polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
දේශපාලනම අවදානම රක්ෂණය වන ක‍්‍රම යනු විපතට පත්වූවන්ගේ රක්ෂණ ක‍්‍රමයේ තවත් හැඩයකි. විප්ලවයක හෝ වෙනත් අවදානම් සහගත දේශපාලන තත්වයන් නිසා වෙනින් රටකදී සිදුවිය හැකි අලාභ ආවරණය කරගැනීමට සමාගමක් විසින් ලබාගත හැකි රක්ෂණයකි.
රථවාහන පුහුණු පාසල් රක්ෂණය - මෙම රක්ෂණය මඟින් රථවාහන පැදවීම පුහුණු වන සමයේ සිදුවන අනතුරු සඳහාද වන්දි ලබාදේ. වෙනත් රථවාහන රක්ෂණ ක්‍රම මෙන් නොව මෙහිදී රථවාහන පැදවීම ඉගෙන ගන්නා සිසුවාට හා ගුරුවරයාට යන දෙදෙනාටම වන්දි ලබා ගැනීමට හැකියාව පවතී.
භාණ්ඩ මිලදි ගැනිමේ රක්ෂණය - මිනිසුන් මිලදි ගන්නා භාණ්ඩ සඳහා රක්ෂණය සැපයේ. මෙම රක්ෂණය යටතේ ඒක පුද්ගල මිලදි ගැනීම්, වගකීම් සහතික, සේවා සැලසුම් මෙන්ම ජංගම දුරකථන රක්ෂණයද අයත්වේ. මෙම රක්ෂණ සැලසුම් මඟින් ආවරණය වන ගැටළු ප්‍රමාණය සුළු වේ.
න්‍යෂ්ටික සිදුවිම් සඳහා රක්ෂණය - මෙම රක්ෂණය මඟින් විකිරණශීලී මුලද්‍රව්‍ය වලින් සිදුවන හානි සඳහා වන්දි ලබාදෙන අතර සාමාන්‍යයෙන් ජාතික මට්ටමෙන් ක්‍රියාත්මක වේ. (ඇ. එ. ජනපදයේ ප්‍රයිස් - ඇක්ඩර්සන් න්‍යෂ්ටික කර්මාන්ත වන්දි පුර්ණ පනත)
හානි රක්ෂණයේ තාක්ෂණික නිර්වචනය වන්නේ නැවතත් සම්පූර්ණ කිරීමයි. රක්ෂණ කොන්තරා් ත්තු දෙවර්ගයක් තිබේ. එකක් හානි රක්ෂණයයි. අනෙක කෙනෙකු වෙනුවෙන් ගෙවීමක් කිරීමේ රක්ෂණයයි. එය ලිඛිතව වැදගත් වුවත් කිරිඅනයාවේදී වැඩි වෙනසක් නැත.
ගොඩනැගිමේ ආපදා රක්ෂණය - ගොඩනැගිල්ලක් තැනිමේදි සිදුවන දේපල හානි සඳහා රක්ෂණයට සැපයේ. මෙම රක්ෂණය මඟින් සියලුම ආපදා ආවරණය කරන අතර රක්ෂණ ගිවිසුමේ අඩංගු නොවේ නම් පමණක් එසේ ආවරණය නොකරයි.
මුල්‍ය හානි රක්ෂණය - පුද්ගලයන් හා සමාගම්වලට මුහුණදීමට සිදුවන මුල්‍යමය අවදානම් සඳහා ආරක්ෂාව සැපයයි. නිදසුනක් ලෙස ව්‍යාපාරිකයෙකුට තම කර්මාන්ත ශාලාවට ගින්නෙන් සිදුවිය හැකි හානිය සඳහා රක්ෂණ ආවරණයක් ලබා ගත හැකිය.
වසර දහයකට පසු වාසිහු සාමන්‍ය මධ්‍ය අගය යන සංකල්පය භාවිතා කලේය. එනම් මුහුදු මගින් භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය කරන වෙළන්දෝ එම භාණ්ඩ වල වටිනකමින් යම් ප්‍රතිශතයක් ගෙවිය යුතුයි. එවිට අනතුරකදි එම අලාභය පියවාගත හැක.
භූකම්පන රක්ෂණය - භූකම්පනයේදී සිදුවන දේපල හානි සඳහා වන්දි ලබාදේ. සමාන්‍ය ගෘහ රක්ෂණ වලදී භූකම්පන හානි ආවරණය නොකෙරේ. මේ සඳහා ගෙවිය යුතු වාරිකවල මිල නිවස පිහිටා තිබෙන ස්ථානය හා එහි භූකම්පන අවදානම මත රඳාපවති.
විශ්වාස බැඳුම්කර - වංචාකාරී ක්‍රියාවලට හසුවීම නිසා සිදුවන හානි සඳහා මෙම රක්ෂණය පවතී. මෙය සාමාන්‍යයෙන් ව්‍යාපාරයකට තම සේවකයන්ගේ වංචනික ක්‍රියා නිසා සිදුවන හානි අවම කර ගැනිම සඳහා යොදාගනී.
ගංවතුර රක්ෂණය - ගංවතුර නිසා සිදුවන දේපල හානි සඳහා ආවරණය සපයයි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සමහර කොටස් සඳහා මෙම රක්ෂණ ක්‍රමය ‍ලබාදීම නිසා රජය විසින් ජාතික ගංවතුර ආරක්ෂණ වැඩසටහන පිහිට වනු ලැබීය.
එක රක්ෂණ ඔප්පුවකින් අවදානම් කිහිපයක් ආවරණය විය හැක. උදාහරණයක් ලෙස වාහනය රක්ෂණයේදී වාහනයට අනතුරක් වු විට එම දේපල රක්ෂණයක් වාහනය මගින් අනතුරට පවත්වන්නග් වගකීමත් ආවරණය වේ.
ප්‍රවාසික රක්ෂණය - තම මව්රටෙන් බැහැරව සේවය කරන පුද්ගලයන් හා ආයතන සඳහා මෙම රක්ෂණය පවතින අතර රථවාහන, දේපල, සෞඛ්‍ය, වගකීම් හා ව්‍යාපාර යන අංශ මෙමඟින් ආරක්ෂණය කෙරේ.
සංචාර රක්ෂණය - විදේශයන්හි සංචාරය කරන පුද්ගලයන් සඳහා වෙන්වු රක්ෂණයකි. එය විදේශයකදී වෛද්‍ය ගාස්තු, භාණ්ඩ නැතිවීම, ගමන් ප්‍රමාද, පෞද්ගලික ණය වැනි කරුණු ආවරණය කරයි.
පරිසර වගකීම් රක්ෂණය මගින් ආරක්ෂා වන්නේ කායික තුවාලවීම් දේපල හානිය සහ යම් කිසි අපද්‍රව්‍යයක් මුසුවීම සහ ගලායාම ශුද්ධ පවිත‍්‍ර කිරීමට යන වියදම ඊට අඩංගුය.
සේවක වන්දි රක්ෂණය සේවකයෙකුගේ වේතනය හෝ වේතනයෙන් කොටසක් සහ සෞඛ්‍ය සේවා වියදම් රැකියාවට සම්බන්ධ අනතුරකදී කි‍්‍රයාත්මක වේ.
සුරතල් සත්ව රක්ෂණය - සුරතල් සතුන්ට වැළදෙන ලෙඩරෝග හා හදිසි අනතුරු සඳහා රක්ෂණය සැපයේ. සමහර ආයතන වලින් සෞඛ්‍ය ආරක්ෂාව හා වළදැමීමද ආවරණය කරයි.
ව්‍යාපාර රක්ෂණය යනු ව්‍යාපාර අවදානම් වලින් ආවරණය කරන රක්ෂණ වරග්යයි. සමහරක් රක්ෂන ප්‍රතිපත්ති මගින් ව්‍යාපාර රක්ෂණ කොටස් දෙකකට බෙදිය හැක.
වගා රක්ෂණය - කාලගුණ වෙනස්වීම, හිම, නියඟය, කෘමින් රෝග වැනි උවදුර නිසා වගාවන්ට සිදුවන හානි සඳහා ගොවියන් විසින් මෙම රක්ෂණය ලබා ගනිති.
ඇමරිකාවේ නිවාස රක්ෂණයන්ගෙන් නිවසයන් අයිතිකරැ වස්තුන් මෙන්ම නිවාසය තුලදි හානිවන පුද්ගලයන්ට කුඩා ප්‍රමාණය් සෞඛ්‍ය රක්ෂනයක් ද ඇත.
වෘත්තිමය වගකීම් රක්ෂණයක් යටතේ වැරදි සහ අතපසුවීම් රක්ෂණ තිබේ. එම රක්ෂණය ඊ ඇන්ඞ් ඕ රක්ෂණයක් යනුවෙන් හඳුන්වයි.
17 වන සියවස අගභාලගයේ සමුදුරේ සාංචාර වැඩිවිමත්, වෙළද කෙන්ද්‍රයක් බවට ලන්ඩනය පත්විමත් සමග රක්ෂණ වඩා වැදගත් විය.
කෙසේවෙතත් මෙහි සමහර සමාජවිචාරාත්මක වෙනස්කම් පවතී. සමහර සිවිල් නීති රටවල විනිශ්චකාරවරු නීතීඥයින්ගෙන් වෙන්වූ වෙනමම පිරිසක් ලෙස පුහුණු කිරීම සහ උසස්වීම් ලබාදීම සිදුකරනු ලැබේ. පොදු නීති විනිශ්චකාරවරුන් තොරාගනු ලබන්නේ පිලිගැනීමට ලක්වූ නීතීඥයින් අතුරිනි. ස්කැන්ඩිනේවියානු රටවල විනිශ්චකාරවරුන් වන්නේ එකී ධුරය සඳහා ඉල්ලූම් කරනු ලැබූ නීතීඥයින්ය. ප‍්‍රංශයේ විනිශ්චකාරවරුන් සඳහා වෙන්වූ වෙනමම පාසැලක් පවතී.
මූලික වෙනස වන්නේ පොදු නීතිය ලිඛිත නීති බිහිවීමට පෙර පැවැති සම්ප‍්‍රදායන් මත පදනම් වෙමින් වර්ධනය වූ නීතියක් වීමත්, ලිඛිත නීති බිහිවීමෙන් පසුවද එම නීති අධිකරණයන් විසින් යොදාගනු ලැබ තිබිමත්ය. සිවිල් නීතිය වර්ධනය වූයේ ජස්ටීනියන්ගේ රෝම නිතියෙනි.
ඉංගී‍්‍රසි භාෂාව කථාකරන ජනයා, විශේෂයෙන්ම එංගලන්තයේ වර්ධනය වූ නීති පද්ධතිය වන පොදු නීතියට වඩා වෙනස් වූවක් ලෙස සිවිල් නීතිය හඳුනාගනු ලැබේ.
ලෝකයේ ඇතැම් ආගම්වල උත්සවවලදී සතුන් මැරීම බහුලව සිදු වෙනවා. නමුත් වෙසක් උත්සවයේ ඇති විශේෂත්වය එය අවිහිංසාව මුල් කරගත් උත්සවයක් වීමයි. බාහිර ලෝකයේ වෙසක් සඳ උදා වීමත් සමග විශාල බෞද්ධ ප්රිබෝධයක් ඇති කර ගන්නා අපි වෙසක් සඳ බැස යාමත් සමඟ ඒ ප්රඋබෝධයටත් බැස යන්නට ඉඩ හරිනවා නේද?
ඓතිහාසික සිද්ධීන්ගෙන් ශ්රේවෂ්ඨත්වයට පත් වෙසක් පුන් පොහොය බෞද්ධයන්ට මහත් ප්රී තියක් උපදවන දිනයෙකි. බුදුරජාණන් වහන්සේ ගේ අනන්ත ගුණ සමුදාය මනසට නැගී එන උතුම් ආගමික පූජනීය දිනයෙකි. අවුරුදු දෙදහස් ගණනකට පෙර සිදු වූ ඓතිහාසික පෞරාණික ශාසනික පුරා වෘත්තයක් සිහිපත් කරවන වටිනා දිනයෙකි.
1978 ප්‍රජාතාන්තික සමාජවාදී ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 14 වන පරිච්ඡේදය මගින් මැතිවරණ ක්‍රමය සඳහා ප්‍රතිපාදන සපයා ඇත.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවසවස්ථාවේ 95 හා 95 වගන්ති අනුව මැතිවරණ කොට්ඨාස සීමා නීර්ණය කිරීමේ කොමිසන් සභාවක් ජනාධිපති වරයාගේ නිර්දේශ මත ආණ්ඩුක්‍රම ව්යරවස්ථා සභාව පත්කිරීම සිදුකරයි. එහි සාමාජිකයන් තිදෙනෙකි. මෙය ස්වාධීන කොමිසමකි. 96 වගන්තියට අනුව මැතිවරණ කලාප නීර්නය කිරීමේදී පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක සැලකිල්ලට ගනියි. එක් එක් කලාප වල මන්ත්‍රි ආසන ප්‍රමාණය නීර්ණය කරන්නේ මෙසේ ය.
මේ අනුව දිවයිනේ සමස්ත ලියාපදිංචි ඡන්ද සංඛ්‍යාව මන්ත්‍රී 160 ක් වූ මුළු සංඛ්‍යාවෙන් බෙදූ විට ලැබෙන සංඛ්‍යාව මන්ත්‍රී ආසනයක් වෙන්කිරීම සඳහා සුදුසුකම් ලැබීමේ ඡන්ද සංඛ්‍යාව වේ. එහිදී ලැබෙන ඡන්ද සංඛ්‍යාවෙන් මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කයේ ලියාපදිංචි ඡන්ද සංඛ්‍යාව බෙදීමෙන් එම දිස්ත්‍රික්කයට අදාල ආසන ගණන තීරණය වේ.
අපේක්ෂකයන්ගේ නම් සකස් විය යුත්තේ අකාරාදී පිළිවෙළටය. එම නාමයෝජනා පත්‍ර: ඉදිරිපත් කරනුයේ පක්ෂ ලේකම්ගේ අත්සන සහිතවය.
ඡන්ද ගණන් කිරීමෙන් පසුව වැඩිම ඡන්ද ලබාගත් පක්ෂයට ප්‍රසාද ආසනයක් හිමි වේ. පසුව වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාවෙන් 5% ට වඩා අඩුවෙන් ඡන්ද ලබාගත් පක්ෂ ඉවත් කරයි. ඉතිරි පක්ෂවල ඡන්ද එකතුව අදාල සංඛතාව ලෙස සැලකේ. ඉන්පසු එක් එක් පක්ෂ ලබාගත් ඡන්ද සංඛ්‍යාව සම්ප්‍රයුක්ත සංඛ්‍යාවෙන් බෙදූ විට ඒ පක්ෂකයට හිමි ආසන ගණන තීරණය වේ. පක්ෂයට මන්ත්රීධූර වෙන්කල පසු එම පක්ෂයේ වැඩිම මනාප ලබාගත් අනුපිළිවෙලට මන්ත්‍රීවරුන් තෝරාගනී.
උතුරු වෙයි රාජ වංශයේ පළමු භාගයේදී උතුරු චීනයේ බල පැවැත්වූ ෂියාන් බෙයි ස්ටෙප් තණ බිමේ ගෝත්‍රික වාසීන් ඔවුන් හා ඔවුන්ගේ චීන විෂයන් අතර දැඩි නීතියක් පවත්වා ගත්තේය. බදු එකතු කිරීම ආදියට පත් කර සිටි නිළධාරීන් මණ්ඩලයකට චීන්නු තෝරා ගන්නා ලදී. කෙසේ වෙතත් චීන්නු බොහෝ උසස් බලවතුන්ගෙන් ඈත්ව සිටියහ. බලය එක් වූ තැන (උතුරු වෙයි හි පළමු අගනගරය වන පින්චෙන් වැනි - වර්තමානයේ උතුරු ෂැන්සි පළාතේ ) ඔවුන් ගැවසුනේ සුළු වශයෙනි.
සිංහල භාෂාව ලිවීමට යොදාගන්නා අකුරු සිංහල අකුරු නම්වේ. සිංහල බ්‍රාහ්මීය අක්ෂර අබුගිඩා වලින් පැවත එන නමුත්, වෙනත් බ්‍රාහ්මීය අක්ෂර සමග සසඳන විට විශාල වෙනස්කම් දක්වයි. මෙම හේතුව නිසා සිංහල යුනිකෝඩ් පිටුව අනෙක් අක්ෂර වල යුනිකෝඩ් පිටු වලට වෙනස් වෙයි.
සිංහල භාෂාව පරිහරණය කරන්නන් විසින් පාලි සහ සංස්කෘත භාෂාව ලිවීමටද සිංහල අකුරු භාවිතා කරයි. 21 වන සිංයවසේ සිට ශ්‍රි ලංකාව තුල ඉංග්‍රීසී බස ලිවීමටද ඉඳහිට සිංහල අකුරු යොදාගැනේ.
මුලදී, අදහස් විමසීම වූ කලී, ආයතන අතර සිදු වූ ප‘ධාන කර්තව්‍යය විය. ඒ යටතේ, ව්‍යවස්ථාවක් සම්මත කිරීම සඳහා කවුන්සිලය යුරෝපා පාර්ලිමේන්තුවේ අදහස විමසන තෙක් සිටිය යුතු විය. මෙම මුල්කාලීන ප‍්‍රමාදයට හේතුව වූයේ යුරෝපා පාර්ලිමේන්තුව එකම බලධරයා වූ හෙයිනි.
මෙම ආයතන ත‍්‍රිත්වය තුළ යුරෝපා පාර්ලිමේන්තුවේ භූමිකාව ක‍්‍රමයෙන් ශක්තිමත් වන්නට විය. මෙම ක‍්‍රමික වර්ධනයේ වැදගත් අවස්ථා වනුයේ:
ඇම්ස්ටර්ඩෑම් :්පිඑැරා්ප* ගිවිසුම සහ නයිස් :භසජැ) ගිවිසුම හරහා සැලකිය යුතු ලෙස පරාසය පුළුල් කරන ලද මාස්ටි‍්‍රච්චි :ඵ්්ිඑරසජයඑ) ගිවිසුම සමග ඇති වූ සම තීරණ ගැනීමේ ක‍්‍රියාමාර්ගය.
ඒකීයත්වය, සමානුපාතිකත්වය, පැවරීම පිළිබඳ මූලධර්මය හා පූර්ව අවවාද කිරීම් පිළිබඳ මූලධර්ම යුරෝපා සංගමයේ නීතිය වර්ධනය වීමට මූලිකත්වය ගෙන තිබේ. කැතරින් බර්නාඞ් තර්ක කරන්නේ, යුරෝපා සංගමයේ හරයාත්මක නීතිය නිර්මාණය කරන අයිතිවාසිකම් හතරක් පවත්නා බවයි. එනම්, යුරෝපා සංගමයේ අභ්‍යන්තර වෙළඳ පොළ තුළ භාණ්ඩ, සේවා, ප‍්‍රාග්ධනය සහ ශ‍්‍රමය නිදහසේ හුවමාරු කර ගැනීමයි.
යුරෝපා ප‍්‍රජාවේ නීතිය වර්ධනය වීමට විශාල වශයෙන් දායක වුයේ යුරෝපා යුක්ති අධිකරණයයි. 1963 දී ඪ්බ ඨැබා ැබ ඛදදි යන තීරණාත්මක නඩුව හරහා යුරෝපා අධිකරණය පහත තීන්දුව ලබා දුන්නේය. එනම්, රෝම ගිවිසුම මගින් ප‍්‍රකාශ කරන ලද සාමාජීක රාජ්‍යයන්ගේ කැමැත්ත හරහා, සීමිත ෙඏ්ත‍්‍රයන් තුළ වුවත්, ජාත්‍යන්තර නීතියේ නව නෛතික අධිකාරයක් නිර්මාණය වන බවයි.
මූලික ව්‍යවස්ථාවෙන් හෝ ගිවිසුම් වනාහී යුරෝපා සංගමයේ ව්‍යවස්ථාපිත නීතියයි. ඒවා නිර්මාණය කරන ලද්දේ, කැමැත්ත මත එක්රැුස් වූ සියලූ යුරෝපා සංගම් සාමාජීක රාජ්‍යයන් විසිනි. ඒවා, සංගමයේ මූලික ප‍්‍රතිපත්ති, එහි ආයතනික ව්‍යුහය, නීති සම්පාදන පිළිවෙල සහ සංගමයේ බලතල පිළිබඳ ව විස්තර කරයි. ප‍්‍රාථමික නීති සම්පාදනය පිළිබඳ ගිවිසුම් වනුයේ,
යුරෝපීය නීති යුරෝපා සංගමයේ විවිධ ආයතනයන් විසින් සම්මත කරනු ලැබේ. ඒවා අතර පවත්නා ප්‍රධාන වෙනස්කම වන්නේ යුරෝපා පාර්ලිමේන්තුව යුරෝපා සංගම් මණ්ඩලය සමඟ අන්‍යේන්‍ය ලෙස බලපවත්වන්නේ කෙසේද යන්න මතය. එනම් සමතීරක පටිපාටිය, අධිමතික පටිපාටිය, සහයෝගීතා පටිපාටිය සහ උදේශනාත්මක පටිපාටියයි.
මිනිස් සිරුර සෑදි ඇත්තේ ජලය කාබෝහයිඩ්‍රේට ඇමැයිනෝ අම්ල මේද අම්ල සහ න්‍යෂ්ටික අම්ල යන රසායනික සංඝටක වලිනි. මෙම සංයෝග කාබනි හයිඩ්‍රජන්, ඔක්සිජන්, නයිට්‍රජන්, පොස්පරස්, කැල්සියම්, යකඩ, සින්ක්, මැග්නීසියම් සහ මැන්ගනීස් යන සංඝටකයන්ගෙන් සෑදි ඇත. මෙම රසායනික සංයෝග සහ සංඝටක විවිධ සංකලනයන් සහ ආකාර වලින් මිනිස් සිරුරේ සහ මිනිසා විසින් ආහාරයට ගන්නා ශාක හා සත්ව කොට්ඨාශ තුල දක්නට ඇත.
පෝෂණ විද්‍යාව මගින් ආහාර පර්භෝජනයේදී සිරුර තුල සිදු වන පරිවෘත්තීය සහ භෞතික ප්‍රතික්‍රියා ගැන අධ්‍යනය කෙරේ. අණුක ජීව විද්‍යාව ජෛව රසායන විද්‍යාව සහ ජාන විද්‍යාව යන ක්ෂේත්‍රයන්හි දියුණුවක් සමග පෝෂණය පිලිබඳව සිදු කරන අධ්‍යනයන් පරීවෘත්තීය ප්‍රතික්‍රියා (ජිවීන්ගේ බොහෝ ද්‍රව්‍යයන් ජෛව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලි ඔස්සේ එක් ආකාරයක සිට තවත් ආකාරයකට පත් කිරීම) මාර්ග කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කර ඇත.
යම් කිසි සත්ව කොට්ඨාශයක ආහාර වේල යනු ඔවුන් පරිභෝජනය කරනු ලබන ද්‍රව්‍යයන්ය. පෝෂණවේදීන් යනු මිනිසුන්ගේ පෝෂණය ආහාර වේල සකස් කර ගැනීම , ආර්ථිකය සහ ආහාර වේලසැලසුම් කර ගැනීම ගැන විශේෂ දැණුමක් ඇති සෞඛ්‍ය‍ය වෘත්තිකයන්ය. ඔවුන් ‍පුද්ගලයන්හට රෝගී අවස්ථාවන්හිදී සහ නොයෙකුත් ආයතනවලට වඩා ආරක්ෂාකාරී පෝෂණ උපදෙස් ලබා දීම සදහා පුහුණු වී ඇත.
සමබල නොවු ආහාර වේලක් මගින් සෞඛ්‍ය කෙරෙහි හානිදායී බලපෑමක් ඇති කළ හැක. ශීතාද ‍රෝගය , බෙරි බෙරි රෝගය සහ ‘ක්වෝෂියොකෝර්’ වැනි ඌනතා රෝගද සෞඛ්‍යයට අවදානමක් ඇති කරන අධි ස්ථුලතාව , පරිවෘත්තිය සින්ඩ්‍රෝමය සහ රුධිර සංසරණ පද්ධතියේ රෝග ඇතුළු වෙනත් කාලික දේහගත රෝගයන් වන දියවැඩියාව සහ අස්ථි දිරාපත් වීම මේ සදහා උදාහරණ වේ.
පෝෂණය යනු සෛල සහ සත්ව කොට්ඨාශවල ජීවය පවත්වා ගැනීම සදහා අවශ්‍ය වන සංඝටකයන් ආහාර මගින් ලබා දීමයි. මනා පෝෂණයක් මගින් බොහෝමයක් වු ‍පොදු සෞඛ්‍ය ගැටලු වලක්වා ගැනීමට හෝ සුව කර ගැනීමට හැක.
1923 මැයි 26 වැනි දින අනුරාධපුර අභයගිරි ආරාමයේ දී කතලුවේ සීලවංශ සහ කදිරාගම සුමනසාර මා හිමිවරුන්ගේ ආචාර්ය උපාධ්‍යත්වයෙන් සසුන් ගත වූ මුන්වහන්සේ නිට්ටඹුව විද්‍යානන්ද මහ පිරිවෙන්හි දී මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ප්‍රාචීන භාෂාවන් පිළිබඳ මනා දැනුමක් ලබා අනතුරුව මීරිගම ශාසනවර්ධන පිරිවෙන්හි වැඩසිටි මහෝපාධ්‍යාය කදිරාගම සුමනසාර මා හිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු එම පිරිවෙන්හි පරිවේනාධිපති තනතුරට පත්වූහ.
1930 ජූනි 16 වෙනි දින උපසම්පදා භූමියට පත් වී ඇති මුන්වහන්සේ ශාසන සම්ප්‍රදායන්ට අනුව වස් 77 ක් ඉක්ම වූ භික්‍ෂූන් වහන්සේ නමකි. ලක් සඟසසුනෙහි ජ්‍යෙෂ්ඨම සංඝපීතෘවරයන් වහන්සේ කවරෙක්දැයි සොයා බලන්නෙකුට ඇතැම්විට අප මහානායක හිමිපාණන් වහන්සේ හමුවනු ඇත. මේ සා දිගු භික්‍ෂු ජීවිතයකින් උන්වහන්සේ මීරිගම ජනතාවට පමණක් නොව මුළු මහත් ලක්වැසි ජනතාවට ද පොදුවේ බෞද්ධ ලෝකය සඳහාම සිදු කර ඇති සේවය පමණ කළ නොහැකි ය.
වසර 2551 ක් තරම් කලක් සම්බුදු සසුන පවත්වාගෙන ඒමට හැකි වූයේ මේ කාලය තුළ වැඩ සිටි විනයධර ධර්මධර සුපේශල ශික්‍ෂාකාමී මහ සඟරුවන නිසාමය. එවන් සම්භාවනීය බුද්ධපුත්‍රයන් වහන්සේ අතර වේවැල්දෙණියේ මේධාලංකාර මහා නායක හිමිපාණන් වහන්සේද වෙති. සම්බුද්ධ ශාසනයේ චිර පැවැත්ම සඳහා මහා නායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිය පැවිදි දිවිය වසර 83 ක් පමණ දිගු කලක් මෙහෙයවා ඇති සංඝපීතෘවරයන් වහන්සේ නමකි.
1909 දෙසැම්බර් මස හත් වෙනි දින මීරිගම වේවැල්දෙණිය ගම් පියසෙහි සිංගම්කුට්ටි ආරච්චිගේ ඉසන් අප්පුහාමි උපාසක මහතා සහ රාජපක්‍ෂ විතාරණලාගේ ලියගුහාමි උපාසිකා මාතාව යන දම්පතීන්ගේ පුත් රුවනක් ලෙස උපත ලැබූහ.
මීරිගම ශාසනවර්ධන පිරිවෙන් විහාරාධිපති ශ්‍රී සද්ධර්ම වාගීශ්වරාචාර්ය සිරි සරණංකරෝපසේන වංශාවතංස අග්ගමහා සද්ධම්මජෝතිකා ධජ ශාසනශෝභන වේවැල්දෙණියේ මේධාලංකාර මහ නා හිමිපාණන් වහන්සේ
ඇමයින - නෝඑපිනෙප්රින්, එපිනෙප්රින්, ඩොසාමින් ට්රකයිරෝසින් නැමති තනි ඇමයිනෝ අම්ලයෙන් සෑදී ඇත. තයිරොයිඩ හෝමෝන [ 3 – 3,5,3’ ට්රරයි අයඩොතයරොනින් හා 4 – 3,5,
3’, 5’ ටෙට්රා අයඩොතයිරෙනින්] අයඩින් අණූ බැඳුණු තයිරොසීන ඇමයිනෝ අම්ල අණූ 2ක් නිසා මෙම වර්ගයට අයත් කර ඇත‍.
අන්තරාසර්ගවේදය , වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ශාඛාවක් වන අතර එය මඟින් අන්තරාසර්ග පද්ධතියේ ලෙඩ රෝග ගැනත් හෝමෝන ස්‍රාවයන් පිළිබඳවත් සොයා බැලේ.
ධාරා තුනකින් යුත් ස්ත්‍රීවාදයේ විවිධ ප්‍රවේශ දැකිය හැකිය. ලිබරල්වාදී, මාක්ස්වාදී, සමාජවාදී, රැඩිකල්, පශ්චාත් නූතනවාදී ස්ත්‍රීවාදයන් ඉන් ප්‍රධාන වේ.මෙම ලිපිය තුළින් සාරාංශ ගතකොට ඇත්තේ පීතෘමූලිකත්වය පිළිබද ස්ත්‍රීවාදී පොදු මතයයි.
විවාහයෙන් පරිභාහිර ස්ත‍්‍රී ලිංගිකත්වය ක‍්‍රියාත්මක කිරීම වළකාලන සදාචාරමය හා නෛතික පාලන පද්ධතියක් පීතෘමූලික සමාජය පුරා ක‍්‍රියාත්මක වන අතර පුරුෂ අනාචාරය පිළිබඳ එවැනි තහනමක් දක්නට නොමැත. ස්ත‍්‍රී ලිංගිකත්වය පාලනය කරනු උදෙසා ඔවුන්ගේ ඇඳුම්, හැසිරීම්, සංචලතාව ආදී සෑම කටයුත්තක්ම දැඩිව පරිපාලනය කරනු ලැබේ. ස්ත‍්‍රීන් කෙරෙහි වූ පුරුෂයන්ගේ ලිංගික පාලනය තුළින් ස්ත‍්‍රීන් දූෂණයට ලක් කිරීමත් ගණිකා වෘත්තියෙහි යෙදවීමත් සිදු කෙරේ.
අතීත යුගයන්හිදී ඒක විවාහ සම්ප‍්‍රදායක් නොතිබුණු අතර බහු විවාහ ක‍්‍රමයක් පැවතී ඇත. එනම්; ස්ත‍්‍රී, පුරුෂ දෙපාර්ශවයටම තමන් කැමති ඕනෑම පුද්ගලයන් ප‍්‍රමාණයක් සමඟ ලිංගික සම්බන්ධතා පැවැත්වීමේ අවකාශ තිබී ඇත. එහි ප‍්‍රතිඵලය වූයේ දරුවන්ගේ පියා කවරෙක් ද යන්න නිශ්චිතවම නිගමනය කළ නොහැකි වීමයි. නමුත් මවගේ අයිතිය පිළිබඳව ගැටළු මතු නොවූයේ ස්ත‍්‍රීන් විසින් දරුවන් බිහි කරන බැවිනි. එහෙයින් දරුවන්ගේ අයිතිය මව් පාර්ශවයෙන් තීරණය විය.
පුරුෂ මූලික සමාජ ක‍්‍රමයක් තුළ ස්ත‍්‍රියට තම ශරීරය කෙරෙහි වූ පාලනය ද ඉවත් කෙරේ. තමන්ට දරුවන් අවශ්‍ය ද, කී දෙනෙකු අවශ්‍යද, ඔවුන් බිහි කරන්නේ කුමන කාලයේ ද, උපත් පාලන ක‍්‍රම උපයෝගී කර ගන්නවාද, ගබ්සාවක් සිදු කර ගැනීම අවශ්‍යද යනාදිය තීරණය කිරීමේ නිදහසක් ස්ත‍්‍රියට නොමැත. මෙම කරුණු තීරණය කරනු ලබන්නේ පුරුෂයන්ගේ පාලනය සහිත වූ රාජ්‍ය නීති සම්පාදන ආයතන, ආගමික ස්ථාන හෝ පුරුෂයන් මඟින් නිර්මාණය කරන ලද සිරිත්, විරිත් ආදිය මඟිනි.
පෞද්ගලික දේපොළ හිමිකාරිත්වය පුරුෂයා සතුවනවාත් සමඟම එය තමාගේ පාර්ශවයෙන් ඉදිරියට ගලා යාම ඔහුට අවශ්‍ය විය. ඒ අනුව ස්වකීය දරුවන් වෙන්කර හඳුනාගැනීමේ අවශ්‍යතාවය මතු විය. එය තහවුරු කරගනු පිණිස ස්ත‍්‍රියට එතෙක් හිමි ව තිබූ ලිංගික නිදහස සීමා කරන්නට විය. අවසානයේ ශිෂ්ටාචාර අවදියේ දී "ඒක විවාහ සම්ප‍්‍රදාය" ස්ථාපිත විය. එතැන් සිට පවුල පාලනය කිරීමේ බලය පුරුෂයා අත සංකේන්ද්‍රනය වන අතර මෙය "පීතෘ මූලික පවුල" වශයෙන් හඳුනාගත හැකිය.
රැකියාව සම්බන්ධව සලකා බැලූ කල, පුරුෂයන් විසින් අඩු මුදලට තම ශ‍්‍රමය විකිණීමට ස්ත‍්‍රින්ට බල කෙරෙන අවස්ථා ඇත. නැතහොත් උසස් රැකියාවලින් ස්ත‍්‍රීන් බැහැර කෙරෙනු හෝ ගෘහ නිෂ්පාදනය යටතේ සූරා කෑමට ලක් කරනු ලැබේ. රැකියා ස්ථානවලදී පුරුෂයාට සාපේක්‍ෂව අවම වැටුපක් ස්ත‍්‍රියට ලැබෙන අතර උසස් වීම් සඳහා ලැබෙන ඉඩප‍්‍රස්ථා අවමය. පහළ හෝ මධ්‍යම මට්ටමේ රැකියා ඔවුන්ට හිමි වන අතර තීරණ ගන්නා මට්ටමේ තනතුරු සුලභ වශයෙන් දරන්නේ පුරුෂයන් ය.
මේ අනුව පවුල තුළ පමණක් නොව, සමාජ, ආර්ථික, ආගමික හා දේශපාලන ඇතුළු අනෙකුත් ක්‍ෂේත‍්‍ර තුළ දී ද පීතෘමූලිකත්වය නිසා ස්ත‍්‍රිය පුරුෂයාට වඩා අප‍්‍රධාන තත්ත්වයකට පත් වේ . එසේම නිරතුරුවම පුරුෂයාගේ ආධිපත්‍යයට නතු වීමට ඇයට සිදු වේ. විරුද්ධලිංගිකයන් අතර වන සමාජ සබඳතා තීරණය කරනු ලබන්නේත් ස්ත‍්‍රී පුරුෂ දෙපාර්ශවය අතර සියලූම සමාජ අසමානකම් නිර්මාණය වීම සඳහා මූලික වන්නේත් පීතෘමූලිකත්වය බව රැඩිකල් ස්ත‍්‍රීවාදීන්ගේ මතයයි.
ස්ත‍්‍රිය විසින් ගෘහය තුළ සිදු කරනු ලබන කාර්යයන් සඳහා කිසිඳු වටිනාකමක් හිමි නොවන අතර කුටුම්භය තුළ ප‍්‍රධාන ආදායම් උපයන්නා බවට පත් වන්නේ පුරුෂයාය. බොහෝ විට රැකියාවක් සඳහා පිටතට යාමට ස්ත‍්‍රියට අවසර නොලැබෙන අතර රැකියාවක් සිදු කළ ද, ඒ සඳහා සාපේක්‍ෂ වශයෙන් අවම වටිනාකමක් හිමි කර දෙනු මෙන්ම රැකියාවට අමතරව ගෘහස්ථ කර්තව්‍යන් නිසි ලෙස සිදු කිරීමේ පූර්ණ වගකීම ද ඇය මත පැටවේ.
"පීතෘ මූලික සමාජ ක‍්‍රමයේ පවුල් ඒකකය සලකා බැලූ විට පවුල තුළ සියළු වැඳගත් තීන්දු, තීරණ ගැනීම පුරුෂයා විසින් සිදු කරනු ලැබේ. එහිදී ද වැඩිමහලු බව විශේෂ වේ. ස්ත‍්‍රියට සිදු වන්නේ කිසිඳු අදහස් දැක්වීමකින් තොරව ඊට එකඟ වීමටය. පීතෘ මූලික පද්ධතියක් තුළ ස්ත‍්‍රී ජීවිතයේ, පහත ‍ සඳහන් ෙක්‍ෂ්ත‍්‍ර පුරුෂයන් විසින් පාලනය කරනු ලැබේ" .
ලිංගික කටයුතුවලදී ද පුරුෂයා, මූලික වන අතර ඒ සඳහා ස්ත‍්‍රියගේ කැමැත්ත හෝ අකමැත්ත බොහෝ විට සලකා නොබැලේ. ස්ත‍්‍රිය, පුරුෂයාට අවැසි විටෙක ලිංගික කටයුතු සඳහා යොදා ගැනෙන උපකරණයක් බවට පත්ව තිබේ. පුරුෂයන්ගේ අභිලාෂයන් හා අවශ්‍යතාවයන් අනුව ලිංගික සේවා සැපයීම ගැහැණුන් මත පැවරී ඇති, බැඳීමකින් යුතු අවශ්‍යයෙන්ම කළ යුතු කාර්යයක් බවට පත් කර තිබේ.
පීතෘමූලිකත්වය පිළිබඳ මෙම අදහස් එකිනෙකට සමාන නොවූවත් මෙකී කිනම් ආකාරයෙන් වුවද නිර්මාණය වූ පීතෘමූලික සමාජය විසින් ස්ත‍්‍රිය පහත්, අප‍්‍රධාන, පුරුෂයාට අවනත විය යුතු හා ඔහු මත යැපිය යුතු තත්ත්වයට පත් කරනු ලැබ ඇති බව පොදු මතයයි. මේ අනුව පුරුෂයා විසින් මූලිකත්වය හා බලය ලබා ගැනීමෙන් ස්ත‍්‍රිය සූරාකෑම හා වෙනස් කොට සැලකීම සිදු කරනු ලබයි.
මෙම පීතෘ මූලික සමාජ සබඳතා නිර්මාණය කර ඇත්තේ ධනවාදය විසින් බවට සමාජවාදීන්ගේ මතයයි. ධනපති සමාජය තුළ ධනපතීන්ගේ අවශ්‍යතා සපුරා ගැනීමේ අරමුණින් ස්ත‍්‍රීන්ව සූරාකෑමට ලක් කරන බව ඔවුන් පෙන්වා දෙයි. එහෙයින් ස්ත‍්‍රීන්ට විමුක්තිය උදාකර ගැනීමට නම් ධනවාදී සමාජක‍්‍රමය වෙනස් කළ යුතුබව ඔවුන් පෙන්වා දෙයි.
ක‍්‍රමයෙන් නිවස තුළ තම ආධිපත්‍යය පතුරුවාලීමට අර්ථ ක‍්‍රමයේ කේන්ද්‍රය, සතුන්ගේ අයිතිය වීම විශේෂයෙන් වැදගත් විය. මේ පරිවර්තන හමුවේ ස්ත‍්‍රියගේ තත්ත්වය පහත වැටුණු අතර ඇය හුදෙක් පුරුෂයාගේ ලිංගික අවශ්‍යතා ඉටුකරන වස්තුවක් බවටත් දරුවන් බෝ කිරීමේ උපකරණයක් බවටත් පත් වූ බව එන්ගල්ස් පෙන්වා දෙයි.
"මගේ සැමියාට වුවමනා වන ඕනෑම විටෙක මගේ සිරුර ඔහුට අවනත කළ යුතුය. ඒ ගැන කැමැත්ත හෝ අකැමැත්ත පළ කිරීමේ අයිතියක් මට නැත. මෛථුන්‍යයට මම බිය වෙමි. එයින් මට කිසි ප‍්‍රීතියක් ගෙන නොදෙයි" .
"සිල්වියා වොල්බි විසින්, ‘පීතෘමූලික නිෂ්පාදන විධිය’ යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබ ඇති ක‍්‍රමය යටතේ, කාන්තාවන්ගේ ශ‍්‍රමය, ඔවුන්ගේ සැමියන්ද, නිවසේ ජිවත් වන වෙනත් අය විසින්ද පැහැර ගනු ලබයි" .
"පවුල් සැලසුම් ක‍්‍රම පාවිච්චි කිරීමට මට උවමනා බැව් සැමියාට කීවෙමි. ඔහු එය ප‍්‍රතික්‍ෂේප කළේ ය. උපත් පාලන සැත්කමක් කර ගැනීමට හෝ ඔහු මට අවසර නොදුන්නේය" .
ඉන්දියානු උප මහද්වීපයේ පෙරදිග ප්‍රදේශයේ මොන් නමැති ජනවාර්ගික කොටස අතර ඉන්දීයානු සංස්කෘතිය තදින්ම ව්‍යාප්ත වී තිබුණි. 3 වැනි සියවසේදී මෙම ජන වාර්ගික කොටස බෞද්ධාගම වැළඳ ගෙන ඇති බවට සඳහන් වේ. එසේ සිදු වූයේ මහා අෂෝක නම් වූ ඉන්දියානු අධිරාජයාගේ සමයේදීය. මධ්‍යම බුරුමයේ පිහිටි පීක්තානෝ නම් වූ මොන් ජනයාගේ බෞද්ධ පන්සල නිමවා ඇත්තේ 1වන සහ 5වන සියවස් අතර යැයි සඳහන් වේ.
මොන් ජනවාර්ගිකයන් ගේ බෞද්ධ සිතුවම් හා ඉන්දියානු ගුප්තා සිතුවම් වලට සංස්කෘතිය මුසු වී ඇත. මොන් රාජධානිය ප්‍රචලිත වනවාත් සමග 5 වැනි සහ 6 වැනි සියවස්වලදී අග්නිදිග ආසියාවේ මෙම සිතුවම් කලාව ප්‍රචලිත විය. ඒ වාගේම මොන් වරුන්ගේ බලපෑමත් සමග ථේරවාද දහම ප්‍රචලිත වූ නමුත් උතුරු ප්‍රාන්තයේ 6වන සියවසින් පසුව මහායානය මුලුමනින්ම ප්‍රචලිත විය. අශෝකවාදයේ ඇතුළත් වී ඇති පරිදි හිමාල ප්‍රදේශය තුළින් අශෝක රජුන් ධර්මදූතයින් යවා ඇති බවට සඳහන් වී ඇත.
16වන සියවසයේ සිට ක්‍රිස්ත්‍රියානි මිෂනාරීවරු සහ පෘතුගීසි, ලන්දේසි, බ්‍රිතාන්‍ය යන ජාතීන් ශ්‍රී ලංකාවේ ජනතාව කතෝලික, රෙපරමාදු ක්‍රිස්ත්‍රියානි භක්තිකයන් කිරීමට උත්සාහ දැරූහ. 19වන සියවසයේ අග භාගයේදී ජාතික බෞද්ධ ව්‍යාපාරය ඇමරිකානු ජාතික කර්නල් හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට් අනුග්‍රහයෙන් සහ පානදුරාවාදයේ (ක්‍රිස්තියානි පූජකයකු සහ මිගෙට්ටුවත්තේ ගුණානන්ද හිමියන් අතර පැවති) ජයග්‍රහණයෙන් නැවතත් බලාත්මක වෙන ලදී.
නාවුක පරිභාෂණයට අනුව බාධක වැටි යනු නැව්වලට උපද්‍රව පැමිණ විය හැකි තරම් තියුණු ජලමතු පිටට යටින් පවතින පාෂාණයක් හෝ වැලි වැටියක් වශයෙන් හැඳින්විය හැකිය. බොහෝ බාධක වැටි අප්‍රාණික ක්‍රියාදාමයන්ගෙන් ඇති වේ. වැලි ආසාදනය, තරංග ඛාදනය පාෂාණ ඉල්ලම් පෑදීම හා වෙනත් ස්වාභාවික ක්‍රියාකාරකම් ඊට හේතුවේ . නමුත් වඩාත් හොඳින් දන්නා බාධක වැටි වන්නේ කොරල් පරයන් වන අතර ඒවා ඝර්ම කලාපීය කොරල් සහ ඇල්ගීවලින් පාලිත සප්‍රාණික ක්‍රියාදාමයකින් වර්ධනය වේ.
සප්‍රාණික බාධක වැටි වර්ග රාශියක් ඇත. ඊට වැටි ද අන්තර්ගත වේ. නමුත් විශාලතම හා වඩාත් පැතිරුණු වැටි වර්ගය වන්නේ ඝර්ම කලාපීය කොරල් පරයන්ය. කොරල් පරයක ද්‍රව්‍යමය සම්පාදකයා සහ මූලික රාමු තනන්නා කොරල් වුවද සාගර තරංගවලින් ඇතිවන අඛණ්ඩ බාධකවලට එරෙහිව බාධක වැටියේ වර්ධනයට වඩාත් වග කියන්නේ ඇල්ගීය. ඒවා බොහෝ දුරට ඇල්ගී විශේෂවලට අයත් වේ.
ජනාධිපති ජයවර්ධන ජනාධිපතිවරණය වේලාසන පැවැත්වීම සඳහා 1982 දී ව්යපවස්ථාව සංශෝධනය කළේය. කිසිදු පාලනයකින් තොරව හිතුමතේ භාණ්ඩ ආනයනය කිරීමට ඉඩ දීමේ ප්ර තිපත්තියක් නිසා අන්ත දිළිඳු භාවයට පත් යාපනය ගොවීහු මැතිවරණයේ විරුද්ධ පක්ෂය අපේක්ෂකයා වූ හෙක්ටර් කොබ්බැකඩුව පිළිගත්තේ ළූනු වලින් කරන ලද මල් මාලා පළඳවමිණි.
1896 පැවැති නූතන ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා තරඟයේ සිටම තුන්පිම්ම ජනප්‍රිය ක්‍රීඩා අංගයකි. ඊට අමතරව පළමු ඔලිම්පික් ශූරයා වූයේ ද තුන් පිම්ම අංගය කළ ජේම්ස් කොනොල්ලි ක්‍රීඩකයාය. 1996 කාන්තා තුන් පිම්ම අංගය ද ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා අංග අතරට එක්විය. එහි දී එළිමහන් සේම ගෘහස්ථ ශූරතාවයන් යන අංග 2 ක ටම ඇතුළත්ය.
මධ්‍යතන යුගයෙහි අගභාගය වන විට චරිතාපදාන ක්‍රිස්තියානි පල්ලි ආශ්‍රිතව රචනා වීම අවම වු අතර රජවරුන්, නයිට්වරුන් සහ කෲර පාලකයන් අරඹයා චරිතා ප්‍රධාන රචනාවීම ආරම්භ වුණි. මෙලෙස රචිත අතිශය ජනප්‍රිය චරිතාපදානයක් වනුයේ සර් තෝමස් මැලරි‍විසින් රචිත “ ’ ” නම් කෘතියයි. මෙය ආතර් රජුගේ ජීවින වෘතාන්තය සහ ඔහුගේ රවුම් මේසයෙහි නයිට්වරුන් පිළිබඳව රචනා වූවකි.
විද්‍යාගාර තුළ බහුලව දැකිය හැකි උපකරණයක් වන බන්සන් දාහකය තනි විවෘත දැල්ලක් ලබාගැනීමට යොදාගන්නා අතර ඒ ඇසුරින් උණුසුම් කිරීම් කටයුතු ජීවානුහරණ ක්‍රියා සහ දහනය කිරී‍ම් සිදු කරනු ලැබේ.
බන්සන් දාහකයේ වා සිදුරු වැසි ඇති ප්‍රමාණය අනුව ඉන් ලැබෙන දැල්ල වෙනස් වේ.බන්සන් දාහකයේ පැතිවල ඇති සිදුරු - ගෑස් ප්‍රවාහය ඇතුළුවන කපාටය සමග පටලවා නොගත යුතුය.
කෝණික ගම්‍යතාව විස්තීරණ ප්‍රමාණයකි; එනම් ඕනෑම සංයුක්ත පද්ධතියක සම්පූර්ණ කෝණික ගම්‍යතාවය එහි සංඝටක කොටස්වල කෝණික ගම්‍යතාවයේ එකතුවයි. අඛණ්ඩ දෘඩ ශරීරයක් හෝ ද්‍රවයක් සඳහා, සම්පූර්ණ කෝණික ගම්‍යතාව යනු මුළු ශරීරය පුරා කෝණික ගම්‍යතා ඝනත්වයේ පරිමාව අනුකලනයයි (පරිමාව ශුන්‍යයට හැකිලෙන විට සීමාව තුළ ඒකක පරිමාවකට කෝණික ගම්‍යතාව).
අර්ථ දැක්වීමෙන් ලැබෙන පරිදි කෝණික ගම්‍යතාවයේ ව්‍යුත්පන්න ඒකක නිවුටන් මීටර් තප්පර වේ. කතිර ගුණිතය හේතුවෙන් ව්‍යාප්ත දෛශිකයක්වන අතර එය - අරීය දෛශිකය සහ ගම්‍යතා දෛශිකය යන දෛශික දෙකටම ලම්භ වේ. එය සඳහා දකුණත් නියමය මගින් සලකුණක් දෙනු ලැබේ.
තනි අක්ෂයක් වටා සිදුවන භ්‍රමණ පිළිබඳ සලකා බැලෙන යෙදුම් බොහොමයක් සඳහා කෝණික ගම්‍යතාවයේ ව්‍යාප්ත දෛශික ස්වභාවය නොසලකා එය වාමාවර්ත විට ධන හා දක්ෂිණාවර්ත විට ඍණ වන අදීශයක් ලෙස සැලකීම කළ හැක. මේ සඳහා එකක දෛශිකය ඉවත්කර කතිර ගුණිතයේ නිර්වචනය ලබා ගත්හ. එවිට කෝණික ගම්‍යතාවය පහත පරිදි ලැබේ.
මෙහි , යනු සිට දක්වා මනිනු ලබන හා අතර කෝණය වේ. , හි මෙම නිර්වචනය ඉතා වැදගත් වන්නේ එය නොමැති කළ කතිර ගුණිතයෙහි සලකුණ අර්ථ විරහිත වන බැවිනි. ඒ අනුව ඉහත සමීකරණ ඇසුරින්, අර්ථ දැක්වුම පහත සමීකරණ යුගලින් ඕනෑම එකක් ලැබෙන පරිදි ප්‍රතිනිර්මාණය කළ හැක.
පද්ධතියක අංශු කිහිපයක් අංඩගුවන විට මූල ලක්ෂයක් වටා සමස්ත කෝණික ගම්‍යතාව, එම අංශු එක එකෙහි කෝණික ගම්‍යතාවල ‍ෙඑක්‍යය මගින් ලබා ගත හැක. තවද, විස්තාපනය - හි වර්ගය අංශුවෙහි ස්කන්ධය සහ කෝණික ප්‍රවේගයේ ගුණිතය මගින් ද කෝණික ගම්‍යතාව ලබාගත හැක.
ලීවර බාහු දුර ප්‍රමාණය , මූල ලක්ෂයේ සිට චල‍ිතවන රේඛාවට ඇති දුර ප්‍රමාණය ලෙස සැලකීම මෙය වටහා ගැනීමට ඇති පහසුම ක්‍රමය වේ. මෙම අර්ථ දැක්වීම යටතේ ට අදාල ලකුණ නිර්ණය කරගැනීම සඳහා හි දිශාව සැලකිය යුතුය.
මෙහි යනු සමුද්දේශ ලක්ෂයේ සිට අංශුවට ඇති දුර ප්‍රමාණයයි, යනු එහි ස්කන්ධයද යනු එහි ප්‍රවේගයද වේ. ස්කන්ධ ස්කන්ධ කේන්ද්‍රය පහත පරිදි නිර්ණය කෙරේ.
අංශු සමූහයක කෝණික ගම්‍යතාව එහි ස්කන්ධ කේන්ද්‍රය වටා සැලකීමෙන් ගණිත කර්ම වඩාත් සරලවන අතර එබැවින් එසේ සැලකීම බොහෝ විට වඩාත් පහසු වේ.
මෙහි යනු ස්කන්ධ කේන්ද්‍රයේ සිට අංශුවෙහි විස්තාපනය සහ යනු ස්කන්ධ කේන්ද්‍රයට සාපේක්ෂව අංශුවේ ප්‍රවේගය ලෙස අර්ථ දැක්වූ කළ,
කොරල් ඉතා කුඩා ජීවියෙකුගේ නිර්මාණයකි.මේ කුඩා ජීවියා "පොලිප් ජීවියා" හෙවත් බුහුබාවා ලෙස හදුන්වයි. අපෘෂ්ඨ වංශික ගණයට අයත් කුඩා මෘදු විනිවිද පෙනෙන සතෙක් වන මේ ජීවියා සාගර ජලයේ ඇති කැල්සියම් කාබනේට් අවශෝශණය කරගෙන තම ශරීරයට පිටින් සැකිල්ලක් හෙවත් කවචයක් නිර්මාණය කර ගනී.මේ සතුන් දහස් සංඛ්‍යාවක් නිර්මාණය කරන ඇටසැකිලි කොරල් ලෙස හදුන්වයි.මෙම පොලිප් සතුන් හුණුගල් සැකිල්ලේ කෝප්පයකට සමාන ලෙස ජීවත් වේ.
කොරල් පරය ආරම්භ වන්නේ තනි පොලිප් ජීවියෙකුගෙනි. සාගර ජලයේ පාවෙමින් සිටින ජීවියා තද මතුපිටක් හමු වු විට එහි පදිංචිවේ. එයින් පසු සැකිලි සෑදීම අරඹන අතර ,පැටවුන් දෙමාපිය පොලිප්ට බද්ධ වී සැකිලි සාදයි.පොලිප් ජීවියා මිය ගියද උගේ සැකිලි ඉතිරි වන අතර,ඒ සැකිල්ල මත වෙනත් ජීවීන් වර්ධනය වේ.මෙසේ වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ පොලිප් ජීවීන්ගේ කොලණියක් මගින් සෑදෙන ඉතා ඝනකම සහිත සැකිල්ල කොරල් පරයක් හෙවත් කොරල් පරයක් ලෙස හදුන්වයි.
පොලිප් ජීවියා සත්ව ප්ලවාංග ආහාරයට ගන්නා අතර, ඒ ජීවියා සමඟ සහජීවී ලෙස ජීවත් වන සුසැන්තලේ නමැති අන්වීක්ෂීය පැලෑටිය මත කොරල් පරයේ වර්ධන ශක්තිය රඳා පවතී.පොලිප්ගේ බහිශ්‍රාවීය ද්‍රව්‍ය සහ හිරු එළිය උපයෝගී කරගෙන සුසැන්තලේ නමැති අන්වීක්ෂීය පැලෑටිය ප්‍රභාසංශ්ලේෂණය සිදු කරයි. ප්‍රභාසංශ්ලේශණය මගින් නිපදවන ඔක්සිජන් පොලිප් ජීවීන් ආශ්වාස කරයි. එපමණක් නොව කොරල් වලට සුන්දර වර්ණ ලැබෙන්නේ සුසැන්තලේ ගෙනි.
බෙලිස් බාධක පරය - ලෝකයේ දෙවන විශාලතම කොරල් පර පද්ධතිය , මෙක්සිකෝහි දකුණු ක්වින්ටානාරෝ සිට පැතිරෙන මෙම පරය බෙලිස් වෙරළ තීරය දිගේ පහළට හොන්ඩ්‍යුරාස් දුපත දක්වා පැතිරේ.