polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
වර්තමානය වන විට ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය භාෂා ත්‍රිත්වය අතරෙන් මුල් තැනක් හිමි වන්නේ සිංහල භාෂාවටයි. අද භාවිත වන සිංහල භාෂාවෙහි පාලි, සංස්කෘත, ලන්දේසි, පෘතුගීසි යනාදී භාෂා වලින් සුළු සුළු වදන් සම්බන්ධ වී ඇති බවට පෙනී යයි.
ඉන්දියන් සාගරය මධ්‍යයෙහි ලෝක වෙළැඳ මාර්ගවල සන්ධිස්ථානයක් ලෙස පැවැතීම නිසා, ශ්‍රී ලංකාව අවිකල්පයෙන්ම සිංහල සහ දමිළ ජාතීන්ට අමතරව කුඩා ප්‍රමාණයේ අරාබියානු, චීන සහ බර්ගර් ප්‍රජාවන්ට සෙවණ සපයයි.
වර්තමානයේ සිංහල ජනයාගෙන් වැඩි කොටසක් ථේරවාදී බුද්ධයින් වන අතර ඊට සමගිමීව බොහෝ ජනයා තවමත් තිස්තුන්කෝටියක් දෙවි දේවතාවියෝ ඇදහීමද දක්නට ලැබේ, හින්දු, ඉස්ලාම් සහ ක්‍රිස්තියානි ආගම් වල සිංහලයන්ද ඇත.
සිංහල අක්ෂර භාවිත කරමින් ඉලක්කම් ලිවීමේ ක්‍රමයක් පැරණි සිංහලයන් විසින් භාවිත කර ඇත.මේවා ලිත් ලකුණු යනුවෙන් හදුන්වයි.එයට හේතුව මෙම ඉලක්කම් ප්‍රධාන වශයෙන් ජෝතිෂ්‍ය කටයුතු සහදා යොදාගත් බැවිනි.
පසුකාලීනව ක්‍රි.ව. 16 සහ 20 සියවස් අතර බටහිර පූජකවරුන් විසින් සිංහලයන් අතර ඇන්ග්ලිකන්, රෝමානු කතෝලික වැනි ක්‍රිස්තියානි ආගම් ද ප්‍රචාරය කෙරුනි.
ලංකාවේ ප්‍රචලිත වූ මුල්ම පිටස්තර ආගම හෝ දහම වන්නෙ බුදු දහමයි. එය ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයේ විවිධ පුද්ගලයින් සහ භික්ෂු භික්ෂුනියන් විසින් මෙරටට ගෙනඑන ලදී.
වර්ථමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ අමතරව ඕස්ට්‍රේලියාව, එක්සත් රාජධානිය වැනි ඉංග්‍රීසි බස කථා කරන රටවල ස්ථිරවද, මැද පෙරදිග රටවල තාවකාලිකවද සැලකිය යුතු සිංහල ජනතාවක් ජීවත් වෙ.
අතීතයේ සිංහලයා අතර ගස්, ගල්, ඉර හඳ තාරකා වැනි දෑ සහ මල ගිය පුද්ගලයින්ට දේවත්වයෙන් පැවතිනි. විවිධ වන්දනාමාන කල ප්‍රධාන ගෝත්‍ර කීපයකි.
සිංහලයන් බහුතරය ශ්‍රී ලංකාවේ වාසය කරයි. තවද සැලකිය යුතු ජනගහනයක් එක්සත් රාජධානියේ, එක්සත් ජනපදයේ, මැද පෙරදිග සහ ඔස්ට්‍රේලියාවේ වාසය කරයි.
වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවෙන් පිටත ජීවත්නව සිංහල ජනයා සහ ශ්‍රී ලංකාවේ නගර ආශ්‍රිත ධනවතුන්ගේ දරුවන් ඉංග්‍රීසි බස මූලිකව භාවිතා කරනු දක්නට ලැබේ.
නිව්ටන්ගේ පැහැයන්ගේ චක්‍රයේ මූලික උපකල්පනයක් වූයේ උපරිම සංතෘප්තතාවයක් සහිත පැහැයන් චක්‍රයේ පරිධිය ආශ්‍රිතව පිහිටන බවත් අවර්ණ සුදු මධ්‍යයේ පිහිටන බවත්ය. අනතුරුව වර්ණාවලි පැහැයන් දෙකෙහි මිශ්‍රණයේ සන්තෘප්තිය ඒ දෙක අතර පිහිටි ඍජු රේඛාව මගින් පුරෝකථනය කරනු ලැබේ. වර්ණ 3 ක මිශ්‍රණය ත්‍රිකෝණ තුනක කේන්ද්‍රය මගින් පුරෝකථනය කෙරෙයි.
අවාසනාවකට මෙන් සිත්තරුන්ගේ ප්‍රාථමික වර්ණ ආලෝක සංයෝජකයින්ගේ අනුපූරක වර්ණයන් හා සම නොවේ. මෙහිදී දම් වර්ණයේ අනුපූර්ක වර්ණය කොළ වර්ණය වන අතර කහ වර්ණයේ අනුපූරක වර්ණය නිල් වෙයි. මාධ්‍ය අතර වර්ණ න්‍යාය යෙදීමේදී මෙම වෙනස්කම් සැලකිල්ලට ගතයුතුය.
18 වැනි සියවසේ වර්ණ න්‍යායන්හි පදනම වූයේ මෙම රතු , කහ, නිල් ප්‍රාථමික වර්ණයන්ය. 18 වැනි සියවසේ සිදුකළ මනෝවිද්‍යාත්මක වර්ණයන්ගේ බලපෑම පිළිබඳ පර්යේෂණයන්වලින් මෙම න්‍යායයන් තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙනයනු ලැබිණි. මෙම වර්ණ නිරීක්‍ෂණ පිළිබඳ අදහස් සංක්‍ෂිප්ත කරමින් ලියැවුණු ලේඛනයන් දෙකක් වර්ණ න්‍යායේ පදනම ලෙස සැලකෙයි. එනම් ජර්මානු කවියකුවූ ජොහෑන් වුල්ෆ්ගැංග් වොන් ගොයතේ විසින් රචිත සහ ප්‍රංශ කාර්මික රසායනඥයකු වූ මයිකල් ඉයුජීන් චැවියල් විසින් රචිත ය.
20 වැනි සියවසේ වර්ණ න්‍යාය විශේෂිත චිත්තවේගාත්මක හෝ විෂයාත්මක අවස්ථාවන් වර්ණ සමඟ සම්බන්ධ කිරීමට උත්සාහ දැරීය. එනම් රතු ප්‍රබෝධමත්, සරාගික, ස්ත්‍රීමය වර්ණයක් ලෙස සහ නිල් චිත්තාපර, සන්සුන්, පුරුෂරූපී වර්ණයක් ආදී වශයෙනි. හේතූන් කිහිපයක් නිසාවෙන්ම මෙම ව්‍යාපෘතිය අසාර්ථක වී ඇත. භාවාත්මක වර්ණ සංඝටනයන්හිදී සංස්කෘතික වර්ණ සංඝටනයන් අධිපතිත්වය දැරීම සහ නිර්මාණයේදී වර්ණ කෙරෙහි සන්දර්භයේ බලපෑම යනාදිය ඒ අතර වෙයි.
රතු, කහ සහ නිල් යන ‘මූලික’ නොඑසේනම් ‘ප්‍රාථමික’ වර්ණ පදනම් කරගෙන වර්ණ න්‍යාය මුලින්ම ගොඩනංවන ලදී. ඊට හේතුවූයේ මෙම වර්ණයන් මිශ්‍ර කිරීමෙන් වෙනත් ඕනෑම වර්ණයක් සාදාගත හැකි යැයි විශ්වාස කිරීමය. මෙම වර්ණ මිශ්‍රණය සිදු කිරීමට මුද්‍රණකරුවන්, සායම් පොවන්නන් සහ සිත්තරුන් විසින් දැනසිටි නමුත් වෙළෙන්දන් වඩා වැඩි ප්‍රියතාවයක් දැක්වූයේ අමිශ්‍ර වර්ණකයන්ටය. එයට හේතුව මිශ්‍ර වර්ණ එතරම් දීප්තිමත් නොවීමයි.
වර්ණ චක්‍රයේ සුසංයෝගයන් ප්‍රායෝගිකව යොදාගන්නා අවස්ථාවන් සීමාසහිතය. එයට හේතුව වර්ණ සංයෝජනයේ බලපෑම ඊට යොදාගන්නා වර්ණයන් මත තීරණය වන ඓකිනෙකට වෙනස් ප්‍රතිඵල ගෙනදීමයි. මෝස්තර නිර්මාණය සහ ගෘහ අභ්‍යන්තර සැරසීමේදී වැදගත්වන වර්ණයන් එමඟින් යෝජනාකර සිටිය හැකිය. නමුත් මෙහිදීද තීරණය කෙරෙහි වඩා බලපෑම් කරන්නේ පාරිභෝගිකයාගේ රුචිකත්වයත්, ජීවන විලාශයත් සහ සංස්කෘතික මතයත්ය.
සායම්වල වර්ණයන් මිශ්‍ර කිරීමේදී අනුපූරක වර්ණ මිශ්‍ර කිරීම පැහැදිලි කිරීම සඳහා බොහෝවිට නිව්ටන්ගේ වර්ණ චක්‍රය යොදාගනු ලැබේ. මෙහි එක් එක් වර්ණයන් අනෙක් වර්ණයේ පැහැය හා මිශ්‍රවීම මඟින් අවර්ණ මිශ්‍රණයක් නිර්මාණය කරනු ලබයි.
ක්‍රිකට් පිළිබඳ අර්ථ දක්වන “විස්ඩන්”හි සටහන්ව ඇති පරිදි මාලිංග පන්දු පිරිනමන ආකාරය එල්ලා බෑමකට සම‍ාන වන ආකාරයක් දක්වා ඇත. මාලිංග සඳහන් කරන පරිදි ඔහුගේ අසමසම ක්‍රියාකාරිත්වයට හේතුව වන්නේ විශේෂයෙන්ම ටෙනිස් බෝලයක් පමණක් උපයෝගී කරන‍ෙගන ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කිරීමට ඉගන ගැනීම බව පවසයි.
ඔහුගේ සම්මතයට එකඟ නොවන ශිල්ප ක්‍රම සමහර අවස්ථාවලදී බොහෝ සෙයින් ප්‍රසිද්ධ ඕස්ට්‍රේලියානු වේග පන්දු යවන ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක ජෙෆ් ‍ෙතාම්සන්ට සම්බන්ධතාවයක් ඇතිබව පෙනීයයි. ජෙෆ් ‍ෙතාම්සන් 1970 ගණන්වල සිටි බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ක්‍රීඩකයින් හැරෙන්නට සිටි වේගවත්ම සහ භයානක පන්දු යවන්නා ලෙස සැලකේ.සාමාන්‍යයෙන් තරුණ ක්‍රීඩකයන් හට පන්දු යැවීමට ධෛර්යමත් කරන්නේ පන්දුව සිරස් ලෙස බාහුවෙන් මුදාහැරීමටයි, එහිදී දිශානතිය අඩු කිරීමට හෝ ඉවත් කිරීම සිදු කළ හැක.
මාලිංගගේ ක්‍රියාවන් බොහෝ ව්වේචනවලට පාත්‍ර වුවද වැදගත් දේ වන්නේ ඒවා කිසිදිනෙකවත් ප්‍රශ්න නොකිරීමයි එලෙසම ඔහු කෙදිනකවත් නීති විරෝධී ක්‍රියාවකට හෝ පන්දු විසිකිරීමේ චෝදනාවට ලක්ව නැත.
ඔහුගේ කැරලි ගැසුණු වර්ණ ගැන්වූ හිසකෙස් කැරලි තීක්ෂණ ඇහිබැම පච්ච කෙටීම සහ අසාමාන්‍ය පන්දුව පිරිනැමීමේ විලාශය ද අනුව ඔහු ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් පිලේ කැපී පෙනෙන තරඟ කරුවකු බවට පත්වී ඇත.
ඒ වන විට තරගයේ ලකුණු පුවරුවේ සටහන් වූයේ ලකුණු 205කට කඩුළු 05ක් වශයෙනි. එනම්, දකුණු අප්‍රිකානු කණ්ඩායමට සිය ජයග්‍රහණය උදෙසා ලබා ගැනීමට ඉතිරිව තිබුණේ ලකුණු 05ක් පමණකි. එම ඉලක්කය කරා ළඟා වීමට ඔවුන්ට තවත් කඩුළු පහක් ඉතිරිව තිබිණි.
එම ඕවරයේ පස්වන පන්දුවේදී පන්දුව කෙළින්ම කඩුල්ල වෙතම එල්ල කළ ඔහු ෂෝන් පොලොක් ක්‍රීඩා පිටියෙන් ඉවත් කිරීමට සමත් විය. ඔහුගේ ඊළඟ පන්දුවට ඇන්ඩෘ හෝල් දැවී ගියේය. හෝල් එම පන්දුවට උපුල් තරංග අතට උඩ පන්දුවක් ලබා දුන්නේය.
ඒ වන විට ලකුණු පුවරුව ලකුණු 207කට කඩුළු 9ක් වාර්තා කළේය. ක්‍රිකට් යනු කෙතරම් අපූර්ව ක්‍රීඩාවක් ද යන්න සනාථ කිරීමට මාලිංග සමත් වූයේ පන්දු හතරකදී පිට පිටම කඩුළු 04ක් දවාලමිනි. මෙය පන්දු යවන්නෙකුට දැක්විය හැකි විශිෂ්ට දක්ෂතාවකි.
ඉන් අනතුරුව මාලිංගගේ ඊළඟ පන්දු ඕවරය ක්‍රියාත්මක විය. පිට පිටම කඩුළු ත්‍රිත්වයක් දවා ගැනීම නැතහොත් හැට්රික් වාර්තා කිරීමට ඔහුට හැකි වේදැයි කුතුහලයෙන් සහ හද ගැස්මෙන් යුතුව සියලු ක්‍රීඩාලෝලීහු අපේක්ෂා සහගතව බලා සිටියහ.
දකුණු අප්‍රිකානු කණ්ඩායම තරග ජය තමන් සතු කර ගැනීමේ පරම අපේක්ෂාවෙන් ක්‍රීඩාවෙහි යෙදුණහ. එහෙත්, තරගයක අවසන් පන්දුව යවා අවසාන වන තුරු ජය පැරදුම තීරණය කළ නොහැකිය. මන්ද ක්‍රිකට් යනු එතරම්ම අවිනිශ්චිත ක්‍රීඩාවක් හෙයිනි.
දකුණු අප්‍රිකානු කණ්ඩායම ලකුණු 207ක්වම තිබී අවසාන කඩුල්ල වශයෙන් පන්දුවට පහර දෙමින් සිටියදී ලසිත් මාලිංග තම ඊළඟ ඕවරයේ දී එවූ පන්දුව පීටර්සන්ගේ කඩුල්ලේ ගෑවී නොගෑවී ඉතාමත් ආසන්නයෙන්ම ඇදී ගියේය.
සියල්ල සිදු වූයේ විස්මයජනක අයුරිනි. එම ඕවරයේ ප්‍රථම පන්දුවේදීම සංගක්කාර අතට උඩ පන්දුවක් ලබා දුන් ජැක් කලිස් ක්‍රීඩා පිටියෙන් ඉවත් කරමින් ලසිත් මාලිංග සිය හැට්රික් වාර්තාව තැබුවේය.
ඊළඟට පිටියට පිවිසියේ මකායා න්ටිනිය. ඒ මොහොතේ සියලු ක්‍රීඩාලෝලීන්ගේ හදවත් මොහොතකට නැවතිණි. ලසිත් මාලිංග එවූ ඊළඟ පන්දුව කෙළින්ම කඩුල්ල වෙත ගියේය. න්ටිනි ක්‍රීඩා පිටියෙන් ඉවත් විය.
2007 ශ්‍රී ලංකා - දකුණු අප්‍රිකා ලෝක කුසලාන සුපිරි කණ්ඩායම් අටේ තරගයෙන් දකුණු අප්‍රිකානු කණ්ඩායමට ජය ගැනීමට අවශ්‍යව තිබුණේ ලකුණු 210කි.
එම ලෝක වාර්තාවට දැන් හිමිකම් කියන්නේ ලසිත් මාලිංගයි. ඔහු සිය නම දැන් ලෝක ක්‍රිකට් වාර්තා පොතට එක් කොට අවසානය. එය ශ්‍රී ලාංකික අපට මහත් අභිමානයකි.
එම පන්දුව කඩුල්ලේ දැවටුණේ නම් ශ්‍රී ලංකාවට ලකුණු දෙකක මහඟු ජයක් අත් වීමට ඉඩ තිබිණි. නමුත් අවාසනාවකට මෙන් එම අවස්ථාව ගිලිහී ගියේය.
තරගයේ 45 වන පන්දු ඕවරය ක්‍රියාත්මක විය. පන්දු යවන්නා වූයේ ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමේ වේග පන්දු යවන ක්‍රීඩක ලසිත් මාලිංගය.
ඔහු යැවූ එම ඕවරය ක්‍රිකට් ඉතිහාසයේ නවමු පිටුවක් පෙරලන්නට සමත් වන ඕවරයක් වේයැයි කිසිවෙකු අපේක්ෂා නොකරන්නට ඇත.
මානව ඉතිහාසයේ අංශ දෙකක් ගැන මාක්ස් සඳහන් කරයි. ස්වභාව ධර්මය අභිබවා මිනිසා ජය ගැනීමේ ඉතිහාසය හා මිනිසා වේගයෙන් පරාරෝපනය වන ඉතිහාසයයි. ධනවාදී සමාජය තුළ හතර ආකාරයක පරාරෝපනයක් මාක්ස් දකී.
තමන් නිෂ්පාදනය කරන ද්‍යසයම හෝ නිෂ්පාදනයෙන් මිනිසා පරාරෝපනය වීම. කම්කරුවා තමා භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය කරන්නේ වුවත් එහි අයිතිය හිමි වී නැත. භාණ්ඩයේ වටිනාකම අනුවවැටුපක් ද ඔහුට නොලැබේ.
කම්කරුවා නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියෙන් පරාරෝපනය වීම. නිෂ්පාදනයේ ශ්‍රමය පරාරෝපනය වීම පමනක් නොව නිෂ්පාදනයෙන් ද පරාරෝපනය වීමක් ද දැක්විය හැකිය.
කම්කරුවා ඔහුගෙන්ම පරාරෝපනය වීම. නිෂ්පාදන ශ්‍රමයෙන් නිෂ්පාදනයෙන් පමණක් නොව ඔහුගෙන් ඔහුගේ පෞරුෂයෙන් පරාරෝපනය වේ. වැඩ සෙවකයාගෙන් පරිභාහිරව පවතී.
පරාරෝපනය වු මිනිසා මානව ප්‍රජාවෙන් ද පරාරෝපනය වේ. සහචරයන්ගෙන් ද පරාරෝපනය වේ. එකිනෙක මිනිසා එකිනෙකාගෙන් පරාරෝපනය වීම දැකගත හැකිය.
කාල් මාක්ස් හා ඔහුගේ බිරිඳ ජෙනි වොන් වෙස්ට්පාලන්ට දරුවන් හත් දෙනකුවිය.එයින් තුන් දෙනකු පමණක් වැඩිවියට පැමිණෙනතුරු ජීවත්විය අනෙත් හතර දෙනාම කුඩා අවධියේම මියගියේය.එයට ප්‍රධාන හේතුව වූයේ ඔවුන්ට ඇතිවූ දැඩි ආර්ථික දුශ්කරතායි.ජෙනී කැරොලින් ,ජෙනී ලවුරා ,එඩ්ගා ,හෙන්රි එඩ්වට් ,ජෙනී එවෙලිනා ,ජෙනී ජූලියා යන දරුවන් හය දෙනකු හා තවත් එක් දරුවකු නම් තැබීමට පෙරම මියගියේය.මීට අමතරව මාක්ස් ගේ මෙහෙකාරියකවූ හෙ ලේනා දෙමුත් ගේ ප්‍රෙඩී නම් දරුවා ගේ පියා මාක්ස් බව සඳහන්වේ.
කාල් මාක්ස් යනු ජර්මානු ජාතික දාර්ශනිකයෙකු, සමාජ විද්‍යාඥයෙකු, ආර්ථික විද්‍යාඥයෙකු සහ සමාජ විප්ලවවාදියෙකු විය. කම්කරුවා හා ධනය අතර ඇති සබඳතාවය පිළිබඳ නූතන දර්ශනය, ආර්ථික විද්‍යාව පිළිබඳ ඔහුගේ දර්ශනය මත මූලිකව පදනම් වී ඇත. විවිධ ක්ෂේත්‍ර ඔස්සේ ඔහු විසින් රචිත පොත් සහ ලිපි විශාල ප්‍රමාණයක් ඇත. ඒ අතරින් "කොමියුනිස්ට් ප්‍රකාශනය" සහ "දාස් කැපිටාල්" ප්‍රධාන තැනක් ගනී. ඉන්ද දාස් කැපිටාල් කෘතිය මුල් තැනක් ගනී.
මාක්ස් නිතර ව්‍යාජ නාමයන් ගෙන් පිනීසිටිමින් නිවෙස්වල කුලියට සිට ඇත.වරක් මාක්ස් තම මිතුරෙකුට මෙසේ ලියා යැවීය.පිස්කල් නිරධාරින් දෙදෙනකු සමග පැමිණි ගෙවල් අයිතිකාරිය අැඳ පුටු යනාදිය හා යට ඇඳුම් ගවුම් ද මගේ අත දරුවාගේ තොටිල්ලද දූවරුන් දෙදෙනා හඬවමින් හොඳ සෙල්ලම් බඩුද ලේඛනගත කළාය.පසුදින අපට ඒම නිවස අතහැර යාමට සිදුවිය යනුවෙන් මාක්ස් ලියා යැවීය.මෙයින් ඔවුන් පත්ව සිටි අසරණ බව හා දර්ද්‍රතාවය පැහැදිළි වෙයි.
මාක්ස් නිරන්තරයෙන් විවිධ රෝගාබාධවලින් පෙළුනබව සඳහන්වේ.දැඩි ලෙස මනස වෙහෙසා වැඩකිරීම නිදිමැරීම පොත්පත් කියවීම හා පොත්පත් ලිපි ලිවීම ආදිය හා දැඩි දරිද්‍රතාවය නිසා හරිහැටි අහරක් නොගැනීම ආදී පිඩාකාරී දිවියක් ගෙවීම නිසා ඔහුට නිතර හිසේ කැක්කුම,ඇස් දැවිල්ල,වමනය,අැඟපත වේදනාව ආදියෙන් පිඩාවිඳ ඇත.
"මාර්තු මස 14 වන දින, සවස තුනට මිනිත්තු පහලොවකට පෙර, යුගයේ පහලවූ ශ්‍රේෂ්ඨතම චින්තකයා, සිය චින්තාවලිය අවසන් කලේය. අප විසින් ඔහුව තනිකරදමා ඉවත ගිය මිනිත්තු දෙකක කාලය ඇතුලත ඔහු තම ඇඳි පුටුව මතම සාමකාමී නින්දකට පිවිසියේය. එහෙත් ඒ සදාකාලික නින්දකි."
ප්‍රාථමික කොමියුනිස්ට් අවධිය පංති විරහිත සමාජයකි.එම අවධියේ මිනිසාට පෞද්ගලික දේපල පිළිබද අදහස් නැත.සියල්ලෝම පොදුවේ සම්පත් පරිහරණය කළහ.කිසිවකුට සම්පත් තනිව භුක්ති විදීමේ අවශ්‍යතාවයක් නැත.මෙම අවධිය දඩයම් හා එඩේර යුගයන්ට සමකල හැක.
1849 දී විප්ලවවාදී ක්‍රියා කලාපය නිසා ප්‍රංශයෙන් නෙරපන ලද මාක්ස්, සිය බිරිඳ සහ දරුවන්ද සමඟ ලන්ඩනයේ පදිංචියට ගිය අතර, එහිදීද සිය ලේඛන කටයුතු දිගටම සිදුකරමින්, සමාජ සහ ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් පිලිබඳව නව සිද්ධාන්ත ඉදිරිපත් කලේය.
සම්භාව්‍ය සමාජ විද්‍යා චින්තනයේ එතරම් වැදගත් තැනක් නොදැරු එහෙත් පසුව සමාජ විද්‍යාඥයින්ට අමතක කිරීමට නොහැකී වු සමාජ දාර්ශනිකයෙකු හා සමාජ විද්‍යාඥයෙකු ලෙස කාල් මාක්ස් සැලකිය හැකිය.
1867 දී මාක්ස්, “ප්‍රාග්ධනය” නාම් කෘතියේ පළමු කාණ්ඩය ප්‍රකාශයට පත්කලේය. කෙසේ නමුත් මාක්ස්ගේ දර්ශනයට පරිණාමවාදි මුහුණුවර පදනම විය.
සිද්ධාර්ථ කුමරු ජීවිතයේ ස්වභාවය, දුක ගැන, අවලෝකනය කරමින් හිඳ තමාට පමණක් නොව සියලු ලෝක සත්වයින්ගේ යහපත උදෙසා බුද්ධත්වය ලබා ගත යුතු යයි තීරණය කරමින් මාළිගයෙන් නික්ම යාමට සැරසුනේය. ඔහුට පු‍තෙකු ලැබුණු ආරංචිය ඇසු විට “රාහු ජාතෝ බන්ධනම් ජාතම් - රාහු ඉපදුනි - බාධාවක් මතු වී ඇත” යනුවෙන් මතුලේය.
බුදුන් වහන්සේ තමන් වහන්සේ වැඩ සිටි නීග්‍රෝධ උයනට පැමිණ මෙසේ සිතූහ. “ඔහු පියාග් උරුමය ලබා ගැනීමට කැමැත්තෙන් සිටී. එහෙත් එය නොයෙක් කම්කටොලු, කරදර වලින් පිරුනේ වෙයි. මම ඔහුට මා විසින් ලබා ගත් නිවන පිළිබඳව අවබෝධ කර දී ඔහු ලෝකෝත්තර සුවයේ හිමිකරුවකු කරමි”.
දන් වලඳා නිම වූවායින් පසු “මගේ උරුමය මට දුන මැනවි” යයි කියමින් රාහුල කුමරු බුදු හිමියන් පසු පස ගියේය. කිසිවෙක් ඔහු වැලැක්වූයේ නැත. බුදුන් වහන්සේද බාධා නොකළහ. රාහුල කුමරු තම පියා දෙස බලා “බුදු හිමියනි, මට ඔබේ සෙවනැල්ල පවා සුව දායකයැ” යි කීවේය.
ගිහි පුද්ගලයෙකු තම බිරිඳ ගෙන් හා දරුවන් නිසා ලබන සතුට “මෘදු බාධා” ලෙස ධම්ම පදයෙහි විස්තර වේ. මෙම බාධාවන් කෙනෙකු ජීවිතයට බැඳීම තම අදරණීයයන් වෙත බැඳීම ඔවුන්ගේ වෙන් වීම පමණක් නොව හුදෙක් ඊට වඩා ගැඹුරින් සංසාර චක්‍රය වෙත බැඳීමක් වෙයි.
ඒ අනුව ළදරුවාට රාහුල යයි නම් තැබිණ. ‘රාහුල’ යන්නෙහි තේරුම බාධාව යනුයි. ළදරුවා, ඔහුගේ බිරිඳවන යශෝධරාවන්ට සහ ගෘහ ජීවිතය කෙරෙහි බැඳ තබන බැම්මකි යන අර්ථයෙන් ළදරු කුමරුට ‘රාහුල’ යන නම තැබිනි.
රාහුල කුමරු සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන්ගේ සහ යශෝධරා කුමරියගේත් එකම පුතණුවන්ය. සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන් බුදු බව පතා ගිහිගෙයින් නික්මුණු දිනයේම රාහුල උපන්නේය.
වර්තමාන ඉන්දියාවේ සහ නේපාලයේ ඉන්දීය භාෂාවල රාහුල් යන නම සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා වන නමක් බවට පත්ව ඇත. එය පළමුවෙන්ම නිවැරදි අර්ථයෙන් භාවිතා වන්නට ඇත්තේ පෙර කී කුමාරයාට වන්නට ඇත.
ශ්‍රී ලංකාවේ වගාකර තිඛෙන බිම් ප්‍රමාණයෙන් වැඩි කොටසක ඇත්තේ වී ය. එය අප රට ප්‍රධාන ආහාර භෝගයද වේ ජලාශ්‍රිත තැනිතලා බිමි හා දියළු පසක් ද පැළ වැඩෙන කාලයේ අඟල් 60ක පමණ වාර්ෂික වර්ෂාපතනයක් ද කරල් පැසෙන කාලයේ පැරන්හයිට් 80ක සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වයක් ද තිබිම වී වගාවට අවශ්‍ය ප්‍රධාන භූගෝලීය සාධක ෙවි. මෙයින් ද වී පැළයේ වැඩිමට අවශ්‍ය ප්‍රධාන සාධකය වන්නේ හොදින් පැතුරුණු වර්ෂාපතනයයි. වර්ෂාපතනය අඩු ඇතැමි ප්‍රදේශයන්හි වී වගාව සඳහා නෙයෙක් ජල සම්පාදන ක්‍රම උපයෝගි කරගෙන ඇත්තේ මේ නිසාම වේ.
වී වගාවේ දී ගොයම් පැළයට අමතරව කුඹුරෙහි දක්නට ලැඛෙන ඕනෑම පැළෑටියක් වල් පැළෑටියක් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ . වල් පැළ පාලනය සිදු කිරීම පිළිබඳ සැලකිලිමත් විය යුත්තේ වී වගාව ආරම්භක අවස්ථාවේ සිටමය. එබැවින් වගා ආරම්භයට පෙර සිටම සාර්ථක වල් පැළ පාලනයක් සිදු කර ගැනීමට නම් කුඹුරෙහි ඇති විවිධ වල් වර්ග කුමන ප්‍රමාණයකින් තිබේද යන්න පිළිබඳ මනා අවබෝධයක් තිබිය යුතුය.
ශ්‍රී ලංකාවේ පහත රට තෙත් කලාපය හා වියළි කලාපය හැරුණු විට මහත් පරිශ්‍රමයක් යොදා වී වගාව කරගෙන යනු ලබන අනෙක් ප්‍රදේශය නම් මෙරට කදු රටයි. මෙහි වී වගාව කරගෙන යනුයේ කදු බෑවුම් කපා සාදාගන්නා ලද හෙල්මලූ නැතහෙත් පඩි පෙළක ආකාරයේ ලියදිවලය. ජල හිගය පිළිබඳව කිසිදු ප්‍රශ්නයක් ඇතිනොවන මෙහි වී වගාෙවි සාර්ථකත්වය කරා වර්ෂා ජලය හා උල්පත් ජලය මහත්පිටුවහලක්ව පවති.
වරින්වර ඇතිවන ගංවතුර, කෘමි රෝග හා කෘමි වසංගත යනාදිය තෙත් කලාපයේ වී ගොවිතැන කෙරෙහි බලපා ඇති ප්‍රධාන බාධකය වේ. එහෙත් අවුරුද්ද මුළුල්ලේ අධික වර්ෂාපතනයක් ලැඛෙන හෙයින් මෙහි ඉහත කී කන්න දෙකම වැඩ කරන්නේ වැසි ජලයෙනි. කෙසේ වුවද දේශගුණික අයෝග්‍යතාවන් නිසා මෙහි වී ගොවිතැනින් ලැඛෙන අස්වැන්න වියළි කලාපයේ වී අස්වැන්නට වඩා සාපේක්ෂ වශයෙන් අඩුව ඇත.
ලක්‍ෂණ : මෙය වාර්ෂික පන් ශාකයකි. සෙ.මී. 20-70 පමණ උසට ඍජුව මෙම පැළෑටිය පඳුරක් ලෙස වැඩේ. මෙහි කඳ දුර්වලය අතර පාදස්ථයේ හට ගන්නා පත්‍ර සෙ.මී. 3.5 ක් දක්වා දිග වන අතර මි.මී 1-2.5 ක් පළලය. තවද මෙහි පත්‍ර කොපු එකිනෙකට පුළුල් ලෙස වසාලමින් පිහිටයි. කෙඳන් හට ගන්නා පත්‍රතල ඉතා කෙටිය. මේවා බීජ මඟින් ප්‍රචාරණය වේ. කුඹුරෙහි වැඩෙන ප්‍රධාන ඝනයේ වල් පැළෑටියකි.
ලක්‍ෂණ : මෙය බහු වාර්ෂික පන් ශාකයකි . සෙ.මී. 15-20 පමණ උසට වැඩේ . කඳ ඍජුය . අතු ඛෙදී නොමැත . කඳ ත්‍රිකෝණාකාර හැඩයක් ගනී . මෙහි පත්‍ර තද කොළ පැහැයක් ඇති රේඛීය පත්‍ර වේ . ප්‍රධාන වශයෙන් මේවා ආකන්ධ මඟින් ප්‍රචාරණය සිදු කරයි. බීජ මඟින් ද කලාතුරකින් ප්‍රචාරණය සිදු වේ . ගොඩබිම සහ ජල හිඟ කුඹුරුවල බහුලව දක්නට ලැබේ .
ලක්‍ෂණ : මෙය වාර්ෂික පඳුරු සහිත තෘණ ශාකයකි. සෙ.මී. 30-100 උසට ශක්තිමත් පඳුරක් ලෙස වැඩෙන ජලජ හෝ අර්ධ ජලජ ශාකයකි . ශාකනය වන පාදයෙන් සිහින් දිග කඳන් හට ගනී. මෙහි මි.මී. 0.8 ක් පමණ දිග ඉලිප්සාකාර හැඩයෙන් යුතු ධාන්‍යයකි. මේවා බීජ මඟින් ප්‍රචාරණය වේ. මෙම වල් පැළෑටිය තෙත් කලාපයේ කුඹුරුවල බහුලව දැකිය හැක.
ලක්‍ෂණ : මෙය වාර්ෂික පන් ශාකයක් ලෙස හැඳින්වේ. ඍජු පඳුරු සෙ.මී. 30-50 පමණ උසට වැඩෙන පැළෑටියකි. මෙහි පත්‍ර රේඛීය භාවයේ සිට පත්‍රාකාර විය හැක. තවද මෙහි පුෂ්ප මංජරිය විවෘත හෝ ලඟින් ඇසිරුණු එකකි. මෙම වල් පැළෑටිය බීජ මඟින් ප්‍රචාරණය වේ. මෙය තෙත් පරිසරය සහිත ගොඩබිම් සහ කුඹුරුවල බහුලව දක්නට ලැබේ.
ලක්‍ෂණ : මෙය වාර්ෂික පන් ශාකයකි. ඍජුව සෙ.මී. 10-30 ක් උසට වැඩෙන ශාකයකි. කඳ සිලින්ඩරාකාරය. මෙහි පත්‍ර සියල්ලම පාදස්ථයෙන් පටන් ගනී. මේවා බීජ මඟින් ප්‍රචාරණය වේ. මේවා කුඹුරු ආශ්‍රිතව ඉතා බහුලව වැඩේ. මෙම වල් පැළෑටිය වී අස්වැන්න අඩු වීම අධික ලෙස බලපායි. මෙය වියළි සහ තෙත් කලාපවල දක්නට ඇත.
මේ සමග ශ්‍රී ලංකාවේ වී වගාකරන ප්‍රදේශ දැක්වෙන සිතියමක් දක්වා ඇත. ගංගා පිටාර තැනි හා වැවි ආශ්‍රීත ප්‍රදේශ වී ගොවි තැන සඳහා වැඩියෙන් යොදා ගෙන ඇති බව ඉන් පැහැදිලි වේ. එයට හේතුව අවුරුදුපතා ගංගා පිටාර ගැලීමෙන් පස සාරවත් වීමත් ජල පහසුව සැලසීමත්ය.
ලක්‍ෂණ : මෙය වාර්ෂික තෘණ ශාකයකි. පැතලි වී ගිය කඳේ පාදය කොටස දම් පැහැයක් ගනී. මෙහි පත්‍ර තලය සිහින්ය. මෙය ලාබාල අවධියේ දි ගොයම් පැළයට සමානය. මෙනිසා හඳුනා ගැනීමට අපහසුය. මෙම වල් පැළෑටිය බීජ මඟින් ප්‍රචාරණය වේ. මේවා ජලය හොඳින් බැස යන කුඹුරුවල දක්නට ලැබේ.
ලක්‍ෂණ : මෙය බහු වාර්ෂික තෘණ ශාකයකි. මෙහි පත්‍ර තලය සුළු වශයෙන් කෙඳි ඇති අතර පාදස්ථයේ සිනිඳු ශල්ක පත්‍ර ඇත. භූගත කඳන් ලෙස පවතින රයිසෝම මඟින් මේවා ප්‍රචාරණය වේ. මෙම වල් පැළෑටි ජල හිඟ කුඹුරුවල බහුලව දැකිය හැක.
ලක්‍ෂණ : මෙය බහු වාර්ෂික තෘණ ශාකයකි. මෙයට බිම දිගේ පැතිර වැඩෙන ධාවක කඳක් සහිතය. මේවා බීජ සහ ධාවක කොටස් මඟින් ප්‍රචාරණය වේ. ජලය හොඳින් බැස නොයන අධික මඩ සහිත කුඹුරුවල මේවා දැකිය හැක.
ලක්‍ෂණ : මෙය වාර්ෂික තෘණ ශාකයකි. සෙ.මී. 50-100 අතර උසට ඍජු සවිවර පඳුරක් ලෙස වැඩේ. මේවා කුඹුරුවල පඳුරක් ලෙසින් වැඩේ. මෙය බීජ මඟින් ප්‍රචාරණය වේ. මේවා මඩ සහිත කුඹුරුවල බහුලය.
ලක්‍ෂණ : සෙ.මී. 30-60 දක්වා උසට වැඩෙන පඳුරු සහිත පාදස්ථයෙන් අධික ලෙස ශාකනය වන්නා වූ වාර්ෂික තෘණ ශාකයක් ලෙස මෙය හැඳින්විය හැක . මේවා බීජ මඟින් ප්‍රචාරණය වේ .
ලක්‍ෂණ : මෙහි කඳ කොළ පැහැයක් ගන්නා අතර ගැටවල රෝම පිහිටයි. මේවා බීජ මඟින් ප්‍රචාරණය වේ. මෙය ජලය අඩු වීමත් සමඟ කුඹුරුවල බහුලව දක්නට ලැඛෙන වල් පැළෑටියකි.
එහි බලපෑම බ්‍රිතාන්‍ය සහ ඇමරිකානු ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය, සැරසිලි කලාවන්, කැබිනෙට්ටු සෑදීම සහ විලියම් රොබින්සන් හා ගර්ට්රූඞ් ජැකිල් ආදීන්ගේ උද්‍යාන අලංකරණය දක්වා ව්‍යාප්ත විය. එහි කැපී පෙනණු චරිත අතර විලියම් මොරිස්, චාල්ස් රොබට් ඈෂ්බි, ටී. ජේ. කෝබන්, සැන්ඩර්සන් වෝල්ටර් කේන්, නෙල්සන් ඩෝසන්, ෆීබි ඇනා ට්‍රැක්වියර්, හර්බට් ටියුඩර්, බක්ලෑන්ඞ් චාල්ස්, රෙනේ මැකින්ටොෂ්, ක්‍රිස්ටෝපර් ඩ්‍රෝසර්, අර්නස්ට් ජිම්සන්, එඞ්වඞ් ෂ්රූඩර් පියර්, ෆ්‍රෑන්ක් ලොයිඞ් වේට්, ගුස්ටාව් ස්ටික්ලි, චාල්ස් වෝසෙ, ක්‍රිස්ටෝපර් වෝහෝල් ආදීන් විය.
එක්සත් ජනපදය ඇමරිකානු අත්කම් හෝ අත්කම් ශෛලිය හෝ යනුවෙන් යොදාගන්නා විට බොහෝවිට අදහස් කෙරුණේ ආට් නුවෝ ආධිපත්‍ය දැරූ කාළ පරිච්ඡේදය සහ ආට් ඩෙකෝ ප්‍රබලව පැවති කාල පරිච්ඡේදය අතර කාලයේ පැවැති ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය, අභ්‍යන්තර අලංකරණය සහ සැරසිලි කලාවයි. මෙම කාලය දළ වශයෙන් 1910 සිට 1925 දක්වා විය.
අධ්‍යයනයන් ඉතාලියානු පුනරුද යුගය දක්වා දිවයයි. කලා ඉතිහාසඥයෝ මයිකල් ආන්ජලෝගේ අධ්‍යනයන් සමහරක් සංරක්‍ෂණය කොට ඇත. මෙයින් එක් අධ්‍යයනයක් සිස්ටීන් දේවස්ථානයේ සීලිමේ ඉතිරිව පවතී. අධ්‍යයනයේ පදනම ලෙස පිරිමි නිරූපකයකු යොදාගනු ලැබ තිබුණද අවසාන කෘතියේ චිත්‍රණය කර තිබුණේ කාන්තා රුවකි. මෙවැනි අධ්‍යනයන් තුළින් විශිෂ්ට සිත්තරුන් සිය නිර්මාණය ක්‍රමක්ක්‍රමයෙන් ගොඩනංවා ඇති ආකාරය පිළිබඳව අදහසක් ලබාගත හැකිවෙයි.
කලා සහ අත්කම් ව්‍යාපාරය 19 වැනි සියවසේ අවසන් වසර කිහිපය සහ 20 වැනි සියවසේ මුල් කාලය තුළ බිහිවූ බ්‍රිතාන්‍ය සහ ඇමරිකානු සෞන්දර්යවාදී ව්‍යාපාරයකි. ජෝන් රස්කින්ගේ ලිවීම් තුළ අන්තර්ගත වූ රෝමාන්තික පරිමාදර්ශීකරණයෙන් ප්‍රබෝධයට පත්වූ ශිල්පීහු සිය පුද්ගලික අත්කම් සම්බන්ධයෙන් අභිමානයට පත්ව මෙම ව්‍යාපාරය ආරම්භ කරන ලදී. එහි උච්චතම කාලය 1880 සිට 1910 දක්වා විය.
නූතනවාදයෙන් පසු ලලිත කලා ක්ෂේත්‍රය ඡායාරූප ශිල්පය, චිත්‍රපට, ප්‍රසාංගික කලාව, සංකල්පීය කලාව, සහ වීඩියෝ කලාව යනාදිය අන්තර්ග්‍රහනය කරගනිමින් ක්ෂේත්‍රයක් බවට පත්වී ඇත.
කලාව යනු කුමක්ද යන්න සංස්කෘතිය අනුව මෙන්ම එක් එක් යුගය අනුවද වෙනස්වන්නකි. උදාහරණයක් ලෙස 1970 ගණන් වනතුරු කලා කවයන් සහ සාමාන්‍ය ජනයා ව්‍යවහාරික කලාව කලාකෘතීන් ලෙස නොසලකන ලදී.
20 වැනි සියවසේ සංකල්පීය චිත්‍ර කලාවේ ප්‍රබෝධයක් ඇති කිරීමට මෙම අධ්‍යයනයන් හේතුවිය. මෙහිදී නිර්මාණාත්මක ක්‍රියාවලියම කලා කෘතියේ විෂය වස්තුව බවට පත්විය. අධ්‍යයනයේදී වැඩි වැදගත්කමක් මෙම ක්‍රියාවලිය කෙරෙහි යොමුවන බැවින් නරඹන්නාට කලාකෘතියක් ලෙස භෞතික යමක් ඉතිරි නොවේ.
ලලිත කලාව තුළ කලා කෘතියක් යනු හුදු ප්‍රායෝගික ක්‍රියාකාරකමක් සිදුකිරීම සඳහා නොව එය තුළම වන සුන්දරත්වයක් හෝ සංකේතිය ප්‍රකාශනයක් අර්ථයක් සහිතව නිර්මාණය කරනු ලැබූ ගීතයක්, පොතක්, චිත්‍රපටයක්, වීඩියෝ ක්‍රීඩාවක්, මුද්‍රණයක්, මූර්තියක් හෝ සිතුවමකි.
පොදු නීතියට එරෙහිව නොව පොදු නීතියේ දැඩි බව හා පාර්ශවයන් අතර පවත්නා ආර්ථික හා සමාජ පරතරය හේතුවෙන් පීඩාවට පත්වන පාර්ශවකරුවන්ට සහන ලබාදීම සඳහා සාධාරණත්වය ක්‍රියාත්මක වන බව මෙම ආප්තයෙන් අදහස් වේ. චාන්සලර් යුගයේ දී පවා සාධාරණත්ව ප්‍රතිකර්ම මඟින් පොදු නීතිය අභිබවා යන තීරණ ලබානොදුන්නේය. එහිදී චාන්සලර්වරයා පොදු නීති අධිකරණ තීරණ අහෝසි නොකළ අතර
හෘදසාක්‍ෂියට පටහැනිව වාසි ලැබූ පුද්ගලයාට හෘද සාක්‍ෂියට අනුව කටයුතු කිරීමට බල කරන තීන්දුවක් පමණක් නිකුත් කරන ලදී. මේ අනුව මෙම ආප්තය මඟින් අදහස් වන්නේ යම් නඩුවක සිද්ධිමය සාධක වලට පොදු නීතියේ රීතියක් අදාළ වන විට සාධාරණත්වය එවැනි රීතියක් කිසිසේත් ම මගහැර නොයන බවය.
සාධාරණත්වයේ රීති ඉතාම නම්‍යශීලී සංකල්පයක් ලෙස වර්ධනය වුවත් මෙමඟින් දුන් කිසිදු අධිකරණ තීරණයක් නීති ඉතිහාසය තුළ වාර්තාගත නොවීය. වර්තමානයේ අධිකරණ වල සාධාරණත්ව සංකල්පය යටතේ එන නඩු තීරණ වාර්තාගත වේ. මෙම වාර්තාකරණයේ දී සාධාරණත්ව රීති තුළ සාධාරණත්වය පිළිබඳ ආප්තයන් බිහි විය. එනම් මග පෙන්වන ආප්තෝපදේශයන් ය. සාධාරණත්වයේ තිබිය
යුතු ආප්තයන් ගණන ප්‍රායෝගිකව දැක්විය නොහැකි නමුත් සාමාන්‍යයෙන් සාධාරණත්වයේ ආප්තයන් 12 ක් අධ්‍යයනය කරයි. මෙම ආප්තයන් අධ්‍යයනයේ වැදගත්කම නම් අනෙකුත් නීති පද්ධති සමඟ සංසන්දනය කිරීමෙන් එදිනෙදා ජීවිතයේදී පවා ප්‍රයෝජනයට ගතහැකි වීමය.
යම්කිසි වරදක් සඳහා අධිකරණයකින් ප්‍රතිකර්මයක් යෙදීමට හැකි නම් ඒ සඳහා ප්‍රතිකර්මයක් නොකර හැරීමට සාධාරණත්වය ඉඩ නොහරින බව මෙම ආප්තයෙන් ප්‍රකාශ වේ. එමෙන්ම මේ යටතේ ලබාදෙන තවත් සහනයක් නම් යථා තත්වයට පත්කරලීමේ ප්‍රතිකර්මයයි. එනම් සමහර ගිවිසුම් කඩ කිරීමේ දී වන්දි ගෙවීමට අමතරව එම ගිවිසුම ඇති කරගැනීමට පෙර අදාළ පාර්ශවයන් මුලින් සිටි තත්වයට යළි පත්කරලීමයි.
"සාධාරණත්වය යනු ‍නෛතික යුක්තියේ වැරැදි නිවැරැදි කිරී‍මේ ක්‍රමයකි. නෛතික රීතීන් විශ්වීය රීතීන් වුවත් මානව හැසිරීම සඳහා සෑමවිටම සාමාන්‍යයෙන් බලපාන පොදු නීතිය ගොඩනගා තැබිය නොහැකිය. එබැවින් ඒ ඒ අවස්ථාවට අනුව නෛතික රීතීන් දෝෂ සහගත විය හැකි අතර එය වළක්වාලමින් දෙන සහනය සාධාරණත්වය ‍‍වේ."
සාධාරණත්වයේ පදනම වන්නේ පුද්ගලයන්ට එරෙහිව වන සෑම හානියකටම ප්‍රතිකර්මයක් ලබාදීමය. මෙම ආප්තය යටතේ දේපලක් සම්බන්ධව පූර්ණ අයිතිය එම දේපලෙහි හිමිකරුට හිමි වේ. එම දේපල වර්ධනය කිරීමේ අයිතිය මෙන්ම විනාශ කිරීමේ අයිතිය ද එම හිමිකරු සතු වේ.
සාධාරණත්ව අධිකරණයක යුක්තිය පසිඳලීමේ දී විනිසුරන්ගේ හෘද සාක්‍ෂියට අනුව අභිමතානුසාරී බලයක් ක්‍රියාත්මක වන බව මින් අදහස් වේ.
අලුතෙන් අගමැති පදවියට පත් වූ ඇහැළේපොල, පිළිමතලාවගේ බෑණාය. ඔහු විසින් සංවිධානය කරන ලද කැරැල්ල රජු විසින් මැඩ පැවැත්වීමෙන් පසු ඇහැළේපොල කොළඹට පලා ගොස් බ්‍රිතාන්‍යයන් හා සම්බන්ධ වූයේය. ඔහුට යටත් වන ලෙස රජතුමා දන්වා සිටියේය. සති තුනක් ගත වීමෙන් පසුව ද ඔහු යටත් නොවීම නිසා කෝපයට පත් රජු ඔහුගේ මුළු පවුලම මරා දමන ලෙස නියෝග කළේය. මෙම දඬුවම ගැන විස්තර රට පුරා පතල කරන ලද්දේ ඒ ගැන ශෝක වූවන් විසිණි. කෙසේ වුවද මෙම තොරතුරුවල නිරවද්‍යතාවය ප්‍රශ්නකාරීය.
ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජතුමා ශ්‍රී ලංකාවේ රාජධානිය ඉංග්‍රීසීන්ට යටත්වීමට පෙර එහි අවසාන රජතුමා විය. ඔහු ශ්‍රී රාජාධිරාජසිංහ රජුගෙන් පසු 1798 දී සිහසුනට පත් විය. ඛ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් මහනුවර යුද්ධය අවසානයේදී ඔහු පරාජය කොට පහ කරන ලදි. දකූණු ඉන්දීය තෙළිඟු සම්භවයක් ඇති ඔහු සිංහලේ නායක්කාර රාජ වංශයට අයත් විය. කන්නසාමි නම් වු මොහු 1798 දී සිංහාසනාරූඪ වන විට අභිෂේකය සඳහා ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ නම තෝරා ගන්නා ලදි. ඔහු ලංකාවේ නායක්කාර රජ පෙළපතෙහි අවසාන රජු විය.
රාජාධි රාජසිංහගෙන් පසු රජකමට පත්වීම සඳහා තවත් අයෙකු සිටියේය. ඔහු උපේන්ද්‍රම්මා බිසවගේ සහෝදරයාය. ඔහුට රජ කමේ උරුමයට වැඩි අයිතියක් තිබිණ. කෙසේ වෙතත් අගමැති පිළිමතලාවේ, දකුණු ඉන්දීය කුමාරයා රජකමට තේරුවේය. වාර්ථාවන අන්දමට ඔහු එසේ කළේ විශාල සැලසුමක් හිතේ දරා ගෙනයි. එනම් සිහසුන අනියම් වශයෙන් ලබා ගෙන ඔහුගේම වූ නව රජ පරපුරක් පවත්වාගෙන යාමය. රජකමට පත් වීමෙන් පසු තරුණ රජුට කුමණ්ත්‍රණ ගණනාවකට මුහුණ දීමට සිදු විය.
මොහු රාජාධිරාජ සිංහ රජුගේ බිසව වූ උපේන්ද්‍රම්මාගේ සොහොයුරියගේ පුතා. වයස අවුරුදු 18 දී ඔහු මහනුවර රාජධානියේ රජු ලෙස අභිෂේක ලද්දේය. ඔහු මහනුවර නායක්කර් රජ පරපුරේ අන්තිමයා වූවා මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේද අන්තිම රජු විය. ඔහුගේ පාලන කාලය තුළ ලංකාවේ අනිකුත් පෙදෙස්වල ද බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතය ස්ථාපනය විය.
අමරදෙව සංගීතය කෙරෙහි යොමු කරන්නේ මොරටුමුල්ල වඩු කාර්මික විද්‍යාලයේ වයලීන නිපදවන්නෙකු හා අලුත්වැඩියා කරන්නෙකු වූ ඔහුගේ පියා විසිනි. අමරදේව, කුඩා කළ තම මවගේ ස්තෝත්‍ර ගායන වලට හිතුමනාපයේ වයලීනයේ තත් හඬවන්නට පුරුදුව සිටියේය.ඔහුගේ වැඩිමහල් සොහොයුරා විසින් ඔහුට ඉන්දියානු ශාස්ත්‍රීය සංගීතය උගන්වනු ලැබීම අමරදෙවගේ සංගීත ජීවිතය ඔපවත් වීම සදහා පවුලෙන් ලද තවත් පිටුවහලක් විය. ඔහුට වයස අවුරුදු හත වන විට ජපන් ටින් වයලීනයක් පියාගෙන් ලද ත්‍යාගයක් වශයෙන් ඔහුට හිමිවේ.
පිලිපීන රමෝන් මග්සයිසායි සම්මානය , ඉන්දියානු පද්ම ශ්‍රි සම්මානය සහ ශ්‍රි ලංකාවේ කලාකීර්ති ජනාධිපති සම්මානය , මෙන්ම දේශමාන්‍ය සම්මානය ආදී සම්මාන රැසක් දිනා ගැනීමටද අමරදේව සමත් වෙයි. එමෙන්ම 1967, යුනෙස්කෝ මැනිලා සිම්පෝසියම සහ, "ගවුමි සලාම්" නම් වූ මාලදිවයින් ජාතික ගීය සදහා 1972 දී බ්‍රිතාන්‍ය එළිසබෙත් රැජිනගේ ආරාධනයෙන් යුතුව තනුව නිර්මාණයට දායක වීම ආදියෙන්, ඔහු ජාත්‍යාන්තරය තුළ ලාංකේය අනන්‍යතාව සැළකොට සිටියේය.
තම ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය නිමා කිරීමෙන් අනතුරුව ඉංග්‍රීසි භාෂාව සදහා ලද ශිෂ්‍යත්වයකින් පානදුර ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලයට ඇතුළත් වීමේ හැකියාව අමරදේවයන්ට ලැබේ. එහිදී විදුහල්පති ඩැනිස්ටර් තෝමස් ප්‍රනාන්දු මහතා සමග දැන හැඳුනුම් කමක් ඇති කරගන්නා ඔහු, ඩී.ටී. ප්‍රනාන්දු මහතාගේ උපකාරීත්වයෙන් කළුතර විද්‍යාලයටත් ඉන් අනතුරුව, බලපිටිය සිද්ධාර්ථ විද්‍යාලයටත් ඇතුළත්ව අධ්‍යාපනය ලැබීමේ අවස්ථාව උදා කර ගනියි.
වඩු කාර්මිකයෙකු වූ වනක්කුවත්ත වඩුගේ දොන් ජිනෝරිස් පෙරේරා සහ බාලාපුවඩුගේ මැගී වෙස්ලිනා මෙන්ඩිස් යන මවුපිය යුවලට දාව, මොරටුව ප්‍රදේශයේදී අමරදේව උපත ලබන්නේ සත් දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලේ බාලම දරුවා ලෙසටයි. තම පියා බෞද්ධයෙකු වීමත් මව කතෝලික තැනැත්තියක් වීමත් නිසා බෞද්ධ හා කතෝලික හර පද්ධතීන් මිශ්‍රවුණු පවුලක ජීවත් වීමේ හැකියාව නිතැතින්ම අමරදේවට ලැබෙයි.