polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
මෙම යානය නිපදවීම සඳහා මුලින්ම අද්‍යනය කරනු ලබන්නේ රාජකීය ගුවන් සමාගම විසිනි.ඔවුන් මෙය මුලින්ම සිදු කරන්නේ නම් රොකට් යානය පදනම් කොට ගෙනය.කෙසේ නමුත් මෙම ව්‍යපෘතිය ආරම්භ කරනු ලබන්නේ 1964 දීය.මෙහිදී මූලිකත්වය ගෙන කටයුතු කරන්නේ නම් සමාගමකි.නමුත් පසු කාලයේදී සමාගමද සමගින් මෙය නිර්මාණය කෙරුණි.
මෙම යානය කොටස් තුනකින් සමන්විතය.එසේම මේ සඳහා භුමිතෙල් සහ ඉහල අත්හදා බැලීම් කරන ලද පෙරෝක්සයිඩ සහ සාන්ද්‍රණය කරන ලද හයිඩ්‍රජන් පෙරොක්සයිඩ් යොදා ගනී.
ප්‍රථමවතාවට සම්පූර්ණ කොටස් සහිතව සහ ගුවන් බඩු තොගයක්ද සහිතව බ්ලැක් ඇරෝ යානය ගුවන්ගතවන්නේ 1970 සැප්තම්බර් 2 වැනිදාය.
එනම් යානයේ තුන්වන ගුවන්ගත්වීම ලෙසිනි.එසේම බ්‍රිතන්‍යන්ගේ ප්‍රථම චන්ද්‍රිකාවක් ගුවන්ගත කිරීමද මෙයයි.කෙසේ වෙතත් යානයේ දෙවන කොටසේ ඔක්සිකාරක තෙරපුම් පද්ධතියේ ඇතිවන දෝශයක් නිසා දෙවන කොටස නියමිත කාලයට කලින් යානයෙන් වෙන් විය.ඉන් අනතුරුව යානයේ තුන්වන කොටස ක්‍රියාත්මක වුවත් යානයට ඉලක්කගත ප්‍රදේශයට යාමට නොහැකි වීමෙන් නැවතත් පොලව දෙසට කඩා වැටිණි.මෙලෙස එම යානයද ගල්ෆ් ඔෆ් කාපෙන්ටෙරියා නම් මුහුදු ප්‍රදේශයට කඩා වැටීමෙන් බ්ලැක් ඇරෝ හී තුන්වන ගුවන් ගමනද අසාර්ථක විය.
බ්ලැක් ඇරෝ යානා 4ක් 1969 හා 1971 අතර තුර කාලයේදී ගුවන් ගත කර තිබේ. මෙහි පලමු සහ දෙවන් ගුවන් ගත කිරීම් පරීක්ශණ මට්ටමේ ගුවන්ගත කිරීම් වේ.කෙසේ වෙතත් පලමු ගුවන්ගත කිරීම සාර්ථක වන්නේ නැත.පලමු කොටසේ ඉන්ජිමේ ඇතිවන කාර්මික දෝශයක් හේතුවෙන් යානය ගුවන්ගත කර මිනිත්තුවක් වැනි කෙටිකාලයකින් නැවතත් පහලට ඒමට පටන් ගනී.එබැවින් එය පොලවට වැටීමෙන් සිදුවන හානිය හේතුකොටගෙන එම යානය පුපුරවා විනාශ කරන ලදි.
යානය ගුවන්ගත්වී තත්පර 257ක් ගත වු විට දෙවන අදියර අවසන් වෙයි.එවිට යානය නිදහස් අවස්ථාවකට පත්වෙයි .එවිට් යානයෙ ඇති අකෘති පාලන පද්ධතිය ක්‍රියාත්මකවෙයි.මෙම පද්ධතිය මගින් ඒ අවස්ථවේ යානය පාලනය කරයි .පසුව එම නිදහස් අවස්ථාව අවසන් වූ වහාම යානයේ තුන්වන කොටස ක්‍රියාත්මක වෙයි.මෙම තුන්වන කොටස සතුව වැක්ස්වින්ග් සොලිඩ් රොකට් මෝටරයක් පවතී.එය තත්පර 55ක කාලයක් යානයට බලය ලබාදෙයි.
මෙහි මූලික සංවර්ධන කටයුතු සිදු කරනු ලබන්නේ සයුන්ඩෙර්ස් රිඔ නම් සමාගමක් විසිනි.නමුත් 1964 දී වෙස්ට්ලන්ඩ් ගුවන් සමගමද මෙම කටයුත්තට හව්ල් විය.එම නිසා වෙස්ට්ලන්ඩ් සමාගම දෙවනු ප්‍රථමික නිර්මාණකරු බවට පත් විය.කෙසේ හෝ මෙහි පලමු හා දෙවන කොටස් එක් කරන ලද්දේ ඊස්ට් කොඋස් නම් ප්‍රදේශයේ දීය.බ්‍රිස්ටල් සිඩ්ලියි පලමු හා දෙවන කොටස් වල ඉන්ජිම නිෂ්පාදානය කරන ලදි.
පසුව මෙම බ්ලැක් ඇරෝ යානයේ ගුවන් බඩු තොගය වැඩිකරගනීමට වියුත්පන්න කීපයක්ම ලබුණි.ඒ අතරින් මෙහි ඇති ගැමා ඉන්ජින් වෙනුවට ලර්ච් නම් ඉන්ජිමක් යෙදවීම,මෙම යානයෙ ඉදිරියට බ්ලූ ස්ටික් මිසයිලයක් සවි කිරීම ආදිය ප්‍රධාන වෙයි.
සිවු වන ගුවන් ගතවීම ඉලක්ක ගත ලෙසම සාර්ථක වෙයි.එමගින් ප්‍රොස්පෙරො චන්ද්‍රිකාවද අභ්‍යවකාශගත කිරීමට හැකි විය.එමගින් බ්‍රිතාන්‍යන් චන්ද්‍රිකාවක් අභ්‍යවකාශගතකල 6වන ජාතිය බවටද පත්විය.
මෙම සියලූම ගුවන්ගතවීම් සිදුකරනු ලැබුයේ එරියා 5 නම් ප්‍රදේශයකය.මෙය පිහිටා ඇත්තේ ඔස්ට්‍රේලියාවේ වුමෙරෝ නම් තහනම් ප්‍රදේශයකය.එනම් බ්ලක් නයිට් යානයේ පරීක්ෂණ සිදු කල ප්‍රදේශයේමය.
යානයේ ආකෘතිය පාලනය කිරීම සදහා පලමු සහ දෙවන කොටස් වලදී ත්‍රස්ට් වෙක්ටරින්ග් නම් මූලධර්මය යොදා ගෙන ඇත.නමුත් යානයේ තුන්වන කොටසේදී මෙම ආකෘතිය ක්‍රියාත්මකනොවේ.
තුන්වන අදියර අවසන් වීමෙන් මිනිත්තුවකට පසු ගුවන් බඩු තොගය නිදහස් වෙයි.ගෑස් උත්පදකයක් මගින් ගුවන් බඩු තොගය අභ්‍යවකාශයේ නියමිත තැනට යොමු කරයි.
ප්‍රතිසම ප්‍රදාන සංඥාවට අනුව වාහක තරංගයේ විස්තාරය වෙනස් කිරීමේ මූර්ජන ආකාරය විස්තාර මූර්ජනය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.
ප්‍රතිසම ප්‍රදාන සංඥාවට අනුව වාහක තරංගයේ සංඛ්‍යාතය වෙනස් කිරීමේ මූර්ජන ආකාරය සංඛ්‍යාත මූර්ජනය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.
ප්‍රතිසම ප්‍රදාන සංඥාවට අනුව වාහක තරංගයේ කලාව වෙනස් කිරීමේ මූර්ජන ආකාරය කලා මූර්ජනය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.
මෙසේ යම් ආකාරයකින් මූර්ජනය කර යැවූ තරංගයකින් වැදගත් තොරතුර හෝ දත්තය නැවත පෙරා ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය විමූර්ජනය ලෙස හැඳින්වේ. මෙහිදී, මූර්ජනයේ ප්‍රතිවිරුද්ධ ක්‍රියාවලිය විද්‍යුත් පරිපථ මගින් කරවීමෙන් ලබා ගනී. මූර්ජනය සිදුකරන උපාංගය හෝ පරිපථ කොටස මූර්ජකය ලෙස හැඳුන්වෙන අතර විමූර්ජනය සිදු කරන පරිපථ කොටස හෝ උපාංගය විමූර්ජකය ලෙස හැඳින්වේ.
ප්‍රතිසම ප්‍රදාන සංඥාවක් ප්‍රතිසම වාහක තරංගයක මූරජනය කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ප්‍රතිසම මූර්ජනය ලෙස හැඳින්වේ. ප්‍රතිසම මූර්ජන ආකාරද මූර්ජන ක්‍රියාවලියේදී වාහක සංඥාවට සිදු කරන වෙනස්කම් අනුව මෙසේ වර්ගීකරණය කල හැකිය.
1875 වසරේදී එවක වේල්සයේ කුමරු වූ ඇල්බට් එඩ්වර්ඩ් ලංකාව තුල නිල සංචාරයක් සිදුකිරීමට නියමිත බැව් සැළවීමත් සමග, යාපනය වෙනුවෙන් වේල්සයේ කුමරු පිළිගැනීම සඳහා කමිටුවක් නිර්මාණය කර ගැණුනි. එම කමිටුව විසින්, පිළිගැනීම් කටයුතු සිදුකිරීම සඳහා රු. 10,000 ක පමණ අරමුදල් ප්‍රමාණයක් එක්රැස්කර ගන්නා ලදී. රැස්කරගත් මුදලින් කමිටුව රිදී මංජුසාවක් සහ ආභරණ කට්ටලයක් මිලදී ගත් අතර, එම ත්‍යාගය 1875 වසරේ දෙසැම්බර් 1 වැනි දින කොළඹදී ඇල්බට් කුමාරයාට පිරිනමන ලදී.
කෙසේ වෙතත් කමිටුව මගින් රැස් කර ගත් මුදලින් තවත් රු. 6,000 පමණ මුදල් ප්‍රමාණයක් ඉතිරි වූ නිසා, එම මුදල් භාවිතා කොට ඇල්බට් කුමරුගේ ලංකා ගමන සිහිවීම පිණිස ස්මාරකයක් තැනිය යුතු යැයි අදහස් වූ අතර, 1880 ජූලි මස 1 වැනිදා යාපනය කච්චේරියේ තිබූ රැස්වීමකදී, එම මුදලින් යාපනය නගර මධ්‍යයෙහි ඔරලෝසු කණුවක් ඉදිකල යුතු බවට තීරණය විණි. ඒ සඳහා තවත් රු. 4,000 ක පමණ මුදල් ප්‍රමාණයක්ද, දේශීය දායකයන්ගෙන් උපයා ගැණුනි.
ඔරලෝසු කණුවෙහි ආකෘතිය නිර්මාණය කිරීම, රජයේ නිර්මාණ ශිල්පියෙකු වූ ජේ. ජී. ස්මිදර් විසින් සිදුකෙරිණි. එවක බ්‍රිතාන්‍ය ලංකා ආණ්ඩුකාරවරයා වූ ජේම්ස් රොබට් , කණුව සඳහා ඔරලෝසුව ලබා දුන් බව පැවසෙයි.
1980 දශකයේදී ශ්‍රී ලංකාව තුල දෙමළ කොටි ත්‍රස්තවාදය නැගී සිටීමත් සමගම, යාපනය නගරයද ක්‍රමයෙන් පිරිහීමට ලක්වූ අතර, නගරයේ තිබූ අනෙකුත් දේපල වලට හානි සිදුවූවා සේම ඔරලෝසු කණුවටද, ත්‍රස්තවාදී බලපෑම් නිසා හානි සිදුවිය.
ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ යාපනය නගර මධ්‍යයෙහි පිහිටුවා තිබෙන යාපනය ඔරලෝසු කණුව එරට ඇති පැරණි ඔරලෝසු කණු අතුරින් එකක් වේ. එය යාපනය නගරයෙහි ඉදිකොට තිබෙන සුවිශේෂ නගර සළකුණක් ලෙසද හැඳින්වෙයි.
වේල්සයේ කුමරු ඇල්බට් එඩ්වර්ඩ් විසින් 1875 වසරේදී සිදුකල, ලංකා සංචාරය සිහිවීම පිණිස මෙම ඔරලෝසු කණුව ඉදිකෙරිණි.
1826 දී මොහු රාජකීය ෆ්‍රෙඩ්රික් විශ්ව විද්‍යාලයේ ආචාර්ය වරයෙකු ලෙස පත්විය . . ඇතැමුන් පවසන්නේ ඇබෙල් මෙම කාලය තුල යුරෝපයේ සංචාරයක යෙදීසිටි බැවින් හොම්බි හට පත්වීම ලැබුණු බවයි. හොම්බි විසින් හමුදා විද්‍යාලයේද 1826 සිට මියයන තෙක්ම ගණිතය ඉගැන්වූ අතර රාජකීය ෆ්‍රෙඩ්රික් විශ්ව විද්‍යාලයේ මහාචාර්ය වරයෙකු ලෙස 1834 දී උසස්වීමකද ලැබීය. ඔහුගේ පසුකාලීන පොත් වල අන්තර්ගත වන්නේ ත්‍රිමිතික , - , .හොම්බි විසින් පෙළඹීම ලද ගණිතඥයින් අතර ඇබෙල් සහ ඔලී ජෙකොබ් බ්රුච් . වැනි අය වෙති .
හොම්බි විසින් ගණිත විෂයෙහි දුර්වල සිසුන් සඳහා සැකසු කොටස් 2 කින් යුතු පෙළපොත ඔහු විසින් ගණිත විෂය කෙරිහි කල මහඟු දායකත්වයකි .එය විශාල වශයෙන් භාවිතයට ගැනුණු අතර ක්‍රිස්ටෝෆර් හාන්ස්ටීන් විසින් නිකුත් කල තවත් පෙළපොතක් නිසා නෝර්වීජියානු ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට පෙළපොත් සඳහා විවාදයකද ඇති විය.
හොම්බි විසින් ඔහුගේ පළමු ගණිත පෙළපොත 1825 දී නිකුත් කරන ලදී .පිටු 274 කින් යුත් මෙය . . 1827 දී එහි දෙවන කොටස වන පිටු 155 කින් යුත් . , ද නිකුත් කරන ලදී . ඔහු ගුරුවරයෙකු වශයෙන් ලැබූ අත්දැකීම් පාදක කරගනිමින් සරල ලෙස රචිත මේවායේ මූලික අරමුණ වුයේ සිසුන් තුල තර්කානුකුල චින්තනය වැඩි දියුණු කිරීමයි. උදාහරණයක් ලෙස ජ්‍යාමිතිය කොටසේදී පාඨකයා හට රූපය ඇඳීමෙන් තොරව සිතින් මවාගනීමට පොළඹවයි. මෙම පොත විශාල වශයෙන් භාවිත වූ අතර 4 වතාවක් නැවත මුද්‍රණය කරන ලදී.
හොම්බි හට ක්‍රිස්ටියනා කැතීඩ්‍රල් පාසලේ දී සිසුවෙක්ව සිටි නීලස් හෙන්රික් ඇබෙල් .මුණගැසී සුළු කාලයකින්ම ඇබෙල් ගේ දක්ෂතා හදුනාගත් අතර හොම්බි විසින් ඔහුගේ ශිෂ්‍ය වාර්තා පොතේ අසාමාන්‍ය බුද්ධිමතෙක් ලෙස හඳුන්වාදෙන ලදී. පාසලේ වැඩි වශයෙන්ම මූලික වුයේ සම්ප්‍රදායික අධ්‍යාපනය හා ලතින් ,බැවින් හොම්බි විසින් ඔහුට අමතර ඉගැන්වීම් කරන ලදී.හොම්බිගේ මේ ඇබෙල් සඳහා වූ උත්සාහය “හොම්බි ගේ ගණිතය කෙරෙහි කල විශාලම දායකත්වය ” ලෙස සැලකේ.
හොම්බි දෙවරක් විවාහ විය. ඔහුගේ පළමු බිරිඳ “නිකොලින් අන්තෝනි ෆින්කන්හේගන්” 1804දි උපත ලද අතර 1839දි මියගියාය.ඔවුනට ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙක් ලැබුණු අතර ඉන් එක දරුවෙක් උපතේදීම මියගියේය.හොම්බි දෙවන වරට 1842දි විවාහ වුයේ 1812දි වොස් හි උපන් “ඉන්ගේබෝර්ග් තොර්ප්” සමගය. ඔවුනට පිරිමි දරුවන් දෙදෙනෙකු හා ගැහැණු දරුවන් දෙදෙනෙකු ලැබිණි.
ගණිත ගුරුවරුන් සඳහා වන බර්ට් මයිකල් හොම්බි අනුස්මරණ ත්‍යාගය 2005දි පිහිටුවනු ලැබූ අතර වාර්ෂිකව ප්පිරිනමනු ලබයි. ත්‍යාග මුදල වන , 50,000, මුදල ගනු ලබන්නේ ඇබෙල් ත්‍යාගය සඳහාද මුදල් ලබාදෙන ඇබෙල් අරමුදලෙනි. මෙම ත්‍යාගය සංවිදානය කරනු ලබන්නේ නෝර්වීජියානු ගණිත සමාජයේ අධ්‍යක්ෂක මණ්ඩලයෙනි . මෙහි වර්තමාන සභාපති වන්නේ ඔස්ලෝ විශ්වවිද්‍යාලයීය මහාචාර්ය ටොම් ලින්ඩ්ස්ටෝම් ය .
හොම්බි රක්ෂණ කටයුතු වලද නිරත විය.1832 සිට 1848 දක්වා - නම් රක්ෂණ කමිටුවේ සමජිකකෙක් වූ අතර එය නොර්වේ හි ප්‍රථම රක්ෂණායතන අධීක්ෂණ කමිටුවයි. එමෙන්ම 1847දි ඔහුගේ සිසුවෙක් වන ඔලී ජෙකොබ් බ්රුච් විසින් ඇරැඹු නම් රක්ෂණායතනයේ අධ්‍යක්ෂක මද්නලයේ සාමාජිකයෙක්ද විය.
ඇබෙල් නම් රෝගයෙන් 1829 දී මියගිය අතර මියයන විට ඔහුගේ වයස 26කි . ඇබෙල් ගේ මරණයෙන් වසර 10කට පසු හොම්බි විසින් ඇබෙල් ගේ සියලුම ගණිත කටයුතු එක්කර සංස්කරණය කර කොටස් 2ක් පලකරන ලදී.— . . .
හොම්බි සහ ඇබෙල් මිතුරන් වූ අතර හොම්බි ගේ සොහොයුරා ඇබෙල් සමග එකට උගත් බැවින් ඔවුන් තිදෙනාම ක්‍රමයෙන් මිතුරන් බවට පත්විය.හොම්බි විසින් ඇබෙල් හට තම එයිඩ්ස්බර්ග් හි පිහිටි නිවසට කීපවතාවක්ම ආරාධනා කල අතර නත්තල් උත්සවයද ඉන් එකකි.
ඔස්ලෝ හි මැජෝස්ටුවෙන් මාවත , ලෙස ඔහුට උපහාරලෙස නම් කර තිබු අතර එය 1879දි ලෙස ක්‍රිස්ටෝෆර් හාන්ස්ටීන් වෙනුවෙන් නම් කෙරිණි.
ස්ථාන දෙකෙන්ම නිරාවරණය කෙරුනු ධාතුන් වහන්සේලා, එංගලන්තය වෙත වැඩම්මවා, වික්ටෝරියා සහ ඇල්බට් කෞතුකාගාරය වෙත තැන්පත් කෙරුණු මුත්, කරඞු පිළිබඳ කනිංහැම්ගේ විස්තරය සහ සත්‍ය වශයෙන් තැන්පත් කර තිබූ මඤ්ජුසා අතර සමහරක් පරස්පරයන් වූ හෙයින් සංචිය වෙතින් නිරාවරණය කෙරුණු ධාතුන් වහන්සේලා යමෙකු විසින් සතධාර වෙතින් සොයා ගත් කරඞු වෙතට මාරු කර ඇති බවක් විශ්වාස කෙරෙන අතර, සංචි පැණි ගල් කරඞු වලට කුමක් සිදුවූයේද යන්න පිළිබඳ පැහැදිලි සාක්ෂ්‍ය නොපවතියි.
ධාතුන් වහන්සේලා 1939 දක්වා රක්ෂිතව තබා ගන්නා ලද අතර, එම අවස්ථාවේදී මහා බෝධි සංගමය විසින් බ්‍රිතාන්‍ය රජය වෙත ඉදිරිපත් වෙමින් ඒවා ඉන්දියාව වෙත යළි භාර දෙන මෙන් ඉල්ලා සිටියේය. මෙම ඉල්ලීම ප්‍රදානය කරන ලද මුත්, එය ක්‍රියාත්මක කිරීම ප්‍රමාද වූයේ දෙවන ලෝක යුද්ධය නිසාය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින්, ධාතුන් වහන්සේලා භෞතික වශයෙන් හුවමාරු කර ගැනීම 1947 පෙබරවාරි 24 දින දක්වා සිදු නොවූයේ, ආරක්ෂාකාරී ගමනය සහතික කළ යුතු වීම නිසාය.
මහා මොග්ගල්ලාන මහ තෙරුන් වහන්සේගේ පාෂාණමය මඤ්ජුසාවේ තුල වූයේ තවත් පැණි ගල් කරඞුවක් වූ අතර, සාරිපුත්ත මහ තෙරුන් වහන්සේගේ කරඞුව වැනිම වුවද ප්‍රමාණයෙන් කුඩා සහ වඩාත් ඔප දැමූ පෘෂ්ඨයකින් සමන්විත විය. එය තුල වැඩ සිටියේ, සාරිපුත්ත මහ තෙරුන් වහන්සේගේ ධාතුන් වහන්සේලාට වඩා ප්‍රමාණයෙන් කුඩා සහ විශාලතමය අඟල් භාගයකට වඩා කුඩාවූ, මහා මොග්ගල්ලාන මහ තෙරුන් වහන්සේගේ අස්ථි ධාතුන් වහන්සේලා දෙනමකි.
මෙයින් පසුව සිදුවූයේ බුරුම දේශාටනයයි. බුරුම සමාජයෙහි පුළුල් පැතිකඩකට මෙම ධාතුන් වහන්සේලා වැඳ පුදා ගැනුමට අවකාශ සලසනු වස්, ඉරවඩි ගංගාව ඔස්සේ මංඩලේ සිට රැංගුන් දක්වා නාවික සංචාරයක් සංවිධානය කෙරුණු අතර, සංචාරය හා සමග සබැඳි ධර්ම දේශනා වලට සහ සූත්‍ර සජ්ජායනයන්ට සවන් දීමට යාබද ගම්මාන වලින් මහත් ජනකායක් ඇදී ආහ. මෙයින් පසුව සිදු වූයේ නේපාල සහ ලදාක් සංචාරයන් වෙති.
සාරිපුත්ත රහතන්වහන්සේ සහ මොග්ගල්ලාන රහතන්වහන්සේ දෙනම ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ අග්‍ර ශ්‍රාවකයන් දෙනම විය. දෙසතියක් ඇතුළත එකිනෙකා වහන්සේ පිඑිනිවන්පෑ පසු උන්වහන්සේලා ආදාහනය කොට ධාතුන් වහන්සේලා තැන්පත්කොට කොට තබා ගන්නා ලදි. මෙම ධාතූන් වහන්සේලා අග්‍ර ශ්‍රාවක ධාතූන් වහන්සේලා ලෙස හඳුන්වයි.
20වන සියවසේ රචකයකු වූ කෝට්නි කෙනී දක්වන පරිදි මෙම පිලිවෙතේ "මූලාරම්භය මෑතකදී නොවන බව එත්තු ගන්වන පරිදි මුල්බැසගත් චාරිත්‍රයක් බවට පත් වී ඇත." 1901දී භාර්යා වෙළඳාම පිළිබඳව ජේම්ස් බ්‍රයිස් පැවසුවේ "අපගේ නීතියේ මෙවැනි අයිතියක් පිලිබඳ කිසිම සලකුණක් දක්නට නොමැති බවයි." ඔහු වැඩි දුරටත් පැවසුවේ, "හැමදෙනාම භාර්යා විකිණීමේ අමුතු පුරුද්ද පිළිබඳව අසා ඇති අතර, එය තවදුරටත් සමාජයේ යටහත් පහත් පන්ති අතර කලතුරකින් වුවද සිදුවන බවයි.
භාර්යාව විකිණීමෙන් පසු, ස්වාමිපුරුෂයා ඔහුගේ සියලු වෛවාහක වගකීම්, එනම් බිරිඳගේ මූල්‍ය වගකීම් වලින් පවා නිදහස් වේ. ගැනුම්කරු බොහෝ විට බිරිඳගේ පෙම්වතා වේ. මිළදී ගැනීම නිසා ඔහු ස්වාමිපුරුෂයා විසින් පැවරිය හැකිව තිබූ සාපරාධී සංවාදය සම්බන්ද නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග, එනම් තම දේපල වලට හානි කිරීම නිසා ගත හැකි පියවර වලින් බේරී සිටිය හැක.
1814 දී හෙන්රි කුක් ගේ වැනි අවස්ථාවලදී දුප්පතුන්ට සහන සැලසීමේ නීති බලධාරීහු ස්වාමිපුරුෂයන්ට තම බිරිඳ විකුණන ලෙස බල කළේ, එසේ නොවුනහොත් ඇයව හා ඇගේ දරුවාව එෆින්ගැම්හි අනාථ නිවසකට යැවීමට සිදුවන බව පවසමිනි. ඇයව ක්‍රොයිඩන් වෙළඳපලේදී සිලිං 1කට විකුණූ අතර දේවස්ථානයට අයත් ගම විසින් ගමනේ මුළු වියදම හා බිරිඳගේ හා ගැණුම්කරුගේ පළමු රාත්‍රී ආහාර වේල ලබා දෙන ලදි.
භාර්යා වෙළඳාම 20වන සියවසේ මුල් භාගය දක්වා කිසියම් ආකරයකට පැවති බව නීතිවිශාරද හා ඉතිහාසඥ ජේම්ස් බ්‍රයිස් 1901දී රචනා කළ තොරතුරු අනූව පෙනී යයි. එංගලන්තයේ අවසාන කාලයේදී වාර්තා වී අති එක් සිද්ධියකට අනූව ලීඩ්ස් නගරයේ පොලිස් අධිකරණයකදී 1913දී සාක්ෂි දෙමින් එක් කාන්තාවක් පවසා ඇත්තේ ඇයව £1කට තම සැමියා ඔහුගේ සේවා ස්ථානයේ මිතුරෙකුට විකිණූ බවයි.
භාර්යා වෙළඳාම එහි "චාරිත්‍රානුකූල අර්ථයෙන්" ගත් කල, එය 17වන සියවසේ අග භාගයෙදී "නිපදවූ චාරිත්‍රයකි". කෙසේ නමුත් 1302දී ද පුද්ගලයෙක් ඔප්පුවක් මගින් තම බිරිඳ තවත් පුද්ගලයෙකුට ප්‍රදානය කළ අවස්ථාවක් වාර්තා වී ඇත. පුවත්පත් වලින් ලත් ප්‍රසිද්ධිය නිස 18 වන සියවසේ දෙවන භාගය වන විට මෙම ක්‍රියාව බහුල ලෙස ක්‍රියාත්මක වන්නට විය.
ශ්‍රී ලංකා පොලිසිය යනු ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ ජාතික පොලිසියයි. එහි පොලිස් නිලධාරීන්/නිලධාරිනියන් 85,000 ක් පමණ සේවයේ නියතු වේ. රටේ සාමය පවත්වාගෙන යාම, අපරාධ අඩුකිරීම හා මාර්ග නීති පවත්වාගෙනයාම හා මහජනයාගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම ශ්‍රී ලංකා පොලිසියේ වගකීම් වේ. එහි උසස්ම තනතුර වන්නේ පොලිස්පති තනතුරය.
එවැනි පොලිස් තොරතුරු සපයන්නන්ට ඔවුන්ගේ කාර්යයන් බාධාවකින් තොරව හා ඔවුන්ගේ අනන්‍යතාවය හෙළිදරව් වීමේ කිසිදු අනතුරකින් තොරව ඉටු කිරීමට ඔප්පු කිරීමේ ක්‍රමවේදයක් සපයනු ඇති අතර, එසේ නොවුවහොත්, සමාජයට ඔවුන් බැඳී සිටින යුතුකම් පිළිබඳව රාජකාරියේ යෙදී සිටීම නිසා ඔවුන්ට බරපතල ප්‍රතිවිපාක ඇති වේ.
ක්‍රියාත්මක කිරීමට නියමිත ක්‍රියාකාරකම් කිහිපයක් නම්, කොළඹ නගරයේ ආරක්ෂාව ශක්තිමත් කිරීම සඳහා සංවෘත පරිපථ රූපවාහිනී නිරීක්ෂණ පද්ධතිය, අපරාධකරුවන් කාර්යක්ෂමව සොයා ගැනීම සඳහා ස්වයංක්‍රීය ඇඟිලි මුද්‍රණ හඳුනාගැනීමේ පද්ධතිය, පොලිස් භූමි 43 තුළම අපරාධ විද්‍යාගාර දර්ශනය ස්ථාපිත කිරීම ය.
අවසානයේදී ඔහු පිරිමින්ගේ සුභසාධනය, විමර්ශනය, වැළැක්වීම සහ අපරාධ හඳුනා ගැනීම, කාන්තා පොලිසිය, අපරාධ වැළැක්වීමේ සමිති, ග්‍රාමීය ස්වේච්ඡා සේවකයන්, පොලිස් කූඩාරම්, මහජන සම්බන්ධතා, නව පුහුණු ක්‍රම සහ වැඩිදියුණු කිරීමේ ක්‍රමවේදයන් හඳුන්වා දුන්නේය.
කාන්තා පොලිස් නිලධාරීන් විසින් ඔවුන්ගේ පැමිණිලි සටහන් කර ගැනීම සඳහා පහසුකම් ද ඇති අතර, එය ද මහජන බැල්මකින් ත්වී ඇති ස්ථානයක දී ඔවුන්ගේ ආත්ම ගෞරවයට බලපාන අපැහැදිලි අංගයන්ගෙන් ඕනෑම උපහාසාත්මක ප්‍රකාශයකින් ඔවුන්ව ආරක්ෂා කර ගත හැකිය.
පොලීසිය අධීක්ෂණය කිරීමේ අතිරේක රාජකාරිය සම්බන්ධයෙන් රාජ්‍ය මූල්‍ය අධික බර පටවා ඇති බව දැනගත් ආණ්ඩුකාර ෆ්‍රෙඩ්රික් නෝර්ත්, අගවිනිසුරුවරයාගේ කැමැත්ත ලබාගෙන මහේස්ත්‍රාත් හා පොලිස් විනිසුරුවන්ට පොලීසිය අධීක්ෂණය කිරීමේ කාර්යය භාර දුන්නේය.
එවැනි සුහදශීලී වාතාවරණයක් යටතේ, එවැනි පැමිණිලි සම්බන්ධයෙන් පරීක්ෂණ අන්‍යෝන්‍ය සුහදතාවයෙන් හා අවබෝධයෙන් යුතුව පවත්වනු ලැබුවහොත්, පොලීසිය සහ ඔවුන්ගේ ප්‍රදේශය තුළ සිටින අසල්වැසි ප්‍රජාව අතර සෞඛ්‍ය සම්පන්න සම්බන්ධතාවයක් ගොඩනඟා ගත හැකිය.
අපරාධ විමර්ශනවල ධාරිතාවය ඉහළ නැංවීම සහ බුද්ධි අංශ විසින් මෙහෙයවන ලද පොලිස් සේවය සඳහා මධ්‍යම අපරාධ බුද්ධි ඉලෙක්ට්‍රොනික දත්ත සමුදාය පිහිටුවීම සඳහා විශේෂයෙන් පුහුණු කරන ලද අපරාධ නිලධාරීන්ගේ අංශයන්ගෙන් සමන්විත සන්නද්ධ අංශ.
මෝටර් රථ අනතුරු සිදුවීම වැළැක්වීම මෙන්ම එවැනි මෝටර් රථ අනතුරු වලින් දේපළ ආරක්ෂා කිරීම මෙන්ම රට තුළ වඩා හොඳ රථවාහන කළමනාකරණයක් ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා සියලු භෞමික පොලිසියට චක්‍රලේඛ උපදෙස් නිකුත් කිරීම ද මෙම පරාසය සතු වේ.
මෙම කාර්යයන් රට පුරා සංවිධානාත්මකව සිදු කිරීම සඳහා, ප්‍රාන්තයේ සෑම පොලිස් ස්ථානයකම රථවාහන ශාඛා පිහිටුවා ඇත. අදාළ රථවාහන අංශය හා සම්බන්ධ විය යුතු මෙම රථවාහන ශාඛා අධීක්ෂණය හා මග පෙන්වීම සඳහා පරාස රථවාහන අංශ පිහිටුවා ඇත.
මේ සම්බන්ධයෙන්, 1983 දී පිහිටුවන ලද විශේෂ කාර්ය සාධක බලකාය විසින් ගනු ලැබූ අවදානම, නොදැනුවත්වම සම්මත කර ගැනීමට ඉඩ දිය නොහැකි අතර, අවම වශයෙන් කිවහොත්, අද පොලිස් සේවයේ සිටින ඔවුන්ගේ සෙසු සහෝදරයින්ට මෙය ආදර්ශයකි.
1805 පොලිස් කාර්යයන් පැහැදිලිව නිර්වචනය විය. ජනතාවගේ ආරක්ෂාව, සුවපහසුව සහ පහසුව සම්බන්ධ කාරණා හැරුණු විට, අපරාධ වැළැක්වීම සහ අනාවරණය කර ගැනීම සහ නීතිය හා සාමය පවත්වාගෙන යාම සමඟ පොලිස් කාර්යයන් ද සම්බන්ධ විය.
අගවිනිසුරුගේ ලේකම් තෝමස් ඔස්වින් මහතා කොළඹ පළමු පොලිස් අධිකාරී ලෙසත්, සීඑම් ෂුබට් ප්‍රධාන කොස්තාපල්වරයා ලෙසත්, ලන්දේසි කොස්තාපල්වරුන් 5 දෙනෙකු, පොලිස් සැරයන්වරුන් 10 දෙනෙකු සහ පියෝන් 150 ක් පත් කරන ලදී.
පොලිස් මූලස්ථානයේ නියෝජ්‍ය පොලිස්පතිවරයෙකුගේ අධීක්ෂණය යටතේ රථවාහන පරිපාලන හා මාර්ග ආරක්ෂණ පරාසය පිහිටුවා ඇත්තේ එදිනෙදා ප්‍රධාන මංසන්ධිවලට එක්වන වැඩිවන මෝටර් රථ සංඛ්‍යාව සිය පාලනය යටතට පත් කිරීම සඳහා ය.
1832 : - ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් පත් කරන ලද කමිටුවකට පොලිස් බලකායක් පිහිටුවීමට උපදෙස් දෙන ලදී. මෙම නව පොලිස් බලකායට මහජනයා විසින් ගෙවිය යුතු බද්දකින් අරමුදල් සැපයිය යුතු බව මෙම කමිටුව විසින් තීරණය කරන ලදී.
විශේෂයෙන් අපේ සමාජයේ තරුණ කොටස් අතර භයානක අනුපාතයක් උපකල්පනය කරන මත්ද්‍රව්‍යවලට ඇබ්බැහි වීමේ උවදුර පොලිස් මූලස්ථානයේ පිහිටි පොලිස් මත්ද්‍රව්‍ය කාර්යාංශය පිහිටුවීම සමඟ නිරන්තරයෙන් පරීක්ෂාවට ලක් වේ.
ඔහු බලකාය නිලධාරීන් තුනකට බෙදා ඇත - පරීක්ෂකවරුන්, සැරයන්වරුන් සහ කොස්තාපල්වරුන්. පියොන්ගේ නව නිලය අහෝසි විය. 1847 දී සහකාර පොලිස් අධිකාරී සහ උප පොලිස් පරීක්ෂක තනතුරු ඇති කරන ලදී.
1797 : - පිස්කල් කාර්යාලය නිර්මාණය කරන ලද අතර ෆ්‍රෙඩ්රික් බැරන් මයිලියස් කොළඹ රාජ්‍ය මූල්‍ය ධුරය ලෙස පත් කරන ලද අතර කොළඹ නගරය පොලිස්කරණය කිරීමේ වගකීම ඔහුට භාර දෙන ලදී.
සිදුකරන ලද හෝ සිදු කිරීමට නියමිත අපරාධ පිළිබඳ තොරතුරු නිර්නාමික දුරකථන පණිවුඩ හෝ ලිපි මගින් පවා පොලීසියට දැනුම් දීමට මහජනතාවගේ ඕනෑම සාමාජිකයෙකුට ප්‍රතිපාදන තිබේ.
මීට අමතරව, මාර්ග නිවැරදිව භාවිතා කිරීම පිළිබඳ දිශානතියක් ලබා දීම සඳහා සමාජයේ විවිධ කොටස් ඉලක්ක කණ්ඩායම් ලෙස දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ.
මක්නිසාද යත්, පැමිණිල්ලක් කිරීමට හෝ මහජනයාට සහනයක් සෙවීමට අවශ්‍යතාවයක් ඇති විට, නිරන්තරයෙන් පාහේ ඔවුන්ට සමීප පොලිස් ස්ථානයට යා යුතු බව මතක තබා ගත යුතුය.
රට තුළ නීතිය හා සාමය පවත්වා ගැනීම සඳහා පමණක් නොව, බොහෝ දුෂ්කරතා මධ්‍යයේ වුවද එහි භෞමික අඛණ්ඩතාව ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා ද ඔවුන් සිය රාජකාරිය ඉටු කර තිබේ.
එසේම, පොලිස් තොරතුරු සපයන්නන්ට ආරක්ෂාව සැපයීම සඳහා, ඔවුන්ගේ අනන්‍යතාවය සාමාන්‍ය ජනතාවට හෙළි කිරීමෙන් ඔවුන් නිරාවරණය නොකිරීමට දැඩි පියවර ගනිමින් සිටී.
එසේ කිරීම සඳහා, පොලීසිය සහ සාමාන්‍ය ජනතාව යන දෙඅංශයෙන්ම හොඳින් වටහා ගත යුතු ආකල්පය එහි සාමාජිකයන් සහෝදරත්වයෙන් යුතුව සලකනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
භයානක අනුපාතයන් උපකල්පනය කරන රටේ ඉහළ අපරාධ සිදුවීම් මැඩපැවැත්වීමේ අරමුණින්, සියලු පොලිස් ස්ථානවල පරාස අපරාධ හඳුනාගැනීමේ ශාඛා පිහිටුවා ඇත.
ශාරීරික හිංසනය සිට ලිංගික අපයෝජනය දක්වා වූ කාන්තාවන්ට හා ළමයින්ට සිදුවන සියලු අපරාධවලට එරෙහිව විවිධ ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමේ වගකීම පැවරී ඇත.
එබැවින් නායකත්වය, අවංකභාවය සහ කාර්යක්ෂමතාව වැනි ගුණාංග ඇති එවැනි පොලිස් නිලධාරීන්ගෙන් සිවිල් සමාජයට කිසිඳු ප්‍රතිලාභයක් නොලැබෙනු ඇත.
එය එක් අධිකාරීවරයෙකු, එක් ප්‍රධාන කොස්තාපල්වරයෙකු, කොස්තාපල්වරුන් පස් දෙනෙකු, සැරයන්වරුන් දස දෙනෙකු සහ පියොන් 150 කින් සමන්විත විය.
1948 නිදහස ලබා ගැනීමත් සමඟ පොලිස් බලකාය යටත් විජිත දෘෂ්ටියෙන් ජාතික පොලීසියක් බවට පරිවර්තනය කිරීමේ වගකීම ශ්‍රීමත් රිචඩ්ට සිදුවිය.
මහජනයාගේ අපේක්ෂාවන් සපුරාලීම සඳහා, අනාගත පොලිස් කටයුතු සැලසුම් කර ඇති අතර, ප්‍රධාන වශයෙන් අපරාධවලට බිය නොවී සමාජය සෑදිය යුතුය.
1864 : - රාජකාරියේ යෙදී සිටියදී පොලිස් නිලධාරියෙකුගේ පළමු මරණය සිදුවූයේ “සාරඩියෙල්” අත්අඩංගුවට ගැනීමට උත්සාහ කළ අවස්ථාවේදීය.
එසේම, සෑම පොලිස් නිලධාරියෙකුටම මත්ද්‍රව්‍යවලට ඇබ්බැහි වූවන් සමඟ කටයුතු කළ යුතු ආකාරය පිළිබඳව අවශ්‍ය පුහුණුව ලබා දෙනු ලැබේ.
1844 : - පොලිස් බලකාය වෙරළබඩ ප්‍රදේශවලට පමණක් සීමා වූ හෙයින්, කඳුකරයට පහසුකම් සැපයීම සඳහා දෙවන පොලිස් බලකායක් ඇති කරන ලදී.
1806 අංක 14 දරණ පනත කොළඹ නගරය කොට්ඨාශ වලට බෙදා ඇති අතර කොට්ඨාශ අධීක්ෂණය කිරීම සඳහා පොලිස් කොස්තාපල්වරුන් පත් කරන ලදී.
මෙම පියවර ගෙන ඇත්තේ හැකි ඉක්මනින් අපේ සමාජයෙන් මෙම වසංගතය අතුගා දැමීමේ අවශ්‍යතාව පොලිසිය දැන සිටින බැවිනි.
1947 ජුනි මස 1 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ පොලිස්පති ධුරය දැරූ ප්‍රථම ශ්‍රී ලාංකිකයා ශ්‍රීමත් රිචඩ් අලුවිහාරේ ය.
ලංකාවේ මධ්‍යම කඳුකරයේ පවත්නා ආර්ද්‍රතාව, සිසිල් උෂ්ණත්වය, සහ වර්ෂාපතනය උසස් තත්ත්වයේ තේ නිෂ්පාදනයට අවශ්‍ය හිතකර දේශගුණය සපයයි. අනෙක් අතට, මාතර, ගාල්ල, රත්නපුර වැනි ප්‍රදේශවල පවතින ඉහළ උෂ්ණත්වය සහ ඉහළ වර්ෂාපතනය යටතේ නිෂ්පාදනය කෙරෙන තේවල ඉහළ කහට රසයක් පවතී. පහළ උන්නතාංශ ප්‍රදේශවල තේ ශාකය, තමන් විසින් ම නිෂ්පාදනය කර ගන්නා ජෛව ස්කන්ධ ප්‍රමාණය සාපේක්ෂ ව වැඩි ය.
ප්‍රධාන තේ වගා ප්‍රදේශ ලෙස, මධ්‍යම පළාතේ මහනුවර සහ නුවරඑළිය, ඌව පළාතේ බදුල්ල, බණ්ඩාරවෙල සහ හපුතලේ, දකුණු පළාතේ ගාල්ල, මාතර, මුල්කිරිගල සහ සබරගමුව පළාතේ රත්නපුර සහ කෑගල්ල ප්‍රදේශ හඳුනාගත හැකි ය.
1928 මාර්තු 12 වන දින, කොළඹ සිට අලුත්ගම දක්වා ධාවනය වීමට නියමිතව තිබූ අංක 547 දරණ දුම්රිය සුපුරුදු පරිදි සවස 6 ට පමණ කොළඹ දුම්රිය ස්ථානයෙන් පිටත්වී, සවස 7.42 පමණ වන විට දකුණු කළුතර දුම්රිය ස්ථානය වෙත සේන්දු වීමට නියමිතව තිබුණි. නමුත් දුම්රියේ සිදුවූ ප්‍රමාදවීම් නිසා එය දකුණු කළුතර දුම්රිය ස්ථානය වෙත පැමිණෙන විට සවස 7.57 පමණ වී තිබිණි.
එදිනම පස්වරුවේදී ගාල්ලෙන් පිටත් වූ අංක 250 දරණ දුම්රිය, රාත්‍රී 8:06 පමණ වන විට දකුණු කළුතර දුම්රිය ස්ථානය වෙත පැමිණීමට නියමිතව තිබූ අතර, මෙම දුම්රිය ද්විත්වය නියමිත කාල සටහනට අනූව පයාගලදී මාරු වීමට නියමිතව තිබුණි. නමුත් අලුත්ගම දෙසට ධාවනය වූ දුම්රිය ප්‍රමාද වී පැමිණීම නිසා, මෙම දුම්රිය ද්විත්වය දකුණු කළුතරදී මාරුකිරීමට දුම්රිය ස්ථානාධිපතිවරු තීරණය කලහ.
ඒ අනූව අලුත්ගම දක්වා ධාවනය වෙමින් පැවැති දුම්රිය, ගාල්ලේ සිට එමින් තිබූ දුම්රියට ඉඩදෙමින්, කළුතරදී වෙනත් දුම්රිය පීල්ලකට මාරුවීමට නියමිතව තිබුණත්, අදාල දුම්රිය ස්ථානාධිපතිවරයා, දුම්රිය නියාමකවරයා සහ දුම්රිය රියදුරු අතර නිසි සන්නිවේදනයක් සිදු නොවීම හේතුවෙන්, කොළඹ සිට පැමිණි දුම්රිය අලුත්ගම දක්වා දිගටම ධාවනය කෙරුණි.
1928 මාර්තු 14 දිනදී, එවක පොලිස් නඩුකාරවරයා විසින් මෙම දුම්රිය අනතුර පිළිබඳව පරීක්ෂණ ආරම්භ කරන කලත්, අනතුර සම්බන්ධයෙන් එවක ඉංග්‍රීසි රජයේ ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳව ජනයා සෑහීමකට පත් නොවූ බැවින්, පොලිස් නඩුකාරවරයාගේ පරික්ෂණ වාර්ථාව ජනයා සෑහිමකට පත් කිරීමට තරම් අපොහොසත් වුණි.
1928 කටුකුරුන්ද දුම්රිය අනතුර යනු එම වසරේ මාර්තු 12 වන දින, පුද්ගලයින් 28 දෙනෙකුට මරු කැඳවා තවත් 50 කට වැඩි පිරිසකට තුවාල සිදුකල, කටුකුරුන්දේදී සිදුවූ මගී දුම්රිය දෙකක සිදුවූ ඝට්ටනයකි. එකිනෙකා දෙසට ධාවනය වූ දුම්රියන් දෙකක්, මුහුණට මුහුණ ගැටීම නිසා මෙම අනතුර සිදුවිය.
මෙම දුම්රිය අනතුරින්, දුම්රිය දෙකෙහි ඒ මෙහොතේ සිටි කාර්ය මණ්ඩලයේ සියළු දෙනා ඇතුළුව පුද්ගලයෝ 28 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්වූ අතර, තවත් 52 දෙදෙනෙකුට තුවාල සිදුවිය. ඉන් 40 දෙනෙකු කළුතර හා ඒ අවට පදිංචි පුද්ගලයෝ වූ අතර ඉතිරි පිරිස කොළඹ ප්‍රදේශවාසීහූ වූ බව සඳහන් වෙයි.
අලුත්ගම දක්වා ධාවනය වෙමින් පැවැති දුම්රිය, මගී මැදිරි 8 ක්, මළු ප්‍රවාහන ගැලක් සහ රෝද හතරේ බඩු පෙට්ටි 3 කින් සමන්විත දුම්රියක් වූ අතර, කොළඹ බලා ධාවනය වූ දුම්රිය මගී මැදිරි 8 කින් සහ එක් මළු ප්‍රවාහන ගැලකින් සමන්විත දුම්රියක් වූ බව පැවසෙයි.
එවක පොලිස් නඩුකාරවරයාගේ පරීක්ෂණ වාර්ථාව අනූව, මෙම සිදුවීමට හේතුව වී තිබුනේ දුම්රිය බලධාරීන්ගේ අකාර්යක්ෂමතාවයයි. ඒ අනූව දකුණු කලුතර දුම්රිය ස්ථානාධිපතිවරයා ඇතුළු කිහිපදෙනෙකුගේ වැඩ තහනම් කිරීමට, ඉන් පියවර ගැණුනි.
ගැටීම නිසා අංක 250 දරණ දුම්රිය ඇන්ජිම සම්පූර්ණයෙන් පීලි පැන උඩුයටිකුරු වී ගොස් තිබූ අතර, අංක 547 දරණ දුම්රිය ඇන්ජිම පොඩි පට්ටම් වී පීලී මතම රැඳී තිබුණි.
මේ නිසා ආණ්ඩුව විසින්, දුම්රිය අනතුර විභාගය කිරීම සඳහා ධූමරථ උපදේශක මණ්ඩලයක් පත් කරනු ලැබූ අතර, එම මණ්ඩලය විසින් පොලිස් නඩුකාරවරයාගේ පරික්ෂණය අවසන් වූ පසුව සිය පරික්ෂණ ආරම්භ කිරීමට සූදානම්ව සිටින ලදී.
අනතුර සිදුවන අවස්ථාවේ මින් එක් දුම්රියක් පැයට සැතපුම් 20කද, අනෙක පැයට සැතපුම් 35 කද වේගයෙන් ධාවනය වෙමින් පැවැති බව සඳහන්ය.
කරුණු මෙසේ සිදුවීම නිසා දුම්රිය දෙක, අලුත්ගම දිසාවට වන්නට වූ 58 කණුව අසල වංගුවේ බෝක්කුව මතදී වේගයෙන් එකිනෙක ගැටුණි.
පැහැරගත් සිසුවියන්ට පසුව, සාම්ප්‍රදායානුකූල ලෙස මනාල පාර්ශවය විසින් ගෙවනු ලබන "අඹු දෑවැද්ද" ලෙස නයිජීරියා නයිරා 2,000 ක මුදලක් ) සමග, බෝකා් හරාම් සාමාජිකයන් විවාහ කර ගැනීමට බලපෑම් සිදුකල බව පැවසෙයි. තවත් වාර්ථාවන්ට අනූව පැහැරගත් සිසුවියන් පිරිසක් දේශසීමා හරහා, අවට චැඩ් සහ කැමරූන්, දේශයන් වෙත රැගෙන ගිය බවට, සම්බිසා වනය ආශ්‍රිතව ජීවත් වන ගම්වැසියන් දුටු බවට සඳහන් වෙයි. එම වනය, බෝකෝ හරාම් ත්‍රස්තවාදීන්ගේ සැඟවුම් පලක් බව පැවසෙයි.
මැයි 2 වනදා පොලීසිය, පැහැර ගැනීමට ලක්වූ බාලිකාවන්ගේ නිවැරදි ප්‍රමාණය පැහැදිලි නැති බව කියා සිටින ලදී. මැයි 4 වැනිදා, එනම් පැහැර ගැනීම සිදුවී සති 3 කට ආසන්න කාලයක් ගෙවුනු තැන, නයිජීරියාවේ ජනපති ගුඩ්ලක් ජොනතන් මේ සිදුවීම සම්බන්ධව ප්‍රථම වරට ප්‍රසිද්ධියේ කථා කරමින් කියා සිටියේ, පැහැර ගැණුනු ගැහැණු දරුවන් බේරා ගැනීමට ඔහුගේ රජය හැකි සෑම දේම කරන බවයි. ඊට අමතරව ඔහු, වින්දිතයන්ගේ දෙමාපියන්ටද චෝදනා කරමින් කියා සිටියේ, දරුවන් පිළිබඳ ප්‍රමාණවත් තොරතුරු ඔවුන් විසින් පොලීසියට ලබා දී නැති බවයි.
මේ අතර අප්‍රියෙල් 30 හා මැයි 1 වන දිනයන් වල, මෙම පැහැරගැනීම් සඳහා ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා ලෙස රජයට බලකරමින් සමහර නයිජීරියානු නගරයන්හී උද්ඝෝෂණ පැවැත්වුනත්, තම දියණියන්ගෙන් පළිගනු ඇතැයි බියවී සිටින, වින්දිතයන්ගේ දෙමව්පියෝ මේ ගැන ප්‍රසිද්ධයේ කථා කිරීමට මැලිවන බව පැවසෙයි. මැයි 3 සහ 4 වන විට, මෙම ගැහැණු දරුවන් බේරා දෙන ලෙස ඉල්ලමින් ලෝස් ඇන්ජලිස් සහ ලන්ඩන් හීද උද්ඝෝෂණ දියත් වූ අතර, ලොව පුරා ට්විටර් හරහාද මේ සම්බන්ධව අවධානය යොමු විණි.
මේ සිදුවීමට ප්‍රතිචාර ලෙස, නයිජීරියාවේ හිටපු එක්සත් ජනපද තානාපති ජෝන් කැම්බෙල් ප්‍රකාශ කලේ, බෝකෝ හරාම් ත්‍රස්තවාදීන්ගේ ශක්තිය බලාසිටිද්දී වැඩිවන බවත්, සිය රටවැසියන්ට ආරක්ෂාව ලබාදීමේ රජයේ හැකියාව බලාසිටිද්දීම අඩුවන බවත්ය. අත්ලාන්තික් කවුන්සිලයේ අධ්‍යක්ෂක ජේ. පීටර් ද ප්‍රකාශ කර සිටියේ "පැහැර ගත් නිවැරදි සංඛාවවත් ලබාගැනීමට නයිජීරියානු රජය අපොහොසත් වීම, තවදුරටත් ඔවුන්ගේ ආණ්ඩු පද්ධතියේ අසමත්කම දැඩිලෙස ප්‍රත්‍යක්ෂ කරන බවයි".
2014 අප්‍රියෙල් මස 14–15 යන දින අතර රාත්‍රී කාලයේදී, නයිජීරියාවේ බෝර්නෝ ප්‍රාන්තයේ චිබොක් නගරයේ පිහිටි, රජයේ ද්වීතීක පාසලක නේවාසිකව සිටි ශිෂ්‍යාවන් 276 දෙනෙකු, එරට ඉස්ලාමීය ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායමක් වූ බෝකෝ හරාම් ත්‍රස්තවාදීන් විසින් පැහැර ගෙන යනු ලැබූ අතර, එම පැහැරගෙන යාමේ සිදුවීම 2014 චිබොක් පැහැරගැනීම ලෙස හැඳින්වෙයි.
නයිජීරියානු පොලිස් වාර්තාවන්ට අනූව, ප්‍රහාරය අතරතුරදී ශිෂ්‍යාවන් 276 දෙනෙකු පැහැර ගෙන ගොස් තිබූ අතර, ඉන් 53 දෙනෙකු මැයි 2 වනදා වන විට ඔවුන් පැහැරගත් පුද්ගලයන්ගේ ග්‍රහණයෙන් මිදී පලා අවුත් සිටියහ.
බෝකො හරාම් ත්‍රස්තවාදීන්ගේ මෙවන් ත්‍රස්ත ක්‍රියාවන් නිසා එරට 10,000 පමණ වූ දරුවන් පිරිසකට, පාසල් වෙත යාමට නොහැකි තත්වයක්ද හටගෙන තුබූ බව සඳහන් වේ.