polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
"ආසාව ඉක්මවූ පාපයෙන් හා බියෙන්ද තොරවූ ආත්මයාගේ ස්වරූපය මේය. තමාගේ ප්‍රියාව ස්ත්‍රියගේ ආලිංගනයෙහි දී පුරුෂයා පිටත හා ඇතුළත කිසිවක් නොදනියි. එමෙන්ම ප්‍රඥා ආත්මය විසින් වැළද ගනු ලබන ඒ පුරුෂයා බාහිර ඇතුලත කිසිවක් නොදනියි. ආප්ත කාමය ඇති ඔහුගේ කාමය ආප්ත කාමයම වෙයි; එය ආත්මයාගේ නියම ස්වරූපය ය. ඔහුගේ ඒ ආත්ම කාමය, කාමයෙන් හා ශෝකයෙන් තොර වූවක් වෙයි."
යුරෝපයේ සිදුවූ ආගමික හා විද්‍යාත්මක පුණරුදය - ක්‍රි.ව. 17 වැනි සියවස දක්වා මෙකලදී රුධිර සංසරණය සොයාගැනීම, අන්වීක්ෂ හා දුරේක්ෂ නිපදවීම, පෘතුවි කේන්ද්‍රවාදය වෙනුවට සූර්‍ය්‍ය කේන්ද්‍ර වාදය හදුන්වාදීම, වස්තූන්ගේ චලිතය පිළිබද හැදෑරීම්, කළාවේ හා තාක්ෂනයේ දියුනුව ආරම්භ වූ බව පෙනේ. වර්තමාන ව්‍යවහාරයේ විද්‍යාව යන්නෙන් අදහස් කෙරෙන දැනුමේ ආරම්භය මෙ කළ සටහන් වේ.
නව අරහාදී බුදුගුණ අතරින් එකක් වන 'විජ්ජාචරණ සම්පන්නෝ' යන්නෙන් කෙලෙසුන් නැසීමට හේතුවන විදර්‍ශනා ඥානයත් සම්මා සමාධිය අවසන් කොට ඇති මාර්ගයත් අදහස් වේ.දස අංගයෙන් යුත් රහතන් වහන්සේ සම්මා විමුක්තියත් ඥාන දර්‍ශනයත් ලබාඇති නමුත්, ලෞකික ඥාන වීශේෂ වන දැනුම් උගත්කම් එයට සෘජුවම අදාල වන්නේ නොවේ.
බුද්ධ පූර්ව ඉන්දියාවේ පරම්පරා ගණනක දැනුම් ඒකාධිකාරය බමුණන් හෙවත් බ්‍රාහ්මණ වංශිකයන් අත පැවතිණ. ත්‍රිවේද ප්‍රාප්ත යනු වේදත්‍රයෙහි කෙළ පැමිණියවුන් හැදින්වුන නමකි. වේද ග්‍රන්ථ බ්‍රහ්මත්වය සදහා උපදෙස් අඩංගු සාහිත්‍යන්ය. මේවායින් ආත්ම දෘෂ්ඨිය තහවුරු කෙරේ.
ශාස්තෘ පර්යේසණ සූත්‍රයෙන් හා කාළාම සූත්‍රයෙන් විමර්ශනශීලි විචක්ෂණ භාවයේ අවශ්‍යතාව මිස, වර්ථමාන ව්‍යාවහාරයේ අන්දමින් විද්‍යාත්මක සම්පරීක්ෂණ තුලින් කෙරෙන පර්යේෂණ අදහස් නොකෙරිනි. තවද එහිදී යෙදෙන ක්‍රමවේදය වන්නේ අධ්‍යාත්මික ප්‍රත්‍යක්ෂකරණ යයි.
"ගෞතමයෙනි, ස්ත්‍රිය හේම ගින්නය; මෙහි ලිංගය දරය; වෙතට හඩගානු ලැබීම දුමය. යෝනිය ගිනි දැල්ලය; ප්‍රවේශ කරනු ලැබීම අගුරුය; කාමාස්වාදයෙන් ලබන ප්‍රීතිය ගිනි පුලිගු ය. දෙවියෝ ඒ ගින්නට ශුක්‍ර ධාතුව පුදති; මේ උපකාරයෙන් ගර්භය හට ගනියි."
"ඒයි, සැමියා බිරිදට ප්‍රිය වනුයේ සැමියා නිසා නොවේ. ආත්මයට ආසා කරන නිසා බිරිදට සැමියා ප්‍රිය වෙයි; බලව, බිරිද සැමියාට ප්‍රිය වනුයේ බිරිද නිසා නොවේ; ආත්මයට ආශා කරන සැමියාට බිරිද ප්‍රිය වෙයි."
බුද්ධ දේශනා, බුද්ධ අවවාද ලෙස හදුන්වන අතර එය ධම්මවිනය ලෙසද, නවාංග ශාත්‍රෘ ශාසනය ලෙසද, සූත්‍ර විනය අභිධම්ම ලෙසද හදුන්වා දී ඇති මුත් විද්‍යාවක් ලෙස කෙසේවත්, කවමදාකවත් අතීතයේ දී හදුන්වාදී නැත.
ශාස්ත්‍ර: ජොතිස්ශාස්ත්‍රය ගණිතයා නැකැති, වෛද්‍යශාස්ත්‍රය -වෙදනා, ලෝහවැඩ හා ඉදිකිරීම් - ආචාරි ආදී ශාස්ත්‍ර හා කලාවන් ලෙස බාවිතයේ යෙදී තිබේ.
මේ යුගයේදී රාජ්‍යපාලනයට අවශ්‍ය සිව් සැට කළාවක් ද, එදිනෙදා ජීවිතයට ඒ ඒ ශිල්ප ශ්‍රේණින් සතුව කර්මාන්ත කුසලතා හා ශිල්ප ශාස්ත්‍ර ද පැවතින.
පොදුවේ මොවුන් ජනිත වූයේ ස්පාඤ්ඤයේ යැයි උපකල්පනය කරන අතර 15 වන සියවසේදී [://.//__,_2___ එඩ්වඩ් නො විච්, යෝර්ක්හි දෙවන ආදිපාදවරයා ඔහුගේ කෘතියක් වන හි මොවුන් ව හදුන්වා දෙන්නේ
ලෙසය. යනු 14 වන සියවසෙහි මුල් කාලයෙදී - ගේ පැරණි ප්‍රංශ නිර්මාණයක් වන දඩයම් කෘතියේ. හි ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනයක් බවද සැළකේ.
1801 දී සිඩෙනම් එඩ්වර්ඩ්ස් විසින් සයිනොග්‍රෆියා බ්‍රිටනිකා හි සදහන් කොට ඇත්තේ ලෑන්ඩ් ස්පැනියල් සුනඛයින් කොට්ටාශ දෙකකට බෙදෙන බවය. එනම් නාමිකව: , / සහ / . කොක යන පදය සුනඛයන් සතු, වටුවන් වැනි කුරුළු විශේෂයක් දඩයම් කිරිමේ හැකියාව නිසා ඔවුන්හට පටබඳිනා ලදි.
19වන සියවස තුලදී කොක ස්පැනියල් යනු කුඩා ෆීල්ඩ් ස්පැනියල් වර්ගයේ සුනඛයෙක් විය. එවකට මෙම නාමය නෝෆෝලික් ස්පැනියල්,සසෙක්ස් ස්පැනියල් සහ ක්ලම්බර් ස්පැනියල් යනාදී විවිධ ගණයේ දඩයම්ස්පැනියල් විශේෂ හැඳින්වීමට යොදගන්නා ලදි. තවද සසෙක්ස් කොක හෝ ක්ලම්බර් කොක ලෙස නොවූවද වේල්ස් කොක හා ඩෙවොන්ෂයර් කොක ලෙස සුනඛයන් වෙසෙනා ලදි. 1903 දක්වා වේල්ස් හා ඩෙවොන්ෂයර් දෙවර්ගයම කොක සුනඛ ගණයට අයත් ලෙසත් ඉක්බිතිව කෙනල් සමාජය විසින් ඔවුන්ව වේල්ස් ස්ප්‍රින්ගර් ස්පැනියල් ලෙසත් හදුන්වාදෙන ලදි.
සුනඛයන් අභිජනනය කරන්නන් විසින් කිංග් චාර්ල්ස් ස්පැනියල් නම් වූ කුඩා ස්පැනියල් කුලයක සුනඛ වර්ගයෙන් මොවුන් ව වෙන් කොට දැක්වුවද,
1870 ට ප්‍රථම "කොක ස්පැනියල්" ලෙස වර්ග වීමට සුනඛයෙක් සතු විය යුතු අවශ්‍යතාව වුයේ බර රාත්තල් 25 ට වඩා අඩුවිය යුතු වීමය.
මෙම උපරිම බර සීමාව කොක ස්පැනියල් සුනඛ විශේෂය මත 1901 වසර දක්වා පවතින ලද අතර එහෙයින් ව්ශාල සුනඛයින් ස්ප්‍රින්ගර් ස්පැනියල් ලෙස වර්ග කරන ලදි.
එංගලන්තයේ ජනප්‍රියතම සුනඛ සංදර්ශනය වන ක්‍රෆ්ට්ස් සංදර්ශනයේ හොදම සුනඛයා සම්මානය ලබාදීම 1928 දී ආරම්භ කල අතර එංගලන්ත කොක ස්පැනියල් සුනඛයින් එය 7 වරක් ජයග්‍රහණය කරමින් සංදර්ශනයෙහි සාර්ථකම සුනඛ විශේෂය බවට පත්වුණි. මෙයට මුලිකම හේතුව වූයේ එච්.එස්.ලොයිඩ් නම් සුනඛයන් අභිජනනය කරන්නාගේ . ' කණ්ඩායමට අයත් සුනඛයන් විසින් සංදර්ශනයේ හොදම සුනඛයාට හිමි සම්මානය 1930 සිට 1950 දක්වා අවස්ථාව 6 කදී දිනාගැනීමය.
1999 පටන් එංගලන්ත කොක ස්පැනියල් විශේෂයෙහි ජනප්‍රියතාවය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේදීද ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වී ඇති අතර එවිට ඇමරිකානු කෙනල් සමාජයේ ලියාපදිංචි වාර්තා අතර 76 වන ස්ථානයේ පසුවූ මොවුන් 2009 වන විට 66 වන ස්ථානයට පත්වන ලදි.
2009 දී තම ජන්ම භුමිය වන එක්සත් ජනපදයේදී, ඇමරිකානු කොක ස්පැනියල් විශේෂය ජනප්‍රියතම සුනඛ වර්ග අතර 23න් වන ස්ථානයෙහි පවතින බව ඇමරිකානු කෙනල් සමාජයේ ලියාපදිංචි දත්ත වලට අනුව වාර්තා වූ අතර එය, 1999 දී 13 වන ස්ථානය ලබාගන්නා ලද මොවුන්ගේ ජනප්‍රියතාවයේ සැලකිය යුතු අඩු වීමකි.
වර්තමාන කොක ස්පැනියල් වර්ග දෙකෙහි ප්‍රතිෂ්ඨාපනය වීමට දායක වූයේ යැයි සැලකෙන සුනඛයින් දෙදෙනකි. සුනඛයන් අභිජනනය කිරීමට ලැදිකම් දක්වන පිරිස් විසින් ඕබෝ නම් සුනඛයා බ්‍රිතාන්‍ය කොක ස්පැනියල් විශේෂයේ පියා ලෙස සළකන අතර එම සුනඛයාගේම පැටවකු වන ඕබෝ ඇමෙරිකානු කොක ස්පැනියල් විශේෂයෙහි ආරම්භකයා ලෙස සැළකේ.
නූතන කොක ස්පැනියල් වර්ග දෙකක් වේ. එනම් එංගලන්ත කොක ස්පැනියල් හා ඇමරිකානු කොක ස්පැනියල්ය. ඔවුන්ව ලෙස ඇතිකර ඇත්තේ ඉව ඇල්ලීමේ දක්ෂතාවය යොදාගනිමින් හසුරුවන්නා අසල ඇති පහත් බිම් ආවරණය කොට, එමඟින් වෙඩි තැබීම පිණිස කුරුල්ලන් අහසට එළවීමටත්, ඉන්පසුව දෑස් හා ඉව යොදාගනිමින් බිම වැටුණු කුරුල්ලන් වැටුණු ස්ථානය නිර්ණය කරවා ගැනීමටත්, ඉක්බිතිව දඩයම් වූ කුරුල්ලන්ව මෘදුව මුවින් අල්ලාගෙන පැමිණිමටත් ඔවුන් සතුව තිබු හැකියාවන් නිසාවෙනි.
එංගලන්ත හා ඇමරිකානු ප්‍රභේද දෙකෙහි ඇති මූලික වෙනස්කම වන්නේ ඇමරිකානු සුනඛයා ප්‍රමාණයෙන් කුඩාවන අතර මිටි පසුපසක්, ගෝලාකාර හිසක් සහ කොට හොම්බකින් යුක්ත වීමයි. එංගලන්ත සුනඛ ගණය ප්‍රමාණයෙන් උස් වන අතර පටු හිසකින් හා පපුවකින් සමන්විත වෙයි.
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ගෞරවාන්විතම සුනඛ සංදර්ශනය වන වෙස්ට්මිනිස්ටර් කෙනෙල් සමාජයේ සුනඛ සංදර්ශනයෙදී, ඇමරිකානු කොක ස්පැනියල් සුනඛයන් සංදර්ශනයේ හොදම සුනඛයාට හිමි සම්මානය, 1907 දී ප්‍රථමවරට සම්මානය ලබාදීම ආරම්භ කල අවස්ථාවේ පටන් අවස්ථා හතරකදී දිනාගෙන ඇත. සාර්ථකම සුනඛ වර්ගය ලෙස වයර් ෆොක්ස් ටෙරියර් විශේෂය 13 වරක් නම් කරන ලදි.
ඇමරිකානු කොක ස්පැනියල් සුනඛයන්, ඇමරිකානු කෙනල් සමාජයේ රෙගුලාසි වලට අනුව වෙනස් පංති 3ක්; "කළු", "වර්ණ දෙකක් හෝ ඊට වැඩි " හා "කළු හැර වෙනත් ස්ථිර වර්ණයක්" යටතේ විනිශ්චය කරනු ලැබේ.
මීට අමතරව කළු සහ දුඹුරු වර්ණ හා අක්මාවේ වර්ණය හා දුඹුරු වර්ණය මිශ්‍ර වර්ණ වලින් මෙන්ම, ඇතැම්විට ඉහත කී ස්ථිර වර්ණ මිශ්‍රිත සුදු දුඹුරු, සුදු දුඹුරු මිශ්‍රිත තද දුඹුරු, ත්‍රි වර්ණ සහ ස්ථිර වර්ණ සමග අමතර සුදු වර්ණ සලකුණු ඇති ලෝමාවරණයන්ගෙන් යුක්ත වන අවස්ථාද ඇත.
"කොක ස්පැනියල්" සුනඛයන් යනු ස්පැනියල් වර්ගයෙහි සුනඛ කොට්ඨාෂ දෙකකි. ඇමරිකානු කොක ස්පැනියල් සහ එංගලන්ත කොක ස්පැනියල්නම් වන මොවුන් සම්භවය වූ රටවල් තුල පොදුවේ "කොක ස්පැනියල්" යන නාමයෙන් හඳුන්වයි. 20වන සියවස මූලාරම්භයෙදී කොක ස්පැනියල් වර්ගයට, කුඩා දඩයම් ස්පැනියල් සුනඛයින් පවා අයත් වුණි.
මහා බ්‍රිතාන්‍ය තුල සරලව මොවුන් කොක ස්පැනියල් නමින් හැදින්වන අතර, 1892 දී කෙනල් සමාජය විසින් මුලින් හැදිනාගත් වර්ගයද වේ.
බෙනීටෝ අමීල්කරේ අන්ද්‍රෙයා මුසොලීනි යනු ඉතාලි දේශපාලනඥයෙක්, මාධ්‍යවේදියෙක්, සහ 1922 සිට 1943දී ඔහු නෙරපීම දක්වා අග්‍රාහාත්‍යවරයා ලෙසින් රට පාලනය කළ ජාතික ෆැසිස්ට්වාදී පක්ෂයේ නායකයා විය. 1925 දක්වා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථානුකූලව රට පාලනය කළ හෙතෙම, එම අවස්ථාවෙහිදී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පිළිබඳ බොරු රඟපෑම අතහැර නෛතික එකාධිපතිත්වයක් ස්ථාපනය කළේය. ඉල් ඩූචේ ලෙසින් හැඳින්වුනු මුසොලීනි"', ෆැසිස්ට්වාදය නිර්මාණය කිරීමේදී ප්‍රධාන චරිතයක් විය.
සංගීතඥයින් හට විශේෂ වරප්‍රසාද හිමි විය. හමුදා ජෙනරල්වරයා වූ පිලිප් ෂෙරිඩෑන් විසින් ඔහුගේ අශ්වාරෝහක හමුදාවට හොඳම තත්වයේ අශ්වයන් හා විශේෂ නිල ඇඳුම් ලබාදුන් අතර "යුධ ජයග්‍රහණය උදෙසා සංගීතය එහි කොටස උපරිමයෙන් ඉටුකළ බව" ඔහු තරයේ විශ්වාස කළේය.
දෙපාර්ශවයට ඔවුනොවුන් ඇසෙන මානයේ කඳවුරුලා සිටින අවස්ථාවන්හිදී සංගීත ද්වන්ද සටන් යනු සාමන්‍ය දෙයක් විය. ස්ටෝන්ස් ගංගාව යුද්ධයට පෙරදින රාත්‍රියේදී සතුරු හමුදාවන් සංගීතයෙන් ද්වන්ද සටනක යෙදුනු අතර එය දෙපාර්ශවයම හෝම්!
ගීතය ගායනාකරන තෙක්ම පැවතිණ.ඉන්පසු දෙපිරිසම එක් හඩින් එම ගීතය ගායනාකරන්නට විය. මේ හා සමාන තවත් සිදුවීමක් 1862–3 දී වර්ජිනියාවේ ෆ්‍රෙඩරික්ස්බර්ග් හි ශීතකාලයේදීද සිදුව ඇත. ශීතල සවසකදී උතුරු ඇමරිකානුවන් උතුරු ඇමරිකානු දේශානුරාගී ගීත වාදනය කරන්නට ආරම්භ කල අතර එයට පිළිතුරු ලෙස දකුණු ඇමරිකානුවන්ද ඔවුන්ගේ දේශප්‍රේමී ගීත වාදනයකරන්නට විය.මෙය රාත්‍රිය දක්වා පැතිරගිය අතර අවසානයේ හෝම්!
ගීතය එකහඬින් ගායනාකර දෙපසටම සුභපැතුම් හුවමාරුකරගන්නා තෙක්ම නොනැවතිණ. 1863 වසන්ත කාලයේදී ප්‍රතිවාදී හමුදාවන් වර්ජිනියාවේ රැපහනොක් ගංගාව දෙපස කඳවුරුලාගෙන සිටින විට දෙපස හමුදා ඔවුන්ගේ දේශාභිමානී ගීත වාදනය කරන්නට විය.හදිසියේ එක් පසෙකින් හෝම්!
ගීතය වාදනය කළ අතර අනෙක් පස හමුදාවද ඒ හා එක් වූයේ දෙපසට සුභපතාගැනීම් හුවමාරු කරගනිමිනි. එම සුභපැතුම් හඬ කඳුකරයේ රැව් පිළි රැව් දෙන්නට විය.
අමරිකානු රාජ්‍ය පාර්ශවයද දක්ශිණයන්ගේ ගීත සුදුසු ලෙස යොදාගත්හ. ඔවුන්ගේ ඩික්සී ගීතයේ අනුවාදනයක " කොට්න්, , , , , " පද පෙළ වෙනුවට " , රැට්ල්ස්නේක් සහ ඇලිගේටර් හි , , , , " පද පෙළ යොදාගෙන ඇත.
'ජෝන් බ්‍රවුන්' ලෙස මුලින් නම් කළ ජෝන් බ්‍රවුන්ස් මූලිකවම රචනා කරන ලද්දේ 1861 දී බොස්ටන් හි ෆෝර්ට් වැරන් වල සොල්දදුවන් වෙනුවෙනි.එය ග්ලෝරි, හලලූයා තනුවට ගායනා කළ අතර පසුව එය ජූලියා වෝර්ඩ් හෝවේ විසින් ඇයගේ ප්‍රචලිත නිසඳැසක් වූ බැට්ල් හයිම් ඔෆ් ද රිපබ්ලික් සඳහා යොදාගෙන ඇත.
සෑම කණ්ඩායමක්ටම ඔවුන්ගේ කැමතිම තාල තිබුණු අතර සමහර සංගීතයන් උතුරුදිග වාසීහු හා දකුණුවාසීහු එක ලෙස රසවින්දේය.උදාහරණයක් ලෙස ඇමරිකානු ජනාධිපති ඒබ්‍රහම් ලින්කන්ගේ ඩික්සී ගීතයට තිබූ ඇල්ම ගතහැකි අතර එය තාවකාලික එක්සත් වීමේ නිළනොවන ජයගීතය සලකනු ලැබිණි. මෙම දිනවල බහුතරයක් ගීත ගායනා කරන ලද්දේ දේශප්‍රේමිත්වය වර්ධනය කිරීමට අවශ්‍ය වූ විටයි. මෙම යුද්ධය හා බැඳුණු සංගීතය ලින්යර්ඩ් ස්කයින්යර්ඩ් සහ එල්විස් ප්‍රෙස්ලි වැනි සංගීතඥයින් දිරිගන්වන ලදී.
සාමාන්‍ය සාහිත්‍ය තුල දකුණු රජ්‍යය උතුරු රාජ්‍යයට වඩා පසුපසින් සිටියත් යුද්ධයේ ලඟාවීමත් සමඟ දකුණු රාජ්‍යයේ ප්‍රකාශකයන් හට සැලකියයුතු ඉල්ලුමක් නිර්මාණය විය.මෙම ප්‍රකාශකයින් ප්‍රධාන වශයෙන්(චාර්ල්ස්ටන්, දකුණු කැරලිනාව; මැකෝන්,ජෝර්ජියාව; මොබයිල්, ඇලබාමාව; නශ්විලී, ටෙනීසීයාව' සහ නව ඕර්ලීන්සය, ලූසියානාව) යන නගර වල වූ අතර ඔවුන් සාහිත්‍යකරණයට වඩා පස් ගුණයක් වැඩිපුර ලිඛිත සංගීතය නිපදවන ලදී.
යුද්ධය වෙනුවෙන් ලියැවුණු පළමු ගීතය වන ද ෆ්‍රස්ට් ගන් ඊස් ෆයර්ඩ් ගීතය ෆෝර්ට් සම්ටර් යුද්ධයෙන් දින තුනකට පසුව ප්‍රසිද්ධියට පත් කර බෙදාහරින ලදී. ජෝර්ජ් ෆෙඩ්‍රික් රූට් මෙම ගීතය රචනාකරන ලද අතර යුද්ධය පිළිබඳ ගීත තිහකට අධික ප්‍රමාණයක් මොහු විසින් නිර්මාණය කර ඇත. ලින්කෝල්න් වරෙක රූට් වෙත ලියමනකින් දන්වා සිටියේ "ඔබ ජෙනරාල්වරු සියයකටත් දේශකයන් දහසකටත් වඩා වැඩියමක් ඉටුකළා" ලෙසයි.
සමහර අවස්ථාවන් වලදී සන්ගීතඥයින් හට යුධබිම අතහැර ගොස් වෛද්‍යවරුන්ට සහයවන්නට අණ ලැබිණි. එක් විශේෂිත අවස්ථාවක් ලෙස ලිට්ල් රවුන්ඩ් ටොප් හිදී‍ 'මෙයින්' හි‍ ස‍ංගීතඥයින් කටයුතුකල ආකාරය දැක්විය හැක. මෙහිදි අනෙක් සියළුම රෙජිමේන්තු සාමාජිකයින් පසුබසින විට සංගීතඥයින් විසින් තුවාලකරුවන්ට ප්‍රථමාධාර ලබාදීම සහ ශරීරකොටස් ඉවත්කිරීමඉටුකලා පමණක් නොව එය ඉතාමත් කාර්යක්ශමවද ඉටුකළහ.
ගේය පද තරමක් වෙනස් වුවත් දෙපසම හමුදාවන් මේරිලෑන්ඩ්, මයි මේරිලෑන්ඩ් ගීතය ගායනා කරන ලදි. දෙපසම හමුදාවන් අතර තවත් ප්‍රචලිත ගීතයක් ලෙස ලොරේනා ගීතය හැඳින්විය හැක. වෙන් ජොනී කම්ස් මාර්චින්ග් හෝම් ගිතය 1863 දී පැට්‍රික් ගිල්මෝර් නම් අයර්ලන්ත සංක්‍රමණිකයා විසින් නිර්මාණය කරන ලද අතර එය දෙපසම සෙබළුන් රසවින්දහ.
බහුතරයක් සොල්දාදුවන් කල්මැරීමට තම නිවෙස්වලින් සංගීතභාණ්ඩ කඳවුරට රැගෙන ආවේය. ඒ අතර බැන්ජෝ, වීණාව සහ ගිටාරය ඉතාමත් ප්‍රසිද්ධ විය. බෙර හැර අනෙකුත් වාදනය කරන ලද සංගීත භාණ්ඩ යුද්ධයට කලින් ලබාගත් භාණ්ඩ හෝ පිටරටින් ගෙන්වන ලද භාණ්ඩ විය.එයට හේතුව පිත්තල හිඟකම හා සංගීත භාණ්ඩ නිපදවන කර්මාන්ත්යන්ගේ හිඟකමයි.
ඇමරිකාව සතුව මේ වන විට ජාතික ගීතයක් නොතිබිණ. (ස්ටාර් ස්පැන්ග්ල්ඩ් බැනර් ගීතය විසිවන ශතවර්ශය වනතෙක්ම එලෙස හඳුනා නොගත්තේය). ඇමරිකානු සොල්දාදුවන් නිතර බැට්ල් ක්‍රයි ඔෆ් ෆ්‍රීඩම් ගීතය ගායනා කළ අතර බැට්ල් හයිම් ඔෆ් ද රිපබ්ලික් ගීතය උතුරු ඇමරිකානුවන්ගේ ජනප්‍රියම ගීතය ලෙස සලකන ලදී.
මීට අමතරව මෙන්ම මීට සම්බන්ධව දේශමාමකත්වය ගරුකළ ගීත සිවිල් යුධ සමයෙදී නිමැවුණු අතර ගීත නිර්මාණකරණයට පිත්තල ආශ්‍රයෙන් නිමැවූ සංගීත භාණ්ඩ උතුරු හා දකුණු සංගීත කණ්ඩායම් දෙපාර්ශවයම බෙහෙවින් භාවිතා කර ඇත්තේ "ටැප්ස්" යන හොරණෑ භාවිතා කළ වෙනත් සංගීත ආරයන් හා ගලපමින් බව පෙනේ.
යුධ සමයේ බිහිවුණු අවුරා ලී කථා කාව්‍ය එල්විස් ප්‍රෙස්ලි විසින් නිර්මිත ලව් මී ටෙන්ඩර් ගීතයට මූලික විය. ප්‍රෙස්ලි විසින් ඇන් ඇමරිකන් ට්‍රිලෝජි ගීතයද ගායනා කරන ලද අතර එය ඕල් මයි ට්‍රයල්ස් හි "සුමටනය" කිරීමක් ලෙස විස්තර විය.
සදර්න් රොක් සංගීත ආරය කොන්ෆඩරේට් යුධ කොඩිය එහි සංකේතය ලෙස යොදා ගත්හ. ලින්යර්ඩ් ස්කයින්යර්ඩ් ගේ ස්වීට් හෝම් ඇලබාමා ගීතය "දිගුකල් පවතින දකුණු ඇමරිකානු සංස්කෘතියේ පුරාතන විශ්වාසයන් වලට පැහැදිලි උදාහරණ" ලෙස විස්තර කරන ලදී.
2013 දී වර්තමානයේ ප්‍රසිද්ධ ගායකයන් වන ජෝර්මා කොව්කොනන් , රිකී ස්කැග්ස්, සහ කැරන් එල්සන් විසින් ඩිවයිඩඩ් ඇන්ඩ් යුනයිටඩ්: සිවිල් යුද්ධයේ ගීත. යන මාතෘකාව යටතේ සම්පාදන ඇල්බමයක් ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදී.
1966 දී ප්‍රංශය සෝමාලිලන්තයට නිදහස ලබා දිය යුතු බවට එක්සත් ජාතීන්ගේ නිර්දේශය ප්‍රතික්ෂේප කළේය. එම වසරේම අගෝස්තු මාසයේදී, එවකට ප්‍රංශ ජනාධිපති චාල්ස් ඩි ගෝල් විසින් එම ප්‍රදේශයේ නිල සංචාරයක් ද, පෙළපාලි සහ කෝලාහලවලට මුහුණ දුන්නේය. විරෝධතාවලට ප්‍රතිචාර වශයෙන් ඩි ගෝල් තවත් ජනමත විචාරණයක් පැවැත්වීමට නියෝග කළේය.
මැක්‍රොබියානුවන් යනු හෙරෝඩෝටස් විසින් සඳහන් කරන ලද අප්‍රිකාවේ අඟෙහි ස්ථානගත කරන ලද පුරාවෘත්තීය ජනතාවක් සහ රාජධානියකි. පසුකාලීන කතුවරුන් ඔවුන් වෙනුවට ඉන්දියාවේ ස්ථානගත කළහ. එය දන්නා ලෝකයේ අන්තයේ උපකල්පනය කරන ලද ජනප්‍රවාදගත මිනිසුන්ගෙන් එකකි, මේ අවස්ථාවේ දී අන්ත දකුණේ, අන්ත පෙරදිග පිහිටි හයිපර්බෝරියානුවන්ට වඩා වෙනස් ය. ඔවුන්ගේ නමට හේතු වී ඇත්තේ ඔවුන්ගේ පුරාවෘත්තීය දිගු ආයු කාලය, වයස අවුරුදු 120 දක්වා ජීවත් වන සාමාන්‍ය මිනිසෙකි.
කාර් පාරු ජිබුටි නගරයේ සිට ටැඩ්ජූරා වෙත ටැඩ්ජූරා බොක්ක පසු කරයි. ජිබුටි නගරයේ ප්‍රධාන වරාය වන ජිබුටි නගරයට බටහිර දෙසින් ඩොරලේ වරාය ඇත. ඩොරාලේ වරාය නව අඩිස් අබාබා-ජිබුටි දුම්රිය මාර්ගයේ පර්යන්තයයි. සාමාන්‍ය භාණ්ඩ හා තෙල් ආනයනය කරන දොරලෙහ් වරායට අමතරව, ජිබුටි තොග භාණ්ඩ සහ පශු සම්පත් ආනයනය සහ අපනයනය සඳහා තවත් ප්‍රධාන වරායන් තුනක් ඇත, ටාජුරාහ් වරාය , ඩමර්ජෝග් වරාය සහ ගූබෙට් වරාය . ඉතියෝපියාවේ ආනයන හා අපනයනවලින් 95%ක් පමණ ජිබුටියන් වරායන් හරහා ගමන් කරයි.
එහි පළමු වසර තුළ, ජිබුටි අප්‍රිකානු එකමුතු සංවිධානය , අරාබි ලීගය සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට සම්බන්ධ විය. 1986 දී, සංවර්ධනය පිළිබඳ අන්තර් රාජ්‍ය අධිකාරියේ ප්‍රාදේශීය සංවර්ධන සංවිධානයේ ආරම්භක සාමාජිකයන් අතර නව ජනරජය ද විය. ඔගඩන් යුද්ධය අතරතුර, බලගතු ඉසා දේශපාලඥයින් විසින් මහා ජිබුටි හෝ "ඉසා-ඉඩම්" අපේක්ෂා කළ අතර, ජිබුටිගේ දේශසීමා රතු මුහුදේ සිට ඩයිර් ඩාවා දක්වා විහිදේ. සෝමාලියානු හමුදා ඉතියෝපියාවෙන් පලවා හැරීමත් සමඟ යුද්ධයේ අවසානය දක්වා එම සිහිනය බිඳ වැටුණි.
රට නම් කර ඇත්තේ එහි අගනුවර වන ජිබුටි නගරය සඳහා ය. නමේ නිරුක්තිය විවාදාත්මකයි. ජනවාර්ගිකත්වය මත පදනම්ව එහි සම්භවය පිළිබඳ න්‍යායන් සහ ජනප්‍රවාද කිහිපයක් තිබේ. එක් න්‍යායක් එය ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ "තහඩුව" යන අර්ථය ඇති ගැබුටි යන අෆාර් වචනයෙන්, සමහර විට ප්‍රදේශයේ භූගෝලීය ලක්ෂණ ගැන සඳහන් කරයි. තවත් එකක් එය ගබූඩ් වෙත සම්බන්ධ කරයි, එහි තේරුම "උඩරට/සානුව" යන්නයි. ජිබුටි යනු ඊජිප්තු සඳ දෙවියන්ට පසුව "ටෙහුටි දේශය" හෝ "තොත් දේශය " යන්නෙන් අදහස් විය හැක.
රටෙහි වෙරළ තීරය ප්‍රධාන වශයෙන් සානුව, තැනිතලා සහ උස්බිම් වලින් සමන්විත වන භූමි ප්‍රමාණයෙන් වර්ග කිලෝ මීටර 314 ක් දක්වා විහිදේ. ජිබුටි හි මුළු වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 23,200 වේ. එහි මායිම් වන කිලෝ මීටර 575 න් කිලෝ මීටර 125 ක් එරිත්‍රියාව සමඟද, කිලෝ මීටර 390 ක් ඉතියෝපියාව සමඟ සහ කිලෝ මීටර 60 ක් සෝමාලිලන්තය සමඟද බෙදාගෙන ඇත. ජිබුටි යනු අරාබි තලයේ දකුණු දෙසින් පිහිටි රටයි.
ජිබුටි හි දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය වසරකට සියයට 6කට වඩා සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රසාරණය වූ අතර, 1985 දී ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 341 සිට 2015 දී ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.5 ක් විය. ජිබුටියන් ෆ්‍රෑන්ක් යනු ජිබුටි හි මුදල් ඒකකයයි. එය නිකුත් කරනු ලබන්නේ රටේ මුදල් අධිකාරිය වන ජිබුටි මහ බැංකුව විසිනි. ජිබුටියන් ෆ්‍රෑන්ක් එක්සත් ජනපද ඩොලරයට සම්බන්ධ කර ඇති බැවින්, එය සාමාන්‍යයෙන් ස්ථාවර වන අතර උද්ධමනය ගැටළුවක් නොවේ. රට තුළ ආයෝජනය කෙරෙහි ඇති උනන්දුව වර්ධනය වීමට මෙය දායක වී තිබේ.
අඩාල් රාජධානිය එහි අගනුවර වන සීලා වටා කේන්ද්‍රගත විය. එය 9 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේදී දේශීය සෝමාලියානු ගෝත්‍රිකයන් විසින් පිහිටුවන ලදී. සෙයිලා නගරයේ ධනයට දායක වෙමින් ලොව පුරා වෙළෙන්දන් ආකර්ෂණය කර ගත්තේය. සීලා යනු පුරාණ නගරයක් වන අතර එය හිජ්රාවෙන් ටික කලකට පසු ඉස්ලාමය වැළඳගත් ලොව මුල්ම නගරවලින් එකකි. සෙයිලාගේ ද්වි-මිහ්රාබ් මස්ජිඩ් අල්-කිබ්ලාටයින් 7 වන සියවසට අයත් වන අතර එය පැරණිතම මුස්ලිම් පල්ලිය වේ.
ජිබුටි යනු 920,000 ජනගහනයක් සහිත බහු වාර්ගික ජාතියකි. ප්‍රංශ සහ අරාබි එහි නිල භාෂා දෙක වන අතර අෆාර් සහ සෝමාලි ජාතික භාෂා වේ. ජිබුටියානුවන්ගෙන් 94% ක් පමණ ඉස්ලාම් ආගමට අනුගත වන අතර එය නිල ආගම වන අතර වසර 1,000 කට වැඩි කාලයක් කලාපයේ ප්‍රමුඛ වේ. සෝමාලි සහ අෆාර් විශාලතම ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් දෙක සෑදී ඇති අතර, පළමු ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් බහුතරයක් සමන්විත වේ. කණ්ඩායම් දෙකම කතා කරන්නේ ඇෆ්රෝසියාටික් භාෂා වල කුෂික් ශාඛාවේ භාෂාවකි.
ජිබුටි පිහිටියේ රතු මුහුදට සහ ඉන්දියන් සාගරයට ප්‍රවේශ වීම පාලනය කරන ලොව කාර්යබහුලම නැව් මාර්ග කිහිපයක් ආසන්නයේය. එය ප්‍රධාන ඉන්ධන පිරවීමේ සහ ප්‍රතිනැව්ගත කිරීමේ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙසත්, අසල්වැසි ඉතියෝපියාවෙන් ආනයනය සහ අපනයනය සඳහා ප්‍රධාන සමුද්‍ර වරාය ලෙසත් සේවය කරයි. වර්ධනය වෙමින් පවතින වාණිජ කේන්ද්‍රස්ථානයක්, ජාතිය විවිධ විදේශීය හමුදා කඳවුරුවල අඩවිය වේ. සංවර්ධනය පිළිබඳ අන්තර් රාජ්‍ය අධිකාරිය ප්‍රාදේශීය ආයතනය ද එහි මූලස්ථානය ජිබුටි නගරයේ ඇත.
රජය ආධිපත්‍යය දරන්නේ සෝමාලි ඉසා ඩිර් වංශය වන අතර ඔවුන්ට සෝමාලි ගෝත්‍රවල, විශේෂයෙන් ගඩබුර්සි ඩිර් වංශයේ සහාය ඇත. 1990 ගනන් අවසානයේ රජය සහ සමගිය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කිරීමේ පෙරමුණ සමග 2000 දී සාම ගිවිසුමක් අත්සන් කිරීමත් සමග දශකයක් පුරා පැවති සිවිල් යුද්ධයකින් රට මතු විය. සාමාජිකයින් දෙදෙනෙකු කැබිනට් මණ්ඩලයට එක් වූ අතර, 1999 ජනාධිපතිවරණයෙන් ආරම්භ වූ අතර, විසින් ට සහාය දැක්වීම සඳහා උද්ඝෝෂනය කර ඇත.
මීට අමතරව, විවිධාංගීකරණය වූ අංශවල ආයෝජනය හරහා වැඩි රැකියා අවස්ථා නිර්මාණය කිරීම මගින් ඇස්තමේන්තුගත 60% නාගරික විරැකියා අනුපාතය අඩු කිරීමට උත්සාහ දරා ඇත. විශේෂයෙන්ම විදුලි සංදේශ යටිතල පහසුකම් ගොඩනැගීමට සහ කුඩා ව්‍යාපාරවලට ආධාර කිරීමෙන් ඉවත දැමිය හැකි ආදායම වැඩි කිරීමට අරමුදල් යොමු වී ඇත. එහි වර්ධන විභවය හේතුවෙන්, දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 15% ක් පමණ නියෝජනය කරන ධීවර හා කෘෂි සැකසුම් අංශය ද 2008 සිට ඉහළ යන ආයෝජනයක් භුක්ති විඳිති.
ජිබුටි හි විදේශ සබඳතා කළමනාකරණය කරනු ලබන්නේ ජිබුටි විදේශ කටයුතු සහ ජාත්‍යන්තර සහයෝගිතා අමාත්‍යාංශය විසිනි. ජිබුටි සෝමාලියාව, ඉතියෝපියාව, ප්‍රංශය සහ එක්සත් ජනපදය යන රටවල රජයන් සමඟ සමීප සබඳතා පවත්වයි. එය අප්‍රිකානු සංගමය, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, නොබැඳි ව්‍යාපාරය, ඉස්ලාමීය සහයෝගිතා සංවිධානය සහ අරාබි ලීගයේ කටයුතුවල ද ක්‍රියාකාරී සහභාගිවන්නකි. 2000 ගණන්වල සිට, ජිබුටි බලධාරීන් තුර්කිය සමඟ සබඳතා ශක්තිමත් කර ඇත.
මධ්‍යස්ථ කාර්මික අංශය පුළුල් කිරීම සඳහා ඔපෙක්, ලෝක බැංකුව සහ ගෝලීය පාරිසරික පහසුකමේ සහාය ඇතිව 2018 වන විට නිම කිරීමට සැලසුම් කර ඇති මෙගාවොට් 56 ක භූ තාප බලාගාරයක් ඉදිකරනු ලැබේ. මෙම පහසුකම මගින් පුනරාවර්තන විදුලි හිඟය විසඳීම, බලශක්තිය සඳහා ජාතිය ඉතියෝපියාව මත යැපීම අඩු කිරීම, ඩීසල් ජනනය කරන විදුලිය සඳහා මිල අධික තෙල් ආනයනය අඩු කිරීම සහ එමඟින් දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය සහ ණය අඩු කිරීම අපේක්ෂා කෙරේ.
2013 මාර්තු 31 දින, ගුවෙල් දිගුකාලීන අගමැති දිල්ලෙයිතා මොහොමඩ් දිල්ලෙයිතා වෙනුවට ජනාධිපති බහුතරයක් සඳහා වූ සංගමයේ හිටපු සභාපති අබ්දුල්කාදර් කමිල් මොහොමඩ් පත් කළේය. 2014 දෙසැම්බරයේදී, ජනාධිපති බහුතරය සඳහා වන පාලක සංගමය ජාතික ගැලවීමේ සන්ධානය සමඟ රාමු ගිවිසුමක් අත්සන් කරන ලද අතර, එය විපක්ෂ නීති සම්පාදකයින්ට පාර්ලිමේන්තුවට ඇතුළු වීමට සහ ජාතික මැතිවරණ නියෝජිතායතනය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට මග පාදයි.
මීටර 1,000 ට වැඩි කඳු මුදුන් සහිත ජිබුටි හි කඳු පන්ති අටක් ඇත. මූසා අලි කඳු වැටිය රටේ උසම කඳු පන්තිය ලෙස සැලකෙන අතර, ඉතියෝපියාව සහ එරිත්‍රියාවේ මායිමේ උසම කඳු මුදුනයි. එය මීටර 2,028 ක උන්නතාංශයක් ඇත. ග්‍රෑන්ඩ් බාරා කාන්තාරය අර්තා, අලි සබී සහ දිඛිල් කලාපවල දකුණු ජිබුටි හි කොටස් ආවරණය කරයි. එහි බහුතරය අඩි 1,700 ට අඩු සාපේක්ෂව අඩු උන්නතාංශයක පිහිටා ඇත.
ඩයර් ඩවා දක්වා වූ දුම්රිය මාර්ගය නිමවීමෙන් පසු ජනගහනය අඩු වූ අතර මුල් සමාගම අසාර්ථක වූ අතර රජයේ ඇපයක් අවශ්‍ය වුවද, දුම්රිය මාර්ගය සෙයිලා හි සිදු කරන ලද කැරවාන් පදනම් කරගත් වෙළඳාම ඉක්මනින් අභිබවා යාමට ඉඩ ලබා දුන්නේය. සහ හරාර් හරහා දකුණු ඉතියෝපියාව සහ ඔගඩෙන් හැර යන කෝපි සහ අනෙකුත් භාණ්ඩ සඳහා ප්‍රමුඛතම වරාය බවට පත් විය.
නව ශිලා යුගයේ සිට ජිබුටි ප්‍රදේශය ජනාවාස වී ඇත. වාග් විද්‍යාඥයින්ට අනුව, මෙම කාලපරිච්ඡේදය තුළ ප්‍රථම ඇෆ්‍රොඒෂියා භාෂාව කතා කරන ජනගහන කලාපයට පැමිණියේ නයිල් නිම්නයේ හෝ ආසන්න පෙරදිග පවුලේ යෝජිත උර්හයිමාට් සිටය. අනෙකුත් විද්වතුන් යෝජනා කරන්නේ අෆ්රෝඒසියාටික් පවුල අං ප්‍රදේශයේ වර්ධනය වූ බවත්, එහි කථිකයන් පසුව එතැනින් විසිර ගිය බවත්ය.
1930 ගණන්වල මැද භාගයේදී ඉතාලි ආක්‍රමණයෙන් සහ ඉතියෝපියාව ආක්‍රමණය කිරීමෙන් පසුව, ප්‍රංශ සෝමාලිලන්තයේ ප්‍රංශ හමුදා සහ ඉතාලි නැගෙනහිර අප්‍රිකාවේ ඉතාලි හමුදා අතර නිරන්තර දේශසීමා ගැටුම් ඇති විය. 1940 ජූනි මාසයේදී, දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයේ මුල් අවධියේදී, ප්‍රංශය පහත වැටුණු අතර, යටත් විජිතය පසුව අක්ෂයට පක්ෂපාතී විචි රජය විසින් පාලනය කරන ලදී.
ආන්තික භූගෝලීය ස්ථාන ඇතුළත් වේ: උතුරට, රාස් ඩූමෙරා සහ එරිත්‍රියාව සමඟ මායිම ඔබ්බොක් කලාපයේ රතු මුහුදට ඇතුල් වන ස්ථානය; නැගෙනහිරට, රාස් බීර්ට උතුරින් රතු මුහුදේ වෙරළ තීරයේ කොටසක්; දකුණට, ඇස් එලා නගරයට බටහිරින් ඉතියෝපියාවේ මායිමේ පිහිටි ස්ථානයකි; සහ බටහිරින්, ඉතියෝපියාවේ අෆම්බෝ නගරයට වහාම නැගෙනහිරින් ඉතියෝපියාව සමඟ මායිමේ පිහිටි ස්ථානයකි.
ජිබුටි හි දේශගුණය ඊසානදිග වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල ශුෂ්ක සිට රටේ මධ්‍යම, උතුරු, බටහිර සහ දකුණු ප්‍රදේශවල අර්ධ ශුෂ්ක දේශගුණය දක්වා විහිදේ. නැඟෙනහිර මුහුදු තීරයේ වාර්ෂික වර්ෂාපතනය අඟල් 5 ට වඩා අඩුය; මධ්‍යම කඳුකරයේ වර්ෂාපතනය අඟල් 8 සිට 16 දක්වා පමණ වේ. වෙරළබඩ ප්‍රදේශවලට වඩා අභ්‍යන්තරයේ තෙතමනය සැලකිය යුතු ලෙස අඩුය.
විදේශීය හමුදා කඳවුරු සඳහා සත්කාරකත්වය සැපයීම ජිබුටි ආර්ථිකයේ වැදගත් කොටසකි. ලෙමොනියර් කඳවුර සදහා ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය වසරකට ඩොලර් මිලියන 63ක් ගෙවන අතර ප්‍රංශය සහ ජපානය වසරකට ඩොලර් මිලියන 30ක් පමණ ගෙවන අතර චීනය වසරකට ඩොලර් මිලියන 20ක් ගෙවයි. කල්බදු ගෙවීම් 2017 දී ජිබුටි හි දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ ඇඩො බිලියන 2.3 න් 5% කට වඩා එකතු විය.
මෑත වසරවලදී, ජිබුටි සිය පුහුණු ශිල්පීය ක්‍රම, හමුදා අණ සහ තොරතුරු ව්‍යුහයන් වැඩිදියුණු කර ඇති අතර සාම සාධක මෙහෙයුම් සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට හෝ නිල වශයෙන් ඉල්ලා සිටින රටවලට හමුදා ආධාර සැපයීමට ඒ සඳහා තම හමුදාව සැපයීමේදී වඩාත් ස්වයංපෝෂිත වීමට පියවර ගෙන ඇත. දැන් සෝමාලියාවට සහ සුඩානයට යොදවා ඇත.
චීනය, මෑත කාලවලදී, අප්‍රිකාවේ සිය මිලිටරි පැවැත්ම වේගවත් කර ඇති අතර, විශේෂයෙන් ජිබුටි හි ඊටත් වඩා විශාල මිලිටරි පැවැත්මක් සුරක්ෂිත කිරීමට අඛණ්ඩ සැලසුම් ඇත. චීනයේ ජිබුටි හි සිටීම චීන වත්කම්වල ආරක්ෂාව සහතික කිරීම සඳහා උපායමාර්ගික වරායන් සමඟ බැඳී ඇත. ජිබුටි හි මූලෝපායික පිහිටීම වැඩි මිලිටරි පැවැත්මක් සඳහා රට ප්‍රමුඛ කරයි.
සෞදි ආයෝජකයින් කිලෝමීටර 28.5 දිග අරාබි අර්ධද්වීපය සමඟ අප්‍රිකාවේ අඟ සම්බන්ධ කිරීමේ හැකියාව ගවේෂණය කරමින් සිටින බව වාර්තා වේ. ජිබුටි හරහා එතෙර පාලම, අං පාලම ලෙස හැඳින්වේ. තාරෙක් බින් ලාඩන් නම් ආයෝජකයා මෙම ව්‍යාපෘතියට සම්බන්ධ කර ඇත. 2010 ජුනි මාසයේදී ව්‍යාපෘතියේ අදියර ප්‍රමාද විය.
1990 ගනන්වල මුල් භාගයේදී, ආන්ඩුවේ නියෝජනය පිලිබඳ ආතතීන්, ජිබුටි හි පාලක පීපල්ස් රැලි ෆෝ ප්‍රගස් පක්ෂය සහ සමගිය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කිරීමේ පෙරමුණ විපක්ෂ කණ්ඩායම අතර සන්නද්ධ ගැටුමකට තුඩු දුන්නේය. අවුල් සහගත තත්ත්වය 2000 දී බලය බෙදාගැනීමේ ගිවිසුමකින් අවසන් විය.
රටේ වෘක්ෂලතා සහ සත්ත්ව විශේෂ ජීවත් වන්නේ රටේ මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් සියයට එකකටත් වඩා අඩු වනාන්තර ප්‍රමාණයක් සහිත කටුක භූ දර්ශනයක ය. වනජීවී ප්‍රධාන කලාප තුනක් පුරා පැතිරී ඇත, එනම් රටේ උතුරු කඳුකර ප්‍රදේශයේ සිට එහි දකුණු සහ මධ්‍යම කොටසේ ගිනිකඳු සානුව දක්වා වන අතර වෙරළබඩ කලාපයෙන් අවසන් වේ.
ජනාධිපති, ඉස්මයිල් ඕමාර් ගුවෙල්, රාජ්‍ය නායකයා සහ සේනාධිනායකයා වන ජිබුටියානු දේශපාලනයේ ප්‍රමුඛ චරිතයයි. ජනාධිපතිවරයා තම විධායක බලය ක්‍රියාත්මක කරන්නේ ඔවුන් පත් කළ අගමැති අබ්දුල්කාදර් කමිල් මොහොමඩ්ගේ සහායෙනි. අමාත්‍ය මණ්ඩලය ජනාධිපතිවරයාගේ ප්‍රධානත්වය හා වගකීම දරයි.
කලාපීය ආයතනයේ මූලස්ථානය ලෙස, ජිබුටි සෝමාලියානු සාම ක්‍රියාවලියේ ක්‍රියාකාරී සහභාගිවන්නෙකු වන අතර, 2000 දී ආර්ටා සමුළුවට සත්කාරකත්වය ලබා දී ඇත. 2012 දී සෝමාලියාවේ ෆෙඩරල් රජය පිහිටුවීමෙන් පසුව, සෝමාලියාවේ නව ජනාධිපති සමාරම්භක උත්සවයට ජිබුටි නියෝජිත පිරිසක් සහභාගී විය.
රටේ එකම ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ වන ජිබුටි නගරයේ ජිබුටි-අම්බුලි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, කාලසටහන්ගත සහ වරලත් ගුවන් ගමන් සමඟ බොහෝ අන්තර් මහද්වීපික මාර්ග සඳහා සේවය කරයි. එයාර් ජිබුටි යනු ජිබුටි හි නිල ගුවන් සේවය වන අතර එය රටේ විශාලතම ගුවන් සේවය වේ.
ජිබුටි, නිල වශයෙන් ජිබුටි ජනරජය, දකුණින් සෝමාලියාව, නිරිත දෙසින් ඉතියෝපියාව, උතුරින් එරිත්‍රියාව, සහ නැගෙනහිරින් රතු මුහුද සහ ඒඩන් බොක්ක මායිම් වන අප්‍රිකාවේ කෙලවරේ පිහිටි රටකි. රටෙහි වර්ග ප්‍රමාණය 23,200 2 වේ.
ජිබුටියන් අධිවේගී මාර්ග පද්ධතිය නම් කර ඇත්තේ මාර්ග වර්ගීකරණයට අනුව ය. ප්‍රාථමික මාර්ග ලෙස සලකනු ලබන මාර්ග සම්පූර්ණයෙන්ම තාර දමා ඇති සහ සාමාන්‍යයෙන් ඒවා ජිබුටි හි සියලුම ප්‍රධාන නගර අතර ගමනාගමනය ගෙන යයි.
නව සහ විද්‍යුත්කරණය කරන ලද ප්‍රමිති මාපක අඩිස් අබාබා-ජිබුටි දුම්රිය 2018 ජනවාරි මාසයේ දී ක්‍රියාත්මක විය. එහි ප්‍රධාන අරමුණ වන්නේ ඉතියෝපියානු අභ්‍යන්තර ප්‍රදේශය සහ ජිබුටියානු ඩොරලේ වරාය අතර භාණ්ඩ ප්‍රවාහන සේවා පහසු කිරීමයි.
9 වන ශතවර්ෂයේ අගභාගයේදී, ආමේනියානු මුස්ලිම් විද්වතෙක් සහ සංචාරකයෙකු වන අල්-යාකුබි මෙසේ ලිවීය, අඩාල් රාජධානිය කුඩා ධනවත් රාජධානියක් වූ අතර සෙයිලා රාජධානියේ මූලස්ථානය ලෙස සේවය කළ අතර එය සියවසේ ආරම්භය දක්වා දිව යයි.
අධිකරණ පද්ධතිය සමන්විත වන්නේ පළමු අවස්ථා අධිකරණ, අභියාචනා මහාධිකරණය සහ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයෙනි. නීති පද්ධතිය ප්‍රංශ සිවිල් නීතිය සහ සෝමාලි සහ අෆාර් ජනයාගේ චාරිත්‍රානුකූල නීතිය මිශ්‍රණයකි.
ජිබුටි යනු ඒකීය ජනාධිපති ජනරජයක් වන අතර, විධායක බලය ජනාධිපති ධුරයේ රැඳී ඇති අතර, එය කැබිනට් මණ්ඩලයට වඩා ප්‍රමුඛ වන අතර, රජය සහ ජාතික සභාව යන දෙකෙහිම ව්‍යවස්ථාදායක බලය ඇත.
එහි 2011 ෆ්‍රීඩම් ඉන් ද වර්ල්ඩ් වාර්තාවේ, ෆ්‍රීඩම් හවුස් ජිබුටි "නිදහස් නැත" ලෙස ශ්‍රේණිගත කර ඇති අතර, එය කලින් පැවති "අර්ධ වශයෙන් නිදහස්" ලෙස පැවතීම පහත හෙලීමකි.