polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
සඳහන් බඳන ලෙස ඉංග්රීසි දන්නා, සම් පටි විසින් වම් අත වටා නළල හා තුවාලය අනුයුක්ත බයිබලානුකුල පද අඩංගු හතරැස් සම් පෙට්ටි දෙකක් වේ. ඔවුන් නිරීක්ෂණය යුදෙව් මිනිසුන් අතර සමහර යුදෙව් කාන්තාවන් විසින් සතියේ දිනවල උදෑසන යාච්ඤා අතරතුර පැළඳ ඇත.
ඒ කිටෙල්ගේ , සුදු දණහිස-දිග , මහ නිවාඩු දින යාච්ඤා නායකයන් සහ සමහර නිරීක්ෂණය සාම්ප්රදායික යුදෙව්වන් විසින් පැළඳ ඇත. ගෘහ මූලිකයා සමහර ප්රජාවන් තුළ පාස්කු දී කිටෙල්ගේ ඇඳීමට සඳහා එය සාම්ප්රදායික වන අතර, සමහර දෑවැද්දට විවාහ වහලක් යට එක් ඇඳීමට. යුදෙව් පිරිමි වන තැන්පත් කරන හා ඇතැම් විට ද කොටසක් වන කිටෙල්ගේ ඇත.
ජීවන චක්රය සිදුවීම් හෝ කොටසේ චාරිත්ර, යුදෙව් අනන්යතාව ශක්තිමත් හා සමස්ත ප්රජාව වෙත ඔහු / ඇය බැඳීමට සේවය කරන බව යුදෙව්වෙක් ජීවිත කාලය පුරාම සිදු වේ.
බ්රිට් - ඔවුන්ගේ ජීවන අට වන දින චර්මච්ඡේදනය පිළිබඳ පතා හරහා ගිවිසුමට පිරිමි ළදරුවන් පිළිගැනීමේ. මෙම දරුවා ද මෙම උත්සවය සඳහා ඔහුගේ හෙබ්රෙව් නම ලබා දී ඇත. හෝ බ්රිට් පන්දුවට පහර නම් සිසුවියන් සඳහා සමාන්තර චාරිත්රයක් ලෙස රිසි ඒ නාමකරණ උත්සවය, සීමිත ජනප්රියත්වය භුක්ති විඳියි.
නීතිඥ හා - කාන්තා යුදෙව්වෙක් දොළොස් වන විට කුඩා කාලයේ සිට නොසලකා හැරියොත් ඔවුන් වැඩිහිටි ගැනීමට මෙම කොටසේ සිදු වී ඇති අතර පිරිමි යුදෙව්වෙක් ඕර්තඩොක්ස් සහ සමහරක් කොන්සර්වේටිව් සභා අතර වයස අවුරුදු දහතුනක් වේ. මෙම ප්රතිසංස්කරණ ව්යාපාරය තුල දී, ගැහැණු ළමුන් හා පිරිමි ළමුන් දෙදෙනා වයස අවුරුදු දහතුනක් ඔවුන්ගේ පන්දුවට පහර / බාර් ඇත. මෙම බොහෝ විට යාච්ඤා සභාවේ නායකත්වය සහ ප්රසිද්ධියේ තව්රාත් ක "කොටස" කියවීමට පමණක් ඕතඩොක්ස් සම්ප්රදාය පිරිමි, නව වැඩිහිටියන් සහිත අනුස්මරණය කර ඇත.
විවාහ - විවාහ අතිශය වැදගත් ජීව චක්රය සිද්ධියකි. විවාහ උත්සවයක් ප්රීතිමත් නිවසක් සංකේතවත් කරන යටතේ සිදු, හෝ විවාහ වියන්. මෙම උත්සවය අවසානයේදී, මනාලයා අරලියගහ විනාශ කිරීම සඳහා අඛණ්ඩ වැලපීමෙන්, හා යුදෙව් ජනතාවගේ විසිරීම සංකේතවත්, ඔහුගේ අඩි සමඟ වීදුරු බිඳ දමයි.
මරණය, ශෝකය - යුදෙව් ආගම බහු-වේදිකා ශෝක ප්රායෝගික ඇත. මෙහි දෙවන අදියර එම වේ, එය ගෙදර වාඩි සම්ප්රදායික හා මිතුරන් හා පවුලේ අය සැනසීමට තුළදී එම ලෙස හඳුන්වන අතර අය සඳහා , ඔවුන්ගේ දෙමාපියන් එක් අහිමි වී ඇති එහි මාස එකොළහ සඳහා නිරීක්ෂණය කරන ඔට්ටු , , තෙවන අදියර වේ.
යුදෙව් ආහාර නීති ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. ඔවුන් අනුව සකස් කළ ආහාර කොෂර් හැඳින්වෙන්නේ, සහ කොෂර් නොවන බව ආහාර ද හෝ ලෙස හැඳින්වේ. මෙම නීති පිළිපදින අය ජනතාව ව්යවහාර "නීත්යානුකූල තබා" නියමිත බව ඔහු වැඩිදුරටත් ප්රකාශ කළේය.
විශේෂ කොෂර්, මස් සහ කුකුල් මස් සලකා බව අවශ්යතාව අමතරව ලෙස හැඳින්වෙන ක්රියාවලිය තුළ ඝාතනය සෞඛ්ය සම්පන්න සත්ව ආ යුතුයි. නිසි සංහාරය පුරුදු තොරව වෙනත් ආකාරයකින් කොෂර් සත්ව පවා ඉටු කරනු ඇත. මරන්න ක්රියාවලිය සත්ව ඉක්මන් හා සාපේක්ෂව වේදනා රහිතව වීම අදහස් කර ගෙන ඇත. සතුන් තහනම් කොටස් ලේ, සමහර මේද, හා ස්නායු හා ඒ අවට ප්රදේශයේ ඇතුළත් වේ.
මෙම චාරිත්රය පවිත්රත්වය නීති වැදගත් උපප්රවර්ගය පමණි කාන්තාවන් ඔප් ඇති වූ ජනවාර්ගික හා සම්බන්ධ වෙනවා. මෙම නීති ද , තේරුම "වෙන්වීමක්" හෝ පවුලේ පවිත්රත්වය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. සම්ප්රදායිකව නිරීක්ෂණය යුදෙව්වන්ට අතිවැදගත් අංග, ඔවුන් සාමාන්යයෙන් ලිබරල් වටිනාකම් සහිත යුදෙව්වන් විසින් අනුගමනය නැහැ.
සම්ප්රදායික ඉතියෝපියානු යුදෙව්වන්, ප්රායෝගිකව සමාන වෙන වෙනම පැල්පත් හා ද, ඔප් වීම කාන්තාවන් තබා නිසා පන්සල විශේෂ ශුද්ධවන්තකම ඔවුන්ගේ පන්සල් ගැහැනුන් ඔප් ඉඩ දෙන්නේ නැහැ. ඊශ්රායෙල් විගමන හා වෙනත් යුදෙව් නිකායන් බලපෑම වැඩි යුදෙව් පිළිවෙත් අනුගමනය කිරීම, ඉතියෝපියානු යුදෙව්වන්ට හේතු වී තිබේ.
යුදෙව් ආගම වැනි සද්දුසිවරුන් ලෙස, - රබ්බිවරුන්ගේ නොවන යුදෙව් දෙවන අරලියගහ කාලය නිකායන් ඉතිරිව ලෙස තමන්ව නිර්වචනය කරයි. මෙම පමණක් හෙබ්රෙව් බයිබලය සහ ඔවුන් ලෙස බැලීම පිළිගන්නා ඔවුන් බලාධිකාරී ලෙස බයිබලානුකුල නොවන ලියවිලි පිළිගන්නේ නැහැ. බොහෝ දේ තිබුණත් සමහර යුරෝපීය තමන් යුදෙව් ප්රජාව කොටසක් ලෙස, සියල්ල දකින්නේ නැහැ.
සමාරියයන්ගේ , බටහිර බැංකුවේ / ෂෙකෙම් කලාපයේ හා සම්පූර්ණයෙන්ම ගෙරිසිම් කන්ද වටා පිහිටි ඉතා කුඩා ප්රජාවක් , ඉශ්රායෙල්හි ටෙල් අවිව් අසල, ඉශ්රායෙල් යකඩ යුගයට රාජ්යයේ ඊශ්රායෙල් පැවත තමන් සලකති. ඔවුන්ගේ ආගමික පිළිවෙත් ලිඛිත තව්රාතය ඔවුන් එකම බලාධිකාරී ශුද්ධ ලියවිල්ලෙහි ලෙස දෙස , පරිසමාප්ත පෙළ මත පදනම් වේ.
යුදෙව් ආචාර ධර්ම අනෙකුත් සදාචාර ප්රතිපත්ති , හෝ මධ්යම යුදෙව් ගුණදම් විසින් සම්ප්රදායන් මඟ පෙන්වීම කළ හැක. යුදෙව් සදාචාරාත්මක පිළිවෙත් සාමාන්යයෙන් එවැනි , යුක්තිය, සත්යය , සාමය, ප්රේමය , කරුණාව , නිහතමානිකම සහ ආත්ම ගෞරවය ලෙස වටිනාකම් සලකුනු කිරීමට අවබෝධ කර ගත හැකි ය. විශේෂිත යුදෙව් ආචාර ධර්ම වලට අධෛර්යය සිට පුණ්ය සහ වැලකී සිටින පුරුදු ඇතුළත් වේ. ලිංගිකත්වය හා වෙනත් බොහෝ කරුණු සම්බන්ධයෙන් නිසි ආචාර ධර්ම වලට යුදෙව්වන් අතර ආරවුලක් විෂයයන් ය.
බොහෝ රටවල ලිබරල් හෝ ප්රගතිශීලී යුදෙව් ආගම නමින් ප්රතිසංස්කරණ යුදෙව්, සාපේක්ෂව අනුව යුදෙව් ආගම නිර්වචනය , සදාචාර නීති නිරීක්ෂණය අතර තව්රාත් යන පිළිවෙත සහ උ නීති ප්රතික්ෂේප කරයි , සහ නබිවරුන්ගේ සදාචාරාත්මක ඇමතුමක් අවධාරණය කරයි. ප්රතිසංස්කරණ යුදෙව් ආගම යන ස්වභාෂා තුළ සමානව යාච්ඤා සේවය සංවර්ධනය හා යුදෙව් සම්ප්රදාය පෞද්ගලික සම්බන්ධයක් අවධාරණය කරයි කර ඇත.
ධර්මශාලාවල යාච්ඤාවෙන් හා අධ්යයන යුදෙව් නිවාස වේ. ඒවා සාමාන්යයෙන් යාච්ඤා , අධ්යයනය සඳහා කුඩා කාමර, සහ ප්රජා හෝ අධ්යාපන භාවිතය සඳහා බොහෝ විට ප්රදේශයේ සඳහා වෙනම කාමර අඩංගු වේ. ධර්මශාලාවල සඳහා කිසිදු මාලාවක් එහි පාලකයන්ගේ නිරුවතයි හා සිනගෝග ගෘහ නිර්මාණ හැඩයෙන් හා අභ්යන්තර මෝස්තර බොහෝ සෙයින් වෙනස් වේ. මෙම ප්රතිසංස්කරණ ව්යාපාරය වැඩි වශයෙන් පන්සල් ලෙස ඔවුන්ගේ ධර්මශාලාවල වෙත යොමු වන්න. සිනගෝගයක් සමහර සාම්ප්රදායික ලක්ෂණ වේ:
සදාකාලික ආලෝකය , යෙරුසලමේ දේව මාලිගාවේ නිතරම පත්තු පහන් රුක සිහිගන්වන්නේ ලෙස භාවිතා දිගටම පත්තු පහන හෝ පහන් කූඩු
හනුක්කා ද උත්සවය ලෙස හඳුන්වනු, 25 වන දින ආරම්භ වන බව දින අටක්-යුදෙව් නිවාඩු දිනයක්. මෙම නාට්ය උළෙල එසේ මත, උළෙල අට රාත්රී, පළමු රාත්රියේ එක් එක් එක් ආලෝක වූ ගින්නක් දැල්වීම විසින් යුදෙව් නිවාස නිරීක්ෂණය දෙවන රාත්රියේ දෙකක් සහ ඇත.
නිවාඩු දින හනුක්කා නම් කරන ලදී එය ඇන්ටිඕකස් වන එහි කෙලෙසා පසු අරලියගහ නැවත කැප සලකුනු නිසා. ආත්මිකව, හනුක්කා සඳහන් "තෙල් ආශ්චර්යය" සමරයි. තල්මුදය අනුව, අධිරාජ්යය පුරා මකබියස් නම් ජයග්රහණය පහත යෙරුසලමේ අරලියගහ නැවත කැප, එක් දිනක් සඳහා දේව මාලිගාවේ දී සදාකාලික දැල්ල තෙල් දැමීමට පමණක් ප්රමාණවත් කැප තෙල් ඇති විය. පුදුම සහගත කරුණ, තෙල් දින අටක් සඳහා පුළුස්සා - එය, නව තෙල් ඔබන්න සූදානම් කිරීම හා කැප වූ කාලය දිග හැකි විය.
හනුක්කා බයිබලයේ සඳහන් වී නැති අතර එය යුදෙව් ආගම තුළ ප්රධාන නිවාඩු සලකා නොහැකි විය, නමුත්, එය නත්තල් ලෙස එම කාලය පුරා වැටී අවධාරණය කර ඇති බව ජාතික යුදෙව් අවම කර ප්රධාන වශයෙන් නිසා, නවීන කාලයේ වඩාත් දෘශ්යමාන සහ පුළුල්ව සුප්රකට බවට පත් වී තිබේ ඊශ්රායෙල් රාජ්ය පිහිටුවීම නිසා.
" ගොඩක් ") නපුරු හාමාන්ගේ කුමන්ත්රණය සිට පර්සියානු යුදෙව්වන් ගැලවීම සමරයි බව ප්රීතිමත් යුදෙව් නිවාඩු දිනයක් , බයිබලානුකුල දී වාර්තා කර ඇති පරිදි, ඔවුන් සමූලඝාතනය කිරීමට උත්සාහ කළ එස්තර් පොත. එය එස්තර් පොතෙන් රාජ්ය පාරායනය , ආහාර සහ බීම අන්යෝන්ය දීමනා, දුප්පතුන්ට පුණ්ය , සහ උත්සවාකාර ආහාර වේලක් , සමන්විත වේ. පානීය වයින්, නමැති විශේෂ පේස්ට්රි පිරිනැමුවේ ආහාරයට ගැනීම, මුහුණු ආවරණ හා ඇඳුම් ආයිත්තම්, දී , හැඳ හා සැණකෙළි සහ පක්ෂ සංවිධානය , වෙනත් රේගු ඇතුළත් වේ.
' පලමු හා දෙවන විහාරස්ථාන විනාශ අනුස්මරණය ශෝකය හා නිරාහාරයේ දින වන අතර, පසු කාල වලදී , යුදෙව්වන් පිටුවහල් කිරීම ස්පාඤ්ඤයේ සිට.
යොම් හෙක්ටයාර් - මුලයන් හා යොම් ' නූතන නිවාඩු දින පිළිවෙලින් , යුදෙව් ජන සංහාරය භීෂනය සහ ඊශ්රායෙල් නිදහස ජයග්රහණයක් සැමරීම .
උත්සවය හා යාච්ඤා සේවා මධ්ය, ලෙස හඳුන්වන අතර, එය අනෙක් පොත් සම්බන්ධිත කියවීම් සමග තව්රාත් 'පොදු කියවීම ය. වසර තුල දී , මුළු තව්රාතය චක්රය , සරත් සෘතුවේ දී අධික ආරම්භ තව්රාතය සමග , කියවන්නට ලැබේ.
යුදෙව් ආගම , ප්රතිසංස්කරණ යුදෙව් ආගම වැනි, යුදෙව් නීතිය පැවැත්වීමට නැත, වැනි , සිහි අවශ්යයි, නමුත් ප්රතිසංස්කරණ මෙන් නොව, වතාවත් අනුගමනය කිරීමට ගහනය වන අතර ප්රජා සත්කාරක භූමිකාව අවධාරණය කරයි කියලා.
යුදෙව් අලුත් කිරීමේ අධ්යාත්මික හා සමාජ සාධාරණත්වය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන මෑත උතුරු ඇමරිකානු ව්යාපාරය , නමුත් යුදෙව් නීතිය ගැටළු විසඳීමට නොවේ. පිරිමි හා කාන්තා යාච්ඤා සමානව සහභාගි වෙනවා.
මානවවාදී යුදෙව් ආගම යුදෙව් අනන්යතාවය මාර්ග , යුදෙව් සංස්කෘතිය හා ඉතිහාසය අවධාරණය කරයි බව උතුරු ඇමරිකාව හා ඊශ්රායලයේ කේන්ද්ර කුඩා - නොවන ව්යාපාරය යි.
යුදෙව්වන් විසින් කණ්ඩායමක් සහ උපන් යුදෙව් හා යුදෙව් ආගම වැලඳගෙන ඇති අය ඇතුළත් වේ. 2012 දී , ලෝක යුදෙව් ජනගහනයෙන් මුළු ලෝක ජනගහනයෙන් 14% ක් පමණ ක් හෙවත් 0.2 දළ වශයෙන් ඇස්තමේන්තු කර තිබේ.සියලු යුදෙව්වන් 42 % ක් පමණ ඊශ්රායෙල් වාසය සහ තවත් 42% ක් යුරෝපයේ වෙසෙන ඉතිරි බොහෝ සමග, උතුරු ඇමරිකාවේ ජීවත් , සහ අනෙකුත් සුළු ජන දකුණු ඇමරිකාව, ආසියාව, අප්රිකාව, හා ඕස්ට්රේලියාව පුරා ව්යාප්ත විය.
යුදෙව් නිවාඩු දින විශේෂ එවැනි නිර්මාණය, හෙළිදරව් , උන් යුදෙව් ඉතිහාසයේ අවස්ථා සැමරීම වන, යුදෙව් දින දර්ශනයේ දින තුළ, මෙන්ම දෙවියන් වහන්සේ හා ලෝකය අතර ඇති සම්බන්ධය මහ තේමාවන් වේ.
සෝවාන් ඵලය ලබා ගන්නට පුළුවන් ස්වාමීන් වහන්සේලාට පමණක් නෙමෙයි. තවමත් ඉගෙන ගන්න අපිට වුනත්, රැකියාවක් කරන කාර්යබහුල ජීවිතයක් ගත කරන අයට වුනත්, විවාහ වී දරුවන් ලබා සිටින ඔබට වුනත් සෝවාන් ඵලය ලබා ගන්නට පුළුවන්. සෝවාන් වීමට අපගේ එදිනෙද කටයුතු අතහැර දමා මහන වීමට වත්, කැලෑ වැදී භාවනා කිරීමට වත් අවශ්‍ය නැහැ. නමුත් අද සමාජයේ කිසිම මිනිසෙකුට මේ පිළිබඳව අවබෝධයක් නැහැ. බුද්ධ කාලයේ සිටි විශාඛාව ඔබට මතකද?
ඇය හත් වන වියේදී සෝවාන් බව ලබා සිටියා. එමෙන්ම ඇය අවුරුදු 120 ක් ජීවත් වූ බවත් ඔබට මතක ඇති. ඇය විවාහ වන විටත් සෝවාන් ඵලය ලබා සිටියා. ඇයට දරුවන් ලැබෙන විටත් ඇය සෝවාන් වී සිටියා. එහෙනම් දැන් ඔබට තේරෙනවද සාමාන්‍ය ජීවිතයක් ගත කරගෙන වුනත් සෝවාන් බව ලබා ගැනීමට පුළුවන් බව. ඉතින් ඇයි අපි තවත් පරක්කු වෙන්නේ?
මේ ලිපිය කියවන ඔබත් පරිගණකයට හා අන්තර්ජාලයට ගොඩක් සමීපයි කියල මම දන්නවා. මොකද මමත් අන්තර්ජාලයට ගොඩක් කැමතියි. එත් ලස්සන ජීවිතයක් ගත කරන්න අපිත් කැමතියි නේද?
සෝවාන් වීම සඳහා අප විසින් අනුගමනය කල යුත්තේ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයයි. පංච උපාදානස්කන්ධය තුල පවතින ත්‍රිලක්ෂණය ඉගැනීම වැදගත්ය . ත්‍රිලක්ෂණය යනු
ඒකාන්තයෙන් ම නිවන අරමුණු කොට ඇත්තා වූ ලෝකොත්තර 'සිත් වූයේ වී නමුත් කුසල් නොවෙති.ආනන්තරික සමාධිය අකාලික විපාකය යයි කියනු ලබන මේ විපාක අව්‍යාකෘත ධර්මයෝ වෙති .මේ ඵල ච්ත්තයෝ කුණු කසල දවා අලු කොට .උණුසුම නිවීමට පැන් කල දෙකක් හෝ තුනක් වත් කිරීමක් මෙනි .මාර්ගයෙන් නසන ලද කෙලෙස් ඇති එම සන්තානයෙහි සන්සිදිම් වශයෙන් උපදනා බැවින් පටිප්පස්සද්ධි ප්‍රහාණිය යයි කියන ලද සන්සිදිම කරමින් ඉපිද නිරුද්ධ වීමෙන් පසු චිත්ත සන්තතිය නැවත භවාංග වේ .
මේ සෝවාන් ඵලස්ත ආයර්‍ය පුද්ගල තෙමෙ ධ්‍යානලාභී නම් මරණින් මතු කාම භූමියෙහි නෝ ඉපිද ලබන ලද ධ්‍යනයට අනුව රූපා රූප භූමීන්හි පටිසන්ධිය ලබා එහිදී ම ඉතිරි මාර්ග ඵල ලැබිමෙන් පිරිනිවන් පාන්නේ ය .
මේ ශුෂ්ක වදර්සශකයා විසින් ලබන්නාවු මාරගය ඒකාන්තයෙන් ම ප්‍රතම ධ්‍යානයට සමාන වූ ව්තක්ක විචාර පීති සුඛ එකග්ගතා යන ධ්‍යානාංග පසකින් යුත්ත වන්නෙ ය . එහෙයින් ශුෂ්ක විදරශ කයාට හෝ සමථ යානිකයාට හෝ නෝ මිදෙන්නේ මැයි .
සෝවාන් ඵලය යනු අවබෝදයක් වනබැවින් ඒ සඳහා බොහෝ ශිල සමාදානයන් අවශ්‍ය වන්නේ නැත. ඉහත සඳහන් සංයෝජන 3 දුරුකල ඕනෑම අයෙකුට සෝවාන් ඵලයට පැමිණිය හැක. සොවන්මගට පැමිණි ශ්රුතවත් ආර්ය ශ්‍රාවකයා අනවරතයෙන්ම පංච දුෂ්චරිතයෙන් වෙන්ව වාසය කරයි.
ශරිරය තුළ හැඟීම, දැනීම සහිත ස්ථිර ආත්මයක් හෝ භූතයෙක් වෙසේ යන මිත්‍යා විස්වාසය. ලෞකික වස්තූන් පිළිබඳ ඇති කරගන්න ඇල්ම.
රුපය මමය මාගේය යනුවෙන්ද වේදනාව, සංඥාව, සංකාර, විඥාන යන මේ පංචස්කන්දය ම මමය මාගේය යනුවෙන් ගැනීමද සක්ඛාය දිට්ඨිහි ල්ක්ෂණය වේ.
හේතු ඵල දහමට අනුව සක්ඛාය දිට්ඨිය දැඩිව ගැනීම නිසා ම අප මෙතෙක් සංසාරයේ දුක් විඳිමින් යන ගමන අවසන් කරගත නොහැකිව සිටින බව ප්‍රඥාවන්ත පුද්ගලයාට අවබෝධ කරගත හැක.
සෝවාන් වීමට අපගේ එදිනෙද කටයුතු අතහැර දමා මහන වීමට වත්, කැලෑ වැදී භාවනා කිරීමට වත් අවශ්‍ය නැත. ඒ සඳහා සෝතාපත්ති අංග පිරිය යුතු වේ. සාරිපුත්ත රහතන්වහන්සේ විසින් වාදාරා බුදුන් වහන්සේ විසින් නිවැරදි යැයි අනුමත කර ඇති පරිදි සෝතිපත්ති අංග පහත පරිදි වේ.
ශීල සමාදානය බුදුන් වහන්සේ ලෝකයට පහලවන්නටත් පෙර සිටම පැවතුනි. නිවනට මග වන්නේ ශීල සමාදානය නොව ඉන්ද්‍රිය සංවරයයි
බුදු දහමේ සෝතාපන්න හෙවත් සෝවාන් ඵලය ලැබීම යනු නිර්වාණය සඳහා ගමන් කරන මාර්ගයේ පළමුවැනි පියවරයි. සෝවාන් පුද්ගලයා යනු සක්ඛායදිට්ඨි, විචිකිච්ඡා සහ සීලබ්බත පරාමාස සංයෝජන ප්‍රහීන කළ පුද්ගලයා වේ.
සෝතාපන්න මාර්ගයේ ගමන් කරන්නා සංයෝජන 3 ක් බිඳ දමයි. මේ සංයෝජන 3 සම්පූර්ණයෙන් දුරු කළ කල්හි සෝවාන් මගට පැමිණිය හැකි වේ.
හැනා බෙස්වික් එංගලන්තයේ, බ්‍රිචින් බවර්, හොලින්වූඩ්, ඕල්ඩ්හැම් හි පදිංචිව සිටි ධනවත් කාන්තාවකි. ඇය යම් දිනක තමා අකල්හි භූමිදානයකට ලක්වෙතැයි නිරන්තර අනියත බියකින් පෙලෙන්නියක වුවාය. එය එක්තරා අන්දමක මානසික ව්‍යාධියක ස්වභාවය ගත් බියක් විය. 1758 දී ඇය මිය ගිය විට, කල් තබා ගැනීමට සකසන ලද ඇගේ මෘත ශරීරය මිහිදන් නොකර තබා ගන්නා ලද අතර විටින් විට ජීවය පිළිබඳ සලකුණු ඇත්දැයි පරීක්ෂාවට ද ලක්කරන ලදී.
යකඩ අධි බර: තැලසීමියා සමග මහජන රෝගය ම හෝ නිතර නිතර රුධිරය ශරීරගත සිට එක්කෝ, ඔවුන්ගේ සිරුරු තුළ යකඩ පැටවීම ලබා ගත හැක. ඕනෑවට වඩා යකඩ ශරීරය පුරා ක්රියාවලිය නියාමනය හෝමෝන නිපදවන ග්රන්ථි ද ඇතුළත් වන හෘද, අක්මා, සහ අන්තරාසර්ග පද්ධතිය, හානි විය හැක. හානිය යකඩ අධික තැන්පතු සමන්විත වේ. ප්රමාණවත් යකඩ ප්රතිකාර නොමැතිව, බීටා-තැලසීමියා සමග සියළුම රෝගීන් භයානක යකඩ පොදිගසා.
අස්ථි ආබාධ: තැලසීමියා ඇට මිදුලුවල ඇටකටු පුළුල් කිරීමේ හේතු වන, පුළුල් කළ හැක. මෙය විශේෂයෙන් මුහුණේ හා හිස්කබලේ, අසාමාන්ය අස්ථි ව්යුහය තුල හේතු විය හැකිය. ඇට මිදුළු පුළුල් ද බිඳ ඇටකටු අවදානම වැඩි, අස්ථි තුනී හා අස්ථාවර කරයි.
පත්කර ගනිති ප්ලීහාව: ආසාදනය පෙරහන් අනවශ්ය ද්රව්ය සටන් එය මෙසේ විග්රහ ආධාර, එවැනි පැරණි හෝ හානි රුධිර සෛල ලෙස. තැලසීමියා බොහෝ විට රතු රුධිර සෛල විශාල ප්රමාණයක් විනාශ සමග සහ මෙම සෛල ඉවත් කිරීමේ කර්තව්යය ප්ලීහාව විශාල වීමට හේතු වේ. නරක නීරක්තිය කරන්න පුළුවන්, එය ශරීර ගත කරා රතු රුධිර සෛල ජීවිතය අඩු කර ගත හැකිය. මෙම ප්ලීහාව දරුණු ප්රසාරනය වීමෙන් එහි ඉවත් කිරීම අවශ්ය ය හැක.
මන්දගාමී වර්ධන අනුපාත: රක්ත හීනතාව දරුවෙකුගේ වර්ධනය මන්දගාමී විය හැක. වැඩිවිය පැමිණීම ද තැලසීමියා දරුවන් ප්රමාද විය හැක.
තැලසීමියා යකඩ අධි බර, අස්ථි ආබාධ, සහ හෘද රෝග ඇතුළු සංකූලතා ඇති විය හැක. කෙසේ වෙතත්, රතු රුධිර සෛල මෙම එකම රෝගයක් හෝ ගති ලක්ෂණය පොදු වූ කලාප ද පවතින වූ, මැලේරියාව එරෙහිව ආරක්ෂාව පිළිබඳ උපාධියක් පැවරීම හැක. වාහකයන් මෙම තෝරාගත් පැවැත්ම වාසිය ජනගහනය තුළ විකෘති භාවයන් සඳහා වගකිව යුතු විය හැකිය. එම ගෞරවය දී, විවිධ හිමොග්ලොබින්, දෑකැති සෛල රක්තහීනතාවය බලපාන තවත් ජාන ආබාධයක් සමානකම් දක්වයි.
තැලසීමියා හිමොග්ලොබින් අසාමාන්ය ගොඩනැගීමට සංලක්ෂිත උරුම පසුබෑමක් ලේ අවුල්සහගත ආකාරයකි. මෙම අසාමාන්ය හිමොග්ලොබින් අනිසි ඔක්සිජන් ප්රවාහනය හා රතු රුධිර සෛල විනාශ ප්රතිඵල පිහිටුවා ගත්හ. තැලසීමියා ශරීරය හිමොග්ලොබින්, ඔක්සිජන් කරගෙන යන බව, රතු රුධිර සෛල තුළ ප්රෝටීන් කරන්නේ කෙසේද කියා බලපාන ප්රභේද්යයක් හෝ අතුරුදහන් ජාන නිසා වේ. තැලසීමියා සමග ජනතාව අඩු හිමොග්ලොබින් කිරීමට හා සාමාන්ය ප්රමාණයට වඩා අඩු සංසරණය රතු රුධිර සෛල ඇති, මෘදු හෝ දරුණු නීරක්තිය විය හැකි.
අන්‍යෝන්‍යය ක්‍රියා රූපවාහිනී නිපදවීම ඉතා දුෂ්කර කාර්යයකි. මෙහි සිද්ධාන්තය වන්නේ වැඩසටහනක් ප්‍රේක්ෂකයාගේ ආදානය මත පදනම්ව වෙනස්කිරීමේ හැකියාවයි. වඩා දියුණු තත්වයක් වන්නේ ප්‍රේක්ෂකයාට තිර රචනයන් හා වැඩසටහනේ අවසානයට බලපෑම් කිරීමට හා තෝරාගැනීම් කිරීමට හැකියාව ලැබීමයි. උදාහරණයක් ලෙස ප්‍රේක්ෂකයන්ට ජංගම දුරකථන පණිවිඩයක් මඟින් ප්‍රචාරකයන්ට තමන්ට අවශ්‍යවන අවසානය දැනුම් දීම ලබාදිය හැකිය. එම පණිවිඩය මඟින් අවසානය තීරණය කිරීමේ හැකියාව ප්‍රේක්ෂකයන්ට ලැබේ.
බොහෝ ඇමරිකානු රූපවාහිනි සම්ප්‍රේෂක ජාල මඟින් සැලකිය යුතු තරම් යහපත් මට්ටමේ පවතින ද්වි-රූප රාමු විසඳුම්, විශේෂ ප්‍රසිද්ධ වැඩසටහන් සඳහා පිරිනමා තිබේ. අද වනවිට, ද්වි-රූප රාමු අන්තර් ක්‍රියා රූපවාහිනි, " ද්වි - රූප රාමු" නමින් හෝ "ගැලපූ රූපවාහිනි නමින්ද හඳුන්වයි.එමෙන්ම සමහර ආයතන වලට ලබාදෙන තාක්ෂණික උදව් යටතේද ඇමරිකානු ජාතික සම්ප්‍රේෂකයන් විසින් මෙම රූපවාහිනී බෙදා හරී.
මෙවන් සේවා "වර්ධිත රූපවාහිනි " ලෙස හැඳින්වුවද, මෙම වචනය වැරදිව භාවිත කිරීම, කාලයට නොගැලපීම නිසා භාවිතයෙන් ඉවත් වී ඇත. (සමහර ආයතන හා මාධ්‍යය විසින් ඕනෑවටත් වඩා "අන්තර් ක්‍රියා රූපවාහිනි " වර්ණනා කිරීම නිසා, ඒ වෙනුවට "වර්ධිත රූපවාහිනි " යන වදන, 90 දශකය මැද භාගයේදී භාවිතයට එක්විය.)
ඉදිරි දශකයේදී අප රූපවාහිනි නරඹන්නේ කෙසේද යන්න තීරණය කරන සාධකය වන්නේ රූපවාහිනියෙන් පෙන්වන දෑය.ඒ අනුව අන්තර්ක්‍රියාවද වෙනස්වීමට බොහෝ ඉඩ ඇත. උදාහරණ ලෙස අපට වඩා අවශ්‍ය වන්නේ ක්‍රීඩා ද, ප්‍රවෘත්ති ද, චිත්‍රපට ද යන්න තීරණය කිරීම දෑක්විය හැකිය.
සරල ආකාරයේ ‍අන්‍යෝන්‍ය ක්‍රියා වැඩසටහන් වන්නේ ඡන්ද විමසීම්, ප්‍රශ්න, විවේචනාත්මක වැඩසටහන්ය. මේවා මඟින් ප්‍රේක්ෂකයන් සෘජුව සම්බන්ධ වීමේ ප්‍රවණතාවය වර්ධනය වෙයි.
රෝම හමුදාවන් ගැන තිබූ භයානක අදහස් හා ඔවුන්ගේ ජයග‍්‍රහණ මාලාව කෙසේ වුවද, ඔවුන් පරාජය කළ නොහැකි වූවන් නොවීය. ශත වර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ ඔවුහු සිය නොහැකියාවන් ගොඩ නඟාගත් අතර, එය ඔවුන්ගේ අන්ත පරාජයන්ට මඟ පෙන්වීය. එසේ වුවත්, සටන් ජයග‍්‍රහණය කරන නමුත්. යුද්ධයෙන් පරාජය වීම වූ කලී රෝමයේ සතුරන් වූ පයිරස්වරුන්ගේ හා හැනිබාල්වරුන්ගේ ද ඉරණම විය. රෝම සංග‍්‍රාම ඉතිහාසය යනු අන් කිසිවක් නොව, අන්ත පරාජයන් යටපත් කරන ලද අප‍්‍රතිහත ධෛර්්‍යය පිළිබඳ ඉතිහාසයය
සේද මාවතේ හොදම කාලවකවානුව ලෙස එහි උතුරු සීමාව බයිසන්ටින් අධිරාජ්‍යයා විසිනුත් නයිල් - ඕසස් මාර්ග ප්‍රදේශය සසනිඩ් අධීරාජ්‍යයා විසිනුත් සේද මාවතේ නැගෙනහිර අන්තය යුදාන් රාජවාංශිකයන් විසින් පාලනය කරන ලද කාලවකවානුව ලෙස හැදින්විය. හැකි සමුදාය ඔස්සේද ඊජිප්තුවේ ඇලෙක්ස්නැඩ්‍රියාවේ සිට චීනයේ ගැංවංසු නගරය දක්වා වෙලදාම කටයුතු සිදු විය. විවිධ රාජ්‍යයන් අතර මෙලෙස සිදු කරන ලද වෙලදාම් කටයුතු නිසා රාජ්‍යයන් අතර දේශපාලනික හා සංස්කෘතික වශනේ මිත්‍රත්වයක් ගොඩ නැගුණි.
තවද සතුරුකාරී සියෙන්නු වරුන්ට එරෙහිව සටන් වැදීමෙදී චීනුන් ඊට විශේෂ අවධානය යොමු කරන අතර ශක්තිමත් වුද, දිව්‍යමය අශ්වයන් කරා යොමු විය . තවද විටින් විට විවිධ දේශයන් සමඟ පවතින සබඳතා ශක්තිමත් කරගනු වස් චීන තානාපතිවරුන් යවා ඇත. එලෙස තානාපතිවරු න් ආගමනය කල දේශයන් අතර ඇන්ක්ඩි වාසි පාත්‍රියාවද පසුව ඇලක්වරු හා එක් වූ යැන්යාසියන් විසු විදු දේශයද, සිරියාව යටතේ සොලියසිඩියානුවන් විසූ දේශය ද, ත‍යෝසිවරුන් වාසය කල ක්ලැඩියාවද තයන්සුවරුන් විසූ වයඹ ඉන්දියාව ද වේ.
පාලමෝ ශිලාවේ සඳහන් වන්නේ ස්නෙෆෙරු රජු ලෙබනන්වල සිට ඉහළ ප්‍රමිතියෙන් යුත් දේවදාර වෘක්ෂ ගෙන්වීමට නැවක් යැවූ බවයි. ඊජිප්තුවරු යළි පැමිණෙන්නේ විශාල දේවදාර වෘක්ෂද රැගෙනයි. ලෙබනනයට අයත් සාහුර්ගේ නාමය මුද්‍රා තබන ලද ආසනයක්ද හමු වී ඇත. එහි නාමය කොටා තිබුණේ තුනී රත්රන් තහඩුවකය. ඔහුගේ දේවස්ථානයේ ඇති අනෙක් දර්ශන සිරියානු වලසුන් නිරූපණය කරයි. පාලමෝ පාෂාණයේද සිනායි වෙත හා අබු සිම්බල්වලට වයඹ දිගින් පිහිටි ගල් වලවල්වල කළ චාරිකා ගැන සඳහන් වේ.
ක්‍රි.ව. 4 වන සියවසේ සිට ක්‍රි.ව. 8 වන සියවස දක්වා සුසාන් සහ ටලාස් නම් ඉතා ප්‍රසිද්ධ ගැල්කරුවන් දෙදෙනකු සේද මාවතෙහි වෙළදාම් කටයුතු කලහ. මොවුන් වෙළදාම් කටයුතු වලට අමතරව ආගම සහ සාංස්කෘතිය ප්‍රචාරණය කිරිමේ කටයුතු වල නියැලුණු. මධ්‍යම ආසියාවේ පමණක් නොව මෙංගෝලියාවේ වැනි බටහිර රටවල් සමග ද වෙලදාම කටයුතු පැවැත් වු මොවුන් සමනිඩ්ස් නම් හැදින්විමක් තුර්කි මුස්ලිම් පැමිණිමත් සමග විනාශ වි ගියහ.
ටාරිම් මමී හා මොන්ගෝලියානු නොවන චීන මමිවරු, කෝකසොයිඩ්වරු විසින් සේද මාවතේ සිට 200 ක් දුරින් හා යින්පාන්වලට නැගෙනහිරින් පිහිටි ලූලෑන් ප්‍රදේශයේ වු තාරිම් ද්‍රොණියෙන් සොයාගනු ලැබ ඇත. ඒවා ක්‍රි.පූ:1600 ට අයත් අතර මේ හරහා පෙරදිග හා අපරදිග අතර පුරාණ සබඳතා තිබූ බවට සැක කෙරේ. මේවා 8 වැනි ශතවර්ෂය තෙක් චීනයේ තාරිම් ද්‍රොණියේහි ඉන්දු යුරෝපීය භාෂාව පරිහරණය කළ ටූ තාරියන්වරුන්ගේ මමි යැයි යෝජනා කෙරේ.
ඊජිප්තුවේ ක්‍රි.පූ : 5 වැනි සහස්‍රයට අයත් බදාරියන් සංස්කෘතියට අදාළ විදේශ මානව කෘතිවල දුර බැහැර පිහිටි සිරියාව සමග තිබූ සබඳතා ගැන සඳහන් වේ. පූර්ව රාජවංශික ඊජිප්තුවේ ක්‍රි.පූ 4 වැනි සහස්‍රය වන විට නැව් ගමනා ගමනය හොඳින් සිදු වූ අතර, බූරුවන් සහ එක මොල්ලියක් සහිත ඔටුවන් ඇති කිරීම සිදු වුණි. ඉන්පසු බැක්ට්‍රියානු ඔටුවා ඇති කිරීම සහ අශ්වයා ගමනාගමනයට භාවිත කිරීම සිදු විය.
සේද මාර්ගය ඔස්සේ බෞද්ධාගම සහ ඉස්ලාම් ආගම වැනි ආගම් මධ්‍යම ආසියාවට ගෙන එන ලදි එමෙන්ම සේද මාවත නිසා උතුරු චීනයේ බීජිං නුවර මධ්‍ය මොංගෝලියාවේ කරකෝරම් නුවර උතුර ඉරානයේ අස්රාහ්කාන් සහ මධ්‍යම රුසියාවේ කාෂන් නගර ප්‍රසිද්ධියට පත් නගර අතරින් කිහිපයක් වේ. මෙම නගර සංස්කෘතිමය වශඹයෙන් හා වෙළදාම අතින් එකිනෙකට සම්බන්ධ රාජ්‍යයන් ලෙස කටයුතු කලහ.
තානාපති සෑන් ක්වායන් ගේ වාර්තාවන් ට අනුව, සියොන්නුන්ට එරෙහිව යුසීවරුන් සමඟ මිත්‍ර සන්ධානගත වීමට එවන ලද තානාපති හෑන් ඩිනාස්ටි විසින් චීනුන්ගේ දෙවන ආගමනය සිදු කරනු ලැබ ඇත .තවද තත් කාලීනව සමෘද්ධිමත් බවින් හා සභ්‍යත්වයෙන් පිරිපුන් නගර ලෙස සැලකුණු ෆර්ගානා බැක්ට්‍රියා, පාත්‍රියා වැනි නගර සමඟ වෙළඳ සබදතා වර්ධනය කර ගැනීමට චීන අධිරාජ්‍යයා වූ ඩී උත්සුක වූ බැව් පෙනේ.
මෙයින් එක් මාර්ගයක් සේද මාවතේ මධ්‍යස්ථාන වූ බුකාරා සහ සමාර්කන්ඩ් හරහා අමු දර්යා ගඟ දිගේ ඇරල් මුහුදට ද ක්‍රිමියන් අර්ධද්වීපයට ද දිව යයි. එහි සිට මෙය කළු මුහුද, මාමරා මුහුද සහ බොල්කන්ස් හරහා වෙනීසියට විවෘත වේ. තවත් මාර්ගයක් කැස්පියන් මුහුද හරහා ජෝර්ජියාවේ කළු මුහුදට විවෘත වේ. එතැන් සිට කොන්ස්තන්තිනෝපලය දක්වා දිවේ.
එම උතුරු මාර්ගය ගන්සු නම් චීන පළාත හරහා වයඹ දෙසට වැටී ඇති අතර ඉන්පසු එය තවත් මාර්ග තුනකට වෙන් වේ. ඒවායින් මාර්ග දෙකක් තක්ලමකන් කාන්තාරයෙන් උතුරු සහ දකුණු ප්‍රදේශ පසු කර නැවත කෂ්ගාර් හමුවන අතර අනෙක් මාර්ගය ටර්සාන්, ටල්ගර් සහ අල්මාටි හරහා ටියන් ෂාන් කඳුවල උතුරු පෙදෙස පසු කරයි.
ක්‍රි.පූ 8 වැනි ශත වර්ෂයේදී චීන අග්‍ර රාජධානියට අහිගුණ්ඨික අපරදිග මායිම් ප්‍රාන්ත සමඟ සබඳතා ඇති විය. මධ්‍යම ආසියාවෙන් රත්රන් සොයා ගැණුනි. චීන ශෛල කැටයම් කරුවෝ තැනිතලාවල ප්‍රතිරූප නිර්මාණය කළහ. . ආයත චතුරස්‍ර රත්රන් හා ලෝකඩ පටිවල ජේඩ් ගල් සහ ස්ටීටයිට්වලින් මාරුවෙන් මාරුවට වැඩ දමා තිබිණි.
දයවානුවන් වියු ෆර්ගනාවද, තාහයියානුවන් විසූ බැක්‍රියාවද ඇන්සික්වරුන් විසූ පාත්‍රියාව ද විශාල දේශයන් වූ අතර වටිනා සම්පත් වලින්ද ගහණ විය. ඒ දේශයන් හි ස්ථිර පදිංචිකාර වැසියන් විසින් සම්ප්‍රදායික චීන වෘත්තින් තම ජිවිකාව කරගත් බැව් කියැවේ. මෙම දේශය යුධ බලය අතින් දුර්වල වුව ද, චීනය සාරවත් කෘෂි නිෂ්පාදනවල සාඩම්බර හිමිකරුවෙකි.
ඊට අමතරව සාරවත් තණබිම් ජලය හා තවලම් වලට පහසු මංතීරු සපයා දෙන ලදී. පැසිෆික් වෙරළේ සිට අප්‍රිකාවට හා යුරෝපයේ අභ්‍යන්තරයට වැටී අති විශාල ගමන් මගක් තරණය කිරීමට සිදුවන වෙළෙඳුන්ට, ආසියාවේ ස්ටෙප්ස් මහා තණ බිම මහත් උපකාරයක් විය. තවද, එහෙයින් වෙළෙඳුන් කෘෂිකාර්මික බිම්වලට අනවසරයෙන් ඇතුළු වී ගැටුම් ඇති වීම වැනි දේ සිදු නොවුණි.
චීනයේ නිපද වු සේද ක්‍රි.පූ 1070 සිට පුරාතන ඊජිප්තුවේ සිදුවිණැයි සොයා ගත හැකි වී තිබේ. සිල්ක් හි උත්පත්තිය ඊජිප්තුවෙන් විශ්වාස කළ හැකි වුවද සිල්ක් කර්මාන්තය ශීඝ්‍රයෙන් පහත වැටෙමින් පවතී. නමුත් එය ඇත්තෙන්ම චීනයෙන් පැවත ආවාද නැතහොත් මධ්‍යධරණී හෝ මැදපෙරදිග ප්‍රදේශවලින් පැවති “කෘත්‍රීම සේද” වර්ගයක්ද යන්න සැක සහිතය.
නීතියක් ලෙස වසරකට මෙවැනි කණ්ඩායම් දහයකට වඩා වැඩි පිරිසක් තානාපති කණ්ඩායම් ලෙස තානාපති සේවා සඳහා පිටත් කර හරිනු ලැබීය. අවස්ථා ගණනාවකදී මධ්‍යම ආසියාවේ තුළ චීන ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳවද හැන්වරු හා රෝමන් වරු අතර ඇතිවු ගැටලුකාරි අවස්ථා ද වාර්තා වේ.ඒ අතුරින් ක්‍රි.පු. 36 ඇති වු යෝජියානු ගැටුම ප්‍රමුඛස්ථානය ගනී.
ක්‍රි.පූ: 3 වැනි සහස්‍රය වන විට ලාපිස් ලසුලි වෙළෙඳාම ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරයට අයත් මොහෙන්ජොදාරෝ සහ හරප්පා යන නගර දක්වා පුළුල් වුණි. මෙසපොතේමියාවේ සුමෙරියන්වරුන් ගේ සහ අක්කඩියන් වරුන්ගේ මුල්ම වෙරළබඩ වෙළෙඳ සහකරුවා වූයේද ඉන්දු නිම්නය හෙවත් මෙලුහාය.
ක්‍රි.පූ: 2 වැනි සහස්‍රයේ පටන්ම "නෙප්‍රයිට් ගල්" යාකන්ඩ් හා කෝටන්හි පතල්වල සිට චීනයට අලෙවි කෙරිණි. ඇත්තෙන්ම මෙම පතල් වූයේ බඩක්ෂාන් හි ලාපිස් ලසුලි හා ස්පිනල් පතල්වල සිට බොහෝ දුරකින් නොවීය. නමුදු මුල් කාලවලදී භයානක පාමීර් කඳු හා ඒ අවට වූ මංමාවත් මීට භාවිතා කළ බව පැහැදිලි ලෙසම පෙනේ.
ඉන්පසු මෙම මාර්ගය කඳුකර උතුරු ඉරානය සහ සිරියානු කාන්තාරයේ කෙළවර හරහා ලෙවන්ට් වෙත සෘජු මාර්ගයක දිවේ. එතැන් සිට මධ්‍යධරණී වෙළඳ නැව් ඉතාලියට ස්ථිර මාර්ග ඔස්සේ යාත්‍රා කළ අතර ගොඩබම් මාර්ග ඔස්සේ ඇන‍ටෝලියාව හරහා උතුරට හෝ දකුණට විවෘතවී උතුරු අප්‍රිකාවට සේන්දු වීමට හැකි විය.
මුහුදු සේද මාවත දකුණු දිග චීනයේ සිට වර්තමානයේ බ්රූනයි, තායිලන්තය, මලක්කා, සිලෝන් ඉන්දියාව, පකිස්ථානය, පිලිපීනය සහ ඉරානය නම් රටවලට විහිදෙයි. යුරෝපය තුළ එය මධ්‍යධරණී මුහුදේ ඊශ්‍රායලය, ලෙබනනය, ඊජිප්තුව සහ ඉතාලිය යන රටවල සිට පෘතුගාලයට හා ස්වීඩනයට විහිදෙයි.
ක්‍රි.ව 751 දී පැවති ටලාසි සමග යුද්ධයෙන් පසුව තුර්කි මුද්ලිම් වෙලදන් බටහිර රාජ්‍යයන් වෙලදාම් කිරිම ආරම්භ කරන ලදි. ක්‍රි.ව 10 වන සියවස වන විට බුද්ධාගම මධ්‍යම ආසියාවෙන් සම්පුර්ණයෙන් තුරන් වු සේද මාවතෙහි මධ්‍යකාලින යුගය අයිතිය මුස්ලිම් ජාතින් ලබාගත්හ.
1994 කැණීම්වලදී ක්‍රි.පූ:3000 ට පමණ අයත් නාමර්ගේ සෙරෙක් ලාංඡනය සහිත කැටයම් කරන ලද මැටි කැබලිත්තක් සොයාගන්නා ලදී. ඛනිජ විද්‍යා අධ්‍යයනවලින් හෙළි වී ඇත්තේ මෙය නයිල් නිම්නයේ සිට ඊශ්‍රායලයට අපනයනය කළ වයින් වීදුරුවක කැබැල්ලක් විය හැකි බවයි.
ක්‍රියාශීලී සතුන් ඇති කිරීමේ සහ නෞකා තාක්ෂණයේ දියුණුව සමග ප්‍රාග් ඓතිහාසික මිනිසාට දිගු දුරක් භාණ්ඩ රැගෙන යාම, සංස්කෘතික වෙනස් වීම් හා වෙළෙඳාම යන දේවලට මුහුණ දීමට සිදු වූණි. එමෙන්ම ඒවා ශීඝ්‍රයෙන් සංවර්ධනය වීමද සිදු විය.
මෙසේ නිර්මාණය වු සේද මාර්ග‍ය නිසා එම මාර්ගය දෙපස එවකට හුදකලාව සිටි විවිධ ‍ගෝත්‍රයන් හට ශිෂ්ඨ සම්න්න වීමට ඉඩ ප්‍රස්ථාව ලැබුණු සේම ලොව බලවත් ශිෂ්ඨ සම්පන්න කටයුතු කිරිමේ අවස්ථාවද ඔවුන්ටහට හිමි විය.
නැව් රෝමයට හා මධ්‍යධරණී තොටුපළවල්වලට බඩු ගෙන ආ පසු එතැන් සිට පෙට්‍රා, ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාව සහ පර්සියානු මුහුදු බොක්ක අසබඩ ඩැරැක්ස් ස්පැසිනුවලට හෙරාට්හි සිට සුසා හරහා තවත් ශාඛා මාර්ගයක් විහිදුණි.
තවද, ක්‍රි.පූ 4 වැනි සහස්‍රයේ ආරම්භය වන විට මාදි හි පුරාණ ඊජිප්තු වැසියන් මැටි භාණ්ඩ ආනයනය කළ අතර කනාන් වලින් ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්‍රය පිළිබඳව අදහස් ගැනීමටද සිත යොමු විය.
පුරාණ ගමනාගමනය හා වෙළෙඳ ගමන් මාර්ග සඳහා සාක්ෂි බොහෝය. ක්‍රි.පූ: 6000 ත් ක්‍රි.පූ: 4000 ත් අතර කාලයේදී සහරාවේ විසු පුරාණ ජනතාව ආසියාවෙන් ගෘහාශ්‍රිත සතුන් ආනයනය කළහ.
ක්‍රි.පු. 3 වන සියවසේදි තුෂාන් අධිරාජ්‍යා මධ්‍යම හා උතුරු ආසියාව එක්සත් කළ පසු බැක්ට්‍රියා සහ ටැන්සිලා ප්‍රදේශවල වෙළදුන්ගේ බලය තවදුරටත් වැඩිවිය.
පර්සියාවේ ඩේරියස් විසින් ක්‍රි.පූ : 5 වැනි ශතවර්ෂයේදී තනවන ලද පර්සියානු රාජකීය මාවත ක්‍රි.පූ : 3500 තරම් ඈත අතීතයේ සිට භාවිතයට ගෙන තිබුණා වීමට පුළුවන.
කසකස්ථානයේ අල්මාටි හා සින්ජියෑං හි උරුම්කි අතර අන්තර්ජාතික දුම්රිය මාර්ගය විවෘත වූ පසු 1994 දී සේද මාර්ගයේ අඩු වී තිබූ මාර්ග කොටස් ද සම්පූර්ණ විය.
වැනි නාකඩ සහ වැනි නාකඩා කාලවලට අයත් යැයි සැලකෙන , නේකෙන් හි සොහොන් ගෙවල්වලින් සොයාගනු ලැබූ අඟුරු සාම්පල ලෙබනන් හි දේවදාරු ලෙස හඳුනා ගෙන ඇත.
ක්‍රි.පූ 4-3 ශතවර්ෂවලට අයත් සයිදියන් ක්‍රමයට අඳින ලද ස්ටෙප්ස් හි සත්ව රූපයක්, චීන ජේඩ් ගල් හා ස්ටිටයිම් ඵලක - බ්‍රිතාන්‍යය කෞතුකාගාරය.
උතුරු චීනයේ වෙළඳ මධ්‍යස්ථානවලින් බටහිර දෙසට එය පැතිරෙන නිසා ටිබෙට් සානුව මඟ හරිමින් මහාද්වීපික සේද මාවත උතුරු හා දකුණු මාර්ගවලට බෙදේ.
සියළු මාර්ග ෆර්ගනා මිටියාවතේ කෝකන්ඩ්හි දී නැවත හමු වී , දකුණු මාර්ගය හමු වෙමින් මර්ව් දෙසට කරකුම් කාන්තාරය හරහා දිව යයි.
මෙහිදී එක් මූලද්‍රව්‍යයක් තවත් මූලද්‍රව්‍යයකට තත්වාන්තරණය වේ. පෘථක්කරණය වීමට පෙර තිබූ මුල් මූලද්‍රව්‍යය පීතෘ මූලද්‍රව්‍යය ලෙස ද පසුව සෑදෙන නව මූලද්‍රව්‍යය දුහිතෘ මූලද්‍රව්‍යය ලෙස ද හැඳින්වේ. ‍මෙය කිසිදු ප්‍රතික්‍රියාවකින් තොරව අහඹු ස්වයංසිද්ධ විමෝචනයක් ලෙස සිදු වේ.