polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ඩේර් එල්-මෙදිනාහි කර්මාන්තකරුවන්ගේ ගම්මානය ඉදිකිරීමට පියවර ගත්තේ ද වන අමෙන්හොටෙප් විසිනි. මෙම කර්මාන්තකරුවන් විසින් පරම්පරා ගණනාවක් පුරා තීබානු සුසානභූමියේ නව රාජධානි රජවරුන්ගේ සහ වංශවතුන්ගේ සොහොන්ගැබ්වල නිර්මාණ කටයුතු සිදුකරන ලදී. එහි හමුවන පැරණිතම නාමය වන තුත්මෝස්ගේ නමුත්, අමෙන්හෙටෙප් සහ ඔහුගේ මව එහි දෙවිවරුන් ලෙස සලකා ඇදහීම තුළින් අමෙන්හොටෙප් මෙය ඉදිකළ බව පැහැදිළි වේ.
ෂින් යූල් යුනවෙන් හඳුන්වන්නේ බල්හේ රාජ්‍යයේ අවසාන කුමරියයි. අනාගත වැකියක් හේතුවෙන් කුඩා වියේ දී ඇය ඇගේම ජනයා අතින් මරණයට පත්වීමට නියමව සිටිය දී ඇය ඉන් මිදෙන්නේ ඉතා අපහසුවෙනි. එම අනාගත වාක්‍යය මගින් කියැවෙන්නේ ඇය "වෙනත් ජාතියක ආලෝකය වනු ඇති" බව ය. ඇය සහ වං සෝ මහත් වූ කැළඹීම් මත විවාහ දිවියට එළැඹේ. ස්වාමි පුරුෂයා සහ භාර්යාව වශයෙන් ක්‍රමයෙන් එකිනෙකාට සමීප වන ඔවුහු දෙදෙනා ප්‍රේමයෙන් බැ‍ඳෙන්නට වෙති.
කම්මුලා සිය අධ්‍යක්ෂක ප්‍රවේශය සනිටුහන් කළේ ස්වාධීන චිත්‍රපටයක් වූ ඩොලර් ඩ්‍රීම්ස් තුළිනි. විචාරක පැසසුමට පත් මේ වෙනුවෙන් ඔහු අධ්‍යක්ෂකගේ හොඳම ප්‍රථම චිත්‍රපටය සඳහා ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය හිමි කරගත්තේ ය. මෙම චිත්‍රපටය ඉන්දියාවේ අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙලේ දී තිරගත විය. ඔහු සිය නිර්මාණ සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් දකුණු සම්මාන දෙකක් සහ ප්‍රාන්ත නන්දි සම්මාන හයක් හිමි කරගත්තේ ය. 2011 කෑන්ස් චිත්‍රපට උළෙල තුළ ඉන්දියානු සිනමාව නියෝජනය කළ අධ්‍යක්ෂකවරයකු ලෙස ද සේඛර් සැලකේ.
කුමාර් ශේඛර් කම්මුලා යනු පද්මරාඕ නගර්හි ඉන්දියානු චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරයකු, තිරරචකයකු සහ නිෂ්පාදකරවයෙකි. ඔහු මූලික වශයෙන්ම තෙලිඟු සිනමාව සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කරයි.
අධ්‍යක්ෂකගේ හොඳම ප්‍රථම චිත්‍රපටය සඳහා ඉන්දිරා ගාන්ධි සම්මානය – ස්වර්ණ පද්ම සම්මානය – ඩොලර් ඩ්‍රීම්ස්
මීට අමතරව හින්දු ලේඛනයක් වන යුග පුරාණ නැමැති අනාවැකි ස්වරූපයෙන් ඉන්දියානු ඓතිහාසික සිදුවීම් විස්තර කොට ඇති අතර එමගින් ඉන්දු-ග්‍රීකවරුන් පාඨලිපුත්‍ර අගනුවරට එල්ල කළ ප්‍රහාරය පිළිබඳ සඳහන් ය. මෙගස්තීනිස් පවසන ආකාරයට මෙම නගරය කුළුණු 570ක් සහ දොරටු 64කින් යුක්ත ප්‍රාකාරයකින් වට වූ දැවැන්ත නගරයකි. යුග පුරාණය ප්‍රාකාරයට සිදු වූ හානිය පිළිබඳ මෙසේ විස්තර කරයි:
"සාකේත වෙත ළඟාවීමෙන් පසුව පංචාලවරුන් සහ මථුරාවරුන් සමල එක් වී රණකාමී යවනයන් කුසුමධ්වජ වෙත පැමිණෙනු ඇත. අනතුරුව, එක්වරම පුස්පපුර වෙත ළඟා වී, එහි සුප්‍රකට මඩ ප්‍රාකාරය බිඳ හෙලූ පසු මුළු රාජ්‍යයම අවුල් සහගත තත්ත්වයට පත්වනු ඇත."
ඇතැම් ඉන්දියානු විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ සද්ධර්මයට කැමති ශුංග රජවරුන් බුදු දහමට පීඩා නොකළ බවත්, ශුංග අධිරාජවරුන් යටතේ බුදු දහම සමෘද්ධිමත් වූ බවත් ය. ශුංග යුගයේ බෙංගාලයේ බුදු දහම පැවති බව දැනට කල්කටාවේ අසුතෝශ් කෞතුකාගාරයේ තබා ඇති තාම්‍රලිප්තියෙන් හමු වූ ටෙරාකොටා ඵලකයෙන් සාක්ෂි ලැබේ.
"කොසිකිගේ පුත් ඉන්ද්‍රාග්නිමිත්‍ර අධිරාජයාගේ භාර්යාව සහ පුතුන්ගේ මෑණියන් වූ කුරාංගිගේ පරිත්‍යාගයකි. එසේම මෙම ත්‍යාගය රාජ මාලිග විහාරයේ ශ්‍රීමාගේ ද පරිත්‍යාගයක් වේ. "
කනිංහැම් මහතා මේ වැදගත් වාර්තාවේ අගකොටස විනාශ වී තිබීම පිළිබඳ කනගාටුවට පත් වේ. පළමු ප්‍රාකාර ශීර්ෂ ලේඛනය සැලකිල්ලට ගැනීමේ දී ඔහු විසින් "කුරාම්ගියේ දානම්" යන්නට පසුව බ්‍රාහ්ම අක්ෂර එකොළහක ශේෂයන් හඳුනාගෙන ඇති අතර, ඉන් පළමු නවය මගින් "රාජපාසාද-චේතිකා සා" යන වදන ගලපාගත හැක. බ්ලොච් විසින් මෙම අක්ෂර නවය "රාජ-පාසාද-චේතිකාස" යනුවෙන් දක්වන අතර, පෙර සඳහක් වචනවලට අනුකූලව මෙම පාඨයන්හි පරිවර්තනය මෙසේ දක්වයි:
"(ඉන්ද්‍රාග්නිමිත්‍රගේ භාර්යාව සහ ජීවමාන පුතුන්ගේ මෑණියන් වක කුරාංගිගේ පරිත්‍යාගයකි), "වංශවත් විහාරයේ ‍චෛත්‍යය වෙනුවෙන්"
රාජ යන වදන පාසාද යන්නට පෙර යොදා තිබීම මගින් එය විරුදයක් ලෙස සලකා, විහාරය සාපේක්ෂව විශාල තේජවන්ත ස්ථානයක් බව මෙහිදී සලකා ඇත. මෙය රාජහස්තින් හෙවත් 'උසස් හස්තියා', රාජහංස හෙවත් 'පාත්තයකු' වැනි උදාහරණ මගින් ද වටහා ගත හැක. නමුත් කනිංහැම් මෙම ප්‍රකාශය පරිවර්තනය කරන්නේ "රාජ මාලිගය, චෛත්‍යය" යනුවෙනි. එමගින් "රාජ-පාසාදය පිළිබඳ සඳහන දායකයා සහ රාජකීය පවුල අතර සම්බන්ධක් දැක් වේ" ලුඩර්ස් සැකකරන්නේ මෙය "රජුගේ විහාරය වෙත" අදහස් කෙරෙන "රාජ-පාසාද-චේතිකාස" විය හැකි බවයි.
ශුංග අධිරාජ්‍යය හෙවත් සුංග යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මගධයෙන් පැවත ආ පුරාතන ඉන්දියානු රාජධානියකි. ක්‍රි.පූ. 187 සිට 78 දක්වා වූ කාලයේ එම අධිරාජ්‍යය විසින් ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ විශාළ ප්‍රදේශයක පාලනය ගෙන ගොස් ඇත. මෞර්ය අධිරාජ්‍යයේ බිඳ වැටීමෙන් පසු මෙම රාජවංශය ස්ථාපනය කරන ලද්දේ පුෂ්‍යමිත්‍ර ශුංග විසිනි. මෙහි අගනුවර වූයේ පාඨලිපුත්‍ර නුවරයි. නමුත් භගභද්‍ර වැනි අවසාන අධිරාජවරු සිය මාලිගය නැගෙනහිර මාල්වාහි බෙස්නගර් ප්‍රදේශයේ පිහිටුවාගෙන ඇත.
මේ යුගයේ කලාව, අධ්‍යාපනය, දර්ශනය සහ අනෙකුත් අධ්‍යයන ක්‍රමවල ප්‍රබෝධයක් ඇති විය. මෙකල කුඩා ටෙරාකොටා රූපවල සිට විශාල ශෛලමය ස්තූප දක්වා කලා නිර්මාණ අංගවල දියුණුවක් ඇති විය. භාරුත් ස්තූපය සහ සුප්‍රකට සාංචියේ මහා ස්තූපය වැනි ගෘහනිර්මාණ ඉදිවූයේ ද මේ කාලයේ ය. අධ්‍යාපනය සහ කලාව වෙත රාජ්‍ය අනුග්‍රහය දැක්වීමේ සම්ප්‍රදාය ආරම්භ කළේ ශුංග රජවරුන් විසිනි. අධිරාජ්‍යයේ භාවිතා වූ ලේඛන ක්‍රමය බ්‍රාහ්මි අක්ෂර ප්‍රභේදයකි. එසේම සංස්කෘත භාෂාව ලිවීමේ දී භාවිත විය.
මෞර්යවරුන්ගෙන් පසු, පළමු බ්‍රාහ්මණ අධිරාජයා වූයේ පුෂ්‍යමිත්‍ර ශුංගයි. ඇතැම් ඉතිහාසඥයන් විශ්වාස කරන්නේ ඔහු බෞද්ධයන්ට හිංසා පමුණුවමින්, බ්‍රාහ්මණ ආගමට අනුග්‍රහ දැක්වූ බවත් මේ හේතුවෙන් බුදු දහම කාශ්මීරය, ගන්ධාරය සහ බැක්ට්‍රියාවෙන් පිටතට ව්‍යාප්ත වූ බවත් ය. බෞද්ධ මූලාශ්‍රයක් වන දිව්‍යාවදානය සහ පුරාතන තිබ්බතීය ඉතිහාසඥ තාරානාථ විසින් බෞද්ධයන්ට හිංසා කිරීම පිළිබඳ විස්තර කොට ඇත. නමුත් ඔහු ක්‍රියාකාරීව බෞද්ධයන්ට හිංසා පැමිණවී ද යන්න සැකසහිත ය.
ශුංග රාජවංශයේ ආගමික දේශපාලනය පිළිබඳ නොයෙකුත් විවාද පැවතුණ ද, මෙම රාජවංශය කලාව, අධ්‍යාපනය, දර්ශනය වැනි අංශ මෙකල සමෘද්ධිමත්ව පැවති බව පෙනේ. එසේම පඨාංජලීගේ යෝග සුත්‍ර රචනා වී ඇතතෛ් ද මේ යුගයේ ය. මේ යුගය පිළිබඳ මාලවිකාග්නිමිත්‍රයෙහි සඳහන් වුවද, එය පසුකාලීන ගුප්ත යුගයේ කාලිදාස විසින් රචනා කරන ලද්දකි. රාජ මාලිගයේ කුමන්ත්‍රණ මධ්‍යයේ අග්නිමිත්‍ර රජු සහ මාලවිකා අතර ඇතිවන ප්‍රේම වෘත්තාන්තය මෙමගින් නිරූපණය වේ.
පුෂ්‍යමිත ශුංග මගධයෙහි සහ යාබද රාජ්‍යවල අධිපතියා බවට පත් විය. පුෂ්‍යමිත්‍රගේ අධිරාජ්‍යය දකුණින් නර්මදා ගඟ තෙක් ව්‍යාප්තව පැවති අතර, වයඹදිගින් පන්ජාබ් ප්‍රදේශයේ ජලන්ධාර් සහ සියල්කොට් යන ප්‍රදේශ සහ මධ්‍යම ඉන්දියාවේ උජ්ජයින් නගරය ද එයට ඇතුළත් විය. නමුත් මේ වන විට, කාබුල් සහ පන්ජාබයේ විශාල කොටසක් ඉන්දු-ග්‍රීකවරුන් යටතේත්, ඩෙකෑන් සානුව සාතවාහන රාජවංශය යටතේත් පැවතිණි.
ක්‍රි.පූ. 110දී ඉන්දු-ග්‍රීකවරුන් සහ ශුංගවරුන් සමාධානයකට එළැඹි බවත්, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික දූත සබඳතා පැවැත්වූ බවත් හීලියෝඩෝරස් ස්තම්භයේ දැක් වේ. මෙම ස්තම්භය ඉන්දු-ග්‍රීක රජකු වූ ඇන්ටියැල්සිඩාස්ගේ රාජසභාවේ විසූ ග්‍රීක තානාපතිවරයකු වූ හීලියෝඩෝරස් විසින් මධ්‍ය ඉන්දියාවේ විදිශාහි ශුංග අධිරාජ භාගභද්‍ර රජුගේ මාලිගය වෙත සිදුකළ දූතමෙහෙවරක් පිළිබඳ තොරතුරු අනාවරණය කරයි.
පුෂ්‍යමිත්‍ර ශුංග වසර 36ක් රාජ්‍ය පාලනය කළ අතර, ඔහුගෙන් පසු ඔහුගේ පුත් අග්නිමිත්‍ර සිහසුනට පත් විය. ශුංග පාලකයන් දසදෙනකු සිට ඇත. මෙම අධිරාජ්‍යය වැදගත් වන්නේ විදේශ මෙන්ම දේශීය බලවේග සමග එය සිදුකළ සටන් නිසායි. ඔවුහු කාලිංග, සාතවාහන රාජවංශය, ඉන්දු-ග්‍රීක රාජධානිය සමග මෙන්ම සමහර විට පංචාලවරුන් සහ මථුරාවරුන් සමග සටන් වැදුණහ.
ශුංග රාජවංශය යනු ක්‍රි.පූ. 185දී, එනම් අශෝක අධිරාජයාගේ මරණින් වසර 50කට පමණ පසු පිහිටුවූ බ්‍රාහ්මණ රාජවංශයකි. මෙකල මෞර්ය අධිරාජ්‍යයේ අවසන් පාලකයා වූ බෘහද්රථ මෞර්ය අධිරාජයාව ඝාතනය කළ ඔහුගේ සේනානි හෙවත් සෙන්පතියා වූ පුෂ්‍යමිත්‍ර ශුංග සිහසුනට පත් විය. මෙකල රජුගේ හමුදාවේ ගෞරවය දිනාගැනීමට පුෂ්‍යමිත්‍ර සමත්ව තිබිණි.
වසර 36ක් රාජ්‍ය පාලනය කිරීමෙන් පසු පුෂ්‍යමිත්‍ර මරණයට පත් විය. අනතුරුව ඔහුගේ පුත් අග්නිමිත්‍ර සිහසුනට පත් විය. මේ කුමරු ඉන්දියාවේ ශ්‍රේෂ්ඨ නාට්‍ය රචකයකු වූ කාලිදාසගේ ප්‍රකට නාට්‍යයක වීර චරිතයක් ලෙස දක්වා තිබේ. මෙම කථාපුවතේ අග්නිමිත්‍ර විදිශාවේ ප්‍රතිරාජයා ලෙස දක්වා ඇත.
කෙසේනමුත්, මේ පිළිබඳ නිශ්චිතවම පැවසිය හැක්කේ ඉතා ස්වල්ප තොරතුරු ප්‍රමාණයක් පමණි. කෙසේනමුත් පැහැදිළිව පෙනෙන කරුණ නම්, මේ රාජ්‍ය දෙකේ පසුකාලීන රජවරුන් විසින් සාමාන්‍ය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා පවත්වාගෙන ගොස් ඇති බවයි.
ඇතැම් කතුවරුන් විශ්වාස කරන්නේ බ්‍රාහ්මණාගම ගංගා නදී තැන්නේ දේශපාලනික සහ අධ්‍යාත්මික බලය පැතිරවීම පිණිස බුදු දහම සමග තරග කළ බවයි. නමුත් බැක්ට්‍රියානු රජවරුන්ගේ අනුග්‍රහය ලද බුදු දහම එම ප්‍රදේශවල වැජඹෙන්නට විය.
ශුංග අධිරාජ්‍යය හින්දු චින්තනයේ බොහෝ වැදගත් සංවර්ධනයන් සඳහා බෙහෙවින් අනුග්‍රහ දැක්වී ය. පටාංජලිගේ මහාභාස්‍ය සම්පාදනය කෙරුණේ ද මේ යුගයේ ය. මථුරා කලා සම්ප්‍රදායේ නැගීමත් සමග කලා ක්ෂේත්‍රය දියුණු විය.
ශුංගවරුන්ගේ බලය ක්‍රමයෙන් පරිහානියට පත්වන්නට විය. ශුංග අධිරාජ්‍යයේ අධිරජවරුන් දස දෙනකු සිටි බව පැවසේ. ශුංග අධිරාජ්‍යයේ බිඳ වැටීමෙන් පසු ක්‍රි.පූ. 73 අවට කාලයේ කාන්වා රාජවංශය බලයට පත් විය.
ශුංග යුගය පුරා යුද්ධ සහ බල අරගල පැවතිණි. ශුංගවරුන් කාලිංගවරුන්, සාතවාහනවරුන්, ඉන්දු-ග්‍රීකවරුන් සහ ඇතැම්විට පංචාලවරුන් සහ මථුරාවරුන් සමග සටන් වැදී ඇත.
අමරණීය ආදරේ චිත්‍රපටයෙන් සොමී රත්නායක සිනමාව පැමිණි පසුව ඩොක්ටර් සුසන්තා චිත්‍රපටයට එක් වූයේය. එය ඔහු පළමු වතාවට ගෙවීමක් ලැබුණ චිත්‍රපටියයි. එම චිත්‍රපටයේ රඟපෑ ඇලෙක්සැන්ඩර් ප්‍රනාන්දු වෙනුවෙන් දෙබස් කැවූ නිසාවෙනි. දිනකට රුපියල් 50 බැගින් දින 7කදී ඔහුට රුපියල් 350 ක මුදලක් ඔහුගේ ගෙවීම් ගාස්තු වශයෙන් ලැබිණ. ඔහු විසින් එක්තරා චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂවරයෙක් වෙත 150 වතාවක් පමණ ගොස් රඟපෑමට අවස්ථාවක් ඉල්ලා සිටි නමූදු ඒ හැම විටකදීම ඔහුව ප්‍රතික්ෂේප කළේ ය.
1946 වසරේ දී අම්බලන්ගොඩ උපත ලැබූ ඔහු අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා රත්නපුරේ සීවලී, ශාන්ත ඇලෝසියස් හා ශ්‍රී සුමන විදුහල්වලින් අධ්‍යාපනය ලැබීය. අවුරුදු 18 වූ සොමී රත්නායක රෝයි ද සිල්වාගේ වේදිකා නාට්‍යයකට තෝරා ගනු ලැබීය. නමුත් එම නාට්‍යය වේදිකා ගත නොවීය. නමුදු එහි නිෂ්පාදක වූ රෝයි ද සිල්වා ඔහු හට "සොමී උඹ කවද හරි ලංකාවේ දක්ෂ නළුවෙක් වේවි" කියා ඔහු දිරිගැන් වීය.
පාසලෙන් සමුගත් ඔහු පොලීසියට, හමුදාවට, ගුවන් හමුදාවට යාමට ඔහු උත්සාහ කළේ ය. පසුව 1968 දී රුපියල් 80 ලඟ තබා ගෙන ඔහු කොළඹට පැමිණියේ රැකියාවක් සොයා ගැනීමට ය. එම කල්හි ඔහුට නළුවකු වීම ගැන අමතක කර දමා තිබුණි. ඔහුට අවශ්‍ය වූයේ ගායකයකු වීමට ය. ඒ අභිලාෂයෙන් ඔහු ආචාර්ය පණ්ඩිත් අමරදේවයන්ගේ සංගීත පන්තියකට ද බැඳුණි. පසුව ඔහු එය අතහැර දැමී ය.
දඩයම චිත්‍රපටයේ බේකරි හිමියකු ලෙස රඟපෑවේ ය. තම දියණිය සල්ලාලයකුට හසුවීමේ විපාකය වශයෙන් ඔහු උමතුභාවයට පත් වූ එහිදී සොමී ඉදිරිපත් කළ රංගනය සඳහා එම වසරේ ම සරසවිය හා ජනාධිපති සිනමා සම්මාන උත්සවවල දී හොඳම සහාය නළුවා ලෙස සම්මාන දිනා ගැනීය.
උතුමාණෙනි චිත්‍රපටියේ සොමීගේ චරිතාංග නිරූපණය ප්‍රේක්ෂක සේම විචාරක දෙපාර්ශවයේම පැසසුමට සම්භාවනාවට ලක් විය. එම වසරේ දී පැවති ජනාධිපති සිනමා සම්මාන උළෙලේ දී හොඳම සහාය නළුවා ලෙස සම්මාන දිනා ගැනීමට ද එම රංගනය ප්‍රභල විය.
ඉන් පසු යළිත් අවධානය වේදිකා නාට්‍ය කලාව වෙත යොමු කළේ ය. සුමන ආලෝක බණ්ඩාරගේ එරබදු මල් හිනා වුණා සොමීගේ මුල්ම නාට්‍ය වුව ද ඔහුගේ රඟපෑ නාට්‍යයක් වශයෙන් ප්‍රථම වරට වේදිකා ගත වූයේ ජයතිස්ස අලහකෝන්ගේ මළ කෝලං නාට්‍යයයි.
උතුමාණෙනි චිත්‍රපටයෙන් සම්භාව්‍ය චිත්‍රපට රංගනයට පිවිසී ඔහුට තවත් විවිධ සම්භාව්‍ය චිත්‍රපට හි රඟපෑමට අවස්ථා ලැබිණ. දඩයම, සුද්දිලාගේ කතාව හා සුරබිදෙන ඒ අතර සුවිශේෂී රංගනයන් ඇතුළත් වූ චිත්‍රපට වේ.
සොමීගේ සිනමා වීරයා වූයේ ආනන්ද ජයරත්න ය. පසුව ඔහු අදට වැඩිය හෙට හොඳයි චිත්‍රපටයේ දී ගාමිණී ෆොන්සේකාගෙන් ගුටි කෑමත් සමඟ ම එතැන් සිට ආනන්දට පහර දුන් "ගාමිණී" වීරයා බවට පත් වී යැයි පැවසේ.
බොහෝ නළු නිළියන් සේ ඔහු ද සිනමාවට ප්‍රවිශ්ඨ වූයේ සරසවිය පුවත්පතේ දැන්වීමකිනි. එම දැන්වීම අනුව සම්මුඛ පරීක්ෂණයට මුහුණ දීමට පැමිණි තවත් ආධුනිකයන් අතරින් ඔහු ට ලැබුනේ 296 වැනි අංකයයි.
සොමී පසු කලෙක ජනප්‍රිය නළුවකු වීමත් සමඟම ඔහු ව ප්‍රතික්ෂේප කළ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂවරයා විසින් තමාගේ චිත්‍රපටයක රඟපෑම සඳහා සොමීට ආරාධනා කළේය. එම චිත්‍රපටය වතුර කරත්තයයි.
දුන්න දුනු ගමුවේ, තුරඟ සන්නිය, මාෂා හා ශේන්, පරපුටුවෝ, ගිනි පුපුරු, ගඟට උඩින් කොක්කු ගියා, රේල් පීලි, ශෛලාසනය සොමී එකල රඟපෑ වේදිකා නාට්‍ය කීහිපයකි.
"උතුමාණෙනි" චිත්‍රපටයේ බේබි මහත්තයාගේ චරිතයට තෝරා ගැනුණේ මර්වින් ජයතුංග වුවත් සොමීගේ නාට්‍යයක් දුටු ගාමිණී ඔහුව මේ චරිතය සඳහා තෝරා ගත්තේ ය.
2017 මාර්තුවේ දී නිවේදනය කෙරුණේ පාක් මින්-යොං අධ්‍යක්ෂක ලී ජුං-සුබ් සමග ක්වීන් ෆෝ සෙවන් ඩේස සඳහා එක්ව කටයුතු කරන බවයි. ඔවුන් දෙදෙනා මින් පෙර ග්ලෝරි ජේන් සහ හීලර් යන කතාමාලාවල එක්ව කටයුතු කොට තිබිණි. මෙය 2016 ජූලි මස විසින් පිහිටුවූ ස්වාධීන සමාගමක් වන මොන්ස්ටර් යූනියන්හි පළමු නිෂ්පාදනය වේ.
ක්වීන් ෆෝ සෙවන් ඩේස් යනු දකුණු කොරියානු රූපවාහිනී කතාමාලාවකි. පාක් මින්-යොං විසින් මෙයට තේමා වූ දන්ග්යොං අගබිසවගේ චරිතය නිරූපණය කරයි. මෙහි සෙසු ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ යොන් වූ-ජින් සහ ලී දොං-ගුන් විසිනි. 2017 මැයි 31 දින සිට සෑම බදාදා සහ බ්‍රහස්පතින්දා දිනකම 22:00ට 2 නාළිකාව ඔස්සේ මෙය විකාශය වේ.
මෙමගින් කියැවෙන්නේ සැබෑ දිවියේ ජුංජොං රජු සහ ඔහුගේ භාර්යාව වූ දන්ග්යොං අගබිසව අතර පැවති ඛේදජනක ප්‍රේම වෘත්තාන්තයයි. ඇයව අගබිසව ලෙස අභිෂේක කෙරෙන නමුත්, දින සතක් ඇතුළත ධුරයෙන් නෙරපා දැමෙයි.
දිදාර්ගන්ජ් යක්ෂිය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මෞර්ය කලාවේ විශිෂ්ටතම කලා නිර්මාණවලින් එකකි. එසේවුව ද, මෙම ප්‍රතිමාව ඇතැමුන් විසින් ක්‍රි.වත 2වන සියවසට අයත් යැයි කාලනිර්ණය කරන්නේ එහි හැඩය සහ ආභරණ පිළිබඳ සලකා බලමිනි.
මෙම ප්‍රතිමාවේ නාසය කැඩී ගියේ නැමැති සංචාරක පුරාවිද්‍යා ප්‍රදර්ශනය වෙනුවෙන් ස්මිත්සෝනියානු ආයතනය සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ වොෂිංටන් ඩී.සී.හි ජාතික කලා ගැලරිය වෙත රැගෙන යන අතරතුර ය.
දිදාර්ගන්ජ් චාමරධාරිණියගේ ප්‍රතිමාව ඉන්දියානු ප්‍රතිමා කලාවේ විශිෂ්ටතම සහ වඩාත් අනර්ඝම කලා කෘතියක් ලෙස පුරාවිද්‍යාඥයන්ගේ පුළුල් පිළිගැනීමට ලක්ව ඇත.
ජොං දෝ-ජොන් කතාමාලාව දැවැන්ත ප්‍රේක්ෂක ප්‍රතිචාර හිමිකරගත් අතර විචාරකයන් පැවසූයේ එය නව සහස්‍රකයේ කොරියානු ඓතිහාසික නාට්‍ය අතර වඩාත් "නිර්ව්‍යාජ සහ යතාර්ථවාදී" කතාමාලාවක් බවයි. 41වන කොරියා විකාශන සම්මාන උළෙලේ දී මෙම කතාමාලාව ප්‍රධාන ත්‍යාගය , හොඳම අධ්‍යක්ෂක සහ හොඳම රචකයාට හිමි සම්මාන හිමිකරගත්තේ ය. එසේම ‍චෝ ජේ-හ්‍යුන් හට 50වන බෙක්සං කලා සම්මාන උළෙලේ හොඳම රූපවාහිනී නළුවාට හිමි සම්මානය ද ප්‍රදානය කෙරිණි.
ජොසොන් රාජ්‍යය පිහිටුවා වර්ෂ හයකට පසුව ජොං මියගියේ ය. 1398දී ඔහුගේ ප්‍රධාන දේශපාලන එදිරිවාදියා වූ යි බං-වොන් විසින් ඔහුව ඝාතනය කරන ලදී. ජොං හා ඔහුගේ අනුගාමිකයන්ට අමතරව යි බං-වොන් තමන්ගේම අර්ධ සොයුරන් දෙදෙනා ඝාතනය කළේ ය. මෙම කුමන්ත්‍රණය "කුමාරවරුන්ගේ ප්‍රථම අරගලය" ලෙස ප්‍රකට විය‍. යි බං-වොන් පසුව ජොසොන්හි තෙවන රජු වූ තේජොං රජු ලෙස සිහසුනට පත් විය.
නාට්‍යය ඇරඹෙන්නේ 1374 දී එනම් ගොර්යෝවේ ගොංමින් රජුගේ අවසන් රාජ්‍ය වර්ෂයයි. මෙකල රාජ්‍ය පාලනය දූෂණයෙන් සහ දේශපාලන අරගලවලින් ගහන වූ අතර, ‍බලය අවභාවිත කිරීම ද සිදු විය. මේ නිසා රාජ්‍ය නිලධාරීන් සහ විද්වතුන් නව රාජවංශයක් සහ නව යුගයක් පිළිබඳ සිහින මවන්නට විය.
අතායල් ජනශ්‍රැති අනුව, පළමු අතායල් මුතුන්මිත්තන් දර්හනය වූයේ පින්ස්ප්කන් නම් වූ පාෂාණය පැලී යාම්ත සමගයි. එහි දී පුද්ගලයන් තුනදෙනකු වූ අතර, ඉන් එක් තැනැත්තෙක් නැවත පාෂාණය තුළට ගියේ ය. එක් පුරුෂයකු සහ ස්ත්‍රියක එක්ව දිවිගෙවූ අතර, ආදරයෙන් දීර්ඝ කාලයක් ජීවත් වූහ. නමුත් එම පිරිමි ළමයා ඇය වෙත සමීප වීමට බිය විය. මේ නිසා යුවතියට අදහසක් පහළ විය. එහි දී ඇය නිවස හැරගිය අතර, ගල් අඟුරු සොයාගෙන ඉන් ඇගේ මුහුණ කළු පැහැ කරගත්තා ය. එවිට ඇයට වෙනස් තැනැත්තියක ලෙස පෙනීසිටිනු හැකි වනු ඇත.
දින කිහිපයකට පසු, ඇය සිය ‍නිවස වෙත ඇතුළු වූ අතර, තරුණයා ඇය වෙනත් ස්ත්‍රියක යැයි සිතා එක්ව සතුටින් දිවිගෙවූහ. මඳ කාලයකට පසුව, ඔවුනට දරුවන් ලැබුණු අතර, ඉන් නව පරම්පරාවක් බිහි කිරීමේ ඔවුන්ගේ අදහස සඵල විය. මුහුණේ පච්ච කෙටීම පිළිබඳ අතායල් චාරිත්‍රය ඇරඹුණේ මෙම කථාවේ එන තරුණිය සිය මුහුණ කළු පැහැ කරගත් පුවත ආශ්‍රයෙනි.
අතායල් ජනවාස පිළිබඳ පළමු වාර්තා ලැබෙන්නේ චුවුහු වෝෂුයි ගංගාවේ ඉහළ අතු ගංගා ප්‍රදේශය අවටිනි. කෙසේනමුත්, පසුකාලීන 17වන සියවසේ දී ඔවුන් මධ්‍ය කඳු ප්‍රදේශය තරණය කොට නැගෙනහිර වනාන්තර ප්‍රදේශය වෙත පැමිණ ඇත. අනතුරුව ඔවුහු ලිවූ ගංගා නිම්නයේ ජනාවාස පිහිටුවූහ. එහි අතායල් ගම්මාන හැත්තෑ නවයක් දැකගත හැක.
අතායල් හෙවත් තයාල් සහ තයාන්, යන නම්වලින් හැඳින්වෙන්නේ ස්වදේශික තායිවාන ආදිවාසී ජන කොට්ඨාසයකි. 2014දී, අතායල් ජනගහනය 85,888ක් විය. මෙය තායිවානයේ සමස්ත ස්වදේශික ජනගහනයෙන් 15.9% ක් පමණ වේ. ඒ අනුව ඔවුන් තායිවානයේ තෙවන විශාලතම ස්වදේශික ජන කොට්ඨාසය ලෙස සැලකේ.
අතායල් ජනයා තායිවානයේ හන් චීන ජනයාගෙන් වෙන්ස බැව් මේ අනුව පෙනේ. චීන ජාතිකයින් සමග අන්තර් විවාහ මගින් වැදගත් අතායල්-චීන මිශ්‍රිත ජනිතයන් රැසක් බිහිවී ඇත. මේ අතර විවියන් හ්සු, වික් චෞ, යුමිං ලායි, කාඕ චින් සු-මෙයි වැනි ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන් ද වේ.
මෑතකාලීන අධ්‍යයන අනුව පෙනීගොස් ඇත්තේ ලපිටා ජනයා සහ නූතන පොලිනීසියානුවන් අතර පොදු පෙළපතක් ඇති බවත්, අතායල් සහ උතුරු පිලිපීනයේ කනකනේයි ජනයා ද එයට නෑකම් කියන බවත් ය.
දැන් කථාව ගලායන්නේ ප්‍රතිමාගේ දිවිය සහ ඇගේ ගැටලු මධ්‍යයේ ය. ප්‍රතිමාට ගැබ් ගත නොහැකි වන්නේ, ඇගේ සැමියා ඇයට භාර්යාවකට මෙන් නොසලකන නිසායි. ඔවුන් තවත් විස්මයට පත්වන්නේ ඇය සත්‍යා සර්කාර්ගේ භාර්යාව බව ඇසීමෙනි. මේ නිසා ශ්‍රද්ධා නවාතැන් ගෙන සිටියේ ස්වයම්ගේ නිවසේ ය!
ශ්‍රද්ධා යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ ස්ටාර් ප්ලස් නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය වූ ඉන්දියානු රූපවාහිනී කතාමාලාවකි. මෙය උජ්ජයින් කේන්ද්‍ර කරගත් ජයිස්වාල් පවුල පිළිබඳ කියැවෙන කථාවකි.
ආචාර්ය ‍ජාත්කා: ආචාර්ය ජාත්කා විකාර අදහස් ඇති විද්‍යාඥයෙකි. ඔහුගේ උච්චාරණය සර්දාර් කෙනකුගේ මෙන් බැවින් ජන්ජාබි පුද්ගලයන් හා සම්බන්ධ යැයි විශ්වාස කෙරේ. ඔහුගේ නව නිපැයුම් ඉතා විශිෂ්ට සහ සාර්ථක නමුත්, ජනයාට ප්‍ර‍යෝජනවත් ඒවා නොවේ. ආචාර්ය ජාත්කා තට්ට හිසක්, කොළ කමිසයක්, දම් පැහැ ටයි පටියක් සහ නිල් පැහැ කලිසමක් හැඳ සිටියි. ඔහුගේ සීයා ෆූර්ෆූරි නගර්හි සිය නැතිවූ මුණුපුරා සොයමින් සිටින මිලියනපතියකු බැව් පෙනේ. නමුත් කපටි ජෝන් තමන් එම විද්‍යාඥ මුණුපුරා යැයි මවාපාමින් ඔහුව රවටයි. මොහු ද මෝටු වැනි අ‍යෙකි.
ඝසිතරාම්: ඝසිතරාම් හට සෑම ක්ෂේත්‍රයකම වසර 20ක පමණ පළපුරුද්දක් පැවතිය ද, එම අත්දැකීම් කිසිවක් කිසිවකුට ප්‍රයෝජනවත් නොවේ‍. ඔහු පැවතෙන්නේ බටහිර බෙංගාලයේ බටහිර මිඩ්නාපෝර්හි ඝාතල්වලිනි. ආචාර්ය ජාත්කා සේම මොහුගේ ද ඊනියා "වසර 20ක පළපුරුද්ද" බොහෝ අවස්ථාවල මෝටු සහ පට්ලුට ගැටලු ඇති කරයි. මොහු ද පට්ලු වැනි අයෙකි. ඔහු තද නිල් පැහැ කමිසයක්, දම් පැහැ ධෝතියක්, තද දුඹුරු කබායක් සහ එම වර්ණයෙන්ම යුත් පාවහන් පැළඳ සිටියි.
චයිවාලා: මෝටුගේ නිවසට යාබද වෙසෙන මිනිසෙකි. මෝටු සහ පට්ලුගේ ප්‍රියතම ආහාරයන් වන පිළිවෙලින් සමෝසා සහ තේ පිළියෙල කරන ෆූර්ෆූරි නගරයේ ඇති එකම පුද්ගලයා ඔහුයි. මොහුගේ වෙළඳසැලෙන් සමෝසා සොරකම් කරන මෝටු ඔහුට මුදල් නොදෙයි. චයිවාලාගේ සමෝසා ආහාරයට ගැනීමෙන් මෝටු හට සුවිසල් ශක්තියක් ලැබේ. සමෝසා ආහාරයට ගැනීමෙන් පසු මෝටුට සුපිරි ශක්තිමත් හිමි වේ. එනමුත් ඔහු සමෝසා නොමි‍ලේ ලබාදීමට කැමති නැත. ඔහුව සහ ෆූර්ෆූරි නගරයේ වැසියන්ව මුදාගන්නා විට ඔහු නිතරම නොමිලේ සමෝසා දීමට මෝටුට පොරොන්දු වනු දැකගත හැක.
නම්බර් 1: ජෝන්ගේ සගයකු වන මොහු අඥාන පුද්ගලයෙකි. ඔහු ජෝන්ගේ කෙටි ගීතවලට ප්‍රිය කරයි. මෝටු සහ පට්ලු අල්ලා ගැනීමට නිර්මාණශීලී අදහස් මොහු සතුවුවත්, ජෝන් ඒවා නොසලකා හරින්නේ ඒවා නොවැදගත් බව පවසමිනි. නමුත් ජෝන් තමන් සතුව වඩා හොඳ සැලැස්මක් ඇති බව පවසමින් නම්බර් 1ගේ සැලැස්මම යළි පවසයි. ජෝන්ට ගරුකළ ද, මොහු නිතරම ජෝන් අතින් පීඩාවට ලක්වේ. මොහු ප්‍රංශ අල්ලි සහිත තොප්පියක්, මැජෙන්ටා ඉරි සහිත කමිසයක්, ඩෙනිම් කලිසමක් සහ කහ පැහැ කර ලේන්සුවක් පැළඳ සිටියි.
නම්බර් 2: ජෝන්ගේ සහායකයකු වන මොහු කථා කරන්නේ අල්ප වශයෙනි. ඔහුගේ ඇසෙහි තද පැල්ලමක් ඇති අතර, විශාල නාසය වටා පටියක් ඇත. තද දුඹුරු හිසකෙස් සහිත මොහු මයුර නිල් පැහැ ඉරි සහිත කමිසයක්, තද නිල් පැහැ කර ලේන්සුවක් සහ දුඹුරු පැහැයට හුරු තැඹිලි කලිසමක් හැඳ සිටියි.
බොක්සර්: මෝටුගේ අසල්වැසියෙකි. මොහු රතු පැහැ බොක්සිං අත්වැසුම්, සුදු පැහැ අත්නොමැති කමිසයක් සහ සිරස් කහ ඉරි සහිත රතු පැහැ කලිසමක් හැඳ සිටියි. ප්‍රකෝපකාරී මිනිසකු වන මොහු පාසලේ ගුරුවරයකු ද‍ වේ. මොහුගේ පුහුණුකරු වන්නේ ඨාකූර් මහතා ය. ඔහුට හැමවිටම අසල්වැසියන්ට උපකාර කිරීමට අවශ්‍ය වුව ද, කෝපය හේතුවෙන් ගැටලු ඇති කරගනියි. ඔහුගේ මිලාධික කාරය මෝටු විසින් විනාශ කරනු ලබයි. "බොක්සර්ගේ බබා" කථාංගයෙහි ඔහු හොඳ දෙමාපියකු නොවන බවත්, ඔහු සිය පුත්‍රයා වන සනීව රැකබලා ගැනීමට අසමත් වන බවත් පෙනී යයි.
බබල්ගම්: චිංගම්ගේ පියා ය. ෆූර්ෆූරි නගර් ඇතුළු යාබද ගම්මාන ඇතුළත් කලාපයේ කොමසාරිස්වරයා මොහුයි. මෝටු සහ පට්ලු දැක විස්මයට පත්වන ඔහු ඔවුන් දෙදෙනාව හවල්දාර්වරුන් ලෙස සේවයට බඳවා ගනියි. නමුත් ඔවුන් දෙදෙනා එතරම් දක්ෂ නොවන බව වටහා ගැනීමෙන් පසු ඔහු විසින් ඔවුන් දෙදෙනාව පොලීසියෙන් නෙරපා හරිනු ලබයි.
හේරා සිං: ඉන්ස්පෙක්ටර් චිංගම්ගේ හවල්දාර්වරයෙකි. ඔහු හැමවිටම චිංගම්ට පවසන්නේ, "ආප් තෝ ටොප් හෝ, හින්දුස්ථාන් කි හොප් හෝ" යනුවෙනි.
ෆේරි ලාල්: ඉන්ස්පෙක්ටර් චිංගම්ගේ හවල්දාර්වරයෙකි. මොහු හැමවිටම පවසන්නේ, "ඔබ ඉතා ශ්‍රේෂ්ඨයි සර්, නමුත් උපන්නේ මඳක් ප්‍රමාද වී සර්" යනුවෙනි.
සබ්සිවාලි: මැය ෆූර්ෆූරි නගරයේම හොඳම එළවළු අලෙවි කරයි. ඇතැම් අවස්ථාවල මෝටු ඇයට ද කරදරයක් වන අතර, ඇයට ගෙවීමට ණය ද ඇත. ඇතැම් විටෙක දැඩි ලෙස කෝප වන ඇ‍ය චිංගම්ට ද පහර දෙන්නේ ඔහුගේ මෙහෙයුම්වල දී ඇගේ එළවළු විනාශ වීම නිසාවෙනි. මැය කොළ සාරියක් සහ කළු හැට්ටයක් හැඳ සිටියි.
මෝටු පට්ලු යනු නිකලෝදියන් සහ වසන්තම් නාළිකා ඔස්සේ විකාශය වන ඉන්දියානු සජීවීකරණ කාලානුරූප ප්‍රහසන රූපවාහිනී කතාමාලාවකි. මෙම කතාමාලාව නිෂ්පාදනය කරනු ලබන්නේ කොස්මෝස්-මායා වෙතිනි. මෙය අනුවරතනය කොට තිබෙන්නේ ලොට් පොට්හි සුප්‍රකට තීරු චිත්‍රකථාවක් තුළිනි. මෙහි විකාශය ආරම්භ වූයේ 2012 ඔක්තෝබර් 16 දින "ජෝන් බනේගා ඩොන්" යන කථාංගය සමගිනි. මෙමගින් නිරූපණය වන්නේ ෆූර්ෆූරි නගර් නම් කල්පිත නගරයේ දිවි ගෙවන මෝටු සහ පට්ලු නම් මිතුරන් දෙදෙනාගේ කථාවයි.
මෙහි අධ්‍යක්ෂකවරයා සුහාස් කාදව් වන අතර, තේමා සංගීත නිර්මාපකයා සංදේශ් ෂන්දිල්‍යා ය. මෙහි නිෂ්පාදකයින් වන්නේ දීපා සාහි සහ අනිෂ් ජේ. එස්. මෙහ්තා ය. මෙහි තේමා ගීතය වන "මෝටු ඕර් පට්ලු කි ජෝඩි" ගීතය ගයනු ලබන්නේ සුඛ්වින්දර් සිං විසිනි. මෙය ඉන්දියාවේ වඩාත් ජනප්‍රිය ළමා වැඩසටහන් අතුරින් එකක් ද වේ. ශ්‍රී ලංකාව තුළ සිංහල බසින් හඬකැවූ මෙම කතාමාලාව සූටිං මාටිං යන නාමය ඔස්සේ ටීවී දෙරණ නාළිකාවෙන් විකාශය කෙරේ.
කතාමාලාවේ ප්‍රධාන එදිරිවාදියා වන්නේ "ජෝන් නම් අපරාධ නායකයා" ය. ඔහු සැමවිටම ඔහුගේ සගයන් දෙදෙනා වන නම්බර් වන් සහ නම්බර් ටූ පිරිවරා සිටියි. ජෝන් හැමවිටම තමන් සුපිරි අපරාධකරුවකු බව ඇඟවීමට උත්සාහ දරුව ද, මෝටු සහ පට්ලුගේ වීර ක්‍රියා හේතුවෙන් ඔහුගේ සැලසුම් අසාර්ථක වේ. ඔවුන් දෙදෙනා ජෝන්ගේ සැලසුම් හෙළි කරයි.
සම්පූර්ණ කතාමාලාවේම දක්නට ලැ‍බෙන සියලු ගීත රචනා කරන ලද්දේ ප්‍රකට ඉන්දියානු චිත්‍රපට රචකයකු වන සංදේශ් ෂන්දිල්‍යා විසිනි. මෙහි තේමා ගීතය වන "මෝටු ඕර් පට්ලු කි ජෝඩි" ගීතය හින්දි බසින් ගයනු ලබන්නේ බොලිවුඩ් ගායක සුඛ්වින්දර් සිං විසිනි.
මෙම රූපවාහිනී කතාමාලාවේ ආරම්භයේ සිටම එහි නිර්මාණකරුවන් වන සඟරාව, මායා ඩිජිටල් ස්ටූඩියෝස් සහ නිකලෝදියන් ඉන්ඩියා සමාගම් කතාමාලා නිෂ්පාදනය සහ ආයෝජන පුළුල් ලෙස ප්‍රවර්ධනය කරමින් සිටියි.
අමිස් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ තායිවානයට ස්වදේශික ඔස්ට්‍රොනේසියානු ජන කණ්ඩායමකි. ඔවුන් විසින් අමිස් නම්වූ ඔස්ට්‍රොනේසියානු භාෂාවක් භාවිතා කරනු ලබන අතර, තායිවාන ආදිවාසීන් ලෙස නිල වශයෙන් පිළිගැනීම හිමිවූ ජන කණ්ඩායම් දහසය අතුරින් එක් කණ්ඩායමක් ද වේ. අමිස් ජනයාගේ පාරම්පරික භූමි ප්‍රදේශයට මධ්‍යම කඳු සහ වෙරළාසන්න කඳු අතර පටු දිගැති නිම්නය , වෙරළාසන්න කඳු ප්‍රදේශ දක්වා නැගෙනහිරට පැසිෆික් වෙරළාසන්න තැන්න සහ හ්‍යුංචුන් අර්ධද්වීපය ඇතුළත් විය.
මොවුන්ගේ වඩාත්ම වැදගත් සම්ප්‍රදායික මංගල්‍යය වනුයේ අස්වනු උත්සවයයි. අමිවරුන්ගේ අස්වනු උත්සවය මගින් දෙවිවරුන්ට ස්තූති කිරීම සහ ඇගයීමත්, ඊළග වර්ෂයේ හොඳ අස්වැන්නක් වෙනුවෙන් යාඥා කිරීමත් සිදුවේ. මෙය සෑම වර්ෂයකම ජූලි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා කාලයේ පැවැත්වේ.
මෙම වර්ගීකරණය කෙසේ පිළිගැනීමකට ලක්වුව ද, මේ සඳහා පාදක කොටගෙන ඇත්තේ හුදෙක් භූගෝලීය වයාප්තිය සහ ජනවාර්ගික සංක්‍රමණයයි. මෙය සංස්කෘතියේ, භාෂාවේ සහ භෞතිකව දක්නට ලැබෙන වෙනස්කම් හා ගැළපේනනේ නැත.
රොසෙටා පාෂාණය දොයාගත් පසුව, මෙම්ෆිස් ආඥාව ඇතුළත් තවත් ශිලා ලේඛන ද්විත්වයක් ද හමු විය. එනම්: නුබායිරාහ් ශිලා ස්තම්භය සහ ෆිලේ දේවස්ථානයේ තිබී සොයාගත් ශිලා ලේඛනයයි. රොසෙටා පාෂාණය මෙන් නොව, ඒවායේ රූපාක්ෂර ලේඛන හානියට පත්ව නැත. ආඥාවේ මෙම පිටපත් දෙක සොයාගැනීමට බොහෝ කලකට පෙර රොසෙටා පාෂාණයේ ශිලා ලේඛනය කියවා තිබිණි. නමුත් වැලිස් බජ් වැනි පසුකාලීන ඊජිප්තුවේදීන් විසින් මෙම ශිලාලේඛන රොසෙටා පාෂා‍ණයේ රූපාක්ෂර කොටසේ කැඩීගිය ස්ථානවල වූ මුල් රූපාක්ෂර හඳුනාගැනීමට භාවිත කර තිබේ.
සොයාගත් දින සිටම මෙම පාෂාණය ජාතිකවාදීන්‍ගේ විරෝධතාවන්ට තේමාවක් විය. නැපෝලියනික යුද්ධ සමයේ මෙය ප්‍රංශවරුන්ගෙන් බ්‍රිතාන්‍යයට හිමි වීම සහ යන්ග් හා චැම්පොලියන් විසින් මෙය අර්ථ නිරූපණයට දැක්වූ දායකත්වය පිළිබඳ නොයෙකුත් මතභේද පවතී. 2003 සිට, මෙම පාෂාණය යළි ඊජිප්තුව වෙත ගෙන්වා ගැනීමට ඉල්ලීම් ද සිදු වී ඇත.
මෙය ගලෙහි-නෙළූ ආරාමයක් හෝ විහාරයකි. ජෛනවරුන් විසින් ගොඩනැගූ මෙය අරිවාර් කෝවිල් ලෙස ද හඳුන්වන අතර, අරිහන්ත්වරුන් වෙනුවෙන් කැපකළ ලෙන් දේවාලයකි. මෙහි 7වන සියවසට අයත් වැදගත් බිතු සිතුවම් කොටස් කිහිපයක් දැකගත හැක. මෙම සිතුවම් වර්ණ ගන්වා ඇත්තේ එළවළු සහ ඛනිජ වර්ග යොදා තැනූ කළු, කොළ, කහ, තැඹිලි, නිල් සහ සුදු පැහැ සායම්වලිනි. සිතුවම් නිර්මාණය කොට ඇත්තේ තුනී තෙත හුනු බදාම ස්තරයක් මතට වර්ණ ඇතුළත් කිරීමෙනි.
සිත්තනවාසල් යනු ගලෙහි-නෙළූ ලෙනකි. මෙය උතුරු-දකුණු දිශානතිය ඔස්සේ දිවෙන කන්දේ මධ්‍ය කොටසේ බටහිර පෙදෙසේ පිහිටා ඇත. කන්දේ උස ආසන්න වශයෙන් වන අතර, එය වටකොට පිහිටි තැන්නෙහි පුරාවිද්‍යා ස්මාරක කිහිපයක් ද හමුවේ. ඒලඩිපට්ටම් ලෙස හැඳින්වෙන ජෛන ස්වාභාවික ලෙන් වෙත මෙහි පාදක කඳුවල සිට ළඟා විය හැක. මෙම ගුහාව වෙත ළඟා වීමට පිටගැට 100ක් පමණ නැගිය යුතු වේ.
සිත්තනවාසල් ලෙන යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ තමිල් නාඩුවේ පුදුකොට්ටෛ දිස්ත්‍රික්කයේ සිත්තනවාසල් ගම්මානයේ පිහිටි 2වන සියවසට අයත් ජෛන ලෙන් සංකීර්ණයකි. මෙහි නාමය පැනනැගී ඇත්තේ "මහා ශාන්තුවරයින්ගේ වාසභවන" යන අරුතැති සිත්-තන්-න-වා-සල් නැමැති දෙමළ වදනෙනි.
පියැසි සිතුවම් ඵලක පිළිබඳ චිත්‍ර ශිල්පියකු විසින් කළ අධ්‍යයන අනුව පහත රූ එහි දැකගත හැක: පක්ෂි රූප 3ක්, ඉණකඩක් හැඳි මිනිසකු මල් නෙළන අයුරු (මෙහි මිනිසාගේ දකුණු අතෙහි මහනෙල් සහ දකුණතෙහි නෙළුම් මල් දැකගත හැක),අලියෙක් සහ පිහිනායන මත්ස්‍යයින්, ඉහළ වම් කොනෙහි පක්ෂියකුගේ ඇසක් මෙහි දැකගත හැකි විය.
ගෝල් ගුම්බාස්, තලගිරීශ්වර දේවාලය සහ මෙම ලෙන වැනි පුරාතන ලෙන් සාපේක්ෂව එතරම් ඇගයුමට ලක්ව නොමැත. මධ්‍යකාලීන යුගයට අයත් යැයි ප්‍රකාශ වුව ද ඒවාට එතරම් අවධානයක් යොමුවී නැත.
සිත්තනවාසල් ලෙනෙහි ගෘහනිර්මාණ ලක්ෂණ අතරට එහි ඇති සිතුවම් සහ ප්‍රතිමා ද ඇතුළත් ය. ගුහාව සහ ජෛන ආශ්‍රම පවත්වාගෙන යෑමේ වගකීම ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා දෙපාතර්මේන්තුව සතු ය.
රාම් චරන්, කාල භෛරවා සහ හර්ෂා ලෙස; ‍කාල භෛරවා යනු උදයිඝාඩ්හි හමුදාවේ අණදෙන ප්‍රධානියා වන අතර, 1609දී සටක දී මොහු මියයයි. ඔහුගේ නැවත උපත වන හර්ෂා ඩර්ට්-බයික් ධාවකයෙක් වන අතර, ඉන්දු කෙරෙහි ප්‍රේමයෙන් බැ‍ඳෙයි. හර්ෂා සිය පෙර භවය පිළිබඳ දැන ගැනීමෙන් පසු ඔහු ඉන්දුව ඇගේ පියාව මරාදැමූ ඇගේ ඥාති‍ සොහොයුරු රඝුවීර්ගෙන් මුදවා ගනියි.
කාජල් අගර්වාල්, මිත්‍රවින්දා දේවී සහ ඉන්දු ලෙස; මිත්‍රවින්දා දේවී යනු උදයිඝාඩ්හි කිරුළහිමි කුමරිය වන අතර, ඇය භෛරවාට පෙම්කරයි. ඇය 1609දී මියයයි. 2009දී ඇගේ නැවත උපත වන ඉන්දිරා නිදහස් ගති පැවතුම් ඇති ශිෂ්‍යාවකි. ඇය හර්ෂාට පෙම්කරන නමුත්, රඝුවීර්ගේ පෙළඹවීම මත සිය පියාගේ ඝාතකයා හර්ෂා යැයි විශ්වාස කරයි. සිය පෙර භවය සිහිපත් වීමෙන් පසු ඇය හර්ෂා සමග එක්වෙයි.
දේව් ගිල්, රණදේව් බිල්ලා සහ රඝුවීර් ලෙස; රණදේව් බිල්ලා යනු මිත්‍රවින්දාගේ ඥාති සොහොයුරායි. ඔහු ඇය කෙරෙහි ආශාවෙන් පසුවෙයි. ඔහු භෛරවාට ඊර්ෂ්‍යා කරයි. මිත්‍රවින්දාව මරාදමන මොහුගේ මරණය සිදුවන්නේ භෛරවා අතිනි. ඔහු නැවත ඉන්දුගේ ඥාති සොහොයුරා වන රඝුවීර් ලෙස උපත ලබන අතර, ඉන්දුට ආශාවෙන් පුසවෙයි. සිය පෙරභවය සිහිපත් කරගන්නා පළමු තැනැත්තා ද මොහුයි. එම භවයන් දෙකේම ඉන්දුගේ පියාව ඝාතනය කරන්නේ මොහුයි. අවසානයේ හර්ෂා විසින් මොහුව මරාදමයි.