polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
මේ රජුගේ මාමා වූ මහානාම මහාවංශය ලිවීය. කලාවැව කරවීය. ඔහුගේ පුත් කාශ්‍යප ක්‍රි.ව. 470- 488 අති ප්‍රසිද්ධසීගිරිය පර්වත මාළිගය ගොඩනැංවීය. සීගිරියේ 700 ක් පමණ වූ කුරැටු ගී සිංහලයේ කිසියම් පැතිකඩක් පෙන්වයි.
ඊශ්‍රායලයේ ස්තාවරය වී තිබුනේ බටහිර ඉවුරේ බහුතර අරාබි ජාතිකය්න වෙසෙන ප්‍රදේශ සහ සම්පුර්ණයෙන්ම ගාසා තීරය නිදහස් පලස්තීන රාජ්‍යයකට එක් විය යුතු බවයි. කෙසේ වෙතත් මෙම රාජ්‍යයේ නිශ්චිත දේශ සිමා මොනවද යන්න ගැටළු සහගතයි.
වර්ෂ 2000 දී උදාහරණයක වශයෙන් ඒහුඩ් බරාක් විසින් යසර් අර්පත් වෙත සම්පුර්ණ ගාසා තීරය හා 92% ක් වන බටහිර ඉවුර ඇතුළත් ස්වාධීන පලස්තිනයක් නිර්මාණයට කැමැත්ත පළ කරන ලදී. ආරක්ෂක සීමා කිරිම් හේතුවෙන් බරාක් විසින් පුළුල් නැවත සිය රට පැමිණිමට දැක්වු වි‍රෝධතාවයන් නිසා අර්ෆත් විසින් මෙම යෝජනාව පුතික්ෂේප කරන ලදි.
මෙහි යනු පරික්ෂණයක ආරෝපණයයි. මෙම ආරෝපණය මගින් විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර උත්තේජනය නොකරන තරමට කුඩා අගයක් විම සැහෙන අතර එහි සංඛ්‍යාත්මක අගයට නියතයක් නැත. මෙම අර්ථ දැක්විමට අනුව මෙහි සැලැස්ම නම් වල අගය / හෙවත් කුලෝමයට නිවුටන් වලින් මැන්නද මෙම ස්කන්ධ / හෙවත් මීටරයට වොල්ට් වලින් ද මැනිය හැකි බව පෙන්වයි.
මනුෂ්‍යයන් විසින් ගින්දර සොයා ගැනීමේ සිට රත් කිරීම හා ආහාර පිසීම සඳහා ඝන ජෛව ඉන්ධන ආකාරයෙන් ජෛව ස්කන්ධ ඉන්ධන භාවිතා කර ඇත. විද්‍යුතයේ සොයා ගැනීමෙන් පසුව විදුලි බලය ගණනය කිරීමට ද ජෛව ඉන්ධන යොදා ගැනීමට හැකි විය. කෙසේ නමුත් පොසිල ඉන්ධනවල සොයා ගැනීමත් සමඟ ප්‍රවාහනය තාපය හා ජවය සඳහා දියුණු වූ ලෝකයේ යොදා ගන්නා ජෛව ස්කන්ධ ඉන්ධන ප්‍රමාණය සීඝ්‍රයෙන් අඩු වී ඇත.
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නොවන රාජ්‍යයන්ගේ පැවැත්ම, පාලනය සහ ආරක්ෂාව සදහා තොරතුරු පාලනය අත්‍යවශ්‍යය බැවින් මෙවැනි රටවල මාධ්‍ය නිදහස ගැටලු සහගත තත්වයකට පත්ව ඇත. මේ නිසා මෙවන් රටවල වත්මන් දේශපාලන බලය රදවා ගැනීමට සහ එයට අභියෝග කිරීම වැළැක්වීමට රාජ්‍ය මාධ්‍ය යොදාගැනේ. මෙවනි රටක වෙනස් අදහසක් පළකරන මාධ්‍යවේදීන්ට තර්ජන, මරණ තර්ජන පැහැරගැනීම වදහින්සා මෙන්ම ඝාතනයට ද ලක්වීමට ද සිදුවී ඇත.
රජයේ නිදහස් මහජන මාධ්‍යයක් මගින් එහි පුද්ගලයින් සහ ඔවුනගේ සංගම්, ප්‍රවෘත්ති එක්සත් කිරිමේ සංවිධාන සහ ඔවුන් නිකුත් කරන වාර්තාවලට ස බෙදාහැරීම සඳහා තොරතරු ලබාගැනිමේ ක්‍රියාවලිය දක්වා පැතිර යන්නනකි . බොහෝ රටවල මාධ්‍ය නිදහස පවත්වා ගැනීම සඳහා ව්‍යවස්ථානුකූල හෝ ව්‍යවස්ථාපිත ආරක්ෂණ යොදා ගනී.
මාධ්‍ය නිදහස යනු සිය පුරවැසයන්ට සහ ඔවුන්ගෙ සමාගම් වලට මෙන්ම ප්‍රවෘත්ති වාර්තා කරුවන්ට සහ ඔවුන්ගේ ප්‍රකාශනවලට නිදහසේ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමට රජයදී ඇති ඇපය ය. ප්‍රවෘත්ති එකතු කිරීම සහ ජනතාව අතර බෙදා හැරීමට සහ තොරතුරු ලබාගැනිමට ද මෙය අදාල වේ. බොහෝ රටවල මෙය ආරක්ෂාව සදහා ව්‍යවස්ථානුකූල හෝ නිතීමය ප්‍රතිප්‍රධාන පවති.
රාජ්‍ය තොරතුරු ලබාගැනිමේ දී තොරතුරු වර්ගිකරනයක් පැවැති සංවේදී ,වර්ගිකෘත්‍ය,රහසිගත හෝ ජාතික අභිලාශය සදහා අවශ්‍යය වශයෙන් තොරතුරු වර්ග කෙරේ. මේවායෙන් කුමක් අනාවරනය කර යුතුද යන්න රජය තිර නාදය කරයි. බෝහෝ රටවල ජාතික අභලාශයේ සිමාවන් නිර්වචනනය සදහා මාධ්‍ය නිදහස පිළිබද නීති යොදා ගැනේ.
2003 දී වැඩිම මාධ්‍ය නිදහස සහිත රටවල් වූයේ ෆින්ලන්තය, අයිස්ලන්තය, නෙදර්ලන්තය සහ නෝවේය. 2004 දී මෙම රටවලට අමතරව ඩෙන්මාර්කය, අයර්ලන්තය, ස්ලොවැකියාව, ස්විට්සර්ලන්තය, නවසීලන්තය සහ ලැට්වියාව ඉහළ තැන්වල රැදුණි.
සංවිධානයට අනුව ලොව ජනගහනයෙන් 1/3 ක් වැඩි පිරිසක් ජීවත් වන්නේ මාධ්‍ය නිදහස නොමැති රටවල්වලය. එසේම මෙම බොහෝ රටවල ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය හෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රියාවලීන්ද දක්නට නොලැබේ.
රජයේ තොරතුරු වලට අනුබද්ධව, තොරතුරු වර්ගීකරණයට අනුව සංවේදි, වර්ගකල හෝ රහස් සහ මහජන කර්මාන්ත අනුව ආරක්ෂා කළ යුතු දේ රජය ‍වෙන්කර හඳුනාගෙන මහජනයාට ලබාදිමට හෝ ආරක්ෂා කර ගැනීමට වග බලා ගත යුතුයි.
මාධ්‍ය නිදහස අවම රටවල් ලෙස උතුරු කොරියාව, බුරුමය, ටර්ක්ටෙයිස්තානය , මහජන චින සමූහාණ්ඩුව, වියට්නාමය, නේපාලනය , සවුදි අරාබිය සහ ඉරාකය හඳුනාගෙන ඇත.
වැරදි වචන හා ඡායාරූප භාවිතා කිරීම නිසා නේපාලයේ එරිත්‍රියාවේ සහ චීනයේ මාධ්‍යවේදීන්ට වසර ගණනාවක් සිර බත් කෑමට සිදුවිය.
හින්දු ධර්මයේ යාජ්න යනු යාග පැවැත්විම පිළිබද පුද සිරිත් ක‍්‍රමයයි, මේ සම්බන්ධව පිදිම, යැදුම, ප‍්‍රශංසාව, පිදවිල්ල, දේව පුජාව, යාග පැවැත්වීම* ව්දික කාලයේත් ප‍්‍රායෝගිකව ව්‍යුත්පන්න කරන ලදි. ඒවා දෙවියන්ගේ කැමැත්ත ලබා ගැනිම හෝ එක්තරා බලාපොරොත්තු ලබා ගැනිමට සිදුකරන ලදි. ගිනි පුජාවේ ඇති වැදගත්ම සංඝමය ගිනි දෙවියාට සියල්ල පුජා කර දේවත්යට ලගා විමයි.
අපේක්ෂිත හින්දු විවාහයන් ද යාජන ක‍්‍රමයකි. මක්නිසාද යත් ගිනි දෙවියන් සියලූ විවාහයන් සදහා සාක්ෂිකරුවෙකු ලෙස සැලකේ. බ‍්‍රාහ්මයින් සහ එක්තරා අනිකුත් කුලයන් සාථතංපවිත උපනයන යන දිවියාවතේ අවස්ථාචෝචිත සිරිත් විරිත් පිලිවෙත් පිලිගනු ලබයි. යජංපවිත මගින් වේද හැදැරිමට යන යාග හෝ භෝම පැවැත්විමට පුද්ගලයන්ට ඇති අයිතිය නිරුපණය කරයි.
විවාහ මංගල්‍ය අවස්ථාවේදී මනාලයා විසින් දල්වනු ලබන පූජනීය අග්නිය "අග්න්‍යධන" යනුවෙන් හැඳින්වේ. අනතුරුව සිදු කෙරෙන යාග කර්මයේදී එය ඉන් කොටස් දෙකකට බෙදනු ලැබේ. එක් කොටසක් ගෘයාග්නි යනුවෙන් ද අනෙක් කොටස ශ‍්‍රෟතාග්නි යනුවෙන් ද හඳුන්වයි. ගෘයාග්නිය සම්බන්ධයෙන් වන පුදපූජා විධි පිළිබඳව ගෘහ්‍යසූත‍්‍ර නමැති ග‍්‍රන්ථයෙහි විස්තර කර ඇත.
ශ්‍රෞතාග්නිය හා සම්බන්ධ පූජාවිධි විස්තර කර ඇත්තේ ශ්‍රෞතසූත‍්‍රයෙහි විස්තරය. එම පුදපූජා මෙහෙයවන්නෝ ශ්‍රෞතීන් යනුවෙන් හැඳින්වෙති.
දළදා මාළිගාවට එක් කළ නවතම ආයතනය දළදා මාළිගා කෞතුකාගාරයයි. ශ්‍රී දළදා මාළිගාව මහනුවර පිහිටෙවු තැන් සිට මේ දක්වා කාලය තුල විවිධාකාර ශ්‍රේණි වල සංචාරකයන්, බැතිමතුන්, රාජකීය අමුත්තන්, විවිධ රාජ්‍ය නායකයින්, සහ සාමාන්‍ය පොදු මහජනයාද ශ්‍රී දළදාව වෙත විවිධාකාරයේ ත්‍යාග, පුද පඬුරු, පූජා කොට තිබෙන අතර ඒවා සියල්ල ඒ වෙනුවෙන් තනවන ලද විශේෂ ගබඩා කාමර වල, කලින් කලට පත් වූ දියවඩන නිලමේතුමන්ලා විසින් ආරක්ෂා සහිතව තැන්පත් කර තිබේ.
හිටපු දියවඩන නිලමේ කෙනෙකු වූ නෙරංජන් විජේරත්නගේ අදහසක් අනුව මෙම වටිනා වස්තූන් මහජන ප්‍රදර්ශණයට තැබිය යුතු යයි තීරණය කරන ලදී. දියවඩන නිලමේගේ ඇරයුමක් අනුව මෙම කෞතුකාගාරය ඉතා අලංකාර ලෙස සැළසුම් කර තිබේ. සංස්කෘතික ත්‍රිකෝණයේ යුනෙස්කෝ - ශ්‍රි ලංකා ව්‍යපෘතියේ පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂවරයෙකු වූ මහාචාර්ය ලීලානන්ද ප්‍රේමතිලක සහ ඔහුගේ කාර්ය මණ්ඩලය විසින් එම සැළසුම් සකස් කරන ලදී.
වර්ථමාන ප්‍රංශයේදී, පුරාවිද්‍යාඥ/ආචාර්යය එඩ්වඩ් ජොන්සන් සහ ඔහුගේ සිසුන්, කාස්ල්ගාඩ් අසල පෞරාණික භූමියක් කණිමින් සිටියි. 1357දී වසර සියයක යුද්ධය හේතුවෙන් ලා රොක් බලකොටුව අසල ඇතිවූ විශාල යුද්ධයෙන් ගම ගිනිබත් විය. ඉංග්‍රීසින් බලවත් වුනත් ප්‍රංශයට ඔවුන්ව පැරදවිය හැකිවිය. ප්‍රංශයින් සියල්ල ඉදිරිපිට ඉංග්‍රීසින් විසින් ආර්නොට් ඩි සර්වොල්ගේ සොයුරිය වන ක්ලෙයාර් ආර්යාව එල්ලා මරණ ලදී. ප්‍රංශයින් ක්‍රෝධයෙන් උසිගැන්වු එම සිද්ධිය ඉංග්‍රීසින්ට එරෙහිව ඔවුන්ගේ ජයග්‍රහණයට හේතු විය.
කාල රේඛාව යනු රිචඩ් ඩොනර් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද විද්‍යා ප්‍රබන්ධ/විජ්ජා චිත්‍ර පටියකි. එහි තරු වන්නේ පෝල් වෝකර්, ෆ්‍රෑන්සිස් ඔ'කෝනර්, බිලි කොන්නොලි, ඩේවිඩ් තෙව්ලිස්, ජෙරාඩ් බට්ලර් සහ ඇනා ෆ්‍රරයිල්. එය එම නමින්ම මයිකල් ක්‍රිච්ටන් විසින් රචිත නවකතාව පාදක කරගත්තකි. මුලින්ම වාසි ස්වර ලිපි දෙන්නට හිටියේ ජෙරි ගොල්ඩ්ස්මිත්, එසේ වුවානම් 2004 ගොල්ඩ්ස්මිත්ගේ මරණයට පෙර ඔහුගෙ අවසාන ස්වර ලිපියවේ, ඒත් ඩෝනර්ගෙ ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන් පසුව බ්‍රයන් ටඉලර් ඒ සඳහා ආදේශ වුනි.
වර්ථමාන ප්‍රංශයේදී නැවතත් පැරණි ලා රොක් බලකොටුවේ ඇති ගල් මිනීපෙට්ටියේ කැණීම් කේට් අවසන් කරයි. ඇය සහ ක්‍රිස් දැන් දිනැයුමුත් යොදාගන්නවා. ගල් මිනීපෙට්ටිය මතින් හමුවූ ශිලා ලිපිය, මරෙක් සහ ක්ලෙයාර් ආර්යාවගේ බවත් ඔවුන්ට ක්‍රිස්ටෝෆ, කැත්‍රින් සහ ෆ්‍රැන්කොඉස් නමින් දරුවන් තිදෙනෙකු සිටී බවත් අනාවරණය කරනවා. මරෙක්, ඔහුගේ නොමැරී දිවි ගලවාගත් යහළුවන්ට, ඔහු අපූර්ව ජීවිතයක් තෝරාගත් බව පවසා තිබෙනවා.
ඒ අතරවාරයේදී බාරෙට්ටෝ නැවත පැමිණ පරීක්ෂණාගාරය තුල මියයන අතර ඔහුගේ අතේ තිබුණු ග්රෙනේඩය පිපිරීමෙන් යන්ත්‍රවලට තදබල හානි සිදුවේ. දැඩි හිතක් ඇති සභාපති වන රොබර්ට් ඩොනිගර් සහ උප සභාපතිවන ස්ටීවන් ක්රැමර්, එම යන්ත්‍ර සකස් කිරීම සඳහා ඔවුන්ට පුළුවන් උපරිමයෙන් වැඩකරන මුත් තරමක් ආචාරශීලී නොවන ඩොනිගර්, සිසුන් "නැතිවු" බවට වාර්ථාවක් සකස් කිරීමට සූදානම් වෙනවා.
සිරමැදිරිය තුලදී ජොන්ස්ටන් සමඟ කණ්ඩායම නැවත එකමුතු වන අතර එදින ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ ඔවුන්ගේ දැනුම උපයෝගී කරගෙන පැනයාම සඳහා උපායක් යොදනවා. අවාසනාවකට, ඔවුන්ගේ එහි පෙනීසිටීම දැනටමත් කාල රේඛාව වෙනස්කර ඇතිබව ඔවුන්ට මඟහැරෙනවා.
ඔවුන්ව ඔත්තුකාරයින් ලෙස දකින අතර, ඔවුන්ව, ඉංග්‍රීසි පාලකයා වන සහ ප්‍රංශ ජාතික සිසුවා වන ෆ්රැන්කොඉස් ඩොන්ටෙලේව මරා දමන, ඔලිවර් ද වැනෙස් ඉදිරියට ගෙනයනු ලැබේ.
මධ්‍යකාලීන කථා ව්‍යවහාරයේ හිඟකම, ක්‍රිස්ව සිසුවකු ලෙස නිර්මාණය කරනු වෙනුවට මහාචාර්යතුමාගේ පුතා ලෙස ගැනීම ආදී වෙනස්කම් කිහිපයක් පොතෙන් ගනිද්දී සිදුකර ඇත.
මෙතුමියගේ පියා කරලියද්දේ බණ්ඩාර රජුය. පළමුවන රාජසිංහ රජු උඩරට අක්‍රමණය කොට එවක උඩරට පැවති ප්‍රාදේශිය රජ්‍ය තමා යටතට ගත්හ. පිලිවෙලින් කරලියද්දේ බණ්ඩාර රජුගේ ඥාති පුත්‍රයා වූ යමසිංහ බණ්ඩාර,දියණිය හා ඥාති සොයුරකු වූ කොනප්පු බණ්ඩාර කුමරු රැකවණනය පතා පෘතුගීසීන් වෙන ගියහ. ඔවුන් තිදෙන දොන් පිලිප් ,දෝන කතරිනා ,ඔස්ට්‍රියාවේ දොන් ජෝන් යන නමින් පෘතුගීසින් හමුවේ භෞතිස්ම ලැබීය.ඔවුන් තිදෙන පෘතුගීසීන්ගෙන් අධ්‍යාපනය සහ සටන් පුහුනුව ලැබීය.
වෙස් නැටුම පැවත එන්නේ පුරාණ පිරිසිදු කිරීමේ පුද චාරිත්‍රයක් ලෙසය. මෙය කොහොඹ යැකුම හෝ කොහොඹා කංකාරිය වේ. මෙම නර්තනය පුරුෂ පක්ෂය විසින් පමණක් භාවිතා කෙරේ. මෙහි අනර්ඝ ඇදුම් කට්ටලය, විශේෂයෙන් හිස් ආවරණය ‍කොහොඹා දෙවියන් වෙනුවෙන් වන පූජනීය එකක් ලෙස සැලකේ. කංකාරියෙන් පිටත නර්තනයේ යෙදීමට නර්තන ශිල්පීන්ට අවසර ලැබුනේ 19 වන ශතවර්ෂයේ දී දළඳා පෙරහැර කාලයේ කංකාරිය පන්සලේ දීය. වර්තමානයේ මෙම අගනා ඇදුම් කට්ටලය උඩරට නර්තන ශිල්පීන්ගේ ප්‍රතිමූර්තියයි.
තවද උඩරට නැටුම් සඳහා ගැට බෙරය ද, පහත රට නැටුම් සඳහා යක් බෙරයද, සබරගමු නැටුම් සඳහා දවුල් බෙරය ද භාවිතා වේ. ගැට බෙරය හා යක් බෙරය බෙර වාදකයාගේ දෙඅත් භාවිත‍ා කර වාදනය කරන අතර, දවුල් බෙර වාදකයා එක් අතකින් කඩිප්පුව ගෙන අනෙක් අතින් දවුල වාදනය කරයි. යක් බෙර හා දවුල් බෙරයෙහි බද සිලිණ්ඩරාකාර වන අතර උඩරට බදයෙහි බඳ දෙපසට ක්‍රමයෙන් අඩුවී යන ආකාරයේ හැඩයෙන් යුක්ත වේ.
ඉපැරණි පුරාවෘත්තයක් වන "මහාවංශය" සදහන් පරිදි විජය රජතුමන් වර්ෂ 543 ශ්‍රී ලංකාවට පා තැබු විට ඔහුට මංගල උත්සවයක සංගීත හා නර්තන ශබ්දය ඇසි ඇත. විජය
රජතුමන් උතුරු ඉන්දියාවෙන් පැමිණි සංක්‍රමණිකයෙක් වන අතර ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ තම්මැන්නා නම් ප්‍රදේශය යටත් කර ගන්නා ලදී. නමුත් පසු කාලීනව මෙම ප්‍රදේශය රටේ පාලකයා බවට පත්වූ පණ්ඩුකාභය රජ විසින් නැවත අත්පත් කර ගන්නා ලදී.
ශ්‍රී ලංකාවේ නර්තන සම්ප්‍රදායන්ගේ සම්භවය එහි ස්වදේශී ජනයා ) මත රදා පවතී. තෙල්මේ නර්තනයෙහි ඉතිහාස කථාව රාවණ රජු සමය තෙක් එනම් මීට අවුරුදු 5000 තරම් ඈතට දිවෙයි. සිංහල පුරාවෘත්තයන්ට අනුව මහනුවර උඩරට නර්තනකරුවන්ගේ සම්භවය අවුරුදු 2500 කට ඉහත දී විසූ රජවරයකුගේ ඉන්ද්‍රජාල චාරිත්‍රයක් තුළින් ගොඩ නගා ඇත.
රුහුණු නර්තනයේ ආරම්භය වන්නේ දෙවොල් යක්ෂයින් සදහා චාරිත්‍ ඉටුකිරීම උදෙසා කරන දෙවොල් මඩුවයි. කට්ටඩියන් විසින් මෙහෙය වනු ලබන රට යකුම හා සන්නි යකුමසන්නි යකුම පවත්වන්නේ විවිධ සුව නොවන රෝගාබාධ හා වගා බිම් සඳහාය. සබරගමුව නර්තනයේ චාරිත්‍රයක් වන්නේ ගම් මඩුවයි. මෙය පන්තිනි දෙවියන් උදෙසා කරන අතර සරුසාර අස්වැන්නක් හා රෝගාබාධ වලින් දුරු වීම උදෙසා පවත්වයි.
උඩරට පහතරට හා සබරගමු නර්තන ශෛලින් එකිනෙකින්‍වෙනස් වන ප්‍රධාන කරුණු කීපයකි. ඒවා අතර නැටුම් අංග චලන, දේහ චලන, රංග වස්ත්‍රාභරණ සහ එක් එක් ශෛලීන්ට අනුකූල කාල රටා මැවීමට භාවිතා කරන්නා වූ විවිධ මාදිලියේ බෙර වර්ග ප්‍රධාන වේ. මේ අතරින් විශේෂිත වූ තවත් කරුණක් නම් පහත රට නැටුම්හි භාවිතා වන වෙස් මුහුණ පළඳනා උඩරට හෝ සබරගමු නැටුම්වලදී භාවිතා නොවීමයි.
සංස්කෘත භාෂාවේ හැඳින්වෙන තෘන නම් වූ කොටසට,එනම් කාල පදනම් කොටගත් රිද්මයානුකූල නර්තන ශෛලියක් ලෙස උඩරට නැටුම් හැඳින්විය හැක. මෙම රිද්මයානුකූල චලනය සඳහා තාල දැමීමට “තාලම්පට” නම් වූ වාදන භාණ්ඩයක් උපයෝගී කර ගනී. උඩරට නැටුමෙහි ප්‍රධාන විනෝදාංශයක් ලෙස වෙස්, නෛඅධි, උඩැක්කි, පන්තේරු සහ වන්නම් හැඳින්විය හැක.
උඩරට නැටුම්හි “උඩරට” යන නාමය ලැබී ඇත්තේ සිරිලක අවසාන රාජ්‍ය අගනුවර වූද, කොළඹින් කිලෝමීටර් 120 කට ඈතින් පිහිටි නුවර පුරවරයෙනි. මේ වන විට උඩරට නැටුම් ශෛලිය ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රාස්ත්‍රීය නැටුම් අතරින් ප්‍රධාන ස්ථානයකට පත්වී හමාරය.
දකුණේ සාහිත්‍යය . දකුණු එක්සත් රාජධානියේ ඇමරිකානු සාහිත්‍යය හෝ එම කලාපයේ රචකයින් මගින් අර්ථ කථනය කර ඇත. දකුණේ සාහිත්‍යය තුළ ඇති ප්‍රධාන ලක්ෂණ ලෙස හදුනාගත හැක්කේ පොදු දකුණු ‍සාහිත්‍යය, පවුලේ විශේෂත්වයන්, සාමුහික හැඟීම්, සහ ඒ තුළ තමන්ට හිමි කාර්යභාරය, කළාපය තුල ප්‍රබල ආගම් සහ ආගම් තුළින් ලැබෙන කරදර/ වරප්‍රසාද, ජාතිවාදී ආතතියේ ප්‍රශ්න, ඉඩම් සහ ඉන් ලැබෙන පොරොන්දු, සමාජ පන්ති සහ ස්ථානය පිළිබඳ හැඟීම්, සහ දක්ෂිණ දේශිය භාෂාවේ යොදා ගැනීම් වේ.
1930 අගදී මාග්‍රට් මිචෙල්ගේ 'ගොන් විත් ද වින්ඩ්' යන දකුණු නවකතාව ප්‍රකාශයට පත් වීම දක්නට ලැබේ. 1937 දී ප්‍රකාශයට පත් වු නවකතාව හොදින් අලෙවි වන බවට වේගයෙන් ප්‍රචාරයට පත් වු අතර ජනප්‍රිය චිත්‍රපටයකට සමාන විය. දකුණේ සාහිත්‍ය බොහෝ වර්ගයන් තුළ ප්‍රසිද්ධ විය. 'එසෙකියල්' වැනි ලමා පොත්, 1937 ප්‍රකාශයට පත් වු 'එල්විරා ගානර්' ලේඛකයා විසින් දකුණේන් පිටත වු ප්‍රේක්ෂකයින්ගේ ආකර්ෂණය දිනා ගත්තේය.
දකුණේ සාහිත්‍යයේ භූගෝලිය කොටස් වලට අමතරව, දකු‍ණු ජනපදයේ වහලුන් පිළිබඳව, ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධය සහ ප්‍රතිසංස්කරණ පිළිබඳ සමාන ඉතිහාසයන් හේතුවෙන් ඇතැම් තේමාවන් මතු වී ඇත. දකුණේ ගතානූපාතික සංස්කෘතිය, දකුණේ සාහිත්‍යය තුළ ඉතා තදබල ලෙස පවුලේ සුවිශේෂත්වයන්, ආගම පුද්ගලයන් තුල සාමූහිකත්වය සහ සමාජීය ජීවිතය, දකුණේ දේශිය භාෂාව යොදා ගැනීම සහ ස්ථානය පිළිබඳ හැඟීම් අඩංගු කර තිබේ.
දකුණේ සාහිත්‍යය සරලව ආකාරයේ සමන්විත වන්නේ, දකුණු ඇමෙරිකාව, දකුණු කැලිෆෝනියා උච්චතම දකුණු රාජ්‍ය ලෙස හෝ අර්ථ දක්වමින්, ජෝර්ජියා, අලබානියා‍, උතුරු කැරලිනා, වර්ජිනියා, ටෙනසි, මිසිසිපි සහ ලුයිසිනාය සහ ආකන්සාස් හෝ දකුණේ පැතිරුණ කොන්ටකි, මෙරිලන්ඩ්, බටහිර වර්ජිනියා, මිසොරි යන දේශ සීමා ඇතුලත්ව සහ පර්යන්ත දකුණු ජනපද වන ෆ්ලෝරිඩා, ටෙක්සාස් සහ ඔක්ලොහොමා
ඇත්ත වශයෙන්ම 19 වෙනි ශත වර්ෂයේදි කළු ජාතිකයන් ලබා ගත් ප්‍රධාන විජයග්‍රහණයන්ගෙන් එකක් වූයේ අධ්‍යාපනයයි. ප්‍රතිසංස්කරණ රජයන්හි කළු ජාතිකයින් දකුණේ සෑම ජනපදයකම අධ්‍යාපන ආයතන පවත්වාගෙන යාමේදි සහයෝගය දී තිබුනි.
දුෂ්කරතාවයන් තිබුනේ වුවද අධ්‍යාපන නිදහස සඳහා අති විශාල උනන්දුවක් සහ කැපවීමක් තිබුණු බැවින් 1900 පමණ වන විට අප්‍රිකා අමෙරිකන් ප්‍රජාව විසින් අප්‍රිකා අමෙරිකානු ගුරුවරු 30000 ක් පුහුණු කර දකුණේ සේවයට යොදවන ලදී.
ඊට අමතරව කලු ජාතික ජනගහණයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් සාක්ෂරතාවය ලබා ගත්හ. සියලුම ගුරුවරුන්ට සම්පූර්ණ අවුරුදු 4 ක උසස් අධ්‍යාපන ආයතන උපාධි ඒ කාලයේ නොතිබුනි. එහෙත් උතුරේ සහ දකුණේ මුලු ප්‍රදේශයේම නව ප්‍රජාවට සේවය කිරීමට සාමාන්‍ය පාසැල්වල තිබුණු කෙටි කාල සීමාවන් ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ ක්‍රමයේ කොටස් විය. ළමයින් සහ වැඩිහිටියන් බොහෝ ප්‍රමාණයක් මෙම අප්‍රිකා-අමෙරිකානු ගුරුවරුන් විසින් අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා යොමු කරවීම ආරම්භ කර තිබුණි.
ආර්ථික සමාජයේ බොහෝ ක්ෂේත්‍රවලින් අප්‍රිකා-අමෙරිකානුන් ඉවත් කළ ජිම් ක්‍රෝ ක්‍රමයෙහි ප්‍රතිඵලයක් වූයේ එසේ වෙනසකට භාජනය කළ කොටස් අතර ප්‍රබල, ශක්තිමත් ආර්ථික සමාජයක් නිර්මාණය වීමයි. උතුර පුරාම කළු ජාතික පුවත් පත් ආරම්භ විය. මේ අතර රක්ෂණ ක්ෂේත්‍රයේ සහ අවමංගල්‍ය කටයුතු කෙරෙන ආයතන වල කලු ජාතික හිමි කරුවෝ ප්‍රමාණයටත් වඩා විශාල බලයක් ආර්ථික හා දේශපාලන නායකයින් වශයෙන් හිමි කර ගත්හ.
ඔහුගේ 1854 චරිතාපදානයේ දී ක්ලවුසියස් පළමුව අභ්‍යන්තර කාර්යය බාහිර කාර්යය යන සංකල්පය ගොඩ නඟන ලදී. තරලයක හෝ වායුවක ක්‍රියාත්මක වන ප්‍රදේශය මත ක්‍රියා කරන මෙය අපේක්ෂිත පරිදි ක්‍රියාත්මක වනුයේ පිස්ටනයක් ක්‍රියාත්මක කිරීමය. “ඔහු විසින් අභ්‍යන්තර කාර්යය හා බාහිර කාර්යය හඳුන්වා දුන්නේ පිළිවෙලින් “ වස්තුවෙහි වූ පරමාණු එකිනෙක මත බලය යොදවන දෙය” හා “වස්තුව නිරාවරණය වී ඇති බාහිර බල ජැටිවලින් මතුවන දේ” පරිදිය. ඉන්පසුව ඔහු විසින් බෙදිය හැකි තාප වර්ග සාකච්ඡා කළේය.
මෙම තර්කය මත ගොඩ නැගෙමින් හා ප්‍රථම මූලික ප්‍රමේයය ගණිතමය ඉදිරිපත් කිරීම අනුගමනය කරමින් ක්ලවුසියස් විසින් එන්ට්‍රොපියේ ප්‍රථම ගණිතමය සූත්‍රකරණය ඉදිරිපත් කරන ලදී. කෙසේ නමුත් ඒ දිනවල ඔහුගේ සිද්ධාන්තවල දියුණු වීම් එය හඳුන්වන ලද්දේ “තුල්‍යතා අගය ලෙසය. එමනිසා එය වඩාත් සම්බන්ධ ලෙස යනුයේ එක කාලය තුළ වර්ධනය වෙමින් පැවති තාපයේ යාන්ත්‍රික තුල්‍යතාවයටය. ඔහු කියා සිටියේ,
ප්‍රමාණාත්මක ලෙස ක්ලවුසියස් විසින් මෙම ප්‍රමේයය සඳහා ගණිතමය සිද්ධාන්තය පහත පරිදි ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. යම් වස්තුවකින් එහි සිදුවන වෙනස්වීම් වලදී ඕනෑම සංචිතයකට දෙන ලද තාප ප්‍රමාණය ලෙස ගනිමු. මෙහිදී සංචිතයකින් අවශෝෂණය කරගන්නා ලද තාපය සෘණ සෙ සැලකේ. තවද තාපය දෙන අවස්ථාවේ දී වස්තුවේ නිරපේක්ෂ උෂ්ණත්වය ලෙස ගනිමු. එවිට
තාපයේ යාන්ත්‍රික සිද්ධාන්තයේ දෙවන මූලික ප්‍රමේයය මෙලෙස පැහැදිලිව ප්‍රකාශ කළ හැක. පරිවර්තන දෙකක්, වෙනත් ස්ථිර වෙනස් වීම් අවශ්‍ය නැතිව අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් එකිනෙක ප්‍රතිස්ථාපනය විය හැකි නම් ඒවා තුල්‍ය යයි කියනු ලැබේ. එවිට උෂ්ණත්වයේ දී කාර්යයෙන් තාප ප්‍රමානයක් උත්පාදනය වීම සඳහා පහත තුල්‍ය අගය පවතී,
1862 දී ක්ලවුසියස් ඔහු විසින් “පරිවර්තනවල තුල්‍ය අගයන් සම්බන්ධ ප්‍රමේයය” ලෙස හැඳින්වූ හෝ දැනට තාප ගති විද්‍යාවේ දෙවන නියමය ලෙස හඳුන්වන දෙය පහත පරිදි ප්‍රකාශ කිරීය.
යන සම්බන්ධය සියලු චක්‍රීය ක්‍රියාවලි මඟින් තෘප්ත විය යුතුය. මෙය දෙවන නියමයේ මුල් කාලීන ඇතිවීමක් වන අතර එන්ට්‍රොපිය පිළිබඳ සංකල්පයේ මුල් ආකාරවලින් එකකි.
මෙහි යනු චක්‍රීය ක්‍රියාවලියක ඇතුළත් සියලු හානපූරිත නොවු පරිවර්තනවල තුල්‍යතා අගයයි. මෙම තුල්‍යතා අගය එන්ට්‍රොපියේ පුරෝගාමී ස‍ූත්‍රකරණයකි.
1856 දී ක්ලවුසියස් ඔහු විසින් තාපයේ යාන්ත්‍රික සිද්ධාන්තවල දෙවන නියමය යැයි ඔහු විසින් හඳුන්වන ලද දෙක පහත ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් කරන ලදී.
ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුරයේ, අභයගිරි දාගැබ පිහිටා ඇත්තේය. ළුණළුළුඅනුරාධපුර නගරයේ උතුරු දෙසට වන්නට, මහා පවුරුවලින් ද අලංකාර පොකුණු වලින්ද කැටයම් කරන ලද ගරාදි වැට සහ සඳකඩ පහණ යනාදිය පිරිවරා අභයගිරි දාගැබ පිහිටා ඇත. අභය දාගැබ වටා උතුරු ආශ්‍රමය හෙවත් උත්තර විහාරය පිහිටියේය.
මෙය අභයගිරි උත්තර මහා චෛත්‍ය නමින්ද හඳුන්වනු ලබයි. වළගම්බා රජතුමා විසින් මෙම ස්තූපය ඉදිකර ඇත.බුදුන් වහන්සේ සිරිලකට වැඩම කළ පසු සිරිපාදය තැබු ස්ථානයක ස්තූපය ඉදිකර ඇති බවට විශ්වාසයක් වු බව ක්‍රි.ව.113 - 411 පාහියන් හිමියෝ පවසති.පසු කාලීන ග්‍රන්තයක් වන සද්ධර්මරත්නාකරයහි සඳහන් වන පරිදි මෙහි සර්වඥධාතු තැන්පත් කළ වෘෂභ‍යෙකුගේ හැඩයෙන් යුතු කරඬුවක් නිදන් කර ඇත.
බුද්ධාගම පැමිණීමට පළමුව ශ්‍රි ලංකාවේ ද ජෛන ආගම හොඳින් ස්ථාපිතව තිබුනේය. මෙම තත්වය සත්‍ය බව ශ්‍රී ලංකාවේ පැරනි බෞද්ධ සාහිත්‍යයෙන්ද තහවුරු වේ. මහාවංශය සහ පැරණි ග්‍රන්ථයක් වූ දීපවංශය යනාදි කෘති වල රජවරු 21 දෙනෙකුගේ පාලන කාලය තුලදි ලංකාවේ ජෛනාගම පැවතුනු බව සඳහන් කර තිබේ. එහෙත් වට්ටගාමිනි රජු විසින් එය විනාශ කරන ලදි.
පශ්චාත් යුධ සමයේ ගත වූ වසර කිහිපය තුළ නව ලේඛකයෝ නව ස්වරූපයන් විදහා දැක්වූහ. ඇලෙක්සැන්ඩර් ට්‍රොචි කෙනෙත් වයිට් , ස්කොට්ලන්තය අතහැර වාසය පිණිසත් තමන්ගේ වැඩ කටයුතු කිරීමටත් ප්‍රංශය බලා ගියහ. යුරෝපීය භාෂාවන් බොහෝ ගණනකින් කරන ලද කෘතීන් පරිවර්තනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඔව්හු ප්‍රසිද්ධියට පත් වුහ.
වෝල්ටර් ස්කොට් විසින් දිර්මත් කරන ලද ජේම්ස් හොග් යන රචකයා, ස්කොට්ලන්තිය ආගමික පසුබිමේ නිර්මානාත්මක භාවය ප්‍රයෝජනයට ගෙන නිෂ්පාදනය කළ ඔහුගේ විශිෂ්ඨ ද ප්‍රයිවට් මෙමොරිස් ඇන්ඩ් කන්ප්‍රේසන් ඔෆ් ද පස්ට්ෆයිඩ් සිනර්, ඩොපොලේ ගැන්ගර් තේමාව හදුන්වා දෙමින් පසුකාලින ශතවර්ස වල ද ස්‍ට්‍රේන්ජ් කේස් ඔෆ් ඩොක්ටර් ජැකලී ඇන්ඩ් හියිඩ් මගින් ඉදිරියට ගෙන ගිය බව පෙනේ. ගොග් ඔහුගේ සාහිත්‍යයට ගුරැ අරැත කෝ-චොයිස්වෙ යන ගැලික් ගැමි සංස්කෘතියේ සංකල්පයන් ඇදා ගත් බව සිතිය හැකිය.
හිල් චැඩ් ගර්ඩ් හා ලුවිස් ග්‍රැසික් ගිබ්ස් නවකථාකරුවා මෙම කාලය තුලදී ස්කොට්ලන්ත ජීවිතය තුල ඇති වු භාෂාමය ගැටළු අවධාරණය කළේ පිළිවෙලින් සිල්ව ඩාලිංස් හා ස්කොට් කොයර් වශයෙනි. ප්‍රධානීන්ගේ භාෂාව ඉංග්‍රීසි පන්නයෙන් වර්ධනය වීමත් සමඟ ඔවුන් කාර්මික ජවින ක්‍රමයට හුරුවිය.
ඇලෙක්සැන්ඩර් මැකෝල්, ඇලන්වොර්නර් සහ ග්ලාස්ගෝහි සිටිමින් නවකථා රචනය කළ සුහායිල් සාදි යනාදිහු 21 වෙනි ශත වර්ෂයේ කැපි පෙනෙන ශාස්ත්‍රීය සේවාවන්වලට දායක වූහ.
ස්කොට් විසින් රැස් කරන ලද ස්කොට්ලන්තිය මුද්‍රානාටකයක් වන ' ද එන්ට්‍රල්ස් ඔෆ් ද ස්කොට්ෂ් බෝඩර්' 1814 වේවර්ලි සමග නවකථා- රචක වෘත්තිය එලිදැක්වීමට පෙර, ප්‍රථම ඓතිහාසික නවකතාව ලෙස හැදින්විය. දේශප්‍රේමියෙක් ලෙස ඔහුගේ ප්‍රතිරෑපයට දායක වු 'රොබ් රෝයි' ස්කොට් විසින් රචනා කළ වෙනත් නවකථාවකි. හිස්ට්‍රි ඔෆ් ස්කොට්ලනඩ් ද ඔහු විසින් ලියන ලද්දකි. ඒම කාලයේ වැඩිම මුදලක් ඉපයු හා ජනප්‍රියම රචකයා ඔහු විය.
13 වන ශත වර්ෂයේදී ප්‍රංශ භාෂාව සාහිත්‍යමය භාෂාවයක් ලෙස විශාල දියුණුවක් ලැබීය. ස්කෝට්ලන්තයේ සිට පැමිණි සෙල්ටික නොවන පළමු ස්වභාෂා සාහිත්‍ය නිර්මාණය ය. මීට අමතරව ආතුරීයන් චක්‍රයේ ප්‍රංශ භාෂාවෙන් රචිත හා ස්කොට්ලන්තයෙන් පිටත පමණක් සංරක්ෂිත කෘතාන්තයන් ඇතැම් අධ්‍යාපනඥයන් විසින් ස්කොට් ලන්තයේ රචිත කෘතීන් ලෙස උගන්වනු ලැබෙයි.
16 වන සියවසේ දී හි ස්කොට් පරිවර්තවනයක් ලියුවේය. නැවත ගොඩනැගීමක් වන තෙක් ප්‍රංශ සාහිත්‍ය භාෂාවක් වන ස්කොට් භාෂාව කෙරෙහි බලපෑම් එල්ල කළේය. 16 හා 15 වන සියවස් වල දී රොබට් හෙන්රිස්න්, විලියම් ඩන්ඩා හා ඩේවිඩ් ලින්ඩ්සේ ස‍්කොට් සාහිත්‍යයේ ස්වර්ණමය යුගය මෙහෙය වුහ. ජොර්ජ් බැනටයින් විසින් මධ්‍යම ස්කොට් සමයේ බොහෝ කවි එක් රැස් කරන ලදී.
දහනව වන ශතවර්ෂයේ අග භාගයේ දී ස්කොට්ලන්තයේ ජනගහනය සීග්‍රයෙන් නාගරීකරණය හා කාර්මීකරණයට ලක් විය. කෙසේ වෙතත් පාඨකයාගේ කියවීමට ඇති කැමැත්ත වැඩි කරලීමට ටෝල්ටර් ස්කොට් උත්සාහ දැරීය. මිත්‍යා වලින් පිරි සීමාවක් නොමැති ස්කොටියානු භූමි දර්ශනයන්ගේ වික්‍රමාන්විත දස්කම් පිළිබඳ ලියැවුණු නවකථා දිරිමත් කලද, ජීවිත යථාර්තය නිරූපනය කරන තවත් නවකථා තිබිණ.
ප්‍රංශ භාෂාවට අමතරව ලතින් භාෂාව ද සාහිත්‍යමය භාෂාවකි. ප්‍රසිද්ධ උදාහරණයන් වන්නේ හා එය ගැස්ලෝ ජනතාවගේ ට එරෙහිව ලැබු විජයග්‍රහණයෙන් පිනායමින් රචිත කාව්‍යයන් ය. ස්කොට්ලන්තයේ මධ්‍යතන යුගයේ වැදගත්ම නිර්මාණය වන්නේ වීටා කොලොම්බේ වන අතර එය ද ලතින් භාෂාවෙන් රචනා කොට ඇත.
ස්කොට්ෂ් බැලේ සංස්කෘතිය 17 වන සියවස තෙක් විහිද පවති. මේවාට උදාහරණ ලෙස ෆැන්සින් හේම්ස් චයිල්ඩ් ගේ හා දැක්විය හැක. මේවාගේ අන්තර්ගත කවි ලෙස හා දැක්විය හැක.
17 වන සියවස ඉක්මයත්ම ස්කොට්ලන්තයේ ඇංග්ලිසියානුත්වය හිස ඔසවන්නට විය. මේ සමයේ බොහෝ වාචික බැලේ කෘති ලේඛන ගත කරන ලදී. මේ සමයේ රචකයන් ලෙස රොබර් සෙම්පිල් හා හා දැක්විය හැක.
පසු ගිය අවුරුදු කිහිපය තුළ සිට ‘කැනන්ගේට් හවුස්’ ප්‍රකාශන ආයතනය ක්‍රම ක්‍රමයෙන් දියුණු තත්වයට පත් වෙමින් තිබේ. එම ආයතනය විසින් සෑම යුගයකටම අයත් ස්කොට්ලන්ත සාහිත්‍ය කෘති ප්‍රකාශයට පත් කරමින් නව සාහිත්‍යකරුවන් උනන්දු කරනු ලබමින් සිටි.
ස්කොට්ලන්ත සාහිත්‍ය සම්ප්‍රදාය ගැහැණු කර්තෘවරුන්ගේ අදහස් වලටද දොරටු විවෘත කළේය. මෙහි පරමාර්ථය වුයේ අතීතයේ සිට මේ දක්වා ගැහැණුන් විසින් රචනා කරන ලද කෘතින් නැවත සළකා බැලීම තුළින් ඔවුන් ධෛර්යමත් කිරීමයි.
තවද එඩ්වින් මෝර්ගන් ‘ජාතික කවියා’ විරුදාවලිය ලත් එමෙන්ම නිල වශයෙන් පත්වීම් ලැබු කවියාද විය. ඔහු ලෝක සාහිත්‍ය කෘතින් පරිවර්තනය කළේය. ඔහුගේ කවිවලට වර්තමාන සිදුවීම් මෙන්ම දේශපාලනික ප්‍රශ්නද විෂය විය.
ඇලන් රැම්සේ , පැරණි ස්කොට්ලන්ත සාහිත්‍යය පුනරැදය හා ගැමි කාව්‍ය සදහා පැවති නව ප්‍රවනතාවය පිලිබද පදනමක් ස්ථාපිත කලේය. කාව්‍ය ස්වරෑපයක් ලෙස එය හර්බ් ස්ටැන්ක් විසින් වැඩි දියුණු කරන ලදි.
නව ලේඛකයින් සහ කවියන් ධෛර්යමත් කළ සහ කාණ්ඩ ප්‍රකාශයට පත් කිරීමත් සමග ස්කොට්ලන්ත ගේලික් සාහිත්‍ය ග්‍රන්ථ පළ කිරීමේ පුනර්ජීවයක් දැනට දක්නට ඇත.
1963 දෙසැම්බර් 01 වන දා උපත ලැබු අර්ජුන රණතුංග ආරම්භක අවදියේදී ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකු වු අතර වර්තමානය වන විට දේශපාලනඥයෙකු වෙයි.ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රිකට් ක්‍රිඩාව ආශ්‍රිත කටයුතු පාලනය කරන ප්‍රධාන ආයතනය වන ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනයේ ප්‍රධානියා වශයෙන්ද හෙතෙම කටයුතු කර ඇත.
අර්ජුන රණතුංග උපත ලැබුයේ කොළඹින් සැතපුම් 20 ක් පමණ උතුරු දෙසින් පිහිටා තිබෙන ගම්පහ නගරයේදී වේ. ඔහු සහ ඔහුගේ සොහොයුරන් ඔවුන්ගේ මව ගුරුවරයෙකු ලෙස සේවය කළ කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලැබීය. අර්ජුනගේ ක්‍රිකට් ජීවිතය පාසල ඇසුරින් ආරම්භ වු අතර එහි වර්ධනය ද පාසල ආශ්‍රිතවම සිදු විය. ඔහු තම පාසලෙහි කනිෂ්ඨ සහ ජ්‍යෙෂ්ඨ ක්‍රිකට් කණ්ඩායම් නියෝජනය කළ අතර ආනන්ද විද්‍යාලීය ජ්‍යෙෂ්ඨ ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ නායකත්වය වසර දෙකක් ඔහු විසින් දරණ ලදී.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ දුර්වල කණ්ඩායමක් ලෙස සැලකුණු නමුත් 1996 වසරේ ලෝක ශුරතා ක්‍රිකට් තරඟාවලිය තුල දී රණතුංගගේ නායකත්වය යටතේ වඩාත් ශක්තිමත්ම කණ්ඩායම ලෙස සැලකුණු ඔස්ට්‍රේලියානු කණ්ඩායම පරාජයට පත් කරමින් ශුරතාවදිනා ගැනීමත් සමග මෙම මතය සම්පුර්ණයෙන් වෙනස් විය. රණතුංග මෙම ජයග්‍රහණය සදහා පිතිකරුවෙකු සහ නායකයෙකු ලෙස විශාල කාර්යය භාර්යයක් ඉටුකල අතර මේත් සමගම ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම තවදුරටත් ලඝුකොට තැකීම සිදු නොවේ.
වමත් පිතිකරුවෙකු සහ ප්‍රයෝජනවත් දකුණත් මදවේග පන්දු යවන්නෙකු වන අර්ජුණ 1981 වසරේදී තම ප්‍රථම පළමු පෙළ ක්‍රිකට් තරඟයට සහභාගි වු අතර ඒ වන විට ඔහුගේ වයස අවුරුදු 18 ක් විය. මින් වසරක් පසු ඔහු ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ මංගල ටෙස්ට් තරඟයට සහභාගි වීමේ අවස්ථාව හිමිකරගන්නා අතර එම තරගයේදී ශ්‍රී ලංකාව සදහා වාර්තා වු පළමු අර්ධ ශතකය ද ඔහු විසින් වාර්ථා කරන ලදී.
කාලයත් සමග 1988 වසරේදී රණතුංග ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ නායකත්වයට පත් වු අතර එතැන් පටන් වසර 11 ක කාලයක් නායකත්වය දරමින් තම කණ්ඩායම ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ඉතිහාසයේ වඩාත් සාර්තකම අවධිය කරා ගෙන ගියේය. ඔහු ඉතා දක්ෂ උපායශීලි ක්‍රිඩකයෙකු ලෙසත් හැම විටම තම සහෝදර ක්‍රීඩකයින් ආරක්ෂා කර ගන්නා නායකයෙකු ලෙසත් ප්‍රසිද්ධියට පත්විය.
ලෝක ශුරතා ක්‍රිකට් තරගාවලියක අවසාන් තරඟයේදී තම කණ්ඩායම සදහා ජයග්‍රාහි ලකුණ රැස්කළ ක්‍රීඩකයන් දෙදෙනාගෙන් එක් අයෙකු ලෙසද රණතුංග සැලකිය හැක. අනෙක් ක්‍රිඩකයා වන්නේ ඔස්ට්‍රේලියානු ක්‍රීඩක ඩැරන් ලීමන් වේ. (මීට හේතුව ලෝක ශුරතා අවසන් තරඟයකදී ලකුණු හඹා ගොස් ජයග්‍රහණය කිරීමට සමත්ව ඇත්තේ කණ්ඩායම් දෙකක් පමණක් වීම නිසයි.)
1999 වසරේදී ලෝක ශුරතා තරඟාවලියේ ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම දැක්වු දුර්වලතා හේතුවෙන් රණතුංගට න‍ායකත්වය අහිමි වු නමුත් එම වසරේ විස්ඩන් ක්‍රිකට් ක්‍රිඩකයන් ලෙස නම් කෙරුණු ක්‍රීඩජකයන් 5 දෙනා අතරට ඔහුද අයත් විය. රණතුංග 2001 වසරේදී ක්‍රිකට් ක්‍රිඩාවෙන් සමුගන්නා ලදී.
ඔහු චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග නායකත්වය දැරූ පොදුජන එක්සත් පෙරමුණ ඔස්සේ දේශපාලනයට පිවිසි අතර පසුව ඔහු නියෝජ්‍ය සංචාරක ඇමති පදවියට පත්විය.මේවන විට වරාය හා නාවික අමාත්‍ය දූරයේ කටයුතු කරමින් සිටී.
තවත් විශේෂත්වයක් වන්නේ රණතුංග ඔස්ට්‍රේලියානු ක්‍රිකට් කණ්ඩායම දැඩි ලෙස විවේචනය කිරීමයි. ඒ අතරින් ද ඔහු සහ ෂේන් වෝන් අතර පැවති උණුසුම් කාරි තත්ත්වය විශේෂ වෙයි.
භාග්‍යවත් සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ සැම බෞද්ධයෙකු විසින්ම දැකබලා පහන් සංවේගය උපදවාගෙන වන්දනා මාන කලයුතු පුජනීයවූ භුමි හතරක් පිළිබඳව පරිනිර්වාණ සුත්‍රයෙහි අනුදැන වදාරා ඇත.
සිද්ධාර්ථ බෝසතානන්ගේ උත්පත්තිය සිදුවුන ඒ අසිරිමත් ලුම්බිණිය එයින් එකකි. බෝසතානන් වහන්සේ සියලු කෙලෙසුන් නසා සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පත්වූ අසම සම බුද්ධගයා පිංබිම, ලෝසතුන්ගේ විමුක්තිය උදෙසා උන්වහන්සේ විසින් ප්‍රථම ධර්ම දේශනාව සිදුකළ මිගදායේ අවිඳු අඳුර දුරැකළාවූ ඉසිපතනාරාමය සහ මහා කාරුණිකයාණන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිදුවූ කුසිනාරා නුවර මල්ල රජ දරුවන්ගේ සාල වනය අනෙක් සිද්ධස්ථාන වෙයි.
සිද්ධාර්ථ කුමරුන් අවුරුදු 29 දක්වා හැදුනේ වැඩුනේ මෙම ප්‍රදේශයෙහිය. කපිලවස්තු නගර සභා ප්‍රදේශයේ සිට කි.මි.25 ක් නැගෙනහිර දෙසින් මෙම ප්‍රදේශය පිහිටියේය. “කපිලවස්තු” යනු මෙම ප්‍රදේශයේ නම වූවා සේම යාබද දිස්ත්‍රික්කයේද නමයි. මයා දේවී විහාරය ඇතුලු බොහෝ විහාර ගණනාවක් මෙහි වෙයි. මෙයින් බොහොමයක් වර්තමානයේ ප්‍රතිසංස්කරණය වෙමින් පවති. පුෂ්කරණි පොකුණ සහ කපිල වස්තු මාළිගයේ නටබුන්ද ලුම්බිණියෙහි දක්නට ලැබේ.
කිසියම් ද්‍රව්‍යයක සම්මත භෞතික තත්ව යනු එම ද්‍රව්‍යයේ භෞතික තත්වය හා බැදී පවතින ගුණයක් වන තාප ගතික ලක්ෂණ එන්තැල්පි, එන්ට්‍රෝපිය හා නිදහස් ගිබ්ස් ශක්තිය වැනි පරාමිතීන් තීරණය කිරීම සදහා යොදා ගන්නා භෞතික තත්වයයි. උදා - සම්මත තත්වයන් යටතේ මූලද්‍රව්‍යයක උත්පාදන එන්තැල්පිය ශූන්‍ය වේ.
කිසියම් ද්‍රව්‍යයක සම්මත භෞතික තත්ව අභිමත පරිදි තෝරාගත් ශූන්‍ය නොවන අගයක් වන අතර එය ස්වාභාවිකව පවතින රාශියක් නොවේ.