polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
අනෙක් කුසලතා මෙන් නොව, මෙම අංශයේ කුසලතා භෞතික වශයෙන්ද විද්‍යාමාන වේ.ශාරීරික කුසලතා ජීවී දේහ මත පදනම් වී ඇති අතර මේ යටතට අයත් වන්නේ ආකර්ෂණය හා භෞතික හැකියා සම්බන්ධ කුසලතාය.නිදසුන්:සුපිරි වේගය,මිනිසුන්/සතුන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම.
කාර්මික කුසලතා වලින් පෙන්නුම් කරන්නේ ඉවුම්පිහුම් හා චිත්‍ර ඇඳීම වැනි නියත කාර්යයක,තනි ක්‍රියාකාරීත්වයයි.මෙම වර්ගයට අයත් කුසලතා තාක්ෂණ විද්‍යාව හා පර්යේෂණ ක්ෂේත්‍ර මත පදනම් වී ඇත.නිදසුන්:ශාක සංචාලනය, නව නිර්මාණකරනය සහ ඉවුම්පිහුම්
පාසැල තුල සුලබ ලෙසින් දක්නට ඇති අතර සැඟවුණු කුසලතා ප්‍රාථමික අංශයේ විදුහල්පතිගේ හැකියාවන් සමඟ සම්බන්ධ කර ඇත.මේවා පිළිබඳ තොරතුරු මනා ලෙස ලේඛනගත කොට ඇත. නිදසුන්: අග්නි පාලන කුසලතාව, දුරගමනය,සහ දුරචලනය.
මිකාන් සකුරා යනු ඈත පිටිසර කුඩා නගරයක ජීවත් වන අනාථ දස හැවිරිදි දැරියකි. ඇයගේ අඹ යහළු හොථරු ටෝකියෝහී පිහිටි අද්භූත දේ සඳහා වන පැසැලකට බැඳී ඇය ඉතුරු කරන මුදල් භාවිතා කරන්නේ ඔවුන්ගේ පැසැල වසා දැමීම වැලකීමටය.
ඇලිස් අධ්‍යාපන පීඨය හෝ ඇලිස් පාසැල ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, , යනු ටචිබානා හිගුචි විසින් රචනය කොට සන්නිදර්ශනය කෙරුණු ජපාන මන්ගා කතා මාලාවක් වන අතර, දැනට හනා තො යුමෙ නම් ෂෝජො මන්ගා සඟරාවෙහි කොටස් වශයෙන් පල කෙරෙයි.
ඉහත කුසලතා අංශ තුන සමගම නොසැසඳෙන කුසලතා සහිත සිසුන් විශේෂ කුසලතා අංශයට අයත් වේ.ඔවුන්ගේ කුසලතා විවිධාකාර වන අතර මෙම අංශය මනා කුසලතා සම්මිශ්‍රණයකි.නිදසුන්:නිෂ්ප්‍රභා කුසලතාවය,සෙවනැලි සංචාලනය.
සවිරාම: ඕනෑම විටෙක මෙම කුසලතාවයන් භාවිතයට ගත හැක්කේ කෙටිකාලීනව පමණි.නමුත් සාපේක්ෂව ඉහළ ශක්ති මට්ටමක පවතී.මෙම ආකාරයේ කුසලතා වැඩි වශයෙන් භාවිතයට ගැනීමේදී කුසලතාවෙහි ආයු කාලය අඩු වේ.
එක් එක් ඇලිසය ආකාර සතරකින් එකකට අයත් බවට වර්ගීකරණය කර ඇති අතර, ඒවා දක්වා සිටින්නේ පුද්ගලයා තුල එය විද්‍යමාන වන ආකාරයයි. චරිතප්‍රකාර වන මේවා වෙනස් වීමටද ඉඩ ඇත.
ඇනිමෙ කථාංග , පළමු මන්ගා පරිච්ඡේද 28 ට අනුරූප වන නමුදු සමහරක් සිද්ධි වෙනස් කොට හෝ ඒකාබද්ධ කොට හෝ ඇත.
ආයුෂ අඩු කිරීම: මෙම කුසලතාවය ජීවිතාන්තය දක්වා භාවිතකළ හැකි වුව ද, භාවිත අවස්ථාවේ දී අැලිස් පරිශීලනයාගේ අායුකාලයෙන් කොටසක් ඒ වෙත වැය වේ.
ගොකුයෙන් ඇලිස් පිහිටා ඇත්තේ ටෝකියෝහී කිසියම් ස්ථානයක වන අතර, ඇනිමෙහි දැක්වෙන විශාල ගෝරිල්ලා දැන්වීම් පුවරුවකට ඔබ්බෙනි.
පාළි භාෂාවේ නිරුක්තිය සදහන් කළහොත් ශ්‍රැතිස්මෘති අනුව පාළි යන නාමය සෑදී ඇත්තේ මෙලෙස යි. සන්ධි ක්‍රමය අනුව පහ+එළි යනුවෙන් විසන්ධි කර ගත හැක. මෙහි පහ යන වචනය හ ව්‍යංජනය ලොප් වී ප්‍රථම අක්ෂරය දීර්ඝ
වේ. එලෙස එය පා බවට පත් වේ.උදාහරණ ලෙස පොහොර- පෝර වේ.මිහිරි- මීරි වේ. එළි වනාහි එ අක්ෂරය ලොප් වී ළි පමණක් සම්බන්ධ වේ. පා අක්ෂරයත් ළි අක්ෂරයත් එකතු වී පාළි වේ. මෙහි පහ යන්නෙහි අරුත නම් පංචස්කන්ධය යි.එළි යන්නෙහි අරුත සුද්ධ වීම යන්නයි. පංචස්කන්ධයෙහි නො ඇලීම පහ එළි වීම යි. පංචස්කන්ධය ට අමතර ව මනස ද තවත් ආයතනයකි. මෙම සළායතන සුද්ධ වීමෙන් හෙළ භාෂාව නිර්මණය වී ඇත. හය* එළි. හෙළ භාෂාව වේ.
පාලි භාෂාවේ නාමපද ප්‍රධාන වශයෙන් පුරුෂ, ස්ත්‍රී හා නපුංසක ලෙස ලිඞ්ග 3කට බෙදේ. මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ ජීවී දේවල් පමණක් නොව මුහුද, පොත යනාදී අජීවී වස්තූන් ද ශක්තිය, තණ්හාව, රස යනාදී නාම පද ද පවා ඉහත ලිඞ්ග තුනෙන් එකකට අයත් වීමය. උදාහරණයක් ලෙස අග්ගි යන්න පුල්ලිඞ්ග වන අතර රත්ති යන්න ඉත්ථී ලිඞ්ගික ලෙස ද අට්ඨි යන්න නපුංසක ලිඞ්ගික ලෙස ද ගැනේ. මෙනිසා පාලි භාසාව යම් පමණකට දුෂ්කර බසක් යැයි ද කෙනෙකුට සිතිය හැක. මෙවැනිම ලිඞ්ග භේදයක් ජර්මානු භාෂාවෙහි ද ඇත.
මේවා සකම්මක ධාතූන්ගෙන් සෑදේ. මෙහිදී ධාතුව හා විභත්ති ප්‍රත්‍යය අතරට ය කාරයක් ආගමනය වේ. එවිට ධාතුවේ අග අකුරේ අන්ත ස්වරය ලොප් වීම හෝ ධාතුවේ අන්තයට හෙවත් ය කාරයට පෙර ඊ කාරයක් ආගමනය වීම හෝ සිදු වේ. එමෙන්ම කත්තු කාරකයේ දී යෙදූ ධාතු ගණයට අදාළ විකරණ ප්‍රත්‍යය නො යෙදේ. බොහෝ විට මෙහිදී අත්තනෝ පදය යොදා ගැනේ.
උදා:- ඔක්කන්ති (මෙහි ඔ හ්‍රස්ව හෙවත් ඕ ලෙස ඇද ශබ්ද කිරීමක් නොකරයි. මෙලෙසම සොත්ථි, එත්තාවතා, ඛෙත්ත ආදිය ද වෙත්.)
පාළි යනු ප්‍රාකෘත බස් පරම්පරාවෙන් පැවතෙන බුදු දහම හා සබැඳි භාෂාවකි. පාලි බසෙහි ඇරඹුම ඉන්දීය අර්ධද්වීපයේ ඇති වුණි. මෙම බස සඳහා නිසි අකුරු ක්‍රමයක් නැත. පාරිශුද්ධ බුද්ධ ධර්මයේ මව්බස පාලි වන බැවින් තවමත් භාවිතයේ පවතී.
ත්‍රිපිටකය පරිශීලනයට පාලි බොහෝ සේ වැදගත් වේ. පාලි හා සංස්කෘත බසින් පැවතෙන බොහෝ වදන් බුදුදහමේ ව්‍යාප්තියත් සමඟ අන් භාෂා වලටද ආභාෂය ලබා දී ඇත. පාලි කියල භාෂාවක් නැති බව, ආචාර්ය රාජ් සෝමදේව මහතා පවසයි.
ධාතූන් ගණ 7ට බෙදේ. ධාතූන්ගෙන් කත්තු කාරකයෙහි කිරිය පද සෑදීමේ දී ධාතුව සහ විභත්ති ප්‍රත්‍යය අතරට විකරණ ප්‍රත්‍යයක් යොදනු ලැබේ. ඒ ඒ ධාතු ගණයට අනන්‍ය වූ විකරණ ප්‍රත්‍යයක් හෝ විකරණ ප්‍රත්‍ය කීපයක් ඇත.
ඉහත විභත්ති බෙදීම ඇති වන්නේ නාම පදය අගට ඕ, ආ, ඒ ආදී ප්‍රත්‍යයන් එක් කිරීමෙනි. සිංහල භාෂාවේ දී නම් ට, ගේ, හි යන ප්‍රත්‍ය යෙදෙති. නමුත් සිංහල භාෂාවට වඩා පාලි භාෂාවේ ඇති වෙනස්කම් වන්නේ,
මේ ධාතුවලින් සෑදෙන ක්‍රියා පදවලට කම්මයක් තිබිය යුතුය. උදාහරණ ලෙස 'භික්ඛු ධම්මං පස්සති ' යන්නෙහි ධම්මං යනු කම්මයයි. එයින් භික්ෂුව දකින්නේ කුමක් ද යන්න කියැවේ.
එමෙන්ම සෑම නාමපදයක්ම නැවතත් මූලික වශයෙන් විභත්ති 9කට බෙදී විවිධ අර්ථ ප්‍රකාශ කරයි. එම අර්ථ පහත පරිදි දැක්විය හැක.
ඉහත විභත්ති 8න් වත්තමානා, පඤ්චමී, සත්තමී, හීයන්තනී යන විභතතිවල සියළුම ධාතූන් වර නැගේ. එනිසා ඒ විභත්තිවලට සබ්බ ධාතුක විභත්ති යැයි කියනු ලැබේ.
යම් කිසි ක්‍රියා පදයක් සෑදෙන්නේ ධාතුවට අදාළ ආඛ්‍යාත විභත්ති ප්‍රත්‍ය යෙදීමෙනි. එම ධාතු සකම්මක, අකම්මක හා ද්වීකම්මක ලෙස බෙදේ.
චුරාදී ගණය- විකරණ ප්‍රත්‍ය 'ණේ/ණය'. මෙහි ණ් තිබෙන්නේ ධාතුවේ මුල අකුර වෘද්ධි වීමටය. එවිට 'ඒ/ අය' යන ප්‍රත්‍ය ඉතිරි වේ.
ඉහත ව්‍යඤ්ජන අක්ෂරවල ක සිට ම තෙක් ඇති අකුරු වර්ග 5කට බෙදනු ලැබේ. ඒවා නම් ක වර්ගය, ච වර්ගය, ට වර්ගය, ත වර්ගය, ප වර්ගය.
අලං (ඔය ඇති, ප්‍රමාණයි, යෝග්‍යයි, සමර්ථයි, සෑහේ, අලඞ්කාර අර්ථය, පර්‍ය්‍යාප්ති අර්ථය, ප්‍රතිෂෙධ අර්ථය, සුදුසුය)
ඉති (මෙසේ; හේතු, ප්‍රකාර, ආද්‍යාර්ථ, අවධාරණ, නිදර්‍ශන, පදාර්ථ විපර්‍ය්‍යාස, පරිසමාප්ති යන අර්ථ)
ගීතය සඳහා වූ විවේචන බෙහෙවින් සුභවදී වූ අතර විචාරකයෝ එය සෙල්ෆ් පෝට්‍රේට් ඇල්බමය තීව්‍ර කිරීමට සමත් වූ බව පවසූහ. සමහර කලාකරුවෝ මෙම ගීතයේ තවත් සංස්කරණ නිර්මාණය කළහ. ඒ අතරින් ජර්මන් ජාතික ඩ්‍රා‍ෆි ඩ්යුට්ස්චර් ගේ සංස්කරණය එවකට ජර්මනියේ හොඳම ගීත 20 අතරට පැමිණීමට සමත් විය.
1970 මර්තු මස 17 නෑශ්විල්, ටෙනිසී හි පිහිටි කොළොම්බියා පටිගතකිරීමේ ශබ්දාගාරයේදී "විග්වෑම්" සහ තවත් ගීත කිහිපයක් සංගීතවත් කරන ලදී. එහිදී ඩිලන් පෙනී නොසිටිය අතර ජොන්ස්ටන් එහි විය.
මෙම ගීතයේ දී ඩිලන් නළා වාදන කැ‍ටුව යන "ලා-ලා" ලෙසින් වූ මුඛ ඛණ්ඩ ගායනා කරන අතර එම කොටස් "මිරිආචි " සහ "ටෙක්ස්-මික්ස් " නම් වූ ගැමි සංගීත අසුරු කරයි.
හැල්කට් ආධුනික නිමැවුම්කරුවකු විය. නාවික හමුදාවේ සේවය කරන තුරු ඔහුගේ අමතර කාලයේදී ඔහු ඔරු නිර්මාණය කිරීමේදී ඇතිවන ප්‍රශ්න විසඳීමේ කටයුත්තේ යෙදුණේය. මෙම ඔරු කාන්තාරය හරහා ගමනාගමනය පහසු වන පරිදි කුඩා සහ ලුහුබර විය යුතුය. ඔරුවක් නිර්මාණය කිරීමේදී ඔහුගේ විසඳුම වූයේ ප්‍රයෝජන ලබන්නා ගෙන ඒවි යැයි හැල්කට් විසින් අනුමාන කළ භාණ්ඩ හෝ රෙදි ආදී සියලුම කොටස් ආපසු කැරකිය හැකි විය යුතු බවයි.
හැල්කට් ඔරු යනු, 1840 අතරතුර කාලයේදී එල්.ටී.පීටර් හැල්කට් විසින් නිර්මාණය කරන ලද, ලුහුබර, වාතය පුරවන ලද ඔරු වර්ගයකි. හැල්කට් දිගු කාලීනව සම්බන්ධකම් පැවැත්වූයේ, කැනේඩියානු උත්තරධ්‍රැව වලදී යාත්‍රා කිරීමේ දුෂ්කරතා සහ අසීරු බිම් පෙදෙස්හි ගෙනයාමට හැකි නමුත් සෑහෙන තරම් ශක්තිමත් උපරිම කාලගුණික තත්ත්වයන්හි භාවිත කළ හැකි ඔරු නිර්මාණය සම්බන්ධ ගැටලු පිළිබඳවයි.
හැල්කට්ගේ ප්‍රථම නිර්මාණය රබර් නිශික්ත රෙදි වලින් සාදන ලද ඇකිලිය හැකි සහ වාතය පිරවිය හැකි ඔරුවක් විය. වාතය බැස්සවීමේදී, ඔරුවේ ඔරු කඳ අඳින ලද ආවරණයක් ලෙස පත් වන අතර, හබල්කරු යෂ්ටියක්, සහ කුඩයක් රුවලක් ලෙස භාවිත කෙරිණි. මෙය අනුගත වූයේ ද්විත්ව-මිනිස් යාත්රාකවකටය. එය මල්ලකට යෝග්‍ය වීමට තරම් සෑහෙන කුඩා වන අතර වාතය බැස්සවීමේදී දියවරණ පොරවනයක් ලෙස සේවය කෙරිණි.
පීටර් හැල්කට් 1840දී රාජකීය නාවික හමුදාවේ ලුතිනන්වරයෙක් විය. ජෝන් හැල්කට්ගේ පුත්‍රයා විය. ඔහු එංගලන්තයට පැමිණීමට පෙර කැනඩාවේ ජීවත් වූ හඩ්සන් බේ වෙළඳ සමාගමේ අධ්යවක්ෂවරයෙක් විය. පීටර් හැල්කට් කැනේඩියානු උත්තරධ්‍රැව ගවේෂණයට දිගු කාලීන ඇල්මක් තිබුනේය. ජෝන් ෆෑන්ක්ලින්ගේ විනාශදායක කොපර්මයින් ගවේෂණය ඔහු සුවිශේෂ ඇල්මක් තිබුනේය.
කාලීන බව - ඡායාරූප පත්‍රකලාවේදයේදී පළ කෙරෙන ඡායාරූප අර්ථයක් ගෙන දෙනුයේ ඒවා පල කිරීමට ආසන්න කාලයක පල වු සිදුවීම් වර්තාවන් පිළිබඳ සලකන විටය.
ඉලක්ක ගත බව - ඡායාරූප මගින් දැක්වෙන අවස්ථාව එහි අන්තර්ගතය සහ ඉදිරිපත් කෙරෙන විලාසය යන ද්විත්වයටම අනුව ඊට අදාල අවස්ථාවෙහි සාධාරණ සහ නිවැරදි නිරූපණයක් වේ.
විස්තර සහිත වීම - බලන්නාට හෝ පාඨකයාට ඡායාරූප මගින් කියවෙන කරුණු සංස්කෘතිකමය මට්ටමක සිට තේරුම් ගත හැකි ආකාරයට ඡායාරූප අනෙකුත් පුවත් කොටස් සමග සම්බන්ධ වේ.
ලිපිරචකයින් මෙන්ම ඡායාරූප පත්‍ර කලාවේදීන් ද වාර්තාකරුවෙකු වශයෙන් සැලකේ. ඔවුන් බොහෝ විට ක්ෂණික තීරණ ගත යුතු වන අතර ඡායාරූපකරණය සඳහා අවශ්‍ය වන උපකරණද රැගෙන යා යුතු වේ. බොහෝ විට මෙම කාර්යය ඉටු කිරීමේදී සැලකිය යුතු තත්ත්වයේ බාධාවන්ට මුහුණ පෑමට ද ඔවුන්ට සිදුවේ.
ඔක්සිජන් 32 සමස්ථානිකයෙ අණුක ස්කන්ධයකට සමාන ඔක්සිජන් ග්‍රෑම් ප්‍රමාණයක අඩංගු අණු සංඛ්‍යාව හැදින්වීම සදහා ඇවගාඩ්රෝ නියතය යොදාගන්නා ලෙස මුලදී පෙරීන් විසින් යෝජනා කරන ලදී. නමුත් 1971 දී අන්තර්ජාතික ඒකක පද්ධතියට ද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය මැනීමේ ඒකකය ලෙස ඇවගාඩ්රෝ නියතය එක් කිරීමත් සමග එයට මෞලයට යන ඒකකය ලැබින. එසේ වුවත් ද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය මැනීමට ඇවගාඩ්රෝ නියතයට වඩා මෞලය භාවිතා කරනු ලැබේ. මෙම අගය රාත්තල් මෞල හෝ අවුන්ස මෞල ලෙස ද අර්ථ දැක්විය හැක.
ගණනය කිරීමේදී සිලිකන්හි සමස්ථානික මිශ්‍ර වී ඇති අනුපාතය සැලකිල්ලට ගත යුතුය. සිලිකන් වල ස්ථිර සමස්ථානික තුනක් පවතින අතර ඒවායේ අනුපාතයන්ගේ ස්වාභාවික විචලනය අනෙකුත් මිනුම් වල අවිනිශ්චිතතාවයට වඩා වැඩි වේ. ස්ඵටික නියැදියක සිල්වර් පරමාණුක ස්කන්ධය ගණනය කිරිමට එම න්‍යෂ්ටීන් තුනෙහි සාපේක්ෂ පරමාණුක ස්කන්ධයන් උපරිම නිරවද්‍යතාවයකින් ලබා ගත යුතුය. එසේ ලබාගන්නා අගයත්, නියැදියේ පරමාණුක ඝනත්වයත් භාවිතයෙන් මෞලික පරිමාව ගණනය කල හැක.
බවර්ස් සහ ඩාවිස් විසින් , හිදී කරන ලද ශ්‍රේෂ්ඨ පරික්ෂණයේදී හා විද්‍යුත් විච්ඡේදන කෝෂය තුල ඇනෝඩයෙන් ඉවතට සිල්ව ලෝහය දියවීම මත පදනම්ව ෆැරඩේ නියතය ගණනය කල හැක. මෙහිදී යම් කිසි කාලයක් තුල නියත ' ' ධාරාවක් ලබා දීමේදී සිල්ව ලෝහයෙන් හානි වූ ස්කන්ධය නම් සහ යනු සිල්ව ලෝහයේ පරමාණුක ස්කන්ධය නම්, ෆැරඩේ නියතය:
ඇවගාඩ්රෝ නියතය ඉතා කුඩා පරමාණුක අගයන් හා මෞලික අගයන් සම්බන්ධ කරණ ගුණාකාරය ලෙස භාවිතා කරනු ලබයි. යම් යම් වෙනත් භෞතික නියත යුගලයන් අතර සම්බන්ධතාවයන් ඉදිරිපත් කිරීමට ඇවගාඩ්රෝ නියතය භාවිතා වේ. උදාහරණ ලෙස වායු නියතය ““ හා බොල්ට්ස්මාන් නියතය අතර සම්බන්ධතාවය,
විද්‍යාව හා තාක්ෂණය සදහා වු දත්ත කමිටුව විසින් අන්තර්ජාතික භාවිතය උදෙසා භෞතික නියතයන්ගේ අගයන් ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලබයි. ඔවුන් ඇවගාඩ්රෝ නියතය ඉලෙක්ට්‍රෝනමවුලයක ස්කන්ධය ඉලෙක්ට්‍රෝනයක නිශ්චල ස්කන්ධයට දරන අනුපාතය ලෙස තහවරු කරන ලදී.
කිරණ ස්ඵටික විද්‍යාව යනු ඇවගාඩ්රෝ නියතය තීරණය කිරිමේ නවතම ක්‍රමවේදයකි. මෙහිදී සිදුකරනු ලබන්නේ මෞලික පරිමාව, , පරමාණුක පරිමාවෙන් බෙදීම මගින් ඇවගාඩ්රෝ නියතය නිර්ණය කිරීමයි.
මෙහි ඉලෙක්ට්‍රෝනයක සාපේක්ෂ පරමාණුක ස්කන්ධය, , කෙලින්ම ලබාගත් අගයක් වන අතර මවුලික ස්කන්ධ නියතය, , , අන්තර්ජාතික ඒකක පද්ධතියේ අනුමත අගය වේ. නමුත් ඉලෙක්ට්‍රෝනයක නිශ්චල ස්කන්ධය ගණනය කිරීම සදහා වෙනත් නියතයන් ද භාවිතා කරනු ලබයි.
ප්‍රායෝගිකව, මෙම අගය සොයාගනු ලබන්නේ මිලර් දර්ශකය හෙවත් තල අතර පරතරය මගින් වන අතර එහි අගය /8 ට සමාන වේ. හි 2006 අගය වන අතර අනුරූපී ඒකක සෛල පරිමාව විට ක සාපේක්ෂ අවිනිශ්චිතතාවයක් පවති.
ඇවගාඩ්රෝ නියතයෙහි අගය සෙවිමේ පැරණිම නිවැරදි ක්‍රමය කූලෝමිතිය මත පදනම් විය. ෆැරඩේ නියතය , එනම් ඉලෙක්ට්‍රෝන මෞලයක ආරෝපණය ගෙන එය ඉලෙක්ට්‍රෝනයක ආරෝපණයෙන් බෙදීම එම ඇවගාඩ්රෝ නියතය සෙවිමේ මූල ධර්මය යි.
පහත දක්වා ඇත්තේ 2006 අගයන්, වේ. ඇවගාඩ්රෝ සංඛ්‍යාව නිවැරදිව ගණනය කිරීමෙදී වඩා සීමාකාරී සාධකය වන්නේ ප්ලාන්ක් නියතය හි අවිනිශ්චිත භාවයයි. අනෙක් නියතයන්ගේ අගයන් වඩාත් නිවැරදිව දැනගත් අගයන්ය.
සිලිකන් ඒකක සෛලයක්, පරමාණු 8 ක් ඝනකයක ආකාරයෙන් සම්බන්ධවීමෙන් සෑදී ඇති අතර එහි එක් පැත්තක දිග මැන ගැනීමෙන් ඒකක සෛල පරිමාව සොයාගනු ලැබේ.
ඔහු සොයාගත් ඇවගාඩ්රෝ අංකය පළමුව ජර්මන් ජාතික ජෝන් ජෝසප් ලෝෂ්මිඩ්ට් විසින් 1865 දී ගණනය කරන ලදී. එම අගය , පහත සමීකරණය මගින් ගණනය කල හැක.
කර්‍මකාරක වාක්‍ය‍යක අනුක්ත කර්තෘ, කර්තෘ විභක්තිය ගනී. ඒ සමගම "විසින්" නිපාතය ද යෙදේ. මෙම වාක්‍යයේ සදනු 'ලබයි/සෑදෙයි'යන ආක්‍යාතයෙන් උක්ත වන්නේ පුටුව යන්නයි. වඩුවා විසින් යන්න මෙහි උක්ත නොවේ. එය'අනුක්ත කර්තෘ' වෙයි.
වාක්‍යයක සම්පූර්ණ අර්ථය සහිත වන්න්නේ එයට නාම පදයක් හා ඊට සම්බන්ධ ක්‍රියා පදයක් ඇති විටයි. නාම පදයක් අර්ථවත් වීමට නම් එය වාක්‍යයක යෙදිය යුතුය.එසේ යෙදීමේ දී අර්ථය හා පද රටාව වෙනස් විය හැකිය. නාම පදයකට පසුව අර්ථ බෙදා දැක්වීම සඳහා සංයෝග වන්නේ විභක්තියි.නාම ප්‍රකෘතියකට වභක්ති ප්‍රත්‍යක් එක් වු විට එය විවිධ අර්ථවල යෙදයි.
කර්‍මකාරක වාක්‍ය‍යක කර්‍මය ඉස්මතු වේ. මෙහිදී කර්‍මය උක්ත වන අතර කතෘ අනුක්ත වේ. උක්ත කර්‍මයට ආඛ්‍යාතය ගැලපිය යුතුයි.
වාක්‍යක අවසාන ක්‍රියාවෙන් උක්ත වන පදය හෙවත් උක්ත කර්තෘ ද කර්ම කාරක වාක්‍යක උක්ත කර්මය ද ප්‍රථමා විභක්ති ගනි.
සිංහල බසෙහි කාල භේදය අතීත හා අනතීත ලෙස බෙදේ. අනතීත කාලයෙන් වර්තමාන හා අනාගත කාල දෙකම නිර්ණය වේ. අනාගත කාලය ස්ථිර ලෙස නිර්ණය කිරිඉමට "හෙට", 'ලබන ඉරිදා" වැනි වචන යොදා ගැනේ.
කාරකය යනු ආඛ්‍යාතයෙන් ඉස්මතු වන ප්‍රධාන පදයයි. කර්තෘකාරක වැකියක කර්තෘ ඉස්මතු වේ. එම නිසා කර්තෘ උක්ත වන අතර කර්‍මය අනුක්ත වේ. ආඛ්‍යාතය උක්ත කර්‍තෘට ගැලපිය යුතුයි.
සිංහල බසෙහි ස්ත්‍රී පුරුෂ ලිංග භේදය අනුව ඒක වචන ආඛ්‍යාතය වෙනස් වේ. නපුංසක ලිංග ඒක වචන හා බහු වචන ආඛ්‍යාතය පුරුෂ ලිංග ඒක වචන ආඛ්‍යාතයට සමානය.
සිංහල වියරණ යනු සිංහල බසෙහි වැකි සහ වදන් සෑදිය යුතු අයුර පිලිබඳ කියැවෙන රීති සංග්‍රහයයි. පළමු වියරණ සංග්‍රහය ලෙස හැඳින්වෙන්නේ සිදත් සඟරාව යි.
දියමන්ති යනු කාබන් පරමාණු චතුස්තලීය ලෙස බැඳුනු දියමන්ති දැලිසක් වන අතරඑය ඝනජ තල කේන්ද්‍ර ව්‍යූහයක් ගන්නා විනිවිද පෙනෙන ස්ඵටිකයකි. මෙම වස්තූන්හි භෞතික ගුණාංග නිසාදියමන්ති විවිධ භාවිතයන් සඳහා යොදාගනී. ඒ අතුරින් වැඩි වශයෙන් සලකා බලනු ලැබෙන්නේ එහි දැඩි දෘඩතාව සහ තාප සන්නායකතාව මෙන්ම ප්‍රකාශ විකිරණය වේ.
දියමන්ති යන නාමයෙහි මූලාරම්භය වන්නේ පැරණි ග්‍රීක වචනයක් වන , "යෝග්‍ය", "වෙනත් ප්‍රභේදයන් නොමැති", "නොකැඩෙන සුළු", "මෙල්ලකල නොහැකි", සිට- , "-" + , " ", " ". දියමන්ති ප්‍රථම වරට ඉන්දියාවේ ආකර ලෙස හඳුනා ගෙන ඇති බවට සංකල්පයක් පවතින අතර, ඒවා ගල්වල දියළු තැන්පතු ලෙස ශත වර්ෂ ගණනාවකට පෙර පෙනර්, ක්‍රිශ්ණා සහ ගොඩවාරි යන ගංඟාවන් ආශ්‍රිතව සොයා ගැනීමට හැකි වී ඇත. දියමන්ති ඉන්දියාවේ අඩු තරමින් වසර 3,000ක පමණ සිට හඳුනාගෙන තිබී ඇති අතර එය ආසන්න වශයෙන් අවුරුදු 6,000ක් පමණ වේ.
ඕස්ට්‍රේලියාවේ සහ ප්‍රදේශ වලින් අධික දෘඩතාවයෙන් යුක්ත ස්වභාවික දියමන්ති සොයාගැනේ.මේවා සාමාන්‍යයෙන් කුඩා වන අතර අනෙකුත් දියමන්ති ඔපදැමීම සඳහා භාවිතා කරනු ලබයි. දෘඩතාවට අදාළ වෙනත් යාන්ත්‍රික ගුණාංගයක් වන්නේ "ශක්තතාවයි" , කුමක්ද යත් ප්‍රබල ඝට්ටනයක් මගින් කැඩීමට ප්‍රතිරෝධනය දැක්වීමේ හැකියාවයි. ස්වභාවික දියමන්තියක ශක්තතාව 7.5–10 ·1/2 ලෙස මිනුම්කර තිබේ. අනෙක් මැණික් සමඟ සසඳා බලන විට මෙම අගය හොඳ නමුත් ඉංජිනේරු ද්‍රව්‍ය සමඟ බැලීමේදී දුර්වල වේ.
දියමන්ති ඉහළ තාප සන්නයන ගුණ දරයි. එමෙන්ම එහි වර්තනාංකයද ඉහළ අගයක් ගනී. දියමන්ති වීදුරු කැපීම සඳහා ප්‍රයෝජනවත් වුවද එය දියමන්ති හඳුනා ගැනීමේ ලක්ෂණයක් ලෙස නොගැනේ. තිරුවානා ද වීදුරු කැපීම සඳහා භාවිත කළ හැකිය. දියමන්ති මඟින් වෙනත් දියමන්ති මත සීරීම් සිදු කළ හකි වුවත් එමඟින් එක් දියමන්තියකට හෝ දියමන්ති දෙකටම හානි සිදු විය හැකිය. මෙහි දැඩි භාවය හේතුවෙන් බොහෝ විට දෘඩතා පරීක්ෂණ වලට මේවා භාජනය කෙරේ.
ස්වභාවික ද්‍රව්‍ය අතරින් දියමන්ති දෘඩතාවයෙන් වැඩිම ද්‍රව්‍ය ලෙස දෘඩතාව මිනුම් කරනා නම් පරිමාණයෙන් දැක්වේ. එහි දෘඩතාවය සීරීමට ඇති ප්‍රතිරෝධය ලෙස අර්ථ දක්වා ඇති අතර එය 1 සහ 10 අතර වර්ගීකරණය කර ඇත. මෙම මිනුමෙහි දියමන්තිවල දෘඩතාවය 10ක් ලෙස සටහන් වේ.ඉතා අතීත කාලයේ පටන්ම දියමන්ති අධික දෘඩතාවයෙන් යුක්ත බව හඳුනාගෙන ඇත.
දියමන්ති වල ඉතා දැඩි රසායණික බන්ධන ඇත. කාමර උෂ්ණත්වය යටතේදී මෙය කිසිදු අම්ලයක් හෝ ඇල්කයිඩයක් සමඟ ප්‍රතික්‍ක්‍රියා නොකරයි. දියමන්ති ඉතා අධික උෂ්ණත්ව තත්ව යටතෙ ඔක්සයිඩ ස්වල්පයක් සාදයි. මෙම ගුණයද දියමන්ති හඳුනා ගැනීමට හාවිතා කෙරේ.
වර්තමානයේ දියමන්තිවල වඩාත් සමීපතම භාවිතය, මැණික් ගල් සේම අලංකාරය සඳහා වන අතර මෙම භාවිතය ඉතා පුරාතන යුගය දක්වා දිව යයි.සුදු ආලෝකය වර්ණාවලියේ වර්ණ බවට අපකිරණය කිරීම දියමන්තිවල ප්‍රාථමික ගුණාංගයකි. 20 වන සියවසෙහි, මැණික් විද්‍යාවේ ප්‍රවීණයන් විසින් මැණිකක් වශයෙන් තිබිය යුතු ඉතා වැදගත් ගුණාංගවල පදනම මත දියමන්ති සහ අනෙකුත් මැණික් ගල් වර්ග කිරීමට විධික්‍රමයක් දියුණු කරන ලදී.
දියමන්ති පුරාණ ඉන්දියාවේ ආගමික සංකේතයක් ලෙස භාවිතයේ පටන් දියමන්ති මැණික් ගල් ලෙස නිධන්ගත වී තිබී ඇත. කැටයම් කපන මෙවලම් සඳහා මේවායෙහි භාවිතය පුරාණ මනුෂ්‍ය ඉත්හාසය දක්වා දිවයන්නකි . සැපයීම ඉහළයාම, කැපීමේ සහ ඔපදැමීමේ තාක්ෂණ වල දියුණුව, ලෝක ආර්ථික වර්ධනය සහ නිර්මාණශීලී, සාර්ථක ප්‍රචාරණ ව්‍යාපාර නිසා දියමන්ති වල ප්‍රසිද්ධත්වය 19 වන සියවසේ සිට ඉහළ ගොස් ඇත.
දියමන්ති ස්වාභාවිකව නිර්මාණය වීමට එතා දිගු කාලයක් ගත වෙයි.කාබන් අඩංගු මූලද්‍රව්‍යක් අධික පීඩනයකට සහ ඊට සාපේක්ෂව පහළ උෂ්ණත්වයකට නිරාවරනය වූ විට දියමන්ති නිර්මාණය වෙයි. මෙම මූලික අවශ්‍යතා සපුරාලන විශේෂිත ස්ථාන ලෙස සාපේක්ෂව ස්ථාවර දූපත් තැටි අසළ භූ ස්ථරත් උල්කාපාත ගැටීම් ඇති වූ ස්ථානත් දක්විය හැකිය.
දියමන්ති පෘෂ්ටය සෑදී ඇත්තේ ලයිසොෆීලික් සහ හයිඩ්‍රොෆෝබික් රසායනිකයන් එක් වීමෙනි. එමනිසා එම පෘෂ්ඨය මතුපිට ජලය රැඳීමක් හෝ පෘෂ්ඨය තෙත් වීමක් හෝ සිදු නොවේ. නමුත් එය ඉතා පහසුවෙන් තෙල් මඟින් තෙත් කල හැකිය. මෙම ගුණය දියමන්ති වෙන් කර හඳුනා ගැනීමට භාවිත කෙරෙයි.
දියමන්තිවල විශේෂ භාවිතයක් ලෙස එහි ඇති අර්ධ සන්නායකතා ගුණය හඳුනාගත හැකිය.සමහර නිල් දියමන්ති ස්වභාවිකවම අර්ධ සන්නායක වන අතර බොහෝ දියමන්ති සලකා බැලීමේදී ඒවා අනර්ඝ තාප පරිවාරක වේ.
පේරු හි අගනුවර වූ ලීමාහි ඉතිහාසය 1535 ජනවාරි 18 දින ෆ්‍රැන්සිස්කෝ පිසාරෝ විසින් එය පිහිටුවීමත් සමඟ ඇරඹේ. පසුව යැක්මා ජන සමූහය රීමැක් නදී නිම්නයේ එය පිහිටුවනු ලැබීය​. ලීමාව​ 1543 ස්පාඤඤ ප්‍රාන්ත රාජ්‍යක් වූ පේරු හි අග​නුවර බවට පත්විය. භූමිකම්පා සහ මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ ගැහැටින් පීඩාවට​ පත් වුවත් 17 වන සියවසේ මෙම නගරය සෞභාග්‍ය​මත් විශාල​ වෙළඳ මද්‍යස්ථානයක් විය. එහෙත් 18 වන සියවස වන විට​ එම සෞභාග්‍ය​ පරිහානිය​ කරා යොමු වූයේ අර්ථික පරිහානියක් වූ බෝරෝන් ප්‍රතිසංස්කරන හේතුවෙනි.
18 වන සියවසේ දෙවන භාගයේදී බොර්බොන් ප්‍රතිසංස්කරණ වලින් ලීමාව දැඩි හා අහිතකර තත්වයන්ගෙන් පීඩාවට පත් විය. විදේශයන්හි තිබූ වෙලඳ ඒකධිකාරය අහිමි විය​. වැදගත් කැනීම් පෙදෙස් පේරු සිට රියෝ ඩි ලා ප්ලාටා වලට මාරු විය​. මේ ආර්ථික පරිහානිය ප්‍රජා හා රාජකීයන්ගේ පත්වීම් වලට බලපෑ අතර නිදහස පිලිබඳව කතා කිරීමට පැකිලීමක් ඇති විය​. 1810 වසර තුල ජෝසේ ෆර්නෑන්දු ඩි ඇබස්කල් වයි සොයිසා මෙහෙය වූ දකුණු ඇමරිකානු විමුක්ති අරගල සමය​යේ නගරය රාජපාක්‍ෂිකයන්ගේ බලකොටුවක් බවට පත්විය​.
ලීමාව 17 වන සියවස පුරාම සමෘධිමත් අති විශාල වෙළඳ මද්‍යස්ථානයක් විය​. පේරු රාජ්‍යයේ ඈත පෙරදිග, යුරෝපය සහ ඇමරිකාව මෙහි වෙළඳ ජාලය​ විය​. ලීමා හි වෙලඳුන් ස්වකීය වරාය වූ කෑලෝ වලින් පීරු රිදී අපනයනය කළ අතර වටිනා බඩු සමඟ හුවමාරු කර ගැනිනි. මේ වෙළඳාම සිදු වූයේ වර්තමානයේ පැනමා නමින් හඳුන්වන පොටෝබෙලෝ හිදීය​. වෙලඳ කටයුතු නිසා ඇති වූ ආර්ථික සමෘධියත් සමඟ ජනගහනයේ තීවුර වර්ධනයක් දක්නට ලැබුනි.1619 වූ 25000ක ජන සංඛ‍‍යාව 1687 දී 80000 කට ඇස්තමේන්තු කරන ලදී.
ප්‍රාග් කොළඹියානු යුගයේ දී, වර්තමාන ලීමා අගනුවර පිහිටි ප්‍රදේශය ඇමරින්දියන් කණ්ඩායම් මුල් පදිංචි කරුවන් විය​. ඉන්කා අධිරාජ්‍ය ඇති වීමට පෙර රිමැක් සහ ලුරීන් නදී නිම්න වල යැක්මා ජන සමූහයන් ජීවත් විය​. ඔවුන් විසින් පිරමීඩ 40 ක් පමණ ඉදි කළ අතර ගං නිම්නයන් හි වාරි පද්ධතියක්ද ඇති කලහ​. 15වන සියවසේ ඉන්කාවරු ප්‍රදේශය යටත් කරගත් අතර පැක්මැක් වැනි ස්වීය ගොඩනැගිලි ඉදි කලහ​.
1536 අගෝස්තු වලදී ඉන්කා කැරලිකාර නායක මැන්කෝ විසින් නව නගරය වටලනු ලැබීය. පිසාරෝ විසින් මෙහෙයවනු ලැබූ ස්පාඤඤ හා ස්වදේශීය පාක්‍ෂිකයන් විසින් දරුණු සටනකින් පසුව කැරලිකරුවන් පරාජයට පත් කරනු ලැබූ හ​. 1536 දී ස්පාඤඤ කිරීටය පිහිට වූ අතර​ 1537 දෙසැම්බර් 7 දින​ ස්පාඤඤයේ 5 වන චාල්ස් නගරය යුද පාලනයට නතු කළේය​.
ට්‍රිපොලි-කේප් ටවුන් අධිවේගී මාර්ගය: මෙම මාර්ගය රටේ බටහිර අන්තය හරහා ජාතික මාර්ග අංක 1 හි කිංෂාසා සහ මටාඩි අතර, සාධාරණ තත්ත්වයේ ඇති එකම පදික කොටසකින් කිලෝමීටර 285 දුරින් ගමන් කරයි.
ලාගෝස්-මොම්බාසා අධිවේගී මාර්ගය: කොන්ගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය යනු මෙම නැගෙනහිර-බටහිර අධිවේගී මාර්ගයේ ඇති ප්‍රධාන අවසන් අන්තයක් වන අතර එම නිසා නව මාර්ගයක් ඉදිකිරීමට අවශ්‍ය වේ.
බීරා-ලොබිටෝ අධිවේගී මාර්ගය: මෙම නැගෙනහිර-බටහිර අධිවේගී මාර්ගය කටන්ගා හරහා ගමන් කරන අතර, කොල්වේසි සහ ලුබුම්බෂි අතර ඉතා දුර්වල තත්ත්වයේ ඇති මාර්ගයක් සහ එහි දිගින් වැඩි ප්‍රමාණයක් නැවත ඉදිකිරීම අවශ්‍ය වේ. සැම්බියානු දේශසීමාවට කෙටි දුරින් සාධාරණ තත්ත්වයේ මාර්ගයක් ඇත.
1961 සැප්තැම්බර් 18 වන දින, සටන් විරාමයක් පිළිබඳ අඛණ්ඩ සාකච්ඡා වලදී, න්ඩෝලා අසල ගුවන් අනතුරක් හේතුවෙන්, එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම්ඩැග් හමර්ස්ක්ජෝල්ඩ්, මගීන් 15 දෙනා සමඟ මියයෑම අර්බුදයක් ඇති කළේය. පුලුල් ව්‍යාකූලත්වය සහ ව්‍යාකූලත්වය මධ්‍යයේ, තාක්ෂණවේදීන් විසින් තාවකාලික රජයක් මෙහෙයවන ලදී. 1963 ජනවාරි මාසයේදී එක්සත් ජාතීන්ගේ හමුදාවේ සහාය ඇතිව කටන්ගන් වෙන්වීම අවසන් විය. ජෝසප් ඉලියෝ, සිරිල් අදූලා සහ මොයිස් කැපෙන්ඩා ෂොම්බේගේ කෙටි කාලීන ආන්ඩු කිහිපයක් ඉක්මනින් අවසන් විය.
කොංගෝ නිදහස් රාජ්‍යයේ සිට බෙල්ජියම් කොංගෝවට සංක්‍රමණය වීම විවේකයක් වූ නමුත් එය විශාල අඛණ්ඩ පැවැත්මක් ද පෙන්නුම් කළේය. කොංගෝ නිදහස් රාජ්‍යයේ අවසන් ආණ්ඩුකාරවරයා වූ බැරන් තියෝෆිල් වාහිස් බෙල්ජියම් කොංගෝවේ නිලයේ රැඳී සිටි අතර ලියෝපෝල්ඩ්ගේ පරිපාලනයේ බහුතරය ඔහු සමඟ සිටියේය. කොංගෝව සහ එහි ස්වභාවික හා ඛනිජ සම්පත් බෙල්ජියම් ආර්ථිකයට විවෘත කිරීම යටත් විජිත ව්‍යාප්තිය සඳහා ප්‍රධාන චේතනාව ලෙස පැවතුනි - කෙසේ වෙතත්, සෞඛ්‍ය සේවා සහ මූලික අධ්‍යාපනය වැනි අනෙකුත් ප්‍රමුඛතා සෙමෙන් වැදගත් විය.
කොන්ගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය හි ඉතාලි තානාපති ලූකා අත්තනාසියෝ සහ ඔහුගේ ආරක්ෂකයා 2021 පෙබරවාරි 22 වන දින උතුරු කිවු හි දී ඝාතනය කරන ලදී. 2021 අප්‍රේල් 22 වන දින, කෙන්යානු ජනාධිපති උහුරු කෙන්යාටා සහ ෂිසෙකේඩි අතර රැස්වීම්වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දෙරට අතර ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම සහ ආරක්ෂාව වැඩි කිරීමට නව ගිවිසුම් ඇති විය. 2022 පෙබරවාරි මාසයේදී රට තුළ කුමන්ත්‍රණයක් පිළිබඳ අවිනිශ්චිතතාවයට තුඩු දුන් නමුත් කුමන්ත්‍රණ උත්සාහය අසාර්ථක විය.
බෙල්ජියම් කොංගෝව ලෝක යුද්ධ දෙකට සෘජුවම සම්බන්ධ විය. පළමුවන ලෝක සංග්‍රාමයේදී , ජර්මානු නැගෙනහිර අප්‍රිකාවේ ෆෝර්ස් පබ්ලික් සහ ජර්මානු යටත් විජිත හමුදාව අතර ආරම්භක ගැටුමක් විවෘත යුද්ධයක් බවට පත් වූයේ 1916 සහ 1917 දී ජර්මානු යටත් විජිත ප්‍රදේශයට ඇංග්ලෝ-බෙල්ජියම්-පෘතුගීසි ඒකාබද්ධ ආක්‍රමණයක් සමඟිනි. 1916 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ජෙනරාල් චාල්ස් ටොම්බියර්ගේ නායකත්වය යටතේ දැඩි සටන් වලින් පසු ටබෝරා වෙත ගමන් කළ විට ෆෝස් පබ්ලික් කැපී පෙනෙන ජයග්‍රහණයක් ලබා ගත්තේය.
2020 ජූනි මාසයේදී, කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයේ අධිකරණයක් විසින් ජනාධිපති ෂිසෙකේඩිගේ මාණ්ඩලික ප්‍රධානී දූෂණයට වරදකරු බව තීරණය කළේය. ඩොලර් මිලියන 50ක් පමණ රාජ්‍ය මුදල් අවභාවිත කිරීමේ චෝදනාවට මුහුණ දීමෙන් පසුව ඔහුට වසර 20ක බරපතළ වැඩ සහිත සිර දඬුවමක් නියම විය. කොන්ගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය හි දූෂණ සම්බන්ධයෙන් වරදකරු වූ ඉහළම පුද්ගලයා ඔහු විය. කෙසේ වෙතත්, දැනටමත් 2021 දෙසැම්බර් මාසයේදී නිදහස් කරන ලදී.
අප්‍රිකානු ජාතිකවාදය සමඟ තමාව හඳුනා ගැනීමේ ව්‍යාපාරයක දී, 1966 ජුනි 1 සිට, මොබුටු ජාතියේ නගර නැවත නම් කළේය: ලියෝපෝල්ඩ්විල් කිංෂාසා බවට ද , ස්ටැන්ලිවිල් කිසන්ගානි බවට ද, එලිසබෙත්විල් ලුබුම්බාෂි බවට ද, කොක්විල්හැට්විල් ම්බණ්ඩකා බවට ද පත් විය. 1971 දී මොබුටු විසින් රට සයිරේ ජනරජය ලෙස නම් කරන ලදී, වසර එකොළහකින් එහි සිව්වන නම වෙනස් වූ අතර සමස්තයක් වශයෙන් එහි හයවන නම වෙනස් විය. කොංගෝ ගඟ සයිරේ ගඟ ලෙස නම් කරන ලදී.
ලුමුම්බා මීට පෙර මොබුටු නව කොංගෝ හමුදාවේ මාණ්ඩලික ප්‍රධානියා ලෙස පත් කර ඇත. කසවුබු සහ ත්ෂොම්බේ අතර නායකත්ව අර්බුදයෙන් ප්‍රයෝජන ගනිමින්, මොබුටු කුමන්ත්‍රණයක් දියත් කිරීමට හමුදාව තුළ ප්‍රමාණවත් සහයෝගයක් ලබා ගත්තේය. 1965 මොබුටුගේ කුමන්ත්‍රණයට පෙර වර්ෂයේ ව්‍යවස්ථාපිත ජනමත විචාරණයක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස රටේ නිල නාමය "කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය" ලෙස වෙනස් විය. 1971 දී මොබුටු නම නැවතත් "සයර් ජනරජය" ලෙස වෙනස් කරන ලදී.
1992 දී ස්වෛරී ජාතික සම්මේලනය රටේ නම "කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය" ලෙස වෙනස් කිරීමට ඡන්දය ප්‍රකාශ කළ නමුත් වෙනසක් සිදු නොවීය. 1997 දී මොබුටු පෙරලා දැමූ විට ජනාධිපති ලෝරන්ට්-ඩේසිරේ කබිලා විසින් රටේ නම පසුව ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කරන ලදී. එය අසල්වැසි කොංගෝ ජනරජයෙන් වෙන්කර හඳුනා ගැනීම සඳහා, එය සමහර විට කොංගෝ , කොංගෝ-කින්ෂාසා හෝ බිග් කොන්ගෝ ලෙස හැඳින්වේ. එහි නම සමහර විට කොන්ගෝ, , ලෙසද කෙටි වේ. .
රජය - ජනාධිපතිවරයා නොවේ - පාර්ලිමේන්තුවට වගකිව යුතුය. නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මඟින් පළාත් ආණ්ඩුවලට නව බලතල ද ලබා දී ඇති අතර, ඔවුන් තෝරා පත් කර ගන්නා ආණ්ඩුකාරවරයා සහ පළාත් ආණ්ඩුවේ ප්‍රධානියා අධීක්ෂණය කරන පළාත් පාර්ලිමේන්තු නිර්මාණය කළේය. අලූත් ආයතන තුනකට බෙදුණු ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය අතුරුදන් වීම නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් ද දක්නට ලැබිණි. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය අර්ථ නිරූපණ වරප්‍රසාදය දැන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා අධිකරණය සතුය.
සයරේ යන වචනය කිකොංගෝ වචනයක් වන , හි බිදී ආ පෘතුගීසි අනුවර්තනයකි. 16 වන සහ 17 වන සියවස් වලදී මෙම ගංගාව සයරේ ලෙස හඳුන්වන ලදී. 18 වන ශතවර්ෂයේ ඉංග්‍රීසි භාවිතයේදී කොංගෝව යන නම ක්‍රමයෙන් ප්‍රතිස්ථාපනය වී ඇති බව පෙනේ, 19 වන සියවසේ සාහිත්‍යයේ කොංගෝ යනු වඩාත් කැමති ඉංග්‍රීසි නාමයයි, නමුත් ස්වදේශිකයන් නම ලෙස සයිරේ වෙත යොමු කිරීම් බහුලව පැවතුනි.
මොබුටුගේ ඥාතියෙක් ඔහුගේ පාලන කාලය තුළ රජය අයථා ලෙස ආදායම් එකතු කළ ආකාරය පැහැදිලි කළේය: "මොබුටු අපේ එකාට බැංකුවට ගිහින් මිලියනයක් ගන්න කියනවා. අපි අතරමැදියෙක් ළඟට ගිහින් එයාට කියනවා මිලියන පහක් ගන්න කියලා. ඔහු මොබුටුගේ බලය ඇතිව බැංකුවට ගොස් දහය එළියට ගත්තා. මොබුටුට එකක් ලැබුණා, අපි අනෙක් නවය ගත්තා." 1996 දී ආර්ථික බිඳවැටීමකට තුඩු දුන් දේශපාලන ප්‍රතිවාදීන් ඔහුගේ පාලනයට අභියෝග කිරීම වැළැක්වීම සඳහා මොබුටු දූෂණය ආයතනගත කළේය.
කබිලාගේ දේශපාලන සගයන් ප්‍රධාන අමාත්‍යාංශ, ව්‍යවස්ථාදායකය, අධිකරණය සහ ආරක්ෂක සේවාවන්හි පාලනය පවත්වාගෙන ගියේය. කෙසේ වෙතත්, ෂිසෙකේඩි තම බලය ශක්තිමත් කර ගැනීමට සමත් විය. පියවර මාලාවක් තුළ, ඔහු ජාතික සභාවේ සාමාජිකයින් 500 න් 400 කට ආසන්න පිරිසකගේ සහයෝගය ලබා ගනිමින් තවත් නීති සම්පාදකයින් දිනා ගත්තේය. පාර්ලිමෙන්තු දෙකේම කබිලාට පක්ෂපාතී කථිකයන් බලෙන් එළියට දැමීය. 2021 අප්‍රේල් මාසයේදී කබිලාගේ ආධාරකරුවන් නොමැතිව නව රජය පිහිටුවන ලදී.
කොංගෝ ගඟ මුල් යුරෝපීය නාවිකයින් විසින් නම් කරන ලද්දේ 16 වන සියවසේදී කොන්ගෝ රාජධානිය සහ එහි බන්ටු වැසියන් වන කොංගෝ ජනයා ඔවුන් හමු වූ විට ය. කොංගෝ යන වචනය පැමිණෙන්නේ කොංගෝ භාෂාවෙන් . ඇමරිකානු ලේඛක සැමුවෙල් හෙන්රි නෙල්සන්ට අනුව: "'කොන්ගෝ' යන වචනයම මහජන රැස්වීමක් අඟවන අතර එය කොංගා මූලය වන 'රැස් කිරීම' මත පදනම් වූවක් විය හැකිය." කොංගෝ ජනයාගේ නූතන නාමය බකොංගෝ 20 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේදී හඳුන්වා දෙන ලදී.
ගල් අඟුරු සහ බොරතෙල් සම්පත් යන දෙකම 2008 දක්වා දේශීය වශයෙන් භාවිතා කරන ලදී. කොන්ගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය සතුව ඉන්ගා වේලි අසල කොංගෝ ගඟේ ජල විදුලිය සඳහා යටිතල පහසුකම් ඇත. රටේ උපායමාර්ගික වැදගත්කම සහ මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ ආර්ථික බලවතෙකු ලෙස එහි විභව භූමිකාව පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ වාර්තාවකට අනුව, අප්‍රිකාවේ වනාන්තරවලින් 50% ක් සහ මුළු මහාද්වීපයටම ජල විදුලි බලය සැපයිය හැකි ගංගා පද්ධතියක් ද රට සතුව ඇත.