polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ඔල්මෙක්වරු බිලි පූජා සිදු කිරීම කළායැයි කියන මතය ඇත්තෙන්ම විවාදාත්මකය. ඔල්මෙක් හෝ ඔල්මෙක් බලපෑම් ඇති වූ කිසිම බිලි පූජා සම්බන්ධ මානව කෘති තවම සොයා‍ගෙන නැති අතර ඊට සම්බන්ධ පැහැදිලි දර්ශන වත් තවම සොයා ගෙන නැත. . බිලි පූජා සම්බන්ධ දර්ශනද ‍සොයා ගෙන නැත. .
මධ්‍යම ඇමරිකාවේ ප්‍රථම ශිෂ්ටාචාරය වශයෙන් ඔල්මෙක්වරු විශ්වාස කෙරේ. ඇත්තෙන්ම ඔවුන් බොහෝ දේවල් වලින් ප්‍රථමයෝය. මධ්‍යම ඇමරිකානු බෝල ක්‍රීඩාව, ලේ හැලීම් සහ සමහර විට බිලි පූජා , ලිවීම් සහ ශිලා ලේඛන ලිවීම් , ශූන්‍යය සොයා ගැනීම, මධ්‍යම ඇමරිකානු දින දර්ශනය වැනි බොහෝ දේ ප්‍රථම වරට සිදු කළේ ඔවුන්ය .
ඔවුන්ගේ ශක්තිමත් පූජක නගරාන්ඩු සම්බන්ධ දේශපාලනික සැකසීම් සෑම මෙක්සියානු හා මධ්‍යම ඇමරිකානු ශිෂ්ටාචාරයක්ම වාගේ අනුගමනය කළෝය. කලා ශූරී සහ කලා ඉතිහාසඥ මිගෙල් කෙබරූබියස් ආදී සමහර සමීක්ෂකයන් පවා ඔල්මෙක්වරු බොහෝ පසුකාලීන මධ්‍යම ඇමරිකානු දෙවිවරු අනුව හැඩ ගැසුණු බව පිළි ගනිති.
ඔල්මෙක්වරු ලේ හැලීම සහ ස්ව ජීවිත පූජාව ක්‍රියාවෙහි යෙදවූහ. ඔල්මෙක් පුද බිමේ කළ පුරා විද්‍යාත්මක කැනීම් වලින් බොහෝ ස්විභාවික සහ මැටියෙන් කළ ස්ට්‍රිංගේ උල් සහ මැගේ කටු සොයා ගෙන ඇත.
පරිවර්තන, නම් වන ඇයගේ කාන්තා කෙටිකතා එකතුව වෙනුවෙන් 2002 වර්ෂයේදී ඇයට රාජ්‍යය සාහිත්‍යය සම්මානය හිමි වූවාය. ඇය විසින් ගුණදාස අමරසේකර ශූරීන්ගේ නවකතා දෙකක් පරිවර්තනය කරනු ලැබුවාය.ඒ අතරින් ‘අඳුරෙන් එළියට’ නවකතාව සඳහා ඇය 2003 වර්ෂයේදී ‘’ ත්‍යාගයෙන්ද,2004 වර්ෂයේදී රාජ්‍යය සාහිත්‍යය සම්මානයෙන්ද පිදුම් ලැබුවාය.
පුවත්පතෙහි සේවය කරන අතරතුර ඇය එහි කලා පිටුව සඳහා සිංහල කෙටිකතා පරිවර්තනය කිරීම ආරම්භ කළාය. එම පරිවර්තන වලින් 100 ක් පමණ 1960 සහ 1970 දශකයන්වලදී පුවත්පතෙහි පලවිය. පරිවර්තන කාර්යය සඳහා ඇය තුළ පැවති මෙම ආශාව නොනැසී දිගටම පැවතුණි. ඇය දැනට සිංහල නවකතා පහක් ඉංග්‍රීසි භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කොට ඇත.
විජිතා ප්‍රනාන්දු ශ්‍රී ලංකාවේ ජනමාධ්‍යවේදිනියක් මෙන්ම පරිවර්තකයෙක් සහ ප්‍රබන්ධ රචනා කරන්නියක්ද වන්නීය. ඇය “ ” ත්‍යාග ලාභිනියක්ද වන ඇය ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍යය සාහිත්‍යය සම්මානයෙන්ද පිදුම් ලැබුවාය.
ඉල්ලීම් ඇති විය හැකි ප්‍රමාණය ලබා දී ඇති දත්ත ඇසුරින් නියත ලෙස ගණන් බලනු ඇත.සම්භාවිතා විද්‍යාව මගින් සංඛ්‍යා හා
මූලික ගෙවීම් අඩු කොට උපද්‍රව සඳහා කරන ලද ගෙවීම්ද අඩුකොට අවසානයේදී ලාභය ගණන් බලනු ලැබේ. ඇත්තවශයෙන් රක්ෂණ
කරු‍ෙග් පැත්තෙන් සාපෙක්ෂකව බලන කල සමහර ඔප්පුහිමියන් ජයග්‍රහනය කර ඇත.( උදා- රක්ෂණ කරු ඔප්පු හිමියාගෙන් මුලික ගෙවීම් හා අය කර ගන්නා මුදලට වඩා වැඩිපුර වියදම් කර ඇත.)
මතය. පාඩු අනුපාතය ( ලැබු ශුද්ධ මූලික ‍ඉපයී‍ෙමන් අලාභ ස‍ඳහා ගෙවීම් හා අලාභ සඳහා ගෙවීමට සකස් කර ඇති වියදම් බෙදී‍ෙමන් ගණනය කරනු ලැබේ.) වියදම් අනුපාතයට එකතු කිරීමෙන් සමාගමේ අනුබද්ධිත අනුපාතය තීරණය කරනු ලැබේ. මෙම අනුබද්ධිත අනුපාතය වනාහි
ව්‍යාපාරයේ සම්පුර්ණ රක්ෂණ ලාභය පිළිබිඹු කර දක්වන්නකි. 100% අඩු අනුබද්ධිත අනුපාතය ව්‍යාපාරයේ රක්ෂණ ලාභය දක්වන අතර 100% වැඩි අනුප‍ාතය රක්ෂණ පාඩුවක් පෙන්වයි.
රක්ෂණ ව්‍යාපාරයේ දුෂ්කරම කාර්යය රක්ෂණය සඳහා ප්‍රතිපත්ති සකස් කිරීමයි. දත්තයන් රාශියක් ගලපා රක්ෂණකරු විසින් තීරණය කළ යුතු
වන්නේ අනාගතයේ සිය වගකීම් වලට එරෙහිව රක්ෂිතයා විසින් කරනු ලැබිය හැකි ඉල්ලීම් කව‍ෙර්ද හා ඒව‍ා සඳහා මිල නියම කිරීම යන කරුණුය.
රක්ෂණ කරුවා දෙවිදියකට මුදල් උපයයි. රක්ෂණය කර මුදල් ඉපයීම - එනම් රක්ෂණ කරුවා විසින් දැරිය යුතු අවදානම හා ඒ සඳහා
උදාරහණ : බහුපෝසී ජලරෝපණය හා ශුණ්‍ය අපද්‍රව්‍ය කෘෂිකර්මාන්තය. ඒවායේ ක්‍රියාත්මක කිරීමට විවිධ කුල අතර අන්තර් ක්‍රියාව පිළිබඳ නිවැරදි ගුණයක් අවශ්‍ය වේ. නොනැසි පවතින හා වැඩිවන වාසිදායකත්වය මෙම ක්‍රියාවල ප්‍රතිලාභ වේ.
වසංගත හා පිළිබෝධක වලට අවශ්‍ය වන රේණ්-මුධු සම්පත් වැඩිකිරීමට පිදෙන ශාක කෘෂිකාර්මික පරිසර පද්ධති වලට අභප්‍රායිකව හඳුන්වා දීම.
විද්‍යා ෙල්කණය යනු විද්‍යාත්මක අධ්‍යාපනය පිළිබද විද්‍යා ෙක්ෂත්‍රයෙන් පරිබාහිර කෙනෙකුට වූව තේරුම් ගත හැකි ආකාරයට රචනා කිරීමයි. මෙය විස්තරාත්මක හෝ කථාන්දර ස්වරූපයෙන් ගත හැක. සෑම විද්‍යා ලේඛණයක්ම පාරිසරි සන්නවේදනයට අධාල නොවේ. අධාලවන්නේ පරිසරයට සමබන්ධ විද්‍යා ලේඛණ පමණි. මෙමගින්ද පාරිසරික පත්‍රකලාවේදය පෝෂනය වී ඇත.
පාරිසරික සන්නවේදනය තුල සොබාදහම් ෙල්ඛණය,විද්‍යා ලේඛනය,පාරිසරික සාහිත්‍ය, පාරිසරික අර්ථ විවරනය, සහ පාරිසරික පක්ෂපාති ලේඛණ ආදී ප්‍රෙභ්ද පවති. මෙම ප්‍රෙභ්ද සමහර විට එකනෙකාගෙන් වෙන් කර හදුනා ගැනිම අපහසු වුවද ඒ සැම ප්‍රභේදනයක්ම නිර්වචනය කිරීම සුඳුසුය.
‍නුතන භෞතික විද්‍යාවට පදනම දැමුවේ යයි විශ්වාස කරන්නේ 1876 දී ජෝසියා විලට් ගිප්ස් නැමැත්‍තා ඔහුගේ ලිපිය ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙන් පසුවයි. එය ලියැවුයේ විෂමජාතීය මුලිකාංගවල තුලිතතාවය පිළිබඳවයි. එහි භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ බොහෝ කරුණු අඩංගු වේ. ඒවා නම් රසායනික විභවතාවය, ගිබ්ස්ගේ ශක්තිය , ගිබ්ස්ගේ කලාප නියමය යන කරුණුය. එමෙන්ම බහු අණුක ක්‍රියාවලීන් සඳහා ද හයිකේ කැමරලින් ඕන්ස් වැනි ක්‍රියාවලීන් සඳහා ද නාමකරණය සඳහා මෙය උපකාරී විය.
භෞතික රසායනික විද්‍යාව බොහෝ විට බහු අණුක විද්‍යාවක් ලෙස ද හඳුන්වනු ලබයි. එසේ හඳුන්වනු ලබන්නේ භෞතික රසායනික විද්‍යාව සකස් වී ඇති බොහෝ ප්‍රධාන මූලිකාංග පදනම් වී ඇත්තේ ප්‍රධාන වශයෙන්ම බහු අණුක සංකල්ප මතයි. උදාහරණ ලෙස රසායනික සමතුලිතතාව, කලිල සංකල්පය දැක්විය හැක. භෞතික විද්‍යාව ප්‍රතිකාර කිරීමට උත්සාහ දරණු ලබන සම්බන්ධතාවයෙහි අඩංගු වන ප්‍රතිඵල නම්
භෞතික විද්‍යාව නැමැති යෙදුම ප්‍රථමයෙන් හඳුන්වාදුන්නේ යයි පිළිගැනෙ‍න්නේ මිකෙල් ලොමොනොසෝ නැමැති පුද්ගලයාගේ ‘භෞතික රසායනවාදය පිළිබඳ සත්‍යතාවය’ නැමති පිටර්ස්බර්ග් සරසවියේ ළමුන් ඉදිරිපිට පැවැත් වූ දේශනයේ දී බවයි.
ශාක කඳ භාවිතා කිරීමට හැකිවන්නේ එහි ළපටි අවස්ථාව රිකිලි වැටවල් ඉදිකිරීම වෙනුවෙන් හෝ ඕක් හෝ ඈෂ්. වැනි ශාක බොහෝවිට කඳ දැව ලෙස භාවිතා කරන ආකාරයට ,නව ශාක කඳ කොටස විශාල රිටි ලෙස වර්ධනය වීමට ඉඩහැරීමෙනි මෙමගින් ස්වභාවිකව වැඩුණු ශාක වල ඇති නැවුම් හා අතු බෙදීම නොපිහිටන දිග සෘජු රිටි නිර්මාණය වෙයි. තවද වන ලැහැබ් නිර්මාණය කිරීම මගින් , කුරුඳු ශාකය එහි පොත්ත වෙනුවෙන් වගාකරන ආකාරයට විශේෂිත වර්ධන ක්‍රම සිදු කිරීමට හැකිවී ඇත.
වන ලැහැබ් වලින් ලබා ගන්නා තද දැව , රථ හා නැව් සෑදීම සඳහා විශාල ලෙස භාවිතා කරන ලදී. තවද මේ වන තෙක් ශාකමය ගොඩනැගිලි හා ලී බඩු සඳහා ද භාවිතා කරයි.
වන ලැහැබ කළමණාකරනය යනු දැව නිෂ්පාදනය වැඩි කිරීමට හෝ වන සතුන් සංරක්ෂණය සදහා වන ලැහැබ කළමණාකරණය කිරීමයි. කොපිසයන් සිදු කරන වන ලැහැබ වැනි මනා ලෙස කළමණාකරනය සිදු කරන වන ලැහැබ මගින් අඛණ්ඩ කුඩා ලී සැපයුමක් ලබා ගත හැක. වන ලැහැබ තුළ වූ එළිමහන් ස්ථාන මදක් ගස්වැල්වලින් වැසුනු ස්ථාන, හා සම්පූර්ණයෙන් ම ගස්වලින් වැසුනු ස්ථාන යන මිශ්‍රණය නිසා එහි ජීවත් වන කුරුල්ලන්, කෘමීන් හා මල් විශේෂ වලට විවිධාකාර වූ පරිසරයන් පවත්වාගෙන යයි.
දේශානුරාගය සහ ක්‍රීඩාව එකිනෙක වෙලී පවතී. එසේ පවතින්නේ ක්‍රීඩාව ජාතීන් අතර සංකේතාත්මක තරඟයක් සඳහා අවස්ථාවක් සපයන බැවිනි. ක්‍රීඩා තරඟ බොහෝ විට ජාතීන් අතර ගැටුම් අර්බුද පිළිබිඹු කරයි. එමෙන්ම රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා අතින්ද ක්‍රීඩාව කිසියම් මෙහෙයක් ඉටු කරයි. ක්‍රීඩාවට දේශපාලනය ඇතුලු වීම සමහරු දකින්නේ ක්‍රීඩාවේ මූලික ආචාර ධර්ම බිඳ දැමීමක් ලෙසිනි. එහෙත් මෙම තත්වය ක්‍රීඩා ඉතිහාසය පුරා සැබවින්ම පවතී.
ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා ජාති මමත්වය ප්‍රදර්ශනය කිරීමේ තරඟ සඳහා ප්‍රධාන වේදිකාවකි. 19 වෙනි ශත වර්ෂය අවසාන භාගයේ සිදු වූ එහි ආරම්භයේ සිට දේශපාලනික අර්බුද වල ස්වරූපය එහි ඉතිහාසයෙන් පිළිබිඹු වෙයි. එක්සත් ජනපදය සහ එහි දේශපාලනික සහචර රටවල් විසින් 1980 දී ගිම්හාන ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා වර්ජනය කිරීමත්, සෝවියට් දේශය විසින් 1984 ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙල වර්ජනය කිරීමත් සීතල යුද්ධයේ කොටසක් විය.
ක්‍රීඩාවන් කීපයක් ජාතික අභිමානය සංකේතවත් කරන කාරණයක් වී තිබේ. ද ඈෂස් , එංගලන්තය සහ ඕස්ට්‍රේලියාව අතර දේශාභිමානය පිළිබඳ හේතුවක් වී තිබේ. ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේදීද ඉන්දියාව සහ පකිස්තානය අතර තරඟයක් පවතින කාලයට දෙරට අතර සන්සුන් තත්වයක් දක්නට ලැබෙන්නේ මෙම ජාති මමත්වය හේතුවෙනි.
ජාතික කණ්ඩායම් අතර පැවැත්වෙන බොහෝ ක්‍රීඩාවන් අභිමානය නැංවීමේ පරමාර්ථ දිරිමත් කරයි. ක්‍රීඩාව තුලින් ජාතික ඒකාග්‍රතාවය පිළිබඳ හැඟීමක් ඇති කිරිම පහත් ජාති මාමකත්වයේ ප්‍රාථමික අවස්ථාවන් වලින් එකකි.
බුරුන්ඩි, නිල වශයෙන් බුරුන්ඩි ජනරජය ; ස්වහීලී: ; ප්‍රංශ: ), යනු අප්‍රිකානු මහා විල් කලාපය සහ නැගෙනහිර අප්‍රිකාව අතර හන්දියේ මහා රිෆ්ට් නිම්නයේ ගොඩබිම් සහිත රටකි. එහි මායිම් වන්නේ උතුරින් රුවන්ඩාව, නැගෙනහිරින් සහ ගිනිකොන දෙසින් ටැන්සානියාව සහ බටහිරින් කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය; ටැන්ගානිකා විල එහි නිරිතදිග මායිම දිගේ පිහිටා ඇත. අගනගර වන්නේ ගීතේගා සහ බුජුඹුරා රටේ විශාලතම නගරය වේ.
මේජර් පියරේ බුයෝයා 1987 දී බගාසා පෙරලා, ව්‍යවස්ථාව අත්හිටුවා දේශපාලන පක්ෂ විසුරුවා හැරියේය. ඔහු ජාතික ගැලවීම සඳහා වූ හමුදා කමිටුවක් මගින් නැවත හමුදා පාලනය ස්ථාපිත කළේය. 1981 දී ලෙස ප්‍රතිසංවිධානය වූ 1972 හි අවශේෂයන් විසින් ප්‍රචාරය කරන ලද ටුට්සි විරෝධී වාර්ගික ප්‍රචාරණය, 1988 අගෝස්තු මාසයේදී න්ටෙගා සහ මරංගර උතුරු කොමියුනිස්ට් ප්‍රදේශවල ටුට්සි ගොවීන් ඝාතනය කිරීමට හේතු විය. ; සමහර ජාත්‍යන්තර රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන විශ්වාස කළේ මෙය මරණ අවතක්සේරු කරන බවයි.
බුරුන්ඩි ප්‍රධාන වශයෙන් ග්‍රාමීය සමාජයක් ලෙස පවතින අතර, 2019 දී නාගරික ප්‍රදේශවල ජීවත් වන්නේ ජනගහනයෙන් 13.4% ක් පමණි. වර්ග කිලෝමීටරයකට පුද්ගලයන් 315ක් පමණ වන ජන ඝනත්වය උප සහරා අප්‍රිකාවේ දෙවන ඉහළම අගයයි. ජනගහනයෙන් දළ වශයෙන් 85%ක් හුටූ වාර්ගික සම්භවයක් ඇති අය වන අතර, 15%ක් ටුට්සි ජාතිකයන් වන අතර, 1%කට වඩා අඩු ප්‍රමාණයක් ස්වදේශික ට්වා වේ. බුරුන්ඩි හි නිල භාෂා වන්නේ කිරුන්ඩි, ප්‍රංශ සහ ඉංග්‍රීසි වන අතර, කිරුන්ඩි නිල වශයෙන් එකම ජාතික භාෂාව ලෙස පිළිගැනේ.
බුරුන්ඩි හි වන ජීවීන් එහි වෘක්ෂලතා සහ සත්ත්ව විශේෂ වලින් සමන්විත වේ, කුඩා, ගොඩබිම් සහිත රට ශාක විශේෂ 2,950 ක්, පක්ෂීන් 596 ක්, ක්ෂීරපායින් විශේෂ 163 ක්, උරග විශේෂ 52 ක්, උභයජීවී විශේෂ 56 ක් සහ මත්ස්‍ය විශේෂ 215 කට නිවහන වේ. ප්‍රධාන වශයෙන් දැඩි ජනගහන පීඩනය, විශාල වනාන්තර ප්‍රදේශ කෘෂිකාර්මික ඉඩම් බවට පත් කිරීම සහ පුළුල් පශු සම්පත් ගොවිතැන හේතුවෙන් වන සතුන් මෑත වසරවල විශාල ලෙස අඩු වී ඇත. ආරක්ෂිත ප්‍රදේශය මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 5% කට වඩා අඩු ප්‍රමාණයක් ආවරණය කරයි.
සංක්‍රාන්ති සෙනෙට් සභාවට සාමාජිකයින් පනස් එක් දෙනෙකු සිටින අතර ආසන තුනක් හිටපු ජනාධිපතිවරුන් සඳහා වෙන් කර ඇත. බුරුන්ඩි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ නියමයන් නිසා සෙනෙට් සභිකයින්ගෙන් 30%ක් කාන්තාවන් විය යුතුය. සෙනෙට් සභිකයින් තෝරා පත් කර ගනු ලබන්නේ බුරුන්ඩි හි එක් එක් පළාත් සහ කොමියුනිස් සාමාජිකයින්ගෙන් සමන්විත මැතිවරණ විද්‍යාල මගිනි. බුරුන්ඩි හි සෑම පළාත් දහඅටකටම එක් හුටු සහ එක් ටුට්සි සෙනෙට් සභිකයෙකු තෝරා ගනු ලැබේ. සංක්‍රාන්ති සෙනෙට් සභාව සඳහා එක් වාරයක් වසර පහකි.
ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් හි 2007 වාර්තාව වැඩිදියුණු කළ යුතු බොහෝ ක්ෂේත්‍ර ගැන සඳහන් කරයි. සිවිල් වැසියන් විසින් නැවත නැවතත් කරන ලද ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියාවලට ගොදුරු වේ. දෙවැන්න ළමා සොල්දාදුවන් ද බඳවා ගනී. කාන්තාවන්ට එරෙහි ප්‍රචණ්ඩත්වය ඉහළ මට්ටමක පවතී. අපරාධකරුවන් රාජ්‍යයේ නඩු පැවරීමෙන් සහ දඬුවම්වලින් නිතිපතා ගැලවී යයි. අධිකරණ පද්ධතිය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමේ හදිසි අවශ්‍යතාවක් පවතී. ජන සංහාරය, යුද අපරාධ සහ මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි අපරාධ දිගටම දඬුවම් නොලබා සිදු විය.
බුරුන්ඩි 2017 ඔක්තෝබර් 27 දින ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයෙන් නිල වශයෙන් ඉවත් වූ අතර, එසේ කළ ලොව පළමු රට වේ. 2017 සැප්තැම්බර වාර්තාවකින් එක්සත් ජාතීන් විසින් විවිධ අපරාධ සහ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම්, එනම් අධිකරණයට පරිබාහිර ඝාතන, වධහිංසා පැමිණවීම් සහ ලිංගික ප්‍රචණ්ඩත්වය වැනි චෝදනා එල්ල කිරීමෙන් පසුව මෙම පියවර ගෙන ඇත. 2017 නොවැම්බර් 9 දින නිවේදනය කළේ බුරුන්ඩි සාමාජිකයෙකුව සිටි කාලයේ සිට මානව හිමිකම් කඩකිරීම් තවමත් නඩු පවරන බවයි.
අප්‍රිකාවේ කුඩාම රටවලින් එකක් වන බුරුන්ඩි යනු ගොඩබිම් සහිත සහ සමක දේශගුණයක් ඇත.බුරුන්ඩි යනු ඇල්බර්ටයින් රිෆ්ට් හි කොටසකි, නැගෙනහිර අප්‍රිකානු රිෆ්ට් හි බටහිර දිගුව, උතුරින් රුවන්ඩාව, නැගෙනහිරින් ටැන්සානියාව සහ ගිනිකොන දෙසින් මායිම් වේ. බටහිරින් කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය එය පිහිටා ඇත්තේ ඇල්බර්ටයින් රිෆ්ට් කඳුකර වනාන්තර, මධ්‍යම සැම්බේසියන් මියෝම්බෝ වනාන්තර සහ වික්ටෝරියා ද්‍රෝණියේ වනාන්තර-සවානා මොසෙයික් පරිසර ප්‍රදේශ තුළය.
බුරුන්ඩි හි ප්‍රතිසංස්කරණ ප්‍රයත්නයන් ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක වීමට පටන් ගත්තේ 2006 වසරෙන් පසුවය. එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමසාධක මෙහෙයුම වසා දමා ප්‍රතිනිර්මාණයට උදව් කිරීම කෙරෙහි නැවත අවධානය යොමු කරන ලදී. ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා, රුවන්ඩාව, ඩීආර් කොංගෝ සහ බුරුන්ඩි මහා විල් රටවල කලාපීය ආර්ථික ප්‍රජාව නැවත ආරම්භ කරන ලදී. මීට අමතරව, බුරුන්ඩි, රුවන්ඩාව සමඟ 2007 දී නැගෙනහිර අප්‍රිකානු ප්‍රජාවට සම්බන්ධ විය.
නව පාලන තන්ත‍්‍රය 1972 දරුණු පළිගැනීම් මුදා හැරියේ නැත. ඝාතන සඳහා කැඳවූ, සිදු කළ සහ ණය ගත් අය සඳහා පොදු සමාවක් නියම කිරීමත් සමඟ මහජන විශ්වාසය දිනා ගැනීමේ එහි උත්සාහය ඛාදනය විය. විශ්ලේෂකයින් මෙම කාල පරිච්ඡේදය "දණ්ඩමුක්තියේ සංස්කෘතියේ" ආරම්භය ලෙස හැඳින්වේ. වෙනත් විශ්ලේෂකයින් "දණ්ඩමුක්තියේ සංස්කෘතියේ" මූලාරම්භය කලින් 1965 සහ 1972 දී, හඳුනාගත හැකි හුටස් කුඩා සංඛ්‍යාවක් ටුට්සිවරුන් විශාල වශයෙන් ඝාතන මුදා හැරියේය.
ජනගහනයෙන් බහුතරයකට, විශේෂයෙන්ම ජනාකීර්ණ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවලට මූල්‍ය සේවා සඳහා ප්‍රවේශය නොමැතිකම බරපතල ගැටලුවකි: මුළු ජනගහනයෙන් 2% ක් පමණක් බැංකු ගිණුම් දරයි, සහ 0.5% ට වඩා අඩු ප්‍රමාණයක් බැංකු ණය දෙන සේවා භාවිතා කරයි.ක්ෂුද්‍ර මූල්‍ය, කෙසේ වෙතත්, බුරුන්ඩි ජාතිකයන්ගෙන් 4% ක් ක්ෂුද්‍ර මූල්‍ය ආයතනවල සාමාජිකයන් වීමත් සමඟ විශාල කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. ණය පරිත්‍යාගශීලීන්ගේ ආධාර මත අංශයේ යැපීම සීමිතය.
සරණාගතයින් ආපසු පැමිණීම සහ යුද්ධයෙන් වෙහෙසට පත් ජනගහනය සඳහා ප්‍රමාණවත් ආහාර සැපයීම සම්බන්ධයෙන් තවමත් යම් දුෂ්කරතා පවතින අතර, කලින් සටන් වැදුණු නායකයින් බහුතරයකගේ මෙන්ම විශාල ජනගහනයක විශ්වාසය හා විශ්වාසය දිනා ගැනීමට මෙහෙයුම සමත් විය. එය පාසල්, අනාථ නිවාස, සෞඛ්‍ය සායන සහ ජල මාර්ග වැනි යටිතල පහසුකම් ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සහ ගොඩනැගීම ඇතුළු "ඉක්මන් බලපෑම" ව්‍යාපෘති කිහිපයකට සම්බන්ධ විය.
1959 ජනවාරි 20 වන දින, බුරුන්ඩිහි පාලක වන මවාමි ම්වාම්බුට්සා බුරුන්ඩි බෙල්ජියමෙන් නිදහස සහ රුආන්ඩා-උරුන්ඩි සංගමය විසුරුවා හැරීමට ඉල්ලා සිටියේය. ඊළඟ මාසවලදී, බුරුන්ඩි දේශපාලන පක්ෂ බෙල්ජියම් යටත් විජිත පාලනය අවසන් කිරීම සහ රුවන්ඩාව සහ බුරුන්ඩි වෙන් කිරීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමට පටන් ගත්හ. මෙම දේශපාලන පක්ෂවලින් පළමු සහ විශාලතම වූයේ ජාතික ප්‍රගතිය සඳහා වූ සංගමය ය.
2018 මැයි මාසයේ පැවති ව්‍යවස්ථාමය ජනමත විචාරණයකදී, බුරුන්ඩියන් 79.08% කින් 2034 දක්වා බලයේ සිටීමට න්කුරුන්සිසා සහතික කළ සංශෝධිත ව්‍යවස්ථාවක් අනුමත කරන ලදී. කෙසේ වෙතත්, බොහෝ නිරීක්ෂකයින් මවිතයට පත් කරමින්, න්කුරුන්සිසා පසුව නිවේදනය කළේ, 2020 මහ මැතිවරණයේදී නව ජනාධිපතිවරයෙකු තෝරා පත් කර ගැනීමට මග පාදමින් තවත් වාරයක් සේවය කිරීමට අදහස් නොකරන බවයි.
ටුට්සි සහ හුටු අතර ජනවාර්ගික පරතරය පියවීම සඳහා බුරුන්ඩි රජය සහ හමුදාව ව්‍යුහාත්මකව පරිවර්තනය කිරීම ප්‍රධාන අරමුණ විය. එය ප්‍රධාන පියවර දෙකකින් පැවැත්වීමට නියමිතව තිබුණි. පළමුව, සංක්‍රාන්ති බලය බෙදාගැනීමේ ආන්ඩුවක් පිහිටුවනු ලබන අතර, ජනාධිපතිවරුන් වසර තුනක ධුර කාලයක් සඳහා ධූර දරනු ඇත. දෙවන අරමුණ වූයේ කණ්ඩායම් දෙක සමානව නියෝජනය වන සන්නද්ධ හමුදා ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමයි.
2015 අප්‍රේල් මාසයේදී පාලක පක්ෂය විසින් ජනාධිපති පියරේ න්කුරුන්සිසා තුන්වන වරටත් බලයට පත්වන බව ප්‍රකාශ කිරීමෙන් පසු විරෝධතා ඇති විය. විරෝධතාකරුවන් කියා සිටියේ න්කුරුන්සිසා ට තුන්වන වරටත් නිලවරණයට ඉදිරිපත් විය නොහැකි බවයි. නමුත් රටේ ව්‍යවස්ථාපිත අධිකරණය න්කුරුන්සිසා සමග එකඟ විය (එහි සමහර සාමාජිකයින් ඡන්දය ප්‍රකාශ කරන අවස්ථාවේ රටින් පලා ගොස් ඇතත්).
බුරුන්ඩි හි පළමු මැතිවරණය 1961 සැප්තැම්බර් 8 වන දින සිදු වූ අතර ලුවී ර්වාගසෝර් කුමරුගේ නායකත්වයෙන් යුත් බහු-වාර්ගික එක්සත් පක්ෂයක් වන ඡන්දදායකයින්ගේ ඡන්ද වලින් 80% කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ලබා ගත්තේය. මැතිවරණ ඉක්බිතිව, ඔක්තෝබර් 13 වන දින, බුරුන්ඩි හි වඩාත් ජනප්‍රිය සහ සුප්‍රසිද්ධ ජාතිකවාදීන්ගෙන් කොල්ලකමින්, 29 හැවිරිදි ර්වාගසෝර් කුමරු ඝාතනය කරන ලදී.
මාධ්‍යවේදී ජීන් ක්ලෝඩ් කැවුම්බාගු ඔහුගේ වාර්තාකරණයට අදාළ ගැටළු සඳහා ඔහුව අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ නඩු විභාග කිරීම සම්බන්ධයෙන් හියුමන් රයිට්ස් වොච් ඇතුළු මානව හිමිකම් සංවිධාන විසින් බුරුන්ඩි රජය නැවත නැවතත් විවේචනයට ලක් කර ඇත. ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් ඔහුව හෘද සාක්ෂියේ සිරකරුවෙකු ලෙස නම් කළ අතර ඔහුව "වහාම සහ කොන්දේසි විරහිතව නිදහස් කරන ලෙස" ඉල්ලා සිටියේය.
බුරුන්ඩි ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශයක් වන අතර බොහෝ යෞවනයන් වෙනත් ප්‍රදේශවලට අවස්ථාවන් සොයා සංක්‍රමණය වේ. ලෝක සතුටු වාර්තාව 2018 විසින් 156 වැනි ශ්‍රේණියක් සමඟින් ලොව අඩුම සතුටට පත් රට ලෙස ශ්‍රේණිගත කර ඇත. බුරුන්ඩි යනු අප්‍රිකානු සංගමය, නැගෙනහිර සහ දකුණු අප්‍රිකාව සඳහා පොදු වෙළෙඳපොළ, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සහ නොබැඳි ව්‍යාපාරයේ සාමාජිකයෙකි.
අප්‍රිකාවේ කුඩාම රටවලින් එකක් වන බුරුන්ඩි හි භූමිය බොහෝ දුරට යැපුම් කෘෂිකර්මාන්තය සහ තෘණ වගාව සඳහා භාවිතා වන අතර, එය වන විනාශය, පාංශු ඛාදනය සහ වාසස්ථාන අහිමි වීමට හේතු වී ඇත. 2005 වන විට, රට සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ වනාන්තර විනාශ වී ඇති අතර, එහි භූමියෙන් 6% කට වඩා අඩු ප්‍රමාණයක් ගස් වලින් වැසී ඇති අතර එයින් අඩකට වඩා වාණිජ වගාවන් විය.
සාම සාකච්ඡා 1 වන වටය මැදිහත්වීම්වල ස්වරූපය ගත්තේය. මෙම සාකච්ඡා ක්‍රමය රජයේ හෝ අන්තර් රාජ්‍ය නියෝජිතයන් සම්බන්ධ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ආකාරයක් ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකි අතර, ඔවුන් තම ධනාත්මක කීර්තිය, මැදිහත් වීම හෝ "කැරට් සහ සැරයටි" ක්‍රමය ප්‍රතිඵලයක් ලබා ගැනීමේ හෝ බල කිරීමේ මාධ්‍යයක් ලෙස භාවිතා කළ හැකිය. "කේවල් කිරීම" හෝ "ජය-පරාජය".
1924 ඔක්තෝබර් 20 වන දින, නූතන රුවන්ඩාව සහ බුරුන්ඩි වලින් සමන්විත වූ රුවන්ඩා-උරුන්ඩි, උසුඹුර එහි අගනුවර වන බෙල්ජියම් ජාතීන්ගේ සංගමයේ බල ප්‍රදේශයක් බවට පත් විය. ප්‍රායෝගිකව එය බෙල්ජියම් යටත් විජිත අධිරාජ්‍යයේ කොටසක් ලෙස සැලකේ. රුආන්ඩා-උරුන්ඩි හි කොටසක් ලෙස බුරුන්ඩි, යුරෝපීය බලධාරීන් සිටියද එහි රජ පෙළපත දිගටම කරගෙන ගියේය.
1962 ජුලි 1 දින රට නිදහස ලබා ගත් අතර, නීත්‍යානුකූලව එහි නම රුවන්ඩා-උරුන්ඩි සිට බුරුන්ඩි ලෙස වෙනස් කරන ලදී. බුරුන්ඩි රාජ්‍ය ව්‍යවස්ථාපිත රාජාණ්ඩුවක් බවට පත් වූයේ, ර්වාගසෝර් කුමරුගේ පියා වන වන මුවාමි ම්වාම්බුට්සා, රටේ රජු ලෙස කටයුතු කරමින්ය. 1962 සැප්තැම්බර් 18 දින බුරුන්ඩි එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට එක් විය.
2022 ජූලි මාසයේදී බුරුන්ඩි රජය රටේ භෞමික අනුකොටස් සම්පූර්ණයෙන් ප්‍රතිසංස්කරණය කරන බව නිවේදනය කළේය. යෝජිත වෙනස මඟින් පළාත් ප්‍රමාණය 18 සිට 5 දක්වා අඩු කරනු ඇති අතර කොමියුනිස්ට් ප්‍රමාණය 119 සිට 42 දක්වා අඩු කරනු ඇත. එම වෙනස බලාත්මක වීමට බුරුන්ඩි පාර්ලිමේන්තුවේ අනුමැතිය අවශ්‍ය වේ.
ජාතික වනෝද්‍යාන දෙකක් ඇත: වයඹ දෙසින් කිබිරා ජාතික වනෝද්‍යානය (රුවන්ඩාවේ නියුන්ග්වේ ජාතික වනෝද්‍යානයට යාබදව පිහිටි වැසි වනාන්තර සහිත කුඩා කලාපයක්) සහ ඊසාන දෙසින් රුවුබු ජාතික වනෝද්‍යානය , දෙකම වනජීවී ගහනය සංරක්ෂණය කිරීම සඳහා 1982 දී පිහිටුවන ලදී.
2012 වන විට, බුරුන්ඩි, අල්-ෂබාබ් සටන්කාමීන්ට එරෙහිව සෝමාලියාවට යන මෙහෙයුම ඇතුළුව අප්‍රිකානු සංගමයේ සාම සාධක මෙහෙයුම් සඳහා සහභාගී වෙමින් සිටියේය. 2014 දී, සත්‍ය හා ප්‍රතිසන්ධාන කොමිසම පිහිටුවන ලද අතර, මුලින් වසර හතරක් සඳහා වන අතර පසුව 2018 දී තවත් හතරක් සඳහා දීර්ඝ කරන ලදී.
2008 මාර්තු අගදී, විසින් ඔවුන්ට අත්අඩංගුවට ගැනීමෙන් 'තාවකාලික මුක්තිය' සහතික කරන නීතියක් සම්මත කරන ලෙස පාර්ලිමේන්තුවට උත්සාහ කළේය. මෙමගින් සාමාන්‍ය අපරාධ ආවරණය වනු ඇත, නමුත් යුද අපරාධ හෝ මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි අපරාධ වැනි ජාත්‍යන්තර මානුෂීය නීතියේ බරපතල උල්ලංඝනයන් නොවේ.
බුරුන්ඩිහි සමහර ස්වභාවික සම්පත් අතර යුරේනියම්, නිකල්, කොබෝල්ට්, තඹ සහ ප්ලැටිනම් ඇතුළත් වේ. කෘෂිකර්මාන්තයට අමතරව අනෙකුත් කර්මාන්තවලට ඇතුළත් වන්නේ: ආනයනික සංරචක එකලස් කිරීම, පොදු වැඩ ඉදිකිරීම්, ආහාර සැකසීම සහ බ්ලැන්කට්, සපත්තු සහ සබන් වැනි සැහැල්ලු පාරිභෝගික භාණ්ඩ.
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, අප්‍රිකානු සංගමය, එක්සත් ජනපදය, ප්‍රංශය, දකුණු අප්‍රිකාව, බෙල්ජියම සහ වෙනත් විවිධ ආන්ඩු විසින් කරන ලද ඉල්ලීම් නොතකා, ආණ්ඩු පක්ෂය ජුනි 29 වන දින පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය පැවැත්වූ නමුත් විපක්ෂය විසින් මේවා වර්ජනය කරන ලදී.
විදුලි සංදේශ යටිතල පහසුකම් සම්බන්ධයෙන්, බුරුන්ඩි ලෝක ආර්ථික සංසදයේ ජාල සූදානම දර්ශකයේ දෙවන සිට අවසාන ස්ථානය දක්වා ශ්‍රේණිගත කර ඇත - රටක තොරතුරු සහ සන්නිවේදන තාක්ෂණයන්හි සංවර්ධන මට්ටම තීරණය කිරීමේ දර්ශකයකි. 2013 දී 144 සිට පහත වැටුණි.
යනු බුරුන්ඩි හි ඉහළම අධිකරණයයි. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට කෙළින්ම පහළින් අභියාචනාධිකරණ තුනක් ඇත. බුරුන්ඩි හි එක් එක් පලාත්වල මෙන්ම ප්‍රාදේශීය විනිශ්චය සභා 123ක අධිකරණ අධිකරණ ලෙස පළමු අවස්ථාවෙහි විනිශ්චය සභා භාවිතා වේ.
වරක් කැරලිකාර කණ්ඩායමක නායකයෙකු වූ පියරේ න්කුරුන්සිසා , 2005 දී ජනාධිපති ලෙස තේරී පත් විය. 2008 වන විට, බුරුන්ඩියන් රජය හුටූගේ නායකත්වයෙන් යුත් පලිපෙහුටු-ජාතික විමුක්ති හමුදා සමඟ සාමය ඇති කිරීමට කතා කරමින් සිටියේය. රට.
බුරුන්ඩි නිදහස සඳහා වූ තල්ලුව රුවන්ඩා විප්ලවය සහ එහි ඇති වූ අස්ථාවරත්වය සහ ජනවාර්ගික ගැටුම් මගින් බලපෑවේය. රුවන්ඩා විප්ලවයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ රුවන්ඩා ටුට්සි සරණාගතයින් 1959 සිට 1961 දක්වා කාලය තුළ බුරුන්ඩි වෙත පැමිණියහ.
2007 වසරේ සිට කරන ලද අධ්‍යයනවලින් පෙන්නුම් කර ඇත්තේ බුරුන්ඩි ජාතිකයන් ජීවිතය පිළිබඳ අතිශයින් දුර්වල මට්ටමේ තෘප්තිමත් මට්ටමක සිටින බවයි; 2018 වසරේ ලෝක සන්තෝෂය වාර්තාව ඔවුන් 2018 වසරේ ලෝකයේ අඩුම සන්තෝෂය ලෙස ශ්‍රේණිගත කර ඇත.
2003 දී නායක ඩොමිටියන් නඩයිසේ ජනාධිපති ලෙස තේරී පත් විය. 2005 මුල් භාගයේදී බුරුන්ඩි රජයේ තනතුරු නිර්ණය කිරීම සඳහා වාර්ගික කෝටාවන් පිහිටුවන ලදී. වසර පුරා, පාර්ලිමේන්තුව සහ ජනාධිපති සඳහා මැතිවරණ පැවැත්විණි.
බුරුන්ඩි ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය අනුව ලෝකයේ දුප්පත්ම රට වන අතර, 2022 දී ඩොලර් 292 ක් වන අතර, පුලුල්ව පැතිරුණු දරිද්‍රතාවයට, දූෂණයට, අස්ථාවරත්වයට, අධිකාරීවාදයට සහ නූගත්කමට මුහුණ දෙන අවම සංවර්ධිත රටකි.
බුරුන්ඩි නැගෙනහිර අප්‍රිකානු ප්‍රජාවේ කොටසක් වන අතර සැලසුම්ගත නැගෙනහිර අප්‍රිකානු සමූහාණ්ඩුවේ විභව සාමාජිකයෙකි.බුරුන්ඩි හි ආර්ථික වර්ධනය සාපේක්ෂව ස්ථාවර නමුත් බුරුන්ඩි තවමත් අසල්වැසි රටවලට වඩා පිටුපසින් සිටී.
නූතන බුරුන්ඩි නම් කර ඇත්තේ 16 වන සියවසේ සිට ප්‍රදේශය පාලනය කළ බුරුන්ඩි රජුගේ නමිනි. එය අවසානයේ එහි නම ව්‍යුත්පන්න විය හැක්කේ ප්‍රදේශයේ "හා" ජනතාවගෙන් වන අතර, ඔවුන්ගේ උපන් ස්ථානය බුහා ලෙස හැඳින්වේ.
2000 දී, බුජුඹුරා ආවරණය වන පළාත බුජුඹුර ග්‍රාමීය සහ බුජුඹුර මයිරී යන පළාත් දෙකකට වෙන් කරන ලදී. නවතම පළාත වන රුමොංගේ, 2015 මාර්තු 26 වන දින බුජුඹුර ග්‍රාමීය සහ බුරුරි යන ප්‍රදේශවලින් නිර්මාණය කරන ලදී.
ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදලේ තක්සේරුවකට අනුව 2022 නොවැම්බරයේදී, -19 වසංගතය සහ යුක්‍රේනය රුසියානු ආක්‍රමණයට එල්ල වූ අභියෝගවලදී, බුරුන්ඩිහි ආර්ථික වර්ධනය සියයට 3 දක්වා තරමක් වැඩි විය.
බුරුන්ඩි හි පළාත් සහ කොමියූන් 1959 නත්තල් දිනයේදී බෙල්ජියම් යටත් විජිත නියෝගයක් මගින් නිර්මාණය කරන ලදී. ඔවුන් පෙර පැවති ප්‍රධානීන්ගේ ක්‍රමය ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලදී.
බුරුන්ඩිහි මුදල් වර්ගය බුරුන්ඩි ෆ්‍රෑන්ක් එය නාමිකව සෙන්ටිටයිම් 100 කට බෙදා ඇත, නමුත් ස්වාධීන බුරුන්ඩිහි කිසි විටෙක කාසි නිකුත් කර නැත.
කැබිනය තුළ ඇවිදීමේ දී වැරදීමකින් ඕල්ඩ්‍රින් විසින් ස‍ඳෙ‍න් නිකුත් වීම සඳහා වූ ප්‍රධාන එංජිමට බලය සැපයූ කඩන ලදී. ඔවුන් සිතුවේ ඔවුන්ට එංජිම පණ ගැන්වීමට නොහැකිව සඳ මතම සිටීමට සිදු වන බවයි. නමුත් වාසනාවට මෙන් ස්විචය ක්‍රියාත්මක කර ගැනීමට පෑන් තුඩක් ප්‍රමාණවත් විය. මෙම ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක නොවූයේ නම් නික්මීමේ එංජිම පණ ගැන්වීම සඳහා චන්ද්‍ර මොඩියුල පරිපථය නැවත සකස් කිරීම කළ හැකිව තිබුණි.
පැය 7ක පමණ විවේකයකින් පසු පූස්ටන් විසින් ආපසු පැමිණීමට ඔවුන් සූදානම් කිරීමට ඔවුන්ව අවදි කරවන ලදී. පැය 2 ½ කට පසු එනම් 17:54 ට ඔවුන් 21.5 බර චන්ද්‍ර සාම්පල ද රැගෙන ඊගල්ගේ නිකුත් වීමේ අදියරින් චන්ද්‍ර කක්ෂයේ වූ කොළොම්බියාහි සිටි මයිකල් කොලින්ස් සමඟ නැවත සම්බන්ධ වීමට චන්ද්‍රයා මතුපිටින් නික්මෙන ලදී.
කොළොම්බියා සමඟ සම්බන්ධ වීමෙන් පසු ඊගල් 1969 ජූලි 21 වනදා 23:41ට චන්ද්‍ර කක්ෂයට අවක්ෂේපනය කරන ලදී. ඇපලෝ 12 ගමනට මදකට පෙරද කළ නිරීක්ෂණවලින් පැහැදිලි වූයේ ඊගල් තවමත් චන්ද්‍රයා වටා කක්ෂගත වී පවතින බවයි. පසුව නාසා විසින් වාර්තා කරනු ලැබුවේ ඊගල්ගේ කක්ෂය විකෘති වී එය චන්ද්‍ර මතුපිටෙහි නොදන්නා ස්ථානයක් මත පතිත වී ඇති බවයි.
1948 දී ඔහු තරඟයක් සඳහා " " ලිවීය. කතාව ප්‍රතික්ෂේප කළද, එය ක්ලාක්ගේ වෘත්තීය ජීවිතය වෙනස් කළේය. එය 2001: සඳහා පාදක වූවා පමණක් නොව, " " ක්ලාක්ගේ කෘතියට වඩාත් විශ්වීය අංගයක් ද හඳුන්වා දුන්නේය. ක්ලාක්ගේ පසුකාලීන බොහෝ කෘතිවල තාක්ෂණික වශයෙන් දියුණු නමුත් තවමත් අගතිගාමී මනුෂ්‍ය වර්ගයා උසස් පිටසක්වල බුද්ධියකට මුහුණ දෙන ආකාරය දක්වයි. ' , සහ 2001 මාලාවන්හිදී, මෙම හමුවීම මනුෂ්‍යත්වය එහි පරිණාමයේ මීළඟ අදියර කරා වේගවත් කරන සංකල්පීය ඉදිරි ගමනක් ඇති කරයි. මෙය .
සමඟ ක්ලාක්ගේ විද්‍යුත් තැපැල් ලිපි හුවමාරුව 1984 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. : 2010 යන මාතෘකාවෙන් යුත්, සහ සමඟ සම-කර්තෘ, එය එවකට පුරෝගාමී විද්‍යුත් තැපෑල කෙරෙහි ඔහුගේ ආකර්ෂණය සහ ඔවුන් සන්නිවේදනය සඳහා එය භාවිතා කිරීම නිරූපණය කරයි. ලෝකයේ ප්‍රතිවිරුද්ධ පැතිවල ජීවත් වන අතරතුර චිත්‍රපටය සැලසුම් කර නිෂ්පාදනය කරන අවස්ථාවේ දෛනික පදනමක්. ක්ලාක්ගේ මෙතෙක් නිපදවූ හොඳම විද්‍යා ප්‍රබන්ධ චිත්‍රපටවල පුද්ගලික ලැයිස්තුවද මෙම පොතට ඇතුළත් විය.
ක්ලාක් සහ අසිමොව් ප්‍රථම වරට 1953 දී නිව් යෝර්ක් නගරයේ දී මුණගැසුණු අතර, ඔවුන් දශක ගණනාවක් තිස්සේ මිත්‍රශීලී අපහාස හා ගිබ්ස් වෙළඳාම් කළහ. ඔවුන් "ක්ලාක්-ඇසිමොව් ගිවිසුම" නම් වාචික ගිවිසුමක් ඇති කර ගත් අතර, වඩා හොඳ කවුදැයි විමසූ විට, ඔවුන් දෙදෙනා පවසන්නේ ක්ලාක් හොඳම විද්‍යා ප්‍රබන්ධ ලේඛකයා බවත්, අසිමොව් හොඳම විද්‍යා ලේඛකයා බවත්ය. 1972 දී, ක්ලාක් විසින් ප්ලැනට් ත්‍රී සහ අනෙකුත් සමපේක්ෂන පිළිබඳ වාර්තාව සඳහා ඔහුගේ කැපවීමේදී "ගිවිසුම" කඩදාසි මත තැබීය .
ඔහු මිය යාමට දින කිහිපයකට පෙර, ඔහු සමකාලීන ෆෙඩ්රික් පෝල් සමඟ විද්‍යුත් තැපෑලෙන් සහයෝගීව කටයුතු කළ ඔහුගේ අවසාන කෘතිය වන හි අත්පිටපත සමාලෝචනය කර ඇත. මෙම පොත ක්ලාක්ගේ මරණයෙන් පසුව ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ක්ලාක් මාර්තු 22 දින සාම්ප්‍රදායික ශ්‍රී ලාංකේය විලාසිතාවට අනුව කොළඹදී ඔහුගේ සහකරු ලෙස්ලි ඒකනායක සමඟ මිහිදන් කරන ලදී . ඔහුගේ බාල සොහොයුරා වන ෆ්‍රෙඩ් ක්ලාක් සහ ඔහුගේ ශ්‍රී ලාංකික දරුකමට හදාගත් පවුල පැමිණ සිටි දහස් ගණනක් අතර වූහ.
විශේෂයෙන්ම ක්ලාක් අභ්‍යවකාශ තරණය පිළිබඳ සංකල්පය ජනප්‍රිය කළ අයෙකි. 1950 දී, ඔහු අන්තර් ග්‍රහලෝක පියාසැරිය , ගිහියන් සඳහා අභ්‍යවකාශ පියාසර කිරීමේ මූලික කරුණු ගෙනහැර දක්වන පොතක් ලිවීය. අභ්‍යවකාශ ගමන් පිළිබඳ පසුකාලීන පොත්පත්වලට , , , සහ ඇතුළත් විය. තවත් බොහෝ අය සමඟ.
ක්ලාක්ගේ බලයලත් චරිතාපදානයේ, නීල් මැක්ඇලර් මෙසේ ලියයි: "බොහෝ පාඨකයන් සහ විචාරකයන් තවමත් ළමා කාලය අවසන් ආතර් සී. ක්ලාක්ගේ හොඳම නවකතාව ලෙස සලකයි." නමුත් ක්ලාක් ඔහුගේ පසුකාලීන කිසිදු කතාවක භාවිතා කළේ නැත , "මම හැම විටම ගැන උනන්දු වූ අතර ඇත්ත වශයෙන්ම, ළමා කාලය අවසන් වූයේ ඒ ගැන ය. නමුත් මම කලකිරීමට පත් වී සිටිමි, මන්ද මේ සියල්ලෙන් පසුව කාලය, ඔවුන් තවමත් මේ දේවල් සිදු වන්නේද යන්න ගැන තර්ක කරති. මම ටෙලිපති සිදුවේ යැයි සැක කරමි."
ක්ලාක්ට 1937 සහ 1945 අතර කාලය තුළ රසිකයින් තුළ කතන්දර කිහිපයක් පළ වූ අතර, ඔහුගේ පළමු වෘත්තීය අලෙවිය 1946 දී හි පළ විය: " " අප්‍රේල් මාසයේදී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර ඔහුගේ පළමු අලෙවිය වන " " මැයි මාසයේදී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ක්ලාක් ඔහුගේ ලේඛනය සමඟින්, 1951 දී පූර්ණ කාලීන ලේඛන කටයුතු සඳහා කැපවීමට පෙර , විද්‍යා සාරාංශ හි සහකාර සංස්කාරක ලෙස කෙටි කලක් සේවය කළේය.
1984 දී, උපාය මාර්ගික ආරක්ෂක මුලපිරීම ට එරෙහිව කොංග්‍රසය ඉදිරියේ සාක්ෂි දුන්නේය . පසුව, කැලිෆෝනියාවේ ගේ නිවසේදී , සැලකිලිමත් වූ එක්සත් ජනපදයේ විදේශ සහ අභ්‍යවකාශ ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳ ක්ලාක්ගේ අදහස්වලට ප්‍රහාර එල්ල කළේය, ශක්තිමත් ආරක්ෂක ඉරියව්වක් දැඩි ලෙස ප්‍රකාශ කළේය. පසුව ඔවුන් දෙදෙනා විධිමත් ලෙස සමාදාන වුවද, 1988 හි හයින්ලයින් මිය යන තුරුම ඔවුන් දුරස්ව සිටියහ