polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
අනෙකුත් සියළු ජනපද වල වෙරළ තීර වල එකතුවට වඩා වැඩි දිගකින් යුත් වෙරළ තීරයක් ඇලස්කාව සතු වෙයි. ඇලස්කාව, මහද්වීපික උතුරු ඇමෙරිකාවේ පිහිටි එක්සත් ජනපදයට යාබද නොවන එකම ප්‍රාන්තය යි. බ්‍රිටිෂ් කොළොම්බියාවේ සැතපුම් 500 පමණ මගින් ඇලස්කාව, වොෂින්ටනයෙන් වෙන් වේ. ඒ අනුව ඇලස්කාව ප්‍රධාන රාජ්‍යයෙන් වෙන්ව සම්පුර්ණයෙන් ම වෙනත් රාජ්‍යයකින් හෝ රාජ්‍ය වලින් වට වූ භුමි ප්‍රදේශය ක් වන අතර එක්සත් ජනපදය සතු එවැනි වූ විශාලතම භුමි ප්‍රදේශය ද වේ.
ඇලස්කාවේ වැඩිම ජනගහනයක් සහිත ප්‍රදේශය යි. ඇන්කරේජ්, මටනුස්කා-සුසිට්නා නිම්නය , කෙනායි අර්ධද්වීපය මෙම ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත. ග්‍රාමීය, ඇලස්කාවේ දකුණු ප්‍රදේශයේ වඩාත් ම ජන ශුන්‍ය ප්‍රදේශ, ව්රන්ගේල් කඳු වල බටහිර පෙදෙස, ප්‍රින්ස් විලියම් සවුන්ඩ් ඒරියා සහ කොර්දෝවා සහ වැල්දෙස් ප්‍රජාවන් ද ප්‍රදේශය තුළ පිහිටයි.
උතුරු බෑවුම කුඩා ගම්මාන සමග මුසුවුණ බොහෝ දුරට තුන්ද්‍රාවන් වේ. මෙම ප්‍රදේශය එහි ඇති විශාල බොරතෙල් සංචිත වලට ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි. එක්සත් ජනපදයෙහි වඩාත්ම උතුරින් පිහිටි නගරය වන බැරෝ , මෙම කලාපය තුළ පිහිටයි. කොට්සෙබූ නගරය ප්‍රධාන වන, එමෙන්ම කොබුක් ගංගා නිම්නය පිහිටා ඇති වයඹදිග ආක්ටික් ප්‍රදේශය ද බොහෝ විට උතුරු බෑවුම කලාපයට අයත් කොටසක් ලෙස සලකනු ලබයි.
ඇලස්කා යන නාමය හඳුන්වා දෙනු ලැබුවේ රුසියානු යටත් විජිත සමය තුල දී, එය අර්ධද්වීපය හැඳින්වීමට භාවිත කල කාලයේ දී ය. එය ඇලස්කාවේ ප්‍රධාන භුමිය හැඳින්වීමට භාවිත වන එලුෂ් හෝ අනන්ගම් බස් වහරක් මගින් ව්‍යුත්පන්න වූවකි. එහි තේරුම වන්නේ මුහුදේ ක්‍රියාකාරිත්වය යොමු වූ වස්තුව යන්නයි. එය සමාන මූලයන් ගෙන් ව්‍යුත්පන්න වූ එලුෂ් වචනයක් වන ඇල්යෙස්කා යන නමින් ද හැඳින් වේ.
නිරිතදිග ඇලස්කාව විසිරී ගිය ජනාවාස සහිත බේරින් මුහුදේ සිට රට අභ්‍යන්තරයේ සැතපුම් 500 ක් පමණ විහිදුණු කලාපය කි. ජනගහනයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් වෙරළබඩ ඔස්සේ වාසය කරයි. කෝඩියැක් දිවයින සහ ලොව විශාලතම ගංගා ඩෙල්ටාවක් වන මහා යුකොන්-කුස්කොක්විම් ඩෙල්ටාව මෙම කලාපයේ පිහිටා ඇත. ඇලස්කා අර්ධද්වීපයේ කොටස් නිරිතදිග කලාපය ට අයත් ලෙස සලකනු ලබයි. අනෙකුත් ඉතිරි කොටස් දූපත් වලට අයත් වේ.
ජාතික වනාන්තර විශාල සංඛ්‍යාවක්, ජාතික උද්‍යාන සහ ජාතික වනජීවී රක්ෂිත ද ඇතුළත් ව ආසන්න වශයෙන් ඇලස්කාවේ 65% ක් පමණ එක්සත් ජනපද ෆෙඩරල් රජය විසින් හිමිකාරිත්වය සහ කළමනාකාරිත්වය දරන බව එක්සත් ජනපද ඉඩම් කාර්යාංශයේ 1998 ඔක්තෝබර් වාර්තාවට අනුව පැහැදිලි වේ.
ඇලස්කාවේ විශාලතම කලාපය යි. මෙම කලාපයේ වැඩි ප්‍රමාණයක් ජන ශුන්‍ය වේ. කලාපයේ ඇති එකම විශාල නගරය ෆෙයාබෑන්ක්ස් වේ. ඩෙනාලි ජාතික උද්‍යානය සහ රක්ෂිතය මෙම කලාපය තුළ පිහිටා ඇත. ඩෙනාලි යනු උතුරු ඇමරිකාවේ උසම කන්දයි.
ඇන්කරේජ් වලට වහාම දකුණින් පිහිටි ටුර්නාගෙයින් බාහුව ලොව විශාලතම උදම් ඇති වන ස්ථානයකි. උදම් වෙනස අඩි 35 කට වඩා වැඩි විය හැකිය.
විවිධ ප්‍රදේශ වල සීමා නිර්ණය කරන, නිළ වශයෙන් ඉදිරිපත් කල මායිම් ඇලස්කාවේ නොමැති නමුත් පොදු වශයෙන් පිළිගැනෙන ප්‍රදේශ 6 ක් ඇත.
2 වන ආවර්තයේ මූලද්‍රව්‍යයක් යනු, ආවර්තිතා වගුවෙහි දෙවන පේළියෙහි පිහිටන රසායනික මූලද්‍රව්‍යයන් අතුරින් එකකි. ආවර්තිතා වගුව සකස් කර ඇත්තේ පේළි ලෙසින් වන අතර, එසේ කර ඇත්තේ මූලද්‍රව්‍යයන්ගේ පරමාණුක ක්‍රමාංකය වැඩිවත්ම, ඒවායේ රසායනික චර්යාවේ පුනරාවර්ත උපනතීන් සන්නිදර්ශනය කර දැක්වීමටය: රසායනික චර්යාවන් පුනරාවර්තනය වීම ඇරඹෙත්ම නව පේළියක් ඇරඹෙන අතර, සමතුල්‍ය චර්යාවන්ගෙන් යුතු මූලද්‍රව්‍යයන්ගෙන් සමන්විත වන තීරු තනයි.
දැන් ඉතින් ආධ්‍යාත්මයේ ඔප රූපයයි බාහිර රූපයයි එක්‌ වුණානේ ඔපය නිසා. මේ රූප රූප එක්‌ වූ කල චිත්ත වේගය මතුවීම ස්‌වභාවයයි. කෙනෙක්‌ නම් මවාගන්න යන්න එපා. මේ හේතුඵල දහමක්‌මයි. හේතුව - ආධ්‍යාත්මික ආයතනයේ ඔපය. ඵලය බාහිර රූපයේ ඡායාව වැටීම. එවිට දෙකක්‌ එක්‌ වේ.
කිසිදු උපද්‍රවයකට ලක් නොවුණු යුක්‍රේනියානු නිරූපිකාව ඇනා ඩූරිට්ස්කා හා සමගින්, ක්‍රෙම්ලිනය අසබඩ පිහිටි, බොල්ෂෝයි මොස්කොරිටට්ස්කි පාලම හරහා ගමන් කරද්දී, නිම්සෝෆ් හට වෙඩි තබා මරා දමන ලදි. ඝාතනය සිදුවූ අවස්ථාවෙහිදී පාලමෙහි දර්ශනය පෙන්වන, සත්‍යාපනය නොකෙරුණු ටීවී සෙන්ටර් වීඩියෝ පටය ප්‍රකාර, එය සිදුවී ඇත්තේ මහ නගර සභා උපයෝගිතා වාහනයක් නිම්සෝෆ් පසුකර යනවාත් සමග වන අතර, සුදු හෝ අළු හෝ මෝටර්රථයකින් කිසියම් පුද්ගලයෙක් සිද්ධිය වූ ස්ථානයෙන් පැන යන බවද පෙන්නුම් කරයි.
රුසියානු අපරාධ විමර්ශකයෝ අනුමාන කරන්නේ, මෙම ඝාතනය, "රට අස්ථාවර කිරීමේ අපේක්ෂාවෙන් සිදු කල ප්‍රකෝපනයක්" විය හැකි බවයි. ඔහුගේ මරණය සිදුවීමට සමීපව තිබියදී, යුක්‍රේනයේ යුද්ධයට ඔහුගේ විරෝධය හේතුවෙන්, පූටින් විසින් ඔහු මරා දමුනු ඇති බවට භයක් ඇති බව නිම්සෝෆ් ප්‍රකාශ කර තිබුණි.
රුසියාවේ ආර්ථික තත්ත්වය සහ යුක්‍රේනයේ යුද්ධයට විරෝධතාවය දැක්වීමට සංවිධානය කර තිබුණු වීදී උද්ඝෝෂණයක් වූ, වෙස්නා නම් විපක්ෂ පෙළපාළියට නායකත්වය සැපයීමට නිම්සෝෆ් නියමිතව සිටියදී, එයට දිනයකට පෙර මෙම ඝාතනය සිදුවී තිබුණි.
රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැඩීමිර් පූටින්, අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍යාංශයෙහි විමර්ශන කමිටුවට සහ ෆෙඩරල් ආරක්ෂක සේවාවට උපදෙස් දුන්නේ, නිම්සෝෆ්ගේ ඝාතනය පිළිබඳ විමර්ශනය කිරීමට එක් කණ්ඩායමක් ලෙසින් ක්‍රියා කරන ලෙසයි.
වෙඩි තැබීමට පසු රාත්‍රියෙහිදී, මලයා ඕර්ඩන්කා වීදියේ පිහිටි නිම්සෝෆ්ගේ බද්ධනිවාසය පරික්ෂා කොට ඔහුගේ ව්‍යාපාර සහ දේශපාලන ක්‍රියාකාරකම් වලට සම්බන්ධ සියළු ලිපිලේඛන සහ ද්‍රව්‍යයන් රාජ සන්තක කෙරිණි.
පරිගණකයේ උෂ්ණත්වය පාලනය කිරීම සඳහා භාවිතා වේ. එකට සැමවිටම පංකාවක් සවි වී ඇති අතර අඛණ්ඩ වායු ගලනයක් පවත්වා ගැනීම සඳහා පරිගණක ඇසුරුමට ද පංකා කිහිපයක් සවි කර තිබේ. පරිගණක සිසිල් කිරීම සඳහා ද්‍රව සිසිලන පද්ධති ද ‍යොදා ගත හැක. එනමුත් ද්‍රව සිසිලන පද්ධති වැඩිපුර අවධානය යොමු කරන්නේ මුළු පරිගණකය තුළ උෂ්ණත්වයට වඩා එක් එක් තනි කොටස පිළිබඳවය.
බොහෝමයක් පරිගණක දෘඩාංග, සාමාන්‍ය භාවිත කරන්නන්ට දක්නට නොලැබේ. ඒවා මොටෝරිය, සූක්ෂම තරංග උදුන්, විද්‍යුත් කන්තු රේඛන යන්ත්‍ර, සංයුක්ත තැටි ධාවක හා අනෙකුත් උපාංග තුළම සකසන ලද පද්ධති වේ. බොහෝ දෙනා පරිගණක දෘඩාංග ලෙස හඳුනන්නේ පුද්ගලික පරිගණකවල දෘඩාංග වුවද එය සමස්ත පරිගණක ප්‍රමාණයෙන් ගත් කළ 0.2% තරම් අතිශය කුඩා අගයකි.
තැටි පිළියෙල කරන පාලකය - බොහෝ දෘඪ තැටි කළමණාකරණයට වු උපාංගයක් ක්‍රියාකාරීත්වය හා විශ්වාසනීයත්වය වැඩි දියුණුවට සපැමිණීම සදහා.
සෘජු රැහැන් සම්බන්ධතා - නිශ්චල මොඩමයක ප්‍රයෝජනය , පරිගණක දෙකක් ඒවායේ හරහා එකට සම්බන්ධ වීම හෝ ලැප් ලින්ක් රැහැන් , පරිගණක 2ක් ඒවායේ හරහා එකට සම්බන්ධ කිරීම.
මෙය වේග ප්‍රවේශ මතකයක් වන අතර පරිගණකය ක්‍රියා විරහිත කිරීමෙන් පසු මැකී යයි. මවු පුවරුවට කෙලින්ම සම්බන්ධ වන අතර එවෙලේ ධාවනය වන වැඩසටහන් ගබඩා කර ගැනීම සඳහා භාවිතා‍වේ.
මුද්‍රක හා අදාන උපකරණ වැනි බාහිර උපාංග සම්බන්ධ කිරීම සඳහා යොදා ගනී. මෙම තොටවල් අභ්‍යන්තර නියමගවලට සම්බන්ධව ඇති විදැහුම් පත් මත පදනම් විය හැක.
පරිගණක දෘඪාංගවල දියුණුව තාක්ෂණය ලොව පුරා භාවිතය දියත් කරන ලදී. කාර්යඵලය වැඩි දියුණු වුවත් සැමදා වැඩිවන ලෝක ජනගහනයට ළඟා කරගත හැකි සේ , වෙළඳ භාණ්ඩයක් බවට පත්වන තෙක් පරිගණකවල මිළ අඩු වී ඇත.
බලය ලබා දී නැති අවස්ථාවේ ඒවා පරිගණකයක් තුළ ප්‍රයෝජනවත් දත්ත ගබඩා කොට තබා ගන්නා හා දත්ත වෙනස් නොවී පවතින දෘඪාංග වේ.
සමාජ සංවර්ධනය සඳහා වූ ක්‍රියාකාරී කණ්ඩායම හා ශ්‍රී ලංකාවේ මහජන මන්ත්‍රණ සභාව ඒකාබද්ධ කරන ලදි. අවශ්‍ය අවස්ථාවල ස්වාධීනව කටයුතු කිරීමට ඉඩ තබන අතරම සංවිධාන වශයෙන් ඒකාබද්ධව වැඩ කිරීමට මෙමඟින් අවකාශය සැළසිණ. 2015 ජනවාරි 08 වන දින පැවති ජනාධිපතිවරණයට පෙර භාෂා තුනෙන්ම විවෘත සංදේශයක් නිකුත් කරන ලදි. මැතිවරණයෙන් පසුව යහපාලනය සම්බන්ධයෙන් රට තුළ මතු වී ඇති උනන්දුව පිළිබඳව අපගේ සහාය දක්වා අදාළ සියලු බලධාරීන් වෙත ලිපි යවනු ලැබිණි.
30 වැනි දින සාමදීප සමාජ කේන්‍ද්‍රය පිහිටුවන ලදි. යැපුම් මානසිකත්වයෙන් යුතු වංචනික පුද්ගලයන් සංවිදානය තුලට ඇතුළු වීම සිදු වූයේ මේ කාලයේදී ය. මොවුන් තමන් කැප වූ නායකයන් බව ප්‍රකාශ කරමින් සංවිධානය තුළ නොයෙක් ප්‍රතිලාභ භුක්ති විඳ පසුව සේවකයන් බව ප්‍රකාශ කරමින් වන්දි ඉල්ලා සිටීම මෙකල දක්නට හැකි වූ පිළිකුල් සහගත ලක්ෂණයයි. ණය ලබාගෙන ආපසු නොගෙවූ පුද්ගලයින්ද මේ කාලයේ බහුල වශයෙන් සංවිධානයට එක් වූහ.
විවිධ ව්‍යාපෘති වල බලපෑම මත විශාල පැතිරීමක් ඇති විය. එමෙන්ම රට තුළ පැතිර පවත්නා අල්ලස, දූෂණය වැනි සමාජ පාපයන් සංවිධානය තුලට කාන්දු වූයේ මේ කාලයේ ය. එම ප්‍රවණතාවයන් ට එරෙහිව දැවැන්ත අරගලයක යෙදීමට අවංක ක්‍රියාදරයෝ උත්සාහ කළහ. මුදල් මත පදනම් වූ පුද්ගලයන්ගේ බලපෑම මත ආරම්භ වූ සියළුම ව්‍යාපෘති අසාර්ථක විය. නමුත් සංවිධානයේ හොඳ නම මත ලැබුණු විදේශාධාර යොදවා මාහැඟි සේවයක් සැළසීමට අවස්ථාව සැළසුණි.
රට තුළ පවතින දූෂිත භාවිතාවන් නිසැක වශයෙන්ම ගමට බලපෑමේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් ඇතැම් ප්‍රජා නායකයෝ මහජන මුදල් ගසා කෑවෝය. අවසානයේදී පිළිගත් මූලධර්‍ම සමඟ එකට යා හැකි සංවිධාන කිහිපයක් තෝරා ගැනීමට සාමදීපය තීරණය කළේය.
ජාතික සමඟිය තේමා කොට ගෙන ආරම්භ විය. සිංහල, දෙමළ, මුස්ලිම් ජනයා ස්වේච්ඡාවෙන් සහභාගී වූහ. පුරෝගාමී වූවන් අතරින් කිහිප දෙනෙකුම අද දක්වාම හැකි අයුරින් ස්වේච්ඡා ශක්තියෙන් යුතුව සහභාගී වෙති.
සාමය, සමාජ යුක්තිය, මනා පාලනය, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය හා සංවර්ධනය මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකම් ලෙස පිලිගන්නා වූ සමාජයක් නිර්මාණය කිරීම අපගේ දැක්මයි.
කුඩා වරාය ගම්මානයක් ලෙස පැවති නාගසාකිය ඉතා ඉක්මනින් වරාය නගරයක් දක්වා දියුණු විය. ඒ හරහා දුම්කොළ, පාන්, රෙදිපිළි සහ පෘතුගීසි ස්පොන්ජ්-කේක් වර්ගයක් වන කසුතෙරා වැනි දෑ ජපානයට ආනයනය කල අතර, ඒවා ජපාන සංස්කෘතියට එකතු විය. තෙම්පුරා නමැති ආහාරය ජපන් සංස්කෘතියට එකතු වූයේ -- නමැති පෘතුගීසි කෑම වට්ටෝරුවකට අනුවය. පෘතුගීසීන්ගේ ආගමනය ජපන් සංස්කෘතියට බලපෑ ආකාරය පෙන්වීමට එය හොඳ උදාහරණයකි. පෘතුගීසින් විසින් චීනයෙන්ද ජපානයට භාණ්ඩ ගෙන එන ලදී.
1596 දී ස්පාඤ්ඤ නෞකාවක් වූ සැන් ෆෙලිප් නෞකාව ෂිකොකු වෙරළට ආසන්නයේදී අනතුරකට ලක් විය. ජපානයට එල්ල වූ ඉබරියානු ආක්‍රමණයකදී, එහි යුධ බලඇණිය ලෙස කටයුතු කර ඇත්තේ ස්පාඤ්ඤ ෆ්‍රැන්සිස්කානුවන් බව, එම නැවේ කපිතාන්වරයාගෙන් හිඩෙයෝෂි දැනගත්තේය. ඊට ප්‍රතිචාර ලෙස එම වසරේ පෙබරවාරි 5 වෙනිදා නාගසාකියේ කතෝලිකයන් 26 දෙනෙකු කුරුසියේ ඇණ ගසා මරාදැමීමට හෙතෙම නියෝග කළේය. කෙසේවෙතත් පෘතුගීසි වෙළෙන්දන් පිටුවහල් කිරීමක් සිදු නොවුණු අතර, එම නිසාම නගරය තව දුරටත් දියුණුවට පත්විය.
1543 වසරේ පෘතුගීසි ගවේශකයින් නාගසාකියට ගොඩ බැසීමට පෙර එය පැවතියේ, වැඩි ඓතිහාසික වටිනාකමක් නොමැති, කුඩා වරායන් කිහිපයකින් සමන්විත ධීවර නගරයක් ලෙසය. නගරයට මුලින්ම පැමිණි විදේශිකයන්ගෙන් අයෙකු වූයේ පෘතුගීසි ජාතික ෆර්නාවෝ මෙන්ඩිස් පින්ටෝය. ඔහු පෘතුගීසි නෞකාවකින් පැමිණ ටනෙගශිමා ප්‍රදේශයට ගොඩබසින ලද්දෙකි.
නාගසාකි නගරය ලොව න්‍යෂ්ටික ප්‍රහාරයකට ලක්වූ දෙවන සහ දැනට අවසන් නගරය ලෙස සැලකේ. ඊට හේතුව වන්නේ දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසන් වීමට දින කිහිපයකට පෙර, එනම් 1945 අගෝස්තු 9 වෙනිදා පෙ.ව. 11:02 ට ඇමරිකාව විසින් නාගසාකි නගරයට "ෆැට් මෑන්" නමැති පරමාණු බෝම්බය හෙලීමයි.
බුදුරජාණන් වහන්සේ තම ශ්‍රාවකයාට නින්ද පාලනය කිරීමේ ක්‍රම කීපයක් පෙන්වා දී තිඛෙනවා. ඒ තමයි දිවා කාලේ ආර්ය ශ්‍රාවකයා සක්මනෙන් හෝ හිඳගෙන තමාගේ සිතට නීවරණ ඇතුළත් වීමට ඉඩනොදී භාවනා කරනවා, නීවරණ ඇතුළත් වීමට නොදී භාවනා කිරීම, අකුසල් තමා තුළට ඇතුල් නොවීමට කරන වීර්යයක්.
ඒ වගේ ම රාත්‍රියේ පළමු යාමයේදී සක්මනෙහි යෙදෙනවා. රාත්‍රී මධ්‍යම යාමයේදී ශ්‍රාවකයා අවදිවන වේලාව සිතේ ධාරණය කරගෙන සැතපෙනවා. මේ සෑම වේලාවකදී ම නීවරණ තමා තුළට ඇතුල් වීමට ඉඩ නොදිය යුතුයි. ඒ වගේ ම රාත්‍රියේ අවසාන යාමයේ පාන්දර අවදි වී නීවරණවලට ඉඩනොදී නැවතත් සක්මන් භාවනා ආදිය කරනවා.
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ නින්ද නිසා අපේ සිත් තුළ නූපන් රාග, ද්වේශ, මෝහ ඇතිවන්න පුළුවනි. එනිසා නිතරම සිහිය පිහිටුවාගෙන භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ ආකාරයෙන් නිදිවැරීමේ යෙදී සිටින්න. එවිට සිතේ හට නොගත් යම් අකුසලයන් වේද එය හටගන්නේ නැහැ.
නූපන් අකුසල ධර්මයන් නූපදවා ගැනීමට අවශ්‍ය ඊළඟ කරුණු තමයි 'නිදි වැරීම'. නින්දට නිතර නිතර පුරුදු වන පුද්ගලයාටත් මේ ධර්ම මාර්ගයේ ගමන් කළ නොහැකියි. නින්ද කියන්නේ නීවරණයකි. මේ නීවරණය අපි තුළ තිඛෙනවා නම් කාමච්ඡන්ද, ව්‍යාපාදය, උද්ධච්ඡ කුක්කුච්ඡ, විචිකිච්ඡා නීවරණ අපි නොදැනීම අප තුළ වැඩෙනවා. නිදි වර්ජිතව සිටිය යුතුයි කියන දෙයින් අදහස් කරන්නේ නොනිදා සිටීම නොවේ. නින්දේ යම් පාලනයක් කළ යුතුයි. නීවරණ තමාගේ සිතට නොඑන ආකාරයට පාලනය කළ යුතුයි.
සතෙක් මරන්න යෙදෙන අවස්ථාවක එය නොකර සිටිය යුතුයි. බොරුවක් කියන්න යෙදෙන විටත්, එය නොකර සිටිය යුතුයි. උත්සහයෙන්, වීර්යය තුළින් සීලය ආරක්ෂා කළ යුතුයි. තමාට මරණය හිමි වූවත් තව කෙනෙකුගේ ප්‍රාණය නැති කිරීමට චේතනාවක් ඇති කරගැනීම අකුසලයක්. සිල් පද ආරක්ෂා කිරීම තමා ගේ ජීවිතයට රැකවරණයක්. එවිට ඔහුගේ ජීවිතය තුළ හට නොගත් අකුසල් ධර්ම කිසියම් ආකාරයකින්වත් හටගන්නේ නැහැ. ඒ තමයි සීලය.
සතරවන කරුණ තමයි ශ්‍රද්ධාව. මෙය අපේ ජීවිතයට බොහෝ ම ප්‍රයෝජනවත් කාරණයක්. යම් කෙනෙක් තුළ බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි, ශ්‍රී සද්ධර්මය කෙරෙහි, ආර්ය මහා සංඝ රත්නය කෙරෙහි ශ්‍රද්ධාවක් නොමැති නම් ඔහුගේ සිත නිරන්තරයෙන් අකුසලයන්ට යොමු වෙන්න පුළුවන්. නූපන් අකුසල ධර්මයන් නූපදවා ගැනීමට වීර්යය කරන කෙනෙක් ඒකාන්තයෙන් ම තෙරුවන් සරණ ගිය පුද්ගලයෙක් විය යුතුයි.
ඒ කරුණු හතර තුළින් මුලින් ම ඇති, නූපන් අකුසල ධර්මයන් නූපදවීම පිණිස කරනු ලබන වීර්යය පිළිබඳවයි ඔබට කියා දෙන්නේ. ඔබ තුළ මේ සඳහා වැඩි කැමැත්තක් තිබිය යුතුයි. එය වීර්යයෙන් ආරම්භ කළ යුතුයි. නොපසුබට උත්සාහයත්, උනන්දුවත් ඒ සඳහා තිබිය යුතුයි.
යම් ලෙසකින් එය සනාත වුවහොත් වීරකාව්‍ය යුගල දෙකටම පදනම් වූ සත්‍ය ඉතිහාස සිදුවීමක්‌ තිබුණත් ඒවා අදාළ වන්නේ කැස්‌පියන් මුහුදු අසල ප්‍රදේශයකටයි. ඒ අනුව රාමායනයේ සහ මහාභාරතයේ සිදුවීම සහ චරිත කිසිසේත් ඉංදිය භූගෝලීය සීමාවට අයත් නැත. එම වීරකාව්‍ය සාහිත්‍යයේ සිදුවීම් සහ චරිත ඉන්දියාවට සැතපුම් දහස්‌ ගණනක්‌ ඈත කැස්‌පියන් මුහුද අවට භූගෝලීය සීමාවට අයත් විය යුතුය. මේ සඳහා වීරකාව්‍ය යුගල දෙක සමානද යන්න තුලනාත්මකව විග්‍රහ කර බලමු.
මහාභාරතය සහ රාමායණය යන වීරකතා දෙක ප්‍රබන්ධකර ඇත්තේ සෘග් වෛදික දේව පුරාණය පදනම් කරගෙන බවට ප්‍රබල මතයක්‌ ඇත. එය සත්‍ය වුවහොත් එම වීරකතා ඉතිහාසය වටිනාකමට කුමක්‌වෙයිද?
මෙය ඉලියඩ් කාව්‍යයටම බද්ධ වූවකි. ට්‍රොයි සටහන ඉතාකා දේශයෙන් පැමිණි ඔඩිසියස්‌ නම් වීරයා ආපසු යද්දී කැලිප්සෝ නම් මුහුදු කින්නරාවියක විසින් දූපතක සිරකර ගනී. ඔඩිසියස්‌ ගේ පෙන්ලොප් නම් රූපසුන්දරියක වූ බිරිඳ පරම පතිවෘතාවයෙන් ඔඩිසියස්‌ එනතුරු වසර ගණනාවක්‌ බලාහිඳියි. ග්‍රීක පිරිස ඔහුගේ සිරගත කිරීම නොදනී. එකැස්‌ යක්‌ෂයන්ගේ දූපතකදී පොලිප්හෙමිස්‌ නම් නායකයාගේ එකම ඇස ඔඩිසියස්‌ අන්ධ කිරීම නිසා මේ සිරගත කිරීමට ඔවුන්ට පක්‌ෂ දෙවිවරු ද උපකාර කරයි.
රාමායනය ලේඛනගත කළ යුගය පිළිබඳ බොහෝ මතවාද ඇත. නමුත් ක්‍රි.පු. 6 වන සියවස බුද්ධ කාලය වන විට සම්පූර්ණයෙන් නිමාවූ පාටලීපුත්‍ර නගරය ගැන හෝ සොළොස්‌ මහා ජනපද ගැන හෝ සටහනක්‌ වීරකාව්‍යවල නැත. එම නිසා පාටලීපුත්‍ර නගරය ඉදිකළ යුගයට පෙර රාමායනය ලියවී ඇති බව පිළිගනී. එසේම එහි ආරම්භය බ්‍රාහ්මණ ග්‍රන්ථවල යුගයට සීමා කළ හැක. මේ නිසා සැකයකින් තොරව බ්‍රාහ්මණ ග්‍රන්ථ ලියූ ක්‍රි.පූ. 900 ත් බුද්ධ කාලය වූ ක්‍රි.ව. 600 ත් අතර වීරකාව්‍ය දෙකම ලියවී ඇති බව සැලකෙයි.
හෝමර් නමැති ශ්‍රික ජාතික කවියා ප්‍රබන්ධ කළ "ඉලියඩ්" සහ ඔඩිසි" යන වීර කාව්‍ය දෙකක්‌ ඉංග්‍රීසියේ ඇත. ඉලියඩ් හා ඔඩිසි වීරකාව්‍ය දෙක "රාමායනය" සහ "මහා භාරතය" යන ඉන්දිය වීරකාව්‍යවලට කතා සාරය අතින් ඉතා සමානය. මෙම සමානකමට හේතුව කුමක්‌ද?
ඉන්දීය ඉතිහාසය තුළත් වර්තමානය තුළත් මහාභාරතය සහ රාමායණය යන වීරකතා දෙකට අද්විතීය තැනක්‌ හිමිව ඇත. එය කොතෙක්‌ද යත් තනි පුද්ගලයකුගේ රචනා වූවත් නැතත් ඒවාට හිමි වටිනාකම අනුව ජාතියේම හවුල්වීමකින් සකස්‌ කළා වැනිය.
3 වන ආවර්තයේ මූලද්‍රව්‍යයන්ගේ පරමාණුක ක්‍රමාංකය ඉහළ යත්ම, එහි ඉලෙක්ට්‍රෝන ඉවත්කිරීමට අවශ්‍ය වන ශක්තිය ඉහළ යයි.
ලෝකයේ පළමු හා එකම කඩොලාන කෞතුකාගාරය හලාවත පම්බල ප්‍රදේශයේ පිහිටනවා. කඩොලාන වර්ග 21 ක් හා ඒ ආශ්‍රිත පරිසරයේ වෙසෙන ජීවින් පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක දැනුමක් මෙහිදී ලබාගත හැකි ය. එමෙන් ම ඕලන්ද ඇළ දිගේ කඩොලාන පරිසරයක බෝට්ටු සංචාරය හා කලපු පරිසරයේ පක්ෂීන් නැරඹීම ද ඉතා වටින්නේ ය. ඔබ හලාවත අනන්තය රිසෝට් වෙත පැමිණෙන්නේ නම් කයිට් සර්ෆිං අත්දැකීම ලබාගත හැකි ය. මුහුදේ නාන්න වගේම වෙරළ සාදයකට මුතුපංතිය දූපත ද ඉතා අගනා ස්ථානයකි.
ශ්‍රී ලංකාවේ පවතින අන්තර්ජාතික රැම්සා තෙත් බිම් හයෙන් දෙවැනි වරට ප්‍රකාශයට පත්කරන ලද තෙත්බිම ආනවිලුන්දාවයි. 2001 අගෝස්‌තු මස 03 වැනිදා මෙය ජාත්‍යන්තර රැම්සා තෙත් බිමක්‌ වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණු අතර එයට පෙර පටන්ම ආනවිලුන්දාව අභය භූමියක් වශයෙන් ප්‍රකාශ කර තිබුණා. හෙක්‌ටයාර් 1357 ක් විශාල මෙම ප්‍රදේශය අභය භූමියක් ලෙස නම් කළේ 1997 ජුනි මස 11 වැනිදායි.
මීගමුව හා කල්පිටිය යන සංචාරක පුරවරයන් යාවන සීමාවේ පවතින හලාවත නගරය ද සංචාරයක සිත් බඳනා විවිධත්වයකින් යුක්තය. සංචාරකයන් හා සංචාරක අරමුණු ගණනාවකි. ඒ කොයි කාටත් ගැළපෙන හලාවත විවිධත්වයේ රාජධානියක් කීමේ වරදක් නැත.
හලාවත ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, වයඹ පළාතේ, පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
1990 ගණන් වල මැද භාගයෙහි පටන්, නව භූතාපජ බලාගාරයන්හී සංවර්ධන කටයුතු ඇණහිටුනු අතර, එසේ වූයේ ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රාදේශීය ප්‍රජාවන්ගේ බලවත් විරෝධය නිසාවෙනි. බොහෝ විභව්‍ය අඩවි පිහිටා තිබුණේ රජය-විසින්-රක්ෂිත ප්‍රදේශයන්හී සහ සංචාරකයන් පැමිණෙන ස්ථානයන්හී වූයේ, සාම්ප්‍රදායික උණුදිය උල්පත් හෝ ඔන්සෙං එහි පැවැති නිසාය.
මෙම පෙදෙස්හී ප්‍රාදේශීය ප්‍රජාවන් බොහෝ විට සංචාරකයින් ඔන්සෙං වෙත පැමිණීම නිසා ලැබෙන ආදායම මත යැපුනු අතර, භූතාපජ සංවර්ධන කටයුතු වලට විරුද්ධත්වයක් දැක්වූයේ, මෙම කර්මාන්තය විසින් ස්වභාවික සෞන්දර්යය මත සිදු කල හැකි සෘණාත්මක බලපෑම සහ එය නිසා සංචාරක ව්‍යාපාරය සහ ප්‍රාදේශීය ආර්ථිකයට එය විසින් සිදු කල හැකි හානිය නිසාවෙනි.
ඊෂු-බුනින්-මරියානා චාපයට එහි සමීපත්වය නිසාම, භූතාපජ බලශක්තිය සැපයීම කෙරෙහි වාසිදායක භූමිභාගයන් කිහිපයක් ජපානය සතුව පවතියි. 2007 වසර වන විට, ජපානය සතුව 535.2 පිහිටුවුනු විදුලි ජනක ධාරිතාවක් වූ අතර, එය ලෝකයෙහි මුළු ප්‍රමාණයෙන් 5% පමණ විය. රටෙහි බලශක්ති පාර්ශවයෙහි සුළුතර භූමිකාවක් භූතාපජ බලශක්තිය විසින් ඉටුකරයි: 2013 වසර වන විට එය විසින් 2596 ප්‍රමාණයක විදුලිය සැපයූ අතර, එය රටෙහි සම්පූර්ණ විදුලි සැපයුමෙන් 0.25% පමණ විය.
භූතාපජ මූලාශ්‍රයන් ගවේෂණය, ප්‍රවර්ධනය, ප්‍රයෝජ්‍යකරණය සහ මන්තුකරණය සඳහා, ජපානය විසින් ප්‍රගත තාක්ෂණයන් සංවර්ධනය කරන ලදි. දේශිය භූතාපජ අංශයෙහි ස්ථවික ස්වභාවය නිසා, මෙම තාක්ෂණයන් බොහෝමයක් මෑත වසර කිහිපය තුලදී පාරසමුද්‍රික සංවර්ධන ව්‍යාපෘතින්හී භාවිත කර ඇත. අවසන් වසර 10 තුලදී, ලොව භූතාපජ බලාගාරයන්හී භාවිතා කෙරුණු ටර්බයිනයන්ගෙන් 67% පමණ ප්‍රමාණයක්, ජපානය විසින් සපයා ඇත.
ඔහු ඇරඹූ වැඩසටහන් නිම කිරීමට, එවිට පැවති පාර්ලිමේන්තුව දිගටම පැවතීම අවශ්‍ය බව ජනාධිපති ජයවර්ධන කියා සිටි අතර, එබැවින් එහි වාරය දිගුකිරීමට ජනමත විචාරණය යෝජනා කලේය. ජයවර්ධන මහතාගේ ඒකාධිපතිමය පියවරක් ලෙසින් මෙම ජනමත විචාරණය විග්‍රහ කල විපක්ෂ දේශපාලන පක්ෂ විසින් ජනමත විචාරණයට දැඩි ලෙසින් විරුද්ධ වෙමින් ජනමත විචාරණය හරහා පාර්ලිමේන්තුවේ යෝජිත දිගුව පරාජය කිරීමට දැඩි ප්‍රයත්නයක යෙදුනහ.
වර්ධමාන මහාවීරතුමා තම ජිවිතයේ ඉතිරි කාලය තුළ අංග, මගධ, මිථිලා සහ කෝසල වැනි ප්‍රදේශ වල ජනතාවට සිය ධර්මය දේශනා කිරීමේ නිරත විය. විශාල පිරිසකගේ සිත් ඇද ගැනීමට සමත් වූ එතුමාගේ ධර්මය වැළඳගත අය අතර රජවරු, බලවත් ප්‍රභූවරු, ධනවත් වෙළෙන්දෝ, සහ ගෘහපතියෝ ද වූහ. මහාවීරතුමා වසර 72 ක් ආයු වළඳ ක්‍රි.පූ 591 හෝ 531 හෝ 448 දී පැට්නා නුවර පාවා නමැති ස්ථානයේ දී පරලෝ සැපත් විය. මහාවීරතුමා ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ සමකාලීනයෙකු වූ නමුත් ඒ දෙදෙනා කිසි දිනක ඔවුනොවුන් මුණ ගැසී නොමැත.
ජෛනාගම, ජෛන ධර්මය ලෙසින් ද හැඳින්වේ. ජෛනාගම ක්‍රි.පූ. 6 වන සියවසේ දී ඉන්දියාවේ බිහිවූ ආගමකි. ජෛන ආගම එහි අධ්‍යාත්මික අදහස් සොයා ගන්නේ තීර්තංකර විසිහතර දෙනෙකුගේ අනුප්‍රාප්තිය හරහා ය. එකල ඉන්දියාවේ පැවති හින්දු ආගමෙහි පිරිසිදු බවත් චාම්, සරල ලක්ෂණත් විනාශ වෙමින් ඒ වෙනුවට එය අනුරාගී පූජා විධි, බිලි පූජා සහ හරසුන් ශාන්තිකර්ම වලට වැඩි අවධානයක් යොමු කිරීම නිසා බිහි වෙමින් පැවති නව ආගම් වලට වැඩි ජනතා ආකර්ෂණයක් ලැබුණි.
සිය වස්ත්‍ර අත්හැර දිගම්බර තත්ත්වයට පත් ඔහු ඊළඟ වසර 22 තුළ පරම සත්‍යය අවබෝධ කර ගැනීමේ අධිෂ්ඨානයෙන් යුතුව දුෂ්කර ජීවිතයකට එළඹ භාවනානුයෝගී ව කාලය ගත කළේ ය. එම කාලය අවසානයේ දී ඔහු කේවල හෙවත් සර්වඥ තත්ත්වයට පත් විය. ඉන් අනතුරුව වර්ධමාන, කෙලෙස් දිනූ තැනැත්තා යන අර්ථයෙන් ජින සහ මහාවීර යන නම් වලින් හැඳින්විණි.
මහාවීරතුමාගේ අනුගාමිකයෝ නිග්‍රන්ථ නම් වූහ. මහාවීරතුමා සිය කාලය මිඩංගු කළේ එතුමාගේ පූර්වගාමිකයා වූ පාර්ශ්වනාථ ගොඩනගා තිබූ දහම ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ය. පාර්ශ්වනාථ දේශනා කොට තිබූ සිව් වැදෑරුම් ධර්මයට මහාවීරතුමා පස්වැන්නක් එකතු කළ අතර එය බ්‍රහ්මචර්යා නම් විය.
සිද්ධ සීල හෙවත් පාරිශුද්ධ වූ ද සදාකාලික වූ ද විමුක්තිය උදාකර ගැනීම සඳහා නියම ජෛන භක්තිකයෙකු විසින් ශීල පහට අමතරව රත්න නමින් හැඳින්වූ නිවැරදි විශ්වාසය, නිවැරදි දැනුම සහ නිවැරදි පැවැත්ම යන තුන් වැදෑරුම් මාර්ග ද අනුගමනය කළ යුතු ය.
ගල් පර්වතයෙන් මදක් ඉස්මතු වන සේ නෙලා තිබෙන මෙම මූර්ති ක්‍රි. ව. 7-9 ශතවර්ෂයන්ට අයත් මහායානික මූර්ති ලෙස පිළිගැනේ. මෙහි ප්‍රධාන බුදුරුව උසින් අඩි 51ක් පමණ වන අතර ඒ දෙපස ප්‍රථිමා තුන බැගින් ප්‍රතිමා හයකි. බුද්ධ ප්‍රථිමාවේ දකුණු පසින් අවලෝකිතේෂ්වර නාථ බෝසතුන් මැදිකොට ගෙන තාරා දේවියගේ සහ සුධන පෝසතුන්ගේ ප්‍රථිමා වේ. එසේම වම් පසින් මෛත්‍රී බෝසත් රුවක් සහ දෙපසින් වජ්‍රපාණී බෝසත් රුවක්ද, හදුනාගැනීමට අපහසු වෙනත් රුවක්ද වේ.
බුදුරුවගල පිහිටි ප්‍රථිමා සංකීර්ණයෙහි මධ්‍යගතව පිහිටි ප්‍රථිමාව වේ. උසින් මීටර 15ක් පමණ වන මෙම හිටි බුද්ධ ප්‍රථිමාව සමභංග ඉරියව්වෙන් යුක්ත වේ. අර්ධ උන්නතට පිහිටි ගලෙහි ඉස්මතු කොට ඇති ප්‍රථිමාව බදාමයෙන් පූර්ණ කොට රතු, කහ, සුදු හා දුඹුරු වැනි වර්ණයන්ගෙන් හැඩ කොට තිබූ බවට සාධක දැකගත හැකිවේ.
බුද්ධ ප්‍රථිමාවට වම් පසින් පිහිටි ප්‍රථිමාව හඳුනා නොගත් දේව ප්‍රථිමාවක් සේ සැළකේ. සමභංග හිටි ඉරියව්වෙන් නිර්මිතය. දෑත් ඉහලට යොමුව පවතින අතර උඩුකය නග්න වේ. දකුණ කණෙහි මකර කුණ්ඩලාභරණයක් දැකගත හැකිය.
තාරා ප්‍රථිමාවට දකුණු පසින් පිහිටි මෙම උඩුකය නිරුවත් ප්‍රථිමාව මහභංග ඉරියව්වෙන් නිර්මිත වේ. යටිකය දෝතියකින් සරසා ඇත. සිරසෙහි වූ ජටා මකුටයෙහි ධ්‍යාන මුද්‍රාවෙන් යුතු බුදුරුවක් දැකගත හැකිවේ.
බුද්ධ ප්‍රථිමාවට දකුණු පසින් පිහිටා තිබේ. ත්‍රිභංග හිටි ඉරියව්වෙන් නිර්මිත මෙහි දකුණු අත ඉහලට ඔසවා ගෙන සිටින අතර කටක හස්ත මුද්‍රාව දක්වයි. වම් අත පහලට හෙලා පුන් කළසක් දරා සිටියි.
අවලෝකිතේෂ්වර ප්‍රථිමාවට දකුණු පසින් පිහිටා තිබේ. ප්‍රථිමාව උසින් මීටර 6ක් පමණ වේ. වම් අතින් යම්කිසි මුද්‍රාවක් පෙන්නුම් කරයි.
හක්ගල ආරම්භවූ සමයේ ලංකාවේ ප්‍රධාන අපනයන භෝගයවූ කෝපි වගාවට ආදේශක භෝග පිලිබඳව පර්යේෂණ පවත්වමින් සිටි යටත් විජිත ආණ්ඩුව විසින් සිංකෝනා වගාවට ලංකාව සුදුසුදැයි සොයා බලන්න හක්ගල ප්‍රදේශය තෝරා ගෙන අත්හදාබැලීමේ වගාවන් ආරම්භකලා. කෝපි කොළ රෝගය නිසා ලංකාවේ කෝපි කර්මාණ්තය විනාශවී යනවිට හක්ගල උද්‍යානයෙන් සිංකෝනා පැල ලක්ෂ ගණනක් ලංකාවේ සිටි බ්‍රිතාන්‍ය වැවිලිකරුවන් හට ලබාදීමට ආචාර්ය ත්වේයිට්ස් හා හක්ගල උද්‍යාන පාලකවරුන්ට හැකිවුන බව බ්‍රිතාන්‍ය යටත්-විජිත වාර්තා පවසනවා.
බදුල්ල ප්‍රධාන පාරේ, කිලෝ මීටර 16 ක් පමණ දුරින් උද්‍යානය පිහිටුවාසිට[ තිබෙයි. උද්‍යානය සහිත භූමි ප්‍රදේශය මුහුදු මට්ටෙම් සිට අඩි 5,400 ක් පමණ ඉහලින් පිහිටා තිබීම නිසා සිසිල් දේශගුණයක් සහිත වෙයි. වාර්ෂික උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 16 - 30 පමණ අතර අගයකින් විචලනය වෙයි. දෙසැම්බර් සිට පෙබරවාරි අතර කාල සීමාව සිසිල් දේශගුණයක් සහිත වන අතර, අප්‍රියෙල් හා අගෝස්තු අතර කාලය සාපේක්ෂව උනුසුම් වෙයි.
1861 වසරේ දී ප්‍රථමයෙන්ම මෙම භූමිය තුල සින්කෝනා වගා කිරීම අත්හදා බැලූ අතර, සින්කෝනා වගා කිරීමට වඩා තේ වගා කිරීම සුදුසු වීම නිසා, මේ භූමිය තුල තේ වගාකිරීම අත්හදා බලන ලදී. රාජකීය උද්භිද උද්‍යානයේ අධ්‍යක්ෂක ආචාර්ය ත්වේයිට්ස් සිංකෝනා අත්හදා බලන්න හක්ගල තෝරගෙන තියෙන්නේ එහි සමශ්‍රීතෝෂ්ණ දේශගුණය සිංකෝනා ගසේ නිජබිම වෙන පීරූ රාජ්‍යයේ ඇන්ඩීස් කඳුවැටිය ප්‍රදේශයේ දේශගුණයට බොහෝ සමානවුනු නිසා බව සටහන් වෙනවා.
1882දී හක්ගල උද්භිද උද්‍යානයක් බවට පර්වර්තනය කිරීමේ මූලික පියවර තැබුණු අතර මේ මහා කර්තව්‍යයේ පුරෝගාමීන්වූයේ නොක් පවුලයි. හක්ගල උද්‍යානයක් බවට පරිවර්තනය කිරීම සඳහා එහි පලමු භාරකරු ලෙස පත්කරන ලද්දේ විලියම් නොක් නැමති බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයෙක්. ඔහුගේ ඇවෑමෙන් ඔහුගේ පුතුන් දෙදෙනා වන ජේ.කේ නොක් හා ජේ.ජේ නොක් හක්ගල භාරකරුවන් ලෙස ක්‍රියාකලා.
වසර 6ක් සේවයකරමින්, බොහෝ දෙනාගේ ගෞරවයට පාත්‍රවූ ජේ.කේ නොක්ගේ කණගාටුදායක මරණයෙන් ශෝකයට පත් හක්ගල ඔහු සමග සේවයකල ඔහුගේ සහෝදර සේවකයින්, ජේ.කේ නොක් සිහිවීමට මෙන්ම ඔහුගේ පියාද හක්ගල උද්‍යානයට කල සේවය සිහිකරමින් නොක් නාමය හක්ගල උද්‍යානයේ සදාකල් නොනැසී පවත්වාගෙන යාම සඳහා කුඩා ග්‍රීෂ්ම නිවහනක් සිහිවටනයක් ලෙස නිර්මාණය කලා. අදටත් මේ නොක් අනුස්මරන ග්‍රීෂ්ම නිවහන හක්ගල උයනේදී ඔබට දැකගත හැකියි.
හක්ගල උද්භිද උද්‍යානය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ නිර්මාණය කර තිබෙන උද්භිද උද්‍යාන පහ අතුරින් දෙවැනියටම විශාල, නුවරඑළිය පිහිටා තිබෙන උද්‍යානයකි. අනෙක් උද්භිද උද්‍යාන හතර වන්නේ පේරාදෙණිය උද්භිද උද්‍යානය, හෙනරත්ගොඩ උද්භිද උද්‍යානය, මිරිජ්ජවිල උද්භිද උද්‍යානය, ගනේවත්ත ඖෂධ උද්‍යානය සහ සීතාවක උද්භිද උද්‍යානයයි. උද්‍යානය ආසන්නයෙන්ම හක්ගල දැඩි ස්වභාව රක්ෂිතයද පිහිටා තිබේ.
ඉන්පසු ඔහුගේ සොයුරු ජේ.ජේ නොක් මෙහි උද්‍යාන පාලක තනතුර භාරගත් බව පැවසෙනවා. ජේ.ජේ නොක් 1909 සිට 1940 දක්වා වසර 31ක කාළයක් හක්ගල රමණීය උයනක් බවට පරිවර්තනය කරන්නට කැපවුනා. සුදුජාතික යටත් විජිත පාලක පැලැන්තියේ වුවත් නොක් පවුල වැන්නවුන් මේ රටට කල සේවය අමතක නොකල යුතුයි.
සිංකෝනා අතීතයේදී විශාල ලෙස වගාකෙරුනු වාණිජ භෝගයක් වූ අතර එයින් ලබාගත් ප්‍රධානම ඖෂධය වූයේ මැලේරියාව සඳහා ප්‍රතිකාරයක් ලෙස දෙන ක්විනීන් නම් ඖෂධයයි. මේ සඳහා ලන්දේසි හා බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත පාලකයින් ආසියාතික රටවල අක්කර දහස්ගණනක සිංකෝනා වගාකොට තිබුණා.
නොක් අණුස්මරණ ග්‍රීෂ්ම නිවහන ලෙස හඳුන්වන කුඩා ගොඩනැගිල්ලක් උද්‍යානය තුල දකින්නට ලැබෙනවා.මේ ග්‍රීෂ්ම නිවහන තනා තිබෙන උස්භූමියේ සිට බැලූ විට නමුණුකුල කඳුපන්තියද, ඊට එපිටින් ඌව ද්‍රෝණියද, දකුණු පසින් හපුතලේ කපොල්ලද, වම්පසින් මදුල්සිමා කඳුවැටියද දකින්නට පුලුවන්.
සිංකෝනා වැවීම සඳහා හක්ගල උද්‍යානයේ පලමුවෙනි භාරකාරයා විධියට එම්.ආර්.ඩබ්ලිව් මැක්නිකෝල් මහතා පත්කර තිබෙනවා. මැක්නිකෝල්ගෙන් පසුව පේරාදෙණිය රාජකීය උද්භිද උද්‍යානයේ ආචාර්ය ඩී.එච්.කේ ත්වේයිට්ස් මෙහි භාරකරු බවට පත්වෙනවා.
අඩුම වර්ෂාපතනය ජනවාරි සිට මාර්තු දක්වා වන අතර එය මිලිමීටර් 70 සිට 100 දක්වා විය හැකියි. වර්ෂා කාළය අප්‍රේල් මාසය අවසන්වන විට පැමිණෙන අතර වැඩිම වර්ෂාපතනය ඔක්තෝම්බර් සිට දෙසැම්බර් දක්වා ලැබේ. එය මිලිමීටර් 190 සිට 225 තරම්වේ.
පසුව 1884 වර්ෂයේදී මෙම භූමිය සංවර්ධනය කරමින් උද්භිද උද්‍යානයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන අතර මූලික වෙලා තියෙන්නෙත් එවක පේරාදෙණිය රාජකීය උද්භිද උද්‍යානයේ අධ්‍යක්ෂක ආචාර්ය ඩී.එච්.කේ ත්වේයිට්ස් මහතා.
8462852යනු, පෘථිවියෙහි සිට දළ වශයෙන් 454 පාර්සෙක් දුරින් චීනි තාරකා මණ්ඩලයෙහි පිහිටි -වර්ගයේ ප්‍රධාන අනුක්‍රම තාරකාවකි. 2015 සැප්තැම්බර් මාසයේදී, ප්ලැනට් හන්ටර්ස් ව්‍යාපෘතියෙහි කොටසක් ලෙසින්, තාරකා විද්‍යාඥයින් කිහිප දෙනෙක් ශාස්ත්‍රීය ලිපියක් ප්‍රකාශයට පත් කලේ, බහිෂ්-සෞර ග්‍රහ ලෝක නිරාවරණය කර ගැනුමට ඈත කක්ෂගතව ඇති තාරකාවන්හී දීප්තියෙහි වෙනස් වීම් නිරීක්ෂණය කරන, කෙප්ලර් අභ්‍යාවකාශ දුරදක්නය විසින්, නිරික්ෂණය කෙරුනු, තාරකාවේ අසාමාන්‍ය අලෝක විචලනයන් විශ්ලේෂණය කරමිනි.
තාරකාවේ දීප්තියෙහි විශාල සහ අක්‍රමවත් වෙනස්වීම් විසින් පෙනී යන්නේ , "සමීප සැදිල්ලක්" සහිතව තාරකාව වටා කක්ෂ ගතව ඇති විශාල ස්කන්ධයක් ඇති බවයි. තාරකාවේ අසාමාන්‍ය ආලෝක පැතිකඩ පැහැදිලි කිරීමට සමහරක් උපකල්පිත යෝජනා කර තිබේ. පර්යේෂකයෝ දැනට සිතන්නේ, තාරකාවේ විෂම ආලෝක අවපාතය සඳහා භාවිතා කල හැකි විවරණයක් වන්නේ, කොටස් වලට බිඳී ගිය ධූම කේතුවක් තාරකාව වටා ඉලිප්සාකාරව කක්ෂගත වීමයි.
මෙම තාරකාව වෙත, 2015 ඔක්තොම්බර් මාසයෙහිදී තදබල මාධ්‍ය අවධානය යොමු වුනේ, එහි අසාමාන්‍ය ආලෝකවක්‍රය විසින් බුද්ධිමත් පාරභෞම ජීවය හා සබැඳි ක්‍රියාවලියන්ගේ ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන බවට සමපේක්ෂණයක් මතය.