polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
මධ්යලම ඇමරිකාවේ ප්රබථම ශිෂ්ටාචාරය වශයෙන් ඔල්මෙක්වරු විශ්වාස කෙරේ. ඇත්තෙන්ම ඔවුන් බොහෝ දේවල් වලින් ප්‍රථමයෝය. මධ්ය්ම ඇමරිකානු බෝල ක්රීදඩාව, ලේ හැලීම් සහ සමහර විට බිලි පූජා , ලිවීම් සහ ශිලා ලේඛන ලිවීම් , ශූන්යෝය සොයා ගැනීම, මධ්යැම ඇමරිකානු දින දර්ශනය වැනි බොහෝ දේ ප්රරථම වරට සිදු කළේ ඔවුන්ය .
ඔවුන්ගේ ශක්තිමත් පූජක නගරාන්ඩු සම්බන්ධ දේශපාලනික සැකසීම් සෑම මෙක්සියානු හා මධ්ය්ම ඇමරිකානු ශිෂ්ටාචාරයක්ම වාගේ අනුගමනය කළෝය. කලා ශූරී සහ කලා ඉතිහාසඥ මිගෙල් කෙබරූබියස් ආදී සමහර සමීක්ෂකයන් පවා ඔල්මෙක්වරු බොහෝ පසුකාලීන මධ්යාම ඇමරිකානු දෙවිවරු අනුව හැඩ ගැසුණු බව පිළි ගනිති.
තවද, “එපි - ඔපෙක්” නමින් කියවෙන තවත් වාර්තාකරණය වූ චිත්ර ලිපි විශේෂයක් ඇත. සමහරුන්, “එපි - ඔමෙක්” යනු මායා ලේඛන කලාවේ සහ පුරාණ ඔමෙක් ලේඛන ශෛලිය මාරුවෙමින් පවතින ලිපියක් යැයි විශ්වාස කරන අතරතුර අදාල කාරණය තවමත් නොවිසඳී පවතී.
ඔල්මෙක්වරු ලේ හැලීම සහ ස්ව ජීවිත පූජාව ක්රිකයාවෙහි යෙදවූහ. ඔල්මෙක් පුද බිමේ කළ පුරා විද්යාීත්මක කැනීම් වලින් බොහෝ ස්විභාවික සහ මැටියෙන් කළ ස්ට්රිංිගේ උල් සහ මැගේ කටු සොයා ගෙන ඇත.
2002 දී පසු කාලීන මායන් චිත්ර. ලිපිවලට සමානකම් දක්වන ගලෙන් නෙළූ කැටයම්, පක්ෂියෙක් සහ දේශන ලියවිලි සැන් ඇන්ඩ්රෑපස්වලින් සොයා ගන්නා ලදී.
තෙත් කලාපය තුළ අවුරුදු හතලිස්‌ දහසේ සිට ජීවත් වූ බලංගොඩ මානවයාගේ තොරතුරු ලැබෙනා ගල් ලෙන් රාශියක්‌ වේ. පාහියන් ලෙනේ මීට අවුරුදු හතලිස්‌ අට දහසකට පෙර සිට ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානවයෝ ජීවත් වූහ. කුරුවිට බටදොඹ ලෙනෙන් හමුවන පැරණිම මානවයාගේ වයස අවුරුදු විසි අට දහසකි. කිතුල්ගල බෙලි ලෙනේ මානවයාගේ ඉතිහාසයද එතරම්ම පැරණිය. බෙල්ලන්බැඳිපැලැස්‌ස එළිමහන් භූමියෙන් හමුවන මිනිස්‌සු එතැන ජීවත්වීම පටන් අරන් තිබුණේ මීට අවුරුදු දොළොස්‌දහස්‌ හත්සියයකට එපිටදීය.
ඔවුන්ගේ අස්ථීන් හැඩිදැඩි වූ අතර, ගනකමැති හිස්කබල-අස්ථින්ද, උන්නත බැම-ගැටිද, පහතට එබුනු නාසයන්ද, දැඩි හනුද සහ කෙටි ගෙලද සහිත වූහ. ආචාර්ය සිරාන් දැරණියගල 1992දී බලංගොඩ මානවයාගේ අස්ථි සම්බන්ධව සිදුකල ගණනය කිරීම් වලදී පුරුෂ බලංගොඩ මානවයෙකුගේ සාමාන්‍ය උස සෙන්ටිමීටර් 174ක් බවත් ස්ත්‍රියකගේ උස සෙන්ටිමීටර් 166ක් බවත් පෙනීගොස් තිබෙනවා. මේ අනුව බලංගොඩ මානවයින් අද ලාංකිකයෙකු හා සසඳන විට උසින් වැඩි ශක්තිමත් මිනිසුන් පිරිසක් වූ බව පැහැදිලියි.
අත්තනගල්ල අලවල ගුහාවේ පුරාණ මානවයා එතැන ජීවත්ව සිටියේ මීට අවුරුදු දාහතර දහසකට එපිටිනි. මේ මිනිසුන් මෙම ලෙන් වල ජීවත් වූයේ අවුරුද්දේ එක්‌ කාලයක්‌ පමණි. වර්ෂා කාලයේදී ඇදහැලෙන ධාරානිපාත වර්ෂාව නිසා සාපේක්‌ෂව සත්ව ඝනත්වය අඩු තෙත් කලාපික වනාන්තර තුළ දඩයක්‌කාර අතීත මිනිසාට ජීවත්විය හැකි අවස්‌ථාවන් අවම වී තිබුණේය. ඒ කාලවලදී හේ තෙත් කලාපයෙන් පිටවූයේය. දඩබිම් සොයා ගියේය. බහුලව දඩයම් හමුවන ප්‍රදේශයන්හි වැඩි කාලයක්‌ ගත කළේය.
ඝණ ඇහිබැම, පුළුල් නාසය, විශාල දත් හා ශක්තිමත් හකුපාඩා යන ලක්ශණවලින් යුතුවුනු බලංගොඩ මුත්තාගේ පරපුරේ අස්ථිද බරින් වැඩි, ඉතා ශක්තිමත් ඒවා බව පර්යේෂණ පත්‍රිකාවේ සඳහන් වනවා. ඔවුන් ජීවත්වූ පරිසරය පෝෂ්‍යදායි ආහාර සුළභවූ, උණුසුමෙන් අඩු, සුවදායි පරිසරයක් වීම මෙයට එක් හේතුවක් විය හැකියි. ශක්තිමත් සිරුරක් ඇවසිවූ රළු දඩයක්කාර දිවිපෙවෙත තවත් හේතුවක් වන්නට පුලුවන්.
ක්‍රියුපෙ 1000 පමණ කාලයෙහිදී යකඩ කර්මාන්ත වෙතට සංක්‍රමණය වීම දක්වා ශ්‍රී ලංකාව තුල අවිච්ඡින්නව පැවැතුන බවට පෙන්නුම් කරන දෙවන ශිලා යුගය කාල සීමාවෙහි තදන්තර සංස්කෘතිය ට අයත් ලෙසින් කාල නිර්ණය කෙරී ඇති මානව විද්‍යාත්මක ලෙසින් වඩාත් නූතන මනුෂ්‍ය නෂ්ටාවශේෂ සොයා ගෙන ඇත. මෙම මධ්‍ය ශිලා සංස්කෘතිය හැඳින්වෙන්නේ බලංගොඩ සංස්කෘතිය ලෙසිනි.
කොහොම වුනත් අපි මතක තියාගන්න ඕනෑ බලංගොඩ මානවයා කියන්නේ වානරයාට වඩා සමානවුනු, පරිණාමය නොවූ, වඳුරුපෙනුමක් ඇති මිනිසෙකු නොව, නූතන, බුද්ධිමත් හෝමෝ සැපියන් මානවයෙකු බවයි. බලංගොඩ මානවයා පිලිඹිඹු කෙරෙන රූපසටහන් බොහොමයක ඔහුව නියැන්ඩර්තාල් ගණයේ මානවයෙකු ලෙස හෝ ඊටත් පැරණි අර්ධ මානවයෙකු ලෙස පෙන්නවනවා. මෙය ඉතාමත් වැරදි දැක්මක්.
සතුන් දඩයම සඳහා ගස් පුළුස්සා දැමූ බලංගොඩ මානවයා වෙත මධ්‍ය කඳුකරයෙහි හෝටන් තැන්න නිමැවීමේ වගකීම පැවරෙයි. කෙසේවෙතත්, වපෙ 15,000 පමණ කාල නිර්ණය කෙරුනු ඕට් සහ බාර්ලි සානුව මතදී සොයා ගැනීම නිසා ඒත්තු යන්නේ ඔවුන් කෘෂිකර්මයෙහි ද නියැලී සිටි බවයි.
ඒ අනුව ආදිකල්පික මානවයන් වියළි කලාපයෙන් තෙත් කලාපයටත්, තෙත් කලාපයෙන් වියළි කලාපයටත් පිවිසි ප්‍රධාන ප්‍රවේශ දෙක අතරින් උතුරු ප්‍රවේශය ගැන තොරතුරු සීගිරිය පොතාන ගුහාවෙන් ලැබෙන්නේය. දකුණු ප්‍රවේශය දැනටත් කැණීම් කරගෙන යන කූරගලින් මතුවන්නේය.
බලංගොඩ මිනිසා තමන්ගේ ඥාතීන්ගේ සිරුරු භූමිදාන කරන විට බොහෝවිට හිස යොමුකරල තියෙන්නේ බටහිර දිසාවට. අදත් අපි ඒ විදිහටම කරනවා. සිරුරු වකුටු ආකාරයට තබලා භූමදානය කරලා තියෙනවා.
බලංගොඩ මානවයා යනු පළමුවෙන්ම වපෙ 34,000 කාලයෙහිදී ශ්‍රී ලංකාවෙහි විද්‍යාමානවූ ව්‍යුහ විද්‍යාත්මක වශයෙන් නූතන මනුෂ්‍ය වර්ගයකි.
අල් කර්ආන් යන පදයට පාරායනය කිරීම යන තේරුම දී ඇත්තේ එය සාමාන්‍ය අයුරින් කෙසේ පාරායනය කළ යුතුද යන්න පැහැදිලි කර ඇති නිසාය. එහි අර්ථය පැහැදිලි වන සේ සෙමින් ලාලිත්‍යමය ස්වරූපයකට පැහැදිලි උච්චාරණය සහිතව පාරායනය කළ යුතුය. එය පාරායනය කිරීමේ නිවැරදි පිළිවෙත “තජ්වීද්” යනුවෙන් හැඳින්වෙන අතර එහි භාෂාමය අගය තීව්‍රව ඉස්මතුවන සේ පාරායනය කළ යුතුය. තවද, එහි අභ්‍යන්තර අගය වචනවලින් හෙළි දැක්විය යුතුය.
“එයට ටිකක් වැඩියෙන් හෝ කුර්ආනය සමපද පාතයෙන් හදාරව”. (අක්ෂර භේදය, උච්චාරණ භේදය නොමැතිව, නවත්ව නවත්වා තොර නැතිව උස්පහත් ප්‍රමාණයෙන් හදාරව)
නැමඳුම ඉටු කිරීම ඉස්ලාමයේ අනිවාර්ය වගකීමක්වන නිසා එක මුස්ලිමයෙක් අඩුම තරමින් මුල්ම පරිච්ඡේදය වන “ සුරතුල් ෆාතිහා” ඇතුළුව තවත් සුරතයන් හෙවත් පරිච්ඡේද කිහිපයක් දැන සිටිය යුතුය. “සුරතුල් ෆාතිහාව”නිතර නිතර පාරායනය කරන වාක්‍ය 7 ලෙස හැඳින්වෙන අතර ඉන්පසු අවසානයට කෙටි පරිච්ඡේද පාරායනය කරන අනුපිළිවෙලට අවසන් විය යුතුය. නැමදීමේදී “ඔබම නමදිමු” යන පාඨය පාරායනය කිරීමට අවස්ථාව ලැබෙන්නේ මුස්ලිම්වරයෙක් “ෆාතිහාව වන පොත් කළ විට පමණි.
යම් පුද්ගලයෙක් ශුද්ධ වූ අල් කුර්ආනය මිහිරිව පාරායනය කරන්නේ නම් ඔහුට “කාරී” යනුවෙන් ගෞරව නාමයක් ලැබෙන අතර ශුද්ධ වූ කුර් ආනය කටපාඩම් කළ අයට ලැබෙන ගෞරව නාමය “හාෆිස්” නම් වේ. එහි ස්ත්‍රී ලිංග පදය “හාෆොස්” නම් වේ. මෙහි තේරුම පාරායනය කරන්නා හෝ ආරක්ෂා කරන්නා වෙයි. ශුද්ධ වූ මුහම්මද් නබි තුමා මුල්ම කාරි ලෙස නම් ලබන අතර මුල්න්ම අල් කුර්ආන් පාඨ මිහිරිව පාරායනය කළේ ශුද්ධ වූ මුහම්මද් නබි තුමාය.
වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ඉදිරිගමනත් සමගම ඉතාම භයානකම රෝග සඳහා වුවද බොහෝ එන්නත් සහ ඖෂධ වර්ධනය කොට ඇත. කෙසේ නමුත් රෝග කාරක ජීවීන්ගේ පරිණාමය ඉතා ශීඝ්‍රවන බැවින් මෙම රෝග සඳහා එන්නත් සහිතව වුවද සම්පූර්ණ ප්‍රතිශක්තියක් ලබාදීමේ අසීරුතාවයකින් අපි පෙළෙමින් සිටිමු. එමෙන්ම සමහර රෝග සඳහා තවමත් එන්නත් සොයා ගැනීම අසීරු වී ඇත. එන්නත් රහිතව අපගේ ගෝලීයකරණය වූ ලෝකය ආසාදන කාරක රෝගවල අනතුරට භාජනය වීමේ හැකියාව ඇත.
ගෝලීයකරණය ගවේෂණාත්මක යුගය තුළදී ආරම්භ කෙරුණු බවට විශ්වාස කෙරේ. පෙර නිරාවරණය නොවූ භූමිවල වාසය කරන දේශීය ජනතාවට රෝග පැතිර වීමට ගමනාගමනයේ දියුණුව උපකාරී වී ඇත. දේශීය ජනයා නව රෝගයකින් ආසාදනය ලක්වූ කළ ඊට එරෙහි ප්‍රතිදේහ වර්ධනය වී නොමැති නම් රෝගයේ මැඩපැවැත්වීම දුෂ්කර වේ.
දර්ශන විද්‍යාව, ඉතිහාසය, පුවත්පත් කලාව, නීතිමය හා විද්‍යාත්මක ලේඛන කලාවන් සාහිත්‍ය පෙල ගැස්විය හැක. එම කලාවන් දැන් පවතින පැරණිතම ගද්‍ය සාහිත්‍ය ලෙස හැඳින්විය හැක. නවකතා හා ගද්‍ය කෘතින් 'ප්‍රබන්ධ' ලෙස හඳුන්වන්නේ පෙර කියු සත්‍ය කරුණු සහිත ලේඛන හා පැරණි අප්‍රබන්ධන ලේඛන වලින් එන කෘතින් වෙන් කර දැක්විමටයි.
මෙම බොහෝ ක්ෂේත්‍ර විශේෂිකරණය හෝ ප්‍රගුණනය හා ඒවා පිළිබඳ සාකච්ඡා කිරීම තවදුරටත් සිදු නොකෙරේ. මේවා වර්තමානයේ ශාස්ත්‍රිය සාහිත්‍යය ගණයේ ලා සැලකේ. බොහෝ විට වර්තමානයේ දි මෙම ගද්‍යයන් තාක්ෂණික සාහිත්‍යය හෝ වෘත්තිමය සාහිත්‍යය ලෙස සැලකේ.
ඔලිම්පික් උළෙලක දී වියදම්, අපේක්ෂිත වියදමඉක්මවා යාමේ සම්භාවිතාව 100% කි. එනම්, ඕනෑම ඔලිම්පික් උළෙලක වියදම, අපේක්ෂිත ප්‍රමාණය ඉක්මවා යන බවට ඉතාම නිවැරදි ව අනාවැකි පල කළ හැක. වෙනත් කිසිම මෙවැනි ව්‍යාපෘතියක් සඳහා එතරම් නිවැරදි ව අනාවැකියක් පල කළ නොහැක. ගොඩනැගිලි, යටිතල පහසුකම්, වාරිමාර්ග, තොරතුරු තාක්ෂණය සම්බන්ධ ව්‍යාපෘතිවලදී අදාල පෙර ගිනුමට අනුව වියදම් සිදු කළ හැකි වුවත් ඔලිම්පික්වලදී එය එසේ නොවේ.
මෙහිදී වියදම් ඉක්මවා යාමේ ප්‍රතිශතය 179% වන අතර නාම මාත්‍රිකව එය 324% ක් යැයි කියනු ලැබේ. එය අනෙක් ව්‍යාපෘති හා සැසඳීමේ දී අති විශාල අගයකි.
අන්තර්ජාතික මට්ටමෙන් කිසියම් ක්‍රීඩාවක් අධීක්ෂණය කිරීමේ බලාධිකාරය වනුයේ එම ක්‍රීඩාව සඳහා වන අන්තර්ජාතික ක්‍රීඩා සම්මේලනය යි. උදාහරණ ලෙස පාපන්දු ක්‍රීඩාව සඳහා එය ජාත්‍යන්තර පාපන්දු සම්මේලනය වන අතර වොලිබෝල් සඳහා එය අන්තර්ජාතික වොලිබෝල් සම්මේලනය නමින් හැඳින්වේ. මේ වන විට එක් එක් ක්‍රීඩා නියෝජනය කිරීම උදෙසා අන්තර්ජාතික ක්‍රීඩා සම්මේලන 35 කින් ඔලිම්පික් පදනම සමන්විත වේ.
එක් එක් රටවල් තුළ ඔලිම්පික් පදනම නියෝජනය කරනුයේ සහ හසුරවනුයේ එම රටෙහි ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුව යි. උදාහරණයක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාව තුළ ඔලිම්පික් පදනම නියෝජනය කරනුයේ ශ්‍රී ලංකා ඔලිම්පික් කමිටුව යි. මේ වන විට ජාතික ඔලිම්පික් කමිටු 205 ක් අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුවේ ලියාපදිංචි වී ඇත.
එක් එක් වසරවල ඔලිම්පික් උළෙලවල් සංවිධාන කිරීම තාවකාලිකව භාර කරනුයේ ඒ සඳහා පත් කරන ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා සංවිධායක කමිටුවලට ය. එවැනි සංවිධායක කමිටුවක් පත්කරනු ලබන්නේ කිසියම් ඔලිම්පික් උළෙලක සංවිධාන කටයුතු වලට පමණක් වන අතර එම ඔලිම්පික් උළෙල අවසන් වූ පසු අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුවට අවසන් වාර්තාව ලබා දීමෙන් අනතුරු ව එය විසුරුවා හරිනු ලබයි.
1972 දී මියුනිච් ඔලිම්පික් උළෙලේ දී පලස්තීන ත්‍රස්තවාදීන් අතින් ඝාතනය වූ ඊශ්‍රායල ක්‍රීඩකයන් 11 දෙනා සිහි කර ඔලිම්පික් උළෙලේ සමාරම්භක උත්සවයේ දී නිහඬතාවයක් පැවැත්වීමට කරන ලද ඉල්ලීම් සියල්ලම අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුව දිගින් දිගටම ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත. ඒ වෙනුවෙන් 2012 ජූලි මාසයේ දී ප්‍රකාශයක් නිකුත් කරමින් - නම් සංවිධානය කියා සිටියේ එය අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුවේ මුරණ්ඩු බව, දයාවිරහිත බව සහ හැඟීම් විරහිත බව දිගින් දිගටම ප්‍රදර්ශනය කිරීමක් බවයි.
සත්කාරක රටේ සංස්කෘතිකමය උරුමයන් විදහා දක්වන පරිදි සත්වයෙකු හෝ මිනිස් රුවක් ඔලිම්පික් සුරතලා ලෙස යොදා ගනු ලැබේ. එසේ ඔලිම්පික් උළෙලක් සඳහා සුරතලෙකු නම් කිරීම ඇරඹුනේ 1968 ග්‍රීෂ්ම ඔලිම්පික් උළෙලේ දී ය. 1980 උළෙලේ සිට ඔලිම්පික් සුරතලා, ඔලිම්පික් ප්‍රචාරණයේ දී වැදගත් මෙහෙයක් ඉටු කළේ ය. 2008 බීජිං ඔලිම්පික් උළෙලේ සුරතලුන් වූයේ චීනයේ සාම්ප්‍රදායික ෆෙන්ෂුයි කලාවේ දී කියවෙන මූල ද්‍රව්‍යයන් පහ නිරූපණය කරන ෆුවා නම් සතුන් පස් දෙනා ය.
තම රටෙහි ඔලිම්පික් උළෙල පවත්වන්නට යෙදීම සම්බන්ධයෙන් ග්‍රීක රජය සහ ජනතාව බෙහෙවින් ම උද්යෝගයට පත්වූහ. සෑම ඔලිම්පික් උළෙලක් ම ඇතැන්ස් නුවර ම පැවැත්විය යුතු යැයි ඇතැම් ක්‍රීඩකයෝ ද යෝජනා කරන්නට වූහ. නමුත්, ඒ සඳහා අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුව එකහෙලාම විරුද්ධ වූ අතර නූතන ඔලිම්පික් උළෙල ලොව වටා ගමන් කළ යුතු ය යන්න ඔවුන්ගේ මතය විය. ඒ අනුව 1900 දී දෙවන ඔලිම්පික් උළෙල ප්‍රංශයේ පැරිස් නුවර දී පැවැත්වීමට තීරණය විය.
2008 වසරේ ටිබේටයේ පැවති නොසන්සුන්කාරී වාතාවණය සහ චීනයේ මානව හිමිකම් කඩවීම පිළිබඳ තිබුණු චෝදනා නිසා චීන නිෂ්පාදන සහ 2008 බීජිං ඔලිම්පික් උළෙල වර්ජනය කිරීමට සූදානමක් ද තිබිණි. කෙසේ වුවද කිසිඳු රාජ්‍යයක් වර්ජනයට සහයෝගය නොදැක්වූහ. 2008 වසරේ දකුණූ ඔසේෂියා යුද්ධයට රුසියාව එක්වීම නිසා, 2008 අගෝස්තුවේ දී ජෝර්ජියා රජය 2014 දී පැවැත්වීමට නියමිත සෝචි ශීත ඍතු ඔලිම්පික් උළෙල වර්ජනය කිරීමට තීරණයක් ගෙන තිබිණි.
ප්‍රංශ සහ ඉංග්‍රීසි භාෂාවන් ඔලිම්පික් පදනම භාවිතා කරන ප්‍රධානතම භාෂාවන් දෙක ය. කිසියම් ඔලිම්පික් උළෙලක දී එම භාෂාවන් දෙකට අමතර ව තවත් භාෂාවක් භාවිතා කරයි නම්, ඒ අදාල සත්කාරක රටේ රාජ්‍ය භාෂාව විය යුතු ය. සෑම දැන්වීමක් ම (සමාරම්භක උළෙලේ දී, ආචාර පෙළපාලියේ යන විට කණ්ඩායම් පිළිබඳ නිවේදන කරන අවස්ථා වල, පදක්කම් ප්‍රදානයේ දී) ඉතහ කී භාෂා තුනෙන් නිවේදනය කරනු ලබයි.
පුරාතන ඔලිම්පික් උළෙලට නව පණක් දෙමින් යළි ඇරඹීමට පළමු පියවර තැබුයේ ක්‍රි.ව. 1796 සිට 1798 දක්වා විප්ලවකාරී ප්‍රංශයේ වාර්ෂික ව පැවති ' නම් වූ ජාතික ඔලිම්පික් උළෙල යි. එම තරගාවලියේ ද පැවති සමහර නීති රීති පුරාතන ඔලිම්පික් උළෙල අනුසාරයෙන් සැකසී තිබිණ. 1796 වසරේ දී පැවති තරගාවලියට පළමු වරට මෙට්‍රික් ඒකක ක්‍රමය හ‍ඳුන්වා දීම ද විශේෂ සිදුවීමක් විය.
වර්ෂ 1850 දී වෛද්‍ය විලියම් පෙනී බ්‍රෘක්ස්, එංගලන්තයේ ශ්‍රොප්ෂයර් හි මච් වෙන්ලොක් නගරයේ ඔලිම්පික් උළෙලක් පැවැත්වීය. වර්ෂ 1859 දී එතෙක් වාර්ෂික ව පැවති තරගාවලිය “වෙන්ලොක් ඔලිම්පීය ක්‍රීඩා“ යනුවෙන් වෛද්‍ය බ්‍රෘක්ස් විසින් නම් කරන ලදී. 1850 වසරේ නොවැම්බර් 15 දින වෛද්‍ය බ්‍රෘක්ස් වෙන්ලොක් ඔලිම්පීය සමාජය පිහිටුවීය.
“වඩා වේගවත් ව, වඩාත් ඉහළට, වඩා ශක්තිමත් ව“ යන අර්ථය සහිත , , යන ලතින් පාඨය ඔලිම්පික් ආදර්ශ පාඨය ලෙස භාවිතා කෙරේ. ඔලිම්පික් දර්ශනයේ ද කුබර්ටීන්ගේ කල්පිතයන් වඩාත් හොඳින් පැහැදිලි කර ඇත:
පෙර කී විද්‍යාර්ථයින් දෙදෙනා තව දුරටත් සොයා ගෙන ඇත්තේ පෙර ගිණුම ඉක්මවා යන පරිදි වියදමක් දැරීමට සෑම ඔලිම්පික් උළෙලකදී ම සිදු වන බවයි:
ආලෝකය රළු හෝ ගැටිති පෘෂ්ඨයක ගැටුණු විට අන්තර් මුහුණතේ අන්වීක්ෂීය අක්‍රමිකතා නිසා සියලු දිශාවන්ට පෙළාපනී. එසේම ප්‍රතිබිම්භයක් නොසාදයි. මෙය විසරණ පරාවර්තනයයි. පරාවර්තනයේ නිවැරදි ස්වරූපය මුහුණතේ ව්‍යුහය මත රඳා පවතී. විසරණ පරාවර්තනයට බහුල ආකරයක් , ලැම්බර්ටියානු පරාවර්තනය, එනම් සෑම දිශාවකින්ම සමාන දීප්තතාව හෝ විකිරණය ලැම්බට් කොසින්ටග් නියමයෙන් අර්ථ දක්වයි.
ආලෝකය රේඛීය නොවන ප්‍රකාශ ක්‍රියාවලියකදී එය පැමිණි දිශාවටම නැවත නිවැරදිව පැමිණේ. මෙවැනි වර්ගයේ පර‍ාවර්තන‍යක දී ආලෝකයේ දිශාව පමණක් නොව සැබෑ තරංග පෙරමු‍ණද ප්‍රතිවර්තනය වේ. සංයුග්ම පරාවර්තනයකින් කදම්භයක් පරාවර්තනය කර පිළිබිඹුව දෙවනුව අප්‍රේරණ දෘෂ්ටියක් තුළින් යැවීමෙන් කදම්භයේ අප්‍රේරණයන් ඉවත් කළ හැක.
සමහර මුහුණත් ප්‍රතිගාමක පරාවර්තනයක් පෙන්වයි. මෙම මුහුණත්වල ව්‍යුහය ආලෝකය එය පැමිණි දිශාවෙන්ම නැවත ගමන් කරවයි. සරළ ප්‍රතිගාමක පරාවර්තකයක් සාමාන්‍ය කණ්ණාඩි 3ක් එකක් අනෙක සමග අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් ලම්භකව තැබීමෙන් තනා ගත හැක. ප්‍රතිබිම්භය තනි කණ්ණාඩියක් සාදන එකට ප්‍රතිලෝමව සාදයි.
බෙරලියම් වැනි නියුට්‍රෝන පරාවර්තනය කරන ද්‍රව්‍ය න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාකාරකවල හා න්‍යෂ්ටික ආයුධවල භාවිතා වේ. භෞතික හා ජෛව විද්‍යාවල , ද්‍රව්‍යයක් තුළ පරමාණුවකින් නියුට්‍රෝන පරාවර්තනය කිරීම එහි අභ්‍යන්තර ව්‍යුහය අනුමාන කිරීමට භාවිතා කරයි.
මෙම චින මහා ප්‍රාකාරය සංකල්පය නැවත ඇගයීමත් 1949 දී සිදුවිය. නව උපාය මාර්ග භාවිතා කරමින් එය රැකගත්නිසා අදටද ඉතිරිව පවතී.
1932 මැයි මාසයේ ’ කාර්ටූනය සඳහන් කළේ “මෙම ප්‍රාකාරය මිනිසාගේ සුවිසල්ම කාර්ය වූ අතර සඳෙහි සිට මිනිස් ඇසින් දැකිය හැකි එකම දෙය මෙය වන බව” යි. රිචඩ් හැලිබර්ටන්ගේ 1938 නිකුත් කළ කෘතියක් වූ ප්‍රකාශකර සිටියේද එවැනිම දෙයකි. නමුත් එය සත්‍යය නොවේ. මෙම විශ්වාසය පුරාවෘත්තවල මෙන්ම පාසල් පෙළ පොත්වල පැවතී ඇත. චීන මහා ප්‍රාකාරය නිර්මාතෘ ආතර් වෝල්ඩ්‍රන් පැවසුවේ මෙය වරක් අඟහරුවා මත පැවතියා යැයි සැලකෙන ඇළ මාර්ග මගින් ඇති කළ වශීකරණය නැවත ඇති කරනු ඇති බවයි.
චීන මහා ප්‍රාකාරය චීන ජාතිකයන් මේ භූමිය රැක ගැනීමට යොදා ගන්නා ලද කාලයේ දී චීනයේ අගනුවර වන බීජිං නගරය ආරක්ෂා කරගැනීමට මෙම ප්‍රදේශයේ රැකවලුන් විශාල සංඛ්‍යාවක් ‍රඳවා ඇත. කඳුවලින් ලබාගත් ගල් හා ගඩොල් වලින් එය ඉදිරිකර ඇත. මෙම කොටස උසින් 7.8 ක් වනඅතර පළල 5 ක් වේ.
උදව් ඉල්ලීම හා සතුරු ක්‍රියා ගැන අනතුරු ඇඟවීම් ඇතුළත්ව චීන මහා ප්‍රාකාරය දිගේ වූ හමුදා ඒකක අතර සන්නිවේදනය අතිශය වැදගත් කටයුත්තක් වේ. ඔවුන්ගේ දැකීම සඳහා සංඥා කුළුණු ප්‍රාකාරය දිගේ වූ කඳු මුදුන්වල හා උස් ස්ථානවල ගොඩ නංවන ලදී.
බීජිං නගරයේ පහත සදහන් ප්‍රදේශ වලින් සමහරක් ප්‍රතිසංස්කරණය කර තිබේ. අදටත් සංචාරකයෝ නිරතුරුවම එම ප්‍රදේශවලට පැමිණෙති.
"මම හිතන්නේ ග‍්‍රැමී කියන්නේ සංගීත ව්‍යාපාරය සඳහා ඇති දැවැන්ත අලෙවි ප‍්‍රවර්ධන යන්ත‍්‍රයක් පමණක් කියලයි. ඔවුන් බුද්ධියෙන් අඩු පිරිසකට ආමන්ත‍්‍රණය කරන අතරේ බහුතර කැමැත්ත සපයනවා. ඔවුන් කලාවට හෝ කලාකරුවන් ට තමුන් නිර්මාණය කළ දේ පිළිබඳව ගෞරවයක් දක්වන්නේ නැහැ. මෙය සංගීත ව්‍යාපාරය එයම සැමරීමක් පමණයි. මූලිකව ගත්විට ඉන් එහාට මොනවත් නැහැ. "
ඇතැම් සංගීත කලාකරවෝ ග‍්‍රැමී සම්මානයේ සවභාවය පිළිබඳ පෞද්ගලික විරෝධයන් දැක්වා ඇත. ටූල් නම්වූ රොක් සංගීත කණ්ඩායමේ නායක මෙනාර්ඞ් ජේම්ස් කීනන් තම සම්මානය ලබාගැනීම සඳහා උළෙල ට සහභාගී නොවූ අතර සම්මානය පිළිබඳ තම අදහස් මෙසේ දැක්වීය.
සමාගමේ නියෝජිතයෙකු යම් ප්‍රකාශනයක් හෝ ක්‍රියාවක් සම්බන්ධයෙන් පීද්ගලිකව ම වගකීම බාර ගන්නා අවස්ථාවේ දී
ගිවිසුම හෝ නීතිය අර්ථකථනයේ දී තනි සමාගමට සීමා නොවී ඒකාබද්ධ කණ්ඩායම ට යොමු කිරීම *නීතිය මඟින් අවසර ලබා දී අවස්ථාවේ දී
බොහෝ විනිශ්චයන් හී දී සමාගම අනිවර්ය බංකොලොත් භාවයකට පත්වෙමින් තිබිය දී දිගටම කටයුතු කර ගෙන යන විටදී පුද්ගලික වෙළඳ පාඩු පිළිබඳ සැලකිලිමත් වන ලෙස අධ්‍යක්ෂකවරුනට බල කිරීම.
ඇපවීම මඟින් සීමා වන සමාගම් - වාණිජ්‍යයමය නොවන අරමුණු සඳහා පිහිට වන සමාජයන් සහ පුණ්‍යායතන . වසාතු භංගත්වයට පත්වූ වී ඈවර කිරීමේ දී ඇපකාර සාමාජිකයන් හට යම් ගෙවීමක් සිදුකරන අතර ඒ හැරෙන්නට සමාගම සම්බන්ධ වෙනත් අයිතිවාසිකම් නොමැත.
ඇපවීම මඟින් සීමා වන කොටස් ප්‍රාග්ධන සමාගම් - මෙම යෙදුම භාවිත වන්නේ වාණිජමය නොවන අරමුණු සඳහා පිහිටුවන ලද සමාගම් වන අතර සමාගමේ කටයුතු සඳහා මුදල්වලින් කොටසක් ගෙවනු ලබනනේ ආපසු ගෙවීමක් බලාපොරොත්තු වන ආයෝජකයන් ය.
නීතියට අනුව පුරාතනයේදී ආයතන යනු කෘත්‍රීම පුද්ගලයන් ලෙස සැලකූ බැවින් ඒවා විසින් කළ යුතු සහ නොකළ යුතු කාර්යන්ද නීතිය මගින් නිර්දේශ කරන ලදී. බොහෝවිට මෙම ආයතන පිහිටුවන්නට බලපෑ වාණිජ පරමාර්ථය පිළිබඳ ව හැඳින්වීමක්ද විය, පසුව මෙය ආයතනික අරමුණු ලෙස ව්‍යවහාරයට පැමිනුණ අතර අරමුණු කොට්ඨාශ ආයතනයේ හැකියාව ලෙස හඳුන්වන ලදී.යම් හෙයකින් කිසිවක් ආයතන්යේ හැකියාවට බාහිරව සිදු වුවහොත් එය බලාත්මක ක්‍රියාවක් වන අතර එම ක්‍රියාව ශූන්‍ය ක්‍රියාවක් වේ.
කෙසේනමුත්, ආයතනික බලතල සහ හැකියාවලට අනුව බලතල නීතිමය වශයෙන් ඉතිහාසයට විසි කර දමා නැත. බොහෝ අධිකරණයනට අනුව ආයතන අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලය තවමත් ආයතනික අරමූණුවලින් බාහිරව කටයුතු කළ අවස්ථාවලදී එම ආයතනය සහ තුන්වන පාර්ශවය අතර ගනුදෙනුව වලංගු වුවද ආයතන කොටස්කරුවන් වෙත වගකීමට ඔවුන් බැඳී සිටී. එසේම සමහර නීති පද්ධතීන් මගින්, ගනුදෙනු " ආයතනික ප්රතිලාභ" යටතේ අභියෝගයට ලක් කළ හැක. එනම් එම අදාළ ආයතන ප්‍රතිලාභ ලබා නොදෙන අවස්ථා වලදීය.
මෙම විලක්ෂණයට අනුව ආයතනික අංශයන් හට විවිධාකර වූ ආයතනික බලතල හිමිවී ඇත. යම් හෙයකින් ආයතනික අරමුණු සපුරාලිය හැකි නම් ඒවා කිරීමට බලතල පවතී. සාමාන්‍යයෙන් බලතල වල ප්‍රකාශනය මුල්කාලීනව අරමුණු සහ බලතල අතර වෙනස නීතීඥවරුන්ව අපහසුතාවයට පත් කළද ඒවා ප්‍රාග්ධනය උපයා ගැනීමේ මාර්ග මත සීමා වී පවතී.
සාංගමික සංස්ථා පත්‍ර (සමහරක් රටවල සංස්ථාගත කිරීමේ ව්‍යවස්ථාවලිය හෝ සංස්ථාගත කිරීමේ සහතික පත්‍රය ලෙසද හැඳින් වේ) යනු ප්‍රාථමික ලියවිල්ලයි, මෙය ආයතනයේ බාහිර ලෝකයත් සමග ඇති කාර්යයන් නියම කරයි. උදාහරන ලෙස ආයතනයේ අරමුණු සහ බලතල මගින් එම ආයතනයේ අනුමත කොටස් ප්‍රාග්ධනය විදහා දක්වයි.
එක්සත් රාජධානියෙහි ආයතනික නීතිය යනු සමාගම් නීතියෙහි උප කුලකයකි, එක්සත් ජනපදයෙහි මෙය ව්‍යාපාරික ආයතන නීතියෙහි කොටසකි.මෙම සෑම අවස්ථාවකදීම ආයතන එවායේ පුළුල් ප්‍රේක්ශිතයෙන් හවුල් ව්‍යාපාර, ලියාපදිංචි නොකළ ශ්‍රේණි හෝ තනිපුද්ගල ව්‍යාපාර ආදී වශයෙන් වෙන් කර දක්වා ඇත
සාංගමික ව්‍යවස්ථාවලිය (සමහර රටවල අතුරු ව්‍යවස්ථාව ලෙස හඳුන්වන්නේ ද්විතීය ලියවිල්ලයි. මෙය සාමාන්‍යයෙන් ආයතනයේ අභ්‍යයන්තර සබඳතා සහ කළමනාකරණය නියාමනය කරයි. උදාහරණ ලෙස අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩල රැස්වීම් සඳහා ක්‍රියා පටිපාටි සැකසීම, ලාභාංශ නිකුතු දැක්විය හැකිය.
ආයතනික නීතිය යනු විභේධිත නීතිමය සමාගමක් සංස්ථාපනය කිරීමේ සහ අතිශයින් ගැලපෙන නීතිමය පද්ධතියක් අනුව පාලනය කිරීමයි. උදාහරණ ලෙස සීමාසහිත පුද්ගලික සමාගම්, සීමා සහිත පොදු සමාගම් හෝ සංස්ථාපිත සමාගම් දැක්විය හැක.
බොහෝ අධිකරණ බලතලයන් වර්තමානයේදී තත්ත්වයට ගැලපෙන අයුරින් ව්‍යවස්ථානුකූලව නවීකරණය කර ඇත, එසේම ආයතනයකට සාමාන්‍ය මනුෂ්‍යයෙකුට කළ හැකි සියලු කාර්යයන් කිරීමට උචිත තත්ත්වයක් සහ එය ඒ ආකාරයෙන්ම ඉටු කිරීමට බලතලද ලබා දී ඇත.
1547 දි ඔහු ඉංග්‍රිසි-වේල්ස් ශබ්ද කෝෂය නිර්මාණය කළේය. එය හඳුන්වන ලද්දේ “අ ඩික්ෂනරි ඉන් ඉංග්ලිෂෙ ඇන්ඩ් වෙල්ෂෙ” යනුවෙනි. 1550 දි ඔහු ගේ නැමැති කෘතිය රොබට් ක්‍රොව්ලි විසින් මුද්‍රණය කරනු ලැබීය. මෙහි සංස්කරණය කරන ලද මුද්‍රණයක් හෙන්රි ඩෙන්හැම් විසින් මුද්‍රණය කරන ලදී. මෙම ග්‍රන්ථ දෙක දහසය වෙනි සියවසේ කථා කරන ඉංග්‍රිසි ගැන තොරතුරු ලබා ගැනීම සඳහා වැදගත් මූලාශ්‍රයන් විය.
ක්‍රි.ව. 1520 වර්ෂයේදි පැරිසියේ කොන්වි ල්ලන්සන්නන් පත්තුවේ සැලිස්බරිහිදී ඔහු උපත ලද්දේය. ඔහු අධ්‍යාපනය ලද්දේ ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලයෙනි. එහිදි හීබ්‍රෑ, ග්‍රීක් සහ ලතින් භාෂා හැදෑරුවේය. එමෙන්ම එවකට තහනම් ව තිබු මාටින් ලුතර් ගේ සහ විලියම් වින්ඩේල්ගේ ලේඛනද මුද්‍රණ ශිල්පයද හැදෑරුවේය.
මෙම කාල සීමාවේදි සැල්ස්බරි වේල්ස් බසින්ද පොත් ප්‍රකාශයට පත් කළේය. 1547 දී වේල්සයේ ආප්තෝපදේශ අඩංගු කෘතියක්ද ප්‍රකාශයට පත් කළේය. මෙය සකස් කර තිබුණේ විසිනි.
විලියම් සැලිස්බරි පුනර්ජීවන යුගයේ වේල්ස්හි විසූ ප්‍රමුඛ පෙළෙ උගතෙකි. එමෙන්ම 1567 වේල්ස්හි නව තෙස්තමේන්තුවේ ප්‍රධාන පරිවර්තකයෙකි.
උදම් රළ මඟින් සමුද්‍ර පතුළට හා ගං මෝය වල ජල ප්‍රමාණය කෙරෙහි සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කරයි. එසේම එමඟින් උදම් ප්‍රවාහනය යනුවෙන් හඳුන්වන දෝලන තරංග ඇති කරයි. උදම් රළ පිළිබඳ අනාවැකි පළ කිරීම වෙරළාශ්‍රිත යාත්‍රා කිරීම් සඳහා වැදගත් වේ. උස් ජල මට්ටමේදී සිය යට පවතින හා ජල මට්ටම අඩු වූ විට නිරාවරණය වන පටු වෙරළ තීරය අන්තර් "උදම් කලාපය" හෝ "පෙර වෙරළ" ලෙස හැඳින්වේ. එය සාගර උදම් මඟින් ඇතිවන වැදගත් පාරිසරික ඵලයකි.
උදම් ඇතිවීම අර්ධ දෛනිකව හෝ දෛනිකව සිදුවේ. බොහෝ ප්‍රදේශවල උදම් ඇතිවන්නේ අර්ධ දෛනිකවය. අර්ධ දෛනිකව උදම් ඇතිවන විට වඩදිය රැළි වල උස මට්ටම අතර වෙනස්කම් දැකිය හැක මෙය උස් වඩදිය හා පහත් වඩදිය ලෙස උදම් සටහන් වල දැක්වේ. මෙම අසමානතාව කාලයත් සමඟ වෙනස් වේ. චන්ද්‍රයා සමකයට ඉහළින් පිහිටන විට එහි වෙනස කුඩා අගයක් ගනී.
උදම් රළ යනු චක්‍රීයව සිදුවන මුහුදු මට්ටමේ වෙනස් වීමකි. පැය කිහිපයක් මුළු ජල මට්ටම ඉහළ නැගීමෙන් ජල ගැල්මක ස්වරූපයක් වෙරළට ළගාවේ.ජලය එහි ඉහළම මට්ටම වන වඩදිය තත්වයට ලගාවේ. උදම් දියවැල් නැවතීම නිසා මෝය නිසල ජලය හෝ නිසල උදම් ලෙස හැදින්වේ. උදම් එහි දිශාව වෙනස් කරයි.
සූර්යාගේ හා චන්ද්‍රයාගේ උදම් ශක්තිය හේතුවෙන් සාගර මත ඇතිවන ජල මට්ටම ඉහළ යාම හා පහත බැසීම උදම් රළ ලෙස හැදින්වේ. කාලය හා අවකාශය සමඟ වෙනස් වන ගුරුත්වාකර්ෂණ ක්ෂේත්‍රයක් සහිත ඕනෑම වස්තුවක් මත උදම් සංසිද්ධිය ඇතිවිය හැක. පෘථිවියේ ගොඩබිම් ප්‍රදේශ මෙයට උදාහරණවේ.
එම ප්‍රදේශයක ඇතිවන උදම් රළෙහි ස්වභාවය තීරණය වන්නේ පෘථිවියට සාපේක්ෂව සුර්යයාගේ හා චන්ද්‍රයාගේ පිහිටීම, පෘථිවිය භ්‍රමණයේ බලපෑම හා මුහුදු පතුලේ ස්භාවය යන කරුණු වල සංයුතියෙනි. උදම් අමානය මඟින් මනින ලද මුහුදු මට්ටම කෙරෙහි සුළගේ ද දැඩි බලපෑමක් තිබිය හැක.
බො‍හෝවිට මූර්තිකරණයේ දී ඇඹීමට යොදාගත හැකි අමුද්‍රව්‍ය යොදා ගනිමින් මූර්ති නිර්මාණයේ යෙදෙන්නේ ඒවා අවශ්‍ය ලෙස සකසා ගත හැකි නිසාමය. එබැවින් එය ඇඹීම් කලාවක් ලෙසින්ද සැලෙකේ. මහජන කලාවන් හි බහුතරය ලෙස දැක්වෙන්නේ ද මූර්ති ශිල්පය වේ. බොහෝ රූප නෙලීම් උද්‍යාන අලංකරණයට යොදා ගන්නා අතර එම නිසා නූතනයේ මූර්තිමත් උද්‍යාන වැඩි වී ඇත.ස්තූතියි.
මූර්ති ශිල්පය යනු ත්‍රිමාණ කලා ශිල්පයක් වන අතර හැඩ කැපීමෙන් හෝ ප්ලාස්ටික් වැනි මාධ්‍යයක් යොදා නිමැවුම් කරයි. බහුලව ගල්, යකඩ හෝ ලී යොදා ගනී. බොහෝ මූර්ති කැටයම් කැපීම මඟින් නිපදවයි. තවද කොටස් එකතු කිරීමෙන් සහ අච්චු යොදා ගනිමින් ද මෙම නිර්මාණකරණය සිදු කරයි. මෙම මූර්ති ශිල්පයේ යෙදෙන්නන් මූර්ති ශිල්පීන් ලෙස හඳුන්වයි.
විවිධ අවස්ථාවන්ට විශේෂිත වූ යුධෝපක්‍රම ඇත. කාමරයක් හෝ තනි ගොඩනැගිල්ලක් අත්පත් කර ගැනිමේ සිට යම් කලාපයක් පුරාවට ගුවන් බලය පවත්වා ගැනීම වැනි විශාල පරිමාණයේ මෙහෙයුම් දක්වා ඒවා විහිදේ. වර්තමානයේදී තනි සෙබළුන්, සෙබල කණ්ඩායම් සිට සම්පූර්ණ හමුදාවන් දක්වා සියළුම අණදෙන ‍ ශ්‍රේණි වලදී යුධෝපක්‍රම භාවිතා කරයි. අනිවාර්යයෙන්ම යුද්ධයේදී භාවිතා කරන ඒකක එම කාලයේ පවතින යුධෝපක්‍රමවල ප්‍රතිබිම්භයක් වන අතර ඒවායේ විශාලත්වය හා සැදුම්ලත් සම්මිශ්‍රණය අදාල ලෙස වෙනස් වේ.
ස්වයංක්‍රීය සම්පූර්ණ විභවය භාවිතා කල හැකි පරිදි තම තමන්ට හෝ හතුරාට සාපේක්ෂව හමුදා ඒකක ක්‍රමානුකුල සකස් කිරීම හා ස්ථානගත කිරීම මේ සඳහා තම තමන්ටත්, භුමියටත් සතුරාටත් සාපේක්ෂව ක්‍රමානූකූලව ඒකකයක් හැසිරවීම මඟින් සටන් කිරීමේ හැකියාවේ විභවය සටන් ජයග්‍රහණය දක්වා පරිවර්ථනය කිරීම අදාල වේ.
යුධෝපක්‍රම යනු සටනේ දී සතුරාව පරාජයට පත් කිරීම සඳහා අවිආයුධ හා හමුදා ඒකක සංකලනය කර භාවිත කිරීමේ ක්‍රමවේදයයි. දර්ශනයේ හා තාක්ෂණයේ සිදුවු වෙනස්කම් යුධෝපක්‍රම වල වෙනස් වීම් වලට බලපා ඇත.
මෙහෙයුම් ශ්‍රේණිය: ඒකාබද්ධ කාර්ය සාධක බලකාය (භුමි මෙහෙයුම් ඒකකය, උපාය ඒකක, ගුවන් හා නාවික යන බලමුළු වල එකතුවෙන්) සිට භට කණ්ඩායම් පෙළගැස්වීම දක්වා විහිදේ.
යුධෝපක්‍රම ශ්‍රේණිය: භට කණ්ඩායම් හැසිරවීමේ සිට තනි තනි ‍සොල්දාදුවා දක්වා වූ පහලම සටන් ඒකක දක්වා විහිදේ.
කේබල් ප්‍රවෘති යනු වර්තමාන සිදුවීම් සඳහා දවසේ පැය 24 ම කැප කර ඇති රූපවාහිනී නාලිකාය මෙහි ආරම්භකයා වේ. ඔවුන්ගේ නව සොයාගැනීම් අනුව එය කේබල් නිවුස් නෙට්වර්ක් ලෙස නම් කර ඇත. චන්ද්‍රිකා හා වෙනත් තාක්ෂණික දියුණුවත් සමග කේබල් යන වදන එතරම් සුදුසු නොවූවත් තවම භාවිතා වේ. අල් ජසිරා ,ෆ්‍රාන්ස් 24, නිවුස්,ස්ටාර් නිවුස්,ෆොක්ස් නිවුස් වැනි නාලිකා බොහොමයක් දැනට බිහිවී ඇත. සමහර නාලිකා විශේෂීකරණය කර තවදුරටත් ගෙනයයි. උදා , ,බ්ලුම්බර්ග් ටෙලිවිෂන් සහ ෆොක්ස් බිස්නස් නෙට්වර්ක්
බොහෝ ගුවන් විදුලි විකාශනවල ප්‍රවෘති විකාශනය මිනිත්තු 0-06 දක්වා දිවෙයි. සමහර විකාශන මුළු මිනිත්තු හයම තමන් නිපදවා ගන්නා අතර සමහරුන් ජාලාත්මක විකාශයන් හරහා මිනිත්තු දෙකක හෝ තුනක දේශීය ප්‍රවෘති ප්‍රකාශයක් සිදු කරයි. බොහෝ විට වෙළෙඳ දැන්වීම් සහ කාලගුණය සඳහාද යම් කාලයක් භාවිතා වේ. විශාල නගරවල නම් වාහන තද බදය පිළිබඳව වාර්තාද ඇතුළත්ව ඇත. සමහර විකාශනයන් කාර්ය බහුල පැය වලදී පමණක් වාහන තදබදය වාර්තා කරන අතර තවත් සමහරු දවස පුරා වාර්තා කරති .
විශේෂයෙන්ප්‍රවෘති විකාශනය අප බොහෝ පුද්ගලයින් අදහස්,රැකියාවෙන් ගැන දැරූ අදහස් වෙන් කර ඇත. එක් කාලයකදී දේශපාලන නම්‍යතාවය සහ බලය මගින් ජනතාව විශ්මිතයට පත් වුවද අද ඔවුන්ගේ ක්‍රියා සහ තීරණ වාර්තාගතව විකාශනය වන නිසා මහජනයා ඔවුන්ගේ වැරදි හදුනාගෙන ඔවුන්ද සාමාන්‍ය පුද්ගලයන් ලෙස දකී. රූපවාහිනිය අද අප විශ්මය අඩු කරන අතර දේශපාලඥන්ගේ ආත්ම සම්මානනයද අඩු කරයි. කථාවක් පවත්වන විට ඔවුන්ගේ උද්වේගය සහ හවුල් බව අපට දැක ගත හැක.
රූපවාහිනී ප්‍රවෘති යනු රූපවාහිනිය හරහා වර්තමාන සිද්ධි වාර්තා කිරීමය. එය තත්පර ගණනක් හෝ පැය ගණනක් තරම් දිගු විය හැකි අතර ලෝක, ජාතික, ප්‍රාදේශීය පුවත් තොරතුරු ගෙන ඒම රූප මත පදනම්ව ඇත. සිද්ධි පිළිබදව වීඩියෝද පෙන්වයි. හදිසි හෝ ඉතා වැදගත් ප්‍රවෘතියක් ඇතිවිට වැඩසටහන් පෙළ ගැස්වීමට බාධා කර එය විකාශනය කෙරේ. සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රවෘති වැඩ සටහන් පෙළ ගැස්සවීමට ඇතුළත් කර ඇත.
ගුවන් විදුලි ප්‍රවෘති රූපවාහනී ප්‍රවෘත්ති වලට සමානය. එකම වෙනස එය ගුවන් විදුලියකින් ප්‍රචාරණය වීමය. එය දෘශ්‍ය අංශයට වඩා ශ්‍රව්‍ය අංශය පිළිබදව සැලකිල්ලක් යොමු කෙරේ . වාර්තාකරුවන් ශබ්ද පටිගත කරන අතර ඒවා ගුවන් විදුලය හරහා ප්‍රචාරය කරයි. රූපවාහිනියට වඩා සීඝ්‍රයෙන් ගුවන් විදුලියේ පුවත් අලුත් වේ. සාමාන්‍යයෙන් පැයකට වරක් හෝ දෙවරක් වශයෙනි.
ප්‍රවෘති ප්‍රචාරණය යනු රූපවාහිනිය ගුවන් විදුලිය හරහා විවිධ ප්‍රවෘති සහ වෙනත් තොරතුරු ප්‍රචාරණයයි. මේවා ප්‍රවෘති අංශය මගින් හෝ ප්‍රචාරණ ජාලයක් මගින් නිෂ්පාදිත තොරතුරු විය හැකිය. ක්‍රීඩා,කාලගුණය,වාහන තද බදය වැනි ප්‍රේක්ෂකයාට හෝ ශ්‍රාවකයාට අදාල වන්නේ යැයි හැගෙන විශේෂ කරුණුද ඊට ඇතුළත් විය හැකිය.
ජනමාධ්‍යවේදනයේ සහ විකාශනයේ දියුණුවත් සමග කාලය සහ අවකාශනය එකිනෙකට වෙන්ව ඇත. අවකාශයේ දුරස්වීමට භෞතික දුර අදාළ නොවේ. කිසිදු ප්‍රමාණයකින් තොරව දිගුකරමින් තොරතුරු හුවමාරු කළ හැක.
රූපවාහිනී ප්‍රවෘති නාලිකා යනු ප්‍රවෘති විකාශනයට පමණක් විශේෂ වූ රූපවාහිනී නාලිකයාය. ලොව ප්‍රථම රූපවාහිනි ප්‍රවෘති නාලිකාව ය.
කේබල් පුවත්වලින් සාම්ප්‍රදායික පුවත් විකාශනය වන අතර හදුනා ගැනිම සදහා ‘ජාල පුවත්’ යන වදන යෙදේ. උද- 5 සහ එහි නිවුස් ජාලය
සමාජ සංස්කෘතික මානව විද්‍යාඥයින්ගේ ඉගැන්වීම් සහ පර්යේෂණයන්හි උපකරණයක් ලෙස තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණය.