polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
පරිභෝජනයට ගන්නා ප්‍රධාන කිරි ආහාරය කිරි පිටි වීම නිසා කිරි වල වැදගත්කම වර්තමානයේ අඩුවෙන්මින් පවතී. කිරි පිටිමිල වැඩිවීම නිසා එයට ප්‍රතිචාරයක් වශයෙන් නැවුම් කිරි වෙත යොමුවී ඇත්තේ නාගරික පරිසරයේ පාරිභෝගිකයන්ගෙන් කුඩා ප්‍රතිශතයකි.
එළ ගව පට්ටි ගම මත පදනම්ව තිබිම සමග සසදා බැලීමේදී වනය පදනම් කරගෙන තණ කැවිමේ ක්රමමය මූලික වශයෙන් මී ගව පට්ටි සම්බන්ධයෙන් භාවිතාවන බව.
ශ්‍රී ලංකාවේ පරිභෝජනය කරන කිරි වලින් 67% ක් හා වෙළඳපොළට ඉදිරිපත් කරන කිරි හා කිරි නිෂ්පාදන වලින් ආසන්න වශයෙන් 80%ක්ම සමන්විත වන්නේ ආනයනය කරන ලද කිරි වලිනි.
අර්තාපල් ශාකය:-යුරෝපීය ජාතිකයන් 1400 අග සහ 1500යේ මුල භාගයේදී ඇමරිකනුවන් සමඟ සම්බන්ධවීමෙන් පසුව අර්තාපල් ලෝකයේ අනෙකුත් ප්‍රදේශ වෙත ද ව්‍යාප්තවූ අතර එතැන් පටන් එය වැදගත් ක්ෂේත්‍ර බෝගයක් බවට පත් වී ඇත.
යෙව් ගසක අත්තක වාර්ෂික වර්ධක වළලු 27ක් ලා වර්ණයෙන් එළය හා තද වර්ණයෙන් යුතු අරටුව සහ මජ්ජාව දැක්වෙන හරස්කඩක්
කලාව ඵෙතිහාසිකව මූර්ති, ගුහා චිත‍්‍ර,ගල් පර්වතයන්හි ඇඳි සිතුවම්, දළ වශයෙන් වසර 40000 කට පෙර පැලියෝලිතික යුගයට අයත්වන පාෂාණමය මෙවලම් දක්වා දිවගියද ඒවා නිර්මාණය කළ සංස්කෘතීන් පිලිබඳ දන්නා තොරතුරු අවමවීම හේතුකොටගෙන ඒවායේ කලාත්මකභාවය පිලිබඳ නිශ්චිත අර්ථකථනයක් දීම අසීරු කරුණකි. දකුණු අපි‍්‍රකාවේ ගුහාවකින් සොයා ගන්නා ලද වසර 75000 ක් පමණ පැරණි ඉතා කුඩා ගොලූබෙලි කටු සමූහය මෙතෙක් සොයාගෙන ඇති පැරණිතම කලාත්මක නිර්මාණයන් ලෙස සැලකේ.
බටහිර මධ්‍යතන යුගයේ බයිසැන්ටියානු සහ ගොතික් කලාව භෞතික සත්‍යයන් වෙත නොව බයිබලය සම්බන්ධ සත්‍යයන් වෙත යොමුවූවක් විය. දිව්‍යමය ලෝකයේ නොදුටු විශිෂ්ඨත්වය නිරූපනය කිරීම එහි ප‍්‍රධාන අභිලාෂයක් විය. මෙහිදී චිත‍්‍ර සඳහා රත්රන් යොදාගැනීම වර්ණවත් වීදුරු යොදාගැනීම මෙන්ම පරමාදර්ශීකෘත පැතලි රූපයොදාගැනීම සිදුවිය.
පුනරුද සමය පැරණි භෞතික ලෝකය අගය කළ එතුල මිනිසාට වැදගත් තැනක් හිමිවූ සංකල්පයන්හි නැවත පැමිණීමක් විය. මෙම සුසමාදර්ශී විතැන්වීම කලාකෘතීන් තුලින් නිරූපනය විය. මිනිස් සිරුරේ ද්‍රව්‍යත්වය සහ භූ දර්ශනයන්හි ති‍්‍රමාන භාවය නිරූපනය කිරීම මෙකළ දැකිය හැකි විය
අරාබි අක්‍ෂර වලින් ලියන ලද ඔටෝමන් අධිරාජ්‍යයේ වන මොහොමඞ් සුල්තාන්ගේ විචිත‍්‍රවත් අත්සන, ‘සදාකාලික ජයග‍්‍රාහකයා වූ අබ්දුල් හමීඞ්ගේ පුත‍්‍රයා වන මහමුද් ඛාන්’ යනුවෙන් එහි දැක්වේ.
ප්‍රංශ සවාරියට එක්වූ වෘත්තීයමය සයිකල් ධාවකයෙකු වූ වර්තමාන ලේඛක පෝල්ඩ්කමේප් පවසන්නේ මෙවන් හෙළිදරව්වල දී පිටස්තර පුද්ගලයා ක්‍රීඩකයන් සහ ක්‍රීඩා නිලධාරීන් සමග එදිනෙදා ගනුදෙනුවල නොයෙදෙන කෙනෙකු වීම වැදගත් බවය. එහෙත් ක්‍රීඩා බලවතුන් අමනාපකර ගැනීමේ පාඩුව අතිවිශාල විය හැක. 2007 බ්‍රිතාන්‍ය කුසලාන විකාශන අයිතිය යට අහිමි වූයේ ඔවුන් බ්‍රිතාන්‍ය පාපන්දු කණ්ඩායම දැඩිව විවේචනය කළේ යන චෝදනාව නිසාය. මෙය යට අහිමි වූ මිලියන ගණනක කොන්ත්‍රාත්තුවක් විය.
1990 සිට ක්‍රීඩාවේ වැදගත්කම, ලෝක ව්‍යාපාර සම්බන්ධයෙන් එහි බලපෑම සහ අනුග්‍රාහකත්වය සදහා වැය කෙරෙන විශාල මුදල ආදිය හේතු කරගෙන ගවේශනාත්මක පත්‍රකලාවේදය ද ක්‍රීඩාවට ආකර්ශනය වී ඇත. ක්‍රීඩා පත්‍රකලාවේදීන් වාර්තාකරන කරුණුවල සංවේදී බව මෙන් ම මේ සදහා වියදම් දැරීමට පුවත්පත් ආයතනවලට නොහැකි වීම නිසා මෙවැනි දිගු කාලීන ව්‍යාපෘති බොහෝ විට රූපවාහිනී වාර්තා වැඩසටහන් ලෙස එලි දැක්වේ.
මුද්‍රිත මාධ්‍යවේදීන්ට සිය තරගවලදී විශේෂ කාර්ය භාරයක් පැවරුවේ ලිග් බේස්බෝල් ක්‍රීඩාවේදී ය. ඔවුන් නිල ලකුණු සටහන් කරුවන් ලෙස නම් කෙරුණු අතර ලීගයේ නිල වාර්තාවල කොටස් කළ ලකුණු සටහන් සකස් කළේය.1980 දී මෙම කාර්යයෙන් ක්‍රියාකාරී පත්‍රකලාවේදීන්ව ඉවත් කෙරුණි. ඔවුන්ගේ හවුල්වීම තරගයේ ප්‍රතිඵලයට බලපෑම් නොකළද අවශ්‍යතාවන්ගේ ගැටීමක් ඇතැයි සැලකීම මේ සඳහා හේතු විය.
අනෙක් වාර්තාකරුවන් මෙන් නොව ක්‍රීඩා වාර්තාකරුවන්ට වාර්තාකරණය සඳහා ඇති කාලය සීමිතය. මන්ද ක්‍රීඩා ඇරඹෙන්නේ දිනයේ සැඳෑ භාගයේ වන බැවිනි. එහෙත් අනිකුත් වාර්තාකරුවන් මෙන් මොවුන් ද වෘත්තීයමය සහ සදාචාරාත්මක සම්මතයන් පිළිපැදිය යුතුය. කිසිම කණ්ඩායමකට නැඹුරුවක් නොදැක්විය යුතුය. ක්‍රීඩා කණ්ඩායම්වල දත්ත වාර්තා ගොනු කිරීමට සිදුවේ.
ක්‍රීඩා සිදුවීම් ක්‍රීඩාවට ම සීමා නොවන අතර සමාජයීය හා දේශපාලන වැදගත්කමකින් ද යුක්ත විය. උදාහරණ:- රෝමින්සන් බේස්බෝල් වර්ණ බාධකය බිඳ දැමීම. වර්තමාන සුපිරි ක්‍රීඩා තරුවල ආදායම් මට්ටම, තහනම් උත්තේජක භාවිතය,ක්‍රීඩා භූමි ආදිය ගොඩනැගීම සඳහා රජය දරණ වියදම් ආදිය සැලකීමේ දී තවමත් ක්‍රීඩා පුවත් වැදගත් බවක් පෙනීයයි.
ක්‍රීඩා පත්‍රකලාවේදය යනු ක්‍රීඩා පුවත් සහ සිද්ධි පිළිබඳව වාර්තාකරණයයි. ක්‍රීඩා පත්‍රකලාවේදීන් බැරෑරුම් සිද්ධි වාර්තා නොකරන නිසා බොහෝ පුවත්පත්වල ක්‍රීඩා අංශයට “ සෙල්ලම් බඩු අංශය ”නම් නමක් පටබැඳ ඇත. ධනයෙන් , බලයෙන් සහ බලපෑමෙන් ක්‍රීඩා වැඩෙන විට මෙම පත්‍රකලාවේදය ද වර්ධනය වී ඇත.
එහෙත් මෙසේ වසා දැමීමට පෙර සිට ම විලියම් හිල්ගේ අනුග්‍රාහකත්වයෙන් වසරේ ක්‍රීඩා ග්‍රන්ථය සඳහා වාර්තා ත්‍යාගයක් නිර්මාණය කෙරුණි. 1989 දී මුල්වරට මෙය දිනා ගත්තේ විශ්වවිද්‍යාල ඔරු පැදීමේ තරග පිළිබඳව ඩැන් ටොපොල්ස්කි රචනා කළ ග්‍රන්ථයකට ය.
ප්‍රවෘත්ති ආයතනයක ක්‍රීඩා ජනමාධ්‍ය අත්‍යවශ්‍ය අංගයකි. සමහර ප්‍රවෘත්ති ආයතන ක්‍රීඩා සඳහා ම කැපවී ඇත.
උදාහරණ - ප්‍රංශයේ “ ලා ඉක්විප් ”, ඉතාලියේ “ ලා ගැසටා ඩෙලෝ ස්පොට් , සහ දැන් ප්‍රකාශනය නොවන බ්‍රිතාන්‍යයේ "ස්පෝටින් ලයෆ්" ය.
1980 සහ 1990 දශකවල ලන්ඩනයේ චැරීන් හරස්වීදියේ එක් වෙළඳ සැලක් සම්පූර්ණයෙන් ම ක්‍රීඩා ග්‍රන්ථ සඳහා වෙන් කොට තිබිණි. එහෙත් ඇමසන් වැනි අන්තර්ජාල පොත් අලෙවි වෙබ් අඩවි නිර්මාණය කිරීමත් සමග මෙම අලෙවි සැල වසා දැමුනි.
ක්‍රීඩා පත්‍රකලාවේදීන් ක්‍රීඩා, චරිත පාදන ඉතිහාස සහ විමර්ශන ආදී ක්‍රීඩා අංශ සම්බන්ධයෙන් ජනප්‍රිය ග්‍රන්ථ රචනා කොට ඇත.
මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව, මැදුම් පිළිවෙත හෙවත් ආර්ය අශ්ටාංගික මාර්ගය යනු, උන්වහන්සේ විසින් අවබෝධ කරගත් විමුක්තිය කරා මෙහෙයවන මාර්ගයෙහි ස්වභාවය විස්තර කිරීමට සිද්ධාර්ථ ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ භාවිතා කළ පදයයි. මජ්ඣිම පටිපදා යන්න බුදුන් වහන්සේ විසින් පළමුව භාවිතා කර ඇත්තේ, උන්වහන්සේගේ පළමු දේශනාවෙහිදී කාමසුකල්ලිකානුයෝගය සහ අත්තකිලමතානුයෝගය යන අන්ත අතහැර පිළිපාදිය යුතු ආර්ය මාර්ගය ලෙස ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය විස්තර කිරීමටයි.
"ආර්ය" යන වචනයහි තේරුම “උතුම්” යන්නයි. බුදු,පසේබුදු,මහරහත් උතුමන්ලා වහන්සේලා ද ආර්ය නම් වෙති. මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව,උන්වහන්සේලා විසින් පිළිපදින ලද අංග අටකින් යුත් ප්රවතිපත්ති මාර්ගයක් නිසා ආර්ය අශ්ටාංගික මාර්ග යන නමින්ද හැදින්වේ.
පසුව පාලි සාහිත්‍යය විසින්, ශාශ්වත දෘෂ්ටිය සහ උච්ඡේද සෘෂ්ටිය යන අන්ත අතර මැදි දැක්මක් වන ප්‍රතීත්‍යසමුත්පාදය පිළිබඳ බුදුන් වහන්සේගේ ධර්මය හැඳින්වීමටද මැදුම් පිළිවෙත යන පදය යොදා ගති.
මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව යනු ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයට අනුව ජීවත් වීමයි. උච්ඡඡේද වාදයත් ශාස්වත වාදයත් අතර වූවක් නොව මෙය ඉන් බොහො වෙනස් වූවකි.මෙහි මධ්‍යම යන්නේ අර්ථය ප්‍රධාන යන්නයි.
සසර දුක් නැති කිරීම “දුක්ඛ නිරෝධ” නමින් හැදින්වේ. මධ්යලම ප්රයතිපදාව සසර දුක් නිවාලන ,නිවනට පමුණුවන ප්‍රතිපත්තිය වන හෙයින් දුක්ඛ නිරෝධගාමිණී පටිපදා නමින් ද හැදින්වේ.
1947 ලංකා නිදහස් පණත 1947 විසින් නව ඩොමීනියන් රාජ්‍යය සඳහා භාවිතා කරනුයේ "ලංකාව" යන නාමයයි; පණත තුල කිසිතැනෙක "ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය" යන පදය භාවිතා වන්නේ නැත. ), 1948දී, බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවට නිදහස ප්‍රදානය කෙරුනේ ලංකාව ලෙසිනි. 1972දී, පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුල ජනරජයක් බවට ලංකාව පත්වූ අතර, එහි නම "ශ්‍රී ලංකාව" බවට වෙනස් කෙරිනි. ලංකාව, ඉන්දියාවේ දකුණු දිග වෙරළෙන් කිමී 31 පමණ දුරකින් පිහිටි දකුණු ආසියාවේ, දිවයින් රාජ්‍යයක්ව පැවතුණි.
ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් නිර්මාණය කරන ලද්දේ ද්වි පාර්ශ්වික ව්‍යවස්ථාදායකයක් සහිත සෙනෙට් සභාවක් සහ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයක්, ජනප්‍රිය ලෙස තේරී පත් වූ සභාව වක්‍රව සෙනෙට් සභාව ලෙස නම් කිරීමෙනි.රාජ්‍ය නායකයා වූයේ ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල් විසින් රට නියෝජනය කළ බ්‍රිතාන්‍ය රජතුමා ය. ආණ්ඩුවේ ප්‍රධානියා අගමැති වූ අතර ඔහු/ඇය සහ ඔහුගේ කැබිනට් මණ්ඩලය ව්‍යවස්ථාදායකයේ විශාලතම දේශපාලන පක්ෂයෙන් සමන්විත විය.
1962 දී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ රැඩිකල් ප්‍රතිපත්ති යටතේ බොහෝ බටහිර ව්‍යාපාරික වත්කම් ජනසතු කරන ලදී.අත්පත් කරගත් වත්කම් සඳහා වන්දි ගෙවීම සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජනපදය හා එක්සත් රාජධානිය සමඟ ආරවුල් ඇති විය.එවැනි ප්‍රතිපත්ති ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ බලය තාවකාලිකව පහත වැටීමට තුඩු දුන් අතර එක්සත් ජාතික පක්ෂය කොන්ග්‍රසයේ ආසන ලබා ගත්තේය.කෙසේ වෙතත්, 1970 වන විට, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය යළිත් වරක් ප්‍රමුඛ බලවේගය විය.
1964 දී බණ්ඩාරනායක මහත්මිය සමඟ ට්‍රොට්ස්කිවාදී පක්ෂයක් සමඟ ආචාර්ය එන්. එම්. පෙරේරා සමඟ මුදල් ඇමති ලෙස සන්ධාන රජයක් පිහිටුවීය. එසේ වුවද, සිරිමාවෝ අන්ත වාමාංශය තෘප්තිමත් කිරීමට අසමත් වීමෙන් පසුව, මාක්ස්වාදී මහජන විමුක්ති පෙරමුණ 1971 දී ආණ්ඩුව පෙරළා දැමීමට උත්සාහ කළේය. 1972 දී බ්‍රිතාන්‍ය, සෝවියට් හා ඉන්දියානු ආධාර ඇතිව කැරැල්ල මැඩපවත්වන ලදී.
ක්‍රි.ව. 1972 මැයි 22 දින ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයක් මගින් නව ව්‍යවස්ථාව සම්මත කරන ලදී. එමගින් රටේ සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි නම ශ්‍රී ලංකා ලෙස වෙනස් කරන ලදී. රට නිල වශයෙන් පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය තුළ ජනරජයක් බවට පත් වූ අතර විලියම් ගෝපාලව ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු ජනාධිපතිවරයා බවට පත්විය.
ලංකාවේ රජයට ගැටළු කිහිපයක් ඇති අතර, ප්‍රධාන වශයෙන් රජය නියෝජනය කළේ ජනගහනයෙන් සුළු කොටසක් පමණි, ප්‍රධාන වශයෙන් ධනවත්,ඉංග්‍රීසි උගත් ප්‍රභූ කණ්ඩායම්.සිංහල හා දෙමළ බහුතරය ඉහළ පංතියේ සාරධර්ම හා අදහස් බෙදා නොගත් අතර මෙය බොහෝ විට කැරලි වලට තුඩු දුන්නේය.
දෙවන එලිසබෙත් රැජින සිය රාජාභිෂේක දිවුරුමේදී "ලංකා ජනතාව පාලනය කිරීමට පොරොන්දු විය . ඔවුන්ගේ නීති හා සිරිත් විරිත් අනුව". රාජාභිෂේකයේදී ලංකාවේ ප්‍රමිතිය ශ්‍රීමත් එඩ්වින් ඒ. පී. විජයරත්න විසින් දරනු ලැබීය.
හිංගර්ට් මහතා ලංක‍ාවට පැමි‍ණියේ වාරි ඉං‍ජිනේරුවරයකු ලෙසිනි. ඒ ඉංග්‍රීසි යටත් විජිත නිලධාරියකු ලෙස ‍ලංකාවේ වාරිකර්මාන්තයට සේවය කිරීම සදහාය. දහනව වැනි සියවසේ මුල් කාර්තුවේ පැමිණි මොහුගේ මුල්ම රාජකාරී බල ප්‍රදේශය වූයේ යාපනයයි. මොහුට හෙන්රි එබිනේෂන් හිංගර්ට් නම් තරුණ පුත‍තෙක්ද වූහ. තම පියාගේ ආභාෂයෙන් හෙන්රි එබිනේෂන් හිංගර්ට් තරුණයාටද වාරි කර්මාන්තය පිළිබදව දැනුම හා ආභාෂය ලැබීය. පිය පුතු දෙපල ලංකාවේ විවිද පලාත්වල වාරිකර්මාන්තය ආශ්‍රිතව කටයුතු කලහ.
විවාහයෙන් පසුව ඇල්ලෙවෙල වැව ඉස්මත්තේ පිහිටි වාරිමාර්ග නිළධාරීන් සදහා රජයෙන් ලබාදෙන නිළ නිවසේ මෙම හිංගර්ට් යුවල පදිංචි වූහ. විවාහයෙන් පසුව දියෝනිස් හාමි ලෙස හැදින්වූ හිංගර්ට් මහතාගේ බිරිදගේ නම වෙනස් කෙරුනි. ඇයට ජර්මානු නමක් භාවිතා කලාය. ඒ රෝස් හිංගර්ට් ලෙසය. පසුව මෙම පවුල දරු දැරියන් එකෙ‍ාලොස් දෙනෙකුගෙන් සමන්විත විය. එම පවුලෙන් පසුව ජර්මන් ජාතික හිංගර්ට් පරම්පරාව ලංකාවේ ව්‍යාප්ත විය.
හිංගර්ට් පියපුතු දෙදෙනාම මෙම වැවේ නඩත්තු කටයුතු සිදුකරමින් සිටයහ. එහෙත් වැඩි කලක් යන්නට මත්තෙන් ජ්‍යේෂ්‍ඨ හිංගර්ට් මහතා සිය වැඩ රාජකාරී තම පුතුට භාරදෙන ලදී. පියාගේ අඩි පාරේ ගොස් වාරි ඉංජිනේරුවරයෙකු බවට පත්වුන හෙන්රි එබිනේෂන් හිංගර්ට් මහතාට ඉංග්‍රීසි ආණ්ඩුව වැව් පහක වගකීම භාරකරනු ලැබීය. ඒ අනුව ඇල්ලේවෙල, මුරුතමුරය, ලේනබටුව, සහ දෙනගම ආදි වැව් වල භාරකාරිත්වය ඔහුට පැවරුණි.
මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ ඇල්ලේවෙල වැව පිහිටා තිබෙන්නේ හක්මන කඹුරුපිටිය ප්‍රධාන මාර්ගයේ ඊරියතොට ප්‍රදේශයේය. හෙක්ටයාර 675ක් පුරා පැතිර පවතින විහාරකැලේ රක්ෂිතයෙන් වැව පෝෂනය වේ. දිවයින පුරා පිහිටි වැව් අතරින් ඇල්ලේවෙල වැව සුවිශේෂී වේ. අඩුම දිගකින් යුත් වැව් බැම්ම සහ නෑමට තොටුපලක් නොවීම මීට ප්‍රධාන හේතු සාධකයන්ය.
දීත්තිමුන්නි අ‍ාර්ච්චිගේ දියෝනිස් හාමි නම්වූ එම රූමත් තරුණිය සහ වැව්භාර හෙන්රි එබිනේෂන් හිංගර්ට් මහතා පෙන්වතුන්වී වැඩිකල් නොගොස්ම විවාහ වුහ. මෙවැනි විවාහ එකල ජනසමාජයට නුහුරු නුපුරුදු විය. එම නිසා මනාලියගේ පාර්ෂවයේ නැදැයන් මෙන්ම ප්‍රදේශවාසීහුද මෙම විවාහයට මුලදී විරුද්ද විය.
ශ්‍රී ලංකාවට ක‍ැමතිව සිංහල කතක් විවාහ කරගෙන සිටි ජර්මන් ජාතික හිංගර්ට් මහතා 1981 වර්ෂයේදී මිය ගියේය. එක් රටක ඉපදී තවත් රටක මිය ගිය ඔහු වෙනුවෙන් හඩන්නට එකදු ජර්මානුවකු නොවීය. නමුත් ඔහු වෙනුවෙන් ජර්මන් සිංහල සම්භවයක් සහිත හිංගර්ට් පරපුරම හඩා වැටුණාහ.
සිංහල සමාජයේ හැදුනු වැඩුනු ජර්මන් ජාතික හෙන්රි එබිනේෂන් හිංගර්ට් මහතා ප්‍රදේශයේ සිටි රූමත් තරුණියකට හිත ඇදී ගියේය. ඇය ඊරියතොටට නුදුරු කරපුටුගල ප්‍රදේශයේ ජීවත්ව සිටියාය.
පනාකඩුව තඹ සන්නස යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ, මොරවක් කෝරලේ, පනාකඩුව ගම්මානයේ, තිබී සොයාගත් තඹ-සන්නසකි. එය තඹ තහඩු තුනකින් සමන්විත වන අතර තහඩුව දෙපැත්තේම ලියා ඇත. මෙම තඹ-සන්නස වැදගත් වන්නේ එය ශ්‍රී ලාංකික රජෙකු විසින් පළමු වරට කරන ලද තඹ-සන්නස් ප්‍රදානය වන බැවිනි. මෙම තහඩු දැන්ට කොළඹ ජාතික කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනයට තබා තිබේ.පනාකඩුවේ තඹ සන්නස දැනට හමුවී ඇති ලොව පැරණිම ස්තුති කාඩ්පත ලෙස සැලකේ.
පළමුවන විජයබාහු රජු විසින් අනුරාධපුරයේ මාළිගා සභාවෙන් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද විශේෂ ප්‍රදානයක් පිළිබඳ මෙම තඹ-සන්නසෙහි සටහන් වේ. චොල ආක්‍රමණය අතරතුර සැඟවී සිටියදී රජුට, ඔහුගේ පියාට සහ රාජකීය පවුලේ සෙසු සාමාජිකයින්ට ලබා දුන් ආරක්ෂාවට හා චොල ආක්‍රමණ හමුවෙ සටන් කිරීමට දුන් සහයට කලගුණ සැලකීම සඳහා සිත්නාරුබිම් හි අධිපති බුදල්නා හෙවත් බුද්ධ රාජ නාග වන, රුහුණෙහි දණ්ඩනායක වෙත මෙම ප්‍රදානය ලබා දී ඇත.
රුහුණේ සිටි බල සමිපන්න ජන ප්‍රධානි‍යෙකු ලෙස බුද්ධරාජ හෙවත් සින්නරුබිමි බුදල්නාවන්ඉතිහාසයට එක්ව සිටී. අනුරාධපුර රාජධානිය බිඳ දමමින් චෝල ආක්‍රමනික රජ උරුමක්කාර‍යින් සමූල ඝාතනය කරද්දී පන රැකගනිමින් කීර්ති කුමාරයා ඇතුලු ‍රජ පවුල ‍රෝහණයට පැමිණෙයි. කීර්ති කුමරුගේ පියා වන මුගලන් රාජ්‍ය උරුමක්කාරයෙක් විය රහසේ රුහුණු මොරවක්කෝරලයට පලාගිය ඔවුහු රැකබලාගත්තේ සින්නරුබිම් බුදල්නාවන් විසිනි.
1948 දී පනාකඩුවේ ගොවියෙකු වන එස්.ජී කරොලිස් අප්පුහාමි විසින් මෙම තඹ තහඩු සොයා ගන්නා ලදී. තහඩු රත්තරන් නොවන බව සොයාගෙන ඒවා පසෙකට දමා තිබී පසුව ඔහු නිතර නිතර අසනීප වීමට පටන් ගත් විට, අප්පුහාමි සිතුවේ මෙම තහඩු වල යම් අවාසනාවක් නිසා එය සිදුවන බවය. එම නිසා ඔහු ඒවා තම ඥාතියෙකු වන බෞද්ධ භික්ෂුවකට භාර දුන් අතර වසරකට පමණ පසු තඹ තහඩු මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතාගේ අතට පත්විය.
ඓතිහාසිකමය අගයෙන් යුතු වූ පනාකඩුව තඹ සන්නස මෙරටදී හමු වු පැරණිතම තඹ සන්නස ද වෙයි. මොරවක් කෝරලය ඉතිහාසය පුරා සිදුවූ විවිධ සිදුවීමිවල දී වැදගත් විය. පනාකඩුව යනු එහි පිහිටි සුන්දර ගැමි පරිසරයකි. 1948 දී පෙබරවාරි මාසයේ දී සිය බෝගහදෙණිය නැමති කුඹුරෙහි වැඩකරමින් සිටි සුරවීර ගමගේ කරෝලිස් අප්පුහාමි නැමති ‍ගොවියෙකුට මෙම මහාර්ඝ වස්තුව හමුවී ඇත.
පනාකඩුව තඹ සන්නස ලියවා තිබෙන්නේ පළමු වන විජයබාහු රජතුමා විසිනි. එය විජයබාහු රජු විසින් තමාට පක්ශපාති වූ සිත්නාරුබිම බුදල්නා නම් බුද්ධරාජ නිලධාරියාට කළගුණ සලකනු වස් ලියවා තිබේ. මෙහි පළමු පේලි තුනෙන් විජයබාහු රජුව වර්ණනා කර තිබේ. මෙය පනාකඩුව ප්‍රදේශයෙන් හමු වූ නිසා මේ නම යෙදි තිබේ. ක්‍රි.ව.12 වන සියවසේ ඉතිහාසය ඉගෙනීමට ප්‍රයොජනවත් වේ.
මහ විජයබා නමින් රජ පැමිනි කීර්ති කුමාරයාට එම ගමන ‍යාමට අවශ්‍ය සේනා සංවිධාන කටයුතු සිදු කරමින් කටයුතු කර තිබෙන්නේ බුදල්නාවන් විසින්ය. මහවිජයබාවන් විසින් තමන් ඇතුලු රජ පවුලට කරනලද එම අප්‍රමාණ සැලකිල්ල වෙනුවෙන් කළගුණ දැක්වීම පිණිස රාජකීය ප්‍රදානයන් පිලිබඳ වූ සන්නස අද ප්‍රකටව පවතින්නේ පනාකඩුව තඹ සන්නස ලෙසිනි.
පනාකඩුව තඹ සන්නසෙහි පත්‍ර තුනක් වෙයි. එක්පත්‍රයක පේලි හතපැලින් ඇත. ඒඅනුව අක්‍ෂර පේලි විසිඅටක් එහි වෙයි. පළමු සහ තෙවැනි පත්‍ර දෙකෙහි ඇතුල් පැත්තේද, දෙවැනි පේලියේ ‍දෙපැත්තේ මද වශයෙන් නම අන්ෂර සටයන් ‍කොට තිබේ. කෙලවර හිල් දෙකක්ද විද ඇත. එය නූලකින්බැඳ පුස්කොල පොතක් ලෙස පරිත්‍යාග කොට ඇති බව එමගින් සිතීමට හැක.
තේරුම – ලංකාදීප පෘථිවි නමැති තරුණ කාන්තාවගේ පරම්පරාගත උරුමය අනුව ස්වාමියා වූ සිරිසඟබෝ විජයබාහු රජතුමන් වහන්සේ තමාගේ වික‍්‍රමයෙන්.
පනාකඩුව තඹ සන්නස මගින් බුදල්නාවන්ගේ පරමිපරවෙන් පැවත එන්නන්ගෙ‍න් දඩ අයකර නොගැනිම, සිරගත නොකිරීම, දේපල රාජසන්තක නොකිරීම, බලවත් අපරාදයක් සිදුකලද ඒ සඳහා තෙවරක්ම සමාව දීම ආදී බො‍හෝ රාජකීය වරප්‍රසාද ප්‍රදානය කර ඇත.
සිංහ‍ලේ ‍‍ශ්‍රේෂ්ඨතම නරපතියෙක් වූ පළමුවැනි විජයබාවන්විසින් තමන්ට උදව් උපකාර කළ සිත්නාරුබිම් බුදල්නා නායකයාට ප්‍රදානය කරන ලද්දා වූ පනාකඩුව තඹ සන්නස මඟින් රාජකීය වරප්‍රසාද පිළිබඳව කියවෙයි.
පුරාවිද්‍යා චක්‍රවර්තී කඹුරුපිටියේ වනරතන නාහිමියෝ මෙම තඹ සන්නසෙහි අප්‍රමාණ වටිනාකම ලොවට හෙළි ක‍ලේ සිංහල ඉතිහාසයේ බොහෝ සිදුවිමි සත්‍ය බව ප්‍රකට කරවමින් මෙන්ම ඊට තවත් පරිච්ඡේදයක් ද එක්කරමිනි.
පනාකඩුවෙන් සොයාගන්නාලද මෙම තඔ සන්නසට පෙර ඉතිහාසඥයින් විස්වාස කලේ පැරණිතම තඹ සන්නස නිශ්ශංක මල්ල රාජසමයට අයත් බවකි. එ‍හෙත් ඊට පෙරද තඹ සන්නස් ලියූ බව මෙමගින් තහවුරු වේ.
පද්‍යන් ගද්‍යන් අතර වූ චමාපු කාව්‍යමය භාෂා ‍ශෛලියක් පනාකඩුව සන්නසට වෙයි කඹුරුපිටියේ වනරතන නාහිමියන් එලෙස පෙලගස්සන ලද පබැදුමක් මෙලෙස දැක්විය හැකිය.
දිගින් අඩියකුත් අඟල් එකහමාරක් ද පලලින් අඟල් තුනක්ද වෙයි. අඟලකින් අටෙන් එකක් පමන ගණකමක් ඇත. පනාකඩුව තඹ සන්නස රාත්තල් දෙකකුත් අවුන්ස දෙකහමාරක් බරය.
පනාකඩුව තඹ සන්නස නිසා රුහුණේ මොරවක් කෝරලයද සියලු දෙනාගේ අවදානයට යොමු විය. මාතරට ආස්වාදයක් වූ එම මොරවක් කෝරලයේදී සුරැකි උරුමය ජාතික උරුමයක් වේ.
තේරුම – මංගල ශ‍්‍රියක් වේවා, ශ‍්‍රීමත් වූ අපයන්ත ලෝකොත්තර ගුණ සමූහයෙන් ඉතිරෙන සකළ ජම්බුද්වීපයෙහි අන්‍ය ක්‍ෂති‍්‍රය සමූහයා
කෑමට ගතහැකි කොල වර්ග පලවැල ගෙනත් දෙමින් බුදල්නාවන් විසින් මෙම රජ පවුල රැක බලාගත්බව පනාකඩුව සන්නස මගින් නොසඟවා පවසා ඇත.
තේරුම - සහෝදර වූ ආදිපාද – මහාදිපාද – යුවරජ ආදී රාජ සමූහයා අභිමුඛයෙහි සිංහ වික‍්‍රමය ඇත්තේ විය ගහ ඔසොවා දෑතින් දරමින්
තේරුම – දිනයෙහි අනුරුධපුරවරෙයහි සිංහාසනාරූඪ ව කිරීට මාණික්‍ය රශ්මියෙන් පැතුරුණු සේසත් ඇතුළත ආලෝක කරමින් වැඩ හිඳ
තේරුම – “රුහුණු දඩනායක සිත්තරු බිම් බුදල්නාවන්” අප සොළී දෙමළුන්ගෙ ආයුධ බලයෙන් ස්වකීය රාජ්‍ය බලයෙන් පිරිහී
උල්පත් පෑනේ භාවිත වන්නේ ජලය සහිත දියර තීන්ත පෑන් තලය මගින් විසිරුවා හෑරීමයි. පෑන් තලයට තීන්ත ලෑබෙන්නේ පෑනේ තිබෙන තීන්ත ටෑන්කියක් මගින් ගුරුත්වාකර්ශන බලය හා කේශාකර්ශන බලය යදාගෑනීමෙනි. උල්පත් පෑනේ තීන්ත ටෑන්කිය නෑවත පිරවීමට හෝ අලුත් එකක් යෙදීමට හෑකිය. නෑවත පිරවීමට හෑකි තීන්ත ටෑන්කි සහිත උල්පත් පෑන් වල, බෝතලයෙන් ඉහලට තීන්ත ගෑනීම සදහා පිස්ටනයක් වනි යාන්ත්‍රනයක් ද තිබේ.
පෑන යනු තීන්ත භාවිතා කර යම් මතුපිටක, විශේෂයෙන් කඩදාසිවල ලිවීමට යොදාගන්නා දිග, සිහින්, වටකුරු උපකරණයකි. බෝල්පොයන්ට් පෑන, රොලබෝල් පෑන, උල්පත් පෑන, ෆෙල්ට් තුඩු පෑන ආදී පෑන් වර්ග කිහිපයක් තිබේ. අතීතයේදී ඉපි පෑන, පිහාටු පෑන, තීන්තවල ගිල්වන පෑන ආදී පෑන් වර්ග භාවිත කර ඈත. වර්තමානයේදී විවිධ වර්ණවලින් හා වර්ණ කිහිපයක් සහිත පෑන් භාවිත වන නමුත් බහුලවම භාවිත වන්නේ නිල් හා කලු තීන්ත වලින් යුතු පෑන්ය.
රෝලබෝල් පෑන ක්‍රියා කරන්නේ ජලය සහිත දියර තීන්ත හෝ ජෙල් තීන්ත බෝල්පොයින්ට් පෑනේ ආකාරයටම ආලේප කිරීමෙනි. දුස්‍රාවිතාවය අඩු තීන්ත, තෙල් සහිත තීන්ත වලට වඩා පහසුවන් කඩදාසි වලට උරාගන්නා අතර ලියන මතුපිට පෑන චලනය කිරීමද පහසුය.
බෝල්පොයින්ට් පෑන ක්‍රියා කරන්නේ තෙල් සමන්විත තීන්ත, පිත්තල, වානේ හෝ ටන්ස්ටන් වලින් සෑදු මි.මී 0.7–1.2 පමණ වන ඉතා කුඩා ගෝලයකින් ආලේප කිරීමෙනි.
බළල් පවුලේ අනෙකුත් සත්වයින් මෙන් සිංහයාද සමාජශීලී සත්වයෙකි. බොහෝ සත්ව විශේෂවල මෙන් වඩාත් සමාජශීලී වන්නේ ගැහැණු සතුන්ය. පිරිමි සතුන් පරිණත අවධියේදී රැලෙන් පිටමං වන නමුදු ගැහැණු සතුන් දිගටම තම රැල අතහැර නොයයි. සිංහ රැලක සිංහයන් 15 පමණ සිටී එයින් වැඩිම කොටස ගැහැණු සතුන්ය. ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපාර්ශවයටම අයත් පැටවුන් කිහිප දෙනෙක් එක් රැලකට අයත්වේ. බොහෝ විට සිංහ රැළක ඇත්තේ එක් වැඩුණු පිරිමි සිංහයෙකු පමණය.
සිංහයන් වැඩි කාලයක් විවේකීව ගතකරයි. දවසේ විසි හතර පැයෙන් පැය විස්සක්ම මෙසේ අක්‍රීයව ගතකරති. එහෙත් ඔවුහු ඕනෑම අවස්ථාවන සක්‍රිය වියහැක. දවසේ පැය දෙකක් පමණ ඇවිදිමින් ගත කරති. ආහාර ගැනීම සදහා ගත කරන්නෙ මිනිත්තු පණහක් පමණය.
නිර්මණයන් පිලිබද බිදවැටුම් ආයතනයෙන් ආයතනයට වෙනස් විය හැකි නමුත් පහත දැක්වෙන්නේ ආයතනයක් තම ජීවිත කාලය තුල සාමන්‍යයෙන් මුහුන දිය හැකි පොදු තත්වයන්ය.
මමියක් යනු, හිතාමතා හෝ අහම්බෙන් හෝ රසායනයන්, අධික ශීතල, ඉතා අඩු ආර්ද්‍රතාවය හෝ, වාතය නොමැති වීම වෙතට නිරාවරණය වීමෙන්, එහි සම සහ ඉන්ද්‍රියයන් සංරක්ෂණය වීම නිසා, සිසිල් සහ වියලි තත්ත්වයන් යටතේ තැබුවහොත් තවදුරටත් ක්ෂය නොවන, මරණයට පත්වූ මනුෂ්‍යයෙකු හෝ සත්ත්වයෙකු වෙයි. මිනිසුන්ගේ හා අනෙකුත් සතුන්ගේ මමීන්,අසමාන්‍ය තත්ත්ව හරහා ස්වාභාවික සංරක්ෂණයේ හෝ මරණ සුරක්ෂා කිරීම සදහා වු සංස්කෘතිකමය මානව කෘති වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ලෝකයේ විවිධ ප්‍රදේශ වලින් හමුවී ඇත.
මෑත කාලීන සිංහල ලේඛණ වල කුණ්ඩලිය බහුලව නොයෙදෙන නමුත් සමහර ස්වාධීන ලේඛකයන් විසින් එය යම් අවස්ථා වලදී භාවිත කරනු දැකිය හැක. සමහර කලාත්මක ලේඛනවල දී මාතෘකාවක පෙනුම ඔපවත් කිරීමට එය දෙපසින් කුණ්ඩලිය සලකුණු දෙකක් යොදා භාවිත කරන අයුරුද දැකිය හැකි වේ.
පුරාණ සිංහලයෝ සිය ලේඛණ කටයුතු සිදු කළේ පුස්කොළ පොත් මත පන්හිඳක් මගින් ලිවීමෙනි. පුස්කොළ පොත මත පන්හිඳෙන් ලිවීමේ දී වාක්‍ය දෙකක් වෙන් කිරීමට නැවතීමේ තිතක් තැබුවහොත් පුස්කොළ පොත ඉරී යාමට ඉඩ ඇති නිසා, පුස්කොළ පොතට හානියක් නොවී පහසුවෙන් සලකුණු කළ හැකි කුණ්ඩලිය භාවිතයට පැමිණි බව මේ සම්බන්ධ එක් මතයකි .
මෙම සළකුණ පරිගණක ආශ්‍රයෙන් සකස් කරනු ලබන කිසියම් ලිපියකට අන්තර්ගත කිරීමට අවශ්‍ය නම් ඒ සඳහා නව විජේසේකර යතුරුපුවරුව - සිංහල යුනිකේත ඔබගේ පරිගණකයේ ස්ථාපනය කරගෙන තිබිය යුතුය. එහිදී සිංහල භාෂාව තෝරාගෙන යතුරු පුවරුවෙහි දකුණුපස යතුර සමඟ නැවතීමේ තිත එකවිට යෙදිය යුතුය.
විරාම ලක්‍ෂණය කුණ්ඩලිය නමිවේ. මෙය යෙදෙන්නේ කිසියම් ශබ්දයක් සංකේතවත් කිරීමට නොවන බැවින් සිංහල හෝඩියට අනුව අකුරක්වත් පිල්ලක් වත් නොවේ. වාක්‍යයක් හෝ ඡේදයක් හෝ අවසන් වන බව හඟවනු වස් මෙම කුණ්ඩලිය යෙදෙයි . කුණ්ඩලිය, සිංහල භාෂාවට අනන්‍ය විරාම ලක්‍ෂණයකි .
කුණ්ඩලිය භාවිතාකල මෑත කාලීන ලියවිලි අතර 2009 වසරේදී ශ්‍රීලංකා කැබිනට් අනුමැතිය ලද ඉ- රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තිය සැලකිය හැක. එම ලියවිල්ලේ සිංහල සංස්කරණයේ පමණක් නොව දෙමළ සහ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ වලද අවසානය කුණ්ඩලියක් මගින් හුවා දක්වාඇත.
විද්‍යාලේඛණය යනු විද්‍යාත්මක අධ්‍යාපනය පිළිබඳ විද්‍යා ක්ෂේත්‍රයෙන් පරිබාහිර කෙනෙකුට වූව තේරුම් ගත හැකි ආකාරයට රචනා කිරීමයි. මෙය විස්තරාත්මක හෝ කථාන්දර ස්වරූපයෙන් ගත හැක. සෑම විද්‍යා ලේඛණයක්ම පාරිසරික සන්නවේදනයට අදාල නොවේ. අදාල වන්නේ පරිසරයට සමබන්ධ විද්‍යා ලේඛණ පමණි. මෙමගින්ද පාරිසරික පත්‍රකලාවේදය පෝෂණය වී ඇත.
පාරිසරික සන්නවේදනය තුළ සොබාදහම් ලේඛණය,විද්‍යා ලේඛණය,පාරිසරික සාහිත්‍ය, පාරිසරික අර්ථ විවරණය, සහ පාරිසරික පක්ෂපාති ලේඛණ ආදී ප්‍රභේද පවතී. මෙම ප්‍රභේද සමහර විට එකිනෙකාගෙන් වෙන් කර හඳුනා ගැනීම අපහසු වුවද ඒ සැම ප්‍රභේදනයක්ම නිර්වචනය කිරීම සුඳුසුය.
පාරිසරික පත්‍රකලාවේදනය,පාරිසරික සන්නිවේදන ක්ෙෂත්‍රයට අයත්වන අතර එහ මුල් අවදියේ “සොබාදහම් රචන ය ” ලෙස දැක්විය හැකිය. පාරිසරික පත්‍රකලාවේදය පිළිබද ඇති ප්‍රදානම ගැටලුව නම් එය වෙනත් විෂයන්ගෙන් වෙන් කර ගන්නේ කෙලසින් ද යන්නයි
සමාජ ක්‍රමයේ කොටසක් ආර්ථික ක්‍රමය, සමාජ ක්‍රමයේම කොටසක් ලෙස සැලකිය හැකි අතර එහි දූරාවයික ලෙස නීති ක්‍රමය, දේශපාලන ක්‍රමය හා සංස්කෘතික ක්‍රමය යනාදියට සමාන වේ. ඇතැම් චින්තන, දේශපාලන ක්‍රම හා ඇතැම් ආර්ථික ක්‍රම, අතර නිරතුරුවම දැඩි සහසම්බන්ධතාවයක් පවතී. බොහෝ ආර්ථික ක්‍රම විවිධ අංශවලින් එකිනෙක මත ව්‍යාප්ත වේ. (උදාහරණයක් ලෙස "මිශ්‍ර ආර්ථිකය" යන පදය විවිධ ආර්ථික ක්‍රමවල අංග ඇතුළත් යයි තර්ක කළ හැකිය.) නොයෙක් අන්‍යෝන්‍ය බහිෂ්කාරක ධූරාවලී වර්ගිකරණද පවතී.
මිශ්‍ර ආර්ථිකය (වෙළෙඳපල ප්‍රවේශයේ ඇතැම් ලක්ෂණ හා සැලසුම් ගත ප්‍රවේශයේ ඇතැම් ලක්ෂණ ඇතුළත් මැද පිළිවෙතක් අනූගමනය කරන ආර්ථික ක්‍රමය)
වෙනත් ආකාරයකින් දක්වතොත් සමාජයක් එහි නිෂ්පාදන හා පරිභෝජන තීරණ ගැනීම තුළින් සංවිධානාත්මක පිළියෙල කිරීම හා ක්‍රියාවලින්, ආර්ථික ක්‍රමය ලෙස අදහස් වේ. ආර්ථික ක්‍රමය නිර්මාණය කිරීමේ දි හා එහි වෙනස්කම් ඇති කිරීමේදී සැම සමාජයක් විකල්ප අරමුණු හා තීරණ අතරින් තේරීම් සිදු කරනු ලබයි. මේ බොහෝ අරමුණු, කාර්යක්ෂමතාවය, වර්ධනය, ස්වාධිනත්වය හා සමානත්වය වැනි ප්‍රියඋපදවන ඒවා ලෙස දැකිය හැකිය.
1917 දී මහනුවර ධර්මරාජ විද්‍යාලයේ බාලදක්ෂ කණ්ඩායම විසින් පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය රටවල දක්ෂතම බාලදක්ෂ සමූහයට හිමි රජුගේ ධජය දිනා ගැනීම.
දෙවන වතාවටත් 1918 දී මහනුවර ධර්මරාජ විද්‍යාලයේ බාලදක්ෂ කණ්ඩායම විසින් පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය රටවල දක්ෂතම බාලදක්ෂ සමූහයට හිමි රජුගේ ධජය දිනා ගැනීම.
බස්නාහිර පළාතේ පළමු ප්‍රාදේශීය ශාඛා සංගමය පිහිට වූ අතර 1913 දී මහනුවර ධර්මරාජයේ ද, 1914 දී ගාල්ල මහින්දයේ ද බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරය ව්‍යාප්ත කළේ ය. ගාලු දිසා බාලදක්ෂ කොමසාරිස්වරයා ලෙස එෆ්. ජී. පියර්ස් මහතා ක්‍රියා කළේ ය. මින්පසු මාරුවීම් ලද දිස්ත්‍රික්ක තුළ ද බාලදක්ෂ කණ්ඩායම් ආරම්භ කරමින් බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරය ව්‍යාප්ත කිරීමට කටයුතු කරන ලදී. 1914 දී පළමුවන කොළඹ සමූහය ගාලු මුවදොර පිහිටි ක්‍රිස්තුදේව දෙව්මැදුරේ අරඹන ලදී. ඒය අාණ්ඩුකාර උතුමන්ගේ කණ්ඩායම ලෙසින් ද හැදින් වේ.
මෙය ශ්‍රී ලංකා බාලදක්‍ෂ ව්‍යාපාරයේ 110 වන වසරයි. ලෝක බාල දක්‍ෂ ව්‍යාපාරය ආරම්භ වී වසර පහකට පසුව එනම් 1912 වසරේදී ලංකා බාල දක්‍ෂ ව්‍යාපාරය ආරම්භ විය. ඉංග්‍රීසි ජාතික එෆ්.ජී.ස්ටීවන්ස් මහතාගේ ප‍්‍රමුඛත්වයෙන් 1912 දී ලංකා බාලදක්‍ෂ කටයුතු මාතලේ ක්‍රිස්තු දේව විද්‍යාලයෙන් ආරම්භ විය. ජුනි 02 දිනය ශ්‍රී ලංකා බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයෙහි ආදිකතෘ දිනය ලෙස සලකනු ලැබේ. 1915 වනවිට ආචාර්යවරුන්ද ඇතුළුව ලංකාව පුරා බාලදක්‍ෂයන් ගණන 248කි.
1901 දී . බ්‍රිතාන්‍යයට පැමිණියේ වීරයකු ලෙසිනි. ඔහු සොල්දාදුවන් සඳහා ලියන ලද "බාලදක්ෂ කටයුතු සඳහා උපදෙස්" යන පොත ළමුන් අතර බෙහෙවින් ජනප්‍රිය වී තිබුණි.මෙමගින් ළමයින්ට විශාල සේවයක් කළ හැකි බව අවබෝධ කරගත් . 1907 අගෝස්තු 01 සිට 08 දක්වා එංගලන්තයේ ඉංග්‍රීසි ඕඩයේ බ්‍රවුන්සි දූපතේදී ළමයින් 20 දෙනෙකුගෙන් ලෝකයේ ප්‍රථම බාලදක්ෂ කඳවුර පැවැත්වීය. එහි සාර්ථකත්වය නිසාම 1908 වර්ෂයේදී "බාලදක්ෂ විද්‍යාව" ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.
ලොව පුරා විසිරී සිටින බාලදක්ෂයින් . යන ආදර නාමයෙන් හඳුන්වන “ගිල්වෙල්හි රොබට් ස්ටීවන්සන් ස්මිත් බේඩන් පවෙල් සාමිවරයා” බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයේ නිර්මාතෘවරයාය. 1857 පෙබරවාරි මස 22 දින එංගලන්තයේ ලන්ඩනයේ උපත ලැබීය. මෙතුමා ගේ පියා “ඔක්ස්ෆර්ඩ් හි මහාචාර්ය බේඩන් පවෙල්”ය. මව “හෙන්රිආටා ග්‍රෙස් ස්මිත් බේඩන් පවෙල්” මැතිණියයි. . ට වයස අවුරුදු 03 දී තම පියා මිය ගියේය. පවුලේ දරුවන් 09 දෙනෙකි බී.පී 06 වෙනියා විය.
මේ අයුරින් පියවරෙන් පියවර පැමිනි බාලදක්‍ෂ ව්‍යාපාරය අද වන විට ලෝක තරුණ සංවිධානයන් ලෙස ප්‍රචලිත වී ඇත. වර්තමානය වන විට ලොව පුරා රටවල් 216කට අධික ප්‍රමාණයක් සාමාජිකයන් මිලියන 28කට වැඩි පිරිසක් ලෝක බාලදක්‍ෂ ව්‍යාපාරයේ ලියාපදිංචි වී සිටිති.
ඒ හේතුවෙන් බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරය අන් රටවලටද පැතිර ගියේය. බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරය වෙනුවෙන් සේවය සඳහා 1910 දී ලුතිනන් ජෙනරල් පදවියට පත්ව සිටි . යුධ සේවයෙන් ඉල්ලා අස්විය. ඔහු 1912 දී “ඔලෙව් සෙන්ටි ක්ලෙයාර් සොමෙන්ස්” මෙනවිය සමඟ විවාහ විය. 1920 දී ලොව මුල්ම බාලදක්ෂ සමුළුවේදී . ලෝක බාලදක්ෂ නායකයා විය.
1921 දී පළමු වරට ලෝක බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයේ නායක බේඩන් පවෙල් සාමිවරයා සහ ඔලේව් සෙන්ට් ක්ලෙයාර් මැතිනියගේ ලංකාවට සැපත් වීම සිදු විය. එම අවස්ථාවේ දී ඔවුන් පිළිගැනීමට කොළඹ ගාලූ මුවදොර පිටියේ රැළියක් පැවැත්විය.
බාලදක්‍ෂ ආදර්ශපාඨය වන්නේ "සූදානම්ව සිටිනු" යන්නය. මෙයින් අදහස් වන්නේ බාලදක්‍ෂයා සැම විටම කයින් හා මනසින් තම යුතුකම් ඉටු කිරීමට සූදානම්ව සිටින බවයි.
ක්වාක් එක්වී පැඩ්‍රෝන සෑදේ. ප්‍රබල අන්තර්තිය සඳහා යෙදෙන වර්ණ සීමා කරණ මූලධර්මය හේතුවෙන් ක්වාක් අනෙකුත් ක්වාක් හා බැඳී නොමැති තත්වයේ නොපවතී. ප්‍රොටෝන සහ නියුට්‍රෝන ද හැඩ්‍රෝන වර්ග වේ. සාමාන්‍යයෙන් පරමාණුක න්‍යෂ්ටිය ඉලෙක්ට්‍රෝන වළාවකින් වටවී පවතී. ඒ ආකාරයට න්‍යෂ්ටියේ ඇති ප්‍රෝටෝන සංඛ්‍යාවට සමාන ඉලෙක්ට්‍රෝන සංඛ්‍යාවක් ‍ඉලෙක්ට්‍රෝන වළාවේ පවතී නම් එම ව්‍යුහය විද්‍යුත් වශයෙන් උදාසීන වන අතර එය පරමාණුවක් නම් වේ. එසේ නොවන විට ලැබෙන ව්‍යුහය අයනයක් නම් වේ.
ලෙප්ටෝන ප්‍රබල බලවල ක්‍රියාකාරීත්වයට යටත් නොවන බැවින් තනි තනිව ස්වභාවයේ පැවතිය හැක. පෘථිවියේ දී බොහෝ විට ඉලෙක්ට්‍රෝන පරමාණු කළ අඩංගු වන නමුත් ඒවා පහසුවෙන් නිදහස් කරගත හැකි අතර මෙය කැතෝඩ කිරණ නලයේ දී භාවිත‍ා‍ වේ. මුවෝන තාවකාලිකව බන්ධිත තත්වයන්ට පත්විය හැකි අතර එවිට ඒවා මුවෝනියානු පරමාණු ලෙස හැඳින්වේ. නියු‍ට්‍රිනෝ ප්‍රබල බල හෝ විද්‍යුත් චුම්භක අන්තර් ක්‍රියාවල බලපෑමට යටත් නොවේ. ඒවා කිසි ‍විටෙක වෙනත් අංශු හා බැඳුණු තත්වයේ නොපවතී.