polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ඉංගී‍්‍රසින් ගේ යුද හමුදා මූලස්ථානය ආසියාවේ රටක ස්ථානගත කිරීමේ අදහස ආණ්ඩුකාරයා හරහා මහනුවර දිසාපති මඟින් මැදිවක මහතාට දැනුම් දෙනු ලැබිණි. සිංහලේ අන්තිම රජු වූ නරේන්ද්‍රසිංහ රජුගේ කුණ්ඩසාලේ නුවර අසල පිහිටි භූමිය මේ යුද හමුදා මූලස්ථානය සඳහා සුදුසු ම ස්ථානය ලෙස බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදා නිලධාරීන්ට පෙන්වන ලද අතර, ඒ සඳහා ඔවුන් කැටුව, ක්ෂේත‍්‍ර පරීක්ෂණයන් ද සිදුකැරිණි. තැන්නේකුඹුර පාලමෙහි සිට රජවැල්ල දක්වා වූ භූමි ප‍්‍රමාණය මේ සඳහා යොදාගන්නා ලදි.
1936 මාර්තු මාසයේදී වර්සෙල්ස් හා ලොකාර්නෝ ගිවිසුම් සෘජුව උල්ලංඝනය කරමින් හිට්ලර් යළිත් රයින්ලන්තය සන්නද්ධ කළේය. අනෙකුත් යුරෝපා බලවතුන්ගෙන් මීට ලැබුණේ අවම ප‍්‍රතිචාරයකි. සෝවියට් සංගමය සහයෝගය දුන් ස්පාඤ්ඤ ජනරජයට එරෙහිව ෆැසිස්ට් ජනරාල්වරයකු වූ ෆ‍්‍රැන්සිස්කෝ ෆ‍්‍රැන්කෝ ජූලි මස දී ස්පාඤ්ඤ සිවිල් යුද්ධය ආරම්භ කළ විට, හිට්ලර් හා මුසලෝනී ඊට සහයෝගය දැක්වූහ. දෙපාර්ශවයම නව අවි ආයුධ හා සටන් ක‍්‍රම අත්හදා බැලීමට මෙම යුද්ධය පාවිච්චි කළහ.
ජර්මනිය සිය යුරෝපා සාමාජික රටවල් හා පින්ලන්තය සමග එක්ව 1941 ජුනි මස අග දී සෝවියට් සංගමය ආක‍්‍රමණය කළේය. විශාල තුවාලකරුවන් සංඛ්‍යාවක් සහිත ව දෙසැම්බර් මස වන විට ඔවුහු මොස්කව් නගරයට සමීපව සිටි අතර, යටත් කර ගැනීමට ඉතිරිව තිබුණේ ලෙනින්ග‍්‍රෑඞ් හා සේවාස්ටෝපල් යන නගර පමණි. ශීත සමය තුළ ඔවුහු සිය ප‍්‍රහාරය මඳකට නතර කළ අතර, සෝවියට් සංගමය ජපානයේ මන්චුකු ඕ අසල සිටි අමතර භට පිරිස් කැඳවා ප‍්‍රති ප‍්‍රහාර එල්ල කිරීමට පටන් ගත්තේය.
කුණ්ඩසාලේ හමුදා මූලස්ථානය අසල භූමියෙහි සංඥා බළකා මූලස්ථානය ද පිහිටුවා තිබුණේ ය. ඒ මූලස්ථානයට දිවා රෑ නොකඩවා දිනකට සංඥා දෙදහසක් පමණ ලැබීමට හා නිකුත් කිරීමට සිදු ව තිබිණි. සාමාන්‍ය සියලු ම මෙහෙයුම් භාර ව තිබුණේ ලංකා සැහැල්ලු පාබල හමුදාවට ය. . එය දැනට හාරගම වත්ත නමින් දක්නා ප‍්‍රදේශයෙහි ස්ථාන ගතකර තිබිණි. මුලින් සඳහන් කළ පොල්ගොල්ල ගුවන් හමුදා මූලස්ථානයෙන් මින්නේරිය, සීගිරිය හා පලාලි ගුවන් හමුදා කඳවුරු පාලනය විය.
යුද හමුදා මූලස්ථාන ගොඩනැඟිලි ඉදිවූයේ කුණ්ඩසාලේ නරේන්ද්‍රසිංහ රජමාලිගා භූමියෙහි ය. හමුදාවේ පොදු සමාජ ශාලාව පිහිටුවා තිබුණේ කුණ්ඩසාල වත්තේ ප‍්‍රධාන බංගලාවේ ය. අද ඒ භූමිය අයත් වන්නේ කුණ්ඩසාලේ කෘෂිකර්ම විද්‍යාලයට ය. ගැහැනු පිරිමි දෙපක්ෂයට ම කෘෂිකර්ම අභ්‍යාස විද්‍යාලයක් ද අද එහි පිහිටුවා ඇත. මෙහි පිරිමි සිසුන් සඳහා වූ නේවාසිකාගාරයෙහි එදා සිතියම් හා මුදල් ආදිය මුද්‍රණය කළ මුද්‍රණ යන්ත‍්‍ර පිහිටුවා තිබිණි.
මේ වන විට දරුණු සටන් පැවැතියේ ඉන්දියාවේ උතුරු නැඟෙනහිරි ප‍්‍රදේශ, ජපානයේ කොහිමා දූපත, බුරුමය, මලයාසියාව, සිංගප්පූරුව එදා අරක්කන් දේශය නමින් හැඳින්වූ චිතගොන් සහ අද ඉන්දුනීසියාව නමින් දක්නා දූපත්වල ය. ඉන්දියාව හා ලංකාව මේ වන විට බි‍්‍රතාන්‍යයට අයත් ව තිබූ අතර බුරුමය, මැලේසියාව, සිංගප්පූරුව හා අද ඉන්දුනීසියාව නමින් දක්නා දූපත් රටවල් ජපානයට අයත් විය. ජපානය මේ සටන්වල ජයග‍්‍රාහී ස්ථාවරයක සිටියේ ය.
මේ ප‍්‍රදේශයෙහි පිහිටි ඉංගී‍්‍රසි ආයතනවලට මෙන් ම ස්වදේශිකයන්ට අයිති සියලු ම ඉඩම් යුද නීතිය යටතේ හමුදාව වෙත පවරා ගැනිණි. මේ ප‍්‍රදේශය තුළ පදිංචිවීමට අවසර තිබුණේ හමුදාවේ පිරිස්වලට පමණි. අවශ්‍ය සියලු ම ගොඩනැඟිලි, හමුදා නිවාස, සිනමා ශාලා හා වෙනත් පොදු පහසුකම් ශීඝ‍්‍රයෙන් ඉදිවිය. මහවැලි ගඟින් මෙගොඩ අද පොල්ගොල්ලේ විවෘත විශ්වවිද්‍යාලයය පිහිටි ඉඩමෙහි රාජකීය ගුවන් හමුදා මූලස්ථානය ඉදිවිය.
ලුවී මවුන්ට් බැට්න් සාමි යුවළ ගාන්ධිතුමා සමඟ පකිස්තානය බෙදා වෙන් කිරීමේ දී බෙදා වෙන්කර පාලනය කිරීමේ සූක්ෂ්ම න්‍යායයේ
ප‍්‍රතිඵලයකි. විශ‍්‍රාමික ජීවිතයක් ගතකරන අවස්ථාවක 1979 අගෝස්තු 27 දින අයර්ලන්ත ගරිල්ලා හමුදාව විසින් ස්ලීගෝ මුහුදු වෙරලෙහි දී ඔහු මරා දැමිණි. එදා නමින් හැඳින්වූ දුම්බර පිහිටි ආසියාවේ මේ යුද මූලස්ථානය භාර ව සිටියේ ලුවී මවුන්ට් බැට්න් යුද සෙනෙවියා ය.
එදා යුද පිටියෙහි වූවෝ ඉංගී‍්‍රසි, ඇමෙරිකන්, ගුරුකා, කාපිරි, කළුඅපි‍්‍රකා, ඉන්දීය ආදි විවිධ රටවල යුද ගුවන් හා නාවික හමුදාවෝ ය. ඉබ්බන් දමා කටවල් වසා දැමූ සොල්දාදුවන් කොටසක් ද පාර තොටවල පාගමන් සංදර්ශනවල යෙදී සිටීම එදා අප දුටු සුලබ දසුන් ය. යුදයේ අතුරු ඵලයක් වූ කාබේරි දරුවන් මෙන් ම සුදු දරුවන් ද අපේ කාන්තාවන් වෙත දායාද කර තිබෙනු එදා අපට දක්නට හැකි විය.
යුදය පැවැති අවස්ථාවෙහි සිවිල් සම්බන්ධීකරණ කටයුතු ප‍්‍රධානයා ලෙස ඇම්.බී.ඩබ්ලිව්. මැදිවක මහතා පත්කරනු ලැබ හමුදා කඳවුර තුළ නිවාසයක රැඳී සිටීමට අවසරලත් එක ම සිවිල් පුරවැසියා හා සිංහලයා වූයේ ද මැදිවක මහතා ය. දෙවන ලෝක සංග‍්‍රාමය ජයගත් පසු කුණ්ඩසාලේ පිහිටි යුද හමුදා කඳවුරෙහි ඉන්දුනීසියාවෙන් අල්ලාගත් ලන්දේසි අනාථයන් රඳවා තබන ලදී.
1944 වන විට බුරුමයේ රැඳී සිටි ජපන් හමුදාවෝ ඉන්දියාව ද ආක‍්‍රමණය කිරීම ඇරැඹී ය. බි‍්‍රතාන්‍ය හා ඉන්දීය හමුදාවන් එක් ව බුරුම රට ජපන් ආක‍්‍රමණයෙන් ගලවා ගැනීමට සමත් විය. මේ සංග‍්‍රාමය බි‍්‍රතාන්‍යයට ජයගැනීමට හැකි වූ තීරණාත්මක සාධකය වූයේ අග්නිදිග ආසියාවේ යුද මෙහෙයුම් බළඇණි මූලස්ථානය දුම්බර බිමෙහි පිහිටුවීමට ගත් තීරණය යි.
මැදිවක මහතා පසු ව පාර්ලිමේන්තු මන්තී‍්‍රවරයකු ඇමැතිවරයකු හා සෙනෙට් මන්තී‍්‍රවරයකු වශයෙන් ද ප‍්‍රදේශයට විශාල සේවාවක් සිදු කෙළේ ය. මේ වන විට ස්කිනර් ඉංජිනේරුවරයා මහනුවර දිසාපතිවරයා හා මැදිවක මහතා කුලුපග මිතුරන් බවට පත් ව සිටියෝ ය. යුදයේ උච්චතම අවස්ථාව වන විට බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදා මූලස්ථානය පිහිටුවා තිබුණේ නවදිල්ලියේ ය.
එදා ආසියාවේ මූලස්ථානයට යෝග්‍ය ප‍්‍රදේශ සොයමින් බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදා ප‍්‍රධානයන් ආසියාකරය පීරමින් ඒ සඳහා සුදුසු ආරක්ෂක බිමක් සොයමින් සිටියෝ ය. පසු කලෙක ලංකාවේ ප‍්‍රථම මහාමාර්ග කොමසාරිස් වශයෙන් පත් වූ තෝමස් ස්කිනර් නම් ඉංජිනේරුවරයා මේ මූලස්ථානයට සුදුසු ප‍්‍රදේශයක් සොයා ගැනීමේ ප‍්‍රධාන ම භූමිකාව රඟපෑවේ ය.
අගෝස්තු මාසයේ දී එක්සත් රාජධානිය හා එක්සත් ජනපදය එක්ව පශ්චාත් යුද ලෝකය තුළ ජනතාවට සිය පාලන ක‍්‍රමය තෝරා ගැනීමට ඇති අයිතිය පිළිබඳව සඳහන් කරමින් ‘අත්ලාන්තික ප‍්‍රඥප්තිය’ නිකුත් කළහ. නොවැම්බර් මස දී ජර්මනිය හා ඉතාලියට එරෙහිව පොදු රාජ්‍ය රටවල්වල හමුදාව කාන්තාරය තුළ ප‍්‍රතිප‍්‍රහාර එල්ල කිරීම ආරම්භ කළහ.
ක්‍රි.ව. 1939 සැප්තැම්බර් මස සිට ක්‍රි.ව. 1945 අගෝස්තු දක්වා පුරා වසර හයක් පුරා පැවැතුණු මෙය ප්‍රථමයෙන් යුරෝපා රටවල ඇතිවී පසුව ක්‍රි.ව. 1941 නොවැම්බර් මස 07 දින ජපානය සහභාගී වීමත් සමඟ ලෝක මහා සංග්‍රාමයක් බවට පත්විණි. මෙය දැනට ලෝකයේ ඇතිවූ භයානක ම යුද්ධයයි. මෙය ලෙස ද සංක්‍ෂිප්තව හඳුන්වනු ලබයි.
මේ වන විට බි‍්‍රතාන්‍ය අගමැති ව සිටි වින්ස්ටන් චර්චිල් මේ යුද්ධය ජයග‍්‍රහණය කරා මෙහෙයවනු මිස, අතර මඟ සාමදානයකට නොයන ලෙස මතවාදයක් රටපුරා ගොඩනැංවී ය. බි‍්‍රතාන්‍ය රටවැසි සියලුදෙන එකහෙළා ඒ මතයට සහාය දැක්වූ හ. ඉංගී‍්‍රසින් කිසි ම විටෙක ජර්මන්වරුන්ට යටත් නොවිය යුතු ය යන මතයෙහි මුළු රට ම විය.
මේ අවස්ථාවේ ප‍්‍රධාන අණදෙන නිලධාරී වශයෙන් හමුදා මෙහෙයුම් භාර ව සිටි විලියම් ස්ලීම් 4 වන හමුදා රෙජිමේන්තුවේ අණදෙන නිලධාරියා ද විය. ඔහු ගේ ප‍්‍රධාන නිලධාරියා මේජර් ජෙනරාල් ස්රිලින්ග් විය. මීට අතිරේක ව තවත් අනුඛණ්ඩ භාර නිලධාරීන් බොහෝ දෙනෙක් ද යුද මෙහෙයුම්වල යෙදී සිටිය හ.
මෙම ප‍්‍රහාරයෙන් පසුව එක්සත් රාජධානිය යළි සන්ධානගත වන්නට විය. ජූලි මසදී එක්සත් රාජධානිය හා සෝවියට් සංගමය එක්ව ‘ජර්මනියට එරෙහි හමුදා සහයෝගීතාව’ පිහිටුවා ගත් අතර, ඉන් ටික කලකට පසුව, පර්සියානු සැපයුම් මාර්ගය හා ඉරාන තෙල් නිධි ආරක්ෂා කර ගැනිම සඳහා ඉරානය ආක‍්‍රමණය කළහ.
යුදය මෙහෙයවූ විලියම් ස්ලීම් පසු ව ෆීල්ඩ් මාර්ෂල් තනතුරට පත් කැරිණි. හිරු නොබසින අධිරාජ්‍යය යැයි විරුදාවලිය ලත් මහා බි‍්‍රතාන්‍යයට මේ සංග‍්‍රාමයෙහි ජයග‍්‍රහණය අත්කර දුන්නේ දුම්බර ජය භූමිය යි. එය එසේ නො වූ වද අප රට ජර්මනියේ හෝ ඉතාලියේ යටත් විජිතයක් වනු නිසැක ය.
නවදිල්ලියෙන් මූලස්ථානය ඉවත්කර ගැනීමේ අවශ්‍යතාව ඉංගී‍්‍රසින්ට තදබල ලෙස දැනෙන්නට විය. ඉංගී‍්‍රසින්ට විශ්වාසවන්ත ව ලෝක සංග‍්‍රාමය වැනි දැවැන්ත මෙහෙයුමක දී අතිශයින් රහසිගත භාවය ආරක්ෂා කිරීමට හැකි සිංහලේ නායකයකු ගේ අවශ්‍යතාව ඔවුනට පෙනී ගියේ ය.
එපමණක් නො ව අදහස් සන්නිවේදනය කරගැනීමේ භාෂා නෛපුණ්‍යය මෙහි දී අවශ්‍ය ම අංගයක් විය. නිරායාසයෙන් ම ඉංගී‍්‍රසින් ගේ මතකයට යොමු වූයේ මැදිවක නාමය භ. ඉංගී‍්‍රසි කිරිටය පමණක් නො ව යටත් විජිත අධිරාජ්‍යයේ ම පැවැත්මේ තීරණාත්මක හෝරාව දැන් එළැඹ තිබේ.
මහනුවර සුදු ඒජන්ත ඩයිසන් ඒ සඳහා නිර්දේශ කළ ගුරුවරයා වූයේ එදා විද්‍යාර්ථ විද්‍යාලයේ සේවා කළ මහනුවර ප‍්‍රදේශයේ එවකට ප‍්‍රථම පන්තියේ සිංහල ගුරු සහතිකය මෙන් ම ඉංගී‍්‍රසි ගුරු සහතිකය ද ලබා සිටි එක ම ගුරුවරයා වූ ඇම්.බී.ඩබ්ලිව්. මැදිවක මහතා ය.
යුදය ජයගත් පසු 1947 දී ඔහු එවකට සිටි බි‍්‍රතාන්‍ය අගමැති ක්ලෙම්න්ට් ඇට්ලී විසින් ඉන්දියාවේ වයිස්රෝයිවරයා වශයෙන් පත්කරන ලදී. අද පවතින පකිස්තානය වශයෙන් ඉන්දියාව දෙකඩ කිරීම ද ඔහු ගේ අධීක්ෂණය යටතේ 1947 අගෝස්තු මස 14, 15 දිනවල සිදුවිය.
කුණ්ඩසාලේ පිහිටි ආසියාවේ අණදෙන මූලස්ථානයට අතිරේක ව දකුණේ කටුකුරුන්ද, බූස්ස, වීරවිල, රත්මලාන ආදි ස්ථානවල මෙන් ම සීගිරිය, මින්නේරිය, හිඟුරක්ගොඩ, ති‍්‍රකුණාමලය ආදී ස්ථානයන්හි ද එක් එක් බළකායන්ට අයත් වූ කඳවුරු පිහිටුවා තිබිණි.
එදා බි‍්‍රතාන්‍යයේ අගමැති වූ වින්ස්ටන් චර්චිල් විසින් 1941 ඔක්තෝබර් 27 වන දා නැඟෙනහිර ආසියා බලකායේ ප‍්‍රධාන අණදෙන නිලධාරී වශයෙන් ලුවී මවුන්ට් බැට්න් නාවික හමුදා ජෙනරාල්වරයා පත් කරන ලදී
මවුන්ට් බැට්න් යනු ඔස්ටි‍්‍රයාවේ වියානා නුවර උපන්, මුල දී බැට්න්බර්ග් නමින් හැඳින් වූ වික්ටෝරියා මහ රැජින ගේ මුණුබුරකු මෙන් ම පස්වන ජෝර්ජ් රජු ගේ දෙවැනි ඥාති සොහොයුරු රාජකීයයෙකි.
ධන බලයෙන්, පිරිස් බලයෙන් හා යුද බලයෙන් ද පරිපූර්ණ ව සිටි ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය, බි‍්‍රතාන්‍යයට ද අවශ්‍ය අහස් යානා, නැව් සහ යුධ අවි සපයා දී මේ සංග‍්‍රාමයට එක සේ මුහුණ දුන්නේ ය.
හිට්ලර් විසින් ක්‍රි.ව. 1939 සැප්තැම්බර් මස 01 දින පෝලන්තය ආක්‍රමණය කිරීමත් සමග දෙවන ලෝක සංග්‍රාමය සඳහා පළමු පියවර තැබුවේ ජර්මනියයි.
හෙතෙම හමුදාවේ මේජර්වරයෙක් ද විය. තමාට සිංහල භාෂාව ඉගෙනීමට ආශාවක් ඇති වූ බැවින්, ඔහු ඒ පිළිබඳ ව එවකට මහනුවර ඒජන්ත ව සිටි ඊ.ජේ. ඩයිසන් ගේ සහාය පැතී ය.
ඔහු දුම්බර බිමේ මෙකී මූලස්ථානයේ සිට ජයග‍්‍රහණය දක්වා ම යුද මෙහෙයුම් කි‍්‍රයාත්මක කෙළේ ය.හිට්ලර්ගේ පක්ෂය ජාතික සමජවාදී පක්ෂය ලෙස හැඳින්වේ.
කාල් ලිනෙයස් විසින් මෙම ජීවින් වෙන් කරන ලද්දේ කණ්ඩායම් දෙකකට පමණි. එනම් ඉන්සෙක්ටා හා දැනට අවශිෂ්ට පණුවන් ලෙසය.
කුමරු ඉපදී දවස් පහකට පසු රජතුමා කුමාරයාට නම් තැබීමේ උත්සවය පැවැත්වීය. මේ සඳහා ශිල්ප ශාස්ත්‍ර දත් බමුණන් 108 දෙනෙක් කැඳවීය. එහි පැමිණි බමුණන් කුමාරයාගේ ශරීරයෙහි වූ සලකුණු දැක "මේ කුමාරයා ගිහි ගෙයි සිටියොත් සක්විති රජ වන බවත්, මහණ වුවොත් තුන් ලොවටම අග්‍ර වූ උතුම් වූ බුද්ධත්වය ලබන බවත්" පැවසීය. එවිට එහි සිටි ලාබාළම කොණ්ඩඤ්ඤ බමුණා කුමාරයාගේ නළලෙහී දකුණට කැරකුණු ඌර්ණ රෝම ධාතුව දැක එක ඇඟිල්ලක් ඉහලට ඔසවා "මේ කුමාරයා මතු යම් දිනෙක ගිහි ගෙයින් නික්මී බුද්ධත්වයම ලබන බව" පැවසීය.
ටික කලකට පසු කුඹුරු සී සෑමේ කාලය ලඟා වුණි. මෙය ආරම්භ වන්නේ රජතුමා සහභාගී වන රාජකීය උත්සවයකිනි. එම උත්සවය වප් මඟුල් උත්සවය නමින් හඳුන්වයි. කුමරුට පස් මසක් වන විට වප්මඟුල් උත්සවය සංවිධානය කෙරුණි. කුමාරයාගේ සුළු මව වූ මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී දේවිය හා අනෙකුත් කිරිමවුවරුන්ද, සේවිකාවන්ද උත්සවයට සහභාගී වූහ. සේවිකාවන්ද කුමාරයාට හිරුරැස් නොවැටෙන සේ තිර රෙදිවලින් ආවරණය කර උත්සවය බැලීම පිණිස ගියහ.
සිදුහත් කුමරු ඉපදී දවස් හතකට පසු මවු දේවිය වූ මහමායා දේවිය මිය ගියාය. ඒ වනවිට සිදුහත් කුමරු කුඩා ළමයෙකු වූ හෙයින් ඔහුව රැකබලා ගැනීම සිදුහත් කුමාරයාගේ සුළුමව වූ මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී දේවියට පැවරුණි.ප්‍රජාපතී ගෝතමී දේවිය සිද්ධාර්ථ කුමරුන්ටත් සිය කුසින් උපන් දරුවන් දෙදෙනා වූ නන්ද කුමරුන්ටත් සුන්දරී නන්දා කුමරියටත් එකසේ ආදර සැලකිලි දැක්විය.මියගිය මහමායා දේවිය දෙව්ලොව මාතෲ දිව්‍යරාජයා නමින් උපත ලැබුවාය.
එක් පෝය දිනක මහමායා දේවිය අපූරු සිහිනයක් දුටුවේය. එනම්, "ඇය නිදා සිටි ඇඳ දෙවිවරු සතරදෙනෙක් විසින් ඔසවාගෙන හිමාලය වනයේ වූ අනෝතත්ත අසලට ගෙන ගියේය. ඉන්පසු ඇය එම විලෙන් ස්නානය කල පසු එම දෙවිවරු ඇය ඉතා සිනිදු සළු පිළි හැන්දුවේය. ඉන්පසු සුදු පාට ඇත් පැටවෙක් සුදු නෙළුම් මලක් හොඬයෙන් ගෙන ඇය නිදා සිටි ඇද වට තුන් වරක් පැදකුණු කර දකුණු පසින් තම කුසතුලට ඇතුලු වනු ඇය දුටුවාය."
එවිට රජතුමා කුමාරයා ගෙනවිත් බමුණාට පෙන්වූයේය. බමුණා පාද යට අතට සිටින සේ කුමාරයා ගත් නමුත් එකවරම පාද ඉහලට එසවිණි. එවිට අසිත බමුණා කුමාරයාගේ යටි පතුල් පරීක්ෂා කර බලා එහි වූ මඟුල් සලකුණු දැක "මේ කුමාරයා යම් දිනෙක මේ තුන් ලෝකෙටම උතුම් වූ ගුරුවරයෙක් වෙතැයි" පැවසීය. එසේ පවසා අසිත බමුණා කුමාරයාට වැන්දේය. මෙය දුටු සුද්ධෝදන රජතුමාද කුමාරයාට වැන්දේය. මේ පළමුවර වැඳීමයි.
මෙලෙස බොහෝ දුරක් ගිය පසු ඇය සල් ගස් පිරුණු, කුරුල්ලන් ගී ගයන මනරම් උයනක් දැක්කාය. ඇය විඩා නිවා ගැනීමට එහි නතර වූවාය. එහි නතර වූ ඇයට ටික වෙලාවකින් විළිරුදා දැණුනි(විළිරුදා යනුවෙන් සඳහන් කළද සැබෑවටම මවට සහ දරුවාට වේදනාවක් නොවීය). රාජ සේවිකාවෝ ඇය වට තිර රෙදි ඇද්දාහ. ටික වේලාවකින් පින්වත් කුමරෙකු මෙලොවට බිහි විය. එම දිනය වෙසක් පොහොය ලෙස හඳුන්වයි.
පසු දින ඇය මේ බව රජතුමාට පැවසුවාය. එවිට රජතුමා සිහින පලාඵල දත් බමුණන් කැඳවා සිහිනය විමසූ අතර ඔවුන් පැවසුවේ "දේවිය පිළිසඳ ගෙන ඇති බවත්, දේවිය ඉතාමත් පින්වත් කුමරෙකු බිහි කරන් බවත්ය". එය ඇසූ රජ හා දේවිය බොහෝ සේ ප්‍රීතියට පත්විය.වූවාය. සුද්ධෝදන රජතුමා ඒ සඳහා අවශ්‍ය සියලුම දේ සකස් කර දුන් පසු මහමායා දේවිය තම පියාගේ රාජධානියට යන්නට පටන් ගත්තාය.
කපිලවස්තු නුවර පාලනය කල සුද්ධෝදන රජතුමා, කෝලිය වංශික කුමාරියක වූ මහමායා කුමාරිය හා විවාහ වී සිටියේය. ඔවුන් දැහැමෙන් සෙමෙන් රට පාලනය කල අතර රට වැස්සෝද ඔවුන්ට ආදරය කළහ. ඔවුන් දරුවෙකු බලාපොරොත්තුවෙන් දීර්ඝ කාලයක් බලා සිටියහ.
පසු දින ඇය මේ බව රජතුමාට පැවසුවාය. එවිට රජතුමා සිහින පලාඵල දත් බමුණන් කැඳවා සිහිනය විමසූ අතර ඔවුන් පැවසුවේ "දේවිය පිළිසඳ ගෙන ඇති බවත්, දේවිය ඉතාමත් පින්වත් කුමරෙකු බිහි කරන් බවත්ය". එය ඇසූ රජ හා දේවිය බොහෝ සේ ප්‍රීතියට පත්විය.
එකල සුද්ධෝදන රජුගේ ගුරුවරයෙකු වූ කාල දේවල නම් බ්‍රාහ්මණයෙක් සිටියේය. මිනිසුන් ඔහුව හැඳින්වූයේ "අසිත බමුණා" යන නමිනි. ඔහු වනයට වී තපස් වඩමින් සිටි තාපසයෙකි. කුමරු ඉපදුණු බව අසා පසු දින ඔහු සුද්ධෝදන රජතුමාගේ මාලිගයට පැමිණියේය.
හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු දිග මුහුදු තීරයේ පිහිටා ඇති දිස්ත්‍රික්කයකි. වර්ග කිලෝ මීටර 2593 ක වපසරියකින් යුක්ත මෙම දිස්ත්‍රික්කය තරමක් වියලි කලගුනයකින් යුක්තය. දිස්ත්‍රික් අග නගරය හම්බන්තොට නගරය වන අතර පරිපාලන ගොඩනැගිලි මෙහි පිහිටා ඇත. මිට අමතරව තංගල්ල, අම්බලන්තොට, තිස්සමහාරාමය, මිද්දෙනිය හා බෙලිඅත්ත ප්‍රධාන නගර ප්‍රධාන වේ.
ශ්‍රී ලංකාව නිදහස ලැබීමෙන් පසු නව සංවර්ධන වැඩ පිලිවෙලවලට පෙර හම්බන්තොට කෘෂිකාර්මික දිස්ත්‍රික්කයක් වූ අතර , හෙන ගොවිතැන දිස්ත්‍රික්කයට සුවිශේෂී භාවිතාවක් විය. මිට අමතරබ වී වගාව බෙහෙවින් පැතිරී පවතින අතර පොල් වගාව මෙන්ම තේ වගාවද දිස්තිරික්කය තුල දැකිය හැක.
හම්බන්තොට රජයේ උප ඒජන්ත ලෙස කටයුතු කරන ලද ලෙනාඩ් වුල්ෆ් මහතා විසින් රචිත බැද්දේගම කෘතිය හම්බන්තොට ජනතාව , භුමිය හා ඔවුන්ගේ ගැටළු මානව විස්තර කරයි.
බෙදාහැරීම් නොමිලයේ භාගත කල හැකි අතර වෙලදපලෙහි විකිනීමටද ඇත. නමුත් බෙදාහැරීම ඇත්තේ එකක් පමණි. එය යම් යම් සංස්කරණ 86 86-64 ලෙස පැමිනේ:
යනු සාමාන්‍ය කටයුතු සදහා යොදාගන්නා ලිනක්ස් මත පදනම් වූ මෙහෙයුම් පද්ධති, මෙය ප්‍රජාව විසින් සහාය දක්වන ව්‍යාපෘතිය මගින් සංවර්ධනය කරනු ලබන අතර 2004 ජනවාරියේ ලිනක්ස් ලබාගත් පසු සමාගම මගින් මේ සදහා අනුග්‍රහය ලබා දේ. සමාගම වෘතීය නිෂ්පාදන 100% , . ප්‍රථම ස්ථායී නිකුතුව වන්නේ 10.0 හි බීටා නිකුතුවයි. 2010 නොවැම්බර් වන විට ස්ථායී නිකුතුව වන්නේ 11.3 යි.,
යනු 2 හි කොටසක් වන අතර ස්වයංක්‍රීය ස්ථාපන සදහා භාවිතා වේ. සැකැස්ම ගොනුවක රදවා තබා ගන්නා අතර පරිශීලකයාගේ මැදිහත් වීමක් නොමැතිව කාර්යය සිදුවේ.
යනු ලිනක්ස් ම්රුදුකාංග කලමණාකරන යාන්ත්‍රණයක් වන එහි බැදීම විසදා පහසුවෙන් පැකේජ් කලමනණාකරනයට අවශයය මෘදුකාංග ක්‍රමලේඛන අතුරුමුහුනතක්අඩංගුය.
රබර් සෙරෙප්පු යනු නිවෙසන් පිටතට යාමෙදී පාආවරණයක් ලෙස පළදින රබර්උ ඇසුරින් නිපදවූ පැළදුමකි,පාදයක ආකෘතිය ගත් පැතලි පතුලක් හා අකුරේ හැඩය ගත් පටි යුගලකින් සමන්විතය,පාදයේ මහපට ඇගිල්ලට හා දබර ඇගිල්ල අතරට පටිය සවිවනසේ සකසා ඇත.
මහාමාර්ගයන්හි අතුරා ඇති වානේ හා සවිගැන්වූ පෝට්ලන්ඩ් සිමෙන්ති හෝ ඇස්ෆල්ට් කොන්ක්‍රීට් අපට නිතරම දක්නට ලැබෙන සංයුක්ත ද්‍රව්‍ය භාවිතා වන අවස්ථාවකි. නාන කාමරයේ ඇති බාත්ටබ්, ෂවර් ස්ටෝල් ආදිය සාදා ඇති කෙඳි, වීදුරු ද එවැනි සංයෝගයකි. ඝන මතු පිටවල්, කෘත්‍රීම ග්‍රැනයිට්, පාට ගැන්වූ කිරිගරුඬ සහ කවුන්ටර් මතුපිට ආදී දෑ අප‍ගේ ජීවින රටාවන් උසස් මට්ටමකට ගැනීමට බහුලව භාවිතා කෙරේ.
සංයුක්ත ද්‍රව්‍ය යනු, අන්තර්ගත ද්‍රව්‍ය දෙකක් හෝ ඊට වැඩි ප්‍රමාණයක් එක්කොට සකස් කරන ලද ද්‍රව්‍යයි. මෙහි අන්තර්ගත ද්‍රව්‍ය වල භෞතික හා රසායනික ගුණ සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වන අතර අවසන් ව්‍යුහයේ ඒවා එකිනෙක වෙන් වෙන් ව පවති.
තවඩුරටත් මෙම ගුප්ත කේතනය තොරතුරු සංක්‍රමණයෙදී තොරතුරු ආරාක්ෂා කිරීම සදහා යොදා ගන්නවා.උදාහරණ ලෙස අන්තර්ජාලය, ජංගම දුරකථන, රැහැන් රහිත පද්ධති,සහ බැංකු යන්ත්‍ර තුල තොරතුරු සංක්‍රමණ ගත හැක.මෙහිදීත් තොරතුරු සංක්‍රමණය වීමෙදී අතරමැදදී සොරා ගැනීම් මගින් සිදුවිය හැකි බලපෑම කිරීම ගුප්ත කේතනය මගින් අවම කරගත හැක. .
නගරයක පිහිටීම යන්නෙන් අර්ථ දක්වන්නේ නගරයේ පස,ජලසම්පාදනය හා පහසුකම් හෝ මෙම ජනාවාස පිහිටින ස්ථාන වලට සාපේක්ෂව නගරය ස්ථාපිත ස්ථානයයි. නාගරයක තත්වය ලෙස හඳුන්වන්නේ නගරය අවට පිහිටි පරිසරයයි. මෙයට අවට පිහිටි වෙනත් ජනාවාස,ගංගා,කදුවැටි හා සන්නිවේදන යන කරුණු ඇතුළත් වේ. නගරයත්,පිහිටන ස්ථානයන් සාමාන්‍යයෙන් තෝරාගන්නේ වැදගත් හේතු පදනම් කරගෙනයි. පිහිටි ස්ථානය අනුව ලැබෙන ප්‍රතිලාභ පහත පරිදි වේ. නගරයක් පිහිටන ස්ථානය අනුව ලැබෙන ප්‍රතිලාභ පහත පරිදි වේ.
නාගරික භූගෝල විද්‍යාව අධ්‍යයනයේදී අත්‍යවශයෙන්ම ආකාර 02 ක් පවතී. නගර වල අවකාශීය පැතිරීම සම්බන්ධ ගැටළු අධ්‍යයනය හා එම නගර අවකාශය හා බැඳීමට උපකාරී වන සංකීර්ණ චලන රටා ගමන් මාර්ග හා බැඳීම අධ්‍යයනය මෙම නගර පද්ධතිය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි. වෙන ආකාරයක නගර කිහිපයක් අතර ඇතිවන අන්තර් සම්බන්ධතා හා වෘත්තීන් වල රටා හා අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම එම නගර වල අභ්‍යන්තර සැලැස්ම අධ්‍යයනයයි.මෙහිදී අධ්‍යයනය කරනු ලබන්නේ නගර පද්ධතියක් ලෙස සැලකීමෙනි.
නාගරික භූගෝල විද්‍යාව යනු නාගරික ප්‍රදේශ පිළිබඳව කෙරෙන අධ්‍යයනයයි. එනම් වැඩි ගොඩනැගිලි සංඛ්‍යාවක් හා යටිතල ව්‍යුහයක් ඇති ප්‍රදේශ පිළිබඳ අධ්‍යයනය. ආර්ථික ක්‍රියාවලිය ද්වීතික ‍හෝ තෘතීක ආකාරයෙන් වැඩි වශයෙන් පවතින්නේ මෙම ප්‍රදේශ වලය.තවද මෙම ප්‍රදේශ වල ජන ඝනත්වයද වැඩි අගයක් ගනී.
ඉතිහාසයේදී බොහෝ නගර ගොඩනැගී තිබුණේ උස් බිම් මතය. මේවාට හේතුව ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට ඇති අපහසුව හා අවට පරිසරය පිළිබඳ පහසුවෙන් නිරීක්ෂණයට ඇති හැකියාවයි. ගංඟාවන්,අගල් වශයෙන් ප්‍රයෝජනයට ගැණිනි.
බොහෝ නගර පළමුව ඇතිවූයේ පිළිස්සීමට හා ඉවුම් පිහුම් සඳහා අවශ්‍ය දැව ලබාගත හැකි වනාන්තර අසලය. වර්තමානයේ බොහෝ නගර ගල් අගුරු තෙල් හා වායු පතල් ආශ්‍රිතව පිහිටා ඇත.
කෙටියෙන් දැක්වුවොහත් ඉහත සඳහන් ආකාර දෙකම සම්බන්ධ කරගත්, නගරයේ පද්ධතියක් ලෙසත්, නගරය නගර පද්ධතියේ කොටසක් ලෙසත් අධ්‍යයනය නාගරික භූගේල විද්‍යාව ලෙස හැඳින්විය හැක.
ජලය නාගරික ප්‍රදේශයකට‍නිරතුරුවම අත්‍යවශ්‍ය දෙයක් වන අතර ජලය ප්‍රවාහනයද අපහසු වේ. මෙම හේතුව නිසා බොහෝ නගර ගංඟාවන් ආශ්‍රිතව පිහිටා ඇත.
වෙළඳපොළ සඳහා සුදුසු ප්‍රදේශය නීර්ණය දේපළ ඉඩම් සංවර්ධන අපරාධ රටා අධ්‍යනය හා ප්‍රවර්ධනය අධ්‍යයනය එවැනි වෘත්තීන් වේ
උතුරැ දිග පාකිස්ථාන‍යේ හා නැගෙනහිර ඇෆගනිස්ථානයේ පිහිටා තිබු පෞරාණික රාජධානිය ගාන්ධාරය නම් විය. ගාන්ධාර රාජධානිය ප්‍රධාන වශයෙන් පැතිරී තිබුනේ පෙෂාවර් නිම්නය. පෝටෝහාර් සානුව සහ කාබුල් නදිය කේන්ද්‍රගත කරගෙනය. එහි ප්‍රධාන නගරයට ‍වුයේ පුරැෂ පුරය හෙවත් පුරැෂයන්ගේ නගරයයි. තවත් කළෙක තක්ෂිලාව ප්‍රධාන නගරය විය.
ගාන්ධාර රාජධානිය ක්‍රිස්තු පූර්ව පළමු සහශ්‍රයේ මුල් භාගයේ සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ එකොළොස් වන සියවස දක්වා අඛණ්ඩව පැවැතුණි. ක්‍රිස්තු වර්ෂ පළමු සියවසේ සිට පස්වන සියවස දක්වා වු කාලය තුළ ගාන්ධාර රාජ්‍යය එහි උපරිමයට ලගා විය. ඒ සදහා දායක වූ ප්‍රධාන පාලකයන් වුයේ බෞද්ධ නරපතියෙකු වූ කුෂාන්ය.
ෆස්නි හි මහමුද් එහි පාලනය ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1021 දී අත්පත් කරගත් පසු ගාන්ධාර යන නාමය භාවිතයෙන් ඉවත් විය. මෝග් යුගයේ දී එම ප්‍රදේශය ලාහෝර් සි හෝ කාබුල් සිට පාලනය කෙරිනි. එම කාලයෙේදී ගාන්ධාර ප්‍රදේශය කාබුල් ප්‍රාන්තයේ කොටසක් විය.
දසවන හා අකොලොස්වන ශතවර්ෂයේ හි එහි පාලනය මුස්ලිම් භක්තික අිරාජයන් අතට පත්වීමට ප්‍රථම එහි පාලනය හින්දු භක්තිකයන් වු ෂහි වරැන් අත විය. ෂහි ධන පදය ඉතිහාස කතෘ, අල්, බිරැනි විසින් හින්දු පාලකයන් හැදින්වීමට යොදා ගන්නා ලදි.
දොළොස් වැනි සියවසේ දී පමණ, හින්දුස්ථානි සම්භාව්‍ය සංගීතය ප්‍රභවය වූූයේ පසුකාලීන ව ක්‍රමයෙන් "කර්ණාටික සම්භාව්‍ය සංගීතය" ‌ ‌ලෙස හැඳින්‌‌ෙන්න ට වුණු සංගීත සම්ප්‍රදායෙනි. හින්දුස්ථානි සංගීතය මූළීක ව ම රාග යන් හි සකලාංගයන් වල වැඩි දියුණු කිරීම හා ප්‍රසාරණය කිරීම කෙරෙහි වැඩි අවධරණයක් යොමු කරන අතර කර්ණාටික සංගීතය මූළික ව ම සංගතීන්-පදනම් කර ගත් එකකි. ‌මේ සංගීත පද්ධතින් ‌‌දෙකෙහි ම මධ්‍යගත සංකල්පය වන්නේ, ".තාල" නමැති රිද්මීය චක්‍රයක ට අනුව ගැයෙන "සංගීත මාදිළිය" ‌ේ " රාග " යි.
හින්දුස්තානී ශාස්ත්‍රීය සංගීතය යනු ලෝකයේ පවතින ප්‍රධාන සංගීත පද්ධති අතරින් එකකි. උතුරු ඉන්දියාව නොහොත් උත්තර හාරතය මූලික කරගනිමින් මෙය ආරම්භ වී ඈත. ක්‍රි.ව. 12 වනි ශත වර්ෂය පමණ කාලයේ ආරම්භවී ඈත. උතුරු ඉන්දියාව,දකුණු ඉන්දියාව, බංගලාදේශය, පාකිස්තානය ඈතුළුව දකුණු ආසියාව පුරාම මෙය පෑතිර ඈත. මෙය ප්‍රධාන කොටස් දෙකකට බෙදේ. එනම්; ඉන්දීය ශාස්ත්‍රීය සංගීතය හා කර්ණාටක සංගීතය යනුවෙනි. කර්ණාටක සංගීතය භාවිතා කරන්නේ දකුණු ඉන්දියාවේ ය.
ෆෙඩරල් රාජ්‍යය, ෆෙඩරේෂන, සන්ධීය රාජ්‍ය, එක්සත් රාජ්‍යය යන විවිධ නම් වලින් මෙය හැඳින්වේ. මේවා අර්ධ ස්වයං පාලන ප්‍රාන්ත රාජ්‍ය හෝ ප්‍රදේශ මධ්‍යම ආණ්ඩුවක් මගින් දේශපාලනමය සංගමයකට එක්සත් වීමෙන් සෑදුනු ස්වෛරීය රාජ්‍යවේ. , - .
ශ්‍රී ලංකාවේ කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයෙහි රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව දැක්වීමේදී එය කෑගල්ල , මාවනැල්ල හා දෙහිඕවිට යන අධ්‍යාපන කලාප වලට අදාල රජයේ පාසැල් ලැයිස්තු වශයෙන් වෙන් වෙන් වශයෙන් දැක්විය හැකිය.
මෙම කලාපය කෑගල්ල, ගලිගමුව, වරකාපොළ හා දැදිගම යන අධ්‍යාපන කොට්ඨාශ වලින් සමන්විතවී ඇති අතර සමස්ත පාසැල් සංඛ්‍යාව 165 වෙයි.
මෙම කලාපය මාවනැල්ල, රඹුක්කන හා අරණායක යන අධ්‍යාපන කොට්ඨාශ වලින් සමන්විතවී ඇති අතර සමස්ත පාසැල් සංඛ්‍යාව 144 වෙයි.
රටේ නම මේසේ උච්චාරණය වුවද : අරාබි: , : -ʾ, ඇල්ජීරියානු අරාබි: , : -; බර්බර් භාෂා: ; බර්බර් භාෂා: ⵍⴻⵣⴰⵢⴻⵔ; බර්බර් භාෂා: ّ; ප්‍රංශ: . එය නිල වශයෙන් ඇල්ජීරියා මහජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය වේ.(අරාබි: , : - -ʾ - -ʿ; බර්බර් භාෂා: , බර්බර් භාෂා: ⵜⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵎⴳⴷⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⵔⴼⴰⵏⵜ ⵜⴰⴷⵣⴰⵢⵔⵉⵢⵜ, බර්බර් භාෂා: ; ප්‍රංශ: , ).
1212 දී ලාස් නවාස් ද ටොලෝසා සටනේදී ඔවුන්ගේ තීරණාත්මක පරාජයෙන් පසුව, අල්මොහාඩ්වරුන් බිඳ වැටීමට පටන් ගත් අතර, 1235 දී නූතන බටහිර ඇල්ජීරියාවේ ආණ්ඩුකාරයා වූ යග්මුරාසෙන් ඉබ්න් සියාන් සිය නිදහස ප්‍රකාශ කර ට්ලෙම්සෙන් රාජධානිය සහ සයියානිඩ් රාජවංශය ස්ථාපිත කළේය. වසර 13ක් පුරා ඇල්ජීරියාවේ පාලනය ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කිරීමට උත්සාහ කළ අල්මොහාද් හමුදා සමඟ සටන් කරමින්, ඔවුජ්ඩා අසල සාර්ථක සැඟවී සිටීමකින් ඔවුන්ගේ කලීෆා මරා දැමීමෙන් පසුව, ඔවුන් 1248 දී අල්මොහාඩ්වරුන් පරාජය කළහ.
1627 ජූලි මාසයේදී ලන්දේසි මුහුදු කොල්ලකරුවෙකු වන ජෑන් ජෑන්සූන් ගේ අණ යටතේ ඇල්ජියර්ස් සිට මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ නැව් දෙකක් අයිස්ලන්තය දක්වා යාත්‍රා කළ අතර, වහලුන් වටලා අල්ලා ගත්හ. මීට සති දෙකකට පෙර මොරොක්කෝවේ සාලේ සිට තවත් මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ නෞකාවක් අයිස්ලන්තයට ද වැටලීය. ඇල්ජියර්ස් වෙත ගෙන එන ලද සමහර වහලුන් පසුව අයිස්ලන්තයට ආපසු යවනු ලැබූ නමුත් සමහරු ඇල්ජීරියාවේ රැඳී සිටීමට තීරණය කළහ. 1629 දී ඇල්ජීරියාවේ මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ නැව් ෆාරෝ දූපත් වටලන ලදී.
ශක්තිමත් හයිඩ්‍රොකාබන් ආදායමට ස්තූතිවන්ත වන්න, ඇල්ජීරියාවට ඩොලර් බිලියන 173 ක විදේශ මුදල් සංචිතයක් සහ විශාල හයිඩ්‍රොකාබන් ස්ථායීකරණ අරමුදලක් ඇත. මීට අමතරව, ඇල්ජීරියාවේ විදේශ ණය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 2%ක් පමණ වන අතිශයින් අඩුය. ආර්ථිකය හයිඩ්‍රොකාබන් ධනය මත බෙහෙවින් රඳා පවතින අතර, ඉහළ විදේශ විනිමය සංචිත තිබියදීත්, වත්මන් වියදම් වර්ධනය ඇල්ජීරියාවේ අයවැය දිගුකාලීන අඩු හයිඩ්‍රොකාබන් ආදායමේ අවදානමට ලක් කරයි.
ඇල්ජීරියාව යුරෝපා සංගමයේ යුරෝපීය අසල්වැසි ප්‍රතිපත්තියට ඇතුළත් වන අතර එය යුරෝපා සංගමය සහ එහි අසල්වැසියන් සමීප කරවීම අරමුණු කරයි. දිරි දීමනා ලබා දීම සහ හොඳම කාර්ය සාධනය කරන්නන්ට ත්‍යාග පිරිනැමීම මෙන්ම වේගවත් හා නම්‍යශීලී ආකාරයකින් අරමුදල් පිරිනැමීම 2014 දී බලාත්මක වූ යුරෝපීය අසල්වැසි උපකරණ යටින් පවතින ප්‍රධාන මූලධර්ම දෙක වේ. එය යුරෝ බිලියන 15.4 ක අයවැයක් ඇති අතර වැඩසටහන් ගණනාවක් හරහා අරමුදල්වලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් සපයයි.
ඇල්ජීරියානු මුහුදු කොල්ලකරුවන් විසින් ඇමරිකානු වෙළඳුන්ට එල්ල කරන ලද ප්‍රහාරවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පළමු හා දෙවන ම්ලේච්ඡ යුද්ධ ඇති වූ අතර එය 1815 දී එක්සත් ජනපද නැව්වලට එල්ල වූ ප්‍රහාර අවසන් විය. වසරකට පසුව, ලෝඩ් එක්ස්මූත්ගේ අණ යටතේ ඒකාබද්ධ ඇන්ග්ලෝ-ලන්දේසි බලඇණියක් යුරෝපීය ධීවරයින්ට සමාන ප්‍රහාර නැවැත්වීම සඳහා ඇල්ජියර්ස් වෙත බෝම්බ හෙලීය. ඇල්ජීරියානු මුහුදු කොල්ලකෑම් 1830 දී ප්‍රංශ ආක්‍රමණය තෙක් පැවතියද, මෙම ප්‍රයත්නයන් සාර්ථක විය.
සයියානිඩ්ස්වරු සියවස් 3 ක් ඇල්ජීරියාවේ පාලනය රඳවා ගත්තේය. ඇල්ජීරියාවේ නැඟෙනහිර ප්‍රදේශ බොහොමයක් හෆ්සිඩ් රාජවංශයේ අධිකාරය යටතේ පැවතියද, හෆ්සිඩ්වරුන්ගේ ඇල්ජීරියානු ප්‍රදේශ ආවරණය වන බෙජායා එමිරේට් මධ්‍යම ටියුනීසියානු පාලනයෙන් විටින් විට ස්වාධීන වනු ඇත. ඔවුන්ගේ උච්චතම අවස්ථාව වන විට සයානිඩ් රාජධානියට බටහිරින් සහ නැගෙනහිරින් අබු තෂ්ෆින්ගේ පාලන සමයේදී ඔවුන් අල්ලා ගත් ටියුනිස් දක්වා ළඟා වූ මොරොක්කෝව සිය යටත්වැසියන් ලෙස ඇතුළත් විය.
ඇල්ජීරියාවේ ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය මිලියන 44ක් වන අතර, ඉන් අති බහුතරයක් අරාබි-බර්බර් වාර්ගික වශයෙන් වේ. 20 වැනි සියවස ආරම්භයේදී එහි ජනගහනය ආසන්න වශයෙන් මිලියන හතරක් විය. ඇල්ජීරියානුවන්ගෙන් 90% ක් පමණ උතුරු, වෙරළබඩ ප්‍රදේශයේ ජීවත් වෙති. සහරා කාන්තාරයේ වැසියන් ප්‍රධාන වශයෙන් ක්ෂේම භූමියේ සංකේන්ද්‍රණය වී ඇතත්, මිලියන 1.5 ක් පමණ සංචාරක හෝ අර්ධ වශයෙන් සංචාරක ලෙස ජීවත්වේ. ඇල්ජීරියානුවන්ගෙන් 28.1%ක් වයස අවුරුදු 15ට අඩුය.
2009 දී ඇල්ජීරියාවේ න්‍යෂ්ටික අත්හදා බැලීම්වලින් විපතට පත් වූවන්ට වන්දි ගෙවීමට ප්‍රංශ රජය එකඟ විය. ආරක්ෂක අමාත්‍ය හර්ව් මොරින් ගෙවීම් පිළිබඳ පනත් කෙටුම්පත ඉදිරිපත් කරමින් කියා සිටියේ "අපේ රට සාමයෙන්, වන්දි ගෙවීමේ ක්‍රමයකට ස්තූතිවන්ත වන පරිදි සාමයෙන් සිටීමට කාලයයි" ලෙසය. ඇල්ජීරියානු නිලධාරීන් සහ ක්‍රියාකාරීන් විශ්වාස කරන්නේ මෙය හොඳ පළමු පියවරක් වන අතර මෙම පියවර පුළුල් වන්දි ගෙවීමක් දිරිමත් කරනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු වන බවයි.
ඇල්ජීරියාවේ මුදල් ඒකකය ඩිනාර් වේ. රටේ සමාජවාදී පශ්චාත්-නිදහස් සංවර්ධන ආකෘතියේ උරුමයක් වන රාජ්‍යය විසින් ආර්ථිකය ආධිපත්‍යය දරනු ලබයි. මෑත වසරවලදී, ඇල්ජීරියානු රජය රජය සතු කර්මාන්ත පුද්ගලීකරනය නතර කර ඇති අතර ආනයනය සහ එහි ආර්ථිකය තුළ විදේශ මැදිහත්වීම් මත සීමා පැනවීය. ඇල්ජීරියාවේ සෙමින් විවිධාංගීකරණය වන ආර්ථිකය පිළිබඳ ප්‍රශ්න තවමත් පවතින නමුත් මෙම සීමාවන් මෑතකදී ඉවත් කිරීමට පටන් ගෙන තිබේ.
කාර්තජීනියානු බලය වර්ධනය වන විට, ස්වදේශික ජනගහනය මත එහි බලපෑම දැඩි ලෙස වැඩි විය. බර්බර් ශිෂ්ටාචාරය දැනටමත් කෘෂිකාර්මික, නිෂ්පාදන, වෙළඳාම සහ දේශපාලන සංවිධානය ප්‍රාන්ත කිහිපයකට ආධාර කරන අවධියක පවතී. අභ්‍යන්තරයේ කාර්තේජ් සහ බර්බර්වරුන් අතර වෙළඳ සබඳතා වර්ධනය වූ නමුත් භෞමික ව්‍යාප්තිය නිසා සමහර බර්බර්වරුන් වහල්භාවයට පත් කිරීම හෝ හමුදාවට බඳවා ගැනීම සහ අනෙක් අයගෙන් කප්පම් ලබා ගැනීම සිදු විය.
ඇල්ජීරියානු ආර්ථිකය තෙල් මත වඩ වඩාත් රඳා පැවතුන අතර, 1980 ගණන්වල තෙල් අධික ලෙස මිල පහත වැටුණු විට දුෂ්කරතා ඇති විය. ලෝක තෙල් මිල කඩාවැටීම නිසා ඇති වූ ආර්ථික අවපාතය 1980 ගණන්වල ඇල්ජීරියානු සමාජ නොසන්සුන්තාවයට හේතු විය. දශකයේ අවසානය වන විට, බෙන්ඩ්ජෙඩිඩ් බහු-පක්ෂ පද්ධතියක් හඳුන්වා දුන්නේය. මුස්ලිම් කණ්ඩායම්වල පුළුල් සන්ධානයක් වන ඉස්ලාමීය ගැලවීමේ පෙරමුණ වැනි දේශපාලන පක්ෂ වර්ධනය විය.
බටහිර රෝම අධිරාජ්‍යයේ බිඳවැටීම, මෞරෝ-රෝම රාජධානිය ලෙස හැඳින්වෙන අල්ටාවා පදනම් කරගත් ස්වදේශික රාජධානියක් පිහිටුවීමට හේතු විය. එහි අනුප්‍රාප්තිකයා වූයේ අල්ටාවා රාජධානිය වන අල්ටාවාහි පිහිටි තවත් රාජධානියකි. කුසයිලාගේ පාලන සමයේදී එහි භූමි ප්‍රදේශය බටහිරින් නූතන ෆෙස් ප්‍රදේශයේ සිට බටහිර ඕරස් සහ පසුව කයිරෝආන් සහ නැගෙනහිරින් ඉෆ්‍රිකියා අභ්‍යන්තරය දක්වා ව්‍යාප්ත විය.