polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
"මෝසම් දෙකිඳ" යන පදය බහුලව භාවිතා වන්නේ බටහිර ශාන්තිකරයේ පිහිටි ආසියාව සහ ඔස්ට්‍රලියාව වැනි මෝසම් කලාපයන්හිය. අන්තර් නිවර්තන අභිසරණ කලාපය/මෝසම් දෙකිඳ භූ ස්කන්ධයන්ට සංක්‍රමණය වීමත් සමගම ග්‍රීෂ්ම සෘතු මාස තුල වාර්ෂික වැසි සමය ආරම්භ වනු ඇත. මෝසම් දෙකිඳ ආසන්න ප්‍රදේශයෙහි නිරන්තරයෙන්, හුදෙක් වර්ෂ ගණනාවක වර්ෂාපතනයට සමාන වර්ශාපතනයක්, සාපේක්ෂව කුඩා කාල රාමුවක් තුල ඇති කිරීමට තරම් සමත් වූ අවපාතන සහ නිවර්තන වාසුළි ඇති විය හැක.
ඉංග්‍රීසි ජාතික චිත්‍ර ශිල්පියකු වූ විලියම් හොර්ගන්, පග් සුනඛ පරම්පරාවට ඉතා ලෙන්ගතුව සිටි අයිතිකරුවා විය.1945 දී නෙලන ලද දැනට ලන්ඩනයේ "ටේට්" ගැලරියේ පවතින ඔහුගේ ස්වයන් ප්‍රතිමාවේද "ට්‍රම්ප්" නමැති පග් සුනඛයා ඇතුලත් වී ඇත.
පග් යනු රැලි වැටුන කෙටි හොම්බකින් යුත් මූණක් සහ වටකුරු වූ වලිගයක් සහිත කුඩා ශරීරයක් ඇති සුනඛයෙකි. විවිධ වර්ණ වලින් එන කදිමට ඔප වැටුන ලොම් පග්ලට හිමිව තිබේ. නමුත් බොහෝවිට එය පඩුවන් හෝ කලුපාට දරයි. තවද හොදින් වැඩුණු මාංශ සහිත හතරස් දේහයක් මොවුන් දරයි.
පග්ස්ලා ගෙනවිත් ඇත්තේ චීනයෙන් යුරොපයට 16 වෙනි සියවසෙහිය.එහිදි අපරදිග යුරෝපයේ උන් වඩා ප්‍රසිද්ධ විනි. විශේෂයෙන්ම ‘ඔරේන්ජ් නිවසෙන්’ සහ ‘ස්ටුචර්ටිගේ නිවස’ මගින් මොවුන් වඩා ප්‍රචලිත විනි.
පග්ස්ල 21 වෙනි සියවස දක්වා සමහර කීර්තිමත් අයිතිකරුවන් හේතුවෙන් ප්‍රසිද්ධව පවති. 2004 ලෝක සුනඛ ප්‍රදර්ශනයේදී හොදම සුනඛයා ලෙස පග් සුනඛයෙකු තේරී පත් වුණි.
18වන සියවසහි මුද්‍රණයන්හි විස්තර කිරීම් වලට අනුව පග්ස්ලා දිගැති හා කෙට්ටු වුවත්; නව උපදින ප්‍රජාව මහත හතරස් හැඩයක් ගන්නා අතර හොදින් ඇසිරුණු ශරීරයක්, ගැඹුරු පපු පෙදෙස සහ හොදින් වැඩුණු මාංශ පේශි සහිත වේ. මොවුන්ගේ සුමුදු සහ මට සිලුටු ආවරණය පඩුවන් පැහැයක් ගන්නා අතර අප්‍රිකොට් පඩුවන් පැහැය, රිදි පඩුවන් පැහැය හෝ කලු පැහැය විය හෑකිය. කලු පැහැති ඉරක සලකුණක් හිසෙහි පිටුපස සිට වලිගය දක්වා දිව යනවා හොදින්ම දැකිය හැකිය. වලිගය සාමාන්‍යයෙන් ඉනට උඩින් වකුටු වී තිබෙන අකාරය දැකිය හැකිය.
19වන සියවසේදී පග් සුනඛයන් එක්සත් රාජධානියට ආගමනය වූ අතර ගෘහාශ්‍රිත හා ප්‍රදර්ශන සත්වයෙකු ලෙස ප්‍රචලිත විය. 1885 දී "ඇමරිකන් කෙනල්" සංගමය මඟින් මෙම විශේෂය හඳුනාගන්නා ලදී. ඇමරිකාවේ පවතින පග් සුනඛ සමාජ ශාලාව 1931දී පිහිටුවන ලද අතර එම වර්ෂයේදීම "ඇමරිකන් කෙනල්" සංගමය මඟින් එය හඳුන්වා දෙන ලදී. 2004 දී බ්‍රසීලයේ රියෝද ජැනයිරෝ නුවර පැවති ලෝක සුනඛ ප්‍රදර්ශනයේදී හොඳම සුනඛයා ලෙස තේරී පත් වුයේ "ඩබල් ඩී සිනෝබ්ලුස් මස්ටර්ජිස්" නමැති පග් සුනඛයාය.
අක්ෂි ප්‍රපතනය පග් සුනඛයින් අතර සහ අනෙකුත් මෙම ඛණ්ඩයට අයත් සුනඛ වර්ග අතර දැකිය හැකි රෝග ලක්ෂණයකි. මෙය හිසෙහි නැතිනම් ගෙලෙහි ඇතිවන කම්පන තත්වයක් නිසා හෝ සුනඛයාගේ ගෙල වටා පළඳවන යදමක් හෝ රැහැනක් නිසා උද්ගත විය හැක. සාමාන්‍යයෙන් මෙවැනි අවස්ථාවල දී සුනඛයාගේ ඇස නැවත කෙවෙනි තුලට යැවීම පශු වෛද්‍ය වරයෙකුගේ අනුදැනුම යටතේ සිදුකල හැකිවන අතර මෙම තත්වය දරුණු වූ අවස්ථා වලදී සුනඛයා ශල්‍යකර්මයකට භාජනය කිරීමට හෝ ඇස සම්පූර්ණයෙන් ඉවත් කිරීමට සිදුවේ.
මෙම වර්ගය 'මල්ටම් ඉන් ප්රාඉවො' එනම් ‘කුඩා දෙයක් තුල විශාල යමක්’ ලෙස විස්තර කෙරේ. පග්ස්ලාට ඇඟට සාපේක්ශව විශාල පෞරුශයක් තිබෙන බව එමගින් කියවේ. මොවුන් ශක්තිමත් කලාතුරකින් ආක්‍රමණශීලි එමෙන්ම කුඩා ළමුන් සහිත පවුල් වලට වඩාත් සුදුසු වර්ගයකි. බහුතරයක් මොවුන් කුඩා ළමුන් සමග ඉතා හිතවත් වන අතර ඔවුන් සමග ක්‍රීඩා කිරීමට තරම් ශක්තිමත්ය. අයිතිකරුගේ ස්වභාවය අනුව මොවුන් නිශ්ශබ්දව සන්සුන්ව සිටීම හෝ ක්‍රියාශීලීව සිටීම සිදුවේ.
මෙම අභිජනනය කාලයත් සමඟ අනෙකුත් යුරෝපීය රටවලද ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන ලදී. ස්පාඤ්ඤයේ ගෝයා නැමති කලාකරුවා විසින් මෙම සුනඛ විශේෂය චිත්‍රයට නගන ලද අතර,ඉතාලියෙහි මෙම සුනඛයන් පැන්ටලූන්ස් නමැති කලිසම් වර්ගයෙන් සහ ජැකට්ටුවකින් තම පුහුණුකරුට ගැලපෙන අයුරින් හැඩ ගන්වා පුද්ගලික වාහන වල ගෙනයන ලදී.තවද මෙම සුනඛ විශේෂය සතුන් සහ මිනිසුන් හඳුනාගැනීම සඳහා හමුදා කටයුතු වලදී යොදාගෙන ඇති අතර ආරක්ෂාව සඳහාද මොවුන් යොදා ගන්නා ලදී.
පග් සුනඛයන්ට ඉතා ශක්තිමත් ඍජුව පිහිටන, මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ දිගක් සහිත සහ හොඳින් ස්ථාන ගත වූ පාද හිමිවී ඇත. මොවුන්ගේ උරහිස් මඳක් පිටුපසට නැඹුරු වී ඇත. මොවුන්ගේ වළලුකර ශක්තිමත්ය, පා අඩි කුඩාය, පා ඇඟිලි හොඳින් වෙන්වී ඇති අතර නිය කළු පැහැ වේ. මොවුන්ගේ යටි ඇන්දේ පිහිටි දත් උඩු ඇන්දේ දත් වලට වඩා ඉදිරියට නෙරා පවතී.
නමින් හැඳින්වෙන සුනඛයාගේ ජගණ කෙවෙනියේ ඇතිවන අසාමාන්‍යතාවය මෙම සුනඛයින්ගෙන් 67%ක පවතින බව "ඕතොපෙඩික් ෆවුන්ඩේශන් ෆොර් ඇනිමල්ස්" ආයතනය මඟින් කරන ලද සමීක්ෂණ වලින් තහවුරු වී ඇත. මෙහිදී සමීක්ෂණයට බඳුන් වූ 157ක් වූ සුනඛ වර්ග අතරින් පග් වර්ගය මෙම තත්වයට ගොදුරු වීමේ සුලභතාවය දෙවන තැන හිමිකර ගනී.
පග් සුනඛයන්ට එකිනෙකට වෙනස් වූ හැඩයෙන් යුත් කන් වර්ග 2ක් පවතී. එනම් "රෝස්" සහ "බට්න්ස්" ය. "රෝස්" කන් "බට්න්ස්" කන් වලට වඩා කුඩා වන අතර ඒවායෙහි ඉහල කොන හිසට එරෙහිව පිහිටන පරිදි නැමී පවතී. අභිජනනය සඳහා "බට්න්ස්" කන් ඇති සුනඛයන් යොදා ගැනීම බහුලව සිදුවේ.
විස්තරාත්මකව ඔප්පු කිරීමට නොහැකි වුවත් මෙම සුනඛ විශේෂය 16 වන සතවර්ෂයේදී චීනයෙන් යුරෝපයට ආනයනය කරන ලද සුනඛ විශේෂයෙන් පැවත එන බවට විශ්වාසයක් පවතී. මෙම වර්ගයට බොහෝ සමාන සුනඛ විශේෂයක් සෝන්ග් දිනස්ටි වකවානුවේදී ප්‍රසිද්ධව සිටි බවට සාක්ෂි පවතී.
ඔවුන් ව්‍යායාම වලින් තොර ජීවිතයක් ගෙවීම නිසා ස්ථුල බවට පත් වීමට හැකිය. එය නිරතුරු කෙරෙන ව්යායාම හා සෞඛ්ය ආරක්ෂිත අහාර පාන මගින් වලක්වා ගත හැකිය. සාමාන්ය ආයු කාලය වසර 11ක් පමණ වේ.
පග් සුනඛයින්ගේ මුහුණ බෙහෙවින් රැලි සහිත වන අතර එම රැලි අතර සම නිතර පිරිසිදුව තබා ගැනීම සිදුකල යුතු වේ. මක්නිසාද යත් එතුල විෂබීජ,රෝගකාරක රැඳීමෙන් අසාධන ඇතිවිය හැකි වන බැවිනි.
ස්පාඤ්ඤයෙහි බැටළු කර්මාන්තය සංක්‍රමණික පට්ටි කළමනාකරණ නිදර්ශකයක් වූයේ එරටට ආවේණික විශාල බැටළු රංචු රට පුරා පැතිරෙමින් පැවතීම නිසාය. එංගලන්තයෙහි භාවිත වූ කළමනාකරණ මාදිලිය මින් බොහෝ සෙයින් වෙනස් වූ නමුත් එරට ආර්ථිකයට මේ හා සමාන බලපෑමක් එල්ල කළේය. 20 වන ශතවර්ෂයේ මුල් භාගය වන තෙක්ම ඔව්ලින්ග් දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදක් වූ අතර වත්මනෙහි පවා හවුස් ඔෆ් ලෝර්ඩ්ස්හි කතානායකවරයා වූල්සැක් යනුවෙන් හඳුන්වන මෙට්ටයක් මත වාඩිවීම සිදු කරයි.
රෝමානුවන් ඔවුනගේ බැටළුවන් එංගලන්තයට රැගෙන ගොස් එහි මහා පරිමාණ ලොම් කර්මාන්තයක් ඇති කළහ. මින් කෙටි කලකට පසුව ස්පාඤ්ඤය සහ එංගලන්තය ලොව බැටළුවන් ඇතිකරන රටවල් අතුරෙන් ප්‍රමුඛයන් බවට පත් විය. ස්පාඤ්ඤය වටිනා ලොම් සඳහා ප්‍රසිද්ධ මරිනෝ බැටළුවන් බෝ කළ අතර මෙම බැටළු පට්ටි ධනවතුන් විසින් පාලනය කළේ සිය රට පුරා ව්‍යාප්ත වන අයුරිනි. මෙම සතුන් හට නිදහසේ සැරිසරමින් තණ උළා කෑමට අවකාශ සලසන ලද අතරතුර එයට බාධා පැමිණ වූ ගොවි ජනතාව, පුද්ගලික විනිශ්චය සභා වෙත කැඳවන ලදී.
බැටළුවන්ගේ හා ඔවුන්ගේ ආදිතමයන්ගේ වංශානුක්‍රමය නිශ්චිතවම පැහැදිලි නොමැත. වඩාත්ම සුලභ කල්පිතය නම් ඔවිස් ආරීස්, මෆ්ලන් විශේෂයේ ඒසියේටික් ගෙන් පැවත එන බවය. පැරණි මූලලේඛන වල ඔවුන් ආදිතමයන් ලෙස දැක්වෙතත් යුරෝපීය මෆ්ලන් යනු එකල ගෘහස්තව පැවත, වන බැටළුවන් බවට පත් වූ විශේෂයක් විය හැකි බව ද යෝජනා විය. ස්කොට්ලන්තයේ කාස්ල්මිල්ක් මූරිට් වැනි බැටළු වර්ග කිහිපයක් යුරෝපීය වන යුරෝපීය මෆ්ලන් සතුන් දෙමුහුම් අභිජනනයෙන් ඇති කරන ලදී.
ක්‍රිස්තු පූර්ව 6000 දී පුරාතන ජීට්න් වාසීන් බැටළුවන් සහ එළුවන් ඔවුනගේ ප්‍රධාන පශු සම්පත ලෙස සැළකූහ. සංචාරක පශු කර්මාන්තයක් පැවති බව පුරාවිද්‍යාත්මක කැණීම් බිම් වල හඳුනාගැනීම් රාශියකින් එනම් බැටළු හා එළු අස්ථීන්, ධාන්‍ය සහ ධාන්‍ය සැකසුම් උපකරණ වල දුලබතාවය, විශේෂිත ආවේණික ගති ලක්ෂණ පෙන්වන ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයක සාධක මඳ බැවින්, කලාපයේ කෘෂිකාර්මික ප්‍රදේශවලින් බැහැරව පිහිටීමෙන් සහ නූතන සංචාරක එඬේරවරුන්ගේ මානව-වංශ ලේඛයන්ගෙන් තහවුරු වේ.
ඉතියෝපියාවෙහි ලන්ද්‍රාස් වර්ගයේ බැටළුවන්ගේ වෙනස්කම් කිහිපයකි. වල්ගයේ හැඩය සහ ලොම් වර්ගය වැනි සාධක අනුව බැටළුවන් වර්ගීකරණය කිරීමට ප්‍රයත්නයක් දැරූ අතර එච්. එප්ස්ටයින් විසින් මෙම කරුණු දෙක මත පමණක් පදනම්ව බැටළුවන් වර්ග 14 කට බෙදා දැක්වීමට උත්සාහ කළේය. නමුත් 2002 දී කළ ජානමය විශ්ලේෂණයකින් තවදුරටත් පැහැදිලි වූයේ කෙටි-මහත වල්ග සහිත, දිගු-මහත වල්ග සහිත, මහත-වල්ග කොට සහිත සහ සිහින්-වල්ග සහිත යන විශේෂිත ප්‍රභේද සතර පමණක් දැකගත හැකි බවයි.
වර්ෂ 1800 සිට ජපන් රජය සිය ගොවි ජනතාව බැටළුවන් ඇති කිරීමට යොමු කරන ලදී. එවන් බැටළු අභිජනන ව්‍යාපෘති මගින් , , ස්පාඤ්ඤ , චීන/මොන්ගෝලියානු බැටළු විශේෂ රජයේ ද සහන මත ආනයනය කෙරුණු නමුත් ගොවීන් සතුව බැටළු පාලනය පිළිබඳව පැවති අල්ප දැනුම ශහ රජය විසින් ගොවීන් හට නිසි තොරතුරු ලබා නොදීම නිසා එය අසාර්ථක වූයේ 1888 වසරේදී ව්‍යාපෘතියට නැවතීමේ තිත තබමිනි.
බැටළුවන් චීනයෙහි කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදිතයේ වැදගත් අංගයක් නොවන්නේ චීනය සතුව බැටළුවන් සඳහා විශාල විවෘත තණබිම් දුලබ බැවිනි. එවන් භූමිභාග පවතින නිරිතදිග පළාත්වල බැටළු ගහණය සුලබයි. ළාන් නමින් හැඳින්වෙන ස්වදේශික බැටළු වංශයක් චීනය සතුව පැවතුනත් රජයේ ප්‍රවර්ධන කටයුතු මධ්‍යයේ වුව ද 1985 වසරේ සිට එම සතුන්ගේ ගහන අවපාතයක් දක්නට ලැබේ.
සවුදි අරාබිය , ඉරානය සහ ඇෆ්ගනිස්ථානය වැනි රටවල් වල අති සුළුතරය සංචාරක එඬේරවරුන් සහ අර්ධ සංචාරක එඬේරවරුන් වාසය කරන අතර ඔවුනගේ සතත අවපාතයක් දක්නට ලැබේ.
ඉන්දියානු දේසි බැටළු වංශයේ ගුණාත්මක බව 'ඉහල නැංවීමට' මෙරිනෝ සහ අනෙකුත් ඉහළ තත්ත්වයේ බැටළුවන් සමගින් අන්තර්-අභිජනන ක්‍රියාවලි දියත් වන්නේ ලොම් වල සහ මස් වල ගුණත්වය වැඩි දියුණු කිරීමේ අරමුණෙනි.
ධාතු බෙදී මේ දී සර්වඥ ලලාට ධාතුව මල්ල රජ දරුවන් ගේ ධාතු කොටසට අයත් විය. බුදු රජාණන් වහන්සේ ජීවමාන සමයෙහි "මාගේ ලලාට ධාතුව ලංකාද්වීපයේ පිහිටුවන්නැ" යි කියා අනුදැන තිබුණි. මේ බව හොදින් දැනගෙන හිටි මහා කාශ්‍යප මහ රහතන් වහන්සේ මල්ල රජ දරුවන් වෙත එළැබ "රජ දරුවනි, අප බුදු රජුන් වැඩ සිටි සමයෙහි ම ලලාට ධාතුව ලංකාද්වීපයේ පිහිටුවන ලෙසට අනුදැන තිබුනි. එබැවින් ධාතූන් වහන්සේලා අපට දෙන්නැ" යි කී සේක. මෙය ඇසූ මල්ල රජ දරුවෝ "ස්වාමිනී, එසේනම් ගනු මැනවැ" යි කියා ධාතූන් වහන්සේ මහ තෙරුන්ට භාර දුන්හ.
එකල්හි මහා කාශ්‍යප මහ තෙරණුවෝ තමන් වහන්සේ ගේ සද්ධිවිහාරික වූ මහා නන්ද තෙරුන් කැදවා " නන්දයෙනි, අනාගතෙයේ දී මේ ලලාට ධාතූන් වහන්සේ ශ්‍රී ලංකාද්වීපයෙහි මහවැලි ගඟ දකුණු තෙර සේරු නම් විල් තෙර වරාහසොණ්ඩ් නම් වූ තැන පිහිටුවා කාවන්තිස්ස නම් වූ රජතුමා මහා දාගැබක් බැද සංඝාරාමයක් ද කරවන්නේය. ඔබ මේ ධාතූන් වහන්සේලා ගෙන විශාලා මහ නුවර මහ වනයෙහි කූටාගාර ශාලාවෙහි අප බුදුන් වැඩ සිටි ගඳකිළියෙහි තැන්පත් කර මලින් ගඳින් පුද සත්කාර පවත්වන්නැ " යි කියා ධාතූන් වහන්සේ භාර දුන් සේක.
මහා නන්ද තෙරණුවෝ මහා කාශ්‍යප මහ තෙරුන්ට වැඳ ධාතූන් වහන්සේ පිලිගෙන අහසට පැන නැගී විශාලා මහ නුවර මහ වනයේ කූටාගාර ශාලාවෙහි බුදුරදුන් වැඩ සිටි ගඳකිළියට වැඩ ලලාට ධාතූන් වහන්සේ එහි තැන්පත් කර නොයෙක් ආකාරයෙන් පුද සත්කාර පැවැත්වූහ.
දකුණු අකු ධාතුන් වහන්සේ ථූපාරාම මහ සෑයේ පිහිටුවන දිනයෙහි බුදුරදුන් ගේ අදිටනකට අනුව ධාතූන් වහන්සේ අහසට පැන නැගී යමා මහ පෙළහර දක්වා ඇත. දෙවැනි අග්බෝ රජු සමයේ දී ථූපාරාම සෑයේ කොටසක් කඩා වැටීම නිසා දකුණු අකු ධාතූන් වහන්සේ ඉන් පිටතට වැඩම කිරීමට සිදු විය. මේ බව චූල වංශයේ දැක්වේ. එම කතා පුවත මෙසේ යි.
දිනක් ජෝතිපාල තෙරුන් වහන්සේ ථූපාරාම මහා සෑය වන්දනා කරන කල්හි සෑයෙන් භාගයක් කඩාගෙන වැටුණි. මෙයින් දුකට පත් ජෝතිපාල තෙරුන් රජතුමා කැදවා එය පෙන්වීය. රජු කඩා වැටී ඇති සෑය දැක බියට පත්ව දකුණු අකු ධාතූන් වහන්සේ පිටතට වැඩම කරවා ලෝවාමහාපායේ සුරක්ෂිතව තැන්පත් කර සෑය පිලිසකර කර වීමට කටයුතු යෙදුවේය. ඒත් ඒ කටයුතු පමා විය.
එකල්හි ථූපාරාමයේ දෙවතාවෝ ආරාමිකයන් මෙන් රජුට සිහිනන් පෙනී "සෑය තැනීමට තවත් පමා වෙනවා නම් අපි ධාතූන් වහන් සේ ගෙන වෙනත් තැනකට යමු" යි කීහ. මෙයින් බියට පත් වූ අග්බෝ රජු වහ වහා සෑයේ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු කරවා ලෝවාමහාපායේ වැඩ සිටි සර්වඥ දකුණු අකු ධාතුව ගෙණ ථූපාරාම සෑයේ තැන්පත් කර එහි සියලු වැඩ කටයුතු අවසන් කරවා මහා පූජාවක් කලේය.
මෙසේ ගෞතම බුදුරජුන් ගේ දකුණු අකු ධාතූන් ලක් දිව ථූපාරාම මහ සෑයේ වැඩ සිටිති. බුද්ධවංශ පාළියේ ධාතු භජනීය කතාවේ සදහන් ගාථාවන් ට අනුව ස්ර්වඥ වම් අකු ධාතූන් බ්‍රහ්ම ලෝකයේ වැඩ සිටින බව දක්වා තිබුණත් එයට වඩා වැඩි විස්තරයක් දක්වා නැත.
කාවන්තිස්ස මහ රජතුමා සමයෙහි මහාදේව මහ තෙරුන් ගේ සිසුවෙකු වූ මහින්ද නැමති තෙරණුවෝ නාග භවට ගොස් සර්වඥ දකුණු දළදාව ගෙන ලක්දිවට වැඩම කලහ. ගිරි අභය රජතුමා මහින්ද තෙරුන් සතුව පැවති ඒ දකුණු දළදා වහන්සේ නිධන් කර ස්ථූපයක් කලේය. එය "සෝමාවතී මහ සෑය" නම් වෙයි.
මෙසේ මහ රහත් පරපුරෙන් පරපුරට මහා සත්කාර ලබමින් ආරක්ෂා වූ ලලාට ධාතූන් වහන්සේ පසු කලෙක මහාදේව මහ තෙරුන් වහන්සේ ලක්දිවට වැඩම කර වූහ. ඒ සමයෙහි ලක්දිව මාගම රාජ්‍ය කලේ මහා නාග රජු ය. මහා නාග රජු ධාතූන් වහන්සේ උදෙසා මනරම් මන්දිරයක් තනා ධාතූන් වහන්සේ එහි තැන්පත් කර නිරන්තරයෙන් ම ධාතු පූජා පැවැත්වීය.
ඉන් පසුව රජ වූ යටාලතිස්ස රජු ද ගෝඨාභය රජු ද ධාතු පූජා පැවැත් විය. ගෝඨාභය රජු ගෙන් පසුව රජ වූයේ කාවන්තිස්ස රජුය. කාවන්තිස්ස මහ රජතුමා ජීවමාන බුදුරජාණන් වහන්සේ ගේ ශරීරයේ ප්‍රමාණයට සත් රුවනින් බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් තනවා ලලාට ධාතුව එම බුද්ධ ප්‍රතිමා වේ නලල් තලයෙහි තැම්පත් කළේය. තැන්පත් කර සිව තෙරුන් නාලොවෙන් වැඩම කර වූ කේශ ධාතූන් වහන්සේලා විහාරමහා දේවිය ලවා බුද්ධ ප්‍රතිමාවේ ශීර්ෂයෙහි තැන්පත් කරවා එම බුද්ධ ප්‍රතිමාව නිධන් කොට සේරුවිල මංගල මහා සෑය තැනුවේය.
දීඝ නිකායේ ලක්ඛණ සූත්‍රයට අනුව බුදුරජාණන් වහන්සේට දත් සතළිසක් විය. උඩු ඇන්දේ දත් විස්සකි. යටි ඇන්දේ දත් විස්සකි. ඒ දත් අතර සිදුරු, හිඩැස් නොවීය. එසේම දත් උස නොවීය, කෙටි නොවීය, ඇල නොවීය. සියලු දත් මුතු ඇට පෙලක් මෙන් සමව පිහිටා තිබුණි. දළදා සතර අනෙක් දත් වලට වඩා ඉතා සුදු පැහයෙන් යුක්ත විය.
සතර දළදවන් ගෙන් දීප්තිමත් ආලෝක ධාරා විහිදේ. ඒවාට "දාඨා ප්‍රභා" යයි කියනු ලැබේ. සතර දළදාවන් හොදින් දැක ගැනීමට ලැබෙන්නේ ස්ර්වඥයන් වහන්සේ සිනහ පහළ කරන අවස්ථාවන්හි දී පමණි.
එතැන් පටන් ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ ගේ ඉතා දුර්ලබ වූ ලලාට ධාතූන් වහන්සේ දෙවිමිනිසුන් සහිත ලෝකයා ගේ වන්දනා ලබමින් මේ දක්වා නැගෙනහිර පළාතේ සේරුවිල මංගල මහා සෑයේ වැඩ සිටිති. මේ මහා ධාතු ස්ථූපයෙන් අවස්ථා කිහිපයක දී නොයෙක් ආකාරයේ ප්‍රාතිහාර්‍යන් සිදු වී ඇත.
බුදුරදුන් තෙවැනි වරට ලක් දිවට වැඩම කල අවස්ථාවේ දී පන්සියයක් මහ රහතුන් වහන්සේලා සමගින් සේරුවිලට ද වැඩම කර මොහොතක් කල් සමවත් සුවයෙන් වැඩ සිටියහ. ලලාට ධාතූන් සහ කේශ ධාතූන් තැම්පත් කර මංගල මහා සෑය තනා ඇත්තේ බුදුරජුන් පන්සියයක් මහ රහතුන් වහන්සේලා සමගින් මොහොතක් කල් සමවත් සුවයෙන් වැඩ සිටි ඒ ස්ථානයේය.
අකු ධාතු දෙකද ද නොවිසිරුනු ධාතු අතරට අයත් වේ. අකු ධාතුව යනුවෙන් හදුන්වන්නේ අකු ඇටයයි. . පාලි භාෂාවෙන් අකු ඇටයට "අක්ඛකට්ඨි" යනුවෙන් කියනු ලැබේ. සංස්කෘත භාෂාවෙන් "අක්ෂකාස්ථි" යනුවෙන් කියනු ලැබේ. වම් හා දකුණු ලෙස අකු ඇට දෙකකි.
ස්ර්ව්ඥ අකු ධාතු දෙනම ගෙන් දකුණු අකු ධාතූන් වහන්සේ මුලින්ම වැඩ සිටියේ තව්තිසා දෙව්ලොව සිළුමිණි සෑයේය. පසුව මිහිදු මහ රහතන් වහන්සේ ගේ උපදෙස් පරිදි සුමන සාමණේරයන් වහන්සේ තව්තිසා දෙව්ලොවට වැඩම කොට සක් රජුගෙන් දකුණු අකු ධාතුව ලබා ගෙන ලක් දිවට පැමිණියහ.
සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ ගේ ධාතූන් වහන්සේලා ශාරීරික ධාතු, පාරිභෝගික ධාතු, උද්දේසික ධාතු ලෙස කොටස් තුනක ට බෙදිය හැක. ශාරීරික ධාතු යනු බුදු රදුන්ගේ ශ්‍රී ශරීරයේ කෙස්, දත්, අස්ථි ආදී කොටස් ය. පාරිභෝගික ධාතු යනු බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් පාරිභෝග කළ ජය ශ්‍රී මහා බෝධිය, පාත්‍ර, සිවුරු ආදී වස්තූන් ය. සිරිපා සටහන් ද මෙයට ම අයත් වේ. උද්දේසික ධාතු යනු බුදු රජාණන් වහන්සේ උදෙසා කරන ලද්දා වූ බුද්ධ ප්‍රතිමාදියයි. මෙහි විස්තර කරනු ලබන්නේ ශාරීරික ධාතු හා පාරිභෝගික ධාතු පිළිබදව මූලික කරුණු ස්වල්පයකි.
නොවිසිරුණු ධාතු අතරින් ලලාට ධාතුවට ප්‍රමුඛස්ථානයක් හිමිවේ. ලලාට ධාතුව යනුවෙන් හදුන්වන්නේ නලල් ඇටය යි. පාලි භාෂාවෙන් මෙයට " උණ්හීස " යනුවෙන් කියනු ලැබේ. මෙය තරමක් විශාල අස්ථියකි.
සර්වඥයන් වහන්සේට පිරිපුන් නලල් තලයක් ද පිරිපුන් ශීර්ෂයක් ද වූ බව දීඝ නිකායේ ලක්ඛණ සූත්‍රයේ දැක් වේ. එය මහා පුරුෂ ලක්ෂණයකි. එය හදුන්වන්නේ "උෂ්ණීෂ ශීර්ෂ ලක්ෂණය" යනුවෙනි.
දේවානම්පියතිස්ස මහ රජු ස්ර්වඥ දකුණු අකු ධාතුව නිධන් කර අනුරාධපුරයේ ස්ථූපයක් කලේය. මේ ස්ථූපය "ථූපාරාම මහා සෑය" ලෙස හදුන්වනු ලැබේ. ලක්දිවට බුදු දහම වැඩම කරවීමෙන් පසුව ඉදි වූ මුල්ම ස්ථූපය මෙයයි. බුදුරදුන් තෙවැනි වරට ලක්දිවට වැඩම කළ අවස්ථාවේ දී දැන් මේ ථූපාරාමය පිහිටා ඇති ස්ථානයේ ද පන්සියයක් මහ රහතුන් වහන්සේලා සමගින් මොහොතක් කල් සමවත් සුවයෙන් වැඩ සිටියහ.
එපමණක් නොව මේ මහා භද්‍ර කල්පයේ ලොව පහළ වූ කකුසඳ බුදුරජුන් ගේ ඩබරා ධාතුව ද කෝණාගමන බුදුරජුන් ගේ පටී ධාතුව ද කාෂ්‍යප බුදුරජුන් ගේ ජලසාටිකා ධාතුව ද තැන් පත් කර තිබුනේ දැන් මේ ථූපාරාම මහ සෑ පිහිටා ඇති ස්ථානයේම ය.)
ක්‍රමික විකාශනයක් පෙන්නුම් කරන මෙම පාසල පසු කාලීනව ‘මහා විද්‍යාලයක් බවට පත් වූ අතර ’1982 දී මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයක්’ බවට පත් කරණු ලැබීය. “1993 වර්ෂයේ දී මෙම පාසල ජාතික පාසලක්” දක්වා දියුණු වූ අතර මෙම පාසලේ ප්‍රගතිය වෙනුවෙන් අතීතයේ සිට වර්ථමානය දක්වා උරදුන් විදුහල්පතිවරුන් ගණන 30ක් පමණ විය.
අතීතයේ සිට මේ දක්වා රටට දැයට විශාල සේවයක් කර ඇති විදුහල අප රටට අවශ්‍ය උගතුන් හා බුද්ධිමතුන් රාශියක් බිහිකර ඇත.ඒ අතර දොස්තරවරුන්,විශ්ව විද්‍යාල ආචාර්යවරුන්,පරිපාලන නිලධාරීන්,දක්ෂ කලා ශිල්පීන්,ගුරුවරුන්,ගෞරවණීය සංඝයා වහන්සේලා ආදීන් වේ.එදා මෙදා තුර විදුහල් පියසේ සෙවන ලැබූ සැමගේ ගෞරවයට පාත්‍ර වූ පැරණි පාසල් බුදු මැදුර ඉදිකරණ ලද්දේ එවකට විදුහල්පති තුමා වූ එදිරිසූරිය මහත්මා විසිනි.
පොලොව මතට හිම වැටෙන ඕනෑම කුනාටුවක් හිම කුනාටුවක් ලෙස හදුන්වයි. හිමකැට වල විශ්කම්භය මි.මි 5 හෝ ඊට වැඩි ප්‍රමානයක් වේ. හිමකැට වලට සෙ.මි 15 සහ බර ගැරැම් 500 ක් දක්ව විශාල විය හැක.
හිමකැට වැසි වැඩිපුර ඇතිවන්නේ යුරෝපීය මධ්‍ය අක්ෂාංශ ප්‍රදේශ වලය. තවද කලාතුරකින් නිවර්තන කලාප වලද හිමකැට වැසි දැකිය හැක.
හිමකැට වැසි නිතරම වගේ කදුකර ප්‍රදේශ වල දැකිය හැක. ඒ කදු මගින් සුළගට ඇති වන බාධාව නිසාය. එමගින් උඩු සුළං වේගය වැඩි වී
අකුණු සහිත කුණාටු හා හිමකැට වැසි ඇති වෙයි. හිමකැට වැසි වලට ද්‍රව බවට පත් වීමට තිබෙන කාලය, ඉහල උස නිසා අඩු වෙයි. හිමකැට වැසි වැඩි වශයෙන්
සිදු වන ප්‍රදේශයක් ලෙස උතුරු ඉන්දියානු කදුකර ප්‍රදේශය හදුනා ගෙන ඇත. හිමකැට වැසි නිසා 1888 දී වැඩිම ජිවිත හානි මෙම
ප්‍රදේශයෙන් සිදු වූ බව වාර්තා වෙයි. චීනයට ද හිමකැට වැසි වල අත්දැකීම් ඇත. තවද මධ්‍ය යුරෝපයට හා ඔස්ට්‍රේලියාව ද හිමකැට වැසි අත්දැකීම් ඇත.
හිමකැට වැසි වලට දකුණු හා බටහිර ජර්මනිය ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි.තව ද උතුරු හා නැගෙනහිර ප්‍රංශයේද හිමකැට වැසි දක්නට ලැබේ.
කාලගුණ චන්ද්‍රිකා සහ කාලගුණ රේඩාර් බාවිතයෙන් හිමකැට වැසි කලින් හදුනා ගැනීමේ ක්‍රම ඇත. සාමාන‍‍‍‍යයෙන් හිම කැට
කර්තෘ හිමිකම, බොහොමයක් රජයන් මඟින් ඉදිරිපත් කරන ප්‍රඥප්ති වලට අදාල නීතිමය සංකල්පයකි. මෙමඟින් මුලික කෘතියේ නිර්මාතෘ හට ඔහු ගේ නිර්මාණයට අනන්‍ය අයිතියක් ලබා දෙයි. මෙය අනුරූපන පිටපත් කිරීමේ අයිතිය ලෙස පෙන්වා දිය හැකිය. මෙමඟින් හිමිකරුවාට, කවුරුන් හෝ මෙම පිටපත් උපයොගී කරගන්නේද, කවුරුන් මෙමඟින් ආර්ථික වාසි ලබන්නේද යන්න තීරණය කළ හැකි වෙයි. පේටන්ට් බලපත්‍ර, වෙළෙඳ ලකුණු, වෙළෙඳ රහස් මෙන්ම ප්‍රතිරූපන අයිතියද, බුද්ධිමය දේපල ගණයට අයත් වේ.
අධිකරණ මඟින් නිර්මාණ අයිතියෙහි සීමාවන් හඳුනාගෙන නිර්මාණකරුවාගේ අයිතිය මදකට බැහැර කොට, නිර්මාණ කරන්නන් හට යම් සහනයක් ලබා දෙයි. මෙම සහන ඩිජිටල් මාධ්‍යයේ සහ පරිගනක ජාලා තාක්ෂණයට නව අරුතක් ලබා දී ඇත. මේ හේතුවෙන් නිර්මාණ අයිතිය බලාත්මක කිරීමට නව බාධා රැසක්ද පැන නැගිණි. එම නිසා නිර්මාණාත්මක අයිතිය මත යැපෙන සමාගම් රැසක් මේ කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කර ඇති අතර නීතිමය හා තාක්ෂණික බලපෑම් කෙරෙහිද අවධානය යොමු වී ඇත.
පසුකාලීන පනත් මගින් එක්සත් ජනපද බුද්ධිමය දේපල පනත සංශෝධනය කරන ලදී. ඒ අනුව පිටපත් 10කට වඩා උපුටා ගැනීම වාණිජ අරමුණක් උදෙසා සිදු කරන්නකි. නමුත් එවනි උපුටා ගැනීම් අනුමත කිරීම සඳහා පොදු නියමයක් නැත. කාර්යයක සම්පූර්ණ පිටපතක් ලබා ගැනීම හෝ බොගෝ අවස්ථාවලදී එහි කොටසක් උපුටා ගැනීම වරදකි. ද්විමය සහශ්‍ර බුද්ධිමය දේපල පනත මගින් බුද්ධිමය දේපල හිමිකරුවකුට අයත් කාර්යයක් නැවත උපුටා ගැනීම සඳහා යොදා ගන්නා උපකරණ නිපදවීම, ආනයනය, බෙදා හැරීම තහනම් වේ.
බුද්ධිමය දේපල හිමිකම් මගින් ඊට අදාළ සියලු උපුටා ගැනීම් සහ විවිධත්වකරණය තහනම් නොකරයි. එක්සත් ජනපදයේ සාධාරණ භාවිත ප්‍රතිපත්ති යටතේ 1976 17 යූ.එස්.සී 102 දරණ බුද්ධිමය දේපල පනතට අදාළ ඡේදය යටතේ ඛේතිත නීති සංග්‍රහයෙන් අවසර නොමැතිව වුවද සමහර උපුටා ගැනීම් බෙදා හැරීමට අවසර ලබා දී ඇත. නමුත් ව්‍යවස්ථාව මගින් සාධාරණ භාවිතය හඳුන්වාදී නැත.ඒ වෙනුවට ආන්තික නොවන සාධක මෙය විශ්ලේෂණය සඳහා දක්වා ඇත. ඒවා නම්
ඈන් පනත යනු ප්රථම නියමාකාර උපුටා ගැනීමේ එඓතිය පිළිබඳ පනටඉ. එමගින් ප්රකාශකයන් හට එම උපුටා ගැනීමේ එඓතියට අදාල කාලය නිමා කිරීමට ස්ථාපිත කාලයක් නියම කරන ලදී. මෙය නීතිමය සන්කල්පයක් ලෙස පොත් සහ සිතියම් සෑම නව්ය කර්මාන්තයකට අනුකූලවම ප්රකාශ කිරීමට වර්ධනය විය. වත්මනෙහි මෙය ශ්රව්ය පටිගත කිරීම්, සිනමා පට, ඡායරූප, මෘදුකාංග සහ ගෘහනිර්මාඅණ කාර්යයන් යනාදී පුලුල් පරාසයක් ආවරණය කරයි.
එක්සත් ජනපදය සහ බොහෝ ලතින් ඇමරිකානු රටවල් මේ වෙනුවට 1919දී බුවනෝස් අයර්ස් ක්න්වෙන්ශන් වෙත අත්සන් තබන ලදී. මෙමගින් උපුටා ගැනීම තහනම් යනුවෙන් සඳහන් කිරීම අවශ්‍යය විය. එසේම අත්සන් තැබූ රාජ්‍යයයන් හට කාල සීමා පැනවීමටද අවකාශ සකසන ලදී. විශ්වීය උපුටාගැනීම් පිලිබඳ පනත 1952දී එලි දකන ලද අතර සෝවියට් දේශය වැනි ජාතීන් මගින්ද අනුමත කරන ලදී.
බොහෝ සිද්ධිවලදී අනෙක් අයෙකු විසින් තමාට අයත් උපුටාගත් කාර්යය නවීකරණය, බැහැර කිරීම හෝ විනාශ කිරීම දුර්විපාකයක් නොවන තාක් තහනම් නොකරනු ලබයි. නමුත් සදාචාරාත්මක අයිතිවාසිකම් බලපැවැත්වෙන රටවල බුද්ධිමය දේපල හිමිකරුවෙකුට සමහර සංසිද්ධීන්වලදී කුමන ආකාරයේ හෝ වෙනසක් එයට සිදුකිරීම වළකාලිය හැකිය.
1785 දී එම්මානුවෙල් කාන්ට් විසින් ඔහුගේ වොන් ඩර් අන්රෙච්ට්මා ඉග්කේට් ඩෙස් බූචෙර්නච්ඩෘක්ස් නම් නිබන්ධනයෙන් භෞතිකය අනන්‍යයතාවයෙන් විඛණ්ඩනය කොට දක්වන ලදී. මෙය ප්‍රකාශකයන්ට, අතරමැදියන්ට සහ මුල් කතුවරුනට ඉතා වැදගත් එකක් විය.
බර්න් ක්න්වෙන්ශන්හි ඇතුලත් රෙගුලසි ලෝක වෙලඳ සංවථනයේ ටී ආර් අයි පී එස් ගිවිසුම මගින් එලි දකවන ලදී. 2002දී ඩබ්ලිව් අයි පී ඕ උපුටා ගැනීමේ පනත මගින් තාක්ෂණය උපුටා ලබාගැනීම භාවිත්ය සඳහා ඉතා ඉහල නීති පනවන ලදී.
මෙම නීතිය යටතේ උපුටා ගැනීමේ අයිතිය කඩකරන කිසිදු නිෂ්පාදන, ආනයනික, බෙදාහැරීමකට ලක් කළ පටිගත කිරීමේ කිසිදු උපක්‍රමයක් පිළිබඳව වූ චෝදනා සඳහා කිසිඳු ක්‍රියාමාර්ගයක් නොගනී.
එක්සත් ජනපදයේ මගින් පාරිභෝගිකයන්ගේ වාණිජ නොවන පරමාර්ථයන් සඳහාද කරන ශ්‍රව්‍ය පටිගත කිරීම්ද තහනම් කර ඇත.
ඇය පිළිබඳ විස්තර රාශියක් ගිරිදෙවි අස්න , ගිරිදේවි උපත ,ගිරිදෙවි කව යන පොත පතින් දැනගත හැකිය. එම ග්‍රන්ථවල සඳහන් ආකාරයට ඇයගේ වගතුග මෙසේය. ඇය දඹදිව දන්ත්පුරයේ විසු සිංහකූමාර රජු සහ ඇගේ දේවිය වූ හංසවති බිසවගේ දියණියක් වූවාය. ලමා අවදියේ ඇය තමන් වැඩිමහල් සොහොයුරා වූ දල කුමාරයා සමග සංවාසයේ යෙදෙන බව දන්වන ලද්දේය.මේ පුවත අසා සංවේගයට පත් දෙමව්පියෝ කුඩා කුමරිය දළ කුමරාට නොපෙනේන සේ ගල්කුලක සඟවා කුඩා කලසිටම ආරක්ෂා කිරිමයි. මේ නිසා ඇය ගිරි දේවිය වුවාය.
වැව් බැඳි රාජ්‍යයේ අනුරාධපුර – පොලොන්නරුව ද්‍රිස්තිකවල අපූරු යාතුකර්මයක් තද ඉඩෝර කාලවල වෙයි. මෙය වර්ෂාව ලබා ගැනිමට කරන එකකි . දළකුමාරයාගේ සහ ගිරි දේවියගේ නිරුවත් රූප දෙකක් අඹා අඳුර වැටෙත්ම දෝලාවකින් වැව්පිටිය වෙත ගෙනයනු ලබයි. අනතුරුව කවි කීයමින් නටා මොහොතකින් නිරුවත් රූප දෙක එතැන හුදකලා කර ගමට පියමං කරතී. මෙය දළකූමාරයාගේ හ ගිරිදේවියගේ බල්ලිය නමින් හැන්දින්වේ
ගිර්දේවිය බලිය නිර්වස්ත්‍රව තබා යාමෙන් මැටී රූදෙක කාටවත් ඇසගැසෙන්නට පෙර සේදීයාමට වර්ෂාවක් ඇදහෙලන බවය. මෙය තවමත් රජරට වාසින් අතර පවතින විශ්වාසයකි. අනූරාධපුර ත්‍රීකූණාමලය මායිම් ගම්මානවල යාන් ඔය මහදිවුල්වැව තිරප්පනේ කිවුලකඩවල කූඩා ගම්මානව කැලැපතර මේ යාතුකර්මය දැකිය හැක. ලදරුවන් නිතර නිතර, අධික ශබ්දයකින්, දිගු වේලාවක් හැඬීම බාලගිරි දෝෂය ලෙස සිංහලයන් හඳුන්වයි.
දළකුමරුට සියලුම කැතකුනු කිලි ඉවත්කිරිමේ බලයක් ඇත . එම බලය ලැබුනේ තම එකකුසින්ම උපන් සොහොයුරිය සමග සංවාසයේ යේදිම නිසා බව පැවසෙයි. මෙම දෝෂ පහ කිරිමේ හැකියාව නිසා සියලුම ගම්මඩු බලි තොවිල් අවසානයේ ගරායාකා පුදකිරිම සිදුකෙරේ . සමහර නව නිවාසවල හෝ නිවාස ඉදිරිපිට යක් මුහුනක් තබා ඇත්තේ මේ ගරායකා සිහිකිරිමටයි.ඔහුට ඇස්වහ කටවහ නැතිකිරිමට බලයක් ඇතිබව ගැමි විශ්වාසයි.
බොහොවිට අර්ධනාගරිකව විශේෂයෙන් ග්‍රාමීයව නිවසක කාන්තාවක දරු උපතක් සිදුවු පසු නිවසට ඇතුලුවන උළුවස්සේ “බාලගිරි දෝෂය අද නොවේ හෙට” යන වැකිය ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නොමැත.මේ වැකියේ සඳහන් වන්නේ එක්තරා දේවතාවියක් ගැනයි. ඇය ගිරි ලිය දොලහ නමින් සිටින ගිරි දේවියයි. බාලගිරි යනු ඇගේ එක් වේශයකි. කුඩා දරුවන්ට වින කරන නිසා ඇය පිදිම මේරට අතිතයේ සිටම පැවත එන විශ්වාසයකි.
තරුණ වියට පත් දළ කුමරාට මෙසේ ලෙනක සඟවා ඇති දැඩි කරන ගිරි දේවිය ගැන අසන්නට ලැබුණේය. කීපවරක්ම බැලීමට අවසර ඉල්ලු නමුත් අවසර නොලැබිම නිසා දළ කුමරා බොරු ලෙඩක් හදා ගත්තේය. අවසානයේ අවසර ලැබිණි. ගිරි දේවිය දැකිමෙන් උන්මාදයට පත්වූ දළ කුමරා කෙසේ හෝ ඇය පොළබවාගෙන නිමිත්ත කී පාඨකයින් කී පරිදිම සංවාසයේ යෙදුනේය. ගිරිදෙවි අස්නේ එය මෙසේ දැක්වේ.
ගෙළ වැලලාගෙන මියගිය කුමරිය ගැන දළ කුමරුට අසන්න ලැබුනේ පසුවය . මේ වනවිට ඇගේ සිරුර ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා විසින් සඟවන ලද්දේය. ඒනිසා ගිරිකුමරියගේ සිරුර දැකගැනිමට දළ කුමරුට නොහැකිවිය, ඔහු සක්වල පුරා උන්මත්තකයෙකු ලෙස ගම්බිම් පාළුකරමින් සතුන් මරා දමමින් ගමන් කළේය .
ගිරි දේවිය වරක දේවතාවියකි වරක යක්ෂණියකි. එසේම දළකුමරා වරක දෙවියෙකි වරක යක්ෂයෙකි. . ඔවුන් දෙදෙනාටම වෙන්වූ දේවාල ලංකාවේ කිසි ස්ථානයක නැතිමුත් දෙදෙනාම අදත් ලංකාවේ නොයෙක් පලත්වල පුද ලබති.
මෙසේ මිනිසුනට වන හානිය දුටු ශක්‍රයා දළ කුමරුට කුමරියගේ සිරුර පෙන්වා පසුව ඇගේ පණ පිහිටුවා ශක්‍ර භවනට ගෙනගියේයැයි කියවේ .
ශේෂා පළිහක්කාර ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු ප්‍රවීණ නර්ථන ශිල්පියෙකු, රංගන ශිල්පියෙකු සහ නිෂ්පාදකවරයෙකු වෙයි. ඔහු විසින් රංගනයෙන් දායක වූ ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහතාගේ රේඛාව චිත්‍රපටිය සහ ඔහු විසින් නිෂ්පාදනයෙන් දායක වූ ගැටවරයෝ, සාරවිට සහ රන්මුතු දූව යන චිත්‍රපටි හේතුවෙන්, එකල ජනයා අතර ඔහු පිළිගැනීමට ලක්විය.
නැවතත් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණීමෙන් පසු පළිහක්කාර මහතා, අහංකාර ස්ත්‍රී සහ පුදුම ලේලි යන චිත්‍රපටි සඳහා නාට්‍ය රචනයෙන් දායක වූ අතර, 1953 දී තිරගත වූ මාතලන් චිත්‍රපටියේ චරිතයකටද ඔහු රංගනයෙන් දායකත්වය ලබා දුනි. මාතලන් චිත්‍රපටය ලත් අසීමිත සාර්ථකත්වය නිසා පළිහක්කාර මහතාද බොහෝ දෙනා අතර අවධානයට පාත්‍ර විය.
ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ කඩවත්ත, රුප්පාගොඩ ගම්මානයේ උපත ලත් පළිහක්කාර මහතා, සිය අධ්‍යාපන කටයුතු කොටහේන ශාන්ත බෙනඩික්ට් විද්‍යාලයෙන් සහ කොළඹ ශාන්ත ජෝෂප් විද්‍යාලයෙන් හදාරණ ලදී. වයස අවුරුදු 14 දී, විදුර මුද්‍රා නටකයේ චිත්‍රසේනයන්ගේ රංගනය දුටීමෙන්, පළිහක්කාර නැටුම් ශිල්පියෙකු බවට පත්වීමට පෙළඹුණු බව සඳහන්ය.
පාසලෙන් සිය ජේ්‍යෂ්ඨ සහතිකය ලබා ගැනීමට පොරෝතුවම ඉන් ඉවත් වුනු පළිහක්කාර, ඉන්දියාවේ ශාන්ති නිකේතනය වෙත ගොස් එහි අවුරුදු දෙකක් රැදී සිටිමින් නර්ථන කලාව හදාරන ලදී. නර්ථන කලාවට අමතරව එහිදී ඔහු චිත්‍ර කලාව සහ මූර්ති කලාව හැදෑරූ බව සඳහන් වෙයි. පසුව ඔහු දකුණු ඉන්දියාවේ කලා ක්ෂේත්‍ර ආයතනයේද ලියාපදිංචි වූ බව පැවසෙයි.
ඉන්දියාවේ කලා අධ්‍යාපන කටයුතු නිම කිරීමෙන් අනතුරුව, 1948 දී නැවතත් ශ්‍රී ලංකාව වෙත පැමිණි පළිහක්කාර, එම වසරේ මෙරට නිදහස ලබා ගැනීම වෙනුවෙන් පැවැත්වූ ජාතික උත්සවයන්ටද සහභාගී වන ලදී. පසුව පී. ආර්. ඇන්තෝනිස් සහ කේ. ඩී. ඒ. පෙරේරා යන අයගේ සහයෙන්, බොරැල්ලේ නැටුම් පාසලක් ආරම්භ කිරීමටද ඔහුට හැකිවිය.
1960 වර්ෂයේදී අධ්‍යක්ෂක මයික් විල්සන් සහ සර් ආතර් සී ක්ලාක්, මහත්වරුන්ගේද සහය සහිතව, පළිහක්කාර මහතා මෙරට ප්‍රථම සිංහල වර්ණ චිත්‍රපටිය වූ රන් මුතු දූව නිෂ්පාදනය කල අතර, එම චිත්‍රපටිය මෙරට ප්‍රථම දිය යට දර්ශන සහිත චිත්‍රපටිය ලෙසද සැලකෙයි.
පසුව නැවතත්, තම මිතුරු රාම්ගෝපාල් සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම සමග එකතු වීම පිණිස, පළිහක්කාර මහතා ලන්ඩන් බලා පිටත් වූ අතර, ඊට මාස දහයකට පසු ඔහුට ආසියානු සංගීත සංගමයේ සාමාජිකයෙකු වීමටද හැකිවිය. නමුත් ඇදුම රෝගය වැළඳීම නිසා 1959 දී ඔහු නැවතත් මෙරටට පැමිණියේය.
1949 වර්ෂයේදී ඉන්දියානු නර්ථන ශිල්පියෙකු වූ රාම්ගෝපාල් ගේ සංචාරක නාට්‍ය කණ්ඩායම සමග එක්වූ පළිහක්කාර, ඔවුන් සමග එංගලන්තය බලාගොස් යුරෝපය පුරා විවිධ ඉදිරිපත් කිරීම් සිදු කල බව පැවසෙයි.
අනතුරුව ඔහු රේඛාව චිත්‍රපටයටද සිය රංගනයෙන් දායක වූ අතර, 1954 දී එක්සත් ජනපදයේ චිත්‍රපටියක් වූ ද බ්‍රිජ් ඔන් ද රිවර් ක්වායි සඳහා අංග රචන ශිල්පියෙක් ලෙසද දායක වූ බව සඳහන්ය.