polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ඔහු මුල්ම සහ අවසාන පුද්ගලයායි. ඔහු බාහිර සහ අභ්‍යන්තර පුද්ගලයායි. එමෙන්ම සියලු දේ ගැනම දැනුමක් ඇත්තායි.” ඉස්ලාම් ධර්මයේ මුලික වශයෙන් එන ඒකදේවවාදය හා සමඟ ඇති නොගැලපීම නිසාත්, මැවුම්කරු සහ සත්වයා යන දෙකෙහි වෙනස අපැහැදිලි වන පරිදි දෙවියන් වහන්සේගේ අද්වෛතවාදී ප්‍රතිරූපයක් කරා යන නිසාත් ඇතැම් මුස්ලිම්වරු විසින් මෙම විවරණය, දැඩි ලෙස විවේචනයට ලක් කරනු ලබයි.
ඇමෙරිකාවේ මුල්ම කඩදාසි කම්හල් කිහිපයෙන් එකක හිමිකාරිත්වය බෙන්ජමින් ෆ‍්‍රෑන්ක්ලින් විසින් දරණු ලැබූ අතර, මෙහි කඩදාසි නිෂ්පාදනය සිදු කරනු ලැබුවේ කංසා ආධාරයෙනි. එමෙන්ම වර්ෂ 1812 ආරම්භ වූ යුද්ධය ඇරඹුනේ කංසා වෙළඳාම මුල්කර ගනිමිනි. නැපෝලියන්ගේ අරමුණ වූයේ මොස්කව් සිට එංගලන්තය දක්වා සිදුවණ කංසා සැපයුම නතර කිරීමයි.
මුල් විදුහල්පති .රාජපක්ෂ මූලිකව මාලා ජයසේකර, සන්ධ්‍යා කොඩිකාර, මාලා අලස්, අනූජා වීරසිංහ, චන්දන පන්ඩිත්සේකර, .සෝමපාල, .විජේරත්න, නයනා කුලතිලක ගුරුමණ්ඩලය පාසලේ ආරම්භක ගුරුවරුන් වෙත්.
1996 ජනවාරි 06 ප්‍රාථමික අංශයේ දෙමහල් ගොඩනැගිල්ල විවෘත කිරීම හා විද්‍යාගාරය සහිත තෙමහල් ගොඩනැගිල්ල සඳහා මුල්ගල තැබීම
“පඤ්ඤා නරානං රතනං” – ප්‍රඥාව මිනිසාට මාණික්‍යයක් බඳුය යන්න ආදර්ශ පාඨය කරගත් සිරිධම්ම විද්‍යාලය ශ්‍රී ලංකාවේ, ගාල්ල, ලබුදූව හි පිහිටුවා ඇත, ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාථමික හා ද්විතීයික අංශ දෙකෙන්ම සමන්විත මිශ්‍ර පාසල් අතුරෙන් ඉහලින්ම සිටින පාසලක් වන අතර කෙටි කාලයකින් ඉමහත් කීර්තියක් අත්කරගත් ජාතික පාසලකි.
1955 පෙබරවාරි 24 වන දින අබ්දුල්ෆාටා ජන්දොලි නම් මුස්ලිම් ආගමික පියෙකුටත් ජොහානා සිබල්ස් නම් ක්‍රිස්තියානි ආගමික මවකටත් දා ව ස්ටීව් ජොබ්ස් ඇමරිකාවේ සැන් ප්‍රැන්සිස්කෝ නගරයේ විවාහයට පෙර ගැබ් ගන්නා තරුණියන්ට රැකවරණය සැලසූ නිවසක මෙලොව එලිය දකියි. ඔහුගේ මව හා පියා ඒ වන විටත් විශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍යන් වූ අතර තම දියණිය මුස්ලිම් ජාතිකයෙකු හා විවාහ වනු දැකීමට අකමැති වූ ජෝහානාගේ පියා මෙම විවාහයට තම කැමැත්ත ලබා දෙන්නේ නෑ.
විශ්වවිද්‍යාල ජීවිතය සම්පුර්ණයෙන් අතහැර දමන ස්ටීව් අටාරී නම් වීඩියෝ ක්‍රීඩා නිර්මාණය කරන සමාගමක රැකියාවක නිරත වෙනවා.මේ වන විට වොස්නියැක් දක්ෂ සැලසුම් ශිල්පියෙක් බවට පත් වී සිටිනවා. මේ වන විට ඔහු විසින් නිර්මාණය කරන ලද මෘදුකාංග අලෙවි කිරීම් කරනු ලැබුවේ ස්ටීව් විසින්. දෙදෙනා එක් ව නව සමාගමක් ඇපල් නමින් ආරම්භ කරන්නේ ඩොලර් 1350ක් ප්‍රාග්ධනය ලෙස යොදා ගනිමින්. නමුත් වොස්නියක්ට හිමි වන්නේ සමාගමෙන් 10%ක කොටස් පමණයි.
පාසල් කාලයේ දී ඔහුට තම ප්‍රියතම මිතුරා වන ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාවට තදින් ඇළුම් කළ ස්ටීවන් වොස්නියැක් හමු වෙනවා. ට්‍රාන්සිස්ටර් හා රෙසිස්ටර් යොදා ගනිමින් විවිධ අත්හදා බැලීම් සිදු කරනවා.වරෙක ඔවුන් දෙදෙනා විසින් අසල්වැසි මිතුරන් සිටි නිවාස හයක් එකිනෙකට සම්බන්ධ කරමින් අන්තර් සන්නිවේදන පද්ධතියක් ගොඩ නගනවා.
කුඩා කල සිට වෙන කිසිවකුගේ ආධිපත්‍යට යට වීමට අකමැති වූ ස්ටීව් නිර්මාණශීලිත්වය අතින් අනෙක් ළමුන් අතර ඉදිරියෙන් සිටි අතර හොම්ස්ටට් උසස් විද්‍යාලයට ඇතුලත් වන ඔහු එහිදී ගණිතය, විද්‍යාව හා ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාවට දස්කම් දක්වනවා.
මේ හේතුවෙන් ස්ටීව්ව හදා වඩා ගැනීමට මධ්‍යම ප්‍රාන්තිකයන් වන ජොබ්ස් යුවළට භාර දීමට ජොහානා විසින් කටයුතු කරන්නේ කුඩා ස්ටීව් ට යම් දවසක විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබා දිය යුතු යැයි ජොබ්ස් යුවළ පොරොන්දු කරවා ගැනීමෙන් අනතුරුවයි.
එලෙසම මත්ද්‍රව්‍ය වලට තදින්ම ඇබ්බැහි වූ ස්ටීව් තමන්ට මුදල් අවශ්‍ය වූ විට ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ අලුත්වැඩියා කිරීමෙන් ඒ මුදල සොයා ගන්නවා.
නව ගිවිසුමෙහි දැක්වෙන අපෝස්තුළුවරුන් ලැයිස්තු සතර විසින් හැඳින්වෙන අපෝස්තුළුවරුන් සියල්ල පුරුෂයෝ වෙති. සමදෘෂ්ඨික සුබ අස්න තුල සහ ක්‍රියා පොතෙහි, අපෝස්තුළුවරුන් දොළොස්දෙනට වෙනස් නම් දක්වා ඇත. මෙම කරුණ අරභයා, ශුද්ධවර මතෙව් සහ ශුද්ධවර මාක් විසින් සුබ අස්න වෙතින් ශුද්ධවර ලූක් විසින් සුබ අස්න ස්ථාන දෙකකදී වෙනස් වෙයි. "තද්දේවුස්"වෙනුවට එය විසින් දක්වන්නේ "ජාකාබ්ගේ පුත් ජූදස්" යනුවෙනි.
ක්‍රිස්තියානි දේවධර්මයෙහි සහ සාමයිකවේදයෙහි , අපෝස්තුළුවරුන්, විශේෂයෙන් අපෝස්තුළුවරුන් දොළොස්දෙනා (ගෝලයන් දොළොස්දෙනා හෝ සරල ලෙසින් දොළොස්දෙනා ලෙසින්ද හැඳින්වෙති) යනු, ජේසුස් වහන්සේගේ ප්‍රධාන ගෝලයන් වූහ. ක්‍රිව පළමුවන සියවසෙහිදී, ජේසුස් තුමන්ගේ ජීවිතය සහ ධර්ම ප්‍රචාරය තුලදී, අපෝස්තුළුවරුන් එතුමාගේ සමීපතම අනුගාමිකයන් වූ අතර ජේසුස් තුමන්ගේ සුබ අස්න පණිවුඩය පැහැදිලි කර දුන් ප්‍රධාන ගුරුවරුන් බවට පත්වූහ.
ඇමෙරිකාවේ පළමු සැලකිය යුතු කම්කරැ සංවිධානය වු 1867 ආරම්භයත් සමග ඇමෙරිකානු කම්කරැ රැල්ල ඇරඹිණි. මෙමගින් ළමා හෛකාරිත්වය අවලංගු කිරීමටත්, පැය 8 ක වැඩ කාලයක් ලබා ගැනීමටත් හා සාමුහික කේවල් ගිවිසුම් වැනි කම්කරැවන්ට හිතකර දේ ලබා ගැනීමට මෙමගින් හැකිවිය.
තනත් ජනප්‍රිය රැල්ලක් වු ග්‍රාමීය නිවාස රැල්ල, 1867 දී රේල්පාරවල් තනන ඒකාධිකාරින් විසින් ධාන්‍ය නැව්ගත කිරිමට හානි පැරිමට එදිරිව හා අනෙකුත් ගොවි ඉල්ලිම් උදෙසා පැවැත්විය.
මහවැලි ගඟ උතුරට හැරවීම ගැන පුළුල් සමීක්ෂණ ඇරඹුනේ වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුව විසින් 1950 ගණන් වල සිටයි. දිවයිනේ ජල සම්පත් සමීක්ෂණය වෙනුවෙන් කොළඹ ක්‍රමය යටතේ පසුව කැනඩා රජයේ ආධාර හිමිවිය. 1958 දී ශ්‍රී ලංකා රජය, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සමග ඇතිකරගත් ගිවිසුමක් අනූව, මහවැලි බහු කාර්ය ව්‍යාපාරයක් සඳහා සමීක්ෂණයක් ඇරඹුණි. 1965 එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන සැලැස්ම , ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානය කල සමීක්ෂණ මත 1969 දී මහවැලි මහ සැලැස්ම බිහි විය.
මහවැලි ගඟත්, එහි අතු ගංඟාත් මාදුරුඔයත් ආශ්‍රය කොටගෙන දේශීය භූමි ප්‍රමාණයෙන් 39% ක් පමණ වූ ප්‍රමාණය සංවර්ධනය කිරීමත්, රටට අවශ්‍ය විදුලි බලය නිපදවා ගැනීමටත්, ඇතැම් ප්‍රදේශ වල ගංවතුර පාලනය කිරීමටත්, නව ගොවි බිම් ඇතිකිරීමටත්, නව ජනාවාස බිහිකිරීමත්, එමගින් නව රැකියා අවස්ථා ලබා දීමත්, මහවැලි මහ සැලැස්මෙන් අපේක්ෂා කෙරිණි. කෘෂිකර්මාන්තය නවීනරණය වීම, සත්ව පාලනය, කෘෂිකර්මය පාදක කරගත් කර්මාන්ත සංවර්ධනය කිරීම අනෙකුත් අපේක්ෂිත අරමුණු විය.
මහවැලි මහ සැලැස්ම යෝජනා කොට තිබුණේ වසර 30 කදී අනුක්‍රමයෙන් නිම කිරීමටයි. නමුත් ඒ සමය වන විට රටෙහි ආර්ථිකයේ දැවෙන ප්‍රශ්න රාශියක් තිබූ නිසා මහවැලි ව්‍යාපාරයේ කටයුතු කෙටි කලකින් නිම කිරීමට අත්‍යාවශ්‍ය විය.
ඒ අනූව 1977 ඔක්තෝම්බර් 12 වනදා මහවැලි සංවර්ධන මණ්ඩලයට රැස්වූ එවක අගමැති ජේ. ආර්. ජයවර්ධන මහතා ප්‍රමුඛ කැබිනට් මණ්ඩලය මහවැලි සංවර්ධන ව්‍යාපාරය කඩිනම් කිරීමට තීරණය කරන ලදී.
වසර 30 ක් ඇතුළත මහවැලි මහ සැලැස්ම ක්‍රියාවට නැංවීම මුල් යුගයේ අපේක්ෂාව විය. අදියර 3 ක් යටතේ ප්‍රධාන ජලාශ විදුලි බලාගාර හා ජනාවාස කලාප සංවර්ධනය සඳහා සැලැස්මක් වූ අතර වාරිපෝෂිත ඉඩම් අක්කර 9,000,000 ක් සංවර්ධනය කිරීමද, මෙගාවොට් 808 ක ස්ථාපිත ධාරිතාවකින් යුතු විදුලි බලාගාර 14 ක් ඉදිකිරීමද වැඩ පිළිවෙලට අයත් විය.
1912 ව්‍යවස්ථා සභාවේ පළමු දෙමළ නියෝජිත කේ. කනකසභාපති මහතා, මහවැලි ජලය වන්නි දිස්ත්‍රික්කයට ගෙන යාම ගැන පළමුවෙන්ම අවධානය යොමු කල පුද්ගලයා වෙයි. පසුව ඩී.එස්. සේනානායක, එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක යන මහත්වරු සහ තවත් අය මහවැලි ගඟ ආශ්‍රිත සංවර්ධන ව්‍යාපාර ගැන අවධානය යොමු කළහ.
පසුව එම වසරේම ජනපති ධූරයට පත්වූ ජේ. ආර්. ජයවර්ධන මහතාගේ විධායක නායකත්වයෙන්, අගමැති රණසිංහ ප්‍රේමදාස මහතාගේ මගපෙන්වීම යටතේ මහවැලි කඩිනම් වැඩ පිළිවෙල ක්‍රියාත්මක කෙරුණි. මහවැලි කඩිනම් වැඩ පිළිවෙලේ වගකීම, ඉඩම් සංවර්ධන හා මහවැලි සංවර්ධන අමාත්‍ය ගාමිණී දිසානායක මහතාට භාර විය.
වික්ටෝරියා ජලාශය (කඩිනම් වැඩ පිළිවෙල යටතේ ඉදිවූ මුල්ම ජලාශය, බ්‍රිතාන්‍ය රජයේ ආධාරයෙන් ඉදිවූවකි)
විවෘත කිරීම - 1985 අප්‍රියෙල් 12 (විවෘත කිරීමේ අවස්තාවට එවක බ්‍රිතාන්‍ය අගමැතිනිය මාග්‍රට් තැචර් මැතිණිය සහභාගී වූවාය)
1977 වන විට මහවැලි ව්‍යාපාරයේ ප්‍රගතිය අපේක්ෂා කල තරම් නොවීය. එවකට රටේ පැවැති දුර්වල ආර්ථික තත්වය හා අවශ්‍ය තරම් පුහුණු ඉංජිනේරු සහ තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍ර වල නිලධාරීන් හිඟ වීම ඊට හේතු විය.
බහුකාර්ය සහ දිගුකාලීන මහවැලි සංවර්ධන වැඩසටහන ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම සංවර්ධන යෝජනාක්‍රමයයි. ව්‍යාපෘතියේ වැඩකටයුතු සඳහා බ්‍රිතාන්‍යය, ජර්මනිය, කැනඩාව, ස්වීඩනය වැනි රටවල් වලින් ආධාර හිමිවිය.
කඩිනම් වැඩ පිළිවෙල යටතේ බලශක්ති සම්පාදනයට අනුබල දෙන ප්‍රධාන ජලාශ 4 ක් නිමවිණි. වික්ටෝරියා ජලාශය, කොත්මලේ ජලාශය, මාදුරුඔය ජලාශය, හා රන්දෙණිගල ජලාශය එලෙස ඉදිවූ මහා ජලාශ හතරයි.
කාන්තාවන්ගෙන් 70-80%ක් පමණ ප්‍රතිශතයකට භගමණිය කෙළින් ම උත්තේජනය කිරීම (කිසියම් කාලයක් එක දිගට අතින්, මුඛයෙන් හෝ වෙනත් ක්‍රමයකින් භගමණියේ බාහිර කොටස් මත තෙරපවීම) සුරතාන්තයට පත්වීම සදහා වුවමනා වන බව පොදු සංඛ්‍යා දත්ත අනුව පෙනී යයි. යෝනි-ශිශ්න සංසර්ගයේ දී වක්‍ර ව සිදුවන භගමණිය උත්තේජනය වීම ද ප්‍රමාණවත් විය හැකි ය.
ස්ත්‍රී ශරීරයේ තිබෙන වඩාත් ම සංවේදී ශෘංගාරෝද්දීපක කලාපය මෙය වන අතර පොදු වශයෙන් ස්ත්‍රී ලිංගික වින්දනයේ ප්‍රමුඛ ම අවයවය වෙයි.මානව භගමණියේ හිස දළ වශයෙන් හැඩයෙන් සහ ප්‍රමාණයෙන් මෑ ඇටයක් පමණ වන අතර සංවේදී ස්නායු අග්‍ර 8000ක් පමණ එහි පවතින බවට ගණන් බලා ඇත. භගමණිය සංකීර්ණ අවයවයක් වන අතර එහි ප්‍රමාණය සහ සංවේදීතාවය එකිනෙකින් වෙනස් විය හැකි ය.
මිනිසුන්ගේ සහ අනෙකුත් ක්ෂීරපායින්ගේ මෙය කළලයේ ඇති යුනික ගැටය නම් ප්‍රසරයෙන් විකසනය වේ. මුලින් වෙන් කර හදුනාගත නොහැකි වුවත් මෙම ගැටය ශිශ්නයක් හෝ භගමණියක් බවට ප්‍රජනක පද්ධතියේ වර්ධනයේ දී විකසනය වන අතර පුරුෂ හෝමෝනවල බලපෑම මත මෙය තීරණය වේ.
පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක අනූව වාරණ රජමහා විහාරයේ ඉතිහාසය ක්‍රි. පූ. 3 - 2 පමණ සියවස් කරා ඇදී යයි. පූජා භූමියේ වූ දිග්ගලෙහි කි.පූ. 3 වැනි සියවසේ මුල් අවදියට අයත් බ්‍රාහ්මී අක්ෂර සහිත ශිලා ලිපියෙන් මේ බව තහවුරු කර ඇතැයි සඳහන් වෙයි. එම ශිලා ලේඛනයට අනූව දේවානම්පිය තිස්ස රජ සමයේ, එනම් ශ්‍රී බු. ව. 240 දී පමණ මෙම විහාරය තිස්සදත්ත නම් තෙරුණ්වහන්සේ නමකට පූජා කල බව පැවසෙයි.
වාරණ රජමහා විහාරය වළගම්බා රජ සමයේ ඉදිකරවන ලද්දක් යැයි විශ්වාස කෙරෙන විහාරයක් වෙයි. එහි කෝට්ටේ යුග‍ය ඇතුළු තවත් යුග ගණනාවක බිතු සිතුවම් දැකිය හැකි අතර දැන් ඒවා මැකී පලුදු වී ඇත. දෙවන පරාක්‍රමබාහු, නිශ්ශංකමල්ල, හයවැනි පරාක්‍රමබාහු, කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ ආදී රජවරු විසින් වරින්වර මෙහි ප්‍රතිසංස්කරණය කටයුතු කර ඇති බව සඳහන් වෙයි.
ශ්‍රී බු. ව. 1488 පමණ කෝට්ටේ යුගයේ සයවැනි පැරකුම්බා රජ සමයේ, මෙහි ධර්මශාලාව ඇතුළු සම්පූර්ණ වාරණ විහාරස්ථානය ප්‍රතිසංස්කරණය කෙරූ බවට සඳහන් වෙයි.
මහනුවර යුගයේ කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජ සමයේදීද මෙම විහාරස්ථානය යළි ප්‍රතිසංස්කරණය කල බව සහ ඊට කෙත්වතු පූජා කල බවට තොරතුරු සඳහන් වෙයි.
දඹදෙණි යුගයේ දෙවන පණ්ඩිත පරාක‍්‍රමබාහු රජු ගේ රාජ්‍ය සමයෙහි මෙම විහාරස්ථානය, දේවප‍්‍රතිරාජ අමාත්‍යයා ලවා දියුණු කල බැව් පැවසෙයි.
කොළඹ-නුවර ප‍්‍රධාන මාර්ගයේ යක්කල නගරය පසුකර සැතපුම් කාලක් පමණ ඉදිරියට යනවිට හමුවන ගම්පහ-ගොරකදෙනිය බස් මාර්ගයේ ඉදිරියට ගියවිට මෙම විහාරස්ථානයට පැමිණිය හැකිය.
කෝට්ටේ යුගයේ අටවන වීර පැරකුම්බා රජ මෙම විහාරයෙහි බණමඩුවක් සාදා පිංකමක් සිදුකල බව පුරාණ ඇල්පිටිය තඹ සන්නසෙහි සඳහන් වේ.
වාරණ රජමහා විහාරය මෙරට බස්නාහිර පළාතේ, ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය තුල අත්තනගල්ල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ මංගලතිරිය ග්‍රාමයෙහි පිහිටා තිබේ.
කොළඹ-නුවර ප‍්‍රධාන මාර්ගයේ හමුවන තිහාරිය මසංසන්ධියෙන් වෙන්වන නිට්ටඹුව-ඕගොඩපොල බස් මාර්ගයේ ගියවිටද මෙම විහාරස්ථානයට ලඟාවිය හැකිය.
දර්ශන විද්‍යාවේ සැනසිල්ල ලියන ලද්දේ නඩු විභාගය වන තෙක් සිරගතව සිටි වසරක කාලයක් තුළ දීය. අවසානයේ භයංකර නඩු තීන්දුවක් ඔස්ට්‍රොගොතික් රජු වූ තියොඩරික් ද ග්‍රේට් විසින් ඔහුට දෙන ලදී. බෝතියස්, රෝමයෙහි බලයෙන් ඉතා ඉහළින් සිටි අතර රාජද්‍රෝහී වීමෙන් බලයෙන් පහළට ඇද වැටුණි. සතුටේ හා දෙවියන්ගේ ස්වභාවය සැලකිල්ලට ගනිමින්, දෙවියන් පාලනය කරන ලෝකයෙහි අකුසලයන් පවතින ආකාරය සහ අස්ථිර වූ වාසනාවක් අතරෙහි පවා සතුට ලබාගත හැකි ආකාරය ආනුභවික එම අත්දැකීම් ඇතුළත් ග්‍රන්ථයෙහි ඇතුළත් වේ.
බෝතියස් විසින් ග්‍රන්ථය ලියන ලද්දේ, ඔහු සහ කාන්තා දර්ශන වාදය අතර සංවාදයක් ලෙසයි. ඇය කීර්තියේ හා සමෘධියේ අස්ථිර ස්වභාවය පිළිබඳ බෝතියස් සමඟ සාකච්ඡා කරමින් ඔහුව සනසන ලදී. ("වාසනාව විසින් යමෙකු අත්හරින තෙක් ඔහු කිසිදිනෙක සැබෑ ලෙස ආරක්ෂිත නොවේ."), මනසෙහි පරම ශ්‍රේෂ්ඨත්වය "එකම සැබෑ යහපත" යැයි ඇය විසින් හඳුන්වයි.සතුට පැමිණෙන්නේ එමඟින් බවත් යමෙකුට සැබෑ ලෙස ඇත්තේ ඔහුගේ දැහැමි බව පමණක් බවත් ඇය තරයේ කියා සිටින්නේ වාසනාවේ අස්ථිර බවෙන් එය විනාශ නොවන නිසාවෙනි.
දෙවියන් බොහෝ විට සම්බන්ධ කොට තිබුණත් මෙය දැඩි ලෙස ආගමට නැඹුරු වූ ග්‍රන්ථයක් නොවේ. ජේසුස් වහන්සේට හෝ ක්‍රිස්තියානි ධර්මයට හෝ වෙනත් ආගමකට හෝ සම්බන්ධ නොකළත් එම සම්බන්ධය ඇතැයි බොහෝ විට උපකල්පනය කරයි. දෙවියන්, අමරණීය හා සියල්ල දන්නා කෙනෙකු ලෙස පමණක් නොව සෑම යහපතකම උල්පත ලෙස පෙනී සිටී.
කොන්සලේෂන් ඔෆ් ෆිලෝසෆි යනු බෝතියස් විසින් වසර 524දී පමණ ලියන ලද දර්ශන විද්‍යාත්මක කෘතියකි. මධ්‍යතන සහ මුල් පුනරුද ක්‍රිස්තියානි ධර්මය පිළිබඳ අපරදිගෙහි පළවුනු අතිශයින් වැදගත් සහ ආභාෂයාත්මක කෘතිය සහ සම්භාව්‍ය යැයි නම් කළ හැකි අවසන් මහා අපරදිග කෘතිය ලෙසින් එය විස්තර කර ඇත .
සහ විසින් වැඩි දියුණු කරන ලද රසායනික පරිවහන ප්‍රතික්‍රියාව මඟින් තව දුරටත් පරිශෝධනය කරනු ලබයි. ලෝහය 500 ට ඉහළ උෂ්ණත්වයේ දී සංවෘත බඳුනක් තුළ ලෝහ අයඩයිඩ සාදමින් අයඩීන් සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කරන අතර 2000 ක පමණ උෂ්ණත්වයේ ඇති ටංග්ස්ටන් සූත්‍රිකාවක් හමුවේ දී ආපසු ප්‍රතික්‍රියාව සිදු වන අතර එහිදී අයඩීන් සහ ලෝහය වෙන් වේ. ටංග්ස්ටන් සූත්‍රිකාව හමුවේ දී ලෝහය ඝන ආවරණයක් සාදන අතර අයඩින් ඝනයකට පෙරළෙමින් වැඩිපුර ඇති ලෝහය සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කරයි.
1966 දී ඩුබ්නා හි න්‍යෂ්ටික පර්යේෂණ සඳහා වූ ඒකාබද්ධ ආයතනයේ දී ප්‍රථම වරට වාර්තාගත ලෙස රුදර්පෝඩියම් සොයා ගනු ලැබීය . පර්යේෂ්කයින් 242 සමඟ ත්වරිත 22 අයන ප්‍රතික්‍රියා කරවා සමඟ අන්තර් ප්‍රතික්‍රියා කිරීමෙන් ක්ලෝරයිඩ බවට පරිවර්ථනය වීමෙන් පසු ලැබුණු ඵලය අනුක්‍රමික තාප අවශෝෂක භාවිතයෙන් සංයෝග විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් වෙන් කරනු ලැබී ය.
රුදර්පෝඩියම්ට පහළින් ඇති ඊළඟ මූල ද්‍රව්‍යය ලෙස 154වන මූල ද්‍රව්‍යය හෝ 156 වැන්න අපේක්ෂා කරනු ලැබේ. මොවුන් 8වන ආවර්ථයේ මූල ද්‍රව්‍යයන්ගේ අවසාන සාමාජිකයන් නිසා මේ දෙකෙන් 1ක් හෝ නුදුරු අනාගතයේ දී එකතු කිරීමට කිසිඳු ]අදහසක් නැත.දැනට කිසිඳු මූල ද්‍රව්‍යයක් සොයා ගෙන නැති අතර ස්‍රාව අස්ථායිතාව නිසා 8වන ආවර්ථයේ වඩා පහළින් පිහිටි මූල ද්‍රව්‍යයන් භෞතික වශයෙන් පැවතිය හැක.
බොහෝ විට සමාන රසායනික ක්‍රියාකාරීත්වයේ දී මෙන්ම සමාන රසායනික සංයෝග සෑදීමේදී ද මෙම සමාන බව පෙන්වයි. රසායනික ප්‍රතික්‍රියාකාරීත්වයන් මත වෙන් කිරීම කළ නොහැකි තරමට හැප්නියම් හි රසායනය සර්කෝනියම් හි රසායනයට බොහෝ සෙයින් සමාන වන අතර සංයෝගයන්ගේ බාහිර ගුණ පමණක් වෙනස් වේ. මෙම සංයෝගයන්ගේ ද්‍රවාංක, තාපාංක සහ ද්‍රාවක තුළ ද්‍රාව්‍යතාව යන කරුණු පමණක් මෙම නිවුන් මූල ද්‍රව්‍ය 2හි ප්‍රධාන වෙනස්කම් ලෙස රසායන විද්‍යාව දක්වයි.
ලෝහ වල ප්‍රතික්‍රියාකාරීත්වය නිසා ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදනය අපහසු වේ. ප්‍රයෝජනවත් ලෝහ උත්පාදනයට ඔක්සයිඩ, නයිට්‍රයිඩ සහ කාබ්යිඩ සෑදීම වැළැක්විය යුතු අතර මෙය සාමාන්‍යයෙන් යන ක්‍රියාවලිය හරහා සිදු වේ. ගල් අඟුරු සහ ක්ලෝරීන් සමඟ ඔක්සයිඩ ප්‍රතික්‍රියා කොට ක්ලෝරයිඩ සාදනු ලබයි. ලෝහ වල ක්ලෝරයිඩ මැග්නීසියම් සමඟ වඩා වැඩියෙන් ප්‍රතික්‍රියා කරවා මැග්නීසියම් ක්ලෝරයිඩ සහ ලෝහ ලබා දෙයි.
4වන කාණ්ඩයේ මූල ද්‍රව්‍ය යනු ආවර්තිතා වගුවේ ඇති මූල ද්‍රව්‍ය සමූහයකි. වර්තමාන හි නාමකරණයට අනුව ආවර්තිතා වගුවේ 4වන කාණ්ඩය ටයිටේනියම් , සර්කෝනියම් , හැප්නියම් සහ රුදර්පෝඩියම් යන මූල ද්‍රව්‍ය වලින් සමන්විත වේ. මෙම කාණ්ඩය ආවර්තිතා වගුවේ - හි පිහිටයි. මෙම කාණ්ඩය ඔවුන් විසින් ම පොදු නාමයක් දිනාගෙන නොමැති අතර අන්තරික ලෝහ වල පුළුල් වර්ගීකරණයට අයත් වේ.
විලියම් ග්‍රෙගර් , ප්‍රෑන්ස් ජෝසප් මුලර් සහ මාර්ටීන් හෙයින්රිච් ක්ලාප්‍රොත් විසින් 1791 සහ 1795 අතර වකවානුවේ දී වෙන වෙන ම ටයිටේනියම් සොයා ගන්නා ලදී. ග්‍රීක ජනප්‍රවාද වල එන ටයිටන්වරු වෙනුවෙන් ක්ලාප්‍රොත් විසින් නම් කරන ලදී.
අනෙක් කාණ්ඩ මෙන් මෙම පවුලේ සාමාජිකයන් ද ඔවුන්ගේ ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසයේ රටාව පෙන්වන අතර බාහිර කවච ප්‍රතිඵල වශයෙන් රසායනික ක්‍රියාකාරීත්වයේ නඹුරුතාව පෙන්වයි.
1789දී ක්ලාප්‍රොත් විසින් ම ඛනිජමය සර්කෝන් තුළ සර්කෝනියම් සොයා ගනු ලැබූ අතර මේ වන විටත් දන්නා සර්කොනර්ඩ් වලින් පසු නම් කරන ලදී.
4වන කාණ්ඩයේ මූල ද්‍රව්‍ය වල ප්‍රධාන භෞතික ලක්ෂණ සංක්ෂිප්ත කොට පහත වගුවේ දක්වා ඇත. * ලකුණෙන් සලකුණු කර ඇත්තේ අනුමාන කරන ලද අගයන් වේ.
ජස්ටීනියානු ප්‍රතිසංස්කරණයෙන් පසු ව බොහෝ වෙනස්කම් සිදු වී නැති අතර කුරුස යුධ සමයේ දී ඝණ්ටාර කුළුණු 2ක් , මොසයික් චිත්‍ර සහ බිතුසිතුවම් එකතු වී ඇත. සියවස් ගණනක් තිස්සේ අවට අංගනයන් දැනට වර්ග මීටර 12,000ක් වන තුරු විශාල කර ඇත. දැනට එම අංගනයේ ග්‍රීක පෙරදිග සභාවේ තාපසාරාමයක්, ආර්මේනියානු අපෝස්තලික සභාවේ තාපසාරාමයක් සහ රෝමානු කතෝලික තාපසාරමයක් ඇති අතර පළමු ද්විත්වයේ වර්තමානයේ ඉදිකළ ඝණ්ටාර කුළුණු ඇත.
ජේසුස් වහන්සේගේ උත්පත්ති ස්ථානය ලෙස සම්ප්‍රදායෙන් සලකන ලද මෙම ස්ථානයේ දේවස්ථානයේ වැඩ ආරම්භ කරන ලද්දේ ක්‍රි.ව. 327 දී මහා කොන්ස්තන්තීනු අධිරාජ්‍යයා සහ ඔහුගේ මව වූ හෙලේනා විසිනි. බැසිලිකාව 333-339 අතර සාදා නිමකර ඇත. එය 6වන සියවසේ සමරිතානු කැරළි අතරතුර ගින්නෙන් විනාශ විය. පැරණි බැසිලිකාව ආකාරයෙන් ම නව බැසිලිකාවක් ඉදිකරන ලද්දේ 565 දී ජස්ටීනියන් නම් වූ බයිසන්තියානු අධිරාජ්‍යයා විසිනි.
ක්‍රිස්තෝත්පත්ති දේවස්ථානය බටහිර ඉවුරේ බෙත්ලෙහෙමේ පිහටා ඇති බැසිලිකාවකි. මෙහි තිබෙන ගුහාව ජේසුස් වහන්සේ උත්පත්තිය ලැබූ ස්ථානය ලෙස ක්‍රිස්තියානින් විසින් විශ්වාස කෙරේ. මෙම ගුහාව දැනටත් ක්‍රිස්තියානින්ගේ වන්දනාමානයට පත්වන පැරණිතම ස්ථානය වන අතර මෙම බැසිලිකාව ශුද්ධවූ දේශයේ පැරණිතම දේවස්ථානය ද වේ.
ක්‍රිස්තෝත්පත්ති දේවස්ථානය ලෝක උරුමයක් ලෙස නම් කර ඇති අතර යුනෙස්කෝව විසින් පලස්තීනයේ නම් කල පළමු ලෝක උරුමය ද එය යි. මෙම දේවස්ථානය යුනෙස්කෝ අවදානමට පත් ලෝක උරුම ලැයිස්තුවට ද ඇතුලත් කර ඇත.
ජේසුස් වහන්සේ ඉපදුනු ස්ථානයේ තිබෙන රිදී තරුව 1847දී සොරාගෙන ඇති අතර සමහරුන්ගේ මතය නම් මෙය රුසියානු අධිරාජ්‍යයට විරුද්ධ ව ක්‍රිමියානු යුද්ධයට තුඩු දුන් බව යි.
කජිරිවරු ආදි ඉස්ලාමයේ පටන් පැවැත ගෙන එන පිරිසකි. වර්තමානයේ පවතින එකම කජිරිවරුන්ගේ අනු ශාඛාව වන්නේ 'ඉබාදියියාහ්' වාදයයි. බොහෝ වෙනත් කජිරි අනුකොටස් මෙන් නොව 'ඉබාදියියාහ් වාදය' පාපතර මුස්ලිම්වරුන් මිත්‍යාදෘෂ්ඨිකයන් ලෙස ‍නොසලකයි. ඉම්වරයා ඉබාදි නෛතික සාහිත්‍යයේ ඉතා වැදගත් පුද්ගලයෙක්ය. ඔහු තෝරාපත් කර ගත යුත්තේ ඔහුගේ දැනුම හා සිල්වත් බව මතය. ඔහු අසාධාරණව හැසිරුනහොත් ඔහුව බලයෙන් පහ කළ යුතු බව පැවසේ. ඉබාදි මුස්ලිම්වරු බහුතරයක් ඕමානයේ ජීවත් වේ.
ඉස්ලාමීය මතවාදයට අනුව මිනිස් ශිෂ්ටාචාරය ආරම්භයේදී පැවති ආගම් ආදම්ගෙන් පහළ වු ඒවායි. ඔවුන් දක්‍වන පරිදි අනුව යම් කලෙක සිදුවු ආගමික භේදයක් වැළැක්‍වීමට දෙවියන් විසින් විවිධ ශාස්තෘවරු මෙහි එවා මිනිසුන්ට දේශනා පැවත්වන ලද බව සැලකේ. මෙම සිද්ධිය හේතුකොට ගෙන එබ්රහම්, මෝසෙස්, ගීබා ශාස්තෘවරු හා යේසුස් නැමැති ඉස්ලාම් ධර්මයේ ශාස්තෘවරුහු පහළ වුහ. නමුදු ඔවුන්ගේ "ටෝරාව" සහ පරම "සත්‍ය" වැනි දේශනා කිස්තියානුවන් හා යුදෙව්වන් නිසා විකෘති විණි.
ධර්මයේ ආරම්භක යුගවල සිට දහම විවේචනය කළ පුද්ගලයන් පිළිබඳ වාර්තා වේ. මුල්ම ලිඛිත විවේචන කිතුනුවන් විසින් ක්‍රි.ව 1200 ට පෙර ඉදිරිපත් කර ඇත. ඔවුන්ට අනුව ඉස්ලාම් දහම යනු රැඩිකල්වාදි ක්‍රිස්තියානි ධර්මයක් වේ. පසුව කය තුළින් ද, යුදෙව් ලේඛකයන්ගෙන් ද, කිතුනුවන්ගෙන් ද විවේචන එල්ල වී ඇත. වර්තමානයේ එම විවේචන විවිධ මාතෘකා පදනම් කරගෙන ඉස්ලාමිය හා ඉස්ලාමිය නොවන අයගෙන් එල්ල වී ඇත.
කි‍්‍රස්තියානු විශ්වාසයන්ට අනුව දෛවය නැතහොත් දිව්‍යමය කලින් නියම කිරීම දෙවියන්ට සර්ව ඥානයම ඇති අතර සිදුවන සියලු දේ පාලනය කිරිමද සිදුවේ. මෙය 'ක්‍වර් ආනික්' පද්‍යයෙහි මෙසේ විස්තර කරයි. " අපට අල්ලාහ් නියම කරන දෙය හැර අන් කිසිවක් සිදු නොවේ. අපගේ ආරක්‍ෂකයා ඔහුය" මුස්ලිම් ජාතිකයන්ට ලෝකයේ සිදුවන සියළු හොඳ හෝ නරක දේවල් යනු දෛවයට අනුව සිදුවන දේවල් වේ. දෙවියන්ගේ අවසරයක් නොමැති කිසිම දෙයක් මොලොව සිදු නොවේ.
ඉස්ලාමිය නීතිය අනුව ජිහාද් සාමාන්‍යයෙන් ගැනෙනුයේ ඉස්ලාමික රාජ්‍යය බේරා ගැනීම හෝ පුළුල් කිරීමේදී මුස්ලිම් නොවන සටන්කරුවන් වෙත දක්‍වන යුදමය ආයාසයයි. ජිහාද් යනු ඉස්ලාම් දහම තුළ සිදු කළ හැකි එකම යුද්ධයයි. මෙය විප්ලවකරුවන්, ප්‍රචණ්ඩ කණ්ඩායම් හෝ ඉස්ලාමීය නොවන අනෙකුත් නායකයන්ට හෝ ඉස්ලාමීය අධිකාරීන්ට යටත් නොවන රාජ්‍ය වලට විරුද්ධව දියත් කළ හැකිය. වර්තමාන මුස්ලිම්වරුන්ට අනුව ජිහාද් යනු ආරක්‍ෂාව සඳහා ගනු ලබන ක්‍රියාමාර්ගයක් වේ.
ඉස්ලාම් සමාජයේ මුලික ඒකකය පවුල වන අතර, එහි පවුල් සාමාජිකයන්ගේ බැඳීම් හා නීතිමය අයිතීන් පැහැදිලි කර ඇත. පවුලක ආර්ථික වශයෙන් වගකිව යුත්තේ පියා වන අතර සාමාජිකයන්ගේ අවශ්‍යතා සපුරා දීමට ඔහු බැඳී සිටි. කුරානයේ සඳහන් වන අන්‍දමට දායාද බෙදා දීමේදී වැඩි කොටසක් ආසන්නතම පවුලට ලැබෙන අතර ඉතිරිය ණය තුරුස් පියවීමටත්, අවසාන කැමැත්තක් ඉටු කිරීමටත් වෙන් කෙරේ. දායදයන්හි කාන්තා අයිතිය පුරුෂ අයිතියෙන් අඩක් වන අතර එයද පාරම්පරික අයිතිය වේ.
ඔවුන්ගේ විශ්වාසයට අනුව ඉමාම් පදවිය දෙවියන් වහන්සේ විසින් ලබා දෙන අතර ඉමාම්වරයා විසින් මුස්ලිම්වරුන්ගේ ඒකාන්ත අධ්‍යාත්මික බලය දරනු ලබයි. තවද ධර්මය හා දිව්‍යමය හෙළිදරව් කිරීම් සම්බන්‍ධයෙන් තීරණය ගැනීමේ බලය ඇත්තේ ද ඉමාම්වරයාටමය. ෂියා අනුගාමිකයින් හා සුන්නි අනුගාමිකයින් අතර පවතින සිරිත් විරිත් වල හරයන්ගේ විශාල වෙනස්කම් නැතිවුවද, යම් සුවිශේෂි සිදුවීම් වල නිසි වලංගුභාවය හා වැදගත්කම ගැන මෙම දෙපාර්ශවය එකඟත්වයක් පළ නොකරයි.
අලෙව්, යසිඩ්, ඩෘස්, අහ්මඩේයියා, බාබි, බර්ගාට්ට්රා සහ හා - ම්මි වැනි ආගමික ව්‍යාපාර ඉස්ලාම් දහමින් පැන නැගී ඇත. ඉන් සමහර ඒවා ආගමික විශ්වාස මත ‍පදනම් වී ඇත. ඇතැමෙක් තමන් වෙන් කොට සලකන අතර, තවත් අය මතභේදාත්මක නිකාය බෙදීම් ඇති කර ගනී. "සික් " දර්ශනය එවැන්නකට උදාහරණයකි. එය 50 වැනි ශතවර්ශයේ අග භාගයේදී ගුරු නානක් විසින් හඳුන්වා දෙන ලදී. ඒ අනුව සික් දහම හින්‍දු සහ මුස්ලිම් යන ධර්මයන්ගේ මිශ්‍රණයක් ලෙස සැලකිය හැකිය.
ඉස්ලාමීය න්‍යායන්ට අනුව දිව්‍යමය කලින් නියම කිරිම යන්න මඟින් නරකේදී දෙවියන්ගේ බලපෑමක් නැත යන්න අදහස් නොකෙරේ. මක්නිසාද යත්, සියලුම සිදුවන නරක දේ මඟින් මිනිසාට නොපෙනෙනා අනාගතයකදී සුබදායක කටයුත්තකට, හොඳ ප්‍රතිඵලයකට මගපෑදීමක් සිදුකරන බැවිනි. මුස්ලිම් න්‍යායාචාර්යවරුන්ට අනුව කරුණු පෙර සැළැසුම් කර තිබුනද හොඳ නරක දෙක තෝරා ගැනීමේ නිදහසක් මිනිසා සතුව ති‍බේ. එමනිසා මිනිසා කරන කාර්යන්ගේ වගකීම මිනිසා සතු වේ.
ඉස්ලාමය මුහම්මද් ස ධර්මයේ ආරම්භක යුගවල සිට දහම විවේචනය කළ පුද්ගලයන් පිළිබඳ වාර්තා වේ. මුල්ම ලිඛිත විවේචන කිතුනුවන් විසින් ක්‍රි.ව 1200 ට පෙර ඉදිරිපත් කර ඇත. ඔවුන්ට අනුව ඉස්ලාම් දහම යනු රැඩිකල්වාදි ක්‍රිස්තියානි ධර්මයක් වේ. පසුව කය තුළින් ද, යුදෙව් ලේඛකයන්ගෙන් ද, කිතුනුවන්ගෙන් ද විවේචන එල්ල වී ඇත. වර්තමානයේ එම විවේචන විවිධ මාතෘකා පදනම් කරගෙන ඉස්ලාමිය හා ඉස්ලාමිය නොවන අයගෙන් එල්ල වී ඇත.
ඉස්ලාම් නීතියට අනුව මද්‍යසාර , රුධිරය පරිභෝජනය, සමහර මාංශ භක්‍ෂකයින් සහ සර්වභක්‍ෂකයින්ගේ මාංශ අනුභවය තහනම් වේ. ඌරන් , වඳුරන් , බල්ලන් සහ බළලූන්ගේ මාංශ අනුභවය මේ අනුව තහනම් වී ඇත.
ශත වර්ෂ 14ක් මුළුල්ලේ පැවත එන ඉස්ලාම් දහම සහ එහි නබිවරයා වන මුහම්මද් තුමාණන්ට එරෙහි ව මඩ ගැසීමේ ව්‍යාපාරයේ ඉස්ලාම් විරෝධි බලවේගය දිගින් දිගට යෙදී සිටින නමුත්, ඉස්ලාම් දහම ව්‍යාප්ත වීම නවත්වන්නට ඔවුන්ට කිසිසේත්ම නොහැක. ඒ වෙනුවට කිසි කලක නොවු අයුරින් ඉස්ලාම් දහම ලොව සෑම පළාතකම ඉතා වේගයෙන් ව්‍යාප්ත වන බව සත්‍යයකි. ඉස්ලාම් පරිපූර්ණ දහමක් බවට මෙය ඉතාමත් කදිම නිදසනකි.
ය ධර්මයේ ආරම්භක යුගවල සිට දහම විවේචනය කළ පුද්ගලයන් පිළිබඳ වාර්තා වේ. මුල්ම ලිඛිත විවේචන කිතුනුවන් විසින් ක්‍රි.ව 1200 ට පෙර ඉදිරිපත් කර ඇත. ඔවුන්ට අනුව ඉස්ලාම් දහම යනු රැඩිකල්වාදි ක්‍රිස්තියානි ධර්මයක් වේ. පසුව කය තුළින් ද, යුදෙව් ලේඛකයන්ගෙන් ද, කිතුනුවන්ගෙන් ද විවේචන එල්ල වී ඇත. වර්තමානයේ එම විවේචන විවිධ මාතෘකා පදනම් කරගෙන ඉස්ලාමිය හා ඉස්ලාමිය නොවන අයගෙන් එල්ල වී ඇත.
13 වන සියවස මුල වාදය, අල්-ගස්සාලිගේ නායකත්වයෙන් සිදු වු යම් ප්‍රතිසංවිධාන හේතුවෙන් විපර්යාසයකට ලක් විය. ඔහු ආධ්‍යාත්මික කි‍්‍රස්තියානු ශාස්තෲවරු හා ශිෂ්‍ය පිරිස් සුෆි සංවිධානයේ ආකෘතිය අනුගතිව නිර්මාණය කරන ලදී. මෙම කාලවකවානුව තුළ සුෆිවරුන්ට සිදු වු තවත් වැදගත් සිදුවීමක් නම් පර්සියානු කාව්‍ය රචකයෙකු වන රුම් විසින් මස්නම් නැමැති ගුප්ත කාව්‍යමය ග්‍රන්ථයක් රචනා කිරීමයි.
ඉස්ලාමීය අධ්‍යාපනයට ඉස්ලාම් ආගමට අදාළ න්‍යායන්‍ද නීතිමය අධ්‍යාපනයද අයත් වේ. ඊට අමතරව ඉස්ලාමීය විද්‍යාව සහ ආර්ථික ක‍්‍රම වේදයන්‍ද ඊට අයත්ය.
මුස්ලිම් නොවන පිරිස් ඉස්ලාමීය අධ්‍යාපන ලෙස හඳුන්වන්නේ ඉස්ලාම් ආගම, සංස්කෘතිය , ඉතිහාසය සහ දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනයයි.
වර්තමාන ලෝකයේ ඉස්ලාමීය අධ්‍යාපනය වඩාත් ව්‍යාප්තව ඇති අතර ඒ සඳහා සරසවි උපාධි පිරිනමන සරසවි බහුලව ඇත.
කි‍්‍ර.ව ජේසුස් ආගමේ ආරම්භය ලෙස සලකන අතර, එය දින දර්ශනයේ පළමු වසර ලෙස සටහන් වේ. මෙය කැලිෆ් උමාර් විසින් නිර්මාණය කරන ලද වසර තිහක චක‍්‍රයකින් සමන්විත දින දර්ශනයකි. මෙම වසර තිහ දවස් 354 සහිත සාමාන්‍ය අවුරුදු දහනවයකින් ද දවස් 355 සහිත අධික අවුරුදු එකොලහකින්‍ද සමන්විතවේ. මෙම දිනදර්ශනයේ ශතවර්ෂයක් කි‍්‍රස්තියානු දිනදර්ශනයක අවුරුදු 97 කට සමානය.
මෙලොව හා මතු ලොවේ යහපත් ජීවිතයක් ලබනු පිණිස මිනිසාට දහමක් සහ යහමඟ පෙන්වීමක් අවශ්‍ය වනු ඇත. මිනිසාගේ දැනුම සහ සිතුම් පැතුම් කෙතරම් වර්ධනය වුවත් එය පරිපූර්ණත්වය ලබන්නේ නැත. ඒවායේ යම් කිසි දෝෂයක් තිබීම වැළැක්විය නොහැක. මිනිසාගේ විමුක්තිය සඳහා මිනිසාම යොදා ගන්නා මාර්ගයන්හි අඩුපාඩු සහ වැරදි තිබීම ද වැළැක්විය නොහැක.
පළමුවෙනි ලෝක යුද්ධයෙන් පසුවඅධිරාජ්‍යයේ ඉතිරි වු ප්‍රදේ කි‍්‍රස්තියානුශ යුරෝපීයයන්ගේන් ආරක්‍ෂිත ප්‍රදේශ වශයෙන් කොටස් ලෙස බෙදී ගියේය. ඉන්පසු බොහෝ කි‍්‍රස්තියානු සමාජයන් ස්වාධීන රාජ්‍යයන් ලෙස නැගී සිටියහ. ඒ වනවිට ඛනිජ තෙල් සහ කි‍්‍රස්තියානු ඊශ්‍රායලය සමඟ පවතින සම්බන්‍ධතා වැනි ගැටළු ප්‍රමුඛත්වයක් ගත්හ.
යනුවෙන් ප්‍රකාශ කිරීමද, විශ්වාස කිරීමද පළමු අංගයයි. එනම් මැවුම්කරු අල්ලාහ් විශ්වාස කිරීම පමණක් නොව ඔහුගේ ගුණාංග , ඔහුගේ නාමයන් යනාදී සෑම කරුණක්ම දේව විශ්වාසයේ අඩංගු ය.
ඉස්ලාම් ආචාරධර්ම පද්ධතිය කුරානයේ ඉගැන්වීම්, සුනාහි එන අනාගත වක්තෘ, මහමුද්තුමාගේ ඉගැන්වීම් , අරාබි සංස්කෘතිය ආදි විවිධ දේ වලින් සැදුම් ලද්දකි. ඉස්ලාම් බුද්ධිමතුන් විසින් කලින් කලට අවශ්‍යතා අනුව මෙම ආචාර ධර්ම පද්ධති නියම කරනු ලබන අතර සමහර ආචාර ධර්මයන් වෙනස් කරනු ලබයි.
අසීරු අවස්ථාවක සිනාසීම ජිහාඩයයි.දුෂ්කර අවස්ථාවක ඉවසීමෙන් සිටීම ජිහාඩයයි.නිවැරදි දෙයක් වෙනුවෙන් වෙහෙස වීම ජිහාඩයයි. මහළු දෙමාපියන් ආදරයෙන් රැකබලා ගැනීම ජිහාඩයයි. සමාව දීම ජිහාඩයයි. ජිහාඩය යනු ඉහත සඳහන් කල පරිදි අල් කුරානයේ සඳහන් වන දේ මිස මාධ්‍යයෙන් පෙන්වන භායනක දෙයක් නොවේ."
අනෙකුත් ඒබ්‍රහමීය ආගම් මෙන් ඉස්ලාමයේත් අවසාන විනිශ්චයක් ගැන කියවේ. එනම් ධර්මිෂ්ඨ මිනිසුන් අවසානයේදී පාරාදීසයකට යැවෙන බවත් අධර්මිෂ්ඨ මිනිසුන් අපායකට යවා දඬුවම් කෙරෙනු ඇති බවත් ය. ඉස්ලාම් ආගමික සංකල්ප අතරින් ඉස්ලාම් හි පංචස්තම්භ සහ ඉස්ලාම් නීතිය දැක්විය හැක.
ජිහාද් යන වැකියේ ඍජු අර්ථය "අරගලය /උත්සාහ කිරීම /වීරිය වැඩිම " ආදී යනුවෙන් පැවසිය හැක . එසේම ඉස්ලාමය තුළ ජිහාද් වර්ග කොට තිබේ ඉන් තමා තුළ ඇති වන පාපකාරී සිතුවිලි තන්හා කාරී සිතුවිලි සමග කරන්නා වූ ජිහාදය ඉහලම ජිහාදය යනුවෙන් නබි තුමන් පෙන්වා දී තිබේ .
ඉස්ලාමි ආගම නිකාය රැසකින් සමන්විත වේ.මෙම නිකාය අතර පැහැදිලි න්‍යායාත්මක වෙනස්කම් දක්නට ලැබේ. සුන්නි සහ ෂියා යනුද එවැනි නිකාය දෙකකි. ලෝක මුස්ලිම් ජනගහණයෙන් 85% සුන්නිවරුන් වන අතර ෂියා වරුන් සිටිනුයේ 15% කි. අනෙකුත් නිකායවල් එතරම් ව්‍යාප්තව නැත.
ෂියාවරු ‘ඡයෆාරි නීතිම්මාංසය’ නැමති නීති සම්ප්‍රදායන් අනුගමනය කරති. ෂියා මුස්ලිම්වරු අතර අනු කොටස් කිහිපයකි. විශාලතම ෂියා අනු කොටස වන්නේ ය. අනෙක් අනු කොටස් නම් ඉස්මයිලි සහ සැයිදියාහ් වේ.
ශරිආට යනු සාම්ප්‍රදායික ඉස්ලාමීය පණ්ඩිතයින් විසින් සකසන ලද ඉස්ලාමීය නීතියකි. එය දේව කැමැත්ත පිළිබඳ කියමනක් ලෙසද සැලකේ. "ඒ අනුව කටයුතු කිරීම මුස්ලිම්වරු හට තම ආගමික විශ්වාසය තහවුරු කිරීම සඳහා ස්ථාපිත කරන ලද ක්‍රමයකි”.
විවාහය සඳහා කාන්තාවන් සහ පිරිමින් උනන්‍දු කරවන ඉස්ලාමය ඉන් බැහැර වීමට ඇති දික්කසාදය නමැති මාර්ගය කටුක හා දුෂ්කර එකක් බවට පත්කර යුගදිවිය සතුටුදායක කරලීම සඳහාත්, ඔවුන් ජීවත්වන සමාජයේ යහපත සඳහාත් මග පෙන්වීම් ලබාදෙයි.
මලාඉකාවරුන් යනුවෙන් අරාබියෙන් හැදින්වෙන්නේ දේවදූතයන් ය. දෙවියන් විසින් මේ අය ආලෝකයෙන් මවන ලදි. මනුෂ්‍යයින්ට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් මොවුන් සදා අල්ලාහ්ට සේවය කරමින් සිටිති.
පුනර්ජීවනයේ දිනය පිළිබඳ විශ්වාසය මුස්ලිම්වරුන්ට ඉතා වැදගත් දිනයක් වේ. ඔවුන්ගේ විශ්වාසයේ හැටියට ගේ වෙලාව ද දෙවියන් විසින් මිනිසාට නොහැඟෙන ආකාරයෙන් කලින් නියම කල දෙයකි.