polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
තරංග යොමුකාරක විශ්ලේෂණය පෙන්වා දෙන්නේ තන්තුව තුළ වූ මුලු ආලෝක ශක්තියම හරය තුලම ගැබ්වී නැති බවයි. ඒ වෙනුවට, විශේෂයෙන් ඒක විධ තන්තුවලදී ශක්තියෙන් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් තරංග ලෙස හරය තුළ චලනය වේ.
1986 දී බෙල් විද්‍යාගාරවල ඉමැනුවෙල් ඩිසටරයර් හා සතැප්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ ඩේවිඩ් පේයින් විසින් සමව දියුණු කරන ලද ඉර්බියම් මඟින් මාත්‍රණය කරන ලද ප්‍රකාශ තන්තු විස්තාරක, ප්‍රකාශ - විද්‍යුත් - ප්‍රකාශ පුනරාවර්තන අඩු කිරීමෙන් හෝ බොහෝමයක් විට ඉවත් කිරීමෙන් දිගු දුර තන්තු පද්ධතිවල වියදම අවම කරන ලදී. නූතන බහුලව භාවිතා වන ප්‍රකාශ තන්තුවල හරය හා ආවරණය යන දෙකම වීදුරුවලින් තනා ඇති නිසා ඒවා පැරණි
වීමේ ක්‍රියාවලියට දක්වන්නේ අඩු පෙළඹවීමකි. එය 1973 දී ජර්මනියේ ෂොට් ග්ලාස් හි රෙහර්ඩ් බර්න්සි විසින් හඳුන්වා දෙන ලදී.
1991 දී ෆෝටෝනික ස්ඵටික පිළිබඳ ක්ෂේත්‍රයේ ආගමනය , පූර්ණ අභ්‍යන්තර පරාවර්තනයේ නොව ආවර්තිත ව්‍යුහයකින් තන්තු , 299 බෂ්ම , 358 පිටුව) වල නිර්මාණයට ඉවහල් විය. ප්‍රථමවරට ෆෝ‍ටෝනික ස්ඵටික තන්තු වාණිජමය වශයෙන් මිළදී ගැනීමට හැකිවූයේ 1996 දීය. ෆෝටෝනික ස්ඵටික තන්තු, සාමාන්‍ය තන්තුවලට වඩා වැඩි ශක්තියක් රැගෙන යන ලෙස සැලසුම් කළ හැකි අතර එහි තරංග ආයාමය මත රඳා පවතින ගුණ, යම් යම් යෙදුම්වලදී ඒවායේ කාර්ය ඵලය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා අවශ්‍ය පරිදි හැසිරවිය හැකි වේ.
කෙටි දුර සන්නිවේදනයේදි ප්‍රකාෂ තන්තු යොදා ගැනීම මඟින් ගොඩනැගිලි තුළ ඉඩ ඇහිරීම වැළකේ. තවද ප්‍රකාෂ තන්තු වලට විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර වල බලපෑමක් නැත. එම නිසා ගිනිගන්නා සුළු හා පුපුරන ද්‍රව්‍ය අඩංගු ස්ථානවල මේවා යොදා ගෙන ඇත.
ප්‍රකාෂ තන්තු වීදුරු වලින් මෙන්ම ප්ලාස්ටික් වලින්ද නිපදවිය හැකිය. නමුත් වීදුරු වල අති අඩු හායන ගුණය නිසා දිගු දුර සන්නිවේදනයේදි වීදුරු යොදා ගනී. බහු මත තන්තු කෙටි දුර සන්නිවේදනයේදිත් ඒක මත තන්තු දිගු දුර සන්නිවේදනයේදීත් යොදා ගනී.
ප්‍රකාශ තන්තුවක් යනු පූර්ණ අභ්‍යන්තර පරාවර්තන ක්‍රියාවලියක් මඟින් එහි අක්ෂය දිගේ අලෝකය සම්ප්‍රේශණය කරන සිලින්ඩරාකාර පාර විද්‍යුත් ‍තරංග මෙහෙයවන්නකි. තන්තුව වැසුම් ස්ථරයකින් වටවූ හරයකින් යුක්ත වේ. ආලෝක සංඥාව හරය තුළම තබා ගැනීම සඳහා හරහා වර්තනාංකය ආවරණය වර්තනාංකයට වඩා විශාල විය යුතුය. හරය හා ආවරණය අතර සීමාව, ස්ටෙප් ඉන්ඩෙක්ස් තන්තුවල දී තියුණු අතර ග්‍රේඩඩ් ඉන්ඩෙක්ස් තන්තුවල දී ක්‍රමික වේ.
ප්‍රකාෂ තන්තු වල ඇති නම්‍යතාවය නිසා එය සන්නිවේදන මාධ්‍යයක් ලෙස වර්තමානයේ යොදගෙන ඇත. එය තුළින් ආලෝකය ගමන් කිරීමේදි ආලෝක ධාරාවේ ක්ෂය වීමක් දැකිය හැකිය. විද්‍යුත් ධාරා වලට වඩා ආලෝක ධාරාවල දුර ප්‍රමාණය අඩු නිසා එය දිගු දුර සන්නිවේදන මාධ්‍යයක් ලෙස වඩාත් යෝග්‍යය වේ. එමනිසා යොදාගත යුතු රිපීටර්ස් ගණනද අඩුය. එසේම ආලෝක ධාරා තත්පරයට ගිගාබයිට් 40 ක වේගයකින් වර්ධනය කිරීමේ හැකියාවද එයට ඇත.
ප්‍රකාශ තන්තු වල දිග ප්‍රමාණයෙන් සම්බන්ධ කිරීම , විදුලි කම්බි හෝ කේබල සම්බන්ධ කිරීමට වඩා බෙහෝ සංකීර්ණ වේ. තන්තු වල කෙළවර සැලකිල්ලෙන් යුතුව පැලිය යුතු වන අතර ඉන්පසුව කාර්මිකව එකට පිරිද්දීම හෝ එසේත් නැතිනම් විද්‍යුත් වාපයක් භාවිතයෙන් ඒවා එකට විලීන කිරිම කළ යුතුය. ඉවත් කළ හැකි සම්බන්ධතා ඇති කිරීම සඳහා විශේෂ සම්බන්ධක භාවිතා කරනු ලබේ.
වඩාත් බහුල ඒක විධ තන්තු වර්ගයට 8 සිට 10 දක්වා වූ හර විශ්කම්භයක් පවතී. විධි ඒ ව්‍යුහය රඳා පවතින්නේ භාවිතා වන ආලෝකයේ තරංග ආයාමය මතය. එමනිසා දෘශ්‍ය තරංග ආයාමවලදී තන්තුව සහාය දක්වනනේ අතිරේක විධි සුලු ප්‍රමාණයකට පමණි. සැසඳීමේ දී බහු විධි තන්තු 50 වැනි කුඩා හර හා මයික්‍රොමීටර් සිය ගණක් විශාල හර ලෙස නිෂ්පාදනය කරයි.
ෆෝටෝනික ස්ඵටික තන්තු නිපදවා ඇතේ ක්‍රමික රටාවකට අනුව වර්තනාංක වෙනස් කරමිනි. එවැනි තන්තු ආලෝකය හරයට සීමා කිරීමට පූර්ණ අභ්‍යන්තර පරාවර්තනයට අමතරව හෝ ඒ වෙනුවට අපකිරණය යොදා ගනී. මෙම තන්තුවෙහි ගුණ විවිධ යෙදුම් විශාල සංඛ්‍යාවකට සුදුසු පරිදි සැකසිය හැක.
සමහරක් විශේෂ කාර්ය ප්‍රකාශ තන්තු සිලින්ඩරාකාර නොවන හරයකින් හා / හෝ ආවරණයකින් යුක්තව තනා ඇත. බොහෝ විට මේවා තනා ඇත්තේ ඉලිප්සිය හෝ සෘජුකෝණාශ්‍රාකාර හරස් කඩකින් යුක්තවය. මේවාට ධ්‍රැවීයතාවය පවත්වා ගන්නා තන්තු ඇතුළත් ‍වේ.
ගණිතයේ දී බහුපදයක් යනු, ආකලනය, ව්‍යාකලනය, ගුණනය හා නියත ධන පූර්ණ සංඛ්‍යා දර්ශක යොදා ගෙන විචල්‍ය හා නියත එකක් හෝ වැඩි ගණනකින් සැදී ඇති ප්‍රකාශනයකි.
රැකියා වියුක්තිය, මදිරාබාධය, මත්ද්‍රව්‍ය වලට ඇබ්බැහි වීම, දේශපාලන / සමාජීය අසහනකාරීත්වය මේවා තුළ හඳුනාගත හැකිවීම.
මීට අමතරව ඔස්කාර් ලුවිස් පෙන්වා දී ඇත්තේ මෙම මුඩුක්කු පැල්පත් වල දුගීකමේ සංස්කෘතියක් දැකගත හැකි බවය. මෙක්සිකෝ නගරය ආශ්‍රිතව සිදු කරන ලද අධ්‍යයනයක් පදනම් කර ගනිමින් ඔහු දක්වන්නේ මෙම දුගී පුද්ගලයන් දුගීබවේ චක්‍රයක් තුළම ජීවත් වන බවය. එමෙන්ම මොවුන්ගේ සිතීමේ රටාවන්, අධ්‍යාපන රටාවන් පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට ඒ අන්දමටම පවතින බවත්ය.
පැල්පත් යන්න සලකා බැලූ විට ඉවත ලන අමුද්‍රව්‍ය වලින් සකසාගත් දිළිඳු නිවාස වල දිළිඳු ජනයා වාසය කරන ස්ථාන ලෙස හඳුනාගත හැක. බොහෝ විට මෙම පැල්පත් තැනීමට යොදා ගන්නා අමුද්‍රව්‍ය අතර තුතී ලෑලි, වානේ තහඩු සහ ප්ලාස්ටික් තහඩු දැකිය හැක. මෙම පැල්පත් නිවාස බොහෝ විට නගර පර්යන්තයේ ගොඩනගන අතර ප්‍රමාණවත්සනීපාරක්‍ෂක පහසුකම් වලින් යුක්ත නොවේ.
මෙම ලක්‍ෂණ ප්‍රදේශයෙන් ප්‍රදේශයට වෙනස් වේ. එසේ වුවද 1960 ගණන් වල ක්ලිනාඩ් විසින් පොදුවේ ලෝකයේ මුඩුක්කු සහ පැල්පත් වල දැකිය හැකි ලක්‍ෂණ ගණනාවක් පෙන්වාදී ඇති අතර අදටත් එම තත්ත්‍වයන් එසේම පවතින බව නොයෙක් සමාජ විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දී ඇත.
චාල්ස් ඒබ්‍රහම් දකුණු ඇමරිකානු නගර තුළ සිදු කරන ලද අධ්‍යයනයන්ගෙන් එකිනෙකට වෙනස් පැල්පත් වර්ග පහක් හඳුනා ගැණින.
චීන වෛද්‍ය හුවා ටුඕ විසින් ලියන ලද වෛද්‍ය ග්‍රන්ථයක තේ පානය පිළිබඳ මුල් විශ්වාසනීය වාර්තාවක් ක්‍රි.ව. තුන්වන සියවස දක්වා දිව යයි. එය චීන ටැන්ග් රාජවංශයේ විනෝදාස්වාද පානයක් ලෙස ප්‍රචලිත වූ අතර තේ පානය පසුව අනෙකුත් නැගෙනහිර ආසියාතික රටවලට ව්‍යාප්ත විය. පෘතුගීසි පූජකයන් සහ වෙළෙන්දෝ එය 16 වන සියවසේදී යුරෝපයට හඳුන්වා දුන්හ. 17 වන ශතවර්ෂයේදී, බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවේ මහා පරිමාණයෙන් තේ වගා කිරීමට පටන් ගත් ඉංග්‍රීසි ජනතාව අතර තේ පානය විලාසිතාවක් විය.
"ඖෂධ තේ" යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ " " වලින් සාදන ලද බීම නොවේ. ඒවා පලතුරු, කොළ හෝ රෝස්ෂිප්, චමමයිල් හෝ රෝයිබොස් වැනි වෙනත් ශාක කොටස්වල කහට වේ. තේ පැලෑටියෙන් සාදන ලද තේ සමඟ ව්‍යාකූලත්වය වැලැක්වීම සඳහා මේවා "ටිසේනස්" හෝ "ඖෂධ කහට" ලෙස හැඳින්විය හැක.
පාලි 'අරිට්ඨ පබ්බත' සංස්කෘත 'අරිෂ්ට පර්වත' යන්නෙන් සිංහලයට බිඳී එන්නට අතැයි සාමාන්‍ය‍යෙන් සැලකේ. 'රිටි' යනු පාලි 'අරිට්ඨ' යන්නෙන් බිදී ආ 'ආරක්ෂාව' යන අරුත් ඇති පදයකි. ඒ අනුව රිටිගල ආරක්ෂක පර්වතයකි. මහාවංශයේ 'අරිට්ඨ පබ්බත' ලෙස සඳහන් වන්නේ ‍මෙම ස්ථානයයි.
රිටිගල යන නමේ 'රිටි' යන්නෙහි ගැබ්ව පවත්නා සැබෑ අරුත කුමක් වුව ද, එම වදන සිංහල භාෂාවේ පුරාතන වචනයක් බවවාග් විද්‍යාත්මක හා ඓතිහාසික සාධක ආශ්‍රයෙන් පැහැදිලි වේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ පුරා විද්‍යාත්මක ගවේෂණ වල පුරෝගාමියෙක් වශයෙන් සැලකන එච්.සී.පී.බෙල් රිටිගල පිළිබඳ අවධානය යොමුකළ ප්‍රථම පුරා විද්‍යාඥයා වෙයි. රිටිගල කන්ද මුළුමනින්ම ගවේෂණය කොට එහි පැවති ලෙන් හා ශිලා ලිපි හඳුනා ගැනීමත්, නටඹුන් සොයා ගැනීමත් ඔහුගෙන් සිදු වුණු කාර්යන්ය. එම සියලු පුරා විද්‍යාත්මක තොරතුරු ඇතුලත් කොට සැලසුම් හා රූ සටහන් සහිතව බෙල්මහතා විසින් 1893 දී පළ කරන දී.
වසර 1500ක පමණ කාලයක් අද්විතීය වටිනාකමකින් යුක්ත ආරාමික සංකීර්ණයක් වශයෙන් පැවති රිටිගල 11 සියවසේදීචෝළ ආක්‍රමණයත් සමඟ ක්‍රමයෙන් නටඹුන් වන්නට විය. වනගත වීම නිසා වන සතුන්ගේ වාසස්ථානයක් බවට පත් වූ රිටිගල කන්දවර්තමානයේදී වනාන්තරයෙන් වැසී පවතී. මහාවංශයේ "අරිට්ඨ පබ්බත" යනුවෙන් දැක්වෙන්නේ රිටිගල බව ඉතිහාසඥයන්ගේ මතයයි.
භාවනානුයෝගි භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා යෝග‍්‍ය වූ නිසසල වනගත පෙදෙසක් වශයෙන් රිටිගල වැදගත්කම එහි දක්නට ලැබෙන නටඹුන් වලින්ද හෙළි වේ.
රිටිගල කන්දට පිවිසෙන්නට මුලින්ම ඇත්තේ කුඩා ගල් කුළු කිහිපයක් උඩිනි. ඒ සමඟම හමු වන්නේ තරමක දිග පළලකින් යුතු ගැඹුර අඩි 30ක් තරම් වූ ගරා වැටුණු "බන්දා පොකුණ" නම් වූ සුවිශාල පොකුණයි. ඉන් පසුව තැනින් තැන විසිරී පැතිරී ඇති ගල් පාලම්, පියගැට පේළි, කවාකාර වූ ‍ශෛලමය වේදිකා, ඔපමට්ටම් කරන ලදවිශාල ගල් පුවරු, සෙල්මුවා පහන්, තටාක, බෙහෙත් ඔරු, සල පතල මළු, සක්මන් මළු, කටාරන් කෙටූ ගල් ලෙන්, පධානගර හා ගල් කුළුණුය.
විදේශීකයන්ගේ පවා අවධානයට ලක්ව ඇත. රිටිගල කඳුකරය කඳු මුදුන් හතකින් සමන්විත වේ.ඒවා නම්, ආසියා කන්ද, බට කන්ද, කොඩිගල, උණ කන්ද, අඹරාපති කන්ද, පටලීය හින්න, කිරිවැල් හින්න ආදිය වේ. 600ක් පමණ උසින් යුත් රිටිගල වියළි කලාපයේ ඉහළම ස්ථානය ද වේ. කිරිය ගස් වැව, කළුඑබේ, මොරගොඩ, මූරියා, කඩවල, බමුණුගම, උල්පත, හීනුක්කිරියාව, ගලපිටිගල ආදි ගම්මාන 14කින් වටව මෙම වන පියස පිහිටා ඇත.
දැනට අවුරුදු 2434ක් පමණ දක්වා පැහැදිලි අතීතයක් කරා දිවෙන රිටිගල මෙරට ඉතිහාසයේ මුල්ම රාජධානිය වන අනුරාධපුරයටත් පෙර පණ්ඩුකාභය කුමරුගේ සටන් මධ්‍යස්ථානයක්ව පැවතුණි. ඔහු සිය මාමාවරුන් සමඟ කළ සටනට මධ්‍යස්ථානය කර ගත්තේ මෙම කඳවුරයි. එමෙන්ම මීටත් පෙර විජය කුමරු තම්මැන්නාවේ සිට ආ ගමනේදී ඒ ගමන් මඟ රිටිගල අසලින් වැටී තිබුණුබව ද කියවේ.
රාම-රාවණ යුද්ධයේදී තුවාල ලත් රාමාගේ සහෝදරයා වන ලක්ෂ්මණට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා හනුමාන් විසින් භාරත දේශයේ සිට ඔසවාගෙන එන ලද හිමාලයේ පිහිටි බෙහෙත් පර්වතයෙන් කොටසක් රිටිගල මතට කඩා වැටී ඇතැයි යන්නද ජන ප්‍රවාදයේ එන්නකි. රිටිගල පුරා ඉරරාජ, සඳරාජ, බිං කොහොඹ, වැනි දුර්ලභ ගනයේ බෙහෙත් පැළෑටි අද මෙම වනයේ ඇති බව පැවසේ.
උතුරු මැද පළාතේ,අනුරාධපුරයට නුදුරින් රිටිගල කන්ද පිහිටා ඇත. පලුගස් වැව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයටත් කැකිරාව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයටත් මායිම්ව රිටිගල පිහිටා ඇත. හබරණ අනුරාධපුර මාර්ගයේ ගලපිටිගල හා ගනේවල්පොල අතර දකුණු පසින් අක්කර 7200ක පමණ රමණීය භූමි භාගයක් මෙම වනපියසින් වැසී ඇත්තේය.
1942 දී රිටිගල දැඩි රක්ෂිතයක් ලෙස නම් කෙරුණු අතර, එහි ශාක හා සත්ව විශේෂ රැක ගැනීම කෙ‍රෙහි විශේෂ අවධානය යොමු වන්නට විය. පුරාවිද්‍යාත්මක කටයුතු සඳහා රිටිගල සංරක්ෂණය කිරීම නැවත වරක් ආරම්භ වූයේ 1960දී පමණ ආචාර්ය රාජා ද සිල්වා මහතාගේ මූලිකත්වය යටතේය.
එච්.සී.පී.බෙල් මහතා සොයා ගත් සෙල් ලිපියකට අනුව ක්‍රි.පූ. 119-109 සද්ධාතිස්ස රජුගේ දෙටු පුත් ලජ්ජිතිස්ස රිටිගල විහාරයක් සාදා ඇති බව සඳහන්ව ඇති අතර තවත් සෙල් ලිපියක වළගම්බා රජු විසින් රිටිගල අසල කුඹුරු යායක් කරවා භික්ෂු ශාසනයට පූජා කළ බව සඳහන් වේ.
මහ වැව් දාගැබ් සිය ගණනක් ඉදිවු රජ ර‍‍‍‍ටේ වන වදුලින් ආවරණය වු රක්ෂිත වනාන්තර වලින් මුල් තැනක් රිටිගලවන පියසට හිමි‍‍‍‍‍වෙයි.‍‍‍‍‍‍ වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ දැඩි රක්ෂිතයක්ව ඇති මෙම කඳු ශිඛරයේ ඇති රූස්ස ගස් වලින්ද මෙහි ඉතිහාසය පිළිබිඹු වේ.
මහා වංශයේ සඳහන් වන පරිදි ක්‍රි.පූ.833-835 පළමු වන සේන රජු පාංශුකූලික භික්ෂූන්ට මෙහි ආරමයක් කරවා දී ඇති බව ද සඳහන් වේ.
මහා පරිමාණ වශයෙන් පාලිත පිරිස් දිනාගැනීම සහ සුළු පරිමානයෙන් මර්දනය යොදා ගැනීම ස්ථිරසාර පාලක පංතියකගේ පාලන ක‍්‍රමය වේ. නමුත් කිසිඳු රාජ්‍යයක් පාලනය කිරීම පරිපූර්ණ වශයෙන්ම මතවාදී දිනා ගැනීමක් තුළින් හෝ පරිපූර්ණ වශයෙන් මර්දනය යෙදීමෙන් හෝ කළ නොහැකිය. විවිධ නිශ්චිත අවස්ථාවන්හි දේශපාලනමය තුලනයක් සඳහා දිනාගැනීම සහ මර්දනය කුමන අනුපාතයන්ගෙන් යොදා ගත යුතුද?
ග‍්‍රාම්ස්චි ප‍්‍රකාශ කර ඇත්තේ "සියලු මිනිසුන් වනාහී බුද්ධිමතුන්ය" කියාය. මෙයින් ඔහු අදහස් කර ඇත්තේ සෑම මිනිසකුටම යම්කිසි ලෝක දැක්මක් ඇති අතර, තමන්ගේම බුද්ධිමය ආවේගයන්ට අනුව කටයුතු කරන බවයි. ග‍්‍රාම්ස්චිට අනුව බුද්ධිමතුන් හෝ බුද්ධිමතුන් නොවන ලෙස බෙදීම කළ හැක්කේ ඔවුන්ගේ චින්තනය හෝ ලෝක දැක්ම මත නොව සමාජයෙන් ඔවුන්ට බුද්ධිමය ක‍්‍රියාවක් නියම වී ඇද්ද?
ආධිපත්‍යය සහ මර්දක තන්ත‍්‍රය පිළිබඳ ග‍්‍රාම්ස්චිගේ සංකල්පයන් ඉදිරිපත් වන්නේ සමකාලීන ඉතාලියේ දේශපාලන අර්බුදය හා සම්බන්ධ වෙමිනි. ඉතාලියේ දී පළමු වරට නිර්මාණය වී ජර්මනිය, ස්පාඤ්ඤය, පෘතුගාලය වැනි අනෙකුත් යුරෝපීය රාජ්‍යයන් ට පැසිස්ට්වාදය පැතිරී යමින් තිබුණු යුගයකි මෙය. මේ පිළිබඳව ග‍්‍රාම්ස්චි විග‍්‍රහ කරන ලද්දේ සිරගෙයි සිටිමින්ය. එම විග‍්‍රහයන් කිරීම සඳහා ග‍්‍රාම්ස්චිගේ සංකල්පයන් අත්‍යවශ්‍ය වූත් මූලික වූත් සංකල්ප විය.
මාක්ස්වාදී බුද්ධිමය සම්ප‍්‍රදාය තුළ හෙජමොනිය සංකල්පයේ පැන නැගීම මුලින් ම සටහන් වී ඇත්තේ රුසියානු සමාජ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී ව්‍යාපාරය තුළය. පෙරී ඇන්ඩර්සන් අනුව හෙජමොනිය සංකල්පය රුසියානු සමාජ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයෙන් කොමින්ටර්නයටත් එතැනින් ග‍්‍රාම්ස්චිටත් උරුම විය. මේ යෙදුම මුලින්ම මුණ ගැසෙන්නේ සම්‍යක් - දෘෂ්ටික මාක්ස්වාදයේ රුසියානු නියෝජිතයන් වූ ඇක්සෙල්රොඞ්ගේ සහ ප්ලෙකනොව්ගේ ලිවීම් තුළය.
ග‍්‍රාම්ස්චි වරින් වර උසස් අධ්‍යාපන ආයතන සහ විශ්වවිද්‍යාලවල උගත් නමුත් ඔහුගේ නියම අධ්‍යාපනය එම ආයතනවලින් ලබා ගත්තා යයි කිව නොහැකිය. මැක්සිම් ගෝර්කි විසින් වෙළුම් තුනකින් ලියන ලද තම ජීවිත කථාවේ තෙවන වෙළුම "මගේ විශ්වවිද්‍යාලයන්" ලෙස නම්කර ඇති අතර එහිදී ඔහු විශ්වවිද්‍යාල ලෙස හඳුන්වන්නේ ජීවත්වීමෙන්, මිනිසුන් ආශ‍්‍රය කිරීමෙන්, පන්ති සටනේ යෙදීමෙන් ඔහු ලබාගත් අවබෝධයයි. ග‍්‍රාම්ස්චිට ද මෙය වලංගු සත්‍යයකි.
සමාජයේ පන්ති ප‍්‍රතිවිරෝධතා නැති බව කීමත්, පැසිස්ට් ව්‍යාපාරය ඊට ඉහළින් සිටින ව්‍යාපාරයක් වශයෙන් ඉස්මතු කිරීමත් පැසිස්ට්වාදයේ ලක්‍ෂණයකි. එකම ජාතියේ හෝ එකම ආගමේ වශයෙන් වූ සම්බන්ධතාවයන් ඉස්මතු කරමින් බහු ජනතාව දිනා ගැනීම මෙහි දී සිදුවේ. මෙය ජනතාව මත මතවාදී ආධිපත්‍ය දැරීමකි. එනම්; පාලක පංතිය කෙරෙහි ජනතාවගේ ගොඩනංවන ලද කැමැත්ත මඟින් පාලනය කිරීමයි. මෙය හෙජමොනියේ ප‍්‍රායෝගික භාවිතාවයි.
සාමාන්‍ය ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රික ධනේෂ්වර ක‍්‍රමයක හෝ මර්දනකාරී ධනේෂ්වර රාජ්‍යයක පවතිනවාට වඩා ඉතා පුළුල් මට්ටමකින් ජනතාවගේ නිදහස මර්දනය කිරීම පැසිස්ට් රාජ්‍යයේ විශේෂිත ලක්‍ෂණයකි. දේශපාලන අර්බුදයක දී තම නිෂ්පාදන ක‍්‍රමය හා පන්ති පාලනය පවත්වාගෙන යාම සඳහා මෙබඳු පාලනයක් හෝ පවත්වාගෙන යාමට ධනේෂ්වරය පෙළඹේ. ඒ සඳහා ධනේෂ්වරයේ කැමැත්ත, අකැමැත්ත තීරණය වන්නේ දේශපාලන අර්බුදයේ තියුණුතාව මතය.
පුරාණ ග්‍රීසියේ , අනෙකුත් නගර-රාජ්‍යවලට වඩා අධිපති නගර රාජ්‍යයේ දේශපාලන-මිලිටරි ආධිපත්‍යය පෙන්නුම් කරනලදී. ක්‍රි.ව. 19 වන ශතවර්ෂයේදී, ආධිපත්‍යය "සමාජ හෝ සංස්කෘතික ප්‍රමුඛත්වය හෝ නැගීම; සමාජයක් හෝ පරිසරයක් තුළ එක් කණ්ඩායමක් විසින් ප්‍රමුඛත්වය" සහ "සමාජයක් තුළ අනවශ්‍ය බලපෑමක් ඇති කරන කණ්ඩායමක් හෝ පාලන තන්ත්‍රයක්" පෙන්නුම් කරයි.
බුද්ධිමතුන් විවිධ පන්ති පදනම්වලින් බිහිවන බැවින් බුද්ධිමතුන් වෙනම සමාජ පන්තියක් වශයෙන් හඳුනා ගත නොහැකි බවත් ඔවුන් හඳුනාගත හැක්කේ විවිධ පන්තිවලට අයත් පිරිස් වශයෙනි යි ඔහු වැඩි දුරටත් පවසයි. එක් අතකින් පාලක පන්තීන්ට සම්බන්ධ බුද්ධිමතුන් පිරිසක් ද අනෙක් අතින් පාලක පන්තියට සම්බන්ධ නැති පාලිත පන්තිවලින් එන බුද්ධිමය පිරිස් ද සිටින බව ඔහුගේ මතයයි.
ඉතාලිය සැලකිල්ලට ගත් කල, කම්කරු පන්තිය සමාජවාදී හා කොමියුනිස්ට් පක්‍ෂවලටත්, ධනේෂ්වර පන්තිය, ක‍්‍රිස්තියානි ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී පක්‍ෂයටත් සහයෝගය දෙමින් පැවතුනි. එහෙත් පැසිස්ට්වාදය නැගීගෙන එන කාලය වන විට මෙම නායකත්වයන්ගේ, තම පන්තීන් මත තිබූ ආධිපත්‍යය ගිලිහී යමින් පැවතුනි. පැසිස්ට්වාදය බලයට පත් වන්නේ මෙබඳු දේශපාලන තත්ත්වයක් උපයෝගී කොටගෙනය.
මේ අනුව ‘හෙජමොනිය’, පාලනයේ වැදගත් මානයක් ලෙස ග‍්‍රාම්ස්චි දක්වයි. පාලනයට සුජාත බාවයක් ලැබෙන්නේ මෙම ‘කැමැත්ත’ තුළිනි. මෙම කැමැත්ත නිර්මාණය කරනු ලබන්නේ දෘෂ්ටිවාදී උපකරණ මඟින් බව ඔහු ප‍්‍රකාශ කරයි. පවුල, අධ්‍යාපනික, ආගමික, ආයතන, ජනමාධ්‍ය වැනි ආයතන දෘෂ්ටිවාදී උපකරණ වේ.
පවතින හෙජමොනිය වෙනස් කිරීම සම්බන්ධව ග‍්‍රාම්ස්චි උපාය මාර්ගයක් යෝජනා කළේය. එනම්; පවතින හෙජමොනියට විරුද්ධව ප‍්‍රතිහෙජමොනිය නම් සංකල්පය හඳුන්වා දීමයි. ප‍්‍රතිහෙජමොනිය ග‍්‍රාම්ස්චිගේ වැදගත් සංකල්පයකි.
මූලික වශයෙන් තම කායික ශ‍්‍රමය වැය නොකරන සියලුම ශ‍්‍රමික කොටස් ග‍්‍රාම්ස්චිගේ විග‍්‍රහයට අනුව නාගරික බුද්ධිමතුන් වේ. එනම්; ඉංජිනේරුවන්, දාර්ශණිකයන්, කලාකරුවන් වැන්නවුන්ය. ඔවුන්ගේ කාර්ය භාරය බුද්ධිමය බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.
එසේ ම පැසිස්ට්වාදය ජනතාවාදී වූත්, සමහර විටෙක සමාජවාදී වූත්, ජාතිවාදී වූත් ස්වරූපයෙන් දැකිය හැකිය. බොහෝ විට මෙය සමාජවාදී සටන් පාඨයන්ගෙන් පවා ආවරණය ලබන අතර සැබෑ සමාජවාදීන් ලෙස පෙනී සිටීමට උත්සාහ ගනී.
පවතින රාජ්‍ය පවතින්නේ බලහත්කාරය මතම පමණක් නොව ඒ සඳහා පාලිතයන්ගේ කැමැත්ත ද අවශ්‍ය බව ඉහත පෙන්වා දෙන ලදී. ඒ අනුව පවතින පාලනය වෙනස් කිරීමට ද මර්දනය මෙන්ම කැමැත්ත අවශ්‍ය බව ඔහු කීය.
ජර්මනිය තුළ යුදෙව් සංහාරය සිදු කිරීමට හිට්ලර්ට හැකි වූයේ ජර්මානුවන් ආර්යය ජාතිය වශයෙන් මතවාදයක් ගොඩනංවා බහුතර ජනතාවගේ පක්‍ෂපාතීත්වය තම පාලනයට ලබා ගැනීම තුළිනි.
උදා:- ශ‍්‍රී ලාංකික දෙමළ ජනතාවගෙන් බහුතරය යුද්ධයට කැමති වුවද අකැමැති වුවද එල් ටී ටී ඊ සංවිධානය විසින් ජනතාවගේ පක්‍ෂපාතීත්වය ඊට ලබාගෙන ඇත.
හිට්ලර් විසින් ජර්මන් ජනතාව ආර්ය වංශිකයන් ලෙස සලකමින් යුදෙව්වන් සතුරන් ලෙස සලකමින් උග‍්‍ර ජාතිවාදයක් ගොඩනගා ඒ මත පාලනය ගෙනයාම.
උදා:- මුසෝලිනී විසින් රෝම අධිරාජ්‍යයේ පැරණි කීර්තිය නැවත ගොඩනැගීම කෙරෙහි වූ අපේක්‍ෂාවන් ජනතා සන්තානයට ඇතුල් කිරීම.
යම් රාජ්‍යයක් විසින් අනෙකුත් රාජ්‍ය මත පතුරවන දේශපාලන, ආර්ථික සහ මිලිටරි ආධිපත්‍යය හෙජමනිය ලෙස හැඳින්වේ.
මෙම හේතූන් නිසා පරමාණු හා අයනවල විශාලත්වය මැනීමට , පරීක්ෂණාත්මක මිණුම් හා ගණනය කිරීමේ ක්‍රමවේදයන් යොදාගනිමින් අදාල මිණුමක් සොයා ගැනීමේ විශාල උත්සාහයක් විද්‍යාඥයින් දරණ ලදී. මෙහිදී ප්‍රති‍ක්ෂේප කළ නොහැකි කරුණක් වන්නේ පරමාණු 30 – 300 ප්‍රමාණයේ ගෝල ලෙස හැසිරීමයි. එවිට පරමාණුවල ප්‍රමාණය එකිනෙකින් වෙනස්වන අතර , මේ වෙනස ආවර්තිතා වගුවේ මූලද්‍රව්‍ය අතර පවතින වෙනස්කම් පැහැදිලි කිරීමට මූලික කරගත හැකිව තිබේ.
මෙවන් අවස්ථාවක දී වැඩිවන න්‍යෂ්ටික ආරෝපණය සමතුලිත වන්නේ ඒ හා වැඩිවන ඉලෙක්ට්‍රෝන ප්‍රමාණය මගිනි. එම සංසිද්ධිය ආචරනය ලෙස හැදින්වේ. මෙවිට කාණ්ඩයක් ඔස්සේ පහළට යන විට පරමාණුවේ ප්‍රමාණය විශාල වේ.කෙසේ වුවද , ආචරණ‍ෙයන් සිදුවන බලපෑම අඩුවන අවස්ථා 2ක් පවතී. මෙම අවස්ථ‍ාවේ දී පරමාණුවේ ප්‍රමාණය අපේක්ෂිත අගයට වඩා කුඩා වේ.
පරමාණුක අරය මුළුමනින්ම තීරණය වනුයේ ඉලෙක්ට්‍රෝන මගිනි. මෙහිදී පරමාණුක න්‍යෂ්ටිය ෆෙම්ටො මීටරවලින් මණිනු ලැබේ. එම අගය ඉලෙක්ට්‍රෝන වළාවේ අගයට සාපේක්ෂව 100,000 වාරයක් කුඩා වේ. නමුත් ඉලෙක්ට්‍රෝන ඇතැම් පෙදෙසක ගමන් කළද , එයට නියමිත ස්ථානයක් නොමැති බැවින් ඉලෙක්ට්‍රෝන වළාවට එතරම් තියුණු මායිමක් නොපවතී.
පරමාණුක අරය , නැතහොත් පරමාණුවේ විශාලත්වය, පරමාණුවේ පැහැදිලිව අර්ථ දක්වා නැත භෞතික අගයන් නොවන අතර එය සියළු අවස්ථාවන්හි නියතයක්ද නොවේ , යම් පරමාණුවක අරීය අගය රදා පවතිනුයේ ඒ සදහා යොදාගන්නා නිර්වචනය මතය. මේ සදහා වූ එකිනෙකට වෙනස් අවස්ථාවනෝචිත නිර්වචන කිහිපයක් ඇත.
“පරමාණුක අරය” යන පදය ගැටළු සහගතය මක් නිසාදයත් , එය නිදහස් පරමාණුක හා නිදහස් අණු යන දෙකේම වෙනස් අගයන් ලබා දෙන බැවිනි. මෑත භාගයේ දී අයනික අරය යන යෙදුම ද භාවිතයේ ගැටළු ඇත. එයට හේතුව , සහසංයුජ හා අයනික බන්ධන අතර වෙනස පදනම් රහිත බැවිනි.
කවුඩුල්ල ජාතික උද්‍යානයේ කිඹුලන් පහසුවෙන් දැකබලා ගත හැකි මෙම කලාපයේ පිහිටි වැදගත් ස්ථානයකි. උද්‍යානය තුළ ඒ හරහා ගමන් කරන පෞරාණික ඇළ මාර්ගයක් සහ කුඩා දූපත් සමූහයකින් යුතු අගනා දියපාරවල් කීපයක් පැවතීම තුළින් කවුඩුල්ල ජලාශය සහ ඊට යාබද තෙත් බිම් තුළ මනා ආකර්ශනයක් දැකගත හැකිය. මන්ද යත් විවිධත්වයෙන් අනූන දේශීය හා විදේශීය පක්‍ෂි විශේෂ රාශියක් ඒ වෙත ඇදී ඒමයි. ඒ අතර දියකාවා,අළු කොකා,ලතුවැකියා සහ ආසියානු විවර තුඩුවා පහසුවෙන් දැකගත හැකිය.
කවුඩුල්ල ජාතික උද්‍යානය පිහිටා ඇත්තේ වියළි කාලාපයේ අලි විශාල රංචු වශයෙන් ඵත්රැස්වන වියළි කාලාපයේ හදවත බඳු වු අලින්ගේ වාසභුමියේය. මේ නිසා කවුඩුල්ල ජාතික උද්‍යානය වසර පුරාම අලි ඇතුන් දැකබලා ගැනිමට හැකි ශ්‍රී ලංකාවේ අගනා ස්වභාවික වාසස්ථාන අතරින් ඵකක් වේ. ආහාර හා ඡලය පැවතිම නිසා කවුඩුල්ල ජාතික උද්‍යානය වසර පුරාම ව්ශේෂයෙන්ම ව්යළි කාලයේ අලි ඇතුන්ගේ වාසයට මනා පරිසරයක් උදාතර දේ.
කවුඩුල්ල ජාතික උද්‍යානය ආශ්‍රිත දැකුම්කළු කවුඩුල්ල ජලාශය රටේ කෘෂිකර්මය පදනම් කරගත් සංස්කෘතික සම්ප්‍රදාය සහ එහි ස්වාභාවික සම්පත් එකට සම්මිශ්‍රණය වු ශ්‍රී ලංකාවේ ජලාශ්‍රිත ශිෂ්ටාචාරයෙහි ගෞරවනීය අංගයකි. අක්කර අඩි 104,000 ධාරිතාවයකින් යුතු කවුඩුල්ල ජලාශය ක්‍රි.ව 3 වන සියවසේදී ඉදිකරනු ලැබූ කීර්තිමත් මහසෙන් රජුගේ සොහොයුරියක් විසින් ඉදිකර ඇති බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ.
මුළු භුම් ප්‍රමාණයෙන් 2/3 ක් මුළුමනින්ම පාහේ වසරේ මාස කිහිපයක් ජලයෙන් වටවී පවතින ශ්‍රී ලංකාවේ එකම ජාතික උද්‍යානය ලෙස කවුඩුල්ල ජාතික උද්‍යානය හැඳින්විය හැකිය. උද්‍යානය මෙම නමින් හැඳින්වීමට මූලික හේතුව වූයේ කවුඩුල්ල ජලාශය අගනා කුරුළු සම්පතක හිමිකාරීත්වය පිළිබඳ සුවිශේෂත්වයක් ලබන හෙයිනි. එසේම අලි, කිඔුලන් ඇතුළු සත්ව විශේෂ රාශියකට වාසස්ථාන සපයයි.
නානාවිද තෘණ ව්ශේෂ වලින් යුතු වු ද, තෙත් සමයේ මල්බර වන සාරවත් තුරුලතා, ගෝනා, තිත් මුවා, මීමින්නා සහ වල්ඌරා වැනි ශාක භක්‍ෂක සතුන් බොහොමයනට අනර්ඝ වාසස්ථාන සහ ආහාර සපයා දේ. එසේම දිවියන් සහ වලසුන් වැනි දුර්ලභ සතුන් මෙම උද්‍යානය තුළ දැකගත හැකිය.
හා සංකේත පැවතගෙන එනුයේ වර්තමානයේ පිළිනොගැනෙන විද්‍යාඥයන් විසින් සකස් කරන ලද වර්ණාවලි රේඛා කාණඩ ගත කිරීම මත පදනම් වෙමිනි. ඒවා , , , හා නම් වේ. මේ ආකාරයට නම් කරන ලද්දේ වර්ණාවලි රේඛාවල සියුම් ව්‍යුහය සලකා බලමිනි. නමුත් සංකේතය යොදන ලද්දේ ඉංග්‍රීසි හෝඩියේ අනුපිළිවෙල සලකමිනි. කාක්ෂික 5කට වඩා ඇති කවච සෛද්ධාන්තිකව පැවතිය හැකි වුව ද මෙමගින් සොයාගනු ලැබූ සියලුම මූලද්‍රව්‍ය පමණක් ආවරණය කළ හැක. ඇතැම් අවස්ථාවලදී හා කාක්ෂික ගෝලාකාර හා පර්යන්ත ‍ ලෙසද අර්ථ දක්වයි.
එකම හා එකම අගය ඇති තත්ව එකම ඉලෙක්ට්‍රෝන උප කවචයේ පිහිටන අතර, අදාල ඉලෙක්ට්‍රෝන සම ඉලෙක්ට්‍රෝන‍ ලෙස හදුන්වයි.
මක් නිසාද යත්, ඉලෙක්ට්‍රෝනයකට තිබිය හැක්කේ බැමුම් ආකාර දෙකක් පමණක් වන බැවින් , කාක්ෂිකයකට ‍ඉලෙක්ට්‍රෝන 2කට වඩා තිබිය නොහැක.
උප කවචයකට 4 + 2 ඉලෙක්ට්‍රෝන ප්‍රමාණයක් දරා සිටිය හැක. කවචයකට 22 ඉලෙක්ට්‍රෝන සංඛ්‍යාවක් දරා සිටිය හැක. මෙහි යනු කවචයේ අංකයයි.
ඉලෙක්ට්‍රෝන විශාල සංඛ්‍යාවක් ඇති පරමාණුවල මෙම වින්‍යාසය ඉතා දිගු විය හැකි අතර එවිට උච්ච වායු වින්‍යාසය භාවිතා කරයි. මෙහිදී පරමාණුවල පළමු කාක්ෂික කීපය එක හා සමාන බැවින් භාවිතය ඉතා පහසු වේ. උදාහරණයක් වශයෙන් පොස්පරස් ගත් කළ , එය නියෝන්ගෙන් වෙනස් වන්නේ තෙවන කවචයක් ඇතුල් වීම මගින් පමණි. එමනිසා නියෝන් ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය ද භාවිතයෙන් පොස්පරස්හි ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය මෙලෙස ලියනු ලබයි. 32 33
පරමාණුවක් භූමි අවස්ථාවේ පවතින විට , එහි ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය අවුෆ්බාවූ මූලධර්මය පිළිපදී. මෙම මූලධර්මයට අනුව, ඉලෙක්ට්‍රෝන නොයෙකුත් ශක්ති මට්ටම්වලට ඇතුළු වන්නේ එහි ශක්තිය වැඩිවීමට අනුකූලවය. එමනිසා පළවන ඉලෙක්ට්‍රෝනය අවම ශක්ති මට්ටමට ඇතුල් වන අතර, දෙවන ඉලෙක්ට්‍රෝනය ඉන්පසු අවම ශක්ති මට්ටමට ඇතුළු වේ. මෙසේ ඇතුළුවන ආකාරය පහත සදහන් පිළිවෙලට සිදු වේ.
භෞතික හා රසායන විද්‍යාඥයින් පරමාණුවක ඉලෙක්ට්‍රෝන ඇසිරීම සම්මත අංකයක් මගින් දක්වයි. මෙහිදී කාක්ෂිකය ආකාරයට ලියයි. යනු කවචයේ අංකය ද යනු කාක්ෂික වර්ගය ද , යනු කාක්ෂිකයේ ඇති මුළු ඉලෙක්ට්‍රෝන ගණන ද වේ. පරමාණුවක කාක්ෂික ලියනුයේ ඒවායේ ශක්තිය වැඩි‍වීමේ අනු පිළිවෙළටය එසේත් නොමැති නම් ඒවා පිරෙන අනු පිලිවෙලටය.
කවච හා උපකවච ක්වොන්ටම් අංකවලින් දැක්වෙන අතර, ඉලෙක්ට්‍රෝනවලට න්‍යෂ්ටියේ සිට පවතින දුරින් හෝ සමස්ත ශක්තිය මගින් නොදැක්වේ. විශාල පරමාණුවල 2වන කවචයට ඉහලින් ඇති කවච අති පිහිට වේ.
පරමාණුවක ඉලෙක්ට්‍රෝන තත්ව ක්වොන්ටම් අංක 4කින් දිය හැක. මින් 3ක් පූර්ණ සංඛ්‍යා වන අතර , ඒවා, තමා සිටින පරමාණුක කාක්ෂිකයට අයත් අංක වේ.
මහායාන බෞද්ධ දර්ශනයෙහි බෝධිචිත්තය සේම බෝධි සත්ත්වයන් ද උසස් වේ. එය අපරිමිත බලයකින්ද අපිරිමිත ගුණවලින් ද හෙබි පරමාදර්ශී උතුමෙකු වශයෙන් විග්‍රහකර ඇත. බෝධි චිත්තය පිළිබඳව මහායානික අදහස් විමර්ශනය කිරීමේ දී එතුළට ජනකාන්ත වූ ආගමික භක්තිය, දනවන ලක්ෂණ මෙන් ම දාර්ශනික ලක්ෂණ ද ඇතුළත් කර ඇති බව පෙනේ. මානුෂික චිත්තයෙහි මෙන් ම බෝධි චිත්තයෙහි වෙනසක් නැතැයි පෙන්වා දෙන මහායාන ග්‍රන්ථ ලෞකික සහ ලෝකෝත්තර වශයෙන් බලන විට ‘චිත්තය’ කොටස් තුනකට අනුව විග්‍රහ කළ හැකි බව දක්වයි.
පරමෝත්කෘෂ්ට ධර්මතාවය බෝධි චිත්තය වේ. එසේ හෙයින් බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ මහා කරුණාවෙන් ම යුක්තව භව ගමනට ප්‍රධාන හේතුව වූ ප්‍රතීත්‍ය සමුත්පාදය සොයා ගනිත් බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ බෝධිචිත්තය සමානාත්මතාව නමැති හෘදයෙහි වාසය කරමින් විමුක්තිය උදෙසා උපායයන් නිර්මාණය කරයි. බෝධිචිත්තය අවබෝධ කළ තැනැත්තේ ජාති ජරා මරණ යන්ගෙන් විනිර්මුක්තව ආත්මාර්ථ පරාර්ථ සාධනයට හේතු වූ කර්ම සම්පූර්ණ කිරීමෙහි නිරත වේ.
ථෙරවාද සම්ප්‍රදායෙහි මනෝප්‍රණිධාන යනුවෙන් හඳුන්වා ඇත්තේ මෙය යි. බෝධි ප්‍රස්ථාන ට්ත්තය නම් බෝධි ප්‍රණිධි චිත්තයෙන් යුක්තව බුද්ධත්වයෙන් අවබෝධ කිරීමට හැකි ව්‍රතයක් දරමින් යහපත් ක්‍රියාවන් සිදුකරමින් කටයුතු කරන සිතයි. බෝධිප්‍රණිධි චිත්තය සහ බෝධි ප්‍රස්තාන චිත්තය අතර වෙනස ගමනක් යෑමට සැරසෙන පුද්ගලයෙකු ඒ ගමන යාමට සිතීම සහ ඒ ගමන යාම හා සමාන ය.
සකල විධ වූ ක්ලේශ ධර්මයන්ගෙන් විනිර්මුක්තව සියලු දුක්ඛයන්ගෙන් දුරස්ථව පාප ධර්ම බාහිර කරමින් යහපත්ව මනා සේ යහපත් ව උසස් සේ යහපත් ව ධර්මාත්ම ව සියලු සත්ත්වයන් විෂයෙහි ශ්‍රේෂ්ඨ ව අනුත්තර වූ සම්‍යක් සම්බුද්ධ තත්ත්වයට පත්ව මහා පුරුෂ ව සකල විධ බන්ධනයන්ගෙන් විනිර්මුක්තව නොනැවති ම ඉදිරියට ගමන් කරන්නා වූ උත්තම චිත්තය බෝධි චිත්තය යි.
පාලි අට්ඨ කතාවන්හි විවරණයන්ට අනුව අවබෝධ නොකළ චතුරාර්ය සත්‍යය ඇත්තා අනභිසම්බුද්ධ යනුවෙන් හඳුන්වයි. ‘බෝධිසත්ත’ යනු අවබෝධ කරන්නා වූ පුද්ගලයා ය. සම්මා සම්බෝධිය අවබෝධය කිරීම සඳහා උත්සාහ වන වීර්ය වඩන සිහි නුවණ සහිත උතුමා බෝධිසත්ත්ව වේ. එමෙන් ම බෝධියෙහි ඇලුණු ලැඟුණු තැනැත්තා ‘සත්ත’ නම් වේ.
‘බෝධිචිත්තය වනාහී පඤ්චස්ඛන්ධය, ද්වාදසායනනය, අෂ්ඨාදශ ධාතු අන්තර්ගත නොවන ස්වභාවයයි. එය ස්පර්ශ කළ නොහැකි ස්වභාවයකි. එය අනාත්මය. සර්ව සාධාරණය. අනිර්මිතය. ශූන්‍යය. බෝධිචිත්තයෙහි ප්‍රධානම අංගය නම් කරුණාව හෙයින් එහි ස්වභාවය අවබෝධ කර ගත් තැනැත්තා කරුණා චිත්තයෙන් ම සියල්ල දකියි.
කරුණාව හා ප්‍රඥාව සාරය කොට ගත් බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ පාරමිතා ධර්ම හයක් සම්පූර්ණ කළ යුතු වෙයි. හීනයාන සම්ප්‍රදායෙහි සඳහන් වන පරිදි බුද්ධත්වය අවබෝධ කිරීම සඳහා බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ දස පාරමිතාවන් සම්පූර්ණ කළ යුතුªවේ. එහෙත් මාහායාන සම්ප්‍රදාය තුළ එබඳු දස පාරමිතාවන් නොමැත.
මෙලෙස විකසිත කරගත හැකි බෝධි චිත්තය බෝධිප්‍රණිධි චිත්තය හා බෝධි ප්‍රස්ථාන චිත්තය වශයෙන් උභයාකාරය. මෙය බෝධි චිත්තයෙහි කරුණාව මූර්තිමත් වන අවස්ථාවක් ලෙස සැලකේ. ‘බෝධි ප්‍රණිධිය’ නම් සකල ලෝකවාසී සත්ත්වයන් ගේ් අපේක්ෂාව උදෙසා තමා බුද්ධත්වයට පත්වන්නෙමියි යන චිත්තය යි.
මහායාන ධර්මයට අනුව සියලුම සත්ත්වයන් ගේ් චිත්තාභ්‍යන්තරයෙහි බෝධිචිත්තයේ මුල බීජ පවතී. එහෙත් එය විකසිත නොවී හැකිලී සැඟවී පවතී. එය මුළුමනින් ම විකසිතව පවතින්නේ් බුදුවරයන් තුළ පමණි. මිලිනව පවත්නා බෝධිචිත්තය සතරාකාරයකින් විකසිත කරගත හැකි බව මහායානිකයෝ පිළිගනිති.
සාමාන්‍යයෙන් ව්‍යවහාරයේදී ‘’බෝධි සත්ත්වයා’’ යන්න සර්වඥතා ඥානය ලැබීමට නියත විවරණ ලැබූ උතුමා අදහස් කරයි. හෙතෙම බුද්ධාංකුර වශයෙන් සලකා ඇති අතර බුද්ධත්වය උදෙසා පාරමී ධර්ම පූරණය කරන තැනැත්තා ද බෝධිසත්ව නාමයෙන් සලකයි.
‘සත්ත’ යන්න විග්‍රහකරන පාලි පෙළ දහම ‘සතෙතා’ ඇලුණේ, ‘ආසතෙතා’ වඩාත් ඇලුණේ ‘විසතෙතා’ තරයේ ඇලුණේ සත්ත නාමයෙන් හඳුන්වා ඇත. එහෙත් ඇලීම් අර්ථයෙන් බෝධිසත්ත්වයන් හට අර්ථ දැක්වීම මගින් එහි සැබෑ අර්ථය උද්දීපනය නො වේ.
මේ තත්ත්වය කෙරෙහි කලකිරී පාප ධර්මයන්ගෙන් බැහැරව පාරමිතා ධර්ම පූරණය කරමින් සම්බෝධිය සොයමින් සකල විධ පුණ්‍ය ධර්ම රැස් කිරීමේ උද්තුංග කාර්යයෙහි යෙදීමට පොළඹවනු ලබන චිත්තය බෝධිසත්තව චිත්තයයි.
ලෞකික චිත්තය අසංඛ්‍ය වූ ආත්ම දෘෂ්ටිය සහිතව පාප ධර්ම හේතුවෙන් අපරිශුද්ධ වූ ස්වභාවයකින් යුක්තය. එබැවින් එය සදාතනිකව ම ජාති ජරා ව්‍යාධි මරණයන්ට භාජනය වෙමින් සංසාරයෙහි සැරිසරයි.
මහායානිකයන් පිළිගන්නා පරිදි බෝධිචිත්තය පහළ වීම යනු සිතෙහි කරුණාව හා ප්‍රඥාව ඇති වීම යි. එතැන් පටන් හෙතෙම බෝධි සත්ත්වයකු වේ.
ලෝකය පුරා මේ බැක්ටීරියාවෙන් පතුරුවන රෝග තත්ත්වය වාර්තා වුව ද නිවර්තන හා උප නිවර්තන රටවලින් බහුලව මේ රොගීන් හමු වේ. ශ‍්‍රී ලංකාවේ ද මෙවැනි බැක්ටීරියා ප‍්‍රබේද හයක් සොයාගෙන තිබේ. ශ‍්‍රී ලංකාවට ආවේණික රෝගයක් වන ජනවහරේ මී උණ නමින් හඳුන්වන රෝග තත්ත්වය ද වැළඳෙන්නේ මේ බැක්ටීරියාකාරකය මගිනි.
මේ රෝග ලක්ෂණ පහළ වූ විට රෝගය පිළිබඳ නිවැරැදි ම නිරීක්ෂණයකට එළඹීමට නම් රෝගීන්ගේ ප‍්‍රතිදේහ පරීක්ෂාවක්, මුත‍්‍රා පරීක්ෂණයේ දී ඇල්බියුමින් පෝටීන් තිබීම රුධිර පරීක්ෂණයේදී සුදු රුධිරානු වැඩි වීම වෛද්‍ය වරුන්ට රෝගය පිළිබඳව නිෂ්චිත තීරණ ගැනීමට හැකියාව උදා කරති.
ශ‍්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ වැඩිම මී උණ රෝගීන් ප‍්‍රමාණයක් සහ මරණ ප‍්‍රමාණයක් සිදු වූ වර්ෂය වශයෙන් පසුගිය 2008 වර්ෂය වාර්තාගත වී තිබේ. පසුගිය වසරේ මී උණ රෝගයට හත් දහස් හාරසිය හය දෙනෙකු ගොදුරු වී තිබේ. ඉන් දෙසීයක් පමණ මිය ගොස් ඇත.