polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
පවසන ආකාරයට "මට එය මගේ මිනිසුන්ට දුෂ්කර වනු ඇති බව දැනුණේ නැතිනම්, සෑම යාච්ඤා පෙර මම ඔවුන්ට එය ඉටු කිරීමට අණ දෙන්නට ඉඩ තිබුණි". හද්රත් අලි අධිකාරය මත හසන් ඇතුළත් විස්තර ලියැවෙයි.
දත් මැදීම යනු දන්තාලේප යුත් දත් බුරුසුවකින් දත් ඇතිල්ලීමේ ක්රියා වලියයි. දත් බුරුසුවෙන් බාහිර දත් වලින් තුනෙන් දෙකකට පමනක් ලගා විය හැකි නිසා දත් මැදීමෙන් අන්තර් දන්ත පිරිසිදුකම පවත්වා ගත හැක. මෙම කාර්යන් දෙක එකට ගත කල මූලික දත් පිරිසිදු කිරීම ලෙස හැඳින්වේ. මෙය මුඛ සෞඛ්යේ ප්‍රධාන පැතිකඩයන් අතරින් එකකි.
දවසකට එක් වරක් පමණක් සිදු කරන ගැඹුරු දත් මැදීම මුඛ සෞඛ්ය පවත්වා ගෙන යාම සඳහා ප්‍රමාණවත් වේ යැයි සම්මුතියක් තිබුනත්, සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රමාණවත් මට්‌ටමකට සම්පූර්ණයෙන් දත් මැදීම සිදු නොවන නිසා බොහෝ දන්ත වෛද්‍යවරු දිනකට දෙවරක් දත් මැදීම නිර්දේශ කරයි.
මැතෙව් අනුව යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ ඉදිරියේ දී තිරගත වීමට නියමිත චන්ද්‍රන් රත්නම් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ චිත්‍රපටයකි. ප්‍රේම වෘත්තාන්ත, අපරාධ සහ සංත්‍රාස චිත්‍රපටයක් වන මෙය සඳහා පාදක වී ඇත්තේ කොළඹ, කිංසි වීදියේ, ශාන්ත පාවුළු අපෝස්තලු දේවස්ථානයේ ඇංග්ලිකානු පූජකයකු වූ මැතිව් පීරිස් පියතුමන් විසින් සිදුකළ ද්විත්ව ඝාතනයයි. ඔහු, 1979 සිය භාර්යාව සහ රසල් ඉන්ග්‍රම් යන අයගේ ද්විත්ව ඝාතනය වෙනුවෙන් වරදකරු ලෙස ඔප්පු විය.
මෙම කථාපුවත සඳහා පාදක වී ඇත්තේ ශාන්ත පාවුළු දේවස්ථානයේ පූජක මැතිව් පීරිස් පියතුමන් විසින් පවත්වා ගෙන ගිය ප්‍රේම සම්බන්ධය සහ ඔහු විසින් සිදුකළ මිනීමැරුම් ය. පසුව මැතිව් පීරිස්හට "එල්ලා මැරීමේ මරණ දඬුවම" නියම වූයේ සිය භාර්යාව සහ සිය අනියම් බිරියගේ සැමියාව ඝාතනය කිරීම හේතුවෙනි.
මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ හිටපු ශ්‍රී ලංකා විශ්ව රූ රැජිනසහ බොලිවුඩ් නිළියක වන ජැකලීන් ෆර්නැන්ඩස් සහ ඇල්ස්ටන් කොච් විසිනි. මෙය අධ්‍යක්ෂණය කරන්නේ ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරයකු වන චන්ද්‍රන් රත්නම් විසිනි.
පිළිමය ඉදිරි පස බිත්තියේ සතර වරම් දෙවි වරුය. ඒ අතර දැක්වෙන අමුතු ආකාරයේ හිස්වැස්මක් පැළඳ ඇති අය පිට සක්වල වැසියෙක් ලෙසට සමහරු අර්ථ දක්වති.
ඇතුලත වූ දොළොස්වන සියවසට අයත් වටිනා බිතුසිතුවම් නිසාවෙන් මෙම ප්‍රථිමා මන්දිරය වඩාත් ජනප්‍රියත්වයට පත්වී තිබේ. ජාතක කතා හා බුද්ධ චරිතයේ ඇතැම් සිදුවීම් අළලා මෙම බිතු සිතුවම් නිර්මාණය වී ඇත. තිවංක පිළිමගෙය, ලංකාතිලක සහ ථූපාරාමය මෙන්ම ගෙඩිගේ ඉදිකිරීම් සම්ප්‍රදායට අයත් පිළිමගෙයක් සේ සැළකේ. එහි ගඩොල් පියස්සේ කොටසක්, ගොඩනැගිල්ලට දකුණු පෙදෙසේ ශේෂව පවතී. ගොඩනැගිල්ලෙහි පිටත බිත්තිහී දැකගත හැකි දේව රූප සහිත විමාන හා විවිධ ඉරියව්වලින් යුතු වාමන රූප උසස් කලා කෘති සේ සැළකේ.
බුදු රජාණන්වහන්සේ තාවතින්ස දෙව්ලොව සිට සංකස්ස නුවරට වැඩමවීම දැක්වෙන සිතුවමද මුළු බිත්තිය පුරාම පැතිරුණු ඉතා විශාල එකකි. අන්තරාලයේ ඇඳ ඇති ජාතක කථා සිතුවම් සාමාන්‍යයෙන් මීටර් එකක් පමණ උසකින් හා මීටර් දෙකක් පමණ පළලකින් යුක්තවේ. මේවා අතර ඇති චුල්ල පදුම ජාතකය කලාත්මක බැවින් පිරිපුන් නමුත් සමහර ඒවා අනෙකුත් චිත්‍ර සමග සසඳන විට එතරම් සාර්ථක ඒවා නොවන බව කලා විචාරකයින්ගේ අදහස වී තිබේ.
1215 දී පමණ කාලිංග මාඝ පොලොන්නරුව ආක්‍රමණය කොට වසර 21 ක් පමණ එහි පාලනය ගෙන ගියේය. මේ කාලයේදී ඔහු බෞද්ධ වෙහෙර විහාර රාශියක් ව්නාශ කරන්නට පෙළඹින. ඒ අනුව මේ තිවංක පිළිම ගෙය හා එහි ඇඳි සිතුවම්ද විනාශයට පත් කළේය. 1236 දී දෙවන පරාක්‍රම බාහු රජතුමා පොලොන්නරුව නැවත අත්පත් කරගැනීමෙන් පසු මේ තිවංක ගෙය ඇතුළු විනාශයට පත්කොට තිබු වෙහෙර විහාර රැසක් ඔහු ප්‍රතිසංස්කරණය කළේය.
මේ හැමටම වඩා මේ විහාරය සුවිශේෂී වන්නේ එහි දක්නට ලැබෙන බිතුසිතුවම් නිසාවෙනි. තිවංක පිළිම ගෙය තුල සස, ආසන්කවතී, මුගපක්ඛ, මෛත්‍රී බල, වෙස්සන්තර, තුන්ඩිල, විධුර, ගුත්තිල, චුල්ල පදුම, සාම, මහා සුදස්සන, කුස, උම්මග්ග ආදී ජාතක කතාද, බුද්ධ චරිතයේ විවිධ අවස්ථාද, දේවාරාධනාව, සතරවරම් දෙවිවරු, බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙව්ලොව සිට සංකස්ස නුවරට වැඩමවීම ආදී සිතුවම් ඇඳ තිබිණ.
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම පුරාවිද්‍යා කොමසාරිස් එච්,සී.පී. බෙල්, මහතාත් ඊළඟ කොමසාරිස් වරයා වූ ලෝන්ග්හර්ස්ට් මහතාත් මෙහි සිතුවම් ආරක්ෂා කරගැනීමට පියවර ගෙන ඇත. සිතුවම් මතුපිට මි ඉටි ආලේප කොට ඇත්තේ ලෝන්ග්හර්ස්ට් මහතාගේ කාලයේය. සෙනරත් පරණවිතාන මහතාද මේ සිතුවම් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා බොහෝ පියවර ගෙන ඇත. දැන් මේ ගොඩනැගිල්ල ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා විශාල වහලක් ඉදිකර ඇත.
විහාරයේ සමහර සිතුවම් වලට යටින් තවත් පැරණි සිතුවම් දක්නට ලැබුන බව කියති. මෙය පසුකාලීනව විහාරය ප්‍රතිසංස්කරණය කල බවට වූ සාක්ෂියකි. චිත්‍ර අතර යුග දෙකක ලක්ෂණ තිබෙන බවද සැලකිය යුත්තකි. අන්තරාලයේ හා ගර්භ ගෘහයේ සම්භාව්‍ය සිතුවම් පොළොන්නරුවේ මහා පැරකුම්බා සමයට අයත්සේ සැලකෙන අතර ප්‍රවේශ මණ්ඩපයේ සිතුවම් දඹදෙණි යුගයට අයත් ලෙස සැලකේ.
පොළොන්නරුව පෞරාණික නගරයේ දැකගත හැකි තිවංක පිළිම ගෙය මහා පරාක්‍රමබාහු රජු විසින් ඉදිකරවූ ජේතවනාරාමයට අයත් විහාර මන්දියක් බව ප්‍රකාශ වේ. විහාර මන්දිරය තුල දැකගත හැකි දැවැන්ත බුද්ධ ප්‍රථිමාව තුන් තැනකින් වක්‍රවූ ආකාරයට නිමවා ඇති බැවින් මෙයට තිවංක යන නාමය ලැබුණු බව පැහැදිලි වේ.
මේ සිතුවම් පිළිම ගෙය තුල ස්ථානගත කොට ඇත්තේද ක්‍රමවත් සැළසුමකට අනුවය. පිළිම ගෙයි පිටත කොටසේ බෝධිසත්ව අවධියේ පාරමිතාවන් දැක්වෙන ජාතක කථා වලටත් මැද කොටස දේව අවධියටත් අභ්‍යන්තර කොටස බුද්ධත්වයෙන් පසු අවස්ථාවන් පිළිබිඹු කිරීමටත් වෙන්කරගෙන ඇත.
තිවංක පිළිම ගෙයෙහි බුදු පිළිමය ගඩොල් හා මැටි ආදියෙන් නිමවා බදාම වලින් පිරියම් කොට වර්ණාලේප කර තිබෙන්නට ඇත. පද්මාසනයක් මත ත්‍රිභංග ආකාරයෙන් නිමවා ඇති මෙහි ශීර්ෂය කොටස හා දෑත් ආදිය විනාශවී ඇත.
වර්ෂ 1824 ජේම්ස් මොන්රෝගේ පරිපාලනය යටතේ දකුණු පෝටිකෝව ගොඩනැගුණු අතර ඊට වර්ෂ 6කට පසු උතුරු පෝටිකෝව ඉදි කර ඇත.වර්ෂ 1814දි ලැට්රෝබ් විසින් මෙම පෝටිකෝ පිළිබඳව යෝජනා කර තිබුනද මෙම පෝටිකෝ 2ම හොබාන් විසින් නිර්මාණය කොට ඉදිකරන ලදී.මෙහි දකුණු පෝටිකෝවේ ඇති ඉලිප්සාකාර පියගැටපෙළ ප්‍රංශයේ චැතිව්‍ ඩි රස්ටිග්නැක් හි පිහිටි
ඉලිප්සාකාර පියගැටපෙළෙහි අභාෂයෙන් ඉදිකරන ලද්දක් වුවත් මේ පිළිබඳව නොයෙකුත් මතිමතාන්තර පවති.ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ අගනුවර ඉදිකිරීම් සඳහා වොෂින්ටනයට ඉතාලියෙන් පැමිණි ශිල්පීන් විසින් පෝටිකෝ 2හිම ශෛලමය කැටයම් නිර්මාණය කර ඇත.
චෙස්ටර් ඕතර් ජනාධිපති ධුරයට පත්වූ පසු ධවල මන්ධිරයේ ප්‍රතිසංස්කරණ කනවැන්දුම් ලුක්රේෂියා ගාර්ෆිල්ඩ් මහත්මිය මන්ධිරයෙන් පිටත්ව ගිය වහාම ආරම්භ කරන ලෙසට නියෝග කරන ලදී.ජනාධිපති
ජනාධිපති ජෝජ් වොෂින්ටන්ගේ නිලකාලය වර්ෂ 1789 අප්‍රේල් මස ආරම්භ වීමත් සමග නිව්යෝක් නගරයේ පිහිටි විධායක මන්ධිර 2ක් ඔහුගේ වාසස්ථාන කර ගන්න ලදී.ඒ 3 චෙරි වීදියේ පිහිටි සැමුඑල් ඔස්ගූඩ් නිවාසය සහ 39-41 බ්‍රෝඩ්වේ හි පිහිටි ඇලෙක්ස්සැන්ඩර් මැකොම්බ් නිවසයි .ඔහුගේ නිල නිවාසය වන රාජ්‍ය නිවාසයේ ඉදිකිරීම් කටයුතු වර්ෂ 1790 මැයි මස නිව්යෝක් නගරයේ ආරම්භ වුවත් ඔහු එහි කිසිදිනක පදිංචි වුයේ නැත.වර්ෂ 1790 දෙසැම්බර් මස ෆිලඩේල්ෆියා නගරය ඇමෙරිකානු එක්සත් ජනපදයේ අගනගරය බවට පත් විය.
1882 වසරේදී රන්පැහැ පත්‍ර සහිත කොටුද එක්කරමින් ලා පැහැ ඔලිව් වර්ණයෙන් බිත්ති පැහැ ගැන්වූ අතර රන් සහ රිදී පැහැගත් සිවිලිම ,වර්ණවත් වූ ලාංජනවලින් සරසන ලදී. රතු කාමරයට අදුරු පොමරානියන් වර්ණය ආලේප කල අතර ,එහි සිවිලිම රන් ,රිදී සහ තඹ පැහැ තරු වලින්ද ,රතු සුදු සහ නිල් ඉරි වලින්ද සරසන ලදීවීදුරු දොරවල් වෙනුවට කෘතීම කිරි ගරුඬ සිරස් ස්ථම්භ වලින් යුතු වූ අඩි 50 ක් උසැති ,මැණික් සහිත ටිෆනි වීදුරු කඩතිරය මගින් උතුරු ආලින්දය ,ප්‍රධාන කොරිඩෝවෙන් වෙන් කරන ලදී .
කෙසේ වෙතත් 1902දී තියඩොර් රූස්වෙල්ට් විසින් ටිෆනි කඩතිරය සහ වික්ටෝරියානු සංකලනය ඉවත්කර,නව සාම්ප්‍රදායික විලාසයකින් ගොඩනැගිල්ලේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයට ගැලපෙන පරිදි මෙහි පුළුල් කිරීම් සහ අලුත්වැඩියා කටයුතු සඳහා මැක්කිම් ,මෙඩ් සහ වයිට් කුලියට බඳවා ගන්නා ලදී .එහි බටහිර ශාලාවේ ඇති පියගැට පෙළක් ඉවත්කර 2වැනි මහලේ පිහිටි විධායක කාර්යාල සේවකයින්ගේ වාසස්ථානය නව බටහිර ගොඩනැගිල්ල වෙත ගෙනගොස්,ජනාධිපතිතුමාගේ විශාල පවුල සඳහා වැඩි ඉඩකඩක් ලබාදෙන ලදී.
ධවල මන්දිරය අයර්ලන්ත ජාතික ජේම්ස් හෝබන් විසින් වර්ෂ 1792 සහ 1800 අතර කාලයේදී සුදු පැහැති වැලිගල් විශේෂයක් යොදා ගනිමින් නව සම්ප්‍රදායික මෝස්‌තරයකට අනුව නිර්මාණය කරන ලදී.වර්ෂ 1800දී ඇමෙරිකානු එක්සත් ජනපදයේ තෙවැනි ජනාධිපති වන තෝමස් ජෙෆසන් මෙහි පදිංචිය සඳහා පැමිණි පසු එවකට සිටි වස්තු විද්‍යාඥයෙකු වූ බෙන්ජමින් හෙන්රි ලැට්රෝබ් සමග එක්ව ධවල මන්දිරයේ පිටතින් කණු පෙළක් ඉස්තාලය සහ ගබඩාගාරය සැඟවීමේ අරමුණෙන් ඉදිකරන ලදී.
ඇමෙරිකානු සිවිල් යුද්ධය පැවති සමයේ ධවල මන්ධිරය ජනාකීර්ණ ස්ථානයක් බවට පත් විය.මෙම කාරණා සම්බන්ධයෙන් විසදුම් ඉදිරිපත් කිරීමේ කාර්ය සේනාධිපති
ජෙනරාල් නැතනියල් මිච්ලර් හට පැවරිණ.ජනාධිපති ඇතුළු ඔහුගේ පවුලේ වාසස්ථානය වූ ධවල මන්ධිරය වෙනුවට වොෂින්ටන් ඩී.සී. හී පිහිටි මෙරිඩියන් උද්‍යානයේ පිහිටි අලුතින් සැලසුම් කරන ලද
ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය සහ කම්කරුවන්ගේ හිඟකම හේතුවෙන් ප්‍රංශ ඉංජිනේරු පියරේ චාල්ස් එල්'එන්ෆන්ට් විසින් නිර්මාණය කරනු ලැබූ ධවල මන්දිරයේ සැලසුම වෙනස් කරනු ලැබූ අතර එය අවසානයේදී
ඉදිකරනු ලැබූ මන්දිරයට වඩා පස් ගුණයකින් විශාල වේ.සැලසුම් කරනු ලැබූ මන්දිරය මහල් 3කින් යුක්ත වුවත් නිමකරන ලද මන්දිරය මහල් 2කින් පමණක් සමන්විත වූ අතර ගොඩනැගිල්ලේ ශෛලමය
වර්ෂ 1946දී නැගෙනහිර කොටසේ වෙනස් කිරීම් අවසන් කරනු ලැබුවේ අමතර කාර්යාල අවකාශයක්ද ඉදිකිරීමෙනි.වර්ෂ 1948දී ධවල මන්දිරයේ බර දරන බාහිර බිත්ති සහ අභ්‍යන්තර ලී බාල්ක විනාශ
වී ඇති බවට සොයා ගන්නා ලදී.ජනාධිපති හැරී එස්. ට්‍රුමන්ගේ සමයේ අභ්‍යන්තර කාමර සියල්ල සම්පුර්ණයෙන් ගලවා ඉවත් කර බිත්ති ඇතුලතින් බර දරන වානේ සැකිලි අලුතින් නිමවන ලදී.එම වැඩ
මෙම ගොඩනැගිල්ල පළමුව ජනාධිපති මාලිගාව,ජනාධිපති මන්ධිරය,ජනාධිපති නිවාසය යනාදී විවිධ නම් වලින් හඳුන්වන ලදී.ප්‍රථම වර මෙයට ධවල මන්ධිරය වශයෙන් ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ වර්ෂ 1811 දිය. වොෂින්ග්ටන් පිලිස්සුමෙන් පසුව ව්‍යූහය නැවත ගොඩනගන කාලයේදී මිත්‍යාවක් ඇති වූ නිසා ගොඩනැගිල්ලට නමට ගැලපෙන පැහැයක් දෙමින් පිලිස්සීමෙන් වුන විනාශය සුදු තීන්ත අලේප කරමින් ආවරණය කරනු ලැබුණි.
වර්ෂ 1814දී, 1812 යුද සමයේදී බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාවන් විසින් වොෂින්ටනය ගිනි තබන විට මෙම මන්ධිරයටද ගිනි තබමින් එහි බාහිරය සහ අභ්‍යන්තරය විනාශ කරන ලදී. ප්‍රතිසංස්කරණය ඉතාමත් කඩිනමින් ආරම්භ වූ අතර ජනපති ජේම්ස් මොන්රෝ වර්ෂ 1817 ඔක්තෝම්බර් මස අඩක් නිමකල විධායක නිල නිවසට මාරු වුවේය.ඉදිකිරිම් වර්ෂ 1824දී දකුණු පෝටිකොවත් 1829දී උතුරු පෝටිකොවත් එකතු කරමින් අඛණ්ඩව සිදු කළේය.
වර්ෂ 1797 මාර්තු සිට 1800 නොවැම්බර් දක්වා ජනාධිපති ජෝන් ඇඩම්ස් විසින්ද මාර්කට් විදියේ පිහිටි මන්ධිරයේ වාසය කරන ලදී.වර්ෂ 1800 නොවැම්බර් මස ජනාධිපති ඇඩම්ස් ධවල මන්ධිරයේ පළමු වාසස්ථානකරු බවට පත් විය.හෝටලයක් බවට පත්වුණු ෆිලඩෙල්ෆියාවේ ජනාධිපති නිවාසය වර්ෂ 1832දි කඩා දැමුණු අතර මෙතෙක් පාවිච්චි නොකළ ජනාධිපති මන්ධිරය පෙන්සිල්වේනියා විශ්ව
වර්ෂ 1971 මැයි මස ජනාධිපති වොෂින්ග්ටන්ගේ දක්ෂිණ චාරිකාවේදී ඔහු චාර්ල්ස්ටන්,දකුණු කැරොලිනා හි සංචාරය කල අතර එහිදී තවමත් ඉදිකිරීම් අවසන්ව නොමැති අයර්ලන්ත ජාතික ජේම්ස් හෝබාන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද චාර්ල්ස්ටන් කවුන්ට් උසාවිය නිරීක්ෂණය කළේය.ඔහු හොබන් ව හමුවීමට ඉතා කැමති වු අතර ඊලග වසරේදී, ඔහු හොබාන්ව ෆිලඩෙල්ෆියාවට 1972දී කැඳවා මුණගැසුණේය.
ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය ජනාධිපතිවරයාගේ නිල නිවස සහ ප්‍රධාන සේවාස්ථානය වන ධවල මන්දිරය පිහිටා ඇත්තේ වොෂින්ටන් නුවර 1600,පෙන්සිල්වේනියා විදියේ හීය.එය එක්සත් ජනපද ජනපති ජෝහ්න් ඇඩම්ස් ගේ සිට සියලුම එක්සත් ජනපද ජනපතිවරුන්ගේ නිල නිවස බවට පත්ව ඇති අතර ජනපතිගේ සහ ඉහල නිලධාරීන්ගේ ක්‍රියාවන් සඳහා ලේඛකයන් විසින් මෙටෝනියම් යන පදය භාවිතා කරනු ලබයි.
වර්ෂ 1891දී ජනාධිපති ආර්යා කැරොලින් හැරිසන් ,ධවල මන්දිරයේ නැගෙනහිරින් ඓතිහාසික චිත්‍ර ප්‍රදර්ශන ශාලාව සඳහා ජාතික ගොඩනැගිල්ලකුත් බටහිරින් කාර්යාලීය උත්සව සඳහා ගොඩනැගිල්ලකුත් වශයෙන් විශාල වෙනස් කිරීමක් යෝජනා කලාය .මෙහි සැලසුම නිර්මාණය කිරීමේදී කර්නල් තියඩෝරා ඒ.බින්ග්හම් ,හරිසන්ගේ යෝජනාව සලකා බැලුවද අවසානයේදී එය ප්‍රතික්ෂේප විය .
ජනාධිපති වොෂින්ටන් හොබන්ගේ මුල් ඉදිරිපත් කිරීමෙන් සංතෘප්ත වුයේ නැත. මන්දයත්, එය ප්‍රමාණයෙන් කුඩා වීමත්,එහි සැරසිලි මද වීමත්,එය සිහිවීම පිණිස ප්‍රමාණවත් නොවීමත් හේතුවෙනි. ඔහුගේ අනුමැතිය මත මෙම මන්ධිරය තට්ටු තුනක සිට දෙකක් දක්වා අඩුකල අතර ප්‍රවේශ මාර්ග නවයේ සිට එකොළහක් දක්වා පුළුල් කරන ලදී.හොබන්ගේ තරඟ චිත්‍ර නැසී ගියේය.
පිඑර්රේ චාර්ල්ස් එල්'ඵන්ෆන්ට්' විසින් සැලසුම් කල ජනාධිපති නිවස අලුතින් ඉදිකරන ලද ෆෙඩේරල් නගරයෙහි ප්‍රධාන අංගයක් විය.ධවල මන්දිරයේ ගෘහ නිර්මාණකරු තෝරා ගැනීම සඳහා වූ මෝස්තර නිර්මාණ තරගයට යෝජනා නවයක් ලැබුණු අතර තෝමස් ජෙෆ්ෆෙර්සෝන් විසින් නිර්ණාමිකව භාර දුන් යෝජනාවද ඒ අතර විය.
වර්තමානයේ ධවල මන්ධිර සංකිර්ණය විධායක නිවාසයකින්,බටහිර සහ නැගෙනහිර කොටසකින්,කලින් රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව ලෙස පැවති ජනාධිපතිගේ සහ අගමැතිගේ කාර්ය මණ්ඩලයේ කාර්යාල
පිහිටා ඇති එයිසෙන්හවර් විධායක කාර්යාල ගොඩනැගිල්ලෙන් සහ ආගන්තුකයන් සඳහා ඇති බ්ලෙයාර් නිවසෙන් සමන්විත වේ.
1901 දී, ජනපති තියඩොර් රූස්වෙල්ට් විසින් වොෂින්ග්ටන්හි ධවල මන්දිරය ලෙස නම් කරන තෙක් නිල වශයෙන් විධායක මැදුර යන නම භාවිත කරන ලදී.ජෝර්ජ් වොෂින්ටන්ගේ ධුර කාලයට පසුව වසර කිහිපයක් යනතෙක් සම්පූර්ණ නොකෙරුණද එය එක්සත් ජනපද ජනපතිගේ සම්ප්‍රදායක වාසස්ථානය වන ලදී.
1800 වර්ෂයේ නොවැම්බර් මස 1 වැනි සෙනසුරාදා ජනාධිපති ජෝන් ඇඩම්ස්,මෙම ගොඩනැගිල්ලේ පළමුවන ජනාධිපති ලෙස පදිංචියට පැමිණියේය.ඔහු මෙහි පදිංචි වීමෙන් දෙවන දින ඔහුගේ භාර්යාව වන ඇබිගේල් වෙත ලියන ලද ලිපියෙහි පහත සදහන් යාඤාව ලියා යවන ලදී.
මා දෙවියන්ගෙන් ඉල්ලා සිටිනුයේ මෙම නිවසට සුභ ආශිර්වාද ලබා දෙන ලෙසට සහ මින් ඉදිරියට මෙහි වාසය කරන සැමට එම ආශිර්වාදය
ලබා දෙන ලෙසටත්ය.මෙහි සිටින අවංක සහ ඥානවන්ත පුද්ගලයින් මින් ඉදිරියට මෙම වහල යට සිට සදාකාලිකවම පාලනය කරනු ඇත.
වර්ෂ 1873 සංත්‍රාසය හේතුවෙන් ඇතිවූ ආර්ථික අවපාතය එම දශකය මුළුල්ලේම පැවතින.ස්වාධීනත්වයේ පිළිරුව ව්‍යාපෘතිය මෙන්ම වොෂින්ටන් ස්මාරකය වශයෙන් පසුව හඳුන්වනු ලැබූ ඔබලිස්ක් හී ඉදිකිරීම්ද මුල්‍යමය අපහසුතා හේතුවෙන් වර්ෂ ගණනාවකට නතර විය.
ප්‍රථම ධවල මන්දිර මාර්ග සිතියම් පොත කෙනඩි මහත්මියගේ අධික්ෂණය යටතේ කුරටර් ලොරින් වැක්ස්මන් ගේ උපදේශනය යටතේ නිමවන ලදී.මෙම මාර්ග සිතියම් පොත විකිණීමෙන් ලද ආදායම ධවල මන්ධිරයේ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු සඳහා යොදවන ලදී.
වර්ෂ 1972 ජූලි 16 වන දින, ජනාධිපති ගෘහ නිර්මාණ ශිල්ප තරඟයේ විනිශ්චය ලබා දීම සඳහා ෆෙඩරල් කොමසාරිස්වරුන් මුණගැසුනේය. ඔහුගේ සමලෝචනය ඉතාමත් කෙටි වූ අතර ඔහු ඉතා ඉක්මනින් හොබන්ගේ ඉදිරිපත් කිරීම තෝරාගන්නා ලදී.
1972 ජූලි 16 වන දින, ජනපති වස්තු නිර්මාණ ශිල්ප තරඟයේ විනිශ්චය ලබා දීම සඳහා ෆෙදෙරල්හි කොමසාරිස්වරුන් හමු වුනේය. ඔහුගේ සමලොචනය් ඉතාමත් කෙටි වූ අතර ඔහු ඉතා ඉක්මනින් හොබන්ගේ ඉදිරිපත් කිරීම තෝරාගන්නා ලදී.
ධවල මන්ධිරය ඇමෙරිකානු එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රකට ගොඩනැගිල්ලක් වූ බැවින් එහි ප්‍රතිමූර්තින් කිහිපයක්ද ඉදිකරන ලදී.
දිල්ලි එහි කැම්පස් සිට ක්රියාත්මක ඔක්හලා අදියර- වන, නව දිල්ලිය. විශ්ව විද්යාල අධ්යයන සංකීර්ණයක්, පුස්තකාල හා තොරතුරු මධ්යස්ථානයක්, කෑම සහ විනෝද ක්රීඩා මධ්යස්ථානයක්, සහ නේවාසිකාගාර වලින් සමන්විත වේ. තොරතුරු තාක්ෂණ යටිතල පහසුකම් 1 කලාප පළල ක අන්තර්ජාල ප්රවේශය වන 40 සේවාදායක හා 45 ගබඩා සමග දත්ත මධ්යස්ථානය ඇතුළත් වේ.
එය 2008 දී දිල්ලි ආන්ඩුව පනතක් මගින් රාජ්ය විශ්ව විද්යාලය ලෙස ආරම්භ කරන ලදී. එය 2008 දී දී ආරම්භ කර ඇත. එය 2012 දී එහි ස්ථිර විශ්වවිද්යාලයේ ඉදිරිපත් කරන ලදී ඔක්හලා දී, අසල ගොවින්ද්පුරි මෙට්රෝ දුම්රිය ස්ථානය, නව දිල්ලිය.
අධ්යන සංකීර්ණය 10 දේශන ශාලා ,8 පර්යේෂණ විද්යාගාර,ආචාර්ය උපාධිය කාමර, . විද්යාගාර,පරිපාලන කාර්යාලය, මුදල් දෙපාර්තමේන්තුව කාර්යාල,අධ්යක්ෂ කාර්යාලය,සම්මන්ත්රණ ශාලා, මණ්ඩලයක් කාමරය,විධිමත් ආසන හා සාකච්ඡාවක් ප්රදේශයේ,සහ පීඨ කාර්යාල ඇත.
ඉන්ද්‍රප්‍රස්ත තොරතුරු තාක්ෂණ ආයතනය - දිල්ලි ඉන්දියාවේ උසස් අධ්යාපනය සඳහා ස්වාධීන තාක්ෂණික විශ්ව විද්යාල වේ. ඉන්ද්‍රප්‍රස්ත තොරතුරු තාක්ෂණ ආයතනය - දිල්ලි ජාතික වැදගත්කමක් ඇති ආයතනයක් වන. ඉන්ද්‍රප්‍රස්ත තොරතුරු තාක්ෂණ ආයතනය - දිල්ලි 2008 දී ආරම්භ වේ
1955 සරල ගී ගායනයට සමත් වූ ඔහු ගායන ලොවට ප්‍රවිෂ්ට වූයේ තිලෝ තිලක සුගත පියා ගීතය ගැයීමෙනි. මල්ලිකා කහවිට සමඟ ගායනා කරන ලද චන්දන ඇඟ ගාලා වඩාත් ප්‍රසිද්ධ වූ ප්‍රථම ගීතයයි.
ඔහු චිත්‍රපට පසුබිම් ගායනයට ප්‍රවිෂ්ට වූයේ සිනමා සංගීතයේ තීරණාත්මක අවධියේදීය. එවකට චිත්‍රපට ගීතය අනුකරණවාදයේ ග්‍රහණයට දැඩිව ලක් වී තිබිණි. ශ්‍රී චන්ද්‍රරත්න මානවසිංහන් රචිත ගීත ත්‍රිත්වයක් ඇතුලත් වූ 1962 තිරගත වූ රන්මුතු දූව චිත්‍රපටය සඳහා ගයමින් චිත්‍රපට පසුබිම් ගායනයට පිවිසුණේය. පාරමිතා බල ගීතය පණ්ඩිත් අමරදේවයන් හා විශාරද නන්දා මාලනිය සමඟ ද, ගලන ගඟකි ජීවිතේ නන්දා මාලිනියද සමඟින්ද, පිපි පිපී රේණු නටන යන ගීතයන් ගැයුවේය.
නාරද ලිලනාග කල්දේරා දිසාසේකර යනු ශ්‍රී ලාංකික සරල ගීත ගායකයෙකි. ඔහු ඉගෙනුම ලැබූයේ කළුතර විද්‍යාලයෙනි. ඔහු ලාංකික පැරණි ගායකයෙකි. 1964දී ඔහු දිනා ගනු ප්‍රථම සරසවිය සම්මාන හීදී හොඳම පසුබිම් ගායකයා ලෙස නන්දා මාලනී සමඟ රන්මුතු දූව හි ගැයූ ගලන ගඟකි ජීවිතේ ගායනයට සම්මාන ලබා ගනු ලැබූවා.
එම තම පළමු පසුබිම් ගායනයට 1964 දී පැවැත් වූ වසරේ "හොඳම ගායකයා" ලෙස ප්‍රථම සරසවි සම්මාන උළෙලේ සම්මානයට ලැබීමට තරම් වාසනාවන්ත විය. 1967 දී තිරගත වූ එල්. එම්. පෙරේරාගේ 'හතර කේන්දරේ' චිත්‍රපටයෙන් ඔහු සිනමා සංගීත අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස පිවිසියේය.
නාරද ගැයු 'මුළු හදින් මම' ගීතයෙහි ඇති බලපෑම හේතුවෙන් ප්‍රේම වියෝගය දරාගත නොහැකි වුනු පුද්ගලයෙකු තම රේඩියෝ එකට පොරෝ පාරක් එල්ල කර රේඩියෝව දෙපළු කළ බව "ඔබ්සවර් පුවත්පතේ ' ' යන ශීර්ෂපාඨය යටතේ පළවී ඇත.
ඔහු ගැයූ ගීත අතර රන් රිදී වස්තුව , මේ භවයේදී , මේ පේ‍්‍රම ලෝකේ , මුළු හදින් මම ඇයට පෙම් කොට , කටු අකුලේ පිපි , ඇය පමණයි මගේ මිහිර , චේතනා පරිශුද්ධ වේ නම් , චන්ද්‍ර බිම්බයුරු , මේ භවයෙදි යන ගීතයන් කිහිපයකි.
ඔහු ගැයූ ගීත අතරි වඩාත් ජනයා අතර ජනප්‍රියතම වූයේ නවකතා දෙකකින් බිහිවූ ගුණදාස ලියනගේ ලියු මුළු හදින් මම ඇයට පෙම් කොට හා ධර්මපි‍්‍රය ලොකුහේවා ලියු අනාගත පෙම් සිහින මැව්වෙමි යි.
බරීස් යිෆිමරීච් නිම්සෝෆ් යනු, රුසියානු විද්‍යාඥයෙක්, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක් සහ ලිබරල් දේශපාලනඥයෙක් විය. 1990 ගණන් වලදී ජනාධිපති බොරීස් යෙල්ට්සින් යටතේ සාර්ථක දේශපාලන අභිවෘත්තියක නියැලී සිටි ඔහු , 2000 වසරෙහි පටන් ව්ලැඩීමිර් පූටින් නොවළහා විවේචනය කලේය. මොස්කව්හී ක්‍රෙම්ලිනය සහ රතු චතුරස්‍රය අසබඩ පාලමක් මතදී, 2015 පෙබරවාරියේදී ඔහු වෙඩිතබා මරා දැමිණි.
නිම්සෝෆ්ගේ මරණයට සිදුවන විට, 2013 වසරෙහි සිට යරොස්ලව්ස්ක්යා ඔබ්ලාස්ටයෙහි ප්‍රාදේශීය පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරයෙක් ලෙසින්, ආර්පීආර්-පීඒආර්එන්ඒඒස් හි සම-සභාපතිත්වයක් දරමින්, යුරෝපියානු ලිබරල් -ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සන්ධානයෙහි සාමාජිකයෙක් ලෙසින් සහ, සෙලිඩාර්නෙස්ට් විපක්ෂ ව්‍යාපාරයෙහි නායකයෙකු ලෙසින් ඔහු ක්‍රියාකරමින් සිටියේය.
මෙම මෙයිජි ප්රතිසංස්කරණය පදනම හා අතර 1866 - සන්ධානය, වසම් සහ වසම් දී ප්රතිසංස්කරනවාදී මූලද්රව්ය නායකයන් විය. මේ නායකයන් දෙදෙනා අධිරාජයා සහාය හා පාලක අභියෝග හා බලයට අධිරාජයා ලබා දීමේ කාර්යය සඳහා එකට ගෙන එන ලදී. ජනවාරි 30, 1867 දින අධිරාජයා මරණයෙන් පසුව අධිරාජයා මෙයිජි ඒ කාල පරිච්ඡේදය ද වෙළඳපොළ ආර්ථිකය ඇති වීම සඳහා වැඩවසම් සමාජය වීම සිට ජපානයේ වෙනස් දුටු හා කල් බටහිර බලපෑම සමග ජපන් ඉතිරි පෙබරවාරි 3. මත සිංහාසනාරූඩ.
මෙම , 15 වැනි ෂෝගන්ගේ, "අධිරාජයා ගේ බැහැර දී ඔහුගේ බලය වැනි ය" සහ 10 දින ගණනකට පසු ඉල්ලා අස් වූ විට නොවැම්බර් 9, 1867, මත තම නිල අවසන් විය. මෙම ඵලදායී අධිරාජ්ය පාලනය "පුනස්ථාපනය" විය - තවමත් සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති අතර එය ජනවාරි 3 වන තෙක් නොහැකි වූ නමුත්, ඊළඟ වසරේ, යළි සම්පූර්ණයෙන්ම සිදුවූ තරුණ අධිරාජ්යයා ගේ අනු දැනුම සමග .
ජපන් අධිරාජයා අවසර ඔහුගේ ම ඉල්ලීම අනුව ආණ්ඩු බලය නැවත යාමට ෂෝගන්ගේ සඳහා ලබා දී ඇති බව සියලු විදේශ රටවල් පවුම් හා ඔවුන්ගේ විෂයයන්ට නිවේදනය කරයි. අපි රටේ සියලු අභ්යන්තර හා බාහිර කටයුතු උත්තරීතර බලය පෙන්විය යුතුයි. එහි ප්රතිඵලයක් අධිරාජයා යන ශීර්ෂය ගිවිසුම් කර ඇති, බව ආදේශ කර ගත යුතු ය. නිලධාරීන් විදේශ කටයුතු හැසිරීම අපට විසින් පත් කර ඇත. එය මෙම ගිවිසුම බලතල නියෝජිතයන් මේ බව පිළිගන්නා බව හොඳය.
සමහර හමුදා ඔවුන් කැඩී ගිය ජනරජය පිහිටුවීම සඳහා උත්සාහ එහිදී හොකයිඩෝ, පලා, කෙසේ වෙතත්, අධිරාජයා පක්ෂපාත හමුදා හොකයිඩෝ දී සටනින් මැයි 1869 දී මෙම උත්සාහය අවසන් විය. අධිරාජයා බලය සම්පූර්ණයෙන්ම යථා සමග හිටපු ෂෝගන්ගේ හමුදාව පරාජය වන අවසන් අවසන් වන බව පෙනිණ.
ඉන් ටික කලකට පසුව ජනවාරි 1868 දී, යුද්ධය හා හමුදාවන් හිටපු ෂෝගන්ගේ හමුදාව පරාජය කරන ටෝබා- සටනින් කටයුතු ආරම්භ කරන ලදී. මෙම නිල නැවත පිහිටුවීම සඳහා වේදිකාව සකසා, සියලු බලය ඉවත් කිරීමට අධිරාජයා බල . ජනවාරි 3, 1868 දින අධිරාජයා සිය බලය පුනස්ථාපනය විධිමත් ප්රකාශයට පත් කිරීම සිදු:
කෝපන්හේගන් හි සිවුවෙන ටෑම් සහ දුම්රිය අනතුරු වලදී තමාට සහය දක්වන ලෙස සෝෆස් ෆැල්ක් මෙට්‍රෝ දුම්රිය සමාගම සමග එකගත්වයක් ඇතිකරගන්නා ලදි. ඉන්පසුව 1907 සහ 1908 යන වර්ශ තුල පමණක් ෆැල්ක් 250 වාරයකට වඩා අනතුරු වලදී මෙට්‍රෝ දුම්රිය සමාගමට සහය සහය දී ඇත. ඔහුගේ ඊලග පියවර වූයේ ගිලන් රථ සේවයක් හදුන්වා දීමයි.
1907 ස්කැන්ඩිනේවියා හීදී ෆැල්ක් ඔවුන්ගේ මුල්ම ගිලන්රථය මිලදී ගන්නා ලදි. ඉන් පසුව 1908දී උතුරු කෝපන්හේගන් හීදී ජෙන්ටොෆ්ටෙ පලාත් පාලන අයතනය සමග ෆැල්ක් තම මුල්ම හදිසි සේවා ගිවිසුමට අත්සන් තබන ලදි. එමෙන්ම මුලු ඩෙන්මාර්කයේම 46 වෙනි රියදුරු බල පත‍්‍රය ලෙස ෆැල්ක් තම ගිලන්රථ බලපත‍්‍රය අත්පත් කරගන්නා ලදි. ගලවා ගැනීම් කණඩායම් සාර්ථක් වුවත්, ව්‍යපාරය මුල් වසර 15තුළ සාර්ථක නොවීය.
1930 සිට 1950 තෙක් ෆැල්ක් ආයතනයේ අභිලාශය වුයේ ගිණි නිවීම් සහ ගලවාගැනීමේ කණ්ඩායම් ස්ථාපිත කිරීමයි. මේ සදහා මූල්‍ය ආධාර ලබාදීම සිදුකරනුයේ රජයේ සහ පෞද්ගලික අංශ මගිනි. 1956 වර්ෂයේ ගිනි නිවීමේ අංශ 100ක් ඩෙන්මර්කය පුරා ආරම්භ විය. පසුව ගිලන් රථ සහ ගිනි නිවීම් අංශයන් වලින් ෆැල්ක් ආයතනය ප‍්‍රසිද්ධ විය.
සාර්ථක පැවැත්මක් තිබූ ෆැල්ක් ආයතනය 1970 වර්ශයේ තෙල් අර්බුදයෙන් පීඩාවට පත්වූ ආර්ථික තත්ත්වයට මුහුණ දෙන්නට සිදු විය. ෆැල්ක් ආයතනය කිසි විටෙක කිසි කෙනෙකු පොහොසත් කලේ නැත. එහෙත් එම ආයතනයේ ගුණවත් බවන දිනෙන් දින හීන වී. 1975 ආදාමය සාර්ථක වුවත් එය ප‍්‍රමාණවත් නොවීය. කුන්වන සහ හතරවන ෆැල්ක් පරම්පරාවෙන් ජනතාවට සහය වූ අතර මූල්‍යමය ආධාර සදහා අවම අවධානයක් කෙමු කෙරිණ.
1190 වර්ෂයේ ගලවා ගැනීමේ කණ්ඩායම් වලට වෙනස් වීමක් වූයේ ඩෙන්මාර්ක් ඉතිහාසයේ භිහිසුනුම දුම්රිය මාර්ග අනතුරෙනි. කෝපන්හේගන් නගරයේ අධිවේගී දුම්රිය දෙකක් ගැටීමෙනි. ගලවා ගැනීමේ කණ්ඩායම් අඛංඩව ජනතාව ගලවා ගැනීමට වෙර දැරීය. 40 දෙනෙකුගේ ජීවිත අහිමි වූ අතර ඩෙන්මාර්ක් රජය මෙම ගලවා ගැනීමේ කණ්ඩායම් වලට මූල්‍යමය ආධාර සැපයීමට එකග විය. ඔවුන් ප‍්‍රසිද්ධ වු අතර මූල්‍යමය ආධර සහ බඩු භාහිරාදිය අවශ්‍ය විය.
2000 වර්ශයේ ෆැල්ක් ආයතනය හමුදාවන් සමග සබදතා ඇති කර ගත්තේය. කණ්ඩායම් 4 නමින් හැදින්වූ මෙම ආයතනය ලොව දෙවන විශාල ආරක්‍ෂාව සැපයීමේ ආයතනය විය. එහි අදහස වූයේ ආරක්‍ෂාව සහ මුදවා ගැනීම යන අංශ දෙකෙන්ම එකවර ක‍්‍රියා කිරීමයි. එය සාර්ථක වූයේ මෙම දෙඅංශ වල පරමාර්ථ විවිධාකාර වීමයි. ෆැල්ක් ආයතනය විස්වාසය සහ ජනතාවට සහය වීම පදනක් කරගත් අතර ආරක්‍ෂක අංශය පාලනය සහ නිරීක්‍ෂණ මමත මත පදනම් විය.
සෝෆස් ෆැල්ක් ඔහුගේ ගලවා ගැනීමේ හමුදාවේ සේවය වෙනුවෙන් මුදල් උපයාගැනීමේ මාර්ග දෙකක් ඇති බව ආරම්භයේදීම හදුනා ගන්නා ලදි. පලමු මාර්ගය වූයේ, ගින්නක් ඇතිවූ ස්ථානයට ගොස් සහය දීමෙන් පසු රක්‍ෂණ ආයතන වලින් මුදල් අයකර ගැනීමයි. සන්නිවේදනයේ පහසුව සදහා ඩෙන්මාර්ක් ගිනි නිවන මධ්‍යස්ථානයේ සිට ඔහුගේ මධ්‍යස්ථානයට සෘජු බාදක රහිත දුරතකන මාර්ගයක් සෝෆස් සතුවිය.
1988 වර්ශයේ බැල්ටිකා රක්‍ෂණ සමාගම ෆැල්ක් ආයතනය මිලදී ගත්තේය. මෙම රක්‍ෂණ සමාගමට උවමනා වී තිබුනේ මෙවැනි ප‍්‍රසිද්ධ සමාගමක නාමය තමන් සතු වීමයි. 1991 වර්ශයේ නෝර්වේ හි මර්ග සහය සදහා සමාගමක් ආරම්භකල ෆැල්ක් ආයතනය ස්වීඩනය ඇතුලූ යුරෝපා මහද්වීපයම තුල මෙවන් සේවාවක් ආරම්භ කිරීමට අධිශ්ඨාන කර ගත්තේය.
දෙවන මාරගය ලෙස පෞද්ගලක ගනුදෙනුකරුවන්, ධනවතුන හා මැධුරු සදහා සේවා සැපයිනි. ගිනි අනතුරු පමණක් නොව කුනාටු ආදී අනෙකුත් ස්වාභාවික අනතුරු වලදීද ෆැල්ක් ඔහුගේ සහය ජනතාව වෙත ලබාදෙන ලදි. ඒ සදහා මුදල් අය කරගැනීමට ඔහු වාර්ෂික දායක මුදලක් හදුන්වාදුනි. එය ඉතා සාර්ථක ව්‍යපාරික මාර්ගයක් විය.
ඇය මධුමතී හි සලලිල් චෞද්‍රිගේ "ආජා රේ පර්දේසි" සඳහා හොඳම කාන්තා පසුබිම් ගායිකාව සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය දිනා ගත්තාය. සී. රාම්චන්ද්‍ර සමඟ ඇයගේ ඇසුරින් ඇල්බෙලා , ෂින් ෂින්කායි බුබ්ලා බූ , අනර්කලී , ‘‘පැහැලි ඡ්‍ලාක්’’ , අසාද් , ආෂා , සහ අමර්දීප් ’’ වැනි චිත්‍රපටවල ගීත නිෂ්පාදනය කරන ලදී. මදන් මෝහන් වෙනුවෙන් ඇය බාගී , රේල්වේ ප්ලැට්ෆෝම් , පොකට්මාර් , මිස්ටර් ලම්බු , දේක්හ් කබීරා රෝයා , අදාලත් , ජේලර් , මොහාර් , සහ චචා සින්දාබාද් වැනි චිත්‍රපට සඳහා ගීත ගායනා කළාය.
1963 දී, ඇය එස්. ඩී. බර්මන් සමග නැවත සහයෝගයෙන් කටයුතු කළාය. ඇය ආර්. ඩී. බර්මන්ගේ ගේ පළමු චිත්‍රපටය වන චෝටේ නවාබ් , පසුව ඔහුගේ භූට් බංග්ලා , පති පත්නි , බහරොන් කේ සප්නේ , සහ අභිලාෂා වැනි චිත්‍රපටවල ගීත ගායනා කර ඇත. ඇය "ගයිඩ් චිත්‍රපටයෙහි "ආජ් ෆිර් ජීනේ කි ටමන්නා හේ", "ගතා රහේ මේරා දිල්" සහ "පියා තෝසේ", ජුවල් තීෆ් හි "හෝ‍තෝන් පේ එයිසි බාත්" සහ තලාෂ් හි "කිත්නි අකේලි කිත්නි තන්හා" ඇතුළු ජනප්‍රිය ගීත කිහිපයක් ද එස්. ඩී. බර්මන් වෙනුවෙන් පටිගත කළාය.
මංගේෂ්කාර් උපත ලැබුවේ 1929 දී බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවේ මධ්‍යම ඉන්දීය නියෝජිතායතනයේ කොටසක් වූ ඉන්දෝර්හි කුමාර රාජ්‍යයෙහි මහාරාෂ්ට්‍ර බ්‍රාහ්මණ පවුලක, මරාති සහ කොංකනි සංගීතවේදියෙකු වූ දීනානාත් මංගේෂ්කර් සහ ඔහුගේ බිරිඳ ෂෙවන්තිගේ වැඩිමහල් දියණිය ලෙසයි. ඇගේ පියා, දීනානාත් මංගේෂ්කාර්, සම්භාව්‍ය ගායකයෙක් සහ නාට්‍ය නළුවෙකි. වයඹ දිග මහාරාෂ්ට්‍ර තල්නර්හි ගුජරාටි කාන්තාවක් වූ ඇගේ මව, ෂෙවන්ති , දීනානාත්ගේ දෙවන බිරිඳ විය; මියගිය ඔහුගේ පළමු බිරිඳ නර්මදා ෂෙවන්තිගේ වැඩිමහල් සොහොයුරියයි.
වසන්ත ජෝග්ලේකාර්ගේ මරාති චිත්‍රපටය වන "කිටි හසාල්" සඳහා සදාෂිව්රාඕ නෙව්රේකාර් විසින් රචනා කරන ලද "නාචු යා ගදේ, ඛේලු සාරි මනි හවුස් භාරරි" ගීතය ඇය ගායනා කළ නමුත් එම ගීතය අවසන් කප්පාදුවෙන් ඉවත් විය. විනායක් ඇයට මරාති චිත්‍රපටයක් වන පහිලි මංගලා-ගෞර් හි කුඩා චරිතයක් ලබා දුන්නේය. එහිදී ඇය ගායනා කළේ ඩාඩා චන්දේකර් විසින් රචනා කරන ලද "නටාලි චෛත්‍රාචි නාවලයි" ගීතයයි. ඇගේ පළමු හින්දි ගීතය වූයේ මරාති චිත්‍රපටයක් වන ගජබාවු සඳහා වූ "මාතා එක් සපූට් කි දුනියා බඩල් දේ ටු" ගීතයයි.
1990 ගණන්වලදී මංගේෂ්කාර් ආනන්ද - මිලින්ද, නදීම්-ශ්‍රාවන්, ජටින්-ලලිත්, දිලිප් සෙන්-සමීර් සෙන්, උත්තම් සිං, අනු මලික්, ආදේශ් ශ්‍රීවාස්තවා සහ ඒ. ආර්. රහමාන් ඇතුළු සංගීත අධ්‍යක්ෂවරුන් සමඟ චිත්‍රපට නොවන ගීත කිහිපයක් පටිගත කළාය. මේ අවදියේදී ඇය කුමාර් සානු, අමිත් කුමාර, එස්.පී. බාලසුබ්‍රමනියම්, උදිත් නාරායන්, හරිහරන්, සුරේෂ් වඩ්කාර්, මොහොමඩ් අසීස්, අභිජීත් භට්ටාචාර්ය, රූප් කුමාර් රතෝඩ්, විනෝද් රතෝඩ්, ගුර්දාස් මෑන් සහ සෝනු නිගම් සමඟ ද ගායනා කර ඇත.
ඇය ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන, බෙංගාල චිත්‍රපට මාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමයේ සම්මාන 15 ක්, ෆිල්ම්ෆෙයාර් හොඳම කාන්තා පසුබිම් සම්මාන හතරක්, ෆිල්ම්ෆෙයාර් විශේෂ සම්මානයක්, ෆිල්ම්ෆෙයාර් ලයිෆ්ටයිම් ඇචිව්මන්ට් සම්මානයක් සහ තවත් බොහෝ සම්මාන වලින් පිදුම් ලැබීය. 1974 දී, ඇය ලන්ඩන් රෝයල් ඇල්බට් හෝල් හි ප්‍රසංගයක් පැවැත්වූ පළමු ඉන්දියානු පසුබිම් ගායිකාවන්ගෙන් කෙනෙකි. ඇයගේ අවසන් පටිගත කරන ලද ගීතය වූයේ මුකේෂ් අම්බානිගේ දියණිය ඉෂා අම්බානිගේ විවාහ මංගල්‍යයේදී ගයාත්‍රි මන්ත්‍රය ගායනා කිරීමකි.
1961 දී, ඇය "අල්ලා ටෙරෝ නාම්" සහ "ප්‍රභූ ටෙරෝ නාම්" නම් ජනප්‍රිය භජන් ගී පටිගත කළේ බර්මන්ගේ සහායකයා ජයිදේව් සඳහාය.
1962 දී, හේමන්ත් කුමාර් විසින් රචනා කරන ලද බීස් සාල් බාද් හි "කාහින් දීප් ජලේ කාහින් දිල්" ගීතය සඳහා ඇයගේ දෙවන ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය ඇයට හිමි විය. 1963 ජනවාරි 27 වන දින, චීන-ඉන්දියානු යුද්ධය පසුබිමට එරෙහිව, ඇය ජවහර්ලාල් නේරු ඉදිරියේ "ආයේ මේරේ වතන් කෙ ලෝගො" දේශප්‍රේමී ගීතය ගායනා කළාය. පසුව අග්‍රාමාත්‍යවරයා කඳුළු සලන්නට හේතු වූ බව පැවසේ.
1973 දී, ආර්. ඩී. බර්මන්ගේ තනුවට සහ ගුල්සාර් විසින් රචනා කරන ලද පරිචය චිත්‍රපටයේ "බීටි නා බිටයි" ගීතය සඳහා ඇය හොඳම පසුබිම් ගායිකාව සඳහා වන ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය දිනා ගත්තාය. 1974 දී, සලිල් චෞද්රි විසින් යෙදූ තනුවට වයලර් රාමවර්මා විසින් රචනා කරන ලද නෙල්ලු චිත්‍රපටය සඳහා ඇය ඇගේ එකම මලයාලම් ගීතය වන "කදලි චෙන්කදලි" ගායනා කළාය. 1975 දී ඇය කල්‍යාන්ජි ආනන්ද්ජි විසින් රචනා කරන ලද කෝරා කගස් චිත්‍රපටයේ "රූටේ රූටේ පියා" ගීතය සඳහා ජාතික සම්මානය දිනා ගත්තාය.