polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
මෙම ගම්බද ප්‍රේම කථා පුවත සී තමිල් නාළිකාවෙන් විකාශය වේ. එහි ප්‍රධාන චරිතය වන පූංකෝඩිගේ චරිතය නිරූපණය සඳහා නවක නිළි ශීලා රාජ් කුමාර් තෝරාගැනිණි. ලක්ෂ්මි වන්තාචු සහ ඩාන්සිං ඛිලාඩීස්හි ජයග්‍රාහක පූවි රසු මෙම වැඩසට‍හනේ ජීවා නම් ප්‍රධාන චරිතයක් නිරූපණය කරයි. මෙය පූවි රසුගේ ප්‍රථම ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය ද වේ. ගංගා කතාමාලාවෙන් කීර්තියට පත් සුබලක්ෂ්මී රංගන් මෙහි දෙවන ප්‍රධාන චරිතයක් වන දීපිකාගේ රචිතයට තෝරාගැනිණි. අංජු අරවින්ද්, සාක්ෂි සිවා සහ ශාරි ද මෙහි වැදගත් චරිත නිරූපණය කරයි.
අලගිය තමිල් මගල් යනු 2017 ඉන්දියානු දෙමළ-භාෂා රූපවාහිනී සෝප් ඔපෙරාවකි. මෙහි ප්‍රධාන රචිත නිරූපණය කරන්නේ ශීලා, පූවි, සුබලක්ෂ්මී සහ අංජු අරවින්ද් විසිනි. මෙය 2016 සිට සී තෙලිඟු නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය වන මුතියල මුග්ගු නම් තෙලිඟු රූපවාහිනී කතාමාලාවේ ප්‍රතිනිර්මාණයකි. මෙය 2017 අගෝස්තු 28 දින සිට සී තමිල් නාළිකාව ඔස්සේ සඳුදා සිට සිකුරාදා දක්වා දිනවල 19:00ට විකාශය වේ.
පූංකොඩි කබඩි සහ භරතනාට්‍යම් සඳහා දක්ෂතා දක්වන දැරියක වන අතර, ඇය මෙම ක්‍රීඩාවෙන් ඉදිරියට ගොස් වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීමට සිහින මවයි. කෙසේනමුත්, ඇගේ මවගේ අඳුරු අතීතය හේතුවෙන් ඇගේ ගමනට නොයෙකුත් බාධා එල්ල වේ.
මෙමගින් කියැවෙන්නේ පූංකෝඩි නම් ගම්බද දැරිය කබඩි ක්‍රීඩාව හේතුවෙන් චෙන්නායි වෙත ගොස් වැඩිදුර අධ්‍යාපනයට අවස්ථාව උදා කරගන්නා ආකාරයයි.
1110දී, එනම් වං අධිරාජිනියගේ මරණින් වර්ෂ දෙකකට පසු, හුයිෂොං විසින් චෙංට අධිරාජිනිය පදවිය පිරිනමන ලදී. ඇයව එම පදවියට උසස් කිරීම තරමක් මතභේදාත්මක වූයේ සාමාන්‍යයෙන් අධිරාජිනියන් යුධ හෝ නිලධාරී පවුල්වල සාමාජිකයින් මිස හිටපු සේවිකාවන් නොවූ හෙයිනි. චෙං අධිරාජිනියගේ බලපෑමට ද එතරම් මනාපයක් හිමි නොවී ය.
1137දී හුයිෂොං සහ චෙං අධිරාජිනියගේ මරණය ගඔෂොං අධිරාජයාට දැනගන්නට ලැබුණු විට, තදබල ලෙස ප්‍රතිචාර දැක්වූ බැව් පැවසේ. එසේම ඔහු විසින් දීර්ඝ ශෝක කාලයක් ද ප්‍රකාශ කරන ලදී.
1131දී චෙං අධිරාජිනිය මරණයට පත්වූයේ ජුර්චෙන්වරුන් විසින් පිටුවහල් කළ රාජකීය වංශිකයින් රඳවා සිටි හෙයිලොංජියාංහි වුගුඕහි දී ය.
මහම් අංගා යනු ආදම් ඛාන්ගේ මෑණියන් ය. අක්බර්ගේ හදාගත් සොයුරා වූ ආදම්, අක්බර්ගේ ප්‍රියතම සෙන්පතියකු වූ ෂම්ස්-උද්-දීන්, අතාගා ඛාන් ඝාතනය කිරීම හේතුවෙන් දරුණු ලෙස මරණ දඬුවමට ලක්කෙරුණේ තරුණ අධිරාජයාගේ අතින්ම ය. 1562 මැයි මස සිදුවූ මෙම මරණ දඬුවම ඇයට බෙහෙවින් බලපෑවේ ය. මෙම පුවත ඇයට සැලසූ විට ඇය විසින් අක්බර්ට ඔබ එය නිවැරදිව සිදු කළා යැයි පැවසූ බව ප්‍රකට ය. නමුත් ඉන් මඳ කලකට පසු ඇය ද මරණයට පත් විය.
ඇතැම් ඉතිහාසඥයින් විසින් මෙම යුගය "යට ගවුම් ආණ්ඩු සමයයක්" ලෙස හඳුන්වන්නේ බයිරම් ඛාන්ගේ මරණින් පසු 'හදාගත් මවගේ කණ්ඩායම' විසින් අක්බර්ව රූකඩා පාලකයකු ලෙස තබා ගැනීමට උත්සාහ ගත් නිසායි. විකල්ප මතයක් වන්නේ රාජ්‍යාධිකාරී සමය බයිරම් ඛාන්ගේ පාලන සමයයට තරම් පීඩාකාරී නොවූ බවයි. එසේම 1564-7 අතර කාලයේ අක්බර්ගේ උස්බෙක් වංශවතුන්ගේ කැරැල්ල මෙන් මෙම පාලන සමය නිමාවන විට විශාල හානියක් ද ඇති වූයේ නැත.
ක්‍රි.ව. 1561දී මහම් අංගා විසින් 'ඛයිරුල් මනාසිල්' නැමැති මස්ජිදයක් ඉදිකොට ඇත. මූඝල් ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය අනුව නිර්මිත මෙය පසුකලෙක මදර්සාවක් ලෙස භාවිතයට ගැනිණි. වර්තමානයේ මෙම මස්ජිදය දිල්ලියේ පුරාණා ක්විලාහි මථුරා මාර්ගයේ ෂේර් ෂා දොරටුවට ගිනිකොන දෙසින් පිහිටා ඇත.
ඇගේ සොහොන්ගැබ සහ ඇගේ පුත්‍රයාගේ සොහොන්ගැබ ආදම් ඛාන්ගේ සොහොන්ගැබ ලෙස ප්‍රචලිත ය. මෙය අක්බර් විසින් ඉදිකරන ලද්දකි. මෙහි ඇති වංකගිරියක ස්වභාවය ගත් ව්‍යූහය නිසා එය භූල්-බුලයියාන් ලෙස ජනයා අතර ප්‍රසිද්ධ විය. මෙය පිහිටියේ මෙහ්රෞලියේ කුතුබ් මිනාරයට උතුරු දෙසිනි.
නුවරඑළිය නගරයට විදුලිය සැපයීමට නානුඔය සහ නුවරඑළිය අතර ඔහු දී පළමු සිලෝන් කුඩා ජල විදුලි බලාගාරය ඉදිකරන ලංකා ඉංජිනේරු සංගමය විසින් නොසලකා ජල විදුලි මත තම මූලික යෝජනා, සිදුවීම. 1918 දී එය තුළ ඔහු ඔහු සහ 100,000 පහන් හා සංවර්ධනය පිළිබඳ සංකල්පය ආලෝකය හැකියාව සිට ජල විදුලි හැකියාව යෝජනා, "ලංකාවේ ජල විදුලි පරිභෝජනයෙන් ආර්ථික විද්යාව" නමින් ලංකා ඉංජිනේරු සංගමය වෙත ඉදිරිපත් කඩදාසි ජාතික විදුලිබල පද්ධතියට.
ක්ෂේත්ර සේවකයෙක් සිව් වසර තුල පොලිස් පරීක්ෂකවරයෙකු ලෙස උසස් කරන ලදී ලෙස 1896 දී ඔහු ප්රසිද්ධ වැඩ දෙපාර්තමේන්තුවේ එක් විය. 1900 විසින් කනිෂ්ඨ සහකාර ඉංජිනේරු බවට පත් කිරීමත්, ඔහු දෙවන බෝවර් අල්ලාගත් බෝර සිරකරුවන් සඳහා දියතලාව සිර කඳවුරක් ඉදි සේවය හා 1901 දී ඔහු කැලණි මිටියාවතේ ඛනිජ තැන්පතු මත සමීක්ෂණයක් පවත්වන ලදී.
දේවපුර ජයසේන විමලසුරේන්ද්ර යනු ශ්රී ලාංකික ඉංජිනේරු සහ රාජ්ය විය. ඔහු ශ්රී ලංකාවේ දී ජල විදුලි පිහිටුවීම තුල ප්රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටු හා "ජල විදුලි පියා" ලෙස හඳුන්වන අතර, ලංකා රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවේ සාමාජිකයකු විය වේ.
බාලාජි ටෙලිෆිල්ම්ස් යනු නළු ජීතේන්ද්‍ර හිමිකාරීත්වය දරන ඉන්දියානු සමාගමකි. මෙමගින් විවිධ ඉන්දියානු භාෂාවලින් ඉන්දියානු සෝප් ඔපෙරා, රියැලිටි ටීවී, ප්‍රහසන, ක්‍රීඩා වැඩසටහන්, විනෝදාස්වාද සහ වාර්තා වැඩසටහන් නිෂ්පාදනය කරනු ලබයි. 1997 සිට 2006 දක්වා බාලාජි සහ වයිට් ලීෆ් ප්‍රොඩක්ෂන්ස් අතර හවුල්කාරීත්වයක් පැවතිණි.
2007ද, මෙම සමාගම සිය පූර්ණ හිමිකාරීත්වය සහිත බාලාජි මෝෂන් පික්චර්ස් අතිරේක සමාගම නීතිගත කළේ ය. එමගින් බොලිවුඩ් චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය සිදුවේ. 2010දී මෙම සමාගම විසින් එන්ටර්ටේන්මන්ට් ලිමිටඩ් නීතිගත කරන ලදී. එය චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනියේ යොවුන් තේමා නිෂ්පාදනය කෙරෙහි අවධානය යොමුකළ බැනරයකි.
2017දී රිලයන්ස් ඉන්ඩස්ට්‍රීස් ආයතනය විසින් බාලාජි ටෙලිෆිල්ම්ස්හි 25%ක තැන්පතු තමන් සතු කරගත්තේ රුපියල් කෝටි 413ක මුදලකටයි. මෙම ගනුදෙනුව හේතුවෙන් වෙත බාලාජි ටෙලිෆිල්ම්ස්හි අන්තර්ගතයනට ටෙලිකොම් ඒකකය වූ රිලයන්ස් ජියෝහි භාවිතයට ගතහැකි විය.
2012දී බාලාජි ටෙලිෆිල්ම්ස් විසින් සිය පූර්ණ හිමිකාරීත්වය යටතේ ඇති මීඩියා ලිමිටඩ් නීතිගත කරන ලදී. මෙමගින් ලව් බයි චාන්ස්, යේ ජවානි තා රා රි රි සහ ධර්මක්ෂේත්‍ර යන වැඩසටහන් සහ දැන්වීම් නිපදවන ලදී.
2014 නොවැම්බරයේ දී, මෙය පූර්ණ හිමිකාරීත්වය දරන අනු-සමාගමක් වන බාලාජි මෝෂන් පික්චර්ස් බොලිවුඩ් චිත්‍රපට නිෂ්පාදන සමාගමක් වන 4 සමග සම්බන්ධ වූයේ බොලිවුඩ් චිත්‍රපට සම-නිෂ්පාදනය කිරීම සඳහායි.
කොරියාවේ ඉතිහාසඥයින් විසින් කොරියානු ප්‍රාග්ඉතිහාසය වර්ගීකරණය කිරීම සඳහා තුන්-යුග ක්‍රමය භාවිතා කරනු ලබයි. තුන්-යුග ක්‍රමය භාවිතයට ගැනුණේ පශ්චාත්-අධිරාජ්‍යවාදී ජපන් යටත්විජිත යුගයේ ය. ජපානය මෙන් නොව කොරියාව සතුව "ලෝකඩ යුගයක් නොපැවැති බව" පැවසූ ජපන් පුරාවිද්‍යාඥයින්ට පිළිතුරු සැපයීමේ දී භාවිතයට ගැනිණි.
චුංචොංනම්-දෝ පළාතේ ගොංජු අසල පිහිටි පුරාවිද්‍යා භූමියක් වන සොක්ජං-රිහි පහළ ස්තරවල තිබී පහළ පේලියෝලිතික ශිලා මෙවලම් හා සම්බන්ධයක් ඇතැයි සිතිය හැකි පුරාවස්තූන් හමුවී ඇත. ද්වීතල පොරොවක් හෝ කෙටුම් මෙවලම් ද හමුවී ඇත. පසුකාලීන යුගවල දී මිනිසුන් විසින් නිර්මාණය කරන්නට ඇතැයි සිතිය හැකි අත් පොරොව සහ මන්නා ද හමු විය.
මධ්‍ය පේලියෝලිතික යුගයේ දී, මිනිසුන් ජෙචොන් අසල ජොම්මල් භූමියේ සහ චොංජු අසල දුරුබොං භූමියේ ගුහා තුළ වාසය කොට ඇත. මෙම ගුහා අඩවි දෙකෙහිම සිදුකළ කැනීම්වල දී, වඳවී ගිය රයිනෝසිරස්, දුඹුරු වලසුන්, හයිනා සහ විවිධ මුව විශේෂවල ෆොසිල ‍ශේෂයන් හමුවී තිබේ.
ප්‍රාග්ඓතිහාසික කොරියාව යනු ලිඛිත වාර්තා නොපවතින කොරියානු අර්ධද්වීපයේ මානව ජනාවාස පැවති යුගයයි. කෙසේනමුත්, එය කොරියානු ඉතිහාසය පිළිබඳ දැවැන්තම අංශය වන අතර පුරාවිද්‍යාව, භූ විද්‍යාව, සහ පාෂාණිධාතු විද්‍යාව පිළිබඳ විද්වතුන් විසින් හදාරනු ලබන ප්‍රධාන අධ්‍යයන අංගය ද වේ.
ජ්‍යුල්මුන්හි ජනයා දඩයම් කිරීම, රැස් කිරීම, සත්ත්වාහාර සපයා ගැනීම සහ කුඩා පරිමාණයේ වල් පැළෑටි වගා කිරීම වැනි ආර්ථික කටයුතුවල නියැළී ඇත. ජ්‍යුල්මුන් යුගයේ දී ආසියානු මහාද්වීපයේ සිට කොරියානු අර්ධද්වීපය වෙත මිලට් සහ වී වගාවන් හඳුන්වා දීම ද සිදු විය.
ජොම්මල් ගුහාවේ තිබී මානව අරාස්ථියෙන් තනන ලද දඩයම් කටයුතු සඳහා භාවිතා කරන්නට ඇතැයි සිතය හැකි මෙවලමක් හමු විය. මේ සමග සත්ත්ව අස්ථිවලින් තැනූ දඩයම් සහ ආහාර සැකසුම් උපකරණ ද හමු විය. ආහාර සඳහා එක්රැස් කරන ලද විවිධ ගෙඩි වර්ගවල කවච ද සොයාගැනිණි.
කොරියාවේ ලෝකඩ යුගය ක්‍රි.පූ. 800 ආරම්භයේ උදා වූ අතර, මෙය චීන ඔස්සේ සම්ප්‍රේෂණය වූවකි. ක්‍රි.පූ. 4වන සියවස තෙක්ම ලෝකඩ කර්මාන්තය එතරම් පුළුල්ව ව්‍යාප්තව නොපැවැති අතර, ක්‍රි.පූ. 1වන සියවස වන විට යකඩ මිශ්‍ර ලෝහ කර්මාන්තය දියුණු විය.
මෙම යුගයේ සම්භවය විවෘත ප්‍රශ්නයක්ව ඇති නමුත්, කොරියාවේ මානව ජනාවාසීකරණයේ පුරාතනය ක්‍රි.පූ. 500,000 තරම් ඈත යුගයකට අයත් විය හැක. ආදිතම ජනාවාසීකරණය පහළ පේලියෝලිතික යුගයට ඇතුළත් කිරීම පිළිබඳ යි සහ ක්ලාක් තරමක් සැක පහළ කරති.
' සංවිධානය විසින් අනුමත අවස්ථාවල තරග රියැදුරන් විසින් සිය හෙල්මටයට පහළින් ගිනි-ප්‍රතිරෝධී අමුද්‍රව්‍යයකින් තැනූ බැලක්ලාවාවක් පැළඳිය යුතු යැයි පවසා ඇත. අන්තර්ජාතික ක්‍රීඩා ලේඛ‍නයෙහි ඇතුළත් ධාවන අවස්ථා, කඳු-නැගීම්, පෙළපාලි සහ රට-හරහා යාමේ ඉසව්වල දී, සියලු තරග රථ ධාවකයින් සහ සහායක-ධාවකයින් උඩු කබායට අමතරව අත්වැසුම් , දිගු යටඇඳුම්, බැලක්ලාවාවක්, මේස් සහ 8856-2000 ප්‍රමිතියට අනුකූල සපත්තු පැළඳිය යුතු යැයි නියමයක් පවතියි.
1854 ක්‍රිමියානු යුද්ධයේ දී, දැඩි ශීත දේශගුණයෙන් ආරක්ෂා වීම පිණිස බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා වෙත අතින් මැසූ බැලක්ලාවා හිස්වැසුම් සපයා තිබේ. සිය සැපයුම් නිසි වේලාවට නොලැබුණු බැවින් මෙය ඉතා වැදගත් අවශ්‍යතාවක් විය. රිචඩ් රට් අනුව, ඔහුගේ තුළ දක්වා ඇති පරිදි, ඉහත "බැලක්ලාවා හිස්වැස්ම" යන වදන යුධ සමයේ භාවිතා වූවක් නොවේ. එය හමුවන්නේ 1881 තරම් පසුකාලයක ය.
බැලක්ලාවා හෙවත් බැලක්ලාවා හිස්වැස්ම හෝ හිම මුහුණු වැස්ම යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ මුහුණේ කොටසක් පමණක් නිරාවරණය වන සේ පැළඳිය හැකි රෙදි හිස්වැස්මකි. මෙය පළඳින ආකාරය අනුව ඇස් පමණක්, මුඛය සහ නාසය හෝ මුහුණේ ඉදිරිපස කොටස නිරාවරණය වීම තීරණය වේ. සම්පූර්ණ මුහුණ සඳහාම විවෘත වීමක් සහිත ඇතැම් හිස්වැසුම් අකුලා හිසේ මුදුන ආවරණය වන තොප්පියක් ලෙස හෝ පහළට අකුලා ගෙලවටා කොලරයක් ලෙස භාවිතා කළ හැක.
1980 ලන්ඩනයේ ඉරාන තානාපති කාර්යාලය වලෑමේ දී බ්‍රිතාන්‍ය විශේෂ ගුවන් සේවා භටයින් බැලක්ලාවා හැඳ සිට ඇත. මෙලෙස බැලක්ලාවා පැළඳ සිය අනන්‍යතාව සඟවා ගන්නට ඔවුන් උත්සාහ දරන්නේ ඇතැම් භටයින් උතුරු අයර්ලන්තයේ 'සාමාන්‍ය ජනයා' ලෙස රහසිගතව සේවයේ යෙදෙන බැවිනි. තානාපති කාර්යාල මෙහෙයුමෙන් පසු ඔවුනට එම පළාතේ සිය රාජකාරි යළි ආරම්භ කළ හැකිව තිබිණි.
ඉන්දියානු උපමහාද්වීපය තුළ, සාමාන්‍යයෙන් බැල්ක්ලාවා හිස්වැසුම් වඳුරු තොප්පි ලෙස හඳුන්වන්නේ ඒවා සාමාන්‍යයෙන් පොළොවේ වර්ණයෙන් සකසා ඇති නිසාත්, එමගින් මුහුණේ බොහෝ ලක්ෂණ ආවරණය කෙරෙන නිසාත් ය. ඇතැම් වඳුරු තොප්පිවල මුදුනේ කුඩා, විසිතුරු, වූල් පොම්-පොම් අංගයක් පිහිටයි. මේවා සාමාන්‍යයෙන් සීතලෙන් ආරක්ෂා වීමට හිමාලයානු සේවයේ නිරත සෙබලුන් විසින් භාවිතා කරනු ලබයි.
වර්තමානයේ බැලක්ලාවාවන් ස්කී ක්‍රීඩා සහ හිම පුවරු ක්‍රීඩා වැනි එළිමහන් ශිශිර ක්‍රීඩාවල දී සුළඟින් මුහුණ ආරක්ෂා කරගෙන උණුසුම්ව පවත්වා ගැනීමට භාවිතා වේ. මේවා මෝටර් සයිකල් ධාවකයන් අතර ද ප්‍රචලිත ය.
සම්ප්‍රදායික බැලක්ලාවා හිස්වැසුම් දඟර-ගෙතුම් වූල්වලින් නිර්මාණය කෙරිණි. නමුත් වර්තමානයේ ඒවා සේද, කපු, පොලිප්‍රොපිලීන්, නියෝප්‍රීන්, ඇක්‍රිලික් හෝ ලොම්වලින් නිර්මාණය කෙරේ.
මෙම නාමය භාවිතයට පැමිණියේ ක්‍රිමියානු යුධ සමයේ බැල්ක්ලාවාහි සටනේ දී මෙම ආකාරයේ හිස්වැසුම් භාවිතයට ගැනීම නිසායි. බැල්ක්ලාවා යනු ක්‍රිමියාවේ සෙවැස්ටොපොල් නගරය අසල පිහිටි ස්ථානයකි.
ගිනි නිවන භටයින් භාවිතා කරන මුහුණු වැසුම් ප්‍රභේදය නොමෙක්ස්වලින් තැනූ ගිනි-ප්‍රතිරෝධී ප්‍රභේදයකි. මෙහි ඔවුන්ගේ ස්වයං-අන්තර්ගත ශ්වසන උපකරණය මගින් ආවරණය වන විවරයක් ඇත.
විද්‍යුත් කාර්මිකයින් ශක්තිමත් ආම්පන්න සමග කටයුතු කිරීමේ දී මුහුණු පලිහ සමග බොහෝවිට චාප-දැල්ල අනුව ඇගැයූ හිස්වැසුම් ප්‍රභේදයක් භාවිතා කරනු ලැබේ.
එක්සත් ජනපද මැරින් බලකාය විසින් මෑතක සිට ගිනි ප්‍රතිරෝධී සංවිධාන ඇඳුමේ කොටසක් ලෙස මුහුණු ආවරණයක් සමග සම්බන්ධ කළ බැලක්ලාවාවක් නිර්දේශ කොට ඇත.
සෑම අගනගරයක්ම , ඒයටම අයක් වූ ප්‍රධාන නාගරික හා තදාසන්න ප්‍රද‌ේශයකින් සමන්විතය , මෙම ප්‍රද‌ේශ, ඔසට්‍රේලියානු සංඛ්‍යාලේඛන බියුර‌ෝව මගින් නම්කරන විශාල සමාජ හා ආර්ථික තත්ත්ව නිර්ණායකයන්ට අදාලව නිර්ණය කරනු ලබයි. . . / - ' . 30,000.
මෙම ජනගහනය අනුව ඔස්ට්‍රේලියානු නගර ලැයිස්තුව සකසා අැත්තේ ඔස්ට්‍රේලියානු සංගණන බියුරෝව මගින් ඒක්නෙකට වෙනස් නිර්නායක කිහිපයක් භාවිතා කිරීමෙනි. පළමුව, ඔවුන් ප්‍රධාන අගනගරයන් හා අාශ්‍රිත නගර සැලකිල්ලට ගෙන අැත. දෙවනු වගුවේ දක්වා අැත්තේ විශාල ගම්බද නගර හා පාලන අායතනසැලක්ල්ලට ගත් කල අැති අගයන්ය.
රේඛා දියොල් සම්ප්‍රදායයයෙන් ‍යුත් මෙම දේවාලය ජීවමාන දේවාලයකි. ප්‍රදේශවාසීන් විශ්වාස කරන්නේ මෙම දේවාල ගොඩනැංවූයේ කේශරීවරුන් විසින් බවයි. ඔවුන්ව සෝමවංශීන් ලෙස ද හැඳින්වේ. මෙම දේවාලයේ දී ශිවරාත්‍රී. සංක්‍රාන්ති සහ චතුර්දාසි ඇතුළු උත්සව ගණනාවක් සැමරීම සිදුකෙරේ.
මෙම දේවාලයේ වටපිටාව සැලකූ විට, නැගෙනහිරින් ප්‍රවේශ මාර්ගයත්, දකුණින් ලිංගරාජ බටහිර ඇළ මාර්ගයත් කුඹුරු යායන් ද, බටහිරින් නාගේස්වර දේවාලය ද පිහිටයි. දේවාලයට උතුරින් නිවාස ගොඩනැගිලි දැකගත හැක. මෙම දේවාලය නැගෙනහිර දිශාවට මුහුණලා ඉදිකොට ඇත.
මෙය ක්‍රි.ව. 10වන සියවසේ දී ඉදිවූයේ යැයි සැලකේ. එය සෝමවංශී පාලන සමයේ ඉදිවන්නට ඇත. මෙම කාලනිර්ණය සඳහා පාදක කොටගෙන ඇත්තේ ගොඩනැගිල්ලේ මෝස්තර අංග සහ ගොඩනැගිලි අමුද්‍රව්‍ය භුබනේස්වර්හි 10වන සියවසේ දේවාලවලට දක්වන සමානත්වයයි.
මෙම දේවාලය මෙසේ නම්කොට ඇත්තේ දේවාලය සහ රන්කරුවන් අතර තිබූ සමීප සම්බන්ධතාව නිසායි. වර්තමානයේ පෞද්ගලික හිමිකාරීත්වයක් යටතේ පවතින මෙහි වර්තමාන හිමිකරුවා වන්නේ සරෝජ් කුමාර් මිෂ්රා ය.
මෙහි සිවිලිමේ පිපිරීම් දැකගත හැකි අතර, ඒ ඔස්සේ ගර්භගෘහයට වැසි ජලය කාන්දු වේ. සහ මූල්‍ය කොමිසමේ ප්‍රදානයන් අනුව මෙහි අලුත්වැඩියා කටයුතු සිදුකරන ලදී.
භීෂ්ම සිය අන්ධ බෑණනුවන් වූ ධ්‍රැතරාෂ්ට්‍රහට විවාහ කරදීම වෙනුවෙන් ගන්ධාරි කුමරියගේ අතපැතී ය. මේ අවස්ථාවේ ඇගේ සොහොයුරා වූ ශකුණි කෝපයට පත් විය. නමුත්, පසුව ඔහු එයට එකඟත්වය පලකළේ ධ්‍රැතරාෂ්ට්‍ර හට අනාගතයේ හස්තිනාපුරයේ රාජ්‍යත්වය හිමිවන බවට භීෂ්ම පැවසූ හෙයිනි. අභිෂේක මංගල්‍යයේ දී, ධ්‍රැතරාෂ්ට්‍රගේ බාල සොහොයුරු පණ්ඩු රජු ලෙස පත්වන්නේ විදුරගේ දැඩි මැදිහත් වීම නිසායි.
වෙනුවෙන් නිෂි තිවාරි රචනා කොට ඇත්තේ, "මෙමගින් රචකයාගේ ගුණාත්මකභාවය නිරූපණය වන අතර, ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පීන් විසින් ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කිරීමත් නිසා අප අතර තවත් ජයග්‍රාහකයකු වේ". විසින් මෙහි වස්ත්‍ර, දර්ශන සහ රාජ් මෝහන් සිංහා විසින් ලබාදුන් ක්‍රිෂ්ණාගේ බටනලා තේමාව අගය කොට ඇත. එසේම විශේෂ ප්‍රයෝග බොහෝමයක් අගය කොට ඇතිමුත්, කථාවේ වේගය වැඩි බව පවසා තිබේ.
මෙම කතාමාලාව නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ ස්වස්ති පොඩක්ෂන්ස් සීමාසහිත පෞද්ගලික සමාගම විසිනි. මෙහි ප්‍රධාන නළු නිළියන් සැලකූ විට සෞරාභ් රාජ් ජායින් විසින් ශ්‍රී ක්‍රිෂ්ණාගේ චරිතයත්, ෂාහීර් ෂෙයික් විසින් අර්ජුනගේ චරිතයත්, පූජා ෂර්මා විසින් ද්‍රෞපදී ලෙසත්, අහම් ෂර්මා කර්ණා ලෙසත්, ආරව් චෞධරි භීෂ්ම ලෙසත් සහ අර්පිත් රන්කා විසින් දුර්යෝධනගේ චරිතයත් නිරූපණය කරනු ලබයි.
මහාභාරත් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ස්ටාර් ප්ලස් නාළිකාවෙන් විකාශය වූ ඉන්දියානු හින්දි-භාෂා මිත්‍යාමය රූපවාහිනී මාලා නාට්‍යයකි. සංස්කෘත වීර කාව්‍යයක් වන මහාභාරතය ඇසුරෙන් නිර්මිත මෙය එම නාමයම සහිත 1988 රූපවාහිනී කතාමාලාවේ ප්‍රතිනිර්මාණයක් ලෙස සැලකේ. මෙය විකාශය වූයේ ස්ටාර් ප්ලස් නාළිකාවේ 2013 සැප්තැම්බර් 16 සිට 2014 අගෝස්තු 16 දින දක්වා ය.
මහාභාරත් මගින් හස්තිනාපුරයේ සිහසුන පිළිබඳ කථාපුවතක් නිරූපණය වේ. කුරු වංශිකයින් විසින් පාලනය කළ මෙම රාජධානියේ රාජ්‍යත්වය සඳහා කෞරව සහ පාණ්ඩව සොහොයුරන් අතර අරගලයක් ඇති වේ. දුර්යෝධන් සහ යුධිෂ්ඨීර් යන දෙදෙනාම සිහසුනට පළමු උරුමකරුවන් ලෙස සමසමව අයිතිවාසිකම් දක්වති. වැඩිමහල්ම පාණ්ඩවයා වන යුධිෂ්ඨිර් දුර්යෝධන්ට වඩා වයසින් වැඩි ය.
තමන් රැවටුණු බව ශකුණිහට හැඟී ගියේ ය. මේ නිසා ඔහු තමන් කුරු වංශය විනාශ කරන බවට දිවුරාගත්තේ ය. ඔහු නව යොවුන් වියේ පසුවූ ඛෞරවයන් සහ පාණ්ඩවයින් අතර කුඩා කලසිටම ද්වේශයේ බීජ වපුරන්නට වූයේ දුර්යෝධන්ගේ මනසට විෂ පොවමිනි. මෙලෙසින් ඔහු වැඩිමහල්ම කෞරවයා පාණ්ඩවයන්ට එරෙහිව විරසක කළේ ය.
ස්ටාර් ආයතනය විසින් මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 100ක මුදලක් සහ මෙහි අලෙවිකරණය සඳහා තවත් ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 20ක මුදලක් වැය කළේ මෙය ඉන්දියාවේ වියදම් අධිකම රූපවාහිනී කතාමාලාව බවට පත්කරමිනි.
කුරුක්ෂේත්‍ර යුද්ධයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් ශ්‍රී ක්‍රිෂ්ණා සිය පාණ්ඩව මස්සිනා වූ අර්ජුනහට භගවද් ගීතාව බෙදා දෙන ලදී. මෙම සටනේ දී භීෂ්ම, කර්ණ ඇතුළු බොහෝදෙනකු මරණයට පත් විය. ධ්‍රැතරාෂ්ට්‍ර සහ ගන්ධාරිගේ සියලුම පුතුන් මියගියේ ය.
මෙහි ආරම්භක දර්ශනය ජනයා මිලියන 8.4ක පමණ පිරිසක් විසින් නරඹා තිබේ. මෙම කතාමාලාව ඉන්දියාවේ පසුගිය වර්ෂ තුන තුළ ඉහළ ප්‍රතිචාර ලත් සතියේ මිත්‍යාමය වැඩසටහන බවට පත් විය.
නිෂ්පාදක සිද්ධාර්ත් තිවාරි අනුව තිවාරි විසින් අධ්‍යක්ෂනය කළ ද්‍රෞපදී චීර් හරන් දර්ශනය රූගත කිරීමට දින විස්සක් ගත විය.
ධංගගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ ගන්ධ ද සිය භූමිය රැක ගැනීමට සමත් වූ බැව් පෙනේ. ඔහුගේ පුත් විද්‍යාධර විසින් කනෞජයේ ප්‍රතිහාර රජුව මරාදමන ලද්දේ ඝස්නවිද් ආක්‍රමණික ඝස්නියේ මහමුද් සමග සටන් නොකොට අගනුවරින් පලායාම නිසායි. පසුව මහමුද් විසින් විද්‍යාධරගේ රාජධානිය ආක්‍රමණය කරන ලදී. මුස්ලිම් ආක්‍රමණියකයන් අනුව, මෙම අරගලය අවසන් වූයේ විද්‍යාධර විසින් මහමුද් හට පඬුරු කප්පම් ගෙවීමෙනි. විද්‍යාධර විසින් සිදුකළ විශිෂ්ට කර්තව්‍යයක් ලෙස කන්දාරියා මහාදේව දේවාලය ඉදිකිරීම සැලකේ.
විද්‍යාධරගේ රාජ්‍ය සමය අවසන් වන විට, ඝස්නවිද් ආක්‍රමණ හේතුවෙන් චන්දේල රාජධානිය දුර්වල විය. මෙහි වාසිය ලබාගත් කලිචූරි රජ ගංගේය-දේව විසින් රාජධානියේ නැගෙනහිර පෙදෙස් ආක්‍රමණය කරන ලදී. චන්දේල ශිලාලේඛන අනුව පෙනෙන්නේ විද්‍යාධරගේ අනුප්‍රාප්තික විජයපාල විසින් සටනක දී ගංගේයව පරාජය කළ බවයි. කෙසේනමුත්, විජයපාලගේ රාජ්‍ය සමයේ චන්දේල බලය පරිහානියට පත්වීම ඇරඹිණි. මේ කාලයේ ග්වලියෝර්හි කච්ඡපඝාතවරුන් චන්දේලවරුන්ට දැක්වූ අවනතභාවය අත්හැරි බැව් පෙනේ.
රාජවංශය පිළිබඳ ශිලාලේඛන වාර්තා මෙන්ම බාලභද්‍ර-විලාස සහ ප්‍රබෝධ-චන්ද්‍රෝදය වැනි ග්‍රන්ථවල සඳහන් වන්නේ ඔවුන් අයත්වන්නේ ජනප්‍රවාදගත චන්ද්‍රවංශයට බවයි. බාලභද්‍ර-විලාස මූලාශ්‍ර මෙහි මුතුන්මිත්තකු ලෙස ආත්‍රි නැමැත්තකුගේ නම සඳහන් කරයි. ඛජුරාහෝ ශිලාලේඛනයක දැක්වෙන්නේ චන්දේල ධංග රජු, යාදවවරුන්ගේ වෘෂ්ණි වංශයේ සාමාජිකයකු බවයි.
චන්දේල කලාව සහ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය එහි උච්චස්ථානයට පත්වූයේ මෙම යුගයේ ය. ලක්ෂ්මණ දේවාලය , විශ්වනාථ දේවාලය සහ කන්දාරියා මහාදේව දේවාලය යන දේවාල ඉදිවූයේ පිළිවෙලින් යශෝවර්මන්, ධංග සහ විද්‍යාධර යන රජවරුන්ගේ සමයේ ය. මෙම නගර-ශෛලියේ දේවාල ඛජුරාහෝවේ පූර්ණ ව‍ශයෙන් වර්ධනය වූ කලා ආර නිරූපණය කරයි.
ජයවර්මන් උරුමකරුවකු නොමැතිව මියගිය බැව් පෙනේ. මේ නිසා ඔහුගේ මාමණ්ඩිය වූ පෘථිවිවර්මන් සිහසුනට පත් විය. පෘථිවිවර්මන් යනු කීර්තිවර්මන්ගේ බාල පුත්‍රයායි. චන්දේල ශිලාලේඛනවල ඔහු විසින් ලබාගත් කිසිදු යුධ ජයග්‍රහණයක් පිළිබඳ සඳහන් නොවේ. මේ අනුව පෙනීයන්නේ ඔහු විසින් ආක්‍රමණික ප්‍රතිපත්තිය අත්හැර තමන් සතු වූ භූමිය රැකගන්නට කටයුතු යෙදූ බවයි.
චන්දේලවරුන් ඔවුන්ගේ කලාව සහ ගෘහනිර්මාණ හේතුවෙන් සුප්‍රකට ය. විශේෂයෙන්ම ඔවුන්ගේ මුල් අගනුවර වූ ඛජුරාහෝවේ පිහිටි දේවාල මේ අතුරින් ප්‍රධාන ස්ථානයක් හිමි කරගනියි. මීට අමතරව ඔවුන් විසින් දේවාල, ජලාශ, මාලිග සහ වෙනත් ගොඩනැගිලි ගණනාවක් ඉදිකොට ති‍බේ. මේ අතරට අජේගාර්, කලින්ජාර් බලකොටු සහ ඔවුන්ගේ පසුකාලීන අගනුවර වූ මහෝබා අයත් වේ‍.
වර්ණ රත්නාකර, පෘථිවිරාජ් රසෝ සහ කුමාරපාල-චරිත වැනි ලේඛන රැසකම චන්දේලවරුන් රාජ්පුත් වංශ 36 යටතට ඇතුළත්‍‍ කොට ඇත. සෙසු රාජ්පුත් රාජවංශ මෙන් ඔවුන්ගේ සම්භවය ද අපැහැදිළි අතර ඒවා මිත්‍යාමය ප්‍රවාද සමග මුසු වී පවතී.
එක් මතයක් අනුව, චන්දේලවරුන්ට ඇත්තේ ගෝත්‍රික සම්භවයකි. ඔවුන් ගොන්ඩ්වරුන් හා සම්බන්ධ යැයි සිතිය හැක. ඔවුන් විසින් වන්දනාමාන කළ මණියා නැමැති දෙවඟනගේ දේවාල මහෝබා සහ මණියගාධ් යන ප්‍රදේශවල පිහිටා ඇත.
ජේජකභුක්තියේ චන්දේලවරුන් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මධ්‍ය ඉන්දියාවේ රාජ්පුත් රාජවංශයකි. 9වන සහ 13වන සියවස් අතර කාලයේ බුන්දෙල්ඛාන්ද් ප්‍රදේශයේ ඔවුහු පාලනය ගෙනගියහ.
කෙසේනමුත්, චන්දේලවරුන්ගේ නිල වාර්තාවල හේමාවතී පිළිබඳ සඳහන් නොවේ. මෙවැනි ජනප්‍රවාද ප්‍රතික්ෂේප කරන ආර්. කේ. දික්ෂිත් පවසන්නේ "ඒවා හුදු ප්‍රශස්ති නිපැයුම් සහ මනඃකල්පිතයන්" පමණක් බවයි.
මදනවර්මන්ගේ පුත් වන යශෝවර්මන් රාජ්‍ය පාලනය සිදුනොකරන්නට ඇත. නැතහොත් ඉතා සුළු කාලයක් රාජ්‍ය පාලනය කරන්නට ඇත. මදනවර්මන්ගේ මුණුපුරු පරමාර්දි-දේව අවසන් බලවත් චන්දේල රජු ලෙස සැලකේ.
චන්දේලවරු මුලින් ගුර්ජර-ප්‍රතිහාරයින්ගේ යටත්වාසීන් වූහ. රාජවංශයේ ආරම්භකයා වන නන්නුක ඛජුරාහෝ කේන්ද්‍ර කරගත් කුඩා රාජධානියක පාලනය මෙහෙයවී ය.
මෙම චිත්‍රපටයෙන් ලද සාර්ථක ප්‍රවේශයත් සමග, ඔහු පුංචි තිරයේ රංගනයට ද පිවිසියේ ය. ඔහු විසින් මිත්‍යාමය රූපවාහිනී මාලා නාට්‍යයක් වන මහා කුම්භ්: ඒක් රහාසයා, ඒක් කහානි කතාමාලවේ ප්‍රධාන චරිතයක් නිරූපණය කළේ ය. එහි දී ඔහු සුවිශේෂී බලයයන්ගෙන් යුතු රුද්‍රාගේ ළමා විය නිරූපණය කරන ලදී. 2014 දෙසැම්බර් 15 දින මෙම කතාමාලාව ලයිෆ් ඕකේ රූපවාහිනී නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය ආරම්භ විය.
සිද්ධාර්ත් නිගම් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු නව යොවුන් නළුවකු වන අතර ඔහු ඉන්දියානු චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනී ක්ෂේත්‍රයෙහි රංගනයේ නියැළෙයි. ඔහු ජනයා අතර ජනප්‍රිය වූයේ ධූම් 3 චිත්‍රපටයේ ඔහු නිරූපණය කළ චරිත සහ ඓතිහාසික නාට්‍ය රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ චක්‍රවර්තින් අශෝක සම්රත් කතාමාලාවේ අශෝක අධිරාජයාගේ ළමා විය නිරූපණය කිරීම හේතුවෙනි.
2015 පෙබරවාරි 15 දින, නිගම් 9 නිෂ්පාදන විකට/කථා මාලාවක් වන කොමඩි නයිට්ස් විත් කපිල් වැඩසටහනේ විශේෂ මහාශිවරාත්‍රී කථාංගය සඳහා විශේෂ අමුත්තකු ලෙස සහභාගී විය.
තම්බපන්නි රාජධානිය පිහිටුවන ලද්දේ, විජය කුමරු සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයන් 700 දෙනෙකුගේ අනුග්රහයෙනි.මෙම ප්‍රදේශය අද හලාවත් දිස්ත්‍රික්කයේ මන්නාරම ලේඅස හදුන්වයි. විජය බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පිරිනිවන් පෑමෙන් පසුව ඔහු ගොඩබිමට පැමිණි බව වාර්තා වේ. සිය ප්‍රග්ධනය තම්බපන්නි කියා විජය ප්රකාශ කළ අතර මුළු දිවයිනටම මෙම නම ලැබෙනු ඇත. තම්බපන්නි මුලින්ම පාලනය කරන ලද යක්ශ ගෝත්‍රිකයින් විසිනි, සිරිසාවත්තුහි ඔවුන්ගේ අගනුවර වූ අතර සහ ඔවුන්ගේ රැජින වුයේ කුවෙනියයි
විජය කුමාරයා ක්‍රි.පූ543 දි තම මවු රට වන ඉන්දියාවෙන් පිටුවහල් කිරිමත සමග ලංකාවට පැමිණියේය. ඔහු ලකන්කාව තම පාලනය යටතට ගෙන තමා විසින්ම ලංකාවේ රජු ලෙස පත්විය.මින් පහු ඔහු රටපුරා ජනාවාස සහ කොලනි ඉදිකිරීම අරබුවේය. විජය රජුගේ අමාත්‍ය වරයෙක් වූ අනුරාද මෙවැනි ඉදිකිරීමක් කල අතර එය අවසානයේ අනුරාදගාම ලෙස හදින්වීය.
දේවානම්පිය තිස්ස රජුගේ පාලන සමය තුළදී රජයන් හා සම්බන්ධ චාරිත්‍ර හා වාරිත්‍ර ආරම්භ වූයේ ඉන්දියාවේ අශෝක අධිරාජ්යයාගේ බලපෑම යටතේ ය. ප්‍රථම වතාවට දුටුගැමුණු රජතුමා විසින්මුළු දිවයිනම එක්සේසත් කළේය. මෙයට පෙර අනුරාධපුර රාජධානිවලින් ස්වාධීන රාජ්යයන් කීපයක් කැඩී තිබුණා. අනුරාධපුරය රජතුමා මුළු දිවයිනේම පාලකයා ලෙස දැක්විය.
ක්‍රි.පු 377 දි පන්දුකාබය රජු අනුරාදපුරය තම අග නගරය ලෙස කරගෙන එය සශ්‍රික නගරක් දක්වා දියුණු කළේය. අනුරාදපුර ලෙස නම් වුයේ එය ඉදිකළ ප්‍රථම අමාත්‍ය ගේ නමින් සහ එහි ජිවත් වූ පන්දුකාබය රජු ගේ සියා ගේ නමිනි. මින් පසු මෙම රාජවංශයේ සියලුම රජවරුන්ගේ අගනුවර වුයේ අනුරාදපුරයයි.
උපතිස්ස නුවර,තම්බපන්නි රාජදනියෙන් සැතපුම් හත අටක් උතුරින් පිහිටියේය. එය විජයගේ අමාත්‍ය වූ උපතිස්සගේ නමින් ක්‍රි.පු 505 දි විජය රජුගේ අබාවයත් සමග තම්බන්නි රාජදානිය කරමින් ඉදිකළේය.
විජය කුමරුගේ තම්බපන්නි ආගමනයෙන් පහු ඔහු යක්ෂයන්ගේ රැජින වූ කුවෙනිව අහු වූ අතර කුවේණි තම යක්ෂ ස්වරුපය අතහැර දමා සුරූපී කාතාවක් ලෙස පෙනී සිටිය නමුත ඇය සේසාපති නම් යක්ෂනියයි.
අවුරුදු 609ක් පුරාවට විජය රාජකීයන් 37ක් අනුරාදපුර පාලයන කල අතර එය අවසන් වුයේ 66 දි ලම්බකර්ණ රාජවංශයේ වසභ රජතුමා බලයට පත්වීමත් සමගය.
විශ්ණු පුරාණයේ සහ භග්‍යවත පුරාණයේ සදහන්ව ඇත්තේ බලිනම් අසුර රජ පැරදවීමට වාමන විශ්ණු දෙවියන්ගේ අවතාරයක් පැමිණි බවය. බලි තුන් ලෝකයම අත්පත් කර ගැනීමට සටන් වැදුන අතර හෙතෙම පරාජයට පත් කරන වාමනයන් බලිව පරාජයට පත් කර පාතාල ලොකයට පලවාහැරි බවත්ය.
අතීතයේ තවත් පුත්‍රයින් දෙදෙනකුගේ නම් වන අමෙන්හොටෙප්ගේ යැයි යෝජනා වී තිබිණි. නමුත් ඔවුන්ගේ දෙමව්පියන් වෙනත් අය බව සනාථ විය. ගෝතියර් විසින් "කුෂ්හි රජුගේ පුත්‍ර" උසර්සැටෙට් නැමැති කුමරකු සහ රේ‍ නැමැත්තකු වන අමෙන්හොටෙප්ගේ පුත්‍රයින් යැයි යෝජනා කොට තිබිණි. නමුත් වර්තමානයේ ඔවුන් රාජකීය පවුලට අයත් නොවන බව පිළිගැනේ. උසර්සැටෙට් යනු නුබියාවේ අමෙන්හොටෙප්ගේ ප්‍රධාන නිලධාරියා ලෙස කටයුතු කළ රජුගේ ලේ ඥාතියකු නොවන පුද්ගලයෙකි.
අමෙන්හොටෙප් සිහසුනට පත්වූයේ අඛෙට් ඍතුවේ සිව්වන මාසයේ පළමු දිනයේ ය. නමුත් ඔහුගේ පියා මියගියේ පෙර‍ට් ඍතුවේ තෙවන මාසයේ තිස්වන දිනයේ ය. ඊජිප්තු කිරුළහිමි කුමරකු රජු ලෙස ප්‍රකාශ කෙරුණත්, ඔහු සිය පියාගේ මරණයට පසු දින සිහසුනට පත් නොවූයේ නම් ඉන් හැඟවෙන්නේ ඔහු සිය පියාගේ රාජ්‍ය සමයේ කනිෂ්ඨ හවුල් පාලනයක් ගෙනගොස් ඇති බවයි. මේ අනුව වන තුත්මෝස් සහ වන අමෙන්හොටෙප්ගේ හවුල් පාලනය වර්ෂ දෙනන් සහ මාස හතරක් පැවති බව විශ්වාස කෙරේ.
ඔහුගේ මහා ස්ෆින්ක්ස් ශිලාව අනුව පෙනී යන්නේ වන අමෙන්හොටෙප් සිහසුනට පත්වන විට ඔහුගේ වයස අවුරුදු 18ක් බව ය:
"දැන් එතුමාණන් හිරිමල් යෞවනයකු ලෙස රජු ලෙස දෘශ්‍යමාන වේ. ඔහු 'හොඳීන් වැඩී', සිය ශක්තියේ සහ එඩිතරභාවයේ දහඅටවන වර්ෂය සම්පූර්ණ කොට ඇත."
ඩෙන් මුද්‍රා ලාංඡන ; ඩෙන්ගේ සොහොන්ගැබෙන් හමුවූ සිලින්ඩරාකාර මුද්‍රාවක් සටහන්ව තිබිණි. මෙහි නාමර් සිට ඩෙන් දක්වා සියලුම 1වන රාජවංශයේ පාරාවෝවරුන්ගේ නම් ඒවායේ හොරස් නාමයන් අනුව දක්වා ඇත.
පැලර්මෝ පාෂාණය ; ඔලිවින්-බැසෝල්ට් ඵලකයක තිබී හමු විය. කොටස්වලට බිඳී ඇති හෙයින් වර්තමානයේ අසම්පූර්ණ අයුරින් පවතී.
වන සෙටිගේ ඇබයිඩොස් රාජාවලිය ; හුනුගල් මත කැටයම් කර ඇත. සවිස්තරාත්මක ය. නමුත් පළමු අන්තර්මධ්‍ය යුගය නොසලකා හැර ඇත.
සකාරා රාජාවලිය , හුනුගල් මත කැටයම් කර ඇත. අතිශයින් විස්තරාත්මක ය. නමුත් නොදන්නා හේතූන් මත 1වන රාජවංශයේ බොහෝ රජවරුන් පිළිබඳ සටහන් කර නොමැත.
ටියුරින් රාජාවලිය ; පැපිරසයක රතු සහ කළු තීන්තයෙන් ලියා ඇත. ඉතිහාසයේ ඇති වඩාත් සම්පූර්ණ රාජාවලිය විය හැක. වර්තමාන‍යේ හානියට පත්ව ඇත.
මැනතෝගේ ඒජිප්ටියාකා ; පැපිරස් මත ලියා තිබෙන්නට ඇත. මුල් ලේඛන දක්නට නැත. මෙහි අන්තර්ගත ඇතැම් රජවරුන් ප්‍රබන්ධ කොට ඇති බව පෙනේ.
මධ්‍ය රාජධානිය යනු පළමු අන්තර්මධ්‍ය යුගයේ අවසානයේ සිට දෙවන අන්තර්මධ්‍ය යුගය ආරම්භය දක්වා කාලසීමාවයි. දොළොස්වන රාජවංශයට අමතරව ඇතැම් විද්වතුන් විසින් මෙම යුගයට එකොළොස්වන, දහතුන්වන සහ දාහතරවන රාජවංශය ද ඇතුළත් කොට ඇත. මධ්‍ය රාජධානි සමයේ වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස රාජධානියෙන් බාහිර වෙළඳාම දියුණු වීම සැලකිය හැක. මෙම වෙළඳාම විවෘත වීම ක්‍රමිකව මධ්‍ය රාජධානියේ බිඳවැටීමට හේතු විය. එයට හේතුව හික්සොස්වරුන් විසින් ඊජිප්තුව යටත කරගැනීමයි.
නව රාජධානියේ සුපකට පාරාවෝවරුන් දෙදෙනකු ලෙස අක්නාටන් සහ වන රැම්සෙස් යන පාරාවෝවරුන් දැක්විය හැක. වන අමෙන්හොටෙප් යනුවෙන් ද හැඳින්වුණු අක්නාටන්ගේ ආටන් දේවන වන්දනාව ඒකදේවවාදයට මුල්ම නිදසුනක් ලෙස සැලකිය හැක. වන රැම්සෙස් රජු දහඅටවන රාජවංශ සමයේ ඊජිප්තුව සතුව පැවති නූතන ඊශ්‍රායලය/පලස්තීනය, ලෙබනනය සහ සිරියාව සතු භුමිය යළි ලබාගැනීමට උත්සාහ දැරී ය. ඔහුගේ ආක්‍රමණවල දී කාඩේෂ්හි සටනේ දී ඊජිප්තු හමුදා වන මුවාටල්ලි නැමැති හිටයිට් රජුට එරෙහිව සටනෙහි යෙදුණහ.
වන පෙපි රජුගේ මරණින් පසු පැරණි රාජධානිය ශීඝ්‍රයෙන් බිඳවැටිණි. ඔහු විසින් වර්ෂ 64කට වඩා රාජ්‍ය පාලනය මෙහෙයවූයේ මානව ඉතිහාසයේ වැඩිම කාලයක් රාජ්‍ය පාලනය මෙහෙයවූ රජු ලෙස ය. ඔහුගේ රාජ්‍ය සමයේ අවසන් කාලය ඔහුගේ වියපත්භාවය හේතුවෙන් අසමර්ථකම් පෙන්නුම් කළ යුගයක් විය. රාජධානි දෙකෙහි ඒකාබද්ධභාවය ගිලිහෙමින් පැවති අතර, සාගත හේතුවෙන් ප්‍රාදේශීය නායකයින් කැරැලි ඇතිකරන්නට විය.
මෙහි ලබා දී ඇත්තේ දිනයන් ආසන්න වශයෙන් බව සලකන්න. පහත දැක්වෙන පාරාවෝවරුන්‍ගේ ලැයිස්තුව පුරාතන ඊජිප්තුවේ සම්මුතික කාලානුක්‍රමය අනුව ප්‍රධාන වශයෙන්ම ඊජිප්තු පුරාවිද්‍යාව පිළිබඳ පෙට්‍රී කෞතුකාගාරය විසින් සම්පාදනය කළ විශ්වවිද්‍යාල සඳහා ඩිජිටල් ඊජිප්තුව නැමැති දත්ත සමුදාය මත පදනම්ව ගොඩනැගූවකි. නමුත් වෙනත් විකල්ප දිනයන් හා ඒවායේ ප්‍රාමාණිකයන් වෙනම දක්වා ඇත.
දහතුන්වන රාජවංශය දොළොස්වන රාජවංශයට සාපේක්ෂව බෙහෙවින් දුර්වල රාජවංශයක් විය. ඔවුනට ඊජිප්තුවේ භූමි ද්විත්වය එක්ව පාලනය කළ නොහැකි විය. රාජවංශයේ ආරම්භක යුගයේ ක්‍රි.පූ. 1805 පමණ හෝ ක්‍රි.පූ. 1710 අතර මැද කාලයක නැගෙනහිර ඩෙල්ටාවේ වගුරු පෙදෙසක පිහිටි ෂොයිස්හි ප්‍රාදේශික පාලන පවුලක් විසින් මධ්‍යගත පාලනයෙන් මිදී කනානීය දාහතරවන රාජවංශය පිහිටුවන ලදී.