polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
2017 චැම්පියන්ස් කුසලානයට පෙර මැතිව්ස්ගේ ආබාධයත් සමඟ දකුණු අප්‍රිකාවට එරෙහි පළමු කණ්ඩායම් තරගය සඳහා තරංග නායකයා ලෙස නම් කරන ලදී. කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රී ලංකාව තරගය ලකුණු 96 කින් පරාජයට පත් වූ අතර මන්දගාමී වේගය හේතුවෙන් පැය 4 ක ඉනිමකින් පසුව තරංගට තරග 2 ක දඩයක් නියම වූ අතර ඉන්දියාවට සහ පාකිස්තානයට එරෙහි සංචිත තරඟ සඳහා නුසුදුස්සකු විය.
දිගුකාලීන එක්දින හිඟයක් පැවති තරංග පාකිස්තානයට එරෙහි එක්දින සංචිතයට ඇතුළත් විය. කුමාර් සංගක්කාරගේ විශ්‍රාම යාම හේතුවෙන් අංක 3 ස්ථානය පුරප්පාඩුවක් වූ අතර එක්දින තරගවල තීරණාත්මක අංක 3 ස්ථානය සඳහා ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් තරංග තෝරා ගත්තේය.
දෙවන විස්සයි 20 තරගාවලියේදී ආබාධයකට ලක්වීමෙන් පසුව මැතිව්ස් නොපැමිණීම නිසා තරංග නැවතත් දකුණු අප්‍රිකානු තරගාවලියේ එක්දින නායකයා ලෙස තෝරා ගන්නා ලදී. කෙසේ වෙතත්, දකුණු අප්‍රිකාව එක්දින තරග 5 ම අභිබවා යමින් පළමු වරට ශ්‍රී ලංකාව තරගාවලි ජයක් ලෑබීමට සමත් විය.
පොදුවේ උපුල් තරංගලෙස හඳුන්වන වරුෂවිතාන උපුල් තරංග ,වෘත්තීමය ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙක් වන අතර හිටපු සීමිත ඕවර් කැප්ටන් ක්‍රීඩාවේ සියලුම ආකෘතීන් සඳහා ක්‍රීඩා කරයි. ඔහු වමත් ආරම්භක පිතිකරුවෙකු වන අතර ඉඳහිට කඩුලු රකින්නෙකි .
2004 සුනාමි ඛේදවාචකයෙන් ඔහුගේ පවුලේ නිවස සෝදා ඉවත් වූ පසු, නිවසේ අත්තිවාරම පමණක් ඉතිරිව තිබුණි. ඔහුගේ උපකරණ ද සෝදා ගොස් ඇති අතර එය කුමාර් සංගක්කාර විසින්නෑවත අරන් දෙන ලදි. තරංග ""කණ්ඩායමට ඇතුළත් වූ අතර ජූලි මාසයේදී ඔහු පූර්ණ සංචිතයට තෝරා ගන්නා ලදී.
2017 මාර්තු 28 වන දින ශ්‍රී ලංකාව බංග්ලාදේශයට ක්‍රීඩා කරන විට ඔහුගේ 200 වන එක්දින තරගය සඳහා ක්‍රීඩා කළේය .එම තරඟයේ දී ඔහු සිය 31 වැනි අර්ධ ශතකය රැස් කළ නමුත් අවසානයේ අධික වර්ෂාව හේතුවෙන් තරගය අවසන් නොවීය.
ටෙස්ට් ශතක දෙකක් අතර උපරිම දින ගණනක් බලා සිටීමේ වාර්තාව තාරංග සතුව ඇත. දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයෙන් පසුව එය ක්‍රීඩකයෙකුගේ ටෙස්ට් ශතක අතර ඇති දීර්ඝතම හිඩැස වේ.
රිකී පොන්ටිංට පසුව එක්දින ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවට 7 වතාවක් 200+ හවුල්කාරිත්වයන් සමඟ සම්බන්ධ වූ ලොව දෙවන පිතිකරුවා තරංග ය.
මීට අමතරව පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව මගින් 2001 වසරේදී කළ කැණීම්වලින් ද මෙවැනි දඹරන් කරඩු හතක් හමු විය.මෙම රන් කරඩු වීදුරු කරඩුවක බහා තවත් ලෝහමය කරඩුවක අසුරා පබළු මිශ්‍රිත සේද රෙදි කඩකින් දවටා මැටි වළදක තැන්පත් කර තිබියදී හමු ව ඇත.ශ්‍රී ලංකාවේ ඉපැරැණි චෛත්‍යවල කැණීම්වලදී මෙවැනි වසර දෙදහසකට වඩා පැරැණි කෞතුක වටිනාකමින් යුත් නිධන් වස්තු රෙදි කඩකින් ඔතා තිබියදී හමුවූ ප්‍රථම අවස්ථාව මෙය බව එවකට පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ආචාර්ය ඩබ්ලිව්.විජයපාල මහතා පවසා ඇත.
මෙම චෛත්‍යය මිහිදු හිමියන්ගේ අනුශාසනා සහිතව දේවානම් පියතිස්ස රජතුමාගේ බාල සෙහොයුරෙකු වූ මෙම ප්‍රදේශය පාලනය කළ තිස්ස කීර්ති යුව රජු විසින් කරවන ලද්දක් බවට සමහරු පවසති.මෙම දාගැබට නුදුරින් පදවිගම්පල කන්දේ ගල්ලෙනක "තිස කිතස ලෙනෙ අගත අනගත චතුදිස සගස දිනෙ"යනාදී ලෙසින් බ්‍රාහ්මී අක්ෂරයෙන් කොටා ඇති ශිලා ලේඛනයෙන් තිස්ස කීර්ති නමින් ජන ප්‍රධානයෙකු මෙහි සිටි බව ඔවුහු තහවුරු කරති.දාගැබේ අඩිතාලම අසලින් හමුවූ ගඩොල්වලද බ්‍රාහ්මී අක්ෂර දක්නට තිබී ඇත.
ශ්‍රී ලාංකිකයන් දාගැබ නමින් හදුන්වන ස්ථූප ඉන්දියාව,සියම,කාම්භෝජය ආදී දකුණු දිග ආසියානු රටවල දක්නට ඇත.මෙම ඉදිකිරීම් සදහා බොහෝ විට යොදා ගෙන ඇත්තේ සාමාන්‍ය පොළවට වඩා උසින් පිහිටි කදු මුදුන් වැනි ස්වභාවික අලංකාරයෙන් යුතු ස්ථානයන්ය.මෙම ස්ථුපවල බුදුරජාණන් වහන්සේගේ හෝ වෙනත් රහතුන් වහන්සේගේ ශාරීරික ධාතු නිදන් කර ඇතැයි විශ්වාස කරති.ජීවමාන බුදු සමිදුන් නමදින්නා සේ මහත් ගෞරවයෙන් මෙම ස්ථූපවලට වැදුම් පිදුම් කරන්නේ එබැවිනි.
සාමාන්‍ය චෛත්‍යයක් පේසා වළලු තුනකින් සමන්විත වුවද,කොටවෙහෙර චෛත්‍යය එක් පේසා වළල්ලකින් පමණක් සමන්විතව තිබූ බව පුරාවිද්‍යාත්මක කැණීම්වලදී හෙළිදරව් වී ඇත.එය එකල හදුන්වා ඇත්තේ ප්‍රදක්ෂිණා පථය ලෙසිනි.චෛත්‍යය නිමවන ලෙස මිහිදු හිමියන් අනුශාසනා කළද උන්වහන්සේ චෛත්‍යයේ වැඩ නිමවන අයුරු දකින්නට වැඩම කරන විටත් එහි වැඩ නිමව තිබිණි.එහෙයින් උන්වහන්සේ ප්‍රදක්ෂිණා පථය වටා වළවල් හාරවා දඹරන් කරඩු තැන්පත් කළ බව ජනප්‍රවාදයේ පැවසේ.
දැලිවල කොටවෙහෙර චෛත්‍යයෙන් හමුවූ දඹරන් කරඬු හා කෞතුක භාණ්ඩ මහජනතාවට ප්‍රදර්ශනය සදහා එවකට බුද්ධශාසන අමාත්‍ය හා අග්‍රාමාත්‍ය රත්නසිරි වික්‍රමනායක මහතා මුල්ගල තබා ඇතත් එය මුල්ගලටම සීමා විය.එහි සමරු ඵලකය පමණක් මේ වන විට විහාරස්ථාන බිමේ පසෙක දමා තිබෙනු දැකිය හැකිය.මෙම චෛත්‍යයේ ඉදිකිරීම් කඩිනමින් නිමකර දේශීය හා විදේශීය සංචාරකයන්ටද දැකබලා ගතවන හැකි පරිදි කටයුතු සලසා දෙන ලෙස දායක සභාවේ සාමාජිකයෝ ඉල්ලා සිටිති.
දඹදිව සාංචි ස්ථූපයේ පරිදි ඡත්‍ර ඉදිනොකර හතරැස් කොටුව ගලින් හෝ ගඩොලින් බැද ඒ මත ලෝහමය කොතක් පැළදවීම පසුකාලීනව සිදුවූවකි.පුරාවිද්‍යා මතයට අනුව සාංචි ස්ථූපයට සමාන අනුරූ දැනට ලංකාවෙන් හමුවී ඇත්තේ තුනකි.ඒ රුවන්වැලි මහ සෑයෙන්,මිහිදු මහ සෑයෙන් හා දැලිවල කොටවෙහෙරින් හමුවූ රන් කරඬුය.මෙම කරඬු තුනෙන් සාංචි ස්ථූපයට වඩාත් සමීපවන්නේ දැලිවල කොටවෙහෙරෙන් ලද දඔරන් කරඬුව වීමද විශේෂත්වයකි.
දැනට ශ්‍රී ලංකාවේ තිබෙන පැරැණිම චෛත්‍යය ලෙස සැලකෙන මිහින්තලේ පිහිටි මිහිදු මහ සෑය අයත් සමයටම මෙම චෛත්‍යයද අයත් බවට පිළිගැනේ.ලංකාවේ පැරැණිම චෛත්‍ය කීපවරක් ප්‍රතිසංස්කරණයට ලක්වීමෙන් මුල් ස්වරූපය හදුනාගත නොහැකි තරමට වෙනස් වේ එහෙත් දැලිවල කොටවෙහෙර ඉදිකිරීමෙන් පසුව පිළිසකර කිරීමක් සිදුවි නොමැති බැවින් මුල් ස්වරූපය තවමත් වෙනස් වී නොමැත.
මෙම චෛත්‍යය ඉදිකිරීමේදී සම්පූර්ණයෙන්ම බැද එහි ථූපය,ඡත්‍රය හා පතාක සතරක් සවිකර තිබූ බව හමුවී ඇති මෙම කරඩු අනුව සනාථ වෙයි.ඒ අනුව "කොටවෙහෙර" යන්න කාලයාගේ ඇවෑමෙන් වෙනස් වූ චෛත්‍යයට පසුකාලීනව එක්වූ නමක් විය හැකිය.මෙම චෛත්‍යයේ ඡත්‍රයක් සුළගට ගසාගෙ විත් වැටුණු ගම "කොත - වැල්ල" පසුකාලීනව "කොටවැල්ල" වී අදටත් එලෙසින් හදුන්වනු ලබන බව කියැවේ.
මෙම ලෝහ කරඬුව දවටා තිබූ සේද රෙදි කැබැල්ල ක්‍රිස්තු පූර්ව දෙවැනි සියවසට අයත් බව ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිදුකළ පරීක්ෂණයකදී තහවුරු වී තිබේ.2001 වර්ෂයේදී චෛත්‍යයෙන් හමුවූ අඟුරු සාම්පල් ඇමරිකාවේදී කාබන් 14 පරීක්ෂණයකට ලක්කළ අතර,එම අඟුරු කැබලි ද ක්‍රිස්තු පූර්ව පළමු සියවසට අයත් බව සනාථ කෙරිණි.
දැලිවල කොටවෙහෙර චෛත්‍යයෙන් සොයාගත් සාංචි ස්ථූපයේ අනුරුව අනුව චෛත්‍යය නැවත ඉදිකළ යුතු බවට 2000 වර්ෂයේ මැයි 12 වැනි දින රැස්වූ පුරාවිද්‍යා උපදේශක මණ්ඩලය තීරණය කළේය.ඒ අනුව මෙහි ඉදිකිරීම් 2002 වර්ෂයේ ඔක්තෝබර් පස් වැනි දින යළි ආරම්භ විය.එහෙත් එම ඉදිකිරීම් අතරමග ඇණ හිට ඇත.
ක්‍රිස්තු වර්ෂයට පෙර ලංකාවේ ඉදිකළ ස්ථූපයන්හි නිර්මාණ භාරතයේ ස්ථූපවලට බොහෝ සමාන බව මහාවංශය කියයි.එහෙත් බෞද්ධ ලෝකයේ කිසිම රටකින් හමු නොවූ ආකාරයේ ස්ථූපයක් රඹුක්කන දැලිවලදී දැක ගත හැකිය.පුරාවිද්‍යා කොමසාරිස්වරයකුව සිටි ආචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතා ඒ පිළිබදව මෙසේ පවසා ඇත.
මෙම චෛත්‍යයේ 1957 වසරේ සිදුකළ පුරා විද්‍යා කැණීම්වලදී චෛත්‍යයේ සතර දිසාවේ ස්ථූපයේ අනුරූ සහිත ශිලාමය කරඩු හතරක් හමුවිණි.බටහිර දිග ශිලා මංජුසාව තුළ තිබී 1957 පෙබරවාරි මස 04 වැනි දින හමුවූ දඔරන් කරඩුවද සාංචි ස්ථූපයේ පූර්ණ අනුරුවකි.
සාමාන්‍ය චෛත්‍යයක් පේසා වළලු තුනකින් සමන්විත වුවද,කොටවෙහෙර චෛත්‍යය එක් පේසා වළල්ලකින් පමණක් සමන්විතව තිබූ බව පුරාවිද්‍යාත්මක කැණීම්වලදී හෙළිදරව් වී ඇත.එය එකල හදුන්වා ඇත්තේ ප්‍රදක්ෂිණා පථය ලෙසිනි.
ලක්දිවට බුදු දහම වැඩම කළ මිහිදු මහ රහතන්වහන්සේ ඉන්දියාවේ හැදුණු වැඩුණු පරිසරයේදී දක්නට ලද සාංචි හා භාරුත් ස්ථූපයන් අනුකරණය කර ලංකාවේ ස්ථූප ගොඩනැගීමේදී උපදෙස් දීමට ඇතැයි සමහරෙක් අනුමාන කරති.
"ස්වභාවික කන්ද ස්ථූපයක හැඩයට කපා ඒ වටා ගඩොලින් බැද මේ දාගැබ ඉදිකර තිබෙනවා.ධාතුන් වහන්සේ නිදන්කර තිබෙන්නේ ගර්භය තුන්වන පේසාවට එක්වන තැනයි.මෙම දාගැබේ ස්වභාවයෙන්ම ධාතු ගර්භයක් දක්නට නැහැ."
ඇය සිංහාරූඩව සිටි අතර නළලෙහි ලලාඨාක්ශයක් විය. ඇයගේ අත් සතරෙහි ශංඛයක්, චක්‍රයක්, දුන්නහක් සහ හීයක් විය. ඇය ලෝකයෙහි ආරක්ශිකාව වන ජගධාත්‍රි දේවියයි. ජගත් යනු ලෝකයයි ධාත්‍රි යනු ධාරණය කර ගැනිමයි.
ඉන්පසු ඇය ස්වර්ග ලෝකය වෙත කරින්ද්‍රාසුරයන්ට සංග්‍රාමය එන ලෙස අභියෝග කරයි. ඉතා දීර්ඝ කාලයක් කරින්ද්‍රාසුරයන් වෙහෙස වන තුරුම ඔහු හා යුධ වැදුනු ඇය. අවසානයේ ඇය කරින්ද්‍රාසුර විනාශ කරන්නේය. ශිව දෙවිඳුන් දේව ගණයා හට කරින්ද්‍රාසුර විනාශ වූ සුභ පණිවිඩය ලබා දුන් පසු ඉන්ද්‍ර ඇතුලු දේව ගණයා එතුමියට ස්තුති කරමින් ස්තෝත්‍ර ගායනා කළහ. ඇය ජගදාත්‍රි දුර්ගා දේවිය කරින්ද්‍රාසුර සංහාරය කර බැවින් එතුමිය කරින්ද්‍රාසුරනිසුදිණි නමින් හැඳින්වේ.
ජගද්ධාත්‍රී හෝ ජගත්ධාත්‍රී යනු බටහිර බෙංගාලය සහ ඔඩිශා ප්‍රදේශය තුළ විශේෂයෙන්ම වන්දනාවට පාත්‍ර වන දුර්ගා දේවියගේ ස්වරූපයකි. ඇයගේ වන්දනාව තන්ත්‍ර විද්‍යාව හා සම්බන්ධ වන අතර බාහිර ස්වරූපය දුර්ගා දේවිය හා සමාන කමක් දක්වයි.
සිංහාසනාරූඩව සිටි. ඇයගේ අත් සතරෙහි ශංඛයක්, චක්‍රයක්, දුන්නක් සහ හීයක් දරා සිටි. පහළින් කරින්ද්‍රාසුර පාගාගෙන සිටි.
කන්‍යා සහ දරුවාගේ රූප සහිත අයිකන නිර්මාණය කිරීම සඳහා එපීසයේ සභාව අනුමත කළේය. කෙසේවෙතත්, මේ කාරණයට පෙර මේරි කෙරෙහි ඇති භක්තිය පුළුල්ව පැතිරී තිබූ අතර, රෝමානු කැටකොම්බවල මව සහ දරුවාගේ බිතු සිතුවම් පිළිබිඹු විය. මුල් පල්ලියේ පියවරුන් මරියා දුටුවේ ඒව එපා යැයි පැවසූ පරිදි දෙවියන් වහන්සේට “ඔව්” යැයි පැවසූ “නව ඒව” ලෙසය. පළමු කිතුනු සාන්තුවරයා සහ යේසුස්ගේ මව ලෙස මරියා සැලකුවේ දුක් විඳින මිනිස් සංහතිය සහ රජු සහ විනිශ්චයකාරයා ලෙස සැලකෙන ඇගේ පුත් යේසුස් අතර සානුකම්පිත මැදිහත්කරුවෙකු ලෙසය.
බටහිර හා නැගෙනහිර පල්ලි දෙකෙහිම ජේසු තුමාගේ මුහුණට එරෙහිව කැදැල්ල ඇති මැඩෝනාගේ ළමා එලියුසා විලාසිතාවේ නිරූපකය නිරූපණය කර ඇත.
පටෙල් උපත ලැබූයේ 1983 නොවැම්බර් 23 දින කල්කටාවේ ය. ඔහුගේ පියාගේ නම රාශේෂ් පටෙල් ය. ඔහු සිය පාසල් අධයාපනය හදාළේ මුම්බායේ ජූහු උපනගරයේ උත්පල් ෂංඝවි පාසලේ දී ය. ඔහු සිය උපාධිය හදාරනු ලැබූයේ මුම්බායේ මිථිබායි කොලීජියෙනි. කිෂෝර් නමීක් කපූර් රංගන ආයතනයට ඇතුළත් වූ ඔහු ලන්ඩන් කලා විශ්විවිද්‍යාලයට ද ඇතුළත්ව තිබේ. මීට අමතරව ඔහු ෂියාමක් දාවර්‍ගේ නර්තන පන්ති සඳහා ද සහභාගී වී තිබේ.
සත්ව සුභසාධන විද්‍යාව යනු සුරතල් සතුන්, සත්වෝද්‍යාන, රසායනාගාර, ගොවිපලවල් සහ වන සතුන් තුළ සතුන්ගේ සුභසාධනය පිළිබඳ විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනයයි. ආගම හා සංස්කෘතිය තුළ සත්ව සුභසාධනය වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ විශාල අවධානයක් යොමු කර ඇතත්, දැඩි විද්‍යාත්මක ක්‍රම උපයෝගී කර ගනිමින් සත්ව සුභසාධනය පිළිබඳ විමර්ශනය සාපේක්ෂව මෑත කාලීන වර්ධනයකි.ලොව ප්‍රථම සත්ව සුභසාධන විද්‍යා මහාචාර්ය ඩොනල්ඩ් බ්‍රූම් 1986 දී කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලය විසින් පත් කරන ලදී.
සත්ව සුභසාධන විද්‍යාව විවිධාකාර චර්යාත්මක හෝ භෞතික විද්‍යාත්මක පියවර හෝ දර්ශක භාවිතා කරයි. සත්ව සුභසාධනය තක්සේරු කිරීම සඳහා ඒකාබද්ධ ප්‍රවේශයන් අතර අවදානම් විශ්ලේෂණය සහ සත්ව සුභසාධනය පිළිබඳ අර්ථ නිරූපණය කිරීම අවශ්‍ය වේ.
විදේශ රටවල් විසින් සන්නද්ධ කරනු ලැබ සිටි කැරලි කරුවෝ නගරයකට පසු නගරයක් බැගින් අල්ලා ගනිමින් නොකඩවා ඉදිරියට ගමන් කලහ. ඔවුන්ගේ ඒකාබද්ධ ශක්තිය සිරියානු රජයේ හමුදාව මෙන් කිහිප ගුණයක් විය. අසාද් රජයට ඔක්සිජන් සැපයූ සාධකය වූයේ නොකඩවා කෙරුන රුසියානු අවි සැපයුමත් ලිබියාවේ මෙන් සෘජු හමුදාමය මැදිහත් වීමක් සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට ඉදිරිපත් වූ අමෙරිකානු යෝජනාව රුසියාව විසින් සිය නිෂේධ බලය යොදවමින් දිගින් දිගටම බැහැර කිරීමත්ය. තවත් ලිබියාවක් ඇති වීමට ඉඩ නොතැබීම
ක්‍රෙම්ලිනයේ ප්රකාශිත උදෘත පාඨය වන විට පුටින්ගේ සැබෑ අරමුණ වූයේ මැද පෙරදිග සිය අවසන් හිතවතා රැක ගැනීම බවට සැකයක් නොවීය. එක්සත් ජාතීන්ගේ ලේබලය යටතේ ක්රි යාත්මක වීමේ අදහස අත් හල ඔබාමා පරිපාලනය මානව හිමිකම් හේතුවක් කොටගනිමින් සිරියාවට තනිව පහර දීමට අර ඇන්දේ ඉන් අනතුරුවයි. ඊට බ්රිතාන්යයේ හා ප්රංශයේ නොමඳ සහාය හිමි විය.
2015 අසාද් මුහුණ දුන් අසීරුතම වර්ෂයයි. අලෙප්පෝ, පැල්මයිරා හා රාකා ඇතුළු ප්රාධාන නගර රැසක් විරුද්ධවාදී කණ්ඩායම් අතට පත්වීමත් සමඟ ඔහුගේ සමීපතමයන් පවා ඔහු හැර යාමට ගත්තේ අවසානය එලැඹ ඇති බවට සිතමිනි. ගඩාෆි ගේ හෝ සදාම් හුසේන් ගේ ඉරණම ඔහුටද අත්වන බවට ඒ වනවිට සැකයක් නොවීය. ඒ බව අමෙරිකානු රාජ්ය ලෙකම් ජෝන් කෙරී පමණක් නොව එක්සත් ජාතීන්ගේ තානාපති නිකී හේලි පවා වක්රාකාරව ඉඟි කලාය. සැප්තැම්බරයේදී අසාද් රුසියානු ආධාර ඉල්ලා සිටියේ මේ තත්වය යටතේය.
හිටපු ඔත්තු කරු පුටින් ඉතා දක්ෂ ලෙස පැවති වාතාවරණය තම වාසිය පිණිස යොදාගත්තේය. අසාද් පොදු සතුරාය යන පදනම මත සාමාජික තුර්කිය හා ඇමෙරිකාව අතර සිරියාවේ ගොඩ නැඟී තිබූ ලිහිල් එකඟත්වය බිඳ දැමීම ඔහුගේ අරමුණ විය. ක්රෙම්ලිනයේ උපාය වූයේ අසාද් නෙරපා හැරීමට හෝ සිරියාවේ අරාබි වසන්තයක් සඳහා හෝ රුසියාව කිසිසේත් ඉඩ නොතබන බව ඇමෙරිකානු සන්ධානයේ සාමාජිකයන්ට ඒත්තු ගැන්වීමයි.
සිවිල් යුද්ධය අතරතුරදී බටහිර ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ රඟ නොමඳව අත්විඳ සිටි සිරියානු ජනතාවගෙන් අති බහුතරය දැන් අසාද් පාලනය ප්‍රිය කරති. ලෝක අවි වෙළඳ පොල අත්පත් කොටගැනීමට අමතරව පුටින් තවත් විශාල ජයග්ර්හණයක් අත්පත් කොට ගත්තේය. ඒ ඉදිරි වසර 50 සඳහා සිරියාවේ යුද්ධෝපායික වශයෙන් වැදගත් ස්ථාන කිහිපයක රුසියන් හමුදා රැඳවීම සඳහා බදු ගිවිසුම් වලට එලැඹීමයි. සිරියාව යලි ගොඩ නැඟීමේ දැවැන්ත ඉදි කිරීම් කොන්ත්රා්තු රුසියානු සමාගම් වලට ලැබී ඇත.
කොහොම කොහොමින් හෝ අරාබි වසන්තය අවසන් විය. අසාද් සිට ජීවිතය පමණක් නොව තනතුරද රැක ගත්තේය. ඇමෙරිකාව හා යුරෝපා සංගමය හත්පොලේ ගාගත් අතර රුසියානුවෝ මැදපෙරදිග බින්න බැස්සෝය. සිරියාව බොහෝ දුරට සන්ධීය රාජ්යයක් බවට පත්වනු ඇත. ඊට අසාද් විරුද්ධ නැත. මන්ද ඔහු දිනාගත් දෑ බොහෝය. උන්න හැටියට මළා මදෑ!
මැදපෙරදිග බටහිර විරෝධී බලවේග වලට ඔහු වීරයෙකි. රුසියානුවන් සිරියාවට දීර්ඝකාලීන ආරක්ෂණ සහතිකයක් දී ඇටි හෙයින් නිකරුනේ වද වීමට කාරියක් ද නැත. ඔහු හමුවේ ඇති අභියෝගය නම් සිය මිතුරන්ගේ සහායෙන් සිවිල් යුද්ධයෙන් විනාශවූ සිරියාව යලි ගොඩ නැඟීමයි. ඒ සඳහා තමා සූදානම් බව හේ කියයි. බෂාර් අල් අසාද් ඒකාධිපතියෙකු වුවද ලොව හෙල්ලූ අපූරු ආඥාදායකයෙකි.
ගොවුටා නුවර සටන් කාමීන් සිය පවුල් ද සමඟ දස දහස් ගණනින් නික්ම යති. ඔවුන්ගෙන් වැඩි දෙනෙකු ගේ උරහිස් මතින් උණ්ඩ රහිත මල කෑ කැලෂ්නිකොව් රයිපලයක් තවමත් එල්ලා වැටේ. වානේ හිස්වැසුම් පැලඳ තැන තැන සිටින රුසියන් සොල්දාදුවන් ගේ උකුසු ඇස් ඔවුන් මත එල්ල වී ඇත. දැවී පිළිස්සී ගිය භූමිය මත වූ කොල රහිත ගසක් පාමුල දණින් වැටෙන ඇතැම් සටන් කරුවෙක් අහස දෙස නෙත් යොමා යාඥා කරන්නේ එපිටින් වූ සුන්බුන් ගොඩනගිල්ල තුල සිටින අඹු දරුවන් ගමනට සූදානම් වන අතර තුරදීය.
ඔවුන් නගරයෙන් පිටතට ගෙන යාම සදහා සූදානම් කෙරුන සුඛෝපභෝගී සංචාරක බස් රථ දුසිම් ගණනාවක් අසල නවතා තිබිණ. ගතවූ සති කිහිපයේ සටන් පවතින අතරතුර ආවරණය කොට ගෙන සිටි සිය මුහුණු සැඟවීමට මෙම ඉස්ලාමීය සටන්කරුවෝ තව දුරටත් තැත් නොකලහ. චිලී රටේ නිෂ්පාදිත ‘පුල්මන්’ බස් රථවල ‘ සුභ ගමන්’ හෝ 'සීග්‍රගාමී ප්‍රවාහන සේවය' වැනි වැකියක් දක්නට විය. එක් බසයක පිටුපස වීදුරුවේ ‘ ප්‍රභූන් සඳහා වෙන් කොට ඇත’ යනුවෙන් ඉංග්‍රීසි හා ලතින් බසින් සටහන් කොට තිබිණ. එය නම් දෛවයේ සරදමකි.
ශාපලත් ගොවුටා නගරයේ කෙළවරක තවමත් ෂෙල් වෙඩි පුපුරා යයි. නගරයේ එම කොටසේ සිටිනා සටන් කාමීන් තවමත් නික්ම යාමට සූදානම් වී නැති සැටියකි. පිටව යන්නන්ගේ ඡායාරූප නොගන්නා බවට හා ඔවුන් මාධ්‍ය හමුවට නොගෙනෙන බවට රජය හා සටන්කාමීන් අතර පූර්ව එකඟතාවයක් තිබුනද එය තකන ලද්දේ මඳ වශයෙනි. එක් සටන් කාමියෙක් තම ඉතා ලාබාල බිරිය හා දරු දෙදෙනා සමඟ බස් රථයකට ගොඩවනු අප දුටිමු. තවත් එවැන්නෝ රැසක් සිය අවස්ථාව උදා වනතුරු බලා උන්හ.
අතු බිඳීගිය ලොක රහිත ගස් යටට වී තවමත් යාඥා කරන දිගු රැවුල් කරුවන් දෙස දෙස මම බලා සිටියෙමි. ඔවුන්ගේ නොපීරූ හිස කෙස් අපිලිවලය. ඔවුහු ලාභ යුද කබා හැඳ සිටිති. ප්ලාස්ටික් සැන්ඩ්ලස් පාවහන් දූවිලි වලින් වැසී ඇත. ඔවුන්ගේ පැත්තෙන් ගත් කල එය දේශපාලන දහමකට සමාන විය. ධර්මය තුලින් සටනට යොමු කොට ලැබ සිටි ඔවුහු සිය ශුද්ධ වූ යුද්ධය හැර දමා යටත් වන මොහොතේ පවා තමා ඇදහූ දෙවියන් යදින්නේ නොසෙල්වෙන ඇදහිල්ල තුලින් යම් ආකාරයක ජයක් ලබන්නට තැත් කරන්නාක් මෙනි. එහෙත් එය එසේ වන්නේද?
තමා ඇතුළු අඹු දරුවන් ගේ ජීවිත රැක ගැනීම පිණිස සිය පරම සතුරු සිරියානු රජය හමුවේ දණින් වැටී, බෂාර්-අල්-අසාද් ගේ ආරක්ෂකයා වූ දෙවියන් නොඅදහන රුසියානුවන්ගේ කරුණාව හා ක්ෂමාව පැතීමට සිදුවීමෙන් අනතුරුව ලද හැකි අධ්‍යාත්මික ජය කවරේද?
ගොවුටා නගරයේම උපන් සිරියානු ජාතිකයන් වූ ඔවුන්ගෙන් වැඩි දෙනෙක් තුර්කි පාලනය යටතේ ඇති යාබද ඉඩ්ලිබ් පලාත වෙත යන්නේ ජීවිතයේ පලමු වතාවටය. එහි සිටිනා ඔවුන්ගේ සහෝදර සටන්කාමීන්ට ඔවුන් වෙනුවෙන් වැය කිරීමට ඇති කාලය අල්ප බව සියල්ලෝ දනිත්. සිය මවගේ ඇකයෙන් නැගුන කුඩා දැරියක් බස්රියේ අඳුරු වීදුරුව තුලින් අප දෙස හිස් බැල්මක් හෙළුවාය. සිරියානු ඉතිහාසයේ ලියැවෙමින් පවතින මෙම නව පිටුව අවබෝධ කොට ගැනීමට ඈ තවමත් කුඩා වැඩිය.
එහෙත් අපගේ පැරණි පැණයට තවමත් පිළිතුරු ලැබී නැත. දූවිලි වැකුන ඇඳුමින් සැරසී රවුල් වවාගෙන මල කෑ පැරණි අවි දැරූ මෙම අවාසනාවත් මිනිසුන් පැමිණියේ කොහි සිටද?
නගරයේ ඈත කෙලවරක සිය ඔවුන්ගේ සගයන් විසින් නොසැලකිල්ලෙන් තබන වෙඩි වැල් වල ශබ්දය තවමත් වියැකී නොමැත. “ යන්න කලින් පතුරම් ටික ඉවර කරනවා වගේ.” එක් සිරියානු සෙබලෙක් එදෙස බලමින් පැවසුවේ නොසැලකිල්ලෙනි.
පසුගිය සමයේ බටහිර මාධ්‍ය හා සමාජ ජාලා තුල යුද්ධයෙන් බැට කෑ සිවිල් වැසියන් හා රජයේ හමුදා ප්‍රහාර වලින් මිය ගිය බව පැවසුන ළමයින්ගේ සිරුරු වලින් පිරී ගිය වීඩියෝ පට නොඅඩුව දක්නට ලැබුනද, අද සතුරාගේ ක්ෂමාව පතමින් තමා විසින්ම විනාශකරන ලද ගම්බිම් හැර යන මෙම සටන් කරුවන් පිළිබඳ ඔවුන් නිහඬව සිටියේ මන්ද?
තමා නිදහස් මාධ්‍ය වේදීන් බව ඔවුහු එකල පුරසාරම් දෙඩූහ . ලමුන් සම්බන්ධව ගත් කල තත්වය වඩාත් බරපතලය. හිටපු සටන් කාමීන්ගේ දරුවන් සුඛොපභෝගී බස්රථ වලින් ඉඩ්ලිබ් පලාත කරා ගෙන යන අතර සමාන්යප දරුවෝ අඩ්‍රා ‍ප්‍රදේශයේ අනාථ කධවුරු වලට ගාල් කෙරෙති. සියළු දරුවෝ සමානයෝ නොවෙත්ද?
සිරියානු රජයේ ප්රවචාරක යුද්ධයද උණ්ඩය තරම්ම බලවත්ය. සත් අවුරුදු සිවිල් යුද්ධයෙන් ඉරි තලා ගියද, රුසියන් මැලියම් වලින් පිළිසකර කොට නඩත්තු කෙරෙන අසාද් පාලනය නැමැති වීදුරුව කොන්ක්රීට් මෙන් ඝනය.
දවැන්ත පරාජයකින් තොරව මෙහෙයුම අත් හිටුවා සායම බේරා ගැනීමටත් තම වේදනාකාරී තුවාල සුවපත් කොටගැනීමත් අගනා අවස්ථාවක් එර්ඩොගන්ටද සටන් විරාමය හරහා උදා වී තිබේ. එහෙත් අනාගතය තීරණය වනු ඇත්තේ මූලධර්මවාදීන් මොස්කොව් රාමුව තුල කළමණාකරගැනීමේහිලා ඔහු දක්වන දක්ෂතාව මතය. යම් හෙයකින් - හා අල්-කයිඩා සටන් කාමීන් සටන් විරාමයට පටහැනිව කටයුතු කලහොත් නැවත සටන් ඇරඹීමට අවස්ථාවක් එමඟින් අසාද්ට උදා වනු ඇති අතර නැවත ඊට මැදිහත් වීමට තුර්කියට ඇති සදාචාරාත්මක හැකියාව අල්පය.
ඉරානයට පහර දීමට සිකුරාදා උදේ ගත් තීරණය එදාම සවස ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් විසින් අවලංගු කලේ සෞදියේ හා ඊශ්රායලයේ බලවත් අමනාපයට හේතුවෙමිනි. මීට හේතුව ඉරානයට ඇති බියක් හෙම නොව නිකරුනේ මිනිසුන් මැරීමට තමා තුල ඇති අකමැත්ත බව අවධාරණය කල ඇමරිකානු ජනාධිපති වරයා ඒ වෙනුවට ඉරාන අවි පද්ධති අලලා සයිබර් ප්‍රහාරයක් එල්ල කරන මෙන් නියම කලේය.
ඇමෙරිකාවට එරෙහි සම්ප්රදායික යුද්ධයකින් ජය ගැනීමට ඉරානයට නොහැකි බව ඉතා පැහැදිලිය. එසේ නම් සෞදිය හා ඊශ්රායලය තුල වූ බලා පොරොත්තු සුන් කරවමින් යෝජිත ප්රහාරය අවලංගු කිරීමට ඇමෙරිකානුවන් හදිසියේ තීරණය කලේ ඇයි?
ඇමෙරිකානුවෝ අවශ්‍ය විටෙක ජීවිත විනාශ කිරීමට නොපැකිලෙති. මීට පිළිතුරු සැපයිය හැක්කේ ඉරාන-ඇමෙරිකානු යුද්ධයක ස්වභාවය කෙසේ වනු ඇත්දැයි පරිකල්පනය තුලින් පමණි.
දෙවනුව ඉරාන හිතවාදී ලෙබනනයේ හිස්බුල්ලා ගරිල්ලන් ඇමෙරිකානු හා ඊශරාලය ඉලක්ක වලටද යේමනයේ හෝති හරිල්ලන් සෞදිය ඇතුළු වහාබ් වාදී කධවුරට දැවැන්ත ප්රහාරයක් දියත් කරනු ඇත. ඉරානය විසින් කල යුතුව ඇත්තේ ලොව පුරා විහිදී ඇති මෙම ත්‍රස්ත ජාලය සක්‍රිය කිරීම පමණි.
පෙන්ටගනයේ මතය වී ඇත්තේ රුසියානුවන් බොරදියේ මාළු බාන බවයි. ඉරානය හා කෙරෙන මිල අධික දීර්ඝ යුද්ධයක් තුලින් ඇමෙරිකාව වෙහෙසට පත් කරවාලීම බවයි. සිරියාවේ දී මෙන් ඇමෙරිකාව අපකීර්තියට පත් කරලීමට මොස්කොව් රජය සූදානම් වන බවට විශේෂඥයෝ සැක කරති. ඉරානයට එරෙහි ඕනෑම ක්‍රියා මාර්ගයකට යොමුවීමට පෙර රුසියානුවන් හා එකඟත්වයක් ඇති කොට ගතයුතු බවට ට්රම්ප් විශ්වාස කරන්නේ මෙම තත්වය යටතේය. යුද්ධයක් තුලින් තෙල් වෙළඳ පොල තුල ඇති වන සැපයුම් හිඟය රුසියාවේ වාසියට හේතුවනු ඇත.
කෙසේ වුවද එක් කරුණක් පැහැදිලිය. එනම් ඉරානය මැද පෙරදිග චෙස් ක්රීඩාවේ වැදගත් ඉත්තෙක් බවට පත්ව ඇති බවයි. ඉරානයේ දීර්ඝ කාලීන පැවැත්ම තීන්දු වනු ඇත්තේ පුහු තර්ජන හෝ ප්‍රකෝප කාරී ක්‍රියා තුලින් නොව තමා මුහුණ පා ඇති තත්වය පිළිබඳ කෙරෙන සැබෑ අගැයීමකිනි.
මෙම තත්වයට ,ලබන වසරේ පැවත්වීමට නියමිත අැමරිකානු ජනාධිපතිවරනයත් ප්‍රධාන සාධකයක් වන්නට ඇතැයි සිතිය හැක. අනවශ්‍ය ප්‍රශ්නයක පැටලී ජනාධිපතිවරනය පරාජය වීමට ට්‍රම්ට අවශ්‍ය නැත.".
බ්රිතාන‍ය-සිරියානු තරුණියක් හා විවාහ සිටින අසාද් මූලධර්මවදියකු නොවේ. සිරියාව තුල පුළුල් ආගමික හා සස්කෘතික නිදහසක් ඇත. සිවිල් යුද්ධයට මුහුන දුන් කිතුනු වැසියන් පවසන්නේ ආගමික ම්ලේඡ්චයන් ට වඩා දේශපාලන ඒකාධිපතියා යහපත් බවය.
මිනිසුන්ගේ හිස් සිඳ දැමූ සංවිධානය මෙන්ම සතුරන්ගේ අවයව අනුභව කල අල්-නුස්රා සටන්කාමීන් පරාජය කිරීම සඳහා මූලධර්මවාදීන් ලෙස සලකන ඉරානය මෙන්ම හෙස්බුල්ලා සටන්කාමීන්ද සිරියානු හමුදා සමඟ එක්ව මහත් කැපවීමෙන් සටන් කල බවද සඳහන් කල යුතුය.
සියළු මුස්ලිමුන් ත්රස්තවාදීන් නොවේ. ඔවුනතර ගැලවුම් කරුවෝද සිටිති. ලිබියාවේ හා සිරියාවේ පැටිකිරිය අනුව ඇමෙරිකානුවන්ද ඔය කියන තරම් යහපත් නැත. බෂාර්-අල්- අසාද් නොවන්නට අද සිරියාව යනු කාලිෆ් දේශයකි. ම්ලේඡ්ඡත්වය ඒකාධිපතීත්වය තුලින් හෝ පරාජය කිරීමේ ගෞරවය ඔහුට හිමිවිය යුතුවාක් මෙන්ම විරෝධී සටනේ ඔහුගෙන් උගත හැකි පාඩම් ද බොහෝ ඇත. ඇමෙරිකානුවන් අපට කියා දෙනු ඇත්තේ අන්තවාදය කළමණාකරණය කරන අන්දම මිස විනාශ කරන අන්දම නොවේ.
සෙනෙවි මණ්ඩලය හා අණදෙන්නන් තුල නිසි සැලැසුම් නොතිබීම හා සතුරාගේ ගුවන් බලයට මුහුන දීමට සූදානමකින් පසු නොවීම ආක්රමණය හමුවේ ඊජිප්තුව මුහුන පෑ තීරනාත්මකම අවාසිය ලෙස සැලකිය හැක. හමුදාවට අතිරේකව ස්වේච්ඡා මිලිෂියා භටයන් 400,000 ක් සටනට කැඳවීමට නසාර් පෙලඹවූයේ මෙම තත්වයයි. ඉමහත් පිරිවැයක් දරා රුසියාවෙන් මිලදී ගත් මිග් හා ඉල්යුෂින් යානා පැදවීමට මැනවින් පුහුණුවූ ගුවන් නියමුවන් නොසිටීම නිසා, ටී 34 හා අයි එස් 2 කාණ්ඩයේ යුද ටැංකි වලින් නිසි ඵල නෙලීමට ඔහු දුක්බර ලෙස අසමත් විය.
කෙසේ වුවද සූවස් ඇල කල් බදු පදනමක් මත තවදුරටත් ඉංග්රීසීන් විසින් භාවිතා කරනු ලැබීම දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු 'මුස්ලිම් සහෝදරත්වය' වැනි දේශීය සංවිධාන වල බලපෑමට ලක්වෙමින් පැවති ඊජිප්තුව තුල ජනප්රිය වූයේ නැත. මෙම නොමනාපකම් වඩාත් තියුනු කරවන ලද්දේ 1948 දී ඊශ්රායලය බිහි කිරීමේදී බ්රිතාන්ය විසින් ඉටු කරන ලද කාර්ය භාරය හේතුවෙනි. අශතවර්ෂ එකහමාරක් උතුරු අප්රිකාවේ වැජඹුන මුහම්මද්-අලි රජ පෙලපත බලයෙන් පහ කෙරුන 1952 විප්ලවයද මෙම ආතතියේ අතුරු ප්රථිඵලය ලෙස සැලකිය හැක.
මේ අසා ඉමහත් අසතුටට පත් ඇමෙරිකාව හා බ්රිතාන්යය නයිල් ගඟ හරහා ඉදිකිරීමට නියමිත වූ අස්වාන් වේල්ල සඳහා ඊජිප්තුවට අනුමත කොට තිබූ මූල්යාධාරය අත්හිටවූහ. නසාර් මීට ප්රතිචාර දැක්වූයේ 1956 ජුලි 26 දා සූවස් ඇල ජනසතු කරන බව ප්රකාශ කරමිනි. බ්රිතාන්යය හා ප්රංශ කොටස් හිමියන් වන්දි ලබා ගෙන නික්ම යායුතු බව කියා සිටි ඔහු ගේ නිදහසට කරුණ වූයේ අස්වාන් වේල්ල ඉදිකිරීම් සඳහා සූවස් ඇලේ රේගු ආදායම ඊජිප්තුවට අවශ්ය බවයි.
කෙසේ වුවද අර්ඩොගන් මේ අර අඳින්නේ සාමය වෙනුවෙන් නොව ඊශ්රායල්-පලස්තීන අර්බුදය දඩමීමා කරගමින් ඉස්ලාම් ලෝකයේ නායකත්වය දිනා ගැනීමට බවටද මේ වනවිට නේටෝව තුලින්ම නැගෙන චෝදනාවක් ද ඇත. සම්ප්රදායික බලවතුන් යටපත් කරමින් මැදපෙරදිග ප්රධාන බේරුම් කරුවා ලෙස නමක් දිනාගැනීමට ඔහු දරන මෙම පටු ප්රයත්නයේ අවසන් ප්රථිඵලය වනු ඇත්තේ මැදපෙරදිග කලාපයේ රුසියානු බලය වඩාත් ව්යාප්තවීම පමනක් බව ඔවුහු වැඩිදුරටත් අනතුරු අඟවති.
1956 ඔක්තෝබර් දෙවන සතියේ ඊශ්රායල් අගමැති ඩේවිඩ් බෙන්-ගුරියන්, ආරක්ෂ ඇමති ෂිමොන් පෙරේස් හා හමුදාවේ මාණ්ඩලික ප්රධානී මොෂේ දයාන් හොර රහසේම ප්රංශයට ගොස් පැරිස් හා බලධාරින් හමුවූහ. ඊශ්රායලය විසින් ඊජිප්තුවට අයත් සීනායි අර්ධද්වීපය ආක්රමණය කල යුතු බවටත්, ඒ හා සමගාමීව බ්රිතාන්ය-ප්රංශ හමුදා සූවස් ඇල අත්පත් කොටගත යුතු බවත් එහිදී ගිවිස ගන්නා ලදී. ක්රියාන්විතයේ අවසන් ඉලක්කය වූයේ නසාර් බලයෙන් පහකිරීමය.
කෙසේ වුවද පලස්තීනය වෙනුවෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය හරහා කෙරෙන මැදිහත් වීමකට ඇත්තේ ඉතා සීමිත ඉඩකඩකි. අර්ඩොගන්ගේ ස්ථාවරය හෙලා දකින ඇමෙරිකාව තම සගයාට එරෙහිව කිසිදු යෝජනාවක් සම්මත කිරීමට ඉඩක් නොතබන බව ඉතා පැහැදිලිය. අර්ඩොගන් විසින් ඊශ්රායලය අරබයා කරන සංයමයකින් තොර විවේචන ගැනද ධවල මන්දිරය අන්කාරා නුවරට තම නොසතුට පල කොට ඇත.
අනිත් අතර ඊජිප්තු හමුදා ප්රධානි අබ්දුල් හකීම් අමීර් නසාර්ගේ දේශපාලන අනුගාමිකයකු විනා පෙරමුණු දෙකක සටනකට මුහුන දීම සඳහා තරම් අත්දැකීම් ඇත්තෙකු නොවීය. නොම්මර එකේ බේබද්දෙකු ලෙස ඔහුට විශාල ප්රසිද්ධියක් තිබිණ. බියපත් වූ හමුදා ප්රධානියා විසින් බ්රිතාන්යයට යටත් වීම මැනවයි කල යෝජනාව නසාර් ප්රතික්ෂෙප කලේ කෙන්තියෙනි.
"සාරාට හඬට සවන් දෙන්න. නුඹගේ පරපුර පැවතිය යුත්තේ ඊසාක් ගෙනි. එහෙත් නුඹගේම පුත් වූ ඉෂ්මායෙල්ද මම විශාල ජාතියක් කරන්නෙමි." දෙවියන් වහන්සේ ආබ්‍රහම්ට කී සේක. ඒ ඇසූ ආබ්‍රහම් පසුදින උදෑසන හාගර් ට පාන් හා වතුර සහිත මල්ලක් දී ඉෂ්මායෙල්ද සමඟ ඈ කාන්තරයට පිටමන් කරවූ බව බයිබලය කියයි.
අර්බුදය නිමා වූ ස්වභාවය මත දේශපාලන වශයෙන් වඩාත් ශක්තිමත් වූ නසාර් අරාබි ලෝකයේ විමුක්තිදායකයා ලෙස විරුදාවලි ලැබීය. කට ගොන්නක් බීගත් හමුදා ප්රධානි අබ්දුල් හකීම් අමීර් පරාජයේ වගකීම නසාර්ට හා හමුදාවට පවරමින් කෝලම් නැටීමට සූදානම් වුවද ඔහුට තරවටු කොට නිහඬ කරවන ලදී.
"රුසියන් කාරයො මේ තත්වය යටතෙ ඕනම පිස්සු වැඩක් කරාවි. එයාල ගැහුවොත් අපිටත් නිකම් ඉන්න බෑ. මේකෙන් වෙන්නෙ මහ යුද්ධයක් ඇති වෙන එක විතරයි" අයිසන්හවර් පැවසුවේ කණගාටුවෙනි. රාජ්ය ලේකම් ඩලස්ගේ අදහස වූයේ 1917 න් පසු ක්රෙම්ලිනයේ දක්නට ලැබුන භයානකම පුද්ගලයා කෘෂෙව් බවය.
මෙම නිගමන වල සත්යාසත්යතාව අනාගතය විසින් නිර්නය කරනු ඇතත් වර්තමාන යථාර්ථය නම් ලෝක බලවතුන් හා ජාත්යන්තර නියාමන ආයතන කසාය පානය කල ගොළුවන්ගේ තත්වයට පත්ව සිටින මේ මොහොතේ දියේ ගිලෙමින් සිටින පලස්තීනයට එල්ලීමට ඉතිරිව ඇති එකම පිදුරු ගස තුර්කි සාම යෝජනාව පමනක් බවයි.
අල් කෝරානයේ මේ පිළිබඳ දැක්වෙන සටහන වඩාත් විස්තරාත්මකය. හාජර් ලෙස හඳුන්වා දෙනු ලැබ ඇති ඈ හා බිළිඳු දරුවා මක්කම දෙසට ගෙන ආ ඉබ්‍රාහිම් දෙවියන්ගේ අභිමතය පරිදි ඔවුන් දෙදෙනා අසල වූ පාළු ප්‍රදේශයක හැරදමා ආපසු කානාන් දේශය බලා ගොස් ඉමහත් කනගාටුවෙන් යාඥාකරන්නට විය.
ජයග්රහණය තුලින් ඉමහත් ආත්ම විශ්වාසයක් උපදවාගත් ඊශ්රායලය ටිරාන් සමුද්ර සන්ධිය හරහා නැවු ගමනා ගමනය සඳහා මේ තාක් තමාට පැනවුන තහංචි වලින් නිදහස් වූවාය. මැදපෙරදිග කලාපයේ බලවත්ම හමුදාව ඈ සතු බව පිළිගැනීමට සතුරු මිතුරු කොයි කාටත් සිදුවිය.
එහෙත් ඊසාක්ලාගේ වත්මන් අනුග්‍රාකයන් වන එක්සත් ජනපදයේ බලපෑම මත තම නිවුන් අරාබි සහෝදරයින්ගෙන් පවා ඵලදායී සහායක් නොලබන තත්වයක් තුල තම සම්ප්‍රදායික නිජබිම් අරමුණු කොතෙක් දුරට සාක්ෂාත් කොට ගැනීමට ඔවුනට හැකි වනු ඇත්දැයි යන්න සැක සහිතය.
කෙසේ වුවද කෘෂෙව් වහසි බස්දෙඩූ අන්දමට බ්රිතාන්යයට ප්රංශයට හා ඊශ්රායලයට එකවිට පහරදීමට තරම් ප්රමානවත් 'සෙම්යෝර්කා' මිසයිල සූවස් අර්බුදය අවස්ථාව වන විට සෝවියට් සංගමය සතුව නොතිබූ බව පසුව හෙලිවිය…
අර්ඩොගන්ගේ දේශපාලන අරමුණු විවේචනය කිරීම තුලින් මානව හිමිකම් පිළිබඳ බටහිර ලෝකයේ දෙබිඩි පිළිවෙත මෙන්ම සුන්නි මූලධර්මවාදය විසින් පලස්තීනය පත් කොට ඇති දුක්බර ඉරනම ද සැඟවිය නොහැක.
මෙම විස්තරය කියවන භෞතිකවාදියෙක් මෙසේ සිතනු ඇත: කපටි පූජකයකු වූ ආබ්‍රහම් තම බිරිඳ රවටාඅසරණ සේවිකාව අපරිහරනය කොට අවසානයේ දරුවාද සමඟ ඈ මහ මඟට ඇද දැමුවා නොවේද?
"කවුරුවත් යටත් වෙන්නෙ නෑ!" නොවැම්බර් 03 දා කයිරෝවේ පැවති හමුදා නායකයන්ගේ රැස්වීමේදී මොර දුන් හේ නැවු 49 ක් විනාශ කොට ඇල මාර්ගය අවහිර කිරීමට අන කලේය.
"මුස්ලිමුන් හා යුදෙව්වන් අතර අවසන් ගැටුම හට ගන්නාතුරු ලෝක විනාශය සිදු නොවනු ඇත." හමාස් ප්‍රඥාප්තිය තුල කියැවේ.
රුවල් බෝට්ටුවක සති දෙකක ගමනකින් පසුව නිව්යෝර්ක් නගරය වෙත ටුන්බරී ලඟා වූයේ දේශගුණය පිළිබඳ අර්බුදය පිළිබඳ ක්‍රියාත්මක වීම සඳහා කල යුතු කාර්යයන් ගැන ලෝකයේ අවධානය තවදුරටත් යොමු කරවා ගැනීමටය.සැප්තැම්බර් 20 වන දින එක්සත් ජනපදයෙහි පැවැත්වීමට සැලසුම් කර ඇති පාසැල් වැඩ වැරීම් තුල ඇය සහභාගී වනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු වන අතර, එයින් පසු ඉතා විගසින් ඇය 2019 සැප්තැම්බර් 23 දින නිව්යෝර්ක් නගරයෙහි පැවැත්වෙන එජා දේශගුණ සමුළුවෙහි කතාවක් පවත්වනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු වෙයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ රක්ෂිත වර්ග ගණනාවක් ඇත. මේවා වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් හා වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් පරිපාලනය වේ. සංවිධානයට අනුව ලංකාවේ රක්ෂිත ප්‍රදේශ 501ක ප්‍රමාණයක් ඇත. වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ රක්ෂිත වනාන්තර 32ක් නම්කොට ඇති අතර, ලෝක උරුමයක් ලෙස නම්කල සිංහරාජය හා රක්ෂිත වනයක් වන නකල්ස් රක්ෂත ප්‍රදේශයද වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ පාලනය වේ.