polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
රාම් නාරායන්; 1927 දෙසැමබර් මස 25 වන දින උපත ලැබීය.ඔහු ජනප්‍රියත්වයට පත් වූයේ සරන්ගී නම් සංගීත උපකරණය ඒකල ප්‍රසංග සදහා හදුන්වාදීමත් සමගිනි .එසේම ඔහු ලොව ප්‍රථම සාර්ථක සරන්ගි වාදකයා ද වේ .
නාරායන් හින්දු අගමිකයෙකු විය."මාගේ ආගම සංගීතයයි"යනුවෙන් පවසා ඇත.දිවය සම්පත් ලැබීමට සංගීතයට වඩා සුදුසු වෙනත් මාර්ගයක් නැති බව ඔහු පැවසීය . .
මෙහි පළමු පේළියේ එන "යුතු මුවග මද හස" කියන එක උඩඟු ලියන් සමග එතරම් හොඳින් ගැළපෙන්නේ නැත්තේ උඩඟු ලියන් එක්කෝ සිනහසෙන්නේ නැහැ, එහෙමත් නැතිනම් ආඩම්බර හෝ සදය සිනාවකින් සිනාවෙනවාය කියන අපේ සිත් තුළ ඇති සංජානනයට නොගැළපෙන නිසා. "මදහස" කිව්වහම අපිට ඇතිවෙන්නේ සුන්දර ලියක් පිළිබඳ හැඟීමක්. මේ නිසා කවියේ මුල් පදය හැර ඉතිරිය සංසන්දනය කර බලමු.
පන්ඩිත් මඛන්ලාල් චතුර්වේදී ගේ “පුශ්ප් කි අභිලාෂා" සිංහලානුවාදය / පරිවර්ථනය: ආචාර්ය මොරගොඩ මලියසේන - 2010 ආසන්න වසරක
මෙහිදී ආරෝපණ තුලික කිරිම සදහා - භාවිතා කරයි.මෙහිදී ඔක්සිකරණයට හො ඔක්සිහරණයට ලක්වු හෝ ලක්වන ප්‍රබේදයෙ පිහිටි ඔක්සිජන් ප්‍රමානය මෙන් දෙගුණයක් - අනෙත් පසට එකතු කලයුතුය.
ඔක්සිකරණ අංකය යනු කිසියම් ප්‍රබේදයක පවතින පරමාණුවක් පුර්ණ වශයෙන් හෝ අර්ධ වශයෙන් ලබගනනා හෝ පිටකරන ඉලෙක්ට්‍රෝන සංඛ්‍යාව ඔක්සිකරණ අංකය වේ.
ඔක්සිකරණය හෝ ඔක්සිහරණය වන ප්‍රබේදය සමතුලිතව පවතින ලෙසද දෙපස ආරෝපන සමානවන ලෙස ලියනු ලබන ප්‍රතික්‍රියා වන්ය.
ඌව උඩුකිඳ ප්‍රදේශයේ පරණගම, පාළුගම හා ඇටම්පිටිය යන පෞරාණික ගම් දනවුවල බ්‍රිතාන්‍ය සුද්දන් බලකොටු තනා රැකවල් ලා ඇත. පරණගම මැක්ඩොනල්ඩ් සෙ‍ෙනවියා ද, පාළගම විල්සන් සෙනෙවියා ද, ඇටම්පිටියේ තවත් සෙනෙවියකු ද පත් කොට ක්‍රෑර භිෂණයකට ස්වදේශිකයින් පත් කර තිබූ බව පැහැදිල වේ. නා උල්ලේ ධම්මාන්ද ගරු හිමිපානන් වහන්සේ විසින් රචින “ඌව ඉතිහාසය” කෘතියේ ක්‍රි.ව. 1896 දී බදුල්ල දිසාපති එෆ්. සී. ෆිෂර් මයා නිකුත් කරන ලද වාර්තාවක හෙළිදරවු වූ කරුණු කිහිපයක් දක්වා ඇත.
තවද උඩුකිඳ මැදපළාත කෝරලේ හිටපු ලේකම්තුමාගේ රාජකාරි දින පොතෙන් උපුටා ගත් තොරතුරු අනුව 1896 දී ආණ්ඩුවේ හිඟ බදු මුදල් වෙනුවෙන් රාජ සන්තක කළ කුඹුරු සඳහා ශත 37, රුපියල, රුපියල් 02 වටිනාකම් වලින් වෙන්දේසි කර ඇත. මෙම බලකොටු ආණ්ඩුවේ පාලන මධ්‍යස්ථාන ලෙස ද භාවිතා කර ඇත. මැක්ඩොනල්ඩ් කොටුව අසළ ම ඔප්පු ලිවීමට නොතාරිස් කාර්යාලයක් ද අරඹා පවත්වාගෙන ගොස් ඇත. වැලිමඩ නගරය කේන්ද්‍ර කර “උඩුකිඳ ප්‍රාදේශීය ආදායම් පාලක කාර්යාලය” නමින් රාජ්‍ය ආයතනයක් ද තිබී ඇත.
මෙම ඓතිහාසික නිදහස් අරගලයේ මෙතෙක් මෙහෙයුම් කළ වෙල්ලස්ස නායකයින් කැප්පෙටිපොල වීරයාගේ නායකත්වයෙන් නව ජවයකින් යුක්ත ව සටන මෙහෙය වූහ. කැටකෑලේ බණ්ඩාර කුමාරිහාමි, දංගමුවේ මොහොට්ටාල, උඩුකිඳ මුහන්දිරම්, බුස්දුල්ලේ විදානේ, තුප්පිටියේ උයනේ රාළ සහ බෝඹුරේ සුද්දනා ආදීන්ගේ ගම්බද නායකත්වයන් යටතේ ජන සහයෝගය ලබා හෙළයේ නිදහස් අරගලයේ ඌව උඩුකිඳ දායකත්ව නො මඳ ව සටහන් කොට ඇත.
බ්‍රිතාන්‍ය සුද්දන් මේ ගම් ප්‍රදේශයේ යුද බලකොටු තුනක් ඉදිකර රැකවල් කර ඇත. පෘතුගීසීන් ඇටම්පිටිය ගම් දනවුවේත් ලන්දේසීන් බදුලු පුරයේත් බලකොටු ඉදිකර තිබී ඇත. පුරා විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව මගින් බදුලු ලන්දේසි බලකොටුව සංරක්ෂණය කර ඇත. හටන් පිටිය ඇටන් පිටිය ද පසුව ඇටම්පිටිය ද වී ඇතැයි ජන මතයකි.
මෙම නිබන්ධනය ඉදිරිපත් කරන මම වැලිමඩ ඌව පරණගම ප්‍රදේශයේ වාසය කරන විශ්‍රාමික විදුහල්පතිවරයෙක් වෙමි. වයස අවුරුදු 82ක් පුරාවට විවිධ මුලාශ්‍ර වලින් මෙම ඓතිහාසික තොරතුරු උකහා ගත්තෙමි. ඒවා අන්තර්ගත කර ජාතියේ අභිමානය අනාගත පරපුරටත් ජනිත කරවනු වස් මෙම කෙටි නිබන්ධනය ඉදිරිපත් කරමි.
රජ මාවත ගවේෂණයයට එක්වුණු රජරට විශ්ව විද්‍යාලයේ ඇඳුරු, තිස්ස වීරසේකරයන් විසින් එළි දක්වා ඇති “මඟ සළකුණු ඔස්සේ ගිය පාගමනක්” කෘතියේ සඳහන් වන කවි පද පෙළක පද කිහිපයක් මෙහි දී මා ඉදිරිපත් කරන සිද්ධි සනාථ කිරීමට සාක්ෂි වශයෙනු යි.
ඔහුගේ සොහොන්ගැබේ තිබී කෞතුක වස්තූන් 5,398ක් පමණ හමු විය. මේ අතර, ඝන රන් මිනීපෙට්ටිය, වෙස් මුහුණ, සිහසුන්, දුනු, නෙළුම් කුසලානය, ආහාර, වයින් සහ නැවුම් ලිනන් යටඇඳුම් ද විය. හොවඩ් නාටර්ට මෙම වස්තූන් ලැයිස්තුගත කිරීමට වසර 10ක් ගත විය. මෑතකාලීන විශ්ලේෂණයකින් යෝජනා වී ඇත්තේ සොහොන්ගැබෙන් සොයාගත් සිරිය උල්කාශ්මවලින් සැදි තලයකින් යුක්ත වූ බවයි. මෙකල ටූටන්ඛාමූන්ගේ සොහොන්ගැබෙන් හමුවූ පුරාවස්තු පිළිබඳ අධ්‍යයනය මගින් මධ්‍යධරණී පෙදෙස අවට එකල පැවති ලෝහ තාක්ෂණික ක්‍රමශිල්ප හඳුනාගත හැක.
ඔහුගේ වයස සලකා බලන විට, රජුට ඉතා බලවත් උපදේශකවරුන් සිටින්නට ඇත. මේ අතර සෙන්පති හොරෙම්හෙබ් (ප්‍රධාන අමාත්‍ය ආයිගේ බෑනා විය හැක. එසේම ආයිගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ද වේ) සහ ප්‍රධාන අමාත්‍ය ආයි ද සිටින්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. හොරෙම්හෙබ් සඳහන් කොට ඇත්තේ රජු විසින් තමන්ව "භූමියේ අධිපති" ලෙස පත්කර නීතිය පවත්වා ගැනීම උදෙසා ප්‍රවේණි කුමරු ලෙස නම්කළ බවයි. එසේම ලාබාල රජු කෝපගන්නා විට ඔහුව සංසිඳුවීමට ඔහුට පැවති හැකියාව ද එහි සඳහන් කොට ඇත.
ටූටන්ඛාමූන් යනු යනු අක්නාටන් රජුට දාව අක්නාටන්ගේ සොයුරියක හෝ ඔහුගේ නෑනාවරියකට උපන් පුත්‍රයෙකි. කුමාර අවධියේ ඔහු හැඳින්වුණේ ටූටන්ඛාටන් යන නාමයෙනි. ක්‍රි.පූ. 1333දී සිහසුනට පත්වන විට ඔහුගේ වයස අවුරුදු නවයක් හෝ දහයක් වන්නට ඇත. අනතුරුව ඔහු නෙබ්ඛෙපෙරුරේ යන සිහසුන් නාමය ආරූඪ කරගත්තේ ය. ඔහුගේ කිරි මව මේයා නැමැති කාන්තාවක බව සකාරාහි ඇගේ සොහොන්ගැබෙහි සඳහන් වේ. ඔහුගේ ගුරුවරයා බොහෝ විට සෙනෙඩ්ජෙම් වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.
2005දී ඊජිප්තුවේ ශ්‍රේෂ්ඨ පුරාවස්තු කවුන්සිලය සමග ආට්ස් ඇන්ඩ් එක්ස්හිබිෂන්ස් ඉන්ටර්නැෂල් සහ නැෂනල් ජියෝග්‍රැ‍ෆික් ආයතනවල සහයෝගීත්වයෙන් ටූටන්ඛාමූන් පුරාවස්තු සහ සෙසු 18වන රාජවංශ අවමංගල භාණ්ඩ ප්‍රදර්ශනයක් ටූටන්ඛාමූන් ඇන්ඩ් ද ගෝල්ඩන් ඒජ් ඔෆ් ද ෆේරෝස් යන තේමාව යටතේ පැවැත්විණි. මෙය ටූටන්ඛාමෙන්: ද ගෝල්ඩ්න් හියර්ආෆ්ටර් ප්‍රදර්ශනයම වෙනස්ම මුහුණුවරකින් ඉදිරිපත් කිරීමකි. මෙමගින් මිලියන තුනකට වැඩි ජනතාවක් අකාර්ෂණය කරගැනීමට අපේක්ෂා කෙරිණි.
ටූටන්ඛාමූන් ඝාතනය වූ බවට ඇති මතයන් සැකකටයුතු වුවත්, ඔහුගේ මරණය හදිසි අනතුරක් බව සාමාන්‍ය පිළිගැනීමයි. 2005දී සිදුකළ පරිලෝකනයක දී පෙනීගොස් ඇත්තේ, ඔහු පාදයේ සංකීර්ණ අස්ථි බිඳීමකින් පීඩා විඳ ඇති බවයි. ඔහුගේ මරණයට මඳ කලකට පෙර, ඔහුගේ පාදය ආසාදනය වී ඇත. 2010දී සිදුකළ විශ්ලේෂණයෙන් පෙනීගොස් ඇත්තේ ඔහුගේ සිරුර තුළ මැලේරියා රොගකාරක පැවතී ඇති බවයි. මේ හේතුවෙන් මැලේරියාව සහ කොහ්ලර්ගේ රෝගය නිසා ඔහු මියගිය බවට විශ්වාස කෙරිණි.
සිය ප්‍රතිෂ්ඨාපනයේ කොටසක් ලෙස රජු නව ගොඩනැගිලි ව්‍යාපෘති සඳහා මුලපිරී ය. මේ අතර තීබ්ස්හි කාර්නැක් දෙවොලේ අමුන් දෙවිඳුට පුද කළ දේවස්ථානයක් ද වේ. බොහෝ ස්මාරක ඉදි වූ අතර, ඔහුගේ සොහොන්ගැබේ ද්වාරයේ ඇති ශිලාලේඛනයක සඳහන් වන්නේ රජු "සිය දිවිය ගෙවූයේ දෙවිවරුන්ගේ රූ ආදර්ශයට ගනිමින් බවයි". සම්ප්‍රදායික උත්සව සැමරීම යළි ආරම්භ විය. මේ අතර අපිස් ගවයා, හොරෙමැඛෙට් සහ ඔපෙට් සැමරුම් උත්සව ද විය. ඔහුගේ ප්‍රතිෂ්ඨාපන ශිලාවේ මෙසේ සඳහන් වේ:
ඔහුගේ අකල් මරණයට හේතු වූ සෙසු රෝග ලෙස පහත රෝග ද යෝජනා වී තිබිණි. ඒවා නම්: මාර්ෆන් සහලක්ෂණය, විල්සන්-ටර්නර් -ප්‍රතිබද්ධ මානසික ඌන වර්ධන සහලක්ෂණය, ෆ්‍රෝහ්ලිච් සහලක්ෂණය , ක්ලයින්ෆෙල්ටර් සහලක්ෂණය, ඇන්ඩ්‍රජන් අසංවේදී සහලක්ෂණය, ඇරෝමැටේස් අතිරික්ත සහලක්ෂණය සමග සංයුක්ත වූ ශරීය සහලක්ෂණය, ඇන්ට්ලී-බික්ස්ලර් සහලක්ෂණය ‍හෝ එහි ප්‍රභේදයක්, සහ ශංඛක කණ්ඩික අපස්මාරය වැනි රෝග තත්ත්වයි.
ටූටන්ඛාමූන් ලොව සුප්‍රකටම පාරාවෝවරයා වේ නම් ඒ වඩාත් සුරක්ෂිතව ඇති ඔහුගේ ‍සොහොන්ගැබ සහ ඔහුගේ රුව හා සම්බන්ධ පුරාවස්තු හේතුවෙනි. ජොන් මැන්චිප් වයිට් විසින්, කාටර්ගේ ද ඩිස්කවරි ඔෆ් ද ටූම්බ් ඔෆ් ටූටන්ඛාමූන් ග්‍රන්ථයේ 1977 සංස්කරණයේ පෙරවදනෙහි සඳහන් කරන්නේ, "ජීවමාන සමයේ අවම සැලකිල්ලට භාජනය වූ නමුත්, මරණින් මතු වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට පත්වූ ඊජිප්තුවේ පාරාවෝවරයා" ඔහු බවයි.
ටූටන්ඛාමූන්ගේ දේහය භූමදානය කළ සොහොන්ගැබ ඔහුගේ තත්ත්වයට සාපේක්ෂව කුඩා බව පෙනී යයි. ඇතැම්විට ඔහුගේ මරණය අනපේක්ෂිත ලෙස සිදුවීම එයට හේතු වන්නට ඇත. මේ වනවිට ඔහු වෙනුවෙන් ඉදකෙරෙමින් පැවති විශාල රාජකීය සොහොන්ගැබේ වැඩ අවසන් නොවීම හේතුවෙන්, ඔහුව වෙනත් අයකුගේ සොහොන්ගැබක මිහිදන් කරන්නට ඇත. මෙහි දී මරණය සහ භූමදානය අතර දින 70හි සම්ප්‍රදායය අනුගමනය කරන්නට ඇත.
2016 ජූනි මස, වාර්තාවක් මගින් පෙන්වා දුන්නේ ටූටන්ඛාමූන් පාරාවෝවරයා සමග භූමදානය කොට තිබූ සිරිය යකඩ උල්කාශ්මයකින් සැදි බවයි. එහි ලෝහ අනුපාතය ඒ අසල පිහිටි ඛර්ගා ක්ෂේමභූමිය අනුව නම්කළ උල්කාශ්මයට සමානත්වයක් දැක්වී ය. මෙම සිරියේ ලෝහ එම උල්කා ප්‍රවාහයෙන් ලබාගත්තකැයි විශ්වාස කෙරේ.
වෛද්‍යවිද්‍යාත්මක අනාවරණ පරීක්ෂා කොට බැලීමේ දී පෙනීගියේ ඔහු මෘදු ඔටු සහ පැති කුදය, , දකුණු පාදයේ තත්ත්වය, වම් පාදයේ දෙවන සහ තෙවන පාදකූර්චෝපරී අස්ථිවල අස්ථි විපන්‍යය, මැලේරියාව සහ මරණයට මඳ කලකට පෙර දකුණු දණහිසෙහි සංකීර්ණ බිඳීමක් වැනි තත්ත්වයන්ගෙන් පෙළී ඇති බවයි.
අතීතයේ ඔහුගේ සොහොන්ගැබ දෙවතාවක්වත් සොරුන්ගේ ග්‍රහණයට ලක්වන්නට ඇත. නමුත් සොරකම් කොට ඇති දෑ සහ සොහොන්ගැබ ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කොට ඇති ආකාරය සැලකිල්ලට ගැනීමේ දී, මෙම සොරකම් මූලික භූමදානයෙන් මාස කිහිපයක් තුළ සිදුවන්නට ඇති බව පෙනේ.
දිය ඇල්ලක් සාමාන්‍යයෙන් නිර්වචනය කරනු ලබන්නේ ගංගාවක ආසන්න හෝ සෘජුව සිරස් අතට ඇති බෑවුම් සහිත ජල බිංදුවක් හරහා ජලය ගලා යන ලක්ෂ්‍යයක් ලෙසය. 2000 දී සඳහන් කළේ "තොල්වල ස්ථාන සහ ජලනල තටාක අතර තිරස් දුර දියඇලි උසින් 25% ට වඩා වැඩි නොවිය යුතු බවයි." දිය ඇලි වර්ග කිරීමට විවිධ වර්ග සහ ක්‍රම තිබේ. සමහර විද්වතුන් උපවගන්තියක් ලෙස වේගවත් කිරීම් ඇතුළත් කර ඇත. ඇත්තටම දිය ඇල්ලක් යනු කුමක්ද යන්න දිගටම විවාදයට ලක්වෙමින් පවතී.
මිනිසුන් වසර ගණනාවක් තිස්සේ දිය ඇලි සමඟ එකිනෙකට වෙනස් සම්බන්ධතාවයක් ඇති කර ගෙන ඇත, ඒවා නැරඹීමට සංචාරය කිරීම, ගවේෂණය කිරීම සහ නම් කිරීම. ගංගා දිගේ යාත්‍රා කිරීමට ඔවුන්ට බලවත් බාධක ඉදිරිපත් කළ හැකිය. දිය ඇලි බොහෝ සංස්කෘතීන්හි ආගමික ස්ථාන වේ. 18 වන සියවසේ සිට ඔවුන් සංචාරක ගමනාන්ත, ජලවිදුලි ප්‍රභවයන් සහ-විශේෂයෙන් 20වන සියවසේ මැද භාගයේ සිට-පර්යේෂණ විෂයයන් ලෙස වැඩි අවධානයක් ලබා ඇත.
මෙම ලිපිය ස්වභාවික ගංගා නිර්මාණයන් ගැන වේ. අලංකාර දිය ඇලි සඳහා, කෘතිම දිය ඇල්ල බලන්න. වෙනත් භාවිත සඳහා, දිය ඇල්ල බලන්න.
දිය ඇල්ලක් යනු ගංගාවක හෝ ඇළක සිරස් බිංදුවක් හෝ බෑවුම් සහිත බිංදු මාලාවක් හරහා ජලය ගලා යන ලක්ෂ්‍යයකි. ටැබ්ලට් අයිස් කුට්ටියක හෝ අයිස් තට්ටුවක අද්දර දියවන ජලය වැටෙන විට දිය ඇලි ද ඇති වේ.
දිය ඇලි ආකාර කිහිපයකින් සෑදිය හැක, නමුත් සෑදීමේ වඩාත් පොදු ක්‍රමය නම් ගංගාවක් මෘදු පාෂාණ මතට වැටීමට පෙර ප්‍රතිරෝධී පාෂාණවල ඉහළ තට්ටුවක් හරහා ගමන් කරන අතර එය වේගයෙන් ඛාදනය වන අතර වැඩි වැඩියෙන් ඉහළ වැටීමකට තුඩු දෙයි. දිය ඇලි ඒ අවට සහ අවට ජීවත් වන විශේෂ කෙරෙහි ඒවායේ බලපෑම පිළිබඳව අධ්‍යයනය කර ඇත.
සමහර මූලාශ්‍රවල ඇසේ සුද විශාල හා බලවත් දිය ඇල්ලක් ලෙසත් සහ කඳුරැල්ල කුඩා ලෙසත් සඳහන් වුවද, දිය ඇලි සමහර විට "කැස්කේඩ්" සහ "ඇස් සුද" ලෙස එකිනෙකට හුවමාරු කර ඇත. දිය ඇල්ලක් යනු දිය ඇල්ලක පතුලේ පිහිටුවා ඇති ඇළ තටාක වර්ගයකි.
මහවැලි එච් කලාපයට අයත් වන මේ අවට ගම්මාන පෝෂණය වන්නේ කොත් කඳු අතර හුදෙකලා වූ සැතපුම් දහය හමාරක් දිග ගල්ගිරියා කන්දේ වනාන්තර රක්ෂිතයෙන්. කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටන ගල්ගිරියා කන්දේ උස අඩි 1568ක් වන අතර එය වයඹ පළාතේ උසින් 7 වන ස්ථානය හොබවන කන්දයි. ලංකාවේ 212 වන උසම කන්ද බවටත් පත්වන ගල්ගිරියා කන්දේ ඉතිහාසය දුටුගැමුණු රජ දවස දක්වා දිවයනවා.
ගේ මග පෙන්වීම යටතේ බේයර් සමගම විසින් ඖෂධ සදහා වන ආචාර ධර්ම පේටන්ට් සභාව ඉදිරියේදී ඉදිරිපත් කරන ලදී.ප්‍රචාරණය ආචාරධර්ම වලට සෘජුවම පටගැනි වීමක් ලෙස බොහෝ ඖෂධ සමාගම් සලකන ලදී.මෙම නිසා බේයර් සමගම වෛද්‍යාවරුන්ට සෘජුවමකේ ඇස්පිරින් අලෙවිය සිමා කරන ලදී.1899 ඇස්පිරින් නිෂ්පාදනය අරඹනා විට බේයර් සමාගම විසින් ඖෂධ පැකට් වෛද්‍යාවරුන්ට,ඖෂධවේදීන්ට සහ රෝහල් වලට යැවීම මගින්
ඇස්පිරින් භාවිතය සදහා පාරිභෝගිකයන් උනන්දු කල අතර එමගින් මෙම ඖෂධයේ ඇති ගුණය හා කියකරිත්වය පිලිබදව ඩ ප්‍රචාරයක් ලැබිණි.බේයර් සමාගමේ උත්සාහය සාර්ථක වෙමින් බලාපොරොතු වූ ආකාරයට රෝගීන්ගේ ආරක්ෂාව සලසමින් වෙළදාම සාර්ථක විය.එය බ්‍රිතානයට හා එක්සත්රජධානියට සදහා පේටන් බලපත්‍රය හිමි වුවද ජර්මනිය සදහා එය එසේ නොවිය. අලෙවියේදී පවතී නිත්‍යනුකුල ව හා නිතී විරෝධි තරගයට මුහුණ දීම සදහා
බේයර් සමගම විසින් ඇස්පිරින් සහ බේයර් සමගම අතර සම්බන්ධය ඒකාබද්ධ කරන ලදී.එක් උපාය මාර්ගයක් ලෙස ඇස්පිරින් පවුඩර් හදුන්වා දෙන ලදී.වර්ෂ 1903 දී සමාගම ඇමරිකාවේ උප ශාඛවක් ඇති කිරීම මගින් ඇමරිකානු වෙළද පොළ සදහා ආනයනික බද්දකින් තොරොව ඖෂධ නිපදවන ලදී.
වර්ෂ 1853 චාල්ස් ප්‍රඩ්රික් ගෙහඩ්ට් නම් රසායන විද්‍යාඥ එතිල් ක්ලෝරයිඩ් සහ සෝඩියම් සැලිසිලේට් මගින් එතිල් සැලසිලික් අම්ලය නිපද විය හැකි බව සොයා ගන්න ලදී.19 වන සියවසේ දෙවන භාගයේදී වෙනත් ශාස්ත්‍රීය විද්‍යාඥයකු විසින් සංයෝගයක රසායනික ව්‍යුහයක් ප්‍රකාශයට පත් කල අතර වඩා හොද සංකලන ක්‍රමයක් සෝයගන්නා ලදී.
ඖෂධ හා ඩ්‍රයිවර්ග සම්බන්ධ සමාගමක් වූ බේයර් සමාගමේ විද්‍යාඥ විසින් වර්ෂ 1897 දී සාමාන්‍ය සැලිසිලේට් ඖෂධය සදහා ආදේශකයක් ලෙස අඩු උත්දිපනයක් සහිත එතිල් සලසිලික් යොදා ගැනීම සදහා පර්යේෂණ ආරම්භ කරන ලදී.බේයර් සමගම විසින් වර්ෂ 1899 දී මෙම ඖෂධය
අස්පිරින් ලෙස නම් කර එය ලොව පුරා විකිණීම ආරම්භ කරන ලදී.අස්පිරින් යනු බේයර් සමාගමේ මෙම ඖෂධයට යොදන ලද සන්නාම නමය වේ.කෙසේ වෙතත් මෙම වෙලද නාමය ලොව පුර අනිකුත් රටවල් මිලදී ගන්න ලදී.ඇස්පිරින් විසිවන සියවසේ මුල් භාගයේදී ජනප්‍රසාදයට පත්විය.1918 දී ස්පඤඤ උන වසංගතයකට ඇස්පිරින් සාර්ථකව ක්‍රියත්මක විය.
අස්පිරින් මගින් ලැබෙන වෙළද වාසිය උග්‍ර තරගයකට මග පැදවිය.1918 දී ඇස්පිරින් විෂ වීම නිසා උණ රෝගීන් කීපදෙනෙක් මිය ගියේය.
විලව් ශාකය හා අනිකුත් සැලිසිලේට් ඇති පැළෑටි මගින් මෙම ඖෂධය නිපදවීම ආදී වරුන් දක්වා ඇත අතීතයට දිව යයි.මේ පිලිබදව සෙල්ලිපි වලද සදහන්ව ඇත.එහි සදහන් වන අන්දමට හා නම් ශාක රුජ නාශකයක්,ප්‍රති උණ කාරකයක් ලෙස භාවිත කර ඇත.බටහිර වෛද්‍යා විද්‍යාවේ හි පිළිගත් කොටසක්
ලෙස විලව් පොතු සම්මිශ්‍රනය පස්වන සියවසේදී භාවිත කර ඇත. නම් ග්‍රීක විද්‍යාඥයා විසින් ගැබ් දැරීමේදී ඇති වන උණ සදහා ඉහත මිශ්‍රනය නිර්දේශ කර ඇත. නම් වෛද්‍යාවරයා විසින් විලව් කොළ මගින් ඉදිමුම සහිත දැවිල්ල ලක්ෂණ වන රතුවීම ,උණුසුම ,ඉදිමුම සහ වේදනාව ඉවත් කරන බවට අදහස් කරන ලදී. ගේ කාල වකවානුවේ විලව් රෝමය හා අරාබිය තුල බහුලව භාවිත කෙරිණි.
1763 සැලිසිලේට් හි ප්‍රධාන හැරවුම් ලක්ෂය ලෙස සටහන් කල හැක. නම් ඉංග්‍රීසි ජාතික දේවගැතිවරයා විසින් රාජකීය සංගමයට ඉදිරිපත් කල ලිපියකි. එහි අඩංගු වුවේ විලව් පොතු වල චම්චත්කාරජනක සුව කිරීමේ බලය ගැනයි.තවද එහි ගැහෙන උණ සුව කිරීමට ඇති හැකිය මෙන්ම වරින් වර පවත්නා උණ,වේදනාව සහ තෙහෙට්ටුව වැනි මැලෙරියාවේ රෝග ලක්ෂණ වලටද මෙය මනා ඖෂධයක් බව සදහන් විය.
ඔහු විසින් විලව් පොතු එකතු කර,වියලා කුඩුකර උණ සහ ගැහෙන උණ සහිත රෝගීන් විශාල පිරිසක් යොදා ගනිමින් පර්යේෂණ කළේය.මෙම ලිපිය මගින් විසින් විලව් හි ගුණයට පොතුවල ගුණයට සමාන බව ප්‍රකාශකර සිටියේය.මෙම නිසා 18 වන ශතවර්ෂයේ අග භාගයේදී විලව් වෙනුවට ලාභදායක අශදේයකයක් ලෙස මහත් ජනප්‍රසාදයට පත්‍රවිය.
19 වන ශතවර්ෂයේ යුරෝපයේ කාබනික රසායනයේ මැදි අවදියේ බොහෝ විද්‍යාඥයින් බොහෝ ඖෂධ වල කියාකාරී සංයෝග වෙනකොට දැක්වීමට උත්සුක විය.ඉතාලියානු ජාතික රසායන විද්‍යාඥ සහ ගේ අසාර්ථක උත්සාහයෙන් පසුව 1828 දී
විසින් පිරිසිදු සැලිසික් ස්ඵටික ලබා ගන්න ආකාරයක් සොයා ගන්නා ලදී.1834 දී විසින් ප්‍රමාණවත් සැලිසික් ඵලයක් ලබා ගැනීමට ක්‍රමයක් සොයා ගන්න ලදී.ස්විස්ටලන්ත ජාතික වේදනාව අඩු කරන ඖෂධයක් සොයා ගන්න ලදී.1838 දී ඉතාලියානු ජාතික රසායන විද්‍යාඥ විසින්
1956 දී නිපදවන ලද හා 1962 නිපදවන ලද ඉබුප්රෝටෙන් නිසා ඇස්පිරින් කෙරෙහි තිබු ජනප්‍රසාදය අඩු විය.1960 සහ 1970 ගණන්වල දී ජෝන් වෙන් විසින් සිදුකරන ලද සායනික අත්හදා බැලීම් මගින් ඇස්පිරින් වලට ප්‍රති කැටිකාරකයක් ලෙස කියා කල හැකි බව අනාවරණය කරන ලදී.මෙය කැටිගැසීම් ආශ්‍රිත රෝගීන්ට මහත් පිටු වහලක් විය.
මේ නිසා විසිවන සියවසේ අවසන් දශකය තුල ඇස්පිරින්හි වෙළදාම නැවත වැඩිවිය.21 වන සියවසේදීත් ලොවපුරා හෟද රෝග සහ අඝතය වැලැක්වීමේ ඔසුවක් ලෙස මෙය භාවිත කරයි.
බේයර් සමගම 1890 දී ඖෂධ පර්යේෂණ කටයුතු පුළුල් විය.එම සමගම විසින් නව ඖෂධ නිපදවීම සදහා වෙනමම කණ්ඩයම් පත් කෙරිණි. නම් විශ්ව විද්‍යාල රසයඥයගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ඖෂධ සදහා පර්යේෂණ කරන ලදී.වර්ෂ 1894 දී ප්‍රධානත්වය යටතේ තරුණ රසායන විද්‍යාඥ
මෙම ඖෂධපර්යේෂණ කණ්ඩායමට එකතු විය.එතිල් සලසිලික් අම්ලය හෙවත් ඇස්පිරින් නිෂ්පාදනයේදී , හා ගේ ප්‍රධාන දායකත්වයක් දැක්විය.
19 වන සිය වැසේ මද භාගයේදී සලිසින්, සලිසිලික් අම්ලය සහ සෝඩියම් සැලිසිලේට් වැනි සැලිසිලේට් ඖෂධ වලට බලවත් ලෙස ඉල්ලුම වැඩි විය.මෙයට හේතුව වනුයේ විද්‍යාඥයින් තුල මෙම ඖෂධය තුල ඇති වේදනාව අඩු කිරීම,උණ අඩු කිරීම සහ ඉදිමුම අඩු කිරීමේ ගුණයන් පිළිබද දැනුම වැඩි වීම හේතු විය.කෙසේ වෙතත් මෙහි ඇති අතුරු අබධයක් වූ අමාශික උද්දීපනය මගින් මෙම ඖෂධය වටිනාකම අඩු විය.
20 වන සියවසට වඩා 21 වන සියවසේ ඇස්පිරින් නිෂ්පාදනයේ වගකීම වැඩි විය.ඇස්පිරින් හි අරඹය ශ්‍රස්ත්‍රීය පර්යේෂණ මත පදනම් විය.1987 දී රසායන විද්‍යාඥ විසින් ඇස්පිරින් හි ක්‍රියාකාරී අඩංගු ද්‍රව්‍ය සංශ්ලේෂණය කරන ලදී.
ඇස්පිරින් හි නමය ව්‍යුත්පන්න වුයේ ජර්මන් බසින් මගිනි. හි අකුර මගින් ද මගින් ද අවසානයේ ඇති කියවීමේ පහසුව සදහාද වශයෙන් යොදන ලදී.
බ්‍රහ්මා යනු ප්‍රජාපති බ්‍රහ්මා දෙවියන්ය. ඔහු ත්‍රිමූර්තිය තුළ සිටින නිර්මාණ කාර්යය භාරව සිටින පුරුෂ ස්වරූපයයි. එනමුත් බ්‍රහ්ම දෙවියන් වටා ගෙතුනු වන්දනයක් ඉන්දියාව තුළ නැත, මන්ද නිර්මාණ කාර්‍ය බාරව සිටින බ්‍රහ්මාගේ ආයුෂ දීර්ඝ වුවත් ඔහුද සදාකාලික නොවන බැවිනි. ඔහුද කල්ප අවසානයේ පරම පුරුෂ සමඟ එක් වන අතර නව කල්ප ආරම්භයේදි නැවත ජන්මය ලබයි.
ඊශ්වර යනු අද්වෛතය අනුව පරම සත්‍ය හෙවත් අවසාන යථාර්ථය වන බ්‍රහ්මන් ගේ අර්ධ ලෞකික ප්‍රකාශනයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.
බ්‍රහ්මන් යනු පුරුෂ ස්වරූපයකින් සිටින ත්‍රිමූර්තියේ මැවුම්කරු වන බ්‍රහ්මයා සමඟ වෙන් කොට හඳුනාගත යුතු අලිංගික නාමයකි. බ්‍රහ්මන් යනු ලිංග බේදය ඉක්මවන අතිමහත් අපෞරුෂත්වයක් ගම්‍ය වන සංකල්පයකි. බ්‍රහ්මන් උත්තරීතර ආත්මය ලෙස හැඳින්වේ. රාමක්‍රිෂ්න පුලිගන්ද්ල එය හඳුන්වනු ලබන්නේ ලෝකය ඉක්මවා පවතින වෙනස් නොවන යථාර්ථය ලෙසයි.
බ්‍රහ්මන් හින්දු ග්‍රන්ථවල ආත්මන් යන සංකල්පය සමඟ සාකච්ඡා කරත් විවිධ ගුරු සම්ප්‍රදායන් සමඟ වෙනස් වේ. ද්වෛත වේදාන්ත දර්ශනයට අනුව බ්‍රහ්මන් සෑම ජීවියෙකු තුළම ආත්මයට වඩා වෙනස් ය. අද්වෛත වේදාන්ත දර්ශනයට අනුව බ්‍රහ්මන් ආත්මයට සමාන ය, බ්‍රහ්මන් සෑම ජීවියෙකු තුළම සහ සෑම තැනකම පැතිර පවතින අතර, පැවැත්මේ සියලු කොටස් එකතු කරන ඒකීයත්වයයි.
බ්‍රහ්මන් යනු වෛදික වාක්‍යකි. බ්‍රහ්මන් වේදයේ යතුර ලෙසද දැක්වෙන අතර මුල් කාලීන උපනිෂද් තුළ එය පුළුල් ලෙස සාකච්ඡා කෙරේ. වේදයන් තුළ බ්‍රහ්මන් විශ්වීය මූලධර්මය ලෙස සංකල්පනය කරත් උපනිෂද් තුළ එය පරම සත්‍ය, පරම විඥානය සහ පරම ප්‍රමෝදයට ලෙසත් එසේම ආකාරයක් සහිත සහ වෙනස් නොවන, ස්ථිර, ඉහළම යථාර්ථය ලෙස දක්වා ඇත.
බ්‍රහ්මන් අකාර ත්‍රිත්වයක් ඔස්සේ දැක්විය හැකිය. එනම් සත් - චිත් - ආනන්ද ලෙසිණි. එය කිසිදා නොවෙනස් වන නමුත් සියලු වෙනස් වීම් වල මූලය එයයි. බ්‍රහ්මන් යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ පාරභෞතික සංකල්පයක් ලෙස විශ්වයේ පවතින සියලු විවිධත්වයන් පිටුපස ඇති තනි බැඳීමයි.
පර බ්‍රහ්මන් යනු සියලු වර්ණනයන්, සංකල්පීකරණයන් පරයන විශ්වයේ පරම තත්වයයි. එය විශ්වයේ නිර්මාණයට පැවැත්මට සහ විනාශය මුඛ්‍ය වන අන්ත කාරණාවයි. එය විශ්වයේ සියලු නියමයන් පරයන් විශ්වය දරා සිටින සර්ව උත්තරීතර සර්ව ව්‍යාප්ති මූලයයි.
1965 දී ශ්‍රී ලංකාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා එක්සත් ජනපදයේ පළමු ථේරවාදී පැවිදි ප්‍රජාව වන වොෂිංටන් ඩී.සී. හි වොෂිංටන් බෞද්ධ විහාරය පිහිටුවන ලදී. විහාරය එහි ක්‍රියාකාරකම්වල කොටසක් වන විපස්සනා භාවනාව සමඟ ඉංග්‍රීසි කතා කරන්නන්ට ප්‍රවේශ විය. කෙසේ වෙතත්, 1970 දශකයේ මුල් භාගයේදී ආසියාවේ විපස්සනා ස්වාමිවරුන් සමඟ අධ්‍යාපනය ලැබීමෙන් පසු ඇමරිකානුවන් පිරිසක් එහි පැමිණෙන තෙක් විපස්සනා ව්‍යාපාරයේ සෘජු බලපෑම එක්සත් ජනපදයට නොපැමිණියේය.
බුද්ධාගම පිළිබඳ විද්වත් විමර්ශනය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා 1989 දී ඉන්සයිට් භාවනා මධ්‍යස්ථානය අයිඑම්එස් මූලස්ථානය අසල බෞද්ධ අධ්‍යයන සඳහා බැර මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවන ලදී. එහි අධ්‍යක්ෂකවරයා වන්නේ හිටපු කොරියානු සෙන් භික්ෂුවක් වන මු සොන්ග් ය.
ශ්‍රී ලංකාවෙන් බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමා මෙන්ම බෝධිසත්ත්වවරියන්ගේ ප්‍රතිමා ද හමුවී තිබේ. මෙහි දී අව‍ලෝකිතේශ්වර බෝධිසත්ත්වයන්ගේ ප්‍රතිමා ප්‍රධාන වේ. එසේම අවලෝකිතේශ්වර බෝධිසත්ත්වයන්ගේ ශක්තිය ලෙස සැලකෙන තාරා දෙවඟනගේ ප්‍රතිමා ද ගණනාවක් හමුව තිබේ. ‍මේ අනුව තාරා දෙවඟන වන්දනාව ද එකල ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රියව පැවති බැව් පෙනේ. අවලෝකිතේශ්වර ප්‍රතිමා හැරුණු විට මෛත්‍රෙය බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමා ද සුලබව දක්නට ලැබේ. එසේම වජ්‍රපාණී සහ මංජු ශ්‍රී බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමා ද හමුව තිබේ.
ක්‍රි.ව. 7–10 දක්වා කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ මහායාන බුදු දහම ප්‍රබලව ව්‍යාප්තව ගොස් තිබී ඇත. මේ යුගයට අයත් බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමා සහ කැටයම් රාශියක් හමුවීමෙන් මේ බවට සාක්ෂ්‍ය ලැබේ. පළමුවන දප්පුල රජු රුහුණේ රියන් පහළොවක් උසැති මෛත්‍රෙය බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමාවක් තැනවූ බැව් සඳහන් වේ. මෙය වර්තමානයේ ප්‍රතිසංස්කරණයන්ට ලක්කොට පිහිටුවා ඇති දඹේගොඩ බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමාව විය හැකි යැයි විශ්වාස කෙරේ. මෙය එකල ශ්‍රී ලංකාවේ මෛත්‍රෙය බෝධිසත්ත්ව වන්දනාව ප්‍රචලිතව පැවති බවට මනා නිදසුනකි.
ගම්පොළ යුගයේ දී හතරවන බු‍වනෙකබාහු රජු විසින් ලංකාතිලක විහාරයේ මෛත්‍රී බෝධිසත්ත්ව සහ නාථ ප්‍රතිමා තැනවූ බවත්, කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජු විසින් රිදී විහාරයේ මෛත්‍රෙය බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමාවක් තැනවූ බවත් සඳහන් වේ. ක්‍රි.ව. 1780ට අයත් දඹුලු විහාර තුඩපතෙහි සඳහන් වන මෛත්‍රෙය සහ නාථ බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමා දඹුලු විහාරයේ මැද දොරටුවට මුහුණලා පිහිටි බුද්ධ ප්‍රතිමාව දෙපස ත්‍රීමූර්තියක් සේ දක්නට ලැබේ.
වර්තමානයේ ථේරවාදී බෞද්ධ රාජ්‍යයක් වුව ද, අතීතයේ ශ්‍රී ලංකාව තුළ මහායාන සංකල්ප අනුව බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමා වන්දනය ද සිදුව ඇත. එහි දී බුදුන් වහන්සේට දෙවැනි වන වන්දනා ක්‍රමයක් ලෙස බෝධිසත්ත්ව වන්දනාව අනුරාධපුර රාජධානි යුගයේ දී ශ්‍රී ලංකාව පුරාම ජනප්‍රියව පැවති බවට සාක්ෂි ලැබේ. මේ බව වර්තමානයේ දක්නට ඇති බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමා අනුව වටහාගත හැක.
මෙමගින් ඉන්දියාවේ 50-70 දශකයේ විශිෂ්ටතම නිළියක සහ පළමු ඉන්දියානු කාන්තා සුපිරි තරුව වූ සාවිත්‍රීගේ කථාපුවත නිරූපණය වේ.
මේ වන විට පාර්ශව දෙකම පැමිණ තිබූ නිගමන ලෙස පෙනුනේ තම තමන්ගේ ඒක පාර්ශවීය අරමුණු ඉදිරියට දැමීමට තිබුනු හොඳම විකල්පය යුද්ධය යන්න බවයි.
රණබිම රාජකීය විද්‍යාලයට ඇතුළත් වීමට ඇති එකම ක්‍රමය මධ්‍යම පළාතේ අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පවත්වනු ලබන ඉහළ තරඟකාරී විභාගයක් වන අතර එහිදී මධ්‍යම පළාතේ සිසුන්ට පමණක් සහභාගී විය හැකිය. එනම් 5 වන ශ්‍රේණිය ශිෂ්‍යත්ව විභාගයෙන් හෝ අ.පො.ස. සාමාන්‍ය පෙළ විභාගයෙන් රණබිම රාජකීය විද්‍යාලයට සිසුන් ඇතුළත් කර ගත නොහැක. මෙම ප්‍රවේශ විභාගය විෂයයන් 3 කින් සමන්විත වේ.
පාසල ඉදිකර ඇති භූමියට ඓතිහාසික සම්බන්ධතා ඇත. 1638 දී ඓතිහාසික ගන්නෝරුව සටන පෘතුගීසීන් සහ සිංහල හමුදාවන් අතර ගන්නෝරු තැන්නහි ඇති විය. දෙවන රාජසිංහ රජු සහ විජයපාල කුමරු මෙම සටන මෙහෙය වීය. මහනුවර දී පෘතුගීසීන් සහ සිංහලයන් අතර අවසන් සටන ද එය විය.
යනාදී වශයෙන් විවිධ නාමකරණයෙන් යුක්‌තව විශේෂත්වයකින් යුක්‌තව දෝලා යොදා ගන්නා ලදී. එපමණක්‌ නොව පූජ්‍යස්‌ථානයන්හි කරඬු, දේවාලයන්හි දේවාභරණ වැඩමවීම සඳහා භාවිතා කරනු ලැබුවේ රන්දෝලීය හෙවත් රන් දෝලාවයි. සර්වඥ ධාතුන් වහන්සේලා වැඩමවීමේදී රන් සිවිගෙය භාවිත කර ඇත.
මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ දේවානම්පිය තිස්ස රජතුමා ලවා “අනාගතයේ ලංකාවේ රජ වන ගාමිණී අභය මහ රජ විසින් ස්වර්ණමාලී නම් චෛත්‍ය කරවන බවට” ලියා පිහිටුවූ ගල් ටැඹ දුටු දුටුගැමුණු රජතුමා අතිශයින් සතුටට පත්ව රුවන්වැලි මහාසෑය ඉදිකිරීමේ කටයුතු ආරම්භ කළේ වෙසක් පොහෝ දිනයක විසා නැකතට. වර්ෂයක් පාසා වෙසක් පූජෝත්සව පැවැත්වීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ ද දුටුගැමුණු රජතුමාටය. එතුමාගේ පින්පෙත අනුව වාර්ෂික වෙසක් පූජෝත්සව විසි හතරක් කරවූ බව මහාවංශයේ සඳහන් වේ.
භාතිකාභය රජතුමා රුවන්වැලි සෑය සම්බන්ධ විශාල පින්කම් කිහිපයක්ම පැවැත්වුවා. එක වතාවක් සඳුන් කල්ක තවරා ඒ මත සමන් මල් අතුරා අහසින් සුවඳ පැන් ඉස්සා. තවත් වතාවක් රෝමයෙන් ගෙන්වූ අනර්ඝ පබළු වලින් සෑය සැරසුවා. මහා විහාරයටත් අභය ගිරියටත් කිසිම වෙනසක් කරන්නේ නැතුව එකම විදියට සළකපු මේ රජතුමාගේ රාජ්‍ය කාලය ඉතාමත් දැහැමි කාලයක් විදියට තමයි සැලකෙන්නේ. එතුමා රජ කරපු අවු. 28 තුල නොවරදවාම වෙසක් උත්සව ත් පවත්වලා තියනවා.
රෝමයේ ක්ලෝඩියස් රජුගේ කාලයේ එරටට දූතයන් යවා ඒ රට සමග ගිවිසුමක් ඇති කර ගත් බැව් ප්ලිනිගේ ඓතිහාසික විස්තර අනුවද තහවුරු වී ඇත මේ රජුගේ පාලන කාලය තුළ සිය ආඥා චක්‍රය දිවයින තුළ ක්‍රියාත්මක වූ අතර නොයෙක් පළාත්වල සෙල්ලිපි පිහිටුවා ඇති අතර ඒවායින් ලිපි 15 ක් පමණ හදුනා ගෙන ඇත දක්ෂිණ දේශය සිය සොයුරාට ද රෝහණ දේශය සිය පුත්‍රයාටද පවරා තැබූ බැව් හැගී යයි.
එසේම මේ රජුගේ කාලයේ ලංකාවේ බටහිර වෙරළ ආශ්‍රිතව නාවික සේවාවක් පවත්වා ගෙන ගොස් ඇති බැව් පෙනේ කලා වැව නිම්නයේ ඇති අනුල පවත නම් විහාරයට කරන ලද පුද පූජා පිළිබඳව ප්‍රධානියා "අහල" ඇමතිවරයා බැව් පැහැදිළිය. රෝම රටින් පබළු ඇතුළු පූජා භාණ්ඩ ගෙන ඒමත් පසුව සේරි රටට හෙවත් චීනයට වෙළද කටයුතු පිණිස ගිය ගමන් බිමන් ආදියත් මේ කරුණු හා සැසදේ.
මහා වංශයට අනුව ලක්දිව රජවූ සියලු රජවරු විවිධ පුණ්‍යෝත්සව මහා ඉහළින් පවත්වා ඇත. එම පින්කම් වෙසක් පින්කම් යැයි විශේෂයෙන් සඳහන් නොවේ. එහෙත් භාතිකාභය රජ්ජුරුවන් කරවූ පින්කම් අතර වෙසක් උත්සව විසි අටක් ම සිදු කළ බව මහාවංශය දක්වයි.
රුවන්වැලි මහා සෑය වන්දනා කරන්න යන කෙනෙකුට සලපතල මළුවේ තිබෙන බුදු මැදමැදුර පසුකොට ඉදිරියට යන විට රුවන්වැලි මහා සෑයට වන්දනා කරගෙන සිටින රජ කෙනෙකුගේ ප්‍රතිමාවක් හමුවේ.
එසේම භාතිකාභය රජු ධර්මාධිකරණ ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක කළ බවත්,අධිකරණ කටයුතුවලදී ගෝදත්ත නම් තෙරුන් වහන්සේගෙන් උපදෙස් ලබාගෙන ඇත. එසේම ගවයන් මැරීම හා ගවමස් කෑමද මේ රජු විසින් තහනම් කර තිබූ බැව් පෙනේ.
භාතිකාභය රජුගේ රාජ්‍ය කාලය පිළිබඳව රාජ රත්නාකාරය හා රාජාවලිය යන ග්‍රන්ථවල එකිනෙකට වෙනස් තොරතුරු දැක්වේ මහා වංශයේ දැක්වෙන්නේ විසි අට වසක් රජකම් කළ බවයි.
එපමණක් නොවේ, මෙතුමා සිල්වත් වී, බෞද්ධ භික්ෂුන්ගේ දාන සිල භාවනා වැඩ පිලිවෙත් අකුරට ඉශ්ඨකිරිමට ඉමහත් සේවාවක් සිද්ධ කරනූ ලැබූවා.
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම අභයභූමිය දේවානම්පියතිස්ස මහරජතුමා විසින් ක්‍රි.පූ 240දී පමණ ප්‍රකාශයට පත්කල අතර එය අනුරාධපුරයේ මහාමේඝවන නම් රාජකීය උයනයි. රජු විසින් සඟසතුකොට පූජාකරන ලද මහමෙව්නා උයන, අභයභූමියක් ලෙස වසර 2300ක පමණ අඛණ්ඩ ඉතිහාසයක් ඇති එකම අභයභූමිය වනවා. මිහින්තලාව අභයභූමියක් ලෙස ප්‍රකාශකරන ලද්දේ දේවානම්පියතිස්ස මහරජතුමා විසින් ක්‍රි.පූ. 247දී වන අතර රිටිගල ආරණ්‍යසේනාසනය සුල්ලතිස්ස රජුවිසින් ක්‍රි.පූ 187දී ඇතිකරන ලදී.
1187-1196 පොලොන්නරුවේ රජකල නිශ්ශංක මල්ල රජතුමා, සිය රාජධානිය තුල අභයභූමි ප්‍රකාශයට පත්කොට තිබුණ බව ඔහු කරවූ අනුරාධපුරයේ නිශ්ශංක මල්ල සෙල්ලිපියේ සඳහන් වනවා. එම සෙල්ලිපියේ අභයභූමි සීමා විස්තර කොට තිබූ අතර එහි සතා-සීපාවාට හානිකරන්නවුන්ට දෙන දඬුවම්ද විස්තරකොට තිබුණා. එපමණක් නොව නිශ්ශංක මල්ල රජු එම අභයභූමි පාලනයට හා ආරක්ශාවට රාජපුරුෂයින් පත්කොට තිබූ අතර රාජ්‍ය භාණ්ඩාගාරය මගින් ඔවුනට වේතන ගෙවනු ලැබුවා.
1937දී බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත ආණ්ඩුව බලාත්මක කල වනසත්ව හා වෘක්ශලතා පණත යටතේ 1938දී මහමෙව්නා අභයභූමියේ සීමා මායිම් පුලුල්කොට මුලු අනුරාධපුර පූජාභූමිය හා වර්තමාන අනුරාධපුර නගර ප්‍රදේශයද ඇතුලත්ව අභයභූමියක් ලෙසට ප්‍රකාශයට පත්කරන තෙක්ම කි.පූ 240දී දේවානම්පියතිස්ස මහරජතුමා පැනවූ මහමෙව්නා අභයභූමි රාජාඥාව ක්‍රියාත්මක වුනා. අදටත් අනුරාධපුර නගරය පවා සතුන් මැරීම තහනම් අභයභූමියක් වනවා.
එපමණක් නොව නිශ්ශංක මල්ල රජු විසින් පොලොන්නරුවේ හා අනුරාධපුරයේ මහා වැව් දොලහක මසුන් මැරීම තහනම් කොට එම වැව් මත්ස්‍ය අභයභූමි බවට ප්‍රකාශකොට තිබෙනවා. මේ අනුව ලොව ප්‍රථම ජලජ අභයභූමි වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ නිශ්ශංක මල්ල රජ සමයේ ප්‍රකාශයට පත්කල මහා වැව් අභයභූමි විය යුතුයි.
ක්‍රි.ව 277 – 304 කාලය තුල රජකම් කල මහසෙන් රජුවිසින් ජේතවනාරාමයට පූජාකරන ලද නන්දන වනය අනුරාධපුරයේ තවත් ඉපැරණි අභයභූමියක් ලෙස ගැනෙනවා. 1938දී අනුරාධපුර අභයභූමි ප්‍රදේශය ප්‍රකාශයට පත්කිරීමේදී මහසෙන් රජු ඇතිකල නන්දන වනයද එයට ඇතුලත් කරගනු ලැබුවා.
පොලොන්නරු රාජධානියේද අභයභූමි ගණනාවක් තිබූ අතර, ඒ අතරින් චිත්තලතා වනය හා දීප උයන ප්‍රධානයි. මහා පරාක්‍රමබාහු නරතියන් හා නිශ්ශංකමල්ල රජු, පොලොන්නරුවේ අභයභූමි ඇතිකල නරපතියන් අතර ප්‍රධාන තැනක් ගන්නවා.
සතුන් ආරක්ශාකිරීම සඳහා තවත් සුවිශේෂී පියවරක් ගත් නිශ්ශංක මල්ල රජු දඩයක්කරුවන්, මසුන් මරන්නන්, කුරුල්ලන් දඩයම් කරන්නන් හට වස්තුව ලබාදී ඔවුන් එම රැකියාවලින් මුදවන්නට ක්‍රියා කල බව නිශ්ශංක මල්ල සෙල්ලිපියේ දැක්වෙනවා.