polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පී ලිබන් විසින් මෙම දේවස්ථානය ඉදි කරන ලදී. ඔහු චාන් ලෙස කැටයම් කළ මෙටෝප්ස් හා ට්‍රයිගිල්ප් චිත්‍රපටි හා මූර්ති සහිතව එය නිම කළේය. දැන් ඔහු “ඔලිම්පියා මාස්ටර් හා ඔහුගේ කලාගාරය ලෙස හඳුන්වයි.
දේවස්ථානවල ප්‍රතිමා නෙලීමේ එක්සත් තේමාව වන්නේ ඩයික් හෙවත් චාරිත්‍ර පාදක කොටගත් සාමදානය යන්නයි. එය නියෝජනය කරන ලද්දේ සියුස් විසිනි.
'ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය යනු රෝග වලින් ජීවියෙකු ආරක්ෂා කරගැනුමට ඔහු තුල පවතින ජීවවිද්‍යාත්මක සංස්ථිතීන් සහ ක්‍රියාවලීන් පද්ධතියකි. එය වයිරසවල සිට පරපෝෂිත පණුවන් දක්වා වූ පුළුල් විවිධත්වයක් දක්වන රෝග කාරකයන් අනාවරණය කර ගනී. තවද මෙය රෝග කාරකවලින් ‍ජීවී දේහවල නිරෝගී සෛල හා පටක වෙන් කර හඳුනාගෙන මනා ක්‍රියාකාරීත්වයක් සිදු කර ගැනීමට උදව් වේ. ධාරක ජීවී සෛලවල රෝගකාරක ආසාදනය සහ ධාරක සෛල ඒවාට හුරුවීම හා නිතර වෙනස් වීම නිසා එම රෝග කාරක හඳුනා ගැනීම දුෂ්කර වී ඇත.
සාමාන්‍යයෙන්, හැම තරඟකරුවකුටම නියමිත වාර ගණනක් හිමිවන අතර ඒ අතරින් වැඩිම නීත්‍යානුකූල දුර පැනීම පමණක් අවසන් ප්‍රතිඵලයට බලපායි. බොහෝ විට තරඟකරුවන්ට හිමි වාර ගණන තුනකි. ඔවුන් එයින් උපරිම ප්‍රයෝජනයක් ගත යුතුය. උසස් මට්ටමේ තරඟකරුවන් තැත් හා අවසාන ලෙස වට දෙකකට මුහුණපායි. අවසාන වටයක් සහිත තරඟවලදී, අවසන් වටයට තරඟකරුවන් කීපදෙනෙකු පමණක් තෝරා ගැනීම සිදුකරයි.
ශ්‍රිතයක විශේෂිත ආදානයක්, ශ්‍රිතයේ ස්වායත්ත විචල්‍ය ලෙස හඳුන්වයි. එක් එක් ස්වායත්ත විචල්‍ය අගයන් ට අනුරූප කොඩොමේන් අනන්‍ය , හි දී ශ්‍රිතයේ අගය ලෙස හෝ යටතේ හි ප්‍රතිබිම්භ ලෙස ලිවිය හැක.
ශ්‍රිතයේ ප්‍රස්ථාරය යනු , වසමේ සියලු සඳහා , සියලු පටිපාටිගත යුගල වල කුලයයි. හා යනු තාත්වික සංඛ්‍යා හි උප කුලක වේ නම් මෙම අර්ථ දැක්වීම, පටිපාටිගත යුගල, ලක්ෂවල කාටීසියානු ඛණ්ඩාංක බවට පත් වී ශ්‍රිතයක රූපයක් හෝ රූප සටහනක් ලෙස වන ප්‍රස්ථාරවල සාමාන්‍ය හැඳින්වීම සමඟ සම්පාත වේ.
ප්‍රතිබිම්භ පිළිබඳ සංකල්පය, ලක්ෂ්‍යක ප්‍රතිබිම්භයේ සිට කුලකයක් ප්‍රතිබිම්භය දක්වා ව්‍යාප්ත වේ. වසමේ ඕනෑම උපකුලකයක් නම් , අවයවයේ සියලු ප්‍රතිබිම්භ අඩංගු පරාසයේ උප කුලකය යන්න යටතේ උපකුලකයකි.
ශ්‍රිතය යටතේ කොඩොමේන් හි උපකුලකයේ පෙර ප්‍රතිබිම්භය (හෝ ප්‍රතිලෝම ප්‍රතිබිම්භය හෝ වඩාත් නිරවද්‍යව සම්පූර්න ප්‍රතිලෝම ප්‍රතිබිම්භය) හි උපකුලකයක් යන්න අර්ථ දැක්වෙන්නේ ,
2008 අප්‍රේල් වන විට ඉන්දියාව මිනිසුන් රහිත චන්ද්‍ර ඕබිටරයක් වන චන්ද්‍රයාන් නිකුත් කිරීමට අපේක්ෂා කරයි. ඉන්දියානු අභ්‍යාවකාශ පර්යේෂණ සංවිධානය සම්පූර්ණයෙන්ම තමන්ගේ වන මිනිසුන් සහිත අභ්‍යාවකාශ ගවේෂණයක් එළඹෙන දශකය තුළ සිදු කිරීමට සැලසුම් කරන අතර 2014 වන විට අභ්‍යාවකාශයට මිනිසෙකු යැවීමටත් 2020 දී මිනිසෙකු සඳ මතට ගොඩ බැස්සවීමටත් සැලසුම් කර ඇත.
මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව මේ වන විට චන්ද්‍ර ගවේෂණය සඳහා චැංගේ වැඩ සටහන ආරම්භ කර ඇති අතර, පෘථිවිය මත ශක්ති ප්‍රභවයක් ලෙසින් භාවිතා කරනු වස් හීලියම්-3 සමස්ථානිකය සඳහා චන්ද්‍රයා මත කැණීම් ඇරඹීමට ඇති හැකියාව අධ්‍යයනය කරමින් සිටිති. චීනය සිය ’ 1 රොබෝ චන්ද්රය යානය 2007 – 10 – 24 දින අභ්යකවකාශ ගත කරන ලදී.
2010 ට පෙර නිකුත් කිරීමට හැකිවන පරිදි ජපානය විසින් – නැවත සැලසුම් කර ඇත. ජපාන අභ්‍යවකාශ ඒජන්සිය 2020 ආසන්නයේ දී මිනිසුන් සහිත චන්ද්‍ර ගොඩබෑමක් සැලසුම් කර ඇති අතර එමඟින් 2030 වන විට මිනිසුන් සහිත චන්ද්‍ර මධ්‍යස්ථානයකට මඟ පාදයි. කෙසේ නමුත් තවමත් මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා ප්‍රතිපාදන වෙන් වී නොමැත.
චීනය විසින් 2012 දී සඳ මතට රෝවරයක් ගොඩ බැස්වීමටත් 2017 දී සාම්පල නැවත රැගෙන ඒමේ මෙහෙයුමක් සංවිධානය කිරීමටත් සැලසුම් සකස් කරයි. චීනය විසින් 2020 ට පෙර සඳ මත ගඟනගාමීන් ගොඩ බැස්සවීමට රුසියාව සමඟ සහයෝගීව කටයුතු කිරීමට ද එකඟතාවයකට එළඹී ඇත.
1969 දී නාසාහී ඇපලෝ ව්‍යාපෘතිය විසින් ප්‍රථම වරට සඳ මතට සාර්ථකව මිනිසුන් ගොඩ බස්වන ලදී. ඔවුන් එහිදී විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සිදු කොට පාෂෘණ හා දත්ත නැවත රැගෙන එන ලද අතර ඒවා ආශ්‍රයෙන් ඇඟවූයේ චන්ද්‍රයා සංයුතියෙන් පෘථිවියට සමරූපී බවයි.
රුසියාව විසින් ද ඔවුන් විසින් නතර කර දමනු ලැබ තිබූ මිනිසුන් රහිත ලෑන්ඩරයක් හා ඕබිටරයක් වූ ලූනා ග්ලෝබ් ද නැවත ආරම්භ කරන බවට ප්‍රකාශයක් කර ඇත. එය 2012 දී නිකුත් කිරීමට බලාපොරොත්තු වේ.
1998 වසරේදී චීනයේ හොංකොං වලට අයත් 1 නම් වාණිජ චන්ද්රි්කාව සිය කක්ෂීය ආනතිය වෙනස් කර ගැනීම සදහා දෙවරක් චන්ද්ර්යාට ආසන්නයෙන් ගමන් කළේය.
සෙනසුරුගේ බාහිර වායුගෝලය 93.2% අණුක හයිඩ්‍රජන් ද 6.7% හීලියම් ද අඩංගු කරගත් ඇමෝනියා, ඇසිටලීන්, එතේන් , පොස්පීන් හා මෙතේන් අංශු මාත්‍රයන් ගෙන්ද යුක්ත බවද හඳුනාගෙන ඇත. සෙනසුරුගේ ඉහළ වළාකුළු ඇමෝනියා ස්ඵටිකවලින් සමන්විත වුව ද පහළ වළාකුළු ජලයෙන් හෝ 4 වලින් සමන්විත බව හඳුනාගෙන ඇත. හිරුගේ මූලද්‍රව්‍ය බහුලත්වය හා සසඳන කළ සෙනසුරු පැහැදිලිවම හීලියම් ඌනතාවයකින් පෙලේ.
හීලියම්ට වඩා බරින් වැඩි මූලද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණයන් නිශ්චිතව දැන නොසිටිය ද මූලද්‍රව්‍ය අනුපාතයන් සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයට අදාල ප්‍රාථමික සුලභතාවයන් හා ගැලපේ. මෙම මූලද්‍රව්‍ය සියල්ලේම මුළු ස්කන්ධය පෘථිවිය මෙන් 19 – 31 වාරයක් ලෙස ගණන් බලා ඇති අතර සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් හරයේ පවතී.
සෙනසුරුගේ අභ්‍යන්තර ව්‍යුහය පිළිබඳ ඉතා සුළු සෘජු තොරතුරු ප්‍රමාණයක් පැවතිය ද එය බ්‍රහස්පතිගේ අභ්‍යන්තරය මෙන් හයිඩ්‍රජන් හා හීලියම්වලින් වටවුණු පාෂාණමය අභ්‍යන්තරයක් ලෙස උපකල්පනය කෙරේ.
කාලගුණික විද්‍යාඥයෝ වර්තමානයේදි පරිඝන ආකෘති මත මත විශ්වාසය තැබුවද වර්තමානයේදී පරිඝනක බලවත් වීමට පෙර භාවිතා කරන ලද ක්‍රම වලින් බොහොමයක් අනාවැකි පළකරන්නොගේ හැකියාවෙන්, එම අනාවැකියට සිදුවු බලපෑම තීරණය කරයි (උදාහරනයක් ලෙස දේශගුණික විද්‍යාවට හෝ සාමාන්‍ය මතකයට වඩා කෙතරම් ප්‍රමාණයක් අනාවැකිය නිවරදිද) මෙම ක්‍රමේවදයෙන් භාවිතාවෙන් නව තාක්ෂණය හා ක්‍රම මගින් කර්මාන්තවයට සිදුවු සේවයට මැන ගත හැක.
මෙහිදී විචල්‍ය විශාල සංඛ්‍යාවක් සැලකිල්ලට ගෙන වායුගෝලයේ පරිඝනක ආකෘතියක් නිර්මාණය කෙරේ. මෙම ක්‍රමය ආකෘතික නැඹුරැව හා සාපේක්ෂ හැකියා යන කරැණු සැලකිල්ලට ගත් විට පහත ක්‍රම වලට සාපේක්ෂව වාසිදායක වේ. ජනමතික අනාවැකි පළකිරිමේ ක්‍රමය.
මෙම ක්‍රමයෙන් වායුගෝල පද්ධතියේ අතීත වායුගෝලීය තත්ත්වය එම වේගයෙන් ආසන්න අනාගතයේදීද පවතී යැයි උපකල්පනය කරයි. මෙම ක්‍රමය උචිත වන්නේ පීඩනයේ හා වර්ෂාපතන රටාවල දෛනික වෙනස්කම් සැලකිල්ලට ගත් විටය.
මෙම ක්‍රමයේදී තත්ව නොවෙනස්ව පවතී යැයි උපකල්පන කෙරේ. සංක්ෂිප්තය පැවසුවහොත් හෙට සමානයි අද මෙම ක්‍රමය වඩා සුදුසු වන්නේ ඉක්මනින් වෙනස් නොවන කාලගුණ ප්‍රදේශවල කුඩා කාල පරිච්ඡේදය වලටය.
ජීව විද්‍යාත්මක සාගර විද්‍යාව හෙවත් දියඹේ ජීව විද්‍යාව යනු ශාක සතුන් හා වෙනස් සාමුද්‍රික ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් හා ඒවායේ පාරිසරික විද්‍යාත්මක අන්තර් ක්‍රියාවන් පිළිබඳව හැදැරීමයි.
රසායනික සාගර විද්‍යාව හෙවත් දියඹේ රසායන විද්‍යාව යනු සාගරයේ රසායනය හා වායු ගෝලය සමග එහි රසායනික අන්තර් ක්‍රියා පිළිබඳව හැදැරීමයි.
භෞතික විද්‍යාත්මක සාගර වෙරළ හෙවත් දියඹේ භෞතිකය, උෂ්ණත්වය හා ලවණතා ව්‍යුහය මෙන්ම මිශ්‍රණය වී ඇති ආකාරය, ඒවායේ තරංග, අභ්‍යන්තර තරංග, උදම් හා දියරැලි අන්තර්ගත සාගරයේ භෞතික ලක්ෂණ පිළිබඳව හැදැරීමයි. වඩා රසවත් හැදෑරීමක් වන්නේ ශබ්දයේ හැසිරීම හෙවත් ධ්වනි සාගර විද්‍යාව, ආලෝකය හා සාගරයේ රේඩියෝ තරංගවල හැසිරීම පිළිබඳව හැදැරීමයි.
මෙම ශාඛා ප්‍රතිබිම්භනය කරන්නේ බොහෝ සාගර විද්‍යාඥයන් මුලින්ම සියලු විද්‍යාවන් හා ගණිතයන් පිළිබඳව හදාරා ඔවුන්ගේ අන්තර් විනයානුකූල දැනුම නිපුණතාවයන් හා හැකියාවන් අනතුරුව සාගර විද්‍යාවට යොදන බවයි.
අන්තර්ජාතික කම්කරැ කාර්යාලයේ විධායකය පරිපාලනය ආයතන වේ. මෙම නිලදාින් වසරකට වාර 3 ක් මුණ ගැසිම කරනු ලබයි. මුණ ගැසීම/ සාකච්ඡා කරනු ලබන්නේ වසරේ මාර්තු, ජුනි හා නොවැම්බර් යන මාස වලදී ය. නිලධාරීන් තීරිණ ගනු ලබන්නේ ප්‍රතිපත්තිවලට අනුවය. මෙහි න්‍යාය පත්‍රය සකසනු ලබන්නේ අන්තර් ජාතික කම්කරැ සම්මේලනයට අනුවය තවද මෙම සංවිධානයට වැඩ සටහන් හා අයවැයෙන් යන වාර්ෂික වැඩසටහන් මෙම සමුලුවටම බාරදෙනු ලබයි. තවද ජාත්‍යන්තර කම්කරැ සංවිධානයේ විධායක අධ්‍යක්ෂක තෝරාගනු ලබයි.
ජාත්‍යන්තර කම්කරැ සංවිධානයේ පරිපාලනය සෑදී තිබෙන්නේ රටවල් 28 ක රාජ්‍ය නිලධාරින්ගේ එකමුතුවෙන් හා 14 දෙනෙක්ගෙන් සැදුම්ලත් කණ්ඩායමකින් ය. තවත් 14 දෙනෙක් කණ්ඩායමේ නියෝජිතයන් වශයෙන් සේවය කරති. අන්තර් ජාතික කම්කරැ සංවිධානයේ නිත්‍යා සාමාජිකයන් වන්නේ බ්‍රසීලය, චීනය, ප්‍රංශය, ජර්මනිය, ඉන්දියාව, ජපානය, ඉතාලිය, රැසියාව, එංගලන්තය හා ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයයි අවුරැදු 3 කට වරක් මෙහි නියෝජිතයන් තෝරාගනු ලබන්නේ රාජ්‍ය නිලධාරීන් විසිනි.
අනෙක් එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂිත නියෝජිතායතන මෙන් නොව, ජාත්‍යන්තර කම්කරැ සංවිධානය ව්‍යුහය කොටස් 3 කින් අන්තර්ගතව ඇත. මේවා රාජ්‍ය, හාම්පුතුන් හා සේවකයන් නියෝජනය කරයි.
සැන්ෂින්ඩුයි, වුචෙන් සහ ඉර්ලිටෝවු ආදි පුරා විද්යා ත්මක කැණීම් ස්ථාන, චීනයේ ලෝකඩ යුගයක ශිෂ්ඨාචාරයක් තිබු බවට සාක්ෂි දරයි. ක්රිප.පු. 3000 ට අයත් පැරණිතම ලෝකඩ පිහිය ගැන්සු හි මජියායෝ සහ ක්වීන්හායි පළාතෙන් සොයා ගන්නා ලදී.
වයස 15 – 17 කාණ්ඩ වල තරුණයින්ගෙන් කෘෂි කර්මාන්තයේ නියැලෙන තරුණයින්ට ඇති වන මරණීය තුවාල වෙනත් ක්ෂේත්‍රයන්ට වඩා සිව් ගුණයකින් වැඩිය. කෘෂි කර්මාන්තයේදි තරුණයින්ට යන්ත්‍ර සූත්‍ර වැනි අනතුරු විය හැකි උපකරණ සමගද, සීමිත ප්‍රදේශ වලද, උස් ස්ථාන වලද, සතුන් සමගද, වැඩ කිරීමට සිදු වේ.
ලෝකඩ යුගය වන විට, එදිනෙදා ආහාර වේලේ අංගයක් ලෙස වනාන්තරයෙන් සපයාගත් ආහාරවලට හිමිවූයේ අඩු වැදගත්කමකි."කෘෂිකර්මාන්තය" යන්නෙහි නිවැරදි වූ අර්ථකථනයට අනුව, භූමි වගා කිරීම,අස්වනු නෙළීම, සැලසුම් සහගත ජල සම්පාදනය යනාදි සියළු දෑ එයින් අර්ථ ගැන්වේ. "කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදකයා" යන වදන මුලින්ම යොදාගෙන ඇත්තේ ක්‍රි.පූ 5,500 දී පමණ විසූ "සුමේරියානු" ජන කොටස්වලටයි.මේ ආකාරයෙන් ඔවුහු ගොවිතැන් කටයුතුවල නියැළීම නිසා අහරින් ස්වයංපෝෂිත විය.
දඩයමින් සහ සමූහ ඒක රාශී වීම් තුළින් ලද ආහාර ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි ජනගහණයකට පමණට ගොවිතැනින් ආහාර නිපදවිණි.මෙහිදී නිෂ්පාදන අතිරික්තයක් ඇතිවිය.එම අස්වැන්න අවාර සමයේදී පරිභෝජනය, විකිණීම හෝ හුවමාරුව ආදියටද යෙදවිණි. කෘෂිකාර්මික කටයුතුවලින් වඩා වැඩි ජනගහනයක් පෝෂණය කිරීමට ගොවීන්ට හැකිවිය. මෙහිදී ඊට දායක නොවන ජන කොටස් ස්ථාවර හමුදාවන් බිහිවීම කෙරෙහි බලපෑ තීරණාත්මක සාධකයක් විණි.
කෘෂිකර්මාන්තය ඇතුලත් වන්නේ බොහෝ උපද්‍රව සහිත කර්මාන්තයක් ලෙසිනි. ගොවීහු නිතර මරණීය හෝ මරණීය නොවන උපද්‍රව වලටද පෙනහලු ආබාධ, ශබ්දය නිසා හටගන්නා කර්ණ ආබාධ, සමේ රෝග සහ භාවිතා කරන කෘෂි රසායන හේතුවෙන් ඇති වන පිළිකා තත්වයන්ටද ගොදුරු වෙති. එසේම කෘෂි කර්මාන්තය යනු ගොවීන් මෙන්ම පවුලේ අයද තුවාල අසනීප සහ මරණ වලට ලක්වීමේ නැඹුරුවක් ඇති කර්මාන්තයකි.
සැම දිනකම ගොවිබිම් වල වැඩෙහි යෙදෙන්නන්ගෙන් 243 දෙනෙකුට තුවාල ඇති වීම නිසා වැඩ කිරීමට නොහැකි තත්වයට පත් වෙති. මෙයින් 5% ක් ජීවිත කාලයටම බලපාන අනතුරු වේ.
සුමේරියානු කෘෂිකර්මාන්තය රජයේ භෞතික සීමා පුළුල් කිරීමට උදවු ලබාදීමත් සමගම නගර අතර ගැටුම් ඇති වීම ආරම්භ විය. එහි ප්‍රථිඵලයක් ලෙස ඔවුන් පළමු අධිරාජ්‍යයේ නිර්මාපකයන් බවට පත්විණි.වැඩි කල් යාමට පෙර ඊජිප්තු වැසියන් හට සශ්‍රීක නයිල් නිම්නයේ ගොවිතැනින් ජවය ලබා භූමිය ප්‍රසාරණය කිරීම සදහා අවශ්‍ය රණකාමී හමුදාවක් ගොඩ නගා ගැනීම්ට හැකිවිය.එහි ප්‍රතිඵලය නම් සුමේරියානු අධිරාජ්‍යට වඩා තුන් ගුණයක් විශාල අධිරාජ්‍යයක් නිර්මාණය කර ගැනීමට ඊජිප්තුවන් හට හැකියාව ලැබීමයි.
2001 ජුනි කැන්සාස් හි හැස්කල් පෙදෙසේ කේන්ද්‍රීය වාරි ක්‍රමයක් තිබෙන වෘත්තාකාර වගා බිමක චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපයක් - හොඳින් වැඩුනු වගාවන් කොළ පාටින් පෙනේ. කෝර්න් වගාව හැටියට පෙනෙන සෝගම් වැඩෙන්නේ සෙමිනි. එබැවින් ඒවා කුඩා මෙන්ම සුදු මැලි පාටින් පෙනේ. තිරිඟු දීප්තිමත් රන් පැහැයෙනි. ඒ ජුනි මාසයේ අස්වැන්න නෙලීමට නියමිත හෙයිනි. ගුරු පාටින් පෙනෙන බිම් කොටස මෑතදි සීසාන ලද පෙදෙසයි.
2006 වන විට ලෝකයේ කම්කරුවන්ගෙන් 36% කෘෂි කර්මාන්තයේ නියැලී ඇති බව ඇස්තමේන්තු කර තිබුණි. කාර්මීකරණය ඇරඹීමත් සමග කෘෂි කර්මාන්තයෙහි වැදගත්කම අඩු විය. 2006 වර්ෂය වන විට ආර්ථික අංශය ලෝක ජනගහනයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් සේවයට ගැනීම නිසා ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වතාවට සේවා අංශය කෘෂිකර්මය අභිබවා ගියේය. ලෝක ජනගහනයෙන් තුනෙන් එකක් කෘෂි කර්මාන්ත අංශයෙහි සේවය කළා වුවද ලෝක දළ නිෂ්පාදනයේ කෘෂි නිෂ්පාදනවලට ඇත්තේ 5% ට අඩු ප්‍රතිශතයකි‍‍.
කෘෂි කර්මාන්තය යනු තරුණයින්ට ඉතා අනතුරු ගෙන දෙන කර්මාන්තයකි. 1992 සහ 2000 අතර කාලය තුල වැඩ කිරිමේදි අනතුරට පත් තරුණයින්ගේ සංඛ්‍යාව 42% කි. අනිකුත් කර්මාන්ත මෙන් නොව කෘෂි කර්මාන්තයේදි මෙසේ අනතුරට පත් වන තරුණයින්ගෙන් භාගයක් දෙනා අවුරුදු 15 ට අඩු අය වෙති.
කෘෂිකර්මාන්තය යන්නෙන් අදහස් වන්නේ භෝග වගා කිරීමෙන්, සත්ව පාලනයෙන් හා වෙනත් ජීව ක්‍රමවලින් ද්‍රව්‍යය නිපදවීමයි. කෘෂි කර්මය ගැන අධ්‍යයනය කිරීම කෘෂි විද්‍යාව නමින් හැඳින්වේ.
2010 මහා මැතිවරණයෙහිදී, එක්සත් ජනතා නිදහස් සංධානයෙහි මැතිවරණ ජයග්‍රහණයෙන් අනතුරුව, ශ්‍රිලනිපයෙහි ජ්‍යෙෂ්ඨතම සාමාජිකයාවූ ජයරත්න මැතිතුමා, 2010 අප්‍රේල් 21 දිනදී අග්‍රාමාත්‍ය වරයා ලෙසින් දිවුරුම් දෙනු ලැබීය. ඔහු බුද්ධ සාසන සහ ආගමික කටයුතු අමාත්‍යා පදවියද දරයි.
දි.මු.ජයරත්න අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ පාලන සමයේදී 2600 ශ්‍රී සම්බුද්ධත්ව ජයන්ති කාල පරිච්ඡේදය උදාවූ අතර ඒ සමයේ සම්බුද්ධ ශාසනයේ උන්නතිය උදෙසා අග්‍රාමාත්‍ය සහ බුද්ධ ශාසන හා ආගමික කටයුතු අමාත්‍යවරයාගේ උපදෙස් පරිදි දීප ව්‍යාප්තව වැඩසටහන් රැසක් දියත් කෙරිණි.
දි.මු. ජයරත්න ) ශ්‍රී ලංකාවේ 14වන අග්‍රාමාත්‍යවරයා විය. වර්තමානයේ මොහු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි. ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙහි ආරම්භක සාමාජිකයෙක් වන ජයරත්න, මුලින්ම පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වුනේ 1970 දීය. අග්‍රාමාත්‍ය වරයා ලෙසින් ඔහු දිවුරුම් දුන්නේ 2010, අප්‍රේල් 21 දිනදීය.
1994 දී, පොදු පෙරමුණ යටතේ පාර්ලිමේන්තුවට යළි-තේරී පත්වූ ජයරත්න මැතිතුමා, ජනාධිපතිනි චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග විසින්, ඉඩම්, කෘෂිකර්ම හා වන සංරක්ෂණ අමාත්‍යවරයා වශයෙන් පත් කරනු ලැබ, පළමු වරට කැබිනට් මණ්ඩලයට ඇතුළත් විය.
ක්‍රීඩාවේ සමාජ විද්‍යාව පිළිබඳ මුල්වරට හැදෑරීම් සිදුවන්නේ 19 වැනි ශතවර්ෂයේ දී පමණය.එනම් තරඟ කිරීමේ හා පියවර තැබීමේ සමාජ මනෝවිද්‍යාත්මක පරීක්ෂණ ආරම්භ වීමත් සමඟය. තවද ජොහෑන් හුයිසින්ගා ගේ " " න්‍යායද, තොර්ස්ටීන් වෙබ්ලන් ගේ "විවේකී පංතියේ න්‍යාය"ද මගින් ක්‍රීඩාව පිළිබඳව පළමුවරට වඩාත් සාමාන්‍යය ආකාරයට සදහන් කර තිබේ. මෙය මිනිස් සංස්කෘතිය හා බැඳුනු ක්‍රීඩාවල සංස්කෘතිය මානව විද්‍යාවන්ට පරිබාහිරව හැදැරීමකි.
ක්‍රීඩාව දෙස විවිධ දෘෂ්ටිකෝණ වලින් බැලිය හැකිය. මේ නිසා බොහෝ විට ද්විමය-බෙදීම් ක්‍රීඩාවේ පවතී. උදාහරණ ලෙස පිරිමි-ගැහැණු, වෘත්තීය-ආධුනික, ක්‍රියාශීලි-අක්‍රියාශීලි වැනි සම්ප්‍රදායන් බිඳ දමන සුසමාදර්ශ ක්‍රීඩාව තුළද ඇත.එම නිසා මේ බෙදීම් තරග කළ හැකි ක්‍රියාවන් ලෙස අධ්‍යයනය කරනු ලබයි. ඊට හේතුව වන්නේ මෙම ක්‍රීඩා විවිධ මත දරන පිරිස් හා ජනයා අතර කේන්ද්‍රව සිදුකෙරන ක්‍රියාවන් වීමයි.
ක්‍රීඩාවේ සමාජ විද්‍යාව යනු ක්‍රීඩාව සමාජමය සංසිද්ධියක් ලෙස සලකනු ලබන සමාජ විද්‍යාවේ එක් ‍‍ක්ෂේත්‍රයකි. මෙය ක්‍රීඩාවේ ‍සමාජ හා සංස්කෘතිමය ව්‍යුහයත්, රටා හා සංවිධානය හෝ ක්‍රීඩාවට සම්බන්ධ පිරිස් කේන්ද්‍ර ගත කර ඇත.
1906 දී ඇල්බට් එඩ්වර්ඩ් ස්මිත් සහ ජේමිස් ස්ටුවර්ට් බ්ලැක්ටන් පසුව මෙම සජීවීකරණ අත්දැකීම තම නිර්මාණයන්ට දායක කර ගත්තේය. ඒ චිත්‍රපටය සඳහාය. මෙහි මිනිසුන්ගේ කාටුන් රූප එක් තැනක සිට තවත් අතකට වෙනස්වීමක් පෙන්වයි. මෙයත් පෝටර් විසින් අකුරු හැසිරවූ ආකාරයටම සිදු කරන ලදී. මෙම චිත්‍රපටයේම ඉතා කුඩා කොටසකදී කාටුන් රූප රාමුවෙන් රාමුවට වෙනස් වෙමින් චලනය වන ආකාරයක් පෙන්වයි. මෙය අද අප දකින සම්මත සජීවීකරණ කාටුන් වල මුලාරම්භය ලෙස සැලකේ.
අලුතින් ඇතිවූ සෝවියට් සිනමාව රැඩිකල්වාදී වූ නව නිර්මාණයක් විය. මෙහිදී පෙර පැවති කාර්යභාරයට වඩා කථාව උසස් කිරීම කෙරෙහි සංස්කරණ කලාව සැඩපහරක් සේ වේගවත්ව ඉදිරියට යන්නට විය. ඊනියා, තාර්කික හා බුද්ධිමය සමෝධානය වූ තාක්ෂණය පූර්ණත්වයට පත් කෙරිණි. එම තාර්කික හා බුද්ධිමය සමෝධානය වූ තාක්ෂණය බොහෝවිට බලන්නාගේ සිත තුළ සාහසික ගැටුම්, රූපන පිළිබිඹු වන අදහස්, ඇවිස්සුනු හැගීම් හා බුද්ධිමය ප්‍රතිචාර ඒකජ නොවන ආකාරයට සැසදීමට යත්න දැරීය.
1915 දී ප්‍රංශයේදී විදේශ ආනයනකයින්ට පනවා තිබු තහනම අවසන් වීමෙන් පසු මුල් කාලීන හොලිවුඩ් ගාස්තූන් සිනමා සාහිත්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ පුරෝගාමීන්ගේ පිබිදීමට පෙළඹවීමක් සිදුකරන ලදී. ඇතැම් සිනමා නිෂ්පාදක කණ්ඩායම් ප්‍රකාශනාත්මක හා චිත්‍රාත්මක බලපෑම් මෙන්ම රිද්මයානුකූල සංස්කරණයන් සමඟින් පර්යේෂණ සිදු කිරීම ආරම්භ කරන්නට කටයුතු යොදන ලදී. මෙම නව රැල්ල ප්‍රංශ ස්වරය ප්‍රතිපාදක සිනමාව ලෙස හැඳින්විය හැකිය.
මෙම සිදුවීම නිසා නළුවන්ගේ රූපය මෙම ආලෝකයෙන් වඩාත් අලංකාරවිය. තවද මෙමගින් පසුබිමේ ඇති අඩු ආලෝකයෙන් කැපීපෙනෙන්නටද යොදාගත හැකිවිය. මෙය මෙම කාලයේ සම්ප්‍රදායක චිත්‍රාගාර වල ආලෝක කරණයේ විශාල පියවරකි. මෙම කාලයේදී ආරම්භ වුණ තවත් නව්‍යතාවයක් වන්නේ විවිධ ස්ථාන වල සිටින නළුවන් ආලෝකමත් කිරීම සදහා කෘතීම ආලෝකය යොදා ගැනීමය. මේ අනුව සමහර විශාල චිත්‍රාගාර මෙම කාරණය සදහා විද්‍යුත් උත්පාදන ට්‍රක් මිල දී ගන්නා ලදී.
1900 සිට සමාගම බ්‍රිතාන්‍ය චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයින්ගේ අදහස් උපුටාගනිමින් වෙනස් කරමින් ඔවුන්ගේ නිර්මාණ සඳහා යොදා ගන්නා ලදී. නමුත් ඔවුන් වෘතාන්ත පිළිබඳ චිත්‍රපට නිෂ්පාදනයට විශාල වෙනසක් සිදු කිරීමට අසමත් විය. අවසානයේදී ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදන ප්‍රමාණය චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයින්ට නායකත්වය දෙමින් චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය පිළිබඳ තොරතුරුවල ගුණාත්මක බව ඔපමට්ටම් කරන ලදී.
අමු ආලේකකරණය ශෝකජනක / අශුභ දර්ශන වලදි යොදා ගන්නා ලදී. නමුත් . ගේ චිත්‍රපට වල මෙය දක්නට නොලැබේ. 1910දි නිෂ්පාදනය වූ ’ වැනි චිත්‍රපට වලදී අමු ආලේකකරණ අපරාධ දර්ශනය සඳහා භාවිතා කරන ලදී. ඔවුන්ගේ හෘර්ද සාක්ෂියට අනුව අමු ආලේකකරණය භයංකර දර්ශන සඳහා කෘතිම ආලෝකයක් විය.
1925 දී . නමුත් වර්තමානයෙහි පවා හොලිවුඩ් විනෝදාශ්වාදයන්හි මුඛ්‍යධාරාවන්ගේ ප්‍රමුඛතාවය එහි තිබිය යුතු තරමටම ශක්තිමත් නොවේ. එසේම විකල්පයන් පුළුල් ලෙස දැකගත හැකි වූ අතර ඒවා බොහෝ වැදගත් විය.
මේ අතරතුර ඉන්දියානු සිනමාවේ පියා ලෙස සැලකෙන විසින් ඉන්දියාවේදී ප්‍රථම දීර්ඝ වෘත්ත්‍රාන්ත නිහඩ චිත්‍රපට තැනීය. එම චිත්‍රපටය 1913දී හෙවත් රාජා හරිස්චන්ද්‍ර විය. එසේම එය කාල චිත්‍රපට සඳහා පදනම් දමනු ලැබීය. ඊළඟ දශකය තුළදී ඉන්දියානු සිනමාවේ වාර්ෂික නිමැවුම් සාමාන්‍ය චිත්‍රපට 27ක් විය.
ඉතා අර්ථාන්විත ගිනිබලපෑමක් පවතින්නේ 1909දී තිරගත වූ . ගේ “ ’ ” චිත්‍රපටයේය. එහිදී තම වැරදි සාදාගන්නා ලද බේබද්දා ලිප ගිනි මෙලවීමටත් කලින් ඔහුගේ පවුල සමග සතුටින් යළි එකතුවේ, චිත්‍රපටය ආරම්භයේ ගින්දර නොමැති ලිප සීතල වී තිබේ. එමඟින් පවුලේ අසරණ භාවය නිරූපණය වේ.
හොල්මන් දර්ශණය සිදුකළේ ප්‍රධාන දර්ශණය තිරගත කිරීමෙන් පසුව පසුබිම/වේදිකාව කලු වෙල්වට්වලින් රැලි කිරීමෙනි. එමෙන්ම මෙම දර්ශණය සකස්කර තිබුණේ ප්‍රතිරූපන තුළින් කිසිවක් නොපෙනෙන ආකාරයටය. එනම් ඝන ද්‍රව්‍යයක් ලෙස පෙනෙන අයුරිනි. වසරකට පසුව ස්මිත් විසින් මෙම ශිල්ප ක්‍රමය ‘ ’ චිත්‍රපටියේදීද භාවිතා කරන ලදී.
ජර්මනිය ඇමරිකාවේ බලවත්ම තරඟකරු විය. එහි ඉතා වැදගත් දායකත්වය සැපයුවේ ජර්මානු ප්‍රකාශන වාදයේ අඳුරු මායාකාරී ලෝකයයි. එසේම එය මනසින් දකින අභ්‍යන්තර තත්ත්වයන් දැමීමට යථාර්ථ විරෝධී ගෙනහැරපෑම්හි බලය මඟින් වඩා උසස් බවට පත්කරයි. එමෙන්ම එය හාස්‍යජනක ප්‍රභේදයන් හෙලිදරව් කිරීමට වඩාත් ශක්තිමත් බලපෑමක් සිදුකරනු ලබයි.
නම් ඉතලියානු වීර චිත්‍රපටියේ වැඩිමනක් භාවිතා කරන ලදී. මීට අමතරව 1914දී තිරගත වූ ප්‍රසිද්ධ චිත්‍රපටියේ අත්භූත වටපිටාවක් ප්‍රතිසාධනය කිරීම සඳහා මෙය යොදා ගන්නා ලදී.
සිනමා ශිල්පයේ අනෙකුත් ප්‍රධාන/මූලික ශිල්ප ක්‍රම වූයේ චිත්‍රපටියේ ද්විත්ව නිරූපණය හෙවත් වේ. මෙය මුලින්ම සිදුකලේ ජී.ඒ. ස්මිත් විසින් 1898 ජූලි මාසයේ එංගලන්තයේදීය. 1900 දී ඔහුගේ චිත්‍රපට බෙදා හැරීම පවරාගත් සමාගම විසින් ඔවුන්ගේ නාමාවලියේ සඳහන් කරන ලදී.
අඳුරු සේයාවක බලපෑමි සහිත දර්ශන 1909දී ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඉතාලියේ දර්ශනය විය. ඒවන විට තත්වය දියුණු මට්ටමක පැවතියත් යුරෝපීය චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයන් ඇමෙරිකානුවන්ට වඩා වැඩි වශයෙන් මෙය භාවිතා කරන ලදී.
කැරොලිනා ග්ලක් 29, පෝලන්තයෙන් පැමිණි අයෙකි. උදෑසන 8.30 ට ඇගේ පෙම්වතා වූ රිචඩ් ඩියර්ට ගුඩ්බායි කීවාය. උපදේශකවරයෙකි. ෆින්ස්බරි පාර්ක් සිට රසල් චතුරස්‍රය දක්වා ගමන් කරමින් සිටියේය.
ඔජේරා ඉකෙඅග්වු 55, ලුටෝන්හි දරුවන් තිදෙනෙකුගේ මවක් වූ විවාහක කාන්තාවකි. සමාජ සේවිකාවක් වශයෙන් වැඩ කරමින් සිටි හවුස්ලෝ වෙත යාමට පිටත් වූවාය.
මයිකල් මත්සුහිකා 37, සංචාරක මගපෙන්වන්නෙකු ලෙස සේවය කිරීමට ගිය දෙවැනි දිනයයි. රෝයි කොවෙන් 28, දෙදෙනා ජීවත් වූ මහල් නිවාසයෙන් පිටත් වී ඇත.
බෙහ්නාස් මොස්ක්කා 47, ග්‍රේට් ඔර්මොන්ඩ් වීදියේ ළමා රෝහලේ සේවය කළ, ෆින්ච්ලේ හි පදිංචි ජීව වෛද්‍ය වාර්තා නිලධ‍ාරියෙකි.
මිහායෙලා ඔට්ටො 46, මිචෙල් යනුවෙන්ද හැඳින්වේ. උතුරු ලන්ඩනයේ මිල්හිල්හි දන්ත තාක්ෂණ ශිල්පියෙකි. කිංස්ක්‍රොස්හීදි මරුමුවට පත් විය.
ක්‍රිස්ටියන් න්ජොයා ස්මෝල් 28, නැගෙනහිර ලන්ඩනයේ වෝල්ට්හැම්ස්ටච් වලින් පැමිණි දැන්වීම් අලෙවි කරුවෙකි.
මොනිකා සුඛොස්කා 23, උතුරු පෝලන්තයේ බටහිර කෙන්සිංග්ටන් හි පුහුණු ගණකාධිවරයෙකු ලෙස වැඩ ඇරඹීමට ලන්ඩනයට පැමිණ ඇත්තේ මාස දෙකකට කලිනි.
මාලා ත්‍රිවේදි 51, වෙම්බ්ලි වලිනි. ග්‍රේට් ඔර්මොන්ඩ් වීදියේ ළමා රෝහලේ එක්ස් රේ දෙපාර්තමේන්තුවේ කළමණකරුවෙකි.
රිචඩ් එලෙරි 21 : ලිවර්ටූල් වීදි ස්ටේෂම හරහා කෙන්සින්ටන් හි ජෙසොප්ස් ස්ටොර්ස් හි ඔහුගේ සේවා ස්ථානයට නිවසේ සිට යමින් සිටියේය.
ඈන් මොෆාට් 48 : එසෙක්ස් හි හාර්ලෙව් හි පදිංචිය. එක්සත් රාජධානියේ ගර්ල් ගයිඩින්ග් සංවිධානයේ අලෙවි හා සන්නිවේදන ප්‍රධානි.
කැරී ටේලර් : එසෙක්ස් ප්‍රාන්තයේ බිලරිකේ වලින් පැමිනි 24 වියැති උපාධි ධාරියෙකි. ඇයගේ මව මෙසේ කීවාය. “අපි පුංචි සාදයක් පැවැත්වුවා”
බෝම්බ ප්‍රහාරය පිළිබඳ ජංගම දුරකතන හෝ වෙනත් උපකරණ භාවිතයෙන් ලබාගත් විඩියෝ ක්ලිප හෝ ඡායා රූප මහජනතාව සතුව පවතීනම් ඒවා @. වෙත එවන ලෙස ස්කොට්ලන්ඩ් යාඩ් පොලිසිය විසින් ඉල්ලා සිටින ලදී.
ප්‍රහාරයේ බලපෑමට ලක්වු පුද්ගලයින් වෙනුවෙන් සහන සැලසීම සඳහා නිර්මාණය කල සහන අරමුදල සඳහා බ්‍රිතාන්‍ය රතු කුරුස වෙබ් අඩවිය බලන්න.
2005 ජුලි 7 වන දින ලන්ඩනයේ සිදුවු බෝම්බ පිපිරීම, 7/7 බෝම්බ පිපිරීම් ලෙසද හඳුන්වයි. මෙය සිදුවුයේ එදින උදෑසන 8.50 ටය. එය එරට ප‍්‍රවාහන පද්ධතිය තුළ මහත් අපහසුතා මතු කරන්නට හේතුවුයේ එම වේලාව වඩාත් කාර්යබහුල වේලාවක් වු නිසාය.
තත්පර පහලොවක් ඇතුලත බෝම්බ තුනක් පුපුරා ගිය අතර, එය සිදුවුයේ ලන්ඩනයේ උමං දුම්රියන් තුළය. 9.47 ට, ඒ ටැව්ස්ටොක් චතුරශ‍්‍රයේදීය. මෙම බෝම්බ වලින් මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ කරුවන් හතර දෙනෙකුද සාමාන්‍ය වැසියන් 52ද මරණයට පත්වු අතර 700 දෙනෙකු තුවාල ලැබුවේය. එමෙන්ම නාගරික ප‍්‍රවාහන සහ සන්නිවේදන පද්ධති ජාලයද අවුල් වියවුල් විය.
තුන් වැනි බෝම්බය කිංග්ස් ක්‍රොස් සෙන්ට් පැන්ක්‍රාස් සහ රසල් චතුරස්‍රය අතර ගමන් කරමින් තිබු අංක 311 දරන දකුණු පෙදෙසට ගිය පිකැඩලි ලයින් ගැඹුරු මට්ටමේ උමං දුම්රියේ පුපුරා ගියේය. බෝම්බය පිපිරෙන විට දුම්රිය කිංග්ස් ක්‍රොස් වෙතින් පිටත් වී ගත වී තිබුනේ මිනිත්තුවකි. ඒ වන විට යාර 500 ක් ගමන් කර තිබුනි. දුමරිය පළමු මැදිරියේ පසු භාගයේ සිදු වූ පිපිරීමෙන් එම මැදිරියේ පසු භාගයටද යාබද මැදිරියේ ඉදිරි පෙදෙසටද හානි සිදු වූ අතර අවට උමං මාර්ගයටද හානි සිදු විය.
ජෙනි නිකල්ස් 24 : බ්‍රිස්ටල්හි දේවගැතිවරයෙකු‍ෙග් දියණියකි. ලන්ඩනයේ සංගීත සමාගමක වැඩ ඇරඹුවා පමණි.
පළමු බෝම්බය නැගෙනහිර පෙදෙස බලා ගිය ලිවර්පූල් ස්ටීම් සහ ඇල්ඩ්ගේට් අතර ධාවනය වන අංක 204 දරන උමං දුම්රිය තුළ පුපුරා ගියේය. දුම්රිය කිංග්ස් ක්‍රොස් සෙන්ට් පැන්ක්‍රාස් පසු කර ගියේ මිනිත්තු අටකට කලිනි. පිපිරීම සිදු වූ අවස්ථාවේ දුම්රියේ තුන් වන මැදිරිය, ලිවර්පූල් ස්ට්‍රීට් සිට දළ වශයෙන් මීටර් 90 ක් ඈතින් තිබුනේය. සමාන්තර දුම්රිය මාර්ගය වූ හැමර්ස්මිත් සහ සිටිලයින් මාර්ගයටද අලාභ හානි විය.
වෘත්තාකාර මාර්ගය මීටර් 7 ක් ගැඹුරින් පිහිටි උමං දුම්රිය මාර්ගයකි. මෙම උමග තුළ සමාන්තර දුම්රිය මාර්ග දෙකක් තිබෙන බැවින් තරමක් පළල්ය. මෙම මාර්ගයෙහි වූ පිපිරීම් දෙකෙහි බලය උමග දිගේ ගලායාම නිසා එහි බලය අඩු වන්නට ඇත.
බෝම්බ ප්‍රහාරයෙන් තවත් පැය කිහිපයකට පසු මෙම සිද්ධිය ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයක් යයි එවකට ස්වදේශීය ලේකම් චාල්ස් ක්ලාර්ක් මන්ත්‍රී මණ්ඩලයට කීවේය.
ජිල්ස් හාට් 55 : හෝර්න් චර්ච් හි ඉන්ජිනේරුවෙකි. දරු දෙදෙනෙකුගේ පියෙකි. ඇල්ඩ්ගේට් හරහා ඒන්ජලි වෙත යමින් සිටියේය.
“භික්ෂුණී මනස දූෂණය කරන හා ප්‍රඥාව ළඟා කර ගැනීමට බාධා පමුණුවන නීවරණයන් හෙව් බාධකයන් 5ක් පවතී.ඒවා නම් කාමච්ඡන්ද, ව්‍යාපාද, තීනමිද්ධ,උද්ධච්ඡ කුක්කුච්ඡ, විචිකිච්ඡා වේ.එසේම භික්ෂුණි නිර්වාණය ළඟා කර ගැනීමට හේතු වන සාධක 7 ක් පවතී. මේවා මනස දූෂණය නොකරයි. බාධාකාරී නොවේ. මේවා දියුණු කළ විට සත්‍ය අවබෝධ කර ගැනීමට මාර්ගය පෙන්වනු ලබයි.එම හත නම්, සති, ධම්මවිජය, වීර්යය, ප්‍රීති, පස්සද්ධි, සමාධි හා උපේක්ඛා යන්නයි.”
“මේ අන්දමට භික්ෂුව පංචනීවරණ ධර්මයන්හි නුවණින් බලමින් වාසය කරයි. ඔහු තමා තුළ කාමච්ඡන්දය ඇත්තේ යැයි තමා තුල ඇති කාමච්ඡන්දය දැනගනී. ඔහු තමා තුල කාමච්ඡන්දය නැත්තේ යැයි තමා තුල නැති කාමච්ඡන්දය දැනගනී. නූපන් කාමච්ඡන්දයන්ගේ ඉපදීමද උපන් කාමච්ඡන්දයන්ගේ ප්‍රහාණයද, ප්‍රහීන වූ කාමච්ඡන්දයන්හි නැවත නොඉපදීමද ඔහු දැන ගනී.”
පාලි ධර්ම ග්‍රන්ථවල සංයුක්ත නිකායේ මෙම පංච නීවරණ ධර්ම සමීපයෙන්ම නිර්වාණය ළඟා කර ගැනීමද උපකාරී වන සප්ත භොජ්ජංග දේශනා කර ඇත. උදා: ලෙස සංයුක්ත නිකායේ මෙලෙස සඳහන් කර ඇත.
බුද්ධ ධර්මයේ පංච නිවරණ ධර්ම යනු සාර්ථකත්වයට බාධා කරනු ලබන හා නිර්වාණයට මඟ අවුරණ ඍණාත්මක මානසික තත්ත්වයන්ය. මේ තත්ත්වයන් නම්,
අසතුටුදායක, ප්‍රතිවිරුද්ධ අරමුණු ගැන ඇතිකරගන්නා වූ ගැටීමයි. අනෙක් අය පිළිබඳව ඇති ද්වේශ සහගත හැඟීම වියාපාද වේ.
සතිපට්ඨාන සූත්‍රයට අනුව ඉහත පංච නීවරණ ප්‍රහීණය කරමින් ධ්‍යාන වැඩීම පිළිබඳව බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ දේශනා කර ඇත. ‍
ව්‍යාපාද, තීනමිද්ධ, උද්ධච්ඡ කුක්කුච්ඡ, විචිකිච්ඡා යන නීවරණ සම්බන්ධයෙන්ද ඒ ආකාරයටම පසු ඡේදයන්හි සඳහන් කර ඇත.
ධාරිත්‍රක ප්‍රත්‍යාවර්තක ධාරා ගලා යාමට ඉඩ සැලසීමෙන් සරල ධාරාව ගැලීම අවහිර කිරීමත් නිසා බොහෝ විට සංඥාවක ප්‍රත්‍යාවර්තක හා සරල ධාරා සංරචක වෙන් කිරීමට ධාරිත්‍රක භාවිතා කරයි. මෙම ක්‍රමය “ ඈඳුම” හෝ “ධාරිතාමය ඈඳුම” ලෙස හැඳින්වේ. මෙහි දී විශාල ධාරණා අගයක් ඇති භාවිතා කරන සංඥා සංඛ්‍යානය ය‍ටතේ ප්‍රති බාධකය කුඩා අගයයක් වන ධාරිත්‍රක භාවිතා වේ.
ජව සාධකය නිවැරදි කිරීම සඳහා ධාරිත්‍රක භාවිතා කරයි. එවැනි යෙදීම්වල දී ධාරිත්‍රක තුනක් තෙකලා භාරයක් ලෙස සම්බන්ධ කළ ධාරිත්‍රක භාවිතා‍ වේ. සාමාන්‍යයෙන් , මෙවැනි ධාරිත්‍රකවල අගයන් පැරඩ්වලින් නොදෙන අතර ප්‍රතික්‍රියක වෝල්ට් - ඇම්පියර්වලින් ප්‍රතික්‍රියක ජවයක් ලෙස දෙනු ලැබේ. මෙහි අරමුණ වන්නේ විද්‍යුත් මෝටර හා ප්‍රතිදීප්ත පහන්වල ප්‍රේරණ භාරයට ප්‍රතිවිරුද්ධව ක්‍රියා කරමින් ඒවායේ භාරයෙන් වැඩි කොටසක් ප්‍රතිරෝධී භාරයක් ලෙස හැඟවීමයි.
වියැඳීම ධාරිත්‍රකයක් යනු පරිපථයක එක් කොටසක් තවත් කොටසකින් වියැඳීම සඳහා භාවිතා කරන ධාරිත්‍රකයකි. වෙනත් පරිපථ උපාංග නිසා ඇති වන ඝෝෂාව ධාරිත්‍රක හරහා
උප පථ වීමෙන් ඉවත් කෙරෙන බැවින් ඝෝෂාව නිසා අනෙකුත් පරිපථ උපාංග මත ඇති වන බලපෑම අඩු වේ. මෙය බොහෝ විට ජව සැපයුම් හා භූගතය අතර භාවිතා වේ. පරිපථයක ජව සැපයුම හෝ වෙනත් උච්ච සම්බාධන සංරචකයක් විපථ කිරීමට භාවිතා කරන බැවින් මෙම ධාරිත්‍රක විපථ ධාරිත්‍රක ලෙස ද නම් කෙරේ.
ගතික සසම්භාවී ප්‍රවේශ මතකයන් ලෙස ද්වීමය ආකාරයෙන් හෝ ප්‍රතිසම නියැදි පෙරණ හා ලෙස ප්‍රතිසම ආකාරයෙන් හෝ තොරතුරු නිරූපණය කිරීමට ධාරිත්‍රකයක ගබඩා කළ ශක්තිය භාවිතා කළ හැක. ප්‍රතසම පරිපථවලදී සංයෝජක සහ වඩා සංකීර්ණ පෙරහන් වල ද සෘණ ප්‍රතිපෝෂණ පුඩු ස්ථායීකරණයේ දී ද සංරචක ලෙස ධාරිත්‍රක භාවිතා කළ හැක. සංඥා පැසිරීමේ පරිපථවල ද ධාරා සංඥා ඒකාබද්ධ කිරීමට ධාරිත්‍රක භාවිතා කරයි.
ධාරිත්‍රකයක් එය ආරෝපණය කිරීමට යොදාගත් පරිපථයෙන් විසන්ධි කළ විට එයට විද්‍යුත් ශක්තිය ගබඩා කරගත හැක. එබැවින් ධාරිත්‍රකය තාවකාලික කෝෂයක් ලෙස භාවිතා කළ හැක. ඉලෙක්ට්‍රෝනික උපකරණවල බැටරි මාරු කිරීමේ දී ජව සැපයුම පවත්වා ගැනීම සඳහා ධාරිත්‍රක පොදුවේ භාවිතා‍ වේ.
විශේෂිත, සංඛ්‍යාන කලාපවල තොරතුරු තේ‍රීම සඳහා සුසර කළ පරිපථවලදී ධාරිත්‍රක හා ප්‍රේරක එක්වර භාවිතා වේ. නිදසුනක් ලෙස ‍පොළ සංඛ්‍යාතයට සුසර කිරීමට ගුවන් විදුලි ආදායකවල විචල්‍ය ධාරිත්‍රක යොදා ගනී. වෙනස් හැඩ කලාප තේරීම සඳහා ස්පීකරවල අකර්මණ්‍ය ප්‍රතිසම හරස්මාරු භාවිතා කරන අතර ප්‍රතිසම සමකාරකවල ධාරිත්‍රක භාවිතා කරයි.
ජව සැපයුම්වල අර්ධ හෝ පූර්ණ සෘජු කාරක ප්‍රතිදානය, සුමටනය සඳහා ආශ ධාරිත්‍රක භාවිතා කරයි. තව ද ආරෝපණ පොම්ප පරිපථවල ප්‍රදාන වෝල්ටීයතාවයට වඩා ඉහල වෝල්ටීයතාවයක් උත්පානය කිරීමේ දී ශක්තිය ගබඩා කරන උපාංගය ලෙස ධාරිත්‍රක භාවිතා කළ හැක.
රේඩියෝ ආදායකය වැනි සුසර කළ පරිපථයක තෝරාගත් සංඛ්‍යාතය ශ්‍රේණිගත ප්‍රේරතාව හා ධාරණාවෙහි හි ශ්‍රිතයක් වේ. එය පහත පරිදි වේ.