polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
පශු සම්පත් යනු අපට අවශ්‍ය සත්ත්ව ආහාර හා කෙඳි නිෂ්පාදනයන් ලබා ගැනීමට කෘෂිකාර්මික සැකසුමක ඇතිකරන හීලෑ සිවුපාවුන් වේ. මෙම වචනයට කුකුල් ගණයේ සත්ත්වයන් හා ගොවිපළ මාළු අයත් නොවේ.
ප්‍රායෝගික සාකච්ඡාවල දී , සමහරක් පුද්ගලයින් පශු සම්පත් යන වදනින් අදහස් කරනුයෙ හීලෑ සතුන් පමණක් හෝ වසම ඇති කරන සතුන් පමණකි.
1891 නොවැම්බර් : කේම්බ්‍රිජ් ජූනියර් විභාගය ජර්මන් බසින් සමත් වූ ප්‍රථම ශ්‍රී ලාංකිකයා බවට ආනන්ද ශිෂ්‍ය සී.සී. ජයතිස්ස මහතා පත්වීම.
ආනන්ද විද්‍යාලය ආරම්භ කරන ලද්දේ බෞදධ පරමවිඥානාර්ථ සංගමය විසිනි. ආරම්භයේදී එය හඳුන්වනු ලැබුවේ ඉංග්‍රීසි බෞද්ධ පාසල ලෙසිනි. එහි පරමාර්ථය වූයේ ඉංග්‍රීසි අධ්‍යාපනයක් ලැබීමට මිෂනාරි පාසල්වලට යාමට සිදුවන බෞද්ධ සිසුනට, බෞද්ධ පරිසරයක් තුළ ඉංග්‍රීසි බසින් ශිල්ප හැදෑරීමට අවකාශ සැලසීම යි. මන්දයත් එකල බෞද්ධ දරුවන්ට ඉංග්‍රීසි අධ්‍යාපනය ලැබීමට සිදු වූයේ මිෂනාරි ඉංග්‍රීසි පාසල් වලිනි.
කර්නල් හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට් තුමන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුතු බෞද්ධ පරමවිඥානාර්ථ සංගමය විසින් 1886 වර්ෂයේ නොවැම්බර් මස පළමුවෙනි දින කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලය ආරම්භ කරන ලදි. එය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම පාසල් අතරින් එකකි. ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රියතම බෞද්ධ පාසලක් වන අතර විශිෂ්ඨම පාසල් අතරින් එකකි. ආනන්ද විද්‍යාලය ජාතික පාසලක් වන අතර ප්‍රාථමික හා ද්වීතීක යන අංශ දෙකෙන්ම අධ්‍යාපන කටයුතු පැවැත්වේ.
අක්කර 20ක භූමි භාගයක් පුරා පැතිර ඇති පාසලේ 13 වසර දක්වා පංති පැවැත්වෙන අතර සිසුන් 8000කට අධික ප්‍රමාණයක් අධ්‍යාපනය ලබයි. සිප් සතර ලබා දීම සඳහා ලාල් දිසානායක විදුහල්පතිතුමන්ගේ ප්‍රධානත්වය යටතේ 400ක පමණ අදුරු මඩුල්ලක් සිටිති.2020 වසරේදී සත්මහල නම් ගොඩනැගිල්ලක් ඉදිකර විවෘත කරන ලදී.
ආනන්ද ඉතිහාසයේ විශේෂ අවස්ථා ලෙස, ආසියාවේ ප්‍රථම නොබෙල් සම්මාන ලාභියා වන රබින්ද්‍රනාත් තාගෝර්තුමා 1922 වසරේ නොවැම්බර් දහවන දින පාසලේ වාර්ෂික ත්‍යාග ප්‍රධානෝත්සවයට ආරාධිත අමුත්තා ලෙසින් සහභාගීවීම සහ 1927 වසරේ මහත්මා ගාන්ධිතුමන්ගේ පැමිණීම දැක්විය හැක.
සුලෝහිත සංග්‍රාමය යනු ආනන්ද විදුහල හා නාලන්දා විද්‍යාලය කොළඹ අතර 1925 වර්ෂයේ සිට වාර්ෂිකව පැවැත්වෙනු ලබන මහා ක්‍රිකට් සංග්‍රාමයයි.
පුරාණ සිංහලේ රජවරුන්ගේ නම් වලින් නිවාස නම් කර ඇත. නිවාසාන්තර මලල ක්‍රීඩා උත්සවය සෑම වසරකම මුල් වාරයේදි පැවැත්වේ.
ආර්ථික භූ විද්‍යාවේ ඉතිහාසයට ආර්ථික විද්‍යාවෙන් බලපෑම් එල්ල වී ඇත. වසර 2000 කට පමණ පෙර ලියන ලද ගේ හි ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම්වලදී පෘථිවි අවකාශීය වත්කම් අධ්‍යයනය කෙරී ඇත. ක්‍රි.පු. 4 වැනි සියවසට අයත් ප්‍රාන්තයේ චීන සිතියම් 7 ක් මගින් මෙය අභියෝගයට ලක්වී ඇත. භූ විද්‍යාවේ පාරිසරික නියතවාදය ඉදිරිපත් වූ කාලවකවානුවේදී හා ගේ දේශගුණික නියති වාදයේ බලපෑම්ද ඊට බලපෑම් ඇති කරන්නට සමත් විය.
ආර්ථික භූගෝල විද්‍යාව යනු පෘථිවිය මත ආර්ථික කටයුතු සඳහා වෙන්කර ඇති ප්‍රදේශවල පිහිටීම හා ව්‍යාප්තියයි. සමීක්ෂණ ක්‍රමවේදය මගින් මෙය ඉතා හොඳින් පැහැදිලි කර ඇත. නව්‍ය සම්භාවය යුගයේ විසු ඇල්ෆ්‍රඩ් වෙබර් ද මේ පිළිබඳව සඳහන් කර ඇත. 1970 සිට මෙම නව්‍ය සම්භාව්‍ය යුගයේ අදහස් වෙනස් වී මාක්ස්වාදි ආර්ථිකයක් ඇතිවීමත්, සීඝ්‍ර ආර්ථික දියුණුවත් නිසා ආර්ථික භූගෝල විද්‍යාව ඇති විය. මෙයට සමාජීය, ආර්ථික, සහ වර්ග බිම් යොදා ගැනීමද අදාළ විය.
හා යන න්‍යායවාදීන්ගේ වටිනා දායකත්වයක් ලැබිණ. බලපෑ වෙනත් න්‍යායන් වන්නේ ගේ මධ්‍ය පිහිටීම් වාදය හා විද්‍යාඥයන් එක්කළ හරය හා පරිධිය පිළිබද අදහස්ය.
මාර්ගගත පුවත්පත් කලාවේ විශාල කොටස පවතින මුද්‍රණයේ ව්‍යාප්තිය සහ වෙබ් සහ වෙබ් පිටපත් වල මුලික නිපැවුම් හරහා සිදුකරන ප්‍රචාරණ මාධ්‍යය වේ. බලාපොරොත්තු වන වේලාව මුදාහැරිය යුතු ප්‍රවෘත්ති වාර්තා, ඒවා ලියු විගස සහ සංස්කරණය කළ විගස ප‍්‍රමාණයට පත් කළ හැක. මෙහිදි නියමිත පිඩනය වැඩි වන අතර බොහෝ මාධ්‍යකරුවන් හරහා යැමේ භිතිය වැඩිවේ.
වර්ල්ඞ් වයිඞ් වෙබ් මාර්ගගත පුවත්පත් කලාවේ අළත්ම මාධ්‍යයක් ලෙස ජනනය කරනු ලැබේ. වෙබ් ජාලය තුළින් තොරතුරු වේගයෙන් ප‍්‍රචාරණය කළ හැක. කෙනෙකුගේ විචක්ණ ලෙස විනිවිදයාම පරිගණකය යන වෙබ් බවුසර් ගින් සිදු කල හැක. මෙහි විශාල ලෙස ප්‍රවෘත්ති පුර්ණ වල ප්‍රධානය මාධ්‍ය වෙබ් භාවිතාකරන්නාට වඩා වැඩිවේ.
මෙම නව පුවත් ලේඛන කලාව නම් ක්‍රමයේ ලිපි පුවත්පත්වල දක්නට නොලැබෙන නමුදු ඊට වඩා ඒවා දක්නට ලැබෙන්නේ ද නිව් යෝකර්, නිව් යෝර්ක් මැගසින්, ඇට්ලැන්ටික් මන්ත්ලි, රෝලිං ස්ටෝන්ස්, එක්ස්වයර් මැගසින්, කොඉවලූෂන් ක්ටාර්ටලි සහ ස්කෑන්ඩ්ලන්ඩ් මන්ත්ලි නම් සඟරාවලයි.
අලූත් නිෂ්පාදන සහා සංඛ්‍යාමය කොටස හා අන්තර්ජාලය පිළිබද පැතිරි ව්‍යාප්තිය සම්ප‍්‍රදායක පුවත්පත් වෘත්තිමය සංස්කෘතියට අභියෝගාත්මක වේ.
' කොන්ෆියුසියස්වාදය නමින් හැඳින්වෙන ඔහුගේ දාර්ශනික ඉගැන්වීම්, පුද්ගලික සහ රාජ්‍ය සදාචාරය, සමාජ සබඳතාවල නිවැරදි බව, යුක්තිය, කරුණාව සහ අවංකභාවය අවධාරණය කළේය. ටැන්ග් සහ සොං රාජවංශ සමයේදී, කොන්ෆියුසියස්වාදය බටහිර නව කොන්ෆියුසියස්වාදය ලෙසත් පසුව නව කොන්ෆියුසියස්වාදය ලෙසත් හැඳින්වෙන පද්ධතියක් දක්වා වර්ධනය විය. සම්භාව්‍ය පහම ඇතුළුව චීන සම්භාව්‍ය ග්‍රන්ථ බොහෝමයක් කර්තෘ හෝ සංස්කරණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් කොන්ෆියුසියස් සම්ප්‍රදායිකව ගෞරවයට පාත්‍ර වේ.
කොන්ෆියුසියස් උපත ලැබුවේ ක්‍රි.පූ. 551 සැප්තැම්බර් 28 වෙනිදා, . ඔහුගේ පියා කොන්ග් හි ප්‍රාදේශීය ලු ආරක්ෂක සේනාංකයේ වයස්ගත අණදෙන නිලධාරියෙකි. කොන්ෆියුසියස්ට වයස අවුරුදු තුනේදී පියා මිය ගිය අතර, කොන්ෆියුසියස් හැදී වැඩුණේ ඔහුගේ මව වන යාන් ෂෙන්සායි සමඟ දුප්පතුන් ලෙසය. ඉන් පසු කලෙක ඔහුගේ මව වයස අවුරුදු 40ට අඩුවෙන් මිය ගියාය.
කොන්ෆියුසියස් යනු වසන්ත සහ සරත් සමයෙහි විසූ චීන දාර්ශනිකයෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක් වූ අතර උතුම් ආදර්ශමත් චීන ප්‍රාඥයෙක් ලෙසින් සැලකෙයි. කොන්ෆියුසියස්ගේ උගැන්වීම් සහ දර්ශනය යටිතහවුරු කරන්නේ නැගෙනහිර ආසියානු සංස්කෘතිය සහ සමාජය වන අතර, අද වන තුරු චීනය සහ නැතෙනහිර ආසියාව තුල බලපවත්වයි.
වයස අවුරුදු 19 දී ඔහු චී ගුආන් සමඟ විවාහ වූ අතර වසරකට පසුව මෙම යුවළට ඔවුන්ගේ පළමු දරුවා, ඔවුන්ගේ පුත් කොං ලි ලැබුණි. චී ගුආන් සහ කොන්ෆියුසියස් හට පසුව දියණියන් දෙදෙනෙකු සිටි අතර, ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙක් කුඩා කල මිය ගොස් ඇති බව සැලකෙන අතර එක් අයෙකු කොං ජාඕ ලෙස නම් කර ඇත.
චීන සම්ප්‍රදායය සහ විශ්වාසයන් සහ කොන්ෆියුසියස්ගේ මූලධර්ම අතර සමානතාවයක් පැවතිණි.ප්‍රකට මූලධර්මයක්වූ "කිසිවෙක් ඔබට කරන බවට ඔබ අකමැති කිසිවක් අනෙකුන්හට නොකරන්න" යන, ස්වර්ණමය නීතිය ඔහු විසින් අනුමත කෙරිනි.
ගගනගාමින් සිටි යානයේ කැබිනය නිමවා තිබුනේ ශක්තිමත් ඇලුමිනියම් වලිනි. එය රොකට්ටුවේ පිපිරීමේදි ඇතිවු 20 ක පමන ගුරුත්ව බලය දරාගන්නට සමත්විය. කැබිනය යානයෙන් වෙන්වී බැලැස්ටික කවයක ගමන් කරන්නට විය. තත්පර දහයක් තුල කැබිනය යටත්ව සිටි ගුරුත්ව බලය බින්දුව දක්වාම අඩුවී එය පොලොව දෙසට වැටෙන්නට විය. මෙම කාලය තුල ඇතිවූ කිසිම බලයක් ගගනගාමීන් මරනයට පත් කිරීමට තරම් ප්‍රමානවත් නැත. එම නිසා ගගනගාමින් සියලුදෙනාම මේ අවස්තාවෙදී ජීවතුන් අතර සිටි බවට සැළකේ.
අභ්‍යවකාශයට ගුරුවරුන් ගෙනයාමේ වැඩසටහනේ ප්‍රථම සාමාජිකයා වූ ක්‍රිස්ටා මැක් ඒලිෆ්, යානාවේ සාමාජිකාවක් වූ බැවින් මෙම යානාව දියත් කිරීම බොහෝ දෙනා විසින් සජීවිව නරඹන ලදී. අනතුර පිළිබඳ මාධ්‍ය ආවරණය අති දැවැන්ත වූ අතර අනතුරෙන් පැයක් ඇතුලත ඇමරිකානුවෝ 85% ක් මෙම පුවත දැන සිටියහ. චැලෙන්ජර් ව්‍යවසනය නිසා ඉංජිනේරු ආරක්ෂාව සහ වැඩපොළෙහි සාරධර්ම පිළිබද විශේෂයෙන් සාකච්ඡා කෙරුණි. මේ සිද්ධිය අළලා 1990 දී 'චැලෙන්ජර්' නමැති චිත්‍රපටය නිර්මාණය විය.
මෙම විනාශය නිසා අභ්‍යවකාශ යානා වැඩසටහන මාස 32 ක් යන තුරු නතර කිරීමට සිදු විය. එවකට සිටි ඇමරිකානු ජනාධිපති රොනල්ඩ් රේගන් විසින් මෙම ව්‍යවසනය පිළිබදව සොයා බැලීමට විශේෂ කමිටුවක් පත්කරන ලදී. එහිදී පෙනී ගියේ හි සංවිධාන සංස්කෘතියෙහි සහ තීරණ ගැනීමේ ක්‍රියාවලියෙහි දුර්වලතා මෙම අනතුර සඳහා බලපෑ ප්‍රධාන සාධක බවය. මෝටර්න් නිකෝල් නමැති කොන්ත්‍රාත්කරුවාගේ නිර්මාණයේ ගැටලු තිබෙන බව 1977 සිටම හි කළමනාකරුවෝ දැන සිටියහ.
යානය පීඨිකාව පසු කරනාවත් සමග ම යානයේ පාලනය කෙනඩි දියත් කිරීමේ මධ්‍යස්ථානයෙන් ජොහ්න්සන් අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයේ පිහිටි මෙහෙයුම් පාලක මැදිරියට යොමු විය. වායුගතික බලයන් මගින් යානයට හානි කිරීම වැලැක්වීම සඳහා සාමන්‍ය ක්‍රියාපටිපාටියට අනුව +28 ට ප්‍රධාන එන්ජින ත්වරණය වීම අඩු කරන ලදි. +40 වන විට යානය අඩි 19 000 ක් ඉහළට ගමන් කර තිබූ අතර ඒ වනවිට එහි වේගය ශබ්දයේ වේගය ඉක්මවා ගොස් තිබුනි.
නමුත් මේ පිළිබඳ නිසි ක්‍රියාමාර්ගයක් ගැනීමට ඔවුන්ට නොහැකි විය. ඉතා සීත දිනයක යානාව දියත් කිරීම අනතුරු සහගත බව පිළිබඳ ඉංජිනේරුවන් විසින් කරන ලද අනතුරු ඇඟවීම කළමණාකාරිත්වය විසින් නොසලකා හරින ලද අතර ඒ පිළිබඳව උසස් නිලධාරීන්ට දැන්වීමට ඔවුහු අපොහොසත් වූහ. අභ්‍යවකාශ යානා දියත් කිරීමට පෙර අවශ්‍යතා 9 ක් සපුරාලිය යුතු බව රොජර්ස් කමිටුව විසින් නාසා ආයතනයට දන්වන ලදි.
+110 ට කේප් කැනරවල් ගුවන් හමුදා මූලස්ථානයේ සිටි දුරස්ථ ආරක්ෂක නිළධාරියා විසින් දුරස්ථ ආරක්ෂක පද්ධතියේ තිබූ "විනාශ කිරීමේ" පැකේජ ක්‍රියාත්මක කළේ ඝන රොකට් බූස්ටර් ගුවනේදිම විනාශ කර දැමීම සඳහා ය. ඒ ඒවා තවදුරටත් පාලනයකින් තොරව ගමන් කිරීමෙන් ගොඩබිමට හෝ මුහුදට තර්ජනයක් විය හැඛි බැවිනි.
ඉස්ලාම් දෙවියන් හට සහකරැවන් හෝ මිත්‍රයන් නොසිටි බව ද, දෙවියන් සහ අතර ඥාතිත්වයක් නොතිබු බව පැවසේ. මෙය ඉස්ලාමයට පෙර අරාබි සංකල්පය හා ඉස්ලාම් අතර වෙනසකි. ඉස්ලාමයට පෙර අශිෂ්ට ‍අරාබිවරැන් විශ්වාස කලේ අන්ධ, බලවත්, අනුකම්පාරහි, සිහිසන් නැති මිනිසුන්ට පාලනයක් නොමැති දෙයක් පිළිබදවය. මෙම සංකල්පය ඉස්ලාමිය මතය වු බලවත් නමුදු දුරදර්ශි හා අනුකම්පා සහිත දෙවියකුගෙත් ප්‍රතිස්ථාපනය විය.
ඉස්ලාම් ආගමේ ක්‍රිස්තියානු ඇදහිල්ල වන දෙවියන් එක් සාරයක සිටින පුද්ගලයන් තුන්දෙනෙකු යන ඇහැල්ල ප්‍රබල ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කෙරේ. ඉස්ලාම් ආගම් දෙවියන් යන සංකල්පය මත දෙවියන් හා මැවුම් අතර අතරමැදියන් නැත. නොමැත. අතර දෙවියන් සැම තැනම සිටින බව ද නමුදු එක් ශරිරියකටත් ඔහුට නොමැති බව ද පැවසේ.
බොහෝ ආර්ථීක වර්ධන ආකෘති ගොඩ නැගී ඇති පධාන කොටස් තුන නම්: නිෂ්පාදන ශ්‍රිතය ඉතිරිකිරීම් ශ්‍රිතය ශ්‍රම සැපයුම් ශ්‍රිතය
ඉතිරිකිරීම් ශ්‍රිතය සමග, ආර්ථික වර්ධන අනුපාතය, / යන්නට සමාන වේ. ( යනු ඉතිරිකිරීම් අනුපාතයද, යනු ප්‍රාග්ධන-නිමවුම් අනුපාතයද, වේ.) තාක්ෂණය මගින් ප්‍රාග්ධන-නිමවුම් අනුපාතය කෙටිකාලයේදී ස්ථාවරව තබාගන්නේ යයි උපකල්පනය කල විට, ඉතිරි කරණ ලද සියලුම දේ ආයෝජනය කරන්නේය යන පදනම මත, ආර්ථික වර්ධන අනුපාතය, ඉතිරිකිරීම් අනුපාතය මගින් සම්පූර්ණයෙන්ම තිරණය වේ.
ආර්ථික වර්ධනයත් සහ ආර්ථික සංවර්ධනයක් අතර කැපී පෙනෙන වෙනස්කම් ඇත. ආර්ථික වර්ධනය, ජාතික ආදායම, දළ දේශීය නිෂ්පාදනය හෝ ඒක පුද්ගල ආදායම වැනි නිශ්චිත මිනුම් දඬුහි වැඩිවීමක් මඟින් පෙන්නුම් කරන බවයි. ජාතික ආදායම හෝ නිෂ්පාදනය යනුවෙන් පොදුවේ ව්‍යවහාර කරනුයේ ගෘහස්ථ ආර්ථිකයෙහි මුළු වටිනාකම් එකතු කිරීමේ නිෂ්පාදනය මිනුම් පදයෙන් එය දළ දේශීය නිෂ්පාදනය යනුවෙන් ද හඳුන්වයි. ජාතියක හි නැඟීම ආර්ථික විද්‍යාවේ දී, ආර්ථික වර්ධනය ලෙස නම් කරයි.
බොහෝවිට ආර්ථික සංවර්ධනය මඟින් ඊට වඩා වැඩි යමක් අදහස් කරයි. එය සත්‍ය වශයෙන්ම සාක්ෂරතා අනුපාතය, ආයු අපේක්ෂාව, දරිද්‍රතා අනුපාතය වැනි විවිධ වූ දර්ශකයන්ගේ වර්ධනයක් යොමු කරයි. යනු ආර්ථික සුභ සාධනයේ නිශ්චිත මිනුමක් වුවත් එයට සමාජ සාධාරණත්වය, නිදහස, පාරිසරික ගුණාත්මක බව යන වැදගත් දෘෂ්ටීන් ඇතුළත් නොවේ. ආර්ථික වර්ධනයෙන් ඇති එකතු නිශ්චිත මිනුමකින්වත් ආර්ථික සංවර්ධනයට ප්‍රමාණවත් නිර්වචනයක් ලබා ගත නොහැක.
මෙය ප්‍රධාන වශයෙන් බදු දිමනා අවකරණ ,මුදල් ආපසු දීහ හා ප්‍රතිපාදනයන් ආරක්ෂනයට පවතී. අධික බදු නැවත ගෙවීම් හා ආපසු මුදල් දිම යනාදි ගෙවීමට අමතරව දඩයක් අඩංගු ක්‍රමයන්ගෙන් වෙනස් වේ. බදු සහන පෙන්වා රැකියාවකට හෝ ආයෝජනයක් ආකර්ෂනය කර ගැනිමේ ක්‍රමය වසර විස්සකට වැඩි කාලයක් පුරා වර්ධනය වී ඇත. ආයතනයේ වර්ධනය මනින විවිධ පිමානයන් අඩංගු කර ඒ අනුව බදු සහන පබා දේ. ‍මෙම මිනුම් නම්,
ආර්ථික සංවර්ධනය යනු රටක නිමවුමේ ප්‍රමාණාත්මක හා ගුණාත්මක වර්ධනය වීමයි. කලාපයක, රට වාසීන්ගේ සුභ සාධනය වෙනුවෙන් ඇති ආර්ථික ධනයයි. ප්‍රතිපත්ති දර්ශනයන්ගේ සිට බැලූ විට ආර්ථික සංවර්ධනය, රැකියා නිර්මාණය සහ රැකියා අවස්ථා රඳවා ගැනීම සහ ආදායම් වර්ධනය හෝ වර්ධනයට උදව් කිරීම සහ බදු පදනම මඟින් ජීවිතයේ ගුණාත්මක බව සහ ආර්ථික සුභ සාධනය දියුණු කිරීමට සොයාගත් උත්සාහයක් ලෙස නිර්වචනය කළ හැකිය.
එසේද වුවත්, නැගී එන රටවල් ඇතුළු, අපගේ පශ්චාත් කාර්මික ආර්ථිකයන්වලද, වර්තමානයේ, ආර්ථික සංවර්ධනය, නවෝත්පාදනය හා දැණුම මත බෙහෝදුරට පදනම් වේ. වපාර කලඹ නිර්මාණය කිරීම මෙහිදී භාවිතා වන උපායන්ගෙන් එකකි. ඉතා ප්‍රචලිත උදාහරණයක් ලෙස, රජය විසින් මෘදුකාංග තාක්ෂණික උදන ඇතුළු මෘදුකාංග කර්මාන්තය ධෛමත්කරණු ලබන, ඉන්දියාවේ බැංග්ලෝර් දැක්විය හැකිය.
වපාර මූලයනය, අලෙවි කළමනාකරණය, අවට සංවර්ධනය, සුළු පරිමාණ වපාර සංවර්ධනය, වපාර සුරක්ෂිත කිරීම හා පුළුල් කිරීම, තාක්ෂණය හුවමාරුව, හා තත්‍ය දේපල සංවර්ධනය මගින් ගන්නා විශේෂ උත්සාහයන් තුලින්, රැකියා නිර්මාණය කිරිම හා සුරක්ෂිත කිරීම. මෙ‍ම තුන්වන වර්ගය ආර්ථික සංවර්ධන වෘත්තිකයන්ගේ මූලික අවධානය යොමුවූ කරුණකි.
මිල ස්ථායීතාවය, ඉහළ සේවා නියුක්තිය හා තිරසාර වර්ධනය, වැනි පුළුල් ආර්ථීක අරමුණු ඉටුකර ගැනීමට රජයන් පොරොන්දුවේ. එවැනි ප්‍රයත්නයන්ට මූල හා ෆිස්කල් ප්‍රතිපත්ති, මූල ආයතන රෙගුලාසි, වෙළඳ හා බදු ප්‍රතිපත්ති අයත්වේ.
නැගෙනහිර ආසියාවේ ආර්ථික වර්ධනය, අනුපාණය මත නොව, වෙහෙසීම මත පදනම් වේය, යන මතය දැරූ කෘග්මන් බලන්න. (ක්රූග්මන්, පී; 1994 ආසියානු හාස්කමේ මිථව, විදේශ සම්බන්ධතා, 73)
විශාල ජල කඳක් පිටාර ගලා යාමක් වන අතර එය බිම් පෙදෙසක් ඡලයෙන් ගිල්වා ගැනීම ගංවතුර හැදින්වේ. ගංවතුර නිර්වචනයට අනුවනම් ගංවතුරක් යනු යම් බිමක් තාවකාලිකව ඡලයෙන් යටවීමක් මිස සාමානයෙන් බිමක් ඡලයෙන් පිරී යාමක් නොවන බවයි. ජලය ගලායාම පිලිබඳ සලකා බැලීමේදී, එම වචනය වඩදිය බාදිය ඇතුලට ගලා යාමටද යොදා ගත හැක.
සෙමින් වර්ධනය වන ගංවතුර තර්ජනය : පවතින වැසි වැඩියෙන් ඇද හැලීම හෝ හිම කැට වීම් වේගවත් වීම්,ගංඟාවල ජල ප්‍රමාණය වැඩි කිරීම සඳහා බලපානු ලබයි. ඊට අදාළ හේතූන් වන්නේ විශාල මෝසම් වැසි, චණ්ඩ මාරුතයන්, සහ නිවර්තන දේශගුණයන්ගේ වායු පීඩනය, විදේශීය සුළං සහ අයිස් කැටි සඳහා බලපාන උණුසුම් වැසි ආදියයි. නාය යාම්, අයිස්, හෝ සුන්බුන් වැනි බලාපොරොත්තු නොවූ වැසි තත්ත්වයන් නිසා කාණු පද්ධති අවහිරවීම ජලය පහළට ගලා යාමේ වේගය අඩුවීමට හේතුවේ.
වේගවත් වර්ගය: සංවහන වර්ෂාපතනය නිසා ඇතිවන ක්ෂණික ගංවතුර හෝ හදිසියේ වේලි කැඩීයාම, නායයාම් හා හිම නදී හේතුවෙන් ජල මට්ටම ඉහළ යාම හා ජලය බැසීම අවහිරවීම ඇතුළත් වේ.
ලෝකයේ ඇති බොහෝ රටවල්, ගං වතුර අවධානම ඇති කරනට දායකවන ගංඟා ඉතා හොඳින් කළමණාකරණය කරනු ලැබේ. ගං ඉවුරු කඩා වැටීම් වැළැක්වීම සඳහා ඉවුරු බැඳීම්, ජලාශ ජල ටැංකි හා අමුණු තැනීම් වැනි ආරක්ෂන ක්‍රම යොදා ගනී. මෙම ආරක්ෂාවන් බිඳ වැටුනොත්, ඒ සඳහා භාවිතා කිරීමට වැලි බෑග් සහ හුලං පිරවූ අත් නලයන් භාවිතා කරනු ලැබේ. වරායන් ආශ්‍රිත ගංවතුර සඳහා යුරෝපා සහ ඇමරිකානු රටවල් මුහුදු බිත්ති, වෙරළ පෝෂකයන් හා බාධක දූපත් වැනි වෙරළ ආරක්ෂාවන් යොදනු ලැබේ.
පිටාර ගැලීම් නිසා වගා බිම්වල මඩ සහිත ගංවතුර ඇතිවේ. මඩ සහිත ගංවතුරක් නිර්මාණය වනුයේ පිටාර ගැලූ වගා බිම් එකතුවක් හේතුවනි. පිටාර ගැලූ මඩ ප්‍රමාණයන් එහි තැන්පත් වේ. මඩ සහිත ගංවතුර වඩා අවධානමට ලක් වීමට ඉඩ ඇත්තේ එය තහනම් කලාපයක් වෙත ඇදී ගිය විටදීය. මඩ සහිත ගංවතුර කදු බෑවුම් මත ඇතිවන ක්‍රියාවලියක් බැවින් මෙහිදී මඩ ගලා යාම් හේතුවෙන් ඇතිවන ජන සංචලන පීඩනය වැළැක්විය යුතුය.
බෝග හා ආහාර සැපයුම්- අස්වැන්න නැති වීම හේතු කොට ගෙන ආහාර බෝගවල ඇතිවන හිඟය. කෙසේ වුවත්, ගංගා අද්දර පිහිටි පහත් බිම්,ගංවතුර නිසා එකතු වන වැලි හා රොන් මඩ තැන්පතුවලින් පෝෂණය වේ.
විශාලම හා මහත් පරිශ්‍රමයක් දරා නෙදර්ලන්තයේ ගංවතුර ආරක්ෂකයක් ඉදිකර ඇත. එය ඔවුන් හඳුන්වා ඇත්තේ වේල්ල සමඟ ඩෙල්ටාව ක්‍රියා කිරීම ලෙසයි. මෙය ගොඩනඟන ලද්දේ 1953දී නෙදර්ලන්තයේ බටහිර ප්‍රදේශයේ ඇතිවු උතුරු මුහුදු ගංවතුරට ප්‍රතිචාරයක් ලෙසය. ලන්දේසි දැනටමත් තම රටේ උතුරු ප්‍රදේශයේ ලොව විශාලතම වේල්ල ගොඩනඟා ඇත.
හදිසි අනතුරු - ජලයේ ගිලීම හේතුවෙන් මිනිසුන් හා අනෙකුත් ජීවින් මියයාම්. වසංගත හා ජලයෙන් ඇතිවන රෝග පැතිරීමට මෙය බලපානු ලබයි
වර්තමානයේ රුසියාවේදී වේල්ල ගං වතුර වැළැක්වීමේ පහසුකම් සපයන්නට නියමිත සංකීර්ණය 2008දී අවසන් කිරීමට ඇත. මෙය කුණාටු දිය වැල් වලින් ආරක්ෂා කිරීමට යොදා ගනී. එසේම එහි තදබදකාරී ක්‍රියාවන් ඇති අතර වේලි 11ක් කිලෝමීටර 25.4ක් පුරා වර්ධනය වී ඇති අතර සාමාන්‍ය ජල මට්ටමට වඩා මීටර් 8 ක් ඉහළ යනු ඇත.
1910 දී පැරිසියේ ඇතිවු විශාල ගංවතුර නිසා මුහුණපාන්නට සිදු වු දුක්ඛිත තත්ත්වය සහ විනාශය සිහි කරමින් ප්‍රංශ රජය විසින් ජල තටාක පෙළක්ම නිපදවු අතර එය ගංවතුර ඇති විටදී ඇතිවන පීඩනය ඉවත් කිරීමට මෙන්ම විශේෂයෙන් ශීත සෘතුවේදී ඇතිවන ගං වතුර වැළැක්වීමටද උපකාර විය.
වෙනීසිය තවමත් වැඩි වන වඩදිය බාදිය සම්බන්ධයෙන් ප්‍රතිචාර නොදැක්වුවත් මීට සමාන සැකැස්මක් තුළ කටයුතු කරයි. නව පද්ධතියක් වන වේල් මුදුන් විචලතාව තවමත් ඉදි වෙමින් පවතී. එංගලන්තය හා වෙනීසිය යන රටවල් දෙකෙහිම භාවිතා කරන්නා වූ ආරක්ෂාවන් මුහුදු මට්ටම වැඩි වන විට ප්‍රමාණවත් නොවේ.
උතුරු ඉතාලියේ ඇති ඇජී නගරය මේ සඳහා භූගත දිය මාර්ගයක් සපයාගෙන ඇති අතර එය ගර්දා වැවට ගලා යාම සඳහා කානු පද්ධතිය සකසා ඇත. එය ගං වතුරෙන් වන බලපෑම අඩු කිරීම සඳහා උපකාරී වේ. මෙම භූගත දිය මාර්ගය 1996දී හා 2000දී භාවිතා කර ඇත.
විශාල මුහුදු කුණාටු හෝ අනෙකුත් උපද්‍රවයන් මීට හේතු වේ. නිවර්තන සුලං කුණාටු හෝ අතිරේක නිවර්තන සුළි කුණාටුවලින් ඇතිවන කුණාටු දිය වැල් මේ ඝනයට අයත් වේ.
ඉන්දියාව, බංග්ලාදේශය හා චීනය යන රටවල් වල අනෙකුත් නගර සුරක්ෂිත කිරීම සඳහා ගංවතුර ගලා යාම් පිටිසර ප්‍රදේශයන් වෙත අරමුණුගතව මුදා හරිනු ලැබේ.
සාමාන්‍යයෙන් කුණාටු සුළං නිසා ඇති වන මුහුදු වඩදිය බාදිය දිය රැලිවල එකතුව මීට බලපානු ලබයි. නිවර්තන සුළි කුණාටු හෝ අතිරේක නිවර්තන සුලං කුණාටු තුළින් ඇතිවන කුණාටු දිය වැල් මේ ඝනයට අයත් වේ.
සැලකිය යුතු නමුත් බලාපොරොත්තු නොවූ සිද්ධියක් නිසා ඇතිවේ.උදා. වේලි කඩා වැටුම්, හෝ වෙනත් උපද්‍රවයන් හේතුවෙන් ඇතිවන තත්ත්වයන්
ඊජිප්තුවේ අස්වාන් වේල්ල මෙන්ම අස්වාන් ඉහළ වේල්ල නයිල් ගංඟාව පිටාර ගැලීම නිසා ඇතිවන ගංවතුර තත්ත්වයන් ඇති වීමේ මට්ටම පාලනය කරනු ලබයි.
ආර්ථීක - ආර්ථීක තර්ජනයන්, සංචාරක කර්මාන්තයන්හි තාවකාලික බිඳවැටීම්, පිරිවැය නැවත ගොඩනැංවීම්, ආහාර හිඟ වීම තුළින් ඇතිවන මිළ ඉහළ යාම් හේතු වේ.
එංගලන්තය සාගරය ගොඩබිමට ගලා ඒමෙන් ආරක්ෂා වීම සඳහා කාර්මික බාධකයක් තේම්ස් නදිය හරහා යොදා ඇත. එය මුහුදු ජල මට්ටම වැඩි වූ විට වර්ධනය වේ.
ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු ඉංජිනේරු ක්ෂේත්‍රයේ ව්‍යුහමය පද්ධති නිර්මාණය හා පවතින ව්‍යුහමය පද්ධතිවල පැවැත්ම සම්බන්ධ ක්‍රියාකාරකම් වලට උපකාරී වන විද්‍යාවයි. අනෙකුත් ආදේශික ක්ෂේත්‍ර ලෙස භෞතික වස්තූන් හා පද්ධති, කාර්මික යෙදීම් හා ශක්ති ගබඩා කරනය හා විසුරුවා හරින ව්‍යුහමය නිර්මාණද මෙයට ඇතුලත්ය. ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු විද්‍යාව, සිවිල් ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ විශේෂ ක්ෂේත්‍රයක් ලෙස සැලකිය හැකි නමුත් ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු විද්‍යාවටම ආවේණික ක්‍රමවේදයක් ද පවතී.
ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරුවෙකු ප්‍රධාන වශයෙන් ගොඩනැගිලි හා ගොඩනැගිලි නොවන ව්‍යුහ නිර්මාණය කරන අතර උපකරණ වල ව්‍යුහාත්මක නිර්මාණයන් ටද දායක වන අතර එම නිර්මාණ වල ආරක්ෂාව හා නිරවද්‍යතාවය ගැන ඇතිවන බලපෑම් ද සලකා බලනු ලැබේ. මිනිසුන්ගේ විශාල නිර්මාණ වන ගෘහභාණ්ඩ වල සිට වෛද්‍ය උපකරණ විවිධ වර්ගයේ වාහන ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරුවෙකුගේ විශේෂ නිපැයුම් ලෙස සැලකිය හැක.
ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරුවන් විශේෂයෙන් ම නිර්මාණයේ ආරක්ෂාකාරි බව පිළිබද සැලකිලිමත් විය යුතු අතර ආරක්ෂාව පිළිබද අනාවැකි ක්‍රියාකාරී උපමාන හෝ සේවාවන් පිළිබදව සැලකිය යුතුය. ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරුවන් නිර්මාණාත්මක නිපැයුම් කාර්යක්ෂමව මුදල් පාවිච්චිය හා ද්‍රව්‍ය වල උසස් බව ආදිය ගැන වගකීමක් දැරිය යුතුයි.
මෙහි පොදු කථාව වනුයේ ගුරැහාමි නැමැත්තා ඔහුගේ බිරිඳ වන සොකරිය සහ පරයා සමග ලක්දිවට පැමිණ පදිංචියට ඉඩමක් සොයති.තඹරාවිටදී ඔවුන්ට වෙදරාළ කෙනෙක් ඉඩම් කැබැල්ලක් දෙයි.එහි ගෙයක් සාදාගෙන සිටින අතර ගුරැහාමිගේ කකුල බල්ලෙක් සපාකයි.ඔහුට වෙදකම් කිරිමට කැඳවනු ලැබු වෙදරාල සමඟ සොකරිය රහසිගතව පලායයි.කෙළවර ආපසු ගෙනඑනුලැබ සියළු දෙනා සමා‍දානවෙයි.මුලික වශයෙන් කථාව එසේ වුවද රංගනයේදී නොයෙකුත් අතුරැ කථා රසවත් සිදුවීම් අපමණව නිරෑපණය කෙරේ.
අද දක්නට ලැබෙන තාත්වික හෝ විදග්ධ නාට්‍යවලට ඉතා දිගු ඉතිහාසයක් නොමැත.එසේ දීර්ඝ කාලීන ඉතිහාසයක් ඇත්තේ ජන නාට්‍යවලට ය .දේශීය රටට සමීප වූ නාට්‍ය කලාවක් බිහි කිරීමේ උත්සාහ වු එදිරිවීර සරත්චන්ද්‍රයන් විසින් එම නාට්‍ය කලාව සොයා පහදා ගැනීමේ දි මෙම ජන නාට්‍යවල ආභාෂය බොහෝ සෙයින් ලබාගෙන තිබේ. තොවිල් පවිල්,කංකාරි, ගම් මඩු,දෙවොල් මඩු,ශාන්ති කර්ම ඇසුරෙන් ලබා
සොකරි නාටකය පිළිබඳ පර්යේෂණ කළ විද්වතුන් පවසන්නේ මුලික වශයෙන් ගැමි රඟ මඩලෙහි නිර්මාණ කෞශල්‍යය හා ගැමි ජන විඥානය මේ තුළින් මැනවින් දක්නට ලැබෙන බවයි.කෘෂිකාර්මික ජීවිතයක් ගතකරන ගැමියාට සැහැල්ලුවක් විනෝදයක් ලැබිමට මෙම ජන නාට්‍ය මගින් හැකිවේ.සරල හාස්‍යය මෙන්ම සමාජ ශෝධක ක්‍රියාවක්ද මෙම ජන නාට්‍ය තුළින් සිදුවේ.
අනුප්‍රාසයට මුල්තැන දෙමින් ඒ අනුව බෙර පද වයමින් ඊට අනුව ගායනය,රංගනය ඉදිරිපත් කිරී‍මෙන් විචිත්‍රතාවයෙන් යුත් රඟ මඬලක් දැකිය හැකිය.සොකරි නාටකයෙහි ගායනා කරන ඇතැම් කවි ජන කවිවල විද්‍යමාන සාහිත්‍යමය අගය පළකරයි.පහතින් දැක්වෙන්නේ එහි ගැ‍යෙන කවියකි
සෘංගාරයක් ඇතිවන අයුරින් මේවා ගායනා කරයි.මෙය මධ්‍යම රාත්‍රියේදි රඟ දක්වන කොටසකිකෙසේ වුවද සිංහල ජන නාට්‍ය අතර ගැමි මතය මුර්තිමත් කරන සරළ ප්‍රියමනාප අංගයක් ලෙසසොකරි දැක්විය හැකිය.
විවාහයට නිර්වචනයක් ඉදිරිපත් කිරීමේ ප‍්‍රායෝගික ගැටලූ සලකා බැලූ ‘එඞ්මන්ඞ් ලීඞ්' ": " විසින් නම් ලිපිය මගින් විවාහය තුළ අඩංගු
පුරුෂයාගේ හා ස්ත‍්‍රියගේ සහෝදරයන් අතර සාමාජීය වශයෙන් සැලකිල්ලට ගන්නා ඥාතීන්ව සාම්‍යයක් ගොඩනැංවීම.
විවාහයේ ඵෙතිහාසික පසුබිම සැලකිල්ලට ගැනීමේ දී පැරණි සාම්ප‍්‍රදායික හා නූතන සංකීර්ණ සමාජවල විවාහයේ ස්වරූපය හා හැඩය වෙනස් බව පෙනී යයි. ඊට හේතුව විවාහය සමාජ, සංස්කෘතික හා ආගමික
පදනමක් මත ක‍්‍රියාත්මක වන හෙයිනි. ඒ ඒ සමාජ සන්දර්භයට අනුව විවාහය ද හැඩ ගැසි අත. මේ හේතුවෙන් මානව වර්ධනයේ ප‍්‍රධාන අදියර තුනකට ගැලපෙන විවාහ ක‍්‍රම තුනක් ‘‘ෆෙඞ්රික් එංගල්ස්’’ ‘‘පවුල, පෞද්ගලික දේපළ හා රජය ඇති වූ සැටි’’ නම් ග‍්‍රන්ථයේ පෙන්වා දී ඇත. වනචාරී මිනිසාට සමූහ විවාහයත්, වැදි මිනිසාට ලිහිල් විවාහයත්, ශිෂ්ට මිනිසාට ඒක පන්ති ව‍්‍රතයත් සහ අනියම් සහකාර සේවනය හා ගණිකා වෘත්තියන් යනුවෙනි. අඩු වැඩි වශයෙන් මේ විවාහ ක‍්‍රම තුන මිනිස් සංවර්ධනයේ ප‍්‍රධාන අදියර තුනට අනුරූප වේ.
ඵෙතිහාසික ලෙසින් සලකා බලන කල ඒක පන්ති ව‍්‍රතය වනාහි අවුරුදු තුන්දහසක ඉතිහාසයට ලබාදුන් මිනිසා විසින් ඉදිරියට තබන ලද පියවරකි. එහි අවසාන ප‍්‍රතිඵලය ලෙස විවාහක කාලය තුළ ස්ත‍්‍රී කුසෙහි පිළිසිඳ ගත් දරුවාගේ පියා ඇගේ ‘‘සැමියා’’ යනුවෙන් හැඳින්වීම සිදු වේ.
විවාහය පිළිදබඳ සෑහීමට පත්විය හැකි අර්ථකථනයක් දීමේ දුෂ්කරතාව පිළිබඳව සමාජ හා මානව විද්‍යාඥයින් අවධාරණය කර ඇත. ඊට හේතුව ඒ ඒ සමාජවල විවාහය සඳහා කලින් කලට විවිධ ක‍්‍රම අනුගමනය කිරීමත් එකම කාල පරිච්ඡේදයක් තූළ වුවත් සමාජ දෙකක විවාහ ක‍්‍රමය සමාන නොවන අවස්ථා ඇති බැවිනි.
පිරිමියෙකු හා ගැහැණියෙක අතර සිදුවන පිළිගත් නීත්‍යානුකූල ලිංගික සබඳතාව විවාහය ලෙස සරලම අර්ථයෙන් සැලකිය හැකිය. එය ලිංගික සබඳතාවයට අවශ්‍ය වන පිළිගත් නීත්‍යානුකූල බව නීතියෙන් හෝ අදාළ
සමාජයේ සදාචාරය හා සංස්කෘතිය තුළින් ලැබිය හැකිය. එය නූතන දියුණු සමාජයේ විවාහය නිසි පරිදි ලියාපදිංචි කර ගිවිස ගැනීමෙන් කතෝලික දේවස්ථානයක, හින්දු කෝවිලක නිශ්චත කටයුතු කිරිමෙන් ඇති
වේ.මින් අදහස් වන්නේ නූතන සමාජය තුළ දෙපාර්ශ්වය ඇතුලත් වී ඇති ‘‘නෛතික ගිවිසුමක්’’ විවාහය යනුවෙන් අදහස් කර ඇති බවයි.
‘‘විවාහය යනු සමාජයක සිරිත් විරිත් නීති රීති වලින් නිර්මිත ඊට අනුව ගොඩනංවන ලද සුවිශේෂී සම්බන්ධතාවයක් වන අතර එහිදී වැඩිහිටි පුරුෂයා හා ස්ත‍්‍රීය අඹු සැමියන් ලෙස ලිංගික සම්බන්ධතා
පැවැත්වීමේ ප‍්‍රතිඵලයක් වශයෙන් දරුවන් ලබති. විවාහය ස්වාමිපුරුෂයා-භාර්යාව හා ඔවුනොවුන්ගේ දරුවන්ගෙන් සුසැදි ඥාතීත්ව සංවිධානයකි.’’
මෙම නිර්වචනය මගින් ඒක විවාහ පමණක් සැලකිල්ලට ලක් කර ඇත. විවාහය පිළිදබඳ ඉදිරිපත් වූ මෙබදු නිර්වචන හා ඒවයේ ගැටලූ සලකා බැලූ ‘‘කැත්ලීන් හොග්’’ නම් මානව විද්‍යාඥවරිය ‘විවාහය’
පහත අයුරින් නැවත අර්ථ දක්වා ඇත. ‘‘එක් ස්ත‍්‍රියක් හෝ එක් පුරුෂයකු හෝ පුරුෂයන් කිහිපදෙනෙකු හෝ සමඟ සම්බන්ධතා ගොඩනගා ගැනීම තුළින් සමාජය පිළිගත් දරුවන් ලබා ගැනීමයි.’’"
මෙහිදී ස්ත‍්‍රිය සම්බන්ධතා පවත්වන පුරුෂයා හෝ පුරුෂයන් අදාළ සමාජයේ ඥාති මූලධර්ම විසින් විවාහයට සුදුසු යැයි අනුමත කොට තිබිය යුතු වේ.
‘‘විවාහය යනු එක් මිනිසෙකු හා එක් ගැහැණියෙක අතර ඇති වන සම්බන්ධතාවයේ ප‍්‍රතිඵලය ලෙස ගැහැණියබිහි කරන දරුවන් නීත්‍යානුකූල යැයි සමාජය පිළිගැනීම හා ඒ දරුවන් දෙමාපිය දෙදෙනාගේම යැයි සමාජය පිළිගැනීමයි’’.
විකියක් ඕනෑම පිටුවක් සංස්කරණය කිරීමට සහ විකි වෙබ් අඩවිය තුළ නව පිටු තැනීමට හුදෙක් විශේෂඥයන්ගේ පමණක් නොව සෑම තරාතිරමක පරිශීලකයන්ගේ සහභාගීත්වය අපේක්ෂා කරන අතර වෙනත් කිසිදු බාහිර මෙවලමක සහායෙන් තොර ව හුදෙක් සාමාන්‍ය වෙබ් බ්‍රවුසරයක් හරහා එය ඉටු කිරීමට ඉඩ සලසා දෙයි.
විකියක් පිටු සබැඳීම ප්‍රත්‍යක්ෂමය ලෙස සරල කිරීමෙන් සහ සබැඳියකින් ඉලක්කගත පිටුවක් විකිය තුළ පවතින්නේද නොපවතින්නේද යන්න දැක්වීම තුළින් විවිධ පිටු අතර අර්ථාන්විත තේමාත්මක සබඳතාවන් ගොඩනංවයි.
විකියක් යනු කිසිදු සංස්කාරක මණ්ඩලයක හෝ විශේෂඥ පිරිසක සංස්කරණයට හෝ පරීක්ෂාවට ලක් වූවක් නොවේ. එය සාම්ප්‍රදායික පරිශීලනයට ඔබ්බට ගොස් අඩවියේ දියුණුව පිණිස පාඨක සහභාගීත්වයද අපේක්ෂා කරයි. ඒ අනුව එය පරිශීලකයන්ගේ දායකත්වයන් මත නිරන්තර ව යාවත්කාලීන වෙමින් පවතී.
ඇන්ටාටික් ඕසන් සිදුර යනු ඇන්ටාටික් අපවර්තිගෝලයේ ඕ‍සොන් මට්ටම 1975 දී තිබු මට්ටමට වඩා 33% පහත වැටුනු වායු ගෝලිය ප්‍රදේශයකි. ඕසොන් සිදුර ඇතිවන්නේ සැප්තැම්බර් සිට දෙසැම්බර් මුල් කාලය දක්වා පවතින ඇන්ටාටික් වසන්ත සමයේ බටහිරින් හමන වේගවත් සුළං මහද් වීපය වටා චලනය විමෙන් ඇතිවන වායු ගෝලිය වැස්ම මෙයට හේතුවයි. ඇන්ටාටික් වසන්ත සමය තුළ පහල අපවර්ති ගෝලයේ ‍ඕසෝන් ප්‍රමාණය 50% පමණ මෙම දැව ප්‍රදේශයේදි විනාශ වේ.
ඇන්ටාර්කිට්ක් ඕසොන් විනාශය වසන්ත සෘතුවේදි බහුලව විමට හේකු වන්නේ ඕසෝන් විනාශයට සූර්යයාගේ දායකත්වයයි. ශිත සෘතුවේ ධ්‍රැවක අපවර්ති වලට බහුලව වුවද රසායනික ප්‍රතික්‍රියා සිදුවිමට අවශ්‍ය හිරැ එළිය මෙම සමයේදි ධ්‍රැවයට නොල‍ැබේ. වසන්තයේදි හිරැඑළිය ලැබීමෙන් ප්‍රකාශ රසායනික ප්‍රතික්‍රියා සිදුවිමට අවශ්‍යතා ශක්තිය ලැබී ධ්‍රැවක අපවර්තී වලා වියෝජනය වීමෙන් ඒවා තුළ සිරවු අංශු මුදා කෙරේ.
ඉහත පැහැදිලි කල අකාරයට ඕසොන් ප්‍රමාණය අඩු විමට ප්‍රධාන වශයෙන් බලපාන්නේ ක්ලෝරින් අඩංගු වායුන්ය. හා ඒ ආශ්‍රිත හයිඩ්‍රෝකාබන් පාරජම්බුල කිරණ හමුවේ. මෙම වායු වියෝජනය වි මුදා හරින ක්ලෝරින් පරමාණු ඕසොන් විනාශවිමේ ක්‍රියාවලිය උත්ප්‍රේරණය කරයි. මෙම ක්‍රියාවලිය සිදුවන්නේ වායු අවස්ථාවේ වුවද ද්‍රැවක අපවර්ති වලා හමුමේ මෙය වඩා උත්සන්න වේ.
ද්‍රැවක අපවර්ති වලා ඇති වන්නේ සීත සෘතුවේදි අදික සීතලයක් යටතේය. ද්‍රවක ශීත සෘතුව තුන්මසක් පවතින අතර එම කාලය සුර්යය විකිරණ නොලැබෙන අදුරැ සමයකි. උෂ්නත්වය පහල වැටිම හේතුවන්නේ සුර්යාලෝකය හිග විම පමණක් නොවේ. සිසිල් වාතය ද්‍රවක ප්‍රදේශ මගින් රදවා තබා ගැනිමද මෙයට හේතුවකි.
මුලින් තිස්ස රජ නමින් රජවූ මෙතුමා පසුව දේවානම්පිය තිස්ස නමින් දෙවනවරට රාජාභිෂේකය ලැබීය. . "දෙවියන්නට ප්‍රිය වු "යන්න මෙම නාමයෙහි අර්ථය යි. රජු අනුරාධපුරය මුලස්ථානය කරගෙන රජ කළ පැරණි රජවරුන්ගෙන් කෙනෙකි. ඔහුගේ රාජ්‍ය කාලය වැදගත් වන‍්නේ මෞර්ය වංශික අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ අනුග්‍රහය ඇතිව එම පාලන සමය තුළ ලංකාවට බුද්ධාගම පැමිණීම හේතුවෙනි. ඔහුගේ රාජ්‍ය කාලය ගැන මුල්ම තොරතුරු ලැබෙන්නේ මහාවංශයෙනි. එය ඊට වඩා පැරණි දීපවංශය මුලාශ්‍රය කොට ගත්තකි.
තමන්ට විෂය වූ ලෝකය පුරා බුද්ධ ධර්මය පැතිරවීම අශෝක අධිරාජයාගේ පරම අභිලාෂය විය. එහෙයින් තම පුතණුවන් වූ මහින්ද ශ්‍රී ලංකාවට ගොස් ශ්‍රී ලංකා වාසීන් බුද්ධාගමට හරවා ගත යුතුය යන්න අශෝක අධිරාජයාගේ තීරණය විය. මහින්දාගමනය කේන්ද්‍ර කර ගෙන ඇති වූ සිද්ධීන් සහ මිහිඳු හිමි සහ දේවානම් පියතිස්ස රජතුමා මුණ ගැසීමද සිංහල ඉතිහාස කථාවල ඉතා වැදගත් ස්ථානයක් ගනී.
අනුරාධපුරයේ රජුව සිටි මුටසීවගේ දෙවැනි පුත්‍රයා තිස්සයි. මහාවංශය ඔහු ගැන විස්තර කරන්නේ ඔහුගේ අනෙකුත් සහෝදරයින් අතරින් බුද්ධිමත් හා යහපත් හැසිරීම අතින් ශ්‍රේෂ්ඨතමයා ලෙසිනි. ඔහු ක්‍රි.පු. 247 දී උතුරු රාජ්‍යයේ අනුරාධපුය මුල් ‍කරගෙන සිහසුනට පත්විය. සොයුරු මහානාග කුමරු යුවරජ විය.
තවද මෙරජුගේ පාලන සමයේ විදේශයන් සමඟ පැවැති සම්බන්ධතා මගින් ලංකාවට සුවිශේෂී දායාද රැසක් ලැබී ඇත. මෙතුමාගේ අසල්වැසි ඉන්දියාවේ මහා අධිරාජ්‍ය අශෝක අදිරාජ්‍යයා සමඟ පැවැති නොදුටු මිත්‍ර සම්බන්ධතාව මගින් ලංකාවට,