polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
රැහැන් රහිත ජංගම තාවකාලික ජාල යනු යටිතල පහසුකමක් නොමැතිව ස්වයං වින්‍යාසය සකස් කරගන්නා එහා මෙහා යා හැකි උපකරන සම්බන්දවී සැකසුනු රැහැන් රහිත ජාල වේ.
නමුත් දනියෙල්-මිගෙල් මැරයන් ගණනකට නොගෙන ඔවුන්ට තලා පෙළා පන්නා දමයි. පසුව මධුරී තම වරද පිළිගෙන ඔවුන්ට සිටීමට ඇගේ නිවසෙහි ඉඩ ලබා දෙයි. මැරයෙකු වූ චණ්ඩි තමාගේ ආදායම් මාර්ගය වූ කප්පම් ගැනීමට සිටි මධුරී පිටුපා ගිය වග දැන, ඇගේ නිවසට ගියේ ඇයව භිය වැද්දීමට වුවද දනියෙල්-මිගෙල්ගේ කතාවක් අසා අනුකම්පා සිතී මැරයින් දමා මධුරීගේ පැත්ත ගනියි. මැර පිරිස දනියෙල්ට මිගෙල්ට බයව පැන ගියේය.
ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ 894වන චිත්‍රපටය ලෙස සැළකෙන රෑ දනියෙල් දවල් මිගෙල් සිනමා පටය දිවයින පුරා සිනමාහල්හී දින 150කට වැඩි කාලයක් තිරගත වෙමින් බ්ලොක්බස්ටර් ආදායම් වාර්තා තැබීමට සමත් විය.
සාමාන්‍ය ජනයාගේ ජීවිත වැඩිදියුණු කිරීම සහ යොන්සන්ගුන් සහ ජුංජොං රජ සමයයන්හි දූෂිත තත්ත්වයට පත්ව තිබූ ජාතිය යළි ගොඩනැගීම කෙරෙහි සොන්ජෝගේ අවධානය යොමු විය. 1498 සහ 1545 අතර කාලයේ යොන්සන්ගුන් සහ ජුංජොං රජවරුන්ගේ සමයේ වෙනස් ශෝධන සතරක් හේතුවෙන් පීඩාවට පත්ව සිටි සරිම් විද්වතුන් දිරිමත් කිරීම ද ඔහු විසින් සිදු කරන ලදී. මියොංජොං රජුගේ දේශපාලන ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාත්මක කළ සොන්ජෝ යි හ්වං, යි ඉ, ජොං චොල්, සහ යු සොං-ර්යොං වැනි බොහෝ ප්‍රකට කොන්ෆියුසියානු විද්වතුන් කාර්යාල සඳහා පත්කළේ ය.
සොංජෝ රජු යනු 1567 සිට 1608 දක්වා කොරියාව පාලනය කළ රජකෙනෙකි. ඔහු ජොසොන් රාජවංශයේ දාහතරවන රජු ලෙස සැලකෙයි. ඔහු ප්‍රකට වූයේ කොන්ෆියුසියානුවාදය දිරිමත් කිරීම සහ ආරම්භක රාජ්‍ය සමයේ රාජ්‍ය සබඳතා ප්‍රකෘතිමත් කරගැනීම හේතුවෙනි. පසුකාලීන සමයේ ඔහුගේ දේශපාලන අදක්ෂභාවය හේතුවෙන් දේශපාලන අරගල සහ ජපන් ආක්‍රමණ පැනනැගිණි.
ජොසොන් රාජවංශ සමයේ ‍රාජකීය පදවි සහ ශෛලීන් අතිශයින් සංකීර්ණ ආකාරයක් ගත්තේ ය‍. රජු සඳහා ව්‍යවහාරිත සාමාන්‍ය නාමය වං වුවත්, කොරියාවේ ගෝජොං රජු විසින් තමන්ව හ්වංජේ හෙවත් අධිරජායා ලෙස නම්කොට ගෙන ඇත. මෙම නාමය භාවිතා කෙරුණේ චීන අධිරාජයන් සඳහා පමණකි. මෙම නිල නාමයන් සහ නිල ඇමතුම් ස්වරූපයන් අමතන තැනැත්තා සහ ඇමතුම ලබන තැනැත්තා අනුව වෙනස් විය.
රජුගේ අන්තඃපුරයේ සිටි බිසෝවරුන් සහ උපබිසෝවරුනට නිශ්චිත ශ්‍රේණියක් තිබූ අතර, ‍ඒ අනුව ඔවුනගේ පදවි නාමයක් සහ ආමන්ත්‍රණ විලාසය සකස් විණි. පදවි නාමය සමග මමා යන ආමන්ත්‍රණ ස්වරූපය යෙදේ.
වාණිජ වගාව සඳහා වඩාත් සුදුසු වන්නේ පැණි කුරුඳු හා පැණි මිරිස් කුරුඳු වේ. මෙයට අමතරව කුරුඳු පත්‍රයේ හැඩය අනුව සත්‍ය කුරුඳු වර්ග හතක් හඳුනා ගෙන ඇත. ඒවා නම්
ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුඳු පිළිබඳ පැරණිතම ලිඛිත සාක්ෂිය හමු වන්නේ 10වන සියවසේදී . විසින් රචිත ‘ ’ හෙවත් ‘ ’ නම් කෘතියෙහිය. එසේම පොළොන්නරු යුගයේදී පවා ශ්‍රී ලංකාවෙන් විදේශයන් කරා කුරුඳු අපනයනය කර ඇති බවට සාක්ෂි ඇත. කයිරෝ ජෙනිසා හි හමු වී ඇති 12 වන සියවසේදී යුදෙව් වෙළදුන් විසින් රචනා කර ඇති ලිපිවලද කුරුඳුවල ප්‍රභවය ශ්‍රී ලංකාව බව දක්වා ඇත. 13 වන සියවසේදී යපහුවේ රජකම් කළ පළමුවන බුවනෙකබාහු රජ සමයේදී පවා ශ්‍රී ලංකාවෙන් කුරුඳු අපනයනය සිදු වූ බවට ලිඛිත සාධක ඇත.
මුල දී අරාබි ජාතිකයන්ගේ ආධිපත්යක්ව පැවති කුරුඳු ඇතුළු කුළුබඩු වෙළදාම, 1505 පෘතුගීසි ආක්‍රමණයත් සමග පෘතුගීසීන් අතට පත් වූ අතර, ඉන් පසුව 1658 ලන්දේසීන්ගේ ආක්‍රමණයත් සමග ලන්දේසීන් අතට පත්විය. ඉන්ග්‍රීසීන් විසින් 1796 දී ලන්දේසි පාලනය පරදා මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ තම අණසකට ගැනීමත් සමග කුරුඳු වෙළදාමත් ඔවුන්ගේ අණසකට පත්විය.
උද්භිද ව්දයාත්මකව සිනමෝමම් සිලනිකම් නාමය පැවතෙන්නේ 'සිලෝන් ' ලෙස ලංකාව හැදින්වීමට යොදා ගත් පැරණි නාමයෙනි. කෙසේ වුවද ලංකාව මේ වන විටත් ලෝක සත්‍ය කුරුඳු නිෂ්පාදනයෙන් 80%-90% ක් අතර ප්‍රමාණ්යක් සිදු කරයි. තවද සී-ෂෙල්ස් සහ මැඩගස්කර් දුපත් වලද වාණිජ මට්ටමෙන් කුරුඳු වගා කරනු ලබයි.
සිනමෝමම් වේරම් හෝ සිනමෝමම් සෙලනිකම් ලෙස විද්‍යාත්මකව හදුන්වන සත්ය කුරුඳු හෙවත් ශ්‍රී ලාංකික කුරුඳු, ලෝරේසියේ පවුලට අයත් ශ්‍රී ලංකාවට ආවේනික බහුවාර්ෂික ශාකයකි. අනෙකුත් කුලයන් අතරින් මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ ඇතුල් පොතු වාණිජ කුරුඳු නිෂ්පාදනයට යොදා ගැනීමයි.
දෙවන ලෝක යුද්ධය අවස්ථාවේ සිදුවූ ඔකිනාවා සටන ඔකිනාවා දූපත් හිදී සිදුවූවකි. ඇමරිකානු හමුදා විසින් ඔකිනාවා දූපත් අල්ලාගැනීමට උත්සහ කරනු ලැබූයේ එමගින් ජපානය ආක්‍රමණය කිරීමේ සැලසුම් පහසු වන නිසාය. එම සටන දින 82ක් පැවතිනි. 95,000 කට අධික ජපාන අධිරාජ්‍ය හමුදා සෙබළුන් සහ 12,510 ක් පමණ ඇමරිකානු සෙබළුන් එම සටනෙන් ජීවිතක්ෂයට පත්විය.
ඔකිනාවා දූපත්වාසීන් ලොව වැඩිම ආයු කාලයක් ඇති ජනකොට්ටාශයක් ලෙස සැලකේ. එවැනි තවත් පැසිපික් දූපතක් වන්නේ සාඩීනියාවයි. සාඩීනියාවේ ජීවත් වන දූපත් වාසීන් 100,000 කින් 22 දෙනෙකු වයස අවුරුදු සියය ඉක්මවා ඇති අතර, ඔකිනාවාවාසීන් 100,000 කින් 34 දෙනෙකු වයස අවුරුදු සියය ඉක්මවති. එය ජපන් ප්‍රධාන භූමියේදී මෙන් තුන් ගුණයකටත් වැඩිය.
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු, ඇමරිකානු හමුදා විසින් ජපානය අත්පත් කරගැනීමත් සමග ඔකිනාවා දූපත් ද ඇමරිකානු හමුදා පාලනයට යටත් විය. ඇමරිකානු ආරක්ෂක අංශ වලට අයත් ගුවන්, නාවික හා පාබල කඳවුරු රැසක් ඒ කාලයේදී ඔකිනාවා දූපත් හි ඉදිවිය. 1972 ජූනි 17 වෙනිදා ඇමරිකානු ආරක්ෂක අංශ විසින් ඔකිනාවා දූපත් ආපසු ජපාන පාලනයට භාරදෙන ලදී.
1429 දී ෂෝ හාෂි රජු විසින් එවකට පැවති රාජධානි 3 එක්සේසත් කර නව රාජධානියක් ඔකිනාවා දූපත් හි පිහිටුවන ලදී. එම නව ර්යූක්යූ රාජධානියේ අගනුවර වූයේ ශූරී මාලිගයයි. මෙම රාජධානියේ විදේශ කටයුතු සහ අනෙකුත් සංවර්ධන කටයුතු නිරීක්ෂණය සඳහා වන නිලධාරීන් චීනයෙන් සංක්‍රමණය වූ මින්ග් රාජවංශයේ අය වූහ.
17 වන සියවස වන විට ඔකිනාවා දූපත චීනය සහ ජපානය යන රටවල් දෙකටම බදු ගෙවන දූපතක් බවට පත්විය. ජපානය විසින් ලන්දේසීන් හැරුනුකොට අනෙකුත් යුරෝපීය ජාතීන් සමග වෙළඳ කටයුතු කිරීම අත්හිටවූ පසු භාහිර ලෝකය සමග වෙළඳ කටයුතු සිදුකල ජපාන වරායන් වූයේ ර්යූක්යූ සහ නාගසාකිය පමණි.
1879 වසරේදී ජපානය විසින් ර්යූක්යූ රාජධානියට අයත් ඔකිනාවා දූපත් සමූහයම සිය රටට ඈඳා ගත්තේය. මෙයිජි රජය විසින් ර්යූක්යූ රාජධානිය ඔකිනාවා දිස්ත්‍රික්කය ලෙස පසුව නම් කරන ලදී. ශූරී රාජ පරම්පරාව එමගින් අවසන් විය.
2010 වසරේ පෙබරවාරි මාසයේ සිදුවූ රිච්ටර් පරිමානයේ අංශක 7.0 ක ප්‍රබලතාවයෙන් යුතු භූකම්පනයක් ඔකිනාවා දූපතට බලපාන ලදී.
එක් රැයක, වෙන්තායි උණුදිය උල්පතක ස්නානය කරමින් සිටියි. ඔහු හදිසියේම මුලාන් වෙත ගමන් කරයි. සුළු ආරවුලකින් පසු සිය අනන්‍යතාව හෙළිනොකර මුලාන් පලා යයි. කෙසේනමුත්, වෙන්තායි සෙබලුන් අතර සැඟව සිටින කාන්තාව අනාවරණය කිරීමට ඉටා ගනියි. මේ අතර, තත්ත්වය තවත් උග්‍ර කරමින් හමුදා සෙබලකු සතු ජේඩ් පදක්කමක් නැති වේ. එහි දී ඇඳුම් ඉවත් කර සෝදිසි කිරීමක් සඳහා අණ කෙරේ. තමන් කාන්තාවක බව හෙළිවී පියාගේ කීර්ති නාමයට කැළලක් ඇතිවේ යැයි බියවන මුලාන් මෙම සොරකමේ වරද තමන් පිට පටවා ගනියි.
‍තවත් සටනකින් පසුව, ෂියාඕහු මුලාන් වෙත දන්වන්නේ වෙන්තායි මියගිය බවයි. ඔහු ඇයට ධෛර්යමත් වන ලෙස පවසයි. වික්ෂිප්තභාවයට පත්වන මුලාන් මධු පානයෙහි නියැළෙමින් හමුදා පුහුණු කිරීම නවතා දමයි. ෂියාඕහු ඇයට ඇගේ වගකීම ඉටු කරන ලෙස පවසයි. ඉන් අනතුරුව, සිය හමුදා ප්‍රතිසංවිධානය කරන මුලාන්, ‍ජයග්‍රහණ රැසක් අත් කරගැනීමට සමත් වන්නී ය. නමුත් සැබැවින්ම වෙන්තායි ජීවත් වෙයි. ඔහු සහ ෂියාඕහු මෙය රහසක්ව තබා ගත්තේ මුලාන්ට හැඟීම්බර නොවී ශක්තිමත්ව කටයුතු කිරීමට ඉඩදීම සඳහායි.
හමුදා ආඥාපතිවරයා තමන්ව ගලවා ගැනීමට සේනා නොඑවන බවත්, තමන්ව මියයනු පිණිස දමා ගොස් ඇති බවත් වටහා ගන්නා මුලාන්, සිය හමුදාවන්ට රට වෙනුවෙන් මියයන තෙක් සටන් කිරීමට පවසයි. නමුත් යුධ පෙරමුණ වෙත යන වෙන්තායි තමන් වෙයි රාජවංශයේ 7වන කුමරුන් බව හෙළි කරයි. මුලාන් සහ ඇගේ සෙබලුන්ට නිහස ලබාදෙන්නේ නම් තමන් සිරභාරයට පත්වන බව ඔහු පවසයි. ඔහුව සිරකරුවකු ලෙස තබාගන්නා මුදන්, මුලාන් සහ ඇගේ සෙබලුන්ට සැපයුම් සහ වෛද්‍ය ආධාර සපයයි.
චිත්‍රපටය අවසන් වන්නේ මුලාන්ගේ පහත ප්‍රකාශයත් සමගයි, "ඇතැමකු වරක් පැවසූයේ ඔබ නිවසින් ඈත්ව ගියහොත් ඔබට ඔබේ මුල් අහිමි වේවි. බොහෝ මිනිසුන් මරන්න, ඔබට ඔබවම අමතක වේවි. ඔබ සටනක දී මියගිය හොත්, ඔබගේ දිවිය වැස්සක් මෙන් භුමියේ කිඳා බැස, සලකුණකුදු ඉතිරි නොවේවි. ඒ කාලයේ ඔබ තවකෙකු සමග ප්‍රේමයෙන් බැඳුණහොත්, බලාපොරොත්තු පොළොවෙන් විකසිත වී දිවිය ප්‍රේමයෙන් වැළඳ ගනීවි. ස්තූතියි වෙන්තායි."
සිරභාරයේ දී, ඇය වෙන්තායිට සත්‍යය පවසයි. අවසානය තෙක්ම ඇගේ රහස රැකීමට වෙන්තායි පොරොන්දු වේ. මේ අතර, රෞරන් ගෝත්‍රිකයන් විසින් හදිසි ප්‍රහාරයක් එල්ල කරන අතර, වෙන්තායි මුලාන්ව නිදහස් කරයි. නමුත් මුලාන් සටන් කිරීම පිණිස රැඳී සිටියි. දිවි රැකගන්නා ඇය උප සෙන්පතියකු ලෙස උසස් කෙරෙයි. ක්‍රමයෙන් වෙන්තායි මෙන්ම මුලාන් ද සෙන්පතීන් බවට පත්වෙති.
දැඩි යුධ පුහුණුවකින්, මුලාන් ධෛර්යවන්ත, විචක්ෂණශීලී සහ නොනැවැත්විය හැකි පුද්ගලයකු බව දක්නට ලැබෙන අතර, ඇය හමුදා මැරවරයන්ගෙන් සෙස්සන්ව ආරක්ෂා කරගැනීමට තැත් කරයි. ඇය හමුදා ඛණ්ඩයේ උප සෙන්පතියා වන වෙන්තායි ගේ අවධානයට යොමු වේ. ඔවුන් නොබෝ කලකින්ම හොඳ මිතුරන් වන අතර, එකිනෙකා කෙරෙහි ප්‍රියතාවයක් ගොඩනැගෙයි.
මෙහි අවසන් තේමා ගීතය ගායනය කරනු ලබන්නේ ස්ටෙෆනී සුන් විසිනි. එය "මුලාන් ක්විං" නම් විය. මෙය නිර්මාණය කළේ ලී ෂිහ් ෂියොං විසින් වන අතර, එහි පද රචනය කෙවින් යී විසින් සිදුකරන ලදී. 29වන හොං කොං චිත්‍රපට සම්මාන උළෙලේදී එය හොඳම මුල් ගීතය සඳහා නිර්දේශ විය.
බෙයිජිං තිරයේ මෙම චිත්‍රපටය දිගහැරුණු ප්‍රථම දිනයේ, චීන රජය විසින් මුලාන් ඇගයුමට ලක්කෙරිණි: 2011දී, මුලාන් චිත්‍රපටය ඉහළම ව්‍යාපෘති ත්‍යාග පහ අතරට තේරීම හේතුවෙන් 9වන හෙනාන් පළාත් රජයේ සම්මානය - සිනමා ප්‍රවර්ගය හිමි කරගන්නා ලදී.
වෙයි හමුදාවන්ට එරෙහිව සටන් වැදීමට තරම් ශක්තිමත් හමුදාවක් නිර්මාණය කිරීමට රෞරන් ගෝත්‍රය අසමත් බව දැක, බල ලෝභී මුදන් කුමරු සිය පියාව ඝාතනය කොට සිහසුන පැහැර ගනියි.
බෙයිජිං චිත්‍රපට ඇකඩමියේ ශිෂ්‍යයන් දෙපලක වූ ෂාඕ වෙයි සහ චෙන් කුන් පේන්ටඩ් ස්කින් චිත්‍රපටයෙන් පසු එක්ව රංගනයෙහි යෙදෙන දෙවන අවස්ථාව මෙයයි.
පකිස්තානය තුලද ජනප්‍රිය අැඳුමක් ලෙස සාරිය භාවිතවේ.මුස්ළිම් මෙන්ම හින්දු කාන්තාවන්ද සාරිය තම සංස්කෘතික අවශ්‍යතා අනුව සකස්කරමින් භාවිතවනු දැකිය හැකිය.ව්‍යාපාරික හා උස්සව අවස්ථා වලදී පකිස්ථාන් කාන්තාවන් සාරිය භාවිතා කරනු සුළභව දැකිය හැකිය.මධ්‍යම හා ඉහළ පැලැන්තියට අයත් කාන්තාවන් මෙවන් උස්සව අවස්ථා සඳහා විශේෂයෙන් සාරි අඳිති.මුස්ළිම් හා හින්දු කාන්තාවන් ඔවුන්ගේ සමාජ තත්වය නිරූපනය වන ලෙස සාරි අඳිනු දැකිය හැකිය.
පකිස්ථානු ජාතික හින්දු කාන්තාවන් දිනපතා අඳින අඳුමක් ලෙස සාරිය හැඳින්විය හැකිය, වැඩිහිටි මුස්ළිම් කාන්තාවන්ද සාරිය නිතර භාවිත කරයි නව පරපුරේ පකිස්ථාන් ස්ත්‍රීන් නවීකරණය කළ සාරි භාවිතයට නැඹුරුවී ඇත.
ඉන්දියානු සංස්කෘතිය තුල විවාහ වැනි අවස්ථාවලදී වැඩිවශයෙන් රතු පැහැති සාරි ඇඳීමට කාන්තාවන් වඩාත් කැමැත්තක් දක්වයි. සේද කපු ආදී රෙදි වලින් වියනලද සාරි ඉන්දියාව තුල බහුලව භාවිතවේ.උස්සව අවස්ථ වලදී හා විශේෂ අවස්ථා වලදී සාම්ප්‍රධායික ඉන්දියානු කාන්තාවන් සරියකින් සැරසී සිටීමට වැඩි කැමැත්තක් දක්වයි. උස්සව අවස්ථා මෙන්ම ඉන්දියාව තුල එදිනෙදා නිවසේ සිටින අවස්ථාවල පවා සරිය භාවිත කරති. පිංතාරු කළ සාරිද ඉන්දියාවේ බහුලය. වර්තමානයේදී කෘතිම කෙඳි භාවිතයෙන් නිමවූ සාරිද ඉන්දියාවේ දක්නට ලැබේ.
සාරිය යනු ඉන්දියානුවන්ගේ ප්‍රධාන අඳුම් විලාසිතාවකි.මෙය ඍජුකෝණාස්‍රාකාරව නිපැයුරු අඳුමකි.ඉන්දියාවට අමතරව මෙවැනි ඍජුකෝණාස්‍රාකාර පිළි අැඳීම වෙනත් ආසියාතික රටවලද සිදුකරයි.එහෙත් එම ඇඳුම් සාරියට වඩා වෙනස්ය.මෙසේ ඍජුකෝණාස්‍රාකාර රෙදි ඉඟටිය හා දණහිස් දක්වා ඇඳීම සිදුකරයි.එම ඍජුකොණාස්‍රාකාර රෙදිපටි මූට්ටු කිරීමෙන් සකස්කරගත් සාය යරොම් වැනි අඳුම් ද භාවිත කරයි.
සාරිය යනු ඉන්දියාවේ වාසය කරන කාන්තාවන්ගේ ඇඳුමකි මෙය දිගින් යාර පහත් නමයත් අතර වන අතර මීටර් වලින් මීටර් 4.5 ත් 8 පමණවේ මෙය පළලින් අඩි දෙකත් හතරත් පමණ වන අතර එය සෙන්ටිමීටර් වලින් 60-120 අතරවේ ඉන වටා රැලි යොදන අතර උර හිසට ඉහලින් රෙදි පොටක් යෙදේ. විවිධ විලාසිතා අනුව රැලි දැමීම සිදුවේ අන්ද්‍රා ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ නෙවිල් සාරි විලාසිතාව බහුලය
බංගලා දේශයේ ජාතික අැඳුම ලෙස සාරිය යොදාගනී.බංගලා දේශයේ විවාහක කාන්තාවන් සාරිය අඳින අතර අවිවාහක ස්ත්‍රීන්ද විශේෂ අවස්ථා වලදී සාරි අඳීති.සාරිය බංගලා දේශයේ ජනප්‍රිය කාන්තා අඳුමකි. බංගලා දේශය තුලද ප්‍රාදේශීය වශයෙන් විවිධ විලාසිතා පවතී. කපු හා සේද රෙදි වලින් නිමවාගත් සාරි බංගලාදේශය තුල පවතී.
ශ්‍රී ලංකාව තුලද කැන්ඩියන් සාරිය හෙවත් ඔසරිය ජාතික අඳුම ලෙස සළකයි.ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිතවන සාරිය ප්‍රධාන වර්ග දෙකකට බෙදේ ඒ සාරිය හා ඔසරිය යන නමිනි.මෙයින් ඔසරිය ජාතික අැඳුම වේ,ඔසරිය වඩාත් ජනප්‍රිය උඩරට ප්‍රදේශයේය.අතීතයේ පටන් රදළ හා වංශවත් ස්ත්‍රීන්ට ආවේණික අඳුමක් ලෙස හාරිය පැවතිණ.
සාරි යනු සංස්කෘත බසින් (ाी රෙදි පටිය යන තේරුම දෙයි' පාලි භාෂාවෙන් ाी ाी ලෙස හදුන්වයි,වර්තමාන ඉන්දියානු භාෂා බොහෝමයට සාරි යන වචනය දක්නට ලැබේ. සට්ටිකා '' යන වචනය කාන්තාවන්ගේ ඇඳුම යන තේරුම අතීත ඉන්දියාවේ සංස්කෘත භාෂාවේ දක්නට ලැබිණ.
අදවනවිට ඉන්දියානු අද්ධද්වීපය හා දකුණු ආසියානු රටවල මෙන්ම වෙනත් රටවලටද සාරිය ව්‍යාප්තව පවතී.එසේම සාරි විලාසිතා වශයෙන් ගත්කල විශාල වර්ගීකරණයක් දැකිය හැකිය.ඒ අතර වැඩිම විලාසිතා ප්‍රමාණයක් සරියේ නිජ භූමියවන ඉන්දියාව තුල දක්නට ලැබේ.
මීට පෙර ස්මෙන්ඛ්කරේ රජුගේ සහ මහා රාජකීය බිරිඳ මෙරිටාටන්ගේ බොහෝදුරට සම්පූර්ණ නාමයන් අන්තර්ගත රේඛා සටහන් සහිත ගල් කුට්ටියක් පිළිබඳ වාර්තා වුවත්, අද එය දක්නට නැත.
මාලිගයේ කැනීම්වලින් සොයාගත් 'අන්ඛ්ඛෙපෙරුරේ' නාමය දරන මුදු 5ක් සහ 'ස්මෙන්ඛ්කරේ' නාමය දරන තවත් මුදු 3ක් පිළිබඳ ෆ්ලින්ඩර්ස් පෙට්‍රී වාර්තා කොට ඇත. ඉන් එක් උදාහරණයක් නම් පෙට්‍රී කෞතුකාගාරයේ ඇති අංගය 23800 නැමැති පුරාවස්තුවයි. මෙහි පැහැදිළිව "ඩ්ජෙසර්" සහ "ඛෙපෙරු" යන අක්ෂර සහ 'කා' රූපාක්ෂරයේ කොටසක් හඳුනාගත හැක. නගරය පිරිසිදු කිරීමේ දී පේන්ඩ්ල්බරි විසින් තවත් වස්තූන් සොයාගන්නා ලදී.
ඇතැම්විට වඩාත් විශිෂ්ඨතම සාක්ෂිය වර්ග මීටර 125ට වැඩි භූමි ප්‍රදේශයක පැතිරුණු, කුළුණු 500කට අධික සංඛ්‍යාවක් අන්තර්ගත දැවැන්ත ශාලාව විය හැක. මාලිගයට පසුකලෙක ඇතුළත් කෙරුණු මෙම අංගය අනුමෝදනා ශාලාව, සිංහාසනාරූඪ ශාලාව හෝ සරලව ‍ස්මෙන්ඛ්කරේ ශාලාව නම් විය. එයට හේතුව මෙහි තිබී ආටන්හි අනුමෝදනා ශාලාවේ අන්ඛ්ඛෙපෙරුරේ යන පාඨය අන්තර්ගත ගඩොල් කිහිපයක්ම හමු වී තිබීමයි.
ස්මෙන්ඛ්කරේගේ යැයි අවිවාදිතව පිළිගත හැකි රූප විරළ ය. වන මෙරිරේගේ සොහොන්ගැබේ පසෙක දකුණට වන්නට පිහිටා ඇති උද්‍යානයක සිටින අමර්ණ රජු සහ රැජිනගේ රුව බොහෝ විට ඔහුගේ යැයි අනුමාන කෙරේ. මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම අක්ෂරවලින් තොර ය. නමුත් මෙම රුව ටුටන්ඛාටන් හෝ ඔහුගේ බිසව මෙන් නොපෙනෙන නිසා නිතරම මෙය ස්මෙන්ඛ්කරේ සහ මෙරිටාටන්ගේ යැයි යෝජනා වී ඇත. නමුත් මෙම රූප අක්නාටන් සහ නෙෆර්ටිටිගේ යැයි යෝජනා වූ අවස්ථා ද ඇත.
පායිරිගේ සොහොන්ගැබෙන් හමුවූ ශිලාලේඛනයක අනෙක් අන්‍ඛ්ඛෙපෙරුරේ රැජිනිය පිළිබඳ දැක් වේ. එහි 'අන්ඛ්ඛෙපෙරුරේ දෙවොලේ' පැවති අමෙන් උත්සවයක් පිළිබඳ සඳහන් ය.
රන් ඩේසි 39ක් සමග තවත් සික්වින් 47කින් විසිතුරු කළ ලිනන් වස්ත්‍රයක ස්මෙන්ඛ්කරේ යන පුද්ගල නාමය සමග මෙරිටාටන්ගේ නාමය සටහන් කොට ඇත.
ටුටන්ඛාමුන්ගේ සොහොන්ගැබෙන් හමු වූ කැල්සයිට් "ගෝලීය බඳුනක" අක්නාටන්ගේ සම්පූර්ණ ද්විත්ව කාර්ටුෂය සමග, ස්මෙන්ඛ්කරේගේ සම්පූර්ණ ද්විත්ව කාර්ටුෂය ද දක්වා ඇත. මේ නාමයන් දෙකම එකට සඳහන් එකම වස්තුව මෙයයි.
තනි වයින් සටහනක 'වර්ෂය 1, ස්මෙන්ඛ්කරේගේ ගෘහයේ වයින්' යනුවෙන් සඳහන්ව ඇත. මෙමගින් ඔහුගේ කෙටි රාජ්‍ය සමය පිළිබඳ සාක්ෂි සපයයි. ස්මෙන්ඛ්කරේගේ 1වන වර්ෂයට දින නිර්ණිත යැයි පැවසෙන 'ස්නේඛ්කරේ ගේ ගෘහය' නැමැති පාඨය මගින් ඔහු සිය පළමු වසරේ අස්වනු නෙළන සමයේ මියගිය බව හැඟ වේ. නමුත් මෑතක දී යෝජනා වී ඇත්තේ, ඉන් පැවසෙන්නේ ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයාගේ පළමුවන වර්ෂයේත්, ඔහුගේ වත්තේ වයින් නිපදවන ලද බව ය.
එවැනි එක් ශිලාවක රාජකීය රූප ද්විත්වයක් ඇති අතර, ඒ රූ එකිනෙකාට සමීප භාවයකින් තොරව නිර්මාණය කොට ඇත. ඉන් එක් රුවක් ද්විත්ව කිරුළ පැළඳ සිටින අතර, ස්ත්‍රී ස්වරූපයක් ගන්නා අනෙක් රුව ඛෙප්රෙෂ් හෙවත් "නිල් කිරුළක්" පැළඳසිටියි. කෙසේනමුත්, මෙහි ඇති හිස් කාර්ටුෂ ත්‍රිත්වය හේතුවෙන් එමගින් රජකු සහ රැජිනක නිරූපණය වන බව සිතාගත හැක. මෙමගින් අදහස් වන්නේ නෙෆර්ටිටි ඇගේ කිරුළ අනුව සමරාජ්‍යාධිකාරී පදවියක් වැනි ධුරයක් උසුලා ඇති නමුත්, ද්විත්ව කාර්ටුෂය වැනි පූර්ණ පාරාවෝ ගෞරවය ඇයට හිමි නොවූ බවකි.
නමුත් මෙය කාගේ දෙවොලන් ද යන්න මතභේදාත්මක ය. එය අන්ඛ්ඛෙපෙරුරේ ස්මෙන්ඛ්කරේගේ ද නැතහොත් නෙෆර්නෙෆරුආටන්ගේ ද?
"ඇලන් නීතිය" අනුව මෙම නාමය විරුදයන් කිසිවක් නොදරන බැවින් මෙය ස්මෙන්ඛ්කරේගේ දෙවොලක් බව වටහාගත හැක. මේ නිගමනයට එළඹෙන ඩොඩ්සන් පවසන්නේ "අක්නාටන්ගේ පළමු සමරාජ්‍යාධිකාරීවරයා අමුන් වන්දනාව සමග සබැඳීමක්" බවයි. මෙය සත්‍යයක් වේ නම් ස්මෙන්ඛ්කරේ නෙෆර්නෙෆර්නෙෆරුආටන්ට පෙර රාජ්‍යත්වයට පත් වූ බව පෙනේ. ඒ නිසායි, ඇගේ තෙවන රාජ්‍ය වර්ෂය වනවිටත් ඔහුගේ සිහසුන් නාමය සහිතව දෙවොල ඉදිව තිබූයේ.
ස්මෙන්ඛ්කරේගේ රාජ්‍ය සමය පිළිබඳ සඳහන් එකම වාර්තාව හිමිවන්නේ "ස්මෙන්ඛ්කරේගේ ගෘහයේ" වයින් සටහනෙනි. මෙම දිනය ස්මෙන්ඛ්කරේගේ හෝ ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයාගේ විය හැක. නමුත් ඔහු වසරකට වඩා වැඩි කාලයක් රාජ්‍ය පාලනය කළේ ද යන්න සැක සහිත ය. ඉහත සඳහන් කළ පරිදි, ඩොඩ්සන් දකින්නේ අක්නාටන්ගේ 13වන වර්ෂ‍ය ආරම්භයේ ස්මෙන්ඛ්කරේ සමරාජ්‍යාධිකාරී ධුරය ඉසිලූ බවත්, ස්වාධීන පාලන සමයක් නොතිබූ බවත් ය. නමුත් ඇලන්ගේ අදහස වන්නේ ස්මෙන්ඛ්කරේ යනු නෙෆර්නෙෆරුආටන්ගේ අනප්‍රාප්තිකයා බවයි.
නෙෆර්නෙෆරුආටන් යන නාමය මෙම අදහසය ඇතුළත් කළ වඩාත් නූතන අර්ථ නිරූපණයයි. මෙහි බොහෝ සාක්ෂි ලබාගෙන ඇත්තේ මකාදැමූ ශිලාලේඛනවලින් වන අතර, පසුගිය වසර 20 ඇතුළත ඇය තනි පුද්ගලයකු ලෙස බොහෝ පුරාවිද්‍යාඥයින් විසින් පිළිගනු ලබයි. ඇයව පිළිගැනුණේ මෑතක දී හෙයින් බොහෝ විශ්වකෝෂ, කෞතුකාගාර කාලානුක්‍රමයන් සහ සිතියම් ඇය පිළිබඳව සඳහන් කොට නැත. ඇය පිළිබඳ ගැටලුවේ දී, පායිරි ශිලාලේඛනය මගින් ස්වාධීන රාජ්‍ය සමයයක් සහ හවුල් පාලන යුගයක් පිළිබඳ සාක්ෂි දැරීම හේතුවෙන් මෙම ගැටලුව තවත් සංකීර්ණ වේ.
ටුටන්ඛාමුන්ගේ සොහොන්ගැබෙන් හමුවූ මංජුසාවේ සටහන සලකා අක්නාටන්ගේ අවසන් රාජ්‍ය සමයේ මෙරිටාටන් නෙෆර්ටිටි රැජින ඉසිලූ මහා රාජකීය භාර්යා තනතුරුට පත්වූ බව යෝජනා වී ඇත. මාක් ගැබෝල්ඩි සිය ලිපි ගණනාවකම යෝජනා කරන්නේ මෙරිටාටන් යනු දඛමුන්සු බවත්, මියගිය රජු අක්නාටන් බවත් ය. ඔහු කල්පනා කරන්නේ සනන්සා සිය ගමන සාර්ථකව අවසන් ‍කළ බවත්, ඔහු මියගියේ ස්මෙන්ඛ්කරේ ලෙස සිහසුනට පත්වීමෙන් පසු බවත් ය. ස්මෙන්ඛ්කරේ/සනන්සාගේ මරණින් පසු මෙරිටාටන් නෙෆර්නෙෆරුආටන් ලෙස සිහසුනට පත් වන්නට ඇත.
එසේ වූයේ නම් නෙෆර්ටිටිට තිබූ බලවත්ම අභියෝගය සුපිලුලියුමාගේ දූතයන්ගෙන් සිය පෙළපතේ විසූ පුරුෂ උරුමකරුවා වසන් කර තබා ගැනීමයි. ටුටන්ඛාමුන් සහ ස්මෙන්ඛ්කරේ පිළිබඳ සිපිලුලියුමා දැන සිටියා නම්, ඔහු මේ කුමන්ත්‍රණය උදෙසා සිය පුත්‍රයාගේ දිවිය අනතුරේ හෙළීමට තරම් අනුකම්පා විරහිත පුද්ගලයකු වන්නට ඇතැයි පැවසේ. අනෙක් අතට, සුපිලුලියුමා හිරු දෙවියන් කෙරෙහි දැක්වූ භක්තිය වැනි හිටයිට්වරුන්ගේ සුළු තොරතුරු පිළිබඳ පවා නෙෆර්ටිටි දැඩි අවධානයක් යොමු කළ බව මෙම කල්පිතයෙන් යෝජනා වේ.
ටුටන්ඛාමුන්ගේ සොහොන්ගැබේ බොහෝ භාණ්ඩ ඇයට අයත්ව තිබූ අතර, ඒවා මුලින් ඇය වෙනුවෙන් නිර්මාණය වූ අතර පසුව එය වෙනස් කොට ඔහුගේ නාමය සටහන් කෙරිණි. මේ අතර නුට් දෙවඟන නිරූපිත රන් ළහ පළඳනාවක්, ඔහුගේ ශෛලමය මිනීපෙට්ටිය, මමී දැවටුම්, රාජකීය කුඩා රූප, විවිධ වළලු සහ කැනපික භාණඩ් ද වේ. මේ අතරින් වැදගත් භාණ්ඩයක් වන මංජුසාවක අක්නාටන්, නෙෆර්නෙෆරුආටන් සහ මහා රාජකීය බිරිඳ ලෙස මෙරිටාටන්ගේ නාමයන් කොට ඇත. මෙහි පියනේ ද බ‍ඳෙහි වූ රූපාක්ෂර පෙළම නැවත දක්නට ලැබේ.
ගැබෝල්ඩිගේ මෙරිටාටන් කල්පිතය අනුව, පැනනැගෙන ප්‍රධාන ගැටලුව නම් විවිධ පෞද්ගලික ශිලාවන්හි අක්නාටන් සමග සමරාජ්‍යාධිකාරිණියක නිරූපණය කර තිබීමයි. නුම්ත මේ පැවසෙන තැනැත්තිය රාජ්‍ය කරන විට අක්නාටන් ජීවතුන් අතර නොසිටිය යුතු ය. ඔහු පවසන්නේ මේවා පෞද්ගලික වන්දනා ශිලා පුවරු බැවින් ඒවායින් නිරූපණය වන්නේ අතීතාවර්ජනයන් පමණක් බවයි. නමුත් ඇලන් පවසන්නේ මේවායේ ඇති එදිනෙදා අන්‍යෝන්‍ය ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් එමගින් නිරූපණය වන්නේ ජීවත් වන පුද්ගලයන් දෙදෙනකු බවයි.
21වන සියවස අරම්භය වන විට මෙම යුගය පිළිබඳ විද්වතුන් විසින් නෙෆර්නෙෆරුආටන් යනු කාන්තා රජකු බවත්, ස්මෙන්ඛ්කරේ යනු වෙනත් පිරිමි රජකු බවටත් "සාධාරණ එකඟත්වයක්" ඇතිකරගන්නා ලදී. (නමුත් මහජනයා සහ අන්තර්ජාලය තවමත් මේ දෙදෙනා පිළිබඳ පැටලිලි සහගත ආකල්ප දරයි) අන්ඛ්ඛෙපෙරුරේ යන නාමය සැලකූ විට අද පිළිගැනෙන්නේ එය විරුද නාමයන් සමග යෙදෙන විට, එමගින් බොහෝවිට නෙෆර්නෙෆරුආටන් පිළිබඳ පැවසෙන බවත්, විරුදා නාමයන් නොයෙදන විට ඉන් ස්මෙන්ඛ්කරේ පිළිබඳ අදහස් වන බවත් ය.
මෙම ශිලාලේඛනය බොහෝවිට අන්ඛ්ඛෙපෙරුරේ නෙෆර්නෙෆරුආටන් රජ සමයට අයත් බව නිශ්චය කළ හැක්කේ එය පාලක රජුට ඍජු සම්බන්ධයක් දක්වා ඇති බැවිනි. ඇගේ තෙවන රාජ්‍ය වර්ෂයේ ඇය අන්ඛ්ඛෙපෙරුරේගේ මතකාගාර දෙවොලේ අමුන් දෙවයන් වෙනුවෙන් පූජාවක් කළ බව සඳහන් වේ. ඇගේ තෙවන රාජ්‍ය වර්ෂය වන විට අක්නාටන්ගේ මරණය සිදු වී වර්ෂ 3–5ක් පමණ ගත වී ඇති බව පැහැදිළි ය. මේ වන විට අමුන් වන්දනාවට පනවා තිබූ තහනම ඉවත් කෙරුණු අතර, අමර්ණ වෙත යළි අමුන් වන්දනාව පිවිසෙමින් පැවතිණි.
සියලුම සාක්ෂිවලට අනුකූල වන්නේ මේ අතුරින් අනුප්‍රාප්තික මත කිහිපයක් පමණි. ඒ අතුරිනුත් එකම සිහසුන් නාමය භාවිතය පිළිබඳ කාලානුක්‍රමික පැහැදිළි කිරීම් විරළ ය. උදාහරණයක් ලෙස ඩොඩ්සන්, ස්මෙන්ඛ්කරේගේ කෙටි හවුල් පාලන සමය අක්නාටන්ගේ 13/14 වර්ෂයට යෝජනා කරයි. නමුත් ස්මෙන්ඛ්කරේ ශාලාව ඉදිවූයේ යැයි සැලකෙන්නේ 15වන වර්ෂයේ ය. මෙම ශාලාව දැවැන්ත එකක් නිසා එය නිසැකවම අන්ඛ්ඛෙපෙරුරේගේ සුවිශේෂී අවස්ථාවක් සඳහා ඉදිවූවක් වන්නට ඇත.
මෙරිටාටන් මේ සඳහා නොගැළපෙන බව පැවසෙන්නේ අක්නාටන්ගේ මරණය සිදුවන කාලයේ ඇගේ වයස අවුරුදු 20ක් පමණ වූ හෙයිනි. නමුත් ඒ හා සැසඳීමේ දී, අන්ඛෙසෙනමුන් 25වන වියේ පමණ පසු වූ අතර, ඇය අගබිසව ලෙස අවුරුදු 10ක් පමණ සේවය කරන්නට ඇත. යොවුන් මෙරිටාටන් සුපිලුලියුමාව මුලා කිරීමට තරම් සූක්ෂ්ම වූ බව විශ්වාස කළ නොහැකි ය. එසේම ඇය 'සේවකයකු' හා විවාහ වීමට යෝජිතව සිටිය දී, ටුටන්ඛාටන් යන උරුමකරුගේ පැවැත්ම සැඟවීම කළ නොහැක්කක් බව පෙනේ.
1970 දශකය වන විට, නොයෙකුත් විරුද නාමයන් තුළ මෙම නාමයේ ස්ත්‍රීරූපී ස්වරූපයන් හමුවීම හේතුවෙන් නොයෙකුත් උපකල්පන ඉදිරිපත් විය. ඒ අතුරින් එකක් නම් නෙෆර්ටිටි රැජින සිය නාමය නැවත නෙෆර්නෙෆරුආටන් ලෙස වෙනස් කරගැනීමට පෙර ස්මෙන්ඛ්කරේ යන නාමයෙන් රාජ්‍ය පාලනය කළ බවයි. අක්නාටන් සහ වෙනත් රජකුට සමාන අයකු සමීප අයුරින් ඇතැම් ශිලාස්තම්භවල පෙනී සිටීම හේතුවෙන් අක්නාටන් සහ ස්මෙන්ඛ්කරේ සමලිංගිකයන් යැයි අදහසක් ඉදිරිපත් විය‍.
තවත් සමහරුන් පවසන්නේ නෙෆර්නෙෆරුආටන් යනු මෙරිටාටන් බවයි. ඇය අරාජික සමයක අක්නාටන්ගෙන් පසු සිහසුනට පත්වන්නට ඇත. මාක් ගැබෝල්ඩි දීර්ඝ කාලයක සිට විශ්වාස කරන්නේ ඇය ස්මෙන්ඛ්කරේගේ මරණින් පසු නෙෆර්නෙෆරුආටන් යන නාමයෙන් රාජ්‍යය පාලනය කරන්නට ඇති බවයි. නමුත් මේ මතයට විරුද්ධව ඇති ප්‍රබලතම සාක්ෂිය නම් ටුටන්ඛාමුන්ගේ සොහොන්ගැබෙන් හමුවූ මංජුසාවක අක්නාටන්, නෙෆර්නෙෆරුආටන් සහ මෙරිටාටන් යනු තිදෙනකු ලෙස සඳහන්ව තිබීමයි.
ස්මෙන්ඛ්‍කරේ සමරාජ්‍යාධිකාරිවරයකු සහ අනුප්‍රාප්තික රජකු බවට සැලකිය හැකි සාධක ඇතැයි මතයක් පවතියි. මෙම සංකල්පය ආරම්භ වූයේ දැනට වසර 100කට පමණ පෙර ස්මෙන්ඛ්කරේ සහ නෙෆර්නෙෆරුආටන් යනු එකම තැනැත්තකු යැයි යෝජනා වූ අවස්ථාවේ ය. ස්මෙන්ඛ්කරේ සහ නෙෆර්නෙෆරුආටන් සඳහා වන සාක්ෂි මගින් එකම තැනැත්තකු නිරූපණය වන්නේ නම්, ඔහු/ඇය සමරාජ්‍යාධිකාරී සහ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ බවට මධ්‍යස්ථ මතයක් ගොඩනැගෙනු ඇත.
රීවස් දකින්නේ දඛමුන්සු යනු නෙෆර්ටිටි බවයි. සිය සැමියා සමග වර්ෂ 17ක් රාජ්‍ය පානය කිරීමෙන් පසු, ඇයට ප්‍රමාණවත් බලයක් සහ ආධාරකරුවන් පිරිසක් සිටින්නට ඇත. ඇය ඇතැම්විට නෙෆර්නෙෆරුආටන් ලෙස රාජ්‍ය පාලනය කළා වුවද, ඇය ලිපිය ලියන්නේ රැජිනක ලෙසයි. එයට හේතුව ඇය සිය රූකඩ පාලකයා ආරක්ෂා කරගැනීමට හෝ ඇතැම්විට අක්නාටන් සමග ගෙනගිය ආකාරයේ හවුල් පාලනයක් ගෙන ගිය හෙයින් විය හැකියි.
ඔහුගේ රාජ්‍ය සමය කෙටි හෙයිනුත්, ඔහුට ඇතැම්විට සම-රාජ්‍යාධිකාරි ධුරයකට වැඩි බලයක් හිමිනොවූ හෙයිනුත්, ස්මෙන්ඛ්කරේ පිළිබඳ සාක්ෂි සුලබ නැත. නමුත් එය නිගමනයට පැමිණීමට තරම් ප්‍රමාණවත් නොවේ යැයි පැවසිය නොහැකි ය. නමුත් ඔහු පිළිබඳ 'මුදු කිහිපයක සහ වයින් සටහනක' තොරතුරු සහ 'අක්නාටන්ගේ අවසාන කාලයේ ස්මාරක කිහිපයක' හැරෙන්නට මීට වඩා නිරූපණය කොට තිබෙන්නට ඇත.
නෙෆර්නෙෆරුආටන් සහ අක්නාටන්ගේ සම්බන්ධය පිළිබඳ සාධක වඩාත් බහුල ය. ඉහත විස්තර කළ පරිදි, ඇගේ කාර්ටුෂයන් ඉතා සුළු සංඛ්‍යාවක් හැරෙන්නට ඉතිරි සියල්ල ඇයව අක්නාටන් සමග සම්බන්ධ කොට දක්වා ඇත. එය "නෙෆර්ඛෙපරුරේගේ ප්‍රිය. " සහ "වා එන් රේගේ ප්‍රිය. ".
මෙරිරේගේ සොහොන්ගැබෙහි අක්නාටන්ගේ බෑනා ලෙසත්, නිල් කිරුළ පැළඳ සිටින අයුරිනුත් ස්මෙන්ඛ්කරේව නිරූපණය කොට ඇති හෙයින්, ඇතැම් ඊජිප්තුවේදීහු ඔහු සමරාජ්‍යාධිකාරිවරයකු වූ බවට නිගමනය කරති. කෙසේනමුත්, ස්මෙන්ඛ්කරේ යන නාමය දක්නට ලැබෙන්නේ අක්නාටන් රාජ්‍ය සමය තුළ පමණකි. එසේම ස්වාධීන රාජ්‍ය සමයයක් පිළිබඳ කිසිදු නිශ්චිත සාධකයක් හමු නොවේ.
දඛමුන්සු/සනන්සා සම්බන්ධය පිළිබඳ තොරතුරු හමුවන්නේ හිටයිට් මූලාශ්‍රවලින් පමණි. එසේම ඒවා ලියැවී ඇත්තේ එම සිදුවීමෙන් වසර ගණනාවකට පසුවයි. නමුත් ඇතැම්විට මෙහි රචක මුර්සුලි ඉතිහාසගත තොරතුරු මඳක් වෙනස් කරමින්, මෙම පවාදයේ සම්පූර්ණ වගකීම ඊජිප්තුවරුන් වෙත පවරන්නට උත්සාහ ගත්තා විය හැක. මේ හේතුවෙන් මෙම තොරතුරු විශ්වාසනීය නොවිය හැක.
ස්මෙන්ඛ්කරේහට වර්ෂ 2හෝ 3ක රාජ්‍ය සමයයක් පැවතිය හැකි යැයි විශ්වාස කරන විද්වත්හු ද වෙති. අමඒණ නගරයෙන් හමු වූ වයින් සටහන් කිහිපයක රාජ්‍ය වර්ෂ 2සහ 3 සඳහන්ව ඇති මුත්, රජුගේ නාමය දක්නට නොලැබේ. ඉතා සුළු ඊජිප්තුවේදීන් පිරිසක් මේවා ස්මෙන්ඛ්කරේට අයත් යැයි සැක කරති. කෙසේනමුත්, මේවා තවමත් විවාදයට විවෘතව පවතින අතර, එය ස්ථිර නැත.
ස්මෙන්ඛ්කරේ පිළිබඳ දැනසිටියේ 1845 තරම් ඈතක සිට ය. ඒ වන මෙරිරේගේ සොහොන්ගැබේ ඇති කැටයමකිනි. මෙහි ඔහු සහ මහා රාජකීය බිරිඳ පදවිය දරන මෙරිටාටන් විසින් සොහොන්ගැබේ හිමිකරුට ත්‍යාගයක් ලබාදෙන අයුරු නිරූපිත ය. මෙහි රජුගේ නාමය කපා ඉවත් කොට තිබුණත්, 1850 අවට කාලයේ එය ඉවත් ‍කිරීමට පෙර ලෙප්සියස් විසින් එහි නාමය වාර්තා කර ඇත.
ස්මෙන්ඛ්කරේහට ඇලන් ලබා දී ඇති ස්ථානය එතරම් සුබදායී නැත. ඔහු විශ්වාස කරන්නේ වර්ෂය 13න් පසු අමර්ණ සොහොන්ගැබ්වල වැඩ නවතා දැමූ බවයි. මේ නිසා වන මෙරිරේගේ සොහොන්ගැබේ ඇති ස්මෙන්ඛ්කරේ රජු ලෙස කළ නිරූපණය වර්ෂය 13ට අයත් ය. ඔහුගෙන් පසු නෙෆර්නෙෆරුආටන් සිහසුනට පත් වූ බව පෙනීයන්නේ තනි වයින් සටහන අනුව ය.
සාධක ඉතා මඳ හෙයින් ස්මෙන්ඛ්‍කරේ ඇතැම්විට සිය ස්වාධීන පාලනය ඇරඹි සමයේ නාමය නෙෆර්නෙෆරුආටන් ලෙස වෙනස් කරගත් බවට මතයක් ද පැනනැගී ඇත. නමුත් මතකාගාර වයින් සටහනක මතුපිට 'ස්මෙන්ඛ්කරේගේ ගෘහය' යනුවෙන් සඳහන් ව තිබීමෙන් ඔවුනට ඔහු නැවත සිය නම වෙනස් කරගත් බව සිතීමට සිදු වේ.
මෙම නව සාක්ෂියත් සමග ඊජිප්තුවේදීන් ගන්නා ඊළඟ පියවර දෙස බලා සිටිය යුතුව ඇත. මෙහි රජු සහ රැජින ලෙස සඳහන්ව තිබුණ ද, සමරාජ්‍යාධිකාරී පදවියක් පිළිබඳ සඳහන්ව නොමැති හෙයින්, හවුල් පාලන සමයක් පිළිබඳ අදහස් ඉදිරිපත් වුවද, එම සමය වසරක් හෝ ඊට අඩු කාලයකට සීමා කිරීමට සිදු වේ.
නෙෆර්නෙෆරුආටන් රජුගේ අනන්‍යතාවය ද මතභේදයට ලක් වූ කරුණකි. ප්‍රධානව නැවත යෙදෙන සිහසුන් නාමය මත පදනම්ව මුල් කාලයේ ස්මෙන්ඛ්කරේ සහ නෙෆර්නෙෆරුආටන් යනු එකම තැනැත්තකු යැයි විශ්වාස කෙරුණ ද, වර්තමානයේ නෙෆර්නෙෆර්ආටන් යනු නෙෆර්ටිටි රැජින හෝ මෙරිටාටන් යැයි විශ්වාස කෙරේ.
අක්නාටන් සහ කිරුළක් පැළඳි කාන්තාවක වැනි රුවක් සහිත ශිලා ස්තම්භ ගණනාවක් හමුවී ඇත. මේවායින් බොහෝමයක් අභිලේඛනය කොට නොමැති අතර, තරමක් හානි වී ඇත. අක්නාටන් සහ සමරාජ්‍යාධිකාරිණියකගේ රුවක් මෙහි සංකේතාත්මකව නිරූපණය කොට තිබුණ ද, ඇගේ නාමය දැනගැනීමට අපොහොසත්ව ඇත.
සුපිලුලියුමාගේ ක්‍රියා නැමැති කෘතිය සුපිලුලියුමාගේ පුත් වන මුර්සිලි විසින් ලියන ලද්දකි. මෙම කෘතිය ඇතැම් අවස්ථාවල ඊජිප්තුවේ අනුප්‍රාප්ති අනුපිළිවෙල ගළපා ගැනීමට භාවිතා කරනු ලැබේ. මෙම කථාපුවත සම්බන්ධයෙන් නොයෙකුත් අනුප්‍රාප්ති වාදයන් ඉදිරිපත් වී ඇත.
අන්ඛ්ඛෙපෙරුරේ යන රජවරුන් දෙදෙනාම පිළිබඳ මතයන් පලවීමට හේතු වූ එක් පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂියක් මෙසේ දැක්විය හැක. තීබානු සොහොන්ගැබ 139 තුළින් හමු වූ රූපාක්ෂර ලේඛනයක් මෙසේ ඇරඹෙයි:
ස්මෙන්ඛ්කරේ පිළිබඳ නිශ්චිතවම පැවසිය හැක්කේ තොරතුරු ස්වල්පයක් පමණි. එයට හේතුව හොරෙම්හෙබ්ගෙන් ඇරඹි පසුකාලීන රජවරුන් විසින් සම්පූර්ණ අමර්ණ යුගයම ඉතිහාසයෙන් මකාදැමීමට උත්සාහ ගෙන තිබීමයි.
මෙම ගැටලුව තවත් උත්සන්න වන්නේ ඔහුට අමතරව අක්නාටන්ගේ සමරාජ්‍යාධිකාරී සහ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙස ඇතැමුන් අන්‍ඛ්ඛෙපෙරුරේ නෙෆර්නෙෆරුආටන් රැජිනියගේ නාමය යෝජනා කොට තිබීම හේතුවෙනි.
පුරුෂයන් බොහෝවිට තම සහකාරීය කෙරේ සැකයක් ඇතිවූවිට ඇය යන එන ගමන් බිමන් ආදී සියල්ල රහසේ විපරම් කරමින් ඇය මුර කිරීමට පෙළඹේ. . , 19 . :