polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
මෙවන් ගොවිපල තුල ප්‍රතිජීවක විරෝධී බැක්ටීරියා වර්ධනය වීමද සිදුවේ. සත්වයන් විශාල ගණනක් කුඩා අවකාශයක සිරකර තබන නිසා ඕනෑම රෝගයක් පැතිරීමේ අවදානමක් පවතින අතර, ඒ සඳහා ප්‍රතිජීවක ලබාදීම සිදුවේ. මෙවන් බැක්ටීරියා වාතයට මුසුවීමෙන් මිනිසුන්ට රෝග ආසාදනය විය හැක.
ඒවා නම්, මුළු රෝගී කාලය තුළ බටහිර හෝ ආයුර්වේද ප‍්‍රතිකාර ක‍්‍රමවල පිහිට පැතීම, රෝගී කාලය තුළ අධිස්වාභාවික බලවේග හා සම්බන්ධ වත්පිළිවෙත්වල පිහිට පැතීම, පළමුව අධිස්වාභාවික බලවේගවල පිහිට පතා දෙවනුව ආනුභවික ප‍්‍රතිකාර වල පිහිට පැතීම, මුලින් බටහිර වෛද්‍ය ක‍්‍රමය කෙරෙහි යොමු වී පසුව ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක‍්‍රමයට මාරුවීම, මුලින් ආයුර්වේද ක‍්‍රමයේ පිහිට පතා පසුව බටහිර වෛද්‍ය ක‍්‍රමයට මාරුවීම හා එකවර බහුවිධ මූලයන්ගේ පිහිට පැතීම යනාදී වශයෙනි .
මේ ආදි විශ්වාසයන් මත එල්බ මිනිසුන් යක්ෂ දෝෂයක් වැළඳී ඇති බව දැන ගත් වහාම ඒ හා සම්බන්ධ ප‍්‍රතිකාර ක‍්‍රමවලට යොමු වෙති. බෞද්ධ සංකල්පයට අනුව සියල්ල ”කර්මය” මත පදනම් වන බවට විශ්වාස කරති . ඔවුන්ගේ මුවග නිතර රැදෙන සංකල්පයක් ලෙසට ”පූරුවේ කර්මය තමයි” යන්න දැක්විය හැකිය. එනම් පුනර්භවය පිළිබදව විශ්වාස කරන ඔවුහු පෙර භවයන්හි කරන ලද අකුසල් නිසා මේ භවය අවාසනාවන්ත රෝග සහිත එකක් වු බව විශ්වාස කරති.
සිංහලයින්ගේ විශ්වාස පද්ධතියට අනුව මිනිසාගේ වේදනා විදීම අවාසනාව රෝග පීඩාදිය යනාදී සියළු දෙය සිදුවන්නේ යක්ෂ බලවේගවල කි‍්‍රයාකාරීත්වය නිසාය. සිංහලයින් යක්ෂයන් පළවා හැරීම සදහා පවත්වනු ලබන ප‍්‍රධාන පූජා පිළිවෙත් පවතී. මෙහිදී ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතාවය වන්නේ මෙම යක්ෂ හෝ භූත කි‍්‍රයාවන්ට ගොදුරු වූ පූද්ගලයාගේ රෝග පීඩා යනාදිය දුරු කිරීමයි .
නූතන වෛද්‍ය ක‍්‍රමයට අනුව පුද්ගලයාගේ ශරීර සනීපයට බාධා කරන්නා වූ කවර හෝ තත්වයක් රෝගයක් ලෙස විස්තර කෙරේ. ඒ අනුව එම තත්වය පුද්ගලයාගේ සතුටට තර්ජනයකි. ඉන් පුද්ගලයාට සාමාන්‍ය අයුරින් කි‍්‍රයාත්මක වීමට බාධා පමුණුවන අතර ඔහුගේ අපේක්ෂිත ඉලක්ක ලබා ගැනීමට ඉන් බාධා පැමිණේ .
මේ ආකාරයට අභිචාරාත්මක ප‍්‍රතිකාර මගින් සිදු වන්නේ විහිළු හා නාට්‍යමය අවස්ථා උපයෝගි කරගනිමින් රෝගියාගේ රුධිරය හා මනස සිරිසිදු කිරීම බව අමරසිංහම් දක්වා සිටී .
අභිචාර යන්න නිර්වචනය කර ගැනීම ද මෙහිදී වැදගත්ය. අභිචාර යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ අධිභෞතික තත්වයන් පිළිබදව මිනිසා තුළ ඇති විශ්වාසයන්ය .
අභිචාර කියන්නේ අධිස්වාභාවික බලවේගයන් යම් කිසි ක‍්‍රමයක් මගින් නතුකර ගැනීමයි. හොඳට හෝ නරකට මේ අභිචාර ක‍්‍රම යෙදවිය හැකිය .
නැව් පංතියේ ප්‍රමුඛයා ලෙස නාවික හමුදා විසින්මෙවැනි යානා හඳුන්වන ලබන්නේ අතර පෙරදී මේ තැන ලැබී තිබුනේ යුධ නැවටය. කෙසේ වුවද යුද්ධයේදී ගුවන් බලය පිළිබඳ අදහස් මුලින්ම කරළියට ආවේ වැනි ලෝක යුධ සමයේ දීය . මේ නිසා යුධ ගුවන් යානාවල හැකියාවෙ,කාර්යක්ෂමභාවය හා දුර පිළිබඳව සිතන්නට පෙළඹී ඇත.ටොන් 75000 ක් බර නෞකාව මෙම සියලු නෞකාවල අග රැජින ලෙස දැක්විය හැකිය. මෙවැනි බොහෝමයක් නැව් න්‍යෂ්ටික බලයෙන් ක්‍රියා කරන අතර යාත්‍රා කරන්නේ මව්බිමෙන් සැතපුම් දහස් ගණනක් ඈතක සිටය.
මෙවැනි යානාවක මුලික කාර්යභාරය වන්නේ යුධ නැවක් ලෙස ක්‍රියා කරමින් මුහුදේ අහස් යානාංගනයක් ලෙස ක්‍රියා කිරීමය. මෙමඟින් නාවුක හමුදාවකට හමුදා අංගනයක නොසිට සිය ගුවන් බලය ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවස්ථාව සැලසේ. මෙවැනි සුපිරි නෞකා නිපදවු‍යේ නැවක සිට බැලුන ගුවන් ගත කරමින් යුධ බිමේ ඔත්තු බැලූ ප්‍රාථමික යානාවල සිටය. දැනට මේ නැව් න්‍යෂ්ටික බලයෙන් ක්‍රියා කරන කැරකැවෙන අවර පෙති සහිත යානා විසිතිස් ගණනක් දැරිය හැකි සුවිසල් යානාය.
ලොව රටවල් 9ක මෙවැනි ප්‍රහාරක ගුවන් යානා රඳවන නෞකා 21 ක් සක්‍රීයව යාත්‍රාවේ යොදවා ඇත. එම රටවල් නම් එක්සත් ජනපදය, බ්‍රිතාන්‍ය,ප්‍රංශය,රුසියාව,ඉන්දියාව, ඉතාලිය, ස්පාඤ්ඤය, බ්‍රසීලය හා තායිලන්තය යන රටවල්ය. මීට අමතරව රුසියානු නිෂ්පාදනයක් වන චීනයේ නෞකාවද සක්‍රීය තත්ත්වයේ පවතී. නමුත් නාවික විශ්ලේෂකයන්ට අනුව චීනය මෙම යානය භාවිතා කරන්නේ අනාගත නෞකා තටාකයේ ප්‍රවර්ධනයට විනා යුධ කටයුතු සඳහා නොවේ.
මෙම බොහොමයක් නෞකා ගුවන් යානාංග ලෙස නිපදවුවද තවත් සමහරෙක් නිපදවුයේ පැවති වෙළඳ නෞකා වෙනස් කරමින් ය. ඒවා ද්විත්ව කාර්ය ‍යානා ලෙස වැඩි දියුණු කරන ලදී.
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට අයත් නෞකාව සැහැල්ලු ගුවන්යානා ගෙන යන නෞකාවකට වඩා යුධමය කටයුතු වෙනුවෙන්ම නිපදවූ පරිවාර ගණයේ යානාවක් විය. මෙම යානා යුධමය කටයුතු සඳහාම නිපදවූ නිසා වැඩි වේගයකින් යුතු නෞකාවක් විය.
21 වන සියවසේ මුල් භාගයේද මෙම නෞකා වල ගුවන් යානා 1250 ක් තරම් ගෙනයාමේ හැකියාව පැවතිණ. ඇමරිකානු යුධ නෞකා වලට ගුවන් යානා 1000 ම ගෙන යාමේ හැකියාව ඇත. බ්‍රිතාන්‍ය හා ප්‍රංශය‍මෙම හැකියාව ඇත. බ්‍රිතාන්‍ය හා ප්‍රංශයටද මෙම හැකියාව වර්ධනය කර ගැනීමේ උත්සාහයක යෙදී සිටී. නමුත් දැනට මෙම හැකියාවේ සුපිරි බලවතා ඇමරිකාවයි.
යුධමය හදිසි තත්ත්වය උදෙසා පරිවර්තනය කරන ලද සමහර නෞකා වලට කැටපෝල්ට් ක්‍රමයෙන් ගුවන් යානා රඳවා ගත නොහැකි වන්නේ ඒවා වෙළඳ නැව් පරිවර්තනය කරමින් නිපදවා ඇති නිසාය. මේවාට උදාහරණ ලෙස බ්‍රිතාන්‍ය එස්.එස් නෞකාව හැඳින්විය හැකිය.
ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද හා බ්‍රිතාන්‍ය යන නෞකාද පහර දෙන යානා රැගෙන යන ඒවාය. ඒවායේ විශාල ගණනක් හෙලිකොප්ටර් රැගෙන යා හැකිය. මෙම ද්විත්ව හැකියා ඇති යානාවලට කමාන්ඩෝ යානා රැගෙන යාමේ හැකියාව ද ඇත.
1943 දී මෙවැනි යානා 2 ක් නිපදවා ඇති අතර එය සදහා යොදාගෙන ඇත. මෙම වෙනස සිදුකර ඇත්තේ නැවේ උඩ කොටස ඉවත්කර ගුවන් යානා නැවැත්වීමට අවශ්‍ය කැටපෝලට් ඇමුණුමක් මෙම යානාවලට ඇතුලත් කර යානාංගනයක් ලෙස සකස් කිරීමෙනි.
ප්‍රංශ හා ජපාන 1 - 400 යන නෞකා ප්‍රහාරක ගුවන් යානා ගෙන යන සබ්මැරීන නෞකා ය. මේවාට 6 ගුවන් යානා ත්‍රිත්වයක් රැගෙන යා හැකිය. මේවා එතරම් සාර්ථක නොවු යුධ යානා වූ අතර 1920 ගණන්වල දී නි කෙරිණි.
මෙම ගුවන් යානා රඳවන සුපිරි නෞකා යාත්‍රා කරන්නේ පරිවාර නෞකා සමූහයක්ද කැටුවය. ඒ ආරක්ෂාව සඳහා මෙන්ම අනෙකුත් ප්‍රායෝගික අවශ්‍යතාද නිසාය. මෙවැනි නෞකා ‍පොකුරක් හදුන්වන්නේ සංග්‍රාම නෞකා සමුච්චය ලෙසයි.
එක්සත් ජනපදය, බ්‍රසීලය, උතුරු කොරියාව, බ්‍රිතාන්‍ය, කැනඩාව, චීනය,ඉන්දියාව ජපානය,ඔස්ට්‍රේලියාව,චිලී දේශය,සිංගප්පුරුව හා ප්‍රංශයද බහු කාර්ය හෙලිකොප්ටර් යානා ප්‍රවාහනය කල හැකි නෞකා භාවිතා කරයි.
මෙම නෞකා හදිසි අවස්ථාවලදී යොදා ගත හැකි වෙළඳ නෞකා විය. බ්‍රිතාන්‍යයට අයත් නෞකාව මෙවැනි එක් යානාවක් විය . එය ධාන්‍ය ගෙනයාමට යොදා ගත් නෞකාවකි.
බර යානයක් වූ ජපානයේ නෞකාවද මෙවැනිම වෙනස්කමකින් නිපදවා ඇත. මෙම වෙළඳ නැව් යුධ නැව් බවට පත්කිරීම එතරම් සාර්ථක කාර්යයක් වුයේ නැත.
පැරණි ඉන්දීය සමාජය ආරම්භ වූයේ අර්ධ සංක්‍රමණික ෙගා්ත්‍රික ජන ෙකාටස් වලිනි.ඔවුන් "ජන" වශයෙන් හඳුන්වනු ලැබීය. ෙමම ෙගා්ත්‍රික ෙකාටස් තමන්ෙග් ජීවන රටාව තුළ ගවයන් , බැටළුවන් හා තණබිම් සඳහා එකිනෙකා අතර ගැටුම් අඬ දබර ඇති කරගනිමින් ජීවත් වූහ.ෙපෟරාණික ෙෙවදික ෙපාත් පත් මෙයට සාක්කි දරයි. ෙෙවදික යුගෙය් ෙමෙලස ජීවත් වූ ෙමම ජන කොටස් පසු කාලීන ව සාමූහික වීම ෙහ්තුකොට ෙගන මහා ජනපද 16 ක් ඇති විය.
"ජනපද" යන්ෙනහි අරුත යන්තම් අවකාශය යන්නයි. වචනෙය් පරිසමාප්ත අර්ථෙයන් ම මුල් යුගෙය් ෙගා්ත්‍රික ෙකාටස් තමනට අවැසි ඉතා සුළු බිම් තීරුවක් පමණක් උරුම කර ගත්තේය. ෙමය සිදුවූයේ බුද්ධ කාලයට ෙපරදී ය.ජනපදවල පුරවැසියෝ ජනපදිකෙයා් ෙලස හැඳින්ෙවති.ජනපද වැසියෝ ෙමම ජනපදවලට නම් යොදනු ලැබීය. ෙමම එෙකක් ජනපදවල බල පරාක්‍රමය මත පසු කාලීනව සමහර ජනපද තමන්ගේ ෙද්ශ සීමා පුළුල් ෙකාට ප්‍රබලත්වයට පත් වූහ.
කසී ජනපද වාසීන් කෝසල හා වේදේහ වාසීන් සමග වේද පාටවල සදහන් වන අතර ඔවුන් සමීපවම මිත්‍රශීලි මිනිසුන් බවට එමගින් හැගවෙයි. මත්ස්‍ය පුරාණ හා ඇල්බෙරුණි ග්‍රන්ථ වලදී කසී යන්න පිලිවෙලින් කෞසිකා හා කෞෂක ලෙස හදුන්වයි. අනෙකුත් සියලු ඉපැරණි පාඨ එය හඳුන්වන්නේ කසී ලෙසය.
සූත්‍ර පිටකෙය් ෙකාටසක් වන 'අංගුත්තර නිකාය'ට අනුව මහා ජනපද යනු ඉන්දියානු උප මහද්වීපයේ එකිනෙකට යාව පිහිටා තිබූ කුඩා පරිමාණයේ ජනපද රාශියකි. එහි ජනපද 16 ක් පැවතුණි. බුදු දහම ඉන්දියාවේ පැතිර යාමට ෙපර ෙමම රාජධානී ස්වර්ණමය හා බලවත් ම කාල පරිජේදයක පැවතියේය.
ඉහළින් පිහිටි පෙදෙස් තුනක් තුල ඉතිරි කශේරුකා 24 පිහිටන අතර, පිහිටන පෙදෙස් ප්‍රකාර, ග්‍රෛවී , උරස් සහ කටී යන ලෙසින් නම් කෙරෙති. එක් පෙදෙසක් තුල පිහිටන කශේරුකා සංඛ්‍යාව එකකින් වැඩි කිරීම හෝ අඩු කිරීම හෝ සිදු විය හැකි අතර, අඩු කිරීමක් වෙනුවට බොහෝවිට වෙනත් පෙදෙසක කශේරුවක් වැඩි කිරීම සිදු වෙයි. කෙසේවෙතත්, ග්‍රෛවී කශේරුකා සංඛයාව වැඩි කිරීම හෝ අඩු කිරීම හෝ ඉතාමත් කලාතුරකින් සිදු කෙරෙයි.
මානව ව්‍යුහ විද්‍යාවේ, කශේරුව යනු සන්ධානගත කශේරුකා 24 කින් සහ, ත්‍රිකාස්ථියෙහි සහ අනුත්‍රිකාස්ථියෙහිදී සම්බද්ධ කශේරුකා 9 කින්ද සාමාන්‍යයෙන් සමන්විත ස්තම්භයක් වෙයි. ඌනකායෙහි පෘෂ්ඨීය දිශාවෙහි, අන්තර් කශේරුක බිම්බයන් විසින් එකිනෙකින් වෙන් කරන ලදුව පිහිටයි. එහි කශේරුක නාලය තුල සුෂුම්නාව දරමින් එය ආරක්ෂා කරයි.
මිනිස් සිරුරේ සාමාන්‍යයෙන් කශේරුකා තිස්-තුනක් ඇති අතර, මෙයින් පහක් එකිනෙකට සම්බද්ධවී ත්‍රිකාස්ථිය තනන අතර (අනෙකුන් අන්තර් කශේරුක බිම්බයන් විසින් එකිනෙකින් වෙන් කරන ලදුව පවතියි) අනුත්‍රිකාස්ථිමය අස්ථි සතරක් කෝකකය සාදයි.
ආදි නාලන්දියයන් වන හිටපු ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් නායක රොෂාන් මහානාම අද ජ්‍යාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සල එලයිට් පැනල් විනිසුරුවරයෙක් වන අතර හිටපු ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක කුමාර ධර්මසේන ජ්‍යාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සල විනිසුරුවරයෙකි.
ශ්‍රී ලංකාවෙ ප්‍රථම ටෙස්ට් ක්‍රිකට් තරගයට මෙම විදුහල් දෙකෙන් ක්‍රීඩකයන් පස් දෙනෙක් විය. එනම් ආන්දයේ අර්ජුන රනතුංග, සිදත් වෙත්තමුනි, අජිත් ද සිල්වාත් නාලන්දාවේ බන්දුල වර්නපුර හා ලලිත් කලුපෙරුමත්ය.
ශ්‍රී ලංකා ප්‍රථම ටෙස්ට් ක්‍රිකට් නායක බන්දුල වර්නපුර ආදි නාලන්දියකි. ලංකාවට ප්‍රථම ලෝක කුසලානය 1996 දී ගෙන දුන් ක්‍රිකට් කණ්ඩායමෙහි නායකයා වූයේ ආදි ආනන්දීය අර්ජුන රණතුංගයි.
ලංකාවට ප්‍රථම ලෝක කුසලානය 1996 ගෙනදුන් ක්‍රිකට් කන්ඩායමට ආනන්දයෙන් අර්ජුන රණතුංගත් නාලන්දයෙන් රොෂාන් මහානාම, අසංක ගුරුසිංහ හා කුමාර ධර්මසේනත් ක්‍රීඩා කලහ.
ආනන්ද - නාලන්ද යනු කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලය හා කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලය අතර පවත්වන වාර්ෂික මහා ක්‍රිකටි තරගයයි. ප්‍රථම වතාවට මෙය 1924 දී පවත්වන ලදී.
ශ්‍රී ලංකා පිලට ප්‍රථම අර්ධ ශතකය, ශතකය හා ද්විත්ව ශතකය ලබා දුන්නේ ආදි ආනන්දීය අර්ජුන රණතුංග, සිදත් වෙත්තමුනි හා බ්‍රෙන්ඩන් කුරුප්පුයි.
1996 හි ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් මණ්ඩල සභාපති ආදි ආනන්දීය අනා පුංචිහේවාවූ අතර උප සභාපතිවූයේ ආදි නාලන්දීය ගෞරවණීය තිලංග සුමතිපාල මැතිතුමායි.
ආදි නාලන්දිය කුමාර ධර්මසේන ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන තරගාවලියක අවසන් තරගයකදී ක්‍රීඩකයෙකු සහ ප්‍රධාන විනිසුරුවරයෙකු වූ ලොව පළමු පුද්ගලයාය.
ශ්‍රී ලංකාවහි ප්‍රවීන හා ජනප්‍රිය ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා නිවේදකයන් වන ප්‍රේමසර ඈපාසිංහ, පාලිත පෙරේරා හා කමල් දේශප්‍රිය ආදි නාලන්දියයන්ය.
ලෝකයේ ප්‍රථමයෙන්ම ගුවන් විදුලියෙන් සිංහල බසින් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා විචාරයක් පැවැත්වූයේද ආදි නාලන්දයීය කරුණාරත්න අබේසේකර මහතායි.
අද දක්වා මෙම විදුහල් දෙක ශ්‍රී ලංකා ජාතික ටෙස්ට් ක්‍රිකට් පිලට අති දක්ෂ ක්‍රීඩකයින් 30 දෙනෙක් දායාද කර ඇත.
ඉලෙක්ට්‍රොනික සංකේතයක් යනු කම්බි, විදුලි කෝෂ, ප්‍රතිරෝධක, සහ ට්‍රාන්සිස්ටර වැනි නොයෙක් විද්‍යුත් සහ ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංග වල විද්‍යුත් හෝ විද්‍යුත් පරිපථ ක්‍රමාණුරූප රූපසටහන නිරූපණය කිරීම සඳහා භාවිතා කරනු ලබන චිත්‍රාක්ෂරයකි.
ඔවුනට දරුවන් 7ක් දෙනෙක් ඉපදුන ලදි. "ජොයිස්", උපතේදී අන්ත්‍රා විය. ජේම්ස් හෙවත් "ජෙම්", වෝල්ටර් කත්බට්, ඩයනා නොහොත් "ඩී", ඈන් හෙවත් නැන්, ෂර්ලි සහ බර්තා මැරිල්ලා නොහොත් රිල්ලා.
ගිල්බට් කල කරුණාවන්ත ක්‍රියාව හේතුකොටගෙන, ඈන් ඔහුව සැබෑ යහලුවෙකු ලෙසින් පිලිගැන්වු නමුත් විටින් විට කරන විහිලු තහලු හෙයින් එය කෙරෙහි තම අකමැත්ත ප්‍රකාශ කලේය. රේචල් ලින්ඩ්ගේ සැමියා නැතිවීමත් සමග ඈය මැරිල්ලාත් එක්ක ග්‍රීන් ගේබල්ස් හි නතර විය. මෙය හේතුකොටගෙන ඈන් තම අධ්‍යාපනය යලි ඇරඹීමට තම හිත හදාගත්තේය.
අනාථ මඩමින් පසුව, ඈන්ව තම කැමතිම නගරය වූ "ප්‍රින්ස් එඩ්වර්ඩ් අයිලන්ඩ්" නගරයේ මැතිව් හා මැරිල්ලා කත්බර්ට් කියන සහෝදාර-සහෝදාරිය තම නිවසේ වැඩකටයුතු කිරීමට ඉල්ලු නමුත් මෙම වැරදීමෙන්, ඈන්ව ඔවුන්ගේ නිවසට යවන ලදි.
මැතිව් හා මැරිල්ලා තම "ග්‍රීන් ගේබ්ල්ස්" කුඹුරට අවෂ්ය වූ කොලුවා වෙනුවට සම්බ වූ පොඩි ඈන්ව, මැතිව් විසින් බොහො හුරතලයට ලක් විය. මෙයට හේතු වූයේ ඈන්ගේ කරුණවන්ත හිතයි. එනිසා මැතිව්ට ඈන්ව තියගැනීමට මැරිල්ලාට ඒත්තු ගැන්වුයේය.
කලකට පසු ඈන් අසල්වැසි රේචල් ලින්ඩ් මහත්මිය සමග රණ්ඩුවට යැමෙන් අනිකුත් අසල්වැසියන් ඇයගේ චරිතය හට අප්‍රසාදයක් දක්වන්නට පටන්ගැනීමත් සමගම ඈන් තම හැසිරීම ගැන ලින්ඩ්ගෙන් සමාව ඉල්ලුවේය. පසුව ඈන්, ඩයනා බැරි සමග අඹ යාලුවෝ ලෙසින් කල් ගත කලේය. ඒ යාලුකමද තාවකාලිකව, ඩයනාගේ මවගේ විරෝධය හේතුවෙන් නතර විය. මෙය, ඈන් වැරදීමකින් රසපානය ලෙස සිතු මැරිල්ලාගේ නිවෙස් මුද්‍රිකපානයෙන් ඩයනා බීමත්වීමෙන් හට ගැන්වු ප්‍රශ්නයක්ය.
මාර්තු 1865 ඈන් නෝවා ස්කොටියා වල උපත ලැබුවේය. තම ළමාකාලයේ වැඩි කලක් එහි ගත කරපු ඈන්, ළදරුවෙකු වූ පලමු මාස 3හි අනාථ විය. මෙයට හේතු වූයේ ඈන්ගේ දෙමපියන් වූ ගුරුවර වොල්ටර් සහ බර්තා ෂර්ලී උණ සන්නිපාතයෙන් අන්ථ්රාටවට පත්වීමෙනි. කිසිම නෑදෑවෙකු නොසිටි ඈන්ව හදාවඩාගැනීමට ගත්තේ ෂර්ලී පවුලට ගෘහ සේවා කරපු තෝමස් මහත්මියයි. තෝමස් මහත්මිය නැතිවීමත් සමග, ඈන් හැමොන්ඩ් පවුලත් එක්ක පදිංචි වීය. අවුරුදු කීපයකට පසු ඇයව හෝප්ටවුන් නගරයේ අනාථ මඩමකට යවන ලදි.
මුල්වරට ඈන්ව ඉදිරිපත්වුයේ රතු පැහැති කෙස් ඇති අනාථ ගැහැනු ලමයෙකු ලෙසිනි. ඇය "කොර්ඩීලියා" නමින් ඇමතීමට බලකර ඉල්ලන ලදි. ඇය "කොර්ඩීලියා" නමින් ඇමතීමට බලකර ඉල්ලන ලදි. ඇය උත්සහවන්ත සේම බුද්ධිමත් ළමයෙක් වු පරිදි, ප්රීළතිමත් සහ චිත්තොත්පාදකද විය. එනමුත් ඇයට තම කොන්ඩය කිසිසේත්ම කැමති නොවිය. එය ගැන වීහිලුවලට ලක්වීමටද අකමැති විය. අවසානයේදී ඈන් තම කොන්ඩය "තඹවත්" පැහැති යැයි තම සිත සමග සාමාදානයට පත් වූහ. එසේ නමුත් ඇයගේ අනිකුත් ගතිලක්ෂන නිථ්යඹ වෂයෙන් පැවතිනි.
ඈන් ෂ'ලි යනු ලූසි මෝඩ් මොන්ටගෝමරි නමැති කතුවරිය විසින් 1908, තම පළමුවන නවකථාව වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ඈන් ඔෆ් ග්‍රීන් ගේබල්ස් ග්‍රන්ථයෙහි කල්පිත චරිතයකි. ඈන්ගේ කථාව මොන්ටගෝමරිට පහළවූයේ තම නෑදෑයෙක් පිරිමි දරුවෙකු ඇති දැඩි කිරීමට ගත් අවස්ථාවක පිරිමි දරුවෙකු වෙනුවෙන් ගැහැණු දරුවකු ලැබුණු විටකය. ඈන්ගේ පෙනුම එසේ විස්තර කිරීමට කතුවරියට පෙළඹුනේ මෙට්රොකපොලිටන් යන සඟරාවේ, තම නොදැන සිටි එවලින් නෙස්බිට් නමැති අපකීර්තිමත් සුරූපිකාවකගේ ඡායාරූපයකිනි.
පට්ටිපොල දුම්රිය ස්ථානය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, මුහුදු මට්ටමේ සිට වැඩිම උසකින් පිහිටි දුම්රිය ස්ථානයයි. එය මුහුදු මට්ටමේ සිට 1897 ක් ඉහළින් පිහිටා ඇත. මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයේ පිහිටා ඇති අතර පොඩි මැණිකේ දුම්රිය ඇතුළු බහුතරයක් නවත්වන දුම්රිය ස්ථානයකි.
මෙම දුම්රිය ස්ථානය මධ්‍යම පලාතේ නුවරඑලිය දිස්ත්‍රික්කයෙහි පිහිටා ඇති අතර කොලඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානයේ සිට ආසන්න වශයෙන් කිමී. 225 ක පමණ දුරක් ගෙවූ විට ප්‍රධාන මාර්ගයේ පිහිටි 62 වන දුම්රිය ස්ථානය ලෙස පට්ටිපොල දුම්රිය ස්ථානය හමු වේ. මෙහි ආරම්භය 1893 වර්ෂයේදී පමණ සිදු වී ඇත.
ඉතා කාරුණික සහ මානුශික සේවක පිරිසක් සහ ස්ථානාධිපතිවරයෙක් ගෙන් යුත් පට්ටිපොල දුම්රිය ස්ථානය තුළ දේශගුණයට ගැලපෙන මල් ආදිය වවා අලංකාරව සහ පිරිදුව සකසා ඇති අතර මෙහි ඇති විශේෂත්වයට මනා වටිනාකම් එක් කිරීමට ඒ කරුණු වලට හැකි වී ඇත.
ලොව දුෂ්කරතම දුම්රිය මාර්ග අතරින් 07 වන ස්ථානය හිමි අපේ රටේ ප්‍රධාන මාර්ගය නොහොත් උඩරට දුම්රිය මාර්ගයෙහි පිහිටි පට්ටිපොල දුම්රිය ස්ථානය අඹේවෙල සහ ඔහිය යන දුම්රිය ස්ථාන දෙකට මැදිව පිහිටා තිබේ.
එමෙන්ම ලොව පිහිටා ඇති පළල අඟල් 5.5 වූ පටු අමාන දුම්රිය මාර්ගයක් ගමන් ගන්නා උසම ස්ථානය නොහොත් පිහිටා ඇත්තේ ද පට්ටිපොල දුම්රිය ස්ථානය ආශ්‍රිතවයි.
මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 1897 පමණ උසකින් පිහිටි මෙම දුම්රිය ස්ථානය අපේ රටේ මුහුදු මට්ටමේ සිට වැඩිම උසකින් පිහිටි දුම්රිය ස්ථානය වේ.
කලල හෘදය ස්පන්දනය වීම ඇරඹෙන්නේ ගැබ්ගැනීමෙන් දින 22ක් අවට කාලයේ ය. එය මවගේ හෘත් ස්පන්දන වේගයට ආසන්න වේගයකින් ස්පන්දනය වීම ඇරඹේ. මෙය 75–80 මිනිත්තුවට ස්පන්දන පමණ වේ. 7වන සතියේ මුල්කාලයේ කලල හෘද ස්පන්දන ශීඝ්‍රතාව වැඩිවී 165–185 පමණ උචච් අගයකට ළඟා වේ. සති 9කට පසු එහි ශීඝ්‍රතාව මන්දනය වේ. එය උපත වන විට 145 පමණ දක්වා අඩුවේ. උපතට පෙර කාන්තා සහ පිරිමි හෘද ස්පන්දන වේග අතර වෙනසක් නොපවතී.
හෘද බිත්තියේ මධ්‍ය ස්තරය මයෝකාඩියම නම්වේ. මෙය හෘත් පේශියයි. මෙය කොලැජන් සැකිල්ලකින් වටවූ අනිච්ඡානුග විලිඛිත පේශි පටකයකි. මෙම හෘත් පේශි රටාව දර්ශනීය සහ සංකීර්ණ ය. පේශි සෛල හෘදයේ කුටීර වටා සුළි ලෙස සර්පිලාකාරව සකස්වන අතර, පිටත පේශි කර්ණිකා ව‍ටා සහ මහා රුධිර වාහිනීවල පාදම වටා 8 ඉලක්කමේ හැඩයට සකස් වී ඇත. ඇතුළු පේශි ද කෝෂිකා දෙක වටා 8 ඉලක්කමේ ආකාරයට සකස් වී අග්‍රය දෙසට යොමුවී ඇත. මෙම සංකීර්ණ සුළි ආකාර රටාව හේතුවෙන් හෘදයට රුධිරය වඩාත් කාර්යක්ෂමව පොම්ප කිරීමට හැකියාව ලැබී ඇත.
හෘදයට ස්නායු සංඥා ලැබෙන්නේ සංචාර ස්නායුව සහ අනුවේගී මහාපථය මගිනි. මෙම ස්නායු හෘද ස්පන්දන වේගය කෙරෙහි බලපෑව ද, එය පාලනය නොකරයි. අනුවේගී ස්නායු හෘදයේ සංකෝචන බලය කෙරෙහි ද බලපායි. මෙම ස්නායු දිගේ ගමන් කරන ආවේග උපදින්නේ සුෂුම්නා ශිර්ෂ‍කයේ ඇති යුගළමය හෘත්සනාල මධ්‍යස්ථාන දෙකකිනි. ප්‍රත්‍යානුවේගී ස්නායු පද්ධතියේ සංචාර ස්නායුව හෘත් ස්පන්දන වේගය අඩු කරයි. අනුවේගී මහාපථයේ ස්නායු හෘද ස්පන්දන වේගය වැඩි කරයි. මෙම ස්නායු හෘදයට ඔබ්බෙන් පිහිටි හෘත් ප්‍රතානය නැමැති ස්නායු ජාලයක් සාදයි.
දකුණු කෝෂිකාවට සාපේක්ෂව වම් කෝෂිකාව වඩා ඝනකම් ය. එයට හේතුව සම්පූර්ණ ශරීරයටම රුධිරය පොම්ප කිරීමට වැඩි බලයක් අවශ්‍ය වීමයි. දකුණු කෝෂිකාව මෙන්, වම් කෝෂිකාව සතුව ද පිහිටයි. නමුත් එහි ප්‍රමාණක පටියක් දක්නට නොලැබේ. වම් කෝෂිකාව මහාධමනි කපාටය ඔස්සේ සිරුර වෙතටත්, මහා ධමනිය තුළටත් රුධිරය පොම්ප කරයි. මහාධමනි කපාටයට ඉහළින් පිහිටි කුඩා විවෘත වීම් දෙකක් මගින් හෘත් පේශියට රුධිරය සපයයි. මේවා වම් මහා කිරීටක ධමනිය සහ දකුණු කිරීටක ධමනිය ලෙස හඳුන්වයි.
කිරීටක ධමනි විපථ ශල්‍යකර්මය යනු එවැනි ශල්‍යකර්මයකි. මෙම ශල්‍යකර්මයේ දී, හෘදය වටා පිහිටි පටුවූ ධමනි එකක් හෝ කිහිපයක් මගහැර යා හැකි පරිදි සැකසීම සිදුවේ. මෙය සිදුකරන්නේ සිරුරේ රුධිර වාහිනී බහුලව පිහිටි ස්ථානයකින් ලබාගන්නා රුධිර වාහිනියක් සම්බන්ධ කිරීම මගිනි. බොහෝවිට මෙම වාහිනී අතර ලෝකනීය ශිරා හෝ අභන්තර ස්තන ධමනිය භාවිතා වේ. මෙම ශල්‍යකර්මයේ දී හෘත් පටකය දායක කරගන්නා බැවින්, සැත්කම කරන කාල සීමාව තුළ රුධිරයට හෘදය මගහැරයාම පිණිස යන්ත්‍රයක් භාවිතා වේ.
හෘද‍රෝගවලට ප්‍රතිකාර කිරීමේ දී ප්‍රාථමික සහ ද්විතීයික නිවාරණය මගින් ඇතරොස්ක්ලෙරෝසිස් සංකූලතා අයහපත් වීම මගහරවයි. මෙහි දී දුම්පානය නැවැත්වීම, මද්‍යසාර පරිභෝජනය අවම කිරීම, ව්‍යායාම වැඩි කිරීම, සහ ආහාර පරිභෝජනය වැඩිදියුණු කොට මේදය සහ සීනි භාවිතය අවම කිරීමට උපදෙස් දෙනු ලැබේ. එසේම දියවැඩියාව සඳහා ඖෂධ ද ලබා දීම සිදු කෙරේ. ස්ටැටින හෝ ෆයිබ්‍රේට වැනි ඖෂධ භාවිතයෙන් රෝගි‍යාගේ කොලෙස්ටරොල් මට්ටම පහත හෙලනු ලබයි. රුධිර පීඩන ඖෂධ ද ලබාදෙන අවස්ථා ඇත.
පිටිකා පේශි හෘත් බිත්තියේ මිට කපාට සමග සම්බන්ධ වන්නේ හෘත් රජ්ජු නැමැති කාටිලේජමය සම්බන්ධක ව්‍යූහයන් ඔස්සේ ය. මෙම පේශි කපාට වැසී යාමේ දී කනපිට හැරීම වළකයි. හෘත් චක්‍රයේ ඉහිල් වීමේ අවධියේ දී, පිටිකා පේශි ද ඉහිල් වන හෙයින්, හෘත් රජ්ජුවල ආතතිය අඩු වේ. හෘත් කුටීර සංකෝචනය වන විට, පිටිකා පේශි ද සංකෝචනය වේ. මෙමගින් හෘත් රජ්ජු මත ඇතිවන ආතතිය නිසා, කර්ණිකකෝෂික කපාටවල තුණ්ඩ නිසි ස්ථානවල පවත්වාගෙන රුධිරය නැවත කර්ණිකාව වෙත ගැලීම නැවතේ.
කර්ණිකකෝෂික කපාට විවෘත වන විට, රුධිරය කෝෂිකා වෙත ගලා යයි. මෙවිට කෝෂිකාවලින් රුධිර ආපසු ගැලීම වැළැක්වීමට මහාධමනි සහ පුප්ඵුසීය කපාට වැසේ. කෝෂික පීඩනය කර්ණිකාවල පීඩනයට වඩා වැඩි වන විට, ත්‍රිතුණ්ඩ සහ මයිට්‍රල් කපාට වැසේ. කෝෂිකා සංකෝචනය වන විට, ඇතිවන පීඩනය නිසා මහාධමනි සහ පුප්ඵුසීය කපාට විවෘත වේ. කෝෂිකා ඉහිල් වන විට, අඩුවූ පීඩනයට ප්‍රතිචාර ලෙස මහා ධමනි සහ පුප්ඵුසීය කපාට වැසේ.
කිරීටක කෝඨරකය යනු දකුණු කර්ණිකාවට රුධිරය සපයන විශාල ශිරාවකි. එමගින් හෘදයේ බොහෝ ශිරාවල රුධිරය ග්‍රහණය කරගනී. මෙයට මහා හෘත් ශිරාව , අපර හෘත් ශිරාව , මධ්‍ය හෘත් ශිරාව , සහ කුඩා හෘත් ශිරාවල රුධිරය දායක වේ. පූර්ව හෘත් ශිරා දකුණු කෝෂිකාවේ ඉදිරිපසින් දිවෙන අතර, ඍජුවම දකුණු ‍කර්ණිකාව වෙත ගමන් කරයි.
කිරීටක සහ පුප්ඵුසීය සංසරණ පද්ධති පිළිබඳ පැරණිතම වාර්තා හමුවන්නේ 1242දී ප්‍රකාශිත ඉබ්න් අල්-නෆිස්ගේ ඇවිසෙන්නාගේ ග්‍රන්ථයේ ව්‍යූහ විද්‍යාව පිළිබඳ විවරණය තුළ ය. ඔහුගේ ලේඛනයෙහි, අල්-නෆිස් ලියා ඇත්තේ පෙර ගැලන් විශ්වාස කළ පරිදි දකුණු සිට වම් කෝෂිකාව වෙත නොයා රුධිරය පුප්ඵුසීය සංසරණය ඔස්සේ ගමන් කරන බවයි. පසුකාලීනව ඔහුගේ කෘතිය ඇන්ඩ්‍රියා ඇල්පාගෝ විසින් ලතින් භාෂාවට පරිවර්තනය කරන ලදී.
හෘද රෝග සඳහා සැත්කමක් සිදු කිරීමට අවශ්‍ය යැයි තීරණය වූ විට, විවෘත හෘද ශල්‍යකර්මයක් හෝ පර්යන්ත ධමනි තුළින් කුඩා නියමු කම්බි ඇතුළත් කිරීම සිදු කෙරේ. සම තුළින් සිදුකෙරෙන කිරීටක මැදිහත් වීම සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා වන්නේ තීව්‍ර කිරීටක සහලක්ෂණය වැනි තත්ත්වයක දී ය. මෙහිදී ඇතැම්විට ස්ටෙන්ට් ඇතුළත් කිරීම ද සිදුවේ.
සිරුරේ මතුපිට ඉලෙක්ට්‍රෝඩ භාවිතා කොට හෘදයේ විද්‍යුත් ක්‍රියාකාරීත්වය වාර්තා කළ හැක. විද්‍යුත් සංඥාවේ මෙම අනුරේඛනය විද්‍යුත්කන්තුකරේඛනය හෝ ලෙස හඳුන්වයි. යනු ඇ‍ඳෙහි වැතිර සිදුකරන පරීක්ෂණයක් වන අතර, මෙහිදී සිරුර මත කම්බි දහයක් ස්ථානගත කෙරේ. මෙමගින් "කම්බි 12" (ගණිතමය වශයෙන් සැලකූ විට අමතර කම්බි තුනක් භාවිතා වන අතර, එක් කම්බියක් භූගත යැයි සැලකේ) ලැබේ.
70ක පමණ සාමාන්‍ය පහර ධාරිතාවක් උපයෝගී කරගනිමින් සාමාන්‍ය හෘත් ප්‍රතිදානය ලෙස 5.25 / සැලකිය හැක. එහි සාමාන්‍ය පරාසය ලෙස 4.0–8.0 / ලැබේ. පහර ධාරිතාව සාමාන්‍යයෙන් මිනුම් කරන්නේ ප්‍රතිධ්වනි කන්තුකරේඛනය උපයෝගී කරගිනිමිනි. නමුත් මෙය හෘදයේ ප්‍රමාණය, පුද්ගලයාගේ භෞතික සහ මානසික තත්ත්ව, ලිංගය, සංකෝච්‍යතාව, සංකෝචන කාලසීමාව, ප්‍රාග්භාරය සහ පසුභාරය බලපෑ හැක.
හෘදයේ ඇතුළතින්ම පිහිටි ස්තරය එන්ඩොකාඩියම නම් වේ. මෙය සෑදී ඇත්තේ සරල ශල්කමය අපිච්ඡද ස්තරයකිනි. එමගින් හෘත් කුටීර සහ කපාට ආස්තරණය වේ. මෙය හෘදයේ ශිරා සහ ධමනිවල අන්තශ්ඡදය සමග සන්තතික ය. මෙය තුනී සම්බන්ධක පටක ස්තරයකින් මයෝකාඩියම සමග සම්බන්ධ වේ. එන්ඩොකාඩියම ස්‍රාවය කිරීම මගින්, මයෝකාඩියමේ සංකෝචන යාමනය කිරීමට උපකාරී වේ.
පෙරිකාඩියම හෘදය වටකොට පිහිටයි. එය පටල දෙකකින් සමන්විත ය. එනම් එපිකාඩියම නැමැති ඇතුළත මස්තුමය පටලයක් සහ පිටත තන්තුමය පටලයකි. රුධිර වාහිනී සහ ස්නායු හෘත් පේශියට ළඟාවන්නේ එපිකාඩියමේ සිට ය. මෙය හෘත් ශීඝ්‍රතාව කෙරෙහි බලපායි. මෙය වටකොට පරිහෘද අවකාශය පිහිටන අතර, එය පරිහෘද තරලයකින් සමන්විත වේ. මෙය හෘදයේ පෘෂ්ඨය ස්නේහනය කරයි‍.
ඉස්කේමික හෘද රෝග සඳහා සංකූලතා මගහැරවීම ද සිදුකෙරේ. මේ අතරට නයිට්‍රොග්ලිසරින්, බීටා අවහිරකාරක අයත් වන අතර, තීව්‍ර තත්ත්වයන්හි දී මෝෆීන් සහ වෙනත් වේදනානාශක භාවිතා වේ. මෙම ඖෂධ බොහෝමයක් මගින් අමතර ආරක්ෂාවක් ද සැලසෙන අතර, එමගින් වේදනාවේ දී හෘදයේ ඇතිවන අනුවේගී ස්වභාවය අඩු කෙරේ. එසේම රුධිර වාහිනී පළල් කිරීම ද සිදු වේ.
හෘදය යනුවෙන් හැඳන්වෙන්නේ මිනිසුන් සහ වෙනත් සතුන් තුළ දක්නට ලැබෙන පේශීමය අවයවයකි. මෙය සංසරණ පද්ධතියේ රුධිර වාහිනී ඔස්සේ රුධිරය පොම්ප කරයි. රුධිරය මගින් සිරුරට ඔක්සිජන් සහ පෝෂක සැපයීම සිදුකරන අතර, පරිවෘත්තීය අපද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීමට ද ආධාර වේ. හෘදය පිහිටා ඇත්තේ උරස් කුහරයේ මධ්‍ය අවකාශය තුළ ය.
වම් කර්ණිකාව පුප්ඵුසීය ශිරා හතරෙන් එකක් මගින් පෙනහැලි සිට එන ඔක්සිජනීකෘත රුධිරය ලබා ගනියි. වම් කර්ණිකාව සතුව වම් කර්ණික උපාංගය නැමැති බාහිර පැසක් පවතියි. දකුණු කර්ණිකාව මෙන්ම වම් කර්ණිකාව ද කංකතාකාර පේශිවලින් සමන්විත වේ. වම් කර්ණිකාව, වම් කෝෂිකාවට සම්බන්ධ වන්නේ මයිට්‍රල් කපාටය ඔස්සේ ය.
පරීක්ෂා, ළය -කිරණ පරීක්ෂා සහ වෙනත් ප්‍රතිබිම්බකරණ ක්‍රමවේද මගින්, හෘදයේ ප්‍රමාණය, පුප්ඵුසීය ශෝථයේ ලක්ෂණ තිබේ ද යන්න සහ හෘදය වටා තරලය තිබේ ද යන්න පරීක්ෂා කළ හැක. මෙය විශේෂයෙන්ම මහාධමනිය සහ හෘදය හැරයන සෙසු ප්‍රධාන රුධිර වාහිනී පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීමේ දී වැදගත් වේ.
බොහෝ හෘද රෝග සඳහා, විශේෂයෙන්ම කර්ණික තත්ත්වායනය සහ කපාට රෝගවල දීත්, හෘද ශල්‍යකර්මයකට පසුවත්, ඇස්පිරින්, වෝර්ෆරින්, ක්ලොපිඩොග්‍රප් වැනි ප්‍රති-අන්තංචක භාවිතා වේ. එයට හේතුව අඝාතය වැනි තත්ත්ව ඇතිවීමේ ඉහළ අවධානමක් පැවතීමයි.
හෘද රෝග විනිශ්චය කරනු ලබන්නේ වෛද්‍ය ඉතිහාසය පිරික්සීම, හෘත් පරීක්ෂණය, සහ වැඩිදුර විමර්ශන මගිනි. මේ අතරට රුධිර පරීක්ෂා, ප්‍රතිධ්වනි කන්තුකරේඛය, සහ ප්‍රතිබිම්බකරණය මගිනි. හෘත් කැතීටරකරණය ‍වැනි ආගන්තුක ක්‍රමවේද ද මෙහි දී වැදගත් වේ.
සාමාන්‍ය රිද්මයානුකූල හෘත් ස්පන්දනය කෝඨරක රිද්මය ලෙස හඳුන්වන අතර, එය ස්ථාපනය කරන්නේ ගතිකරය ලෙස ක්‍රියාකරන සයිනො-හෘත්කර්ණික ගැටය මගිනි. මෙහිදී නිර්මාණය වන විද්‍යුත් සංඥාව හෘදය ඔස්සේ ගමන් කිරීමේ දී හෘත් පේශිය සංකෝචනයට ලක්වේ.
හෘත් මුනුමුනුව යනු ව්‍යාධිවේදීය හෝ මෘදු අසාමාන්‍ය හෘත් ශබ්ද වේ. මුනුමුනුවකට එක් උදාහරණයක් නම් සිටිල්ගේ මුනුමුනුවයි. මෙමගින් කුඩා දරුවන් තුළ සංගීතමය නාදයක් ඇසේ. මෙහි සංකූළතා නොමැති අතර, වැඩිවියට පත්වීමේ දී අතුරුදන්ව යයි.
පසුභාරය හෙවත් ආකුංචයේ දී රුධිරය පොම්ප කිරීමට හෘදයෙන් කෙතරම් පීඩනයක් යෙදිය යුතු ද යන්න සඳහා සනාල ප්‍රතිරෝධය බලපායි. මේ සඳහා හෘත් කපාට පටු වීම හෝ පර්යන්ත රුධිර වාහිනීවල සංකෝචන සහ ඉහිල්වීම් හේතුවිය හැක.
මුලින්ම වර්ධනය වන කෘත්‍යමය අවයවය හෘදයයි. එය කලලජනනයේ තුන්වන සතියේ පමණ සිට එය ස්පන්දනය වීම සහ රුධිරය පොම්ප කිරීම අරඹයි. මෙම මුල්කාලීන ආරම්භය අනුයාත කලල සහ පුරඃප්‍රසව සංවර්ධනය සඳහා අතිශය වැදගත් වේ.
දේහයේ සියලු සෛල මෙන්ම හෘදයේ පටකවලට ද ඔක්සිජන්, පෝෂක සැපයීම සහ පරිවෘත්තීය අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කිරීම අත්‍යාවශ්‍ය වේ. මේ සඳහා කිරීටක සංසරණය ආධාර වන අතර, එයට ධමනි, ශිරා, සහ වසා වාහිනී ඇතුළත් වේ.
හෘත් බිත්තිය ස්තර තුනකින් සෑදේ. එනම්: ඇතුළතම එන්ඩොකාඩියම, මධ්‍ය මයෝකාඩියම සහ පිටත එපිකාඩියමයි. මෙම ස්තර වට කරමින් පෙරිකාඩියම නැමැති ද්විත්ව පටලමය පැසක් පිහිටයි.
වෙනස්ම ආකාරයක ශබ්දයක් වන පරිකන්තුක සංඝර්ෂණ ඇතිල්ලීම පරිකන්තුදාහයේ දී ආසාදිත පටල එකිනෙක ඇතිල්ලීම නිසා ඇකි විය හැක.
දකුණු හෘදය කුටීර දෙකකින් සමන්විත ය. එනම් දකුණු කර්ණිකාව සහ දකුණු කෝෂිකාව වේ. මෙම කුටීර දෙක ත්‍රිතුණ්ඩ කපාටය මගින් වෙන්වේ.
වම් හෘදය සතුව කුටීර දෙකක් ඇත. එනම් වම් කර්ණිකාව සහ වම් කෝෂිකාවයි. මෙම කුටීර දෙක වෙන් කරමින් මයිට්‍රල් කපාටය පිහිටයි.
ජනවාර්ගිකත්වයේ අරමුණු වන්නේ, මානව ඉතිහාසය යළි හුවා දැක්වීම සහ සංස්කෘතිකමය වෙනස්කම් අවබෝධ කරගැනීමයි. "මානුෂිකත්වය” යනු 19 වැනි සියවසේ සිට බොහෝ මතවාදවලට තුඩුදුන් කරුණකි. ඇමෙරිකාවේදී සහ බ්‍රිතාන්‍යයේ දී මෙය සංස්කෘතික හා සමාජයීය මානව විද්‍යාව ලෙස ද හැඳින්වේ. නමුත් 18 වැනි සියවසේ පටන් යුරෝපයේ මෙය හැඳින්වූයේ අධ්‍යාපනික අංගයක් ලෙසය. ඕනෑම ජනවාර්ගික සංසන්දනයක් ජනවාර්ගික අධ්‍යයනයක් ලෙස හැඳින්වෙන අවස්ථා ද තිබේ.
මොන්ටේන්ගේ එක් ලියවිල්ලක්, ලෙවී ස්ට්‍රාවුස් විසින් හඳුන්වනු ලැබුයේ ජනවාර්ගිකත්ව අධ්‍යයනයක් ලෙසය. ලෙවී ස්ට්‍රාවුස් විසින් ලෝකයේ ජනවර්ගවල පවතින මූලික සමානකම් පිළිබඳ මතයක් ගෙනහැර පෑවද එම මතවාද මාර්ක්ස්, නීෂේ, ෆෝකෝල්ට්, අල්කූසර් හා ඩෙලූප් ආදී 19 හා 20 වැනි සියවස්වල සමාජයීය දර්ශනවාදීන්ගේ දෝෂ දර්ශනයට භාජනය විය.
ජනවාර්ගිකත්වය මානව අධ්‍යයනයේ එක් කොටසකි.ජන වර්ගයන් බිහිවීම, ව්‍යාප්තිය, තාක්ෂණය, ආගම්, භාෂා සහ සමාජයීය කරුණු ජනවාර්ගිකත්වය කෙරෙහි බලපාන ආකාරය පිළිබඳව මෙහිදී අධ්‍යයනය කෙරේ.තවද ජාතිකමය සහ වෙනත් මානුෂික වෙනස්කම්වලට ඒවායේ බලපෑම පිළිබඳවද ඒ යටතේ සොයා බැලේ.
15 වැනි සියවසේදී ඇමෙරිකාව සොයාගැනීමත් සමඟ වෙනස් ජනවර්ග පිළිබඳව අධ්‍යයනයට හදිසි මඟක් පෑදිණි. මෙයින් විවිධාකාරයේ ජනවර්ග "ඉතිහාසයක් සහිත ” සහ " ඉතිහාසයක් රහිත ” යනුවෙන් කොටස් දෙකට බෙදිණි. නමුත් මෙම මතය ඉතිහාසය යන මතවාදයේ අර්ථ දැක්වීම අනුව වෙනස් විය.
ශාරිරික මෙන්ම චාරිත්‍ර වල සමානාත්මකතාවයන් නිසාද, සංක්‍රමණයේ සහ ජනපදකරණයේ මතකයන් නිසාද, තමන්ගේ පොදු පෙළපත ගැන ආත්මගත විශ්වාසයක් ඇති මිනිසුන්ගේ වාර්ගිකරණයට මෙම විශ්වාසය මහත් රුකුලක් වූ අතර ඒ සඳහා ලේ නෑකමක් තිබීම අවශ්‍ය නොවීය.
මහතාගෙන් පසුව සමාජ විද්‍යාඥයන්ගේ ජනවාර්ග පිළිබඳ හැඳින්විම් බොහෝ විට සාවද්‍ය ඒවා බව මානව විද්‍යාඥ මහතා ‍මානව වගී පිළිබඳව මානව විද්‍යා හා සමාජ අධ්‍යනයකදී පෙන්වා දෙන ලදි.
ජනවාර්ගිකත්වය පිළිබඳව අර්ථකථනය ඉතා සංකිර්ණ සහ අපැහැදිලි බවත්, එය ඉතා අසීරු කර්යයක් බවත් සමාජ විද්‍යාඥ මහතා වරක් පවසන ලදී.
ආයතනික සාර්ථකත්වය ළඟා කරගැනීම සඳහා එහි කළමනාකරණය, අලෙවිකරණය, මුල්‍ය, නිෂ්පාදන, මෙහෙයුම්, මානව සම්පත්, තොරතුරු තාක්ෂණය, ගිණුම්කරණය වැනි විවිධ ක්ෂේත්‍රයන් ඒකාබද්ධ කර කටයුතු කිරීම උපාය මාර්ගික කළමනාකරණය මගින් පෙන්වා දෙයි. මහාචාර්ය ෆ්‍රෙඩ් ඩේවිඩ් ගේ නිර්වචනයට අනුව උපාය මාර්ගික කළමනාකරණය යනු , "සංවිධානයකට එහි අරමුණු ළඟා කර ගැනීමට හැකි වන පරිදි විවිධ ශ්‍රිතමය තීරණ සැලසුම් කිරීම, ක්‍රියාත්මක කිරීම සහ අගයනු ලබන කලාව සහ විද්‍යාවයි.