polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ක්‍රිස්තු පූර්ව 247-207 ත් අතර වසර 40 ක රාජ්‍ය සමය. මෙරජුගේ රාජ්‍ය කාලය ලක්දිව ඉතිහාසයට බෙහෙවින්ම වැදගත් කාල වකවානුවකි.මෙම පාලන සමය දේශපාලන මෙන්ම ආගමික අතින්ද වැදගත් සන්ධිස්ථානයකි.
අනුරාධපුරයේ රාජ්‍ය කල මුටසිව රජුගේ දෙවැනි පුත්‍රයා තිස්ස කුමරුය. මහාවංසයේ විස්තර වන ලෙස ඔහු අනෙකුත් සහෝදරයන් අතරින් බුද්ධිමත් හා යහපත් හැසිරීම් අතින් ශ්‍රේෂ්ටතම පුද්ගලයා ද වේ.
මහා වංශයට අනුව 40000 ක් වූ සෙබල මුලක් සමග දේවානම්පියතිස්ස රජු මිස්සක නම් පර්වතය අසබඩ දඩ කෙළියෙහි යෙදුනේය. පාරම්පරිකව පැවතෙන තොරතුරු අනුව මෙම දිනය පොසොන් පුර පසළොස්වක දිනයකි.
දේවානම්පිය තිස්ස රජුගේ හා අශෝකයන් අතර පැවැති මිත්‍රත්වයෙන් මෙරටට ලැබුණු බුදු දහම මගින් ලංකාව තුල ආගමික නවෝදයක් අති විය.
මෙම තත්වය යටතේ ශී්‍ර ලාංකිය වෘත්තීය අධ්‍යපනය සඳහා නව මුහුණුවරක් ආදේශ කළයුතු කාලය එළඹී ඇති බව පෙනී යයි. ඒ සඳහා අප ආරම්භක වශයෙන් ශී්‍ර ලංකීය සමාජය තුළ ඒ ඒ වෘත්තීන් උදෙසා මැවෙන ප්‍රතිරූපය වෙනස් කළ යුතුය. උදාහරණ ලෙෂ පෙදරේරුවා ගතහොත් අපට මැවෙන සාම්වප්‍රදායික චරිතය වන පාපැදියක් පිටුපස මේසෙන් හැන්ද, මට්ටම්පොලූ වැනි බඩුබාහිරාදිය බැදගෙන එනුලබන බුලත්විට සපන චරිතය වෙනස්කර ඔහුට නව පෙනුමක් ආරෝපනය කලයුතුය. එම පෙනුම දකින අයගේ සිත් ගන්නා සුඵ ආකාරයෙන් සැකසිය යුතුය.
ඒ උදෙසා ආර්ථීකය තුළ කි්‍රයාත්මකවන ව්‍යාපාරික ආයතන හා තම බැදීම්කරගත යුතුය. ඒ හරහා ඒ ඒ පුරප්පාඩුවට අවශ්‍ය වන්නා වු ශ්‍රමිකයන් ඒ ඒ ආයතන වලට සපයනු ලබන්නා වූ වගකීමාත්මක බැදීමක් අදාල ආයතන හා වෘත්තිය පුහුණු ආයතන අතර ඇතිකරගත යුතුය. එපමණක් නොව ඒ ඒ ආයතනයන්හි සේවය කරන ශ්‍රමිකයන් උදෙසා විදිමත් පුහුණු වැඩසටහන් සැලසුම් කිරීම හා ආයතන පිළිබඳ ප්‍රමාණයක් ලබාදීම වැනි ප්‍රතිලාබ මෙහිදී අදාල ආයතනයන්ට හිමිකර දිය යුතුය.
වෘත්තීය පුහුණු ආයතන මඟින් පුහුණුව ලබන බොහෝ දෙනෙකු හට මුහුණදීමට සිදුවන්නේ මෙම ගැටලූවටයි. මෙම තත්වය තුළ පුහුණු ශ්‍රමිකයා ස්වඋත්සාහයෙන්ම තම රැකියා අවස්ථාවට අවකාශ ඇති ස්ථානයක් සොයාගෙත යුතුය. නැතිනම් නිර්මානය කරගත යුතුය. වෘත්තීය පුහුණු ආයතන තුළ පුහුණුව නිම කළ පසු එම ආයතන මඟින් රැකියා අවස්ථා සපයනුයේ ඉතාම සීමිත පිරිසකට පමනි. එලෙෂ සපයනු ලැබූ බොහෝ රැකියා අවස්ථා තාවකාලික ස්වරූපයක් උසුලයි.
තවද වෘත්තීය අධ්‍යාපන ආයතන පිළිබඳව තිඛෙන සමාජ මතයද වෙනස් කල යුතුය. එනම් වෘත්තීය අධ්‍යාපන ආයතන යනු හුදු පාසල් අධ්‍යාපනය හමාර කල පිරිස් හට රැකියා අවස්ථා සඳහා පුහුණුවක් පමණක් ලබාදෙන ආයතනයක් බවට තිඛෙන මතය වෙනස්කර මූලික ආරම්භක හැකියාවන් ඇති ශිල්පීන්ගේ සිට සුපරීක්ෂකවරුන් කළමනාකරුවන් තාක්ෂණ දක්වා අධ්‍යපනය හැදෑරීමට හැකියාව ඇති අයතන බවට පත්කල යුතුය.
පාසල් අධ්‍යාපනයේ උපරිම ඵල නෙලාගැනීමට අපොහොසත් වූ හෙවත්, පාසල් අධ්‍යාපනයෙන් ඉහලට ගමන් කිරීමට ඉඩ ප්‍රස්ථාව අහිමි වන තරුණ තරුණියන්ට රැකියා අවස්ථා පිළියෙල කරගැනීමට අවශ්‍ය නිපුනතා ලබා දෙමින් රටේ ශ්‍රම වෙළඳපල ඉල්ලූමට අවශ්‍ය සැපයුම නිර්මාණය කිරීම උදෙසා ආරම්භවූ ශ්‍රි ලාංකිය වෘත්තීය අධ්‍යාපනය වර්ථමානය වන විට ප්‍රධාන ගැටඵ රාශියක් මැද ඉදිරියට ගමන් කරමින් පවති.
එපමණක් නොව ඛෙහෝ දෙනා වෘත්තීය අධ්‍යාපනය හැදෑරීමේදි කර්මාන්තයේ අවශ්‍යතාවයන්ට ප්‍රමුඛත්වය නොදෙන තත්වයක් වර්තමානය තුළ දැකගත හැකිය. මෝටර් කාර්මික, ජලනල කාර්මික, පෙදරේරු ශිල්පී වැනි සමාජය තුළ කර්මාන්ත සඳහා ඉල්ලූම පවතින කේෂත්‍රයන් තිබියදී බොහෝ දෙනා වැඩි වශයෙන් පරිඝනක ආශි්‍රත වෘත්තීය පුහුණුව සඳහා යොමුව තිබේ.
එපමණක් නොව තමා ලද වෘත්තිය පුහුණුව තුළ උදාවන රැකියා එක් කාලවකවානුවකට පමණක් සීමා වන අයුරු දැකිය හැකිය. උදාහරණයක් ලෙෂ ගෘහවිදුලි ශිල්පය හැදෑරූ අයෙක් ගතහොත් නිවසකට අලූතෙන් විදුලිය ගැනීමේදී පමණක් ඔහුට එදාවේල සොයාගැනීමට සුඵ ආදායමක් ඉපයීම පමණක් සිදු කරයි. පෙදරේරු කර්මාන්තය ආශි්‍රතව ද මෙම තත්වයම දැකිය හැකිය.
එපමණක් නොව සමාජ තුළ ඒ ඒ වෘතියට අදාළ රැකියාව කිරීම සඳහා නියමිත පුහුණුවක් ලබාගැනීම අනිවාර්ය කල යුතු අතර අදාළ පුහුණු කාලය නිමකල පසු ඒ සඳහා සහතිකයක් නිකුත්කල යුතුවය. එවිට අදාල වෘත්තියට පිළිගැනීමක් හා වටිනාකමක් හිමිවෙනවා මෙන්ම පාරිභෝගියාට උසස් හා ගුනාත්මක සේවාවක් ද ලබාගැනීමට හැකියාව ලැඛෙනු ඇත.
කළා අංශය තුල සමහර සිසුන් තුල මෙයට පහැදිමක් තිබුනද වෘත්තීය අධ්‍යපනය ගැන ඔවුන්ගෙ මිතුරන් හා වටාපිටවෙන් ඔවුන්ට ලබෙන පිලිගැනිම අඩුය
වෘත්තීය අධ්‍යාපනය උදෙසා වූ සමාජ පිළිගැනීම අධ්‍යයනය කළහොත් පෙනී යන්නේ එය ඍණාත්මක පිළිගැනීමක් බවය. ඒ සඳමා ප්‍රධාන සාදක කීපයක බලපෑම දැකිය හැකිය.
වෘත්තීය අධ්‍යාපන නිමාකර පුහුණු කාලසීමාවෙන් පසු සමාජයට ප්‍රවිෂ්ඨ වන පුහුණු ශ්‍රමිකයාට ප්‍රථමයෙන්ම රගපෑමට තහිමිවන භූමිකාව වනුයේ සමාජයේ අනාථයෙකුගේ භූමිකාවයි. එම කි්‍රයාව තෙරක් නොපෙනෙන මහසයුරක් මැද ගොඩබිමක් සොයා යාත්‍රා කරන නැවියෙකුගේ කි්‍රයාව හා සම වන්නකි.
එපමණක් නොව වෘත්තිය පුහුණු ආයතන මුල්වී නොයෙක් කේෂත්‍රයන්හි කර්මාන්ත ආරම්භ කල හැකිය. එවිට අදාල කර්මාන්ත උදෙසා තම ආයතන තුළ පුහුණුවූ ශ්‍රමිකයන් යොදාගත හැකිය. මෙය මෝටර් කාර්මික කේෂත්‍රව තුළ ඉතාමත් ප්‍රායෝගිකව යොදාගත හැකිය.
අදාළ වෘත්තීය පුහුණුව ලත් තැනැත්තා එම උත්සාහයෙන් කර්මාන්තයක් ආරම්භ කලද ඔහු ඊළඟ මුහුණපානු ලබන ගැටලූව වනුයේ වෙළඳපොලක් නොමැතිකමයි. වෙළඳපොලක් සකසා ගැනීමට නොහැකි තත්වය හමුවේ බොහෝ කර්මාන්ත ළදරු අවධියේදීම විනාශවී යයි.
එපමණක් නොව වෘත්තීය අධ්‍යපනයේ ප්‍රධාන ඉලක්ක කණ්ඩායම වනුයේ පාසල් හැරගිය රැකියා නොමැති පිරිස් වුවද මෙම පිරිස පමණක් කේන්ද්‍ර නොකර දෙමාපියන්, ගුරුවරුන්, පාසල් සිසුන් වෘත්තීය අධ්‍යාපනය පිළිබඳ දැනුවත් කළ යුතුය.
තවද වෘත්තීය පුහුණු ආයතන සමාජය තුළ පුහුණු වෘත්තිකයන් සපයන ආයතනයක් ලෙස කි්‍රයා කලයුතුය. ඒ අනුව වෘත්තීය පුහුණු ආයතන සමාජය තුළ රැකියා බැංකුවක මුහුණුවර තමන්වෙත ලබාගත යුතුය.
එපමණක් නොව සමාජය තුළරැකියාව ඛෙදිතිඛෙන උස් පහත් භාවය ඉවත් කොට සෑම රැකියාවක උදෙසාම ගෞරවයක් ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙලක් ආරම්භ කලයුතුය. ඒ සඳහා ජනමාධ්‍ය භාවිතා කලයුතුය.
වෘත්තීය පුහුණුව ආශ්‍රිතව පවතින ගැටලූ ගැන කතා කිරීමේදී ඊළඟට වෘත්තිය පුහුණුව පැදැරීමෙන් පසු තත්වය ගැන අවධානය යොමු කිරීමේදී ද ගැටලූ රාශියක් හඳුනාගත හැකිය.
එපණක් නොව වෘත්තීය අධ්‍යපනයේ යෙදෙන සිසුන් ගේ මානසික මට්ටම ගැන රජය හා ඔවුන් ගේ පවුල්වල සාමාජිකයන්ද දැනුවත් වී ඔවුන්ට ආදාල ඉගනීම
1865 දී ඔහුගේ ඝාතනය ඇමරිකානු ඉතිහාසයේ මුල්ම ජනාධිපති ඝාතනය විය. එමෙන්ම ජාතිය නැවත එක් කිරීමේ මාතෘ වීරවරයන් ලෙස ද ඒබ්‍රහම් ලින්කන්ව සලකන ලදී.
කුමන භාන්ඩ කොපමණ ප්‍රමාණයකින් නිපද විය යුතුද යන්න (පාරිභෝගික භාණ්ඩ හෝ පෞද්ගලික භාණ්ඩ හෝ ආයෝජන භාණ්ඩ හෝ පොදු භාණ්ඩ හෝ නිපදවනවාද යන්න)
ශ්‍රම සුක්ෂම නිෂ්පාදන ශිල්ප ක්‍රමයක් හෝ ප්‍රාග්ධන සුක්ෂම නිස්පාදන ශිල්ප ක්‍රමය යොදා ගන්නේ ද යන්න)
වන සංවර්ධන විද්යාමවේ භ්රමමණ/ මාරු කිරීමේ විශ්ලේෂණයට අනුව ආර්ථිකමය වශයෙන් හොඳම භ්රධමණ වකවානුව යනු “කොටන් අස්වැන්න මඟින් උපරිම ආදායමක් හෝ ආර්ථික ඵලදාවක් ලබා ගැනීට හැකි වන තෙක් පවතින භ්රකමණ කාලය”යි. ආර්ථිකමය වශයෙන් හොඳම වනාන්තර භ්ර මණ/ හුවමාරු විශ්ලේෂණයට අනුව හොඳම භ්රදමණ වකවානුව තීරණය කරන්නේ දැනට පවත්නා උපරිම ශුද්ධ අගය ගණනය කිරීමෙනි. එය පහත පරිදි දැක්විය හැක.
ඉහත රූපයේ පෙනෙන පරිදි ආර්ථිකමය වශයෙන් හොඳම භ්රනමණ වකවානුව තීරණය කරනුයේ, අපේක්ෂිත වාසි ප්රආමාණයේ / ලාභයේ උපරිම වර්තමාන ශුද්ධ අගය ලැබෙන අවස්ථාවේ දී ඇති ආදායමට අනුවයි. එම ආදායම ලැබෙන අවස්ථානව පෙර හෝ පසු කාලවලදී භ්රේමණයක් / හුවමාරුවක් සිදු කිරීම, අපේක්ෂිත වාසිය / ලාභය පහත හෙලීමට හේතු වේ.
භ්රයමණය / හුවමාරුව සිදු කරන්නේ වර්තමාන ශුද්ධ අගය උපරිම වූ විටය. පහත රූපය ආධාරයෙන් මෙය තවදුරටත් පැහැදිලි කළ හැක.
මහ පොළොව හෙවත් පෘථිවිය සූර්යයාගේ සිට පිළිවෙලින් 3 වැනි ග්‍රහලෝකයයි. එය සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ ඇති ග්‍රහලෝක 8 න් ඝණත්වයෙන් වැඩිම සහ 5 වැනි විශාලම ග්‍රහලොවයි. එමෙන්ම එය සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ ඇති භූමියක් සහිත ග්‍රහලෝක අතුරින් විශාලතම ග්‍රහලොවයි. සමහර අවස්ථා වලදී එය ලෝකය , නිල් ග්‍රහලොව , හෝ එහි ලතින් නාමය වන "ටෙරා" යන නම් වලින් හඳුන්වයි.
මිනිසා ඇතුළු සත්ව විශේෂ මිලියන ගණනකට නිවහන වන පෘථිවිය දැනට සොයාගෙන ඇති පරිදි ජීවය පවතින එකම ආකාශ වස්තුවයි. මෙම ග්‍රහලෝකය මීට අවුරුදු බිලියන 4.54 කට පෙර නිර්මාණය වුණු අතර අදට අවුරුදු බිලියනයකට පෙර පෘථිවි පෘෂ්ඨය මත ජීවය බිහි විය.
කුඩා තල අතර ඉන්දියානු, අරාබි, කැරිබියන්, දකුණු ඇමරිකාවේ බටහිර වෙරලාශ්‍රිත නැස්කා හා දකුණු අත්ලාන්තික් සාගරයේ පිහිටි ස්කෝටියා තලය ප්‍රධාන වේ. වසර මිලියන 50-55 අතර කාලයකදී ඔස්ට්‍රේලියානු හා ඉන්දියානු තල එකිනෙක සම්බන්ධ විය. වඩාත්ම වේගයෙන් චලනය වන්නේ සාගර තල වන අතර තලය වර්ෂයකට 75 වේගයෙන්ද, පැසිෆික් තලය වර්ෂයකට 52-69 ප්‍රමාණයකින්ද චලනය වේ. අනෙක් අන්තය සලකා බැලුව විට යුරේසියානු තලය අවම වේගයකින් චලනය වන තලය වන අතර එය වර්ෂයකට 21 කින් චලනය වේ.
පෘථිවි වායුගෝලය යනු පොළොව වටා ඇති වායු තට්ටුවයි. එය පෘථිවි ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය නිසා පෘථිවිය ආසන්නයේ රැදී තිබේ. එහි 78.08% නයිට්‍රජන්ද, 20.95% ඔක්සිජන් ද, 0.93% ආගන් ද, 0.038% කාබන්ඩයොක්සයිඩ්ද,අනෙක් වායූන් අංශු මාත්‍ර වශයෙන්ද, වෙනස් වන ප්‍රමාණයකින් ජල වාෂ්ප ද අඩංගු වේ. මේ වායු මිශ්‍රණයට වාතය යැයි කියනු ලැබේ. මේ වායුගෝල‍ය පෘථිවියේ ජිවින් ආරක්ෂා කරනුයේ සූර්ය කිරණවල අඩංගු පාරජම්බුල වැනි අහිතකර කිරණ උරා ගැනීමෙන් හා දිවා රෑ අධික උෂ්ණත්වය අඩු කිරීමෙන් ය.
වායු‍ගෝලයත්, පිටසක්වළත් අතර ස්ථිර මායිමක් නොමැත. එය සෙමින් සෙමින් තුනී වි අවකාශයට නැතිවී යයි. වායුගෝලයෙන් ¾ ඇත්තේ ග්‍රහ ‍ලෝකයේ මතුපිට සිට කි.මී. 11 ඇතුලත වේ. එක්සත් ජනපදයේ සිට කි.මී. 80.5 පමණ උසකින් ගමන් කරන මිනිසුන් ගගනගාමීන් ලෙස නම් කෙරේ. කි.මී. 120 සීමාවට නැවත ඇතුල් වීමේදී දී වායුගෝලයේ ප්‍රතිඵල පෙනේ. පොළවේ සිට කි.මී. 100 ක් පමණ උසකදී පිහිටි කර්මාන් රේඛාව වායුගෝලයේ හා පිටසක්වල අතර සීමාව සේ සැලකේ.
මේ භූ තැටි කැඩී පළුදුවන තැන්වලින් පෘථිවි අභ්‍යන්තරයේ පීඩනය මුදා හැරෙන නිසා, කබොල එක්කම පහතින් තිබෙන ප‍්‍රවාරණයේ ක්ලේ ස්වරූපයේ ද්‍රව්‍ය ක්ෂණිකව උණුවී කබොල පළුදුවූ තැනින් නිකුත්වී උඩට ඇදෙනවා. එය පොළොව මතුපිටින් පුපුරා විදාරණයවෙන්නේ යමහල් ලාවා හැටියටයි. ගිනි කඳු වඩාත් පහසුවෙන් පැළී පුපුරන්නේ සාගර පතුලෙන්. පෘථිවි කබොලේ වඩාත්ම තුනීයට ඇත්තේ සාගර පතුල වීම ඊට හේතුවයි. මේ පළුදු සිසිල් වීමෙන් අලූත් කබොල බිහිවෙනවා.
මහ පොළොව මතුපිට සිට මැදට කිලෝමීටර් හය දහසකට වැඩි දුරක් දක්වා තියෙන්නේ පාෂාණ. ඒ කියන්නේ දළවශයෙන්, ඉන්දියාවේ නව දිල්ලි නුවර ඉඳන් පැරීසියට තියෙන දුරට සමාන දුරක්. ඇතුළටම වෙන්න පෘථිවියේ අභ්‍යන්තර හරයේදී මේ ලෝහ බහුල පාෂාණ ඉහළින් එන ඉතා අධික පීඩනය හෙවත් තෙරපුම හේතුවෙන් ඝන යකඩ ලෙස කැටි ගැසී තිබෙනවා දැක ගන්න පුළුවන්. අභ්‍යන්තරයට යා ගන්න හැකියාවක් තියෙනවා නම් දිගින් මීටර සිය ගණනක් වෙන තනි තනි යකඩ ස්ඵටික එහි දැක ගන්නත් හැකිවේවි.
පෘථිවියේ පිටස්තරම තට්ටුව පෙඩොස්ෆියර් වන අතර එය සෑදි ඇත්තේ පස්වලිනි. එය පස් සැකසීමේ ක්‍රියාවලියට යටත් වේ. එය පැවත එනුයේ ශිලාගෝලය, වායුගෝලය, ජලගෝලය සහ ජෛව ගෝලය ඇතුලතය. දැනට ගොඩබිමෙන් වගා කල හැකි බිම් ප්‍රමාණය 13.31% කි. එහි උපකාරක ස්ථිර ඵලදාව 4.71% වේ. පෘථි‍වියේ ගොඩබිම මත්තෙන් 40% ආසන්න භූමි ප්‍රමාණයක් තණ බිම් සඳහා වෙන්වී ඇත. එමෙන්ම ඇස්තමේන්තු ගත 1.3 107 කි.මි. පළදා බිම් සහ 3.4 107 කි.මි. ප්‍රමාණයක් තණ බිම් ද වේ.
පොළවේ භූමි ප්‍රදේශය තැනින් තැන මහත් වෙනස්කම්වලින් යුතුවේ. පොළව මතුපිට 70.8% ජලයෙන් යටවී ඇති අතර වඩාත් මහද්වීපික ගල්පර පිහිටා ඇත්තේ මුහුදු මට්ටමට පහලින්ය. ලෝපුරා ජලයෙන් යටවූ ප්‍රදේශවල සාගරය මැද විහිදුන කඳුවැටි පන්ති, මුහුද යට ඇති ගිනිකඳු, සාගර අඟල්, මුහුදු යට කඳු අතර ඇති විශාල වළවල්, තැනිතලා සහ ආගාධ ඇතුළු අංගයන්ගෙන් යුක්තය. ජලයෙන් යට ‍නොවී ඇති ඉතිරි 29.2% වූ ප්‍රදේශය කඳු, කාන්තාර, තැනිතලා සහ වෙනත් දැයින් යුක්තය.
ශීලාගෝලය අධෝ ගෝලය මත පාවෙමින් පවතින අතර එය භූකාරක තල වශයෙන් කොටස් වලට බෙදේ. මෙම තල දැඩි වන අතර එකිනෙකට සාපේක්ෂව විවිධ කාල සීමාවන්වලදී තුන් ආකාරයකින් චලනය වේ. ඒවා නම් අභීසාරී, අපසාරී හා පරිණාමන වේ. අවසානයට සඳහන් කළ ආකාරයට තල එකිනෙක හා චලනය වීමෙන් තිරස් විභේදන දෝෂය නැමැති තත්වය ඇතිවේ. භුමිකම්පා, ගිනිකඳු ක්‍රියාකාරිත්වය, කඳු සෑදීම හා සාගර අඟල් ඇතිවීම මෙම තල සීමා ඔස්සේ සිදු විය හැක.
ග්‍රහලෝකවල පිටතලය ටෙ‍ක්ටෝනික් හා සෝදා පාලුව නිසා භූ විද්‍යාත්මකව කාලයක් තිස්සේ නැවත හැඩ ගැසෙමින් පවතී. තැටි හෝ ටෙක්ටොනික් මඟින් සෑදුණු හෝ අංග වෙනස් වී පිටිතල අංග යටට බේරීමෙන්දැඩි දේශගුණික අවස්ථාවන්ට අනුගතවීම සිදුවේ. උෂ්ණත්වය සහ රසායනික හේතූන් නිසා හිමි දියවීම, වෙරළ ඛාදනය, කොරල් වැටි විනාශ වීම සහ විශාල උල්කාපාත ගැටීම් ද භූමි දර්‍ශනය වෙනස් වීමට හේතු වේ.
අභ්‍යන්තර හරයේ සිට පිටතට එද්දී පීඩනය අඩු බව දැනුණත්, උෂ්ණත්වය නම් තවමත් සූර්යයාගේ මතුපිට උෂ්ණත්වයට වඩා වැඩියි. ඝන යකඩ දැන් ද්‍රව යකඩ ලෙස ගලායමින් පවතිනවා. පෘථිවියේ බාහිර හරය ලෙස හඳුන්වන මෙම කැළැඹුණු යකඩ සාගරයේ භ්රමණය නිසා තමයි පෘථිවියේ චුම්භක කේෂ්ත්රය උත්පාදනයවෙන්නේත්, ඒ වගේම පෘථවියේ මතුපිට කොටස්වල චලනය සිදුවෙන්නේත්.
භූකාරක තැටි වාදයට අනුව පෘථිවියේ පිටතම කොටස තැනී ඇත්තේ ස්ථර දෙකකිනි. ශිලාගෝලය තැනී ඇත්තේ ‍කබොල්ලෙන් සහ ඝනීභවනය වු ප්රාවරණයෙහි ඉහළ කොටසෙනි. ශී‍ලාගෝලයට පහළින් ඇති අධෝගෝලය සෑදී ඇත්තේ ඉහළ ප්රාවරණයේ ඇතුල් කොටසිනි. අධෝ‍ගෝලය සුපිරි තාපන ද්‍රව්‍යයක් මෙන් අර්ධ ද්‍රවීය ප්ලාස්ටික් වැනි තත්වයක පවතී.
බරෙන් වැඩි මහද්වීපික තැටියක් හා සාගරික තැටියක් එකට ගැටුණු විට, සාගරික තැටියට උඩින් මහද්වීපික තැටිය ගමන් කිරීම නිසා තැටි දෙක අතර දාරය ගිලා බසිනවා.එසේ ගිලා බසින තැන් වල ආගාධ හටගන්නවා.
පීඩනය මනිනු ලබන ස්ථානයට ඉහළින් වාතයේ මුළු බර වායු භාර ප්‍රමාණයේ සෘජු ප්‍රතිඵලයකි. මෙයින් අදහස් කෙරෙන්නේ වායු පීඩනය, පිහිටීම හා වේලාව අනුව වෙනස් වන බවයි.
නීරෝගිව වැඩෙන බෝගයන් කොළ පැහැ වේ. ඉරිඟු ඒ වන විට පත්‍ර සහිත කඳන් බවට පත් වෙමින් පැවතින. සෝගම් බෝගය වැඩෙන්නේ සෙමින් බැවින් එහි පැහැය අඩුය. තිරිඟු බෝගයේ අස්වැන්න ජුනි මස ලැබෙන නිසා එය විශිෂ්ඨ රත්රන් වර්ණයකින් ඇත. දුඹුරු පැහැයෙන් ඇත්තේ මෑතකදී අස්වැන්න නෙලා ගෙන සීසාන ලද ප්‍රදේශ හෝ පුරන් වු බිම් ප්‍රදේශ විය හැක.
සංකලිත ගොවිපළ ක්‍රමය යනු ප්‍රගාමි ජෛවවිද්‍යාත්මකව සංකලිත ද්‍රව්‍ය නොනැසී පවත්නා සංකලිත කෘෂිකර්මාන්ත වේ.
උදාරහණ : බහුපෝෂි ජලරෝපණය හා ශුණ්‍ය අපද්‍රව්‍ය කෘෂිකර්මාන්තය. ඒවා ක්‍රියාත්මක කිරීමට නම් විවිධ ශාක කුල අතර අන්තර් ක්‍රියාව පිළිබඳ නිවැරදි ගණනයක් අවශ්‍ය වේ. නොනැසී පැවතීම හා වැඩිවන වාසිදායකතාවය මෙම ක්‍රියාවල ප්‍රතිලාභ වේ.
ක්රිණ.ව. 1887 දී එවකට ඇමරිකානු ජන සංඛ්යානලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවේ සේවය කළ ඇමෙරිකානු විද්යානඥයෙකු වු හර්මන් හෝල්රිත්
චලිතයේ දෘෂ්ටි මායාව නිර්මාණය කිරිම සදහා පරිගණක තිරය මත එක් අනුරැවක් දර්ශනය කොට සැනෙකින් ඊට වඩාත් සමාන එහෙත් සියුම් ලෙස වෙනස් කරනු ලැබු තවත් අනුරැවක් දර්ශනය කරයි. මෙම ක්‍රමය රෑපවාහිනි තුල සහ චලිත රෑප හි චලිතයේ දෘස්ටි මායාව නිර්මාණය කිරිමට සමානය.
මේ චිත්‍ර කාශ්‍යප රජු විසින් අඳින ලද බව පරණවිතානගේ මතය යි. ඔහු එය අභයගිරියේ බුද්ධමිත්‍ර තෙරුන් විසින් ලියන ලදැයි සැලකෙන ශ්‍රමන දූත කාව්‍ය ඔස්සේ පෙන්නුම් කරයි. නමුත් හත්වන ශතවර්ෂයේ අගභාගය වන තෙක් ලියූ කවි වල චිත්‍ර සම්බන්ධව කරුණු නොදැක්වෙයි. මේ නිසා මේ චිත්‍ර සීගිරිය බැලීමට ගිය භික්ෂූන් විසින් අඳින ලද්දක් බවද පිළිගත හැකිය. එයින් දැනට ඉතිරිව ඇත්තේ චිත්‍ර 21 ක් පමණි. අටවන සියවස පමණ වන විට දේශීය මෙන්ම විදේශීය සංචාරකයන් ද සීගිරිය නැරඹීමට පැමිණ තිබේ.
මෑත කාලය වන විට හිඳගලින් හමුවන්නේ ඉතා සුළු සිතුවම් කොටස් පමණි. හොඳින් ආරක්ෂා වී තිබූ කාලයේ සත්සතියේ දී හමු සිදු වූ වැදගත් සිදුවීම් පිළිබඳව සඳහන් වේ. මේ සිතුවම් සීගිරි හා පොළොන්නරු කාලය අතරතුර අඳින ලද බවට පරණවිතාන හා ඛෙන්ජමින් රෝලන්ඩ් ගේ මතය යි. මේ සිතුවම් වල අජන්තා සිතුවම් වලට සමාන ශෛලියක් දක්නට ලැබේ. මෙහි නිරූපිත බුද්ධ රූපවල මුහුණු සලකුණු සීගිරියේ සිතුවම් වලට සමාන වෙයි. මෙතෙක් ලංකාවේ හමු වී ඇති පැරණිම බුද්ධ චිත්‍රය හිඳගලින් හමු වේ.
මේ අතර මහාබෝධි වංශයෙහි ද පැරණි චිත්‍ර කලාව සම්බන්ධිත කරුණු ඇතතුලත් වේ. දිවයිනට මහාබෝධිය වැඩම කරන විට සූවිසි වැදෑරුම් පිරිසක් ද ඒ සමඟම පැමිණ තිබේ. එම පිරිස අතර සිටි සිත්තර කුලයක් ගැන ද කරුණු හෙළි වී තිබේ. සිත්තරුන් යනු ඇදීම, ඇඹීම හා නෙලීම යන ශිල්පයන් ප්‍රගුණ කල අය වේ.(බෝධිවංශයේ කියවෙන චිත්‍රකාර කුල, සිත්තර කුලේහි, වැනි යෙදුම් වලින් කියවෙන්නේ ද චිත්‍ර කලාව සම්බන්ධ පිරිසක් ගැන විය හැකිය.
අනුරාධපුරයට අයත් බිතු සිතුවම් කලාවක් මෙයින් පෙන්නුම් කෙරේ. රිදීගම ප්‍රදේශයේ කරඹලෙන පිහිටා ඇත. මේ සිතුවම් නිර්මාණයට පෙර බදාමයක් ගසා ඒ මත සිතුවම්, රතු රේඛා ඇඳ සිතුවම් නිර්මාණය කර තිඛෙන අතර, මෙම අගනා සිතුවම් ලෙන පිළිබඳව බුද්ධඝෝෂ හිමි රචිත විසුද්ධි මාර්ගයේ ද සඳහන් කර ඇත. එය කුරුන්දක ලෙන, ලෙසින් හඳුන්වා දී ඇත. මෙහි බෝධිසත්වරු සත් නමකගේ අභිනිෂ්ක්‍රමණය සිතුවම් කොට ඇත.
මේ සිතුවම පිළිබඳ ආචාර්ය මංජු ශ්‍රි මහතාගේ අදහස වන්නේ 2 වන සියවසට කරඹගල සිතුවම් අයත් බවයි. මේ ලෙනේ ඇඳි සිතුවම් රේඛා තරමක් ඝනකමකින් යුතු වේ. කළු හා අඳුරුඅ පැහැයෙන් යුතු රේඛා දක්නට ලැබේ. වලාකුළින් තැන තැන මතු වූ අශ්ව අඩි කැබලි හා අසුන්ගේ පිට මත දැමූ පලස් සටහන් ද, බෝධිසත්ත්ව රූපයක මුහුණු කොටස් හා අප්සරාවකගේ මුහුණක් ද දක්නට ලැබේ.
අනුරාධපුර යුගයේ පැරණි අවධියට අයත් සිතුවම් කලාවක් මෙහි දක්නට ලැබේ. මෙහි සිතුවම් තට්ටු දෙකක් දක්නට ලැබීම විශේෂ කරුණකි. පළමු තට්ටුවේ සිතුවම් බොහොමයක් විනාශයට පත්වී ඇත. දෙවන තට්ටුවේ සිතුවම් නිල්-කහ-කළු වර්ණවලින් අලංකාර කොට ඇත. එහි දේව රූප කීපයක්ම දක්නට ලැබේ. නෙළුම් මලක් අතින් ගත් කාන්තාවකගේ රූපය ද වාඩි වී සිටින දේව රූපයක් ද වේ.
මේ අතුරින් ඔවුන්ගේ ඇඳුම් පැළඳුම් අනුරපුර යුගයේ ප්‍රභූ ළඳුන්ට සමාන කර ඇත. නමුත් මොවුන් දිව්‍යාප්සරාවන් බවට සැකයක් නැත. මේ අදහස ආනන්ද කුමාරස්වාමි, හෝකාට් මහාචාර්ය සේනක බණ්ඩාරනායක, මහාචාර්ය ඇල්බට් ධර්මසිරි යන මහත්වරුන් සනාථ කර ඇත. මේ සිතුවම්වල යටි කොටස වලාපටලයකින් වැසී තිබීම ඊට හොඳම නිදසුන ලෙස ඔවුහු පෙන්වා දෙති.
අඩි 1132 ක් උසැති සීගිරි පර්වතයේ අව් වැසි ආදියෙන් හොඳින් ආවරණය වූ තැනෙක සිතුවම් කරන ලද පර්වත පෘෂ්ඨය මත මේවා ඇඳ තිබේ. කැටපත් පවුරේ ගී කිහිපයකම සඳහන් වන ආකාරයට මේ චිත්‍ර ගැලරියෙහි චිත්‍ර 500ක් පමණ විය. එහි ඒ තරම් චිත්‍ර ප්‍රමාණයක් තිබුණේ නම් ලොව ලෝකයේ එවැනි චිත්‍ර ගැලරියක් තිබූ එකම ස්ථානය සීගිරිය යි.
මෙහිදී මිහින්තලයේ කුඩා ස්තූපයක ධාතු ගර්භයෙන් හමුවූ සිතුවම් පිළිබඳව වඩා වැඩි අවධානය යොමු වේ. නමුත් කාලනිර්ණය සම්බන්ධයෙන් ගැටලූ මතු වී ඇති හිඳගල සිතුවම්, දිඹුලාගල පුල්ලිගොඩ සිතුවම්, ගොනාගොල්ල සිතුවම් හා මහියංගන ධාතු ගර්භ සිතුවම් පිළිබඳව ද මෙහිදී අවධානය යොමු කිරීමට අපේකෂිත ය.
මේ අනුව මූලාශ්‍රමය සාධක මෙන්ම අභිලේඛන සාධක මගින් ද ඉතා පැරණි අවධියේ පටන් චිත්‍රකලාව පැවති බැව් පෙනේ. අනුරාධපුර යුගයේ චිත්‍ර කලාව සම්බන්ධයෙන් විමසීමේ දී කරඹගල, සීගිරි, හිඳගල, ගොනාගොල්ල, මිහින්තලය හා මහියංගනය යන ස්ථාන වල ශේෂ වී ඇති බිතුසිතුවම් සුවිශේෂි වේ.
මෙරට පැරණි අවධියේ චිත්‍ර කලාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමේ දී මූලාශ්‍ර ගත තොරතුරු වලට විශේෂ ස්ථානයක් හිමි වේ. මහාවංශයේ එන තොරතුරු අනුව ක්‍රි.පූ. තුන්වෙනි ශත වර්ෂයේ පමණ චිත්‍ර කලාවක් පිළිබඳ සඳහන් වේ. මෙය ථූපාරාමයට නැගෙනහිරින් පිහිටි බවට විශ්වාස කරනු ලැබේ.
අනුරාධපුර යුගයේ හමුවන විශිෂ්ටතම ගණයේ සිතුවම් හමුවන්නේ සීගිරියෙනි. මධ්‍යම පළාතට අයත් මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ ඉනාමලූව කෝරළයේ පිහිටි සීගිරිය ක්‍රි.පූ. දෙවන සියවස තරම් පැරණි අවධියකට දිව යයි. නමුත් මෙය වඩා ජනප්‍රිය වන්නේ කාශ්‍යප රජුගේ කාලයේ දී ය.
සීගිරි චිත්‍ර අජන්තා චිත්‍රවලට සමාන ලෙසින් මතයක් පවතී. යොදාගත් වර්ණවල හා ශිල්පක්‍රම වල තිබූ සමාන බව නිසා ඇති වූවකි. නමුත් ශෛලිය අතින් සීගිරි චිත්‍ර අජන්තා සිතුවම් හා සැස‍ඳෙන්නේ නැත. මේවා අභයගිරි කලා සම්ප්‍රදායට අයත් බව පිළිගත හැකි බවට මතයක් පවතී.
මේ අතරම මිනිස් රූප සමූහයක් ද, ලියවැල්, මල් පාත්තරයක් ද අඟල් 80 ක් පමණ උස දේව රූපයක් ද සිතුවම් අතර වේ. මේ අතර මිසර කලා සම්ප්රදායට යමින් ඇඳ දම්, කොළ පැහැයෙන් යුතු මානෙල් මල් සමූහයක් ද වීම සුවිශේෂී වේ. මේ සිතුවම් වල වර්ණ රටාවක් දක්නට ලැබේ.
ඉන වට කොළ පැහැයෙන් යුත් වස්ත්ර ඇඳ තිබේ. ඇඳි දෝතියේ නරුං ඉදිරියට මනාව නෙරා ඇති ආකාරය දක්නට ලැබේ. වම් අතින් යම් දෙයක් අල්ලා ගෙන සිටින ආකාරයෙන් දකුණත ආසනයට තබා ගෙන සිටී,
වටිනාකම මැනීමේ මිනුම්දණ්ඩක් වීම - නූතන මුදල් ආර්ථීකයන්හි වටිනාකම සැසඳීමට, වටිනාකම මැනීමට මුදල් භාවිතය ඉතා වැදගත් වී ඇත.
වාණිජ බැංකු පවත්වාගෙන යන ඉල්ලුම් තැන්පත් හෙවත් ජංගම ගිණුම්වල ශේෂ බැංකු මුදල් ලෙස හඳුන්වයි. ජංගම ගිණුම් වල ශේෂ ගනුදෙනු සඳහා භාවිතා කරන්නේ චෙක්පත් නිකුත් කිරීමෙනි. චෙක්පත් ව්‍යවහාර මුදල් ලෙසම ගනුදෙනු සඳහා භාවිතා කරයි. බැංකු මුදල් ව්‍යවහාර මුදල් මෙන්ම 100% ක්ම ද්‍රවශීලතාවයෙන් යුක්ත යැයි පිළිනොගනී.එහෙත් බැංකු මුදල් ආසන්න මුදල් වලට වඩා ද්‍රවශීලතාවයෙන් යුක්තය.
මෙම ක්‍රමය යටතේ තම නිෂ්පාදිත භාණ්ඩයේ අතිර්‍රක්තය වෙනත් අයෙකුට දි ඹහුගෙන් තමාට අවශ්‍ය දෙයක් ලබා ගන්නා ලදි. පටු අවශ්‍යතා ඇති ස්වයංපෝෂිත ග්‍රාමීය සමාජයන්හි මෙම භාණ්ඩ හුවමාරු ක්‍රමය පහසුවෙන් ක්‍රියාත්මක කළ හැකිවිය. නමුත් මිනිසුන්ගේ අවශ්‍යතා සංකීර්ණ වීමත් සමග මෙම භාණ්ඩ හුවමාරු ක්‍රමය අසාර්ථක විය.
විශේෂයෙන්ම විශාල ප්‍රමාණයක් සංසරණය වන නීතිමය වලංගුභාවය සහිත මුදල් සහ විවිධ වර්ග වල මූල්‍ය තැන්පතු ගිණුම්, ඉල්ලුම් තැන්පතු, ඉතිරිකිරීමේ ගිණුම් හා තැන්පතු සහතික වශයෙන් මෙම හුවමාරුවන් සඳහා භාවිතා කරන දේ මුදල් වලට අයත්වේ. වර්තමාන ආර්ථිකයේ මුදල් සැපයුමේ කුඩාම කොටස වන්නේ වලංගු මුදල්ය.
මුදල්, භාණ්ඩ හා සේවාවන්ගේ ගෙවීම් කිරීමට සහ ණය නැවත ගෙවීම සඳහා සාමාන්‍යයෙන් පිළිගත් දෙයකි. අය කිරීමේ මාධ්‍යයක් ලෙස, වටිනාකමේ ඒකකයක් ලෙස සහ වටිනාකම් සම්භාරයක් ලෙස මුදලේ ප්‍රධාන භාවිතයන් වේ. විලම්භීත ගෙවීමකට මුදල් අවශ්‍ය කරන බව සමහර කර්තෘවරු ප්‍රකාශකර තිබේ.
මුදලේ වටිනාකම යනු භාණ්ඩයක් හෝ සේවාවක් සමඟ හුවමාරුවේදී එහි ඇතිවන වටිනාකම හෙවත් මුදලේ ක්‍රයශක්තියයි. එනම් මුදලින් මිලදී ගතහැකි භාණ්ඩ හා සේවා ප්‍රමාණයයි. මෙය මිලමට්ටම මත රඳා පවතිනු ඇත.
කඩදාසි ව්‍යවහාර මුදල් භාවිතය ප්‍රචලිත වී ඇත්තේ හුවමාරු මාධ්‍යයක් වශයෙන් ඵය ලබා දෙන පහසුව නිසාය. මුදල් නෝට්ටු පහසුවෙන් එහා මෙහා ගෙන යා හැකි අතර, ඒකරාශී කර තබා ගැනිමද පහසුය.
යම් කිසි ජන සමාජයක විවිධාකාර වූ භාණ්ඩ හා සේවා මිලදී ගෑනීම සඳහා භාවිතා කරන පොදුවේ පිළිගන්නා ඹ්නෑම හුවමාරු මාධ්‍යයක් මුදල් වශයෙන් සැලකිය හැකිය.
පළමුවැනි පදයේ අග ගාත්‍රාක්ෂරය හෝ දෙවෙනි පදයේ මුල් ගාත්‍රාක්ෂරය හෝ ලොප් වි වෙනත් ගාත්‍රාක්ෂරයක් අලුතෙන් ආදේශ වීමෙන් පද ගැළපීම ගාත්‍රාදේශ සනිධිය නම් වේ.
පළමුපදයේ අග ගාත්‍රාක්ෂරය ස්වරය සමග ‍ලොප් වී අර්ධ අනුනාසිකය පුර්ණ අනුනාසිකයක් බවට පත්විමෙන් පද ගැළපීම ගාත්‍රාක්ෂර ලෝප සන්ධිය නම් වේ.
පළමුවන පදයේ අග අකුර ‍ලොප් වි ඉතිරි ගාත්‍රක්ෂරය හා දෙවෙනි පදයේ මුල් ස්වරය හා එකට ගැළපීම පුර්වස්වර ලෝප සන්ධිය නම් වේ.
පළමුවැනි පදයේ අග ස්වරයත් දෙවැනි පදයේ මුල් ස්වරයත් යන දෙක ම වෙනුවට වෙනත් ස්වරයක් අලුතෙන් ආදේශ කිරීමෙන් පද ගැළපීම ස්වරාදේශ සන්ධිය නම් වේ.
සන්ධි සිංහල භාෂාවේ වචන වල උච්චාරණය පහසු විම සදහා නිසි ලෙස වචන එක් වී ගැළපීම සන්ධි නම් වේ. සිංහල භාෂාවේ සන්ධි වර්ග 10කි.
පරිගණක භාවිතයෙන් මුහුණු සජිවිකරණය සදහා රූප නිර්මාණයේ පටන් ත්‍රිමාන ආකෘති නිර්මාණය සහ විදැහුම් කරණය දක්වා ක්‍රමවේද රැසක් පැවැත්වෙයි. මෙම තාක්ෂණය වෘතාන්ත චිත්‍රපට සහ පරිගණක ක්‍රිඩා ඔස්සේ ජනප්‍රියත්වයට පත්ව ඇති නමුත් සන්නිවේදනය, අධ්‍යාපනය, විද්‍යාත්මක අනුරූපණ නිර්මාණය සහ නියෝජිතයන් මත පදනම් වු පද්ධති (උදාහරණයක් ලෙස අන්තර් ජාලය හරහා ක්‍රියාත්මක වන පාරිභෝගික සේවා නියෝජිතයන් පෙන්වා දිය හැක‍) ආදි ක්ෂේත්‍ර සදහා ද මෙය ප්‍රයෝජනවත් වෙයි.
මුහුණු සජීවිකරණය සදහා පරිගණක රූ නිර්මාණ ක්‍රම සකස් කිරීම 1970 දශකයේ මුල භාගයේදී ආරම්භ වු නමුත් මෙම ක්ෂේත්‍රය විශාල දියුණුවකට පාත්‍රවීම වඩාත් නූතන සිදුවුවක් වන අතර එය 1980 දශකයේ අග භාගයේ පටන් ආරම්භ වුණි යැයි සැලකිය හැක.
බොහෝ රාජ්‍යන්ට අනුව එක්සත් රාජදනියේ කිරුළ දරන්න හට 1948 ට පෙර ගිවිසුම් කඩ කිරීම් සඳා දඩුවම් කිරීම කළ නොහැකි විය. නමුත් ගිවිසුම්කරුවන් එවන් අවස්තාවලදී ගිවිසුම් වලට එළඹීමට අදිමදි කිරීමක් කළහැක, එසේම එයිතිවාසිකම් පෙත්සම් යටතේ වූ වන්දි ගෙවීම්ද ස්වදේශකටයුතු භාර ලෙඛම් හෝ ඇටෝනි ජෙනරාල් විසින් පිටසන් කළයුතු විය.ක්‍රව්න් ප්‍රොසීඩිං ඇක්ට් 1947 කිරුළ දරඅන්නාද අනෙක් ඕනෑම අයෙකු මෙන් උසාවිය ඉදිරියේ ගිවිසුම් කඩවීම් සඳා වන්දි ගෙවීමට මග විවර කරන ලදී.
ගිවිසුම් කඩකිරීමක් යනු එය ගිවිසුමේ සඳහන් වූ පරිදි ක්‍රියාත්මක කිරීමට අපොහොසත් වීමකි. ගිවිසුමක් කඩ වූ පසු එය අත්හැර නොදැමූ බව සලකා පිපිළියම් කළ හැකි ක්‍රම රැසක් පවතී. දූර්ශීය වශයෙන් ගිවිසුම් කඩ වීමකට පිළියම නම් මුදල්මය අලාභහානි ප්‍රදානය කිරීමයි. නමුත් යම් අණන්‍ය විශයානුබද්ධ අවස්තාවක් සමග ගනුදෙනු කිරීමේදී විශේශ කාර්‍යසධනයක් නියෝග කළ හැක.
ගිවිසුම කඩවීම සිදු ඌ පාර්ශවයට වන්දි ගෙවිය යුතු අලාභහානි. මෙම අලාබහානි ප්‍රධාන වශයෙන් දෙකොට්සකි, එනම් අලාබහානි සහ ඍජු අලාභහානි වේ.
මොනොසැකරයිඩ යනු සරලතම කාබෝහයිඩ්‍රේටය යි. මෙහි කාබන් හයිඩ‍්‍රජන් සහ ඔක්සිජන් 1 2 1 අනුපාතයෙන් පිහිටයි. ග්ලූකෝස් ඉතා වැදගත් මොනොසැකරයිඩය කි. එසේම ෆ‍්‍රක්ටෝස් ද පලතුරු වල මිහිරි රසය ඇති කරයි. මොනොසැකරයිඩ ඇල්ඩෝස ඇල්ඩිහයිඩ හෝ කීටෝස ආකාරයෙන් පිහිටයි. ඇල්ඩෝස හා කීටෝස මුදු ආකාරයේ දාම තනයි.
ජල විච්ජෙදන සංයෝජනයක් මගින් මොනොසැකරයිඩ දෙකක් එක් වීමෙන් සෑදේ. එහිදී හයිඩ්‍රොක්සිල් කාණ්ඩයක් හා හයිඩ‍්‍රජන් පරමාණුවක් ඉවත් වී ජල අණුවක් සාදයි. එනිසා ජල විච්ජෙදන යන නම භාවිත වේ. ප‍්‍රතිපල වන ඩයිසැකරයිඩ අනුවේ ග්ලයිකොසිඩික් හෝ ඊතර් බන්ධන පිහිටයි. මෙය ප‍්‍රත්‍යවර්ත ප‍්‍රතික‍්‍රියාවකි. ප‍්‍රකට ම ඩයිසැකරයිඩය සාමාන්‍ය සීනි හෙවත් උක් සීනි වේ. මෙය ග්ලූකෝස් හා ෆ‍්‍රක්ටෝස් වල එකතුවකි. වෙනත් වැදගත් ඩයි සැකරයිඩයක් නම් ග්ලූකෝස් හා ගැලැක්ටෝස එක්ව තනන ලැක්ටෝස් ය.
කාබෝහයිඩ්‍රේට වල කෘත්‍ය අතරට ශක්තිය ගබඩා කිරීම සහ ව්‍යුහ ගොඩනැගීම අයත් වේ. සියලූම කාබෝහයිඩ්‍රේට සීනි වර්ග නොවේ. වෙනත් කිසිදු ජීව සංඝටකයකට වඩා බහුල ලෙස කාබෝහයිඩ්‍රේට් ව්‍යාප්ත ව ඇත.
පරමාණු ක්‍රමාංකයේ / න්‍යෂ්ටික ආරෝපණයේ වැඩිවීමත් සමගම පරමාණුක න්‍යෂ්ටිය හා ඉලෙක්ට්‍රෝන අතර සිදුවන භ්‍රමණ කාක්ෂික යුගලනය ක්‍රමයෙන් වැඩිවන බැවින් එක් එක් පරමාණුක කාක්ෂිකය එකිනෙකින් ස්වායත්තව සලකනු ලබන කාක්ෂික නිර්ණය කිරීමේ ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රික අනුරුවේ නිරවද්‍යභාවය ක්‍රමයෙන් අඩුවන බව සැලකිය යුතුය.
මූලද්‍රව්‍ය පරමාණුවක අවසාන කවචයේ ඉලෙක්ට්‍රෝන අයත් වන උප කාක්ෂිකය එම මූලද්‍රව්‍යය , , ආදී ලෙසට ගොණුවලට අයත් ලෙස සැලකේ. මෙම කාණ්ඩ ආවර්තිතා වගුවේ පැහැදිලිව හඳුනාගත හැකි අතර අවසාන කවචයේ ඉලෙක්ට්‍රෝන රසායනික ලක්ෂණ තීරණය කිරීමට මූලික වන හෙයින් මෙසේ වර්ගීකරණය කිරීම ඉතා වැදගත් වේ.
මූලද්‍රව්‍ය පරමාණුවක ඇති ශක්ති මට්ටම් සංඛ්‍යාව අනුව එය අයත් වන ආවර්තය නිර්ණය කෙරේ. මෙම ශක්ති මට්ටම් නැවත උප ශක්ති මට්ටම්වලට බෙදා දක්වන අතර පරමාණුක ක්‍රමාංකයේ වැඩිවීමත් සමග එම උප ශක්ති මට්ටම් පිරී යන අනුපිළිවෙල පහත දැක්වේ.
මේ අනුව මූලද්‍රව්‍යයක රසායනික ලක්ෂණ සංයුජතා කවචයේ ඉලෙක්ට්‍රෝන සංඛ්‍යාව මත තීරණය වන බැවින් සංයුජතා කවචයේ සමාන ඉලෙක්ට්‍රෝන සංඛ්‍යා ඇති මූලද්‍රව්‍යය එකම කාණ්ඩය යටතේ වර්ග කිරීමෙන් ආවර්තිතා වගුවෙහි මූලික සැලැස්ම ලබාගත හැක.
බ්රෝඩ්ෂීට් යනු විවිධ පුවත්පත්වල හැඩයන් අතර විශාලතම ප්‍රමාණයයි. එහි විශේෂ ලක්ෂණයක් වන්නේ පිටුවේ දිග ප්‍රමාණයයි. මෙම වචනය භාවිතයට පැමිණෙන්නේ ජනප්‍රිය තනි පිටුවේ කවි කොළ හෝ දේශපාලන උපහාස ප්‍රකාශන අඩංගු වීදි වල විකුණන ලද ප්‍රකාශනයන් මුල් කර ගනිමිනි. මෙම බ්රෝඩ්ෂීට් ප්‍රමාණයේ පළමු පුවත්පත නම් 1618 දී ප්‍රකාශනය කළ පුවත්පත යි.
බොහෝ බ්රෝඩ්ෂීට් පුවත්පත් සාමාන්‍යයෙන් අඟල් 29½ 23½ වේ. මෙය සාමාන්‍ය ටැබ්ලොයිඩ් පුවත්පතක් මෙන් දෙගුණයක් විශාලය. ඕස්ට්‍රේලියානු සහ නවසීලන්ත බ්රෝඩ්ෂීට් ප්‍රමාණයේ පුවත්පත් හැම විටම 1 ප්‍රමාණයේ ඒවාය.
බර්ලයිනර් සෙයිටුන්ග් සහ නියුස් ඩියුට්ෂ්ලන්ඩ් පත්‍ර දෙක බ්රෝඩ් සීට් සහ බර්ලයිනර් දෙක අතර ප්‍රමාණයකි. ප්‍රමාණය බලා ගැනීම සඳහා සුදු පාට 4 ප්‍රමාණයේ කඩදාසියක් ඉදිරියෙන් තබා ඇත.
යුගය - : අඟහරුගේ විද්‍යාමාන පෘෂ්ඨවලින් පැරණිතම ආකාරය, යුගයේ පෘෂ්ඨය බොහෝ විශාල ගිනි කඳු මුඛ මඟින් පලුදු වී ඇත. නෙරා ගිය ඉහළ ගිනිකඳු භූමිය මෙම කාලයේ දී සකස් වී ඇති බවට විශ්වාස කෙරෙන අතර ඒ සමඟම යුගයේ අවසාන කාලයේ දී විශාල ද්‍රව ජලය ගැල්මක් ද සහිත වූ බවට සැක කෙරේ.
යුගය - : ප්‍රදේශවල උල්කාෂ්ම ගැටීම් නිසා ඇති වූ විවර හැරෙන්නට තරමක විවිධත්වයක් දක්වයි. අඟහරු මත විවිධ ප්‍රදේශවල ලාවා ගැලීම් සමඟම නිර්මාණය වූයේ ද මෙම කාල පරිච්ඡේයේය.