polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
සෝම හිමියන් දුර දක්නා නුවණකින් හා නිවැරදි දැක්මකින් යුක්තව බෞද්ධ දර්ශනයට මග එළි පෙහෙළි කිරීම හා බෞද්ධ අධ්‍යාපනය නගා සිටු වීම සඳහා ශාක්‍යමුනි සම්බුද්ධ විහාරය නමින් ඕස්ට්‍රේලියාවේ බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවන ලදී. ශාක්‍යමුනි සම්බුද්ධ විහාරය පිහිටුවීමේන් බෞද්ධ ආගම පිළිබඳ පරීක්ෂණ පවත්වමින් ප්‍රායෝගිකව හැදැරීමට කැමති පුද්ගලයන් සදහා ශිෂ්‍යත්ව පිරිනමනු ලැබීමද අරමුණක් වීය.
පුජ්‍ය ගංගොඩවිල සෝම තෙර උපත ලැබුවේ ලංකාවේ ප්‍රධාන නගරය වන කොළඹ නගරයට අවට ප්‍රදේශයක පිහිටි අර්ධ නගරයක් වන ගංගොඩවිලදීය. වයස අවුරුදු 26ක් වු සෝම තෙරුණුවන්ගේ භාරකාරත්වය 1974දී ලංකාවේ සම්මානීත්වයට පාත්‍ර වු භික්ෂු දෙනමක් වන පුජ්‍ය මඩිහෙ පඥ්ඥාසීහ මහා නා හිමි තෙර හා පුජ්‍ය අම්පිටියේ රාහුල මහ තෙර වෙත හිමිවිය.සාමණේරනමක් ලෙස මහරගම භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයට පැමිණි උන්වහන්සේ ඉහත භික්ෂුන් වහන්සේලා දෙනමගෙන් මහා සංඝයානන් වහන්සෙලාගේ ක්‍රියා පටිපාටිය ඉගෙන ගනු ලැබුහ.
වර්ෂ 1976 දී උපසම්පදාව ලද සෝම තෙරුන් වහන්සේ වැඩි දුරටත් නියම පාලි බසින් බුදු දහම පිළිබඳව ලියවුණු පාඨ ග්‍රන්ථයන් අධ්‍යයනය කරන ලද අතර බුදු දහමේ ඉගැන්වීම් පිළිබඳව සොයා බැලීමට මෙන්ම නොයෙකුත් සොයා ගැනීම් පාදක කර ගනිමින් ග්‍රන්ථ රචනා කිරීමටත් වැඩි රුචිකත්වයක් දැක්විය.
තරුණ පරම්පරාවේ ජීවිත ධර්මය අනුව හැඩගැස්වීම සෝම තෙරුන්ගේ ප්‍රධාන පරමාර්ථය විය.මේ සදහා හොද ප්‍රවේශයක් ලෙස උන්වහන්සේ විසින් පිහිටවා ගනු ලැබු "තරුණ සවිය" නැමැති සංවිධානය සදහන් කළ හැකිය.
හුදකලා ප්‍රදේශයන් තෝරා ගනිමින් භාවනාවේ නිරතවුනු සෝම තෙරුණුවෝ භාවනාවේ දක්ෂ සිසුවෙක් වූහ. බුදුන්වහන්සේ විසින් උගන්වනු ලැබු භාවනාව විෂයක් ලෙස ගනිමින් අධ්‍යනය කිරීමට විශේෂ කැමැත්තක් දැක්විය උන්වහන්සේ භාවනාව පිළිබඳව වැදගත් කරුණු එක් කර "බුද්ධාස්ථුප" නමින් ග්‍රන්ථයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.
වික්ටෝරියාව සමග පැවති සම්බන්ධතා මත ආරාධනාවක් අනුව 1986 දී ධර්ම දේශනාවක් සඳහා එහි වැඩම කළ උන්වහන්සේ මාස හයකට පසු නැවත ලංකාව බලා වැඩම කිරීමෙන් අනතුර 1989 දී වික්ටෝරියා බෞද්ධ විහාරය පිහිටුවීම සදහා පදනම දමන ලදී.
ගංගොඩවිල සෝම හිමි ලාංකීය බුදු සසුනේ පැවිදි බව ලැබූ ශ්‍රේෂ්ඨ භික්ෂුන් වහන්සේ නමකි. භික්ෂු සම්ප්‍රදාය අනුව උන් වහන්සේ උපන් ග්‍රාමය වන ගංගොඩවිල නම උන් වහන්සේගේ නාමය මුලට යොදාගෙන ඇත. තම ගුරු පියාණන් වූ අති පූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමියන්ගේ අඩිපාරේ යමින් බුද්ධ ශාසනයට සහ සිංහල බෞද්ධයන්ට උන් වහන්සේ මහත් සේවාවක් ඉටුකළහ.
කෙටි කාලයක් සදහා නැවත ඕස්ට්‍රේලියාවට වැඩම කළ සෝම හිමියන් විපතට පත් ශ්‍රී ලාංකීය ජනයා ඉන් මුදවා ගැනීම සදහා එහි ආධාර එක් රැස් කිරීම පිණිස සංවිධානයක් ආරම්භ කරනු ලැබීය.ඉන් නොනැවතුන සෝම හිමි ග්‍රාමවාසී භික්ෂුන් වහන්සේලාට එම විපතට පත් ජනයා හා දුෂ්කර ප්‍රදේශ වල ජනයා සමග ළඟින් ඇසුරු කිරීමට හා විවිධ වු උපකාර කිරීමට කටයුතු සංවිධානය කළහ.
ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිට නැවත ලංකාව බලා වැඩම කළ සෝම තෙරුන්ට දක්නට ලැබුණේ මත් උවදුර සීඝ්‍රයෙන් වැඩි වූ ලාංකීය සමාජයකි. මත් උවදුරින් ලාංකීය ජනයා මුදවා ගැනීම සදහා උන්වහන්සේ තරුණ පිරිස් සමග එක්ව ජනතාවගේ අවධානය ඒ වෙත යොමු කළ සේක.
නීති විඝණ්ඩු ග්‍රන්ථයට අනුව භාරතයේ සිට මෙරටට විටින් විට සංක්‍රමණය වූ කැත් , බමුණු සහ වෙස් කුල වල පිරිස් විසින් සාදා ගන්නා ලද පොදු කුලකය ලෙස මෙය හදුන්වා දී ඇත.
සමාජ විද්‍යාත්මක නිරීක්ෂණයන් සහ ඓතිහාසික ජන මුලාශ්‍ර අශ්‍රයෙන් කරනු ලබන නිරීක්ෂණන්හිදි ගොවිගම යනු එක් තනි කුලයකට වඩා කුල කිහිපයක ප්‍රතිසංවිධාන ක්‍රියාවලියේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස හදුනා ගත හැක.
ගොවිගම කුලය සම්බවය වීම සදහා අතීත වෛදික වර්ණ ක්‍රමයේ පැවති ද්විජ උත්පත්ති සංකල්පය මත ආර්ය සම්බවයක් ඇතැයි සැළකූ ප්‍රමුක වර්ණ ත්‍රිත්වය තුල අනාර්ය සම්බවයක් සහිත ශුද්‍ර වර්ණයෙන් වෙනස්වූ පොදු ලක්ෂණයන් පැවතීමත්,බුදු දහමෙහි ආභාශය මත ප්‍රමුක වර්ණ ත්‍රිත්වය අතර පැවති දුරස්ථ ස්වභාවය ක්‍රමිකව තුනී වීම සහ වෛදික බ්‍රාහ්මණ සම්ප්‍රදාය තවදුරටත් පවත්වාගෙන යාමේ අනවශ්‍යතාව හේතු වූ බව තර්කානුකූලව නීර්ණය කල හැක.මෙම දීර්ඝ ක්‍රියාවලියේදී
අතීත සමාජයෙහි පැවති බ්‍රාහ්මණ කුලය සහ ක්‍ෂස්ත්‍රීය කුලය ගොවිගම කුලයේ ඉහල ස්ථරය වන රදල ස්ථරය ලෙසත් අතීතයේදී ගොවි ලෙස හදුනාගත් ඉන්දු ආර්ය කෟෂිකාර්මික ප්‍රජාව ගොවිගම කුලයෙ දෙවන ස්ථරයට අවශෝෂනය වී ඇත.
පසුකාලීනව මෙරටට සංක්‍රමණය වූ ⁣වෛශ්‍ය වර්ණයට අයත් චෙට්ටි වරුන්ගෙන් පිරිසක්ද,දකුණු ඉන්දීය වෛශ්‍රවන බ්‍රාහ්මණ පිරිස්ද ගොවිගම කුලයට අවශෝෂණය වී ඇත.
අන් සෑම කුලයකටම වඩා ගොවිගම කුලය තුළ උපකුලයන් ගණනාවකට අයත් විශාල සාමාජිකයන් පිරිසක් විසිරී සිටීය,එයට හේතුව නම් විජය රජු සමග ආ පිරිසත් ඉන් පසුව දිවයිනට සංක්‍රමණය වූ ඉන්දු ආර්ය ප්‍රජාවට අමතරව පසුව දකුණු ඉන්දියාවෙන් විටින් විට පැමිණි පිරිස් ගෙන් මෙම කුලය පෝෂණය වීමයි.එභෙත් වර්තමානය වන විට එම උප කුල බොහෝ දුරට අභාවයට පත්ව ඇත.
ගොවිගම කු⁣ලයේ කුල ආධිපත්‍යය අදටත් ලංකාවේ දේශපාලනික සහ ආගමික යන ක්ෂෙත්‍රයන් තුල දෘශ්‍යමානව පවතිනු දැකිය හැකිය.උදාහරණයක් වශයෙන්ජ නපති ප්‍රේමදාස හැර පලමු අග්‍රාණ්ඩුකාරවරයාගේ සිට වත්මන් ජනාධිපති දක්වා ලංකාවේ සියළුම නායකයින් ගොවිගම කුලයට අයත් පුද්ගලයින් වීම දැක්විය හැක.
විවිධ සන්දර්භයන්හි විශේෂයෙන්ම ආහාර, ලිංගික කටයුතු, චාරිත්‍ර යනාදිය ඇසුරින් උසස් කුලයක තැනැත්තෙකු පහත් කුලයක සාමාජිකයෙකු ස්පර්ශ කිරීමෙන් ‘දූෂණය’ වීමක් සිදුවෙතැයි පිළිගැනේ
මිනිසෙකුගේ කුල තත්ත්වය අවසාන වශයෙන් නිර්ණය කරනු ලබන්නේ ඔහුගේ ජන්මය මගිනි. නොඑසේ නම් ඔහු තම කුලය විසින් යම් චාරිත්‍ර උල්ලංඝනයක් නිසා පලවා හරිනු ලැබූ අයෙකු විය යුතුය.
මේ ගනයට අයත් කුල රජු සදහා සේවා කිරීමට බැඳී සිටියි.ගොවි,නවන්දන්න, හේන/රදා, වහුම්පුර, කුඹල්, දුර, නැකති, බත්ගම කුල මේ යටතට අයත්ය. සිංහල කුල ක්‍රමයේ වැඩවසම් ලක‍්ෂණ වඩාත් ඉස්මතු වන්නේ මේ සේවා කුල වලිනි. රාජකාරී ක්‍රමය මගින් සහ ඉඩම් භුක්ති ක්‍රමය මගින් සේවා කුල ඉහල කුල මත රඳා පැවැත්ම තහවුරු කර තිබුණි. කුල ක්‍රමය මගින් තමන්ට උරුම වී ඇති ශිල්පීය ඥානය හා කුසලතා රැක ගැනීම සහ ප්‍රගුණ කිරීම සේවා කුලයන්ගේ මෙහෙවර ලෙස හඳුනා ගන්නා ලදී.
සිංහල කුල ක්‍රමය සලකා බලන විට දළ වශයෙන් කුළ වර්ග 15 ක් පමණ දැකිය හැකිය. ඊට අමතරව කුඩා සහ අප්‍රසිද්ධ කුල විවිධ ප්‍රදේශ වල තිබිය හැකිය.පහත දක්වා ඇත්තෙ පහතරට කුල අනුපිළිවෙලයි.නමුදු උඩරට කුල ක්‍රමයේ අනුපිළිවෙල වෙනස් වන අතර එකම සිංහල බ්‍රාහ්මණ වංශිකයෝ වන නවන්දන්නා කුලයේ ප්‍රමුඛ කුලය වන රන්කරුවන් සම තැනට පත් වේ. උඩරට රාජධානි සමයේ ගම්වර හා නින්දගම් ද රාජසභාවේ ඉහල තනතුරු දැරීම හේතුවෙන් නවන්දන්නා කුලයට රදල කුලය මෙන් පිලිගැනීමක් විය.
පූජාවලියට අනුව මෙම ගොවිගම කුලයේ දෙවන ස්ථරය ලෙස හදුනා ගනු ලබන ගොවි කුලය භද්‍රකච්චායනා දේවිය සහ ඇයගේ සොහොයුරන් සමග මෙරටට පැමිණි ශාක්‍ය වංශිකයන්ගෙන් පැවත එන්නන් ලෙස හදුන්වා දෙනු ලැබේ.ඉහත දැක්වූ පිරිස් වලට අමතරව සංඝමිත්තා මෙහෙණිය සමග පසුකාලීනව ගෝපාල කුල අටක් පැමිණි බව මහා වංශයෙහි සදහන් වෙයි,මොවුන්ද පසුව ගොවිගම කුලයෙහි උපකුලයක් ලෙස අන්තර්ග්‍රහනය වී ඇත.
මේ යටතට පහතරට ප්‍රදේශ වල ගොවිගම කුලයට අමතරව ප්‍රධාන ලෙස ව්‍යාප්ත වී ඇති කරාව සහ සලාගම, දුරාව සහ හුණු කුල ඇතුළත් වේ. ඓතිහාසික ද්රවිඩ සම්භවය යටත් විජිත සමයේ අත්දැකීම් සහ කුල වෘත්තීන්හි ස්වභාවයන් අනුව මේ කුල වල යම් පොදු ලක‍්ෂණ දක්නට ලැබේ. පහත රට කුල සිංහල කුල ක්‍රමයේ මධ්‍ය ස්ථරය වේ.එනමුත් සම්ප්‍රදායික සිංහල කුල ක්‍රමය තුල නොසලකා හැර ඇත.
කුලයක් අන් කුලයකින් වෙනස්ව හඳුනාගත හැක්කේ ආර්ථීක, දේශපාලනමය හා චාරිත්‍රමය සබඳතාවන් ජාලයන් සමඟ එම සාමාජිකයන් ආසන්න සබඳතාවයකට පත් වී ඇති ආකාරය අනුව බව.
මෙය සිංහල කුල ධූරාවලියේ ප්‍රධාන ස්ථානය ගන්නා අතර ප්‍රධාන වශයෙන් ස්ථර හතරකට බෙදී පවතී.රාජ්‍ය සේවය,ඉඩම් හිමි කෘෂිකාර්මය හා ගව පාලනය කුලයෙහි ප්‍රධාන වෘත්තීන් වේ.සාහිත්‍යය තුල මෙය ගහපති කුලය ලෙස හදුන්වා ඇති අතර විජය රජු හැර ඔහු හා පැමිණි ආර්යයන්ගෙන් උපන් ජනයා ලෙස ඉතිහාසයේ සදහන් වී ඇත.
තුන් වැනි සියවසේ ලංකාවට‍ බුදුදහම හදුන්වා දීමෙන් පසු මෙම කුල ක්‍රමය යම්තාක් දුරට මොට වී ගියේය. කෙසේ වෙතත් දුටුගැමුණු රජු ගැන සදහන් ඔහුගේ පුත් සාලිය, අශෝක මාලා නැමති පහත් සැඩෝල් කුලයේ ක්‍රි.පු. 2 වැනි සියවසේදී වු සිද්ධියෙන් ඒ වන විට කුලය සම්බන්ද තහනම් කිරීම් තිබුණු බව පෙන්විය.
පසු කලක කුල ක්‍රමය විවිධ ජන කොටස් වල සංක්‍රමණය සමග විකාශනය දක්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු, දාස වැව, පේෂ කර්ම, අත්කම්, ආගමික කටයුතු වලදීද බෙරවැයීම් වලදීද බෙරවැයීම් ආදි කටයුතු සදහා ද දකුණු ඉන්දීය මිනිස් බලය කෙරේ විශ්වාසය තබන ලදී.
ගත්තර හෝ ගස්තර ලෙස හඳුන්වන ජන කොට්ටාශය ගොවිගම කුලයේ පහළ උප කොටසක් ලෙස හැඳින්විය හැක. මෙම කුලයට අයත් පිරිස වර්තමානය වන විට අල්ප වී තිබේ. අද වන විට මොවුන් මතුගම සහ ඇල්පිටිය යන ප්‍රදේශ වලට සීමාවීමක් දැකගත හැකිය.
හියු නෙවිල් අපේ‍්‍රල් මාසයේ ටැප්රොබේනියානු භාෂාවට ලංකාවේ කළ දායකත්වය යන කෘතියෙදී 1888 දී ගොවිකුල සිංහලයන්ගේ ස්වාභාවික සමේ පැහැය පැහැපත් බව නිරීක්ෂණය කරයි.
ඔහුගේ මුහුණට, බෙල්ලට හෝ අත් වලට වඩා ඉතා පැහැපත්ය පාටය. මේ අනුව ඔවුන්ගේ සැබෑ වර්ණය ඉතා පැහැපත් එකක් බව ඔප්පු කරයි”
මේ යටතට කින්නර, ගහල, රොඩී කුල ඇතුලත් කළ හැක. සිංහල සමාජයේ පහත්ම ස්ථරය නියෝජනය වන්නේ මේ කුල වලිනි. සෙසු කුල වල අය සමඟ සමීප ඇසුරුකම් පැවැත්වීමට ඔවුන්ට අවසර නොතිබුණි.
කාරාව කුලය යනු රෝහන රාජධානියේ ශත්‍රීය නෑ පරපුර වන අතර, ඔවන් කෝරව යන නාග වංශික රාජකීයන් වෙයි. එම නාගවංෂික බව නිසාම යකුන් ඔවුනට දැඩිසේ නිදාරමින් පහත් කිරීමට උත්සාහ ගනියි.
ඊ. ආර්. ලීච් නම් මානව විද්‍යාඥයා විසින් ලියන ලද " " නම් පර්යේෂණාත්මක ලිපියෙහි කුලය හඳුනාගත හැකි ලක‍ෂණ තුනක් දක්වයි.
"අවුරුදු 2363 දී පමණ ඔවුන්ගේ දූපත නැගෙනහිර දෙසින් ජනපදකරණය විය මෙම පළමු පදිංචිකරුවන්, ඔවුන්ගේ රජුන් හැර අන් අය ගොවිවංශ."-ජෝන් ඩෙවි ,ඩෙවි දුටු ලක් දිව, 1831
විජය රජ තෙමේ තමන් සමග ලක්දිව් එළබි වීරයන් සත්සිය දෙනා අතුරින් නිපුණතාව, ශක්තිය හා වීරිය ඇති අය වගාවන් බිහි කිරීම සඳහා පත් කරන ලදී.-ජනවංශය,15 වන සියවස
සිංහබාහු නරෙන්වරය සිංහ ගත්හ ,එහෙයින් ඔහු හා ඇති සම්බන්ධයෙන් විජය කුමරුත් පරිවාර මනුෂ්‍යන්ද ඔවුන්ගෙන් පැවත එන්නන්ද සිංහල නම්වෙති"-මහාවංශ,විජයාභිෂෙක
සිංහල සමාජයේ විශාලතම කුලය ලෙස සැළකෙන ගොවිගම කුලවලට මුළු සිංහල ජනගහනයෙන් 50% ක් හෝ ඊට වැඩි ප්‍රමාණයක් අයත්ව ඇතැයි සැළකේ.
වැදිවන්ස (මොවුන් ආර්ය සිංහලයන් නොව​, එම ප්‍රදේසවල මුල් ඉඩම්කරුවෝ වූ වැදි ජනයා⁣ගෙන් පැවත එන්නන්ය​)
වැද්දන් සිංහලයන් හදුන්වන්නට යොදා ගන්න සිංගල යන නම ගොවි වංශයේ මිනිසුන් හැදින්වීමට පමනක් යොදා ගන්නෝය.-හියූ නෙවිල් , ත්‍රැප්‍රබෝනියන්,1888
මොවුන් කේරළයේ සිට පැමිණි පිරිස් වලින් ගොවිගම කුලයට අන්තර්ග්‍රහනය වූ පිරිසක් ලෙස සැලකේ.එම නිසාම ප්‍රධාන ගොවිගම කුලයට වඩා පහත්යැයි සැළකේ.
සමාධි – විදර්ශණ අතුරෙන් විදර්ශනාවම අධි ප‍්‍රඥාවයි. අනිත්‍ය, දුºඛ, අනාත්ම යන ති‍්‍රලක්‍ෂණයන් විශේෂ කොට දැකීම, දැනීම විදර්ශනාවයි. ඒ තීක්‍ෂණ දැක්ම අධි ප‍්‍රඥා ශික්‍ෂාවයි. මජ්ම නිකායේ රථ විනීත සූත‍්‍රයේ සප්තවිධ විශුද්ධියක් දක්වා ඇත. සීල විශුද්ධිය, චිත්ත විශුද්ධිය, කංඛා විකරණ විශුද්ධිය, මග්ගාමග්ග දස්සන විශුද්ධිය, පටිපදාඤාණ දස්සන විශුද්ධිය, ඤාණ දස්සන විශුද්ධිය යනු ඒ විශුද්ධි හතයි.
ඉන් මුල් විශුද්ධි දෙක විදර්ශනා ප‍්‍රඥා නමැති වෘක්‍ෂයේ මූල හැටියටත් ඉතිරි විශුද්ධි පහ විදර්ශනා ප‍්‍රඥා නමැති වෘක්‍ෂයේ කඳ හැටියටත් දැක්වේ. ඒ ප‍්‍රඥාව විශුද්ධිය උපදවා ගැනීමෙන් අධි ප‍්‍රඥාව ලබා අමා මහ නිවන් ඵලය ලබාගනී.
ති‍්‍රවිධ ශික්‍ෂා යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන, සීල, සමාධි, ප‍්‍රඥාව අධි සීල, අධි චිත්ත, අධි ප‍්‍රඥා වශයෙන් දැක්වේ. එහෙත් මේ දෙක අතර සාමාන්‍ය වෙනසක් පවතින බව පමණක් දැනගෙන සිටීම ප‍්‍රයෝජනවත්ය.
පාලි ධර්ම ග්‍රන්ථයන්හි ප්‍රඥාවට විවිධ අර්ථ නිරූපණ සහිත වන අතර එය සියලු වස්තුවල අනිත්‍ය, දුක්ඛ, අනාත්ම හා චතුරාර්ය සත්‍ය පිළිබඳව ඇති සමාධිගත විදර්ශනාව යන අර්ථය මත පදනම් ව ඇත.
බුද්ධ ඝෝෂ හිමිපාණන්ට අනුව ‍යමෙකුට ප්‍රඥාව අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය නම් පළමුව පස, මුලය හා කඳ යන පිළිවෙලින් අවබෝධ කර ගත යුතුය. ප්‍රඥාව දස පාරමිතාවෙන් 4 වන පාරමිතාවයි.
ක්‍රි.ව 5 වන සියවසේ දි බුද්ධඝෝෂ හිමිපාණන් වහන්සේ විසින් ලියන ලද විශුද්ධි මාර්ගයේ ප්‍රඥාව යනු අවිද්‍යාවේ අන්ධකාරය දුරු කරන මඟයි. එය හට ගැනීමට හේතුවන්නේ සමාධියයි.
“තීණිමානී භික්‍ෂුවේ, සමණස්ස සවණ කරණීයානී කතමානි තීණී අධි සීල සික්ඛා සමාදානං, අධි චිත්ත සික්ඛා සමාදානං, අධි පඤ්ඤා සික්ඛා සමාදානං” සීලයෙන් හා සමාධියෙන්
“සචිත්ත පරියෝ දපනං යන තන්හී දි සිය සිත මනාව පිහිටුවා පිරිසුදු කර ගැනීම ගැන කියවේ. සිත පිරිසුදු කරගන්නවා යැයි කියනුයේ නීවරණයන් කෙරෙන් තම සිත පිරිසුදු කර ගැනීමයි.
නිවන් මඟ අවුරන, නිවන වලක්වන අර්ථයෙන් නීවරණ යැයි කියන මොව්හු නම් කාමච්ඡන්ද, ව්‍යාපාද, තීනමිද්ධ, උද්ධච්ච කුක්කුච්ච, විචිකිච්චා යන මොව්හු පස්දෙන පංචනීවරණයෝ ය.
“අවබෝධය යනු අනිත්‍යතාවය වටහාගැනීම නිසා සියළුදේහිම යථාස්වරූපය අවබෝධ කර ගැනීමයි. මෙය දුක, දුකට හේතුව, දුක නැතිකිරීම, නැති කිරීමේ මග යන්න නියම ලෙස අවබෝධයයි.”
එනම් සතර මඟ, සතර ඵල හා ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයම ප‍්‍රගුණ කළ යුතුය. මෙහි අධි ප‍්‍රඥා යනුවෙන් හැඳින්වූයේ සතර මඟ, සතර ඵල අවබෝධ කර ගැනීමයි.
අධි ප‍්‍රඥා යනු අනුක‍්‍රමයෙන් දියුණුවන ප‍්‍රඥාවයි. ලෞකික ප‍්‍රඥාව නොව ලෝකයේ යථා ස්වභාවය අවබෝධ කරගනු ලබන නුවණ මින් අදහස් කෙරේ.
සත්ව සන්තානයෙහි ඇති නොවූ කුසලයන් ඇති නොවන ලෙසත් ඇතිවූ කුසල් නොපවත්නා ලෙසත් ආවරණය කරන, කුසලයට බාධා කරන ධර්මයෝ නීවරණ නම් වෙති.
බුදු රජාණන් වහන්සේ තම ශ‍්‍රාවක වූ ශ‍්‍රමණයන් විසින් අනුගමනය කළයුතු ‘ශ‍්‍රමණ කරණීය’ නම් කාර්ය තුනක් දේශනා කොට ඇත.
අනිච්ඡ, දුක්ඛ, අනත්ත යන ස්වභාවික ධර්මතා පිළිබඳව පුද්ගලායකු තුල නිවැරදි අවබෝධය ඇත්නම් එය ප්‍රඥ්ඥාව නම්වේ.
ප්‍රඥාව වර්ධනය වීමේ මාර්ගය බුද්ධ ඝෝෂ හිමියෝ ගසක ස්වරූපයෙන් පෙන්වුහ. මෙම ගස වැඩීමට හේතුවන පස වන්නේ,
රටෙහි වෙරළ තීරය කිලෝමීටර 770 දක්වා විහිදේ; බෝල්ටික් මුහුදේ වෙරළේ සිට බටහිරින් පොමරේනියා බොක්ක දිගේ නැගෙනහිරින් ග්ඩාන්ස්ක් බොක්ක දක්වා විහිදේ. වෙරළ තීරය වැලි කඳු වැටි හෝ වෙරළාසන්න කඳු වැටි බහුල වන අතර එය කලපු, විශේෂයෙන් හෙල් අර්ධද්වීපය සහ රුසියාව සමඟ බෙදාගෙන ඇති විස්තුලා කලපුව ඇතුලත් වේ. බෝල්ටික් මුහුදේ ඇති විශාලතම පෝලන්ත දූපත වොලින් ජාතික වනෝද්‍යානය තුළ පිහිටා ඇති වොලින් වේ. පෝලන්තය ෂ්චෙචින් කලපුව සහ දූපත ජර්මනිය සමඟ බෙදා ගනී.
පෝලන්තයේ දිගම ගංගාවන් වන්නේ විස්තුලා, ඔඩෙර්, වර්තා හා බුග් ගංගාවන්ය. එමෙන්ම පෝලන්තය ලෝකයේ වැඩිම විල් ඝනත්වයක් ඇති රටවල් අතරට එක්වී ඇත්තේ දස දහසකට ආසන්න විල් ප්‍රමාණයක් සමගින්. විශේෂයෙන් ඊසාන පෝලන්තයේ ප්‍රාන්තයක් වන මසූරියා ප්‍රදේශයේ මසූරියා විල් දිස්ත්‍රික්කය විල් සඳහා ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි. විශාලතම විල් වන ශ්නිආර්ද්ව සහ මම්රි යන විල් වර්ග කිලෝමීටර් 100ක වපසරියක පැතිරේ. ගැඹුරුම විල වන හන්චා විල මීටර් 108.5 ගැඹුරුය.
ස්වභාව ධර්මය වනාහි එසේ සෑම තලයකින් ම සෑම ප්‍රත්‍යයක් විසින් ම ස්ව-සාර්ථක බවක් අත් කරගන්නට පරිපූර්ණත්වය කරා යන උත්සාහයකි. එහි දී ඒ ඒ සාරයට විශේෂ වූ සීමාවන් තුල ඒ පරිපූර්ණත්වය කරා යෑම සිද්ධ වෙන සාධ්‍යතා පද්ධතියක් බව හේ පෙන්වා දෙයි. ප්ලේටෝ මෙන් ම ඇරිස්ටෝටල් ද සෑම පද්ධතියක් ම පරම හොඳ යන්න සොයා යන්නකි. එසේ නම් සියල්ල විසින් සොයනා පරම හොඳ යන සත්‍යය වූවක් පැවතිය යුතු යැයි හේ පිළිගනියි.
සතුට කරා යන්නට යම් භෞතික වූ කොන්දේසි සපුරන්නට අවශ්‍ය බව ඇරිස්ටෝටල් විශ්වාස කළේය. මෙහි දී ඔහුගේ රදළ වංශාධිපති හැදියාව ඉස්මතු වෙයි. හොඳ මිත්‍රයන්, සැප සම්පත්, දේශපාලන බලය යනාදියට හොඳ තැනක උපත ලැබීම, හොඳ දරුවන් සේ ම රූමත් බවත් අවශ්‍ය යැයි හේ කීය. විරූපී නම් මිනිසෙක් සතුටු වෙන්නේ නැතැයි හේ කීය. එසේම අපි ශරීරය වෙහෙසන ශ්‍රමිකයන් වෙද්දී සතුට සොයා යා නොහැකි බවත් හේ කීය.
ආචාර ධර්ම පැහැදිලි කිරීමට ඇරිස්ටෝටල් අතින් සම්පාදනය වෙන අනිකුත් කෘතිය ඉයුඩිමියන් ආචාර ධර්ම නම් වෙයි. එහි නම වැටෙන්නේ ඇරිස්ටෝටල්ගේ සිසුවෙක් වූ රෝඩ්ස් හි ඉයුඩිමස් නැමැත්තා අතින් එහි අවසන් කාණ්ඩය සංස්කරණයට ලක් වූ නිසා යැයි කියැවේ. "නිකොමාකියන් ආචාර ධර්ම" හෝ ඉයුඩිමියන් ආචාර ධර්ම" යනු ඇරිස්ටෝටල් විසින් දුන් නාමයන් නොවෙති. ඒවා පසුව එකතු කරන ලදැයි සැලකේ.
බටහිර දර්ශනවාදයේ නිර්මාතෘවරු හැටියට සැලකෙන ප්ලේටෝ සහ සොක්‍රටීස් සමඟින් ඇරිස්ටෝටල් ද එහි නිර්මාතෘත්වයේ ඉතා වැදගත් පුද්ගලයෙක් සේ සැලකිල්ලට පාත්‍ර වෙයි. අධ්‍යාත්ම විද්‍යාව, දේශපාලනය, ත‍ර්ක ශාස්ත්‍රය, සෞන්දර්ය විද්‍යාව සහ සදාචාරය යන කොටස්වලින් සමන්විත පූර්ණ සහ ක්‍රමානුකූල දර්ශනවාදයක් මුල්වරට හඳුන්වාදීමේ ගෞරවය ඇරිස්ටෝටල්ට හිමි වේ.
දාර්ශනිකයෙකු ලෙසින් තම පූර්වගාමීන්ට වඩා වෙනස් මඟක ගමන් කරන ඇරිස්ටෝටල් තම දර්ශනය ක්‍රමවත් ලෙසින් ලොවට පිරිනමයි. ඔහුගේ සංවාද ශීර්ෂයන් යටතේ බෙදා, විවේචනාත්මක ශෛලියකින් ඉදිරිපත් කරයි. එසේම ආගමික නැඹුරුවකින් හෝ දැඩි හැඟීම් වලින් ඉදිරිපත් නොවන නිසා අදහස් නීරස ලෙසකින් ඉදිරිපත් කර ඇත.
ඇරිස්ටෝටල්ට අනුව පවතින්නේ එක ලෝකයකි. ප්ලේටෝ ගේ සංකල්පවාදය විවේචනය කරන ඔහු තර්ක ගණනාවක් ගෙන එයි. රූපක යනු යමක සාරය නම් ඒවා එයින් බැහැරව පවතින්නේ කෙසේ දැයි ඇරිස්ටෝටල් විමසයි. ඒවා යමක හේතුව වන්නේ නම්, ඒවා වෙනත් ලෝකයක පවතින්නේ කෙසේද යැයි හේ විමසයි.
හර්මියාසේගේ මරණයෙන් පසු මැසඩොන් හි දෙවැනි පිලිප් සිය පුත් ඇලෙක්සැන්ඩර්ට ගුරුවරයෙක් වන්නට යැයි කියා ඇරිස්ටෝටල්ට ආරාධනා කරන්නේ ක්‍රි. පූ. 343 දී ය. මැසඩොන් හි රාජකීය ඇකඩමියේ ප්‍රධානියා ලෙසින් ඇරිස්ටෝටල් පත්වීමක් ලබයි.
ග්‍රීක දාර්ශනිකයෙකු වූ ඇරිස්ටෝටල් ප්ලේටෝගේ ශිෂ්‍යයෙකු වූ අතර මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් රජුගේ ගුරුවරයා ද විය. ඔහු බහුශාස්ත්‍රඥයෙක් ලෙසින් සැලකේ.
1783 දී , වන චාර්ල්ස් රජුගේ ප්‍රියතමයෙකුවූ, ‍ෆ්ලොරිඩබ්ලන්කා හි සිටුතුමා විසින්, තම ආල්ඛ්‍යයක් සිත්තම් කිරීමෙහි කර්තව්‍යය ඔහු‍ වෙත පවරන ලදි. ඔටුන්න හිමි දොන් ලුයිස් කුමරු හා මිතුරු වීමටද ඔහුට අවස්ථාව සැලසුනු අතර, ඔහුගේ ගෘහයෙහි වාසය කිරීමටද වරම් ලදි. ඔහු විසින් සිත්තම් කරන ලද, ඔසුනා හි ආදිපාදවරයා හා එම ආදිපාදවරියද, රජතුමා හා රාජධානියෙහි අනෙකුත් වැදගතුන්ද ඇතුළත් වන පරිදි ඔහුගේ අනුග්‍රාහක පිරිස වර්ධනය විය.
හේ පසුව මැඩ්රිඩ් නගරයෙහි පදිංචියට ගොස්, එහිදි, ස්පාඤ්ඥ රජ පවුල තුල ප්‍රිය බවට පත්ව සිටි සිත්තරකු වූ, ඇන්ටන් රෆායෙල් මෙන්ග්ස් හා එක්ව අධ්‍යයනය කලේය. ඔහුගේ ගුරුවරයා සමග හේ ගැටුම් ඇති කර ගත් අතර, ඔහුගේ පරික්ෂණ විභාගයන් හිදී අසාර්ථක විය. ගෝයා විසින්, සෞන්දර්යය කලා පිළිබඳ රාජකීය ඇකඩමිය වෙත 1763 සහ 1766 දී, අයැදුම්පත් යැවු මුත් ඇතුළත් කර නොගැණිනි.
1788 දී වන චාර්ල්ස් ගේ මරණය හා 1789 දී ප්‍රංශයේ සිදුවූ විප්ලවයෙන් අනතුරුව, වන චාර්ල්ස් ගේ රාජ්‍යත්වය අතරතුරදී, රාජකීයන් අතර ඔහුගේ ජනප්‍රියතාවයෙහි හිණිපෙත්තට නැගීමට හේ සමත් විය.
යුද්ධය හඳුන්වන ලද්දේ "ප්‍රංශ සහ ඉන්දියන්" වශයෙනි. මක්නිසාද කියතොත් බ්‍රිතාන්‍යයන් සහ ප්‍රංශ ජාතිකයින් එකිනෙකාට එරෙහිව දශක ගණනක් තිස්සේ සාර්ථකව ගැටෙන්නට සැලැස්වූ ඉරොක්වා කල්ලිය බ්‍රිතාන්‍ය වැඩි බලයක් අත් කර ගනිමින් සිටින බව දැක සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රංශ ජාතිකයින්ගේ පැත්ත ගත් හෙයිනි. මෙම ප්‍රයත්නය සාර්ථක නොවුනු අතර ප්‍රංශ ජාතිකයින් පරාජයට පත් විය. 1763 පැරිස් ගිවිසුමේදි ප්‍රංශය විසින් ඔවුන්ගේ විශාල ප්‍රදේශයක පැතිරුණු උතුරු ඇමෙරිකන් ආධිපත්‍ය බ්‍රිතාන්‍යයට පවරා දෙන ලදී.
1763 දී මහා බ්රිබතාන්ය්ය නැගෙනහිර සහ බටහිර ෆ්ලොරිඩාව ස්පාඤ්ඤවරුන්ගෙන් ලබා ගත්හ. ඇමරිකන් විප්ලවය සිදු වූ කාලයේ ෆ්ලොරිඩාව දෙකම බ්‍රිතාන්ය යට පක්ෂපාතිව සිටියේය. 1783 දී ඔව්හු ස්පාඤ්ඤයට ආපසු ගෙන්වා ගනු ලැබු අතර මෙම කාලයේදි ඉංග්‍රීසි ජතිකයන් බොහෝ දෙනෙක් වෙන් වූහ. ඉන් පසු ස්පාඤ්ඤය ෆ්ලොරිඩාව පිළිබඳ සැළකිල්ලක් නොදැක්වීය. 1819 දී එක්සත් ජනපදය එය මිළට ගන්නා විට ස්පාඤ්ඤවරු කීප දෙනෙක් පමණක් එහි ජීවත් වූහ.
යුරෝපය ‍ෙකරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කිරීම‍ට පාර්ලිමේන්තුවට සිදු වීම හේතුවෙන් තමන්ගේ පාලන කටයුතු ජනපදවලටම කරන්නට ඉඩ හරින ලදී. එය වැඩිකල් ඒ අයුරින් නොකෙරුනි. මෙම ප්‍රතිපත්ති වෙනස් කිරීමේ ප්‍රථිපලයක් ලෙසින් ක්‍රියාත්මක වූ වැඩ පිළිවෙල කීපයක් නව එංගලන්ත ජනපදවලට කෙළින්ම බල පෑ අතර ඒවා නොකඩවා ක්‍රියාත්මක වීමෙහි ප්‍රථිඵලය වූයේ ඊළඟ අවුරුදු දහතුන පුරා ජනපද දහතුන තුළ විරුද්ධ පක්ෂය නැගී සිටීමයි.
වර්තමානයේ නිව්යෝර්ක්, නිව්ජර්සි, පෙන්සිල්වේනියා සහ ඩෙලවෙයා යනාදී නම් වලින් හැඳින්වෙන රාජ්‍ය්‍යන් අඩංගු වූ මධ්‍යම ජනපද, ආගමික, දේශපාලනික, ආර්ථික සහ ජනවාර්ගික ආදී විවිධත්වයන් විශාල ප්‍රමාණයක ලක්ෂණ විදහා දැක්විය. බොහෝ ඕලන්ද සහ අයර්ලන්ත සංක්‍රමණිකයෝ ලෝංග් අයිලන්ඩ් සහ කනෙක්ටිකට් වල මෙන්ම එම ප්‍රදේශයේද පදිංචි වුහ. මෙම සංක්‍රමණයන්ටපෙන්සිල්වේනියා ලන්දේසීන්ද ඇතුළත් වූහ.
ආරක්ෂාව ව්‍යාප්තිය සහ ඉන්දියානු කටයුතු නිරීක්ෂණය කරන මහා කවුන්සිලයක් මගින් ජනපද ඒකාබද්ධ විය යුතු යයි බෙන්ජමින් ෆ්‍රෑන්ක්ලින් 1754 වර්ෂයේ ඇල්බෙනි කොංග්‍රසයේදී යෝජනා කළේය. යටත් විජිත නීති සම්පාදක මණ්ඩලය මගින් සහ දෙවැනි ජෝර්ජ් රජු විසින් සැලසුම ප්‍රතික්ෂේප කල අවස්ථාවේදි පැහැදිලි වූ කරුණක් වූයේ උතුරු ඇමෙරිකාවේ ජනපද ඒකාබද්ධ වීමක් කරා ගමන් කරමින් සිටින බවයි.
ක්‍රිස්තියානි ආගම් චාරිත්‍ර, වාරිත්‍ර, විධික්‍රම යනාදිය භාවිතා කිරීමේ නිදහස සොයා සමහර සංක්‍රමණිකයන් මුල් යුගයේ අමෙරිකාවට පැමිණියාහ. මේවා එකල යුරෝපයේ තහනම් කර තිබුණු අතර එසේ කරන්න‍න්ට වදහිංසා පමුණුවනු ලැබිණ. එහි රාජ්‍ය ආගමක් නොතිබීමත් ප්‍රෙතෙස්තන්තවරුන්ට ප්‍රධාන බල අධිකාරියක් නොමැති වීමත් හේතුවෙන් ජනපද වල ආගමික කටයුතු වල ස්වරූපය විවිධ විය.
ජනපද වාසීන්ට බ්‍රිතාන්‍ය පුරවැසියන් ලෙස ඔවුන්ගේ හවුල් අනන්‍යතාවය මතක් කර දුන් එක් අවස්ථාවක් වූයේ 1740 - 48 කාලයේ යුරෝපයේ ඇතිවූ ඕස්ට්‍රියානු අනුප්‍රාප්තික යුද්ධයයි. මෙම සටන පිළිබඳ තොරතුරු ජනපද තුළට ගලා ආවේය. එහිදි එය හැඳින්වූයේ "ජෝර්ජ් රජුගේ යුද්ධයයි" යනුවෙනි. බොහෝ සටන් යුරෝපයේදී සිදු විය. බ්‍රිතාන්‍ය ජනපද හමුදා ප්‍රංශ කැනඩාවට පහර දුන්හ.
මේ හා සමාන අභ්‍යන්තර කොටස් කෙරෙහි විහිදුනු ආගමික ව්‍යපාරයක් ජර්මන් සහ ඕලන්ද රෙපරමාදු අයගෙන් ස්වල්ප දෙනෙකු අතරේද ඇති විය. 1770 දශකයේදි බැප්ටිස්ට්වරු උතුරේද, දකුණේද සීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වූහ. දකුණේදි ඇංග්ලිකන් ආයතනයේ කලින් ප්‍රශ්න වලට භාජනය නොවූ සදාචාර අධිකාරිය ඔවුන්ගේ අභියෝගයන්ට ලක් විය.
පළමුවැනි ජේම්ස් විසින් ලන්ඩන් සහ ප්ලිමත් සමාගම් වලට 1606 දී දුන් පවරාදීම්. කහ පාටින් යුත් ප්‍රදේශය සමාගම් දෙකට පවරා දෙන ලදි.මෙයින් එක සමාගමක්වත් සැතපුම් සියයක් තුල ඔවුනොවුන්ගේ ජනාවාස ඉදි නොකළ යුතුය යන කොන්දේසිය මත පැවරීම සිදු කරන ලදි. ජේම්ස්ටවුන් ප්‍රදේශය '' අකුරෙන් පෙන්වා ඇත.
ඉංග්‍රිසින් වඩාත් අසමත් වූ අවස්ථා ලෙස සටහන් වන්නේ " " නම් වූ මේන් හි කැරොලිනා සහ පොප්හැම් ජනපදවල සිද්ධියයි. ඇමෙරිකාවේ බිහිවුණු පළමු ඉංග්‍රිසි දරුවා වූ වර්ජිනියා ඩෙයා බිහිවී ඇත්තේ ඉහත කී රොනොක් ජනපදයෙහිය - ඇගේ ඉරණම ද අප්‍රකටය
1610 දශකයේ සහ අමෙරිකානු විප්ලවය සිදු වුණු කාලය තුල බ්‍රිතාන්‍යය විසින් ඇස්තමේන්තු ගත කළ අපරාධවලට දඬුවම් නියම කළ පුද්ගලයින් 50000 ක් බ්‍රිතාන්‍ය ඇමෙරිකන් ජනපද වලට නැව් මගින් යවනු ලැබූහ. මේෆ්ලවර් ළඟාවීම පළමු සිරකරුවන්ගේ පැමිණීම පෙරදාතම කළේය.
1763 දී පනවන ලද රාජකීය නිවේදනයකින්ඇපලේචියන් කඳුකරයේ බටහිර ජනාවාස පිහිටුවිම තාවකාලිකව තහනම් කරන ලදී. මෙම රාජකීය නිවේදනයෙන් පැරිස් ගිවිසුමෙන් පසු පැන නැගුණු අසාධාරණය පිළිබඳ මතය දැඩි විය. ජනපදිකයෝ එම වැඩ පිළිවෙල නොරිස්සූ අතර එය කිසිදා බලගැන්වුණේ නැත.
දකුණු ප්‍රදේශ ජනපද තුළට චෙසපීක් කලාපයේ වගා ජනපද වර්ජිනියා, මේරිලන්ඩ්, සහ සහ පසුව උතුරු සහ දකුණු කැරොලිනා සහ ජෝර්ජියාව වශයෙන් බෙදුණු පහළ දකුණු ප්‍රදේශ ද ඇතුළත් විය.
"හත් අවුරදු යුද්ධය" යනුවෙන් හැඳින්වුනු මහා යුරෝපීය යුද්ධයේ ඇමෙරිකානු ව්‍යාප්තිය ප්‍රංශ සහ ඉන්දියානු යුද්ධය විය.
ඇල්ෆ්‍රඩ් හැල්ස්ටඩ් නැමති නිරීක්ෂකයා 1896දී ජාත්‍යන්තර පුහුණු පාසලේදී පැවැත් වූ ප්‍රථම ප්‍රදර්ශන තරඟයේදී මෙම ක්‍රීඩාවේ ඇති. පන්දුව බිම පතිත වීමට පෙර පහර දීමේ ස්වභාවය නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් එය ක්ෂණිකව ලෙස ප්‍රචලිත විය. නීතිරීති ජාත්‍යන්තර පුහුණු පාසල විසින් සුළු වශයෙන් වෙනස් කොට ඇති අතර මෙම ක්‍රීඩාව රට වටා නොයෙක් තරුණ ක්‍රිස්තියානි සංගම් අතරට පැතරී ගියේය.
අත්පන්දු ක්‍රීඩාවේ වැළකීමේ පහර , පිරිනැමීම ලෙසද හඳුන්වයි. මෙය ප්‍රතිවිරුද්ධ කණ්ඩායමේ පළමු පහර හෝ ඕනෑම ආකාරයක පහරක් සාර්ථකව හැසිරවීමට යොදාගත හැකිය. සෛද්ධාන්තිකව වැළකීම් පහර දිය හැකි කුසලතාවයේ ක්‍රම දෙකක් පවතී. එනම් අතපහළින් වැළකීම හෝ තද පහර හා හිසට උඩින් පහර දීමයි. පළමු ක්‍රමයේදී අත් දෙක තදින් බැඳ පන්දුව යටිබාහුවට ස්පර්ශ වනසේ පහර දීමද, දෙවන ක්‍රමයේදී හිසට ඉහළින් අත ඔසවා ඇඟිලි වලින් පන්දුව ස්පර්ශ වනසේ පන්දුවට පහර දීමද සිදුකරයි.
දෙපිලේම දැලට සමාන්තරව මීටර් 3ක් ඔබ්බෙන් රේඛාවක් ලකුණු කර ඇති අතර එය පහර නෙ රේඛාව ලෙස හඳුන්වයි. මෙම මීටර් 3 රේඛාව පිටිය ‍කොටස් දෙකකට බෙදනු ලබයි. එම “පසු‍පෙළ “ හා “ඉදිරි පෙළ” ලෙසයි. . මෙම බෙදීම නැවත කොටස් 3කින් නම් කරනු ලබයි. එන්ම අංක 1 බෝලය ලබා දෙන්නාගේ ස්ථානය බෝලය ලබා දුන් පසු එම පිළේ ක්‍රීඩකයින් ඔරලෝසුව ගමන් කරන ආකාරයට අංක 2 දිශාවේ සිට අංක 1 දිශාවටත් අංක 1 ප්‍රදේශයේ සිට අංක 6 දිශාවටත් යන ආකාරයටය.
මෙතෙක් ඇති වූ තාක්ෂණයන්හි දියුණුවේ දී වොලිබෝල් ක්‍රීඩාවේ විවිධ අංගයන් ඉදිරියට විත් ඇත. එනම්, පන්දුව ලබා දීම, පන්දුව වැළකීම , ස්ථානගත කිරීම, සේම ප්‍රතිවාදීන් වැළැක්වීම, ආරක්ෂණය කිරීමේ ස්වරූපය ද ඉදිරියට ගොස් ඇත. දැලට ඉහළින් කෙරෙන සිරස් පිම්ම වොලි බෝල් ක්‍රීඩාවේ ක්‍රීඩා කෞශල්‍යට පෙන්වන දක්ෂතාවයකි. මෙම ලිපියෙන් අපි වැඩි අවධානය යොමු කරනුයේ ගෘහස්ථ වොලිබෝල් ක්‍රීඩාව පිළිබඳවය. විවිධාකාර වූ වොලිබෝල් ක්‍රීඩාවන්, ඔලිම්පික් මට්ටම දක්වා දියුණු වී ඇත. උදා -“බීච් බෝල්” .
සමහරවිට පන්දුව එසවීමෙන් වැළකී අනිකුත් ක්‍රීඩකයෙකුට ඉක්මන් පහරක් දීමට ඉඩසැලසීමටත්, ප්‍රතිවිරුද්ධ කණ්ඩායම වෙත කෙලින්ම පහරදීමටත් කටයුතු කරයි. මෙම ක්‍රියාව "" ලෙස හඳුන්වයි. වඩා සුලභ කිරීමක් වනුයේ ට පිටුපසින් හෝ ඉදිරි‍පසින් "2" හා "4" කලාප වලට පන්දුව විසිකිරීමයි. වඩා අත්දැකීම් ඇති ක්‍රීඩකයන් පන්දුව අත්පන්දු කොටුවේ අන්තවලට වැටෙන සේ උඩින් විසිකිරීමත් හෝ දෙවන පහරේදී අධික වේගයෙන් පහර දීමත් සිදුකරයි.
දෙවැනි පහර හිදි සිටින ස්ථානය අනුව එය ඉදිරි දෙවැනි පහරක් ලෙස හෝ පිටුපස දෙවැනි පහරක් ලෙස වර්ග කිරීමක්ද සිදුකරයි. පැනීම් දෙවැනි පහරක් යනු පන්දුව දැලට වඩා ආසන්න අවස්ථාවක දකුණු පාදයෙන් උඩ පැන පහර දීමයි. බොහෝවිට දැලේ වම් අන්තයේ සිට දකුණු අන්තයට ඇති දුරෙන් 3/2 දුරක සිට වම්පැත්තට මුහුණලා ස්ථානගතව සිටියි. එම ස්ථානයේ සිට ඔහුට විශාල ප්‍රදේශයක් දර්ශනය වේ.
පන්දුවට පහර දීම තීරණය වනුයේ පහර දෙන්නාගේ පැනීමේ උස ප්‍රමාණය අනුවයි. පන්දුවට පහර දෙන අවස්ථාවේ පහර දෙන්නාගේ දෑත් තම හිසට ඉහළින් මඳක් ඉදිරියට නැඹුරුව හැකි තරම් ජවය ඒ අවස්ථාවේ දී සිය දෑත් පද්දමින් මැණික් කටුව ප්‍රදේශයෙන් තදින් පහර දෙන අතර සිය මුළු ශරීරයම පන්දුව තල්ලු කිරීම සඳහා ශක්තියක්, ලෙස භාවිතා කරයි. ඉහළ නගිමින් එන පන්දුවට බවුන්සර් පහරක් දීමේ දී පන්දුව කෙළින්ම ප්‍රතිවාදී කණ්ඩායමේ භූමියට කෙළින්ම පතිත වේ.
ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධව කෙරෙන වැළැක්වීම හඳුන්වනුයේ වැළැක්වීම නැතහොත් ආරක්ෂා කිරීම යනුවෙනි. එය ‘ ’ ලෙසද හඳුවන්වයි. මෙම ඇහිරීමේදී වේගයෙන් ඇදී එන බෝලයේ දිශාව වෙනස් කිරීම, ගෝලය පාලනය කිරීම කළ හැකි අතර බෝලයේ වේගය පාලනය වී ඇහිරීම පහසු කරවයි. හොඳින් පුහුණු වූ මෘදු ඇහිරීමකදී අත්ලේ ඇඟිලි පිටුපසට විහිදෙන ලෙස දැල උඩින් බෝලය ප්‍රතිවාදී කණ්ඩායමේ පිටියටම යවනු ලබයි.
ඇහිරීම‍ හෝ වැළැක්වීම නැවතත් ඒ සඳහා සහභාගි වන ක්‍රීඩකයන්ගේ සංඛ්‍යාව අනුවද වර්ග කෙරේ. එය තනි, යුගල හා තුන් ආකාර යනුවෙනි. සාර්ථක ඇහිරීමකදී නැතහොත් වැළැක්වීමේදී ‘’ ආකාරයටම පන්දුව රැකිය යුතු වේ. ආරක්ෂා කිරීම ආකාරයටද පන්දුව වැළැක්වීම සාර්ථකව කළ හැකිය. එසේම ආවරණ ස්ථානය ප්‍රතිවාදී ‍පිළේ පහර දෙන්නා සභා ආරක්ෂකයාගේ ස්ථානය අනුව වෙනස් වීම්වලට බලපායි.
පහරදීමේදී, අත උඩින් පහර දීමේ හා තද පහරක ඇති වෙනස හඳුනා ගත යුතුය. පහර පහරට වඩා පන්දුවේ දිශාව පාලනය කිරීමට ඉඩ සලසා දේ. පහර දිය යුත්තේ පන්දුව තමන් වෙත සෙමින් පැම්ණෙන විටදි ඇඟිලි වලින් හැසිරවිය නොහැකි ආකාරයට ළඟාවෙන විටය. වෙරළ අත්පන්දු ක්‍රීඩාවේදී මෙම දෙවන වර්ගයේ පහරට බලපාන නීති තදබලය.
දෙවැනි පහර යනු කණ්ඩායමක් විසින් දෙවන වර පන්දුවට පහරදෙන අවස්ථාවයි. මෙහි ප්‍රධාන අභිප්‍රාය වන්නේ ප්‍රතිවිරුද්ධ කණ්ඩායම වෙත වේගවත් පහරක් දීමට හැකිවන සේ පන්දුව ගුවනට යොමු කිරීමයි. කණ්ඩායමක මෙම පහර දෙන්නාට කියා හඳුන්වන අතර, ඔහු ආක්‍රමණශීලි පහරක් දෙනු ලබන්නේ අනිකුත් කුමන ක්‍රීඩකයාටද යන්නත් තීරණය කරයි.
වොලිබෝල් ක්‍රීඩාව ක්‍රීඩා කරනුයේ දිගින් මීටර් 18 ක් ද පළලින් මීටර් 9 යක් ද වන අතර වර්ග මීටර් 9 9 ප්‍රමාණයේ සමාන භාගයන්ට වෙන් කර ඇත. මෙම වෙන් කිරීම සිදු කර ඇත්තේ මීටරයක් පළල දැලකිනි. මෙම දැල පිරිමි තරඟයක දී නම් පිටියේ මාධ්‍යයේ සිට මීටර් 2.43 ක් වන අතර කාන්තා තරඟයක දී නම් මීටර් 2.24 ක් වේ.