polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ශුන්‍ය නොවන බලයකට ශුන්‍ය කාර්යක් කිරීමේ හැකියාව නිසා කාර්ය හා ඊට සම්බන්ධ කාලයේ විෂයෙන් බලයේ අනුකලය වන ආවේගය නැමැති රාශිය අතර වෙනස පැහැදිලි කරයි. ආවේගය , වස්තුවේ චලිත දිශාව මත රඳාපවතින සංවේදී වු දෛශිකයක් වන ගම්‍යතා රාශියේ වෙනස්වීම මිනුම් කරනා නමුත් කාර්යේ දි ප්‍රවේගයෙහි විශාලත්වය පමණක් සලකයි. නිදසුන් ලෙස වස්තුවක් ඒකාකාර වෘත්ත චලිතයක වටයකින් අර්ධයක් චලනය වීමේදී එහි කේන්ද්‍රාභිසාරී බලය කිසිදු කාර්යයක් නොකරයි, නමුත් එමගින් ශුන්‍ය නොවන ආවේගයක් ඇති කරයි.
ශුන්‍ය ‍නොවන බලයකට ශුන්‍ය කාර්යක් කළ හැකි බව සමීකරණය පැහැදිලි කරයි. සරලම අවස්ථාව , ක්‍රියා කරන බලය චලිත දිශාවට සැමවිට ලම්භක වන විට අනුකලය සැමවිට ශුන්‍ය වීමයි. වෘත්ත චලිතයේ දී සිදුවන්නේ මෙයයි. කෙසේ වෙතත් අනුකලය ශුන්‍ය නොවන අගයක් ගන්නා අවස්ථාවන්හිදී පවා එය වරින් වර ධන හා සෘණ අගයන්ගෙන් සමන්විත විය හැකි බැවින් සමහරවිට ශුන්‍ය වීමට ඉඩ ඇත.
ප්‍රංශ ගණිතඥ ගැස්පා-ගුස්ටාෆ් කොරියෝලිස්විසින්, කාර්යය යන පදය, 1826දී, මුලින්ම හඳුන්වාදුන්නේ, ජලයෙන් යටවූ යපස් පතල් වලින්, ජලය පනිට්ටු ඉවතට ඔසවා ලීමට, මුල්කාලීන වාෂ්ප එන්ජින් භාවිතය පදනම් කොට ගෙන, "උසකට බරක් එසවීම ලෙසිනි". කාර්යය සඳහා ඒකකය, නිවුටන-මීටර හෝ ජූල් වෙයි.
කාලයත් සමග බලය වෙනස්වන හෝ වස්තුව සරල රේඛීය පථයෙන් පිට පනින අවස්ථාවන්හිදී සමීකරණය සාමාන්‍ය පරිදි යෙදිය නොහැක. නමුත් බලය හා චලනය ආසන්න වශයෙන් නියත වන කෙටි කොටස්වලට සමස්ත චලනය බෙදා ගනිමින් ඒ ඒ එක් පියවරයන්හි දී සිදුවන සමස්ත කාර්යය ප්‍රමාණයන් එකතු කර ගැනීම කළ හැකිය.
භෞතික විද්‍යාවෙහිදී, වස්තුවක් මත ක්‍රියා කරන බලයක් කාර්යයක් සිදුකරන බවට සැලකෙන්නේ, යොදවනු ලබන ලක්ෂ්‍යයෙහිදී, කුමන හෝ කුඩා ප්‍රමාණයක වුවද, විස්ථාපනයක් බලයෙහි දිශාවට සිදු කරන විටදීය. මේ අනුව, බලයක් විසින් කාර්යයක් සිදුකරනු ලබන්නේ, එය විසින් චලිතයක් ඇති කරන විටදීය.
කාර්යයේ ඒකකය, ජූලය වන අතර, එය අර්ථදැක්වෙන්නේ, එක් නිවුටනයක බලයක් එක් මීටරයක දුරක් තුල යෙදවීම නිසා සිදු මගින් අදිශ රාශියක් වන යාන්ත්‍රික කාර්යය ගණනය කරනු ලැබේ.
මෙකී සුත්‍රය වලංගු වීම සදහා බලය හා කෝණය නියතව පැවතිය යුතුය. රේඛාවක් ඔස්සේ චලනය වන අතරතුර අභි දිශාව වෙනස් විය හැකි වුවද වස්තුවේ පථය තනි සරල රේඛාවක් ඔස්සේ පැවතිය යුතුය.
එමෙන්ම වියා කොම් සතු සංගීත නාලිකා වන , , සහ වෙනත් උප - නාලිකා විසින් දිනය තුළදී දුක්බර ගීත ප්‍රචාරය කරන ලදී. ( ස්ටුඩියෝව බෝම්බ ප්‍රහාර සිදුවු ප්‍රදේශ වලට ආසන්න කැම්ඩන් ටවුන් හි පිහිටා තිබුණි. ක්වෙන්ටින් ටරෙන්ටිනොගේ කොටස් 02 සමන්විත කතා වන : මරාගෙන මැරෙන ත්‍රස්තවාදියෙක් පිළිබද කියවෙන හා උමං මාර්ගයක කොටුවු එම ත්‍රස්තවාදීයා පිලිබද කියවෙන්නක් වු හෙයින් ජුලි 12 විකාශනය වීඹට නියමිතව තිබුණත් එය සතියකින් කල් දමන ලදී.
රේඩියෝ වාර්තාවක් "විශේෂ " ලෙස හැඳින්වෙන ප්ලාස්ටික් පුපුරණ ද්‍රව්‍යයක් පිළිබඳ සඳහන් කරයි. පිපිරීමට අසුවු පුද්ගලයාගේ නැතිවු බෑගයේ පිපිරුණු නැති උපකරණයේ තිබු පුපුරණ ද්‍රව්‍යය ස්පාඤ්ඤයේ නිපැයු ගෝමා - 2 නම් වර්ගය බවයි ආණ්ඩුව පවසන්නේ මෙම උපකරණ 10 බර වු අතර එහි උණ්ඩ කැබලි ලෙස 1 පමණ වන ඇණ හා මුරිච්චි යොදා තිබිණ. අනිත් අතට ප්‍රධාන මරණ පරික්ෂකවරයා කියා සිටියේ පිපිරීමට අසුවු කිසිවකුගේ උණ්ඩ කැබලි හමු නොවු බවයි.
මාර්තු 13 සෙනසුරාදා මොරොක්කෝ ජාතිකයන් 3ක් හා හින්දු ඉන්දියානුවන් 2ක් අල්ලා ගැනීමෙන් අනතුරුව එම ප්‍රහාර ඉස්ලාමිකක සංවිධානයකින් පැමිණි බව තහවුරු විය. ඔවුන් 5 දෙනාගෙන් එක් අයකුට පමණක් ට අභිචෝදනා එල්ල කරන ලදී.
ගෝමා 2 - අල්කයිඩා විසින් පෙර කිසිදිනක භාවිතා නොකර තිබු අතර එය "ද ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ට්" විසින් වෙළඳ සලකුණ ලෙස හැඳින්වුවත් "ඩේලි ටෙලිග්‍රාෆ්" ඊට විරුද්ධ මතයක් දරයි.
අන්තරාසර්ග පද්ධතිය යනු හෝර්මෝන නැමැති බහිස්සෛලීය‍ පණිවිඩකාරක අණු ශ්‍රාවය කිරීමට සහභාගී වන කුඩා ඉන්ද්‍රියයන් සංකලිත වූ පද්ධතියකි. අන්තරාසරග පද්ධතිය උපකාරී වන්නේ, පරිවෘත්තීය ක්‍රියා පාලනය , වර්ධනය සහ විකසනය, ලිංගික පරිනතිය, පටක ක්‍රියාකාරීත්වය යන ක්‍රියා සඳහාය. එමෙන්ම මනෝභාවයන් තීරණය කිරීමෙහිලා ද ක්‍රියාකාරී වෙයි. අන්තරාසර්ග පද්ධතියේ ආබාධ සමඟ සම්බන්ධ වන වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රය අන්තරාසර්ග විද්‍යාව ලෙස හැඳින්වේ. මෙය අභ්‍යන්තර වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ක්‍රම ක්ෂේත්‍රයේ එක් අංශයකි.
අන්තරාසර්ග පද්ධතියක, අන්තර්-සෛල සංඥා හුවමාරුව සිදුකෙරෙන සාමාන්‍ය ආකාරය අන්තරාසර්ගික සංඥා උපයෝගී කර ගැනුමය. ‍මෙය එසේවෙතත්, මෙය සිදුකීරීමට තවත් ආකාර ඇති අතර, ඒවා නම්. ‍පරාසර්ගික, ස්වයංසර්ගික, ස්නායු අන්තරාසර්ගික සංඥා උපයෝගී කර ගැනුමයි. අනෙක්අතට, නියුරෝන අතර පමණක් සිදුවන ස්නායුගර්ගික සංඥා හුවමාරුව, සම්පූර්ණයෙන්ම ස්නායු පද්ධතියට සීමාවූ ක්‍රියාවලියක් වේ.
අනුපිළිවෙලින් එකිනෙකා වෙත සංඥා නිකුත් කරන ග්‍රන්ථි සමූහයක් අක්ෂයක් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස හයිපොතැලමස්, පිටියුටරි, අධිවෘක්ක අක්ෂය ගත හැක.
කරදිය පරිසර පද්ධතිය පෘථිවි භූමියෙන් 71% වඩා ගෙන ඇති අතර ආසන්න වශයෙන් පෘථිවියේ ජල සම්පතෙන් 97% රඳා ගෙන සිටී.මෙම පද්ධති ලෝකයේ දළ ප්‍රාථමික නිෂ්පාදිතයෙන් 32% උත්පාදනය කරයි.කරදිය පද්ධති මිරිදිය ජලජ පද්ධති වලින් වෙනස් වන්නේ ඒවායේ විවිධ සංයෝග ද්‍රාවණ වී ඇති නිසාය.විශේෂයෙන්ම ලවණ වර්ග කරදියේ ද්‍රාව්‍යව ඇත.මුහුදු ජලයේ දිය වී ඇති ද්‍රව්‍ය වලින් 85%ම සෝඩ්යම් හා ක්ලෝරීන්ය.මුහුදු ජලයේ ලවණතාව ජල කොටස් දහසකට 35 කි. . නමුත් මෙම ලවණතාව විවිධ කරදිය පද්ධති වලදී වෙනස් වේ.
කරදිය පරිසර පද්ධතිය පහත කොටස් වලට බෙදිය හැක.සාගරික ; ගැඹුරු , නිතල , අන්තර්-උදම් වූ පුනිල මෝය , ලවණ වගුරු බිම,කොරල් පර සහ ජලතාපී විවර (රසායනිකව සංස්ලෝපිත සල්ෆර් බැක්ටීරියා මගින් ආහාර මූල්‍ය සපයයි.)
කරදිය පරිසර පද්ධතියක හමුවන ජීවී පන්තිවලට දුඹුරු ඇල්ගී, ඩයිනෝනැල්ගේටිඩ ,කොරල් ,ශීර්ෂ පාදිකයන් ,ශලනචර්මිය සහ මෝරුන් ඇතුළත් වේ.කරදිය පරිසර පද්ධතියෙන් අල්ලා ගන්නා මත්ස්‍යයින් සත්ව ජනගහණයෙන් ලබා ගන්නා විශාලතම වාණිජ ආහාරය වේ.
කරදිය පරිසර පද්ධතියට මුහුණපාන ගැටළු වන්නේ දරා ගත නොහැකි කරදිය සම්පත් උපයෝජනය,ජල දූෂණ‍ය සහ වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල ඉඳිකරන ගොඩනැගිලි වේ.
ජලජ පරිසර පද්ධතියක කොටස් මෝය කට සහ වෙරළබඩ ජලාශ වේ. ජලජ පරිසර පද්ධතියක් යනු ජලාශයක පිහිටි පරිසර පද්ධතියකි. එකිනෙක අතර සහ සම්බන්ධයෙන් යුත් ජීවීන් වර්ග සහ ඔවුන්ගේ පරිසර ජලජ පරිසර පද්ධතියක් තුළ හමුවේ. සමුද්‍ර පරිසර පද්ධති සහ මිරිදිය පරිසර පද්ධති වශයෙන් ප්‍රධාන පරිසර පද්ධති දෙකක් ඇත.
මිරිදිය පරිසර පද්ධති පෘතුවියෙහි සම්පුර්ණ වර්ග ඵලයෙන් 0.8% ක ප්‍රමාණයක් ආවරණය කරන අතර එය පෘතුවියෙහි සියළුම ජල ප්‍රමාණයෙන් 0.009% ක්වේ. ඒවා මගින් ආසන්න වශයෙන් 3% ක් වු ශුද්ධ ප්‍රාථමික නිෂ්පාදනයක් සැප‍යේ. මෙම මිරිදිය පරිසර පද්ධති වල ලොව පුරා මෙතෙක් හඳුනාගෙන ඇති මත්ස්‍ය විශේෂ වලින් 41% ක් ජීවත් වේ.
වායුන්ගේ චාලක වාදය වෙතින් දැක්වෙන්නේ, පීඩනය සහ පරිමාව වැනි වායුන්ගේ මහේක්ෂ ගුණාංග සහ, වායුව සෑදී ඇති අණු වල, විශේෂයෙන් අණුවල ස්කන්ධය සහ වේගය යන අන්වීක්ෂීය ගුණාංග අතර සබැඳියාව වෙයි. චාලක වාදය වෙතින් චාල්ස්ගේ නියමය ව්‍යුත්පන්න කිරීම සඳහා, උෂ්ණත්වය සඳහා අන්වීක්ෂීය අර්ථදැක්වීමක් සකසා ගත යුතු වෙයි: මෙය පහසුවෙන් සකසා ගත හැක්කේ උෂ්ණත්වය සමානුපාතික වන්නේ වායු අණුවල චාලක ශක්තියෙහි සාමාන්‍ය අගය, වෙත බව සැලකීමෙනි:
වායුවේ පරිමා ප්‍රසාරණතාවය මගින්ද පද්ධතියේ උෂ්ණත්වයේ කෙල්වින් අගය මගින් ද නිරූපණය කරන්නේ නම් ඉහත සම්බන්ධතාව:
නියත පීඩනයේ පවතින වායුවක් රත් වීමේ දී නම් නියතය නොවෙනස්ව පවත්වාගෙන යාමට එහි පරිමාව වැඩිවිය යුතු වේ. අනෙක් අතට වායුව සිසිල් වන විට එහි පරිමාව අඩුවේ. සමාන පීඩන සහිත එකිනෙකට වෙනස් වායු පරිමාවන් දෙකක් සංසන්දනය සදහා මෙම නියමය භාවිතයේ දී නියතයේ නිවැරදි අගය දැන ගැනීම අවශ්‍ය නැත.
චාල්‍ස් නියමය යනු තාපගතික සහ භෞතික රසායන විද්‍යාවේ දී භාවිතා වන වායු නියමයන් වන අතර පරිපුර්ණ වායු නියමයන් විශේෂිත නිදර්ශනයන් වේ. චාල්ස්ගේ නියමයෙන් පවසනුයේ නියත පීඩනයේ දී නියත ස්කන්ධයත් සහිත පරිපුර්ණ වායුවක පරිමාව වැඩි කිරීමේ දී හෝ අඩු කිරීමේ දී එහි උෂ්ණත්වය කෙල්වින් අගය වැඩීවීම හෝ අඩුවීම සිදු වන බවයි.
යන ආකාරයට සමාන පීඩන සහිත වායු පරිමාවන් දෙකක් සන්සන්දනය කළ හැක. ඒ අනුව උෂ්ණත්වය වැඩිකරත්ම වායුවේ පරිමාව ද වැඩිවේ. සෛද්ධාන්තිකව නම් වායුවක් නිරපේක්ෂ ශූන්‍යයට ආසන්න වෙත්ම එහි පරිමාව ද ශූන්‍ය ලක්ෂ්‍යයට ආසන්න වේ. මෙම නියමය අනුලෝම විචලනයට උදාහරණ වේ.
නියත පීඩනයේ දී නියත ස්කන්ධයක් සහිත පරිපුර්ණ වායුවක පරිමාව වැඩි කිරීමේ දී හෝ අඩු කිරීමේ දී එහි උෂ්ණත්වය වැඩීවීම හෝ අඩුවීම සිදුවේ.
තාපගතික විද්‍යාවට අනුව මෙය තවත් අයුරකින් අර්ථ දක්වන්නේ නම්, නියත පීඩනයක් සහිත නියත වායු ස්කන්ධයක පරිමාව එහි උෂ්ණත්වයට අනුලෝමව සමානුපාතික වේ.
යනු වායුවේ පරිමාව ද, යනු වායුවේ උෂ්ණත්වයේ කෙල්වින් අගය ද, යනු නියතය ලෙස ගත්විට , චාල්ස්ගේ නියමය පහත අයුරින් දැක්විය හැක
දේශීය වටපිටාව හා පරිසරය සමග පුද්ගලයන්ගේ අන්තර් ක්‍රියා තේරුම් ගනිමින් විවිධ සමාජ වල සංස්කෘතික ලක්ෂණ ග්‍රහලෝකයන්හි ඇති වී ඇති හා පරිනාමනය වී ඇති ආකාරය කෙසේ ද යන්න තීරණය කිරීම ඓතිහාසික භූගෝල විද්‍යාව මගින් සොයා බලයි.
ජනවාර්ගික ගැටුමේ ආරම්භය සහ වර්ධනය සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කරන විට එයට හේතු වූ ප්‍රධාන සාධක 4ක් හඳුනා ගත හැකිය.
යාපනය පාලනය කළේ ජැෆ්නාපටම් හි සිටි මුදලි විසිනි . යාපනය වන ලැහැබ් සහිත කැලෑවක්‌ මිස රාජධානියක්‌ නොවේ . උතුරේ වැදිආරච්චි නැඟෙනහිර පස්‌හෙලපාලි , දකුණෙහි තෙන් ආරච්චි හා බටහිර වැලිගම යන ආරච්චි වසම් හතර වෙරළ ආසන්නයේ තිබූ කුඩා ජනාවාස හතරයි . මුදලි යනු " මුදල්" යන අර්ථයයි . යාපාපටුනේ රේගු බදු හා වරාය බදු මුදල් අය කළ නිසා ඔහු මුදලි ලෙස හැඳින් වුණ බව ක්‌වේරෝස්‌ ග්‍රන්ථය පවසයි . මාතොටද මුදලිවරයෙක්‌ විය .
නැඟෙනහිර දෙමළ නිජබිම පිළිගෙන අත්සන් කෙරිණි. 2009 මැයි මස පරාජය වූ පසු දැන් දේශපාලන පෙරමුණ ක්‍රියාත්මකය . ඊට අර්ධ ස්‌වාධීන පාලන ක්‍රමයක්‌ උතුරේ ලබාදී ඇත . දැන් සටන වී ඇත්තේ රටේ බලය උතුරට හා නැඟෙනහිරට බෙදා ගැනීමටය .
ඉංග්‍රීසීන් ගෙනවුත් පදිංචි කරවූ දෙමළ කතාකරන්නන් බලාකියා ගැනීම ඔවුන්ගේ යුතුකමක්‌ විය . ඉතිහාසය ලිවූ ඉංග්‍රීසීහු සීතාවක , රයිගම , ගම්පල හලා දමා ජැෆ්නා කිංඩම් හා කිං ඔෆ් ජැෆ්නා පමණක්‌ ඉතිරි කළහ . ෆ්‍රන්සිස්‌කෝ නිගරෝ පියතුමා විසින් සම්පාදනය කරන ලදුව ක්‌වේරෝස්‌ පියතුමා විසින් ප්‍රසිද්ධ කළ කෘතියේ කියවෙන්නේ කිංඩම් 14 ක්‌ තිබූ බවය . ඒ ඔවුන්ගේ දැනුමේ ප්‍රමාණයයි .
අලිමංකඩින් දකුණෙහි සිංහල රජුගේ නිලධාරීහු පාලනය කළහ . උතුරට ගෙනගිය භාණ්‌ඩවලට බදු අයකිරීම අලිමංකඩදී සිදුවිය . යාපාපටුනින් එන දකුණු ඉන්දීය ආක්‍රමණවලට මුහුණදී පරාජය කිරීමට කිලිනොච්චි අසල රණමඩුව වැව ආශ්‍රිත එම යුද ජනපදය අනුරාධපුර යුගයෙහි සිට පැවතුණි . වඩාත් උතුරේ පිහිටි සිංහලයාගේ විශාල වැව හා විශාල ජනපදය එය විය.
උතුරේ බිහිවන නව උගත් මධ්‍යම පන්තියට දේශපාලන බලතලද ලබාදිය යුතු බව කෝල්බෲක්‌ දිටී . එබැවින් ආසියාවේ ප්‍රථම වරට ලංකාවේ ව්‍යවස්‌ථාදායක සභාවක්‌ ඇතිකිරීමට යෝජනා කළේය. 96% වූ සිංහලයන්ට හා 3% වූ දෙමළ කතාකරන අයට දේශපාලන සම තත්ත්වය ලබාදීම ඉන් අදහස්‌ කළේය . ඉංග්‍රීසි උගතුන් දෙමළ නිසා පරිපාලනයේ පහළ මට්‌ටමේ දෙමළ අයට ආනිවාර්යයෙන් හිමි විය .
ජැප්නා කිංඩම් යනු පෘතුගීසීන්ට සිදුවූ වැරැද්දක්‌ පමණි . ලංකාවේ සිතියමක්‌ නැති නිසා හා රටේ අභ්‍යන්තරයේ විශාලත්වය හෝ තත්ත්වය නොදත් නිසා ලංකාව විශාල අධිරාජ්‍යයක්‌ ලෙස පරංගීහු සැලකූහ . එම්පරර් ඔෆ් කෝට්‌ටේ , කිං ඔෆ් සීතාවක , කිං ඔෆ් රයිගම , කිං ඔෆ් ගම්පල , කිං ඔෆ් ජැෆ්නා ආදී නම් භාවිතා කළේ එම කිංලාගේ කිංඩම්ස්‌ ද සඳහන් කරමිනි .
අනපේක්‍ෂිත සිදුවීමක්‌ නිසා 1920 මැනිං ප්‍රතිසංස්‌කරණ වලින් දෙමළ දේශපාලන ප්‍රමුඛත්වය බිඳවැටුණි . උගත් ලාංකිකයන්ගේ ඡන්දයෙන් මන්ත්‍රීන් 16 ක්‌ ව්‍යවස්‌ථාදායකයට පත්කර ගැනීමට ඉඩ දුන් විට සිංහල 13 ක්‌ හා දෙමළ 03 ක්‌ තේරුණි . එවිට රාමනාදන් හා අරුණාචලම් සහෝදරවරු ලංකා ජාතික සංගමයෙන් ඉවත් වී දෙමළ මහජන සභාව ඇරඹූහ .
උතුරේ දෙමළ රාජ්‍යයක්‌ පැවතුණි නම් චෝල දේශයේ බදු ගොඩනැඟිලි හා මාලිගා නටබුන්, දේවාල හා කෝවිල්, ගල් කණු , සෙල්ලිපි, මූර්ති හා කැටයම් ආදී පුරාවස්‌තු ද සාහිත්‍ය කෘති ද තිබිය යුතුය . එබඳු කිසිවක්‌ යාපනේ නැත . මන්ත්‍රී මාලිගය සපුමල් කුමරුගේය . නල්ලූර් කෝවිල ඉදිකර වූයේ හයවැනි පැරකුම්බා රජුය .
යාපනය මුස්‌ලිම් වෙළෙඳ නගරයක්‌ බව ක්‌වේරෝස්‌ පවසයි . සිංහල හා දකුණු ඉන්දියානු වෙළෙඳුන්ද ඔවුන්ට සේවා සපයන්නවුන්ද මලබාර් ධීවරයන්ද, තැනින් තැන වූ ජනාවාසවල විසූහ. ගොවිතැන් ගැන සඳහන් නැත . සිංහලයන් හැරුණු විට ඉතිරි ජනගහනය වූයේ ඉඩම් අහිමි කලින් කලට එන සංක්‍රමණිකයන්ය.
ඕලන්ද පාලනය යටතේ යාපනයේදී වෙළෙඳ බෝගයක්‌ වන දුම්කොළ වගාව අරඹන ලදී. මුලදී මේ සඳහා ඉඩම් බද්දට ලබාගත් අතර වැඩිම බදු මුදල වූ රික්‌ස්‌ ඩොලර් 4000 ගෙවන ලද්දේ රත්නසිංහ නම් අයකුටය. පසුව වගාකරුවන්ට ඉඩම්වල අඛණ්‌ඩ අයිතිය ලබාදීම සඳහා 1707 දී " තේසවලමෙයි" නීතිය ඇතිකෙරිණි .
ඕලන්දයන්ගෙන් ලබාගනී. 18 සියවසේ යාපනවාසීන් දැන සිටි කරුණු විජය කුමරුගේ පටන් දක්‌වන්නට ගොස්‌ පුලවර් තම කෘතිය මහා පැටලුම් ජාලයක්‌ කරගෙන ඇත . සම්බන්ධන් මහතා ඇතුළු ඊළාම්වාදීන් ඊට " දෙමළ මහවංශය" යනුවෙන් කියති . එහි එන සෑම කරුණක්‌ම ගොතන ලද ව්‍යාජ ඒවා බව ඔප්පු කළ හැක .
1931 සිට ඩොනමෝර් ආණ්‌ඩුක්‍රමය යටතට සර්වජන ඡන්ද බලය නිසා දෙමළ දේශපාලන බලය තවත් පිරිහී ගියේය . නමුත් දෙමළ පරිපාලන බලය එසේම විය. 1931 දී සර්ව සිංහල කැබිනට්‌ මණ්‌ඩලයක්‌ ද බිහිවුණි . දැන් දෙමළ ඉල්ලීම වූයේ ලංකාවේ පාලන බලය නොව පනහට පනහේ සිංහල
බ්‍රිතාන්‍ය පෙරදිග වෙළෙඳ සමාගම 1796 දී ඕලන්දයන් සතු මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ ලබා ගැනීමේදී යාපනය හඳුන්වන්නේ යාපනේ දිසාවනිය යනුවෙනි . ඕලන්දයන් පෘතුගීසීන්ගෙන් ලබාගන්නේද යාපනේ දිසාවනියයි . මේ සිංහල රජුගේ " දිසාව" නමැති යාපනය දිසාවනිය බව පැහැදිලිය .
1619 දී සන්කිලිගෙන් පෘතුගීසීන් යාපනය අල්ලාගත් විට ගිවිසුමක්‌ අත්සන් කරන ලදී. එය සිංහල හා පෘතුගීසි දෙබසින් සැකසිණ . සංකිලිගේ බිසව බෞද්ධ කාන්තාවකි . ඔහුගේ ඇමැතිවරු දසදෙනාම සිංහලය . අගමැති ආනන්ද අමරකෝන්ය.
මහනුවරට විරුද්ධව ඕලන්දයන් කළ ආක්‍රමණ අසාර්ථකවීම නිසා ජාන් මක්‌කාර් ඕලන්ද නිලධාරියා කළේ දෙමළ අය ලවා වැරදි ඉතිහාසයක්‌ ලියවීමය . ඉල්ලීම පිළිගත් මයිල්වාතනම් පුලවර් විසින් යාල්පානම් වයිපව මාලෙයි ලියා තෑගිබෝග හා මුදලි තනතුරක්‌ද
1761 යාපනේ දක්‌වන ඕලන්ද සිතියමෙහි චාවාකච්ෙච්රිය අසල කුඩා වැව් 21 ක්‌ දක්‌වා ඇත . මේ තනි සිංහල ජනපදයකි . එමෙන්ම තම දේශසීමාව වූ අලිමංකඩ අසල ඕලන්ද බලකොටුව සිතියමෙහි දැක්‌වේ . ඉන් දකුණ රජුගේ පාලනයයි .
ඕලන්ද පාලන සමයේ නැඟෙනහිර පළාත පූර්ණ සිංහල පළාතකි . ෂෂ රාජසිංහ විසින් ත්‍රිකුණාමලයේ ත්‍රිකෝණ කොටුව බඳින ලදී. මේ අසල කොට්‌ටියාරයට ගොඩබැසි රොබට්‌ නොක්‌ස්‌ පියපුතුන් කැඳවාගෙන ගියේ මහනුවර රජු වෙතටය .
දෙමළ මුස්‌ලිම් බලය නිසා සෝල්බරි ව්‍යවස්‌ථාවේ 29 වගන්තිය මගින් ලංකාව ගැන සිංහලයාට ඇති අයිතිය වක්‍ර ලෙස නැතිකර දැමිණ . දෙමළ හා මුස්‌ලිම් අයට නැති අයිතියක්‌ සිංහලයාට නැති බව ඉන් කියවුණි .
දේශපාලනයේ හා පරිපාලනයේ වැජඹුණි. 1874 පී . අරුණාචලම් කේම්බ්‍රි- එම් . ඒ . සමර්ථවී ලංකාවට ආ විට කොළඹ වරාය ජැටියේ සිට ඔහුගේ නිවසට රික්‌ෂෝව ඇදගෙන ගියේ සිංහල ප්‍රභූවරුන්ය . ඉංග්‍රීසි උපාය සාර්ථකව තිබිණි .
යාපනය පාලනය කළ පෘතුගීසි කැප්ටන්ට වැඩි පැමිණිලි ගණනක්‌ ලැබුණේ පරංගි සෙබළුන් විසින් භික්‍ෂූන්ට හා විහාරස්‌ථානවලට අගෞරව හා හානි කරන බවටය . මේ බෞද්ධයන්ගේ පැමිණිලිය.
උතුරු හා නැඟෙනහිර පළාත්වල මුහුදුබඩ දිගට ගව්වක්‌ පළල ඇති බිම්පටියක්‌ 1766 දී හඟුරන්කෙත ගිවිසුම මගින් ඕලන්දයන් විසින් ලබාගත්තේ මහනුවර කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජුගෙනි .
1914 දී උගත් ලාංකිකයන්ට තම ඡන්දයෙන් මන්ත්‍රීවරයකු පත්කර ගැනීමට මැකලම් ප්‍රතිසංස්‌කරණ ඉඩදුන් විට සිංහල ප්‍රභූහු තම දොස්‌තර මාකස්‌ ප්‍රනාන්දු පරදවා පී . රාමනාදන්ව ජයග්‍රහණය කරවූහ .
සියල්ල සැකසුණ විට 1976 වඩුක්‌කොඩේ සම්මේලනයේ සිට ඊළාම් සටන ඇරැඹුණි . දේශපාලන පෙරමුණ, සන්නද්ධ පෙරමුණ හා ජාත්‍යන්තර පෙරමුණ ලෙස පෙරමුණු 3 ක්‌ සටන සඳහා විය .
දෙමළ නායකත්වය පිළිගැනීම හේතුවෙන් සිංහල, දෙමළ, මුසිල්ම හැම දෙනාම පී . අරුණාචලම් විසින් නායකත්වය සපයමින් 1918 දී ලංකා ජාතික සංගමය පිහිටුවා සභාපතිද විය .
මෙම සිංහල, දෙමළ, මුස්‌ලිම් සම අයිතිය සහතික වීමට සංකේතයක්‌ ලෙස 1951 දී ජාතික සිංහල කොඩිය තුළට මුස්‌ලිම් හා දෙමළ වර්ගයා ද ඇතුළත් කෙරිණි .
1978 ව්‍යවස්‌ථාවෙන් බහුජාතික කොඩිය ව්‍යවස්‌ථා ගත කරන ලදී. ශ්‍රී ලාංකික ජාතියක්‌ මිස සිංහල ජාතිය හෝ සිංහල කොඩිය කතාකළ විට දඩයමට ලක්‌වේ .
1956 දී බණ්‌ඩාරනායක විසින් සබය්කැ ය්කක ඉ එයෑ දබැ දසෛජස්‌ක ක්‌බටම්ටැ සබ හකදබ ලෙස සිංහල එක්‌ රාජ්‍ය භාෂාවක්‌ පමණක්‌ කරන ලදී.
කොටස්කරුවන් තෘප්තිමත් කිරීමට ලාභ ලැබීමට නිෂ්පාදනයක් කිරීම හෝ සේවාවන් සැපයීමට සමාගම්‍මූලිකව වෙන වෙනම බැඳීසිටින්නේද යන්න සමහර වි‍ෙච්‍චකයින් වාද කරයි. මිල්ටන් ෆ්රයිඩ්‍මන් හා අනෙකුත් අය පවසන්නේ ව්‍යාපාර කාර්යයේ සමාජ වගකීම සඳහා ඉවක් නොමැති බවයි. මෙම වි‍ෙව්‍චකයින් පෙන්වා දෙන්නේ සමාගම්‍නීතිය අනුව සංස්ථා‍ෙව් ලාභය අඩුවන ඕනෑම ක්‍රියාකාරකමක් සිදු කිරීමෙන් සංස්ථා‍ෙව්‍අධ්‍යක්ෂකවරුන් වැළකී සිටීමයි.
අනෙකුත් වි‍ෙව්‍චකයින් වාද කරන්නේ හොඳ ඵලදායී ක්‍රියාමාර්ගවල සමාගම නියැලීමෙන් අනෙක් ඒවා ප්‍රතික්ෂේප කිරීමත් ඒමගින් සමාජීය වශයෙන් හා පාරිසරික වශයෙන් වගකියන සමාගමක් ලෙස තම ප්‍රතිරූපය සකසා ගැනීමත්ය. එය නිදහස් වෙළඳ පොළට බාධාකරන නැතිනම්‍සමාගමක් ස්වාර්ථය ලුහුබැඳ යෑම මගින් වන සමාජ හා පාරිසරික හානිවල බලපෑම පාලකයාට රජයේ කාර්භාරය කල්තියා නැවැත්වීමට මාන බැලීමක් යැයි අනෙකුත් වි‍ෙව්‍චකයින් තවමත් වාද කරයි.
උදාහරණයක් ලෙස මැක්ඩොනල්ඩ්‍සමාගම සදාචාර විරෝධී ව්‍යාපාර ප්‍රතිපත්තීන් පිළිබඳ සංස්ථාමය සමාජ වගකීම්‍ව්‍යාපාරයේ නියැලෙන්නන්ගේ දැඩි වි‍ෙව්‍චනයට ලක් වූ අතර මැක්ලිබල් නඩු‍ෙව්දී විනිසුරු රෝජර් බෙල් විසින් ගත් තීරණය අනුව සේවකයින්ට හොඳින් නොසැලකීම , නොමඟ යවන සුළ්‍ර ප්‍රචාරය කිරීම්‍සහ අනවශ්‍ය ලෙස සතුන්ට වද හිංසා කිරීම්‍පිළිබඳ සත්‍ය බවට ස්ථිර විය.
ක්‍රියාවලිය තුළ ඇත. සමාජ වගකීම පසු පස ඒ හරහා පවතින මානව හා පාරිසරික වගකීම සැඟවුණු ‍චේතනවක් මත ක්‍රියාත්මක වන්නක්ද ස්ව ඇල්ම අවබෝධය නැතිනම් ව්‍යාපාරය ඉක්මවා පවතින ඇල්ම යන්න බොහෝ විවාදයට හා වි‍ෙව්‍චනයට භාජනය වී ඇත.
ඉන්දු-අයිරේනියානු භාෂා කථිකයින් බිලියන 1.5කට වඩා හමු වේ. මෙහි කථා කරන්නන් බහුතරය ඉන්දු-ආර්ය සමූහයට ඇතුළත් වේ: හින්දි–උර්දු සහ ප්‍රදේශයේ ව්‍යාප්ත උපභාෂාවන් වන භෝජ්පූරි , අවධි , මෛථිලි , මාර්වාරි , රාජස්ථානි , ඡත්තීස්ගාර්හි , බෙංගාලි , පන්ජාබි , මරාඨි , ගුජරාටි , ඔඩියා , සින්ධි , ඇසෑමි , සිංහල , නේපාලි , බිෂ්ණුප්‍රියා සහ රංග්පූරි . අයිරේනියානු ශාඛාවට අයත් ප්‍රධාන භාෂා වන්නේ පර්සියානු , පෂ්ටෝ , කුර්දි , සහ බලෝචි භාෂාවන් ය. එසේම තවත් කුඩා භාෂා ගණනාවක්ම ඇත.
ඉන්දු-අයිරේනියානු භාෂා , හෙවත් ආර්ය භාෂා යනු ඉන්දු-යුරෝපීය භාෂා පවුලේ පවත්නා විශාලතම සහ වඩාත් අග්නිදිගට වන්නට පිහිටි ශාඛාව වේ. මෙම භාෂා කථා කරන්නන් බිලියන 1.5කට අධික සංඛ්‍යාවක් හමුවන අතර, ඔවුහු යුරෝපය , තුර්කිය සහ කොකේසස් සිට නැගෙනහිරට වන්නට ෂින්ජියෑං සහ ඇසෑමය දක්වාත්, දකුණින් ශ්‍රී ලංකාව සහ මාලදිවයින තෙක් මෙන්ම, ඕෂනියාව තෙක් ව්‍යාප්ත වී ඇත. එමෙන්ම, වයඹදිග යුරෝපයේ , උතුරු ඇමරිකාවේ සහ ඕස්ට්‍රේලියාවේ ඉන්දු-අයිරේනියානු කථිකයින්ගේ විශාල ඩයස්පෝරා ප්‍රජාවක් දක්නට ලැබෙයි.
මෙම පවුලට අයත් සියලු භාෂාවන්හි පොදු මූල භාෂාව ලෙස ප්‍රාක්-ඉන්දු-අයිරේනියානු හෙවත් පොදු ආර්ය භාෂාව සැලකේ. මෙය ක්‍රි.පූ. 3වන සහස්‍රකයේ පමණ භාවිතා වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ නූතන ඉන්දු-අයිරේනියානු භාෂාවන් හි ප්‍රධාන ශාඛාවන් වනුයේ ඉන්දු-ආර්ය, අයිරේනියානු, සහ නූරිස්තානි භාෂා සැලකේ. මුලින් මෙහි සිව්වන ස්වාධීන ශාඛාවක් ලෙස දර්දික සැලකුණ ද, මෑත විද්වතුන් සාමාන්‍යයෙන් දර්දික භාෂා ඉන්දු-ආර්ය ශාඛාවේ පුරා සාමාජිකයකු ලෙස සඳහන් කොට ඇත.
පැරණිතම සහතික කරන ලද ඉන්දු-ඉරාන භාෂා වන්නේ වේද සංස්කෘත, පැරණි සහ බාල ඇවෙස්තාන් සහ පැරණි පර්සියානු . වෙනත් ඉන්දු-ආර්ය භාෂාවකින් වචන කිහිපයක් පුරාණ මිටන්නි සහ හිත්තයිට් ආසන්න පෙරදිග රාජධානිවල ලේඛනවල සහතික කර ඇත.
ඉන්දු-යුරෝපීය පවුල තුළ, ඉන්දු-ඉරාන කණ්ඩායම අයත් වේ. ඉන්දු-ඉරාන භාෂා ඉන්දු-යුරෝපීයයේ අනෙකුත් උප සමූහ සමඟ සම්බන්ධ කරන විවිධ යෝජනා ඉදිරිපත් කර ඇත (ග්‍රේකෝ-ආර්ය වැනි, ග්‍රීක සහ ආර්මේනියානුවන් සමඟ සමීප සබඳතාවක් දක්වයි), නමුත් මේවා පුළුල් පිළිගැනීමකින් තොරව පවතී.
ඉන්දු-ඉරාන භාෂා වල පොදු ප්‍රෝටෝ-භාෂාව ප්‍රතිනිර්මාණය කර ඇති ප්‍රෝටෝ-ඉන්දු-ඉරානියානු භාෂාව වේ.
න්‍යායාත්මක විෂය ප‍්‍රාථමික වශයෙන් පදනම් වී ඇත්තේ සේවකයින් විවිධ ඉලක්ක සහ අවශ්‍යතාවයන් ඇති පුද්ගලයින් ලෙසය. එම නිසා අනෙකුත් ව්‍යාපාරික සම්පත් වන රථවාහන සහ බඩුමුට්ටු ලෙස ඔවුන්ට සැළකිය යුතු නැත. ක්ෂේත‍්‍රය සේවකයින් පිළිබඳව ධනාත්මක දර්ශනයක් දරන අතර සියල්ලන්ම ව්‍යාපාරයට ඵලදායීව දායකවීමට බලාපොරොත්තුවීමයි. ඔවුන්ගේ ප‍්‍රධාන ගැටළුව වන්නේ ඔවුන්ගේ උත්සාහයන්වලට දැනුම සහ පුහුණුව අප‍්‍රමාණවත් සහ කි‍්‍රයාවලිවල තිබෙන අසාර්ථකත්වය නිසාය.
න්‍යායාත්මක විෂය තුළ සම්ප‍්‍රදායී වදන් වූ සේවක පරිපාලනය, සේවක කළමනාකරණය, මිනිස් බල කළමනාකරණය සහ කාර්මික කළමනාකරණය ඉතා අඩුවෙන් දක්නට ලැබේ. සමහර අවස්ථාවලදී කාර්මික සබඳතා සහ සේවා සබඳතා ද ගැටළු සහගතව සමාන පද සේ යොදාගෙන තිබේ. මේ සියල්ලක්ම සාමාන්‍යයෙන් අදහස් කරන්නේ කළමනාකාරීත්වයත් සේවකයිනුත් අතර ඇති සබඳතාවත් එම සමාගම් තුළ සේවකයින්ගේ හැසිරීමත්ය.
මධ්‍යකාලින වෙල්ෂ් සාහිත්‍යයේ 1100 ට පෙර අවදිය හෝ . ලෙස හැදින්වේ. මෙම යුගය දළ වශයෙන් වෙල්ෂ් භාෂාවේ ආරම්භයේ සිට 11 වෙනි සියවසේ අගභාගයේ නෝර්මානුවන් වේල්ස් රටට පැමිණිම තෙක් වන කාල වකවානුවයි.
සාපේක්ෂව කුඩා රටක් වන අයර්ලන්තය, ලෝක සාහිත්‍යයට සෑම අතකින්ම විශාල දායකත්වයක් දැක්වු රටකි. අයර්ලන්තය සාහිත්‍යය රටින් බාහිරව ප්‍රචලිත වන්නේ ඉංග්‍රිසි භාෂාවෙන් වුවද, එය යුරො‍්පානු භාෂා සාහිත්‍යයේ වැදගත්ම අංගයක් වේ.
වර්ෂ 1920 දී ඇන්ටාටිකානු ජාතික විසින් ලොව ප්‍රථම ක්‍රීඩා මනෝවිද්‍යා පර්යේෂණාගාරය ආරම්භකරන ලදී. එයට වසර පහකට පසු – ලෙනින්ග්‍රාඩ් හි කායික සංස්කෘතික ආයතනයෙහි විද්‍යාගාරයක් ආරම්භ කළේය. එසේම 1925 වර්ෂයේදී උතුරු ඇමරිකාවේ ඉලිනෝසිස් විශ්ව විද්‍යාලයේ විසින් ක්‍රීඩා මනෝවිද්‍යා පර්යේෂණාගාරයක් ආරම්භ කරන ලදී.වර්ෂ 1918 දී ක්‍රීඩා ක්‍රියාකාරකම් සඳහා බලපාන සාධක පිළිබඳව පර්යේෂණ ආරම්භ කළ හෙතෙම 1923 දී ප්‍රථම ක්‍රීඩා මනෝවිද්‍යා පාඨමාලාව ද ඇරඹීය.
ක්‍රීඩා මනෝවිද්‍යාව සඳහා වූ අන්තර්ජාතික සංගමය, යුරෝපීය ජාතික ක්‍රීඩා මනෝවිද්‍යාඥයින්ගෙන් සැදුම් ලද්දකි. 1966 වර්ෂයේදී චිකාගෝ හි දී තවත් ක්‍රීඩා මනෝවිද්‍යාඥයින් කණ්ඩායමක් විසින් ක්‍රීඩා මනෝවිද්‍යාව සහ ක්‍රියාකාරකම් සඳහා ඇමරිකානු සංගමය පිහිටුවන ලදී.
ලොව පළමු ක්‍රීඩා මනෝවිද්‍යාඥයා වන්නේ උතුරු ඇමරිකානු ජාතික නෝර්මාන් ට්‍රිප්ලට් මහතාය. පාපැදිකරුවන් කණ්ඩායම් වශයෙන් යන විට තනි පාපැදිකරුවෙකුට වඩා වේගයෙන් ගමන් කරන බව ඔහු විසින් නිරීක්ෂණය කරන ලදී.
ක්‍රීඩා මනෝවිද්‍යාව යනු ක්‍රීඩාවලදී පුද්ගල හැසිරීම් පිළිබඳ කරනු ලබන විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනයකි. මෙහි මූලික අභිමථාර්තය වනුයේ ක්‍රීඩාවේ සහභාගීත්වය සහ කායික ක්‍රියාකාරකම් පුද්ගල වර්ධනය සඳහා බලපාන ආකාරය හඳුනා ගැනීමයි.
ධම්මපදයේ සංගෘහිත ගාථා 423 කි. ඒ බව මෙහි නිගමන ගාථාවල ගාථා සතානි චත්තාරි තෙ වීස ච පුනා පරෙ යන්නෙන් පෙනේ. එහෙත් පස්වැනි කාශ්‍යප රජුගේ දම්පියා අටුවා ගැටපදයේ ඇත්තේ ගාථා 422 කි. මෙහි එන පාද සයේ ගාථාවල පේලි හුවමාරු වීමෙන් මෙසේ වුණි යැයි මතයක් පවතී. සියම් හා මරම්ම පොත් අනුවද ගැණෙන්නේ ගාථා 422 කි. පස්වැනි කාශ්‍යප රජුට අනුව ගාථාවන්ගේ අර්ථෝප්පත්ති කතා ඇත්තේ 300 කි. පඤ්චාධිකානි තීණි වත්ථු සතානි ලෙස බුරුම ධම්මපද නිගමන වලින් කතා 305 ක් ඇති බවක් කියැවෙයි.
ලංකාවේ ධම්මපදට්ඨකථා නිගමනයේ සඳහන් වන්නේ කතා 304 කි. එකුණානි තීණි වත්ථු සතානි යනුවෙන් එහි සඳහන් වේ. වම්බටුවැවේ ධර්මකීර්ති ශ්‍රී ශ්‍රීනිවාස හිමියන් විසින් සම්පාදිත ධර්මපද ප්‍රදීපය ග්‍රන්ථයේද මෙසේ සඳහන් වේ.
චීන කෘතීන් 4 ක් - ෆජ්යු ජින් යනුවෙන් නම් කර ඇත. මෙයින් එකක් පාලි අනුවාදයෙහි විශාල කරන ලද පරිවර්තනයක් බව පෙනේ. මෙය සාම්ප්‍රදායික වශයෙන් ජනප්‍රිය වී නැත.
වේදනා සංඤා සංස්කාර යන චතසික ධර්මයෝ සිත මූලික කරගෙන ඇතිවේ. නරක සිතුවිලි වලින් දූෂිත වූ සිත බොරු කේලම් පරුෂ වචන ආදී කතාවෙන් කරන වැරදි කරයි නම් හෝ පර පන නැසීම සොරකම් ආදී පව් කරයිද එසේ නම් ගොනුට බර දෙමින් ගොනු පසුපස යන කරත්තය මෙන් තම වැරදිද තමාට දඬුවම් දෙමින් තමා සමඟම පැමිනෙයි.
බොහෝ ගාථාවන් ධර්ම කරුණු හා සම්බන්ධය. පාලි ධර්ම ග්‍රන්ථයන්හි කොටස්වල ගාථාවලින් භාගයක් පමණ දක්නට ලැබෙන්නේ වුවද, ධම්මපද යනු සූත්‍ර පිටකයේ ඛුද්දක නිකායේ කොටසකි. හතරවැනි හෝ පස් වැනි සියවසේ බුද්ධඝෝෂ හිමි විසින් අර්ථකථන දක්වා ඇත. එහි ගාථාවල අර්ථය පැහැදිලි කරන කථා 299 ක් අඩංගු වේ.
ධම්මපදය යනු බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් විවිධ අවස්ථාවලදී දේශනා කොට වදාළ ගාථාවන්ගේ සංග්‍රහයකි . ථේරවාද ත්‍රිපිටකයෙහි ඛුද්දක නිකායට අයත්වන ධම්මපදය පෙළ දහමේ ජනප්‍රියතම ග්‍රන්ථයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය.
ධම්මපද යනු ධර්ම පාඨ ඇතුළත් කාව්‍යමය ලක්ෂණවලින් යුතු ථෙරවාදී බුද්ධාගමේ ඉතා ප්‍රසිද්ධ සහ ජනප්‍රිය කෘතියකි. මෙය ඛුද්දක නිකායෙහි අන්තර්ගතය.
1970 වන තුරු පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ සේවය කළ ගුනසිංහ පේරාදෙණි ගුරුකුලය වශයෙන් ජනමාධ්‍ය විසින් නාමකරණය කෙරුණු සාහිත්‍යික, විචාරක හා ශාස්ත්‍රඥ ප්‍රවණතාවට අයත් ප්‍රමුඛ චරිතයක් බවට පත් විය. 1970 සිට කැනඩාවේ පදිංචි ව සිටි ඔහු එවක පටන් එරට වික්ටෝරියා විශ්ව විද්‍යාලයෙහි කලා ඉතිහාසය පිළිබඳ මහාචාර්යවරයකු ලෙස කටයුතු කළේ ය. සිරි ගුනසිංහ 2017 මැයි 25 දින අභාවප්‍රාප්ත විය.
සිරි ගුනසිංහ අග්‍රගණ්‍ය සිංහල කවියෙකි, නවකතාකරුවෙකි, කලා ඉතිහාසඥයෙකි, කලා විචාරකයෙකි. නිදහස් සිංහල කවියේ නැඟීම උදෙසා තීරණාත්මක කාර්ය භාරයක් ඉටු කළ ඔහු සිංහල භාෂාවේ ද්විරූපතාව අවම කරමින් කට වහරේ ව්‍යාකරණය ශාස්ත්‍රීය හා නිර්මාණාත්මක ලේඛනය සඳහා යොදාගැන්මේ පුරෝගාමියෙක් ද විය. එසේ ම ලේඛනයේ දී මූර්ධජ ණ සහ ළ අක්ෂර ඉවත ලූ ඔහු සිය නම භාවිත කළේ ගුණසිංහ වශයෙන් නො ව ගුනසිංහ වශයෙනි.
වියුක්ත චිත්‍ර ශිල්පියකු වූ ඔහු පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලය තුළ පැවැත්වුණු චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනවල දී සිය කෘති ප්‍රදර්ශනය කළ අතර එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රගේ මනමේ නාට්‍යය ඇතුළු විවිධ වේදිකා නාට්‍යවලට රංග වස්ත්‍ර නිර්මාණකරුවකු වශයෙන් සම්බන්ධ විය. ඔහුගේ චිත්‍ර ශිල්පී දක්ෂතා පොත් කවර නිර්මාපකයකු වශයෙන් විශාල කීර්තියක් අත් කර දීමට ද ඉවහල් විය.
1960 වසරේ පළ කළ හෙවනැල්ල නවකතාව ද එවැනි ම ආන්දෝලනයක් ඇති කළේ ය. එහි වස්තු විෂය, භාෂා ශෛලිය හා තාක්ෂණය පිළිබඳ ප්‍රසාදාත්මක විචාර මෙන් ම විරෝධාත්මක විවේචන ද එක සේ පළ විය. මුල් ම වරට විඥානධාරා රීතිය සිංහල නවකතාවක් තුළ භාවිත වූයේ මෙහි දී බැව් සැලකේ. හෙවනැල්ල නවකතාවේ දෙවැනි කොටස ලෙස රචිත මන්දාරම පළ වූයේ 1994 දී ය.
සංස්කෘත භාෂාව හැදෑරීම, තර්කනය හා සංවිධිතභාවය පිළිබඳ හැඟීමක් සිය කාර්යයන්ට ලබා දුන් බව ඔහු පසු කලෙක ආවර්ජනය කළේ ය. එසේ ම ඔහුගේ ශාස්ත්‍රීය උත්සුකය පැරණි සම්භාව්‍ය චිත්‍ර කලාව වෙත හා කලා ඉතිහාසය වෙත ද යොමු විය.
ඉන් පසු පළ වූ අබිනික්මන සහ රතු කැකුල යන පද්‍ය සංග්‍රහ දෙක මස් ලේ නැති ඇට කෘතියෙන් ආරම්භ වූ නිදහස් පද්‍ය ආකෘතිය මෙන් ම නව්‍ය අන්තර්ගතයන් ගවේෂණය කිරීමේ නැඹුරුව අතින් ද ඉදිරියට ගමන් කිරීමකි.
ජලය මත ප්‍රතික්‍රියාඃ සමහරක් කාබනික ප්‍රතික්‍රියා ජල කාබනික අතුරු මුහුණත් මතදී සීඝ්‍රයෙන් සිදු වන්නේ ඇයි?
විද්‍යුත් සෘණ පරමා‍ණු හා එකසර යුග්ම එකක් හෝ වැඩි ගණනක් නියුක්ලියෝපිලිත කේන්ද්‍රයට ආසන්නව ඇති නියුක්ලියෝපයිල ප්‍රතික්‍රියාශීලිය.
ජලයේ අණුක සූත්‍රය “2” වන අතර එක් ජල අණුවක් සමන්විත වන්නේ එක් ඔක්සිජන් පරමාණුවක් හා සහසංයුජව බන්ධනය වී ඇති හයිඩ්‍රජන් පරමාණු යුගලකිනි.
ජලය දැනට සොයාගෙන ඇති සියළු ජීවී ආකාරවලට අත්‍යාවශ්‍ය ද්‍රාවකයක් වන අතරම පෘථිවිය මතුපිට බහුලව පවතින සංයෝගයක් ද වේ.
මිනිසුන් පරිභෝජනය කරනවිට සතුටින් සිටී හා පරිභෝජනය නොකරන විට අසතුටින් සිටි යන ප්‍රධාන ආර්ථික විද්‍යාඥයින් පිළිගන්නා සිද්ධිය හෝ විශ්වාසය ලෙස මෙය සැළකේ. අස්ථාවරත්වය පිළිබඳ පොදු උපකල්පනවලින්, මෙමඟින් මිනිසුන්ට සැමදා සතුටින් සිටිය නොහැකි බව හඟවයි. මෙම මූලික විශ්වාසය අනවශ්‍ය තරම් සරල වුවද (ඇතැම්විට බොහෝ ආර්ථික විද්‍යාඥයින්ගේ වර්තමානයේ සැබෑ විශ්වාසය පෙන්නුම් නොකරන) සමෘද්ධිය හා ආදායම වැනි සාධක අතර සම්බන්ධතාවය ප්‍රත්‍යක්ෂ මූල නිරීක්ෂණ මඟින් වර්තමානයේ තහවුරු කර ඇත.
කෙසේ වුවත්,මෙම සිද්ධිය බොහෝ පර්යේෂණ වලට ලක්ව ඇති අතර සියලු සමාජ පීඩාවන් සලකන විට පරාර්ථකාමීත්වය ස්ව කැමැත්තෙහි වර්ගයක් ලෙස ආකෘති කරණය කල හැකිය.
ශ්‍රී ලංකාවට මෙවර ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ ණය ලබාදීමේ මෙහෙයුම් ප්‍රධානී බ්‍රයන් අයිට්කින් මහතා පවසන පරිදි ශ්‍රීලංකාව වසර ගණනාවක් පුරා විශාල අයවැය හිඟයක් පවත්වාගෙන යමින් එය කෙටිකාලීන ණය මුදල් මගින් මූල්යදනය කර ගත්තත් ගෝලීය මූල්‍ය අරමුදතුල ජාත්‍යන්තර වෙළඳපොලෙන් ලබා ගැනීමට නොහැකි වී ඇත. එබැවින් විනිමය අනුපාතය අවපමාණය වීම එරට විදේශ සංචිත මත පීඩනයක් ඇතිකිරීමට හේතු වූ බැවින් එය වැලැක්වීම සඳහා මැදිහත් වීමක් වශයෙන් මෙම ණය මුදල ලබා දීමට එකඟ වී තිබේ.