polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
රජ කරන රැජිනක ස්වෛරී බලයන්ට හිමිකම් කියන්නී ය. වල්ලභ රැජිනක සිය සැමියාගේ පදවි නාමවලට හිමිකම් කියන නමුත්, සිය සැමියාගේ ස්වෛරීභාවය භුක්ති විඳින්නේ නැත. සාමාන්‍යයෙන් රජ කරන රැජිනකගේ සැමියා සිය භාර්යාවගේ පදවිය, තත්ත්වය හෝ ස්වෛරීභාවයට හිමිකම් නොකියයි. කෙසේනමුත් වල්ලභ රජ සංකල්පය අධ්‍යතන හෝ සම්භාව්‍ය යුගවල දී නොඇසූවකි.
20වන සියවසේ අග කාලයේ සහ 21වන සියවසේ මුල් කාලයේ ස්වීඩනය, නෝර්වේ, බෙල්ජියම්, නෙදර්ලන්තය, ඩෙන්මාර්කය, ලක්සම්බර්ග් සහ එක්සත් රාජධානිය විසින් සිය පණත් පරම ජන්මාධිකාරිත්වය මත පදනම්ව සංශෝධනය කොට ඇත. ඇතැම් අවස්ථාවල දී නීතිය පැනවෙන සමයේ පෙළපතෙහි වූ ජනයාගේ ජීවිත කාලය තුළ මෙම වෙනස්කම් ක්‍රියාවට නොනැංවේ.
වර්තමානයේ ජපානයේ කපුරු සිහසුන කාන්තාවන්ට අකැප වුව ද, ජපන් ඉතිහාසය පුරා රජ කරන අධිරාජිනියන් අට දෙනකු සිට ඇත. මේ නිසා සිංහලෙන් "රජ කරන අධිරාජිනිය" යැයි භාවිතා කළ හැකි ජොසෙයි තෙන්නෝ යන ජපන් භාෂා වදන මේ සඳහා භාවිතා වේ. කෝගෝ යන්න වල්ලභ අධිරාජිනියන් සඳහා යෙදේ.
2011දී, පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රාජධානි 16ක් එක්ව පුරුෂ-අභිරුචි ප්‍රථමජන්මාධිකාරීත්ව පාලනය ඉවත් කිරීමට එකඟ වී ඇත. සුදුසු ව්‍යවස්ථා සම්පාදනයක් පැමිණි විට, මෙමගින් අර්ථ ගැන්වෙන්නේ විලියම් කුමරුන්ට පළමුව දියණියක වුවහොත්, ඔහුගේ බාල පුත්‍රයා ඔහුගේ උරුමකරු නොවන බවයි.
ජුදා රාජධානියේ ඩේවිඩික රජවරුන් අතර ඇතලියා නම් තනි රජ කරන රැජිනක පිළිබඳ තොරතුරු හමුවේ. නමුත් හීබෲ බයිබලය ඇය සිහසුන පැහැරගත්තකු ලෙස ඍණාත්මක අයුරින් සලකා ඇත. පුසකාලීනව හැස්මෝනියානු රැජිනක වූ සැලෝමි ඇලේකසැන්ඩ්‍රා අතිශයින් ජනප්‍රිය විය.
ළමයි ආරම්භකාලයේදි ඉගෙනුම ලබන්නේ ද්විතික අංශයෙන් වෙන්ව පවතින ප්‍රාථමික අංශයෙදීය.එහි ළමයින් 1000ක් පමණ ගුරුවරුන් 60 දෙනෙකුගෙන් පමණ මෙහෙවනු ලබයි. ප්‍රථමික අංශයෙ පන්ති කාමර, පුස්තකාලයක, පරිගණක විදයාගාර ,චිත්‍ර හා සංගීත උගන්වන පන්ති කාමර ඇත. ප්‍රාථමික අංශයේ ළමයින්ටද බාල දක්ෂ, කැඩෙට් සහා ක්‍රිකට්,පැසිපන්දු,පහිනුම්ක්‍රිඩා සහ පෙරදිග මෙන්ම අපරදිග තූර්යවාදන කණ්ඩායම් වලට සහභාගී වීමේ අවස්ථාව හිමිවේ.
මෙම අංශය ප්‍රධාන ගොඩනැගිලි දෙකකින්ද, පන්තිකාමර හතලියකින් පමණද, පුස්තකාලයක් හා භාෂා මාධ්‍යස්ථානයකින්ද සමනිවිතය.මෙහිද බටහිර තූර්යවාදන කණ්ඩායමකින්ද,අපරදිග තූර්යවාදන කණ්ඩායමකින්ද, ගීතිකා කණ්ඩායමක්ද සහ බාලදක්ෂ කණ්ඩායමක් තිබේ.එමෙන්ම උත්සව කටයුතු සදහා සහ පාසලෙහි විනය පාලනයට සදහා සිසුන් 20ගෙන් සමන්විත ශිෂ්‍යනායක මණ්ඩලයක්ද මෙහි ඇත.
මෙය ශ්‍රීලංකාවේ පැරාණිතම කතෝලික පාසල වන අතර 1865 වසරේදි බෙනදික්ටයින් මිෂනාරිවරුන් විසින් ගොඩනගන ලදි. ආරම්භයේදි පන්ති කාමර කිහිපයක් හා සුළු කාර්යමණ්ඩලයකින් මෙය සමන්විතවී ඇත.1868දි මෙහි පාලන කටයුතු ඩිලාසල් සහෝදරවරුන් යටතට ගෙන ඇත. එතන් සිට මෙය ඩිලාසාල් සහෝදරවරුන් ව්සින් මහෙවනු ලබයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ කොලඹ කොටහේන ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති රෝමානු කතෝලික පාසලකි.මෙම පාසල 1865 වර්ශයේ ගොඩනගන ලද අතර එය එවකට පාලනය කරන ලද්දේ ගරු.හෙන්රි දිසානායක සහෝදරතුමන් විසිනි.මෙම පාසල ශ්‍රීලංකාවේ ප්‍රමුකතම පාසලක් වන අතරම මෙය ශ්‍රීලංකාවේ පැරාණිතම කතෝලික පාසලයි.මෙම පාසල අවරුදු 150 වඩා පැරණි ඉතිහාසයකට හිමිකම් කියයි.
මෙහි ගොඩනැගිලි අතරට ප්‍රධාන ශාලාව,ගරු.ජේම්ස් සහෝදරතුමා, ගරු.ඇලෙක්සැන්ඩර් සහෝදරතුමා සහ ගරු.ලූක් සහෝදරතුමා නමින් නම්කර ඇති ගොඩනැගිලි,පුස්තකාලය,පරිගණක විදයාගාර දෙක,දේශන ශාලාව,භෞතික විද්‍යා,රසායනික විද්‍යා,ජීව විද්‍යා විද්‍යාගාර, සංගීත හා චිත්‍ර පන්තිකාමර තුන භාෂා මාධ්‍යසථානය අයත් වේ.
මෙම පාසලෙහි ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩාගාරයක් හා ක්‍රීඩා විවේකාගාරයක් ඇති අතර විදුහලේ ක්‍රීඩාපිටිය පිහිටා ඇත්තේ බ්ලුමැන්ඩල් වීදියේය. ක්‍රිකට් සදහා ක්‍රීඩාතණතිලි, රගර්, පාපන්දු හා හොකී ක්‍රීඩා සදහා අවශ්‍ය ක්‍රීඩාපිටි පහසුකම් මෙන්ම මළලක්‍රීඩා සදහා පහසුකම්ද එම ක්‍රීඩාපිටියේ ඇත.
ගරු.බෙනඩික් බොනවිස්ටා සහෝදරතුමා විසින් මෙහෙවනු ලබන ප්‍රථමික අශය දිවීතීක අංශයෙන් වෙන්ව පවතී.මෙහි 60දෙනකුගෙන් පමණ සමන්විත ගුරු කාර්යමණ්ඩලය විසින් සිසුන් 1000 පමණ අධ්‍යාපනය, ,ක්‍රීඩා,චිත්‍ර හා සංගීත කටයුතු සලස්වයි.
ගරු.ඔස්ටින් ඇන්තනී සහෝදරතුමා,ග්ලාස්ටියන් ඔලිවර් සහෝදරතුමා,ඇල්බැන් පැට්රික් සහෝදරතුමා,ඇතන්ස් චාර්ල්ස් සහෝදරතුමා,ඔස්මන්ඩ් ග්‍රේගරි සහෝදරතුමා,ග්‍රැන්විල් සහෝදරතුමා සහ ඇන්සෙල්ම් කැලිස්ටස් සහෝදරතුමා මෙහි සිටි විදුහල්පතින් කිහිපදෙනෙකුවේ.
සෑම අංශයකම දක්ෂයතා පෙන්වන හා පාසලෙහි උන්නතිය උදෙසා කැපවන සිසුන් 50දෙනකුගෙන් සමනිවිත ශිෂ්‍යනායක මණ්ඩලය මෙහි ඇත. ඔහුන් ප්‍රධාන උත්සවවලට,ප්‍රධාන රැස්විම්වලට සහ පාසලෙහි විනය පාලනයට උපකාරවේ
පැසිපන්දු ක්‍රීඩාපිටියකින් සමන්විත ලංකාවේ ප්‍රථම ප්‍රථමික අංශයට හිමිකම් කියන මෙහි මිට අමතරව මේසපන්දු,ටෙනිස්,ක්‍රිකට් සහ පිහිනුම් යන ක්‍රිඩාද ඇත.
බෙක්ජේහි කිරුළ. සෙන්ටිමීටර 30.7 උසැති ශීර්ෂ පළඳනා ආභරණ යුගලක්, මුල්කාලීන 6වන සියවස . මුර්යොං රජුගේ සොහොන්ගැබෙන් හමු විය. ගොංජු-සි, චුංචොංනම්-දෝ.
එබ්බවූ විලෝ, උණ, නෙළුම්, පන් සහ මැන්ඩරින් තාරා මෝස්තර සහිත සෙලඩන් කුණ්ඩිකාව, ගන්සොං කලා කෞතුකාගාරය, සෝල්
ජොසොන් රාජවංශය ස්ථාපනයට සිදුකළ විශිෂ්ට සේවාව වෙනුවෙන් සිම් ජිබෙක් හට පිරිනැමූ ප්‍රශංසාත්මක සහතිකය, දොං-ආ විශ්වවිද්‍යාලය, බුසන්
රත්රන් කර්ණාභරණ යුගළක්, පැරණි සිල්ලා යුගය . පුබුදොං සොහොන්ගැබෙන් හමු විය; පෝමුන්-දොං, ග්යොංජු, උතුරු ග්යොංසං පළාත.
පැරණි සිල්ලා යුගයට අයත් අසුපිට නැගි සෙබලකුගේ හැඩය සහිත කාශ්ම බඳුනක්; උතුරු ග්යොංසං පළාතේ, ග්යොංජු නගරයේ, නෝසෝ-දොංහි ග්‍යුම්න්‍යොං-චොංවලින් හමු විය.
අවලම්බ සහිත රත්රන් සහ ජේඩ් කිරුළ, පැරණි සිල්ලා යුගය, දිව්‍යමය අශ්ව සොහොන්ගැබ , හ්වංනම්-දොං, ග්යොංජු නගරය, ග්යොංසංබුක්-දෝ
අවලම්බ සහිත රන් සහ ජේඩ් කිරුළ, පැරණි සිල්ලා යුගය, හ්වංනම්තේචොං සොහොන්ගැබෙන් හමු විය. මෙම කිරුළ 2005 සිට කොරියාවේ ජාතික කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත. නමුත් එහි හිමිකාරීත්වය ග්යොංජු ජාතික කෞතුකාගාරය සතුව පවතියි.
සෙන්ටිමීටර 120ක් දිගැති අවලම්බ සහිත රත්රන් සහ ජේඩ් බඳපටිය, පැරණි සිල්ලා යුගය; හ්වංනම්තේචොං සොහොන්ගැබේ උතුරු ගොඩැල්ලෙන් හමු විය. ග්යොංජු නගරය, ග්යොංසංබුක්-දෝ.
කොළ-නිල් වීදුරු කොතලය, සෙන්ටිමීටර 25ක් උසැති ය. , පැරණි සිල්ලා යුගයට අයත් ය. හ්වංනම්දේචොං සොහොන්ගැබේ දකුණු ගොඩැල්ලෙන් හමු විය. ග්යොංජු, ග්යොංසංබුක්-දෝ.
බුක්හන්සන් ස්මාරකය; සිල්ලාහි ජින්හ්‍යුං රජුගේ බුක්හන්සන් දේශසීමා පරීක්ෂාව අනුස්මරණය කෙරේ; කොරියාවේ ජාතික කෞතුකාගාරය, සෝල්.
ග්යේයු චක්‍රීය වර්ෂයේ අභිලේඛනය සහිත ත්‍රිත්ව අමිතාභ බුද්ධ ප්‍රතිමාව සහ පිරිවර ඇතුළු බෞද්ධ රූ 28, චොංජු
ඉන්වංජේසෙක්දෝ, ඉන්වංසන් කන්දේ වර්ෂාවකින් පසු පිරිසිදු කිරීම, ජොං සොන්ගේ සිතුවමකි, හෝඅම් කලා කෞතුකාගාරය, යොන්ගින්
චොන්ගුන්ග්යෝ සහ ‍බේගුන්ග්යෝ පාලම්, බුල්ගුක්සාහි පිවිසුම වෙත දිවෙන ද්විත්ව-කාණ්ඩ ආරෝහණය සහ පාලම, ග්යොංජු
යොංගා යුගයේ සත්වන වර්ෂයේ අභිලේඛනයක් සහිත සිටි රන් ආලේපිත ලෝකඩ බුද්ධ ප්‍රතිමාව, කොරියාවේ ජාතික කෞතුකාගාරය, සෝල්
බොහෝ ජාතික වස්තූන් ජනප්‍රිය සංචාරක ආකර්ෂණ ස්ථාන සහ ප්‍රදර්ශන අංග ද වේ. මෙයට උදාහරණ වශයෙන් ජොංමියෝ රාජකීය පාරම්පරික ආශ්‍රමය, බුල්ගුක්සා විහාරය, සොක්ගුරාම් ගුහාව, සහ හේඉන්සාහි ත්‍රිපිටක කොරියානා ග්‍රන්ථය වැනි වස්තූන් දැක්විය හැක. 2017 ජනවාරි වන විට, මෙම ලැයිස්තුවේ එකිනෙකට වෙනස් සංලේඛ 320ක් ඇතුළත් විය. ඉන් ඇතැම් ඒවා උප-සංලේඛ ගණනාවකින් ද සමන්විත විය. මෙම වස්තූන් අංකනය කොට ඇත්තේ ඒවා නම් කළ අනුපිළිවෙලට මිස ඒවායේ තනි තනි වටිනාකම සලකා නොවන බව සලකන්න.
ජාතික වස්තුවක් යනුවෙන් හැඳුන්වනු ලබන්නේ සිය රට සඳහා විශේෂිත කලාත්මක, සංස්කෘතික සහ ඓතිහාසික වටිනාකමක් සහිත යැයි දකුණු කොරියානු රජය විසින් හඳුනාගෙන ඇති ස්පර්ශ වස්තුවක්, කලාකෘතියක්, අඩවියක්, හෝ ගොඩනැගිල්ලකි‍. මෙම නාමය, සංස්කෘතික උරුම කමිටුවේ විචාරණයකින් පසුව පනවන ලද සංස්කෘතික උරුම ආරක්ෂණ පනත යටතේ සංස්කෘතික උරුම පාලන මණ්ඩලයේ පරිපාලකයා විසින් නියම කරන ලද රාජ්‍යය වෙනුවෙන් නම් කරන ලද උරුම ප්‍රභේද කාණ්ඩ අටෙන් එකක් ද වේ.
ක්‍රි.පූ. 200-100 අතර කාලයට අයත් යැයි ඇස්තමේන්තු කොට ඇති ලෝකඩ පුරාවස්තු; සීනු අටක් සහිත ලෝකඩ ගිගිරියක් සහ 14.5 විෂ්කම්භය සහිත ලෝකඩ කැඩපතක්. ජොල්ලානම්-දෝහි හ්වාසුන් ප්‍රාන්තයේ තේගොං-රිවලින් හමු විය. වර්තමානයේ ග්වංජුහි ග්වංජු ජාතික කෞතුකාගාරයේ තැන්පත් කොට ඇත.
ග්යේමි චලන ලෝහ මුද්‍රණ ක්‍රමය ආධාර කරගනිමින් මුද්‍රිත සොංජෝප්යෝජොන්චොංන්‍යු, සෝල් ජාතික විශ්වවිද්‍යාලය, සෝල්
සම්යං-දොංහි රන් ආලේපිත ලෝකඩ සිටි අව‍ලෝකිතේශ්වර බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමාව, කොරියාවේ ජාතික කෞතුකාගාරය, සෝල්
කොරියානු සංස්කෘතික වස්තූන් පිළිබඳ පළමු ලැයිස්තුව නිර්මාණය කරන ලද්දේ 1938 ජපන් යටත් විජිත පාලන සමයේ කොරියාවේ ආණ්ඩුකාර-ජනරාල්වරයා විසිනි. මෙය "ජොසොන් රාජවංශ වස්තූන් පනත" හා සමගාමීව නිර්මාණය කිරීම සිදු විය.
හ්යේවොන් පුංසොක්දෝ, සින් යුන්බොක් විසින් සිතුවම් කරන ලද ප්‍රභේදයේ පත්‍ර තිහකින් යුත් ඇල්බමය, ගන්සොං කලා කෞතුකාගාරය, සෝල්
මේ හැරුණු විට දකුණු කොරියාවේ ජීවමාන ජාතික වස්තුව යනුවෙන් හඳුන්වන තවත් උරුම ප්‍රවර්ගයක් ඇති අතර, එමගින් අදහස් වන්නේ අස්පර්ශ සංස්කෘතික දේපළවල භාරකරුවන් හෝ පවත්වාගෙන යන්නන් ය.
'දිව්‍යමය අශ්ව' සිතුවමක් සහිත සෑදල පියනක්, දිව්‍යමය අශ්ව සොහොන්ගැබ තුළිනි, කොරියාවේ ජාතික කෞතුකාගාරය, සෝල්
එතැන් සිට මෙම ලැයිස්තුවෙහි සංශෝධන ගණනාවක්ම සිදු විය. වඩාත් මෑතක දී, එනම් 2004දී මෙම ලැයිස්තුවෙහි එවැනි සංශෝධන සිදු විය.
වයස 18දී උත්තරීතර සඳඑළිය කෙටිකතා සංග්‍රහය පළකරමින් සාහිත්‍ය ලෝකයට පිවිසෙන ඔහු 1967 වසරේ දී දැති රෝදෙන් උපන් බුදුන් නම් ආන්දෝලනාත්මක කෙටිකතා සංග්‍රහය රචනා කිරීමෙන් ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. කාර්මික බුදුවරයකු ලාංකීය සමාජයට ඇවැසි ය යන අදහස දෙමින් ලියැවුණු එය රජය විසින් තහනම් කෙරුණි.මෙය ලංකාවේ තහනමකට ලක් වූ මුල් ම කෘතිය යි. ඔහුගේ බොහොමයක් කෙටිකතා සහ නවකතා තුළ අධිතාත්විකවාදී සහ මායායථාර්ථවාදී ලක්ෂණ දැකගත හැකි ය.
1940 පෙබරවාරි 2 දිනකැලණියේ දීඋපත ලැබී ය. එකල කුඩා බුත්ගමුවේ පිහිටි රජයේ ඉංග්‍රීසි මිශ්‍ර පාඨශාලාවෙන් ඉගෙනුම ලැබී ය. උසස් පෙළ සදහා දර්ශනය විෂය හැදෑරූහෙතෙම පසුව පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් එම විෂය සදහා බාහිර උපාධියක් ලබා ගත්තේ ය. රජයේ මුද්‍රණාලයේ ආධුනිකයකු වශයෙන් වෘත්තීය ජීවිතය ඇරඹී ය. කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ චීන පිළේ සාමාජිකයෙකු ලෙස වාමාංශික දේශපාලනයෙහි ද නිරත විය.
මෙම දේවාලය ඉදිවූ නිශ්චිත දිනයක් නොදනියි. නමුත් ගෘහනිර්මාණ ලක්ෂණ අනුව මෙම දේවාලය ක්‍රි.ව. 10වන සියවසේ ඉදිවන්නට ඇතැයි අනුමාන කෙරේ. මෙම දේවාලය රේඛා දියුල් ලක්ෂණවලින් යුක්ත ය. වර්තමානයේ ද පූජා කටයුතු සඳහා භාවිතා වන මෙම දේවාලය ජීවමාන දේවාලයකි. එහි ශිවරාත්‍රී, සංක්‍රාන්ති සහ කාර්තික පූර්ණිම වැනි ආගමික උත්සව සැමරීම සිදු කෙරේ.
උළුවහු කණු තනි සිරස් ලියවැල් තීරුවකින් අලංකාර කොට ඇත. ලලාටබිම්බ කොටසේ නෙළුමක් මත ලලිතාසනයෙක් හිඳගත් ගජලක්ෂ්මී දෙවඟනගේ රුවක් වේ. උළුවහු කණුවේ පාදමේ ද්වාර පාල නිකේතනයක් වේ. මෙහි ශෛවීය ද්වාරපාල රූ දැකගත හැකි අතර, ඔවුන් ත්‍රිශූල දරා සිටියි. මෙහි වම්පස උළවහු කණුව අලුත්වැඩියා කළ එකක් වන අතර, එය චාම් ය.
මෙම දේවාලයේ උපරි ව්‍යූහයේ පිපිරීම් වර්ධනය වී ඇති අතර, එහි දකුණු සහ බටහිර පැතිවලට අර්ධ ලෙස හානි සිදුවී ඇත. සහ මූල්‍ය කොමිසමේ ප්‍රදානයන් අනුව ප්‍රාන්ත පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව මගින් මෙහි ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු සිදු කොට ඇත.
මෙම දේවාලය නැගෙනහිර, බටහිර සහ උතුරු පැතිවලින් පෞද්ගලික නිවාස ගොඩනැගිලි සහ වෙළඳ සංකීර්ණයෙන් වටවී ඇති අතර, දකුණින් මාර්ගයෙන් ද වටවී ඇත. දේවාලය නැගෙනහිරට මුහුණලා පිහිටයි.
විෂ්ණු දෙවියන්ගේ සූකර වේශයෙන් පෙනී සිටියේ හිරන්‍යාක්ෂ නැමැති රාක්ෂසයා පරාජය කීරීමටයි. හිරන්‍යාක්ෂ විසින් පෘථිවිය නතු කරගෙන එය විශ්වීය සාගරයේ පත්ළ යනුවෙන් විස්තර වන ප්‍රදේශය කරා රැගෙන ගියේ ය. අනතුරුව වරාහ සහ හිරන්‍යාක්ෂ අතර යුද්ධයක් ඇති වූ අතර, එය වසර දහසක් පමණ පැවතියේ ය. එයින් ජය ගැනීමට වරාහ සමත් විය. විශ්වීය සාගරයෙන් පෘථිවිය සිය දළ දෙක අතර රඳවා ගෙන පැමිණි වරාහ එය විශ්වය තුළ පැවතිය යුතු ස්ථානයෙහි ස්ථාපනය කරවී ය. සිය අවතාරය තුළ විෂ්ණු පෘථිවි සමග විවාහ වේ.
ඛජුරාහෝවේ වරාහ දේවාලය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ විෂ්ණු දෙවියන්ගේ සූකර අවතාරයක් ලෙස සැලකෙන වරාහගේ දැවැන්ත ඒක ශිලා ප්‍රතිමාවක් මැදි කොට තැනූ හින්දු දේවාලයකි. මෙම දේවාලය තුළ වරාහ සම්පූර්ණයෙන්ම සත්ත්ව ස්වරූපයෙන් යුතුව දක්වා ඇත. මෙම දේවාලය පිහිටියේ ඛජුරාහෝ ස්මාරක සමූහයේ බටහිර දේවාල සංකීර්ණය තුළ ය. 1986දී යුනෙස්කෝව විසින් ඛජුරාහෝ දේවාල සංකීර්ණය ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස නම් කරන ලදී. ඛජුරාහෝ යනු ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ඡතර්පූර් දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි කුඩා ගම්මානයකි.
වරාහ නිරූපණය කොට ඇත්තේ සම්පූර්ණයෙන්ම සත්ත්ව වේශයෙන් හෝ මිනිස්-සත්ත්ව විලාසයෙනි. මිනිස්-සත්ත්ව විලාසයෙන් නිරූපණයේ දී සූකරයකුගේ හිසක් සහ මිනිස් සිරුරක් සහිතව නිරූපණය කිරීම සිදු විය. එම ස්වරූපයේ දී ඔහුට අත් සතරක් සහිත වූ අතර, ඉන් දෙකකින් චක්‍රයක් සහ සක් ගෙඩියක් දරා සිටියි. අනෙක් අත් යුගළෙන් සෙංකෝලයක්, අසිපතක් හෝ නෙළුම් මලක් හෝ ආශිර්වාද ස්වරූපයෙන් යුතු මුද්‍රාවක් නිරූපණය කිරීම සිදු විය. වරාහයාගේ හිසෙහි දළ දෙක අතර පෘථිවිය රඳවා තිබෙනු දැකගත හැක.
උස් වූ වේදිකාවක් මත ඉදි කළ වරාහ දේවාලය සරල සහ චාම් ස්වභාවයක් ගනියි. මෙහි ඉහළට යත්ම ක්‍රමයෙන් කුඩා වන පේසාවලින් යුත් පිරමිඩාකාර පියස්සක් සහිත ආයත මන්ඩපයක් ද්කනට ලැබේ. මෙම පියස්ස චාම් කුළුණු දාහතරක් මත ගොඩනගා තිබේ. දේවාලය සම්පූර්ණයෙන්ම ගොඩනගා ඇත්තේ වැලිගල් පාෂාණයෙනි.
වරාහ දේවාල ගොඩනැගිල්ල ඉන්දියාවේ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස සැලකෙන ඛජුරාහෝ ස්මාරක සමූහයේ ස්මාරක අතුරින් එකකි. මෙය ක්‍රි.ව. 900-925 අවට කාලයට අයත් යැයි විශ්වාස කෙරේ. දේවාල සංකීර්ණය ඇතුළත වරාහ දේවාලය පිහිටියේ ලක්ෂ්මී දේවාලයට යාබදව සහ ලක්ෂ්මණ දේවාලයට මුහුණලා ය.
හින්‍දු දේවතාවෝ හින්‍දු ආගමේ දෙවිවරුන් ය. හින්‍දු ආගමේ විවිධ සම්ප්‍රදායන් තුළ දේව‍ත්‍වය සඳහා වන විවිධ පද වෙනස් වන අතර ඒවාට දේවා, දේවි, ඊශ්වර, ඊශ්වරී, භගවාන් සහ භගවතී ඇතුළත් වේ.
පුරාණ හා මධ්‍යතන යුගයේ හින්‍දු ආගමේ ග්‍රන්‍ථවල මිනිස් සිරුර දෙවොලක් ලෙස විස්තර කර ඇත.දෙවිවරුන් එහි වාසය කරන කොටස් ලෙස විස්තර කර ඇත. බ්‍රාහ්මණ හින්‍දු භක්තිකයන්, සදාකාලික හා සෑම ජීවියෙකු තුළම විශ්වාස කරන ආත්ම හා සමාන හෝ සමාන ස්වභාවයක් විස්තර කර ඇත.කෙසේ වෙතත් හින්‍දු ආගමේ දෙවිවරුන් එහි සම්ප්‍රදායන් තරම්ම විවිධාකාර වේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ නව ව්‍යවස්ථාව යටතේ අග්‍රාමාත්‍යවරයා කැබිනට් මණ්ඩලයේ ප්‍රධානියා වූ අතර නියෝජය ජනාධිපති ධූරයද හොබවන ලදී. ජනාධිපතිවරයා තනතුරේ ‍රැදී සිටියදී මිය ගියහොත් නව ජනාධිපතිවරයෙක් පත් කිරීම සදහා නැවත ජනමත විචාරණයක් පවත්වන තුරු අග්‍රාමාත්‍යවරයා ජනපති ධූරයේ වගකීම හොබවනු ලබයි. 1993 දී ජනාධිපති ව සිටි රණසිංහ ප්‍රේමදාස හදිසියේම ඝාතනය කල අතර ඩිංගිරි බණ්ඩා විජේතුංග ජනාධිපති ධූරය සදහා පත් විය.
1972 දී රට නිදහස් ස්වයිරී ස්වාධීන ජනරජයක් ලෙස හැදින්වූ අතර මෙතැන් සිට මෙම තනතුර ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍ය ලෙස හදුන්වන ලදී. වෙළඳ සහ රාජ්‍ය ආරක්ෂාව පිළිබද අමාත්‍ය ධූරයද 1977 දක්වා අග්‍රාමාත්‍යවරයා විසින් උසුලන ලදී. ජේ.ආර්.ජයවර්ධන බලයට පත්වීමත් සමග මෙම අමාත්‍ය ධූරය ආරක්ෂක අමාත්‍ය ධූරය සහ විදේශ කටයුතු අමාත්‍ය ධූරය ලෙස වෙන් වෙන් වශයෙන් ස්ථාපිත කරන ලදී.
1978 දී ජේ.ආර්.ජයවර්ධන අග්‍රාමාත්‍යවරයා විසින් ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයක් කරන ලදී. මෙහිදී විධායක ජනාධිපති ධූරය හදුන්වා දුන් අතර අග්‍රාමාත්‍යවරයාට පවතින බලතල අඩු විය. ඉන්පසුව රජයේ ප්‍රධානියා විධායක ජනාධිපතිවරයා වූ අතර අග්‍රාමාත්‍ය ධූරය සාමාන්‍ය තනතුරක් බවට පත් විය.
මෙය සප්තරථ සැලැස්මෙන් යුත් අතර, අනුරථ පාගය නෙළුම් මෝස්තරවලින් අලංකාර කො‍ට ඇත. ප්‍රදේශවාසීන් විශ්වාස කරන්නේ මෙම දේවාල ගංග රාජවංශය සමයට අයත් බවයි. ශිවරාත්‍රී, සංක්‍රාන්ති, චන්දන උත්සව්, කාර්තික-පූර්ණිම, ජලාභිෂේක ඇතුළු උත්සව ගණනාවක් මෙම දේවාලයේ සැමරීම සිදු කෙරේ. මෙම දේවාල පරිශ්‍රය මහජන රැස්වීම් සඳහා ද යොදා ගැනේ.
මෙම දේවාලයේ ඓතිහාසික පසුබිම සම්බන්ධයෙන් ප්‍රදේශවාසීහු විවිධ අදහස් දරති. මෙම දේවාලය ලවත්වාගෙන යනු ලබන්නේ ගංගා-යමුනා සංගථනයේ සාමාජිකයන් විසිනි.
මෙම දේවාලය උතුරින් ගංගා-යමුනා මාර්ගයෙන් ද, අනෙක් දිශා තුනෙන් පෞද්ගලික නිවාස ගොඩනැගිලිවලින් ද වටවී ඇත. දේවාලය නැගෙනිහරට මුහුණලා පිහිටයි.
සුභාෂ් මහාභාරත් මිත්‍යාමය කතාමාලාවේ රුක්මිණීගේ චරිතය නිරූපණය කළා ය. මුලින් ඇයව යෝජනා වී තිබුණේ මෙම කතාමාලාවේ අම්බා කුමරියගේ චරිතයයි. නමුත් ඇගේ වෙනත් නිර්මාණ කටයුතු කතාමාලාව රූගත කිරීමට බාධාවක් වූ හෙයින් එම චරිතය ලබා නොදිණි. මෙහි දී ඇය විසින් ශ්‍රී ක්‍රිෂ්ණාගේ අගබිසව වූ රුක්මිණී ලෙස සිදුකළ රංගනය විචාරක පැසසුමට ලක්වූ අතර, එය ඇගේ අංන්‍රපියත්වය ඉහළ යාමට ද හේතුවක් විය.
ලයන් ඩේට් ජෑම්, එවරස්ට් ඝාරම් මසාලා, ලයිෆ්බෝයි, 3 රෝසස් ඇතුළු රූපවාහිනී වෙළඳ දැන්වීම් ගණනාවකම නිරූපිකාවක ලෙස සුභාෂ් පෙනීසිටියා ය. 2012 සහ 13 වර්ෂයේ රූපවාහිනී වෙළඳ දැන්වීම් සඳහා ඇය අතිශය ජනප්‍රිය නිරූපිකාවක වූවා ය.
මෑතක දී ඇය විසින් චක්‍රවර්තින් අශෝක සම්රාට් ඓතිහාසික කතාමාලාවේ ධර්මා/සුභද්‍රාංගි චරිතය නිරූපණය කරන ලදී. මෙය අශෝක අධිරාජයාගේ මෑණියන් මෙන්ම බින්දුසාර රජුගේ දෙවන බිසවගේ චරිතයයි.
අමෘතා සුභාෂ් සහ පල්ලවී සුභාෂ්ගේ නම් අතර කිසියම් වරදවා වැටහීමක් ඇතිවන්නට පුළුවන. ඔවුන් දෙදෙනා අතර කිසිදු පවුල් සම්බන්ධතාවක් නැත‍.
ටිමූරීය කලාව යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ටිමූරීය අධිරාජ්‍ය යුගයේ සම්භවය වූ කලා සම්ප්‍රදායයයි. ටිමූරීය කලාව එහ දක්නට ලැබෙන පර්සියානු සහ චීන කලා ශෛලීන් නිසා ප්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇත. එසේම එහි මධ්‍ය ආසියාවේ අනෙක් ශිෂ්ටාචාරයන්ට අයත් කලාවන්ගේ ද ආභාසය දක්නට ලැබේ. ටිමූරීය අධිරාජ්‍යයේ පරිහානියෙන් පසුව, ශිෂ්ටාචාරයේ කලාව බටහිර සහ මධ්‍ය ආසියාවේ වෙනත් සංස්කෘතීන්ගේ කලාවන්ට අවශෝෂණය විය.
ටිමූරීය අධිරාජ්‍යය තුළ ගුණාත්මයෙන් ඉහළ ලෝහ කෘති රැසක් නිර්මාණය විය. මෙහි දී වානේ, යකඩ, පිත්තල, සහ ලෝකඩ යන ලෝහ වර්ග ‍මාධ්‍යයන් ලෙස බහුලව භාවිතා විය. ටිමූරීය රිදී-එබ්බවූ වානේ නිරන්තර පැසසුමට ලක් වූයේ එහි ඇති ඉහළ ගුණාත්මකභාවය හේතුවෙනි. ටිමූරීය අධිරාජ්‍යයේ බිඳ වැටීමෙන් පසුව, ඇතැම් ඉරානියානු සහ මෙසපොතේමියානු සංස්කෘතීන් ටිමූරීය ලෝහ කර්මාන්තයේ ආභාසය ඉදිරියට පවත්වාගෙන ගියේ ය.
පසුකාලීන 15වන සියවසේ ටිමූරීය අධිරාජ්‍යයේ පරිහානියෙන් අනතුරුව, ඔටෝමාන්වරුන්, සෆාවිද් රාජවංශය, සහ මූඝල් අධිරාජ්‍යය විසින් ටිමූරීය කලා සම්ප්‍රදායයන් තම සංස්කෘතීන් තුළට උකහා ගන්නා ලදී.
චීන ශෛලියේ ආභාසය රැගත් සෙරමික් නිර්මාණ ටිමූරීය කලා ශිල්පීන් විසින් නිර්මාණය කොට තිබේ. ජේඩ් කැටයම් කලාව ද ටිමූරීය කලාව තුළ පැවතී ඇත.
ෆැක්ස් බුවා ලෙස; බන්දිනීගේ නැන්දණියයි. ඝෝෂාකාරි, හාස්‍යජනක තැනැත්තියක වැන මැයි සෑම අර්බුදකාරී අවස්ථාවකම යතාර්ථවාදී ය.
නරේන්ද්‍ර ජා, කරන් ලෙස; ගාර්ව්ගේ වැඩිමහල් සොයුරා වන මොහු ඉන්දියාවේ විශිෂ්ටම ප්ලාස්ටික් ශල්‍ය වෛද්‍යවරයායි.
මෙහි කථා පුවත රචනා කරන ලද්දේ මාම්තා පට්නායික්, තුහිනා සිංහා, අකාශාදිත්‍ය ලාමා සහ ෂාරද් ත්‍රීපති යන රචකයින් විසිනි. මෙම රූපවාහිනී කතාමාලාව අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද්දේ රෝහිත් ද්විවේදි සහ මාම්තා පට්නායික් යන අය විසිනි. මෙහි තේමා සංගීත නිර්මාණය සිදුකරන ලද්දේ සුනිල් කෞෂික් විසිනි. මෙම කතාමාලාවේ සංස්කරණ කටයුතු සිදු කරන ලද්දේ ධර්මේෂ් පටෙල් සහ බසන්ත් කුමාර් සංස්කරණ ශිල්පීන් විසිනි.
මෙම දේවාලය චන්දේල රජ ධංග සමයේ ක්‍රි.ව. 950 සිට 970 අතර කාලයේ ප්‍රමුඛ ජෛන පවුලක් විසින් ඉදි කරන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. දේවාලයේ වාර්තා ඇතුළත් වම් ද්වාරයේ උළුවස්සේ පිහිටි ක්‍රි.ව. 954ට අයත් ශිලා ලේඛනයක එක් පාහිලාවකගේ ත්‍යාගයන් සහ උද්‍යාන ප්‍රදානයක් පිළිබඳ සඳහන් ‍වේ. මෙම උද්‍යාන පාහිලා-වතිකා, චන්ද්‍ර-වතිකා, ලඝුචන්ද්‍ර-වතිකා, ෂංකර-වතිකා, පන්චෛතාල-වතිකා, අම්රාවතිකා සහ ධංග-වාදි යන නම්වලින් දක්වා ඇත. ශිලාලේඛනයෙහි දැක්වෙන්නේ පාහිලා යනු ධංග රජුගේ ගෞරවයට පාත්‍ර වූ ජිනනාථගේ බැතිමතකු ලෙසයි.
පාර්ශ්වනාථ දේවාලය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ඛජුරාහෝවේ පිහිටි 10වන සියවසට අයත් ජෛන දේවාලයකි. මෙය වර්තමානයේ පාර්ශ්වනාථ වෙනුවෙන් පුදකොට තිබුණ ද, චන්දේල යුගයේ එය ඉදිවූයේ ආදිනාථ දේවාලයක් ලෙසිනි. මෙය ජෛන ආගම හා සම්බන්ධ දෙවොලක් වුව ද, දේවාලයේ බාහිර බිත්ති වෛෂ්ණවීය තේමාවලින් අලංකාර කොට ඇත. මෙම දේවාලයේ ප්‍රවේශය වඩාත්-පරිපූර්ණ මායා චතුරස්‍රයක් සහිත ශිලා ලේඛනයකින් සමන්විත ය.
මෙම පාර්ශ්වනාථ දේවාලය ඛජුරාහෝවේ ජෛන‍ දේවාල අතුරින් විශාලතම දේවාලය වේ. මෙහි පිවිසුම් ද්වාර මණ්ඩපයක්, කුඩා ශාලාවක්, විශාල ශාලාවක් , අන්තරාලයක්, සහ ගර්භගෘහයක් දක්නට ලැබේ. දේවාලයේ ව්‍යූහය දෙපස අන්තවලින් නෙරායාමක් සහිත දිගටි ගෘහනිර්මාණ සැලසුමකින් යුක්ත ය. ඉදිරි නෙරුම ප්‍රවේශ ද්වාරමණ්ඩපය තනයි. පසුපස නෙරුම කුටිය හා සම්බන්ධ ය.
ප්‍රවේශ ද්වාරයේ සිවිලිම දම්වැල් සහ මල් ලියකම් මගින් අලංකාර කොට ඇත. එහි එකිනෙකා වටා එතුණු පියාඹන විද්‍යාධරයින් දෙපළක් වේ. මණ්ඩපයේ ද්වාර උඩළිපත අදිනාථගේ සහායකයකුගේ ප්‍රතිමාවකින් සමන්විත ය. මෙහි අත් දහයක් ඇති චක්‍රේෂ්වරි විසින් ගරුඩකු පදවනු නිරූපිත ය. ශුද්ධ කුටිය තුළ ජිනවරුන්ගේ ප්‍රතිමා දක්නට ලැ‍බේ.
යුරි යිසගුම් (යුරි සිටහ්‍යුර්හේ දක්වා රජවරු කොරියානු තනතුරක් වූ "පාලකයා" අරුතැති පැරණි වදනක් වූ ඉසාගුම් විරුදය ඉසිලූහ.
සමහර තනි ගොගුර්යෝ රජුන් පිළිබඳ ලියැවුණු ගොගුර්යෝ වාර්තාවල, විශේෂයෙන් 19වන රජු "තේවං" හෝ "හොතේවං" යන විරුදය භාවිතා කර ඇත. මෙහි දළ අදහස ශ්‍රේෂ්ඨතම රජු හො ඉතා ශ්‍රේෂ්ඨතම රජු යන්නයි. චීන තනතුර වූ ට සමගාමීව මෙය "අධිරාජයා" ලෙස පරිවර්තනය විය යුතු බව ඇතැම්හු පවසති. නමුත් එය පුළුල්ව පිළිනොගැනේ. ගොගුර්යෝව පරාජය වූ පසුව ලියැවුණු කොරියානු ඉතිහාසය පිළිබඳ බොහෝ දුරට සම්පූර්ණ පැරණිතම ග්‍රන්ථ වන සම්ගුක් සගි සහ සම්ගුක් යුසා යන ග්‍රන්ථවල රජු යන අරුතැති "වං" යන තනතුර යොදා ඇත.
සම්ගුක් සගි ග්‍රන්ථයේ ජොල්බොන් නාම සහ දින අන්තර්ගත වේ. වෙයි රාජවංශයේ වෙයි ෂු ඉතිහාසය පහත නම් ලබා දෙයි: ජුමොං, යොදල්, ෂිර්යොහේ, යෝගුල්, සහ මංග්නේ. 5වන සියවසේ ජනප්‍රවාදවල ජංසු රජු සිය පියා වෙනුවෙන් ස්මාරකයක් ඉදිකිරීම සහ ගොගුර්යෝව සහ උතුරු වෙයි අතර පැවති සම්බන්ධතා පිළිබඳ වෙනස්කම් දැකිය හැක. එම ස්මාරකයේ ශිලා ලේඛනයෙහි පහත නම් සඳහන් ය: චුමෝ, යුර්යු, දේජුර්යු. මෙම නාමයන් අතර පැවති සම්බන්ධය පැහැදිළි නැත.
පසුකාලීන ගොගුර්යෝ , මා-ජින් හෝ තේබොං යනුවෙන්ද හැඳින්වෙන අතර එය ආරම්භ කළේ සිල්ලාහි පහත් වංශික කුමාරයකු වූ ගුං-යේ විසිනි. ගුං-යේ, සෙන්පති යං-ගිල්ගේ කැරැල්ලට එක්ව සිය පන්තිය අභිබවා නැගී සිටයේ ය. ඔහු අනතුරුව යං-ගිල්ව ඝාතනය කර පසුකාලීන ගොගුර්යෝ යනුවෙන් නව රාජධානියක් පිහිටුවී ය. ගුං-යේ සැහැසි පාලකයකු වූ නිසා සෙන්පතීන් විසින් ඔහුව බලයෙන් පහකරන ලදී. අනතුරුව සෙන්පති වං ගොන් විසින් ගොර්යෝ රාජධානිය පිහිටුවන ලදී.
බුයෝ නූතන ඊසානදිග චීනය පාලනය කළේ ය. වාර්තා අතර යම් පරස්පරතාවන් සහ පරතර පැවතිය ද, ක්‍රි.පූ. 1වන සියවසේදී පමණ දොංබුයෝ වෙන් වූ බව අනුමාන කෙරේ. මුල් බුයෝ රාජ්‍යය ඇතැම්විට බුක්බුයෝ ලෙස හඳුන්වයි. එහි ඉතිරි කොටස් 494දී යාබද සහෝදර රාජ්‍යයක් වූ ගොගුර්යෝ රාජධානිය විසින් ඈඳාගන්නා ලදී.
හුබෙක්ජේ පිහිටුවන ලද්දේ පසුකාලීන සිල්ලාවේ බලය පරිහානියට පත් වූ අවධියේ සිටි ජනරාල්වරයකු වූ ග්යොන් හ්වොන් විසිනි. මෙලෙසින් පසුකාලීන තුන්රාජධානි යුගය ඇරඹිණි. හුබෙක්ජේහි අවසානය ග්යොන් හ්වොන් අතින්ම සිදු වූ අතර ඔහු පසුව ගොර්යෝහි තේජෝ යටතේ ගොර්යෝ සේනා මෙහෙයවා ග්යොන් හ්වොන්ට පිටුපෑ හුබෙක්ජේහි කුමාරයා වූ සින්ගොම් අල්ලාග්තතේ ය.
සිල්ලා යනු කොරියාවේ තුන් රාජධානිවලින් එකකි. මුල් කාලයේ සිල්ලාව පාලනය කළේ පාක්, සොක්, සහ කිම් යන පවුල් විසිනි. සිල්ලාහි රජවරුනට සමහර බෙක්ජේ රජවරුනටමෙන් ඉසගුම්, මරිප්ගන්, සහ දේවං වැනි විවිධ නම් තිබිණි. සමහරු අධිරාජවරුන් ලෙස නිවේදනය කළෝ ය.
ගෝජොසොන් සංස්කෘතියේ ලෝකඩ යුගයේ පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි උතුරු කොරියාවෙන් සහ ලියා‍ඕනිං ප්‍රදේශවලින් හමු වේ. ක්‍රි.පූ. 9 සිට 4 දක්වා වූ කාලපරිච්ඡේදය තුළ හමු වූ විවිධ ඓතිහාසික හා පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක අනුව ගෝජොසොන් ස්වාධීන රාජ්‍යයක් ලෙස වැජඹුණු බව පෙනී යයි.
ගොගුර්යෝ රජවරුන් අතරින් පහලොස්වැනි මොබොන් වූ දෙවන යුරි හැරෙන්නට සෙසු සියලු දෙනාටම ගෝ නැමැති වාසගම පැවතිණි. යුරිගේ නාමය හේ ලෙස යොදා ඇත. සියලු රජවරුනට පීතෘ පාර්ශ්වීය රුධිර පෙළපත පැවතිණි. නමුත් නම් ද්විත්වය එකම නමේ පිටපත් කිරීමක් ද යන්න පැහැදිළි නැත.
මෙය රාජවංශ අනුපිළිවෙලට සැකසූ කොරියාවේ රජවරුන්ගේ ලැයිස්තුවකි. මෙහි නම් රෝමානුකරණය කර ඇත්තේ දකුණු කොරියානු ප්‍රතිශෝධිත රෝමානුකරණය අනුව ය. මැකූන්-රයිෂවර් රෝමානුකරණය ද ඇතැම් රජවරුන් පිළිබද තොරතුරු ඇතුළත් ලිපිවල දැකිය හැකි ය.
බල්හේ ගොගුර්යෝ බිඳවැටීමෙන් පසු බිහි වූ පැණි කොරියානු රාජධානියකි. බල්හේ පැවතියේ ඊසානදිග චීනයේ දකුණු පෙදෙස්වල, ප්‍රිමොර්ස්කි ක්‍රේ, කොරියානු අර්ධද්වීපයේ උතුරු කොටසේ ය.
සම්ගුක් සගි සහ සම්ගුක් යුසා, සහ ඇතැම් වාර්තාවල "වෙනත් නම්," "උපන් නම්," "ළමා වියේ නම්," හෝ "පෞද්ගලික නම්" සඳහන් වේ.
මෙම පරිශ්‍රයේ බටහිර අන්තයේ වූ දේවාල නටබුන්වලින් පෙනීයන්නේ ලැටරයිට් දේවාලය මුලින් පංචායතන පරිශ්‍රයට අයත් වූ බවයි. මේ අසල්වැසි කුඩා දේවාලයක සිටගත් අත් සතරකින් යුත් කාර්තිකේයගේ කැඩීගිය ප්‍රතිමාවක් ඇත. එහි පහළ වම් අත බිඳීගොස් ඇති අතර, වම් අත කුකුළකු මත තබාගෙන සිටියි. මෙම කුකුළාව ඔසවාගෙන සිටින්නේ කුඩා ස්ත්‍රියකි. දේවාලයට ඉදිරියෙන් වර්ග මීටර 1.30ක වර්ග ප්‍රමාණයක් පැතිරි මීටර 5.25ක් ගැඹුරු පුරාතන ළිඳක් ද ඇත.
අර්ත් : 1999 දී ඉන්දියානු යුගයේ නාට්ය චිත්රපටය වන දීපා මෙතා විසින් මෙහෙයවනු ලබයි. එය පදනම් වන්නේ බප්සි සිඩ්වාගේ නවකතාව, ක්රැකින් ඉන්දියා (1991, එක්සත් ජනපදය, 1992, ඉන්දියාව, 1988 ප්‍රට්මයෙන් ම එක්සත් රාජධානියේ දී අයිස් කැන්ඩි මෑන් ලෙස) අර්ත් යනු ගිම්හානයේ පෙරාතුව පෙරාතුව පැවති මීතාගේ මූලද්රව්යයේ ත්රිකෝණයෙහි දෙවන වාරය වන අතර පසුව වෝටර් පසුවය. 1999 වසරේ ඇකඩමි සම්මානය සඳහා හොඳම විදේශීය චිත්රපටය සඳහා ඉන්දියාව ඇතුළත් විය.
කථාන්තරය ඉන්දියාවේ නිදහස ලැබීමේදී 1947 දී ඉන්දියාවේ බෙදීමට පෙර හා ඉන්පසුව ඉන්දියානු දේශයේ ලාහෝර් කාල සීමාව තුළ පිහිටුවා ඇත.
මෙය අනාවරණය කරගැනුණේ 1908-1909 අතර කාලයේ අනුස්මරණීය කණිෂ්ක ස්තූපයේ (7වන සියවසේ චීන බැතිමතුන්ට අනුව මෙය ඉන්දියාවේ පැවති උසින් වැඩිම ස්තූපය විය) ධාතු ගර්භයේ සිදුකළ පුරාවිද්‍යා කැනීම් කටයුතු වලිනි. මෙම ස්තූපය පෙෂාවර් අසල ෂා-ජි-ධේරී නම් ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබිණි. මෙහි තිබී බුදුන් වහන්සේගේ ධාතූන් කොටස් තුනක් හමු විය. මෙම කැනීම්වලින් පසුව බ්‍රිතාන්‍ය රජය විසින් එම ධාතූන් බුරුමය වෙත ප්‍රදානය කරන ලදී. එම ධාතූන් තවමත් බුරුමයේ දැකගත හැක.
"සර්වාස්තිවාදින් ගුරුවරුන්ගේ පිළිගැනීම උදෙසා පිදෙන මෙම සුගන්ධ මංජුසාව කණිෂ්කපුර නගරයේ මහාරාජ කණිෂ්ක විසින් ලබාදෙන ධාර්මික ත්‍යාගයයි. සියලු සත්ත්වයින්ගේ හිත සුව පිණිසම වේවා! . . . . ස, මහාසේනගේ සංඝාරාමයේ කණිෂ්කගේ විහාරයේ දානශාලාවේ ඉදිකිරීම් අධ්‍යක්ෂකවරයායි"
කණිෂ්ක කරඬුව හෙවත් කණිෂ්ක ධාතු කරඬුව යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ රන් ආලේපිත තඹවලින් නිර්මාණය කරන ලද බෞද්ධ ධාතු කරඬුවකි. මෙය ක්‍රි.ව. 127ට එනම්, කුෂාණ අධිරාජ කණිෂ්කගේ පළමු රාජ්‍ය වර්ෂයට අයත් යැයි කාලනිර්ණය කොට ඇත. වර්තමානයේ මෙය පාකිස්ථානයේ පෙෂාවර් ඓතිහාසික නගරයේ පෙෂාවර් කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත.
කරඬුවේ බ‍ඳෙහි කණිෂ්ක යැයි සිතිය හැකි කුෂාණ රජකුගේ රුවක් සහ ඔහුට දෙපසින් ඉරානියානු හිරු දෙවියන් සහ සඳ දෙවියන්ගේ රූ දැකගත හැක. පැතිවල හිඳගත් බුද්ධ රූප දෙකක් සහ ඒවාට වන්දනාමාන කරන රාජකීය රූ දැකගත හැක. මෙම රාජකීය රූ බොහෝවිට බෝධිසත්ත්ව රූ විය හැක.
පියනේ දාරය පියාඹන පාත්තයින් හෝ හංස රූ වලින් විසිතුරු කොට ඇත. එමගින් ආත්මය හැර දැමීම සහ සංසාරයෙන් මිදීම සංකේතවත් කෙරේ. ඇතැම් හංසයින්ගේ හොටවල්වල විජයග්‍රහණය සංකේතව්ත කෙරෙන මල් දම් කැටයම් කොට ඇත.
වර්තමානයේ මෙම කරඬුව පෙෂාවර් කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත. එහි අනුරුවක් බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයේ ද තබා ඇත. මෙම කරඬුව කැපකොට ඇත්තේ ඛරෝෂ්ඨි බසිනි. එහි ඇති අභිලේඛනය පහත පරිදි වේ:
" ජස කණිෂ්කස කණිෂ්ක-පුරේ නගරේ ආය ගාධ-කරේ දේය-ධර්මේ සර්ව-සාත්වන හිත-සුහර්ථ භවතු මහාසේනස සඝරාකි දස අගිසල නව-කර්මි ආන*කණිෂ්කස විහාරේ මහාසේනස සංඝාරාමේ"
කරඬුවේ පියනෙහි පද්මාසනයක් මත වැඩ හිඳින බුදුන්ට බ්‍රහ්ම සහ ඉන්ද්‍ර දෙවිවරුන් වන්දනාමාන කරන අයුරු නිරූපිත ය.
චෞ එන්ලායි යනු, මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවෙහි පළමුවන අගමැතිවරයා වූ අතර, 1949 ඔක්තොම්බර මාසයෙහි සිට 1976 ජනවාරියෙහි ඔහුගේ මරණය සිදු වන තෙක්ම එම තනතුර දැරීය. සභාපති මාඕ සේතුං හා සමගින් සේවය කල චෞ, කොමියුනිස්ට් පක්ෂයෙහි බලප්‍රාප්තියද, පසුව එහි බලාධිකාරිය වඩාත් ශක්තිමත් කරලීමද, විදේශ ප්‍රතිපත්තිය හැඩගැසීම සහ, චීන ආර්ථිකය ප්‍රවර්ධනය කිරීමද වෙත හේතුභූත විය.
පෙර යටත් විජිත සමය හෙවත් පූර්ව යටත් විජිත අවධියේ වූ අනුරාධපුර රාජධානියේ සිට සියලුම රාජධානි ගොඩනැගී ඇත්තේ පාරිසරික නීතිය මතය. සොබාදහමේ නියමයන්ට අනුව නිසි පරිදි කාරණාව වටහා ගත් ලක් වැසියා සියලු ම කර්මාන්ත හා ඉදිකිරීම් සඳහා පරිසර නීතිය පදනම් කොට ගෙන තබිණි. ඒ අනුව සෑම දෙයක් ම පරිසරයට බරක් හෝ ප්‍රතිවිරෝධයක් ඇති කළේ නැත. එම නිසා අතීතයේ ඇරඹුණු කෘෂිකර්මය බොහෝ විට සොබාදහමට අවනත විය.