polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
නිශ්චිත හා අසමානවූ ආකාරවලින් සොයාගත හැකිය. එකම එක සහ 'එකමක්' වරක් ඔවුන් එකමේ, දෙකම සහ තුනමේ ලෙස ගණන් කරති.වැදී භාෂාව සිංහල භාෂාව මෙන් සංක්‍යා මත පදනම් වීම අඩුයි.
නිෂ්පන්න වැදිබසින් ඒ යයි සැළකෙන සමහරක් වදන්වලට මෙම උපසර්ගයන් භාවිත නොවේ. සප්‍රාණික නාමවල ලිඟු බේහිදී කුඩා සතුන් ස්ත්‍රී නාම ලෙසද , විශාල සතුන් පුරුෂ නාම පිළිගෙන ඇත.
සප්‍රාණික උපසර්ගය වන -ඇත්තෝ පුද්ගලික සර්වනාම සඳහා සහ -ලැත්තෝ අන් සප්‍රාණික නාමයන්ටද, -පොජ්ජ හා -රාක්කා පුද්ගලායිත නාම්වලටද යෙදේ. නිදසුන් ලෙස;
වැදි ජනතාව ඔවුන්ගේ වැදි භාෂාව සිංහල භාෂාවෙන් වෙන් වූ භාෂාවක් ලෙස සැලකු අතර එය සිංහල මිනිසුන්ගෙන් ඔවුන් වෙන්කර දැක්වීමට ජනවාර්ගික සලකුණක් වශයෙන් යොදා ගැනුන.
ස්වාභාවික භාෂාවන්ගෙන් විචල්ය උපාංග මගින් ඉටු කරන ලද අර්ථ ශේෂය සඳහා වාචික සන්දර්භය මත යැපීම සම්බන්ධතා භාෂාවකි.
මෙම ලකර තවදුරටත් වන්වත් වන්නේ හෙළබසින් උපුටාගත් වදන් අගට පොජ්ජ,ගෙජ්ජ හා රච්චා වැනි අව්‍ය පද භාවිතා කිරීම නිසාය.
බොහොමයක් රෝග සෑදීමට ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් දායක වේ. බැක්ටීරියා, වෛරස, දිලීර සහ නෙමටෝඩාවන් ද ඒ අතර වේ. නිරෝගී සිරුර මත හා තුළ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් විශාල ගණනක් වාසය කරයි.
මවුකුස තුළ ජීවත් වන කළලය/භ්රුණය සාමාන්‍යයෙන් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගෙන් තොර වේ. නමුත් ඉපදීමේදී හා ඉපදීමෙන් පසුව සාමාන්‍ය හා විශේෂිත ක්ෂුද්‍ර ජීවී ගහණ මිනිස් දේහය තුළ ස්ථාපනය වේ. අලුත බිහිවන දරුවාට ප්‍රථමයෙන් ආසාදනය වන්නේ නම් බැක්ටීරියාවන් වේ. මෙම බැක්ටීරියා මවගේ ප්‍රජනක මාර්ගය තුළ ජීවත් වීම මෙයට හේතුවයි.
අලුත බිහි වූ දරුවන්ගේ ආහාර මාර්ගය තුළ මෙම බැක්ටීරියා දැකිය හැක. බිහිවීමෙන් පසුව . ඇතුළු වෙනත් බැක්ටීරියා දේහය මත හෝ තුළ ස්ථාපනය වේ. මෙය ජීවිත කාලය මුළුල්ලේම සිදු වේ. මේ නිසා මිනිසාගේ දේහය මත හා දේහය තුළ සාමාන්‍ය ක්ෂුද්‍ර ජීවි සමුදායක් වශයෙන් අති විශාල විවිධත්වයකින් යුත් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ජිවත් වේ.
මොවුන්ගෙන් සමහරක් සම මත ජිවත් වේ. තවත් සමහරක් නාස් මාර්ගය, ග්‍රසනිකාව, ස්වාසනාලයේ ඉදිරි කොටස , ආන්ත්‍ර මාර්ගය, මෞත්‍ර ලිංගික මාර්ගයේ ශ්ලේෂ්මල පටල මත දේහ අභ්‍යන්තරයේ ජිවත් වේ. මෙම අභ්‍යන්තර පද්ධති සියල්ලම බාහිරයට විවෘතව පවතින නිසා මේවායේ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ජිවත් වේ.
නමුත් නිරෝගී මිනිස් සිරුරේ ඇතැම් අවයව හා පටක ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගෙන් තොර වේ. උදා: ස්නායු පද්ධතිය, රුධිර සංසරණ පද්ධතිය
ක්ෂුද්‍ර ජීවි රෝග සාම අතින්ම විවිධාකාර වේ. මෙහිදී දේහයේ ඇති ඕනෑම අවයවයකට බලපෑම් ඇති වන අතර මේ නිසා විවිධ රෝග ලක්ෂණ ගණනාවක් ඇති වේ. මිනිස් සිරුරේ ජිවත් වන මෙම ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් වැඩි දෙනෙක් සහභෝජි වුවද අවස්ථාවාදී ව්‍යාධිජකයින් විය හැකිය.
මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතය වැනි සිරුරේ සාමාන්‍ය ප්‍රතිරෝධය අඩු වූ අවස්ථා වලදී මෙම ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ආසාදන ඇති කරයි.
උදා: නියුමෝනියාව සාදන බැක්ටීරියාවන් උගුර ආශ්‍රිතව ජිවත් වේ. නමුත් රෝගය ඇති නොකරයි. එහෙත් සාමාන්‍ය ප්‍රතිරෝධය අඩු වූ විට රෝගය ඇති කරයි.
මෙය ප්‍රචණ්ඩතා සාධක ලෙස හඳුන්වයි. ඇතැම් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් තුළ අධික ප්‍රචණ්ඩතාවයක් ඇත. . ඇතැම් ක්ෂුද්‍ර ජිවින්ගේ ප්‍රචණ්ඩතාවය ඉතා අඩුය. .
ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් නිසා රෝගයක් ඇති වීම වැලැක්වීමට, ධාරකයා විසින් ඇති කරන ආරක්ෂක ක්‍රියාවන් සඳහා රෝගකාරක ක්ෂුද්‍ර ජීවියා දක්වන ප්‍රතිචාරය ප්‍රචණ්ඩතාවයයි.
රෝගකාරක ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් දේහයට ඇතුළු වීම, ඔවුන්ගේ තහවුරු වීම වැලැක්වීමට ධාරකයාට ඇති හැකියාව ධාරක ප්‍රතිරෝධයයි.
මෙය ව්‍යාධිජනකයාගේ ප්‍රචණ්ඩතාවය හා ධාරකයාගේ ප්‍රතිරෝධය අනුව වෙනස් විය හැකිය. අධික ප්‍රචණ්ඩතාවයක් ඇති ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් සුළු මාත්‍රාව පවා රෝගයක් ඇති කිරීමට හේතු වේ.
ධාරකයා සහ ව්‍යාධිජනකයා අතර සම්බන්ධතාවය ගතික වේ. ක්ෂුද්‍ර ජීවි මාත්‍රාව, ප්‍රචණ්ඩතා සාධක සහ ධාරක ප්‍රතිරෝධය මත ආසාදනය වෙනස් වේ.
අපිචර්මයේ බාහිර සෛල ස්ථර වල කෙරටින් තැන්පත් වී තිබේ. මෙම කෙරටින්, සම මත ජිවත් වන ක්ෂුද්‍ර ජිවින්ට එන්සයිම මගින් පහසුවෙන් විනාශ කල නොහැක. තවද කෙරටින් නිසා සම හරහා දේහය තුලට ජලය ඇතුළු වීම වැළකේ.
දහදියෙ සහ ස්නේහ ශ්‍රාවී ග්‍රන්ථි ශ්‍රාව වල අඩංගු බැක්ටීරියා නාශක ද්‍රව්‍ය , සම මත ක්ෂුද්‍ර ජීවින් තැන්පත් වීම හා ඔවුන්ගේ වර්ධනය වලක්වයි.
ව්‍යාධිජනක ක්ෂුද්‍ර ජීවින් විසින් ආසාදන ඇති කිරීමට එරෙහිව, මුලින්ම ඇති කරන භෞතික සහ රසායනික බාධක විශිෂ්ට නොවන ආරක්ෂක ලෙස හඳුන්වයි. මෙම ආරක්ෂක යාන්ත්‍රණ සහජයෙන්ම ලැබෙන අතර උපතේ සිටම මෙමගින් ආරක්ෂාව ලැබේ. මෙම ආරක්ෂක යාන්ත්‍රණ ඕනෑම ව්‍යාධිජනක විශේෂයක් කෙරෙන් ධාරකයා ආරක්ෂා කර ගනී.
ජීවී දේහය තුලට ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ඇතුළු වීම වැලක්වීමටත් ඔවුන් ජීවි දේහය තුළ වර්ධනය වීම මැඩ පැවැත්වීමටත් ධාරක් දේහය සතු අනුවර්තන මෙසේ හඳුන්වයි. මෙම ආරක්ෂක යාන්ත්‍රණය කොටස් දෙකකට බෙදිය හැක.
සෛල වල සාමාන්‍ය ක්‍රියාකාරිත්වයට බාධා කරන ධූලක නම් ජෛව රසායනික ද්‍රව්‍ය නිපදවීමට ක්ෂුද්‍ර ජීවියාට ඇති හැකියාවයි. මේවා ප්‍රෝටීන් හෝ පොලිසැකරයිඩ වේ. ක්ෂුද්‍ර ජීවින් විසින් නිපදවන මෙම ධූලක ජෛව විෂ ලෙසද හඳුන්වයි. මේවා ප්‍රධාන වර්ග දෙකක් ඇත.
මෙය සෛල වලින් පිටතට ශ්‍රාවය කරන ද්‍රව්‍යයකි. මේවා ප්‍රෝටීන සයුතියක් ඇති බැවින් තාප අස්ථායි වේ. එබැවින් නැටවිමේදී විනාශ වේ. මේවා ග්‍රෑම් + හෝ ග්‍රෑම් - බැක්ටීරියා මගින් නිපදවයි.
මිනිස් සෛල හා පටක ආක්‍රමණය කර පටක තුල ගුණනය වීමේ හැකියාව මෙසේ හඳුන්වයි. ව්‍යාධිජනකයා විසින් නිපදවන බහිස්සෛලීය එන්සයිම ගණනාවක්, ආක්‍රමණකතාවය සඳහා හේතු වේ.
සාමාන්‍ය ක්ෂුද්‍ර ජීවී සමුදායේ ජීවත් වන, ධාරකයාගේ ප්‍රතිරෝධය අඩු වූ අවස්තාවක දි ව්‍යධිජනකයින් ලෙස ක්‍රියා කරන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් වේ.
සාමාන්‍ය ක්ෂුද්‍ර ජීවි සමුදායේ ජිවත් නොවන, නමුත් දේහයට ඇතුළු වූ විට අනිවාර්යයෙන්ම රෝගයක් ඇති කරන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් වේ.
ක්ෂුද්‍ර ජීවී සෛලයේම කොටසක් ලෙස මෙම ධූලක පවතී. මේවා තාප ස්ථායි ධූලක වේ. උදා: සෛල බිත්තියේ ඇති ලිපොපොලිසැකරයිඩ.
ක්ෂුද්‍ර ජීවි ආසාදනය, ක්ෂුද්‍ර ජීවී ක්‍රියාකාරිත්වය, හා ක්ෂුද්‍ර ජීවී ඵල ආදියේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කායිකව ඇතිවන දුබල තත්ත්වයයි.
ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් මගින් ධාරකයා ආසාධනය වූ විට එම ධාරකයා තුළ රෝගයක් හට ගැන්වීමට ක්ෂුද්‍ර ජීවීයාට ඇති හැකියාවයි.
ධාරකයා ලෙස හඳුන්වන වෙනත් ජීවියෙකු මත හෝ එම ජීවියාගේ පටක තුළ වාසය කරමින් ධාරකයාගෙන් පෝෂණය ලබා ගන්නා ජීවියා වේ.
සුළි , නිවර්තන සුළි කුණාටු , සහ ටයිපුන් යනු මෙම සංසිද්දිය සඳහා යෙදෙන තවත් නම් වන අතර, ඒවා සාගරය පුරා නිර්මාණය වන සුළි කුණාටු පද්දතියක් වේ.එය ඇතිවන්නේ සාගරයෙන් වාෂ්ප වන ජලය කුණාටුවක් බවට පත්වීමෙන්ය.කොරියෝලිස් ආචරණ හේතුකොටගෙන කුණාටුවක් පැයට මීටර් 74 වේගයෙන් කැරකිම්ට ලක්වේ.මෙමෙ සිදුවීම සඳහා අත්ලංතික් සහ නැගෙනහිර පැසිෆික් සාගර වල සුළි ලෙස භාවිත වන අතර, ඉන්දියානු සාගරයේ නිවර්තන සුළි කුණාටු ලෙස ද , බටහිර පැසිෆික් සාගරයේ ටයිපුන් ලෙස ද භාවිත වේ.
ලහර් යනු ගිනිකඳු පිපිරීම් හා සම්බන්ධ ස්වභාවික සිදුවීමක් වන අතර ග්ලැසියර් ඛාදිත ගිනිකඳු පිපිරීම් වලින් ඇතිවන වේගවත්ව ගිනිකන්දේ එක දිශාවකින් පහලට රූටා වැටෙන දියවූ අයිස් වලින් ඇති වන මඩ, ගල්,සහ අළු වලින් සමන්විත ද්‍රව්‍ය විශාල ප්‍රමාණයක් හා සම්බන්ධ වේ. මෙම ගලා යාම් තත්පරයක් තුල මුළු නගරයක්ම විනාශ කිරීමට සමත් වන අතර දහස් ගණනක් මිනිසුන්ගේ ජිවිත අහිමි වීමට හා බැසෝල්ට් ප්‍රවාහ ඇතිවීම සඳහා ද බලපායි. මෙය ස්වබාවික සිදුවීම් මත රඳවා පවතී.
තාප තරංග යනු තාපය නිසා ඇතිවන සහ එම ඇති වන ස්ථානයට අන්ත සහ අසාමාන්‍ය බලපෑම් ඇති කරන උපද්‍රවයකි.තාප තරංග ඉතා දුර්ලබ වන අතර, ඒවා ඇති වීම සඳහා උෂ්ණත්ව විපර්යාස,කාටා උෂ්ණත්වමාන සුළං හෝ අනෙකුත් සංසිද්දී වැනි විශේෂ කාලගුණ සිදුවීම් වල සංයුතියක් අවශ්‍ය වේ. මානව ප්‍රේරණ කාලගුණ උෂ්ණතව වැඩිවීම් හෝ සිදුවීම් හේතුවෙන් ගෝලීය උණුසුම්වීම ඇතිවන දිගු කාලින සිදුවීම් සඳහා ද හැකියාව ඇත.
විශාල හිම ස්කන්ධයක් කන්දක හැඩ ප්‍රදේශය හරහා ලිස්ස යාමෙන් හිමධාවයක් ඇතිවේ. කැටිති ද්‍රව්‍ය වලින් සමන්විත ගුරුත්ව ප්‍රවාහය සඳහා හිමධාවය උදාහරණයක් වේ. හිමධාවයකදී ද්‍රව්‍ය සමුහයක් හෝ විවිධ වර්ග වල ද්‍රව්‍යන්ගේ මිශ්‍රණ සමුහයක් ගුරුත්ව බලය යටතේ වේගයෙන් ඇද වැටීම හෝ ලිස්සා වැටීම සිදුවේ. හිමධාවයන් බොහෝ විට ප්‍රමාණයෙන් හෝ සිදුවීමෙන් ඇති වන ප්‍රතිවිපාක වල දරුණු බව මත වර්ග කරනු ලැබේ.
ටෝනාඩෝ යනු අකුණු කුණාටු හේතුවෙන් ඇතිවන ස්වභාවක ආපදාවක් වේ. ටෝනාඩෝ ඉතා දරුණු වන අතර 50 සහ 300 , සහ ඊට වැඩ වැඩි වේගයකින් වුවද හමා යයි. ටෝනාඩෝ වරකට එකක් හෝ හා බැඳුනු විශාල ටෝනාඩෝ අවදානම් කලාප ලෙස හෝ අකුණු කුණාටු ඇති වන විශාල ප්‍රදශ වල ඇති විය හැක.දිය ගොබ වලාවන් ද අඩු වැසි තත්ත්ව යටතේ නිවර්තන ජලය මත ඇති වන ටෝනාඩෝ වේ.
වෙරළ ඛාදනය යනු ලෝකයේ වෙරළාශ්‍රිත වෙරළත ඉම ප්‍රාථමිකව උදම් හා කුණාටු සැඩ පහරවල බලපෑම මත මුහුදු රළ හා දියරලවල් හේතුවෙන් විපර්යාස වීම සහ වෙනස් වීම වේ.වෙරළ ඛාදනය දිගු කාලින ක්‍රියාවලියක් හේතුවෙන් සිදු විය හැකි අතර නිවර්තන කුණාටු හෝ දැඩි කැලබුම් සිදුවීම් වැනි උපාක්යානරුපි සිදුවීම් මතද ඇති වේ.
ඉදිරි වර්ෂ තුලදී ගෝලීය උෂ්ණත්වය සහ කාලගුණ වෙනස්වීම් හේතුකොටගෙන ඉතා පුළුල් නියඟයන් ඇති විය හැකි බවට විද්‍යාඥයින් අනතුරු අඟවයි. ඉතා අවම වර්ෂාපතන මට්ටම සහ ඉහල දේශගුණය හේතුවෙන් මෙම පුළුල් නියඟයන් අප්‍රිකානු මහාද්වීපය තුල ඇති වීමට වැඩි ඉඩක් පවතී.
සින්ක් හොල් යනු ගුහා වැනි අන්තර්භෞම ව්‍යයුහ බිඳ වැටීමෙන් ඇතිවන මතුපිට භුලක්ෂණ පැතිරීමට නොදී වලක්වනු ලබන අවපාතනයි. මේවා දුර්ලභ වුවත් ක්ෂණිකව ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශයක ඇතිවන විශාල සින්ක් හෝල් ගොඩනැගිලි හා අනෙකුත් ව්‍ය්යුහ බිදවැටීමට හේතු වේ .
හිම කුණාටුවක් යනු අකුණු කුණාටුවකදී බිමට වැටීමෙන් ස්ථානයකට හානි කල හැකි වන හිම කැට නිපදවීමෙන් ඇති වන ස්වභාවික උපද්‍රවයකි. හිමකුණාටු විශේෂයෙන්ම ගොවිපල ක්ෂේස්ත්‍ර වැනසීම , භෝග විනාශය, උපකරණ හානිය සඳහා හේතු වේ.
වායුගොලිය තත්වයන් නිසා අයිස් පතනය වීමේ කාලගුණ සිදුවීමක් ලෙස අයිස් කුණාටු හැඳින්විය හැක.එය හානි ඇති කරයි. එසේම මෙම අයිසි කුණාටු බහුලව පවතින්නේ අයිස් ද්‍රැව සහිත ප්‍රෙද්ශවලය.
හිම කුණාටුවක් යනු ඉතා සිතල සහ සුළං සහිත තත්ත්වයන් යටතේ අඩු උෂ්ණත්වය, දැඩි සුළං සහ අධික හිම වැනි ලක්ෂණ සහිතව ඇතිවන දැඩි හිම කුණාටුවක් වේ.
ස්වාභාවික උපද්‍රව ‍යනු ස්වාභාවික ක්‍රියාවලි හේතුවෙන් මිනිස් ප්‍රජාවට හෝ දේපළ වලට හා පරිසරයට හානි සිදුවිය හැකි සංසිද්ධියක් ලෙස හැදින්විය හැක.
ටර්ක්මෙනිස්තානය යනු මධ්‍යම ආසියාවේ පිහිටි රටකි. එය වයඹ දිගින් කසක්ස්තානයෙන් ද, උතුරින් සහ නැගෙනහිරින් උස්බෙකිස්ථානයෙන් ද, ගිනිකොණ දිගින් ඇෆ්ගනිස්ථානයෙන් ද, දකුණින් සහ නිරිත දිගින් ඉරානයෙන් ද, බටහිරින් කැස්පියන් මුහුදෙන් ද මායිම් වී පවතී.
ස්වාභාවික ගෑස් සම්පත් පිළිබඳ ලොව සිව්වන විශාලතම සංචිත ටර්ක්මෙනිස්තානය සතුව පවතී. රටෙහි වැඩි ප්‍රමාණයක් කරකුම් කාන්තාරයෙන් ආවරණය වී පවතී. 1993 වසරේ සිට රජය මගින් පුරවැසියන්ට නොමිලයේ විදුලි බලය, ජලය සහ ස්වභාවික ගෑස් සපයනු ලබයි.
කාල තරණය පිලිබඳ විශේෂ සාධක අංග සහිත කාලයේ සිට කාල තරණ කතාන්දරයේ අතීත උදාහරණ ලිඛිතව සඳහනක් නොමැත.පැරණි ජනකථා සහ මිත්‍යා මත ඇතැම්විට අනාගත කාල තරණය සමඟ සම්බන්ධයක් ඇත; උදාහරණ ලෙස හින්දු මතවාද තුළ මහාභාරතය තුළ සඳහන් වන රයිවතා කකුද්මි නමැති රජතුමා බ්‍රහ්මයාගේ නිර්මාතෘ වරයා හමුවීමට දිව්‍ය ලෝකයට ගොස් නැවත පෘථිවියට පැමිණෙන විට විශාල යුගයන් ගණනාවක් පසු වී ඇති බව දැක කලබල වී තිබෙනව.
ත්‍රිපිටකය තුළ සඳහන් කර ඇත්තේ කාලය විවිධ වේගයෙන් ගමන් කරන බවයි, ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් ශ්‍රාවක කුමාර කස්සප තෙරුණ්ට දේශනා කළ පායාසි සුත්‍රය තුළ දිවැස් තිස් තුනක් තුළ ඇති දිව්‍ය ලෝකයන්ගේ කාලය විවධ වේගයන්ගෙන් ගමන් කරන අතර මිනිසුන් වැඩි කාලයක් ජීවත් වන බවයි. අපගේ ශතවර්ෂ කාල පරිච්චේදය තුළ, දින සියයක් ඉහත සදහන් ලෝක වල පැය විසි හතරක එක දිනයක් පමණකි.
සිංහල සම්ප්‍රදායන්ට ආවේණික වූ විවිධාකාර වූ ශාන්ති කර්ම දැක ගත හැකි අතර, ඒ එක් එක් ශාන්ති කර්ම ප්‍රාදේශීය වශයෙන් සහ පූජා විධි වලට මුල්වන දෙවිවරු හා යකුන් අනූව වෙනස් වේ. උදාහරණයක් ලෙස පහතරට සන්නි යකුම දැක්විය හැකිවේ. කළුතර ප්‍රදේශයේ සන්නි යකුම ශාන්ති කර්මයේ සැන්දෑ සමයම පුද ලබන යකුන් වන්නේ කළු යකා, රීරි යකා, තොට යකා හා අභිමාන යකා වූවත්, අම්බලන්ගොඩ ප්‍රදේශයේ පුද ලබන්නේ කළු යකා, රීරි යකා, අභිමාන යකා, සූනියම් යකා හා බිල්ලේ යකා වේ.
ඕං තකරී මකරී ඔඩ්ඩි කාලී ත්‍රිංචි කාලී අම්මේ ඔහු හතුරාගේ සියොගත ගිණිජල් විහිදුවා ගිණිවිසගන් ගිණි කන්ඩී මරාගන් බිල්ල කෙළගන් යම දූතීට දෙතන අක්මා කැවුතු ලේ රීරි බාරයි.
ඕං උපුටාගන් ගිණි උපුටන් ගිණ කාමීට බාරයි කාම රූපණී අම්මේ කැපගන් ලේ රීරි බීගන් මරාගන් බිල්ල කෙලගන් මකරීට දකුණු උරය බාරයි.
ක්‍රිපූ 207 දී, අයිබීරියානු අර්ධද්වීපයේ දකුණු කෙළවරෙහි ගාඩෙස් සමීපයෙහි හස්ඩ්රුබල් පසුවෙද්දී, මාගෝ බාර්කා ඔහුට එක් විය. ක්‍රිපූ 206 දී, හස්ඩ්රුබල් විසින් අළුත් සේනාවන් බඳවා ගනිමින් ඔහුගේ යුද්ධ හමුදාව සවිගැන්වූයේ පාබල හමුදාව 70,000 දක්වාද අශ්වාරෝහක හමුදාව 4,500 දක්වාද වැඩි කර ගනිමිනි. කෙසේවෙතත්, පුබිලියුස් ස්කීපියෝගේ පුත්‍රයාවූ ස්කීපියෝ ආෆ්රිකානුස් විසින් ඔහු සහ මාගෝ වෙත පහර දෙන ලදුව, ඉලීපා සටනෙහිදී දරුණු ලෙස පරාජය කරනු ලැබූහ.
කාර්තජේනියානු පාර්ශවය අත්නොහරින ලෙසට බෙහෝවිට සයිෆැක්ස් කැමති කරවා ගන්නා ලද්දේ ඔහුගේ බිරිඳ සපනිස්බා විසින් විය යුතු වන අතරඝ ඔහු සහ හස්ඩ්රුබල් වෙත 4,000 පමණ කෙල්ටිබේරියානු බලකායක් එක්වූහ. ඔවුන් නැවත සටන් වැදුණු අතර, බැග්බ්‍රැඩ්ස් සටනෙහිදී ස්කීපියෝ සහ මාසිනිස්සා අතින් දරුණු පරාජයක් ලදහ. කාර්තේජයට යළි පැමිණි හස්ඩ්රුබල්, ක්‍රිපූ 202 දී සිය දිවි නසා ගත්තේ කාර්තජේනියානු අසංවර පිරිසක් වෙතින් ආක්‍රමික දණ්ඩනය ලැබීමෙන් වැලකීමටය.
හස්ඩ්රුබල් ජිස්කෝ හෝ ජිස්කෝගේ පුත් හස්ඩ්රුබල් යනු, දෙවන පියුනික් යුද්ධය තුලදී අයිබීරියාවේදී සහ උතුරු අප්‍රිකාවේදී රෝමයට එරෙහිව සටන් වැදුනු කාර්තජේනියානු ජෙනරල්වරයෙක් විය. හැනිබල්ගේ සහෝදර හස්ඩ්රුබල් බාර්කා සමග මොහු වරදවා වටහා ගත යුතු නොවේ.
ක්‍රී යනු කැනඩාව පුරා වයඹ දේශභූමි හා ඇල්බ'ටා සිට ලැබ්‍රඩෝර් දක්වා 117,000 පමණ ජනතාව විසින් ව්‍යවහාරිත ඇල්ගොන්කියානු බස්වහරකි. මෙම බස කැනඩාවේ වැඩිම කථික පිරිසක් ව්සින් බැවහැරෙන ආදිවාසී භාෂාවයි. ක්‍රී කථික පිරිස සාපේක්ෂව විශාල ගණනක් වුවත්, මෙබසට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලැබී ඇති එකම ප්‍රාන්තය වන්නේ වයඹ දේශභූමිය යි.
එක එක් ක්‍රී උපබස් වහරන්නන් විසින් තම සමාජයේ ප්‍රයෝජනය පිණිස ශබ්දකෝෂ තැනීම අරඹා ඇත. වැනි ව්‍යාපෘතීන්වලින්, ක්‍රී බස වෙනුවෙන් ද්විභාෂා ශබ්දකෝෂයක් නිර්මාණය කරමින් පවතී.
රෝස්මෙරි ශාකය විවෘත ,පැහැබර තත්ත්වයන් හි හොඳින් ජලය බැස යන,පහසුවෙන් කුඩු බවට පත් කළ හැකි ලෝම පස මත වර්ධනය වේ. එය වගුරු පස සඳහා ඔරොත්තු නොදෙන අතර සමහර වර්ග හිම වලට ගොදුරු විය හැක. මෙම ශාකය උදාසීන සිට භාෂ්මික තත්වයන් හි , සාමාන්‍ය සරුභාවය සහිතව ඉතා හොඳින් වැඩේ.එය පවත්නා ශාකයක 10–15 පමණ දිගැති, පහලින් පිහිටා ඇති පත්‍ර ඉවත් කර ගන්නා ලද, අංකුර පසෙහි සිටුවීම මගින් ව්‍යාප්ත කර ගත හැක.
එය තවත් බොහෝ ඖෂධ පැළෑටි ද ඇතුළත් කපුරු පවුලේ සාමාජිකයෙකි. එහි නම "රෝස්මෙරි" යන්න "පිනි" සහ "මුහුද" , හෝ "මුහුදේ පිනි " ලෙස ලතින් වචනයෙන්
ව්යුත්පන්න වී ඇත . මෙම ශාකය පුරාණ ග්රීක වචනයක් වන ‘’ ගෙන් " මල් " යන අර්ථය ඇතිව ඇතැම් විට ලෙසද හඳුන්වන අතර රෝස්මෙරි වලට කෙඳි සහිත මූල පද්ධතියක් ඇත.
ජනප්‍රවාදයට අනුව , එය ග්‍රීක දේවතාවියක් වූ ඇෆ්රඩයිටි මුහුදේ සිට නැගී එන විට, ඇය වටා මෙම ශාකය එතී තිබී ඇත.මරියා කන්‍යවිය විවේක ගන්නා විට සුදු පාට මල් පිපෙන රෝස්මෙරි ශාකය මත ඇයගේ නිල්වන් සළුව අතුරා තබා ඇති අතර,එවිට එම මල් නිල් පාටට හැරී ඇත බව පැවසේ. එනයින් මෙම ශාකය " මරියා ගේ රෝස් " ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇත.
රෝස්මරීනස් කුලයට අයත් විශේෂ 2-4 න් එකකි. බොහෝ විට පිළිගත් අනෙකුත් විශේෂ වන අප්රිකාවේ මාග්රෙබ් හා ඉබේරියාව යන ප්‍රදේශ වලින් හඳුනාගෙන ඇත.මෙම කුලය 18 වන සියවසේ දී වර්ගීකරණයේ ආරම්භක හා ප්‍රාණි විද්‍යාඥය කාර්ල් ලිණේයස් විසින් නම් කරන ලදී.
පොදුවේ රෝස්මෙරි ලෙස හඳුන්වන අතර, එය සදාහරිත , බහු වාර්ෂික, කාෂ්ඨීය , සුවඳවත්, ඉඳිකටු වැනි පත්‍රිකා සහිත ඔසු ශාකයකි. සුදු , රෝස, දම් හෝ නිල් පාට මල් සහිත මෙම ශාකය මඩ්යධරනී කලාපයට ආවේණික වේ.
රෝස්මෙරි ශාකය උයන්වල අලංකාරක ශාකයක් ලෙස ද පළිබෝධ පාලනයට බලපෑම් ඇති කර හැකි ශාකයක් ලෙස ද භාවිතා වේ.මෙහි පත්‍ර ‚පිරවුම් හා මස් බැදුම් වැනි විවිධ ආහාර වර්ග රස ගැන්වීමට භාවිතා වේ
නිදහස් සටන මෙහෙයවීමට ප්‍රධාන හේතුවක් වුයේ ඇමරිකන් ජනපද වල ආර්ථික කටයුතු බ්‍රිතාන්‍යන්ට වාසි ලැබෙන ආකාරයෙන් ක්‍රියාත්මක කිරීමයි. ඒ අනුව·
වන්දනාකාර පියවරුන් නමින් හැඳින් වූ සංක්‍රමණික කණ්ඩායම ඇමෙරිකාවට ගොස් එහි නව එංගලන්ත ජනපද පිහිටුවා ගත්හ. සිවිල් සහ ආගමික වශයෙන් ස්වකීය මවු රාජ්‍යයෙන් ස්වාධීනව සිටීමට බලාපොරොත්තු වූ ඔව්හු තමන් විසින් ගොඩනගන ලද ජනපද පාලනය කිරීම සඳහා මේෆ්ලවර් ගිවිසුම පදනම් කොට ගත් ආණ්ඩු ක්‍රමයක් සකසා ගත්හ. ජේම්ස් ටවුන්, වර්ජිනියාව, ජෝර්ජියාව, පෙන්සිල්වේනියාව, මේරිලන්ඩ්, නිව් ඇම්ස්ටර්දෑම්, ඩෙලවෙයාර්, මැසචුසෙට්ස්, කනෙක්ටිකට්, බොස්ටන්, නිව් හැම්ප්ෂයර්, රෝඩ් අයිලන්ඩ් එසේ පිහිට වූ ජනපද අතර විය.
බොස්ටන්වලදී ජනපදවාසීන් දැක්වු විරෝධතාවකට බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාව විසින් වෙඩිතැබීමෙන් පස්දෙනෙක් මිය ගියේය. මෙබදු ක්‍රියා නිසා ජනපදවාසීන් අතර බ්‍රිතාන්‍ය හැගීම් වර්ධනය විය. මෙලෙස බ්‍රිතාන්‍ය භාණ්ඩ වර්ජනය කිරීම නිසා තීරු බදු ලැබුණු ආදායමට වඩා කිහිප ගුණයක පාඩුවක් බ්‍රිතාන්‍යයට සිදුවිය. 1770 දී තේ බද්ද හෙරෙන්නට අනෙක් සියලු බදු බ්‍රිතාන්‍ය රජය විසින් අහෝසි කළේය. තේ බද්ද තව දුරටත් ක්‍රියාත්මක කළේ ලාභයක් ලැබීමට වඩා ඇමෙරිකාව වෙනුවෙන් බදු පැනවීමට බ්‍රිතාන්‍යයට ඇති අයිතිය පෙන්වීමටය
උතුරු ඇමෙරිකාවේ ඉංග්‍රීසි ජනපද විශාලත්වයෙන් සහ වැදගත්කමින් වැඩෙත්ම ඒවා කෙරෙහි තම ආධිපත්‍යය පැතිරවීම සඳහා බ්‍රිතාන්‍ය රජු ඒවා පාලනය කිරීමට ආණ්ඩුකාරවරු පත් කළේය. එම ආණ්ඩුකාරවරුන්ට වේතනය ගෙවිය යුතු වූයේ ජනපද වල භාණ්ඩාගාරයෙනි. බ්‍රිතාන්‍ය වෙළඳුන්ට මෙන්ම බ්‍රිතාන්‍ය රජයට ද ලාභ ප්‍රයෝජන ලැබෙන අන්දමට බ්‍රිතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුව සිය අභිමතයට අනුව සකස් කල ප්‍රතිපත්තියක් ඇමෙරිකාවේ ජනපද වල ක්‍රියාත්මක විය. එය වාණිජවාදී ප්‍රතිපත්තිය නම් විය.
බ්‍රිතාන්‍ය කිරීටයට අයිති බලතල දැඩිව ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ස්ථිර අධිෂ්ඨානයෙන් යුතුව තුන්වන ජෝර්ජ් රජු ඇමෙරිකාවේ ජනපද වලින් බදු අය කිරීම සඳහා වූ පනත් වලට පාර්ලිමේන්තුවේ අනුමැතිය ලබා ගන්නා ලෙස කැබිනට් මණ්ඩලයට බල කළේය. එසේම ඒ තාක් කල් නොසලකා හැර තිබූ වාණිජවාදී නීති දැඩිව ක්‍රියාත්මක කිරීමට පියවර ගන්නා ලෙස රාජකීය නිලධාරීනට උපදෙස් දුන්නේය. ඒ සඳහා අවශ්‍ය බලය යෙදීම පිණිස බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව අමෙරිකාවට යුධ හමුදාව ද යැවීය.
ජනපද වාසින් විසින් ආනයනය කරන ලද උක් පැණි වෙනුවෙන් බද්දක් ගෙවීමට නියම කල සීනි පනත 1764 දී බ්‍රිතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුවෙන් සම්මත විය. එයට ප්‍රතිචාර ලෙස බදු ගෙවීමෙන් වලකී සිටීමට සුපුරුදු පරිදි උක් පැණි හොර රහසේ ආනයනය කිරීමට යටත් ව්ජිත වාසීහු උත්සාහ දැරුහ. එහෙත් බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව කල් ඇතිව විධි විධාන යොදා තිබූ පරිදි ඔවුන්ගේ ප්‍රත්නයට බාධා එල්ල වූ අතර හොර වෙළඳ කටයුතු වළක්වනු ලැබිණි.
1767 දී භාණ්ඩාගාරික චාන්සලර් චාල්ස් ටවුන්සෙන්ඩ් විසින් යටත් විජිත වල වියදම් පියවා ගැනීමට ටවුන්සෙන්ඩ් පනත බ්‍රිතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කරන ලදී. මේ අනුව ඇමෙරිකාවට ආනයනය කළ වීදුරු, ඊයම්, කඩදාසි හා තේ වැනි භාණ්ඩවලට තීරු බදු පැනවිණ. මෙම තීරු බදු එකතු කිරීමට බ්‍රිතාන්‍ය රජය උත්සහා දැරුවත් ජනපදවාසීන් එයටද විරෝධය දැක්වු නිසා දෙපක්ෂය අතර ගැටුම් වර්ධනය විය.
විවිධ නිතීරිතී පනවමින් ජනපදවාසීන්ගේ අදහස් නොතකමින් ජොර්ජියා මැසචුසෙට්ස් වැනි ජනපද වල පාලන ප්‍රතිසංවිධානය කිරීමටද පියවර ගැනුණි. බ්‍රිතාන්‍ය අනුගමනය කළ මර්දනකාරි පිළිවෙත නිසා කෝපයට පත් ජනපදවාසින් 1774 දී පිලඩෙල්පියා නගරයට රැස්ව සම්මේලනයක් පැවැත්වුහ. ඇමෙරිකානු විප්ලවීය ඉතිහාසයේ ප්‍රථම මහද්වීපික සම්මේලනය ලෙස සැළකේ.
අන්තර්ජාලය වෙතින් ප්‍රවෘත්ති පරිශීලනය කර ගත හැකි බව වැනි, සමාජීය සහ තාක්ෂණික වෙනස්කම් නිසා, බොහෝ සංවර්ධිත රටවල පුවත්පත් සංසරණය පහත බසිමින් පවතියි. අනෙක් අතට බලන කල, සමහරක් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල සංසරණය ඉහළ යමින් පවතින්නේ, ආදායම, ජනගහනය සහ සාක්ෂරතාවය වැනි දෙය ඉහළ යෑම විසින්, මෙම සාධකයන්ගේ බලපෑම අවලංගු වන නිසාය.
ප්‍රකාශකයා විසින් කියා සිටින පාඨකයින් ගණන වෙත සැබවින්ම පුවත්පත ලඟාවන බවට වෙළෙඳ ප්‍රචාරකයන් වෙත සහතික කරනු වස්, සංසරණ පිළිබඳ විගණක කාර්යාංශය වැනි ස්වාධීන මණ්ඩල විසින්, බොහෝ රටවල, සංසරණයන් විගණනය කෙරෙයි.
ගැටුම හේතුවෙන් තුවාල ලත් පිරිස රෝහල වෙත රැගෙන යාමට කටයුතු කිරීමේදී නවක වද හිතවාදී පිරිස ඊටද බාධා සිදුකර තිබූ අතර, ප්‍රහාර නිසා බරපතල තුවාල ලත් විතානගේ පසුව මරණයට පත්වන ලදී.
ආ යා ඇයගේ සහෝදරිය වන සන්සා මෙන් නොව, සටන් වලට සහ ගවේශණයට ඉතා උනන්දුවක් දක්වයි. ඇයගේ මෙම හැසිරීම සන්සාගේ අප්‍රසාදයට පවා ලක්වේ. ආ යා විශේෂයෙන් ඇයගේ අඩ සොහොයුරු ජොන් ස්නෝව් වෙත සමීපය. ආ යා ට ඇයගේ පළමු කඩුව වන 'නීඩ්ල්' තෑගි දෙන ලද්දේ ජොන් ස්නෝව් විසිනි. ඇයගේ චාරිකාව පුරාවටම ඉතා දක්ෂ, කපටි සහ උපායශීලී ගුණ පෙන්නුම් කරයි. ඉතා කුඩා අකමැත්තකින් මිනීමැරුම් කිහිපයක් සිදු කරන ආ යා පසුව අනුකම්පා විරහිත ක්‍රෑර චරිතයක් බවට පත්වේ.
ආ යා ගේ පියා වන එඩාඩ් ස්ටාක්ට මහාමාත්‍ය තනතුර ලැබීමෙන් පසු ආ යා ස්ටාක් තම පියාත් සමඟ කින්ග්ස්ලෑන්ඩිං බලා පිටත් වේ. වින්ටර්ෆෙල් වලින් පිටත් වීමට ප්‍රථම ජොන් ස්නෝව් විසින් ඇයට ඇයගේ පළමු අසිපත වන නීඩ්ල් තෑගි දෙනු ලැබේ. ඇය විසින් ඉගෙන ගනු ලැබූ පලමු කඬුහරඹ පාඩම වන ද ජොන් ස්නෝව් කියාදෙන ලදී. මේ අතර ඇය මයිකාහ් නම් ගොවි පිරිමි ලමයෙකු සමඟ මිත්‍ර වන අතර ඔහුත් සමඟ කඩු සටන් කරමින් දෙදෙනා කාලය ගත කලහ.
වයස අවුරුදු නවයේ සිටම ස්වාධීන සහ නොහික්මුණු චරිතයක ගතිලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන ලදී. ඇගේ සහෝදරිය මෙන් නොව ඇය ආර්යාවක් වීම සහ බලය වෙනුවෙන් විවාහ වීම ප්‍රතික්ශේප කරයි. ස්ත්‍රීන් මෙන් නැටුම්, ගැයුම් මැහුම් ගෙතුම් ආදියෙහි ආශාවක් නොමැති අතර සටන් සහ ගවේශණ කෙරෙහි දැඩි උනන්දුවක් දක්වයි. වින්ටෆෙල් හි සේවකයන් සහ කාර්ය මණ්ඩලය විසින් 'ආ යා අන්ඩර්ඩුට්' යන සුරතල් නාමයෙන් ඇයව හැඳින්වීය.
ඇමරිකානු ජාතික ලේඛක ජෝජ් ආර්. ආර්. මාටින් විසින් රචිත සම්මානිත 'අ සෝන්ග් ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆය ' ග්‍රන්ථ මාලාවෙහි එන ප්‍රධානතම මනඃකල්පිත චරිතයකි 'ආ යා ස්ටාක්'. ග්‍රන්ථ මාලාව ඇසුරෙන් නාළිකාව විසින් නිපදවන 'ගේම් ඔෆ් ත්‍රෝන්ස්' කථා මාලාවෙහි 'මේසී විලියම්ස්' විසින් ආ යා ස්ටාක් චරිතය නිරූපණය කරයි.
ආර්යා ස්ටාක්, එඩාඩ් ස්ටාක් සහ කැටලින් ස්ටාක් දෙදෙනාගේ තෙවන දරුවා සහ ලාබාලම දියණිය යි. ඇයට රොබ් ස්ටාක්, බ්‍රැන් ස්ටාක්, රිකෝන් ස්ටාක්, අඩ සොහොයුරු ජොන් ස්නෝව් සහ සන්සා ස්ටාක් ලෙස සහෝදර සහෝදරියන් පස් දෙනෙකි.
මෙම සෑම විධාරණයක්ම වසර ගණනාවක් පැවතිය හැකි අතර එම කාලය තුල කියුබික් මීටර් මිලියන 100 ක ප්‍රමාණයක ඝණ අයිස් ඌර්ධවපාතන ක්‍රියාවලියට භාජනය කරයි. වොයෙජර් යානය සපයන ලද ට්‍රයිටන්ගේ දකුණු අර්ධගෝලයේ ඡායාරූප වලට අනුව එහි පවතින අඳුරු පැල්ලම් පැහැදිලිව දැක ගැනීමට හැකියාව පවතින අතර 1977 සහ යානය ඒ අසලින් ගමන් ගත් 1989 කාලය තුල ග්‍රහලොවේ පැහැය කෙමෙන් අඳුරු පැහැයක සිට රක්ත වර්ණයට පත්වූ අතර එය ප්ලුටෝ ග්‍රහලොවේ පැහැයට ආසන්න වර්ණයක් බවට පත් විය.
දැනට හඳුනා ගෙන ඇති සියලුම උණු දිය උල්පත් 50 සහ 57 අතර ප්‍රදේශය තුල විසිරී පවතින අතර මෙමඟින් සූර්යාගේ සිට අධික දුරකින් පිහිටා තිබුණද, සූර්ය ශක්තිය ග්‍රහයාගේ පැවැත්ම සම්බන්ධව අතිශය තීරණාත්මක සාධකයක් වන බවට නිදසුන් සපයයි. සූර්ය කිරණ අයිස් පෘෂ්ටය තුලින් ගමන් කර පවතින ඝණ නයිට්‍රජන්, ද්‍රව බවටත් ඉන්පසුව වායු බවටත් පත් කිරීමෙන් අනතුරුව පෘෂ්ටය මතුපිටට පැමිණීමට වායු අංශු වලට අවශ්‍ය ශක්තිය ලබා දීම සිදු කරයි.
ට්‍රයිටන්ගේ දක්ෂිණ අර්ධ ගෝල කොටස ඉතා දීප්තිමත් ඝණ අයිස් සහ ඊතෙන් මිශ්‍රණයකින් වැසී පවතින අතර ගිනිකඳු ශිකර තුලින් මේවා විධාරණයට ලක්වෙමින් පවතී. ට්‍රයිටන්ගේ උත්තරාර්ධගෝලය පිලිබඳ අතිශය ස්වල්ප ලෙස කරුණු දැක්වෙන්නේ වොයේජර් 2 යානය ග්‍රහ ලොව අසලින් ගමන් කරන විට එම අර්ධගෝලයට රාත්‍රී කාලය උදා වී තිබීම නිසා වන අතර දක්ෂිණාර්ධගෝලයේ මෙන්ම උත්තරාර්ධගෝලය තුලද මෙම ක්‍රියාවලීන් එලෙසම සිදුවන බව නිගමනය කරයි.
ට්‍රයිටන් මතුපිට පවතින ඉතා සංකීර්ණ වූ හැඩයන්ගෙන් යුතු ශීර්ෂ හා නිම්න පෘෂ්ටය මත හිම දියවීම් වල ප්‍රතිඵලයක් විය හැකි බව සලකන අතර භූ චලන ඇතිවීම මඟින් ගොඩ බිම් ප්‍රදේශය විස්තාරණය වන්නට ඇති බව සලකයි. මෙම ප්‍රදේශ බොහොමයක් නිරක්ෂයට ආසන්නයේ විසිර පවතින අතර ට්‍රයිටන්ගේ පෘෂ්ටය මතුපිට ආයු කාලය සලකන විට මෙම බොහෝ ක්‍රියාදාමයන් එකවර අවස්ථා ගණනකදී සිදුවන්නට ඇතැයි සලකයි.
ට්‍රයිටන්ගේ බටහිර අර්ධගෝලයට වන්නට ඉතා උස් තැනිතලා ප්‍රදේශ බොහොමයක් පවතී. ඒ නියත වශයෙන්ම බොහෝ කාලයකට පෙර අයිස් ලාවා වලින් එකල පවතී භූ විෂමතාවයන් වැසි යාමේ ප්‍රතිඵලයක් බව නිගමනය කර ඇත. මෙම තැනිතලා මතුපිට පවතින ආවාට මෙම ලාවා පැනනැඟී ස්ථාන ලෙස සලකන අතර මෙම ලාවා වල සංයුතිය තවමත් අභිරහසක් වන අතර විද්‍යාඥයින් සලකන්නේ මේවා ඇමෝනියා සහ ජලයේ මිශ්‍රණයක් ලෙස සලකයි.
ට්‍රයිටන්ගේ විකේන්ද්‍රිකතාවය එහි අභ්‍යන්තරයේ පසුකාලීනව උදම් රළ නිසා ඇතිවූ තාපනනයට බලපාන්නට ඇති බවත්, එමගින් ට්‍රයිටන් ග්‍රහයා වසර බිලියන ගණනක් යන තුරු ද්‍රව තත්වයේ පැවතීමටත් හේතු වන්නට ඇති බව අනුමානය කරයි. මෙම කරුණ තහවුරු කිරීමට ට්‍රයිටන් ග්‍රහයාගේ අභ්‍යන්තරයේ පවතින වෙනස්වීම් සාධක ලෙස දැක්විය හැක.
ට්‍රයිටන් උප ග්‍රහයා වන අතර එය ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1846 ක් වූ ඔක්තෝබර් මස 10 වෙනි දින සොයා ගන්න ලද්දේ ඉංග්‍රීසි ජාතික තාරකා විද්‍යාඥයෙකු වූ විලියම් ලැසල් විසිනි. එවිට නෙප්චූන් ග්‍රහයා සොයාගෙන දින 17 ක් පමණක් ගතවී තිබුණි.
ලංකාතිලකය පරාක්‍රමභාහු රජු විසින් ඉදිකරනු ලැබූ විහාර අතර විශාලතම ප්‍රථිමා ගෘහය ලෙස හැඳින්වේ. ගඩොලින් නිමවා ඇති එහි වහළ වෘත්තාකාර ස්වරූපයක් ගන්නා බැවින් ගෙඩිගේ සම්ප්‍රදායට අයත් යැයි විශ්වාස කෙරේ. ප්‍රථිමා ගෘහය ගර්භ ගෘහය, අන්තරාලය, හා මුඛ මණ්ඩපය ලෙස කොටස් තුනකින් සමන්විත වන අතර එහි වූ හිටි බුදු පිළිමය අඩි 42 ක් පමණ උසකින් යුක්ත වේ. බුද්ධ ප්‍රථිමාවෙහි අත් හා මුහුණ විනාශ වී තිබේ.
ලංකාතිලක පිළිමගෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරුව පිහිටි පුරාණ බෞද්ධ විහාර මන්දිරයක් වේ. චූලවංශයට අනූව එය පරාක්‍රමබාහු රජතුමා විසින් ඉදිකරවන ලද්දක් සේ සැළකේ.
විශේෂඥයන් කියා සිටින ආකාරයට, '2003 දී ස්ථාවර දුරකතන ප්‍රමාණය ඉක්මවා ඒක පුද්ගල ජංගම දුරකථන සංඛ්‍යාව ඉතා විශාල ලෙස වර්ධනය වී ඇති අතර මෙහි සමස්ත අනුපාතය සංවර්ධිත රටවල් වලට වඩා කුඩා අගයකි.'
චීනය 2007 නොවැම්බර් වන විට මිලියන 51 ක ස්කයිප් පරිශීලකයන් ප්‍රමාණයක් සමග අන්තර්ජාල ප්‍රොටෝකෝල හරහා කටහඬ වැඩිම වශයෙන් බාවිතා කරන රට බවට පත් විය.
හතරවන පස් අවුරුදු සැලසුම විදුලි සංදේශ පද්ධතිය සඳහා වැදගත් අංගයක් විය, මෙය එරට ප්‍රධාන විදුලි සංදේශන සංවර්ධන වැඩසටහන විය.
මෙය හාල් පිටි, ලුණු සහ ජලය එකට මිශ්‍ර කර සාදාගත හැක. මෙය සාමාන්‍යයෙන් ව්‍යංජන සහ පොල් සම්බෝල සමඟ උදෑසන හෝ රාත්‍රී ආහාර වේලක ප්‍රධාන ආහාරය ලෙස පිළිගැන්විය හැකිය. ශ්‍රී ලංකාවේ සහ කේරලයේ මලබාර් ප්‍රදේශයේ මෙය පොල් කිරි සහ සීනි සමඟද පිළිගන්වයි. සාමාන්‍යයෙන් දහවල් ආහාර වේල සඳහා මෙය පිළිනොගන්වයි. කේරලයේ සහ තමිල්නාඩු වල අනෙකුත් කොටස් වල මෙය රසවත් ව්‍යංජන සමඟ බහුල වශයෙන් ආහාරයට ගනු ලබයි. තිරිඟු පිටි යොදා සැකසීමේදී මෙය දුඹුරු පැහැයක් ගනුලබයි.
හාල් පිටි උණු වතුර සමඟ මිශ්‍ර කර, අවශ්‍ය පමණට ගිතෙල් එකතුකර, ලුණු සමඟ පදම්කරගන්න. සියුම් මිශ්‍රණයක් වනතුරු අනාගන්න. අනාගත් සියුම් පිටි මිශ්‍රණය ඉඳි ආප්ප වංගෙඩියකට දමා කෙසෙල් කොලයක් මතට හෝ එක එල්ලේම හුමාල උන්දුනට වත්කරගන්න. අවශ්‍යනම් ගා ගත් පොල් ස්වල්පයක් එක්කරගන්න. විනාඩි 5-10 ක් තැම්බීමටහරින්න. ඉඳි ආප්ප ගා ගත් පොල් සහ පොල් කිරි සමඟ පිළිගන්වන ලදී.
ඉඳි ආප්ප , , පුට්ටුමායම් දමිල, කේරල, කොදෙව්, ටුලූ සහ ශ්‍රී ලාංකීය සම්ප්‍රදායික ආහාරයක් වන අතර හාල් පිටි මිශ්‍රණයක් සිදුරු සහිත වංගෙඩියක දමා තද කිරීමෙන් වට්ටියක් මතට වත් කිරීමෙන් අනතුරුව හුමාලයෙන් තම්බා ගනී.
අහාර පිලිබඳ කීර්තිමත් විද්යාඥයකු මෙන්ම ඉතිහාසඥයකු වන ඉන්දියානු ජාතික කේ.ටී. අචය විසින් රචිත " " කෘතියෙහි සඳහන් වන ආකාරයට ඉඳි ආප්ප සහ ආප්ප පුරාණ දෙමළ රටවල ක්‍රි.ව. පළමුවන සියවසේ සිට පැවත එයි; සන්ගම් සාහිත්‍ය පරිශීලනය අනුව
දෙවන ධූර කාලයක් බලාපොරොත්තුවෙන් ඩිමොක්‍රටික් අපේක්ෂක ජෝ බයිඩන් ට එරෙහිව තරඟ වැදුණු අතර, ඉන් පරාජයට පත්විය.
මේරි ස්කොට්ලන්තයේ ලුවිස් දූපතේ පිහිටා ඇති ටොන්ග් ග්‍රාමයේ උපත ලැබූවකි. වර්ෂ 1930 දී ඇයට වයස අවුරුදු 18 දී අමෙරිකාවට සංක්‍රමණය කළ ඇය එහිදී ගෘහ සේවිකාවක් ලෙස වසර හතරකට වඩා වැඩි කාලයක් සේවය කළාය. එහිදී ෆ්‍රෙඩ්ව දැන හඳුනාගත් ඇය 1936 දී ඔහු සමග විවාහ වී කුවින්ස් හි පිහිටි ජමෙයිකා එස්ටේට්ස් හි පදිංචි වූවාය. කාලයාගේ ඇවෑමෙන් ෆ්‍රෙඩ් නගරයේ විශාලතම ඉඩකඩම් සංවර්ධකයෙක් විය. වර්ෂ 1942 මාර්තු මස 10 වන දින මේරි එක්සත් ජනපද පුරවැසිභාවය ලැබුවාය.