polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
රෝම ජාතිකයන් තුළ ග්‍රීක ජාතිකයන්ට වඩා ඊජීප්තු ජාතිකයන් කෙරෙහි සතුරු ආකල්ප වැඩි වශයෙන් පැවතියද, ඇතැම් සිරිත් විරිත් දිගටම පැවතුනි. මාතෘ ඡායාරූප නිර්මාණ කලාව ප්‍රචලිතව තිබූ අතර සමහර රෝම අධිරාජ්‍යයන් ඔවුන්වම පාරාවෝ ලෙස විස්තර කරන ලදී.(නමුත් ටොලමින් තරම් නොතිබුනි. ඔවුන් ඊජීප්තුවෙන් පිට ජීවත් වූ අතර ඊජීප්තු අධිරාජ්‍යයේ උත්සව අවස්ථා සිදු නොකරන ලදී. )දේශීය ආණ්ඩුව රෝමයේ ක්‍රමයට හැඩගැසුනු අතර ස්වදේශීය ඊජීප්තු වැසියන්ට සමීප විය.
සුළු වැරදිවලට දඬුවම් ලෙස දඩගැසීම, පහරදිම, මුහුණු විකෘති කිරිම හො පිටුවහල් කිරිම ආදිය ලබාදෙන ලදි. බරපතල වැරදි සඳහා ජීවිතක්ෂයට පත් කිරිම, උලතැබීම,ජලයේ ගිල්වීම ආදී දඬුවම් දෙන ලදි. සමහර විට දඬුවම් අපරාධකරුගේ පවුලේ අයටද පැනවිණි. අලුත් රාජධානිය ආරම්භ කිරිමෙන් අනතුරුව නීතී පද්ධතියෙ ප්‍රධානියා හැටියට නමින් තනතුරක් ඇතිකරන ලදි. මෙහිදි නීතීය පසිඳලීම සඳහා මිනිසුන්ට දෙවියන්ගේ ආශිර්වාදයද නොමසුරුව අවශ්‍ය විය.
නයිල් ගඟ ආශ්‍රිතව පැවති ඊජිප්තුව එකල වාරිකර්මාන්තය හා කෘෂිකාර්මික වශයෙන් දියුණුවක් අත්කරගෙන තිබිණි. ස්වභාවික සම්පත් බහුල වු ඊජිප්තුව, නයිල් නිම්න මිටියාවත් හා කාන්තාර ප්‍රදේශයන් පුරාවට පැතිර තිබුණු වටිනා ඛනිජ නිධිවලටද උරුමකම් කීය. දියුණු කෘෂිකාර්මික ව්‍යාපෘති ශක්තිමත් වෙළෙඳ සම්බන්ධතාවයකට හිමිකම් කී පුරාණ ඊජිප්තු රාජ්‍යය පාරාවෝවරු විසින් පත්කරන ලද ආගමික නායකයින් විසින් හා වෙනත් උගතුන් විසින් පාලනය කරන ලදහ.
උතුරු අප්‍රිකාවේ නැගෙනහිරට වන්නට නයිල් ගඟ ආශ්‍රිතව මෙම පැරණි ඊජිප්තු ශිෂ්ටාචාරය විහිදී පැවතිණි. මෙම ශිෂ්ටාචාරයේ ආරම්භය ක්‍රි.පූ 3150 දී සිදුවිණි. එය පළමුවන පාරාවෝ රජු විසින් උතුරු හා දකුණු ඊජිප්තුව එක්සේසත් කිරීමත් සමඟම ඇතිවිණි. එසේ ඇරඹුණු ඊජිප්තු ශිෂ්ටාචාරයේ මුල් කාලවලදී දේශපාලනික වශයෙන් අස්ථාවර භාවයක් දක්නට හැකිවිය. ක්‍රි.ව 31 පමණ වන විට පාරාවෝ රජ පෙළපතේ අවසානයත් සමඟම ඊජිප්තුව රෝම අධිරාජ්‍යයට යටත් විණි.
පෞද්ගලික විලාසිතා උපදේශක වෘත්තිය පිළිගත් වෘත්තියක් වන නමුත් මෙම වෘත්තිය වේෂ නිරූපණ ශිල්පය සමග පටලවා ගත යුතු නොවේ. වේශ නිරූපණ ශිල්පීන්ගේ ප්‍රධාන කාර්යය වනුයේ ප්‍රධාන විලාසිතා නාමයන් සඳහා විලාසිතා නිරූපණ ඡායාරූප සම්බන්ධව ක්‍රියා කිරීමයි.
පෞද්ගලික විලාසිතා උපදේශකයෙකු යනු නව විලාසිතාවන් , ඇඳුම් පැළඳුම් , වර්ණ සහ ශරීර අලංකරණය සඳහා යොදා ගන්නා විවිධ ආලේපන සහ ක්‍රමවේද ආදිය පිළිබඳව විවිධ පුද්ගලයන් හට උපදෙස් සපයන්නෙකු වේ.
මෙම මතධාරී විද්වතුන් පවසන ආකාරයට ලේඛන කලාව සුදු ජාතික පුරුෂයින්ට පමණක් යෝග්‍ය වූ ක්‍රියාකාරකමක් ලෙස එකල සමාජයේ පිළිගත් සම්ප්‍රදායක් විය . නමුත් එම පිළිගැනීම, එපැවති සාහිත්‍යමය ආධිපත්‍යයත් සමගම බිඳ දැමීමට අප්‍රිකානු හා ඇමරිකානු කතුවරුන්ට හැකිවූයේ අප්‍රිකානු ජන ජීවිතය හා වාචික සම්ප්‍රදායයන් තම කෘතින් වලට සංයුක්ත කිරීමෙනි. මෙසේ අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය, දේශපාලන හා සංස්කෘතිකමය විමුක්තිය උදෙසා මෙවලමක් ලෙස භාවිතා වු ආකාරය දශක ගණනක් පුරා ප්‍රකාශයට පත්වී ඇත.
අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය යුදෙව්වන්ගේ විසිරී යෑමේ සාහිත්‍යය සහ අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය යන ඉතා වැදගත් ශාඛාවන්ගෙන් සමන්විත වේ. මේවා සඳහා අප්‍රිකානු යුදෙව්වන්ගේ උරුමයන්ගේ ආභාෂය ලැබී ඇත. මීට අමතරව අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය බොහෝ පශ්චාත් යටත් විජිත සාහිත්‍යයන්ගෙන් වෙනස් වන බව, සුළු ජාතික කණ්ඩායමක් විසින් ලියා තිබිණි යැයි පවසමින් පඬිවරයන් සුවිශේෂී රේඛාවක් නිර්මාණය කර ඇත. නමුත් පශ්චාත් යටත් විජිත වාදී රාජධානිය තුළ අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය පවතී.
නූතන යුගයේ තරුණ අප්‍රිකානු ඇමරිකානු ගත් කතුවරුන් ලෙස එඩ්වඩ් ඩන්ට්කට්, ඩේවිඩ් ඇන්තනී ඩර්හැම්, ටයරි ජෝන්ස්, මැන් ජොන්සන්, සිසි පාකර් හා කොල්සන් වයිට් හෙඩ් හැඳින්විය හැක. අදටත් පවතින ලෙස අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය ප්‍රබන්ධ විශේෂයක් කිරීමෙහි ලා කටයුතු කළ පුරෝගාමියා ලෙස 1950 හා 1960 දශකයන්හි රහස් පරික්ෂක කථාමාලාවක් ලියූ චෙස්ටර් හයිම්ස් හැඳින්වේ. ඔහුපසු කලෙක ජනප්‍රිය අපරාධ පරික්ෂණ නවකාතාවක් ලියූ වෝල්ස්ටර් මො‍ස්ලි හා හියු හොල්ටන් වැනි කතුවරුන් සඳහා මග පාදා දුනි.
වහල් කතාන්දර ප්‍රධාන වශයෙන් කාණ්ඩ 3 කට ගොනු කළ හැක. ධාර්මික, විමුක්තියේ කතාන්දර, සටන අවලංගු කිරිමට පොළඹ වන කතාන්දර, වැඩි දියුණුවේ කතාන්දර, තමන් විසින් රචනා කරන ලද හැඟීම් මහත් සේ ගෙන දෙන නිසා සටන අවලංගු කිරිමට ලියු කතාන්දර බොහෝ ප්‍රකට විය. අප්‍රිකානු ඇමරිකාවේ 19 වන ශතවර්ෂයේ රචනා අතුරින් සාහිත්‍යමය රචනා ලෙස මෙම 'ඔටෝග්‍රැෆි' යන හැමියට් ජේකොබස් ගේ 'ඉඩන්ටස් ඉන් ද ලයි‍ෆ් ඔෆ් අ ස්ලේව් ග්ර්ල්' හැඳින්වේ.
ඇමරිකානු ඉතිහාසය තුරාවටම අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන් දැඩි වර්ග බේදයකට ලක්ව සිටී. අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යයේ මුල් අවදියේ, එම අත්දැකීම් වලින් පෙලඹවුණු කළු ජාතික ලේඛකයින්, තමන් ද සුදු ජාතික කතුවරුන්ට සම බව සමාජයට විදහාපාන්නට විය. එනම්, හෙන්රි ලුවිස් ගේට්ස් පවසන පරිදි, කළු ජාතික සාහිත්‍යයේ මූලික අරමුණ වන්නේ කළු ජාතිකයන් හට ලිඛිත සම්ප්‍රදායයක් නොමැති හෙයින් ඔවුන් අයත් පහත් සංස්කෘතියකටැයි යනුවෙන් පවතින යන මතය බිඳ දැමීමයි.
කාගෝවෙහි ජීවත් වූ දුප්පත් කළු ජාතික පවුල් පදනම් කර ගනිමින් 'ලොරොන් හැන්ස්බරි ' විසින් ලියූ 'අ රෙයිසින් ඉන් ද සන් ' නාටකය එම කාලය තුල රටවැසියන්ගේ අවධානයට ලක් විය. 1959 දී එම නාටකයට 'නිව් යෝක් ඩ්‍රාමා ක්‍රිටික්ස් සර්කල්' සම්මානය හිමි විය. 'ඇමිරි ඔරාක' යනු අවධානය දිනාගත් තවත් නාටක රචකයෙකි. ඕන් බ්‍රෝඩ්වේ නම් මතභේදයට තුඩු දුන් නාටකය රචනා කළ රචකයාගේ 'බැරැකා' සංගිතය හා කවි මෑත කාලයේදී විචාරකයන් අතර පවා ප්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇත.
අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සංගීතය, බ්ලුස් සහ ‍රැප් යන ඒවායින් සමන්විත වෙමින් ඉතා පොහොසත් කාව්‍යයකට හිමිකම් කියනු ලබයි. ස්වර සංක්‍රමණය, ශබ්දලංකාරය සීතාවක පුනරාවරණය භාවිතා වන අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු ක්‍රිස්තියානු දේශනා සම්ප්‍රදායන් තුළ ද වාචික කාව්‍යය දක්නට ලැබේ. අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය -කාව්‍යන් විශේෂයෙන් රචනා කර තිබෙන නමුත් ගද්‍ය තුළ ද මේ සෑම ආකාරය යකම වාචික කාව්‍යයන් ඇතුළත් වීමේ ප්‍රභල සම්ප්‍රදායක් ඇත.
එසේ කිරීමට උත්සහ කළ ප්‍රථම රචකයා ජේම්ස් බොල්ඩ්මින් වු අතර ඔහුගේ පොත් වල 'ජාතිය හා ලිංගිකත්වය' පිළිබඳව සඳහන් විය.ගැඹුරු පෞද්ගලික කථා රචකයෙකු වන බෝල්ඩ්වින් විසින් ලියන ලද ගෝ ටෙල් ඉන් ද මවුන්ටන් යන කෘතිය මිනිසුන් අතරට ගියේ 'කළු ජාතිකයෙකු හා සමලිංගික වීම' ලෙසය.බෝල්ඩ්වින් විසින් ආසන්න වශයෙන් පොත් 20 ක් පමණ රචනා කර ඇති අතර, 'අන්ඩර් කන්ට්‍රින් සහ 'ද වයර් නෙක්ස්ට් ටයිම් ඒවා අතරින් සම්භාව්‍ය කෘති කීපයකි.
'සබ්ජන්' අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යයේ 19 ශතවර්ෂයේ මැද භාගයේ ආරම්භ වු වහල් කතාන්දරයකි. 'අන්කල් ටොම්ස් කැබින්' වැනි ග්‍රන්ථ තුළින් සාහිත්‍යයේ ඇති පැති දෙකක් කරා වහල් මතවාද වේගයෙන් පැතිරුණ අතර, මෙයින් දුෂ්ට වහල් බව අවලංගු කරවන දර්ශන නිරූපණය වන අතර දක්ෂිණ ලේඛකයින් වන 'විලියම් ග්ලිමෝ සිම්ස්, වයිට්' විසින් රචිත 'ඇන්ට් ටොම්' සාහිත්‍යය මඟින් පෙර වහල් බවේ අදහස් නිරූපණය විය.
පළමුවන ලෝක සංග්‍රාම සමය තුළ අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානුවන් විශාල වශයෙන් සංක්‍රමණය වීමට පටන් ගත් අතර දෙවන ලෝක යුද්ධ සමය තුළ එය උපරිම විය. මෙම මහා සංක්‍රමණ කාලය තුළ, කළු ජාතින් වර්ගවාදය හා දකුණු ඇමරිකාවේ තිබූ ඉඩප්‍රස්ථා හිඟකම් අතහැර චිකාගෝ වැනි උතුරු ප්‍රදේශයන්හී පදිංචි විය. එහිදී ඔවුන්ට කම්හල් වල හා වෙනත් ආර්ථික අංශවල රැකියා ලැබුණි.
සත්‍යය යථාර්ථය පෙන්නුම් කිරීමට පුරාණ වහලුන් වන 'හැවියන් ජෙකොබ්ස්' සහ 'ෆ්‍රෙඩ්රික් ඩග්ලස්' කතුවරයන් විසින් වහල් කතාන්දර රචනා කළ අතර, ඒවා අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය මුඛය ප්‍රතිෂ්ඨාවට පත් විය. හය දහසකට පමණ අධික උතුරු ඇමරිකානු සහ කැරේබියානු පුරාණ වහලුන් ඔවුන්ගේ ජිවිතවල විස්තර රචනා කළ අතර ඒවායින් 15 ක් පමණ ග්‍රන්ථ ලෙස ප්‍රකාශ විය.
විද්‍යා ප්‍රබන්ධ කල්පිතයන් මෙන්ම ත්‍රාස්‍යජනක සාහිත්‍ය ප්‍රභේදයන් උදෙසා ද කළු ජාතික කතුවරුන් දායක වී ඇත. සැමුවෙල් ආර්. ඩෙලනි, ඔක්ටේවියා ඊ. බට්ලර්, ස්ටිව් බාන්ස්, ටනනාර්ව් ඩියු රොබට් ෆ්ලෙමින්, බ්‍රැන්ඩන් මාසි, චාර්ල්ස් ආර්. සෝන්ඩර්ස්, ජෝන් රිඩ්ලි, ඩෝන් එම්, ෆෝසෙ‍් ෂේර් තෝමස් හා නොලෝ හොප්කින්සන් එවැනි කතුවරුන් කිහිප දෙනෙකි.
ඇමෙරිකාව තුළ සිවිල් අයිතින් සඳහා නැගී සිටි කාලයේ කළු ජාතික ලේඛිකාවන් බිහි විය.ඒ 1999 දී ඔහු විසින් ලියන ලද 'ඇනි ඇලන් නැමති කාව්‍යය සදහාය. 'පුලිට්සර් සම්මානයෙන් පිදුම්ලද ප්‍රථම අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවා වූයේ ග්වෙන්ඩොලින් බ්‍රෘක්ස් ය. නිති ජියොවානි සහ සෝනියා සැන්චස් 1950-1960 වර්ෂ වල ජනප්‍රිය වූ තවත් ලේඛකයින් ‍දෙදෙනෙකි.
අවසන් වශයෙන් ගත් කල අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය එක්තරා රූපවාහිනී වැඩසටහනකින් ද වැඩි ප්‍රේක්ෂක අවධානයක් දිනා ඇත. එනම් ඔප්ර් වින්ෆ්‍රි වැඩසටහනේ "' විශේෂාංගය හේතුවෙනි. අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය කෘතීන් විශාල ගණනකට ඉහල ජනප්‍රියතාවයක් ලබා දීමට ඇය දායක වී ඇත.
එලෙසම ජනාදරයට පත් කළු ජාතික පද්‍ය රචකයන් ලෙස මායා ඇන්ජලෝ, රීටා ඩව්. සයිරස් කැසල්ස්, තිලියාස් මෝස් සහ නටාෂා‍ට්‍රෙත්වේ හැඳින්විය හැක. එසේ‍ම න්ටොසාකේ ෂේන්ජ්, එඩ් බුලින්ස්, සුසැන් ලොරි පාක්ස්, එඩ්වර්ඩ් ජෝන්ස් හා ඕගස්ට් විල්සන් නූතන ඉතිහාසයේ ප්‍රධාන කළු ජාතික නාට්‍ය රචකයන් වේ.
70 දශකයේ මුල්භාගයේදී අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය කෘතීන් සඳහා විශාල වශයෙන් ත්‍යාග හා සම්මාන පිරිනැමිණ. ඒ සමඟම ඇමෙරිකානු විද්වත් සමාජය විසින් අප්‍රිකානු-ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය නීත්‍යානුකුල සාහිත්‍ය ප්‍රභේදයක් ලෙස පිළිගැණුනි.
මහජන ව්‍යාපාර වල නායකයන් විසින් ලියන ලද මානව අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ පොත් හා රචනා වල වැදගත්කම වෙනත් කිසිදු රචනාවකට සමාන කළ නොහැකිය. මාර්ටින් ලුතර් කිං ගේ කණිෂ්ටයාගේ ලෙටර් ෆ්‍රෙච් ඔර්වින්ග්හැම් ජේල් මේ සඳහා ප්‍රමුඛ උදාහරණයකි.
නූතන ඉතිහාසයේ සිටි තවත් වැදගත් කළු ජාතික කතුවරුන් ලෙස ගේල් පෝන්ස්, රෂීඩ් ක්ලාක්, ඉෂ්මයෙල් රිඩ්, ජමැයිකා කින්කේඩ්, රැන්ඩාල් කේතන් සහ ජෝන් රඩ්ගාර් වයිස්මන් නම් කළ හැක.
කෙසේ වුවද, ‍කළු ජාතික ගත් කතුවරුන් තම හැකියාවන් ‍විදහා දක්වමින් එම සාහිත්‍යමය ආධිපත්‍යය බිඳ දැමීමත් සමඟම ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයේ සාහිත්‍යමය සම්ප්‍රදායයන් ද වෙනස් විය.
අලෝකකරණය දර්ශන සැලුසුමෙහි වැදගත් අංගයක් වේ. සැබැ ‍ලෝකයේ චිත්‍රපට නිර්මාණයේ දර්ශන පසුතල සැලසුම් කිරිමේදි මෙන්ම, සෞන්දර්යාත්මක හා දෘස්‍ය ගුණාත්මක භාවයෙන් ඉහල අවසන් නිර්මාණයක් ලබා ගැනීම සදහා. ආලෝකකරණය විශාල දායකත්වයක් දක්වයි. එමෙන්ම මෙය හොදින් ඉගෙනීම යම්තාක් දුරට අසිරැ කාර්යයක් ද විය හැක. දර්ශනයක අන්තර්ගත විවිධ හැගිම් නියමාකාරයෙන් මතු කර ගැනීමට ආලෝක ආචරණ බහෙවින් දායක වේ. මෙය ඡායාරෑප ශිල්පින් හා නාට්‍යමය ආලෝකරණ ශිල්පින් හොදින් දන්නා කරැණකි.
දර්ශන සැලැස්ම ලෙස හැදින්වෙන්නේ, නිශ්චල අනුරැවක් හෝ සජිවන නිර්මාණයක් නිර්මාණ'ය කර ගැනීම සදහා අතාත්වික වස්තුන්, ආලෝකය, කැමරා සහ අනෙකුත් උපකරණ පසුතලයෙහි සැලසුම් කරගන්නා ආකාරයයි.
ශක්ති අවශ්‍යතා සැපයීම, භාණ්ඩ බෙදාහැරීම හා පෞද්ගලික අවශ්‍යතා මෙම ක්‍රියාකාරකම් අතර වේ. අවශ්‍යතා වලට ගැලපෙන පරිදි ප්‍රවාහන මාධ්‍ය සහ ජාල සංවර්ධනය නිරන්තර අභියෝගයකි. සංවර්ධන වන ආර්ථික ගමනාගමන අවශ්‍යතා සහ අවසානයේදී ගෝලීය ආර්ථිකය හා සම්බන්ධවීමට ප්‍රවාහන අවශ්‍ය වේ. ප්‍රවාහනය හා නාගරික භූගෝලීය විද්‍යාව ඉතා කිට්ටු සහ සම්බන්ධතාවයක් දක්වන අතර මෙයට හේතුව රිබන් සංවර්ධන සංකල්පය ප්‍රවාහනය හා නාගරිකරණ යන අධ්‍යයනය දෙකම සමඟ ඇති සම්බන්ධතාවයයි.
ප්‍රවාහනයේ විශේෂිත අරමුණ වන්නේ පුද්ගලයෙක් හෝ ද්‍රව්‍යයක් එක් තැනක සිට තවත් තැනකට චලනය වීමට ඇති අවශ්‍යතාව සඳහා ඇති ඉල්ලුමයි. සිදුවන ඕනෑම චලනයකදී භූවිෂමතා ලක්ෂණ සැලකිලිල්ට ගෙන ඒ අනුව පවතින ප්‍රවාහන මාධ්‍යයන් වියදමට උප‍යෝජ්‍යතාව හා අවකාශය අනුව ‍තෝරා ගත යුතුය.
මෙම රටාව කාර්මික විප්ලවය අවධියේ සිට දක්නට ලැබුනු නමුත් එහි සැලකිය යුතු ලෙස වේගය වැඩිවීමක් දක්නට ලැබුනේ 20 වන ශතවර්ෂයෙ මැද භාගවේ සිටය. මේ සඳහා විවිධ කරුණු රාශියක් බලපෑවේය. වර්තමානයේ සමාජයේ විවිධ ක්‍රියාකාරකම් සඳහා ප්‍රවාහන පද්ධති සහය මත රඳා පවතී.
ප්‍රවාහනයේ අරමුණ වන්නේ මනුෂ්‍යා හෝ භෞතික වශයෙන් හෝ අවකාශයේ ඇති වන දුර, දේශපාලන සීමා, කාලය හා භූවිෂමතාවයන් වැනි බාධා මැඩ පැවැත්වීමයි.
බළලා හෙවත් පූසා ක්‍ෂීරපායී සිවුපාවෙකි. බළලා මිනිසා විසින් ගෘහස්තව ඇති කරන අතර ඇතැම් බළල් විශේෂ වනචාරීව වෙසෙයි.ෆෙලිඩේ කුලයට අයත් එකම ගෘහස්ථ සත්ත්වයා වෙයි. මිනිසා විසින් ගොවි යුගයේදී හීලෑ කරගත් සතෙකි.මිනිසා විසින් රැස්කරගත් ආහාර විනාශ කිරීම සදහා පැමිණුන මීයන් වැනි කරදරකාරී සතුන් ආහාරයට ගැනීම නිසා බළලා මිනිසා ගේ මිතුරකු විය.එසේම සුරතලයට ඇතිකරහැකි මිනිසාට වඩාත් මිත්‍රශීලී සතෙකි.බළල් විශේෂ 70 පමණ ලොව පුරා වාසය කරති.
බළලුන් සාමාන්‍යයෙන් දවසේ තුනෙන් දෙකක පමණ කාලයක් නිදා ගනී, එනම් අවුරුදු නවයක් වයසැති බළලෙකු ගත කර ඇත්තේ අවුරුදු තුනක් පමණි.අඳුරේදී බළලුන්ගේ මුත්‍රා සිතාගැනීමට බැරි තරම් උණුසුම් වේ. සාමාන්‍යයෙන් බළලෙකු දිනකට 2-4 වරක් මුත්‍රා කරනු ලබයි. බළලුන්ට පැණි රස නොදැනේ.වැඩි වශයෙන් බැළලියකට දකුණත හුරුවන අතර බළලෙකුට හුරුවන්නේ වම් අතය.
බළලුන් සාමාන්‍යයෙන් යම් ආහාරයක් විශ්වාසයෙන් යුතුව කෑමට ගැනීමට පෙර තුන්වරක් දිවගා බලා හතරවෙනි වතාවේදී ආහාරයට ගනිති. එබැවින් බළලුන්ට කෑමත් සමග යම් බෙහෙතක් කැවීමට අවශ්‍ය නම් හතරවැනි කෑමපිඩ සමග එය දිය යුතුය.
අද වන විට ඕස්ට්‍රේලියාවේ ජනගහණය මිලියන 23 ක් පමණ වේ. මෙයින් 60%ක්ම ජනතාව සිඩ්නි, මෙල්බර්න්, බ්‍රිස්බේන්, පර්ත් සහ ඇඩිලේඩ් යන රටේ ප්‍රධාන ජනපදවල අගනගරවල ජීවත් වෙති. රටේ අගනුවර කැන්බරා වේ. සෞභාග්‍යවත් රටක් ලෙස නම් දරා ඇති ඕස්ට්‍රේලියාව මානව සංවර්ධනය, ජීවන තත්වය, ආයු අපේක්ෂාව, අධ්‍යාපනය, ආර්ථික නිදහස, දේශපාලන නිදහස වැනි පැතිවලින් ලොව ඉහළම තැනක පවතියි.
කොඩියෙහි දකුණුපස වූ තාරකාවන්ගෙන්, දක්ෂිණ අර්ධගෝලයේ දී දැකිය හැකි දකුණු කුරුසිය තාරුකා මණ්ඩලය සංකේතවත් වෙයි. මෙම තාරුකා පහ, දීප්තිමත්භාවෙය් පිළිවෙලට ග්‍රීක හෝඩියේ ම්ල් අකුරු පහෙන් හදුන්වයි. විශාල පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය තාරකාවෙන්, එරට කලාපීය ආණ්ඩූන්ගේ ඒකාබද්ධතාවය නිරූපණය කරයි.
මෙම ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතික ධජය තෝරා ගැනීම වෙනුවෙන් එරට පැවැත්වූ නිර්මාණ තරඟයට, එකල තරඟකරුවන් 32,823 දෙනෙක් සහභාගී වූ බවත්, ඔවුන් විසින් ඉදිරිපත් කල ජාතික ධජ ආකෘතියන්ගෙන්, මෙම ධජ ආකෘතිය තෝරා ගත් බවත් පැවසෙයි.
ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතික කොඩිය මුල්ම වරට එරට ගුවනේ ලෙළදෙනු ලැබුවේ, 1901 සැප්තැම්බර් 3 වන දින මෙල්බර්න් නුවරදීයි.
වෛද්‍යවරුන් පොදුවේ ඉහළ සමාජීය තත්වයක් අත් දකින අතර ඒ සදහා ඔවුන්ගේ ඉහළ සහ ස්ථාවර ආදායම් මාර්ගය හා වෘත්තීමය ආරක්ෂාව බලපානු ලබයි. කෙසේ නමුත් වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් බොහෝ අවස්ථාවලදී දවසේ වැඩි කාලයක් දීර්ඝ, අසීරු සේවා මුරයන් සිදු කරන අතර ඔවුන් තමන් තරම් අධ්‍යාපන මට්ටමක් නොලැබූ අනෙකුත් වෘත්තිකයන්ට වඩා අඩු මුදල් ප්‍රමාණයක් ඇතැම් අවස්ථාවල දී උපයති.
වෛද්‍යවරුන් ඔවුන් උපාධි ලබන විශ්ව විද්‍යාලයට විශේෂිත වූ වෛද්‍ය උපාධියක් දරති. මෙම උපාධිය මගින් අදාල වෛද්‍යවරයා අදාල රටෙහි හෝ රටවල් කිහිපයක නීතියට අනුව ලියාපදිංචි වීම හෝ බලපත්‍ර ලබාගැනීමට සුදුසුකම් ලබයි. එහිදී ඔවුන් සීමාවාසික හෝ කොන්දේසි සහගත ලියාපදිංචි වීම යන පුහුණුව ලබාගත යුතු වේ.
මෙලෙස ලැබූ මූලික පුහුණුව සම්පුර්ණ කිරීමෙන් පසුව අළුතින් උපාධි ලැබූ වෛද්‍යවරුන් සම්පුර්ණ වශයෙන් ලියා පදිංචි වීමට ප්‍රථම වසර 1 ක් හෝ 2 ක කාලයක් අධීක්ෂණය යටතේ සේවය කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. මෙම කාලසීමාව “සීමාවාසික” හෝ “කොන්දේසි සහගත ලියාපදිංචි වීම” ලෙස හැදින්වේ.
සම්ප්‍රදායිකව වෛද්‍යවරයෙකු සලකන්නේ උගත් වෘත්තිකයන්ගේ සාමාජිකයෙකු වශයෙනි. එසේ වීමට හේතුව වන්නේ ඔවුන් ලබන අතිදුෂ්කර පුහුණුව නිසාවෙන් සහ ඔවුන්ගේ වෘත්තිය හා සම්බන්ධ විශේෂ ආචාර ධර්ම සහ නෛතික වගකීම් හේතුවෙනි.
වෛද්‍ය විද්‍යාවෙහි ප්‍රායෝගික ක්‍රම අතීතයේදී ආගම සහ විවිධ ඉන්ද්‍රජාලක්‍රම සමග සම්බන්ධතාවයක් පැවතිණි.
බොහෝ දකුනු ඉන්දීය ඞී ජේ ශිල්පීන්, විශේෂයෙන් ම අමෙරිකාවේ වාසය කරන්නන් බංග්රා සංගීතය හවුස් රෙගේ සහ හිප් සමග මිශ‍්‍ර කර බංග්රා වලට නවතාවයක් ලබා දුනි. අනූව දශකය අග භාගයේදී මෙම රී මික්ස් ගීත ජනප‍්‍රිය වීම ඇරඹුණි.
1970 දශකයේ මුල් කාලයේ දී ජොන්සන් ගේ අනුප්‍රාප්තික ජනාධිපති රිචඩ් නික්සන්ට වියට්නාම් යුද්ධය අවසන් කරනට කටයුතු කරන ලෙසට කොංග්‍රසය විසින් බල කරන ලදී. අනතුරුව ඇමෙරිකාවේ අනුග්‍රහය ලද දකුණු වියට්නාම්ය ඇද වැටුණි. යුද්ධය නිසා ඇමෙරිකානු හමුදාවේ 58000 ක්ද වියට්නාමයේ මිලියන ගණනකගේද ජීවිත අහිමි විය. ඔපෙක් තෙල් තහංචි සහ මන්දගාමි ආර්ථික වර්ධනය හේතුවෙන් රැකියා විරහිත යුගයකට යොමු විය. වෝටර්ගේට් සිද්ධියත් සමග නික්සන්ගේ පාලනය අපකීර්තිමත් ලෙස අවසාන විය.
1980 සහ 1984 ලත් පරාජයන් සමග රොනල්ඩ් රේගන් නැවතත් යථා තත්ත්වයට පත් වීම සඳහා ඉතා වැදගත් කාර්යයක් කළේය. 1980 දී රේගන්ගේ පරාජය යනු සිදුවිය හැකිව තිබුණු කාරණයකි. මක් නිසාද යත් ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය බොහෝ සමාජ ආර්ථික ගැටලුවලදි අසමත් වූ හෙයිනි.
මෙම විනය නීති පැහැදිලි කිරිමට ලියවුනු ග්‍රන්ථ පවතී. මෙම ග්‍රන්ථවලින් මෙම විනය නීතිවල ආරම්භය පැහැදිලි කරන අතර විවිධ විනය නීති උල්ලංඝනය වීම් නිසා ගන්නා ලද ක්‍රියාමාර්ග ග්‍රන්ථවල සඳහන් වේ. සමහර කොටස්වලින් මෙම විනය නීති යොදාගත යුත්තේ කෙසේද, විනය කඩ කිරීම් සඳහා ගතයුතු පියවර හා සංඝයා අතර ඇතිවන මතවාද පාලනය කළ යුතු අන්දම සඳහන් වේ.
ආරම්භයේදි බුදු සසුනේ විනය නීති නොවු අතර බුදුරජාණන් වහන්සේ හා ශ්‍රාවකයෝ සාමදානයෙන් වාසය කළහ. බොහෝ අවස්ථාවල උන්වහන්සේලා තනිව සංචාරය කරමින් ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතුවල නිතර වු අතර වස් කාලයේදී පමණක් ඔවුන් එක් ස්ථානයකට‍ රැස්විය. සංඝ සමාජය විශාල වීමත් සමඟ මාර්ගඵල ලබානොගත් භික්ෂුන් වහන්සේලා හික්මවීමට නීති අවශ්‍ය විය.
පාලි භාෂාවේ හා සංස්කෘති භාෂාවෙන් විනය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ සංයමය හෙවත් හික්මීමයි. බෞද්ධ භික්ෂු ශාසනයේ හෙවත් සංඝයා වහන්සේලාගේ පාලන රාමුව අඩංගු වන්නේ විනය පිට‍කයේය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනා ධර්මය හා විනය ලෙස කොටස් 02 කට බෙදිය හැකි අතර බුදුදහමට යෙදෙන තවත් නමක් වනුයේ ධර්ම විනයයි.
මෙම පදයන් අළුත් වුවත් සමජ ව්‍යාවසායකත්වය හා සමාජ ව්‍යවාසායකයෝ ගැන ඉතිහාසයේ උදාහරණ ඇත. සේවයේ නිර්මාතෘ දැක්විය හැකිය.
සමාජ ව්‍යාවස්ථායකයාගේ කාර්ය භාරයයි. සමාජ ව්‍යවසායකයා යනු සමාජයේ ප්‍රශ්න හදුනාගෙන ඒවා ව්‍යවසායක මුලධර්ම භාවිතයෙන් විසඳන හා කළමනාකරණය කරන පුද්ගලයෙකි. මොහු සමාජයේ සැබෑ ධනාත්මක වෙනසක් ඇති කරයි. ව්‍යාපාර ව්‍යවසායකයා සාර්ථකත්වය , ලාභය හා ප්‍රතිලාභ මගින්ද සමාජ ව්‍යවසායකයා සාර්ථතක්වය සමාජ ව්‍යවසායකයෝ බොහෝ විට පුණ්‍ය ආයතන, සමාජ කණ්ඩායම්වලද බෙහොමයක් රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික ආයතනවලද සේවය කරයි.
එතෙම සමුපකාර ව්‍යාපාරය හඳුන්වාදුන් ඉන්දියාවේ ඉඩම් පර්ත්‍යාග ක්‍රමය ඇරඹු ද උදාහරණයක් ලෙස ගත හැකිය. 19 හා 20 වැනි සියවස්වල සාර්ථක සමාජ ව්‍යවසායකයෝ, ප්‍රජාව රාජ්‍ය හා ව්‍යාපාරයන් අතර මධ්‍යස්ථ ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කරමින් සමාජ සුභ සාධක කටයුතු පාසල් හා සෞඛ්‍යයන්ට සේවය කිරිමට මහජන සේවයනට අනුබල ලබා දුනි.
සිතියම් විද්‍යාව හෝ සිතියම් නිර්මාණකරණය යනු පෘථිවිය පැතලි මතු පිටක යලි ඉදිරිපත් කිරීමේ අධ්‍යයනයන් හා ප්‍රායෝගික භාවිතයන්ය. මෙයින් තොරතුරු කාර්යක්ෂමව හා වේගයෙන් සන්නිවේදනය කළ හැකිය. සමබර හා කියවිය හැකි යලි ඉදිරිපත් කිරීමක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා විද්‍යාව සෞන්දර්යය හා තාක්ෂණික හැකියාවන් සංයෝජනය කිරීමක් සිතියම් විද්‍යාවේදී සිදුවේ.
අවකාශ තොරතුරු දෘෂ්‍යමාන ලෙස සන්නිවේදනය කිරීමේ උපකරණයක් වශයෙන් සිතියම් ක්‍රියාකරයි. අවකාශ තොරතුරු ලබාගැනෙනුයේ දත්ත ගබඩාවක ගබඩා කළ හැකි අවකාශ මිණුම් තුළිනි. එම දත්ත ගබඩාවෙන් විවිධ අරමුණු සඳහා අවශ්‍ය දත්ත උකහා ගත හැකිය. අංකිත ක්‍රමයට හැසිරවිය හැකි අන්තර් ක්‍රියාකාරී ගතික සිතියම් නිර්මාණකරණය වෙත සාම්ප්‍රදායික සිතියම් නිර්මාණකරණය කිරීමේ ක්‍රම පරිවර්තනය වීමේ නැඹුරුවක් අද දක්නට ඇත.
ඉන්දියාවේ සියලු සිතියම්වල පුරාවෘත්ත සිතුවම් අන්තර්ගත කරයි. ඉන්දියාවේ වීර කාව්‍ය සාහිත්‍යයේ එන පිහිටීම්වල සිතුවම් විස්තරාත්මකව දක්වා ඇත. උදාහරණයක් වශයෙන් රාමායනය ගත හැකිය. ඉන්දීය සිතුවම් විද්‍යාවේ සම්ප්‍රදායන් ධ්‍රැව තාරකාවේ පිහිටීම් ද වෙනත් තරු රටාවල පිහිටීම්ද ආවරණය කරයි. මේවා සියලු යාන්ත්‍රණ අරමුණු සඳහා පොදු වූ යුගයේ ආරම්භයත් සමගම යොදා ගත් සටහන් විය හැකිය.
භූ විද්‍යාත්මක ප්‍රපංචයක් විස්තර කිරීම සඳහා සංකේත හා රේඛා යොදා ගනිමින් යලි ඉදිරිපත් කිරීමක් සිතියම් විද්‍යාව තුළ අන්තර්ගත වේ. උකහා ගත හැකි හා ස්වාහනීය ආකෘතියක් යටතේ අවකාශය දෘෂ්‍යමාන කිරීමට මෙය උපකාරී වේ. සිතියම් නිර්මාණය පදනම් වන්නේ ලෝකය මිණිය හැකි බව මත හා අපට එම යථාර්තයේ ආකෘති හෝ විශ්වාසනීය ලෙස යලි ඉදිරිපත් කිරීම් සිදුකළ හැකිය යන පදනම මතයි.
සියළු පරිමාණයේ සිතියම් සාම්ප්‍රදායිකව අඳිනු ලැබූ අතර ඒ සියල්ල අතින් නිර්මාණය කළ ඒවාය. නමුත් නූතන පරිගණක එළඹුම හා ව්‍යාප්තිය සිතියම් විද්‍යාවේ විප්ලවයක් ඇති කොට ඇත. අද භාවිතා වන වඩාත් වාණිජමය ගුණාත්මක භාවයකින් යුත් සිතියම් වර්ග තුනකට ගැනෙන මෘදුකාංග යටතේ නිර්මාණය කෙරේ. එනම් , හා සුවිශේෂී ඉදිරිපත් කිරීමේ මෘදුකාංගයි.
මුල් කාලීන ක‍්‍රිස්තියානි සංකේත අතර මත්ස්‍යයා ට වැදගත් තැනක් හිමිවේ. සොහොන්කොත් වැනි ස්මාරක වල මුල් කාලීන ක‍්‍රිස්තියානියට සමීප වූ මත්ස්‍ය සලකුනු දැකිය හැක. දෙවන සියවසේ පළමුවන දශකයේ පමණ මත්ස්‍යයා ක‍්‍රිස්තියානි සංකේතයක් ලෙස භාවිත විය. මත්ස්‍යයා විසින් උත්ථානයෙන් පසු ගලීල මුහුදු වෙරළෙහි අනුගාමිකයෝ සත් දෙනාහට භෝජන පිණිස හාස්කමකින් පාන් සහ මසුන් ගුණනය වීම සංකේතවත් කරනු ලැබීයැයි සිතිය හැක.
සංක්‍රමණිකයන්, සම්ප්‍රේෂණ ලෙස තම රටට ප්‍රාග්ධන ධාරාවන් උපදවන නිසා, සංක්‍රමණය සංවර්ධනයට බලපායි. මෙහිදී, නීතිමය මාර්ග හරහා සිදුවූ මුදල් හුවමාරු වලට පමණක් පවතින දත්ත අදාල වන නිසා, හුවමාරු වන මුදල් ප්‍රමාණය මැණීම ඉතා අපහසු වේ. නමුත්, ඉතා විශාල මුදල් ප්‍රමාණයක් නීති විරෝධි මාර්ග හරහා යැවීම, ගෙන ඒම, හෝ ආපසු එවීම, සිදුවෙතැයි සැක කෙරේ . අභන්තර සම්ප්‍රේෂණ මගින් රටක් තුල සිදුවන මුදල් සැපයුමේ වර්ධනයට බලපෑම් එල්ල නොකරන නිසා, ජාත්‍යන්තර සම්ප්‍රේෂණ ආර්ථිකයකට ඉතා වැදගත්වේ.
උදාහරණයක් ලෙස, බ්‍රිතාන්‍යයේ සේවය කරන පෝලන්ත සංක්‍රමිකයන් එරටෙහි දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 1% ක් නිපදවති. තම දක්ෂතාව විදෙස් රටකදී වර්ධනය කොටගෙන හා විදෙස් රටක පළපුරුද්ද ලබාගෙන අවසානයේ තම රටේ ආර්ථික සංවර්ධනයට වාසිදායක වන පරිදි සමහර විගමනිකයන් ආපසු පැමිණේ යයිද, අපේක්ෂා කෙරේ.
සම්ප්‍රේෂණ ලබන පුද්ගලයන්, විදේශ වල සිට මුදල් උපයන සංක්‍රමිනිකයන්ගේ යැපෙන්නන් බවට පහසුවෙන්ම පත්වීම මෙහි ඇති අවාසියයි. එසේම ආර්ථික ධාරාවන් ආයෝජන බවට පත් නොවී එකතැන පල්වන තත්වයක් ආර්ථිකය තුල ඇතිවීමටද පිළිවන.
සංක්‍රමණය මගින් ඇති කරන බලපෑම් ඌ අතරින් වැදගත්ම පැතිකඩ වන්නේ සංවර්ධනයට වඩාත් සම්බන්ධ, එමගින් ඇතිකරණු ලබන ආර්ථික ප්‍රථිඵලයි.
කුරානයට අනුව දෙවියන් වහන්සේ අනුකම්පා සහගත වේ. විශ්වය මැවීම හා සැකසිම එලෙස දෙවියන් විසින් අනුකම්පා සහගතව කරන ලද්දක් සේ සැලකේ. එම නිසා සියලු සත්ත්වයන් ඔහුගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය උදෙසා යාඥා කරමින් දෙවියන්ගේ ඒකීයත්වය උදෙසා සාක්ෂි දැරිය යුතුය. ඉස්ලාමික ඉගැන්වීම් අනුව දෙවියන් සැමතැනම සිටින අතර කිසිම ස්ථානයක දෙවියන් උපත ලබා නැත. කුරානට අනුව කිසිම දර්ශනයකට ඔහු ගෝචර නොවේ. ඔහුගේ දර්ශනයට සැවොම ගෝචර වේ. ඔහු සියලු දේ හා බැදුණත් ඔහුගේ බලය තේරුම් ගැනීමට අපහසුය.
ඉස්ලාම් දහමට අනුව දෙවියන් මහෝත්තම හා ස්වෛරි වන අතර කුරානයට අනුව මිනිසාගේ කිරීටක ධමනියට වඩා මිනිසාට ළංවේ. හෙතෙම අසරණ බවට පත්වු ඔහුගේ උපකාර ලැබිය යුතු අය වෙනුවෙන් ප්‍රතිචාර දක්වයි. ඒ සියල්ලට වඩා ඔහු මනුෂ්‍යත්වය නිසි මාර්ගයේ ගෙනියයි.
ඉස්ලාම් දහමට අනුව ‍අනෙකුත් අබ්‍රාහ්මික ලබ්ධිකයින් විසින්ද නමස්කාර කරනු ලබනුයේ තමන් විසින් වදින දෙවියන්ටම ය. මෙයට කිතුණුවන් හා යුදෙව්වන් ද අයත් වේ.
පැගෝඩාව එහි උස හේතුවෙන් අකුණු සැර වලට ලක්වේ. බොහෝ පැ‍ගෝඩා වල මුදුනේ අලංකාර කොත් කැරැල්ලක් දක්නට ලැබේ. මෙම කොත් කැරැල්ලද බුදු දහමට සම්බන්ධ සංකේත උදා :- නෙළුම් මල වලින් යුක්තය. කොත්කැරැල්ල අකුණු සන්නායකයක් ලෙසද ක්‍රියාකරන බැවින් අකුණු හානි වලින් පැගෝඩාව ආරක්ෂා වේ. අතීතයේ දී පැගෝඩා තැනුවේ දැවයෙන් වුවද ගින්නෙන් හා දිරායාමෙන් ආරක්ෂාව සදහා එය ලෝහයෙන් තනයි.
චීන හා අනෙකුත් නැගෙනහිර ආසියානු පැගෝඩා ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයේ චීන ප්‍රතිමා ශිල්පීය ලක්ෂණ පෙන්වයි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අභය මුද්‍රාවට අනුව තැනුනු පැගෝඩාවද දක්නට ලැබෙන අතර සමස්තයක් වශයෙන් බුද්ධ ප්‍රතිමාශිල්පය සෑම පැගෝඩාවකම සංකේතවත් කර ඇති බව නිරීක්ෂණය කළ හැක.
පැගෝඩාව ගොඩනැංවූයේ ධාතු තැන්පත් කිරීමට හා ආගමික ග්‍රන්ථ තැන්පත් කර තැබීමටය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධාතු වන්දනා කිරීමට කැමැත්තක් දැක්වූ බෞද්ධ භික්ෂූන්, වන්දනාකරුවන්, පාලකයන් හා සාමාන්‍ය බැතිමතුන් අතර මෙය ඉතා ජනප්‍රිය ‍විය.
සමාජ ආර්ථිකයට අනුව " සුළුතරය" යන පදයෙහි තේරුම සමාජීය වශයෙන් යටපත් කරගෙන සිටින ජනවාර්ගික කණ්ඩායමකි . විකලාංග භාවයන් සහිත මිනිසුන්, "ආර්ථික වශයෙන් සුළුතර " , " වයසින් සුළුතර" සහ "ලිංගික සම්බන්ධකම් සුළුතරය" (ලිංගික සම්බන්ධකම් පිළිබඳව හැඩගැසීම ‍හෝ ලිංගභේදය පිළිබඳ අනන්‍යතාව සමාජ සම්මතයෙන් වෙනස් පුද්ගලයින්) වෙනත් සුළුතර කණ්ඩායම් වලට ඇතුලත් වේ.
සුළුතර කණ්ඩායම් හා එම කණ්ඩායම්වල සමාජ සුරක්ෂිතභාවය ‍කෙරෙහි බලපාන සෘණාත්මක ආකල්ප හා පක්ෂපාතිත්වය අතර වූ සම්බන්ධයක් අධ්‍යයනය මඟින් සොයා ගෙන ඇත. (එසේම ධනාත්මක ආකල්ප හා සමාජ සුභසාධනය අතර ද සහසම්බන්ධයක් ඇති බවද සොයාගෙන ඇත) මෑත අතීතයේ හිංසනයට ලක් වු සුළුතර කණ්ඩායම් අතරට ජර්මනියේ නාසිවාදීන් යටතේ වු ‍යුදෙව්වන් හා ජීම් ක්‍රොව් වකවානුවේ අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන්ද ඇතුලත් වේ.
සාබායියන්වරු යනු දැනට නිරිත දිග අරාබියානු අර්ධද්වීපයේ යේමනය ලෙස හැඳින්වෙන ප්‍රදේශයේ විසූ පුරාණ දක්ෂිණ අරාබි භාෂාව කතා කළ පුරාණ මානව කොට්ඨාශයකි. ක්‍රි.පූ. 2000 සිට ක්‍රි.පූ. 8 වන සියවස දක්වා සමහර සාබායියන්වරු රතු මුහුදෙන් ඔබ්බෙන් වූ තම ආධිපත්‍ය හේතු කොට ගෙන උතුරු ඉතියෝපියාවේ ඩර්ම්ට් හි හා ඒරිට්‍රියාවෙහි ද වාසය කළහ.
අල්මාන් සඳ දෙවියා අමතා කළ සාබායියයන් සෙල් ලිපිය. මෙහි දකුණු අරාබිය දෙවිවරු පස්දෙනා, අධිරාජ්‍යවරු දෙදෙනා හා පාලකවරු දෙදෙනා ගැන සඳහන්ය.
මාරිබ්හි බාර්යන් දේවස්ථානය - ක්‍රි.පූ. 8වන ශත වර්ෂයේ දී ඉදි කළ අතර වසර දහසකට ආසන්න කාලයක් භාවිතයට ගැණුනි.
කෘමිනාශක - කෘමීන් පාලනය සඳහා භාවිතා වේ. - මේවා කෘමි බිත්තර විනාශ කරන සංයෝග, කෘමීන්ගේ පිළා අවස්ථාව විනාශ කරන සංයෝග හෝ සුහුඹුල් කෘමීන් විනාශ කරන සංයෝග විය හැක.
ප්‍රතිරෝධී පලිබෝධකයන් සඳහා පලිබෝධනාශක යෙදීම් කෘත්‍රීමව තෝරා ගැනීම සිදු වේ. මෙම රූප සටහනේ ප්‍රථම පරම්පරාවේ පලිබෝධනාශකයකට වැඩි ප්‍රතිරෝධීතාවයකින් යුත් කෘමියෙක් සිටී. පලිබෝධනාශක යෙදීමෙන් පසු එහි අවරෝහණයක් විශාල ජනගහන අනුපාතයක් නිරූපණය කරයි. එයට හේතුව ප්‍රතිරෝධී පළි බෝධකයන් තෝරා ගෙන මරා දමා තිබීමයි. නැවත නැවත යෙදීමෙන් අනතුරුව ජනගහණයෙන් බහුතරයක් ප්‍රතිරෝධි පළි බෝධකයන්ගෙන් යුක්තය.
පලිබෝධ නාශක භාවිතය මගින් කෘමීන් සහ අනෙකුත් පලිබෝධකයන්ගේ වගාවන්ට සිදු වන හානි වැළැක්වීම මගින් ගොවීන්ට මූල්‍යමය වශයෙන් ලාභ ගෙනදිය හැක. එක්සත් ජනපදය තුළදී ‍ගොවීන්ට මෙසේ ලැබෙන ලාභය ඔවුන් පලිබෝධ නාශක සදහා වියදම් කරන මුදල මෙන් 4 ගුණයක් පමණ වෙයි. එක්තරා අධ්‍යයනයකට අනුව පලිබෝධ නාශක භාවිතා නොකළ විට අස්වැන්න 10% කින් පමණ අඩුවීම සිදු වෙයි.
මෙහි දැක්වෙනුයේ විවිධ රටවල එක් වර්ග සැතපුමකට භාවිතා වන ඇට්‍රසීන් රාත්තල් ගණන දැක්වෙන සටහනකි. ඇට්‍රසීන් එක්සත් ජනපදයේ ඉතා බහුලවම භාවිතා වන වල් නාශකයක් වේ. (මෙම සටහන පලිබෝධනාශක භාවිතය සම්බන්ධ සිතියම් ඇසුරෙන් උපුටා ගන්නා ලද්දකි.)
එක්සත් ජනපදයේ භාවිතා වන සමස්ථ පලිබෝධක නාශක වලින් 25% ක් පමණ නිවාස, ගෙවතු, උද්‍යාන, ගොල්ෆ් පිටි සහ පිහිනුම් තටාක ආශ්‍රිතව භාවිතා වෙයි. ඉතිරි ප්‍රමාණයෙන් 70% ක් පමණ ගොවිතැන් කටයුතු ආශ්‍රිතව භාවිතා කෙරේ.
පුළුල් පරාස පලිබෝධනාශක ලෙස හැඳින්වෙනුයේ විශේෂ ගණනාවක් මරණයට පත් කළ හැකි පලිබෝධනාශක වන අතර පටු පරාස පලිබෝධනාශක ලෙස හැඳින්වෙනුයේ තෝරාගත් සීමිත විශේෂ සංඛ්‍යාවක් මරණයට පත් කළ හැකි පලිබෝධනාශක වේ.
මෙවැනි පින්තූර පුද්ගලික ආරක්ෂණ උපකරණ අඩුකම හේතුවෙන් බොහෝවිට විවේචනයට භාජනය වන නමුත් අවාසනාවන්ත ලෙස මෙය නිරූපණය කරන්නේ දියුණු වන රටවල ආදර්ශයයි.
පලිබෝධනාශක කෘතීම පලිබෝධනාශක සහ ජෛව පලිබෝධනාශක ලෙස ද වර්ගීකරණය කළ හැකි නමුත් ඇතැම් විට මේවා අතර වෙනස්කම් එතරම් පැහැදිලි නොවේ.
දේශපාලන පක්ෂයක් යනු මැතිවරණ ව්‍යාපාරයන්හී යෙදෙමින් රජයක් තුල දේශපාලන බලතල ලබාගැනිම ට උත්සාහ කරන දේශපාලන සංවිධානයකි. මොවුන් සාමාන්‍යයෙන් මත වාදයක් සහ දෘෂ්ටියක් දරන අතර සමහර විට විවිධ මත දරන කණ්ඩායම් ගණනක එකතුවක්ද විය හැක. සිය දේශපාලන අදහස් හසුරවමින් සහ ප්‍රචාරකරමින් ඡන්දය ලබාගැනිම මේවා සිදූ කරයි.
එහෙත් සහභාගි කම දේශපාලන පක්ෂයක අතවශ්‍ය අංගයක් ලෙස සමහර දේශපාලන විද්‍යාඥයෝ වඩා පුළුල් අර්ථයක් ගෙන දෙමින් පවසන්නේ දේශපාලන පක්ෂයක් යනු රාජ්‍ය බලය පාලන කිරීම සහ ජනතා සහ යෝග සදහා වෙනත් මත දරන කණ්ඩායම් සමග තරග කරන සමාජයේ ක්‍රයාකාරී දේශපාලාන කාරකයන්ගේ එකමුතු බවය.
එසේම කෝල්මන්ට අනුව දේශපාලන පක්ෂයක් යනු තවත් ඒ හා සමාන සංවිධාන සමග කාලානුරූප මැතිවරණ වලදී තරග වදිමින් විධිමත් රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණයට සහභාගි වී රාඡ්‍යයේ පිරිස් සහ ප්‍රතිපත්ති වලට බලපෑම් කිරීමේ අරමුණක් ඇති සංවිධානයකි.