polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ප්රාචීරය ශරීරයේ ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ වැදගත් කොටසකි. මාංශපේශී ප්රාචීරය ආහාර ජීර්ණ අවයව බොහොමයක් පිහිටා ඇති උදර කුහරයෙන් උරස් කුහරය වෙන් කරයි. අත්හිටුවන ලද මාංශ පේශි ප්රාචීරය වෙත ආරෝහණ සම්බන්ධ කරයි. මෙම මාංශපේශී ආහාර දිරවීමේ පද්ධතියට උපකාරයක් ලෙස සැලකේ, එහි ඇමිණීම ජීරණ ද්‍රව්‍ය පහසුවෙන් ගමන් කිරීම සඳහා වෙත පුළුල් කෝණයක් ලබා දෙයි. ප්‍රාචීරය ද අක්මාවට සම්බන්ධ වන අතර එහි හිස් ප්‍රදේශයේ නැංගුරම් දමයි. 10 මට්ටමේ ප්රාචීරයෙහි සිදුරක් හරහා උදරයට ඇතුල් වේ.
පිත්තාශය යනු පිත්තාශයේ කුහරයක් වන අතර එය අක්මාවට යටින් පිහිටා ඇති අතර පිත්තාශයේ ශරීරය කුඩා අවපාතයක පිහිටයි. එය අක්මාව මගින් නිපදවන පිත කුඩා අන්ත්‍රයට මුදා හැරීමට පෙර ගබඩා කර ඇති කුඩා අවයවයකි. අක්මාවේ සිට පිත්තාශයේ සිට පිත්තාශය හරහා පිත්තාශය තුළට ගබඩා කිරීම සඳහා ගලා යයි. වලින් නිකුත් වන පෙප්ටයිඩ හෝමෝනයක් වන වලට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස පිත නිකුත් වේ. නිෂ්පාදනය තුළ ඇති මේදය මගින් උත්තේජනය වේ.
දිව මුඛයේ බිමට සම්බන්ධ කර ඇත්තේ නම් බන්ධන පටියක් මගින් වන අතර මෙය ආහාර හැසිරවීම සඳහා විශාල සංචලතාවයක් ලබා දෙයි; හැසිරවීමේ පරාසය මාංශ පේශි කිහිපයක ක්‍රියාකාරිත්වය මගින් ප්‍රශස්ත ලෙස පාලනය වන අතර එහි බාහිර පරාසය තුළ දිග ​​හැරීම මගින් සීමා වේ. දිවේ මාංශ පේශී කට්ටල දෙක, දිවෙන් ආරම්භ වන සහ එහි හැඩගැස්ම සමඟ සම්බන්ධ වන සහජ මාංශ පේශි හතරක් වන අතර අස්ථි වලින් ආරම්භ වන බාහිර මාංශ පේශි හතරක් එහි චලනය සමඟ සම්බන්ධ වේ.
ප්‍රෝටීන් ජීර්ණය වන අතරම, ආමාශයේ බිත්තිය දිගේ චලනය වන පෙරිස්ටල්සිස්, මාංශ පේශි හැකිලීමේ තරංග මගින් යාන්ත්‍රික කැසීම සිදු වේ. මෙය ආහාර ස්කන්ධය ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම සමඟ තවදුරටත් මිශ්‍ර කිරීමට ඉඩ සලසයි. ආමාශයේ ආමාශයික ශ්ලේෂ්මලයේ ඇති ෆන්ඩික් ග්‍රන්ථිවල ප්‍රධාන සෛල මගින් ස්‍රාවය කරන ආමාශයික , ක්ෂාරීය අග්න්‍යාශයික වලට වඩා වෙනස්ව ආම්ලික වේ. මෙය අග්න්‍යාශයේ තරම් කාර්යක්ෂම නොවන නමුත් මේදය යම් ප්‍රමාණයකට බිඳ දමයි.
යනු කුඩා අන්ත්‍රය සහ මහා අන්ත්‍රය අතර බෙදීම සලකුණු කරන මල්ලකි. එය උදරයේ පහළ දකුණු චතුරස්‍රයේ කපාටයට පහළින් පිහිටා ඇත. කුඩා අන්ත්‍රයේ අවසාන කොටස වන වලින් චයිම ලබා ගන්නා අතර මහා බඩවැලේ ආරෝහණ මහා බඩවැල හා සම්බන්ධ වේ. මෙම හන්දියේ සුසුම්නාවක් හෝ කපාටයක් ඇත, කපාටය වලින් චයිම් ගමන් කිරීම මන්දගාමී කරයි, එය තවදුරටත් ජීර්ණය කිරීමට ඉඩ සලසයි. එය උපග්‍රන්ථ ඇමුණුමේ අඩවිය ද වේ.
පයිලෝරික් ඇල හරහා වෙත සම්බන්ධ වන ආමාශයේ පහළම කොටස වන හි ගැස්ට්‍රින් ඇතුළු ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම ස්‍රාවය කරන ගණන් කළ නොහැකි ග්‍රන්ථි අඩංගු වේ. පැයක් හෝ දෙකකට පසු, චයිම් නම් ඝන අර්ධ ද්රවයක් නිපදවයි. හෝ කපාටය විවෘත වූ විට, තුළට ඇතුළු වන අතර එහිදී එය අග්න්‍යාශයේ ඇති ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම සමඟ තවදුරටත් මිශ්‍ර වී කුඩා අන්ත්‍රය හරහා ගමන් කරයි, එහිදී ආහාර දිරවීම දිගටම සිදු වේ.
පහළ ආමාශ ආන්ත්රයික පත්රිකාව , කුඩා අන්ත්රය සහ සියලුම මහා අන්ත්රය ඇතුළත් වේ. අන්ත්රය අන්ත්රය හෝ බඩවැල් ලෙසද හැඳින්වේ. පහළ ආමාශයේ වලින් ආරම්භ වන අතර ගුද මාර්ගයෙන් අවසන් වේ. කුඩා අන්ත්රය , සහ ලෙස බෙදී ඇත. කුඩා හා විශාල අන්ත්රය අතර බෙදීම සලකුණු කරයි. මහා අන්ත්‍රයට ගුද මාර්ගය සහ ගුද මාර්ගය ඇතුළත් වේ.
තුන්වන අදියර ආරම්භ වන්නේ වල ආහාර දිරවීමේ ආන්ත්‍රික අවධිය සමඟ වන අතර එහිදී අර්ධ වශයෙන් ජීර්ණය වූ ආහාර අග්න්‍යාශය මගින් නිපදවන එන්සයිම ගණනාවක් සමඟ මිශ්‍ර වේ. මස්තිෂ්කයේ මාංශ පේශී, දිව සහ දත් මගින් සිදු කරන ආහාර හපන අතර, සංකෝචනය සහ ඛණ්ඩනය මගින් ආහාර දිරවීමට උපකාරී වේ. ආමාශයික අම්ලය සහ ආමාශයේ ශ්ලේෂ්මල නිපදවීම, ආහාර දිරවීම අඛණ්ඩව පවත්වා ගැනීම සඳහා අත්යවශ්ය වේ.
මිනිස් ආහාර ජීර්ණ පද්ධතිය සමන්විත වන්නේ ආමාශ ආන්ත්රයික පත්රිකාව සහ ආහාර දිරවීමේ අමතර අවයව ය. ආහාර ජීර්ණයට ඇතුළත් වන්නේ ආහාර අවශෝෂණය කර ශරීරයට අවශෝෂණය කර ගන්නා තෙක් කුඩා හා කුඩා කොටස් වලට බෙදීමයි. ආහාර දිරවීමේ ක්‍රියාවලියට අදියර තුනක් ඇත: සීෆාලික් අවධිය, ආමාශයික අවධිය සහ බඩවැල් අවධිය.
කෙල වල ඇමයිලේස් නම් ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම සහ දිවේ ඇති ඛේට ග්‍රන්ථි සහ සේරස් ග්‍රන්ථි මගින් ස්‍රාවය වන අඩංගු වේ. එන්සයිම මුඛයේ ඇති ආහාර බිඳ දැමීමට පටන් ගනී. ආහාර ඛේටය සමඟ මිශ්‍ර කර ඇති චුවින්ග්, ආහාර දිරවීමේ යාන්ත්‍රික ක්‍රියාවලිය ආරම්භ කරයි. මෙමඟින් බඩට ඇතුළු වීමට හරහා ගිල දැමිය හැකි බෝලස් නිපදවයි.
කුඩා අන්ත්‍රයේ අවසාන කොටස ඉලියම් වේ. මෙය ද සහ විටමින් 12 අඩංගු වේ; බයිල් අම්ල සහ ඕනෑම අවශේෂ පෝෂක මෙහි අවශෝෂණය වේ. චයිම් එහි පෝෂක වලින් අවසන් වූ විට ඉතිරි අපද්‍රව්‍ය මලපහ නමින් හැඳින්වෙන අර්ධ ඝණ බවට වෙනස් වේ, එය මහා අන්ත්‍රය වෙත ගමන් කරයි, එහිදී බඩවැලේ ඇති බැක්ටීරියා අවශේෂ ප්‍රෝටීන සහ පිෂ්ඨය තවදුරටත් බිඳ දමයි.
කෙල වල හැප්ටොකොරින් නම් ග්ලයිකොප්‍රෝටීනයක් ද අඩංගු වන අතර එය විටමින් බී 12 සමඟ බන්ධන ප්‍රෝටීනයකි. එය ආමාශයේ ආම්ලික අන්තර්ගතය හරහා ආරක්ෂිතව රැගෙන යාම සඳහා විටමින් සමඟ බන්ධනය වේ. එය වෙත ළඟා වූ විට, අග්න්‍යාශයික එන්සයිම ග්ලයිකොප්‍රෝටීන් බිඳ දමා විටමින් නිදහස් කරයි, එය ආවේණික සාධකය සමඟ බන්ධනය වේ.
ආමාශය ආඝ්‍රාණය කළ හැකි ඉන්ද්‍රියයක් වන අතර සාමාන්‍යයෙන් ආහාර ලීටරයක් ​​පමණ රඳවා තබා ගැනීමට ප්‍රසාරණය විය හැක. මෙම ප්‍රසාරණය ආමාශයේ අභ්‍යන්තර බිත්තිවල ඇති ආමාශයික නැමීම් මාලාවකින් සක්‍රීය වේ. අලුත උපන් බිළිඳකුගේ ආමාශය මිලි ලීටර් 30 ක් පමණ රඳවා තබා ගැනීම සඳහා පමණක් පුළුල් කිරීමට හැකි වනු ඇත.
ආහාර දිරවීමේ එන්සයිම සැපයීමේදී එහි කාර්යභාරය මෙන්ම, කෙළවලට දත් සහ මුඛය සඳහා පිරිසිදු කිරීමේ ක්‍රියාවක් ඇත. එය වැනි පද්ධතියට ප්‍රතිදේහ සැපයීමේදී ප්‍රතිශක්තිකරණ භූමිකාවක් දරයි. මෙය ඛේඨ ග්‍රන්ථිවල ආසාදන වැලැක්වීම සඳහා ප්‍රධාන වන බව පෙනේ, විශේෂයෙන් පැරොටිටිස් ආසාදනය.
ධමනිය අක්මාව, ආමාශය, ප්ලීහාව සහ හි ඉහළ 1/3 සහ අග්න්‍යාශයට ඔක්සිජන් සහිත රුධිරය සපයයි. රක්තපාත ශිරා හරහා පද්ධතිමය සංසරණයට නැවත පැමිණීමට පෙර වැඩිදුර සැකසීම සහ විෂහරණය කිරීම සඳහා බොහෝ රුධිරය ද්වාර ශිරා පද්ධතිය හරහා අක්මාව වෙත ආපසු යවනු ලැබේ.
උදරීය ධමනියේ මීළඟ ශාඛාව වන්නේ, , , , , , සහ ආරෝහණ මහා බඩවැල සහ උදර කුහරයේ දුරස්ථ 2/3 ඇතුළත් වන මැද බඩවැලේ සිට ව්‍යුත්පන්න කරන ලද ආහාර ජීර්ණ පත්‍රිකාවේ ප්‍රදේශ සපයන සුපිරි මෙසෙන්ටරික් ධමනියයි. තීර්යක් බඩවැලේ ආසන්න 2/3.
හරහා සහ ලෙස හඳුන්වන වසා කේශනාලිකා තුළට යාමට තරම් කුඩා වේ. ප්‍රධාන වශයෙන් චයිලොමික්‍රෝන වල ඉමල්සිෆයිඩ් මේද වලින් සමන්විත චයිල් නම් කිරි දියරයක්, ලැක්ටේල් වල වසා ගැටිති සමඟ අවශෝෂණය කරන ලද මිශ්‍රණයේ ප්‍රතිඵලයක් වේ.
මෘදු තාලයේ දෙපස දිවේ ප්‍රදේශ කරා ළඟා වන පලාටොග්ලොසස් මාංශ පේශි ඇත. මෙම මාංශ පේශි දිවේ පිටුපස ඉහළට ඔසවන අතර ආහාර ගිල දැමීමට හැකි වන පරිදි කරාම දෙපස වසා දමයි. ශ්ලේෂ්මල මගින් ආහාර මෘදු කිරීමට සහ බෝලස් සෑදීමේදී ආහාර එකතු කිරීමට හැකියාව ඇත. .
පළමු අදියර, ආහාර දිරවීමේ අදියර, ආහාර පෙනීම සහ සුවඳ ප්රතිචාර වශයෙන් ආමාශයික ස්රාවයන් සමඟ ආරම්භ වේ. මෙම අදියරට හපන ආහාර යාන්ත්‍රික බිඳවැටීම සහ මුඛයේ සිදුවන ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම මගින් රසායනික බිඳවැටීම ඇතුළත් වේ.
ආහාර ජීර්ණයට සම්බන්ධ අවයව කිහිපයක් සහ අනෙකුත් සංරචක ඇත. අමතර ආහාර ජීර්ණ අවයව ලෙස හඳුන්වන අවයව වන්නේ අක්මාව, පිත්තාශය සහ අග්න්‍යාශයයි. අනෙකුත් සංරචක වලට මුඛය, ඛේඨ ග්‍රන්ථි, දිව, දත් සහ එපිග්ලොටිස් ඇතුළත් වේ.
කුඩා අන්ත්රය හරහා ගමන් කරන කාලය සාමාන්යයෙන් පැය 4 කි. ආහාර ගැනීමෙන් පසු සාමාන්‍යයෙන් පැය 5.4 කින් කුඩා අන්ත්‍රයෙන් ආහාර අවශේෂවලින් අඩක් හිස් වී ඇත. සාමාන්‍ය පැය 8.6කට පසුව කුඩා අන්ත්‍රය හිස් කිරීම සම්පූර්ණ වේ.
ආහාර දිරවීමේ දෙවන අදියර පසුව ආමාශයේ ආමාශයේ ආහාර දිරවීමේ අදියර සමඟ ආරම්භ වේ. මෙහිදී කුඩා අන්ත්‍රයේ පළමු කොටස වන තුළට යන තෙක් ආමාශයික අම්ලය සමඟ මිශ්‍ර වීමෙන් ආහාර තවදුරටත් කැඩී යයි.
අර්ධ වශයෙන් දිරවන ලද ආහාර කුඩා අන්ත්‍රය තුළට අර්ධ ද්‍රව චයිමයක් ලෙස පැමිණීමට පටන් ගනී, එය අනුභව කිරීමෙන් පැයකට පසුවය. පැය හතරක් හෝ පහකට පසු බඩ හිස් වී ඇත.
ආහාර ජීර්ණ පද්ධතිය සපයනු ලබන්නේ සෙලියාක් ධමනි මගිනි. ධමනිය උදර සිට පළමු ප්රධාන ශාඛාව වන අතර, ආහාර දිරවීමේ අවයව පෝෂණය කරන එකම ප්රධාන ධමනි වේ.
ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ විශාලතම ව්යුහය වන්නේ ආමාශ ආන්ත්රයික පත්රිකාව ය. මෙය මුඛයෙන් ආරම්භ වී ගුද මාර්ගයෙන් අවසන් වන අතර මීටර් නවයක් පමණ දුරක් ආවරණය කරයි.
ආහාර දිරවීමේ ප්‍රධාන අවයවයක් වන්නේ ආමාශයයි. එහි ශ්ලේෂ්මල පටලය තුළ ආමාශයික ග්‍රන්ථි මිලියන ගණනක් ඇත. ඔවුන්ගේ ස්‍රාවයන් ඉන්ද්‍රියයේ ක්‍රියාකාරිත්වයට අත්‍යවශ්‍ය වේ.
පත්රිකාවේ විශේෂිත සෛල බොහොමයක් තිබේ. මේවාට ආමාශයික ග්‍රන්ථිවල විවිධ සෛල, රස සෛල, අග්න්‍යාශයේ නාල සෛල, සහ සෛල ඇතුළත් වේ.
පත්රිකාවේ විශාලතම කොටස වන්නේ මහා බඩවැලේ හෝ මහා අන්ත්රයයි. මෙහි ජලය අවශෝෂණය කර ඉතිරි අපද්‍රව්‍ය මළපහ කිරීමට පෙර ගබඩා කර තබයි.
කොසේ වෙතත් විවිධ ආකාරයේ අධෝරක්ත විකිරණ වලට සංවේදී සත්ත්වයන් සිටිති. නමුත් ඔවුන් අධෝරක්ත විකිරණය සංවේදනය කරන්නේ ක්වොන්ටම් අවශෝෂණයෙන් නොවේ. සර්පයන් අධෝරක්ත සංවේදනය කරන්නේ ස්වාභාවික තාපජ මූර්තන ක්‍රමයක් මගිනි. මෙහිදී සිදු වන්නේ සෛලික ජල ඇසුරුම් අධෝරක්ත කිරණ වලට නිරාවරණය වීමෙන් ඒවායේ උෂ්ණත්වය ඉහල යාම සංවේදනය කිරීමයි. අධෝරක්ත විද්‍යුත් චුම්බක විකිරණ වලින් අණුක කම්පන සහ උෂ්ණත්වය ඉහලයෑම් ඇති කරන අතර, සමහර සතුන්ට මෙම වෙනස්කම් සංවේදනය කල හැකි ය.
ආලෝකය නොහොත් දෘෂ්‍ය ආලෝකය යනු විද්‍යුත් චුම්බක වර්ණාවලියේ මිනිස් ඇසට සංවේදී වන තරංග පරාසයයි. මෙම තරංග නිසා දෘෂ්ටිය නම් සංවේදනය ඇති වේ. දෘෂ්‍ය ආලෝකයේ තරංග ආයාමය නැනෝමීටර 380 හෝ 400 සිට නැනෝමීටර 760 හෝ 780 දක්වා විහිදෙයි. ඒ අනුව එය ටෙරාහර්ට්ස් 405 සිට 790 පමණ වූ සංඛ්‍යාත පරාසයක පිහිටයි. කෙසේ වෙතත් භෞතික විද්‍යාවේදී ආලෝකය යන වදන දෘෂ්‍ය ආලෝකය මෙන් ම ඒ දෙපස ඇති මිනිස් ඇසට සංවේදී නොවන අධෝරක්ත සහ පාරජම්බුල තරංග කලාප සඳහා ද යෙදේ.
විද්‍යුත් චුම්බක විකිරණ වල හැසිරීම ඒවායේ තරංග ආයාමය මත රඳා පවතී. ඉහල සංඛ්‍යාත සහිත විකිරණයන්ට කුඩා තරංග ආයාමයන් ද, පහල සංඛ්‍යාත සහිත විකිරණයන්ට විශාල තරංග ආයාමයන් ද ඇත. විකිරණය ෆෝටෝන නොහොත් ක්වොන්ටම යනුවෙන් හඳුන්වන අංශූන්ගෙන් සෑදී ඇත. විද්‍යුත් චුම්බක විකිරණ තනි පරමාණු හෝ අණු සමඟ අන්තර්ක්‍රියා කරන විට එහි හැසිරීම රඳා පවතින්නේ විකිරණයේ එක් ක්වොන්ටමයක් සතුව ඇති ශක්ති ප්‍රමාණය මත ය.
දෘශ්‍ය ආලෝකය සමන්විත වන ෆෝටෝන, ඇසේ දෘෂ්ටිවිතානය මත පවතින යම් අණු විද්‍යුත් උත්තේජනයකට ලක් කිරීමට අවශ්‍ය අවම තරමේ ශක්තිය සහිත වෙයි. මෙම උත්තේජනයන් නිසා එම අණු වල බන්ධන ස්වභාවය හෝ රසායනික ලක්ෂණ වල වෙනස්වීමක් ඇති වේ. අධෝරක්ත ආලෝකයෙහි ඇති ෆෝටෝන වල ශක්තිය දෘෂ්ටිවිතානයෙහි ඇත රසායනයන්ට මෙ බඳු බලපෑමක් කිරීමට ප්‍රමාණවත් නොවන නිසා, මිනිස් ඇසට නොපෙනේ.
සාමාන්‍ය පදාර්ථය සහිත විවිධ පාරදෘශ්‍ය ද්‍රව්‍ය තුල ආලෝකයේ වේගය, රික්තයේ එහි වේගයට වඩා කුඩා ය. උදාහරණයක් ලෙස ජලය තුල ආලෝකයේ වේගය රික්තයකදී මෙන් 3/4ක් පමණ වේ. කෙසේ වෙතත් මෙම මන්දනය වීමේ ක්‍රියාවලිය ඇත්ත වශයෙන්ම ආලෝක අංශු මන්දනය වීමක් නොව, ආරෝපිත අංශු වලට ආලෝක අංශු අවශෝෂණය සහ විමෝචනය නිසා සිදු වන පමාවක් බව සැලකේ.
ආලෝකය අවශෝෂණය සහ විමෝචනය වන්නේ ෆෝටෝන නමින් හැඳින්වෙන ශක්ති පැකැට්ටු ලෙස ය. ආලෝකය තරංගමය ලක්ෂණ මෙන් ම අංශුමය ලක්ෂණ ද පෙන්වයි. මෙම හැසිරීම තරංග-අංශු ද්වෛතය ලෙස හැ‍ඳින්වේ. ආලෝකයේ හැසිරීම පිළිබඳ ප්‍රකාශ විද්‍යාවේ දී හැදෑරේ.
තරංග ආයාමය අනුව, විද්‍යුත් චුම්බක විකිරණ රේඩියෝ තරංග, ක්ෂුද්‍ර තරංග, අධෝරක්ත, දෘශ්‍ය ආලෝකය, පාරජම්බුල, එක්ස් කිරණ සහ ගැමා කිරණ යන කලාප වලට බෙදේ.
ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ හා අභියාචනාධිකරණයේ තීන්දු නොතැකූ රජය දෝෂාභියෝගය පිළිබඳ කටයුතු ඉදිරියට ගෙන ගියේය. බණ්ඩාරනායක මහත්මියට එරෙහි දෝෂාභියෝග යෝජනාව 2013 ජනවාරි 10 සහ 11 යන් දින වලදී පාර්ලිමේන්තුවේ විවාදයට ගැනිණි. පාර්ලිමේන්තුව විසින් යෝජනාව සම්මත කර ගන්නා ලද අතර මන්ත්‍රීවරු 155 දෙනෙක් එයට පක්ෂවද මන්ත්‍රීවරුන් 49 දෙනෙක් එයට විරුද්ධවද ඡන්දය ප්‍රකාශ කලහ. දෝෂාභියෝග යෝජනාව දෝෂසහගත සහ එනිසාම එය අනීතික එකකැයි විපක්ෂ මන්ත්‍රීවරු ප්‍රකාශ කලහ.
පාර්ලිමේන්තුව විසින් දෝෂාභියෝග යෝජනාව සම්මත කර ගැනුමෙන් පසුව වුවද, බණ්ඩාරනායක මහත්මිය විසින් පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභාව ව්‍යවස්ථා විරෝධී බවට ප්‍රකාශ කෙරුණු ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුව හුවා දක්වමින් පවසා සිටියේ ඇය නිලයෙන් බැහැරව නොයන බවයි. නීතිඥ කණ්ඩායම් විසින් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිශ්චයකාරවරුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ කිසියම් නව අග්‍රවිනිශ්චයකරුවෙකු සමග අධිකරණ කටයුතු වලට සහභාගි නොවන ලෙසටය.
රටේ බොහෝ නීතිඥයන් විසින් නීත්‍යානුකූල අග්‍රවිනිශ්චයකාර ලෙස බණ්ඩාරනායක මහත්මිය පිළිගන්නා අතර නව පත්වීම්ලාභියා පිළිනොගන්නා ලෙස ජ්‍යෙෂ්ඨ විනිශ්චයකාරවරුන්ගේ ඉල්ලා සිටිමින් ඔවුන් ලියා දක්වා ඇත. සියළු නඩු විභාග කල් දැමුණු අතර, ශිරාණි බණ්ඩාරනායක මහත්මිය මුලසුන ගැනීමට නියමිතව තිබුනු විභාගයන් විනිශ්චයකාර පී.ඒ. රත්නායක සහ විනිශ්චයකාර එස්.අයි. ඉමාම් විසින් සිදු කෙරිණි.
ඇය තවමත් නීත්‍යානුකූල අග්‍රවිනිශ්චයකාරවරයා වන නමුත්, ප්‍රචණ්ඩත්වය යෙදවිය හැකි අවස්ථාවක ඇයගේ හා ඇයගේ පවුලේ සාමාජිකයන්ගේ ජීවිත අනතුරේ ලක්විය හැකි බැවින් ඇයගේ නිල මැදිරියෙන් හා නිල නිවාසයෙන් බැහැර වීමට තීරණය බව බණ්ඩාරනායක මහත්මිය පැවසූ අතර ඇය විසින් ප්‍රකාශ නිකුත්කිරීම පොලීසිය විසින් වලක්වාලීමට උත්සාහ දැරිණි.
පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභාවට එරෙහිව බණ්ඩාරනායක මහත්මිය විසින් අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කල අතර 2013 ජනවාරි 7 දිනදී අභියාචනාධිකරණය විසින් පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභාවේ අධිගමනයන් නිෂ්ප්‍රභ කෙරිණි. මින් ඉක්බිතිව, අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවන් දෙදෙනෙකු, එස්. ශ්‍රීස්කන්ධරාජා සහ අනිල් ගුණරත්න වෙත මරණ තර්ජන එල්ල වුණි.
පාර්ලිමේන්තුව විසින් සම්මත කරන ලද දෝෂාභියෝග යෝජනාව 2013 ජනවාරි 13 දිනදී ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ විසින් අපරානුමත කිරීමෙන් බණ්ඩාරනායක මහත්මිය නිලයෙන් පහ කෙරිණි. සමහරක් වාර්තා පරිදී ජනාධිපති රාජපක්ෂ විසින් බණ්ඩාරනායක මහත්මියට විශ්‍රාම යාමේ විකල්පය ලබා දුන්නද ඇය විසින් එය ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත.
"මා පීඩාවට පත්කොට ඇත්තේ ස්වාධීන අධිකරණයක් වෙනුවෙන් සහ, අනිසි බලපෑම්වලට එරෙහිව මා පෙනීසිටි නිසාය. . ජනතාව උත්තරීතර වන හා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව හා නීතියේ පාලනය පිළිගන්නා ජනරජයක නීතියේ ආධිපත්‍යය පැවතුණේ නම් මෙවැනි අසාධාරණ ලෙස මා දඬුවම් නොලබනු ඇත."
2013 ජනවාරි 3 දිනදී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය තීන්දු කලේ අග්‍රවිනිශ්චයකාරයාට එරෙහි චෝදනා පරික්ෂා කිරීමට පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභාවට බලයක් නොමැති අතර එබැවින් දෝෂාභියෝගය ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා විරෝධී බවයි.
බණ්ඩාරනායක මහත්මියගේ විවාදාත්මක දෝෂාභියෝගය නිසා මිශ්‍ර ප්‍රතිචාර ලැබුණි. විවේචනය, උද්වේගය සහ පැසසුම ශ්‍රී ලංකාව තුලින් හා පිටතින් ප්‍රකාශ කෙරිණි.
වස්තුවේ දිග දෙගුණ වන අවස්ථාවක ඉහත සමීකරණයෙහි හරය එකක් වන නිසා, වස්තුවක දිග දෙගුණ කිරීමට අවශ්‍ය ප්‍රත්‍යා බලය ලෙස ද ප්‍රත්‍යාස්ථතා මාපාංකය හැඳින්විය හැක. නමුත් ප්‍රායෝගික ව බොහෝ ද්‍රව්‍යයන් මෙම අන්ත ලක්ෂ්‍යයට ළඟා වීමට අසමත් වේ. එමනිසා, වර්ග අඟලකට මිලියන 30 ක් වූ යන්ග් මාපාංකයක් සහිත වානේ සඳහා, වර්ග අඟලකට තිස් දහසක් වූ භාරයක් මගින් අඟල් 1 ක් දිග දණ්ඩක් අඟලකින් දහසෙන් පංගුවක ප්‍රමාණයකින් දිගු කිරීමට සමත් වේ.
නිකර මාපාංකය යනු පරිමාමිතික ප්‍රත්‍යාස්ථතාව හෙවත් සියලු දිශාවන්ට ඒකාකාර ලෙස භාර යොදා ඇති අවස්ථාවක දී වස්තුව සියලු දිශාවන්ට විරූපණය වීමේ ප්‍රවණතාවය යි; එය ප්‍රත්‍යාබලය#පරිමාමිතික ප්‍රත්‍යා බලය සහ පරිමාමිතික වික්‍රියාව අතර අනුපාතය ලෙස අර්ථ දැක්වේ. එසේම, මෙය සම්පීඩ්‍යතාවෙහි ප්‍රතිලෝමය වේ. තවදුරටත් විස්තර කළහොත්, නිකර මාපාංකය යනු යන්ග් මාපාංකයෙහි ම ත්‍රිමාණය සඳහා වූ දිගුව යි.
ව්‍යාකෘති මාපාංකය- හෝ ස්තබ්ධතා මාපාංකය - යනු ප්‍රතිවිරුද්ධ බල ක්‍රියා කරන කල්හි වස්තුවක් ව්‍යාකෘතියට ලක් වීමේ ප්‍රවණතාවය යි. ; එය ව්‍යාකෘති වික්‍රියාව මත ව්‍යාකෘති ප්‍රත්‍යා බලය ලෙස අර්ථ දැක්විය හැක. මෙය දුස්ස්‍රාවීතාවෙහි ව්‍යුත්පන්නයේ කොටසක් වේ.
ලැම්ඩා යනු ප්‍රත්‍යාස්ථතා මාපාංකය යි. ප්‍රත්‍යා බලය යනු බලය යෙදීමෙන් විරූපණය වීම නිසා ඒකක වර්ගඵලයක් මත හටගන්නා ප්‍රතිපාදන බලය යි. වික්‍රියාව යනු ප්‍රත්‍යා බලය නිසා සිදු වූ වෙනස ත්, එහි ප්‍රකෘති අවස්ථාව ත් අතර අනුපාතය යි. වික්‍රියාව යනු ඒකක රහිත රාශියක් වන නිසා, ප්‍රත්‍යා බලය පැස්කල් වලින් මනින කල, ගේ ඒකක ද පැස්කල් ම වේ.
යං මාපාංකය යනු ආතන්‍ය ප්‍රත්‍යාස්ථතාවය, හෙවත් කිසියම් අක්ෂ්‍යයක් ඔස්සේ ප්‍රතිවිරුද්ධ බල ක්‍රියාත්මක වන කල්හි එම අක්ෂ්‍යය ඔස්සේ විරූපණය වීමට වස්තුවක ඇති ප්‍රවණතාව යි.; එය ආතන්‍ය ප්‍රත්‍යා බලය ට ආතන්‍ය වික්‍රියාව දරන අනුපාතය ලෙස අර්ථ දැක්වේ. සරළ ව ප්‍රත්‍යාස්ථතා මාපාංකය ලෙස හැඳින්වෙන්නේ ද මෙයම ය.
ප්‍රත්‍යාස්ථතා මාපාංකය යනු ද්‍රව්‍යයක් හෝ වස්තුවක් මත බලයක් යෙදූ විට එය ප්‍රත්‍යාස්ථ ලෙස විරූපණය වීමේ ප්‍රවණතාවෙහි ගණිතමය නිරූපණය යි. වස්තුවක් ප්‍රත්‍යාස්ථ සීමාව තුළ තිබිය දී එහි ප්‍රත්‍යාබල-වික්‍රියා වක්‍රයේ අනුක්‍රමණය එම වස්තුවේ ප්‍රත්‍යාස්ථතා මාපාංකය ලෙස අර්ථ දැක්වේ.
ප්‍රත්‍යා බල සහ වික්‍රියා දිශාවන් ද සහිත ව මනින ආකාරය පැහැදිලි ව සඳහන් කිරීමෙන් ප්‍රත්‍යාස්ථතා මාපාංක වර්ග ගණනාවක් අර්ථ දැක්විය හැකි වේ.
1965 තිරගත වූ ‘හඳපාන’ චිත්‍රපටයේ සංගීත අධ්‍යක්ෂවරයා වී 1966 සරසවි සම්මාන උළෙ‍ලේදී හොඳම සංගීත අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස සරසවි සම්මානය දිනුවේ ද මේ හෘදයාංගම ගායන ශිල්පියා ය. ඉන්ද්‍රානි සේනාරත්න මහත්මිය සමඟ "සිසින්ද්‍රා" ප්‍රසංගය ලොව වටා පවත්වමින් විදෙස්‌ගත ශ්‍රී ලාංකිකයන්ද පිනවූ සිසිර සේනාරත්න මහතා 2015 පෙබරවාරි 04 වන දින මෙලොවින් සමුගැනීමට පෙර කලක සිට රෝගීව පසුවූවේය.
සිසිර සේනාරත්න උපන්නේ 1935 මාර්තු 29 වෙනිදා හලාවතදීය. එතුමා හලාවත ශාන්ත මරියා විද්‍යාලයෙන්, මරදානේ මධ්‍ය විද්‍යාලයෙන් සහ කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබී ය.
ඔහුගේ සීයා ආයුර්වේද වෛද්‍යවරයෙකු වූ අතර මව ඔහුට මාස තුනක් සපිරෙද්දී ජීවිතයෙන් සමුගෙන තිබිණ. සිසිර සේනාරත්න මහතාගේ දයාබර බිරිද මාපා හාමු මුදියන්සේලාගේ ඉන්ද්‍රාණි විජයබණ්ඩාරය.ඔහු දරුවන් තිදෙනෙකුගේ පියෙකි.
නිදසුනක් වශයෙන්, අන්තර්ජාල ප්‍රොටොකෝලය නම්, ලබන්නාට බාරගැනීම සදහා පණිවිඩයක් එවීමෙන් තොරව දත්ත පැකට්ටු වලට යවන්නාගේ සිට ලබන්නා දක්වා ගමන් කිරීමට හැකිය. සම්බන්ධය දිශානත කරගත් ප්‍රොටෝකෝලය ලබන්නාගේ ආකෘතියේ ඉහල ස්ථර වල පවතී .
අන්තර්ජාල ආකෘතියේ සේවා ස්ථර වලට පිළියෙළ කිරීමේ ක්‍රියාවලිය තුල අන්තජාල ස්ථරය සේවා ඉල්ලිම් එක මගින් සදහා ප්‍රතිචාර දක්වන අතර එම ඉල්ලීම් සදහා සේවා ප්‍රතිචාරදත්ත සම්බන්ධ කරන ස්ථරය මගින් නිකුත් කරනු ලබයි.
ස්ථර 7ක් සහිත ආකෘතිය ඇති පරිගණක අන්තර්ජාලගතකරණයේ අන්තර්ජාල ස්ථරය 3 වන ස්ථරය වේ. අන්ත්රජාල ස්ථරයෙන් දත්ත පැකට්ටු ගෙනයාම මෙන්ම අතරමැද ඇති රවුටර් වලින් දත්ත පැකට්ටු ගෙනයාම සදහා මං සැකසුම සිදුවේ. එහෙත් දත්ත සමබන්ධ කරන ස්ථරය මගින් සන්නිවේදන පිවිසුම් පාලකය, ප්‍රවාහය පාලනය සහ දෝෂ පරික්ෂාව සිදුවේ.
අන්තර්ජාල ස්ථරය මගින් කෘත්‍යාත්මක සහ පරිපටිගත ආකාරයට එකිනෙකට වෙනස් දිගකින් යුත් දත්ත ප්‍රවාහය මුලශ්‍රයේ සිට නියමිත ස්ථානය කරා එක් හෝ අන්තර්ජාල කිහිපයකින් රැගෙන යන්නේ දත්ත හුවමාරු කාර්යයේ ගුණාංග කෘත්‍යයන් තහවුරු කරමිනි.
ක්‍රමයේ ස්ථර පිළියෙළ කිරීම මුලික සැලසුම් නිර්ණායකයක් නොවන නිසාත් මෙම ආකෘතින් අතර සැසදීම් කිරීම "හානිදායක" විය හැකි නිසාත් සාමාන්‍යයෙන් මෙම ආකෘතින් අතර ඍජු හෝ විධිමත් සැසදීමක් නොකරනු ලැබේ. .
මෙලෙස නාගරික ප්‍රදේශ හඳුනා ගන්නා නිර්ණායකය කලින් කලට වෙනස්වීම හේතුවෙන් රට තුළ සිදු වු නාගරිකරණ ක්‍රියාවලිය ඇස්තමේන්තු කිරීම අපහසු වී ඇත. මේ සඳහා පරිපාලන තීරණ සෘජුවම හේතු වී ති‍බේ.ඵමෙන්ම අඩු ජන සංඛ්‍යාවක් සහිත ප්‍රදේශ නගර ලෙස නම් කිරීමෙන් හා වැඩි ජනගහනයක් සහිත ප්‍රදේශ ග්‍රාමීය ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙන් ද නාගරීකරණය ආශ්‍රිතව යථා ස්වරූපය හඳුනා ගැනීම දුෂ්කර වී ඇත.
නාගරික ප්‍රදේශ හඳුනා ගැනීමේ දී ප්‍රජා විද්‍යාත්මක හා සමාජීය ගති ලක්ෂණ,ජනයාගේ ඵ්කරාශි වීම, රැකියා ආදිය පිළිබඳව අවධානය යොමු කල යුතුව ඇත.
ලංකාවේ නූතන නගර හා බැඳුණු වානිජ කාර්ය මත පදනම් වු නගර බිහි වීම ආරම්භ වන්නේ යටත් විජිත සමය වන පෘතුගීසි හා ලන්දේසි පාලන සමය තුළදී ය. ඵකල කොළඹ, යාපනය, මන්නාරම, මඩකලපුව හා ගාල්ල නාගරික මධ්‍යස්ථාන වශයෙන් වර්ධනයක් පෙන්නුම් කල අතර මේ නගර මුහුදු බඩ වරාය නගර වීම විශේෂත්වයකි. බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේදී වැවිලි කෘෂිකර්මන්තය සංවර්ධනයෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ප්‍රවාහන මාර්ග කොළඹ සමග සම්බන්ධ වීම නිසා කොළඹ නගරය දිවයිනේ ප්‍රධාන ආර්ථික නාගරික මධ්‍යස්ථානය බවට පත් විය.
මීට අමතරව ගොවිජනපදකරණය ආශ්‍රයෙන් බිහිවු නාගරික පද්ධතියක් වියලි කලාපීය ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව දකින්න විය. නිදහස ලැබීමෙන් පසු ප්‍රධාන වරාය නගර වල වර්ධනය ක්‍රමයෙන් අඩු වු අතර ඵහෙත් රට අභ්‍යන්තරයේ මහාමාර්ග හා දුම්රිය මාර්ග සමග බද්ධ වු නගර වල ජනසංඛ්‍යාව ක්‍රමයෙන් වර්ධනය විය. ශ්‍රී ලංකාවේ නාගරීකරණය ආශ්‍රිත මූලිකම ලක්ෂණයක් වන්නේ ඵ්කාකාර වර්ධන රටාවක් නොදැක්වීමයි. ඵය අඩු වැඩි වෙමින් යන සිද්ධියක් බවට පත්ව ඇත.
ශ්‍රී ලංකාවේ නාගරීකරණය පිළිබඳ අධ්‍යනය කිරීම ඉතාමත් අපහසු කාර්යයක් වී ඇත.නාගරික ප්‍රදේශ නිවැරදිව අර්ථ දක්වා නොමැතිවීම හා නාගරික ප්‍රදේශ හඳුනාගත් නිර්ණායක වරින් වර වෙනස්වීම සෘජුවම මේ සඳහා බලපෑම් කරයි. ශ්‍රී ලංකා‍‍වේ නගර හඳුනා ගන්නේ පරිපාලන ඵ්කක ආශ්‍රයෙනි.ඵ් අනුව වර්තමානයේ නගර සභා සහ මහනගර සභා පමණක් නාගරික තත්වයෙහිලා සලකයි.
ගොවි ජනපදකරණය වැනි රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති නිසාවෙන් මුල්කාලීනව වියලි කලාපීය නාගරික ජන සංඛ්‍යා වර්ධනය තෙත් කලාපීය නාගරික ජනසංඛ්‍යා වර්ධනයට වඩා ඉතා ඉහළ අගයක් ගනු ලැබීය. 1953-1963 අවධිය තුල වියලි කලාපීය නාගරික ජනසංඛ්‍යා වර්ධන වේගය තෙත් කලාපීය නාගරික ජනසංඛ්‍යා වර්ධන වේගයට වඩා දෙගුණයකින් වර්ධනය වී ඇත.ඵහෙත් ඵය ක්‍රමයෙන් අඩු වී ඇත.
ශ්‍රී ලංකාව තුළ නාගරික සංකල්පය මුලින්ම හමුවන්නේ රාජධානි සමය තුළදී ය. ඵෙතිහාසික මූලාශ්‍ර අනුව ලංකාවේ මුල්ම ප්‍රධාන නගරය අනුරාධපුරය විය. පැරණි නාගරික සංකල්පය නූතන නාගරික සංකල්පයට වඩා වෙනස් වූ ස්වරූපයක් ගනී. මුල්කාලීනව ගංගා නිම්න ආශ්‍රිතව වර්ධනය වූ ලාංකීය නගර පසුකාලීනව වැව් ජනාවාස දෙසට ද ව්‍යාප්ත විය.
කොළඹ නගරය නාගරික පද්ධතිය තුළ සුවිශේෂ ස්ථානයක් හිමිකර ගෙන තිබීම මින් අදහස් වේ. අනෙක් නගර අභිබවා අනෙක් නගර සූරාකමින් මේ නගරය වර්ධනය වූ බව පෙනී යයි. යටත් විජිතයක් වීම හා ඵ් තුලින් නිර්මාණය වු ආයාත-නිර්යාත රටාව හා ඵ්හා බද්ධව වර්ධනය වූ කොළඹ දිශාමුඛ මාර්ග ජාලය ‍‍මේ අග්‍ර නාගරික ව්‍යාප්තියට හේතු වී ඇත.
1933 - මියාමි හිදී, ගුසෙප් සංගාරා එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ලෙස තේරී පත් වූ ෆ්‍රෑන්ක්ලින් ඩී. රූස්වෙල්ට් ඝාතනය කිරීමට උත්සාහ කරයි, නමුත් ඒ වෙනුවට චිකාගෝ නගරාධිපති ඇන්ටන් ජේ සර්මාක් හට වෙඩි තබා මාර්තු 6 වන දින ඔහුගේ තුවාල වලින් මිය ගියේය.
1942 - දෙවන ලෝක යුද්ධය: සිංගප්පූරුවේ වැටීම. ජපන් හමුදාවන්ගේ ප්‍රහාරයකින් පසු බ්‍රිතාන්‍ය ජෙනරාල් ආතර් පර්සිවල් යටත් විය. ඉන්දියානු, එක්සත් රාජධානිය සහ ඕස්ට්‍රේලියානු සොල්දාදුවන් 80,000ක් පමණ යුද සිරකරුවන් බවට පත්වන අතර එය ඉතිහාසයේ බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රමුඛ හමුදා නිලධාරීන්ගේ විශාලතම යටත් වීම වේ.
1946 - , පළමු ඉලෙක්ට්‍රොනික පොදු කාර්ය පරිගණකය, ෆිලඩෙල්ෆියා හි පෙන්සිල්වේනියා විශ්ව විද්‍යාලයේ විධිමත් ලෙස කැප කරන ලදී.
1949 - ජෙරල්ඩ් ලංකේස්ටර් හාඩින් සහ රෝලන්ඩ් ඩි වෝක්ස් විසින් කුම්රාන්ගුහාවේ 1 ගුහාවේ කැණීම් ආරම්භ කරන ලද අතර එහිදී ඔවුන් අවසානයේ පළමු මළ මුහුදේ ලියවිලි හත සොයා ගනු ඇත.
1954 - කැනඩාවේ සහ ඇලස්කාවේ ඈත උතුරු ආක්ටික් ප්‍රදේශවල රේඩාර් මධ්‍යස්ථාන පද්ධතියක් වන දුරස්ථ පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමේ රේඛාව ඉදිකිරීමට කැනඩාව සහ එක්සත් ජනපදය එකඟ විය.
1961 - සබේනා ෆ්ලයිට් 548 බෙල්ජියමේ කඩා වැටීමෙන් සමස්ත එක්සත් ජනපදයේ ෆිගර් ස්කේටිං කණ්ඩායම සහ ඔවුන්ගේ පුහුණුකරුවන් සහ පවුලේ සාමාජිකයින් කිහිප දෙනෙකු ඇතුළු 73 දෙනෙකු මිය ගියේය.
1972 - පස්වන වරටත් ඉක්වදෝරයේ ජනාධිපති ලෙස සේවය කරන හොසේ මරියා වෙලස්කෝ ඉබාරා සිව්වන වරටත් හමුදාව විසින් බලයෙන් පහ කරන ලදී.
1982 - නිව්ෆවුන්ඩ්ලන්ඩ් වෙරළට ඔබ්බෙන් වූ කුණාටුවකදී ඕෂන් රේන්ජර් විදුම් යන්ත්‍රය ගිලී කම්කරුවන් 84 දෙනෙකු මිය ගියේය.
1989 - සෝවියට්-ඇෆ්ගන් යුද්ධය: සෝවියට් සංගමය සිය සියලු හමුදා ඇෆ්ගනිස්ථානය හැර ගිය බව නිල වශයෙන් නිවේදනය කළේය.
1991 - නිදහස් වෙලඳපොල පද්ධති වෙත ගමන් කිරීම සඳහා සහයෝගීතාව ස්ථාපිත කරන සමූහය, චෙකොස්ලොවැකියාව, හංගේරියාව සහ පෝලන්තයේ නායකයින් විසින් අත්සන් කරන ලදී.
1992 - එයාර් ට්‍රාන්ස්පෝට් ඉන්ටර්නැෂනල් ෆ්ලයිට් 805 ඔහියෝ හි ස්වන්ටන් හි ටොලෙඩෝ එක්ස්ප්‍රස් ගුවන්තොටුපළ අසල කඩා වැටීමෙන් යානයේ සිටි සිව්දෙනාම මිය ගියේය.
1996 - නොවැම්බර් 17 වන දින විප්ලවවාදී සංවිධානය විසින් දියත් කරන ලද ටැංකි නාශක රොකට්ටුවකින් ඇතැන්ස් හි එක්සත් ජනපද තානාපති කාර්යාලයට ප්‍රහාරයක් එල්ල විය.
2003 - ඉරාක යුද්ධයට එරෙහි විරෝධතා ලොව පුරා නගර 600කට අධික සංඛ්‍යාවක සිදු විය. මිලියන 8ත් 30ත් අතර ජනතාවක් සහභාගී වන බව ගණන් බලා ඇති අතර, මෙය ඉතිහාසයේ විශාලතම සාම පෙළපාලිය බවට පත් වේ.
2013 - රුසියාවට ඉහළින් උල්කාපාතයක් පුපුරා යාමෙන් කම්පන තරංගයක් ජනේල සහ ගොඩනැගිලිවලින් පිටතට හමා යාමෙන් 1,500 දෙනෙකුට තුවාල සිදුවිය. මෙය අනපේක්ෂිත ලෙස සිදු වන්නේ 2012 14 ග්‍රහකයේ විශාල හා සම්බන්ධ නොවන ග්‍රහකයේ අපේක්ෂිත ආසන්නතම ප්‍රවේශයට පැය කිහිපයකට පෙරය.
2021 - කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයේ මයි-නොම්බේ පළාතේ ලෝන්ගෝලා එකෝටි ගම්මානය අසල කොංගෝ ගඟේ බෝට්ටුවක් ගිලී යාමෙන් හැට දෙනෙකු දියේ ගිලී සිය ගණනක් අතුරුදහන් විය.
1690 - කොන්ස්ටන්ටින් කැන්ටෙමීර්, මෝල්ඩේවියාවේ කුමරු සහ ශුද්ධ වූ රෝම අධිරාජ්‍යය සිබියු හි රහසිගත ගිවිසුමක් අත්සන් කරන ලද අතර, ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයට එරෙහිව හැබ්ස්බර්ග් මන්දිරය විසින් මෙහෙයවන ක්‍රියාමාර්ගවලට මෝල්ඩේවියාව සහාය දෙන බව නියම කළේය.
1798 - නැපෝලියන්ගේ ජෙනරාල්වරයෙකු වූ ලුවී-ඇලෙක්සැන්ඩර් බර්තියර් දින පහකට පෙර රෝම නගරය ආක්‍රමණය කිරීමෙන් පසු රෝම ජනරජය ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.
1862 - ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධය: බ්‍රිග් විසින් අණ දෙන ලද කොන්ෆෙඩරේට්. ජෙනරල් ජෝන් බී. ෆ්ලොයිඩ්, ටෙනසිහි ඩොනල්සන් කොටුව වටලා සිටින ජෙනරාල් යුලිසස් එස්. ග්‍රාන්ට්ගේ සංගමයේ හමුදාවන්ට පහර දෙයි. බලකොටුව වටලෑම බිඳ දැමීමට නොහැකි වූ අතර, කොන්ෆෙඩරේට්ස් ඊළඟ දිනයේ යටත් වේ.
1870 - ස්ටීවන්ස් තාක්ෂණ ආයතනය එක්සත් ජනපදයේ නිව් ජර්සි හි ආරම්භ කරන ලද අතර යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු විද්‍යාව පිළිබඳ ප්‍රථම ඉංජිනේරු උපාධිය පිරිනමයි.
1879 – කාන්තා අයිතිවාසිකම්: එක්සත් ජනපද ජනාධිපති රදර්ෆර්ඩ් බී. හේස්, එක්සත් ජනපදයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ නඩු වාද කිරීමට කාන්තා නීතීඥයින්ට අවසර දෙන පනත් කෙටුම්පතකට අත්සන් තැබීය.
1898 - යුඑස්එස් මේන් යුධ නෞකාව කියුබාවේ හවානා වරායේදී පුපුරා ගොස් ගිලී යාමෙන් නෞකාවේ කාර්ය මණ්ඩලය 354 දෙනෙකුගෙන් 274 ක් පමණ මිය ගියේය. මෙම ව්‍යසනය ස්පාඤ්ඤයට එරෙහිව යුද්ධ ප්‍රකාශ කිරීමට එක්සත් ජනපදය තල්ලු කරයි.
1899 - රුසියාවේ වන සාර් නිකලස් විසින් පෙබරවාරි ප්‍රකාශනය ලෙස හැඳින්වෙන ප්‍රකාශයක් නිකුත් කරන ලද අතර එය ෆින්ලන්තයේ ග්‍රෑන්ඩ් ආදිපාදවරයාගේ ස්වාධිපත්‍යය අඩු කරන අතර එමඟින් පීඩාවේ පළමු කාල පරිච්ඡේදය ආරම්භ විය.
706 – බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යයා වූ වන ජස්ටිනියන් ඔහුගේ පූර්වගාමීන් වූ ලියොන්ටියෝස් සහ වන ටයිබීරියස් කොන්ස්තන්තිනෝපල් හි හිපොඩ්‍රෝමයේදී ප්‍රසිද්ධියේ මරා දමන ලදී.
1002 - ලොම්බාර්ඩ් වංශවතුන්ගේ පාවියා හි පැවති රැස්වීමකදී, අයිව්‍රියාහි ආර්ඩුයින් ඔහුගේ වසම් වෙත ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කර ඉතාලියේ රජු ලෙස කිරුළු පළඳවනු ලැබීය.
1214 – ඇන්ග්ලෝ-ප්‍රංශ යුද්ධය අතරතුර , එංගලන්තයේ රජු වන ජෝන් විසින් මෙහෙයවන ලද ඉංග්‍රීසි ආක්‍රමණික හමුදාවක් ප්‍රංශයේ ලා රොෂෙල් වෙත ගොඩ බැස්සේය.
1493 – නිනා නෞකාවේ සිටියදී, ක්‍රිස්ටෝපර් කොලම්බස් ඔහුගේ සොයාගැනීම් සහ නව ලොවේදී හමු වූ අනපේක්ෂිත අයිතම විස්තර කරමින් විවෘත ලිපියක් ලිවීය.
නිදහස ලැබීමේ අරුණළු 1947 දී පහළ වන විට අළුතින් නිදහස ලබන ජාතියකට එයටම අයිති වාණිජ ගුවන් සේවාවක් උරුම කර දීමට කොතලාවල මහතා සූදානම් වෙමින් සිටයේය. මුලින්ම එතුමා විසින් අළුතින් ආරම්භ කරන ලද සිවිල් ගුවන් සේවා දෙපාර්තමේන්තුව සඳහා ප්‍රධානියා ලෙස එල්. එස්. බී. පෙරේරා මහතාවත් එතුමාගේ ලේකම් ලෙස පළපුරුදු සිවිල් සේවකයෙකු වන එම්. චන්ද්‍රසෝම මහතාවත් පත් කරන ලදී.
මීළඟට යුද්ධයෙන් ඉතිරි වූ “ඩග්ලස් ඩී. සී. -3 ඩකෝටා” ගුවන් යානා තුනක් මිළදී ගන්නා ලදී. එම යානා තුන “සීතා දේවී”, “විහාරමහා දේවී” සහ “සුනේත්‍රා දේවී” ලෙස නම් කරන ලදී.
නමුත් තවමත් මෙම ගුවන් සේවාව ආරම්භ වී නොමැති බැවින් එම ගුවන් යානා තුන සිවිල් ගුවන් සේවා දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ තබා ගනිමින් ගුවන් නියමුවන් පුහුණු කිරීමටත් ගුවන් මාර්ග තහවුරු කිරීමේ කාර්ය සඳහාත් යොදා ගන්නා ලදී. එසේම විනෝදාත්මක ගුවන් ගමන් පැවැත්වීම මගින් දේශීය ප්‍රවාහනය සඳහා මෙම ගුවන් යානා ජනප්‍රිය කිරීම ද සිදු කරන ලදී. එසේම 1947 අගෝස්තුවේ දී ඇතිවූ මහා ගංවතුර අවස්ථාවේදී හදිසි මුදවා ගැනීමේ ගුවන් මෙහෙයුම් සඳහා ද භාවිතා කරන ලදී.