polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
පාකිස්තාන ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2009 ජුනි සිට අගෝස්තු දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කළේය. සංචාරක කණ්ඩායම ශ්‍රී ලංකාවට එරෙහිව ටෙස්ට් තරග තුනකට, එක්දින ජාත්‍යන්තර තරග පහකට සහ එක් විස්සයි20 ජාත්‍යන්තර තරගයකට ක්‍රීඩා කළේය.
මුත්තයියා මුරලිදරන් පළමු ටෙස්ට් තරගයෙන් ඉවත් වූයේ පන්දු රැකීමේ පුහුණුවීම් අතරතුර දණහිසේ ආබාධයකට ලක්වීම හේතුවෙන්. පළමු ටෙස්ට් තරගය සඳහා ඔහු වෙනුවට රංගන හේරත් කණ්ඩායමට කැඳවා ඇත.
ටෙස්ට් තරඟාවලිය ගාල්ල ජාත්‍යන්තර ක්‍රීඩාංගනයේදී, කොළඹ පයිකියසෝති සරවනමුත්තු ක්‍රීඩාංගණයේදී සහ කොළඹ සිංහල ක්‍රීඩා සමාජ පිටියේදී ටෙස්ට් තරඟ තුනකින් සමන්විත විය.
ජුලි 30 සහ අගෝස්තු 9 අතර එක්දින තරග පහක් පැවැත්විණි. ඒවා දඹුල්ල රංගිරි දඹුල්ල ජාත්‍යන්තර ක්‍රීඩාංගණයේදී සහ කොළඹ ආර් ප්‍රේමදාස ක්‍රීඩාංගණයේදී පැවැත්විණි.
පකිස්තානය සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර පසුගිය වසර පහ තුළ පැවැති ටෙස්ට් තරග 19 න් පාකිස්තානය තරග 13 ක් ජයගෙන, තරග 2 ක් පරාජය වී 4 ක් ජය පරාජයෙන් තොරව අවසන් වී තිබේ.
මුලදී ඔහු ලංකා බැංකුවේ වැඩ ආරම්භ කළ අතර, පසුව ඔහු ලිවීමේ ආශාව පසුපස හඹා යාමට පිටත් විය. ඔහු ලේක්හවුස් ආයතනයට සම්බන්ධ වූයේ, සිලෝන් ඩේලි නිවුස් පුවත්පතේ මාධ්‍යවේදියෙකු ලෙසය. ප්‍රේමිල් ලේක්හවුස් ආයතනයේ කර්තෘවරයා වූ මර්වින් ද සිල්වා , විලී ද අල්විස්, ඩී.බී. ධනපාල සහ ක්‍රිස්ටි සෙනෙවිරත්න වැනි අය සමඟ එක්ව කටයුතු කළේය. රත්නායක දක්ෂ ලේඛකයෙකු වූ අතර සිංහල, දෙමළ සහ හින්දි භාෂා කතා කිරීමට හැකි විය.
රත්නායක මුදියන්සේලාගේ ප්‍රේමිල් රත්නායක 1933 අප්‍රේල් 3 වැනි දින ලංකාවේ හැටන් හිදී උපත ලැබීය. ඔහු මුදියන්සේලාගේ මාර්ෂල් රත්නායකගේ සහ රොසිල් පරණවිතානගේගේ සිව්වැනි පුත්‍රයාය. ඔහුට සහෝදර සහෝදරියන් හතර දෙනෙක් සිටියා. විලී, විමලා, එඩ්වින් සහ ලාල්, හිටපු . රත්නායක ආනන්ද විද්‍යාලයේ සුවිශේෂී දක්ෂ ශිෂ්‍යයෙක්, මලල ක්‍රීඩකයෙක්, බොක්සිං ක්‍රීඩකයෙක් සහ කැඩෙට් නිලධාරියෙක් විය.
1977 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය ආවරණය කිරීම සඳහා රත්නායකට පැවරී ඇති අතර, මෙයට පුවත්පත වෙනුවෙන් ජයවර්ධන විසින් පවත්වන ලද මැතිවරණ රැස්වීම් සියල්ල ඇතුළත් විය. ඔවුන් දිවයිනේ සෑම ප්‍රදේශයක්ම පාහේ ආවරණය කර ඇත.
පසුව, ලලිත් ඇතුලත්මුදලි මහතාගේ ආරාධනයෙන් රත්නායක මහතා වෙළෙඳ හා නාවික අමාත්‍යාංශයේ මාධ්‍ය ලේකම්වරයා ලෙස අමාත්‍යාංශයේ ප්‍රචාරණ කටයුතු සඳහා සම්බන්ධ විය. විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය ඔහුව 1984 දී පුවත්පත් සහ තොරතුරු සඳහා ප්‍රථම ලේකම් ලෙස ජර්මනියේ බොන් වෙත යවන ලදී
ප්‍රේමිල් 1964 දී ජැස්මින් රත්නායක සමඟ විවාහ වූ අතර ඔවුන්ට දරුවන් තිදෙනෙක් සිටියහ. මනෝහාරි, සිරිමලී, සහ නයෝමිණී රත්නායක වීරසූරිය.
2023 පිරිමි ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන සුදුසුකම් ලැබීමේ තරඟය ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන සුදුසුකම් ලැබීමේ 12 වන සංස්කරණය වන අතර එය 2023 ජුනි සහ ජූලි මාසවලදී සිම්බාබ්වේ හිදී පැවැත්වීමට නියමිතය. එය 2023 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන සුදුසුකම් ලැබීමේ ක්‍රියාවලියේ කූටප්‍රාප්තිය වන අතර 2023 ලෝක කුසලානය සඳහා සහභාගී වන අවසන් තරඟකරුවන් දෙදෙනා තීරණය කරනු ඇත.
සුදුසුකම් ලැබීමේ තරගාවලියේ සියලුම තරග එක්දින ජාත්‍යන්තර තත්ත්වය හිමිවේ. තරගාවලියේදී ඩීආර්එස් භාවිතා කරන නමුත් සුපර් සික්ස් අදියරේ සහ ඉන් ඉදිරියට පැවැත්වෙන තරග සඳහා පමණක් භාවිතා වේ. ඩී.ආර්.එස්. ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන සුදුසුකම් ලැබීමේ තරගාවලියේදී භාවිත කරන පළමු අවස්ථාව මෙය වේ.
2020 ජූලි මාසයේදී, සිම්බාබ්වේ ක්‍රිකට් සුදුසුකම් ලැබීමේ තරඟයට සත්කාරකත්වය දැක්වීමට ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය නිවේදනය කළේය. සිම්බාබ්වේ මීට පෙර 2018 මාර්තු මාසයේදී සුදුසුකම් ලැබීමේ තරඟාවලියට සත්කාරකත්වය ලබා දී ඇත. 2020 දෙසැම්බර් මාසයේදී සිම්බාබ්වේ තරගාවලියේ සත්කාරකත්වය තහවුරු කරන ලදී.
කණ්ඩායම් අදියර සඳහා දිනුම් ඇදීම 2023 මැයි 23 දින ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර, කාණ්ඩය හරාරේහිදී සහ කාණ්ඩය බුලවායෝහිදී පැවැත්වේ. සෑම කාණ්ඩයකම මුල් තැන ගන්නා කණ්ඩායම් තුන සුපර් සික්ස් වටයට පිවිසෙනු ඇත.
දශරථ යනු මෞර්ය පාලක අශෝකගේ මුනුබුරෙකි. වායු පුරාණය ඇතුළු සමහර මූලාශ්‍රවල අශෝකගෙන් පසු මෞර්ය අධිරාජ්‍යයන්ගේ විවිධ නම් සහ අංක ලබා දී ඇතත්, ඔහු තම සීයාගෙන් පසු ඉන්දියාවේ අධිරාජ්‍ය පාලකයා ලෙස පත් වූ බව සාමාන්‍යයෙන් සැලකේ. අශෝකගේ මුණුබුරන් අතරින් බහුලවම සඳහන් වන්නේ සම්ප්‍රති සහ දශරතය. දෙවැන්න විෂ්ණු පුරාණයේ විස්තර කර ඇත්තේ සුයාෂස්ගේ පුත්‍රයා සහ අධිරාජ්‍ය අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙසය. සුයාෂ් යනු අශෝකගේ පුත්‍රයා සහ අනුමාන උරුමක්කාරයෙකු වූ කුනාලාගේ විකල්ප නමක් බව යෝජනා වී ඇත.
ඉතිහාසඥයින් වන වින්සන්ට් ස්මිත් සහ රොමිලා තාපර් විසින් අශෝකගේ මරණයෙන් පසු මෞර්ය අධිරාජ්‍යය කුණාල සහ දශරථ අතර බෙදීමක් පිළිබඳ ජනප්‍රිය න්‍යාය ඉදිරිපත් කළහ. සමහර මූලාශ්‍රවල බෙදීම සම්ප්‍රති සහ දශරථ අතර පැවති බවට වාර්තා වී ඇති අතර, දෙවැන්නා විසින් නැගෙනහිර ප්‍රදේශයේ අගනුවර වන පාඨලීපුත්‍ර සහ පෙර බටහිර අධිරාජ්‍යය උජ්ජයින් හි අගනුවර ද අල්ලාගෙන සිටි බව වාර්තා වේ. කෙසේ වෙතත්, ස්මිත් ලියා ඇත්තේ "උපකල්පනය සඳහා පැහැදිලි සාක්ෂි නොමැත."
වායු සහ බ්‍රහ්මණ්ඩ පුරාණවල මෞර්ය පාලකයින් තිදෙනෙකු සඳහන් කරයි - බන්ධුපාලිත, ඉන්ද්‍රපාලිත සහ දසෝන - හඳුනාගැනීම තරමක් අපහසුය. ඔවුන් දශරථ විසින් පරිපාලන පහසුව සඳහා ප්‍රාදේශීය ආණ්ඩුකාරවරුන් ලෙස පත් කරන ලද මෞර්ය රාජවංශයේ ශාඛා පෙළක සාමාජිකයන් විය හැකි බවට යෝජනා වී ඇත.
ෆරීදා සිය ප්‍රථම මහජන ප්‍රසංගය පැවැත්වූයේ 1950 දී ය. ඒ වනවිට ඇගේ වයස අවුරුදු 21 කි. අනතුරුව ඇය රේඩියෝ පාකිස්තාන් වෙත සම්බන්ධ වූ අතර, එමඟින් ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. 1960 දශකයේ පාකිස්තාන ජනාධිපති ආයුබ් ඛාන් විසින් ඇයට මහජන ගායනාවක් සඳහා ආරාධනා කිරීමත් සමංග ඇය ජනාදරයට පාත්‍ර විය. ඇය පාකිස්තාන් ටෙලිවිෂන් ඇතුළු අනෙකුත් පාකිස්තාන රූපවාහිනී නාලිකා රැසක පෙනී සිට තිබේ.
ඇගේ ඝසල් ගායනා අතුරින් වඩාත්ම ප්‍රකට ගායනාව වන්නේ ප්‍රකට කවියකු වූ ෆයියාස් හෂ්මි විසින් රචිත ආජ් ජානේ කි සිද් නා කරෝ ගීතයයි. 2015 දී, 86 වන වියේ සිටි ඇය මෙම ඝසල් ගීය කෝක් ස්ටූඩියෝ වාරය 8 සඳහා ගායනා කළා ය.
ඇය උපත ලැබූයේ 1929 දී බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවේ කල්කටා හි ය. ඇයට සොයුරියක සහ සොහොයුරන් තිදෙනකු විය. ඇගේ සොයුරිය වන මුඛ්තර් බෙගම් ප්‍රසිද්ධ ගායිකාවකි. ඇයට වයස 18 වන විට, ඇගේ මුළු පවුලම බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවේ අම්රිත්සාර් සිට පාකිස්තානයේ ලාහෝර් වෙත සංක්‍රමණය වී ඇත.
ෆරීදා ඛානුම් පාකිස්තානයේ ලාහෝර් හි ජීවත් වේ ඇයට දියණියන් පස්දෙනකු සහ එක් පුත්‍රයකු වේ. මාලා නාට්‍යයක් වූ සෝනා චන්දි හි රංගනය නිසා කීර්තියට පත් ශීබා හසන් යනු ඇගේ ලේලියයි. පාකිස්තානය තුළ ෆරීඩා ඛානුම් ඝසල් රැජින යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හඳුන්වයි.
පාතියාලා ඝරණ හි උස්තාද් ආෂික් අලි ඛාන් වෙතින් ඇය ඛයාල්, ථුම්රි සහ දද්‍රා හැදෑරුවා ය. ළමා වියේ දී ඇගේ සොයුරිය වූ මුඛ්තර් බෙගම් ඇයව ඛාන්ගේ රියාස් වෙත රෙගෙන ගියා ය. 1947 ඉන්දියාව බෙදීමත් සමඟ ඇගේ පවුල පාකිස්තානය වෙත සංක්‍රමණය වූහ.
පසුකාලීන 1960 හෝ මුල්කාලීන 1970 දශකයන් හි ෆරීදා ඛානුම් ප්‍රසංග සඳහා ඇෆ්ඝනිස්තානයේ කාබුල් වෙත පැමිණ තිබේ. එහි දී ඇය, ඇෆ්ඝන් සංගීතඥයන් සමඟ එක්ව පර්සියානු-භාෂා ඝසල් ගායනා ඉදිරිපත් කොට ඇත.
” යනුවෙන් නැඟෙන පැණයක් සමඟ ම මුහුණට එල්ල කෙරෙන දරුණු පා පහරකිනි. මා මුලින් සඳහන් කළ පරිදි ඔහුගේ ඉදිරි දත් හතරක් අහිමි කෙරෙමින් ඉතිරි දත් ඇද කෙරෙන්නේ මේ පා පහරිනි.
මුත්තයියා සහාදේවන් යනු ලක්ෂ්මන්_කදිර්ගාමර් ඝාතනයට සම්බන්ධයෙන් අත්අඩංගුවට පත්වුවත් චෝදනා ඔප්පු කිකිමකින් තොරව දඬුවම්විඳි පුද්ගලයෙකි.
බර්ඩ් දකුණත් පිතිකරුවෙකු ලෙස යෝක්ෂයර් සහ ලෙස්ටර්ෂයර් වෙනුවෙන් පළමු පෙළ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කළ නමුත් තරග 93කදී රැස් කර ගත්තේ ශතක දෙකක් පමණි. ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතය දණහිසේ ආබාධයකින් අවුල් වූ අතර, අවසානයේ ඔහු වයස අවුරුදු 31 දී විශ්‍රාම යාමට හේතු විය. ඔහු ටෙස්ට් තරග 66ක සහ ලෝක කුසලාන අවසන් තරග 3ක් ඇතුළුව එක්දින ජාත්‍යන්තර තරග 69ක විනිසුරුවරයා ලෙස කටයුතු කළේය.
හැරල්ඩ් ඩෙනිස් "ඩිකී" බර්ඩ්, , යනු ඉංග්‍රීසි විශ්‍රාමික ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් විනිසුරුවෙකි. ඔහුගේ දිගු විනිසුරු ජීවිතය තුළ, විනිසුරුවරයෙකු ලෙස ඔහුගේ විශිෂ්ටත්වය, නමුත් ඔහුගේ බොහෝ විකේන්ද්‍රිකතා හේතුවෙන් ක්‍රීඩකයින් සහ නරඹන මහජනතාව අතර බෙහෙවින් ආදරය කරන චරිතයක් බවට පත්විය.
2014 පෙබරවාරියේදී, යෝක්ෂයර් නිවේදනය කළේ මාර්තු 29 දින පැවති ඔවුන්ගේ වාර්ෂික මහා සභා රැස්වීමේදී බර්ඩ් සමාජයේ සභාපතිවරයා ලෙස ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට නියමිත බවයි.
ශ්‍රී ලංකා සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුවේ මූලික අරමුණක් වන්නේ රජයට ආදායම් උත්පාදනය කිරීමයි. එකතු කරන බදු යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය, සෞඛ්‍ය සේවා සහ අධ්‍යාපනය ඇතුළු විවිධ රජයේ වැඩසටහන් සහ ව්‍යාපෘති සඳහා අරමුදල් සැපයීමට යොදා ගනී. භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය සහ අලෙවිය නියාමනය කිරීමේදී ඒවා නිශ්චිත තත්ත්ව සහ ආරක්ෂණ ප්‍රමිතීන් සපුරාලීම සහතික කිරීම සඳහා සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුව තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි.
ශ්‍රී ලංකාව දකුණු ආසියාවේ කුඩා දූපත් රාජ්‍යයක් වන අතර එහි ජනගහනය ආසන්න වශයෙන් මිලියන 21 කි. කෘෂිකාර්මික, සංචාරක සහ නිෂ්පාදන ක්ෂේත්‍ර මගින් විශාල වශයෙන් මෙහෙයවනු ලබන විවිධ ආර්ථිකයක් රට සතු වේ. ආර්ථික වර්ධනය සහ සංවර්ධනය ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ රජයේ ප්‍රයත්නයන්ට සහාය වීම සඳහා ශ්‍රී ලංකාව ශ්‍රී ලංකා සුරාබදු ඇතුළත් ඵලදායී බදු ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක කර ඇත.
සුරාබදු යනු නිශ්චිත භාණ්ඩ හා සේවා නිෂ්පාදනය හෝ විකිණීම මත අය කරන වක්‍ර බදු වේ. ශ්‍රී ලංකාව තුළ, මත්පැන් හා දුම්කොළ නිෂ්පාදන සඳහා බදු එකතු කිරීමේ වගකීම සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුව සතු වේ. මෙම නිෂ්පාදනවලට අදාළ රෙගුලාසි බලාත්මක කිරීම සහ ඒවා ආරක්ෂිතව සහ පාලනයකින් යුතුව නිෂ්පාදනය කර අලෙවි කිරීම සහතික කිරීම ද දෙපාර්තමේන්තුවේ වගකීම වේ.
සෙල්වරාජාගේ ස්වාමිපුරුෂයා කලින් සටන්කාමී සහ දැන් ප්‍රධාන ධාරාවේ කණ්ඩායම වන දෙමළ ඊළාම් ප්ලොට් හි මහජන විමුක්ති සංවිධානයට සම්බන්ධ වූ බව ප්‍රාදේශීය පුවත් වාර්තා සහ මූලාශ්‍ර පවසයි. ප්ලොට් එල්ටීටීඊය විවේචනය කළේය; ඇසෝසියේටඩ් ප්‍රෙස් පුවත්පතට අනුව, එල්ටීටීඊය තම සාමාජිකයින්ට පහර දුන් බවට ප්ලොට් වෙත චෝදනා කළේය. ශ්‍රී ලංකාවේ ඩේලි මිරර් පොලිසිය උපුටා දක්වමින් කියා සිටියේ සෙල්වරාජාගේ එල්ටීටීඊ විරෝධී වැඩසටහන් නිසා මෙම යුවළ ඝාතනය කර ඇති බවට සැක කරන බවයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ අමාත්‍ය ලක්ෂ්මන් කදිරගාමර් ඝාතනය කළ දිනයේදීම දේශපාලන ක්‍රියාකාරිකයෙකු වූ රේලංගි සහ ඇගේ සැමියා නාඳුනන තුවක්කුකරුවන් විසින් කොළඹදී ඝාතනය කරන ලදී. මෙම ඝාතන තුනම සම්බන්ධයෙන් දේශපාලන නායකයින් දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානයට හෝ එල්ටීටීඊයට දොස් පැවරූ අතර එල්ටීටීඊය චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කළේය.
සුළුතර ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ දෙමාපියන්ට දාව යාපනයේ උපන් රේලංගි හැදී වැඩුණේ යාපනයේ ය. ඇය විවාහ වී සිටියේ සින්නදුරෙයි සෙල්වරාජා සමඟයි. ස්වාමිපුරුෂයා සහ භාර්යාව දෙමළ ජාතිකයන් වුවද ඔවුන්ට වෙඩි තබා ඇත්තේ එල්.ටී.ටී.ඊ. සංවිධානයයි. දෙමාපියන් මරා දමන විට මෙම යුවළට වයස අවුරුදු එකකට අඩු දැරියක් සිටියා.
ප්‍රහාරකයන් සෙල්වරාජා සහ ඇගේ සැමියා වන සින්නදුරෙයිට ඔවුන් සංචාරක ඒජන්සියක් පවත්වාගෙන ගිය කාර්යාලයේදී වෙඩි තබා ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ ද සන්ඬේ ටයිම්ස් පුවත්පත වාර්තා කළේ කොටි විරෝධී වැඩසටහන් විකාශනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් එල්ටීටීඊය සෙල්වරාජා විවේචනය කළ බවයි.
රේලංගි සෙල්වරාජා ජනප්‍රිය දමිළ විකාශකයෙකු වූ අතර වරෙක නිළියකි. 2005 අගෝස්තු 12 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹදී නාඳුනන ප්‍රහාරකයින් විසින් ඇය ඝාතනය කරන ලදී.
ඔහු උපත ලැබුවේ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ තෙල්දෙණිය නම් නගරයේ ඉහළ පංතියේ සුළුතර ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ දෙමාපියන්ගෙන් වන අතර හැදී වැඩුණේ යාපනයේ කොටතඩි ප්‍රදේශයේය. ඔහුගේ පියා වෛද්‍යවරයෙකු වූ අතර ඔහුට සහෝදරියන් තිදෙනෙකු සහ සහෝදරයෙකු සිටියේය. ඔහුගේ සහෝදරියන් දෙදෙනා ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන් වන අතර සොමස් ප්‍රසිද්ධ ඩී.ජේ. වාදකයකි. ඔහු ඉංජිනේරු විද්‍යාව සඳහා විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුළු වූ නමුත් ගුවන් විදුලි නිවේදකයෙකු වීමට ඔහු අත්හැරියේය.
1983 කළු ජූලියේ සුළුතර විරෝධී සංහාරයෙන් පසු ඔහු කෙටි කලකට ඉන්දියාවට ගොස් දෙමළ සටන්කාමී කණ්ඩායමක් වන ඊළාම් ජනතා විප්ලවවාදී විමුක්ති පෙරමුණ සමඟ සම්බන්ධ විය. 1987 ඉන්දු-ශ්‍රී ලංකා සාම ගිවිසුමෙන් පසුව, ඔහු ශ්‍රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාව ලෙස හැඳින්වෙන රේඩියෝ සිලෝන් හි හිටපු රැකියාවට ආපසු පැමිණියේය.
කනගරත්නම් ශ්‍රීස්කන්දරාජා, කේ.එස්. රාජා ලෙසින් හඳුන්වනු ලැබුවේ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතා ජනප්‍රිය රේඩියෝ සිලෝන් ගුවන් විදුලි නිවේදකයෙකි. ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ සහ ඉන්දියාවේ තමිල්නාඩුවේ ඔහුගේ ප්‍රේක්ෂකයින් අතර ජනප්‍රිය විය. ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් යුද්ධය අතරතුර, 1996 දී ඊපීඩීපී විසින් වස දී මරා දමන ලදී.
කේ.එස්.රාජා කලක් සිටි ඊ.පී.ආර්.එල්.එෆ්.යෙන් ආණ්ඩුවට පක්ෂව කැඩී ගිය කණ්ඩායමක් වූ ඊළාම් මහජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂය නමින් හැඳින්වෙන දේශපාලන පක්ෂයක සහ පැරාමිලිටරි කණ්ඩායමක හිටපු සාමාජිකයෙකුට අනුව, කේ. එස්. රාජාව ඊපීඩීපී නායක ඩග්ලස් දේවානන්ද ගේ නියෝගයකට අනුව ඝාතනය කර ඇත.
ශ්‍රී ලංකා රජය සහ දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානය ප්‍රධාන කැරලිකාර කණ්ඩායම අතර යළිත් එදිරිවාදිකම් ආරම්භ වීමත් සමඟ නාඳුනන පුද්ගලයන් විසින් ඔහුව පැහැරගෙන ගොස් කොළඹ වෙරළ තීරයකදී ඝාතනය කර තිබියදී සොයා ගන්නා ලදී.
කේ.එස්.රාජා ඝාතනයට සම්බන්ධ බවට ඩග්ලස් දේවානදගෙන් විමසූ විට ඔහු සෘජුවම වගකීම ප්‍රතික්ෂේප නොකළ අතර ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු නොදී එල්.ටී.ටී.ඊ.ය විසින් මරා දැමූ බව කියන අනෙකුත් මාධ්‍යවේදීන් පෙන්වා දුන්නේය.
ඔහු සිය මධුර හඬ සහ නව්‍ය වැඩසටහන් සඳහා ප්‍රසිද්ධ දෙමළ භාෂාවේ පුරෝගාමී නිවේදකයෙකි. ඔහුගේ වැඩසටහන් ඉන්දියාවේ තමිල්නාඩු ප්‍රාන්තයේ ජනප්‍රිය විය.
2023 මැයි 23වන දින, ෆ්ලයි ඩුබායි ගුවන් සේවයේ අංක 547 දරන ඩුබායි සිට පැමිණි ගුවන්යානයෙන් ලංකාවට පැමිණි මොහු, නීතිවිරෝධීව රැගෙන ආ රත්‍රං තොගයක් සමග කටුනායක ගුවන් තොටුපළේදී අත්අඩංගුවට පත්ව ශ්‍රී ලංකා රේගු භාරයට ගැනුනි. විදෙස්ගතව සිට මෙරටට පැමිණෙන විට රත්‍රං කිලෝ 3.4 සමග කටුනායක ගුවන් තොටුපොළේ දී ඔහුව රේගු නිලධාරින් අල්ලාගත් බවත් මන්ත්‍රීවරුන්ට හිමි වරප්‍රසාද මුවාවෙන් එම වාසිය පාවිච්චි කර රන් තොගය රැගෙන යාමට දැරූ උත්සාහය ව්‍යවර්ථ වූ බවත් ගුවන් තොටුපළ පොලිසිය පවසන ලදී.
අබ්දුල් අලි සබ්රි මොහොමඩ් රහීම් ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙක් සහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි. මොහු හොර බඩු ජාවාරමක යෙදී සිටියදී බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ දී හසුවිය.
ඔහු සමස්ත ලංකා මක්කල් කොංග්‍රසයේ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ සංවිධායක වන අතර, 2020 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට මුස්ලිම් ජාතික සන්ධානයේ මැතිවරණ සන්ධාන අපේක්ෂකයෙකු ලෙස පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයෙන් තරඟ කර ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් විය.
ඔහු අත්අඩංගුවට පත් දිනට පසුදින, එනම් 2023 මැයි 24 දින රු මිලියන 7.5ක දඩයක් නියම කර මුදාහැර තිබේ. රත්‍රන් සහ ජංගම දුරකත තොගය රාජසන්තක කොට ඇත. මෙම අපරාධය හේතුවෙන් ඔහුගේ පාර්ලිමේන්තු මන්ති ධුරයට මේ වනතුරු කිසිදු ගැටලුවක් වී නොමැත.
රහමතුල්ලා මොහොමඩ් මහතා මන්ත්‍රීවරයාගේ නිවසට ඇතුළු වූ පසු මන්ත්‍රීවරයා සහ ඔහුගේ බෑණා තමාට අධිකරණ විනිසුරු ලෙස මින් ඉදිරියට කටයුතු නොකර රැකියාවෙන් ඉවත් වන ලෙස බලකරමින් පහර දුන් බවට ඔහු පොලිසිය හමුවේ ප්‍රකාශ කර තිබෙනවා.
මන්ත්‍රීවරයා සහ ඔහුගේ බෑණා තමාගේ හිස ප්‍රදේශයට පහර කීපයක් එල්ල කළ බවත් එම පහර දීමෙන් තමා බලවත් ලෙස කම්පනයට පත් වූ බවත් රහමතුල්ලා මොහොමඩ් මහතා පවසා තිබේ.
ශ්‍රීලංකා පාර්ලිමේන්තු නිල වෙබ්අඩවිය විසින් මොහුගේ අධ්‍යාපන සුදුසුකම් පිළිබඳව 2023 මැයිමස 24 දින යාවත්කාලීන කරන ලදී.
ජනාධිපතිවරයා ශක්තිමත් කිරීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ ගෙන ආ 20 සංශෝධනයට පක්ෂව ඔහු ඡන්දය දුන්නේය.
ෆැරඩේගෙන් ස්වාධීන වැ, අන්යෝස් ජෙඩ්ලික් 1827 දී විදු-යකැති බෙමෙන අටව් හා අත්හදා බැලීම් ඇරැඹූ අතර හේ එවා විදු-යකැති සිය-බමන සේ හැඳින්වී. තනි-ධ‍්‍රැව විදිලි පටනයේ මූලාකෘතියෙහි නිසල හා බෙමෙන හා දෙ කඩ මැ විදු-යකැති වියැ. එය නිති-යකැති සැකැසුම්හි තැනැ ගත්, ඩයිනමෝ සිය-පෙබැයුම් නය සොයා ගැන්ම ද වියැ. හේ ඩයිනමෝ සංකල්පය ද 1861 දී සකසා තිබුණේ වියැ හැකි නමුත් මෙය අවබෝධ කැරැගත් පළමු තැනැත්තේ තමා නො වෙතී සිතූයෙන් ඒට පේටන්ට් වරයක් ලබා නො ගති.
කාන්දම් පිටියකැ බෙමෙන තත් දරණයක් එක් එක් 180 බැමුමක් සමඟ ගලන අත මාරුවෙන දහරක් එනම් දෙපැති දහරක් නිපයයි. කෙසේ වතුදු බොහෝ මුල්-කැලි විදිලි භාවිතයනට එපැති දහරක් ඕනෑ වියැ. ඩයිනමෝ සේ හැඳින්වෙන පළමු කම්හුරු විදිලි දනවනයන්හි, ආමේචර දඬුව මත බෙමෙන වහරු ගටන කට්ටලයක් වූ කොමියුටේටරයකින් දෙ.ද. එ.ද. බවට පිරිවැටිණ. කොමියුටේටරය දඬුවේ සෑම 180 බැමුමකැ දී මැ සැරියට ආමේචර එතුමේ ඇවිණිය ආපසු හැරැවූයේ ගැසි එ.ද. දහරක් මවමිනි. පළමු ඩයිනමෝ වලින් එකක් 1832 දී ඉපොලිට් පික්සි විසින් තැනිණ.
විදිලිය දැනැවුමෙහි ලා, දනවනයක් හෙවත් උත්පාදක යන්ත්‍රයක් යනු බැහැරි සැරියකැ යොදාගනුව සලයුරු බලය හෝ දැවි මත පදනම් වූ බලය හෝ විදිලි බලය බවට පිරිවටනා අටව්වකි. යතකුරු ඔද ප්‍රභව අතර දියදුම් තලබමන, ගෑසි තලබමන, දිය තලබමන, අබතුරු දැවුම් ඇන්ජින්, සුළං තලබමන මෙන් මැ අත්-දොඹකර පවා වේ. පළමු විදු-යකැති දනවනය වූ ෆැරඩේ තැටිය 1831 දී බිරිතානි සොයුනනුමයිකල් ෆැරඩේ විසින් නිමැවුණි. දනවන විදිලි බල කොටුමා සඳහා ඇවැසි සියලු මැ බලය පාහේ සපයයි.
සොයාගැනුම් නෑවැලක් හරහා ඩයිනමෝවට පසු වෙසෙසින් මැ දෙපැති දහරක් දැනැවියැ හැකි දෙ.ද. ප්‍රත්‍යාවර්තකය වැනි බොහෝ පසු-කැලි නිමැවුම් පැමිණියේ යි. එය පොදුවේ සමමුහුර්ත දනවන සේ හැඳින්වේ. සමමුහුර්ත යත් ඉඳුරා මැ කොටුමාවට ඇවිණෙන අතර ඇරැඹුමේ දී නිසි සේ සමමුහුර්ත කළ යුතුයි. එ මතු නො වැ, බල සැටියේ ස්ථායීතාවය හුවනුව වෙසෙසි පාලනයකින් යුතු වැ ඒවා පෙබැයේ.
දනවනය දනවනයක් යනු ඒකාකාර නිසල කාන්දම් පිටියකට ලඹයුරු තලයක බෙමෙන විදිලි-පිරියැවි තැටියකින් හෝ වට කඳකින් හෝ යුතු එ-පැති දහර විදිලි දනවනයකි. තැටියේ හරි මැද හා දාරය හා අතර ඉඳැති වෙනසක් මැවේ. විදිලි ධ්‍රැවීයතාව බෙමෙන අත හා පිටියේ දිශානතිය හා අනුවැ වෙයි.
මහ පරිමාණයේ බල දැනැවුමෙහි ඇවැසියාවන් වැඩි වත, නව ඉම්කැරුමක් පැනැනැඟිණ: නිති යකැති වලින් ලබාගත හැකි කාන්දම් පිටි. දනවන මගින් දැනැවි බෙලෙන් කුඩා පමණක් විදු-යකැති පිටි දරණයකට දිහැරැවීමෙන් දනවනයට සැලකියැ යුතු සේ වැඩි බලයක් නිපැයියැ හැකි වී යැ. මෙ සංකල්පය සිය-පෙබැයුම සේ නම් කැරුණි.
1891න් පසු, බහුවිධ අදියරයන්හි දහර සපයනුව නෙ-කලා ප්‍රත්‍යාවර්තක හඳුන්වා දෙවුණි. පසු-කැලි වැ ප්‍රත්‍යාවර්තක හර්ට්ස් දහසය හා සියය පමණ හා අතර වෙනස්වන දෙපැති-දහර නිතැරියා සඳහා ද සැව් එළියනය, තැවිදිළි එළියනය හා විදිලි බමවන හා සමඟ යොදාගනුව ද සැකැසිණ.
ඩයිනමෝවක් එපැති දහරක් නිපයනුව කොමියුටේටර ගනියි. එය සිය-පෙබැයු වේ. එනම් යතේ මැ ප්‍රතිදානයෙන් එහි පිටියුරු විදු-යකත් බලගැන්වේ. වෙනත් පන්නයන්හි එ.ද. දනවන එවායේ පිටියුරු යකත් ඔදගන්වනුව වෙන මැ එපැති දහර ප්‍රභවයක් ගනියි.
විදු-යකැති දනවනවලැ මෙහෙයුම් නය 1831-1832 වසරහි දී මයිකල් ෆැරඩේ විසින් නිමැවුණි. පසු වැ ෆැරඩේ නිය සේ හැඳින්වූණු මේ නය නම්, වෙනස් වන යකැති හැමුමක් වටා ඇති විදිලි පිරියවනයකැ විදු-යැවි බලයක් දැනැවෙනනේ යැ යනු යි.
විදිලි ඔද යතකුරු ඔද බවට ආපිට පිරිවැටුම විදිලි බමවනයකින් කෙරෙන අතර බමවන හා දනවන හා අතර සමානකම් බෙහෙවි. විදිලිය දැනැවුමට බොහෝ බමවන යතකුරු වැ දිවැවියැ හැකි; බොහෝ විටැ, පිළිගත හැකි අත්කුරු දනවන තැනෙයි.
විදිලිය දනවනුව, විදු-යතකුරු සැකැසුම්වලට අමතැරි වැ, ප්‍රකාශ වෝල්තතා හා දැවි සැල්-බලගැන්වු දනවන හා සඳහා පිළිවෙළින් රිවි ඔද හා දලදනු මත පදනම් වූ දැවි හා ගැනෙයි.
2006 දී පිහිටුවන ලද සංකල්පය නීල්සන් සමාගම විසින් ආරම්භ කරන ලදී. සම්මානලාභීන් තෝරාගනු ලබන්නේ විස්තීර්ණ රටපුරා පර්යේෂණ හරහා ඡන්දයෙනි. පළමු සමීක්ෂණය වසරක කාලයක් පුරා පැතිර ගියේය. වයස අවුරුදු 18 ත් 50 ත් අතර අහඹු ලෙස තෝරාගත් පිරිමි සහ ගැහැණු දිස්ත්‍රික්ක 25 ම සම්මුඛ පරීක්‍ෂණයට ලක් කරන ලදී.
ස්ලිම්-කැන්ටාර් ජනතා සම්මාන යනු සෑම වසරකම ශ්‍රී ලංකාවේ මාධ්‍ය සන්නාම සහ පෞරුෂයන් හා සම්බන්ධ කීර්තිමත් පුද්ගලයන්ට පිරිනැමෙන සම්මානයකි. එය ශ්‍රී ලංකා අලෙවිකරණ ආයතනය එක්සත් රාජධානියේ සමඟ ඒකාබද්ධ කාර්යයකි. සම්මාන ප්‍රදර්ශනය ශ්‍රී ලංකාවේ වඩාත් ජනප්‍රිය අලෙවිකරණ වැඩසටහන් ඉසව්වකි.
මාධ්‍ය, අලෙවිකරණය, බැංකුකරණය, විදුලි සංදේශන, ක්‍රීඩා, නාට්‍ය සහ ගායනය යන විවිධ කාණ්ඩ 45ක් ඔස්සේ මෙම සම්මාන බෙදී යයි. 2018 දී වසරේ විලාසිතා සිල්ලර සන්නාමය සහ සිල්ලර සන්නාමය එකතු කරන ලදී.
සම්මානලාභීන් තෝරාගනු ලබන්නේ නීල්සන් ශ්‍රී ලංකා විසින් සිදු කරන ලද පර්යේෂණ හරහා ජනතාවගේ ඡන්දයෙන් පමණි. මෙම සම්මාන ප්‍රථම වරට 2006 දී හඳුන්වා දෙන ලද අතර බාධාවකින් තොරව අඛණ්ඩව පැවතුනි.
ද සූසා උපත ලැබුවේ ගෝවා හි ඇසගවුම් හි සරස්වත් බ්‍රහ්ම ප්‍රජාවට අයත් රෝමානු කතෝලික පවුලක ය. ඔහු 1537 දී කතෝලික ආගමට හැරුණු රුලු කැමොටින් ගේ දසවන පරම්පරාව වන අතර, ඔහුගේ බව්තීස්මයේදී ඩියාගෝ ද සූසා ඔහුගේ නම ලෙස භාවිතා කළේය. ආමන්ඩ් ද සූසා යනු අධිනීතිඥ ගේ පුත්‍රයා වන අතර, ඔහුම අධිනීතිඥ සහ ලතින් විශාරද ගේ පුත්‍රයා විය.
ඔහු ලසසපයේ සෙනෙට් සභික ඩොරික් ද සූසා සහ ටයිම්ස් කර්තෘ ටොරිස්මන්ඩ් ද සූසා මෙන්ම කුඩා කල මිය ගිය ඇලරික් සහ ලීනාගේ පියා විය. නිළි ෆේබියන් තෙරේස් ඔහුගේ මී මිණිබිරියයි.
ද සූසා 1915 දී ලංකාවේ වාර්ගික කෝලාහල ලේඛනගත කළේ : 1915 නම් කෘතියෙනි. පිටපතක් ලෙනාඩ් වුල්ෆ්ගේ පුස්තකාලයේ ඇත, දැන් වොෂින්ටන් රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාල පුස්තකාල විශේෂ එකතුවේ.
අක්ෂරය අරගලය සමඟ ඔහු ලද වේදනාකාරී අත්දැකීමෙන් කලබල වූ ඔහු පසුව ළමා චිත්‍රපටයක් කිරීමට ගියේය . ඉනි-අවන් අශෝක හඳගමගේ වඩාත්ම සාර්ථක සිනමා කෘතිය ලෙස සැලකේ. යටතේ චිත්‍රපටයක් ලෙස 2012 කෑන්ස් හිදී තිරගත විය. ටොරොන්ටෝ විශ්ව විද්‍යාලය විසින් ටොරොන්ටෝ ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලේදී ප්‍රේක්ෂකයින් සමඟ ගැඹුරින් සාකච්ඡා කිරීම සඳහා තෝරාගත් චිත්‍රපට පහෙන් එකක් වූයේ ඉනි-අවන් ය. චිත්‍රපටය එඩින්බරෝ, ටෝකියෝ, හැම්බර්ග් ඇතුළු බොහෝ උත්සව සඳහා ලැයිස්තුගත කර ඇත.
අශෝක හඳගම යනු ශ්‍රී ලාංකික සිනමාකරුවෙකි. ඔහු තම ප්‍රාථමික හා ද්විතීයික පාසල් අධ්‍යාපනය කෑගල්ල ශාන්ත මරියා විද්‍යාලෙයන් හදාරා කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයට අැතුලත්විය. කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ගණිතය හැදෑරීමට ගිය අතර එහිදී ඔහුට පළමු පන්තියේ ගෞරව උපාධියක් හිමි විය. ඔහු 1995 දී විශ්වවිද්‍යාලයෙන් සංවර්ධන ආර්ථික විද්‍යාව පිළිබඳ උපාධිය ලබා ගත්තේය. ඔහු ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ සහකාර අධිපතිවරයෙකි. මාධ්‍ය අධ්‍යක්ෂවරයා ෙලසද කටයුතු කෙළ්ය.
'තනි තටුවෙන් පියාබන්න ' අශෝකගේ තවත් ධෛර්ය සම්පන්න කෘතියකි. ලෝකයේ මේ කොටසේ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය සිනමාව තුළ ආමන්ත්‍රණය කරන පළමු අවස්ථාව මෙයයි. සැන් සෙබස්තියන් සිනමා උළෙලේ ලෝක මංගල දර්ශනය පැවැත්වීමෙන්, එය ටෝකියෝ ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලේ හොඳම ආසියානු චිත්‍රපටය ලෙසත්, ටොරිනෝ ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලේ හොඳම චිත්‍රපටය සඳහා වූ ප්‍රේක්ෂක සම්මානය සහ තවත් බොහෝ දේ ලෙසත් තේරී පත් විය.
අක්ෂරය ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතයේ වඩාත්ම ආන්දෝලනාත්මක කෘතිය සහ වඩාත්ම කතාබහට ලක් වූ චිත්‍රපටය ලෙස සැලකේ. ශ්‍රී ලංකාවේ තහනම් කරන ලද එය ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ සිනමා ප්‍රකාශනයේ නිදහස පිළිබඳ මූලික ප්‍රශ්නයක් මතු කළේය. , වැනි ජාත්‍යන්තර උත්සවවලට පමණක් නිරාවරණය වූ මෙම ශ්‍රී ලංකාවේ තහනම් චිත්‍රපටිය යූ ටියුබ් වෙත ගොස් එහි මිලියන 3කට අධික පිරිසක් නරඹා ඇත.
දේශීය සම සම සමාලෝචන ප්‍රකාශනවල සම්මානලාභී පත්‍රිකාවක ශිෂ්‍ය පර්යේෂකයන් කණ්ඩායමක් මෙහෙයවන කතුවරයකු ලෙස.
මහාචාර්ය සම්මු රඝු ද සිල්වා චන්ද්‍රකීර්ති 1945 වසරේ උපත ලැබූ අතර පාසල් අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ගාල්ල රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලයෙනි. 1963 දී පේරාදෙණියේ ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉංජිනේරු පීඨයට ඇතුළත් වූ ඔහු 1967 දී සිවිල් ඉංජිනේරු විද්‍යාව පිළිබඳ ගෞරව උපාධියක් ලබා ගත්තේය. ඔහු 1973 දී එංගලන්තයේ ෂෙෆීල්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු විද්‍යාව පිළිබඳ විශේෂඥ ආචාර්ය උපාධිය ලබා ගත්තේය.
ජාත්‍යන්තර තීරක සඟරාවල පත්‍රිකා 12 ක් සහ ශ්‍රී ලංකාවේ විනිසුරු ප්‍රකාශනවල පත්‍රිකා 51 ක් සම්මන්ත්‍රණ, වැඩමුළු ආදියෙහි වෙනත් ප්‍රකාශන රාශියක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට ඔහු සමත් විය.
ලෝක බැංකුවට අනුව, සමක ගිනියා යනු ඕනෑම අප්‍රිකානු රටක ඒක පුද්ගල වැඩිම දුප්පත්ම රට වන බුරුන්ඩි හි ඒක පුද්ගල ආදායමට වඩා 83 ගුණයකින් විශාලය. කෙසේ වෙතත්, එහි ආකර්ෂණීය අගය තිබියදීත්, සමක ගිනියාව ධන අසමානතාවය නිසා ඇති වන අන්ත දරිද්‍රතාවයෙන් පීඩා විඳිති.
2009 දී අප්‍රිකානු සංගමය "මැතිවරණ නීතියට අනුකූලව" සලකන ලද මැතිවරණයකදී අතිරේක ධුර කාලයක් සඳහා ඔබියැන්ග් නැවත තේරී පත් විය. ඔබියන්ග් 2010 දී ඉග්නාසියෝ මිලම් ටැන්ග් අගමැති ලෙස නැවත පත් කළේය.
සමක ගිනියාවේ වත්මන් ජනාධිපති ටියෝඩෝ ඔබියැන්ග් ය. 1982 සමක ගිනියාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ඔහුට කැබිනට් මණ්ඩලයේ සාමාජිකයන් නම් කිරීම සහ සේවයෙන් පහ කිරීම, නියෝගයෙන් නීති සම්පාදනය කිරීම, නියෝජිත මණ්ඩලය විසුරුවා හැරීම, ගිවිසුම් සාකච්ඡා කිරීම සහ අනුමත කිරීම සහ ත්‍රිවිධ හමුදාවේ අණදෙන නිලධාරියා ලෙස කටයුතු කිරීම ඇතුළු පුළුල් බලතල ලබා දෙයි. අගමැති ෆ්‍රැන්සිස්කෝ පැස්කුවල් ඔබාමා අසු ඔබියැන්ග් විසින් පත් කරන ලද අතර ජනාධිපතිවරයා විසින් පවරන ලද බලතල යටතේ ක්‍රියාත්මක වේ.
ස්පාඤ්ඤයෙන් ජාතිය නිදහස ලැබීමට පෙර, සමක ගිනියා කොකෝවා, කෝපි සහ දැව අපනයනය කරන ලදී, බොහෝ දුරට එහි යටත් විජිත පාලක ස්පාඤ්ඤයට පමණක් නොව ජර්මනියට සහ එක්සත් රාජධානියටද අපනයනය කරන ලදී. 1985 ජනවාරි 1 වන දින, රට ෆ්‍රෑන්ක් කලාපයේ පළමු ෆ්‍රැන්කෝෆෝන් නොවන අප්‍රිකානු සාමාජිකයා බවට පත් වූ අතර, සීඑෆ්ඒ ෆ්‍රෑන්ක් එහි මුදල් ලෙස පිළිගත්තේය. ජාතික මුදල් ඒකකය වන එක්වෙලේ මීට පෙර ස්පාඤ්ඤ පෙසෙටා සමඟ සම්බන්ධ වී තිබුණි.
1996 දී විශාල තෙල් සංචිත සොයා ගැනීම සහ ඉන් පසු රාජ්‍ය ආදායමේ සූරාකෑම නාටකාකාර ලෙස ඉහළ යාමට හේතු විය. 2004 වන විට, සමක ගිනියා යනු උප සහරා අප්‍රිකාවේ තෙවැනි විශාලතම තෙල් නිෂ්පාදකයා වේ. එහි තෙල් නිෂ්පාදනය දිනකට බැරල් 360,000 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර එය වසර දෙකකට පෙර 220,000 සිට ඉහළ ගොස් ඇත. සමක ගිනියා හි ක්‍රියාත්මක වන තෙල් සමාගම් වලට එක්සොන් මොබිල්, මැරතන් ඔයිල්, කොස්මොස් එනර්ජි සහ ෂෙව්රොන් ඇතුළත් වේ.
නැව් ගිවිසුම මගින් සෝවියට් දේශයට නියමු ධීවර සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක් සහ ලුබා හි නාවික කඳවුරක් සඳහා අවසර ලබා දුනි. ඒ වෙනුවට සෝවියට් සංගමය සමක ගිනියාවට මාළු සැපයීමට නියමිතව තිබුණි. චීනය සහ කියුබාව සමක ගිනියාවට විවිධ ආකාරයේ මූල්‍ය, මිලිටරි සහ තාක්ෂණික ආධාර ලබා දුන් අතර එමඟින් ඔවුන්ට එහි යම් බලපෑමක් ඇති විය. සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාණ්ඩුව සඳහා, ඇන්ගෝලාවේ යුද්ධයේදී ලුබා කඳවුරට සහ පසුව මලබෝ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළට ප්‍රවේශ වීමෙන් වාසියක් ලබා ගත හැකි විය.
2012 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී, හි ක්‍රිස්ටියන් අමන්පූර් සමඟ පැවති සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී, නව ව්‍යවස්ථාව මඟින් වාර ගණන දෙකකට සීමා කර ඔහු නැවත තේරී පත් වූ බැවින් වත්මන් වාරය අවසානයේ ඔහු ඉවත් වන්නේ දැයි ඔබියංගෙන් විමසන ලදී. ඔහු අවම වශයෙන් 4 වතාවක් නැවත තේරී පත් වී ඇත. නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ප්‍රතික්‍රියාශීලී නොවන නිසා සහ වාර දෙකක සීමාව 2016 සිට පමණක් අදාළ වන නිසා ඔහු ඉවත් වීම ප්‍රතික්ෂේප කළ බව ඔබියැන්ග් පිළිතුරු දුන්නේය.
සමක ගිනියාව කොටස් දෙකකින් සමන්විත වේ, පරිවාරක සහ ප්‍රධාන භූමි ප්‍රදේශය. ගිනියා බොක්කෙහි ඇති බයියෝකෝ දූපත් සහ සමකයට දකුණින් ඇති රටේ එකම කොටස වන කුඩා ගිනිකඳු දූපතක් වන ඇනෝබෝන් වලින් පරිවාරක කලාපය සමන්විත වේ. බයියෝකෝ දූපත යනු සමක ගිනියාව හි උතුරු කෙළවර වන අතර එය රටේ අගනුවර වන මලබෝ හි අඩවිය වේ. පෘතුගීසි භාෂාව කතා කරන දූපත් රාජ්‍යයක් වන සාඕ ටොමේ සහ ප්‍රින්සිපේ පිහිටා ඇත්තේ බයියෝකෝ සහ ඇනෝබෝන් අතරය.
2022 මහ මැතිවරණයෙන් පසුව, ජනාධිපති ඔබියැන්ග් ගේ සමක ගිනියා හි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂය නියෝජ්‍ය මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ ආසන 100 සහ සෙනෙට් සභාවේ සියලුම ආසන දරයි. විපක්ෂය රට තුළ පාහේ නොපවතින අතර ස්පාඤ්ඤයේ සිට ප්‍රධාන වශයෙන් සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සඳහා වූ සමාජ-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අභිසාරීතාව තුළ සංවිධානය වී ඇත. බොහෝ මාධ්‍ය රාජ්‍ය පාලනය යටතේ පවතී; පුද්ගලික රූපවාහිනී නාලිකා, අසෝංග සමූහයට අයත් ඒවා, ජනාධිපතිවරයාගේ පවුලට අයත් වේ.
සමක ගිනියාවේ සන්නද්ධ හමුදාවන් ආසන්න වශයෙන් සේවා සාමාජිකයින් 2,500 කින් සමන්විත වේ. හමුදාවේ සොල්දාදුවන් 1,400 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක්, පොලිසියේ පැරාමිලිටරි භටයින් 400 ක්, නාවික හමුදාවේ 200 ක් සහ ගුවන් හමුදාවේ සාමාජිකයින් 120 ක් පමණ සිටිති. අංශයක් ද ඇත, නමුත් සාමාජිකයින් සංඛ්‍යාව නොදනී. යනු සමක ගිනියාවේ ප්‍රංශ හමුදා සහයෝගීතාවයෙන් පුහුණුව සහ අධ්‍යාපනය සඳහා සහාය වන සේවාවේ නව ශාඛාවකි.
1844 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් දිවයින ස්පාඤ්ඤ පාලනයට ආපසු ලබා දුන් අතර එම ප්‍රදේශය " " ලෙස හඳුන්වන ලදී. වසංගත රෝග හේතුවෙන් ස්පාඤ්ඤය යටත් විජිතයේ වැඩි මුදලක් ආයෝජනය නොකළ අතර 1862 දී කහ උණ පැතිරීම නිසා දිවයිනේ පදිංචි වූ සුදු ජාතිකයින් බොහෝ දෙනෙක් මිය ගියහ. එසේ තිබියදීත්, 19 වන ශතවර්ෂයේ දෙවන භාගය දක්වා පුද්ගලික පුරවැසියන් විසින් වතු වගාවන් දිගටම ස්ථාපිත කරන ලදී.
පැරණි ස්පාඤ්ඤ යටත් විජිතයක් ලෙස, රට ප්‍රංශ සහ පෘතුගීසි සමඟ ස්පාඤ්ඤ එහි නිල භාෂාව ලෙස පවත්වාගෙන යයි. ස්පාඤ්ඤ රාජ්‍ය භාෂාවක් වන එකම අප්‍රිකානු රට (බොහෝ දුරට හඳුනා නොගත් සහරාවි අරාබි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය හැර) විය. එය වඩාත් පුළුල් ලෙස කතා කරන භාෂාව ද වේ ; ට අනුව, ජනගහනයෙන් 87.7% කට ස්පාඤ්ඤ භාෂාව හොඳ විධානයක් ඇත.