද්වීතික බැඳීමක් වුවත් එය ඊට වඩා වැඩි යමක් වේ. තනි සමාන සංස්කෘතීන් සහ සමාන වාර්ගික කණ්ඩායම්ගෙන් වට වී ඇති නිසා ඇමරිකානු වාර්ගික කො‍ට්ඨාශ ගත කිරීම් කළ ප්‍රදේශයන් සංක්‍රමිකයන්ට වටිනා යමක් ඇති ස්ථානයක් මෙන්ම සැප පහසු ලෝකයක් ද වේ. ඇමරිකාවට හෝ වෙනත් රටකට යෑමේ දී ඔවුන්ට මෙම ස්ථානය නතර වීමට සුදුසු මෙන්ම ඔවුන් යටතේ පදනමක් ද සකසා ගැනීමට හැකියාව ඇත.
අලුත් සංක්‍රමිකයින් සහ සංක්‍රමිකයන් අනෙකුත් සංස්කෘතික පසුබිම්වලින් සහ ඔවුන් උපත් ප්‍රදේශවලින් පවා පැමිණි අසල්වාසීන් සමග පදිංචි විය. මෙම සමාජයේ කොටසක් නොවූ නගරයන්හි පදිංචි වූවන්ට , මෙම වාර්ගික ප්‍රදේශ , උදාහරණ වශයෙන් මයිනා ටවුන්හි චීන ආහාර සහ ලිට්ල් ඉතාලි හි ඉතාලි නවාතැන් වැනි ආහාර ගැනීමේ හා සාප්පු කඩඉම් සහ අව්‍යාජ වාර්ගික ආහාර සහ සිල්ලර බඩු වෙළඳපොළ වැනි සම්පත් මාර්ගයන් හමු විය.
කිරීම, සීමා කළ ගිවිසුම් සහ හි ස්වරූපය ගෙන ඇත.වෙනස් සිදු කිරීම් නගරවල වාර්ගික කොට්ඨාශගත කිරීමෙහි ප්‍රස්තුතය කරුණක් ලෙස තවමත් පවතී. අසාධාරණකම් කිරීම් සහ වර්ගවාදය, වාර්ගික කොට්ඨාශගත කිරීම් නිර්මාණය කිරීම යන කාර්ය භාර්ය ඉටු කළත්, ඒවා කරුණුවලට පමණක් සීමා කළ හැකි නොවේ.
මධ්‍යතන යුගයේ සහ ඉන් පසුව මුල් ජන්මය හිමි අයිරිෂ් ජනතාවට බොහෝ නගර වල පවුරෙන් ඇතුලත වාසය කිරීම තහනම් කර තිබුනේය. එවැනි ප්‍රදේශ පසු කලෙක අයිරිෂ් ටවුන් වශයෙන් හැඳින්වීම ආරම්භ වුනු අතර එවැනි ප්‍රදේශ වල නම් බොහෝ නගර වල නවීන නම් ලෙස තවමත් භාවිතා වේ. උදාහරණ වශයෙන් , , සහ පෙන්වා දිය හැක.
පුංචි ඉතාලිය යනු ප්‍රමුඛ වශයෙන් ඉතාලි ජාතිකයින් හෝ ඔවුන්ගෙන් පැවත එන අය විසින් ජනාවාස කළ ප්‍රදේශ වලට භාවිතා වන සාමාන්‍ය නමයි. එය විශේෂ අසල්වැසි ඉතාලි කණ්‍ඩාායමකට යෙදූ නමක්ද විය හැකිය. ඇතැම් අසල්වැසි ඉතාලි කණ්ඩායම් වලට වෙනත් නම්ද තිබෙන්නට පුලුවන. එහෙත් සාමාන්‍ය වහරෙහි යොදනු ලබන්නේ ‘පුංචි ඉතාලිය’ යන්නයි.
චයිනා ටවුන් යනු අර්ධ නාගරික ප්‍රදේශයක පිහිටි චීන ජනතාව වැඩි වශයෙන් වාසය කරන, ඔවුන්ගේ වෙළඳ ව්‍යාපාර පවත්වාගෙන යන එක්තරා නගරයක පිහිටි ප්‍රදේශයකි. මෙවැනි චයිනා ටවුන් ගිණිකොන දිග ආසියාවේ සහ උතුරු අමෙරිකාවේ සුලභ දක්නට ලැබේ.
ජාතික සහ ප්‍රාදේශීය අධ්‍යයන මිණුම් හි සාක්ෂි පෙන්නුම් කෙරෙනුයේ කළු ජාකික නිවැසියන් කැමැත්ත දක්වනුයේ කළු ජාතිකයන්ට හා අර්ධ වශයෙන් සුදු අසල් වාසීන්ට වන අතර සුදු ජාතිකයන් කැමැත්ත දක්වනුයේ 0 සිට 30 දක්වා වූ ප්‍රතිශතයකින් යුතු කළු ජාතිකයන්ට වන බවයි.
ග්‍රීක් ටවුන් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේද ප්‍රධාන වශයෙන් ග්‍රීක්වරුන්ගෙන් ජනාවාසවී ඇති ප්‍රදේශයකි. අසල්වැසි ග්‍රීක ප්‍රදේශයකටද එම නම පාවිච්චි කෙරෙන අතර, ඇතැම් එවැනි ස්ථාන වලට වෙනත් නම්ද යොදා තිබේ.
මෙවැන්නකට ඉතා හොඳ උදාහරණ ලෙස නිව් යෝර්ක් සිටි හි හාර්ලෙම් ද, පිට්ස්බර්ග් හි ද හිල් දිස්ත්‍රික්කයද පෙන්විය හැක. බොහෝ කලු අසල්වැසි කණ්ඩායම් සහිත ප්‍රදේශ ඇති වී ඇත්තේ ජනවාර්ගිකව නොසළකා හැරීම් සහ ඔවුනට කෙරුනු හිංසා කිරීම් හේතුවෙනි.
යුදෙව් කොට්ඨාශයන් ඉරුව් වලින් වටවී තිබිය හැකි අතර මුස්ලිම් කොට්ඨාශ යාඥා කිරීම් දැනුම් දීම සඳහා ශබ්ද විකාශන යන්ත්‍ර තිබිය හැකිය.
අඹන් ගග සහ මහවෑලි නදී පද්ධතිය රජරට ශිෂ්ටාචාරයේ මල්වතුඔය හා කලා ඹය නදී පද්ධතිය මුල් කොටගෙන වර්ධනය වු වෑව් හා ඈළ මාර්ග වන්නේ යෝධවෑව,මහගල්කඩවලවෑව,නුවරවෑව,මහකණදරා වෑව,පත්තපාසාන වෑව,මහවිලච්ච්ය වෑව,කලා වෑව වෑදගත්ය.
1වන අග්ග‍බෝධ් රඡු මහවෑලි ගග මුල් කොටගෙන මණිමේඛලා අමුණ හා මින්නේරි වෑවේන් ගලා බසින ව්ශාල ඈළක් නිර්මාණය කර ඇත.
පරාක්‍රම සමුද්‍රය ,එරබඳු වෑව, දුබුටුළු වෑව,තෝපා වෑව,යන වැව් 3 ඵක් කොට මහා පරාක්‍රමබාහු රජ විසින් නිර්මාණය කර ඇත.
සොරොව්වේ ළිඳ ඇතුළට ජලය ගැනීම සඳහා එක් මගක්ද ජලය පිටට ගෙන යාම සඳහා එක්මගක්ද ජලය පිටට ගෙන යාමට එක් මගක්ද දැක්වේ.
නරඹන්නාගේ ඇස ගමන්කරන දිශාව නරඹන්නාගේ බැල්ම රූපයෙන් ඇස් ඉවතට ගැනීමට පෙර රූපයේ සැම අංගයක් වෙතම මෙහෙයවිය යුතුය.
ක්‍ෂිතිජ රේඛාව කලා කෘතිය සමාන කොටස් දෙකකට බෙදීම නොකල යුතුය. ඒ වෙනුවට එය අහස හෝ භූමිය අවධාරනය කිරීම සඳහා යොදාගත යුතුය.එනම් සිතුවම වළාකුලූ හිරු බැසයාම පිලිබඳව නම් අහස වැඩියෙන්ද භූ දර්ශනයක් නම් පොළව වැඩියෙන්ම ඇතුලත්විය යුතුය.
විසිරුනු රූපයන් චිත‍්‍රයේ මූලික වස්තුවෙන් අවධානය වෙනත් දේ වෙත යොමු කිරීම හේතුවෙන් විෂය වස්තුව හැඳුනාගැනීම අසීරු කරවයි. පරිබාහිර දේ අන්තර්ගත කිරීම අවම කිරීම මඟින් නරඹන්නාට මූලික වස්තූන් කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමට ඉඩකඩ සැලසේ. ආලෝකය යොදා ගැනීම මඟින්ද විසිරුනු ස්වභාවය සීමා කළහැක. එනම් දීප්තිමත් ප‍්‍රදේශයන් වෙත ඇස අවධානය යොමු කිරීම හේතුවෙනි. සිතුවමක නම් පින්තූරයේ දාරයන් ආසන්නවත්ම සිත්තරා එතරම් පැහැදිලිව නොදක්වන පින්සල් පහරවල් සිතුවම් කරනු ඇත.
මෙය සිත්තරුන් විසින් පොදුවේ අනුගමනය කරනු ලබන මාර්ගෝපදේශයකි. මෙහි අරමුණ සිතුවම තුල අවධානයට ලක්වන වස්තූන් හෝ කලාපයන් විසින් රූපය සමච්ජේනයට ලක්වීම වැලැක්වීමයි. එහිදී එම වස්තූන් හෝ රේඛාවන් සිතුවම සමාන කොටස් තුනකට බෙදමින් අඳිනු ලබන සිරස් හා තිරස් රේඛාවන්ගෙන් එකක් අසල ස්ථානගත කිරීම මගින් එම වස්තූන් විසින් රූපය සමච්ජේනය කිරීම වලක්වාලයි.
මෙහි ක්‍ෂිතිජය පහල රේඛාව සමීපයෙන් පිහිටුවා ඇති හෙයින් වම් පස 2/3 තුල අඳුරු පැහැයන්ට ඉඩ ලැබී ඇති ආකාරයත් වම් පස 1/3 තුල අධික ආලෝකයකට නිරාවරණය වී ඇති ආකාරයත් බලන්න.
ශ්‍රීපාදස්ථානය සමනළ කන්ද ලෙසද හඳුන්වයි. එසේ හදුන්වන්නේ සමනළයන් උන්ගේ වාර්ශික සන්ක්‍රමණයේ දී ශ්‍රීපාදස්ථානයේ වාසය කරන බව සලකන බැවිනි.
සුමන සමන් දෙවියන් ශ්‍රීපාදස්ථානයේ වාසය කරන බව සලකා "සමන්ත කූට" යන නමින් ද ශ්‍රීපාදස්ථානය හදුන්වයි. මීට අමතරව "රත්නගිරි", "ස්වර්ගරෝහනම්" යන නම් වලින් ද ශ්‍රීපාදස්ථානය හදුන්වයි.නමුත් මෙහි සැබෑ අයිතිය සිංහල බෞද්ධයන් සතුය.එය ඔවුන්ගේ වසර 2500 අධික ඉතිහාසය පිරික්සා බැලීමේදී මනාව පැහැදිලි වේ.
ශ්‍රීපාද කඳු මුදුනට නැගීම දුෂ්කර කටයුත්තකි. ඒ සදහා පඩි දසස් ගණනක් නැඟිය යුතු අතර කඳු මුදුනට නැගීමට පැය කිහිපයක් ගත වේ.
ශ්‍රීපාද වන්දනාව ආරම්භ වන්නේ සෑම වසරකම උදුවප් පොහෝ දිනයේදීය. වෙසක් පොහෝ දිනයෙන් එය අවසන් වේ. අනෙකුත් මාස වලදි ශ්‍රීපාද කන්ද නැඟීම දුෂ්කරය. එම මාස වලදී ශ්‍රීපාද කන්දට අධික වැසි ඇද හැලෙන අතර තද සුළන් හා ඝන මීදුම පවතී.
ශ්‍රීපාද කන්ද නැඟීම හා බැඳුණු සාම්ප්‍රදායික ක්‍රියා පිළිවෙත් පවති. පළමු වරට ශ්‍රීපාද නඟින වන්දනාකරු "කෝඩුකාරයා" ලෙස හඳුන්වන අතර ඔහු "සීත ගඟුල" යනුවෙන් හඳුන්වන දොළ පහරෙන් නාගත යුතුය. "ඉඳිකටු පාන" යන නමින් හදුන්වන ස්ථානයේ දී ඉඳිකටු හා නූල් සවිකර යති. කන්ද නගින අතර තුර සැදැහැවතුන් විවිධ ජන කවි ගායන කරති. කඳු මුදුනට නැඟුණු පසු තමන් ශ්‍රීපාදස්ථානය වන්දනා කර ඇති වාර ගණන අනුව එහි ඇති ඝාණ්ඨාරය නාද කරති.
සමනොලගිර, ශ්‍රිපාදය හා එය වැඳ පුදාගත් රජවරු පිළිබඳ සඳහන් සෙල්ලිපි ගණනාවකි. මහාවංශය, දීපවංශය, චූලවංශය, ආදි වංශ කතාවල හා රාජාවලිය, දඹදෙණි යුගයේ ලියවුණු සමන්ත කූට වර්ණාවේද කෝට්ටේ යුගයේ ලියැවුණු ග්‍රන්ථ ගණනාවකද දක්නට පුළුවන.ශ්‍රී පාදය පිලිබඳ මුලින්ම ලිඛිත සාක්ෂි හමුවන්නේ 4 වැනි සියවසේ රචිත පුරාතන ග්‍රන්ථයක් වන දීපවංශයේය. දීපවංශයේ, ශ්‍රී පාදය හඳුන්වා ඇත්තේ 'සමන්ත කූඨ' ලෙසිනි.තවද 5 වැනි සියවසේ රචිත මහාවංශයේ, බුදුන් වහන්සේ ශ්‍රී පාද කඳු මුදුනට වැඩි බව සඳහන් වේ.
අපේ සාහිත්‍යයේ සුවි‍ශේෂ අංගයක් වන ඡනකවි පිළිබඳ සැළකීමේදී ද සම්බුදු සිරිපා වන්දනාවට අදාළ ඡනකවි රා ශියක් ඇති බව පෙනේ.
අපේ පැරැන්නෝ පිරී ඉතිරී ගිය ශ්‍රද්ධා භක්තියෙන්ශ්‍රී පාද වන්දනාවේ යෙදුණහ.සම්බුදු සිරිපා රැඳුණු සමනොළ කන්ද, සමන් දෙවියන් , තෙරුවන් ගුණ,ගමන්මගේ විශේෂ ස්ථාන ආදිය ඇතුළත් වු ඡනකවි වලට නිදසුන් කිහිපයකි.
ශ්‍රීපාද කන්ද සබරගමු පළාතේ රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ මධ්‍යම කදුකර ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත. එය මීටර 2243ක් පමණ උසය. ශ්‍රීපාදස්ථානය බෞද්ධ යන්ගේ පූජනීය වන්දනා ස්ථානයකි. ශ්‍රීපාද කන්ද අවට ප්‍රදේශය විශාල කඳු පන්ති වලින් වටවී ඇත. එහි අලි, කොටි, වලස්සු ආදී සත්වයෝ මෙන්ම ඒකදේශික සත්ව විශේෂ ද ජීවත් වෙති.
ශ්‍රීපාද කන්ද වෙතට මාර්ග 6කින් පමණ ලඟා විය හැක. එම මාර්ග ලෙස රත්නපුර-පලාබද්දල, හැටන්-නල්ලතන්නි, කුරුවිට-එරත්න, මුර්යාවත්ත, මූකුවත්ත සහ මාලිම්බොඩ යන මාර්ග හැඳින්විය හැක. මෙම මාර්ග 6 අතරින්, නල්ලතන්නි හා පලාබද්දල මාර්ග 2 ඉතා ප්‍රසිද්ධය.
සුරරද සමන් සමගින් සුරඟන එවරපැහැ නද මදාරා පරසතු මල් පතරකරැපුද වඳින රැඳි මුනි සිරිපා තඹරසකිසඳ පෙනේ සමනොළ ගල නැගෙනහිර
ශ්‍රී පාදස්ථානය යනු සමනල කන්ද මුඳුනේ පිහිටා ඇති සිරි පතුල සහ ඒ ආශ්‍රිතව ගොඩනැගී ඇති බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයයි. එහි බුදුරදුන්ගේ වම් සිරිපා සළකුණ පිහිටුවා ඇත.
ඇතැම් අවස්ථාවලදී ස්වභාවයෙන් සිත සංසිඳී ඇතිවිට සිතට පහළවන සිතිවිලිවල එතරම් වේගවත් බවක් දක්නට නැත.මනස සැහැල්ලුවට පත්කරවන්නේ මෙබඳු මන්දගාමී ස්වභාවයේ සිතිවිලිය.මෙබඳු සිතිවිලි කෙසේවත් චිත්තාවේග ලෙස මනසෙහි ඇතිනොවීම මනසට සුවදායී බවක් හා සැහැල්ලුවක් ගෙනදීමට සමත්වේ.සාමාන්‍යයෙන් කුශල පාක්ෂික සිතිවිලි ලෙස සැලකෙන සියළු චිත්ත ක්‍රියාකාරී තත්වයන්ම මෙම කාණ්ඩයට අයත්ය.අලෝභ,අදෝස හා අමෝහ යන මූළික අරමුණු ත්‍රිත්වය පදනම්කරගනිමින්ම මෙබඳු චිත්ත ස්වභාවයන් හටගනියි.
සාමාන්‍යයෙන් සිතිවිලි හෙවත් චිත්තාවේග යනුවෙන් අදහස් වනුයේ කිසියම් වේගයකින් ක්‍රියාකරන සිතම බව පැහැදිලිවේ.සිත ක්‍රියාකිරීමට අරමුණක් පැවතිය යුතුය.එම අරමුණ හොඳ හෝ යහපත් වන විට සිතිවිලිවල වේගය අවම මට්ටමක රඳා සිටින අතර එය සැහැල්ලු හා සුවදායී වේ.එසේම සිතට අරමුණුවන දේ නරක හෝ අයහපත් වනවිට එය අරමුණු කරගෙන බිහිවන සිතිවිලි වේගවත් වන අතර එය මානසික ආතතිය හා පීඩනය ගෙනදීමට සමත්වේ.
සිතේ ක්‍රියාකාරීත්වය අරමුණු අනුව වෙනස් අගයක් ගනියි.මින් පැහැදිලි වනුයේ සිතිවිලිවල ක්‍රියාකාරීත්වය කිසියම් චලන ගුණයකින් සමන්විත බවයි. සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේහි දී ආවේගශීලී වීම ලෙස හැදින්වෙන තරමට මිනිස් ආවේගයන්හි ක්‍රියාකාරීත්වය ඉහළ ගිය විටක මිනිසා කුපිත වූ ස්වභාවයකට පත් වේ. එය ද්වේෂයෙන් හෝ රාගයෙන් හෝ වෙනත් මිනිස් හැගීමකින් හෝ විය හැකිය. මිනිස් සිතෙහි මානසික ආවේගයන් හටගන්නේ ඇයි?
දුම් ගැසීම සඳහා ස්වභාවික ද්‍රව්‍ය යොදා ගත හැකි සේම ඒවා විෂ සහිත ද්‍රව්‍ය නොවිය යුතුය. දුම් ගැසීම සඳහා යොදා ගන්නා ඉන්ධනවලට හෙස්සියන්, පයින් කටු, කොරුගේටඩ් කාඩ්බෝඩ්, දිරාගිය දැව ආදිය යොදනු ලැබේ. මී මැසි පාලනයට අවශ්‍ය උපකරණ නිෂ්පාදකයෝත් මෙම කටයුතු සඳහා වාණිජ වශයෙන් පල්ප් කළ කඩදාසි, කැටි කළ පුළුන් ආදිය විකුණති.මේ සියල්ලටම වඩා පිරිසිදු කරගත් වියළි පොල්මුඩු භාවිත කිරීම ඉතා සුදුසුවේ.එය මීමැස්සන්ට අහිතකර නොවන අතර අධිකව දුම් ගැසීම කුමන තත්වයක් යටතේ වුවද සිදු නොකල යුතුය.