polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
නමැත්තා ඉස්ලාමයේ ස්වර්ණමය යුගයේ දාර්ශනිකයින්ගෙන් කෙනෙකි. එමෙන්ම තාරකා විද්‍යාව, දර්ශනය, තර්ක ශාස්ත්‍රය සහ තාක්ෂණය වැනි විෂයයන්ට දායකත්වය සැපයූ අයෙකි. එමෙන්ම නව වචන එකතු කරමින් පර්සියානු භාෂාවේ වර්ධනයටද දායක විය.
ෆ්‍රැන්සිස් ක්ෂේවියර්ගේ ක්‍රිස්තුගේ ඉතිහාසය සහ පීටර්ගේ ඉතිහාසය පිළිබඳව වෘතුගීසි භාෂාවෙන් කළ පරිවර්තනයක්
තිදෙනාම මුන ගැසෙන අවස්ථාවේදී පූජාගේ සියලු බලාපොරොත්තු බිද දමමින් රාජ් පූජාව හදුනා ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරන අතර ටීනාගේ රූසපුවට වශීවී ඇය තම ආදරවන්තිය යැයි සිතා ගනී. කෙසේ වූවද රාජ් තම නිවාඩු දෙසතිය තුලදී තමාට මුන ගැසුනු ටීනාත් ලිපි මගින් දැන හදුනාගත් ටීනාත් අතර බොහෝ වෙනස්කම් තිබෙන බව තේරුම් ගන්නා නමුත් එම වෙනසට හේතුව සොයා ගැනීමට අපොහොසත් වේ.තමාගේ සත්‍ය ආදරවන්තිය පූජා යැයි හදුනා නොගන්නා නමුදු රාජ් කෙමෙන් කෙමෙන් පූජා කෙරෙහි ලෙන්ගතු කමක් දැක්වීමට පටන් ගනී.
තම යෙහෙලියගේ සිත රිදවීමට අකමැතිවන පූජා රාජ්ව විවාහ කරගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරයි.රාජ්ගේ දෙමාපියන් විසින් රාජ් සහ ටීනා විවාහ කර දීමට තීරණය කරනුයේ ටීනාට මෙලොව ඉතිරිව ඇත්තේ රාජ් පමනක් වන බැවිනි.එනමුදු රාජ්ට අවශ්‍ය වන්නේ තමා පූජාට ආදරය කරන බව සියල්ලන් හමුවේ ප්‍රකාශ කිරීමටයි.මෙය ප්‍රතික්ෂේප කරන පූජා රාජ්ගෙන් ඈත් වීමට උත්සාහ දරයි.එම හැසිරීමෙන් කෝපයට පත්වන රාජ් කියා සිටිනුයේ තමන් ටීනාව විවාහ කර ගනුයේ පූජාද එදිනම තවෙකෙකු හා විවාහ වනවානම් පමනක් බවය.
ඉන්දියානු චිත්‍රපටයක් වන මෙය එලිදක්වන ලද්දේ 2002 අගෝස්තු මස 09 වන දින වන අතර එහි අධ්‍යක්‍ෂණය කූනාල් කොහ්ලි සහ නිශ්පාදන දායකත්වය ආදිත්‍ය චොප්රා,යශ් චොප්රා විසින් සපයන ලදි.මෙය යහලුවන් තිදෙනකුගේ ප්‍රේම සම්බන්ධයක් පදනම් කර ගනිමින් නිර්මාණය වී ඇති අතර එය රිතික් රෝෂන් රානි මුකර්ජී සහ කරීනා කපූර් යන අයගේ රංගන දායකත්වයෙන් හැඩ ගැන්වී ඇත.
රාජ් කන්නා ,පුජා සහානි සහ ටීනා කපූර් යනු ළමා අවධියේ සිටම දැන හදුනා ගත් යහලුවන් තිදෙනකුය.ආරම්භයේ සිටම සෙල්ලක්කාර හැසිරීමකින් යුත් ටීනා රාජ්ගේ සිත් ගන්නා අතර තැන්පත් නිශ්ශබ්ද චරිතයක් වු පූජාගේ සිතෙහි රාජ් පිලිබද වු කැමැත්ත ඔහුගේ අවධානයට ලක් වන්නේ නැත.
රක්‍ෂිතයෙන් වැඩිප‍්‍රමාණයක් පතන් බිම් වශයෙන් පවතිනමුත් මෙය වනභූමි වෙරලාශ‍්‍රිත ප‍්‍රදේශ, දිය උල්පත්, ගංඟා සහ ලඳු බිම් වලින් ආදි විවිධ පරිසර තත්ත්වයන්ගෙන් ගහණ වූ වනෝද්‍යානයකි. මෙම ලඳු බිම් තැන තැන විසිර පවතින පාෂාණමය ශේෂ කඳු වලින් ගහණය. වනෝද්‍යානය විශාල සත්ව විශේෂ ප‍්‍රමාණයකට වාස භූමිය සපයයි.
කොළඹ සිට හම්බන්තොට තිස්සමහාරාමය කිරින්ද පාරේ පැමිණ යාල හන්දියෙන් හැරි පළටුපාන උද්‍යාන මුලස්ථානය එක් ප්‍රවේශ මාර්ගයකි.
උද්‍යානය තුළ පළවන කලාපයේ සංචාරක නිවහන් 9 ක් ඇත. මහාසිලව,නව බුතව, පැරණි බුතව, තල්ගස්මංකඩ,වරහන,හින්වැව, ඔන්ඩචිචි,යාල,පහළහේන්තොට යන ඒවාය. පළටුපාන කාර්යාලයේ වැඩි පිරිසක් සඳහා වෙන්කරවා ගත හැකි නිවහනක් ද වෙයි. පටනංගල නිවහන සුනාමියෙන් විනාශ වූ අතර යාල නිවහන ත්‍රස්තවාදී ගිනි තැබිමකින් විනාශ වූ අතර නැවත එය දෙමහල් බංගලාවක් ලෙස ගොඩනංවන ලදී.
යාල ජාතික වනෝද්‍යානය , ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි දෙවන විශාලතම ජාතික උද්‍යානයයි. එය ර‍ෙට් ගිනිකොන වියලි කලාපයේ පිහිටා ඇත. උද්‍යානය කොළඹ සිට එනම් ශ්‍රී ලංකාවේ අග නගරයේ සිට කිලෝමීටර 300 පමණ දුරින් පිහිටා ඇත. යාල ශ්‍රී ලංකාවේ ඌව සහ දකුණු නම් වූ පළාත් දෙකකට අයත් වේ. උද්‍යානය කොටස් පහකට බෙදා ඇති අතර 1 සහ 2 වන කොටස් පමණක් අමුත්තන් සඳහා විවෘතව ඇත.
උද්‍යානයේ උතුරු, වයඹ, බටහිර සහ ඊසාන දිග ප්‍රදේශ ඌව පළාතේ මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයට අයත් වේ. දකුණු නිරිතදිග ගිනිකොණ දිග හා නැගෙනහිර කොටස් දකුණු පළාතේ හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයට අයත් වන අතර දකුණු දිග සිට නැගෙනහිර මායිමි දක්වා ප්‍රදේශ ඉන්දියානු සාගරයට මුහුණලා පැතිර පවති.
යාල ජාතික වනෝද්‍යානය, ශ්‍රී ලංකාවේ නිරිත දිගට වන්නට විශාල භූමි ප‍්‍රමාණයක පැතිර ඇති ප‍්‍රධානම ජාතික වනෝද්‍යානයකි. ඌව හා දකුණු පළාත් දෙකටම අයත් වන මෙම රක්‍ෂිතය වර්ග ප‍්‍රමාණයෙන් වර්ග කිලෝමීටර 979 ක් වුවද මහජනයාට විවෘතව ඇත්තේ වර්ග කිලෝමීටර 141 ක භූමි භාගයකි.
නුවර හමුදාව මාර්තු මස ප්‍රති-ප්‍රහාර එල්ල කරමින් නුවර බලය නැවත අත්පත් කරගන්නා ලදී. කර්නල් බාර්බට් යුධ සිරකරුවෙකු ලෙස ගෙන, පසුව ඝාතනය කෙරුනි. මුලු බලකොටුවම අතුගා දැමුනු අතර දිවි රැකගැනීමට සමත් වූයේ 19 වෙනි බලකායේ කෝප්‍රල් ජෝජ් බාර්න්ස්ලි පමනි. . මේ අතර පසුබසිමින් සිටි බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාවන් මහවැලි ගං ඉවුරු මතදී පරාජයට පත් වූ අතර ඉතිරි වූයෙ හතර දෙනෙකු පමනි.
1798 සිට 1805 දක්වා බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ ආණ්ඩුකාරවයා වූ ෆ්‍රෙඩ්‍රික් නෝර්ත් නුවර රාජධානියට දිගින් දිගටම පීඩනය එල්ල කළේය. 1804 දී ඔහු කපිතාන් ආතර් ජොන්ස්ටන් යටතේ සේනාවක් සෙංකඩගලට පිටත් කරවන ලදි. වසර ගණනාවක් තිස්සෙ සිදු වූ ලෙසම නුවර හමුදාව නැවතත් බ්‍රිතාන්‍යයන් කඳුකරයේදි පරාජය කරන ලදි. 1805 දී නුවර හමුදාව කටුවන නගරය අල්ලා ගත්හ. මෙයද, තව 1803 මහවැලි සටන ද, නුවර රාජධානිය ලබාගත් අවසාන අති සාර්ථක යුධ ජයග්‍රහයන් විය.
කෙසේ නමුත් මුලින් සාර්ථක ව ක්‍රීයා කළත් බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාවට ඉක්මනින් ම පසු බැසීමට සිදුවිය. බ්‍රිතාන්‍යන්ට නුවර හමුදාව ගරිල්ලා සටන් ක්‍රමවලින් එල්ල කළ ප්‍රහාර දරා ගැනීමට අපහසු විය. නුවර නිමවන ලද බලකොටුව තුළ විවිධ ලෙඩ රෝග පැතිරෙන්නට විය. ස්වදේශීය සෙපෝයි භටයින් ගණනාවක් නුවර හමුදාවට එකතු විය. ඒ අතර වසර ගණනාවකට පසු ඕස්ට්‍රේලියාවට පිටුවහල් කරන ලද 'විලියම් ඕඩීන්' නම් මැලේ ජාතිකයාද විය.
පළමු බ්‍රිතාන්‍ය බලකොටුවල සිටි සෙබලුන් ගණන 6000 ක් පමන වූවත් ස්වදේශීය වැසියන් ගෙන් බඳවාගත් සමන්විත සෙපොයි භටයන්ගෙන් එය තරමක් වැඩි කිරීමට හැකි විය. තවද බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාවට සැලකිය යුතු නාවික ශක්තියක්ද තිබුනි. නුවර රාජධානියට ශතවර්ෂ ගණනක යුරෝපානු ආක්‍රමණ වලට මුහුනදී පලපුරුද්ද ද, කඳුකර දුෂ්කර පෙදෙසක පිහිටීම නිසා භූමියේ වාසියද තිබුනි.
1815 පෙබරාවාරි 10 වැනිදා ජෝන් ඩොයිලි ඇතුලු බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාව සුලු ප්‍රතිරෝදයක් හමුවේ නුවර ට ඇතුලු වූහ. සුලු කලකට පසු ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජු සැඟවී සිටි ස්ථානය හෙළි වූ අතර ඔහු ඉන්දියාවේ වෙල්ලෝර් බලකොටුවට පිටුවහල් කරවන ලදි. රජු එහිදී වසර 17 කට පසු මියගිය අතර, ඔහුගේ පුත්‍රයා 1842 දී දරුවන් නොමැතිව ම මරණයට පත්විය.
බ්‍රිතාන්‍යයන්ගෙන් අල්ලා ගත් කාලතුවක්කු කිහිපයක් සමග උඩරට හමුදාව හන්වැල්ල නගරය දක්වා ඉදිරියට ඇදුනි. මෙහිදී බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ අවි බලය ප්‍රබල වූ අතර රාජසිංහ රජු නැවතත් කඳුකරයට පලා යන ලදි. මේ අතර උඩරට ආක්‍රමනය ගැන ආරංචි වූ බ්‍රිතාන්‍ය යටත් ප්‍රදේශවල සිටි වැසියන්ගේ කැරැල්ලක් බ්‍රිතාන්‍ය සාර්ථකව මර්ධනය කරන ලදි.
පලමු යුද්ධය සහ දෙවෙනි යුද්ධය අතර තිබූ වසර 10 ක කාලය තුල සිදුවූ සිදුවීම් නිසා දෙවෙනි යුද්ධය පලමුවැන්නෙන් සෑහෙන දුරට වෙනස් විය. 1805 දී බ්‍රිතාන්‍යයන්ට උඩරට රදලයන් සමග ගනුදෙනු කිරීමට ඉතාම අපහසු වූ නමුත්, 1815 දී රජුව නෙරපා බ්‍රිතාන්‍යයන්ට බලය දීමට කටයුතු කළේද එම රදල පිරිසමය.
පළමු උඩරට යුද්ධය ඇතිවීමට හේතු වූයේ රාජසිංහ රජුගේ ඇමතියෙකු වූ පිළිමතලාවේ බ්‍රිතාන්‍යයන්ට එකතු වීමයි. ඔහු බ්‍රිතාන්‍යයන්ට රාජධානියේ ප්‍රධාන නගරය වූ මහනුවර ට යාමට උදවු කළේය. කෝපයට පත්වූ උඩරට රජුගේ ප්‍රතිචාරය වූයේ පිළිමතලාවේ ගේ පවුල ඝාතනය කිරීමයි.
පළමු උඩරට යුද්ධය නිමාව සනිටුහන් කරමින් කිසි නිල ගිවිසුමක් අත්සන් නොකෙරුනද, 1805 දී ජෙනරාල් තෝමස් මේට්ලන්ඩ් ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස පත් කිරීමත් සමග සටන් සියල්ල නිමාවූ බවට සැලකේ.
මේ දෙදෙනාගේ උත්සාහයන් විදුලි ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ අභිවෘද්ධිය සඳහා බෙහෙවින් ඉවහල් විය. ටෙල්සා, ප්‍රේරණ මෝටර සහ බහුපේනු පද්ධති සම්බන්ධව කටයුතු කළ අතර ඒවා ක්ෂේත්‍රයේ ඉදිරි කටයුතු සඳහාද ඉවහල් විය. එඩිසන් විද්‍යුත් තැපෑල පිළිබඳ කටයුතු කළ අතර ඔහුගේ ස්ටොක් ටිකර් නමැති යන්ත්‍රය, පසුකාලීනව ජෙනරල් ඉලෙක්ට්‍රික් ලෙස හැඳින් වූ ඔහුගේ සමාගමටද වාසිදායක විය.
19 වැනි ශතවර්ෂයේ අග භාගය වන විට විදුලි ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ අනෙකුත් වැදගත් පුද්ගලයන් බිහි විය. චාල්ස් ප්‍රෝටියස් ස්ටයින්මියට්ස් , ඉංජිනේරුවන් සඳහා ගණිතමය න්‍යායන් ඉදිරිපත් කරමින් එක්සත් ජනපදයෙහි විදුලිය සම්බන්ධ කර්මාන්තයෙහි ව්‍යාප්තිය සඳහා ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරාවේ විකාශනය සම්බන්ධව කටයුතු කරන ලදී.
විදුලිය යනු අපට ඇසට නොපෙනෙන දෙයකි.අපට නොපෙනෙන ශක්තියක් විවිද මාර්ග අනුව නිමානය කර දත්ත ගණනය කිරීමට විවිද උපක්‍රම යොදාගෙන ඒ පිළිබඳව නිගමනයන්ට එලබී තනා ඇති විද්‍යාව විදුලි ඉංජිනේරු විද්‍යාව වේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ යුක්තිය පසිඳලීම සඳහා වගකිව යුතු සිවිල් උසාවි සහ අපරාධ උසාවිවේ. ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් උසාවි නිර්වචනය කර ඇත්තේ සාම්ප්‍රදාය තුල ස්වාධීන ආයතන ලෙස ය. ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය ඉංග්‍රීසි සාමාන්‍ය නීතිය, රෝම-ලන්දේසි සිවිල් නීතිය සහ චාරිත්‍රානුකූල නීතියේ එකතුවක් වන ශ්‍රී ලංකා නීතිය ක්‍රියාත්මක කරයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ උසස්ම සහ උත්තරීතරම අධිකරණය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයයි. මෙහි විනිශ්චයකරවරුන් හයකට නොඅඩු සහ දහයකට නොවැඩි සංඛ්‍යාවක් ඇති අතර ඔවුන් පත් කරන්නේ ජනාධිපති තුමා විසිනි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ අර්ථ නිරුපනය කිරීමේ පුර්ණ අයිතිය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සතුවේ. ජනාධිපති වරයෙකුට එරෙහිව ඉදිරිපත්වන දෝෂාභියෝගයක් සම්බන්ධ පරීක්ෂා කිරීමේ අයිතියද ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සතු වූ නමුත් විධායක ජනාධිපති බලතල යටතේ පසුව එය අහෝසි විය.
පහල උසාවි වල නඩු තීන්දු වලට විරුද්ධව ඉදිරිපත් කරන නැවත සමීක්ෂණ නඩු විභාග කිරීම මෙහි ප්‍රධානතම ක්‍රියාවයි. අභියාචනාධිකරණ නඩු තීන්දු වලට විරුද්ධව යා හැක්කේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට පමණයි. මෙහි විනිශ්චය කාරවරුන් හයකට නොඅඩු සහ එකොළහකට නොවැඩි ප්‍රමාණයක් ඇති අතර ඔවුන් පත්කිරීමේ බලය ජනාධිපති සතුය. මෙම අධිකරණය මගින් නියෝග නිකුත් කිරීම කළහැකි වන අතර පහල උසාවියක් විසින් දෙනු ලබන තීන්දුවක් වෙනස් කල හැකියි.
1973 දී අහියාචනා උසාවිය සහ ගම්සභා උසාවි අහෝසි කරන ලදී. නමුත් 1978 දී නැවතත් අභියාචනා උසාවි පිහිටුවිය. මේ අනුව 1978 ව්‍යවස්ථාව යටතේ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉහලම උසාවිය ලෙස ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සහ අභියාචනාධිකරණය නම් කරන ලද අතර අපරාධ අධිකරණ බලතල ක්‍රියා කිරීම සඳහා මහා අධිකරණයක් ද පිහිටුවනු ලැබීය. මෙරට උසස්ම අධිකරණ දෙකට එම අධිකරණ වලදී හෝ පිටස්තර තැනකදී අපහස කළහොත් එම තැනැත්තා බන්ධනාගාර ගත කලහැකිය.
ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ මහාධිකරණය සහ පාර්ලිමේන්තුව විසින් කලින් කලට පිහිටුවාගත හැකි වෙනත් විනිශ්චය අධිකාරී ඇති ආයතන
ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ සහ අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවන් ඉවත් කිරීමේ බලතල ජනාධිපති තුමාට හෝ ඔහුගේ අනුමැතිය නැතිව වුවත් පාර්ලිමේන්තුවේ වැඩි බහුතරය සහිතව කල හැකිය.
තායිලන්තයට සහ වියට්නාමයට දේශජ සැලකිය යුතු තරම් කමේය ජනගහණද පවතියි. තායිලන්තයෙහි මිලියනයකට වැඩි කමේය ජනයා ප්‍රමාණයක් ඇති අතර, ඔවුහූ ප්‍රධාන වශයෙන් තායිලන්තයෙහි සොරින් , බුරීරැම් සහ සීසකේට් යන පළාත් වල වෙසෙති. වියට්නාමයෙහි වෙසෙන කමේය ජනයා ප්‍රමාණය පිළිබඳ ඇස්තමේන්තු විචල්‍ය ස්වභාවයක් දරන අතර, රජයේ දත්ත විසින් දැක්වෙන 1.1 මිලියන ප්‍රමාණයෙහි සිට කමේය ක්‍රොම් ෆෙඩරේෂණය විසින් හුවා දක්වන මිලියන හත අතර විචලනය වෙයි.
කමේය ජනයාගෙන් බහුතරයත් විසින්, ථේරවාද බුද්ධාගමෙහි, හින්දුආගමෙහි, සර්වජීවාදයෙහි සහ මළවුන් ඇදහීමෙහි කොටස් වල අතිශයින් සංකලනික අනුවාදයක් වන කමේය මාදිළියේ බුද්ධාගම අදහති. කමේය ජනයාගෙන් සැලකිය යුතු ජනගහණයක්, තායිලන්තයෙහි යාබද ප්‍රදේශයන්හීද අසබඩ පිහිටි වියට්නාමයෙහි මීකොං ඩෙල්ටා ප්‍රදේශයෙහිද ජීවත්වන අතර, ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රංශයෙහි, එක්සත් ජනපදයෙහි සහ ඕස්ට්‍රේලියාවෙහි ජීවත්වන කාම්බෝජ විසිරිතයෙහි කමේය ජනයා මිලියනයකට වඩා අඩංගු වෙති.
කමේය ජනයා යනු, කාම්බෝජයට දේශජ අග්නිදිග ආසියානු වාර්ගික කණ්ඩායමක් වන අතර, රටෙහි 15.2 මිලියන මුළු ජනගහනයෙන් 90% ක් ඔවුන් වෙතින් සමන්විත වෙයි. ඔවුහූ කමේය භාෂාව කතා කරන අතර, නැගෙනහිර සහ මධ්‍යම ඉන්දියාව සහ බංග්ලාදේශය පුරා, අග්නිදිග ආසියාවේ, දකුණු චීනයේ සහ ඉන්දියානු සාගරයෙහි බොහෝ දිවයින් වල හමුවන වඩාත් විශාල ඕස්ට්‍රෝආසියාතික භාෂා පවුලෙහි කොටසකි.
ප්‍රදේශයෙහි පැරණිතම වාර්ගික කණ්ඩායම් අතුරින් එකක් වන කමේය ජනයා, අග්නිදිග ආසියාව වෙත සංක්‍රමණය වන්නේ, පූර්වජ ලෙසින් ඔවුන්ට ඈතින් සබැඳි වන්නාවූ මොං ජනයා තවදුරටත් බටහිර වන්නට පදිංචිවූ කාල සීමාවෙහිදීමය.
කාම්බෝජ සිවිල් යුද්ධය හේතුවෙන්, කමේය ජනයා දහස් ගණනක් වර්තමානයෙහි එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව, ඕස්ට්‍රේලියාව සහ ප්‍රංශය යන රටවල වෙසෙති.
ලෝකයේ කමේය ජනයාගෙන් බහුතරය ජීවත් වන්නේ කාම්බෝජයෙහි වන අතර එහි ජනගහණයෙන් 90% ක් කමේය ජනයාගෙන් සමන්විත වෙති.
සහා , මෙම සහා / යන පරිඝණක භාශා ක්‍රියත්මක කිරිමේදි සපයනු ලැබේ -- සමහර ක්‍රියත්මක කිරිම් වලදි එකෙහි සංස්කරණ අංකය එක් කරනු ලැබේ, උදා 83 හෝ 83.
මෙහෙයම් පද්ධතීන්හි ප්‍රධාන වශයෙන් කාණ්ඩ දෙකක් යටතට වර්ග කෙරෙනවා,ඒ අකුරුමය විධාන සහිත අතුරුමුහුණත් හා චිත්‍රමය අතුරුමුහුණත් ලෙස. අකුරුමය විධාන සහිත අතුරුමුහුණත් අකුරු හා වචන ලෙස විධාන ලබාදිය හැකි අතුරුමුහුණතක් ලබා දෙන අතර චිත්‍රමය අතුරුමුහුණත් චිත්‍රමය දේ සහිත අතුරුමුහුණත් ලබා දෙනවා. මේ කුමන අතුරුමුහුණතෙන් වුවත් කරන්නේ තවත් වැඩසටහනත් ක්‍රියාත්මක කිරීමයි. එසේවුවත් වලට ගොනුවල අන්තර්ගතය දර්ශනය කිරීම වැනි අමතර හැකියාවන් තිබෙනවා.
යනුවෙන් අදහස් වන්නේ මෙහෙයුම් පද්ධතියෙ පරිශීලකයන්හට වෙත ප්‍රවේශ වීමට අතුරු මුහුණතක් ලබාදෙන මෘදුකාංගයකි. එසේ වුවත් යම් උපාංගයක් වටා පවතින්නා වූ නියැලුම් හැඳින්වීම සඳහාද මෙම වචනය කලාතුරකින් භාවිතා වනවා. උදාහරණයක් ලෙස වෙබ් බ්‍රව්සර සහ මෘදුකාංග ප්‍රචාලන යන්ත්‍ර සඳහා විදිහට හඳුන්වන්න පුළුවන්. යන නාමය හටගන්නේ මෙහෙයම් පද්ධතියේ හරය සහ පරිශීලකයා අතර අතුරුමුහුණතේ පිටත තට්ටුව වීම නිසායි.
ප්‍රයොගිකව ගත්කල සියළුම නවතම මෙහෙයුම් පද්ධතින්හි හා යන දෙ ආකාර සදහා භාවිතා කලහැක. යන්න භාවිතා කරන සාමාන්‍යයෙන් වල සැලැස්ම, කොන්දේසි, විචල්‍යය සහා පරිඝනක භාශාවේ අනිකුත් අංග සඳහා මැදිහත් වේ; සමහරක් වැඩසටහන් භාශා එවනි අරමුනු තියන අතර අනික් භාශා එවයින් සැහිමකට පත් නොවේ. විලොමවශයෙන් ගත්කල සමහරක් වැඩසටහන් භාශා මෙහෙයුම් පද්ධතීන්හි සඳහා එකිනෙකට බලපාන අකාරයට යොදාගත හැක.
නවතම සංස්කරණ මෙහෙයුම් පද්ධතිය ඔවුන්ගේ එක ලෙස භාවිතා කරයි. මෙමඟින් ගවේශකයාට කුළුපඟ පරිඝණක මුහුණත් පරිසරයක් , සහා ලබාදෙන අතරම මෙහෙයුම් පද්ධතියේ ලේඛන කලමනාකරණයද ක්‍රියාත්මක වේ.පරණ සංස්කරණයන්හි පවාද අඩංගු වී ඇත. වින්ඩොව්ස් සංස්කරණ 1, 2 හි අතුරුමුහුණත් එකිනෙකට වෙනස් හාත්පසින්ම වෙනස්ය.
මල්ටික්ස් ශේල් එකට පසුව තනන ලද කෙන් තොම්සන්ගේ "" නැමති පළමු එක එය විසින්ම සැදු වැඩසටහනට පසුව මල්ටික්ස් කණ්ඩායමට පෙන්වන ලදි. යනු පළමු එකෙන් පැවත එන්නකි. එනිසා . දිගුව තවමත් ස්ථාපිත ලේඛන සඳහා භාවිතා කරයි.
4, 42, 4 – මෘදුකාංග මගින් ලියනලද සහා විකුණන ලද , /2, සහා සඳහා වු කි. . වගේ වු විධාන පද්ධතින් සඳහා නම්‍ය වු චිත්‍රමය අතුරුමුහුණතක් අවශ්‍ය වේ, 4 ට ආකාරයේ පද්ධතින් මත ක්‍රියාත්මක විය හැක
ටෙල්නෙට් , අනිකුත් සන්නිවේදන මෙවලම් සහා වෙනත් ආකාරයේ මෘදුකාංග ක්‍රියාත්මක කිරිමේදි සහා ආකාරයේ තියෙන්න පුළුවන්.
1676 වර්ෂයේදී ඇන්ටන් වෑන් ලියුවන් හූක් ඔහු විසින්ම නිෂ්පාදනය කරන ලද තනි කාචයකින් සමන්විත අන්වීක්ෂයකින් බැක්ටීරියා සහ අනෙකුත් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් නිරීක්ෂණය කරන ලදී.ප්‍රථම වරට ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිබඳ අධ්‍යනය කරනු ලැබුවේ ඇන්ටන් වෑන් ලියුවන් හූක් ලෙස සඳහන් වුවද, ප්‍රථම වරට ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිබඳව අන්වීක්ෂීය නිරීක්ෂණය සිදුකර වාර්තා කරනු ලැබුවේ රොබට් හූක් විසින්1665 වර්ෂයේදීය.මෙහිදී ඔහු විසින් අංකුරනය වන දිලීර පිළිබඳව නිරීක්ෂණය කරන ලදී.
නිරතුරුවම සිදුකරනු ලබන පර්යේෂණ වල ප්‍රථිඵලයක් ලෙස දිනෙන් දින ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවට එකතු වන දැනුම් සම්භාරය ඉමහත්ය.මෙම පර්යේෂණ වලට අනුව දැනට පෘථිවිය මත ජීවත් වන සමස්ථ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ප්‍රමාණය 1%ක් පමණ වන බව නිමානය කර ඇත.ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවට වර්ෂ තුන්සියයක පමණ ඉතිහායක් පැවතුනද සත්ව විද්‍යාව සහ උද්භිදවිද්‍යාව යන පැරණි ජීව විද්‍යාත්මක ක්ෂේත්‍රයන්ට සාපේක්ෂව ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවට තවමත් ඇතුලත් වන්නේ අල්ප දනුමකි.
පාස්චර් සහ කෝක් ක්ෂුද්‍ර ජීවි විද්‍යාවේ ප්‍රාරම්භකයන් ලෙස හැඳින්වුවද ඔවුන් අවදානය යොමු කරනු ලැබුවේ රෝග කාරක ක්ෂුද්‍ර ජීවින් පිළිබඳ පමණක් වූ හෙයින් ඔවුන්ට ක්ෂුද්‍ර ජීවි විවිධත්වය නියම ලෙස විග්‍රහ කිරීමට නොහැකි විය.සත්‍ය වශයෙන්ම සාමාන්‍ය ක්ෂුද්‍ර ජීවි විද්‍යාව පිළිබඳ පුළුල් දැනුමක් අනාවරණය කරන ලද්දේ 19වන ශත වර්ශයේ අගභාගයේදී මාර්ටිනස් බෙයිජෙරින්ක් සහ සර්පි විනෝග්‍රැඩ්ස්කි විසිනි.
කාර්මික ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-කාර්මික ක්‍රියාව්ලීන් සඳහා ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් භාවිතය පිළිබඳව මෙහිදී අධ්‍යනය කරනු ලැබේ.උදාහරණ ලෙස පැසවීම සහ අපවිත්‍ර ජලය පිරිපහදු කිරීම දැක්විය හැක.කාර්මික ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ජෛව තාක්ෂණ කර්මාන්ත සඳහාද භාවිතා කරනු ලබන අතර මෙම ක්ෂේත්‍රය යටතට පැසවීමේ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳව අධ්‍යනයන් ද ඇතුලත්ය.
ක්‍ෂුද්‍රජීව විද්‍යාව පුළුල් අධ්‍යන ක්ෂේත්‍රයකි.මෙය වයිරස අධ්‍යන විද්‍යාව, දිලීර විද්‍යාව, පරපෝෂිත විද්‍යාව, බැක්ටීරියා විද්‍යාව යනාදී කොටස් රාශියකින් සමන්විතය.ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාඥයෙකු යනු ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව සහ ඉහත සඳහන් කරන ලද අනෙකුත් විද්‍යාවන් පිළිබඳ විශේෂඥයෙකි.
ආහාර ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-ආහාර නරක් වීම සහ විෂවීම පිළිබඳව ක්ෂුද්‍ර ජීවී බලපෑම පිළිබඳව මෙහිදී අධ්‍යනය කරනු ලැබේ.ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් යොදාගනිමින් සිදු කරනු ලබන ආහාර නිපදවීම් ක්‍රම සඳහා උදාහරණයක් ලෙස පැසවීම දැක්විය හැකි අතර එම ක්ෂේත්‍ර පිළිබඳව් ද මෙහිදී අවධානය යොමු කෙරේ.
වෙන් කිරීම අනුක්‍රමිකගත කිරීම. ගෙනෝම ප්‍රවේණික විද්‍යාව අණුක ජීව විද්‍යාව ප්‍රමාණය නිසා වෛරස හා බැක්ටීරියා ජිනෝම ප්‍රථමයෙන්ම අනුපිළිවෙල අනුව විශ්ලේෂණය කළේය. දැන් විශාල අනුපිළිවෙල් රැසක් හා ජිනෝම දත්ත සංඛ්‍යාවක්, විශේෂ ක්ෂුද්‍ර ජීවී වර්ග රැසක් සඳහා ඇත.
වෛද්‍ය ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-ව්‍යාධිජනක ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගෙන් මිනිසාට ඇතිවන රෝග පිළිබඳව මෙන්ම වසංගත රෝග සහ ප්‍රතිශක්තිකරණය පිළිබඳව මෙහිදී අධ්‍යනය කරනු ලැබේ.රෝග ව්‍යාධි විද්‍යාව සහ ප්‍රතිශක්ති විද්‍යාව යන ක්ෂේත්‍ර සමග සම්බන්ධතාවයක් දක්වයි.
කෙසේ වුවද මුල් අවදියේදී ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ පැවැත්ම මනඃකල්පිතයක් පමණක් වු අතර එය දත්ත හෝ නිරික්ෂණ මත පදනම් නොවීය.ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිලිබඳ සත්‍ය වශයෙන් නිරික්ෂණය කොට කරුණු අනාවරණය කල හැකිවුයේ 17වැනි ශත වර්ෂයේ අන්වීක්ෂය නිපදවීමෙන් පසුවය.
කෘෂිකාර්මික ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-කෘෂිකාර්මික වශයෙන් වැදගත් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිබඳ අධ්‍යනයයි.
රෝග පාලනය සහ වැලැක්වීම මත පදනම් වන රැකියා අවස්ථා බොහොමයක් සඳහා ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව ආශ්‍රිත උපාධියක් අවශ්‍ය වේ.)
වසංගත රෝග ආසාධනයට සහ පැතිරීයාමට හේතුවන්නේ ගුණනය වන ජීවී ඒකක ඍජුවම හෝ වක්‍රව සිදුකරන බලපෑම් මඟින් හෝ ඔවුන්ගේ ඈතට පැතිර යෑමේ හැකියාව මඟින් බව 1546 දී ගිරොලැමෝ ෆැරැකැස්ටෝරෝ විසින් ප්‍රකාශ කරන ලදී.
ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ ජාන ව්‍යුහය :-ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ සෛල ක්‍රියාකාරිත්වය කෙරෙහි ජාන ව්‍යුහයේ සැකැස්ම සහ ජාන නියාමනය පිළිබඳව මෙහිදී අධ්‍යනය කරනු ලැබේ.මෙම ක්ෂේත්‍රය අණුක ජීව විද්‍යාවටද සම්බන්ධ වේ.
ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ භෞත වේදය :- ක්ෂුද්‍ර ජීවි සෛලයක ජීව රසායනික ක්‍රියාකාරිත්වය, වර්ධනය සහ පරිවෘත්තිය ක්‍රියා මෙන්ම ක්ෂුද්‍ර ජීවි සෛල ව්‍යුහය පිලිබඳ අධ්‍යනයයි.
පරිණාමවාදී ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ පරිණාමය පිළිබඳව මෙහිදී අධ්‍යනය කරනු ලැබේ.මෙයට බැක්ටීරියාවන්ගේ වර්ගීකරණයන් පිළිබඳව අධ්‍යනයන් ද ඇතුලත්ය.
පාරිසරික ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ විව්ධත්වය සහ ස්වභාවික තත්ව යටතේදී ඔවුන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳව මෙහිදී අධ්‍යනය කරනු ලැබේ.
සත්ව ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-පශු වෛද්‍ය විද්‍යාව හෝ සත්ව රෝග සම්බන්ධව ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳව මෙහිදී අධ්‍යනය කරනු ලැබේ.
සෛලීය ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව සහ සෛල ජීව විද්‍යාව පිළිබඳ අධ්‍යන ක්ෂේත්‍රයකි.
ඖෂධ ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව :-ඖෂධ දූෂණය සහ සම්බන්ධ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරනු ලැබේ.
ඕනැම සම්මා සම්බුදු කෙනෙකු ම ස්ත්‍රී පක්ෂයටද පුරුෂ පක්ෂයට මෙන්ම නිර්වාණය හෙවත් සත්‍යාවබෝධය ලඟාකර ගැනීමට හැකියාවක් තිබෙන බව දේශනා කළ හෙයිනි. ඔවුනටද මාර්ගඵල ලැබීමට හැකි බව බුදුන් වහන්සේලා දේශනා කළහ. ගැහැණුන්ගේ අධ්‍යාත්මික විමුක්තියේ ඉහල මට්ටම් විස්තර කරන ථෙරිගාථා හා ආපදාන වැන්නට සමාන කෘතින් වෙනත් සම්ප්‍රදායන්හි සාමාන්‍යයෙන් දක්නට නොලැබේ.
මෙයට සමාන ස්වභාවයකින් පද්ම සූත්‍ර වැනි ප්‍රධාන මහායාන ලේඛන වල 6000 ක් රහත් භික්ෂුණින් වහන්සේලා ශාක්‍ය මූණි බුදුන්ගෙන් බෝධි සත්ව හා අනාගත බුද්ධත්වය සම්බන්ධයෙන් විවරණ ලද බව සඳහන් වේ. ස්ත්‍රීන්ට අධ්‍යාත්මික විමුක්තියේ ඉහල මට්ටම් වලට ළඟා වීම සඳහා පුහුණු වීමට සහ අපේක්ෂා තබා ගැනීමේ හැකියාව බුදු දහම තුල තිබේ.
ථෙරවාදී භික්ෂනීන්ගේ සාම්ප්‍රදායික පෙනුම සාමාන්‍යයෙන් භික්ෂූන්ට සමාවිය. ඔව්හුද හිස මුඩු කර සිවුරු භාවිතා කලහ. සම්පූර්ණ පැවිදි බව නොලැබූ අය සුදු හෝ රෝස පැහැති සිවුරු හඳිති. සමහර රටවල් වල තද චොකලට් පැහැති සිවුරු හඳින අතර, ඇතැම් විට භික්ෂුන්ගේ සිවුරු ආකාරයටම හඳිති.භික්ෂුණි පරම්පරාව 11 සිට 13 වෙනි සියවස දක්වා පැවතුන බව ථෙරවාද සම්ප්‍රදායෙහි උගතුන් කියති. මෙයින් පසුව නව භික්ෂුණින් නොමැති වූයේ ඔවුන් පැවිදි කිරිමට භික්ෂුණියන් නොසිටි හෙයිනි.
මෙනිසා බුරුමය, තායිලන්තය සහ ශ්‍රී ලංකාව වැනි ථෙරවාද ර‍ටවල් භීක්ෂුණී සාසනය ලොවේ නොපවතිත බව සලකයි. එවැන්නක් ඇතිනම් එම භික්ෂුණී උපසම්පදාව 'ව්‍යාජ' ලෙස සළකයි. නමුත් කසාව කන්ඨකයා දක්වාම භික්ෂුන්වහන්සේ ලව පිළිගනී. භික්ෂුණීන් වහන්සේ වද පිළිගෙන .උභ සංඝයාම ලිළිගත යුතුයි.එවිට දෙන දානයේ අනුසස් වැඩිවේ.
භික්ෂුණි හෙවත් මෙහෙණි යනු පැවිද්ද හා උපසම්පදාව ලද කාන්තාවෝ වෙති. පැවිදි පුරුෂ පක්ෂය හඳුන්වන්නේ භික්ෂු නමිනි. මෙම භික්ෂු සහ භික්ෂුණියන් එක්තරා විනය පටිපාටියකට අනුව ජීවත් වෙති. කොරියාව, වියට්නාමය හා තායිවානය වැනි මහායාන බුද්ධාගම පවතින රටවල භික්ෂුණි පරපම්පරාවෙහි පුළුල් පදනමක් තිබේ.
ගෞතම බුදුසසුනේ භික්ෂුණි ශාසනය ආරම්භ කරන ලද්දේ ගෞතම බුදුන් වහන්සේ විසිනි. ඒ උන් වහන්සේගේ සුලු මව වූ මහාප්‍රජාපති ගෝතමියගේ ඉල්ලීමක් අනුවයි. මෙම ඉල්ලීම බුදුන් වහන්සේ වෙත සැල කර සිටින ලද්දේ බුදුන් වහන්සේගේ අග්‍රඋපස්තායක ලෙස කටයුතු කළ ආනන්ද තෙරුන්ගේ මාර්ගයෙනි.
භික්ෂුණී ශාසනය ඇති කිරීමේ දී බුදුන් වහන්සේ ගරු ධර්ම අටක් පැණවූ සේක. විනය පිටකයේ චුල්ල වග්ග පාලියේ සඳහන් වන පරිදි එම ගරු ධර්ම අට මෙසේ ය.
තමන්ට අවවාද අනුශාසනා ලබා ගැනීම සඳහා භික්ෂුණියක් තෝරා ගැනීමේ අයිතිවාසිකමද භික්ෂුණියට ලබාදුන්සේක.ඒසදහා භික්ෂුණින් සියලු දෙනා කැමති විය යුතු වීමය.
උපසම්පදාවෙන් වසර සියයක් ගත වූ මෙහෙණියක විසින් වුව ද උපසම්පන්න වූ භික්ෂුවට වැඳුම් පිදුම් කිරීම, හුනස්නෙන් නැගිටීම ආදී ගෞරව කළ යුතු වේ.
" භික්ඛු භික්ඛුණී, ස්ත්‍රී පුරුෂ, සමානාත්මතාව මනාව වටහාදීම සදහා අග්‍රශ්‍රාවක අග්‍ර ශ්‍රාවිකා නතුරු සමානව දීම තුලින්ම මනාව වැටහේ.
චීනය, පෝලන්තය, සහ රුසියාව වැනි, සමහරක් ඉංග්‍රීසි-නොවන භාෂා භාවිතාවන රටවල දී ඕෂනියාව සාමාන්‍ය මහාද්වීපයක් ලෙස සැලකෙයි. එයට හේතුව වන්නේ "මහාද්වීපය" යන්න සඳහා ඔවුන්ගේ වදන "විශාල භූ ස්කන්ධයක් හා බැඳුන බිමක්" යන්න වෙනුවට, "දූපත් ද ඇතුළුව ප්‍රධාන භූමි බෙදීමක්" ලෙස අර්ථ දැක්වෙන නිසාය.
මහාද්වීපයක් යනු පෘථිවිය මත ඇති විශාල එකට බැඳුණු භූමි ප්‍රදේශයකි. දැනට පිළිගැනෙන සම්මතයට අනුව ලෝකය මහාද්වීප 7කට බෙදෙන අතර ඒවා විශාලත්වය අඩු වෙන පිළිවෙලට ආසියාව, අප්‍රිකාව, උතුරු ඇමෙරිකාව, දකුණු ඇමෙරිකාව, ඇන්ටාර්ක්ටිකාව, යුරෝපය, සහ ඕස්ට්‍රේලියාව වෙයි.
උතුරු ඇමෙරිකාව සහ දකුණු ඇමෙරිකාව එකම මහාද්වීපයක් යැයි සමහරෙක් පවසති. තවත් සමහරෙකුගේ මතය අනුව යුරෝපය සහ ආසියාව යනු යුරේසියාව යන මහාද්වීපයේ කොටස් දෙකකි. යුරේෂියාව සහ අප්‍රිකාව යුරාෆ්‍රේසියාව නමැති විශාල මහාද්වීපයක කොටස් දෙකකැයි මතයක් ද පවතියි.
බොහෝ විට ඕස්ට්‍රේලියාව තනි මහාද්වීපයක් ලෙස සැළකුණ ද තවත් සමහරෙක් එය ඕෂනියාව නමැති තවත් මහාද්වීපයක කොටසක් ලෙස සළකති. ඔවුන් පවසන අන්දමට ඕෂනියාවට ඕස්ට්‍රේලියාව, නවසීලන්තය සහ පැසිපික් දූපත් අයත් වෙයි .
ඒවායේ එක් එක් ශ්‍රිතීය විචල්‍යයන් වෙනුවෙන්, එනම් තාර්කික විචල්‍යයන් විසින් ගනු ලබන අගයයන්ගේ එක් එක් සංයෝජනයන් සඳහා, තාර්කික ප්‍රකාශනයන්හී ශ්‍රිතීය අගයයන් ගණනය කිරීමට, තර්ක ශාස්ත්‍රයෙහි—විශේෂයෙන් බූලියන් වීජ ගණිතය, බූලියන් ශ්‍රිත, සහ ප්‍රස්තූත කලනය අරභයා— භාවිතා වන ගණිත වගුවකි. .නීත්‍යානුකූල ප්‍රදාන අගයයන් සමස්තම සඳහා ප්‍රස්තූත ප්‍රකාශනයක් සත්‍යයද යන්න, එනම් තර්කානුකූල වලංගු භාවය, නිර්ණය කිරීමට සත්‍යතා වගු විශේෂ වශයෙන් භාවිතා කල හැක.
සත්‍යතා වගුවක් යනු තර්ක ශාස්ත්‍රයේ භාවිතා වන ගණිතමය වගුවකි. එය විශේෂ වශයෙන් බුලියානු විජිගණිතය බුලියන් ශ්‍රිත සහ ප්‍රස්තුත කලනය සමග සම්බන්ධවේ. තාර්කික ප්‍රකාශනව ශ්‍රිතමය අගයන් ගනනය කිරිමට එක් එක් ශ්‍රිතවල තර්ක එක් එක් සාමුහික දත්ත ඒවායේ තාර්කික විචල්‍ය ලෙස ගනු ලැබේ. සත්‍යතා වගු විශේෂ වශයෙන් ප්‍රස්තුන ප්‍රකාශන සියලුම තර්කානුකූලව පිළිගත හැක අදන අගයන් සදහා නිවැරදි බව නැතහොත් තර්කානුකූලව වලංගු බව කිරිමට යොදා ගනු ලැබේ.
සම්භවය තර්කනය සදහා වන සංඥතා වගු බුලියානු තර්කානුකූලව පද්ධති වලට සිමා වේ. ඒවා තුල තර්කානු කූල අගයන් අසත්‍ය හෝ සත්‍ය වන අතර සමාන්‍ය ඒවා හා මගින් හෝ සමහර විට 0 හෝ 1 මගින් වෙන වෙනම ප්‍රකාශ කරනු ලැබේ.
තාර්කික සර්වසාම්‍යය යනු, ප්‍රරූපීය ලෙසින් ප්‍රස්තූතයක අගයක් වන, එක් තාර්කික අගයක් වෙත බල පැවැත්වෙන කාර්යයක් වන අතර, එහි ප්‍රවර්ත්‍යය සත්‍යය වන විට සත්‍යය යන අගයද එහි ප්‍රවර්ත්‍යය අසත්‍යය වන විට අසත්‍යය යන අගයද ලබා දෙයි.
ජලය පිළිබඳ නිතීමය භාරකාරත්වය යනු පාලනය සහ සම්පතක් ලෙස ජලයේ භාවිතය ගැන ඇත්තා වු නීතිරීති සමූහයකි. එය බොහෝ සෙයින් දේපල පිළිබඳ නීතියට ආසන්න වන නමුත්, පාරිසරික නීතිය මඟින් ද එය සන්නද්ධ වී තිබේ. මීට හේතුව වන්නේ ජලය සියලු ජීවින්ට අත්‍යාවශ්‍ය නිසා සහ ආර්ථික කටයුතු කෙරේ ද අත්‍යවශ්‍ය වු බැවිනි. එබැවින් ජලය පිළිබඳව සඟවා ඇති නීති විශාල අයුරින් ප්‍රතිඵල මත බලපාන ලෙස පාලනය කිරීමට උත්සාහ දරයි.
බුදු දහම නැවත ස්ථාපිත කර දශකයක් පමණ ගතවීමෙන් පසු 1764 දී එම නිකායට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලා කණ්ඩායමක් එක්ව එම නිකායේ උපසම්පදාව ලැබීමට ගොවිගම කුලයට අයත් විය යුතු බවට නීතියක් පැනවීය. මෙම සමයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ විනය නොසලකා හැර තිබුණු අතර, සමහර භික්ෂුන් වහන්සේලා වතුපිටි අයත් කරගෙන අඹුදරුවන් සමඟ පුද්ගලික නිවාස වල ජීවත් වුහ. ඔවුන් තන්නාසි නමින් හැඳින්වේ. මෙම සම‍යේදී ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ බඩ ප්‍රදේශය ලන්දේසී ආක්‍රමණ වලට ලක්වෙමින් පැවතුණි.
18 වන සියවසේ මැද භාගය වන විට ලක්දිව උපසම්පදාව නැති වී ගොස් තිබුණි. ශ්‍රී ලංකාවේ බුදු සසුන තෙවරක්ම පිරිහුණු අතර එය නැවත ඇති කිරීමට ගත් උත්සාහය ව්‍යර්ථ විය. එමනිසා කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රාජ්‍ය සමයේ වැලිවිට සරණංකර මාහිමිපානන්ගේ ආරාධනාවෙන් උපාලි නම් තෙරණුවන් වහන්සේ නමක් 1753දී මහනුවරට වැඩම කර උපසම්පදාව නැවත පිහිට වු අතර, එය සියම් නිකාය නම්වේ. එයට හේතුව උපසම්පදාව රැගෙන ආවේ සියම් දේශයෙන් වීමයි.
මේ වන විට අමරපුර මහ නිකාය පාර්ශව 21 කින් සමන්විතවේ. මෙම සෑම නිකාය පාර්ශවයක්ම මහ නායක පදවියකින් , අනුනායක පදවියකින්, මහා ලේඛකාධිකාරී පදවියක්, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී පදවියකින්, ප්‍රධාන අධිකරණ සංඝ නායක පදවියකින් සහ විංශත්වාර්ගික කාරක මහා සංඝ සභාවකින් ප්‍රතිසංවිධානගතව ඇත.
සියම් නිකායේ මෙම ගොවිගම කුල භේදයට විරෝධය පල කෙරමින් වෙනත් කුල වලට අයත් භික්ෂුන් වහන්සේලා රජුගේ අනුග්‍රහය නොලබමින් උපසම්පදා උත්සව 2 ක් 1772 දී තොටගමුව විහාරයේදී ද, 1796 දී තංගල්ලේදී ද පැවැත්විය. නමුත් සියම් නිකාය මෙය විනය නීති කැඩීමක් බව පවසා ඒවාට අනුමැතිය ලබා නොදුන්හ.
ඉන්දියාවේ විශාල භූමි ප්‍රමාණය පදනම් කරගෙන මෞර්ය,ගුප්ත,සක,පල්ලව,චෝල,මුස්ලිම් ආදී අධිරාජ්‍යයන් බිහි විය.ලංකාව මෙන්ම ඉන්දියාවේ ද රාජාන්ඩු ක්‍රමයක් පැවතුනි.ලංකාවේ දුටුගැමුණු යුගය,රාජසිංහ සමය හා ඉන්දියාවේ අ‍‍‍ශෝක අධිරාජ්‍යයා මෙයට හොදම නිදසුන්ය.එම රාජාණ්ඩු ක්‍රමය පදනම් කරගෙන කලාපයේ රටවල ඒකීයත්වය ආරක්ෂා විය.මේ අනුව ඓතිහාසික වශයෙන් දේශපාලන පසුබිම වඩාත් ශන්තිමත් එකක් බව පැහැදිලි කරුණකි.
කලාව හා සංස්කෘතිය ද මේ යුගයේ විශිෂ්ඨ වුවකි.ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය,දා ගැබ් නිර්මාණය,ලී කැටයම් හා ගල් වැඩ,චිත්‍ර හා මුර්ති සමස්ත දකුණ ආසියාවේ ප්‍රෞඪත්වය කියාපාන්නකි.එමෙන්ම දකුණ ආසියානු කලාපයේ ජනගහනය එතරම් ගැටලුවක් නොවු අතර ඒ සදහා කලාපයේ ස්වයංපෝෂිත බව ඉවහල් විය.අතීතයේ මෙම කලාපය සම්පත් වලින් බහුල කලාපයක් වු අතර මුතු මැණික් ආදී ඉතා වටිනා ඛනිජ සම්පත් වලින් ද වටිනා දැව වර්ග වලින් ද අනුන කලාපයක් විය.
මෙම කලාපයේ සියලුම රටවල් යටත් විජිතකරණයට ගොදුරු වූ රටවල් වීම විශේෂ ලක්ෂණයකි.එමෙන්ම යටත් විජිතකරණය නිසාම මෙම කලාපය ප්‍රබල දේශපාලන,ආර්ථික,අධ්‍යාපනික හා සමාජමය පරිවර්තනයකට ලක් වී තිබේ. යුරෝපා ජාතින්‍ තුළ අධිරාජ්‍යවාදී චින්තනය නිසා 19 වන සියවස සිට ආසියාතික හා අප්‍රිකානු රටවල් යටත් විජිතකරණයට ලක් වීම සිදු විය.
විශේෂයෙන් බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යවාදයට මෙම කලාපය ප්‍රධාන වශයෙනන් ගොදුරු විය.ඔවුන්ගේ අධිරාජ්‍යවාදී ප්‍රමුඛ අරමුණ වුයේ;