polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ජේ.පී. ජූල් විසින් තාපය පිළිබඳ යාන්ත්‍රික තුලනය සොයා ගැනීමෙන් පසු කෙල්වින් ස්වාමිවරයාට සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස මඟක් ‍ඔස්සේ සිය පර්යේෂණ මෙහෙය විය. 1848 දී ඔහු ඕනෑම ද්‍රව්‍යයක ලක්ෂණ පරායත්ත වු මුළුමනින්ම තාපගතික විද්‍යාත්මක නියම පමණක් පදනම් කරගත් නිරපේක්ෂ උෂ්ණත්ව පරිමාණයක් නිර්මාණය කරන ලදී. වායු උෂ්ණත්වමානයේ වන ශුන්‍ය ලක්ෂ්‍ය වන 273.15 වන උෂ්ණත්වය , ශුන්‍ය ලක්ෂ්‍ය ලෙස මෙම පරිමාණය ගොඩනැගීමට යොදාගත් මූලධර්මයන්ට අනුව කෙල්වින් ස්වාමිවරයා නිගමනය කරන ලදී.
2000 නොවැම්බරයේ දී 100 ට අඩු න්‍යෂ්ටික බැමුම් උෂ්ණත්වයක් හෙල්සින්ක් තාක්ෂණික විශ්ව විද්‍යාලයේ අඩු උෂ්ණත්ව පර්යේෂණාගාරයේ සිදු කළ පරීක්ෂණයක දී වාර්තා වී ඇත. කෙසේ නමුත් මෙය ඒක සුචලන අංකයක උෂ්ණත්වය විය. එම නිසා මෙම උෂ්ණත්වය සියළුම සුචලිත අංකවල තාපගතික උෂ්ණත්වවල මධ්‍යන්‍ය අගයක් නොවීය.
හිමාංක සිසිලනය වැනි ක්‍රම මඟින් නිරපේක්ෂ ශුන්‍යයට ආසන්න/ උෂ්ණත්වලට ළඟාවීමට හැකි වුවද, නිරපේක්ෂ ශුන්‍ය උෂ්ණත්වය කිසි විටෙකත් ලබා ගත නොහැකි බව තාපගතික නියම මඟින් පෙන්විය හැක. මෙය කිසිම යන්ත්‍රයක කාර්යක්ෂමතාව 100%ක් කළ නොහැකි වීමට තුල්‍ය වේ.
නිරපේක්ෂ ශුන්‍යයට ආසන්න උෂ්ණත්වවලදී පදාර්ථය සුපිරි සන්නායකත්වය , අධි තරලත්වය හා බෝස් අයින්ස්ටයින් ඝනීභවනය වැනි අසාමාන්‍ය ලක්ෂණ පෙන්වයි. මෙවැනි අවස්ථා අධ්‍යයනය කිරීමට විද්‍යාඥයින් හැකිතාක් අඩු උෂ්ණත්ව ලබා ගැනීමට පරීක්ෂණ සිදු කර ඇත.
2003 පෙ‍බරවාරි මාසයේ දී පරීක්ෂණාගාරයකින් පිටත වු මෙතෙක් සොයා ගත් සිසිල්ම ස්ථානය බූමරංග නිහාරිකාව බව සොයාගන්නා ලදී. මෙම නිහාරිකාව පිහිටා ඇත්තේ ආලෝක වර්ෂ 5000 ක් පෘථිවියට ඈතින් වූ “සෙන්ටෝරස්” තාරකා මණ්ඩලයේය.
යම් වස්තුවක් තව දුරටත් සිසිල් කළ නොහැකි උෂ්ණත්වය එනම් යම් වස්තුවක තාප ශක්තිය ශුන්‍ය වන උෂ්ණත්වය නිරපේක්ෂ ශුන්‍ය වේ. නිරපේක්ෂ ශුන්‍යයේ දී පරමාණු , කම්පනය වන්නේ ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රික ආචරණයක් වන ශුන්‍ය ලක්ෂ්‍ය ශක්තිය නිසා පමණි.
මෙම විගණනයේ අරමුණ වනුයේ පවතින සහ නව ව්‍යාපෘති වලට අවදානම් සාරාංශයක් සැකසීමයි.මෙම විගණනය ආයතනයේ අත්දැකීම මත තාක්ෂණය තෝරාගැනීම සහ අදාල වෙළඳපළට එහි ඉදිරිපත් කිරීම්,ආයතනයේ සෑම ව්‍යාපෘතියක්ම සහ කර්මාන්තයෙන් අදල ව්‍යාපෘතිය හෝ නිෂ්පාදිතය හෝ, සංවිධානමය හෝ කර්මාන්තමය ආකෘතිය සමඟ ගණුදෙණු කිරීමට අදල ආයතනයට හිමි වී ඇති කොටස පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි.
තොරතුරු සහතිකවීම පිලිබඳව තොරතුරු තාක්ෂණ විගණන වෘත්තිකයන් ගණනවක්ම විගණනයේ ක්‍රියාකාරීත්වය නොසලකා එහි පාලනයන් මූලික වර්ග 3ක් ඇතිබව හා විශේෂයෙන්ම තොරතුරු තාක්ෂණ පරිචයේදී බොහෝ රාමු හා ප්‍රමිති
"රහස්‍යභාවය පිලිබඳ පාලනයන්", "ඇතුලුවීම පිලිබඳ පාලනයන්" මෙම ක්ෂේත්‍රයේ වර්ගීකරණයන් විග්‍රහ කිරීමට ගත් උත්සාහයකි.
ක්‍රියාශීලීව විග්‍රහ කිරීමට සහ පිලිගතහැකි හැසිරීම් වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා භාවිත කරනු ලබයි. උදාහරනයක් ලෙස පොදු ගිනිම්කරණ නීති පද්ධතියක් ඕනෑම පොදු වෙලඳ ව්‍යාපාරයක් අනුගමණය කලයුතු බව විග්‍රහ කරනු ලබනවා. ඕනෑම ව්‍යාපාරයකට එහි වර්තමාන මූල්‍ය තත්වය සහ ලාභදායීත්වය නීති රීති වලට අනුකූලව සඳහන් කල යුතුයි. මෙම ගිණුම්කරණ නීති අවශ්‍යතාවයන් වැලකුම් පාලනයන් ලෙස හඳුන්වනු ලබයි.
මෙය අනාවරණ පාලනයට ප්‍රතිචරයක් ලෙස ක්‍රියා කරනු ලැබෙයි. සූදානම් වීමක් හෝ වෙනයම් පිළිගත නොහැකි තත්වයන් නිවැරදි කිරීමක් සිදුකරයි. ගිණුම්කරණ නීති උදාහරණය භාවිත කර අභ්‍යන්තර විගණන කොමිසම හා බාහිර විගණකගේ වාර්ත මත පදනම්ව නිවැරදි කිරීමේ ක්‍රියමාර්ග ගත හැකිය. මෙම ක්‍රමය මගින් ඔවුන් නිවැරදි කිරීම්/ප්‍රතිචාර දැක්වීම් පාලනයක් සිදුකරනු ලබයි.
ආයතනයේ තොරතුරු තාක්ෂණ කළමණාකරණ සහ ව්‍යාපෘති සැකසුම සඳහා කාර්යක්ෂමතා පාලනය කරනලද පරිසරයක් ඇතිබව ප්‍රත්‍යක්ෂ කරගැනීමට ආයතනික ක්‍රියාදමයන් සහ සැකිල්ල සංවධනය කර තිබේද යන්න නිශ්චය කරගැනීම සඳහා වන විගණනයකි.
පද්ධති සහ යෙදුම් මෘදුකාංග සුදුසුබව, කාර්යක්ෂමබව, අදාලබව, වලංගුබව, අවබෝධකරගතහැකිබව, කාලෝචිතබව සහ යෙදවුම්, සැකසුම් සහ නිමැවුම් මට්ටම් වල ආරක්ෂිතබව, පද්ධතිවල ක්‍රියාකාරීත්වය ප්‍රත්‍යක්ෂ කරගැනීමට යොදගන්නා විගණනයකි.
සේවාදායක සහ මෙහෙයුම් පද්ධති/ ජන සංනිවේදනය, අභ්‍යන්තර ජාල, බාහිර ජාල . පාලනයන් සේවාදායක මත ස්ථානගතවී ඇතිබව, සේවාදායක සහ මෙහෙයුම් පද්ධතිය සමඟ ජාල සම්බන්ධතවය නිශ්චය කරගැනීම සඳහා වන විගණනයකි.
පද්ධති සංවර්ධනය සඳහා වන ප්‍රමිතිවලට අනුකූලව පද්ධති සංවර්ධනය කරඇතිබව, සංවර්ධනය වෙමින් පවතින පද්ධතීන් මගින් ආයතනික අරමුණු ලඟා කරගතහැකිබව නිශ්චය කරගැන්වම සඳහා වන විගණනයකි.
සැකසුම් පහසුකම් කාලෝචිත බව, නිවැරදිබව, සාමාන්‍ය සහ පවතින අර්බුධකාරී තත්වයන් යටතේ යෙදුම් මෘදුකාංගවල කාර්යක්ෂම සැකැස්ම පිලිබඳව සහතිකවීම සඳහා වන විගණනයකි.
භූගෝලීය ව්‍යාප්තිය - පුද්ගලයා රැකියාවෙන් කොපමණ දුරක් සිටීද, සේවා ස්ථානයට ගමන් කිරීමේ දුර සමාගම මගින් ඉදිරිපත් කරන වැටුප් යෝජනාව හා ගැලපිය යුතුය. එමෙන්ම ප‍්‍රවාහනය සහ ප‍්‍රදේශයේ යටිතල පහසුකම් රැකියාවකට ඉල්ලූම් කරන්නන්ගේ තීරණවලට බලපාන සාධකයක් වේ.
හුදෙක් ලැගුම් හලක් වශයෙන් භාවිතයට පමණක්ම නොව, අම්බලමක් ඉදිකිරීමේදී එම ගොඩනැගිලිවලට අපූරු සුන්දරත්වයක් එක් කරමින් ඊට විවිධ කලා නිර්මාණයන් ඇතුලත් කිරීමටද, එකල ශිල්පීහු ක්‍රියා කලහ. මල්කම් ලියකම් ආදිය යොදමින් අම්බලම් අලංකාර කිරීමට ඔවුහු පියවර ගත්හ. එලෙස ඉදිකරන ලද අම්බලම් කිහිපයක් වර්තමානයේදී පවා මෙරට දැකගත හැකිවෙයි. ඇතැම් අම්බලම් ඉදිකිරීම සඳහා රාජ්‍ය අනුග්‍රහය පවා ලැබුණු බව සඳහන් වෙයි.
ඈත අතීතයේදී මෙරට ගම් ප්‍රදේශයන්, එක් එක් ග්‍රාම ප්‍රධානියෙකු යටතේ පාලනය වූ බව පැවසෙයි. ගම්මානයේ සිදු කරන පොදු කටයුතු සම්බන්ධ සංවාද, නඩු හබ ඇසීම් හා වෙනත් ප්‍රජා රැස්වීම් කටයුතු ආදිය මෙම ග්‍රාම ප්‍රධානියා විසින් සිදු කරන ලදී. මුල් සමයේදී මෙවැනි ප්‍රජා රැස්වීම් එළිමහනේ පැවැත්වූවත්, පසුව එම කටයුතු සඳහාද අම්බලම් ප්‍රයෝජනයට ගත් බව සඳහන් වෙයි.
මගී පහසුව උදෙසා අම්බලමක් ඉදිකිරීම, උතුම් පුණ්‍යකර්මයක්‌ ලෙස පැරණි ජනයා සැළකූහ. ඒ අනූව රටෙහි විවිධ ගම්මානයන් තුල අම්බලම් ඉදි කෙරුණු අතර, ඒවායේ විශාලත්වය, අලංකාරය හා වටිනාකම එය නිර්මාණය කළ සැදැහැවතුන්ගේ වත්පොහොසත්කම් අනුව සිදුවිය. පුද්ගල තරාතිරම් අනූව මෙරට ඉදිකරන ලද අම්බලම් වර්ග 2 ක් හඳුනාගත හැකිය.
අම්බලමක් ඉදිකිරීමේදී, අම්බලම භාවිත කරන්නන්ගේ උපරිම පහසුව ඇතිවන පරිදි සුදුසු ස්ථානයක එය නිර්මාණය කෙරුණි. බොහෝවිට ගමන් මාර්ගයේ වූ ළිඳක්‌ අසල, දොලක්‌ අසල, කුඹුරක්‌ අසල ආදී වශයෙන් අම්බලම් ඉදිවිය. නමුත් විහාරස්‌ථාන ආශ්‍රිතව අම්බලම් ඉදිවීම ඉතා අවම වූයේ, අම්බලමේ කාර්යය පන්සලේ බණ මඩුවෙන් ඉටුවූ නිසායි.
ඈත දුරබැහැර ප‍්‍රදේශවල සිට පා ගමනින් හා කරත්ත වැනි රථ ආදියෙන් සංචාරයේ යෙදුණු මගීන්, සිය ගමන් විඩාව නිවා ගැනීමට ගිමන් හලක් වශයෙන් අම්බලම භාවිතා කරන ලදී.
අම්බලමක් තුල ලැගුම් ගන්නා තාවකාලික ජනයාගේ පරිහරණය පිණිස, අම්බලම අසලින්ම පිංතාලියක් තැබීමද, අම්බලමක් ඉදිකිරීම සම්බන්ධව බිහිවූ විශේෂ අංගයක් ලෙස සැළකෙයි.
තාත්විකවාදී ස්වභාවිකවාදී කලාව මාධ්‍යය ව්‍යාජ ලෙස යොදාගනිමින් කලාව සැඟවීම සඳහා යොදාගත් අතර නූතනවාදය කලාව කලාව කෙරෙහි අවධානය ඇතිකිරීම සඳහා යොදාගන්නා ලදී. පැතලි පෘෂ්ඨය, ආධාරකයේ හැඩය, සායම්වල ගුණයන් ආදී චිත‍්‍රය මාධ්‍යයක් ලෙස දරා සිටින්නාවූ සීමාවන් පැරණි ගුරුවරුන් විසින් ව්‍යංගයෙන් හෝ වක‍්‍රාකාරයෙන් පිලිගනු ලැබියහැකි ඍණාත්මක සාධකයන් විය. නූතනවාදය යටතේ මෙම සීමාවන් ධනාත්මක සාධකයන් ලෙස සැලකීමට පටන් ගැනුනු අතර විවෘතවම ඒ බව පිලිගනු ලැබීය.
එක්සත් ජතීන්ගේ ළමා අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර සම්මුතියට අනුව 'ළමයා යනු අවුරුදු 18 ට අඩු සෑම අයෙක්ම වේ'. නමුත් අප වීදි දරුවන් ලෙස හඳුනා ගන්නේ 'තම දෛනික අවශ්‍යතාවන් සහ තම දිවි පෙවෙත සඳහා මාවත නිවහන කර ගත් ළමුන්ය'. අව්ව,වැස්ස, වැනි සෑම දේශගුණික තත්වයකටම ඉතා දුෂ්කර ලෙස මුහුණ දෙන මොවුන්ට හිසට සෙවණක් දීමට හෝ පෞද්ගලිකව තම කටයුතු කර ගැනීමට නිවහනක් නැත. එසේම ඔවුන් ජීවත් වන වටපිටාව ඔවුන්ගේ පෞරුෂ වර්ධනය හා ආරක්ෂාව කෙරෙහි දරුණු ලෙස බලපායි.
මෑතකදී, ජනවර්ගික අරගලය හා සිවිල් යුද්ධ පිළිබද උගතුන් නව න්‍යායන් ඉදිරිපත් කරනු ලැබුවේ අදහස් අනුව කණ්ඩ කළ සාම්ප්‍රදායික විද්‍යාතන තුනෙන් ලබාගත් ඇතුල් නුවරණට අනුවය. මොනිකා ඩෆි ටොෆ්ට්ගේ "ජාවර්ගික ප්‍රචණ්ඩත්වයේ භූගේලය" නම් පොතෙහි ජනාවර්ගික කණ්ඩායම් පදිංචි වමේ රටාව, සමාජයිය වශයෙන් ගොඩනැගුණු හැදින්වීම් සහ ප්‍රභාසම්පන්න නායයින් බෙදිය නොහැකි බව පෙන්වු ආකාරය සදහාන්ව ඇත.
පශ්චාත් සීතල යුද්ධය, ජනවාර්ගික ලෙස වෙන් වී යන සංචලනයන් පිළිබඳව , ප්‍රමුඛ ලෙස පෙර පැවති කොමියුනිස්ට් ජනපදත් ඇතුළුව සංචලනයන් පිළිබඳ සාක්ෂි දැරීය. අර්බුදයන්ට පෙර යුගෝස්ලාවියාව, මොලඩොවා හි ට්‍රාන්ස්නිස්ට්‍රියා, අසාබේජාන්හි ඇමේනියන්, ජෝර්ජියාවේ අබ්බාස් සහ රුසියානු සමූහාණ්ඩුව චෙච්නියාව වැනි වෙන් වී යන සංචලනයන් සමග සම්බන්ධ වී තිබේ.
ජනවාර්ගික අර්බුදය සම්බන්ධව වඩාත්ම විවාදයට ලක් වූ කරුණ නම් ජනවාර්ගික අර්බුදය වැඩියෙන් හෝ අඩුවෙන් ව්‍යාප්තව ඇත්තේ පශ්චාත් සීතල යුද්ධය කාලය තුළදී ද යන්නයි. සීතල යුද්ධය අවසානයේදී ශිෂ්ටාචාරවල අරගල, ගෝත්‍රවාදය , සම්පත් හිඟකම සහ අධික ජනගහනය මගින් අර්බුදයන්හි ප්‍රගුණනය අවුලවා ඇති බවට අනාවැකි පළකරනු ලැබීය.
සීල යනු සුචරිතවත් බව, යහපත් ක්‍රියාව, සදාචාරය හා විනය වැනි අර්ථයකින් යුත් පාලි වචනයකි.සරලවම සිත,කය දෙකෙහි සංවරයයි. සීල, සමාධි, ප්‍රඥා යන ත්‍රිවිද්‍යාවේ කොටසක් වන අතර දස පාරමිතාවේ දෙවන පාරමිතාවයි. එය ක්‍රියාවෙන්, වචනයෙන් හා සිතුවිල්ලෙන් පාරිශුද්ධත්වයට පත්වීමයි. සීලයේ අංග 4 නම් බ්‍රහ්මචර්යාව, සන්සුන්භාවය, නිහඬබව හා නිවීමයි. එනම් තණ්හාව වැනි සිතුවිලි නැවත සිතට ඇතුල් වීම වලක්වයි.
මහායාන විනය හා ශීලය අඩංගු වන්නේ බ්‍රහ්මජාල සුත්‍රයේය. එහි මස් මාංශයෙන් වැලකි නිර්මාංශ ජිවිතයක් ගත කිරීම උසස් කොට සැලකේ. මෙම විනය නීති ථේරවාද ප්‍රතිමොක්ෂයේ අඩංගු නොවන අතර බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් අවු. 500 කට පමණ පසු මෙම නීති ඇති වු බව විශ්වාස කෙරේ.
මෙය භික්ෂු විනය නීති වේ. ථේරවාද බුදුදහමේ විනය නීති 227 අඩංගු වේ. මෙම නීති විනය පිටකයේ සඳහන් වේ. ගිහි ජීවිතයෙන් නික්ම පැවිද්ද අපේක්ෂා කරන යමෙක් වේ ද, ඔහු ගිහි ජීවිතයෙන් නික්ම යාමට ප්‍රථම මෙම විනය නීති ගැන අධ්‍යනය කිරීම පැවිදි ජීවිතයට ඇතුලු වීමට හා පැවිද්දෙහි හැසිරීමට පහසුවක් වනු ඇත.
පංච ශීලයට වඩා උසස් ශීලයක් වන අෂ්ඨ ශීලයෙන් බ්‍රහ්මචාරිත්වය හා සියළු ‍විනෝදාත්මක ක්‍රියාවලින් වැළකීම අඩංගු වේ.
පංච ශීලය යනු නොකළ යුතු ලෙස පනවන අණ කිරීමක් නොව ‍යමෙකුට සතුටින් හා භයෙන් තොරව යහපත් ජීවිතයක් ගත කිරීම හා හොඳින් භාවනා කිරීමට උපකාරි වන අභ්‍යාසයකි.
ආගම පිළිබඳ නිර්වචන බොහෝමයක් ප්‍රාමාණික වියතුන් විසින් ඉදිරිපත් කොට ඇති අතර එම නිර්වචනයන් එක් කොට ඇති අයුරු ද පෙනේ. මහාචාර්ය ලෞබාගේ "ආගම පිළිබඳ මනෝ විද්‍යාත්මක අධ්‍යනයක්" " " නම් කෘතියෙහි නිර්වචන 48 ක් ද '' ලේඛකයා තම " " නම් කෘතියෙහි පිටු 72 ක් ද වෙන්කර ඇත. මේ තුළින් විශද වන්නේ ආගම පිළිබඳ ස්ථිර වූ විශ්ව නිර්වචනයක් ඉදිරිපත් කළ නොහැකි බව නොවේද…?
මීට හේතුව වන්නේ ආගම වූ කලී විවිධ වූත් විෂම වූත් විනිවිද වූ ආගමික ස්වරූපයන් පවතින බවයි. මේ නම් විද්‍යාඥයින්ගේ මතය යි. එය කෙසේ වුවත් ආගම යනු කුමක්ද…?
ආගම් සසඳා බැලීමේදී ඒවායෙහි සමානකම්ද තිබේ.එනම් මේ ලෝකයෙන් ඔබ්බෙහි ඇති කිසියම් පරම පදාර්ථයක් ගැන තිබෙන පිළිගැනීම වේ.එය බුදුදහමේ නිර්මාණයයි.ක්‍රිස්තියානි හා ඉස්ලාම් ආගමේ එය නිර්මාතෘ ‍දෙවි කෙනෙකි.හින්දු ආගමේ බ්‍රහ්මයාය.මෙම ආගම් සියල්ලෙහි මරණින් මතු කිසියම් ආකාරයක පැවැත්මක් ගැනද අවධාරණය වේ.කිතු දහමේ හා ඉස්ලාම් දහමේ එය පුනරුත්ථානයයි. බුදුදහමේ එය පුනර්භවයයි.එක් එක් පුද්ගලයා විසින් කරන හොද නරක පිළිබඳව මෙම ආගම් වලින් දැක්වේ.
මෙම සියලු නිර්වචනයන්ට වඩා විසිවන සියවසේ වඩාත්ම පිළිගැනීමට ලක්වූ ආගම පිළිබඳ නිර්වචනය වූයේ 'ක්ලීෆර්ඩ් ගීර්ට්ස්ට' ඉදිරිපත් කළ නිර්වචනය යි.
ආගමක් යනු කුමක්ද නිර්වචන ය කිරීමට වඩා ආගමක් යනු කුමක්දැයි හඳුනා ගැනීම වටිනා බව 'නීයන් ස්මාර්ට්' සිය ' ' 'නමැති කෘතියෙහි පෙන්වා දෙයි. ඒ අනුව ආගමක තිබියයුතු දිශානතීන් 08 ක් දැකගත හැක.
කෙසේ වුවද ආගම පිළිබඳ ඒකාත්මික වූ නිවැරදි නිර්වචනයක් ඉදිරිපත් වී නැත. ඒ කළ නොහැක්කකි. ' ' දක්වන පරිදි ආගම යන්නට විශ්වීය නිර්වචනයක් තිබිය නොහැකිය. මක්නිසාදයත් මාතෘකාවෙන් බැහැරව ලියන ලද්දා වූ ඓතිහාසික නිෂ්පාදනයක් බැවිනි.
"ආගම යන්නට යටත් පිරිසෙයින් දිය හැකි නිර්වචනයක් වශයෙන් ආගම වූ කලී අතිමානුෂ අද් භූතයන් කෙරෙහි ඇති විශ්වාසයයි. එහෙත් විශ්වාසය පමණක් නොව පිළිවෙත් ක්‍රම හා හැඟීම් ද ආගමට අන්තර්ගත වන බව කිව යුතුය."
"ආගම යනු මිනිසුන් තමන් හුදෙකලා ව සිටින විට ඔවුන් අමරණීය කළ හැකියි කුමන දෙයක් හෝ පිළිබඳව කිරීම හා සම්බන්ධවද හැඟීම් ක්‍රියාවන් හා අත්දැකීම් සමූහයකි."
"ආගමික සංස්ථාව යනු විශ්වය හා වත්පිළිවෙත් පුද පූජාවන්ගෙන් සමන්විත ක්‍රියාකාරකම් පද්ධතියකි. එහිදී මනුෂ්‍ය සමූහය පූජනීය හා අධිස්වාභාවික දේවල් මුල්කොටගෙන පුද පූජා පවත්වති."
අභිචාරමය හෝ ප්‍රායෝගික. දේශනාමය හෝ දාර්ශනික. මිථ්යාමය හෝ වෘත්තාන්තමය. අත්දැකීම් සහිත හෝ හැඟීම්බර. ආචාරධර්මීය හෝ නෛතික. සංවිධානාත්මක හෝ සමාජීයීය. භෞතිකමය හෝ කලාත්මක. දේශපාලනික හෝ ආර්ථික
"ස්වභාවධර්මය හා මිනිස් ජීවිතය පාලනය කරා මෙහෙයවන්නේ යැයි සැලකෙන මිනිසාට වඩා උත්තරීතර බලයක් තමා කෙරෙහි පහදවා ගැනීමේ කාර්යය ක්‍රමය ආගම නම් වේ."
සිංහල-පාලි ව්‍යාකරණයෙහි ආගම යන්න වචන දෙකක් අතර ඇති සම්බන්ධතාවය හැඟවීම සඳහා භාවිතා කොට ඇත. මූලික බෞද්ධ ග්‍රන්ථවල ආගම යන්නට අරුත් සම්පාදනය කොට ඇත්තේ 'බ්‍රහ්මචරිය' යන වචනයයි.
"ආගම යන්න මා තේරුම් ගන්නේ ස්වර්ණමය හා මිනිස් ජීවිතය හසුරුවා පාලනය කරතියි විශ්වාස කරනු ලබන්නා මිනිසාට වඩා උත්තරීතර බලයක් තමා කෙරෙහි පහදවා ගැනීමයි."
සිංහලෙන් මේ සඳහා 'ආගම' යන්න භාවිතා කරයි. එහෙත් ආසියාතික ආගම් තුළ බිහිවූ ආගම් 'ධර්ම' යන්නෙන් හඳුන්වයි. බුදු දහම හින්දු දහමේ ජෛන දහම ආදී වශයෙනි.
කැණීම, පුරාවිද්‍යාව පිළිබද විද්‍යාව තුළදී වඩාත්ම හොදින් දන්නා සහ බහුලවම භාවිතා වන දෙය වෙයි. මෙම හැගීමෙන් කැණීම යනු පුරා විද්‍යාත්මක අවශේෂ වල අණාවරණය , සැකසීම හා වාර්තාගත කිරීමයි. ‍
මෙම වදන දී ඇති යම් වැඩ බිමක අධ්‍යයන සදහා ඇති තාක්ෂණික ක්‍රම වල යෙදීම් වලට උදාහරණයක් ලෙස ද යොදා ගැනෙයි. මෙම හැගීමෙන් කැණීම් යන්න සමහරක් විට සහභාගි වන්නන් විසින් සිදු කරන හැරීමකට පරිශීලනය වෙයි. එවැනි වැඩ බිම් කැණීමක් එය සලකනු ලබන්නේ විශේෂිත පුරා විද්‍යාත්මක වැඩ බිමක හෝ සම්බන්ධ වී ඇති වැඩ බිම් ශ්‍රේණියක් සමග වන අතර එය වසර පුරාවට සිදු විය හැක.
එහි ඉතිහාසය ආරම්භ වන්නේ නිදන් හා කෞතුක ද්‍රව්‍ය කාණ්ඩයට වැටෙන මානව කෘති සේවීමෙන් ය. මෙම කෞතුක ද්‍රව්‍ය පුරාවේදීන්ගේ අවධානයට බදුන්වු විශයක් විය. පසුව සදහන් කරන ලද්දේ යම් භූමියක් හැරීම මගින් එහි අඩංගු මුල්කාලීන මිනිසුන්ගේ ජීවිත පිළිබද සාක්ෂි විනාශ වන බවයි. කෞතුක වස්තුවක් එහි සන්දර්භයෙන් ඉවත් කළ විට එමගින් දරාසිටින තොරතුරු බොහෝමයක් නැති වී යයි. පුරාවේදීත්වය පුරාවිද්‍යාවෙන් ප්‍රතිස්ථාපනය වීම ආරම්භ වන්නේ මෙම අවබෝධයෙන්ය. එම ක්‍රියාවලිය අදටත් පුරුදු පුහුණු කරණු ලබයි.
පුරාවිද්‍යාත්මක අවශේෂ වල තිබීම හෝ නොතිබීම අඩු හෝ වැඩි සම්භාවිතාවයකින් යුතුව භූමි විනිවිද රේඩා වැනි දුරස්ථ සංවේදන මගින් යෝජනා කළ හැක. එමෙන්ම මෙම කාර්යයෙන් වැඩ බිමෙහි දියුණුව පිළිබදව දළ තොරතුරු ලබාගත හැකි නමුත් වඩාත් වැදගත් අංග හදුනා ගැනීම සදහා සාමාන්‍යයෙන් විදීම නියමාකාරයෙන් භාවිතා කරන ලද කැණීම් අවශ්‍ය වෙයි. මානව කෘති වලින් ගන්න‍ා ලද දත්ත සමුද්‍රරණය ලබාගත හැක්කේ අතිශය ආක්‍රමණික කැණීම් ක්‍රම වලින් පමණි.
තැනීම් තාක්ෂණික ක්‍රම දියුණු වීම වසර ගණන් පුරාවට නිදන් හැරීම් ක්‍රියාවලියේ සිට, දී ඇති වැඩ බිමක මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් පිළිබද අනුක්‍රමය සම්පුර්නයෙන් හදුනා ගන්නා හා ඒවටා ඇති අනෙකුත් වැඩ බිම් හා භූ දර්ශණ සමග ඇති සබදතාව සේවීම දක්වා සිදු වී ඇත.
ස්පාඤ්ඤයේ ප්‍රධාන පක්ෂ 2ක් වන හා පක්ෂ 2 විසින් මෙම ප්‍රහාරය මෙහෙයවූ බවට එරට ආණ්ඩුව මගින් විවාද කරයි තවද ආණ්ඩුව කියා සිටින්නේ ඡන්දය පිළිබඳ වූ හේතු නිසා ප්‍රහාරය සම්බන්ද සාක්ෂි ඔවුන් විසින් ආවරණය කරන බවයි.
අප්‍රේල් 2 වන දින අධිවේගි දුම්රිය පථයක තිබී 12 බරැති – 2 සහ පුපුරැවා හැරිමේ උපකරණයක් සහ 136 දිග වයර් රැහැන් සොයා ගන්නා ලදී. ස්පාඥ්ඥ අධිකරණය මෙම සිදු වීම අධික්ෂණය නොකිරිමට තීරණය කර ඇති අතර එම නිසාම මෙම සැලැස්මේ නිර්මාතෘ කවුරැන්දැයි හෙළි නොවිණි.
දුම්රිය ආරක්ෂක පද්ධතියේ වීඩියෝ කැමරාවල පටිගත වී ඇති ආකාරයට බෝම්බ 3ක් පුපුරා ගොස් ඇත. පළමු බෝම්බය 7.37ටත්, ඉතිරි බෝම්බ 2, 7.38ට පුපුරා ගොස් ඇත්තේ තත්පර 4ක කාල පරාසයක් ඇතුළතය.
ඒ පොසෝ ඩෙල් රයිමුන්ඩෝ දුම්රිය ස්ථානය 7.38 ට පමණ දුම්රිය ස්ථානයෙන් දුම්රිය ගමන් කිරීම ඇරඹූ විටම බෝම්බ 2ක් පුපුරා ගියේය.
මේ අතරම එදින උදෑසන මගී දුම්රිය 4ක් තුළ ‍බෝම්බ පිපිරීම් 10ක් ඇති විය. ප්‍රහාරයට ගොදුරු වූ දුම්රිය සියල්ල මැඩ්රිඩ් හි “අල්කාලා ඩි හෙනරස්” සහ “අටෝවා” දුම්රිය ස්ථාන අතර දුම්රිය මාර්ගයේ එකම දිශාවට ගමන් කළ ඒවා විය. නමුත් ක්ෂණිකව සූදානම් ක පුපුරණ උපාංගය 13 ක් දුම්රියන් හි සවිකර තිබූ බව පසුව සඳහන් විය. බෝම්බ නිෂ්ක්‍රීය අංශය විසින් සිද්ධිය වූ ස්ථානයෙන් තවත් බෝම්බ 2ක් සොයා ගත්ත ද තෙවැන්න සවස් යාමය පසුවන තුරුත් සොයාගෙන නොතිබිණ. අධිකරණ විමර්ශනයට අනුව සොයාගත් කාල රාමුව පහත දැක්වේ.
දේශපාලන විශ්ලේෂකයන්ට අනුව මෙම ප්රනහාරය සංවිධානය විසින් සිදු කිරීමෙන් පක්ෂය නැවත පත්වීමට ධෛර්යය සැපයිය හැකි බවට මත පළ කර ඇත. නමුත් මෙම ප්රෂහාරයන් මඟින් හැඟී යන්නේ මෙවැනි ප්ර හාර අවම කළ හැක්කේ ත්රනස්ත විරෝධී “අස්තාර්” පාලනයෙන් බවය. අනෙක් අතින් මෙම ප්‍රහාරය ස්පාඤ්ඤ ඉරාක ගැටුම්වලට මැදිහත් වීමට සූදානම් වීමට ඉදිරිපත් වීමේ සෘජු ප්ර තිඵලයක් ලෙස විශ්වාස කළ හැක. නමුත් එම තීරණය ස්පාඤ්ඤ පාර්ලිමේන්තුව මේ තුරුත් අනුමත කර නැත.
මාර්තු 11 වන දින ප්‍රහාරයට සම්බන්ධ 11 දෙනෙකුගෙන් 05 දෙනෙකුට පැන යාමට හැකියාව ලැබී ඇත. 2006 දෙසැම්බර් වාර්තා කළ අන්දමට විසින් පෙර අනතුරැ ඇගවීමක් ලෙස 2004 මාර්තු 11 සිද්ධිය පිළිබදව ස්පාඥ්ඥ අගමැති සපතෙරෝට දන්වා තිබුණේ ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම් නොසලකා හැරියහොත් සිදුවන දෙය පිළිබදව දැනුවත් කිරිමටයි. එමෙන්ම වාර්තාකරණ අන්දමට "" වෙත ප්‍රහාරය පිළිබදව කිසිම සම්බන්ධයක් නොමැති බවයි.
2004 මාර්තු 11 ප්‍රහාරයෙන් පසුව ප්‍රංශයේ විජිපිරේට් සැලැස්ම තවදුරටත් වර්ධනය කර ඉහළ තලයකට ගෙන එන ලදී. ඉතාලිය තුළ රජය විසින් අවදානම් තත්වයත් / ඉහළ පෙර සුදානම් වීමේ තත්වයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.2004 දෙසැම්බර් මාසයේ දී ජෝසේ ලුවිස් රොඩ්ර්ගුවස් සපගෙරෝ ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ මැඩ්රිඩ් ප්‍රහාරයෙන් පසු ඒ සම්බන්ධව පරිෂණක ගත කරන ලද සියළු තොරතුරැ මකා දමා ලිඛිත පිටපතක් පමණක් තබා ගත් බවයි.
ප්‍රහාරය එල්ල වූ දිනයේ අබු හෆ්ස් අල් - මස්රි බලකාය විසින් ප්‍රහාරය එල්ල කරන ලද්දේ අල් - කයිඩාව විසින් යැයි ප්‍රකාශ කළද එවැනි සම්බන්ධතාවයක් ගැන කරුනු හෙළි නොවීය. කෙසේ වෙතත් එක්සත් ජනපද නිලධාරීහු මෙම සංවිධානය විශ්වාසය තැබිය නොහැකි අපකීර්තිමත් සංවිධානයක් ලෙස සැලකූහ. 2007 අගෝස්තු මස අල් - කයිඩාව , 2004 මැඩ්රිඩ් බෝම්බ ප්‍රහාරය ගැන ආඩම්බර වන බව ප්‍රකාශ කළේය.
ස්පාඤ්ඤ අධිකරණයට අනුව, අල්ඛයිඩා අදහස් වලින් පණ පෙවුනු මොරොක්කෝ, සිරියානු සහ ඇල්ජීරියානු නිදහස් මතධාරී මුස්ලිම් කණ්ඩායමක් සහ ගුආර්ඩියා සිවිල් සහ පොලිස් තොරතුරු දැනුම් දෙන්නන් ප්‍රහාරය දියත් කළ අය වශයෙන් සැක කරන ලදි. 2006 අප්‍රේල් 11 වන විට ජුවාන් ‍ඩෙල් ඔල්මෝ නම් විනිසුරු තුමා දුම්රිය බෝම්බයට සම්බන්ධ සැකකරුවන් 29 ට එරෙහිව චෝදනා ඉදිරිපත් කළේය.
අවසන් උපකල්පනය වුයේ ලෙගනේ සිද්ධියෙන් මිය ගිය පුද්්ගලයන්ම දුම්රිය බෝම්බ සිද්ධියට සම්බන්ධ බවටත් ඔවුන්ට 200 පමණ බරැති පුපුරණ ද්‍රව්‍යය ලැබුණේ කෙසේද යන්න පිළිබදව පර්යේෂණ පැවැත්විය යුතු බවටත්ය. පර්යේෂණ තොරතුරැ වලින් අණාවරනය වුයේ එම පුපුරණ ද්‍රව්‍යය ලබා ගැනීමේ හැකියාවක් ඇති පතල්කරැවෙක්ගෙන් බවයි.
මැඩ්රිඩ් ප්රවහාරයෙන් කෙටි කලකින් පසුව ඉදිරිපත් නිල ප්ර කාශයන්ට අනුව මෙම ප්රතහාරයේ ප්ර්ධාන සැකකරු වූයේ සංවිධානයයි. පසුව ලැබුණු සාක්ෂි අනුව මෙම සිද්ධියට මුස්ලිම් අන්තවාදීන් පිරිසක් සම්බන්ධ බවත් ඔවුන් “මොරොක්කෝ ඉස්ලාමීය සටන්කරුවන් කණ්ඩායම” නම් පාර්ශවයකට අයත් බව තහවුරු විය.
බෝම්බ සිද්ධියේ නිර්මාතෘවරුන් කවුදැයි යන්න ස්පාඤ්ඤය තුල විවාදයට භාජනය වූ කරුණක් විය. ස්පාඤ්ඤ අධිකරණ පරීක්ෂනවල පරස්පර විරෝධතා සහ නොගැළපීම් තිබෙන බව පැට්රියෝ පොපියුලර් සහ එල් මුන්ඩෝ සහ කැඩෙනා කෝප් රේඩියෝ ස්ටේෂන් වැනි මාධ්‍ය මගින් ප්‍රකාශ විය.
ද ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ට් පත්‍රයට අනුව, ප්‍රහාරයට යොදා ගත් 'ගමන් මලු බෝම්බයේ' නිෂ්පාදකයින් ඒ සඳහා පුහුණුව ලබා ඇත්තේ ඇෆ්ඝනිස්තානයේ ජලාලාබාද් හි පුහුණු කඳවුරකදීය. ඒ සඳහා උපදෙස් දී ඇත්තේ මොරොක්කෝවේ රැඩිකල්වාදී ඉස්ලාම් භක්තික සටන් කණ්ඩායමක් විසි.
ස්කොට් ඇලන් නමැති විද්වතා "අල්ඛයිඩාවට සම්බන්ධ සුලු සාක්ෂියක්වත් නැහැ. අප ඒ සම්බන්ධයෙන් වසර ගණනාවක් තිස්සේ සෝදිසියෙන් සිටිමු. ලෝකයේ සෑම පැත්තකින්ම ලැබෙන තොරතුරු වලින් අප දැනුවත්ව සිටිමු. එවන් කිසිවකට ඔවුන් සම්බන්ධ නැත." යනුවෙන් කියයි.
යුරෝපීය යුද්ධ පිළිබඳ බුද්ධි අංශ සහ ආරක්ෂක මධ්‍යස්ථානයට අනුව අන්තර්ජාතික ඉස්ලාම් ප්‍රජාව, මුස්ලිම් නොවන ජනතාව සමග සහයෝගයෙන් ජිවත් වන යුරෝපයේ, සිදු වු එකම ඉස්ලාමීය ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාව එම සිද්ධියයි.
බෝම්බ ප්‍රහාරයෙන් පසු එයට විරෝධය පල කිරීම සඳහා ස්පාඤ්ඤය පුරා වීදි පෙළපාලි පැවැත්වුනේය. සිද්ධියේ තරම වඩ වඩා පැහැදිළි වෙද්දී අන්තර් ජාතික ප්‍රතික්‍රියාවන්ද සැලකිය යුතු තරමට ඉහළ ගියේය.
“මොරොක්කෝ හිත මිත්‍ර ‘කාර්ටජෙනා’ ගැන සටහන්වලින් මාර්තු 11 ප්‍රහාරය සඳහා වග කිව යුතු කණ්ඩායමේ නායකයින් ගැන පොලිසිය සෙවිල්ලෙන් සිටි බව පැහැදිලි වේ” යනුවෙන් එල් මුන්ඩෝ සඳහන් කළේය.
ත්‍රස්තවාදය වැලැක්වීම සඳහා වන ජාතික අනුස්මරණ ආයතනයට අනුව ප්‍රහාරය දියත් කර ඇත්තේ මොරොක්කානු ඉස්ලාමීය සටන්කාමී කණ්ඩායමක් හා සම්බන්ධතා පැවැත්වූ පුද්ගලයින් කණ්ඩායමක් විසිනි.
රොජෙලිගෝ අලොස්ගෝ නම් විශාරදයා "අල්ඛයිඩාවේ ලෝක ව්‍යාප්ත ස්වභාවය සහ මැඩ්රිඩ් සිද්ධියේ සැකකරුවන් අතර සම්බන්ධයක් පරීක්ෂණ මගින් හෙළි වී තිබේ" යයි කියා සිටියේය.
අතිරේක වශයෙන් බෝම්බ ප්‍රහාරය හා දින 3 කට පසුව පැවැත්වූ මහ මැතිවරණය අතර කාලය තුළ ඇති වූ සිද්ධීන් මත - විවාදාත්මක කරුණු ඇති විය.
බුද්ධ චරිතය දක්වන සිතුවම් අතරෙහි සත් සතිය,බුද්ධ වංශය දක්වන සිතුවම් අතරෙහි සූවිසි විවරණය,ජාතක කථා අතුරෙහි වෙස්සන්තර ජාතකය,බුද්ධ ශාසන ඉතිහාසය දක්වන සිතුවම් අතුරෙහි‍ සොළොස්මස්ථාන හා අටමස්ථාන,බෞද්ධ පුරාණෝක්ති දක්වන සිතුවම් අතුරෙහි හිමාලය හා දිව්‍ය ලෝක මුල්තැන ගනී.බෞද්ධ ජීවන මාර්ගයත් සදාචාරයත් පිළිබඳ කරැණු වටහා ගැනීමට අනුබල දුන්නේ අපාය පිළිබඳ සිතුවම්ය.
මහනුවර පිහිටි දළදා මාලිගාව සිතුවම් කලාව හදාරන්නාට හොඳ මූලාශ්‍රයක් වෙයි.උඩරට සිතුවම් කලාව යනුවෙන් කලා විචාරකයන් හඳුන්වන චිත්‍ර සම්ප්‍රදායේ අංග ලක්ෂණ හොඳින් හඳුනා ගැනීමට මෙ‍ම සිතුවම් ඉවහල් වෙයි.මෙම සිතුවම්වලින් මතු වන්නේ සිංහල සිත්තරාට ආවේණික වූ සරල,නිර්ව්‍යාජ,ගැමි චිත්‍ර සම්ප්‍රදායකි.දළදා මාලිගාවේ සිතුවම් ස්ථාන තුනකින් හමුවෙයි.
මෙම බුද්ධ රෑපය ඇඳ තිබෙන්නේ සමාධි මුද්‍රාව නම් ඉරියව්වෙනි.මෙහි දෙපා නිරෑපණය කොට ඇත්තේ වම් සිරිපතුල මත දකුණු සිරිපතුල පිහි‍ටා සිටින ආකාරයෙනි.මෙම ආසනය වීරාසනය නමිනි.දෑත් නිරූපණය කොට ඇත්තේ වම් අත මත දකුණු අත සිටින ආකාරයෙනි.කන් ලම්බකර්ණ වන අතර හිස මුදුනේ සිරස්පතක් ද වෙයි.
මෙම රූප වැඩ සිටින මාලිගාවෙහි උඩුමාලේ පිහිටි හඳුන්කුඩමට පිටින් ඇති බරාදිවලය.චතුර්නාරි පල්ලැක්කිය යන රූපයෙන් නිරූපණය වන්නේ පල්ලැක්කිය ඔසවාගෙන යන ආකාරයයි.නව නාරි කුංජරය යන රූපයෙහි ඇතාගේ සතරපාද සඳහා කාන්තා රූප හතරක්ද,හොඬවැල සඳහා එක් කාන්තාවකගේ කකුලක්ද,දළ සඳහා එක් කාන්තාවකගේ දිගුකළ දෑත්ද,වල්ගය සඳහා එක් කාන්තාවකගේ කේශ කලාපයද යොදාගෙන ඇත.
පූජක බමුණා ලියමනක්ද සහිතව වංකගිරියෙහි ගමන් කරන විට දඩ බල්ලන් දෙදෙනෙකුට හා දඩයම්කරුවෙකුට මුහුණදුන් ආකාරය එක් සිතුවමකින් දැක්වේ.මෙය ඇත්තේ වැඩ සිටින මාලිගාවේ වම් පැත්තේ බිත්තියේ මුදුනෙහිය.
වෙස්සන්තර රජු අත පැන් වත්කොට දරුවන් දෙදෙනා පූජක බමුණාට පැවරූ ආකාරයත් බමුණා දරුවන් කැටුව යන ආකාරයත් අනික් සිතුවමෙහි දැක්වේ.එය ඇත්තේ පල්ලෙ මාලයෙහිය.
මෙම සිතුවම් ඇත්තේ වැඩ සිටින මාලිගාවේ ඉදිරිපස දොරටුව අසල සීලිමේ දකුණු කෙළවරය.මෙහි දැක්වෙන්නේ මුහුණු තුනක් පමණකි.අත් සතරකි.ඉන් තුනක වස්තු තුනකි.ඉදිරියෙහි ඇති දකුණු අතෙහි කිසිඳු වස්තුවක් නැත.ඉදිරිපසින් ඇති වම් අතෙහි චක්‍රයකි.පිටිපසින් ඇති එක් අතක පුස්කොළ පොතක්ද එක් අතක චත්‍රයක්ද වෙයි.
මෙම සිතුවම් ඇත්තේ හඳුන්කුඩමේ බිත්තිවල ඉහළම තීරුවෙහිය.මෙහි දක්නට ලැබෙන්නේ බෝසතුන් අතුල නම් දිව්‍ය නාග රාජව සිටි කල විපස්සී බුදුන්ගෙන්ද,අරින්ද නම් රජව සිටි කල සිඛී බුදුන්ගෙන්ද විවරණය ලැබූ පුවතයි.බුද්ධ රූපවල දෑත් නිරූපණය කොට ඇත්තේ විතර්ක මුද්‍රාවෙනි.
මෙය හඳුන්කුඩමට පිටින් ඇති බරාඳයෙහි දක්නට ලැබෙන්නකි.මේ සිතුවමෙහි නිරූපිත රථයෙහි රෝද දෙක වශයෙන් දක්වා ඇත්තේ එක් අතකින් පයක් අල්ලාගෙන සිටින සේ කවාකාරව නැමුණු කාන්තාවෝ දෙදෙනෙකි.රථය මැද පිරිමි රූපයකි.ඒ අනංගයාය.ඔහුගේ අත්වල දුන්නක්ද හීතලද වෙයි.
මෙය වැඩ සිටින මාලිගාවෙහි යටි මහලේ දෙපැත්තේ ඇති දොරටු දෙකට ඉහළින්ඇති සීලිමෙහි දක්නට ලැබේ.එක් සිතුවමක මොවුහු සිය දෑත් එකට පටලවා ගෙන සිටිති.අනිකෙහි මොවුහු එක් අතකින් අනෙකාගේ කෙස් කළඹ අල්ලාගෙන සිටින අතර අනික් අතින් අනිකාගේ අත පටලවාගෙන සිටී.
මෙම සිතුවම ඇත්තේ වැඩ සිටින මාලිගාවේ ඉදිරිපස දොරටුව අසල සීලිමේ වම් කෙළවරය.මෙම රූපයේ ඇස් දහසක් දක්වා නැත.එහි දකුණු අත්ල උඩු පැත්තට හරවා ඔ‍ඩොක්කුවේ තබාගෙන ඇති අතර වම්අත ආශීර්වාද කෙරෙන මුද්‍රාවෙන් නිරූපිතය.
මෙය වැඩ සිටින මාලිගාවෙහි උඩු මාලයෙහි හඳුන්කුඩමට පිටින් ඇති බරාඳයෙහි දක්නට ලැබේ.මෙහි ඉහළින්ම සිටින කාන්තාව දෑතින් මල් දෙකක් රැගෙන සිටී.පහළින්ම සිටින කාන්තාව තවත් කාන්තාවන් තිදෙනෙකු හිසින් හා දෑතින් දරා සිටී.
මෙම රූපවල දෙවිවරුන් අතුරෙහි ප්‍රධානීන් හඳුනා ගනු පිණිස යම්යම් වස්තු හෝ ආභරණ ඔවුන්ගේ අත්වල දැක්වේ.හක්ගෙඩි,චක්‍ර ආදිය මේ වස්තු අතරෙහි දක්නට ලැබේ.හිස් ඔටුනු වලින් සරසා ඇත.
දළදා වහන්සේ වැඩ සිටින දෙමහල් මන්දිරයේ යටි මාලය වටා ඇති ගල් කුලුණු වල ඉහළම කොටසෙහි මෙම රූප දක්නට ලැබේ.ප්‍රභූවරුන් හා සාමාන්‍ය පුද්ගලයන් ‍මෙම රූපවලින් නිරූපිතය.
එක් සිතුවමක් වැඩ සිටින මාලිගාවේ යටිමාලේ බිත්තියකද අනික යටිමාලේ සීලිමෙහිද දක්නට ලැබේ.ලියවැලක් අතින්ගත් කාන්තාවකගේ උඩුකය පමණක් ඇඳීමෙන් මෙය සිත්තම් කර ඇත.
සද කිඳුරියන් සතර දෙනෙකු සහිත මේ සිතුවම හමුවන්නේ වැඩ සිටින මාලිගාවේ යටි මාලයේ සීලිමෙහිය.මොවුන්ගේ උඩුකය මිනිසෙකුගේද යටිකය සත්වයෙකුගේද හැඩයෙන් යුක්තය.
වැඩසිටින මාලිගාවට පිවිසෙන ප්‍රධාන දොරටුවට දකුණු පැත්තේ සීලිමෙහි මෙම රූපය දක්නට ලැබේ.වම් අතෙහි සැරයටියකි.දකුණු අතෙහි මලකි.
පරාක්‍රමබාහු රජතුමාගේ පිළිරුව (සමහර පුරා විද්‍යාඥයින් මෙය පරාක්‍රමබාහු රජතුමාගේ පිළිරුවක් නොව කිසියම් උගතෙකුගේ පිළිරුවක් විය හැකි බව විශ්වාස කරති. පිළිරුව මත තිබෙන කැටයම් එම අදහස සනාත කරයි. එමෙන්ම මෙම පිළිරුව රජකුගේ නොවන බවට පිළිරුවේ තිබෙන ඇතැම් ලක්ෂණ වලින්ද අනුමාන කළ හැක.
පොළොන්නරුවේ ඇති අවසාන නොකළ විශාලතම ස්ථුපයයි. මෙය තැනීමට පළවෙනි පරාක්‍රම බාහු රජතුමා නියෝග කළ අතර එය ගොඩනගන ලද්දේ ඉන්දියාව සමග කරන ලද සටන් වලදී යටත් වූ යුධ සිරකරුවන් විසින් මෙම හේතුව නිසා මේ සෑය දෙමළ මහා සෑය ලෙස නම්කර ඇත. දෙමළ යනු සිංහල ද්‍රවිඩයිනට කියන නමයි.
සාමාන්යයෙන් ජලාශ්රිත පුරා විද්යාවට අයත් වන පුරා විද්යාත්මක ස්ථානයන් මුහුදු බත් වූ නාවුක යාත්රා හේතුවෙන් හෝ භූ විද්යාත්මක ව්යසනයන් හේතුවෙන් හට ගන්නා අතර ඒ හේතුවෙන් එවැනි ස්ථානයන් ආශ්රිතව කාලයත් සමඟ ක්රමයෙන් තැන්පත් වූ වස්තූන් සමූහයක් වෙනුවට අතීතයේ කිසියම් මොහොතකට අනුරූප වස්තුන් සමූහයක් හමු වීම සිදු වේ. මේ හේතුවෙන් ඇතැම් විට ගිලී ගිය නාවුක යාත්රා කාල කැප්සුල ලෙස ද හැඳින්වේ.
නැවුම් හා ක්ෂාර ජලජ වස්තු අප පැවතුණු කාලය පුරාවටම මිනිසුන්ට වැදගත් ආහාර ප්‍රබවයක් බවට පත්ව තිබේ. පැරණි ගම්මාන ජල ප්‍ර‍භව ආසන්නයේ පිහිටා තිබීම එතරම් පුදුමයක් වීමට හේතුවක් නොවේ. අවසාන ‍අයිස් යුගයේ සිට මේ දක්වා මුහුදු මට්ටම අඩි 250ක් තරම් උස් වී ඇත.
ජලජ පුරා විද්‍යාව මඟින් අධ්‍යයනය කරනු ලබන්නේ දේශගුණයේ හා භූ විද්‍යාවේ වෙනස් වීම් නිසා වර්තමානයේ දී ජලය යට පිහිටන ප්‍රාග් ඓතිහාසික වස්තු හා වැඩ බිම්ය.
එමනිසා අයිස් යුගය පුරාවට වූ මනුෂ්‍ය ක්‍රියාකාරකම්වල වාර්තාවල විශාල ප්‍රමාණයක් දැන් සොයා ගත හැක්කේ ජලය යටිනි.
ලෝකව්‍යාප්ති ආර්ථික ක්‍රමයකට යොමු විමේ වාසින් බාහොමයක් ඇති අතර පමාණුකූල පිරික්සුම ප්‍රධාන වාසියක් වේ. සම්බාධක ඉවත් කිරීම මගින් ව්‍යාපාරයකට ලාභ කම්කරු අමුද්‍රව්‍ය හා තාක්ෂණ පහසුකම් ලබාගත හැක. උදා "බොහෝමයක් ඇමරිකානු මෘදුකාංග සමාගම් ඒවා ඉන්දියාවේදී නිෂ්පාදනය කරයි" අනෙක් වාසින් ලෙස කුඩා ව්‍යාපාර වලට සීග්‍ර වර්ධනයක් ලබ ගැනීමට හැකිවීම, සේවකයන බඳවා ගැනීමේදි වැඩි තේරිම් ගණනක් තිබීම හා විශාල පාරිභෝගික ප්‍රධානය දැක්විය හැක.
දියුණු වන තාක්ෂණයක් සමාගම ලෝකයම එක් ඒකකයක් බවට පත්වෙමින් පවති. ලෝකව්‍යාප්ති ආර්ථික ක්‍රමය මගින් ව්‍යාපාරවලට ලොව පුරා තම භාණ්ඩ හා සේවා අලෙවි කිරීමට හැකියාව ඇත. ලොවපරා සමුහ ව්‍යාපාර හා මිත්‍රසම්මුතිය ගිවිසුම් ඇතිකර ගැනීමට ඉඩ ප්‍රස්ථාව සලසා තිබීම, වත්මන් ව්‍යාපාරවල සාර්ථකත්වට හේතු වේ.