polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
වර්ථමානයේ ලෝකයේ රාජ්‍යයන් 120 ක් සාමාජිකත්වය හිමිකරගෙන ඇති නොබැඳි ජාතීන්ගේ සංවිධානයට, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සාමාජික රාජ්‍යයන්ගෙන් තුනෙන් දෙකක් අයත්වන අතර, එය ලෝක ජනගහණයෙන් 55% ක් පමණ නියෝජනය කරයි. සංවිධානයේ සාමාජිකත්වය ලබාදීමේදී අදාල රාජ්‍යය සංවර්ධනය වෙමින් පවතින හෝ තුන්වන ලෝකයට අයත් කොටසක්ද යන්න මූලික වශයෙන් සලකා බලනු ලැබේ.
නොබැඳි ජාතීන්ගේ සංවිධානය යනු ලොව බල කඳවුරු සමග රූපාත්මකව තදින් බැඳීම හෝ එරෙහි වීම හෝ නොවීම හා තම රටේ සුබ සිද්ධියට අදාලව නිදහස් ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කිරීම වෙනුවෙන් පිහිටුවා ගත්, ස්වාධීන රාජ්‍යයන් සමූහයක එකමුතුවකි. 2012 වසර වන විට සංවිධානය සතුව සාමාජික රාජ්‍යයන් 120 දෙනෙකු සහ නිරික්ෂක රාජ්‍යයන් 17 ක් විය.
1954 දී ඉන්දියාවේ ජවහර්ලාල් නේරු විසින් චීන-ඉන්දු සබඳතාවන් පවත්වා ගැනීමේදී අනුගමනය කල යුතු ප්‍රතිපත්ති 5ක් පිළිබඳව සිය කථාවකදී විස්තර කල අතර එය පංචශීලය ලෙස හැඳින්විණි. මෙම ප්‍රතිපත්තීන් පසුව නොබැඳි ජාතීන්ගේ සංවිධානයේද මූලික හරයන් ලෙස පිළිගැණිනි. එම පංචශීලයන් වන්නේ:
නොබැඳි ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සාමාජිකත්වය සඳහා වන අවශ්‍යතාවයන්, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ මූලික අවශ්‍යතාවයන් සමග බොහෝ දුරට සමාන වෙයි. වර්ථමාන සාමාජිකත්වය බලාපොරොත්තු වන රාජ්‍යයන්, 1955 සිට පිළිගැනෙන බැංඩුං මූලධර්ම දහයට අනුකූල ප්‍රතිපත්තියක් පවත්වාගෙන පැවතිය යුතුය:
සාමාජික රටවල් වල රාජ්‍ය ප්‍රධානීන් සහභාගීවන නොබැඳි ජාතීන්ගේ සමුළුව, මෙම සංවිධානයේ ප්‍රධානතම හමුව වන අතර එය සෑම වර්ෂ කිහිපයකට වරක් සංවිධානයේ සාමාජික රටක් තුලදී පවත්වයි:
ඉහතින් කී ලේඛනවල සදහන් වන චිත්ත පබ්බත හෝ සිත්පව් යනුවෙන් පාලි ග්‍රන්ථ වල දැක්වෙන චිත්තල පබ්බතය හෝ සිංහල ග්‍රන්ථ වල එන සිතුල්පව්ව නොවිය හකිය.ඒ නමින් සදහන් වන්නේ වර්තමානයේ දකුණු දිශාවේ සිතුල්පව්ව නමින් ප්‍රකටව ඇති සුප්ප්‍රසිද්ද පුජා භුමිය හා එය පිහිටි ප්‍රදේශයයි. එය ශිලා ලේඛණවල චිතල පවත ලෙසින් තිබේ. මුලින් දුටු පරිදි නන්දිමිත්ත යෝධයා ගේ උපන් ගම දක්වන මුලාශ්‍ර කිහිපයකම එය නැගෙනහිරි දිශා භාගයෙහි පිහිටිබව ප්‍රකාශ වී ඇත.
එළාර රජහු ගේ මිත්ත නම් සෙනවියෙක් ඇත්තේය. නැගෙනහිරි කඩදොර නම් රට ඒ සෙනවිය කම්මාන්ත ගම්හි සිත්පව් සමීපයෙහි බුහුනනියන් පුතෙක් වීය. ඒ තෙම කොසෝහිත චත්තුගුය්හ ඇත්තේ,මාමාගේ නම් ඇති විය. දුරද බඩගා යන ඉතා ළදරු ඒ කටියෙහි වරපටින් බැද අබරුම් ගල බන්දෝය. ඔහු අබරුම්ගල ඇද ගෙන බිම බඩගාගෙන යන කල එළිපත වැදීමේදී වරපට බිදී ගිය හෙයින් නන්දි මිත්තයැයි ප්‍රසිද්ද විය. ඇතුන් දස දෙනෙකුගේ බල ඇත්තේද,විය. ඒ නන්දිමිත්ත යෝද තෙමේ කුමරු වෙත විසීය.
මේ පිළිබදව අප හමුවේ පවතින්නේ ඉතා සුළු තොරතුරකි. සවිස්තරව දැක්විය උතු කරුණු ඉවත් වී ගියා සේ පෙනේ. දෙමල දෙතිස් බලකොටුවලදී කෙරුණු සටන් වලදී ඔහුගේ කාර්රයය බාර්ය කුමක්දැයි කිසිදු මුලාශ්‍රයක දැක්වී නැත. නමුත් විජිතපුර බලකොටුවේදී සිදු වූ සටනේදී මහාසෝණ යෝධයා පවුර කඩා වෙනම විවරයක් කර ඉන ඇතුල්ව තල් රුකක්‌ ගෙන සටන් කළේය."යන විස්තර පාලි සිංහල මුලාශ්‍රය එක සමානව දැක්වෙයි.
ථෙරපුත්තාභ යෝධයා සෙසු යෝධයන් සේම දුටුගැමුණු රජතුමාගේ ජාතික මෙහෙවරේ කොටස් කරුවෙක් විය. දෙමල ආක්‍රමණයන් මැඩ විජිතපුර සටන සිදුවෙද්දී ඔහු මහා ගදාවක් ගෙන සටන් කල බව කියැවේ. මොහු ගදායුද පුහුණුව ලද්දෙකි. සොළොස් හැවිරිදි වියේදී ඔහුට පිය තෙමේ සොළොස් රියන් දික්ව අටතිස් ඇති ගදාවක් කර වීය. ඒ තෙමේ එයින් තල් පොල් කද පහර බිම හෙලීය. විජිතපුර සටනේදී යොදාගෙන ඇත්තේ මේ ගදාවයි.
කුළුම්බරිකන්නිකාවෙහි හුන්දරීවාපි නම් ගම තිස්ස නම් කෙලෙබියා සෝණ නම් අටවැනි පුතෙක් වීය. සත් හැවිරිදි කල ඒ තෙමේ තල පැළ ඉදිරීය.දස හැවිරිදි කල මහත් බල ඇත්තේය. කල් යාමෙන් ඒ මහාසෝණ තෙමේ දස ඇත් බල ඇති වීය. රජ තෙමේ එබදු වූ ඔහු අසා පියා වෙතින් ගෙන පොසනය කරනු කැමැත්තෙන් ගැමුණු කුමරු හට දුන්නේය .යෝධ තෙමේ ගැමුණු කුමරු වෙත විසීය.
මහාසෝණ යෝධයාගේ මාපියන් ගැන විස්තර කල යුතු අවස්ථාවෙහි මහාවංශය බෙහෙවින් අල්පේච්ඡ වී ඇති ,සැටියක් පල කරයි. ඔහු තිස්ස නම් අයකුගේ පුතුන් අතුරින් අටවැන්නා ය.,යනුවෙන් පමණක් එහි දැක්වී ඇත .සහස්ස්සවත්තුප්පකරණයේ ඔහුගේ පියා කුන්දවාලිකතිස්ස යනුවෙන් දක්වයි.
වසර 2007දී සර්බන්ඩි හට, ඇතුළත අලංකරණ ශිල්පිණියක වූ රේහානේ අවන්හලක් තුලදී හමුවූ අතර, ව්‍යාපාර ගනුදෙනුවක් පිළිබඳ සාකච්ඡා කිරීමට ඔහුගේ කාර්යාලයට ඇය ගොඩ වදින බවට ඒත්තු ගන්වා ගෙන ඇත. දෝෂාරෝපණය පරිදී, ඔහුගේ කාර්යාලයේදී, සර්බන්ඩි විසින් ඇය ඇදගෙන ගොස් ඇය දූෂණයට තැත් කර ඇත. රේහානේ විසින් කුඩා පිහියක් ඇද ඔහු හට ඇන ඇත. අනතුරුව, ඇය සිද්ධිය වූ ස්ථානයෙන් පළා ගොස් ඇත්තේ, රුධිර වහනය හේතුවෙන් සර්බන්ඩි මරණයට පත් වීමට සලසමිනි.
ඇය අත්අඩංගුවට ගැනීමෙන් අනතුරුව, දෙමසක කාලයක් තුල එකලා සංසීමනයක ඇය තැබුනු අතර, පවුලේ සාමාජිකයන්ට හෝ නීතිඥයන්ට හෝ ඇය වෙත පිවිසුමට ඉඩ නොලැබිණි . 2009 වසරෙහිදී, ටෙහෙරාන් උසාවියක් විසින් ඇය වෙත මරණීය දණ්ඩනය පැනවිණි. ඇම්නෙස්ටි සංවිධානය පවසන පරිදී, සර්බන්ඩි වෙත පිහියා ඇනුම් පහර එල්ල කල බවට ඇය පිළිගෙන ඇතත්, ඇය විසින් දෝෂාරෝපණය කර ඇත්තේ නිවසේ සිටි වෙනත් යමෙක් විසින් ඔහු මරා දැමුණු බවයි .
2014 සැප්තැම්බර් 29 දින වන විට, ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණේ ඇය වෙත මරණීය දණ්ඩනය පැනවීම සමීපස්ථ බවයි. 2014 ඔක්තොම්බර් 1 දිනදී, ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණේ ඇය වෙත මරණ දණ්ඩනය පැමිණවීමේ සැලසුම් තාවකාලිකව නවතා ඇති බවයි. ඇය වෙත මරණ දණ්ඩනය පැණවීම නවතාලීමට, සමාජ මාධ්‍යය තුල මෙහෙයුම් ක්‍රියාත්මක වුවද, ටස්නිම් වාර්තා කලේ, වින්දිතයාගේ පවුල වෙතින් දණ්ඩනය අත්හිටුවීමට සම්මුතිය දිනාගැනුමට ජබ්බාරිගේ නෑදෑයින් අපොහොසත් වූ බවයි .
ඉරානයේ සිටින එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් වාර්තාකරු, අහමඩ් ෂාහීඩ් පැවසුවේ, සර්බන්ඩි විසින් ඔහුගේ කාර්යාලය නවතමයෙන් සැලසුම් කරනු වස් රේහානේ ගේ සේවය ලබා ගෙන, ඔහුගේ නිවස වෙත ඇය කැඳවා ගොස් එහිදී ඔහු විසින්ඇය ලිංගික වශයෙන් අපයෙදුමකට ලක් කර ඇති බවයි. සර්බන්ඩිගේ පවුල විසින් පුන පුනා පැවසුනේ, ඝාතනයට දින දෙකකට පෙර පිහිය මිලදී ගත් බවට රේහානේ පාපෝච්චාරණය කර ඇති බැවින් එය කලින් සැලසුම් කල ඝාතනයක් බවයි.
මරණ දණ්ඩනය ක්‍රියාත්මක කිරීම පිළිබඳව ජාත්‍යන්තර හා දේශීය ප්‍රතිචාරයන්ට අනතුරුව, ටෙහෙරාන් අභිචෝදකගේ කාර්යාලය විසින් ජබ්බාරිගේ නීති ලිපි ගොනුවෙහි විස්තර සමහරක් පැහැදිලි කරමින් ප්‍රකාශයක් නිකුත් කලේය. සමහරක් කරුණු, මාධ්‍යයේ ආශ්‍රවිරහිත චෝදනාවන්ට සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතිවිරුද්ධ වෙති.
ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් සංවිධානය කියා සිටියේ ඇය වරදකරු බවට පත් කෙරුණේ දෝෂ සහිත විමර්ශනයකින් අනතුරුව බවත් සහ නිවසේ සිටි හා සර්බන්ඩි ඝාතනය කල තවද පුද්ගලයෙකු පිළිබඳ ඇයගේ කියා සිටීම් පිළිබඳ යෝග්‍ය පරිදී විමර්ශන සිදු කෙරී නොමැති බවයි .
කැරාජ් නගරයට උතුරින් පිහිටි ගෝහාඩාෂ්ට් සිරගෙය තුලදී 2014 ඔක්තොම්බර් 25 දින අලුයමදී රේහානේ ජබ්බාරි එල්ලා මරණයට පත් කෙරිණි.
ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල්, එජා, යුරෝපියානු සංගමය සහ, ගේට්ස්ටන් ආයතනය විසින් ඇය සහා අභයදානය දිනාගැනුමෙහි ප්‍රයත්නයක යෙදිණි.
සාරධර්ම අප රැකිය යුත්තේ සමාජයේ යහපත් පුරවැසියෙකු ලෙස ජිවත් විමටය.සිංහල සංස්කෘතියට පමණක් නොව සෑම සංස්කෘතියක් තුළම යම් සාරධර්ම පද්ධතියක් ඇත. එම සංස්කෘතියේ අභිමානය කියාපාන මෙම සාරධර්ම අප සුරුකිය යුත්තෙ යුත්තේ අපගේ අනාගත පරපරම්පරාවට මේවා ආරක්ෂා කළ යුතු නිසාය.
මෙිවාට පිළිතුරු ඇත්තේ ඔවුන් ලගමය.මෙම තත්වය සාරධර්ම විනාශ විමට තුඩු දෙන ප්‍රධාන කාරණාවන්ය.නවින විලාසිතා අනුගමනය කරන්නේ තාරුණ්‍යයයි.තම හදා වඩා ගත් අමිමාට තාත්තාට සැලකිම ලැජ්ජාවට කාරණයක් ලෙස සලකන වර්තමාන තාරුණ්‍ය නවින විලාසිතාවන්ගෙන් යුත් අඩනිරුවත් ඇදුමි අදින්නේ තමා හදා වඩා ගත් දෙමාපියන් ඉදිරියේය.මෙසේ දෙමාපියන් ඉදිරියේ සිට ගැනිමට පවා මොවුන්ට මෙම නිරුවත් ඇඳ සිටිය හැකිද?
මෙයින් පෙනි යන්නේ සාරධර්ම වල පරිහානියයි.නැතහොත් සිංහල සංස්කෘතියේ පිරිහිමය.එම නිසා අද වන විට තාරුණ්‍යට අනාගතය පිළිබඳ තිරණයක් ගැනිමට සිදු වි ඇත.එය නමි අපගේ සාරධර්ම රුකගෙන ඉදිරියට යනවාද?
මෙයට නිවැරදි පිළිතුරු සැපයියහොත් අප දියුණූවායැයි සැලකිය හැකිය.සාරධර්ම නැමති ලෝක පාලන ධර්මය රුකිය යුත්තේ සමාජය දැනුවත් කිරිමෙනි.සාරධර්ම කියා අප අමුතුවෙන් වෙන් කිරිමට අවශ්‍යතාවයක් නැත.
සමාජයේ ජිවත් විමෙිදී සාරධර්ම අප විසින් නිතැතින්ම පිළීබිඹු වෙි.වැඩිහිටියෙක් දුටු විට හුස්නෙන් නැගිටිම,වැඩිහිටියන්ට ගරු කිරිම,ගුරුවරුන්ට කිකරු විම,වැඩිහිටියන් ඉදිරියේ සංවරව හැසිරිම අප විසින් කළ යුතු වෙි.මෙිවා හිතට ගැනිමෙන් සමාජයේ ජිවත් විය යුතුය. එවිට නිතැතින්ම සාරධර්ම අප තුළ රුකෙයි.
සාරධර්ම අගයන සමාජයේ දියුණූව පිළබඳ අමුතුවෙන් බැලිය යුතු නොවෙි.සාරධර්ම සුරකින පුද්ගලයා දෙස දෙවියන් බලයි.මෙම නිසා ඔවුන්ගේ දියුණූව නිතැතින්ම සැලසේ.මෙලෙස අප සාරධර්ම වඩා වර්ධනය කර ගනිමින් අනාගත පරමිපරාවට අප දායාද කර යුතුය. හෙට දායාද කරන්නට තිඛෙන සාරධර්ම නැමති ජිව රුධිරය අද අප විසින් රැකදීම අපගේ පරම යුතුකමක් වේ.මම
සාරධර්ම යන්නට නිශ්චිත වූ නිර්වචනයක් ලබා දිය නොහැක. ආකල්ප, අගයන්, වටිනාකම් යන මේ සෑම දෙයක්ම සාරධර්ම සමඟ බැදී පවතී. ආකල්ප යනු ඕනෑම පුද්ගලයකුගේ සිතෙහි ඇති වන හොඳ හෝ නරක සිතුවිල්ලකි. එම සිතුවිලි වලට වටිනාකමක් මෙන්ම අගයක් ලබා දීම අපට සිදු කළ හැකිය. කෙසේ වෙතත් තවත් කෙනෙකුන් වෙනුවෙන් සිදු කරන ඕනෑම හොඳ, සත් ක්‍රියාවක් සාරධර්ම වලට අයත් වේ. සාරධර්ම නම් සදාචාරයයි. මිනිසාගේ හැසිරීම, ගමන බිමන, කතාබහ, ක්‍රියාකලාපය මේ සෑම දෙයක්ම සාරධර්ම හා බැදි පවතී.
ඇත්තටම කිවහොත් අද සමාජය දෙස බැලූ කළ සාරධර්ම විනාශයට පත්ව ඇත. දරුවන් හ‍ට දෙමාපියන් , දෙමාපියන් හට දරුවන් නොමැති යුගයක් උදාවී ඇත. එමෙන්ම පාසල තුල ද මෙය මේ ලෙසටම සිදු වේ. ගුරු ගෞරවය ,සිසු විනය, අද වන විට කෙමෙන් කෙමෙන් විනාශයට පත්ව යන ආකාරයක් දැක ගැනීමට හැකිය . ඉතින් මෙන්න මේ තත්වය නිසාම පිරිහී යන සාරධර්ම ගොඩනැංවීම උදෙසා ඔබ සැම දැනුවත් කිරීමට අපි හිතුවා.
අවංකකම,ඉවසීම,කරුණාව,දයාව,ගෞරව කිරීම,හොඳ වචන කතා කිරීම,යහපත් දෑ සිදු කිරීම,වැඩිහිටියන්ට සැලකීම,පොදු දේපල සුරකීම
ඇත්තටම සාරධර්ම ගොඩනැංවීමට හොඳම නවාතැන තමයි පාසල කියන්නෙ. ඔබ ගුරුවරයකු , පාසල් ශිෂ්‍යයකු , පාසල් යන දරුවන් සිටින දෙමාපියකු වෙන්න පුළුවන් ඉතින් එහෙනම් සමාජයේ සිටින වගකීමක් ඇති පුරවැසියකු ලෙස ඔයාටත් පුළුවන් ඉදිරි අනාගතයේ බිහිවන්නා වූ අපේ දරුවන් උදෙසාවත් ගිලිහි ගිය සාරධර්ම ගොඩනැංවීමට දායක වන්න.
'සාරධර්ම' යනු සාරවත් වු ධර්මයයි . ලොව රදා පවතින්නේ සත්‍ය මතයි. සාරධර්ම මඟින් මිනිසා තුළ ගුණ ගරුක පුද්ගලයෙක් බිහිවෙන බව ඔබ අප හොදාකාරවම දන්නා කරුනකි.
1947 ජුනි 24 කෙනත් ආනෝල්ඩ් නම් ගුවන් නියමුවා රේනියර් කදුවැටිය අසලදි අධි වේගයෙන් ගමන් කරන පීරිසි හැඩති යානා කිහිපයක් දුටුවේය.මෙය හෙවත් පියාඹන පීරිසි ලෙස ප්රචාරය විය.
"සාමාන්‍ය ආකාරයෙන් හෝ විද්‍යාත්මකව හෝ පහදා දිය නොහැකි වස්තුවක් , ආලෝකයක් ,අහසේ ගමන් කිරීම හෝ නැවතී සිටීම හෝ සිදු කරයි නම් එය හඳුනා නොගත් පියාඹන වස්තූවකි"
මෙය හඳුනා නොගත් පියාසර වස්තූන් ලෙසද හැදින්වේ.පෘථිවියෙන් පිටත එනම් වෙනත් ග්‍රහයෙකු මත ජීවයක් පවතීනම් එය පිටසක්වල ජීවය ලෙස හැදින්වේ.
මනම්පේරි රාත්‍රිය පුරාවට වධ හිංසාවට ලක් වූ නමුත් ඇයගේ ක්‍රියාකාරකම් ගැන කිසිවක් හෙළි කළේ නැත. ලුතිනන් විජේසූරිය ප්‍රේමවතීගේ ඇඳුම් ගලවා නිරුවතින් නගරය හරහා ඇවිද යාමට සැලැස්වූයේ ඔහු සහ තවත් නිලධාරියෙකුගේ පහර කෑමට ලක්වෙමිනි. මනම්පේරි ගුණසිරි හෝටලය ඉදිරිපිටදී වෙඩි තබා ඇත. හෝටලයේ හිමිකරු ගුණසිරි පවසන පරිදි වෙඩි වැදීමෙන් පසුවත් මනම්පේරි සිහියෙන් පසුවන අතර ඔහුගෙන් වතුර ටිකක් ඉල්ලා ඇත. කෙසේ වෙතත් හමුදා නිලධාරීන් ඇයව රැගෙන ගොස් මිහිදන් කිරීමට කටයුතු යොදා තිබුණා.
භූමදානය ඇලඩින්ට පවරා ඇත. ඇලඩින් හඳුනා ගත් මනම්පේරි ඇගේ කරාබු ගලවා තම මවට දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටියාය. වැඩි කල් නොගොස් තවත් සොල්දාදුවෙක් ඇගේ හිසට වෙඩි තැබුවා. නැවත වෙඩි තබා ඇතත් මනම්පේරි මිහිදන් කරන විටත් ජීවතුන් අතර සිටි බව ඇගේ සිරුර ගොඩ ගැනීමෙන් පසු සිදු කළ පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණයේදී හෙළි විය. 1971 කැරැල්ල පිළිබඳ ආචාර්ය රුවන් එම්. ජයරත්න විසින් සම්පාදනය කරන ලද සම්පූර්ණ සමාලෝචනයේ මේ බව සඳහන් කර ඇත.
කතරගම පොලිසියට ජවිපෙ කැරලිකරුවන් ප්‍රහාරයක් එල්ල කරන විට තත්ත්වය පාලනය කිරීමට හමුදාව යෙදවීය. කර්නල් ඩෙරික් නුගවෙල 1971 අප්‍රේල් 11 වන දින හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ හමුදා අණදෙන නිලධාරියා ලෙස පත් කරන ලදී. හමුදාව ඔවුන්ගේ කඳවුර පිහිටුවා ගත්තේ වන්දනා ගිමන් හලේය. පොලිස් ස්ථානයට ප්‍රහාරයක් එල්ල වූ බැවින් එස්.අයි උඩවත්ත ඇතුළු පොලිස් නිලධාරීන් ද එම කඳවුරේම රැඳී සිටියහ.
ප්‍රේමවතී මනම්පේරි යනු ශ්‍රී ලංකාවේ කතරගම ප්‍රදේශයේ කාන්තාවක්ය. 1971 දී රට කැළඹූ කැරලි කණ්ඩායමකට නායකත්වය දුන් බවට සැකපිට ඇය අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත. එම වසරේ, ඇයව හමුදාවට භාර දෙන ලද අතර එහිදී ඇයට වධ හිංසා පමුණුවා, දූෂණය කර නිරුවතින් වීදිවල පෙළපාලි ගොස් මරා දමන ලදී. ඇයගේ මරණය ශ්‍රී ලංකා අපරාධ ඉතිහාසයේ කැපී පෙනෙන සිදුවීමක් විය.
1971 අප්‍රේල් 5 වැනිදා ජවිපෙ කැරැල්ල ආරම්භ විය. කතරගම කැරලිකරුවන්ගේ මධ්‍යස්ථානයක් විය. අප්‍රේල් 16 වැනිදා පොලිස් පරීක්ෂක උඩවත්ත සහ පොලිස් කොස්තාපල්වරුන් තිදෙනෙක් කැරලිකාර සංගමයක් යැයි සැකපිට මනම්පේරිගේ නිවසේදී අත්අඩංගුවට ගත්හ.
මනම්පේරි කතරගම දෙවටගම වනජීවී දෙපාර්තමේන්තුවේ මුරකරුවෙකු වූ හෙන්ද්‍රික් අප්පුහාමිගේ වැඩිමහල් දියණියයි. ඇයට සහෝදර සහෝදරියන් දස දෙනෙක් සිටියා. ඇය ධර්මාචාර්ය විභාගයට පෙනී සිට කතරගම දහම් පාසලේ දහම් ගුරුවරියක් ලෙස සේවය කළාය.
මනම්පේරි සමඟ තවත් කාන්තාවන් හය දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගෙන ඇති අතර, ඔවුන් සියලු දෙනාම ශ්‍රී ලංගම කතරගම වන්දනා විවේකාගාරයේ රඳවා තබා ඇත.
ශ්‍රී ලංකාව රජය විසින් නොවැම්බර් 13 වන දින මෙම වස්තුව පතිත විය හැකියැයි අපේක්ෂා කෙරුණු ගාල්ල, මාතර,සහ හම්බන්තොට මුහුදු කලාපයේ ධීවර කටයුතු කිරීම තහනම් කර තිබුණු අතර එමෙන්ම ශ්‍රී ලංකා ගුවන් තොටුපල හා ගුවන් සේවා අධිකාරිය පවසන්නේ, නවීන තාක්ෂණය පිළිබඳ ආතර් සී. ක්ලාක් මධ්‍යස්ථානයේ උපදෙස් පරිදී එදිනට මෙම කලාපයේ ගුවන් යානා පියාසර කටයුතුද අත්හිටුවා තිබුණි.
තවද, 2009 මැද භාගයේදී තාවකාලික චන්ද්‍රිකාවක් ලෙස නැමැති නමකින් ප්‍රථිවිය වටා මෙය කක්ශගත කෙරුණු අතර අපේක්ෂා කරන ලද කාර්යන් මෙම චන්ද්‍රිකාව මගින් ඉටු කිරීමට නොහැකි වීම නිසා යුරෝපීය අභ‍යවකාශ නියෝජිතායතනය මෙම චන්ද්‍රිකාවේ මෙහෙයුම් කටයුතු හමාර කර තිබිණි.
බුදු දහමේ චිර පැවැත්ම සඳහා සිදු කෙරුණ විවිධ ක්‍රියාකාරකම් අතර ධර්ම සංගායනා ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් ගනියි. ධර්ම සංගායනාවක් යනු ‘‘බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශනාකරන ලද ධර්මය හා පනවන ලද විනය භික්ෂූන් වහන්සේලා එක් වී සජ්ායනා කිරීම යැයි සරල ව අර්ථකථනය කළ හැකි ය.
එය තරමක් විස්තරාත්මක ව ඉදිරිපත් කළ හොත්,ඉන් අදහස් වන්නේ ශාසනාභිවෘද්ධිකාමී මහ තෙරවරුන් විසින් බුද්ධ වචනය ඒකරාශි කොට වැරැදි අදහස් ඇතුළත් වී ඇත්නම් එවා නිවැරැදි කොට ඇති වන ගැටලූ ධර්ම විනයට අනුව විසඳමින්, ශාසන ශෝධනයක් ඇති කරලීම අරමුණු කොට ගෙන සිදු කරන ක්‍රියාවලියකි.
ලක්දිව ඇතැම් භික්ෂූන් වහන්සේලා ශාසනික පිළිවෙතින් පිරිහී යාම ද අලූවිහාර සංගායනාව පැවැත්වීමට මහ තෙරවරුන් පෙළඹවූ තවත් කරුණකි. ධර්ම විනය මුඛ පරම්පරාවෙන් පවත්වාගෙන යෑමේ වගකීම පිළිවෙතින් පිරිහී යමින් සිටින ස'ග පරපුර විසින් නිසි ලෙස ඉටු නොකරනු ඇතැයි මහ තෙරවරුන් තුළ සැකයක් ඇති වී යැයි සිතිය හැකි ය. මහා නිද්දේසයට ඇතුළත් ධර්ම කරුණු දැන සිටි එක ම භික්ෂුව ද දුසිල් ජීවිතයක් ගතකළ බව සඳහන් වේ. මේ තත්ත්වය ද ත‍්‍රිපිටක ධර්මය ග‍්‍රන්ථාරූඪ කිරීමේ අවශ්‍යතාව ඇති කළ බව සැලකිය හැකි ය.
මාමක භාණක තෙරවරුන් විසින් මුඛ පරම්පරාවෙන් පවත්වාගෙන ආ ත‍්‍රිපිටක ධර්මය ග‍්‍රන්ථාරූඪ කිරීම මෙහි දී සිදු විය. එය ශී‍්‍ර ලාංකික ගෞරවනීය මහා සංඝරත්නය විසින් කරන ලද උතුම් යුග මෙහෙවරකි.
1945 මාර්තු මාසයේදී ඇමරිකාව විසින් ටෝකියෝවට ගුවනින් බෝම්බ හෙලූ කාලය තුලදී අකිහිතෝ කුමාරයා සහ ඔහුගේ බාල සොයුරු මසහිතෝ කුමරු ටෝකියෝ නගරයෙන් බැහැරට රැගෙන යන ලදී. ඇමරිකාව විසින් දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ජපානය අත්පත් කරගෙන සිටි සමයේදී, එලිසබෙත් ග්‍රේ විනිං විසින් අකිහිතෝ කුමාරයාට ඉංග්‍රීසි භාෂාව සහ අපරදිග සිරිත්-විරිත් උගන්වන ලදී. අකිහිතෝ කුමාරයා ටෝකියෝ නුවර ගකුශුයින් විශ්වවිද්‍යාලයේ, දේශපාලන විද්‍යා පීඨයේ කෙටිකලක් අධ්‍යාපනය ලැබූ නමුත් ඔහු කිසිදාක උපාධියක් ලබාගෙන නොමැත.
1989 ජනවාරි 7 වැනිදා හිරොහිතෝ අධිරාජ්‍යයාගේ මරණය සිදුවීමත් සමග අකිහිතෝ කුමාරයා නව අධිරාජ්‍යයා බවට පත්විය. එවැනි පත්වීමක් සෙන්සෝ ලෙස හඳුන්වයි. අකිහිතෝ අධිරාජ්‍යයා නිල වශයෙන් සිහසුන උරුම කර ගනිමින් රාජාභිෂේකය ලැබූයේ 1990 නොවැම්බර් 12 වැනිදා වන අතර එවැනි රාජභිශේකයක් සොකුයි ලෙස හැඳින්වේ. 1998 වසරේදී ඔහු එක්සත් රාජධානියේ සිදුකල නිල සංචාරයකදී ඔහුට සම්මානය පුදකරන ලදී.
අකිහිතෝ, හිරොහිතෝ අධිරාජ්‍යයාගේ සහ කෝජුන් අධිරාජිණියගේ වැඩිමහලුම පුත්‍රයාද, පස්වැනි දරුවාද වේ. කුඩා අවදියේදී ඔහුව හඳුන්වනු ලැබූයේ ලෙසය. ඔහුගේ පෞද්ගලික ගුරුවරුන්ගෙන් මූලික අධ්‍යාපනය ලැබූ හෙතෙම, පසුව 1940 සිට 1952 දක්වා වූ කාලය තුල ගකුශූයින් පාසලෙන් ප්‍රාථමික සහ ද්වීතීයික අධ්‍යාපනය හැදෑරීය. ඔහුගේ පියාගේ ඉල්ලීම මත, රාජකීය පවුලේ ඊට පෙර සිටියවුන්ට මෙන් ඔහුට හමුදා නිලයක් හිමි නොවුනි.
2001 දෙසැම්බර් 23 වැනිදා, වාර්තාකරුවන් සමග පවත්වන ඔහුගේ වාර්ෂික උපන්දින හමුවේදී, කොරියාව සමග ඇති අර්බුධය පිලිබඳ වාර්තාකරුවෙකු නැගූ ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින් අධිරාජ්‍යයා පැවසුවේ, තමාට කොරියානුවන් සමග ඥාතීත්වයක් දැනෙන බවයි. වැඩිදුරටත් අදහස් දක්වමින් ඔහු පවසා සිටියේ කම්මු අධිරාජ්‍යයාගේ මව වන ශොකු නිහොන්ගි සහ කොරියාවේ බේක්ජෙ හි මුරියොං රජු අතර ඥාතී සම්බන්ධයක් තිබූ බවයි.
2003 ජනවාරි 14 වෙනිදා ප්‍රොස්ටේට් ග්‍රන්ථියේ පිළිකාවක් නිසා අකිහිතෝ අධිරාජ්‍යයා ශල්‍යකර්මයකට භාජනය කෙරිණි. සිහසුනට පත්වීමෙන් අනතුරුව අධිරාජ්‍යයා විසින් අධිරාජ්‍ය පවුල ජපාන ජනයාට වඩාත් සමීප කිරීමට කැපවිණි. අධිරාජ්‍යයා සහ අධිරාජිණිය එම තත්වයන්ට පත්වීමෙන් අනතුරුව ජපානයේ දිස්ත්‍රික්ක සියල්ලෙහිම සහ රටවල් 18ක නිල සංචාරයන්හි නිරත වී ඇත.
අකිහිතෝ කුමාරයා සිය උපතේදීම කිරුලේ මීලඟ උරුමක්කරු විය. නමුත් ඔහුව ඔටුන්න හිමි කුමාරයා ලෙස නම් කිරීමේ නිල උත්සවය 1952 නොවැම්බර් 10 වෙනිදා ටෝකියෝ අධිරාජ්‍ය මාලිගයේදී සිදුවිය. 1953 ජූනි මාසයේදී ලන්ඩනයේ දී පැවැත්වුණු දෙවන එලිසබෙත් රැජිණගේ රාජාභිෂේකය සඳහා ජපානය නියෝජනය කරනු ලැබූයේ ඔටුන්න හිමි අකිහිතෝ කුමාරයා විසිනි.
ඔටුන්න හිමි කුමාරයා සහ කුමරිය ලෙස අකිහිතෝ කුමරා සහ මිචිකෝ කුමරිය රටවල් 37ක සංචාරය කර ඇත. රාජකීය කුමාරයකු වන නමුත් අකිහිතෝ කුමරා විසින් ජපාන රාජකීයත්වය සංසන්දනය කරනු ලැබූයේ රෝබෝවරයෙකුටය. වැඩිදුරටත් ඔහු ප්‍රකාශ කර සිටියේ ජපාන අධිරාජ්‍ය පවුල ජපාන ජනතාවට වඩාත් සමීප කිරීමට තමාට හැකි පමණින් උදව් කරන බවයි.
අනුරාධපුරයේ සිය රජකම අත්හල සිරිසඟබෝ රජතුමා දහවල් හෝරාව පසුවී අනුරාධපුර ඉස්සරමණ විහාරයෙන් දකුණු දිශාවට පිටත්ව ගොස් රාත්‍රිය වන විට, ඔහු පැමිණ සිටි ස්ථානයේදී භාවනානුයෝගීව සිටි බව වංශකථා වල සඳහන් වේ. අනුරාධපුර නගරයේ සිට දකුණු දිශාවට වන්නට සැතපුම් 13 ක් පමණ ඈතින් පිහිටි මෙම විහාරයට පාගමනක් ඔස්සේ හෝරාවක පමණ කාලයකින් සේන්දු විය හැකිවේ.
පසුව බත්මුලක් රැගත් අනුරාධපුරයේ සිට නික්ම පැමිණි දුගියා, හෝරාවක පමණ ගමනකින් පසු සිය ආහාර ගැනීමට ලගාවූ පර්වත මුදුනකදී භාවනානුයෝගීව සිටි සිරිසගබෝ රජු හමුවී තිබේ. බත්මුලක් රැගෙන පා ගමණින් පැමිණි දුගියාට ගම්පහ අත්තනගල්ල ප්‍රදේශයට පැමිණීමට ඇති සම්භාවිතාව අවම යැයි පිළිගැනේ.
සිරිසඟබෝ රජුගේ හිස දුගියා විසින් ගෝඨාභය රජුට ගෙනවිත් දුන් පසු, ගෝඨාභය රජු විසින් සිරිසඟබෝ රජු හිස දන් දුන් ස්ථානයට පැමිණ හිස සුන් දේහය මිහිදන් කොට එතැනිහී වටදාගෙයක් සහිත චෛත්‍යයක් හා බෝධිඝරයක් පිහිටවූ බව පැවසෙයි. මෙම හත්ථිකුච්චි විහාර භූමියෙහි ඊට අනුරූප නටඹුන් දැකගත හැකිවේ.
හත්ථිකුච්චි විහාර බෝධිඝරයහි අඩි තුනක් පමණ උස්වූ හා අඩි අටක් පමණ දික්ව ගඩොලින් කෙරූ චතුරස්‍රාකාර ඉදිකිරීමක් දැකගත හැකිවන අතර ඉන් එක් පසෙක කවාකාර ගල් ස්ථම්භයක් තබා තිබේ. ශී‍්‍ර ලංකාවේ වෙනත් බෝධිඝරයක දක්නට නොමැති මෙම ඉදිකිරීම සිරිසඟබෝ රජතුමා මිහිදන් කිරීමට තැනූවක් විය හැකි බව පුරාවිද්‍යාඥයන්ගේ මතය වේ. පසෙක වූ කවාකාර ගල් ස්ථම්භය මගින් හිස සුන් මළසිරුරෙහි අඩුව පිරවෙන බැව් විශ්වාස කෙරේ.
සිරිසඟබෝ රජු හිස දන් දුන් ස්ථානයේ, ඉර හඳ නොදුටු පොකුණක් වූ බැව් වංශ කථාවන්හි විස්තර වේ. මෙම හත්ථිකුච්චි විහාරයේ සිරිසගබෝ රජු හිස දන්නා යැයි සැළකෙන පර්වත මස්තක ලෙන ආසන්නේ ඊට අනුරූප හිරුගේ හෝ සඳුගේ ඡායාව නොවැටෙන ස්වභාවික පොකුණක් පිහිටා තිබේ. එසේම මෙම ලෙනට පහලින් පර්වතය පාමුල බෝධිඝරය පිහිටා තිබෙන අතර, ලෙනෙහි සිට අයෙකු බිමට වැටුණහොත් පතිත වන්නේ එම බෝධිඝරය පිහිටි ස්ථානයට වේ.
වර්ථමානයේ මෙම විහාරය ක්‍රි. ව. 251-253 අතර සමයේ රජකම් කල සිරිසඟබෝ රජතුමා තම හිස දන්දුන් ස්ථානය ලෙස ප්‍රචලිත වේ. සිරිසඟබෝ සිදුවීමට අදාල බොහොමයක් නිවැරදි පුරාවිද්‍යා සාධක මෙම එෙෙතිහාසික ස්ථානයෙන් හමුවීම ඊට හේතුව සේ සැළකේ. කෙසේ නමුදු අතීත ලේඛනගත ලියවිල්ලක් මගින්, මෙම විහාරය හා සිරිසඟබෝ සිදුවීම අතර සම්බන්ධයක් මෙතෙක් හෙළිනොකිරීම හේතුවෙන්, ගම්පහ පිහිටි අත්තනගල්ල රජ මහා විහාරය තවමත් සිරිසඟබෝ රජ තම හිස දන්දුන් ස්ථානය ලෙස පිළිගැනේ.
විහාර පර්වතයේ හා එහි පාමුල ක්‍රි. ව. 2වන සියවසේ සිට ක්‍රි. ව. 9වන සියවස දක්වා කාලයට අයත් ගිරි ලිපි 50 කට අධික ප්‍රමාණයක් දැක ගත හැකි වේ. ඒ අතර වහරල ලිපි බහුල වශයෙන් සටහන් කොට ඇත. අපර බ්‍රාහ්මී අක්ෂරයන්ගෙන් හා පුරාණ සිංහල භාෂාවෙන් මෙම ගිරි ලිපි සමන්විත වේ.
හත්ථිකුච්චි විහාරය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාත කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි එෙෙතිහාසික බෞද්ධ පුදබිමක් වේ. මෙම විහාරය අනුරාධපුර – පාදෙණිය මාර්ගයෙහි මහගල්කඩවල සිට කිලෝ මීටර් 3.5 දුරින් පිහිටා තිබේ.
ඉතිහාසය මුළුල්ලෙහිම ඉන්දියානු උප මහාද්වීපය පාලනය කෙරී ඇත්තේ තමාගේ පාලන ප්‍රදේශයේ පරිපාලන කොට්ඨාසවල ස්වකීය ආණ්ඩුක්‍රම පිහිටුවා ගත් විවිධාකාර වූ ජනවර්ගයන් විසින් ය. බ්‍රිටිෂ් රාජ් අවධියේ දී, මුල් පරිපාලන ව්‍යුහය ම බොහෝ දුරට පැවති අතර ඉන්දියාව, බ්‍රිතාන්‍යයින් විසින් ඍජුව ම පාලනය කළ පළාත් වලට හා ඩි ෆැක්ටො පරමාධිපත්‍යය දැරූ බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයට ගැති ව කුමරෙකු හෝ රජෙකු විසින් නාමමාත්‍රික ව පාලනය කළ රාජකීය රාජ්‍යයන් වලට බෙදන ලදී.
2000 වසරේ දී නව ප්‍රාන්ත තුනක් නිර්මාණය විණි; චටිස්ගාර්හ් නැගෙනහිර මධ්‍ය ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයෙන් නිර්මාණය විය, උත්තරණ්චල් , 2007 දී උත්තරාඛාන්ඩ් ලෙස යළි නම් කළ අතර, වයඹදිග උත්තර් ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ කඳුකර ප්‍රදේශ වලින් නිර්මාණය විය, ජාර්ඛාන්ඩ් බිහාරයේ දකුණු දිස්ත්‍රික්ක වලින් නීර්මාණය විය.
ඉන්දියාව යනු ප්‍රාන්ත රාජ්‍යයන් විසිනවයක් හා මධ්‍යම රජයට අයත් පාලන ප්‍රදේශ හතක් අඩංගු සන්ධීය ජනරජයකි. ප්‍රාන්ත හා මධ්‍යම රාජ්‍ය පාලන ප්‍රදේශ තවදුරටත් දිස්ත්‍රික්ක වලට ද ඒවා තවදුරටත් කුඩා පාලන කොට්ඨාස වලට ද බෙදා වෙන් කෙරේ.
2014 වසරේ දී, තෙලන්ගනා නම් නව ප්‍රාන්තයක් ආන්ද්‍ර ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ වයඹදිග ප්‍රදේශ වලින් නිර්මාණය කරන ලදී. හයිද්‍රාබාද් නගරය අවුරුදු 10 ක් නොඉක්මවන කාලයකට එම ප්‍රාන්ත දෙකටම පොදු අගනගරය බවට පත් විය.
හිමොග්ලොබින් අණුවල ප්‍රධාන කාර්යයභාරය වන්නේ රතු රැධිර සෛලයන් ඔස්සේ දේහ පටකයන්ට අවශ්‍ය ඔක්සිජන් පරිවහනය කිරිමයි. පෙනහළු කේශනාලිකා තුලදි රතු රැධිරසෛල තුලට ලබාගන්නා ඔක්සිජන් අණු හිමොග්ලොබින් සමග සම්බන්ධ වි රැධිරය ඔස්සේ දේහ පටකයන් දක්වා පරිවහනය වේ.දේහ පටකයන් තුල පවතින 2 අවශ්‍යයතාවයන් අනුව හිමොග්ලොබින් අණුවලින් ඔක්සිජන් අණූ නිදහස් කිරිම සිදු වේ.
එමෙන්ම රැධිරයේ + සමග සම්බන්ධ වෙමින් රැධීරයේ අගය පවත්වා ගැනිම සදහා ස්වාරක්ෂකයක් ලෙසද ක්‍රියාකරනු ලබයි.හිමෝග්ලොබින් අඩු වූ විට සිරුර සුදු මැලි වීම සිදුවේ.
නිරෝගි වැඩිහිටි පුද්ගලයකුගේ රැධීරයේ වැඩිපුරම දක්නට ලැබෙන හිමොග්ලොබින් ආකාරය වනුයේ හිමොග්ලොබින්- ය. - අණු සමන්විත වන්නේ අල්ෆා සහ බීටා පොලිපෙප්ටයිඩ දාමයන්ගෙනි.එ අනුව - අණුවල ව්‍යුහය 22 ලෙස දැක්විය හැකිය. පුද්ගලයකුගේ රැධීරය තුල 2.5% ක්පමණ හිමොග්ලොබින් -2 අන්තර්ගත වන අතර එහි දාමයන් වෙනුවට දාමයන් අන්තර්ගත වේ.
හිමොග්ලොබින් විශාල පොලිපෙප්ටයිඩ දාම හතරකින් සහ එම එක් එක් පොලිපෙප්ටයිඩ දාමයන්ට සම්බන්ධව පවතින යකඩ අන්තර්ගත හිම් කාණ්ඩයකින් සමන්විත වන චාතුර්ථ ව්‍යුහය දරනු ලබන ප්‍රෝටින අණුවකි.හිමොග්ලොබින් අණුවක අණූකභාරය 64,450 ක් පමණ වේ. මෙහි එක් එක් පොලිපෙප්ටයිඩ දාමයන් ග්ලොබින් කාණ්ඩයන් ලෙස හදුන්වනු ලබයි.
සාමාන්‍යය වැඩිහිටි පුද්ගලයකුගේ රැධිරයේ හිමොග්ලොබින් 14-16/ පමණ අන්තර්ගත වන අතර සැම පැයකට වරක්ම හිමොග්ලොබින් 0.3 බිඳහෙලන අතරම 0.3 නිපදවිම සිදුකරනු ලබයි.
හිමොග්ලොබින් යනු මිනිස් රතු රැධිර සෛලයන් තුල දක්නට ලැබෙන රැධිරය ඔස්සේ ඔක්සිජන් පරිවහනය කිරිම සදහා වැදගත් වන විශාල ප්‍රෝටීනමය අණුවකි. පෘෂ්ඨවංශීන් තුල දක්නට ලැබෙන ප්‍රධාන රැධීර වර්ණකය වන්නේද හිමොග්ලෝබින්ය.
කළල අවස්ථාවේදි රැධිරය තුල පවත්නා හිමොග්ලොබින් අණු හිමොග්ලොබින් - ලෙස හදුන්වනු ලබන අතර එහි දාමයන් වෙනුවට දාමයන් අඩංගු වේ.
‍‍චෛත්‍යය අසල ගල්තලාවේ ඇති ලිපිය විනාශ කිරීම සම්බන්ධව තොරතුරු ද ජනප්‍රවාදයේ පවතී. මෙම විහාරයේ භාරකාරත්වය රජු විසින් නවතා ගිය පිරිස විසින් දරන ලද අතර අවට ගම්වාසීන් මෙහි ඉඩම්වල වගා කර ඇත. අස්වැන්න රැගෙන යන විට විහාරයේ භාරකරුවන් එහි කොටස ඉල්ලා ඇත. එහි දී එය දීමට ප්‍රතික්ෂේප කළත් සෙල්ලිපිය පෙන්වූ විට විහාරයේ කොටස දීමට සිදුවී තිබේ. ඒ නිසා කෝප වූ ගම්වාසීන් මෙම සෙල්ලිපිය විනාශ කළ බව විශ්වාස කෙරේ.
කොටපොළ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් ය. අකුරැස්ස-සියඹලාගොඩ මාර්ගයේ සැතපුම් තුනක් ගියවිට හමුවන එළමල්දෙණිය මංසන්ධියෙන් දකුණට හැරී එළමල්දෙණිය පන්සල පාරේ තවත් සැතපුම් දෙකක් පමණ ගමන් කළ විට මෙම විහාරය හමු වේ‍.
සෙවේරුස් ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, සෙප්ටිමියස් සෙවේරුස් යනු, 193 සිට 211 දක්වා රාජ්‍ය කල රෝමානු අධිරාජයෙකි. අප්‍රිකා නම්වූ රෝමානු පළාතේ ලෙප්ටිස් මඤ්ඤා නම්වූ ස්ථානයෙහි සෙවේරුස් උපත ලදි. මාර්කුස් අවුරෑලියුස්ගේ සහ කොමඩුස්ගේ රාජ්‍යධූර කාලයන් තුලදී, තරුණ සොවේරුස්, කුර්සුස් ඔනෝරුම්—සාම්ප්‍රදායිකව තනතුරුවලට අනුප්‍රාප්තිය — යටතේ ඉහළ තනතුරු සඳහා ක්‍රමයෙන් පත් විය. වසර 193දී පර්ටිනක්ස් අධිරාජයාගේ මරණයෙන් පසු ඇතිවූ අධිරාජයන් පස්දෙනගේ වසර තුලදී සෙවේරුස් බලය ඩැහැගති.
වාක්‍ය පරතරය යනු වාක්‍ය තුළ ඇති මුද්‍රණ අක්ෂර කට්ටලවල පාඨ අතර ඇති තිරස් පරතරය යි. මෙය මුද්‍රණාක්ෂර විද්‍යාවෙ සම්මතයට අයත් කරුණක් වේ. සචල මුද්‍රණාක්ෂරයුරෝපයෙහි ආරම්භ කිරීමත් සමඟ විවිධ වු වාක්‍ය පරතර සම්මුතියන් ලතින් අක්ෂරමාලාවත් සමඟ භාෂාවන් තුළ පරිහරනය විය. සාමාන්‍ය පද පරතරයක් , තනි විවර්ධිත පරතරය, ද්වි පූර්ණ පරතරය, සහ ඉතා නොබෝදා සංඛ්‍යාංක මාධ්‍ය තුළ භාවිතා වූ ශුණ්‍ය පරතරය යනාදිය මෙයට ඇතුළත් වේ.
යුනික්ස් අච්චු අකුරු ක්‍රමලේඛණයක් වන වාක්‍යක අවසානය ලකුණු කිරීමට ද්වී පරතරය භාවිතා කරන ලදී. වාක්‍ය අවසානයේ සංක්ෂේපරූප පැහැදිලිව හඳුනා ගැනීමට සහ ඒවා විවිධ ආකාරයට අනුයෝග කිරීමට අච්චු අකුරු අනුමත කලේය. තවද අනුන්ගේ පෙළඹවිමෙන් කරන ලද ද දක්නට ලැබේ. සංස්කරණ මෙම සම්මතය අනුගමනය කල අතර තුල ඇති වාක්‍ය සියල්ලම අන්‍යෝන්‍ය අපේක්ෂාවෙන් විධාන කිරීමට පහසු විය.
තුල පාඨ සංස්කරණ පරිසරයේ පසුව එන වකවානුවක් තුල වාක්‍ය අවසානය පැහැදිලිව හඳුනා ගැනීමට ද්වී පරතරය භාවිතා කල අතර කෙටි යෙදුම දන්වන, වාක්‍ය තුල ඇති සම්පූර්ණ වගන්තියේ ව්‍යාකූලතාව ද්වී පරතර සම්මුතියෙන් වලක්වන ලදී. වාක්‍ය අවසානය හඳුනා ගත්තේ වාක්‍ය අවසානයේ ද්වී පරතරය සහ වාක්‍ය අවසානයේ කට්ටල අංග පාලනය කරමිනි.
බස්නාහිර පලාතේ ගණේමුල්ල නගරයට සැතපුම් භාගයක් පමණ ඉතා ආසන්නයේ පිහිටි එකම ගම් දනව්වක් ලෙස හොරගොල්ල හා තිබ්බොටුගොඩ යන ගම්මානයන් දෙක හැදින්විය හැකිය.
වර්ථමානයේ එම ගම්මානයන් දෙක වටා පිහිටි අනෙකුත් ගම්මානයන් වන්නේ පන්සලවත්ත, විලේගොඩ, පත්තිනිපිටිය සහ කුඩාබොල්ලත යන ගම්මානයන්ය. උරුවල් ඔය ගලා බසින්නේද මෙම ගම්මානය මැදිනි.
1991 පළමු පර්සියානු ගල්ෆ් යුද්ධය ආවරණ කිරීම, සීඑන්එන් ලත් විශේෂ අවස්ථාවක් විය. 1991 ජනවාරි 16 දින, ඒකාබද්ධ බෝම්බ හෙළීමේ මෙහෙයුම ආරම්භ කරන අවස්ථාවේ, ඉරාකයේ බැග්ඩෑඩය තුල සිටිමින් වාර්ථා ගෙන ඒමට හැකිවූ එකම ප්‍රවෘත්ති නාලිකාව වූවේ සීඑන්එන් ය. ඔවුන්ගේ වාර්ථාරුවන් වූ , , , සහ යන පිරිස ඉරාකයේ බැග්ඩෑඩ් හී පිහිටි - සිට තොරතුරු වාර්ථා කරන ලදී.
කේබල් නිව්ස් නෙට්වර්ක් හෙවත් සීඑන්එන් යනු අමෙරිකානු, කේබල් සහ සැටලයිට් තාක්ෂණයෙන් මුදාහරින රූපවාහිනී නාලිකාවක් වන අතර එහි හිමිකාරීත්වය ටයිම් වෝනර්හී කොටසක් වන ටර්නර් බ්‍රෝඩ්කාස්ටින් සිස්ටම් සතු වෙයි. 1980 වසරේදී ටෙඩ් ටර්නර් විසින් පැය 24 පුරාම විකාශය වන ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවක් ලෙස මෙය අරඹන ලදී. පැය 24 පුරාම පුවත් ආවරණයක් සහිත, එක්සත් ජනපදයේ පළමු පුවත් රූපවාහිනී නාලිකාව වූවේද, සීඑන්එන් නාලිකාවයි.
2012 එක්සත් ජනපද මැතිවරණය සමය තුල, එම අදාල විස්තර සහ සිදුවීම් පුළුල් ලෙස ආවරණය කිරීම. එවක ජනපති වූ බැරැක් ඔබාමා සහ ජනපති අපේක්ෂක වූ මිට් රොම්නි අතර පැවැති විවාද ත්‍රිත්වය අතරින් එක් විවාදයකට සීඑන්එන් නිවේදක කථනය සැපයීම.
2009 අප්‍රියෙල් වන විට, / මත විමසුම් වර්ගීකරණය අනූව . වෙබ් අඩවිය එක්සත් ජනපදය තුල වැඩිම දෙනෙකු පිවිසෙන ලෝක ව්‍යාප්ත පුවත් වෙබ් අඩවි අතුරින් තුන් වන ස්ථානයේ පසුවිය.