polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
වගන්තිය සුරාබදු ගෙවිය යුතු භාණ්ඩ ආනයනය, අපනයනය හෝ ප්‍රවාහනය සඳහා වූ බලපත්‍ර ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයා විසින්‌ නිකුත්‌ කරනු ලැබේ. මෙසේ නිකුත්‌ කරනු ලබන බලපත්‍ර නිශ්චිත කාලසීමාවකට මෙන්ම සුරා බද්දට යටත්‌ යම්‌ භාණ්ඩවලට සාමාන්‍යයෙන්‌ නිකුත්‌ කරන බලපත්‍ර විය හැක. නැතහොත්‌ එම නිකුත්‌ කිරීම්‌, නිශ්චිත අවස්ථා මෙන්ම එක්‌ ආකාරයක තොග වෙනුවෙන්‌ විශේෂයෙන්‌ නිකුත්‌ කරනු ලබන බලපත්‍ර විය හැක.
වගන්තිය සුරා බද්දට අදාලව මෙම ආඥාපනතේ චිධිවිධාන යටතේ හෝ වෙනත්‌ යම්‌ නීතියක්‌ යටතේ හෝ එම විධිවිධාන ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා අමාත්‍යවරයා විසින්‌ නීති සෑදීමෙන්‌ අනතුරුව එකී රීති හැකි ඉක්මණින්‌ පාර්ලිමේන්තුව වෙත ඉදිරිපත්කළ යුතු අතර සංශෝධන සහිතව හෝ රහිතව පාර්ලිමේන්තුවේ යෝජනා සම්මතවීමෙන්‌ පසු හා ගැසට්‌ නිවේදනයකින්‌ තහවුරු කළ පසු, එම නිවේදනයේ දින සිට හෝ එහි සඳහන්‌ චෙනත්‌ දිනයක සිට එය බලපවත්වනු ඇත.
අමාත්‍යවරයා විසින්‌ නිවේදනයක්‌ මගින්‌, යම්‌ සුරාබදු අයකළ හැකි භාණ්ඩයක්‌, මුළු ලංකාවටම හෝ යම්‌ නිශ්චිත ප්‍රදේශයේ හෝ නිශ්චිත කාලසීමාවක්‌ හෝ අවස්ථාවක්‌ සඳහා හෝ යම්‌ නිශ්චිත පංතියක තැනැත්තන්‌ සඳහා මේ ආඥාපනතේ සියලුම විධිවිධානවලින්‌ හෝ යම්‌ විධිවිධානයකින්‌ සම්පූර්ණයෙන්‌ ම හෝ කොටසක්‌ වශයෙන්‌ නිදහස්‌ කළ හැකි අතර එකී නිදහස්‌ කිරීම සුදුසු යයි ඔහු අදහස්‌ කරන කොන්දේසිවලට යටත්‌ කළ හැකි ය.
මෙම ආඥාපනත යටතේ චිකිණීම සඳහා බලයලත්‌ බලපත්‍රකරුවකු චිසින්‌ ඔහුගේ බලපත්‍රය ආපසු භාරදීමට නීරණය කරන්නේ නම්‌ ඒ බව ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයා වෙන කරනු ලබන ලිඛිත දැනුම්‌ දීමකින්‌ මාසයක්‌ ඉකුත්‌ වූ පසු එසේ කල හැක. එය එසේ කිරීමට පෙර බලපත්‍රය ආපසු භාර නොදුන්නේ නම්‌ මුලු කෘාලසීමාව සඳහාම ඔහු විසින්‌ 'ගෙවිය යුතුව තිබූ සම්පූර්ණ බලපත්‌ ගාස්තුව ගෙවිය යුතු ය.
28අ. මේ ආඥාපනතේ කුමක්‌ සඳහන්‌ වුව ද, නියෝජනය කිරීමෙන්‌ පසුව හෝ අන්‍යාකාරයකින්‌ අමාත්‍යවරයා විසින්‌ එසේ කිරීමට අවශ්‍යයයි තීරණය කලහොත්‌ ඒ සඳහා මේ හේතු දැන්වීමකින්‌ තොරව ඔහු විසින්‌ බලපත්‍රයක්‌ ප්‍රදානය කරන අධිකාරියට බලපත්‍රයක්‌ ප්‍රදානය කිරීමට හෝ බලපත්‍රයක්‌ අලුත්‌ කිරීමට හෝ අවලංගු කිරීමට විධානය කරනු ලැබිය හැකි අතර ඒ අධිකාරිය විසින්‌ ඒ විධාන බලාත්මක කල යුතු ය.
අමාත්‍යවරයා විසින්‌ නිවේදනයක්‌ මගින්‌ ඕනෑම සුරාබදු භාණ්ඩයක්‌ ආනයනය හෝ අපනයනය කිරීම තහනම්‌ කළ හැක. එමෙන්ම ඔහුගේ අභිමතය පරිදි ඕනෑම සුරාබදු භාණ්ඩයක්‌ කොන්දේසි සහිතව සහ ගෙවිය යුතු යම්‌ බද්දක්‌ ගෙවීමට යටත්ව, ආනයනය හෝ අපනයනය කිරීම්ට අවසර දිය හැක. එසේ ම ඕනෑම සුරාබදු භාණ්ඩයක්‌ එක්‌ ප්‍රදේශයක සිට තවත්‌ ප්‍රදේශයක්‌ වෙත ප්‍රවාහනය කිරීම ද තහනම්‌ කළ හැක.
වගන්තිය බලය ලත්‌ නිළධරයකුට යම්‌ විටක යම්‌ ගසක මලක්‌ යට එල්ලා තිබෙන යම්‌ හැලියක හෝ වෙනත්‌ භාජනයක පැසුනු රා දක්නට ලැබෙන අවස්ථාවක, ඒ ගසින්‌ පැසුණු රා නිෂ්පාදනය කිරීමට බලය දෙන බලපත්‍රයක්‌ වලංගුව නොමැති බවට ඔහු සෑහීමට පත්‌ වුවහොත්‌ එම මල කපා දැමීම හෝ ඔහු ඉදිරිපිට සහ ඔහුගේ අධීක්ෂණය යටතේ එම මල කපා දැමීමට සැලැස්වීම ඔහු විසින්‌ කළ හැකි ය.
මෙම වගන්තිය අනුව “චාහනයක්‌' යනුවෙන්‌ හැඳින්වෙන්නේ ගැලක්‌,. මැදිරියක්‌, කරත්තයක්‌, මෝටර්‌ රථයක්‌, යතුරු පැදියක්‌ බසයක්‌, ලොරියක්‌, පාපැදියක්‌, හෝ කාර්මිකව ක්‍රියා කරන වෙනයම්‌ හෝ වාහනයකි වාහනයක “රියදුරු” යන්නෙන්‌ යතුරු පැදියක්‌ හෝ පා පැදියක්‌ පදවන්නන්ද ඇතුළත්‌ වේ. “සංඥාවක්‌” යනුවෙන්‌ නලාවකින්‌ වරක්‌ හෝ දෙවරක්‌ නාද කිරීම ප්‍රමාණවත්‌ වේ.
ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයා විසින්‌ නිකුත්‌ කල බලපත්‍රයක්‌ මත මිස, 4 වැනි වගන්තිය යටතේ සිල්ලරට විකිණීමේ සීමාවන්‌ පිළිබඳව අමාත්‍යවරයා විසින්‌ පනවා ඇති සිල්ලරට විකිණීමේ සීමාවන්‌ ඉක්මවීමට හෝ බලපත්‍රයක්‌ නොමැති නිෂ්පාදනකරුවකුට හෝ වෙළෙන්දඳකුට සුරාබද්දට යටත්‌ කිසිදු භාණ්ඩයක්‌ තමා වෙත තබා ගැනීම තහනම්‌ වේ.
පාර්ලිමේන්තුව විසින්‌ අනුමත කිරිම ප්‍රතික්ෂේප කල වන උපවගන්තිය යටතේ වූ යම්‌ නියමයක්‌ ඒ ප්‍රතික්ෂේප කල දින සිට බලපැවැත්වෙන පරිදි ඒ යටතේ කරන ලද කිසිවක වලංගුභාවයට හානියක්‌ නොමැති පරිදි ප්‍රත්‍යාදිෂ්ඨ කල බවට සලකනු ලැබිය යුතු ය. එවැනි යම්‌ නියමයක්‌ ප්‍රත්‍යාදිෂ්ඨ කල බවට සලකන දිනය පිළිබඳ නිවේදනය ගැසට්‌ පත්‍රයේ පළ කරනු ලබිය යුතු ය.
සුරාබදු ආදායම පිළිබඳව, ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයාට සමගාමීව හෝ ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ ට බැහැරව, ඔහුගේ සියළුම බලතල හෝ කොටසක්‌ ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා අමාත්‍යවරයා විසින්‌ පාලනයට යටත්ව හා ඔහුගේ අභිමතය පරිදි ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ හැර වෙනත්‌ අයකු පත්‌ කිරීමට හැක ;
යම්‌ තැනැත්තකු චිසින්‌ තමාගේ පෞද්ගලික පාවිච්චිය සඳහා නීත්‍යානුකූලව ලබාගෙන, ඔහු විසින්‌ විකුණන ලද හෝ ඔහු වෙනුවෙන්‌ වෙන්දේසියේ විකුණන ලද හෝ ඔහු ස්ථානයකින්‌ අස්‌ වී ගිය පසු හෝ මිය යාමෙන්‌ පසු වනුයේ සම්බන්ධතා නියෝජනය කරන අය වෙනුවෙන්‌ වෙන්දේසියේ විකුණන ලද යම්‌ විදේශ මත්‌පැන්‌ විකිණීම පිළිබඳව මේ වගන්තියේ කිසිවක්‌ අදාළ නොවන්නේ ය.
මෙම ආඥාපනතේ කාර්ය සඳහා මුලු ලංකාව පුරා හෝ යම්‌ ප්‍රදේශයක්‌ තුල, සාමාන්‍ය ගැනුම්කරුවන්‌ හෝ යම්‌ නිශ්චිත ගැණුම්කරුවන්‌ කොටසක්‌ විසින්‌, නිශ්චිත අවස්ථාවක්‌ සඳහා හෝ සුරා බදු භාණ්ඩ කොපමණ ප්‍රමාණයක්‌ පිළිවෙලින්‌ සිල්ලරට හා තොග වශයෙන්‌ විකිණිය යුතු සීමාව පිළිබඳ නිවේදනයක්‌ මගින්‌ ප්‍රකාශයට පත්‌ කිරීමට අමාත්‍යවරයාට හැක.
යම්‌ පොලිස්‌ නිලධරයකු විසින්‌, ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයා විසින්‌ එසේ කරන, ලෙස ඉල්ලා ඇත්නම්‌, යම්‌ පරිශ්‍රයක සන්තකය ලබා ගැනීමේ දී හෝ අත්හැර දැමීමේ දී ඊට අදාලව වන උපවගන්තිය යටතේ දෙන ලද චිධානවල අනුකූලභාවය සුරැකීම සඳහා සාධාරණව අවශ්‍ය විය හැකි යම්‌ පියවා ගැනීම සහ යම්‌ බලය භාවිත කිරීම කල යුතු ය.
ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයා විසින්‌ ඒ පරිශ්‍රවල සන්තකය ලබාගෙන නොමැති නම්‌ සහ පදිංචිකරු ඔහු පදිංචිව සිටින්නා වූ පරිශ්‍රය සම්බන්ධයෙන්‌ කුලී නිවැසියකුව සිටියේ නම්‌ වන උපවගන්තියේ සඳහන්‌ කරන ලද ආකාරයට ගණනය කරන ලද වන්දි මුදල පදිංචිකරු විසින්‌ බදු කුලිය ගෙවනු ලැබිය යුතු තැනැත්තා වෙත ගෙවිය යුතු ය.
19 වැනි වගන්තිය යටතේ රා නිෂ්පාදනය සහ විකිණීම සඳහා ලබා දී ඇති විශේෂිත වරප්‍රසාදය රා ලබා ගැනීම පිණිස ප්‍රතිලාභියා වෙත දී ඇති ලිඛිත බලය, 15 වැනි වගන්තිය යටතේ තත්කාර්ය සඳහා ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයා විසින්‌ නිකුත්‌ කල බලපත්‍රයට සමාන බැව්‌ අමාත්‍යවරයාට ප්‍රකාශ කිරීමට හැක.
වැනි උප වගන්තියේ හෝ ඡේද යටතේ යම්‌ පුද්ගලයකු වෙත තිබූ බලපත්‍රයක්‌, අවසර පත්‍රයක්‌ හෝ ප්‍රවේශපත්‍රයක්‌ අවලංගු කළ විට, සුරාබද්දට අදාලව දැනට බලපවත්නා යම්‌ නීතියක්‌ යටතේ හෝ, මෙම ආඥාපනත යටතේ දෙන ලද බලපත්‍රයක්‌. අවසර පත්‍රයක්‌ හෝ ප්‍රචේශ පත්‍රයක්‌ ඉහත සඳහන්‌ බලධාරියා විසින්‌ අවලංගු කළ හැක.
"විදේශීය මත්පැන්‌” වර්ගවලට දේශීය මත්පැන්‌ නොවන සියලු මත්පැන්‌ වර්ග අඩංගු වේ. එසේව වුව ද මේ පිළිබඳව යම්‌ වූ අනුමානයක්‌ පැන නැගි කල්‌ හි, මෙම ආඥාපනතේ විධිවිධානයක්‌ හෝ ඒ යටතේ අමාත්‍යවරයා විසින්‌ නිවේදනයක්‌ මගින්‌ “දේශීය මත්පැන්‌' හා "විදේශීය මත්පැන්‌” යනුවෙන්‌ ප්‍රකාශයට පත්‌ කරනු ලබන මත්පැන්‌ චේ ;
මෙම ආඥාපනත යටතේ හෝ රේගු ආඥාපනත යටතේ හෝ ඒ ආකාරයේ වෙනත්‌ දැනට බලපවත්නා නීතියක්‌ යටතේ හෝ රේගු බද්දට යටත්ව ශ්‍රී ලංකාවට ආනයනය කරනු ලබන භාණ්ඩ වෙනුවෙන්‌ නීති ප්‍රකාර පනවා ඇති බදු ගෙවා නොමැති නම්‌ හෝ එම බදු ගෙවීම සඳහා බැඳුම්කරයක්‌ පිළියෙල කර නොමැති නම්‌ හෝ එවැනි භාණ්ඩ ආනයනය කළ නොහැක.
වගන්තිය 27 වැනි වගන්තියෙන්‌ දක්වා ඇති හේතු හැර වෙනත්‌ හේතුවක්‌ මත බලපත්‍රයක්‌ අවලංගු කළ යුතුයයි බලයලත්‌ බලධාරියාට හැඟී යන්නේ නම්‌, බලපත්‍ර ගාස්තුව වශයෙන්‌ ගෙවා ඇති මුදලින්‌ දින පහළොවකට අනුපාතික මුදලක්‌ ගෙවීමෙන්‌ පසු බලපත්‍රය පහත සඳහන්‌ විකල්ප දෙකින්‌ එකක්‌ මත අවලංගු කළ හැක :-
යම්‌ බදු අයකළ හැකි ද්‍රච්‍යයක්‌ ආනයනය කිරීමේ දී, අපනයනය කිරීමේ දී, ප්‍රචාහනය කිරීමේ දී, නිෂ්පාදනය කිරීමේ දී, විකිණිමේ දී, සන්තකය දරා සිටීමේ දී හෝ ගබඩා කිරීමේ දී එම බදු අයකළ හැකි ද්‍රච්‍ය මත ඇලවචිය යුතු ඡේදයේ සඳහන්‌ කරන ලද ආරක්ෂිත සලකුණු නිකුත්‌ කිරීම සඳහා ගාස්තු අය කිරීම ;
වගන්තිය අමාත්‍යවරයා චිසින්‌, මුදල්‌ විෂයයභාර අමාත්‍යවරයා විමසා, ගැසට්‌ පත්‍රයේ පළ කරන නියමයක්‌ මගින්‌ අමාත්‍යවරයා විසින්‌ කලින්‌ කල සම්මත කරගන්නා පරිදි, පොදු වශයෙන්‌ හෝ නිශ්චිත ප්‍රදේශයක සුරා බද්දට යටත්‌ යම්‌ භාණ්ඩයක්‌ වෙනුවෙන්‌ පහත සඳහන්‌ ආකාරයට බදු අය කල යුතු වේ :-
සුරාබද්දට යටත්‌ යම්‌ භාණ්ඩයක්‌ ශක්ති ප්‍රමාණය මිළ ප්‍රමාණය හෝ සංඛ්‍යාත්මක ප්‍රමාණය ඉක්මවා හෝ නොඉක්මවා විකිණීමේ හෝ සැපයීමේ බලය 'සහ හැකි ස්වභාවය වෙනස්‌ කරන ලද මධ්‍යසාර ප්‍රමාණයේ නොංඉක්මචිය යුතු සීමාවන්‌ සහ සුරාබද්දට යටත්‌ යම්‌ භාණ්ඩයක ගුණාත්මක ප්‍රමිතීන්‌ නියම කිරීම ;
වගන්තිය 32 වගන්තිය යටතේ සම්පාදනය කොට ඇති නීතියට අනුකූලව භා එහි සඳහන්‌ ප්‍රකාර මෙම ආඥාපනත යටතේ සුරාබදු කොමසාරිස්‌ ජනරාල්වරයා හෝ ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයා විසින්‌ පනවන ලද නියෝගවලට එරෙහිව අමාත්‍යවරයා වෙත අභියාචන ඉදිරිපත්‌ කළ හැක.
බලපත්‍රකරු මෙම ආඥාපනත යටතේ හෝ ආදායම්‌ බදු පිළිබඳව දැනට බලපවත්නා වෙනත්‌ නීතියක්‌ යටතේ හෝ නීතිමය වශයෙන්‌ සැලකිය හැකි.හා ඇප නොදිය හැකි හෝ 2003 අංක 36 දරන බුද්ධිමය දේපළ පනත යටතේ කරන ලද වරදකට හෝ රේගු ආඥාපනතේ 129 චගන්තිය කඩ කිරිමක්‌ සම්බන්ධව වරදකරුවකු වී ඇත්නම්‌ ; හෝ
වගන්තිය මෙම ආඥාපනත යටතේ යම්‌ පුද්ගලයකු, බලපත්‍රයක්‌, අවසර පත්‍රයක්‌ හෝ පාස්‌ පතක්‌ යටතේ යම්‌ බදු අයකළ හැකි ද්‍රච්‍යයක්‌ ආනයනය කරන, අපනයනය කරන, ප්‍රචාහනය කරන, නිෂ්පාදනය කරන, විකුණන, සන්තකයේ දරන හෝ ගබඩාකර තබන සෑම තැනැත්තකුම පහත සඳහන්‌ බැදීම්‌ වලට යටත්‌ චේ :-
ඕනෑම ගසකින්‌ රෘ ලබා ගැනීමට අයිතියක්‌ ඇති පුද්ගලයකුට, බලපත්‍රයක්‌ නොමැතිව, මෙම ආඥාපනත යටතේ රා චිකිණිම සහ නිෂ්පාදනය සඳහා බලපත්‍රයක්‌ ලබා ගෙන ඇති අයෙකුට හෝ රා වලින්‌ අරක්කු හෝ . චිනාකිරි නිෂ්පාදනය සඳහා මෙම ආඥාපනත යටතේ බලපත්‍රයක්‌ ලබාගෙන ඇති අයකුට, විකිණිය හැක ;
මුලින්‌ කර ඇති නියමයක්‌ පසුව කරන නියමයකින්‌ යම්‌ භාණ්ඩයක බද්ද වැඩි කිරීම, අඩු කිරීම හෝ භාණ්ඩයෙහි විස්තර වෙනස්‌ කිරීම හෝ බදු නිදහස්‌ කිරීමේ විෂයය පථය ඒ ආකාරයෙන්‌ වෙනස්‌ කිරීම හෝ යම්‌ භාණ්ඩයක පංතිය හෝ විස්තර ඇතුළත්‌ කිරීම හෝ බැහැර කිරීම සඳහා සංශෝධනය කිරීම ; සහ
මේ වගන්තිය යටතේ යම්‌ පරිශ්‍රයක සන්තකය ඔහු සතුව පවතින්නා වූ පූර්ණ හෝ අර්ධ කාලය සඳහා යම්‌ තැනැත්තකුට පරිශ්‍රයේ පදිංචිය සඳහා ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයා විසින්‌ අවසර දීම අනනුකූල වේ.
බලපත්‍රයක්‌ අවසර පත්‍රයක්‌ හෝ ප්‍රවේශ පත්‍රයක්‌ සතු තැනැත්තකු හෝ ඔහුගේ සේවකාදීන්‌ විසින්‌ හෝ ඔහුගේ ප්‍රකාශිත අනුදැනීම මත ඔහු වෙනුවෙන්‌ පෙනී සිටින අයකු විසින්‌ හෝ එකී බලපත්‍රයෙහි, අවසර පත්‍රයෙහි හෝ ප්‍රවේශ පත්‍රයෙහි කොන්දේසි හා නියමයන්‌ කඩ කළ විට ; හෝ
මෙම ආඥාපනත යටතේ බලපතක්‍රයක්‌ ලබා ගන්නා සෑම පුද්ගලයකු විසින්ම ඔහුගේ බලපත්‍රයේ පැවැත්ම තහවුරුවන පරිදි ප්‍රතිරූපීය ගිවිසුමකට එළඹිය යුතු ය. එසේම බලපත්‍රය නිකුත්‌ කරනු ලබන බලධාරියාගේ ඉල්ලීම අනුව ගිවිසුමේ නියමයන්‌ ඉටුකිරිම සඳහා ඇප තැබිය යුතු ය.
එසේ වුව ද, ස්වභාවය වෙනස්‌ කරන ලද ස්ප්‍රීතු හැර බදු ගෙවනු ලැබ ඇති විදේශ මත්පැන්‌ සම්බන්ධයෙන්‌ යම්‌ ප්‍රයෝජනයක්‌ සඳහා අවසරපත්‌ අවශ්‍ය යයි අමාත්‍යවරයා නිචේදනයක්‌ මගින්‌ විධාන කළහොත්‌ හැර, එකී විදේශ මත්පැන්‌ සම්බන්ධයෙන්‌ එකී අවසරපත්‌ අවශ්‍ය නොවන්නේ ය.
යම්‌ බදු අයකළ හැකි ද්‍රච්‍යයක්‌ ආනයනය කිරිමේ දී, අපනයනය කිරීමේ දී, ප්‍රචාහනය කිරීමේ දී, නිෂ්පාදනය කිරීමේ ඳී, විකිණිමේ දී, සන්තකය දරා සිටීමේ දී හෝ ගබඩා කිරීමේ දී එම බදු අයකළ හැකි ද්‍රව්‍යයක්‌ මත ඇලචිය යුතු ආරක්ෂිත සලකුණුවල ස්වභාවය නියම කිරීම ;
මෙම වගන්තිය යටතේ දෙන ලද බලපත්‍රයක්‌, අවසර පත්‍රයක්‌ හෝ ප්‍රවේශ පත්‍රයක්‌ අහෝසි කිරීම හෝ අත්හිටුවීමේ හේතුවෙන්‌ බලපත්‍රකරුට යම්‌ වන්දියකට හිමිකමක්‌ නැත, එසේම මේ වෙනුවෙන්‌ තැන්පත්‌ කළ මුදලක්‌ හෝ ගෙවන ලද ගාස්තුවක්‌ ආපසු ලබා ගැනීමටද හිමිකමක්‌ නැත.
මෙම ආඥා පනත යටතේ හෝ රේගු ආඥාපනත යටතේ හෝ අයවිය යුතු යම්‌ බද්දක්‌ වෙනොත්‌ එම බද්ද ගෙවා නොමැති නම්‌ හෝ එම බද්ද ගෙවීම සඳහා බැඳුම්කරයක්‌ පිළියෙල කර නොමැති නම්‌ හෝ සුරා බද්දට යටත්‌ ශ්‍රී ලංකාවේ නිෂ්පාදිත කිසිදු භාණ්ඩයක්‌ අපනයනය කළ නොහැක.
වන උපවගන්තිය යටතේ වූ වන්දි මුදලක්‌ 4 වන උපවගන්තිය යටතේ පරිශ්‍රයේ පදිංචිවීමට අවසර ඳුන්‌ කාලය තුල දවසින්‌ දවස උපචිත වන ගාස්තු ලෙස සලකනු ලැබිය යුතු අතර ඊලඟ මාසයට දවස්‌ දහයකට අඞු නොවන යම්‌ විශේෂිත මාසයක්‌ සම්බන්ධයෙන්‌ ගෙවනු ලැබිය යුතු ය.
“මත්පැන්‌” යන්නෙන්‌, වයින්‌ ස්ප්‍රීතු, මුද්‍රත පානය, රා, බීර සහ මද්‍යසාර අඩංගු හෝ අන්තර්ගත සියලුම ද්‍රව වර්ගයන්ය. තව ද මෙම ආඥාපනතේ කාර්යයන්‌ සඳහා අමාත්‍යවරයා විසින්‌ නිවේදනයක්‌ මගින්‌ ප්‍රකාශයට පත්‌ කරනු ලබන යම්‌ ද්‍රව්‍යයක්‌ ඇතුළත්‌ වේ ;
යම්‌ පුද්ගලයකු විසින්‌ හෝ වෙළඳාමට නොව, සද්භාවයෙන්‌ ම තම පෞද්ගලික පරිභෝජනය සඳහා මිළ දී ගෙන ඇත්නම්‌ හෝ ස්වභාවය වෙනස්‌ කරන ලද මද්‍යසාර හැර වෙනත්‌ ඕනෑම විදේශීය මත්පැන්‌ රැගෙන යන්නෙකු හෝ ගුදම්කරුවකු වෙත ඇත්තේ නම්‌ මේ වගන්තිය බල නොපානු ඇත ;
ශ්‍රී ලංකාව පුරා හෝ එයින්‌ කොටසකට අදාළ වනසේ අමාත්‍යචරයා චිසින්‌ නිකුත්‌ කරනු ලබන නිවේදනයේ ප්‍රකාශිත සීමාවන්‌ ඉක්මවා, කිසිදු සුරාබදු හාණ්ඩයක්‌ ඊළඟ වගන්තියේ ප්‍රකාර බලපත්‍රයක්‌ නොමැතිව ආනයනය, අපනයනය හෝ ප්‍රවාහනය කළ නොහැක.
වගන්තිය අමාත්‍යවරයා විසින්‌ පනවනු ලබන සීමාවන්ට යටත්ව මෙම ආඥාපනත යටතේ බලපත්‍රයක්‌, අවසර පත්‍රයක්‌ හෝ ප්‍රචේශ පත්‍රයක්‌ නිකුත්‌ කරනු ලබන නිලධාරියා විසින්‌, එවැනි බලපත්‍රයක්‌ අවලංගු කරනු ලබන්නේ හෝ අත්හිටවනු ලබන අවස්ථා නම්‌ :-
“සුරාබදු ආදායම” යන්නෙන්‌, බද්දක්‌, ගාස්තුවක්‌ හෝ දඩ වශයෙන්‌ අයකර ගන්නා හෝ අයකර ගත හැකි මෙම ආඥාපනත යටතේ හෝ මත්පැනට අදාළ වෙනත්‌ පවතින නීතියක්‌ යටතේ හෝ රාජසන්තක කිරීමකින්‌, නියමයකින්‌ අයකර ගන්නා ආදායමයි ;
එවැනි මිණුම්‌ හෝ උපකරණ නියමකළ පසු ඒ පිළිබඳව බලයලත්‌ යම්‌ සුරාබදු නිළධාරියකු විසින්‌, බලපත්‍රලාභී වෙත ඇති යම්‌ හෝ සුරාබදු භාණ්ඩයක්‌ යම්‌ අවසථාවක එකී නිලධාරියාට අවශ්‍ය පරිදි මැනීමට, කිරීමට හෝ පරීක්ෂණයට ලක්කිරීමට යටත්‌ චේ.
“නිෂ්පාදනය” යන්නෙන්‌, ඕනෑම සුරාබදු ද්‍රව්‍යයක්‌ හෝ භාණ්ඩයක්‌ ස්වභාවික ලෙස හෝ කෘතිම ලෙස නිෂ්පාදනය හෝ පෙරිමෙන්‌ හෝ නැවත පෙරීමෙන්‌ ඇතුළු ප්‍රතිශෝධනය, රස කැවීම, හෝ මත්පැන්‌ වර්ණගත කිරීමත්‌ යන සියලුම ක්‍රියාදාමයන්‌ ඇතුළත්‌ වේ ;
මෙම වගන්තිය යටතේ බලපත්‍රයක්‌ හෝ ප්‍රදානයක්‌ පාලනයට නතු කල විට, පැහැර හැරී නැනෑැත්තාට බදු කරුවකුගෙන්‌ හෝ පැවරුම්කරුවකුගෙන්‌ අයවිය යුතු සුරාබදු ආදායම ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයා චිසින්‌ අයකර ගත හැක.
චන උපවගන්තිය යටතේ අත්කර ගන්නා සන්තකය අවශ්‍යවන්නා වූ යම්‌ පරිශ්‍රයක සන්තකය රඳවා තබා ගනු ලැබිය හැකි කාලය සන්තකය අත්කර ගන්නා කාලයේ දී ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයා විසින්‌ ගණනය කරනු ලැබිය යුතු ය.
අමාත්‍යවරයා විසින්‌ නියම කරන පරිදි ගෙවීම්‌ පිළිබඳව කාලසීමාව, ස්ථානය හා ගෙවීමේ ක්‍රම යනාදිය විධිමත්‌ කිරීමේ නීති රිනිවලට යටත්ව එකී බදු පහත සඳහන්‌ එක්‌ ක්‍රමයකින්‌ හෝ ඊට වැඩි ක්‍රම කීපයකින්‌ අයකරගත හැකි ය :-
යම්‌ බලපත්‍රයක්‌ ප්‍රදානය කරන අධිකාරිය විසින්‌ ඒ බලපත්‍රයක්‌ වචන උපවගන්තිය යටතේ අමාත්‍යවරයා විසින්‌ දෙන ලද විධාන මත අවලංගු කිරීම සම්බන්ධයෙන්‌ වන්දි සඳහා හෝ අලාභය සඳහා කිසිදු නඩු කටයුත්තක්‌ පවරනු නොලැබිය යුතු ය.
අදාල පරිදි ඉස්කාගාරයේ හෝ බෲවරියේ හෝ මත්පැන්‌ නිෂ්පාදනාගාරයේ නිෂ්පාදනය කරන ලද ප්‍රමාණය මත හෝ නිකුත්කළ ප්‍රමාණය මත හෝ 15 වගන්තිය යටතේ බලපත්‍ර ලත්‌ හෝ 16 වගන්තිය යටතේ ස්ථාපිත ගුදමකින්‌ නිකුත්‌ කරන ලද ; හෝ
“දේශීය මත්පැන්‌” යන්නෙන්‌, ශ්‍රී ලංකාවේ නිෂ්පාදිත ඕනෑම මත්පැන්‌ වර්ගයක්‌ වන අතර, ශ්‍රී ලංකාවට විදේශීය රටවලින්‌ ආනයනය කරන එවැනි මත්පැන්‌ සඳහා අය කරනු ලබන පූර්ණ බද්දට යටත්‌ නොවන හා එසේ අය නොකරනු ලබන මත්පැන්‌ වර්ග වේ ;
32 වැනි වගන්තිය යටතේ සාදන ලද රීති යටතේ හෝ 25 වන වගන්තියේ ප්‍රකාර අමාත්‍යවරයාගේ නියෝගයන්‌ යටතේ හෝ ඕනෑම ප්‍රාදේශීය කොට්ඨාශයක බලයලත්‌ තැබෑරුමක සිල්ලරට විකුණනු ලබන ඕනෑම විදේශීය මත්පැන්‌ වර්ග විකිණීම වෙනුවෙන්‌ ද,
මෙම වගන්තිය යටතේ බලපත්‍රයක්‌ අවලංගු කළ විට ඒ සඳහා බලපත්‍රකරු විසින්‌ අත්තිකාරම්‌ වශයෙන්‌ ගෙවා ඇති හෝ තැන්පත්‌ කරන ලද මුදලින්‌ රජයට අයවිය යුතු යම්‌ මුදලක්‌ වෙනත්‌ ඒවා අඩුකොට ඉතිරි මුදල්‌ ආපසු ගෙවිය යුතූ ය.
ප්‍රදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයා විසින්‌ හෝ 20 වන වගන්තියේ විධිවිධාන යටතේ තත්කාර්ය සඳහා දෙන ලද බලපත්‍රයක බලපෑම යටතේ හෝ එවැනි බලපත්‍රයක ඇතුළත්‌ නියමයන්ට හා කොන්දේසිවලට යටත්ව හැර :-
මෙම ආඥාපනත යටතේ ඇති ඕනෑම බලතලයක්‌ හෝ සුරාබදු ආදායමට අදාළ දැනට වලංගු ඕනෑම පනතක්‌ යටතේ සුරාබදු කොමසාරිස්‌ ජනරාල්වරයා හෝ ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයා වෙත පැවරී ඇති බලතල පැවරීමට අවසර ඇත.
මෙම වගන්තිය යටතේ ඉහත සඳහන්‌ බලධාරියා විසින්‌ යම්‌ බලපත්‍රයක්‌ අවලංගු කොට ඉහත කී පරිදි බලපත්‍ර හිමියාට ගෙවීමට අතිරේකව, සුරාබදු කොමසාරිස්‌ ජනරාල්වරයාගේ විධානය පරිදි වන්දි වශයෙන්‌ අතිරේක මුදලක්ද ගෙවිය හැක.
කිසිම තැනැත්තකු විසින්‌ රා හැර කිසිදු සුරාබදු භාණ්ඩයක්‌ නිෂ්පාදනය කිරීමේ අරමුණින්‌ කිසිම උපකරණයක්‌, පාවිච්චි කිරීම තබා ගැනීම නැතහොත්‌, ද්‍රව්‍යයක්‌, භාජන, උපකරණ, ආම්පන්න සන්තකයේ තබා ගැනීම තහනම්‌ වේ ;
ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයාගේ තත්කාර්ය සඳහා ලබාගත්‌ තැබෑරුම්‌ බලපත්‍රයක්‌ යටතේ යම්‌ ප්‍රාදේශීය බල ප්‍රදේශයක්‌ තුල තැබෑරුමකින්‌ සිල්ලර වශයෙන්‌ රට බීම චිකිණීමේ කාර්යය සඳහා,
මෙම වගන්තිය යටතේ විශේෂිත වරප්‍රසාද ලබා ඇති ප්‍රතිලාභියකුට එම කටයුත්ත සඳහා ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයාගෙන්‌ බලපක්‍රයක්‌ ලබා ගන්නා තුරු එකී වරප්‍රසාද ක්‍රියාත්මක කළ නොහැක.
අමාත්‍යවරයාගේ නියමය පරිදි හා අවස්ථානුකූලවන පරිදි යොදා ඇති අමුද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය මෙන්ම යොදා ඇති සමාන සංයෝග මතද ගණන්‌ බැලීමෙන්‌ පසු හෝ අපතේ හෝ නොපැසුනු මත්පැන්‌ අවම කොට දැක්වීමෙන්‌ පසුවය.
යුතු අතර එය, කුලී නිවැසියා විසින්‌ සියලු සාමාන්‍ය බදු ගෙවීමට සහ අලුත්වැඩියා කිරීමේ පිරිවැය දැරීමට භාරගත්‌ අවස්ථාවක දී පරිශ්‍රයේ පදිංචිව සිටින්නා වූ කුලී නිවැසියා විසින්‌ ගෙවීමට අපේක්ෂා
යම්‌ වරප්‍රසාදයක්‌, බලපත්‍රයක්‌, අවසර පත්‍රයක්‌ හෝ ප්‍රවේශ පත්‍රයක්‌ හෝ සුරාබද්දට යටත්‌ යම්‌ භාණ්ඩයක්‌ ගබඩා කර තැබීම වෙනුවෙන්‌ හෝ ගාස්තු නියම කිරීම හෝ ගාස්තුවල පරිමාණය නියම කිරීම ;
යම්‌ වරප්‍රසාදයක්‌, බලපත්‍රයක්‌, අවසර පත්‍රයක්‌ හෝ ප්‍රචේශ පත්‍රයක්‌ හෝ සුරාබද්දට යටත්‌ යම්‌ භාණ්ඩයක්‌ ගබඩා කර තැබීම වෙනුවෙන්‌ හෝ ගාස්තු නියම කිරීම හෝ ගාස්තුවල පරිමාණය නියම කිරීම ;
එසේ වුව ද, ඒ වේලාවේ එම ගස උඩ මදින්නකු සිටිනු දුටුවහොත්‌ එම මල කපෘෟ නොදැමිය යුතු අතර, එම මදින්නා ඳ එම ගස අයිතිකරු ද සම්බන්ධයෙන්‌ 35 වන සහ 46 වන වගන්ති යටතේ ක්‍රියා කරනු ලැබිය යුතු ය.
"බෝතල්‌ කිරීම” යන්නෙන්‌, හඳුන්වන්නේ පීප්පයකින්‌ හෝ වෙනත්‌ භාජනයකින්‌ බොෝතලයකට හෝ වෙනත්‌ භාජනයකට, විකිණීම සඳහා මාරු කිරීමයි. මෙහි දී නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියක්‌ සිදු වුවත්‌ නැතන්‌ නැවත
වගන්තිය සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුවේ පාලනයත්‌, සුරාබදු ආදායම එකතු කිරීම අමාත්‍යවරයාගේ භාරව සිටීමට අමාත්‍යවරයාගේ අධීක්ෂණයට හා පාලනයට යටත්ව සුරාබදු කොමසාරිස්‌ ජනරාල්වරයෙක්‌ ; සහ
15 වැනි වගන්තිය අනුව නිකුත්‌ කරනු ලබන බලපත්‍රය යටතේ, අමාත්‍යවරයාගේ අභිමතය පරිදි පනවන කොන්දේසි මත, මත්පැන්‌ නිෂ්පාදනය සඳහා ස්කාගාර, බෲවරි සහ මත්පැන්‌ නිෂ්පාදනාගාර පිහිටුවීම හෝ
“සුරාබදු නිළධාරී” යන්නෙන්‌, දිසාපතිවරයෙක්‌ හෝ උප දිසාපතිවරයෙක්‌ හෝ මෙම පනතේ 8 වන වගන්තිය යටතේ බලය පවරන ලද හෝ නැතහොත්‌ පත්‌ කරන ලද හෝ වෙනත්‌ නිළධාරියකු හෝ පුද්ගලයකු අදහස්‌ චේ ;
ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයාගෙන්‌ ලබා ගත්‌ බලපත්‍රයක්‌ නොමැතිව සුරාබද්දට යටත්‌ කිසිදු භාණ්ඩයක්‌ විකිණීම හෝ විකිණිම සඳහා තබා ගැනීම තහනම්‌ වේ :-
වගන්තිය අමාත්‍යවරයාගේ අනුමැතිය ඇතිව සුරාබදු කොමසාරිස්‌ ජනරාල්වරයා විසින්‌ ඔහුට යෝග්‍යයයි හැඟෙන කොන්දේසි මත යම්‌ කාලයකට ඕනෑම පුද්ගලයකුට විශේෂිත වරප්‍රසාද ලබා දිය හැක.
19 වැනි වගන්තියේ සඳහන්‌ විශේෂ වරප්‍රසාද ලබා දීම සඳහා මෙම කොටස යටතේ අයවිය යුතු බදුවලට අමතරව හෝ ඒ වෙනුවට යම්‌ ගෙවීමක්‌ සුරා බදු කොමසාරිස්‌ ජනරාල්වරයාට අයකරගත හැකි.
මෙම ආඥාපනතේ විධිවිධානයන්ට පරිබාහිරව සඳහන්‌ කර නොමැති නම්‌, එකතු කරනු ලබන සුරාබදු ආදායම ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයාගේ වගකීම යටතේ පවතින්නේ ය.
යම්‌ පරිශ්‍රයක්‌ සම්බන්ධයෙන්‌ වන උපවගන්තියේ සඳහන්‌ කරන ලද වන්දි මුදලක්‌ ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයාගේ අදහසට අනුව වූ බදුකුලියට සමාන මුදලක්‌ විය
එසේ වුචද එසේ බලපත්‍රයක්‌ ආපසු බාරදීමට සාධාරණ හේතු නිබේයැයි සුරාබදු කොමසාරිස්‌ ජනරාල්වරයා සෑහීමකට පත්වන්නේ නම්‌ ආපසු බාරදීමේ දී බලපත්‍රලාභියාට එම මුදල හෝ කොටසක්‌ ගෙචිය හැක.
එසේ වුවද, කුලී නිවැසි පනතට අදාළවන්නා වූ යම්‌ පරිශ්‍රයක්‌ සම්බන්ධයෙන්‌ වන විටදී බදු කුලී ප්‍රමාණය ඒ පනත යටතේ නිශ්චය කරන ලද පරිදි පරිශ්‍රයේ අවසර දුන්‌ බදු කුලියට නොවැඩි විය
යම්‌ පරිශ්‍රයක්‌ සම්බන්ධයෙන්‌ ගෙචිය යුතු වන උපවගන්තිය යටතේ යම්‌ වන්දි මුදලක්‌ ලබන්නා වූ තැනැත්තකු වෙත ආරවුලක්‌ පැන නගින අවස්ථාවක්‌ සම්බන්ධයෙන්‌ වූ කාරණයක දී ඉඩම්‌
නිෂ්පාදනය කිරීම, බෝතල්‌ කිරීම, සැපයීම හෝ යම්‌ භාණ්ඩ ගබඩා කිරීම සහ ඊට අදාළ ආම්පන්න, උපකරණ මෙවලම්‌ ආදිය නඩත්තු කිරීම සහ ඒ පිළිබඳ පරීක්ෂණය, අධීක්ෂණය, කළමනාකරණය සහ පාලනය ;
සුරාබදු කොමසාරිස්‌ ජනරාල්වරයා විසින්‌ හෝ ඔහු විසින්‌ බලය පවරන පරිදි මිස, බෲවරියක්‌, මත්පැන්‌ නිෂ්පාදනාගාරයක්‌ හෝ ගුදමක්‌ පිහිටුවීම හෝ ක්‍රියාත්මක කිරීම නොකළ යුතු ය.
බලපත්‍ර ලත්‌ ස්ථානයක්‌ විවෘත කොට තැබීම හෝ නොතැබීම කළ යුතු දින හා චේලාවන්‌ පිළිබඳව යන්න නියම කිරීම හා විශේෂ අවස්ථාවල එකී ස්ථානය වසා තැබීම සඳහා විධිවිධාන සැලසීම;
15 වගන්තිය යටතේ බලපක්‍රයක්‌ නිකුත්‌ කරන අවස්ථාවේ දී හෝ 16 වගන්තිය යටතේ ස්ථාපිත කර ඇති ගුදමකින්‌ විකිණීම සඳහා නිකුත්‌ කරන අවස්ථාවේ දී බද්ද ගෙවීමෙන්‌.
15 වගන්තිය යටතේ බලපත්‍රයක්‌ නිකුත්‌ කරන අවස්ථාවේ දී හෝ 16 වගන්තිය යටතේ ස්ථාපිත කර ඇති ගුදමකින්‌ විකිණිම සඳහා නිකුත්‌ කරන අවස්ථාවේ දී බද්ද ගෙවීමෙන්‌.
අමාත්‍යවරයා විසින්‌ ප්‍රකාශිත පරිදි එවැනි පුද්ගලයින්‌ සතු මිණුම්‌ කිරුම්‌ හෝ වෙනත්‌ උපකරණයන්ගෙන්‌ තිබිය යුතු අතර එම උපකරණ හොඳ තත්ත්වයෙන්‌ තබාගත යුතු චේ, තව ද;
අත්කර ගැනීමේ පනතේ 10 සිට 14 වගන්තිය දක්වා වූ විධිවිධාන මේ දක්වා අදාල කර ගනු ලැබිය හැකි පරිදි ඒ ආකාරයෙන්ම ඒ පනත යටතේ යම්‌ ඉඩමක්‌ අත්පත්‌ කරගන්නා අවස්ථාවක දී අදාල
ඉහතින්‌ දක්වා ඇති ප්‍රතිපාදනයන්ට අහිතකර නොවන අන්දමින්‌ ද ඒවායේ පැවැත්මට හානියක්‌ නොවන පරිද්දෙන්‌ ද අමාත්‍යවරයාට පහත සඳහන්‌ අයුරින්‌ රිති සම්පාදනය කළ හැක :-
මත්‌ පැන්‌ පරීක්ෂණයට ලක්‌ කිරීම සඳහා යොදා ගනු ලබන උපකරණ නියම කිරීම සහ ඒ කාර්යය සඳහා අවශ්‍ය උෂ්ණත්වයේ නිරවද්‍යතාවය තහවුරු කිරිමේ වක්‍ර පිළිබඳව තීරණය කිරීම ;
බලපත්‌ හිමියකු විසින්‌ ඔහුගේ වෙළඳාමට සහාය ලබා ගැනීම සඳහා රැකියාවේ යොදවා ගනු ලබන කුමන තරාතිරමක පුද්ගලයකු හෝ පුද්ගලයින්‌ කොටසක්‌ වෙනුවෙන්‌ තහනම්‌ පැනවීම ;
යුදු හමුදා හෝ නාවික නියෝග යටතේ විවෘත කොට පවත්වාගෙන යනු ලබන එමෙන්‌ ම හමුදා හෝ නාවික නිලධාරීන්ගේ අධීක්ෂණය යටතේ පවත්වාගෙන යනු ලබන ආපන ශාලා, වෙළඳ
මෙම ආඥාපනත යටතේ ඕනෑම නිලධාරියකු වෙත ප්‍රදානය කරනු. ලැබු හෝ පවරන ලද සියලුම බලතල හෝ ඉන්‌ කිහිපයක්‌ එකී නිලධරයන්ගෙන්‌ හෝ තැනැත්තන්ගෙන්‌ ආපසු ගත හැකි ය ;
මෙම වගන්තිය යටතේ වූ බලපත්‍ර අවශ්‍ය තොරතුරු ඇතුළත්‌ ආකෘතියකින්‌ විය යුතු අතර, එම බලපත්‍ර අමාත්‍යවරයා නිකුත්‌ කරන නිවේදනයේ නියම කරන පුද්ගලයින්ට ලබා දේ.
මෙය මත්‌පැන්‌ සහ මත්‌ ඖෂධ ආනයනය, අපනයනය, ප්‍රවාහනය, නිෂ්පාදනය, විකිණිම හා සන්තකයේ තබා ගැනීම සම්බන්ධ නීතිය ඒකාබද්ධ කිරීම සහ සංශෝධනය කිරීම සඳහා වූ පනතකකි.
සුරාබඳු කොමසාරිස්‌ ජනරාල්වරයාගේ හෝ දිසාපතිවරයාගේ නියෝගයන්ට එරෙහිව අමාතාවරයා චෙත කරනු ලබන අභියාචනා සම්බන්ධයෙන්‌ අනුගමනය කළ යුතු ක්‍රියා පටිපාටිය ;
මෙම ආඥාපනත යටතේ විශේෂ වරප්‍රසාද ලත්‌ බලපත්‌ කරුවෙකුගේ ලිඛිත ඉල්ලීමක්‌ මත, බලපත්‍රයක්‌, අවසර පත්‍රයක්‌ හෝ ප්‍රචේශ පත්‍රයක්‌ ලබා ගෙන ඇති අවස්ථාවක.
මේ සම්බන්ධයෙන්‌ පොදුවේ හෝ යම්කිසි අවස්ථාවක්‌ සඳහා උචිත ලෙස අමාත්‍යවරයා විසින්‌ විධාන කරන ආකාරයට ආකෘතියකින්‌ සහ විස්තර වලින්‌ යුක්ත විය යුතු ය.
58 අ වගන්තිය යටතේ පිහිටුවන ලද ත්‍යාග අරමුදලින්‌ සුරාබදු නිලධරයන්ට සහ තොරතුරු සපයන්නන්ට ත්‍යාග මුදල්‌ ගෙවීම සඳහා යෝජනා ක්‍රමයක්‌ නියම කිරීම.
ප්‍රයෝජනයට නුසුදුසු බවට නිගමනය කළ, සුරා බද්දට යටත්‌ යම්‌ භාණ්ඩයක්‌ චිනාශකර දැමීම හෝ වෙනත්‌ ආකාරයකින්‌ බැහැර කිරීම සඳහා ප්‍රතිපාදන සැලසීම ;
සුරාබද්දට යටත්‌ යම්‌ භාණ්ඩයක්‌ සද්භාවයෙන්‌ පෞද්ගලික ප්‍රයෝජනය හෝ පරිභෝජනය සඳහා පමණක්‌ නම්‌ ලඟ තබා ගැනීමට බලපත්‍ර ගාස්තුවක්‌ අය නොකෙරේ ;
මෙම වගන්තිය අනුව, කිරුම්‌ මිණුම්‌ ආඥාපනතේ විධිවිධානයටන්ට අමතරව හෝ අතිරේක මිණුම්‌ කිරුම්‌ උපකරණ අමාත්‍යවරයා විසින්‌ ප්‍රකාශයට පත්කළ හැක.
“මැදීම” යන්නෙන්‌, හඳුන්වන්නේ රා ලබාගත හැකි ඕනෑම ගසක මලක්‌ හෝ කොපුවක්‌ එම රා ලබා ගැනීමට සලසා ගනු ලබන ක්‍රියාවලියක යම්‌ කොටසක්‌ ඇතුළත්‌ චේ ;
මෙම ආඥාපනත මුළු ලංකාව පුරා හෝ ඕනෑම දිස්ත්‍රික්කයකට හෝ ප්‍රාදේශීය කොටසකට බලපාන පරිදි අමාත්‍යවරයා විසින්‌ නිවේදනයක්‌ මගින්‌ :-
නිෂ්පාදනය හෝ තොග වශයෙන්‌ සැපයීම හෝ ඒ දෙකම සහ සිල්ලරට විකිණීමට අදාළව ඕනෑම ප්‍රාදේශීය කොට්ඨාශයක ඕනෑම මෙරට මත්පැන්‌ වර්ග වෙනුවෙන්‌ ; හෝ
8 වගන්තිය යටතේ සුරාබදු කොමසාරිස් ජනරාල්වරයාගේ හෝ ප්‍රාදේශීය ලේකම්‌ කොට්ඨාශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයාගේ බලය පැවරීම විධිමත්‌ කිරීම ;
එක්‌ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයට වැඩි සංඛ්‍යාවක්‌ තුළ විකිණීම සඳහා බලපත්‍රයක්‌ නිකුත්‌ කිරීමට සුරාබදු කොමසාරිස්‌ ජනරාල්වරයාට බලය ඇත ;
සුරාබද්දට යටත්‌ යම්‌ භාණ්ඩයක්‌ පහත සඳහන්‌ දේද ඇතුළුව, නිෂ්පාදනය කිරීම, බෝතල්‌ කිරීම, සැපයීම හෝ ගබඩා කිරීම්‌ යනාදිය නියම කිරීම :-
යම්‌ ප්‍රදේශයක්‌ තූළ සුරාබදු භාණ්ඩ විකිණීම සඳහා බලපත්‍රයක්‌ නිකුත්‌ කිරීමට පෙර අවශ්‍ය කරුණු හා පිළිපැදිය යුතු ආකාරය නියම කිරීම ;
මෙම කොටසේ සහ ඡේදවලින්‌ පැවරෙන රාජකාරි ඕනෑම රජයේ නිලධාරියකු විසින්‌ හෝ පුද්ගලයකු විසින්‌ ඉටු කල යුතු බව නියම කළ හැකි ය ;
සුරාබද්දට යටත්‌ යම්‌ භාණ්ඩයක්‌ අලෙවි කිරීම සඳහා යෝග්‍ය ස්ථානයක්‌ පිළිබඳව තීරණය කිරීම හා එකී ස්ථානවල දැන්චීම්‌ ප්‍රදර්ශනය කිරීම;
සුරා බද්දට යටත්‌ කුමන හෝ භාණ්ඩයක්‌ චෙනුවෙන්‌ බදු පැනවීමට උපවගන්ති යටතේ පවරා ඇති බලයට අමතරව පහත සඳහන්‌ බලතල අයත්වේ එනම්‌ :-
පැහැදිලි කිරීම - සුරාබද්දට යටත්‌ භාණ්ඩයක් පරිභෝජනය සඳහා ගෙනයනු ලබන ස්ථානය අනුව මෙම වගන්තිය යටතේ විවිධ බදු ප්‍රමාණයක්‌ අය කළ හැක.
සුරාබද්දට යටත්‌ යම්‌ භාණ්ඩයක්‌ තොග හෝ සිල්ලරට චිකිණීම සඳහා නිකුත්‌ කරනු ලබන බලපත්‍රය නිකුත්‌ කරන එහි කාලසීමාව නියම කිරීම ;.
බලපත්‍රයක්‌, අවසර පත්‍රයක්‌ හෝ අවසර පත්‍රයක්‌ යම්‌ කොන්දේසි මත හා සීමාවලට යටත්ව නියම කිරීම පහත 'සඳහන්‌ කරුණුද ඇතුළත්ව :-
“ආනයනය” යනනෙන්‌, ශ්‍රී ලංකාව තුළට මුහුදින්‌ හෝ ශ්‍රී ලංකාවේ සීමාවන්ට බැහැර කුමන ස්ථානයක සිට හෝ රට තුළට ගෙන ඒම අදහස්‌ චේ ;
"ස්ඵ්‍රීතු” යන්නෙන්‌, ආසවනය කරන ලද හෝ ස්වභාවය වෙනස්‌ කරන ලද හෝ නොකරන ලද මද්‍යසාර අඩංගු ඕනෑම මත්පැන්‌ වර්ගයක්‌ අදහස්‌ වේ ;
“සුරාබදු කොමසාරිස්‌ ජනරාල්‌” යන්නෙන්‌, සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුවේ පරිපාලනය හා සුරාබදු ආදායම අයකර ගැනීමේ භාර නිළධාරියා වේ ;
මෙම ආඥාපනත යටතේ නිකුත්‌ කරනු ලබන සෑම බලපත්‍රයක්‌, අවසර පත්‍රයක්‌ හෝ ප්‍රවේශ පත්‍රයක්ම නිකුත්‌ කළ යුත්තේ :-
“රා” යන්නෙන්‌, පොල්‌, තල්‌, කිතුල්‌, හෝ තාල වර්ගයේ වෙනයම්‌ ගසකින්‌ වුවත්‌ බා ගන්නා පැසුනු හෝ නොපැසුනු යුෂ අදහස්‌ වේ ;
බද්දෙන්‌ නිදහස්‌ කිරීමක්‌ කළ යුත්තේ කුමන කොන්දේසි වලට යටත්ව කුමන අවස්ථාවලද යන්න එම නියමයෙන්‌ හෝ පසුව නියම කිරීම ;
යම්‌ කඩකිරීමක්‌ සිදුකළ බවට සඳහන්‌ ස්ථානයේ දීම හෝ ඊට යාබද ස්ථානයක දී මෙම වගන්තිය යටතේ පරීක්ෂණයක්‌ පැවැත්විය හැක.
“ස්වභාවය වෙනස්‌ කරන ලද” යන්නෙන්‌, සඵල ලෙස සහ නියත වශයෙන්ම මිනිස්‌.පරිභෝජනය සඳහා නුසුදුසු බවට පත්‌ කළ මත්පැන්‌ වේ ;
සුරාබද්දට යටත්‌ භාණ්ඩ බද්දකින්‌ තොරව තැන්පත්‌ කර තැබීම සඳහා ගුදම්‌ පිහිටුවීම හෝ පිහිටුවීමට බලය දීම කළ හැකිය ;
“බීර” යන්නෙන්‌, හැඳින්වනුයේ, ඒල්‌, ස්ටවුට්‌, පෝටර්‌ සහ මෝල්ට්‌ ධාන්‍යයෙන්‌ පැසචීමෙන්‌ කරනු ලබන සියලුම මත්පැන්ය ;
සුරාබද්දට යටත්‌ යම්‌ භාණ්ඩයක්‌ අහිතකර හෝ ප්‍රතික්ෂේප ලෙස සැලකෙන කිසිදු ද්‍රව්‍යක් සමඟ මිශ්‍රණය තහනම්‌ කිරීම ;
යම්කිසි බද්දක්‌ අහෝසි කිරීම සඳහා හෝ බද්දක්‌ නිදහස්‌ කිරීම අවලංගු කිරීම සඳහා කරන ලද නියමයකින්‌ අහෝසි කිරීම.
ශ්‍රී ලංකාව පුරා හෝ එක්‌ ප්‍රදේශයකට බලපාන ලෙස අමාත්‍යවරයා විසින්‌ කරන නිචේදනයක්‌ මගින්‌ පූර්ණ වශයෙන්‌ හෝ
සුරාබද්දට යටත්‌ යම්‌ භාණ්ඩයක්‌ ගුදමක තැන්පත්‌ කර තැබීම සහ එම ස්ථානයෙන්‌ ගෙන යාම පිළිබඳ නියමයන්‌ කිරීම ;
16 වැනි වගන්තිය යටතේ ස්ථාපිත ඉස්කාගාරයක බෲවරියක හෝ මත්පැන්‌ නිෂ්පාදනාගාරයක නිෂ්පාදිත භාණ්ඩ වෙනුවෙන්‌,