polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
විජය කුමරු ඇතුලු පිරිස වෙරළට සේන්දු වූ පසු දැඩිව වෙහෙසව සිටි නිසා අතිවූ ක්ලාන්ත ගතියක් නිසා සිය අත් බිම තබා වෙරල මත හිද ගනී.එසේ තැබූ අත් තබ පැහැති වූ නිසාවෙන් ඒ කුමරු විසින් දිවයිනට තාම්ර පර්ණ අනි යැයි නම් තැබූ බව කියැවේ.
ඉන්පසු කුවෙණිය සිය දරුදෙදෙනාවද රැගෙන යන අතර යම් කිසි හෙයකින් ඇයට ආපුසු ඒමට ⁣⁣⁣නොහැකි වුවහොත් දරු දෙදෙනාට සමනල කන්ද දෙසට පලා යන ලෙසට දන්වා ලංකාපුරය නම් විජයගේ පහරදීම් වලට ලක්නොවූ සැගවුනු යක්ෂ ගම්මානයට ගමන් ගනී පසුව එහිදී ඇයව ඝාතනය වේ.දරුදෙදෙනා සමනල අඩවියට පලා ගිය අතර ඔවුන්ගෙන් සබරගමු වැද්දන් බිහිවිය.
විජය කුමරු ගෞතම බුදුන් මල්ල රටෙහි සල්වනයෙහි පිරිනිවන් මංචකයෙහි සැතපුනු දිනයෙහිම එනම් ක්‍රි. පූ 543 වෛශාඛ්‍ය මස පුරපසළොස්වක් දිනයෙදීම ලක්දිවට ගොඩබසී.බුදුන් විසින් පිරිනිවන් මංචකයේ සිට විජය කුමරුට සහ පරිවාර සෙනගට ආරාක්ෂාව සැලසීමෙහි ඇති දැඩි අවශ්යතාව ඉන්ද්‍ර දෙවියන් අමතා
පසුව සුනඛ වේශයක් ගෙන පැමිනි පරිවාර යකින්නක් දැක සුනකයන් යනු ගෘහාශ්‍රිත සත්වයකු හෙයින් උදව් ලබා ගැනීමට හැකි මනුෂ්‍යවාසයක් මෙහි ඇතැයි සිතූ වාසයක් මේ අවට ඇති යයි සිතා විජය කුමරු සිය පිරිසෙන් අයකු බැල්ල පසුපස යවයි.ඔහු යලි නොපැමිණි හෙයින් තවත් පිරිස් යවයි.
මෙහි යකුන් යම් අමනුෂ්‍ය ප්‍රජාවක් ලෙස දක්වා ඇති අතර විජයට පියවි ඇසින් ඔවුන්ව දැකිය නොහැකි වුනු හෙයින් කුවෙනිය සටන් කිරීමට සහය වූ බවක්ද දක්වයි.මෙමගින් කුවෙනියද යුද්ධයට සහභාගී වී යකුන් සිටි ප්‍රදේශ ඔහුටා පෙන්වා දෙමින් සහය වූ බව නිරූපණය කලා විය හැක.
විජයාවතරණ පුරාවෘත්තය එකිනෙකට වෙනස් වූ ආකාර කිහිපයකින් විවිධ ජාතීන් අතර සුරක්ෂිතව පවතින අතර ඉන් වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇත්තේ පාලි මහාවංශයෙහි පිලිවලින් සවැනි සහ සත්වැනි පරිච්ඡේද වන විජයාවතරණ සහ විජයාභිෂේක යන පරිච්ඡේද දෙකෙහි ඇති කථා පුවතයි.
මෙම සිදුවීමෙන් පසු කුවෙනිය විසින් විජයගේ පිරිස නිදහස් කර දෙන අතර පසුව ඔවුන්ට අවශ්‍ය අහාර පාන ඇය විසින් කලින් කා දමන ලද වෙලදුන්ගේ නෞකා වලින් ගෙන දුන් බව මහාවංශයෙහි සදහන්වේ. .
විජය කුමරු මධුරා පුරයේ රජු විසින් එවන ලද ක්ෂස්තිය කුමරියක් සමග විවාහවී රාජාභිෂේක වුනු බව සදහන්වේ.පඩි රජු විසින් ඇයට අමතරව තවත් ක්ෂස්ත්‍රීය කුල කන්තාවන්ද විජය ඇතලු පිරිසට සහය පිනිස සේවා කුල කිහිපයක්ද එවූ බවද සදහන් වේ.
“සිංහබා රජු පිත් තෙල විජයකුරම අනුගත සත්සියයක් පිරිවර ඇතිව ලාටරටින් ලක්දිව බැස්සේය. “දෙවෙන්දයය! මාගේ සස්න ලද්දිව්හි පිහින්නේය, එහෙයින් පිරිවර සහිත් උහුද ලඞ්කාවිද මොන වට රකුව්” වදාළසේක.
“කෙල්ල මාගේමිනිසුන් දෙව ති මරමි” කියේය. ඒ යකිනිතොම බියෙන් බැගෑවුව, “ස්වාමිනි මා දිවි දුනමැනව, මම ඔබට රජය දෙන්නෙමි ස්ත්රීන කෘත්ය,යත් අනික් කිසිවකුත් කැමැති පරිද්දෙකින්කරන්නෙමැ”
කෙසේ වෙතත් විජය සමග ආ ආර්යයන්ගෙන් ගොවිවංශය බිහි වූ බව පසුකාලීනව රචිත ජනවංශයෙහි සදහන් වේ.මේ බව ජෝන් ඩේවි සහ හියු නෙවිල් ඇතුළු ලේඛකයන් විසින්ද පහත පරිදි දක්වා ඇත.
විජය කුමරු සිය පරිවාර සෙනග සමග සිය මවුබිම වූ ලාටරට සිංහපුර සිට ලංකා දිවයින දක්වා, ලක්දිව වෙත සේන්දුවීම සහ සබැදි සිදුවීම් මාලාව විජයාවතරණය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.
පසුව කුවෙනිය ආර්යන්ට සහය වීමේ වරදට යකුන් විසින් තමා මරවනු ඇතැයි බියට පත්වන අතර විජය කුමරුට යකුන් සමූල ඝාතනය කිරීමට අනුබල ලබා දෙයි.
සිංහබා රජු සිංහ ගත් හෙයින්ද විජය කුමරුත් ඔහු හා සම්බන්ධ මිනිසුන්ටත් සිංහල යයි ව්‍යවහාර වුනු බව මහාවංශයෙහි හදුන්වයි.
අදාල කාර්යය අනුව, සතිපතා හෝ දෙසතියකට වරක් පමණ අවම වශයෙන් පැයක පමණ කාලයක් එකිනෙක මුණගැසී සාකච්ජා කල යුතුයි. මෙය පැය දෙක තුනක කාලයක් ගතකිරීම එලදායී නොවේ. ගැටළුවක් හඳුනගන ඒවාට ක්ෂණික හෝ දීර්ඝ කාලීන විසඳුම් ලබාදීම සඳහා සාමාජිකයන් මුණගැසී විසඳුම් වල ප්‍රගතිය සමාලෝචනය කල යුතුය. එමෙන්ම නව ගැටළු සඳහා ද පිළිතුරු සාකච්ජා කල යුතුයි
කයිසන් යෝජනා, ඩේමින් චක්‍රය වැනි විවිධ ක්‍රමවේද යොදාගනිමින් ගැටළු සඳහා නොනවත්වා වැඩි දියුණු කරමින් පිළිතුරු සොයාගත යුතුය. එමගින් අනාගතයේ ඇතිවන ගැටළු සඳහා ද කලින් ම සුදානම් වී පිළිතුරු ලබාදිය හැකියි. පාරිභෝගිකයා සහ නිෂ්පාදකයා පාරිභෝගිකයා සහ නිෂ්පාදකයා ව්‍යාපාරයක මුලිකම චරිත වන අතර ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතා සලක බල කටයුතු කල යුතුය.
අන් අයගේ බලපෑම් වලින් තොරව ස්වෙච්ජාවෙන් ම ක්‍රියාත්මක කරන පිරිසක් කවය තුල සිටිය යුතුයි.සැමවිටම තමන් මුලික ම පුද්ගලයා ලෙස සකල දත්තයන් එක්රැස් කිරීම විශ්ලේෂණය කිරීම ආදියට කණ්ඩායමේ සියලු දෙන තුල අභිප්‍රේරණයක් තිබිය යුතුයි.
සාමාන්‍යයෙන් තත්ත්ව කවයක සාමාජිකයන් ගණන 3 ත් 10 ත් අතර විය යුතුයි. 3 ට වැඩ අඩු නම් ක්‍රියාකාරීත්වය අඩු හෝ 10 ට වැඩ වැඩි නම් අමතර සාකච්ජා, පොදු එකඟ තත්වයකට එළඹීමේ දුෂ්කරතා, කාලය කළමනාකරණය කරගැනීමේ ගැටළු ආදිය ඇති විය හැකිය.
2004 වර්ෂයේ ආරම්භය සංසන්ධනාත්මකව බැලු විට ප්‍රචණ්ඩත්වයේ අඩුවක් පෙන්නුම් කළේය. බහු ජාතික හමුදාවන්ගේ උපක්‍රම අධ්‍යයනය කරමින් අලුත් සටනක් සඳහා සැළසුම් සකස් කරමින් එම කාලය තුළ ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායම් නැවත සංවිධානය වූහ. කෙසේ වෙතත් 2004 වර්ෂයේ ඉරාක සටන් සමයේ අඩු මුසාබ් අල් සර්කාවි විසින් මෙහෙයවන ලද මැද පෙර දිග කලාපයේ විදේශ හමුදා සහ ඉරාකයේ අල් ඛයිඩාවරුන් සමග ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා වැඩි වූයේ ත්‍රස්තවාදය පලවා හැරීමට උදව් කරමිනි.
එක්සත් ජනපද සහ ඉරාක හමුදා බලයට යුධමය වශයෙන් අල් අන්බර් පළාතේ ත්‍රස්තවාදය සම්බන්ධයෙන් තව දුරටත් යමක් කිරීමට ශක්තියක් නොමැති බවත්, ගම් මට්ටමේ සිට ප්‍රාදේශීය මට්ටම දක්වා රජයේ ආයතන සියල්ලක්ම පාහේ ඉරාකයේ අල් ඛයිඩාව විසින් කොටස් වලට බෙදා, දූෂිත තත්වයට පත් කර හෝ සංවිධානයේ අදහස් වලට නම්මවා ගෙන ඇති බවත් සඳහන් කර තිබුණු වාර්තා ස්ථිර කරමින් නොවැම්බර් 28 දින නාවික හමුදා බුද්ධි අංශයේ වාර්තාවක් නැවතත් නිකුත් කරන ලදී.
ඉරාකය ආක්‍රමණය සඳහා ඇමරිකානු ජනාධිපති ජෝර්ජ් බුෂ් ප්‍රමුඛ එකමුතුව මගින් ප්‍රධාන හේතු යුගලක් ගෙනහැර දක්වන ලදී. ඉන් පළමුවැන්න වූ ඉරාකය අල්කයිඩා සංවිධානයට ඍජුව සහයෝගය දක්වන බවට වූ චෝදනාවයි. දෙවැන්න වූයේ ඉරාකය සතුව සමූල ඝාතක අවි පවතින බවත් 1991 එකඟතාවය බිඳ හෙළමින් ඔවුන් තව දුරටත් සමූල ඝාතක අවි නිෂ්පාදනය කරන බවට වූ චෝදනාවයි. මෙම චෝදනා යුගල සඳහාම ඇමරිකානු ඔත්තු සේවා මගින් යම් ප්‍රමාණයක එකඟතාවක් දක්වන ලදී.
දුර්වල සතුරන්ට එරෙහිව කළ හමුදා මෙහෙයුම පිළිබඳ බුෂ්ගේ ප්‍රතිපත්තිය සහ ඉරාකයට එරෙහිව කරන ලද යුද්ධය වටා බරපතල නීතිමය ප්‍රශ්න තිබුනේය. 2004 සැප්තැම්බර් මස 16 වැනි දින එක්සත් ජාතීන්ගේ මහ ලේකම් කොෆි අන්නන් “මම පෙන්වා දී තිබෙනවා එය එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රකාශනය සමග නොගැලපෙනවා සේම අපට පෙනෙන ආකාරයට සහ ප්‍රකාශනයේ හැටියටත් එය නීති වීරෝධියි” යනුවෙන් ප්‍රකාශ කළේය.
ඉරාකයේ සිටි නාවික හමුදා අණ දෙන නිලධාරියා අසාමාන්‍ය රහස් වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කරමින් අන්බර් පළාත ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා වන ඉදිරි බලාපොරොත්තු අපැහැදිළි බවත්, එම ප්‍රදේශය දේශපාලනික හා සමාජමය වශයෙන් වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා එක්සත් ජනපද හමුදාවට කිසිවක්ම කළ නොහැකි යයි ප්‍රකාශ කළ බවත් වොෂින්ටන‍් පෝස්ට් පුවත්පත 2006 සැප්තැම්බර් මාසයේදී වාර්තා කළේය.
ඉරාක සටන් කරුවන් 9200 ක් සහ සිවිල් වැසියන් 7299 ක් ප්‍රධාන වශයෙන් එක්සත් ජනපද ගුවන් හමුදාවේ සහ ගොඩබිම් හමුදා එල්ල කළ ප්‍රහාර වලින් මරු මුවට පත් වූහ. මෙම සටනින් එක්සත් ජනපද හමුදාවේ 139 ක් සහ එක්සත් රාජධානියේ 33 ක් හමුදා නිලධාරින් ඝාතණය වූ බව ඒකාබද්ධ හමුදාව වාර්තා කළේය.
2002 වර්ෂයේ ජනාධිපති බුෂ් දිගින් දිගටම යුදමය තර්ජන විදහා දක්වමින් බාධා විරහිත පරික්ෂාවන් සහ නිරායුධකරණය ගැන ඉල්ලීම් කළේය. එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක කවුන්සලයේ යෝජනාවට අනුව 2002 වර්ෂයේ අවසාන භාගයේදි ඉරාකය අකමැත්තෙන් නමුත් අලුත් පරීක්ෂණ සඳහා එකඟ විය. මේවායින් ලැබුනේ මිශ්‍ර ප්‍රථිඵලයි. සමූහ ඝාතණ අවි සොයා ගැනීමට නොහැකි විය.
ඉරාකය අල්කයිමා සංවිධානයට උදව් කිරීමත්, නීතිවිරෝධි ගිනි අවි නිෂ්පාදනය,ඉරාකය ආක‍්‍රමණය කිරීමට මුලික හේතු දෙක ලෙස ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ දැක්වුයේ ය. නමුත් ආක‍්‍රමණ අතරතුර එවැනි ගිනිඅවි සොයාගැනීමට අපොහොසත් වු අතර බොහෝ දෙනෙකුගේ මත වුයේ ඉරාකය එවැනි ගිනිඅවි නිපදවීම බොහෝ කලකට පෙර නතර කර දැමු බවය.
ඉරාක යුද්ධය යනු 2003 මාර්තු 20 දින ඇරඹුණු ලෝකයේ විවිධ රටවල් සහය පළකල සංහාරයකි. එය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ මුලිකත්වය යටතේ ක්‍රියාත්මක වු අරත මහා බ්‍රිතාන්‍යය, ඕස්ට්‍රේලියාව, ඩෙන්මාර්කය, පෝලන්තය යන රාජ්‍යවලද සහය පළවිය. මෙය ඉරාකය නිදහස් කරගැනීමේ මෙහෙයුම ලෙසද හැඳින්වින.
ඔක්තෝබර් 20 පමණ වන විට එක්සත් ජනපද හමුදාවේ ‘එක්ව ක්‍රියාන්විතය ඉදිරියට’ නමැති වැඩ සටහන බැග්ඩෑඩයේ නැගී එන ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා නැවැත්වීමට අසමත් වූ බව නිවේදනය කළේය. අල් සදර් යටතේ ෂයිට් සටන් කාමීහු දකුණු ඉරාකයේ නගර කීපයක් අල්ලා ගත්හ.
ආක‍්‍රමණයේ ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස 2003 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඉරාක ජනාධිපති සදාම් හුසේන් අත්අඩංගුවට පත්වු අතර 2006 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඔහු එල්ලා මරනු ලැබීය. ඉන්පසු ඉරාක පිරිස් සහ අල් කයිඩා සංවිධානයේ විවිධ විරෝධතා ඇමරිකානු හමුදා වෙත එල්ල විය.
සමහරකුගේ මතය වුයේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ඉරාකය ආක‍්‍රමණය කිරීමට හේතු වුයේ පලස්තින බෝම්බ කරුවන්ට ඉරාකය උපකාර කිරීම, ඉරාක රජය මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම, ඉරාකීය තෙල් ආර්ථිකය යන සාධක නිසා බවයි.
අමෙරිකානු ‘විදේශ ප්‍රතිපත්ති’ නම් සඟරාව සහ ෆන්ඩ් ෆෝර් පීස් නම් බුද්ධි මණ්ඩලය විසින් සකස් කරන ලද 2006 වසරේ අසමත් රාජ්‍ය පිලිබඳ දර්ශකයේ 4 වැනි ස්ථානය ගත්තේ ඉරාකයයි. සුඩානය පළමුවැන්නයි.
සීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල් යනු ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ක්‍රියාත්මක වන, රූපවාහිනී ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවකි. එහි හිමිකාරීත්වය ටයිම් වෝනර් හී කොටසක් වන ටර්නර් බ්‍රෝඩ්කාස්ටින් සිස්ටම් සතු වෙයි. ප්‍රවෘත්ති වලට අමතරව, ලොව කාලීන සිදුවීම්, දේශපාලනය, ක්‍රීඩා, මතවාද, ව්‍යාපාරික සහ වෙනත් විශේෂාංග වැඩසටහන් මෙම නාලිකාව විකාශනය කරනු ලබයි. සිය මව් ජාලය වන සීඑන්එන් සහ එහි දේශීය, විදේශිය කාර්යාංශ සමග එක්ව, සීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල් නාලිකාව වැඩකටයුතු සිදු කරයි.
2009 සැප්තැම්බර් 21 දිනදී නැවත වාරයක් , සීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල් නාලිකාව සිය ලාංඡනයේ සංශෝධනයක් සිදුකල අතර, " " නැමැති නව හැඳුනුම් වාක්‍යයත් සමග, එතෙක් සිය ප්‍රවෘත්ති විකාශනයන් වූ , , , සහ යන සියල්ල එක් කොට යන තනි නාමය යටතේ විකාශන සිදු කිරීම අරඹන ලදී.
2009 ජනවාරි 11 වන දිනදී, සීඑන්එන් අබුඩාබි නමින් නව මැදපෙරදිග මධ්‍යස්ථානයක්, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය තුල පිහිටුවන ලදී.
1995 දී, නාලිකාව තව දුරටත් ජාත්‍යන්තරීකරණය කරණු වස් නාලිකාවේ ලාංඡනයේ වෙනස්කම් කිරීම ඇතුළුව, වෙනස්කම් කිරීම් කිහිපයක් සිදු කරන ලදී.
වර්ථමානයේදී රටවල් 200 කටත් වඩා වැඩි සංඛ්‍යාවක, මිලියන 200 ක පමණ ගෘහ සහ හෝටල් කාමර ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් මෙම නාලිකාව සතු වෙයි.
කුරුණෑගල දිවයිනේ ප්‍රධාන මාර්ග කිහිපයක් එක්තැන් කරන ස්ථානයක් වන අතර, නගර සීමාව තුල ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු දුම්රිය මාර්ගය සම්බන්ධ කරමින් කුරුණෑගල සහ මුත්තෙට්ටුගල දුම්රියපොල දෙක පිහිටා ඇත. කුරුණෑගල නගරයේ මුළු ජනගහනය 28571 පමණ වේ. නගරයේ සිට 10 මාර්ගයේ වයඹ දිශාවට පුත්තලමට හා ගිණිකොන දිශාවට මහනුවරත්, 6 මාර්ගයේ උතුරින් දඹුල්ලට හා දකුණින් අඹේපුස්ස හරහා කොළඹටත් යා හැක.
කුරුණෑගල නගරය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 116 ක උසින් පිහිටා ඇත. නගර මධ්‍යයේ පිහිටා ඇති ඇතාගල කුරුණෑගල නගරයේ අනන්‍යතාවය විදහාපාන සංකේතයක් වැන්න. මෙය මීටර 316 ක උසින් යුතු හස්තියෙකුගේ විලාසය දක්වයි. කුරුණෑගල යන නාමය ඇති වීමට මෙම පර්වතය හේතු වූ බව බොහෝ දෙනාගේ විශ්වාසයයි.
කුරුණෑගල ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන නගරයන්ගෙන් එකක් වන අතර එය වයඹ පළාතේ අගනගරය ද කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රධාන නගරය ද වෙයි. එමෙන්ම කුරුණෑගල නගරය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ගමන් සන්ධිස්ථානයක් සහ වැදගත් ආර්ථික මධ්‍යස්ථානයක් ද වේ.
තවත් බොහෝ කොත් කඳු කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය පුරා විසිර පවතී. ගල්ගිරියා කන්ද , නිකවැව කන්ද , යාපහුව ආදිය සංචාරයන් සඳහා ප්‍රසිද්ධ වෙමින් පවතී.
මෙහිදි මුර්ත ශේෂය යනු ද්‍රවශිල ආකාරයේන් මුදල් අත තබා ගැනිමය.මුර්ත ආදායම වැඩිවන විට ද්‍රව ශිලතාවයත් වැඩි වේ.මුදල් ඉල්ලුම හා මුර්ත ආදායම අතර අනුලෝම සබදතාවයක් ඇත.පොලිය වැඩිවන විට ද්‍රවශිලතාවය අඩු වේ.එවිට වැඩි පොලි ආදායමක් ඉපයිමට හැකියාව ඇත.මුදල් ඉල්ලුම හා පොලිය අතර ප්‍රතිලෝම සම්බන්දතාවයක් පවති.
නාමික මුදල් සැපයුම ඉහළ දමන විට මුල් අවස්ථාවේ මිළ වෙනස් නොවේ.මුර්ත මුදල් සැපයුම වැඩිවේ.මෙහි දි මුදල් ඉල්ලුම නොවෙනස්ව හා වෙළඳ පොළ අසම තුලිත තාවයක් පවති.මෙහි දි පොළිය වෙනස් වේ.මුදලේ මිල/පොලිය පහළ යයි,ආයෝජනය,පරිභෝජනය ඉහළ යන විට සමස්ත ඉහළ යයි.එවිට මිළත් ඉහළ යයි.ශ්‍රම ඉල්ලුම වැටුප් ඉහළ යයි එවිට නිශ්පාදන පිරිවැය ඉහළ යන විට මිළත් ඉහළ යයි.
මෙය මිල මට්ටම්වල හා සමාහාර ඉල්ලුමේ සම්බන්ධ න්‍යායක් ලෙස හැදින්විය හැක.මුදලේ සංසරණ ප්‍රවේගය ස්ථාවර අනුපාතයක පවතින විට,මුදල් සැපයුම වැඩිවීමත් මුළු වියදම් කිරීම් වැඩිවීමට හේතු වේ.ආර්ථිකය පුර්ණ සේවා නියුක්ති මට්ටමක පවතින විට භාණ්ඩ හා සේවා මත වියදම් වැඩිවීම,මිල මට්ටම වැඩි වීමට හේතු වේ.මෙම මිල මට්‍ටම වැඩි විම අඛණ්ඩව හා නිරන්තර සිදුවන විට,ඉහත දැක්වු නිර්වචනයට අනුව ආර්ථිකය තුල
උද්ධමනයක් පවතී.ඒනිසා මුදල් සැපයුම ඉහල යන ප්‍රමාණයක් පාසා උද්ධමනය ඉහල යයි.මුදල් සැපයුසමේ ප්‍රමාණය නැවතුන විට උද්ධමනය ඉහල යෑම නවතී.
මුල්‍ය වත්කම් වල ආයෝඡනය හා ඉතිරිකිරීම් කිරීම සදහා කිසිම දිරිගැන්වීමක් උද්ධමන කාලයකදී ඇති නොවේ.ආයෝඡනය හා ඉතුරැම් අධෛර්යමත් වේ.සමහර අවස්ථාවලදී ඉතුරැම් සදහා ලැබෙන සත්‍ය ඵලදායී පොලිය සෘණ අගයක් ගනී.එ‍සේ වන්නේ පොලී අනුපාත වල ඇති දැඩි බව නිසයි.පොලී අනු‍පාත උද්ධමන අනුපාතයට වඩා අඩු වන විට ණය සදහා විශාල අධි ඉල්ලුමක් ඇති වේ.එනිසා විශාල මුල්‍ය ප්‍රසාරණයක් ඇති වන බැවින් අධිකාරි විසින් ණය පාලනය කිරීමට උත්සුක වේ.
එය සාමාන්‍ය සමාහාර අධි ඉල්ලුමක් නිසා ඇති වන්නකි.සරලව කිවහොත් භාණ්ඩ සුළු ප්‍රමාණයක් පසු පස විශාල මුදල් සම්භාරයක් හඹා යෑම මීට හේතුවයි.මෙම විස්තරය කිරීමට අනුව භාණ්ඩ හා සේවා සදහා ඇති ඉල්ලුම,ඒවායේ සැපයුමට වඩා ඉහල යෑම නිසා මිල මට්ටමේ ඉහල යෑම ඉල්ලුමෙන් ඇදුනු උද්ධමනය ඇති වීමට බලපායි.මෙම උද්ධමන තත්වය විස්තර කිරීම සදහා න්‍යායන් දෙකක් ඉදිරිපත් වී ඇත.
සමහර බැංකු නෝට්ටු සම අගය වෙනස්වීම පෙන්විමට ලකුණක් විය. ඊට හේතුව නව නෝට්ටු මුද්‍රණය කිරිම ප්‍රමාද විම නිසා, ඒවා මුද්‍රණය කරන විට එහි අගය භාවිතා කිරිමට නොහැකි තරම් පහළ ගොස් තිබිම නිසාය.
ලෝහ කාසි අති උද්ධමනයේ ආවපාතිකයක් විය. ලෝහයේ අගය කාසියේ වටිනාකම වැඩි විමට හෙතුවයි. බොහෝ කාසි උණුකර විදේශ ව්‍යවහාර මුදල් ලෙස අපනයනය කරන ලදි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදේ "පෙනි" කාසියට මෙසේ වර්තමානයේ සිදුවේ.
උද්ධමන කාලයකදී ස්ථිර ආදායම් ලබන අයගේ මුර්ථ ආදායම්,විචල්‍ය ආදායම් ලබන අයට සාපේක්ෂව අඩුවේ.ස්ථිර ආදායම් ලබන අයගේ සිට විචල්‍ය ආදායම් ලබන අයට ආදායම් ප්‍රති බෙදීයාමක් හා ගලා යෑමක් දක්න‍ට ලැබේ.ණය ගැතියන් විසින් ගෙවන වාරික පොලී වල නාමික අග‍ය වෙනස් නොවුවත් ඒවා‍යේ මුර්ත අගය අ‍ගය අඩු වේ.එ‍ය මගහැරීමට තරම් අවශ්‍ය ප්‍රමාණයකට පොලී අනුපාත වැඩි නොවේ.
අති උද්ධමයකට මුහුණ දෙන රටවල බැංකු විසින් විශාල වටිනාකම් ඇති නෝට්ටු හඳුන්වාදිම සිදුකරයි. කුඩා අගයක් ඇති නෝට්ටුවල වටිනාකම ඉතා අඩුවීයාම ඊට හේතුවයි. මෙහිදි ඉතා විශේෂ නෝට්ටු නිපදවේ. 1 000 000 000 හා ඊට වැඩි නෝට්ටු මීට ඇතුළත්ය.
ඉහල මිල මට්ටම් පව‍ත්වාවගෙන යන ව්‍යාපාර ආයතන ඒකාධිකාරී වෙළදපලවල් නිසා ඔවුන්ට ඉහල මිල මට්ටන් පවකත්වා ගත හැක.
මෙහි දි මුදල් සැපයුම ඉහළ යන්නේ නම් එම අනුපාතයේන් මිළ ඉහළ යයි.හා සඅථාවර යයි උපකල්පනය නොකලේ නම් මුදල් සැපයුම ඉහළ යන විට හාඉහළ යා හැක පහළ යා හැක.මුදල් සැපයුම ඉහළ යාම හා මිළ මට්ටම ඉහළ යාම තුල ඍජු සම්බන්දතාවක් පවති.එහෙත් නිමවුම හෝ සේවා නියුක්ති මට්ටම වෙනස් නොවේ.
පිරිවැයේන් තල්ලු වු උද්ධමන තත්වයක දි නිශ්පාදන පිරිවැය ඉහළ යයි එවිට භාණ්ඩ හා සේවා සැපයුම පහළ ගොස් සාධක ඉල්ලුම ද පහළ යයි.මේ නිසා සමස්ත සැපයුම් වක්‍රය වමට විතැන් වේ.
උද්ධමනය ගැන සලකා බැලීමේදී එහි ප්‍රධාන අංශයක් ලෙස ඉලුමෙන් ඇදුනු උද්ධමනය ‍පෙන්වා දිය හැක.එය පහත ප්‍රස්ථාරයෙන් පෙන්විය හැක.
සම්භාව්‍යය අර්ථක විද්‍යයාව පාවිචිචි කරන ලද මුල්‍යය ප්‍රමාණවාදි අනුවාදය මෙමගින් නිරුපනය වේ.මෙහි මුලික සලකා බලනු ලබන්නේ
මිළ ගනන් සෙමෙන් වැඩිවන මෙය ආකාරයේ උද්ධමනයක් ඇති වේ. උදාහරණයක් ලෙස ලංකාවේ 1970 ගනන්වල මෙවැනි තත්වයක් පැවතින
බර්මියුඩා ත්‍රිකෝණයදූපත් තුනක් එකට යාකොට පිහිටා ඇති මෙම ප්‍රදේශය අභිරහස් ප්‍රදේශයක් ලෙස සැලකෙන්නේ එම ප්‍රදේශය තුලින් ගමන් කර ඇති සමහරක් නැව්, බෝට්ටු පමණක් නොව ගුවන් යානා පවා කිසිදු තොරතුරක් නොමැතිව අතුරුදහන් වීම නිසාය. විදුලි උප හට අවට ලෝකය සමග සන්නිවේදනයේ පවා ගැටලු මතුවේ. දූපත් 7ක් මෙම ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති අතර, ඉතා කුඩා දුපත් 150 පමණ දක්නට ලැබේ. මෙහි ඇති බර්මියුඩා දූපත විශාලම දූපත වන අතර එය දැනට මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ යටත් විජිතයක් ලෙස පවතී.
දියඇල්ල ඇතුළු දියදහරා, සෞම්‍යය දේශගුණය. වනහාමිගේ ගල්ගුහාව, විවිධ භූ විශමතායන්ගෙන් යුත් භූ පරිසරය එම මානව ජනාවාස කරණයට හේතු සාධක වන්නට ඇත. ජනප්‍රවාදගතව හොරණ ඇල්ලකන්ද අවට ප්‍රෙද්ශයට හිරණ්‍යමළය යන නාමය පටබැදීමට හේතු වී ඇත්තේ හිරණ්‍යක නම් පාලකයෙක්ගේ ජන්මභූමිය වූ නිසාය. හිරණ්‍යමළය ගැන මහාවංශ සටහන් කිහිපයක්ම පවතී. මහා විජයබාහු රජුගේ සටන් ව්‍යාපාරයේ හා දෙවන පැරකුම් රජුගේ සෙනවියෙක් වන දේව පතිරාජයන් ගැනද තොරතුරු පවතී.
හොරණ නගරයට ඉහළින් පවතින මේ අලංකාර මෙන්ම ඓතිහාසික දිය ඇල්ල ගැන බලධාරීන්ගේ අවධානය යොමුවන්නේ අවම වශයෙනි. අතීතයේ මෙන් නොව මෙහි ජල මට්ටම වැසි රහිත දිනවලදී තරමක අඩුවීමක් දක්නට ලැබේ. මෙයට හේතුවී ඇත්තේ ඇග්ගේ ඉහළ කොටසට වන්නට නිවාස තැනීමට එළිපෙහෙලි වී ඇති නිසාය. මේනිසා ඇල්ලේ කන්ද ජලාඝ්‍ර වල කුඹුක් මී ආදී පැළ සිටවා උල්පත් තෙතමනය ආරක්ෂා කරගැනීමට කටයුතු යෙදිය යුතුව ඇත.
හොරණ රජමහා විහාරය - හොරණ රජමහා විහාරය ඓතිහාසික වැදගත් කමක් උසුලන විහාරස්ථානයකි. එහි අශ්ඨපල බෝධීන් වහන්සේ නමක් රෝපණය කර පැවති බවක් ඉතිහාසයේ කියවේ.
පසුකාලයේ හිරණ්යමළය රයිගම රාජධාණියේ දීප්තිමත් පෙදෙසක්වූ අතර ඇල්ලේ කන්ද පෙදෙසේ වැවක් පැවති බව කියවේ. හයවන පරාක්‍රමබාහු රජුගේ බිසවක් කුෂ්ඨ රෝගයක් තැනී මෙහි වාසය කළ පුවතක් නිසා ඇල්ලේ කන්දේ පවතින ඓතිහාසික ගල්ගුහාව වනහාමිගේ ගල්ගුහාව ලෙසින් හැදින්වේ.
නමුත් මෙම ස්ථානයේ ඇති පාරිසරක සුන්දරත්වය හා ඓතිහාසික වැදගත්කම නිසිලෙස වටහා ගත්තොත් සංචාරක ආකර්ෂණය හොරණ නගරය වෙත ලබාගත හැකි ස්ථානයක් වනු ඇත. සැබැවින්ම ඇල්ලේ කන්ද හා හොරණ අවට කලාපය ඓතිහාසිකව හඳුන්වනු ලැබුනේ හිරණමළය නොහොත් හිරඤ්ඤමළය ලෙසින.
හිරණ්‍යමළය එනම් ඇල්ලේ කන්ද අවට ඉතිහාසය ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයට දිව යනු ඇතැයි අප සැක කරයි. ඒ මන්ද යත් ප්‍රාග් මානවයාගේ දිවි පැවැත්ම පහසු කරලීමට අවැසි සියලු පහසුකම් ඇල්ල කන්ද අවට පරිසරය පොහොසත්ය.
හොරණ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි නගරයකි. කොළඹ සිට කි.මි. 42 දුරින් පානදුර රත්නපුර ප්‍රධාන මාර්ගය ආශ්‍රිතව හොරණ නගරය පිහිටා ඇත.
මොරවක කීර්ති අබේවික්‍රම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මොරවක පිහිටා ඇති පාසලකි. මෙම පාසලේ ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යා‍ෙවා 2064ක් පමණ ඉගෙනුම ලබයි. මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය සතුව ගොඩනැගිලි 16 කි. මොරවක කනිටු විදුහල සතුව ගොඩනැගිලි 06 කි. මෙම විදුහල් දෙකේ ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන් 3000 ක් පමණ වේ. දැනුම, කුසලතා, ආකල්ප වර්ධනය කරන විවිධ අධ්‍යාපනික අංශ විදුහලේ පිහිටා ඇත. මෙම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයේ සේවයට කැපවූ ගුරැ මව් පිය වරු 62 කි. මොරවක කනිටු විදුහලේ ගුරු මව් පිය වරු 30 කි.
1943 පෙබරවාරි 14 දින ඩී.එස්. සේනානායක ගරු කෘෂිකර්ම ඇමති තුමාග් ප්‍රධානත්වයෙන් පැවති ආහාර වගා කිරීමට උනන්දු කිරීමේ උත්සව සභාවක් 1948 පෙබරවාරි 04 වන දින නිදහස ලැබීම නිමිත්තෙන් පවත්වන ලද දින 07ක උත්සව මාලාවක්, 1949 ජනවාරි 04 වන දින මෙම විදුහලේ හයෙන් ඉහළ ශ්‍රේණි වෙන්කොට "මොරවන ජූනියර් පාඨශාලාව" ආරම්භ කිරීම නිමිත්තෙන් පවත්වනලද උත්සව සභාවත් විදුහල් ඉතිහාසයේ වැදගත් සටහන් විය. මෙම ජූනියර් පාඨශාලාවට හයවන ශ්‍රේණියේ ගැහැණු ළමයින්ද ඇතුළත් කළහ.
බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍ය යටතෙහි වූ ලංකාවේ ප්‍රසිද්ධ ඉගැන්වීමේ දෙපාර්තමේන්තුව මගින්, ක්‍රි.ව.1880 මාර්තු මස 19 දින මාර/මොරවක ආණ්ඩුවේ ස්වභාෂා පිරිමි පාඨශාලාව ආරම්භ කරන ලදි. වර්තමාන මොරවක නගරය අසල පිහිටි ස්ථානයක එදා කටු මැටි ගසා බටකොළ සෙවිලි කර සාදන ලද තාවකාලික ස්කෝල බංගලාව මේ විදුහල උපත ලද තිඹිරි ගෙය විය.
දෙනියාය- ගාල්ල මහා මාර්ගයේ 40-41 සැතපුම් කණු අතර මැද මෙම විදුහල පිහිටා ඇත. විදුහල් මාතාව අක්කර දහයක් හිමි බ්ම් කඩක් අරා වැජඹෙන්නීය. විදුහල සිට සැතපුමක් දුරින් දකුණු පසින් මොරවක නගරය පිහිටා ඇත. මොරවක පොලිසීයට සැතපුම් එකහමාරකි. මොරවක රජයේ රෝහලට සැතපුම් දෙකහමාරකි.
1906 පෙබරවාරි 01 දින සිට ස්වභාෂා පිරිමි පාඨශාලාව මිශ්‍ර පාඨශාලාවක් බවට පත්කිරීම නිසා ප්‍රදේශයේ ගැහැණු ළමුන්ටද අකුරු ඉගෙනීමේ භාග්‍යය උදාවිය. 1992 මාර්තු 09 දින මොරවක ගැහැණු පාඨශාලාව වෙනම ආරම්භ කරන තෙක් මෙම විදුහල මිශ්‍ර පාඨශාලාවක් වශයෙන් පැවතිනි.
අප ප්‍රදේශයේ වැසියන්ගේ ප්‍රධාන ජීවනෝපාය තේ වගාවෙන් සලසා ගෙන ඇති අතර වී ගොවිතැන, අල , බතල, කෙසෙල් , පොල් ගෙවතු වගාවන් ද අතනොහැර පරිභෝජනයට ගෙන ඇත.
නිවර්තන වා සුළි හදුන්වන පාරිභාෂික වචන මාලාවන් ගෝලීය වශයෙන් කලාපයෙන් කලාපයට වෙනස් වේ. පහත දැක්වෙන්නේ ලොවපුරා කලාපීය කාලගුණ විද්‍යාත්මක විශේෂ මධ්‍යයස්ථාන යොදා ගන්නා වර්ගීකරණයන්ගේ සාරාංශයකි.
පන් ගස් වලින් වියන් ලද කලා වලින් හෝ රෙදි අමුද්‍රව්‍ය යොදා ගනිමින් තටු 6 ක් හෝ 12 කින් යුක්ත සුළං මෝලවල් බඩ ඉරිඟු අඹරා ගැනීමට සහ ජලය ඇද ගැනීමටද භාවිතාකරනු ලබයි, එලෙසම උක් කර්මාන්තයේද දීත් යොදා ගනියි. පසුකාලීනව 1180 දී වයඹදිග යුරෝපයේ තිරිඟු අඹරා ගැනීම සදහා තිරස් ලෙසට සෑදු සුළං මෝලවල් භාවිතා කරනු ලැබිය, මෙවැනි සුළං මෝලවල් තවමත් ලන්දේසින් විසින් භාවිතා කරයි.
කඳු ප්‍රදේශ තුළ, සුළං ප්‍රවාහයන්ගේ මුලික වෙනස් වීම උග්‍රවේ. කඩතොළු වූ භූ තලයන්ගේ බලපෑමෙන්, මුදුනෙහි කාචාකාර වලාකුළු සහිත බ්‍රමක වැනි පෙර නිශ්චය කල නොහැකි සුළං රටා- ආකුලයන් නිර්මාණයවේ. ශක්තිමත් උඩුසුළං, යටිසුළං, සුළි යනාදිය කඳු ශිඛර අසල හෝ පහත නිම්න අසල වර්ධනයවේ. විශාල වශයෙන් කඳු අසල ජාල වශ්පයන්ගේ ඇතිවන ස්ථිරතාපී වාෂ්පීභවනය, සිසිලනය හා ඝනීභවනය නිසා කඳු පන්ති අසල සුළං හමන පෙදෙසේ කඳු වැසි හට ගනී.
කඳු හරහා පහළ උන්නතාංශයන් වෙත ප්‍රවාහය වන සුළං, "යටි බෑවුම් සුළං" ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. සාමාන්‍යයෙන් මේවා උණුසුම් හා වියළි වන අතර යුරෝපයේ ඇල්ප්ස් කඳු වැටිය පාමුල මේවා "ෆෝහන්" ලෙසද, පෝලන්තයේ " " ලෙසද, ආර්ජන්ටිනාවේ "සොන්ඩා" ලෙසද, ජාවාහි "කොඑන්බැන්" ද, නවසීලන්තයේ "නොවස්ට් ආර්ක්" ද හඳුන්වයි. කැලිෆෝනියාව තුළ මෙම යටිබෑවුම් සුළං කඳු කපොලු හරහා පුනීලගත කරන අතර, "සැන්ටා ඇනා" එයට නිදසුනකි. තවද, යටිබෑවුම් සුලඟෙහි ප්‍රවේගයට පැයට කිලෝමීටර 160 ඉක්මවා යා හැක.
මුහුදුබඩ කලාපයේදී, මුහුදු හා ගොඩබිම් සුළං පැතිර පවත්නා සුළං ස්ථානගත කිරීමට වැදගත් කරුණක් වේ. දිවාකාලයේදී මුහුද ගොඩබිම හා සැසදීමේදී සුර්යයා මගින් උණුසුම්වීම ඉතා සෙමින් සිදු වේ, එලෙස වීමට හේතු වන්නේ ජලයේ පවත්නා විශේෂ තාපන හැකියාවයි.අවට පරිසරයේ වාතය හා සැසදීමේදී උණුසුම් වාතය ඝනත්වය අඩු බවකින් යුක්ත වීම නිසා එය ඉහල යෑම සිදු වේ, මෙය සාගරයේ සිට ගොඩබිම දක්වා මිලිබාර් 02 ක පීඩනයේ අනුක්‍රමණයක් ඇති කිරීමට හේතුවේ.
සිසිල් වූ වාතය මුහුදු මට්ටමට වඩා වැඩි මට්ටමකින් පවතී, සිසිල් වාතය මුහුදු මට්ටමේ වැඩි පිඩනය සමඟ ගොඩබිම දෙසට අඩු පිඩනයකින් ගමන් කරන්නේ මුහුදුබඩ කලාපය අවට ගොඩබිමට සිත සුළං ද ඇති කරමිනි.විශාල පරිමාණයේ සුළං නිශ්චල පවතින අවස්ථාවන්හිදී, මුහුදු සුළඟේ ප්‍රබලතාවය කෙලින්ම ගොඩබිම් ස්කන්ධය සහ මුහුද අතර ඇති ආන්තරයට සමානුපාතික වනු ලබයි. ගොඩබිම් සුළං නාවික සැතපුම් 8 දක්වා වේගයකින් යුක්ත වන විට, මුහුදු සුළං තවදුරටත් වර්ධනය වීමක් නොපෙන්වයි.
ස්භාවික ශක්තියක් වන සුළඟට අතීතයේදී දේවත්වයෙන් පුදකිරීම සිදු කරනු ලැබිය, එලෙසම සුළඟ අද්භූත සංසිද්ධීයක් ලෙස සමහර සංස්කෘති විශ්වාසය කළා.
කාළගුණ විද්‍යාවේදී, සුළං බොහෝවිට කාණ්ඩ කරනු ලබන්නේ සුළං වල ශක්තිය මත සහ සුළං හමන දිශානතිය අනුවය.වේගයෙන් හමන කෙටි සුළඟ සුළං පහර වේ. කෙටි කාල පරතරයක් අතරතුර හමන දැඩි සුළඟ හදිසි කුණාටුව වේ.විශාල කාල පරාසයක් තුල ඇති වන සුළං හැදින්වීමට විවිධාකාර නම් ඇත. එම නාමයන් නිර්මාණය කිරීමට සුළගේ සාමාන්‍ය ශක්තිය පදනම් කර ගනී.
එම නාමයන් වන්නේ මඳ සුළඟ, චණ්ඩ මාරුතය, කුණාටුව,වා සුළිය සහ ටයිපුන් වේ. විශාල පරිමාණයේ වායුගෝලීය සංරචනයන් ඇති වීමට හේතු කාරක වන්නේ සමකය සහ ධ්‍රැව අතර තාපය වෙනස් වීමේ අන්තරය සහ පෘථිවියේ පරිභ්‍රමණයයි.
නැගෙනහිර සුළං ප්‍රවාහයන් සාමාන්‍ය වශයෙන් ධ්‍රැව හරහා ගමන් කරයි. බටහිර සුළං පෘථිවියේ මධ්‍ය අක්ෂාංශය හරහා අර්ධ නිවර්තන කලාප තුල ධ්‍රැව දෙසට ප්‍රවාහය වේ.
සෘජුවම අර්ධ නිවර්තන අතර ප්‍රවාහය වන මඳ සුළං කලාපය "ඩොල්ඩ්‍රම් තීරුව" ලෙස හඳුන්වයි. වායූ ස්කන්ධයන්ගේ ස්පෙක්ෂ ආර්ද්‍රතාවය ක්‍රමානුකුලව අඩු වන, පෘතුවියේ බොහොමයක් කාන්තාර දළ වශයෙන් මෙම අර්ධ නිවර්තන අක්ෂාංශ අතර පිහිටා තිබේ. ශීත ධ්‍රැවීය සුළං, නිවර්තන වලින් පැමිණෙන උණුසුම් සුළං හා මිශ්‍ර වන ප්‍රබල සුළං ධාරා, මධ්‍ය අක්ෂාංශ අතර ප්‍රවහයවේ.
සුළඟේ ප්‍රවේගය ශුන්‍ය දක්වා අඩු වූ විට සම්පුර්ණ සුළං බලය ලබා ගත හැකිය. තාත්වික සුළං ටර්බයිනයන් වලදී, ගහනය කරගත් සුළං තල හරහා ගමන් කළ යුතු බැවින් මෙය කළ නොහැකි ක්‍රියාවකි. නියත වශයෙන් ම ආදාන හා ප්‍රතිදාන ප්‍රවෙගයන් අතර සම්බන්ධය සැලකිය යුතුවේ. නළ ධාරා සංකල්පය භාවිතයෙන් සුළං ටර්බයිනයකට ලබා ගත හැකි උපරිම ශක්ති නිස්සරණය, සම්පුර්ණ සෛධාන්තික සුළං ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් 59% කි. .
ධ්‍රැවීය බටහිර සුළං, ධ්‍රැවීය හාර්ඩ්ලි සුළං ලෙසද හඳුන්වයි, සීත ලෙස පැතිර පවත්නා සුළං හමා එනු ලබ්න්නේ ධ්‍රැවයන් හි වැඩි පිඩන කලාපයේ සිට උතුර හා දකුණු කලාප හරහාය,බටහිර සුළං මෙන් නොව මෙම පැතිර පවත්නා සුළං නැගෙනහිර සිට බටහිර දක්වා හමා යයි, එලෙසම දුර්වල ලෙසත් අක්‍රමවත් ලෙසත් හමා යයි. හිරු එළිය පතිත විමේ අඩුතාවයක් නිසා, වාතය සිසිල් වීමෙන් ධ්‍රැවයන් මතුපිට වැඩි පිඩන කලාපයක් නිර්මාණය කරයි.
"ගලා යාමේ හැකියාව" හෙවත් "සුළං අනුක්‍රමණය" යනු, පෘථිවී වායුගෝලය තුල ඉතා කුඩා දුරකට සාපේක්ෂව සුලඟෙහි ප්‍රවේගයේ සහ දිශාවේ වෙනස් වීමයි. මෙම සුළං අනුක්‍රමණය ප්‍රධාන වශයෙන් සිරස් සහ තිරස් යනුවෙන් දෙආකාර වන අතර, කාළගුණ තත්වයන් අභිමුඛයේ සහ වෙරළාසන්නයේ තිරස් සුළං අනුක්‍රමණයන් ද, පොළොව ආසන්නයේ සිරස් සුළං අනුක්‍රමණයන් ද දැක ගත හැක, මෙය වායුගෝලය තුල ඉතා ඉහල ස්ථර තුලදී ද පොදු ලක්ෂණයකි.
ස්ථානීය නිරූපණ ක්‍රමය මඟින් කාලගුණ සිතියම් මතුපිට සුළං දිශාව හා වේගය දැක්වීමට සුළං ඇමුනුම් කටු යොදාගනී. එම කටු එහි අග පිහිටි කොඩි යොදා ගනිමින් වේගය නිරූපණය කෙරේ.
භ්‍රමණ තලයේ ඝර්ෂණය සහ ආකර්ෂණය, මෙවලම් අතර සිදුවන ශක්ති හානි, ශක්ති උත්පදනයන් හා ශක්ති පරිවර්තනයන් වැනි තවත් ශක්ති ප්‍රමාණවත් නොවීම් හේතුවෙන් සුළං තල බඹරයක් මඟින් ලබා දෙන ශක්ති ප්‍රමාණය අඩුවේ. මූලික සම්බන්ධතාව අනුව ටර්බයිනයක ශක්තිය සුළඟේ වේගයේ 3 වන බලයට අනුලෝමව සමානුපාතිකාවේ.
බටහිර සුළං යනු, මධ්‍ය අක්ෂාංශයේ අංශක 35 සිට 65 අතර පැතිර පවත්නා මෙම සුළං බටහිර සිට නැගෙනහිරට හඹා යයි. බටහිර සුළං ශිත සෘතුවේ දී ප්‍රබලව පැවතීමට හේතු වන්නේ එම සෘතුවේ දී ධ්‍රැවයන් හි පීඩනය අඩු මට්ට්මක පැවතීමයි. එලෙසම ග්‍රීෂ්ම සෘතුවේ දී බටහිර සුළං දුර්වල මට්ටමක පවතී, එයට හේතු වන්නේ ධ්‍රැවයන් හි පීඩනය වැඩි මට්ට්මක පැවතීමයි.
මෝසම් සුළං යනු සෘතුමය කාලසීමාවකදී මාස කිහිපයක් නිවර්තන කලාපයේ පැතිර පවත්නා සුළං වේ. මෙම මෝසම් සුළං කාලසීමාවේ දී ශ්‍රී ලංකාව ,ඉන්දියාව , බංගලාදේශය, පකිස්ථානය සහ අසල්වාසී රටවල් වලට මෙම සෘතුමය සුළං වලට මුහුණ දීමට සිදුවේ. මෙම මෝසම් සුළං ඉන්දියානු සාගරය හා අරාබි මුහුද හරහා හමා එන විට දකුණු පෙදෙසට තදබල වර්ෂාවක් ලබා දේ.
සුළං බලය යනු, සුළඟ හැමිමේ දී ඇතිවන චාලක ශක්තියයි. ප්‍රවේගයකින් චලනය වන සුළං ස්කන්ධයක ඇති චාලක ශක්තිය ½ 2 යන සුත්‍රයෙන් ලැබේ. ප්‍රවේගයට ලම්බ වූ වර්ගඵලයක් හරහා ගමන් කරන්නා වූ සුළං ප්‍රමාණයක ස්කන්ධය සෙවීම සඳහා පහත සමීකරණය භාවිතා කළ හැක.
සුළඟ නිර්වචනය කිරීමට යොදාගන්නා භෞතික බලයන් ගේ සමතුලිතතාවය යොදා ගැනීම හරහා සුළගේ ආකෘතිය වියෝජනය කිරීමට සහ විශ්ලේෂණය කිරීම සිදු කරයි.ඒ තුලින් වායුගෝලීය ගති චලන සමීකරණය අවබෝධය පහසු කරන අතරම සිරස් හා තිරස් ලෙස සුළගේ පැතිරීම පිලිබදව ගුණාත්මක තර්කයක් ලබා ගැනීමට හැකිවේ.
වෙළඳ සුළං ලොව සාගර හරහා නිවර්තන වා සුළි ඇතිවීමේ ක්‍රියාවලිය මෙහයවනු ලබයි.එලෙසම වෙළඳ සුළං අප්‍රිකානු දුහුවිලි බටහිර දෙසින් අත්ලාන්තික් සාගරය හරහා කැරබියන් මුහුද ට ගෙනයාමේ ක්‍රියාවද සිදුකරයි,එලෙසම උතුරු ඇමරිකාවේ දකුණු ප්‍රදේශයටද මෙම දුහුවිලි ව්‍යාප්ත කරයි.
පුරාණ මානව ශිෂ්ඨාචාරයන් හිදී , සුළඟ දේවත්වයෙන් පුද කරනු ලැබිය.එලෙසම ඈත අතීතයේ සිට වර්තමානය තෙක් සුළගේ ප්‍රයෝජන විවිධාකාර කටයුතු සදහා යොදා ගනී.එනම් , බල ශක්ති මුලාශ්‍රයක් ලෙස, විනෝද කටයුතු වලට, කාර්මික කටයුතු වැනි විවිධාකාර කටයුතු සදහා සුළඟ යොදා ගනී.
රාත්‍රී කාලයේදී සාගරයට වඩා ඉක්මනින් ගොඩබිම සිසිල් වීමට පටන් ගනී, මෙලෙස සිදුවන්නේ විශේෂිත තාප අගයන්ගේ ඇති අසමානතාවයන් නිසාය.මුහුදේ උෂ්ණත්වයට වඩා සිසිල් බවක් ගොඩබිමේ උෂ්ණත්වය ට පවතින විටදී , ජලය මතුපිට ඇති පීඩනය ගොඩබිම මතුපිට ඇති පිඩනයට වඩා අඩු වේ.