polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
නොදන්නා පෙදෙසක, මගපෙන්වන්නෙකු හෝ ට්‍රැකර් කෙනෙකු නොමැතිව ජංගම දුරකථනවල ගූගල් මැප්ස් ආධාරයෙන් මග සොයාගෙන යාහැකි යයි සිතීම විශාල මුළාවක්. පලමුවෙන්ම ජංගම දුරකථනයක ගූගල් මැප්ස් ක්‍රියාත්මකවීමට ඔබට දත්ත සම්බන්ධතාවයක් තිබිය යුතුයි. ඈත පලාත්වල දත්ත සබඳතා ඉතාමත් දුර්වල බව මතක තබාගෙන, මග සොයාගැනීම සඳහා ජී.පී.එස් යන්ත්‍රයක් හෝ සිතියම්, මාලිමාවක් ගෙනයා යුතුයි.
හයිකින් ගොඩක් වෙහෙසකරයි. හිතනවාට වඩා අමාරුයි. උපරිම දුර වෙන්න ඕනෑ කණ්ඩායමේ දුර්වලම කෙනාට යන්න පුලුවන් දුරයි. උදාහරණයක් විදියට පිවිසුමේ ඉඳලා ලෝකාන්තයට බේකර්ස් ඇල්ල මං පෙතෙන් කිලෝමීටර් 4.5ක දුරක්, කුඩා ලෝකාන්තය පැත්තෙන් ගියොත් කිලෝමීටර් 3.5ක් විතර. ඒත් ඒ ගමන නුහුරු අයට කොයිතරම් වෙහෙසකර වෙනවද?
හයිකින්, බැක්පැකින් හා ට්‍රෙකින් සඳහා විශේෂිත උපකරණ තිබෙනවා. බටහිර රටවල මේ භාණ්ඩ විකිණීම සඳහා විශේෂිත ඊ-කොමර්ස් අඩවි හා වෙළඳසැල් තිබෙනවා. එහෙත් ඒවා මිලෙන් අධිකයි. ලංකාවේ එවැනි ස්තාන හිඟවුනත් මෑතකදී බත්තරමුල්ල ප්‍රදේශයේ පිහිටුවා ඇති ජාත්‍යන්තර සන්නාමයක් සහිත වෙළඳ ආයතනයකින් හොඳ ප්‍රමිතියේ මෙවැනි උපකරණ ගන්න පුලුවන්.
ගොඩක් වෙලාවට හයික් එකක් සිද්ධවෙන්නේ පිටිසර නැතිනම් ඈත පලාත්වල වුනත්, හයිකින් වලදී නිතරම කලින් හඳුනාගත්, සළකුණු කල මාවත් භාවිතා කරනවා. මේ මාවත් පිටිසර ගුරු පාරවල්, අඩි පාරවල් වගේම, විශේෂයෙන් සළකුණු කරනලද කැලෑ මංපෙත් වෙන්න පුලුවන්. ඔබ හෝර්ටන් තැන්නේ ලෝකාන්තය වෙත යනකොට හරි සිංහරාජ වනයේ ඇවිදිනකොට හරි භාවිතා කරන්නේ සළකුණු කරනලද මංපෙත්.
නැතිනම් විනෝදයට ඇවිදීම හා කඳවුරු බැඳ රාත්‍රී ගත කිරීම ලංකාවේ ජනප්‍රිය වෙමින් යන විනෝද ක්‍රියාවක්. නිවාඩුවක් ලැබුනම හයිකින් හා කෑම්පින් යන්න කැමති තරුණ තරුණියන් සෑහෙන පිරිසක් ලංකාවේ ඉන්න බව හයිකින් / බැක්පැකින් ෆේස්බුක් සමූහවල සාමාජිකත්වය අරගෙන තියෙන ප්‍රමාණයෙන් වගේම එයාලා අහන ප්‍රශ්ණ හා ඇතිවන සංවාද වලින් හිතාගන්න පුලුවන්.
යන පැත්තේ සිතියම් බලලා, මග සළකුණු හා මාර්ගය පැහැදිලිව හඳුනාගන්න. ගූගල් මැප්ස් මත ඕනෑවට වඩා යැපීම දුරපලාත්වලදී භයානකයි. විශේෂයෙන්ම ලංකාවේ ඈත පලාත්වල ගූගල් මැප්ස් වල නිරවද්‍යතාවය සැකසහිතයි. ඒ නිසා මග සළකුණු අහගන්න ප්‍රදේශවාසීන් නැති කැලෑබද පෙදෙස්වල යනවා නම් ජී.පී.එස් යුනිට් එකක් ගෙන යන්න පුලුවන් නම් හොඳයි.
බැක් පැකින් කියන්නේ දින දෙකතුනක් ගතවන, රාත්‍රිය කූඩාරම්තුල ගතකරමින් යන දිග හයික් එකකට. බැක් පැකින් යනකොට කූඩාරම්, රාත්‍රියට නිදන ස්ලීපින් බෑග්, ආහාර පිසගන්න උපකරණ හා උදුන් වගේ උපකරණ රාශියක් සහිත විශාල බෑග් පිටේ එල්ලගෙන යන්න වෙනවා. බැක් පැකින් යනකොට, සෑහෙන්න සැළසුම් කරලා යන්න වෙනවා.
එමනිසා සිතියම් හා මාලිමා යන්ත්‍රයක් ගෙන යාම සුදුසුයි. මාලිමාවක් භාවිතා කරමින් සිතියම් කියවීමේ නිවැරදි ක්‍රමවේදය ඉගෙන ගත යුතු අතර මාලිමාව ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටක භාවිතා කිරීමට සුදුසු එකක් විය යුතුයි. සමකය ආසන්න රටවල භාවිතයට සුදුසු මාලිමාවල ලෙස කේතයක් යොදා තිබෙනවා.
ඒවගේම රාත්‍රිය ගතකරන තැන්වල ආරක්ෂාව, වනසතුන් හා සර්පයින්ගෙන් සිදුවිය හැකි අණතුරු පිලිබඳවත් සැලකිලිමත් වෙන්න වෙනවා. ප්‍රථමාධාර කට්ටල, ජලය පිරිසිදු කිරීමේ කට්ටල, සර්පයින් දෂ්ඨකලවිට ගතයුතු ඇන්ටි-වෙනම් ඉන්ජෙක්ෂන්, උයන පිහින උදුන් හා උපකරණ වගේ දේවල් නිසිලෙස සැළසුම් කරන්න ඕනෑ.
ට්‍රෙකින් කියන්නේ වඩාත් දුෂ්කර, මිනිස් වාසයෙන් තොර පෙදෙස්වල දින ගණනාවක් බැක්පැකින් ආකාරයෙන් ගමන් කිරීම. ට්‍රෙකින් ඉතාම වෙහෙසකර වෙන අතර ඒ සඳහා හොඳ පළපුරුද්දක් ඇති වියයුතු වගේම, ඒවගේම හොඳ ශරීර සෞඛ්‍යයෙන් යුතුවෙන්න ඕනෑ. කිසිවිටකත් ආධුනිකයින් සමග ට්‍රෙකින් සැළසුම් නොකල යුතුයි.
හයිකින් නැතිනම් හයික් එකක් කියන්නේ සාමාන්‍යයෙන් පිටත්වෙලා, ඇවිදලා ආපහු රාත්‍රියට ඉස්සෙල්ලා නවාතැනට එන්න පුලුවන් එක දවසක් ඇතුලත ඉවර කරන්න පුලුවන් ඇවිදීමක්. උදාහරණයක් විධියට හෝර්ටන් තැන්නේ ලෝකාන්තය බලලා ආපහු එන එක හයික් එකක් විධියට ගන්න පුලුවන්.
කාකි පැහැයෙන්, කපු රෙද්දෙන් නිමැවූ කාගෝ පෑන්ට්ස් වර්ගයේ දිග කලිසම් සුදුසුයි. කාකි හෝ අඳුරු වර්ණ වඩා ගැලපෙනවා. තද හෝ දීප්තිමත් වර්ණ ඇඳුම් භාවිතා නොකරන්න. කොට කලිසම් ඇඳීමෙන් වලකින්න. වනගත පෙදෙස්වල ඇවිදින විට කැපීම්, සීරීම් වලක්වාගැනීමට මෙය වැදගත්.
අලුතින් සපත්තු, බූට්ස් ගත්තහම ගොඩක් දුර හයික් එකකට පලදින්න ඉස්සෙල්ලා, කෙටි දුරවල් ඇවිදින ගමන් දෙක තුනකට පාවිච්චි කරන්න. එතකොට ඒවා ගානට ගෙවිලා කකුල්වලට පහසුවෙනවා. ඒවගේම ඒවා පැළඳීම අපහසුනම්, ඒවගේ පාවහන් හයික් එකට අරගෙන යන්නේ නැතුව ඉන්න තීරණය කරන්නත් පුලුවන්.
ඝණ රබර් අඩියක් සහිත සම් හෝ කැන්වස් සපත්තු වඩාත් සුදුසුයි. විශේෂයෙන් සැකසූ හයිකින් බූට්ස් ගත හැකිනම් වඩාත් හොඳයි. එහෙත් එලිමහනේ වැඩ කිරීමට යොදාගන්නා ගම්-බූට්ස් පැළඳීම නුසුදුසුයි. ඒවා පැලඳගෙන දුර ඇවිදීම අපහසු විය හැකියි.
අලුත් ජී.පී.එස් යන්ත්‍රයක් ගෙන යන්නේ නම්, එහි ක්‍රියාකාරිත්වය ගැන හොඳ අවබෝධයක් නොමැති නිසා කරදර ඇතිවෙන්න පුලුවන්. ඒවගේම කූඩාරමක් ගෙනියනවා නම්, එය ඉක්මණින් ඉක්මණින් සකසා ගන්න බැරිවෙන්න පුලුවන්.
මේ නිසා හයික් එකක් අණතුරුදායක බවින් වගේම වෙහෙසකර බවින්ද අඩුයි. හැබැයි ඒ මංපෙත් නිවැරදිව සළකුණු කරලා තියෙන සිතියමක් හරි හොඳ ජංගම ජී.පී.එස් යන්ත්‍රයක් හරි ගෙනියන එක වඩාත් සුදුසුයි. නැතිනම් මංපෙත් වැරදිලා අතරමං වෙන්න පුලුවන්.
ජී.පී.එස් යන්ත්‍ර ඉතා ප්‍රයෝජනවත් නමුත් එම ප්‍රයෝජනය බැටරිය පණ ඇති තාක් පමණක් වෙනවා. එමෙන්ම වනාන්තරවලදී උස් ගස්වල උඩුවියනෙන් අහස ආවරණවී ඇති අවස්ථාවල චන්ද්‍රිකා සබඳතාවය අවහිරවීමේ අවදානම තිබෙනවා.
වේදනා නාෂක පෙති, ප්ලාස්ටර්, බැන්ඩේජ් පටි, විශබීජ නාෂක,වේදනා නාෂක බාම් වර්ගයක්, අසමෝදගම් හෝ ග්‍රයිප් වෝටර්, පුළුන් හා කතුරක් ප්‍රථමාධාර පෙට්ටියේ තිබිය යුතුමයි.
දිගු ඇවිදීමකදී, කඳවුරු බැඳීමකදී හෝ දුෂ්කර පෙදෙසක ට්‍රෙකින් කිරීමේදී තමන්ට නුහුරු, නුපුරුදු, අලුත්ම අලුත් භාණ්ඩ පාවිච්චියෙන් වලකින්න.
ඉස්සෙල්ලම අපි හයික් එකක් හා බැක්පැකින් වල වෙනස වටහාගමු. ඒවගේම මේ දෙකම, ට්‍රෙකින් කියන එකෙන් වෙනස් වෙන්නේ කොහොමද කියලත් දැනගනිමු.
තමුන්ට/කණ්ඩායමට අධික වෙහෙසට පත්නොවී යන්න පුලුවන් දුර ගැන නිවැරදි ඇස්තමේන්තුවක් තියෙන්න ඕනෑ. ගිහිල්ලා ආයෙත් එන්න යන මුළු දුරම අරගෙන හයික් එක සැළසුම් කරන්න.
හොඳ බැටරි සහිත විදුලි පන්දමක් ගෙනයාම සුදුසුයි. කළුවර නොවැටුනත්, යම් යම් දේවල් සොයාගැනීමට වුවද විදුලි පන්දම අවශ්‍ය වන්නට පුලුවන්.
මේ නිසා බැක්පැකින් කරනකොට ඒගැන හොඳ පලපුරුද්දක් තියෙන අය සම්බන්ධ කරගන්න එක හොඳයි. නැතිනම් කැලේ අතරමන් වෙලා බොහෝ කරදර සිද්ධවෙන්න පුලුවන්.
ගේ රැස්වීමකදී , විසින් සාමිවරයාට වාර්තා කරන්නේ විසින් ව ආරක්ෂිත ස්ථානයකට ගෙන යාමට උත්සාහ කරන බවයි. පැහැදිලි කරන්නේ ඔහුට හැරී ඔහුගේම යෂ්ටියකින් මරා දැමිය නොහැකි බවයි, මන්ද ඔවුන් එකම හරය බෙදා ගන්නා අතර ඔප්පුව සඳහා ගේ යෂ්ටිය රාජසන්තක කරයි. ගමන අතරතුර හැරීට පහර දීමෙන් ඔහු කෝපයට පත් වන අතර හැරී ඔහුගේ සැරයටිය ලුසියස්ට හානි කිරීමෙන් පසු පලා යයි.
කතාව විසින් ඉල්ලීමක් කර ඇති හැරී පෝටර්, පහත සඳහන් සොයා හා විනාශ කිරීමට ස්වාමීන් එම - අමරණීය කිරීමට රහසිගත . රූගත කිරීම් 2009 පෙබරවාරි 19 වන දින ආරම්භ වූ අතර 2010 ජුනි 12 වන දින අවසන් කරන ලදී . පළමු කොටස 2010 නොවැම්බර් 19 වන දින ලොව පුරා 2 සිනමාහල් සහ ආකෘතිවලින් නිකුත් කරන ලදී . චිත්‍රපටය විචාරකයින් එහි කාර්ය සාධනය, සිනමාකරණය, දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග සහ සංගීත ලකුණු ප්‍රශංසා කරමින් ධනාත්මක සමාලෝචන ලබා ගත්තේය.
මෙම වන විවාහ මංගල උත්සවය සඳහා සූදානම් ලෙස රොන් වීස්ලි ගේ අයියා, බිල් , එම මැජික් අමාත්ය දන්වා හැරී, රොන් සහ හමායනි ග්රේන්ජර් ඔවුන් එක් එක් දෙයක් උරුම රොන් ඇති: ක, හමායනි පිටපත් ගේ කතාන්දර බාර්ඩ් සහ හැරී ගෝල්ඩන් ස්නිච් ඔහුගේ පළමු ක්විඩිච් තරඟයේදී මෙන්ම ග්‍රිෆින්ඩෝර්ගේ කඩුව අල්ලා ගත්තේය . වෝල්ඩ්මෝට් අමාත්‍යාංශය භාරගෙන ඇමතිවරයා මරා දැමූ පුවතකින් මංගල උත්සවයට බාධා පැමිණේ.
හැරී, රොන් සහ හර්මියෝන් ග්‍රිමෝල්ඩ් පෙදෙසේ අංක 12 හි සැඟවී සිටිති . දේශීය සොරෙකු වන විසින් ගේ ලොකට් එක සොරකම් කර එය වෙත විකුණු බව ඔවුන්ට දැනගන්නට ලැබේ. ඔවුන් ලොකට් එක නැවත ලබා ගත්තත්, ඔවුන් සැඟවී සිටි ස්ථානය මරණ භක්ෂකයෙකුට හෙළි කරයි. ඔවුන් නිස්කලංක වනාන්තරයකට විසිර ගිය විට රොන් දරුණු ලෙස තුවාල ලබන අතර, ඔවුන්ට පයින්ම තැනින් තැනට යාම හැර වෙනත් විකල්පයක් ඉතිරි නොවේ.
1 යනු ඩේවිඩ් යේට්ස් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලදසහ . විසින් බෙදා හරින ලද2010 ෆැන්ටසි චිත්‍රපටයකි . එය ගේ එම නමින්ම 2007 නවකතාව මත පදනම් වූ සිනමා කොටස් දෙකෙන් පළමුවැන්න වන අතර චිත්‍රපට මාලාවේ හත්වන වාරිකයයි. එය විසින් රචනා කරන ලද ස්ටීව් හා නිෂ්පාදනය ඩේවිඩ් , ඩේවිඩ් බැරන්ස් , සහ රෝලින් යනු ලක්ෂණ ඇඳුමේ කාස්ට් .
ලොකට් එක විනාශ කිරීමට ඔවුන් දැරූ සියලු උත්සාහයන් අසාර්ථක වූ නමුත්, ගේ කඩුවට විනාශ කළ හැකි බව හර්මියෝන් නිගමනය කරයි, මන්ද එය බැසිලිස්ක් විෂ වලින් පිරී ඇත. ඔවුන්ගේ ප්‍රගතිය නොමැතිකම නිසා රොන් වඩ වඩාත් කලකිරීමට පත් වන අතර හැරී සහ හර්මියෝන් කෙරෙහි ඊර්ෂ්‍යාව ඇති කරයි. ඔහු එක් රාත්‍රියක හැරී සමඟ වාද කිරීමෙන් පසු අතුරුදහන් වන අතර, හර්මියෝනිව කලකිරීමට පත් කරයි.
චිත්රපටය තරු ඩැනියල් රැඩ්ක්ලිෆ් ලෙස හැරී පෝටර් , සමග රූපට් ග්රින්ට් පිළිවෙලින් හා එමා වොට්සන් , පිළිවෙලින්, හැරී හොඳම මිතුරන් ලෙස චරිත ලෝඞ් රොන් වීස්ලි හා හමායනි ග්රේන්ජර් . එය ද ඵලයක් කිරීමට හැරී පෝටර් ඇන්ඩ් ද හාෆ් බ්ලඩ් ප්රින්ස් සහ අවසාන ප්රවේශය, විසින් අනුගමනය කරන හැරිපොටර් ඇන්ඩ් ද ඩෙත්ලි හැලෝස් - 2 වන කොටස .
සාරා ඛාන් සිය රංගන දායකත්වය ලබා දුන් චිත්‍රපට අතර , තුජ් සේ හී රාබ්තා සහ හමාරි ආධුරි කහානි වැනි චිත්‍රපට ප්‍රධාන වේ. මීට අමතරව ඇය බිග් බොස් 4, වෙල්කම් - බාසි මෙහ්මාව්-නවාසි කි, , නාච් බලියේ 6, බොක්ස් ක්‍රිකට් ලීගය, සහ කොමඩි නයිට්ස් බචාඕ වැනි රියැලිටි වැඩසටහන් සඳහා ද සහභාගී වී ඇත.
වැටකේ සහ දුනුකේ ගස් වර්ග දෙක ගැන යම් යම් වැරදි මතත් ප්‍රකාශ වෙන බව පේනවා. උදාහරණ හැටියට “සිංහල බෝධි වංසයේ” අර්ථ විවරණයේ “කහ වන් කොළයෙහි නිල් වන් ඉරි ඇති කේ ගස් ජාතිය දුනුකේ නමින් හැඳින්වේ” කියලත් “මුළු කොළය මැ තද කොළ පාට වර්ගය වැටකේ නමි” කියලා කිව්වත් දුනුකේ ශාඛයේ කොළයෙහි ඉරි ඇති බවක් පේන්න නැහැ. අපේ ඔසු පැල වෙබ් අඩවිය කියන්නේ පවුලට අයත් නමින් හැඳින්වෙන ලංකාවට සහ ඉන්දියාවට ආවේණික ශාඛයේ, පිරිමි ශාඛය දුනුකෙයියා ලෙසත්, ස්ත්‍රී ශාඛය වැටකෙයියා ලෙසත් හඳුන්වන බව. මෙයත් වැරදි මතයක් බව පේනවා.
ගීත ගොවින්දයේ ජයදේව ගෝස්වාමි කේතකී මල් දුටුවේ විරහිනියන් ගේ හදවත පසාරු කරන්න බලා සිටින අනංග කුන්තායුධ වගේ කියලා . සස දා කාව්‍යයේත් දුනුකේ මල විරහිනියන්ට සම්බන්ධ කරනවා. ඒ “ගෙනැ සුපුල් දුනුකේ – පෙති රන් ඔඩම් සුවහස් - ගල ලේ බොන්නට වනන් – දැවැ වන් මේ මහ රකුස්” කියලා . මේ කියන්නේ එකිනෙකා හමු විය නොහැකි නිසා විරහි විරහිනියන්ට මේඝ හෙවත් වැසි කාලය එතරම් හොඳ නැති බවත්, ඒ නිසා පිපුණු දුනුකේ මලේ මනිපත්‍ර මේඝ නමැති රකුසා විරහීන් ගේ ගෙළ රුධිරය බොන්න දික් කරපු දිවක් වගේ කියලා.
ක්‍රිස්තු පූර්ව පළමුවන සියවසේදී වළගම්බා රජු තම හිතවත් භික්‍ෂුන් වහන්සේ නමකට කේතකී පත්‍රයක ලියා ගම්වරයක්‌ ප්‍රදානය කිරීමේ පුවත අනුව මේ පත්‍ර අතීතයේ දී තල් කොළ වගේම ලියන්න පාවිච්චි කරලා තියෙන බව පේනවා. සෙංකඩගල නුවර මල්වතු විහාරයෙහි ස්ථවීරයන් වහන්සේනමක් 1834 දී රචනා කළ “නරෙන්ද්‍ර චරිතාවලොකන ප්‍රදීපිකාවේ” සඳහන් වෙන විදියට “සඟනට බත් ගම් කොට වටනා පසට දුනුකේ පතෙහි සන්හස ලියා දී” කියලා කියන්නෙත් දුනුකේ පත්‍ර සන්නස් ලියන්න රජවරු භාවිතා කළ බවට සාක්ෂියක් දෙමින් .
කේතක සහ දුනුකෙයියා දෙවර්ගයක් හැටියට යොදපු උදාහරණයක් “මහාබෝධිවංශ ග්‍රන්ථ පදයේ” “කෙතක, දුනුකේ; අසොක, හෝපලු” සහ “කෙතකි ධූලි, දුනුකේ භළුයෙන්” ලෙස සටහන් කිරීමෙන් පේනවා . ඩී.ඊ. හෙට්ටිආරච්චි වෙසතුරු දා සන්නෙ ලියමින් “පිපී සිටි කෙතකා” සහ “දුනුකේ ගස් ද” කියලා සටහන් කිරීමත් ඒ වගේ උදාහරණයක් . රාජාවලිය, පූජාවලිය, ථූපවංසය වගේ ග්‍රන්ථ “දුනුකේ , වැටකේ” දෙකම ගැන එක තැන සඳහන් කිරීමෙන් මේ දෙක වර්ග දෙකක් බව පැහැදිලිව පෙන්නුම් කරනවා.
සිංහල සහ පාලි ශබ්දකෝෂත් මේ විදියටම කේතකී සහ වැටකෙයියා දුනුකෙයියා එකම වර්ගයක් ද නැද්ද යන්න ගැන එක මතයක ඉන්න බවක් පේන්නේ නැහැ. උදාහරණ විදියට ඩේවිස්-ස්ටීඩි පාලි-ඉංග්‍රීසි, ශබ්දකෝෂයේ කේතක යන්න මල් වර්ගයක ලෙස පමණක් හඳුන්වනවා . කාටර් ශබ්දකෝෂයේ “කේ, කේතක, කේතකී”, කියන නම් දීලා “මූදුකෙයියා” කියන වදන බලන්න කිව්වත් ඒ ගැන වෙනම සටහනක් නැහැ . ශබ්දකෝෂයේ “කේතකී" යනු - වැටකේ දුනුකේ ඇතුළත් උද්භිද ගණය ලෙස හඳුන්වනවා” .
අපේ ඔසු පැල අඩවිය අනුව වැටකේ ශාකයේ මුල්, මල්, දඬු, ගෙඩි, ඇට ආදිය “උණ, අපස්මාරය, ශ්‍රවණ ආබාධ, අක්ෂි රෝග, අජීර්ණය, කුසගිනි මදිකම, ඉරුවාරදය, දියවැඩියාව, මානසික රෝග, අර්ශස්, කුෂ්ඨ රෝග, වණ, ආමවාතය, මුත්‍ර අඩස්සිය, කැඩුම් බිඳුම්” ආදී රෝග තත්වයන් සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමට ආයුර්වේදය ක්‍රමයේ දී යොදා ගන්න බවක් සඳහන් වෙනවා. ඒ වගේම වැටකෙයියා මොලයට හිතකර බවත්, රුධිරය පිරිසිදු කරන බවත්, වාජීකරණය සහ ස්වේද ජනක බවත්, වේදනා සමනය කරන බවත් එහි සඳහන්.
මේ දෙකේ මූලිකම වෙනස් කම ඇත්තේ ප්‍රමාණයේ. වැටකෙයියා මීටර 2 සිට 4ක් දක්වා උසකට වැඩෙන අතර දුනුකෙයියා ශාඛය මීටර් 1 සිට 1.8ක් නොහොත් මීටර් 1.5ක් පමණ උසට වැඩෙනවා . වැටකෙයියාවල, ඝනව පැතිර නැති, කඳෙන් පහලට ඇදෙන ආධාරක මුල් හෙවත් කරු මුල් , දුනුකේ ශාඛයට සාපේක්ෂව කෙටියි. ඒ වගේම වැටකෙයියා මුල් සාපේක්ෂව අඩු සංඛ්‍යාවකින් සැදුනු පාදස්තයක් සහිතව පොළවට සම්බන්ධ වී තිබෙන ශාඛයක් .
දුනුකෙයියා මලේ වගේම ගසේත් පාට ගැන සඳහන් වෙන සස ජාතක කාව්‍යයේ තවත් කවියක් තමයි “සුනිල් වුව සිකි පිල් – ගල රන් ‍වනෙ ‘පැහැ සිරින් - බිඡී කැකුළු දුනුකේ – ගන නිල් පත ‘තුරින් පත්” කියන එක. මොනරාගේ පිල්වල තද නිල් පැහැය ද, මොනර කර හෙවත් බෙල්ලේ රන් පැහැය ද නිසා පත්‍ර තද කොළ පැහැති, රන්වන් පාට මල් කැකුළක් ඇති දුනුකේ ශාඛයේ “නිල් වන් කොළ සහ නිල් පත් අතුරින් ඇදුණු රන්වන් දුනුකේ කැකුල” මොනරෙකුට සමාන කරනවා .
කේතකී, වැටකෙයියා, සහ දුනුකෙයියා යන ශාඛ වර්ග තුනම පැන්ඩනේසියා පවුලට අයත් ශාඛ 1000කට පමණ ප්‍රමාණය අතුරෙන් තුනක් . මෙම ශාඛවලට ඉංග්‍රීසි බසින් “ ” කියන පොදු නම සහ සිංහලෙන් “කේ” කියන නම භාවිතා වෙනවා. අහාර රසවත් කිරීමට ගන්නා රම්පෙත් මෙම ශාඛ පවුලට අයත් අපි හොඳින් දන්නා තවත් ශාඛයක් . කේතකී, වැටකෙයියා වගේම දුනුකෙයියා මල් සහ ගස් සුළු සුළු වෙනස් කම් සහිත වුනත් බොහෝ දුරට සමානයි.
කේතකී යන්න සිංහලෙන් වැටකෙයියා ලෙස පරිවර්තනය කරපු එක අවස්ථාවක් තමයි ජානකීහරණයේ සිංහල පරිවර්ථනයේත් එහි 76 වන කවියේ එන “නවවිබෙොධමනොහර ගර්හගතඃ සහ කාන්තයා - අවිදිතානිලවෘෂ්ටිභයාගමඃ සුඛමශෙත චිරාය ශිලී මුඛඃ” සංස්කෘත පාඨය සිංහලට නගන්නේ “නව - තුළැ වන් පියඹ හා තම සපදි නොම දත් වැසි බිය - හොත්තේ සුව සෙ බෝ කල්” කියලා .
කුඩලිගම රචනා කර අයිවෝ ඩෙනිස් ගයන “කේතකි පාටලි ගස් නටවා පිපි මල් බරවී” ගීතයේ ත් ලුහුඬින් කේතකී මල් ගැන කියවෙන්නේ එය ජලාශ්‍රිත ශාඛයක් බව දක්වමින්. අජන්තා රණසිංහ ලියලා සරත් දසනායක තනුවෙන් වික්ටර් රත්නායක ගයන චූඩා මාණික්‍යය චිත්‍රපටයේ “මල් ලියකම් රැඳි” ගීතයේ “රත්තරනින් සැදි කේතකි මං පෙත - අත්වැල් බැඳ යමු රත්තරනේ” යනුවෙනුත් සටහනක් එනවා.
අපි ඉහතින් සඳහන් කරපු ““දුර එන කොට දුනුකෙයියා මලක් වගේ - ළඟ එන කොට වැටකෙයියා මලක් වගේ” කවිය හැරුණු කොට ඔළිඳ කෙළි කවියක “දහසක් දීලා වලලු තනාලා දැතේ අතලා බලයි කලූ - සේ උළු ගෙයි ඇඳ පිට ඔලිඳ කෙළින සැටි බලන් කලූ” කියන කොට අපිට මේ තරුණිය දුනුකේ මලට සමාන කරලා ලස්සන මානසික සිත්තමක් ඇඳගන්න පුළුවන්.
කෝට්ටේ විහාරයක හිමිනමක් ලියූ ගිරා සන්දේශයට අනුව එකල කාන්තාවන් කොණ්ඩය සැරසීමට සුනුකේ මලේ පෙති යොදා ගෙන තියෙනවා. ගිරාව ඒ බව අපට කියන්නේ “දුන‍ුකේ පෙති ගොතා වරල ඉතායා - පිපි මල් රොන් ගතා තවර ගතායා - වියොවග යුද පතා එවන පෙතායා - එන වනසර කතා නොකර කතායා” කියලා .
ඉන්දියාවේ දුනුකෙයියා පලයේ මදුළු තුළ ඇති සුවඳවත් තැඹිලි පැහැති පල්පයක් බඳු මාංසල කොටස උයා ආහාරයට ගන්නා බවක් වාර්තා වෙනවා. - , .
මේ අනුව නිගමනය කරන්න පුළුවන් සංස්කෘත සහ පාලි සාහිත්‍යයේ හැඳින්වෙන කේතකී හෝ කේතක ශාඛය ලංකාවේ වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා ලෙස හඳුන්වන ශාඛයම නොවුනත් ඒ සියල්ලම පවුලේම එකිනෙකට ගොඩක් සමාන ලක්ෂණ ඇති, නමුත් සුළු වෙනස් කම් ඇති ශාඛ තුනක් බව.
කේතකී ශාඛය වගේම වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා ශාඛත් යම් ප්‍රදේශයක් වසා පැතිරෙන කැළෑ ආශ්‍රිත මිරිදිය ආසන්නයේ හෝ මුහුදු ආශ්‍රිත කරදිය කිට්ටුව වැඩෙන කඩොලාන ශාඛ.
වැටකෙයියා කොළේ මීටර් 3-4ක් අතර දිගක් ඇති, සෙන්ටි මීටර් 9ක් විතර පළල් පත්‍රයක් වුනත්, දුනුකෙයියා පත්‍රය මීටර් 2.2 සිට 2.8ක් දක්වා දිගකින් යුතු, සෙන්ටි මීටර් 3.2 ක් සහ 4.2ක් අතර පළල, වැටකෙයියාවලට සාපේක්ෂව කුඩා පත්‍රයක් , .
දුනුකෙයියා පිරිමි මලට සාපේක්ෂව ප්‍රමාණයෙන් විශාල වැටකෙයියා පිරිමි මල සෙන්ටි මීටර් 40-50ත් අතර දිගකින් යුක්ත වෙන නමුත් දුනුකෙයියා පිරිමි මලේ කුන්ත වැනි මනිපත්‍ර වල දිග සෙන්ටි මීටර් 35-40ත් අතර විතරයි , .
දුනුකේ ශාඛයේ කොළ පාපිසි, බුරුසු ආදිය තැනීමට අවශ්‍ය කෙඳි ලබා ගැනීමට ඉන්දියාවේ භාවිතා වෙන බව සඳහන් වෙනවා . ඒ වගේම මෙහි පත්‍රවලින් ලණු වියන බවත් සඳහන් වෙනවා .
වැටකෙයියා මල් බුදුන්ට පූජා කිරීම වැඩි ආනිශංශ සහිතයි කියලා මතයක් ජනතාව අතර තියෙන්නේ කටු පඳුරක පිපෙන අමාරුවෙන් නෙළා ගත යුතු සුවඳවත් මලක් වීම නිසා වෙන්න පුළුවන්.
සිංහල සාහිත්‍යකරුවන් සමහර විට කේතකී මල් වල සිංහල වචනය ලෙස වැටකෙයියා භාවිතා කරලා තියෙනවා වගේම , කේතකී සහ දුනුකෙයියා ගස් ජාති දෙකක් ලෙසත් සඳහන් කරලා තියෙනවා.
එළු අත්තනගලු වංශය “දුනුකේ වතු වංශයෙහි උපන්නා වූ” දේව ප්‍රතිරාජයන ගැන සඳහන් කිරීමෙන් මෙනමින් වංශයක් තිබුණු බවත් පේනවා .
සිංහල බසේ කේතකී කියන සංස්කෘත වචනයේ පරිවර්තනයක් හැටියට වැටකෙයියා යෙදෙන තැන් සහ වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා ශාඛ දෙකක් ලෙස හඟවමින් යෙදෙන අවස්ථා:
මෙතැන් සිට එන යොදා ගැනීම් ඉන්දියාව හෝ රටකට හෝ මෙම වර්ගයේ වෙනත් ශාඛයක ප්‍රයෝජන වෙන්නත්, ඒවා ලංකාවට එතරම් අදාළ නැති වෙන්නත් පුළුවන්.
කේතකී, වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා මල් තුනම එකම අර්ථයකින් සිංහල සාහිත්‍යයේ යෙදිලා තියෙන බව පෙනුනත් වැඩි සඳහන් ඇත්තේ දුනුකෙයියා මල ගැන.
අබා යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ 1972දී ස්ටොක්හෝම් හි දී පිහිටුවන ලද ස්වීඩන් පොප් සංගීත කණ්ඩායමකි. මෙහි සාමාජිකයන් වන්නේ ඇග්නතා ෆැල්ට්ස්කොග්, ජෝර්න් අල්වියස්, බෙනී ඇන්ඩර්සන්, සහ ඇනී-ෆ්‍රිඩ් ලින්ග්ස්ටැඩ් ය. මෙම කණ්ඩායමේ නම සාමාජිකයන්ගේ නමේ මුල් කොටසේ පළමු අකුරු එක්වී සෑදුණකි. 1972 සහ 1982 අතර කාලයේ ලොව පුරා සංගීත දර්ශකවල මුල් ස්ථාන හිමිකරගත් ඔවුහු ජනප්‍රිය සංගීතයේ ඉතිහාසය තුළ ආර්ථිකමය අතින් වඩාත්ම සාර්ථක කලාකරුවන් අතරට පැමිණීමට සමත්වූහ.
දැන් අපි සලකා බලමු අස්ථිමය මසුන් කාණ්ඩයට අයත් නොවන කාටිලේජමය මත්ස්‍යයෙක් වන මෝරුන්ව. මෝරුන් හට පෙර සඳහන් කල වායු කුටීර පිහිටන්නේ නැහැ. එහෙනම් කොහොමද ඔවුන් නොගිලී සිටින්නේ ?
සියවස් ගනනාවක සිට මානවකේන්ද්‍රීය කැඩපත තුලින් තමන් දෙස බලා බුද්ධිය නැමැති ඔටුන්න තම හිස මතම රුවාගන්නා මානවයා කිසිම විටෙක ඩොල්ෆින් සත්වයෙකු හෝ තල්මසෙකු බුද්ධිමත් බව පිලිගැනීමට මැලිවේ. පියාඹන පීරිසයකින් පැමිණෙන හෝ දියුණු අභ්‍යවකාශ ගමනකින් පසු මුණ ගැසෙන ජෙලි තට්ටුවකට වූවද බුද්ධිමත් ජීවියෙකු යැයි කීමට මැලි නොවන මානවයා තමන් සමඟ පෘථිවිය තුල වාසය කරන සාගරය තුල පිහිනා යන ක්ශිරපායියකුගෙ බුද්ධිමත් බව පිලිනොගැනීමට තරම් කුහක වේ.
ඉහත මම සඳහන් කරා පරිණාමය කියන්නෙ අරමුණක් ඇති ක්‍රියාවලියක් නොවන බව. එමෙන්ම පරිණාමික ක්‍රියාවලිය තුල උචිතයා ඉතුරු වී අනුචිතයා නශ්ඨවීම සිදුවෙනවා. මෙතනදි උචිතයා ඉතුරු වෙන්නෙ ඇයි ?
ඒකට හේතුව තමන් ජීවත්වන පාරිසරික සාධක වලදි තමන්ගෙ රඳා පැවැත්ම සඳහා ඉතාමත් ප්‍රයෝජනවත් ලක්ෂණ ඔහු සතු වීම. එසේනම් සමාන පරිසර තත්වයන් තුල ජීවත්වන හැම විශේෂක්ම සමාන විය යුතුද ?
අපි ඒ පාරිසරික නිකේතනයටම අනුගත වර්වට් වඳුරන් සලකා බලමු. වර්වට් වඳුරන් ආහාරයට ගන්නෙත් ජිරාෆයන් ආහාරයට ගන්න ඇකේශියා ශාඛයම තමයි. දැන් එතකොට වර්වට් වඳුරන්ට දිගු ගෙලක් පිහිටනවද ?
නැහැ. මෙතනදි වර්වට් වඳුරන් ජිරාෆයන් බුදින් රුක් අගට ලඟා වෙන්නෙ තමන්ගෙ රුක්වාසී උචිත වීම් නිසා. ඔවුන් ඉතාමත් සුහුරු ලෙස උස රුක් පතර අතරින් ගමන් කරන්න , එහි ජීවත් වෙන්න අනුවර්තනය වෙලා තියෙන්නෙ.
මේ ගැටලුව සෛද්ධාන්තිකව ඉතාමත් වැරදි ආකාරයට සකස් වු ගැටලුවක්. මෙතනදි මුලින්ම එල්ලවෙන ප්‍රති ගැටලුව තමයි "බුද්ධිමත්" බව යන්නෙන් ඔබ අදහස් කරන්නෙ කුමක්ද යන්න. (මීට පෙර මා සටහන් කල සිටසියා බුද්ධිය පිළිබඳව ලිපිය කියෙව්වොත් මේ ගැටලුව නිරවුල් වනු ඇති, ඒ නිසා ඒ ගැන නැවත විස්තර කරන්නෙ නැහැ)
පරිණාමයේ අරමුණ බුද්ධිමත් ජීවීන් බිහිකිරීම යන්න සම්පූර්ණ වැරදි මතයක්. මතක තබා ගතයුතු පලමු කාරණය වන්නෙ පරිණාමික ක්‍රියාවලියට එලෙස අරමුණක් නැති බව. පරිණාමික ක්‍රියාවලිය තුල විවිධ ජීවි විශේෂ හටගැනීම සිදුවෙනවා. මේ බිහිවෙන විශේෂ තමන් ජීවත්වන පරිසරයට උචිත නොවේනම් ඔවුන් නශ්ඨවීමට ලක්වෙනවා. උචිතයාගෙ පැවැත්ම තමයි පරිණාමයේ ප්‍රතිඵලය.
ඔබ දන්නවා ඇති අස්ථිමය මසුන්ට ජලය තුල නොගිලී සිටීම සඳහා වායු කුටීරයක් පිහිටලා තිබෙනවා. මේ නිසා තමයි ඔවුන් සාගර, ගංගා පතුලට නොගිලී සිටින්නෙ. ඒ ඔවුන් ජීවත්වන පරිසරය තුල නොනැසී ජීවත් වීමට පරිණාමිකව ලද උචිත ලක්ෂණයක්.,එය ඔවුන්ට ඉතාමත් ප්‍රයෝජනවත් ලක්ෂණයක්.
මේ සත්ව විශේෂ දෙකක්. එකම නිකේතනයක් තුල ජීවත් වෙන. නමුත් ඔවුන් දක්වන උචිතෝන්නතිය නිසා අදාල නිකේතනය තුල ඔවුන්ට නොනැසි ජීවත් වීමේ හැකියාව තිබෙනවා. දැන් මේ උචිත වීමට එකම පරිණාමික මඟක යා යුතුද ?
නැහැ. ඒ සඳහා වෙනත් වෙනස් ප්‍රයෝජනවත් ලක්ෂණ ඔවුන්ට ක්‍රමික පරිණාමයක් ඔස්සේ ලැබිලා තියෙන්නෙ.
දැන් මේ සත්වයන් තමන් ජීවත්වන පරිසරය තුල නොනැසී ජීවත් වීමේ හැකියාව උපරිම තත්වයට ලඟා වී ඇති සත්වයන්. ඒසේ නම් ඔවුන් තවත් වෙනස්කම් වලට භාජනය වීම සිඝ්‍ර ලෙස සිදුවන්නෙ නැහැ. යම් පරිසරයකට තමන් උචිත නම් තවදුරටත් වෙනස් වන්නෙ ඇයි ?
දැන් ඔබට වැටහෙන්න ඕන පරිණාමික ගමන් මඟ තුල අරමුණක් නැති බවත්, සුදුසු තත්වයන්ට මුහුණ දීමට සමත් ප්‍රයෝජනවත් ලක්ෂණ දරනවුන් අදාල පරිසර තත්වයන් තුල තම පැවැත්ම තහවුරු කරගන්නා බවත්.
කිඹුල් විශේ අයත්වන කාණ්ඩය වසර මිලියන 85 කින් පමණ සැලකිය යුතු පරිණාමයකට ලක්ව නැහැ. ඒ ඔවුන්ගෙ අධිඋචිතෝන්නතිය නිසා.
බ්‍රැකියොපෝඩාවන් වසර මිලියන 500 කින් පමණ සැලකිය යුතු පරිණාමයකට ලක්ව නැහැ.ඒ ඔවුන්ගෙ අධිඋචිතෝන්නතිය නිසා.
සීලකැන්ත් මත්ස්‍යයන් වසර මිලියන 400 පමණ සැලකිය යුතු පරිණාමයකට ලක්ව නැහැ. ඒ ඔවුන්ගෙ අධිඋචිතෝන්නතිය නිසා.
අභ්‍යාවකාශ ගවේශනය යනු තාරකා විද්‍යාව සහ අභ්‍යාවකාශ තාක්ෂණය උපයෝගී කරගනිමින් බාහිර අභ්‍යාවකාශය ගවේශනය කිරීම යි. තාරකා විද්‍යාඥ්‍යයින් විසින් දුරේක්ෂ මගින් ද, මිනිසුන් රහිත සහ මිනිසුන් සහිත අභ්‍යාවකාශ යානා මගින් ද අභ්‍යාවකාශය ගවේශනය සිදු කෙරේ.
මෝ තොමෝ පදුමුත්තර නම් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කාලයෙහි හංසවතී නම් නුවර කුලගෙයක ඉපිද මහජනයා සමඟ බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත ගොස් බණ අසන කල්හී උන්වහන්සේ එක්තරා භික්ෂුණියක ධ්‍යාන ලාභී භික්ෂූණී අතරෙහි අග්‍රස්ථානය ‘මම ද බුදු කෙනෙකුන්ගේ ශාසනයෙහි එකී අග්‍රස්ථානය ලබන්නෙමි’ යි ප්‍රාර්ථනා කළාය.පදුමුත්තර නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ ඇගේ ප්‍රාර්ථනය දැන ඓම ප්‍රාර්ථනය එසේම ඉටු වන බවත් ගෞතම නම් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි ඇය ධ්‍යාන ලාභී භික්ෂූණීන් අතරින් අග්‍රස්ථානය ලබන බවත් පවසන ලදි.
එතැන් සිට ඇය බොහෝ පිං කොට දෙව් මිනිස් සැප සම්පත් විඳිමින් සිට පාරමී ධර්ම සම්පූර්ණ කරන ලදි.ඇගේ පිං බලය කෙතරම් ද යත් තුසිත දෙව්ලොව උපන්නොත් තුසිත දෙව් රජුගේ අග්‍ර මහේෂිකාව විය යාම දෙව්ලොව උපන්නොත් යාම දෙව් රජුගේ අග්‍ර මහේෂිකාව විය.වසවත්තී දෙව්ලොව උපන්නොත් වසවත්තී දෙව් රජුගේ අග්‍ර මහේෂිකාව විය.මිනිස් ලොව උපන්නොත් චක්‍රවර්ති රජුගේ අග්‍ර මහේෂිකාව විය.අවසාන බවයේ ඇය බුදුන්ගේම සොහොයුරියක වී උපත ලැබීය.
නන්දා පැවිදි ජීවිතය කෙරෙහි පූර්ණ අවධානය යොමු නොකළ බව ඉතා ඉක්මනින් පැහැදිලි විය. නන්දාගේ සිතුවිලි ප්‍රධාන වශයෙන් කේන්ද්‍රගත වූයේ ඇගේම සුන්දරත්වය සහ මිනිසුන් අතර ඇයගේ ජනප්‍රියත්වය කේන්ද්‍ර කර ගනිමිනි.සිය මෑණියන් වූ ප්‍රජාපතී ගෝතමීය ඇයට ධ්‍යාන වඩා භාවනා කිරීමටත් බුදුන් දැකීමට යාමටත් නිතර නිතර ඇවිටිලි කලෝය.
රූපයේ අනිත්‍ය බව මෙනෙහි කොට ගෙන බුදුන් ධර්ම දේශනා කරන බව ඇය අසා සිටි නිසා කිසි දිනක ඇය බුදුන් දැකීමට අකමැතිවිය.
සියලු භික්ෂුණින් බුදුන් ගේ දේශනා අගය කරන නිසා නන්දාවට දිනක් බුදුන් දැකීමට කැමතක් ඇති විය.ඇය ඒ බව අනෙක් භික්ෂුණින්ට දන්වන ලදී.ඒ වෙලේ ඔව්න් "නන්දා තෙරණිය අද බුදුන් වහන්සේ දැකීමට කැමති විය.බුදුන් අද ඇය වෙනුවෙන්ම දහම් දෙසතියි "සතුටට පත්ව ඇයට ඔවුන් සමග ධර්ම දේශනාව ට එන මෙන් ඉල්ලාසිටින ලදී .බුදුනුත් කල් තියාම නන්දා පැමිණෙන බව දැන "නන්දා අද මා දැකීමට පැමිණේ.ඇයට රුපයේ අනිත්‍ය බව මෙනෙහි කොට ධර්ම දේශනා කිරිමියි" සිතුවෝය.
කාන්තාවන්ට සංඝ සමාජයට යාමට අවසර දෙන ලෙස බුදුන් වහන්සේගෙන් ඉල්ලූ ඇගේ පළමු බෞද්ධ භික්ෂුණිය ඇගේ මව ය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් සිද්ධාර්ථ කුමරුගේ බිරිඳ වන යසෝදරා කුමරිය ඇතුළු තවත් බොහෝ රාජ ශාක්‍ය කාන්තාවන් බෞද්ධ භික්ෂුණින් බවට පත්විය. එම නිසා නන්දාද ගිහි ගෙය අත්හැර අතහැර පැවිදි වූ නමුත් ඇය එය කළේ බුදුන් හා ධර්මය කෙරෙහි විශ්වාසයෙන් නොව තම ඥාතීන් කෙරෙහි වූ ලේ බැදීම නිසා විය.
හුදෙක් සුන්දරීයක ලෙස හැදින්වූ සුන්දරී නන්දා කුමරිය ,ගෞතම බුදුන් වහන්සේ ගේ සහෝදරිය විය. සුද්ධෝදන රජුගේ සහ මහාප්‍රජාපතී ගෝතමී දේවියගේ දියණියයි. සිය මෑණියන් පැවිදි වීමෙන් පසු ඇයද භික්ෂුණියක්ව රහත් බවට පත්විය. පසු කලක නන්දා තෙරණිය බුදුන් විසින් ගෞතම බුදුසසුනේ ධ්‍යානලාභී භික්ෂුණින් අතරින් අග්‍රස්ථානයේ තැබුවෝය.
1559දී, මුකුන්දා ගජපති කත්තක්හි සිහසුනට පත් විය. ඔහු අක්බර් අධිරාජයාට පක්ෂපාතී වූ අතර, බෙංගාලයේ සුල්තාන් වූ සුලෙයිමාන් ඛාන් කරානිට සතුරුව ක්‍රියා කරන්නට වූයේ ය. සටන් කිහිපයකින් පසු, අවසානයේ ඕදිෂාව බිඳවැටිණි. මෙම බිඳ වැටීමට රාජ්‍යයේ අභ්‍යන්තර ව්‍යාකූළ ස්වභාවය ද හේතුවූයේ ය. 1568දී, සුල්තාන්ගේ සෙන්පතියකු වූ කාලපහාද්ගේ හමුදාව විසින් කොනාරක් දේවාලයට හානි සිදුකළ බැව් පැවසේ. කාලපහාද් විසින් මෙම ‍ආක්‍රමණයේ දී තවත් දේවාල කිහිපයක් විනාශ කළ බැව් වාර්තා වේ.
13වන සියවසේ ඉදිවූ සූර්ය දේවාලය සූර්ය දෙවියන් වෙනුවෙන් පුදකළ දැවැන්ත රථයක් ලෙසින් සැලසුම් කෙරුණකි. මෙයට විසිතුරු කරන ලද රෝද යුගළ දොළසක් ඇති අතර, එය ඇදීමට අශ්ව රූ සතක් ඇත. මින් ඇතැම් රෝද මීටර 3ක් පමණ පළල් ය. වර්තමානයේ මෙහි වූ අශ්ව ප්‍රතිමා හතෙන් දක්නට ලැබෙන්නේ සයක් පමණි. 17වන සියවසේ මුල්කාලයේ මෝගල් ජහාන්ගිර් අධිරාජයගේ දූතයකු විසින් මෙම දේවාලය අවභාවිතයට ගෙන වනසා ඇත.
කොනාරක් නගරය කොනාරක් නර්තන උළෙල යනුවෙන් හැඳින්වෙන් වාර්ෂික නර්තන උළෙල හේතුවෙන් ප්‍රකට වී ඇත. සෑම දෙසැම්බරයකම පැවැත්වෙන මෙම උත්සවය සම්භාව්‍ය ඉන්දියානු නර්තන ක්‍රම වෙනුවෙන් වෙන්කොට ඇත. මේ අතරට ඔඩිෂාහි සම්ප්‍රදායික නර්තන ක්‍රමයක් වන ඔඩිසි නර්තනය ද ඇතුළත් ය.
මෙම දේවාලය උච්චස්ථානයට පත්ව තිබූ සමයේ, මෙහි වන්දනාමාන කෙරුණු සූර්ය දෙවියන්ගේ ප්‍රධාන ප්‍රතිමාව මුදුනේ සවිකළ විශාල චුම්බකයකින් සහ පත්ළේ සවිකළ විශාල චුම්බකයකින් යුතුව අහසේ පාවෙන අයුරින් නිමවා කිබෙන්නට ඇතැයි සැලකේ.
කොනාර්ක යන වදන පැන නැගී ඇත්තේ සංස්කෘත වදනක් වන කෝණ සහ සූර්ය දෙවියන්ට පිදූ දෙවොල ආශ්‍රයෙන් අර්ක යන වදන එක් වීමෙනි.
රාමායණය යනු ලෝක සාහිත්‍යයේ විශාලතම පුරාණ වීර කාව්‍යයන් අතුරින් එකකි. එය පද්‍ය 24,000කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ . කාණ්ඩ හෙවත් පොත් හතකට බෙදා ඇති අතර පළමු සහ හත්වැන්න පසුව එකතු කිරීම් වේ. එය අයත් වන්නේ ඉතිහාස, අතීත සිදුවීම් , ආඛ්‍යාන ප්‍රභේදයන්ට වන අතර මිනිස් ජීවිතයේ අරමුණු පිළිබඳ ඉගැන්වීම් සමඟ අන්තර් සම්බන්ධිත වේ. පාඨයේ මුල්ම අදියර සඳහා විද්වතුන්ගේ ඇස්තමේන්තු ක්‍රි.පූ. 7 සිට 4 වැනි සියවස දක්වා පරාසයක පවතී, පසුකාලීන අවධීන් ක්‍රි.ව. 3 වැනි සියවස දක්වා විහිදේ.
රාමායණය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පුරාතන ඉන්දියාවේ මහා සංස්කෘත වීර කාව්‍ය ද්විත්වය අතුරින් එකකි. අනෙක් මහා කාව්‍යය වන්නේ මහාභාරතයයි. මෙම කාව්‍ය ද්වය මඟින් හින්දු ඉතිහාස සකස් වේ.
මාරි අම්මන් යනු තමිල්නාඩුවේ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල ප්‍රමුඛතම වර්ෂාවට අධිපති හින්දු දේවියයි. ඇගේ උත්සව තමිල්නාඩු කලාපය පුරා "ආඩි" මාසයදි පවත්වනු ලැබේ, විශාලතම උත්සවය ආදි තිරුවිලා වේ. ඇගේ නමස්කාරය ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කරන්නේ වර්ෂාව ගෙන ඒම සහ කොලරාව, වසූරිය සහ පැපොල වැනි රෝග සුව කිරීම සඳහා ය. මාරි අම්මන් ග්‍රාම දේවතාවියක ලෙස දේශීය සම්ප්‍රදායන්ට අනුව නමස්කාර කර ඇත. ඇය දකුණු ඉන්දියාවේ වෙසෙන බොහෝ අය විසින් ආරක්ෂක දෙවියන් ලෙස සලකනු ලැබේ.
මාරි අම්මන්ගේ වන්දනය ආරම්භ වූයේ පූර්ව වෛදික යුගයෙදි විය හැකිය. ඇය තමිල්නාඩුවේ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල ප්‍රධාන වශයෙන් දමිළ ජනතාවගේ මව් දේවතාවියයි. මාරී හින්දු දේවතාවියන් වන පාර්වතී, කාලි සහ දුර්ගා මෙන්ම උතුරු ඉන්දියානු වන්දනයක් වන ශීතලා දේවිය සහ නැගෙනහිර ඉන්දියානු වන්දනයක් වන ඔලායි චන්ඩී සහ බටහිර ඉන්දියානු වන්දනයක් වන මොගල් මාතාව සමඟ සම්බන්ධතාවක් පවති.
මුලයිකොට්ටු යනු තමිල්නාඩු ප්‍රාන්තයේ දකුණු ප්‍රදේශ වල විශේෂයෙන් මදුරෙයි, සිවගංගයි, දිංදුගුල්, රාමනාදපුරම් ආදි ප්‍රදේශ වල සිදු කරන පූජා උත්සවයකි. එයින් දේවිය ආශිර්වාදයෙන් හොඳ අස්වැන්නක් සඳහා ප්‍රමාණවත් වර්ෂාවක් ලබාගත හැකි බව ඔවුන්ගේ විශ්වාසයයි.