polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
මෙම වෙබ් අඩවිය ධාරක සර්වරය අලුත් කර වෙනස් කරන තුරු සතියක පමන කාලයක් ක්‍රියා විරහිතව තිබිනි, සහ තදබදය - මෘදුකාංගයක් මගින් අධයනය කරන ලදී. විල්ට්ශෙයා පොලිස්බට කන්ඩායමේ අධි තාක්ශණික අපරධ නිරීක්ශන අංශය හා යන අංශ මෙම නිරීක්ෂණයට කැදවීය;ඔවුන් විශ්වාස කරේ මෙම ප්‍රහාරය රුසියාව මගින් සිදු කල එකක් බවයි.
නොවැම්බර් වන විට වෙබ් අඩවිය ලෝකය පුරා ප්‍රසිද්ධ වූ අතර,ජර්මනියේ නවසීලන්තයේ , ලතින් ඇමරිකාවේ , විශේෂයෙන්ම ඇමරිකාවේ , , සහ වැනි මාධ්‍ය වෙතින් ලෝකයේ අවධානය ලබා ගැනීමට හැකි විය.
ටිව් ඔහු මුදල් එකතු කල ව‍යාපාර උපාධිය එක් වාරයකට පසු අත ඇර දැම්මේය.2008 දී ඔහු විසින් පොප්ජෑම් , ලෙස අන්තර්ජාල සමූහන හා සමාජ ජාල ව‍යාපාරයක් ඇරඹීය
1979 නොවැම්බර් 4 දිනදී ඉරානයේ, ටෙහෙරානයේ, එක්සත් ජනපද මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය අල්ලාගැනීම හා ඉස්ලාමීය ශිෂ්‍යයන් සහ සටන්කාමීන් විසින් මහ කොමසාරිස් කාර්යාල කාර්ය මණ්ඩලය ප්‍රාණඇපකරුවන් ලෙස රඳවාගැනීමේදී, ග්‍රහණයෙන් මිදී පලායෑමට සමත්වූ ඇමරිකානු තානාපති නිලධාරින් සය දෙනා මුදවා ගැනුමට කැනේඩියානු රජය සහ මධ්‍යම රහස් තොරතුරු කාර්යාංශය විසින් ඒකාබද්ධව රහසේ ක්‍රියාත්මක කල මෙහෙයුම සඳහා යෙදෙන ප්‍රචලිත නම "කැනේඩියන් කේපර්" හෙවත් "කැනේඩියානු රැවටිල්ල" යනු වෙයි.
අන්තරායට පත්ව සිටි ඇමරිකානු තානාපති නිලධාරින් සය දෙනාට, ඔවුන්ගේ පුද්ගලික නිවහන් තුල සරණ ස්ථානය සැපයීම තුලින්ම මෙහෙයුම ඇරඹුමෙහිදීම මහත් පුද්ගලික අවදානමක් ගැනුමට එවකට ඉරානයේ කැනේඩියානු මහ කොමසාරිස් කෙන් ටේලර් සහ කැනේඩියානු විගමන නිලධාරි ජෝන් ෂියර්ඩවුන් හට සිදු විය. "මිත්‍ර-රටවල්" දෙකක තානාපති නිලධාරින්හූද සහාය සැපයූ අතර, හිස්ව තිබූ තානාපති නිවහනක් සති කිහිපයක් සඳහා භාවිතා කෙරිණි.
එම සෙබලා නමින් නාමල් උඩවත්තය. අලව්වේ පදිංචිකරුවෙකු වූ ඔහුට ඒවන විට වයස අවුරුදු 31ක් විය. හමුදාවේ සමූහ ප්‍රහාරයන්ට යටත් කරගතහැකි නොවූ මේ බංකර තුන යටත් කරගැනීමේ මාරාන්තික සටනට ඔහු මෙසේ ඉදිරිපත් විය. ඔහුට සටන් කිරීමට අවසර ලැබිණි.
තවත් සෙබළු 7 දෙනෙකුද කැටුව කොටින්ගේ බංකර තුන ආසන්නයටම බඩගාගෙන ගිය නාමල් උඩවත්ත මාරාන්තික ප්‍රහාරයක් කොටින්ට එල්ල කළේය. එය දරාගත නොහැකිවූ කොටියෝ පසුබැස පලාගියේ සිංහයන්ගේ ශක්තියට හා ධෛර්ය්‍යට ඔවුන්ට අභියෝගයක් විය නොහැකිබව පසක්කර ගනිමිනි.
2008 වසරේ අග භාගය වන විට අති විශාල සංග්‍රාමයකින් අනතුරුව, අප කෙමෙන් කෙමෙන් කිළිනොච්චියට ලඟා වෙමින් සිටියෙමු. කිලිනොච්චිය නගරාසන්නයේම පිහිටි ගම වූයේ අක්කරායන්කුලම් ගම්මානයය. එය අත්පත් කර ගැනීම සඳහා කළ සටනේ මූලික ඉලක්කය වූයේ අක්කරයාන්කුලම් වැව් බැම්ම හා ඒ ආශ්‍රිත ප්‍රදේශය යටත් කරගැනීමය. මේජර් ජනරාල් ජගත් ඩයස් මහතා යටතේ පැවතුනු 571 සේනාංකය ඒ ඉලක්කය සපුරාගැනීම සඳයා යොදවන ලදුව ඔවුන් විසින් සාර්ථකව සටන අවසන් කරන ලදුව වැව් බැම්ම අල්ලා ගනු ලැබීය.
2008 වසර උතුරේ උග්‍ර ලෙස සටන් ඇවිලෙමින් තිබූ වසරකි. මහජනයා වෙත තොරතුරු නිකුත් නොකළද සටන වෙනුවෙන් දිවි පිදූ සෙබළු දහස් සංඛ්‍යාත වූවෝය. ජනමාධ්‍යයෙන් ඔබ කිසි දිනෙක අසා නොමැති වූවද, සාමාන්‍ය සෙබලාගේ සිට ඉහලම නිලය දක්වා ජීවිත පරිත්‍යාගයෙන් මේ සටන ජය ගැනීමට දායකත්වය සැපයූවෝ බොහෝ වෙති. තවත් එවැනි එක් විරුවෙකුගේ කතාවක් මෙසේ ඔබ වෙත ගෙන ඒමට මා තීරණය කළෙමි.
ඉන් පසු ඉලක්කය වූ අක්කරායන්කුලම් ගම්මානය පිහිටියේ කිළිනොච්චිය නගර සීමාවට ගිණිකොන දෙසිනි. ගම්මානය ගැන යම් සඳහනක් කළහොත්, එය 4500-5000 ත් අතර ජනගහනයක් විසූ ගමකි. මහා විදුහලක් සහ දිස්ත්‍රික් රෝහලක්ද මේ තුල පිහිටා තිබුණි. වැව් බැම්ම අත්පත් කරගැනීමෙන් අනතුරුව අක්කරායන්කුලම අත්පත් කරගැනීම සඳහා සටන මීලඟට දියත් කෙරුණි.
මේ අවස්ථාවේදී එක් සෙබලෙකු ස්වෙච්චාවෙන්ම ඉදිරිපත්වී, යටත් කරගැනීමට නොහැකිවූ බංකර තුන යටත් කරගැනීමට මෙහෙයුමක් දියත් කිරීමට, සිය ප්‍රධානියා වූ 12වන රෙජිමේන්තුවේ අණ දෙන නිලධාරියා වූ ලුතිනන් කර්නල් ඉන්ද්‍රජිත් බණ්ඩාරගෙන් අවසර ඉල්ලීය.
අක්කරායන්කුලම් හීදී සිදු වූ මෙම සටන කොටින්ට තවත් තීරණාත්මක සටනක් වූවේ නච්චිකුඩා සිට කොටි ඉදිකළ අවසාන ආරක්ෂක වළල්ලේ අවසානය වූයේ එය බැවිනි. එහෙයින් නච්චිකුඩාව රැකගැනීම සඳහා උන් විසින් දරණ ලද්දේ මහත් වෑයමකි.
එවන් තත්ත්වයක් යටතේ කොටින්ගෙන් එල්ලවූ අධික ප්‍රතිරෝධය මැඩගෙන කොටි ගසා තිබුණු බංකර 21න් 18ක්ම අල්ලා ගැනීමට හමුදාව සමත් වූවද, ඉතිරි බංකර තුන යටත් කරගැනීමට නොහැකි විය.
පසුදින ග්රේ්ස් සහ ග්රැ‍මී , මාග්රිට්ව රාත්රීර සමාජ ශාලාවකට රැගෙන යන අතර එය අතරතුරදී ජර්ට්රිනයුට් හරහා ඇන්ඩ්රිුව්ගේ එකම ආශාව කර්තෘ කෙනෙක් වීම බව මාග්රමට් දැන ගන්නා අතර ඇන්ඩ්රිටව් ජර්ට්රිමයුට් හට විවාහ යෝජනාවක් කළ බවද දැන ගනී. කර්තෘ කෙනෙක් වනවානම් ඇන්ඩ්රිාව් හට නිව්‍ යෝර්ක් නුවරට යෑමට සිදුවන නිසා ජර්ට්රිළයුට් එයට අකමැති වූ බවද මාග්රකට් දැන ගනී. එදින නැවත ගෙදර පැමිණි පසු ඇන්ඩ්රිෝව් සහ පියාගේ ගැටලුව පිළිබදව මාග්රදට් දැනගන්නා අතර ඇය ඒ පිළිබඳව ඇන්ඩ්රිැව්ගෙන් අසයි.
චිත්රතපටයේ ආරම්භය සිදු වී අත්තේ 2005 වසරේ " චියාරෙලි " විසින් ප්රදථම චිත්රනපට තිර රචනය කිරීමත් සමඟය. මූලික චිත්ර පටකරණය සිදු වේ ඇත්තේ 2008 වසරේ මාර්තු සිට මැයි යන මාස දෙක තුලදීය. චිත්රනපටය සඳහා දෙආකාරයේම හොඳ සහ නරක ප්රරතිචාර ලඳ අතර ඩොලර් මිලියන 317කට අධික බොක්ස් ඔෆිස් වාර්තා බිදූ චිත්රරපටයක් බවට පත් විය. ද ප්රරපෝසල් චිත්ර්පටය වඩිම ආධායමක් ලද ආදර විකට චිත්ර පටය ලෙස වාර්තා අතරට පත් වේ.
ඇන්ඩ්රිඳව් මාග්රපරට් හමුවීමේ බලාපොරොත්තුවෙන් ඔවුන් සිටි කාමරයට දුවගෙන යයි. නමුත් ඔහු යන විට මාග්ර රට් පිටත්ව ගොස් ඇති අතර ඇය ඇන්ඩ්රිටව් හට අත් පිටපතක් තබා ගොස් තිබේ. එය ප්ර්කාශනය කරන බවට පොරොන්ඳුවක්ද ඒ සමඟ තබා ඇත. ජර්ට්රි යුට් ඇන්ඩ්රි ව්ව සනසන්න උත්සහ කරන අතර ඔහු මාග්ර්රට් පසුපස යනවාදැයි ඇය අසයි. එවිට ඔහු මාග්රටරට් සෙවීම සඳහා ගෙදරින් ඉක්මණින් පිටත්ව යන්නට පටන් ගැනීමත් සමඟම ඔහු සහ පියා අතර තවත් වාදයක් ඇති වේ.
අත්තම්මා " ඇනී" බොරු හදවත් කැක්කුමක් ගෙන ඇය මිය යාමට පෙර ඇන්ඩ්රි්ව් සහ පියා හත මිතුරු වන ලෙස ඉල්ලීමක් කරයි. ගැටලුව විසදුනාට පසුව ඇනී බොරු හදවත් කැක්කුමක් ගත් බව පවසන අතර අත්තටම ඇන්ඩ්රි ව් සහ මාග්ර රට් ආදරය කරනා බව දෙමව්පියන් තේරුම් ගනී.
ඇයට වේගය පාලනය කර ගත නොහැකිව බෝට්ටුව බෝයාවේ වැදීමට යන අතර එය වැළැක්වීම සඳහා ඇන්ඩ්රිිව් බෝට්ටුව වේගයෙන් අනෙක් අතට හරවයි. හැරවීමේ වේගයට මාග්රීට් බෝට්ටුවෙන් එළියට වැටේ. ඇන්ඩ්රි ව් එවිට ඉක්මණින් බෝට්ටුව ආපස්සට හරවා ඇයව බේරා ගනී.
විවාහ උත්සවයේදී මාග්රටට් ඔවුන් දෙදෙනාගේ සත්ය කතාව පවසන අතර එහිදී පමිණ සිටින ජිල්බ්ර්නට්සන් ඇයට කැනඩාව අතහැර යෑම සඳහා පැය 24ක් ලබා දෙන බව පවසයි. මාග්රහට් නැවත පැක්සන් නිවසට ඇඳුම් ලෑස්ති කර ගැනීම සඳහා පැමිණේ.
" පීටර් චියාරෙලි " මූලික වශයෙන් චිත්රාපට පිටපත 2005 වසරේ ලියන ලදි. 2007 හි මැයි මස සැන්ඩ්රා් බුලොක් විසින් මෙහි ප්රිධාන චරිතය රඟපාන බව දැනුම් දෙන ලදි. ප්රිථමයෙන් මේ සඳහා තෝරාගෙන තිබුනේ ජූලියා රොබර්ට්ස් වන අතර පසුව එම අදහස වෙනස් වී ඇත. ඉන් මාස දෙකකට පසුව " රයන් රේයිනොල්ඩ්ස් " පිරිමි ප්රරධාන චරිතය කරන බව දැනුම් දෙන ලදි. 2008 වසරේ ජනවාරි මස “ටච් ස්ටෝන් පික්ච්ර්රස් " ඈන් ෆ්ලෙචර් සමඟ ච්ත්ර පටය අධ්යනක්ෂමනය කිරීමට කටයුතු සැළසුම් කරන ලදි.
පසුදිනගේ පවුල විසින් ඔවුන් දෙදෙනා හට විවාහ වන ලෙස යෝජනා කරයි. ඇන්ඩ්රිරව් සහ ඔහුගේ පවුල කෙතරම් සමීප ලෙස කටයුතු කරනවාදැයි දැනගත් විට මාග්රවට් දුකට පත්වන අතර එය ඉවසාගැනීමට නොහැකිව ඇය ඇන්ඩ්රිගව් සමඟ බෝට්ටුවක නැඟ ඉතාමත් වේගයෙන් ගමන් කිරීමට පටන් ගනී. ඇය අවුරුදු 16 සිට තනියෙන් ජීවත්වූ බවත් එම වයසේදී තමාට දෙම්ව්පියන් නැතිවූ බවත් එදා පටන් පවුලක් වීම කෙබදුදැයි ඇයට අමතක වී ඇති බවත් ඇය පවසයි.
ඇන්ඩ්රිරව් මාග්රදට් හමුවීම සඳහා නිව් යොර්ක් නුවරට ගොස් ඔහු ඇයට ආදරය කරන බව කාර්යාරලයේ සියල්ලන්ම ඉදිරියේ පවසා ඇයව සිප ගනී. අවසාන වශයෙන් ඔවුන් නැවත ජිල්බර්ට්සන් වෙත ගොස් ඔවුන් නැවත විවාහ වූ බවත් මෙවර එය සත්යස වශයන්ම සිදු වූ බවත් පවසයි.
කොළඹ පිටත වටරවුම අධිවේගී මාර්ගය) ශ්‍රී ලංකාව තුල කොළඹ වටා ඉදි කරමින් පවතින අධිවේගී මාර්ගයයි. දගැති මාර්ගය කොළඹ–මාතර අධිවේගී මාර්ගය , කොළඹ - කටුනායක අධිවේගී මාර්ගය සහ අපේක්ෂිත කොළඹ - කුරුණෑගල අධිවේගී මාර්ගය සමග කක්ෂීය ලෙස සම්බන්ධ කර, රථ වාහන වලට කොළඹ නගරය මග හරිමින් ගමන් කිරීමටත් එමගින් කොළඹ නගරයේ රථ වාහන තදබදය අඩු කිරීමටත් හැකිවන පරිදි ඉදි කිරීමට නියමිතය. වයාපෘතිය ජපාන ජාතයන්තර සහයෝගීතා ඒජන්සිය මගින් සිදු කරනු ලැබේ
2009 ඔක්තොම්බර් මස ඉදිකිරීම් ඇරඹි අතර වසර තුන හමාරක් තුල ඉදි කිරීම් නිම කිරීමට නියමිතය. "" වර්ගයේ මාර්ග සදහා අධිවේගය අන්තර්පිවිසුම් මගින් සම්බන්ධ කිරීමට අපේක්ෂිතය. අධිවේගයේ උපරිම වේගය 80 / වන අතර මාර්ගය මං තීරු 4ක් සහිතව සෑදීමටත් අවශ්‍ය වූ විට එය මං තීරු 6 දක්වා වැඩි කිරීමටත් හැකි වන පරිදි මාර්ගය සැකසේ.
කොට්ටාව පිවිසුමේදී මාර්ගය හයි ලෙවල් මාර්ගය හා කොළඹ–මාතර අධිවේගී මාර්ගය සමග සබැදේ. අතුරැගිරියේදී එය මාලබේ - අතුරුගිරිය මාර්ගය හා ඉදි කිරීමට අපේක්ෂිත ඔරුගොඩවත්ත - අතුරුගිරිය එසවුනු මාර්ගය හා සබැදීමට නියමිතය.
ඉදිකිරීම්, 2009 ඔක්තොම්බර් ඇරඹීමට අදහස් කැරූ අතර වර්ෂ තුන හමාරක් තුල ඉදි කිරීම් නිම කිරීමට නියමිතය. මෙය ශ්‍රී ලංකාව තුල ඉදිවන වැය අධිකම මාර්ගය වන අතර ක් සදහා ඇඩො මිලියන 57 ක් වැයවනු ඇතැයි අපේක්ෂිතය
මාර්ගයේ පළමු අදියර වූ කොට්ටාව සිට කඩුවෙල දක්වා වූ කොටස, ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා විසින් 2014 මාර්තු 8 වන දිනදී ජනතා අයිතියට පත් කරන ලදී.
එක් එක් කෘතියේ අරමුණු ගැන සලකන කල ඒ හැම කෘතියකටම පොදු වූ අපේක්ෂාවක් තිබිණි. එනම් කියවන්නාත් අසන්නාත් තුළ ධර්මාවබෝධය ඇතිකරලීමේ සහ කුශලාකුශල නැතහොත් හො'ද නරක වෙන්කර ගත හැකි, ගුණගරුක, ප්රනත්පත්තිගරුක, ජීවන පරිඥානයෙන් පරිපූර්ණ, මානව භක්තියෙන් අනූන දැහැමි සමාජයක් බිහිකරලීමේ උදාර අපේක්ෂාවයි.
“සද්ධර්මය නැමැති මිණිකැට අමුණන ලද මාලය’’ යනු සද්ධර්මරත්නාවලිය නම් වූ පොතට දී ඇති නමේ අදහසයි. මෙහි කතුවරයා ධර්මසේන නැමති මහා ස්ථවීර නමක් බව ග්රඅන්ථාවසානයේ එන ගාථාවකින් කියවේ.
සද්ධර්මරත්නාවලිය ලියැවුණේ පාලි ධම්මපදට්ඨ කතාව ගුරුකොට ගැනීමෙනි. එහෙත් රත්නාවලිය එකී මුල්පොතේ පදානුගත පරිවර්ථනයක් නොව මුල්පොතේ අදහස් පමණක් ගෙන අමුතුවෙන් ම ලියන ලද ස්වාධීන කෘතියක් බව පොතෙහි ඇතුලත් කරුණු විමසීමේදී හෙළි වේ. ඒ බව “පාලි ක්රිමය හැර අර්ථ පමණක් ගෙන අප කලාවූ ප්රධබන්ධයෙහි’’ යනුවෙන් ගත්කරු හිමියන් තම කෘතියට කරන ස'දහනින් සනාථ වේ. ඉතා ජනප්රිෙය බණ පොතක් බවට පමණක් නොව සිංහල සාහිත්යණයයේ මුල් පෙළට වැටෙන ඉතා උසස් සාහිත්යක කෘතියක් බවට ද පත්ව තිබේ.
රත්නාවලී කතුවරයාණෝ රටේ පොදු ජනයාගේ ජීවිතය පිළිබ'ද මනා අත්දැකීමක් ලද කෙනෙකි. උන්වහන්සේ කටුක ගැමි ජීවිතයෙහි රසබලා ඇති ප්රදමාණය දේවදත්ත වස්තුව කියවන විට අප මනැසෙහි ඇ'දී යෙයි. ගොයම් කිරීම ස'දහා ගැමියන් ගන්නා වෙහෙස ඒ හිමියන් විස්තර කරන්නේ එහි නියැළී පුරුදු ගොවියෙකුගේ බසිනි.
උපමාවකින් හෝ පිරුළක් ම'ගින් සියුම් හැ'ගීමක් ජනිත කිරීම සද්ධර්මරත්නාවලී කතුවරයාගේ කතා ශෛලියේ තවත් විශේෂ ලක්ෂණයකි.
උපමා යෙදිය යුතු තැන උපමා යෙදීමත්, විස්තර කළ යුතු තැන විස්තර කරමින් දේශීය පරිසරයේ අත්දැකීම් ඉවහල් කර ගනිමින් සරල සිත් ගන්නා භාෂා සම්ප්රයදායකින් ලියවී ඇති බැවින් සද්ධර්මරත්නාවලිය ජනප්රි ය සාහිත්යර ග්රාන්ථයක් වශයෙන් මෙන් ම ධර්ම ග්රින්ථයක් වශයෙන් ද පූජාවලියට දෙවැනි නොවෙයි.
සද්ධර්මරත්නාවලී කර්තෘ ධර්මසේන හිමියෝ කවිම'ග නොව බණම'ග අනුගමනය කරමින් රත්නාවලිය ලියූහ. මිථ්යාන කතා ආදී ඵල රහිත දේවල් ඉගෙනීමත් වළකින ලෙසත් කාව්යි නාටක ආදී නිෂ්ප්රෙොයෝජන කතා දුරලිය යුතු බවත් සද්ධර්මරත්නාවලියේ ම නොයෙක් තැන උන්වහන්සේ විසින් ස'දහන් කර ඇත.
ධර්මසේන හිමියන් පිටිසර බද ඉපිද පිටිසරම හැදී වැඩී ජීවිතය පිළිබ'ද පුළුල් අත්දැකීම් ඇත්තෙකුව සිටි බව සද්ධර්මරත්නාවලියෙන් හෙළි වේ. ගොවිතැන පිළිබ'ද ප්රිඉයතම අත්දැකීම් තිබුණු ධර්මසේන හිමියෝ බොහෝ තැන්වලදී ගොවිතැන් උදාහරණ සැපයූහ. මේ ගොවිකම් විස්තර කෙළවර කරන්නේ,
සිංහලයාගේ මහත් ගෞරවාදරයට භාජනය වූ ග්රින්ථයන්ගෙන් එකක් නම් පන්සිය පනස් ජාතක පොත යි. එය ව්ය්වහාරයේ එන්නේ ජාතක පොත් වහන්සේ යනුවෙනි. බුදු රජාණන් වහන්සේ, රහතුන් වහන්සේ, ශ්රීු මහා බෝධීන් වහන්සේ, දළදා වහන්සේ යනුවෙන් ව්යථවහාර වන බෞද්ධයන්ගේ සදා ගෞරවයට භාජනය වන අති ශ්රෙ ෂ්ඨ පුද්ගලයන් හා පූජනීය වස්තූන් ලබන ගෞරවය ම ජාතක පොත් වහන්සේ ද ලබන බව මෙයින් පැහැදිලි වේ.
සිංහල ජාතක පොත කුරුණෑගල යුගයේ දෙවෙනි පණ්ඩිත පරාක්ර මබාහු හෙවත් හතරවන පරාක්රොමබාහු රජු විසින් ලියන ලද්දක් සේ චූලවංශයේ සැලකෙයි. එහෙත් ඒ බවක් ජාතක පොතේ ඇතුලත් ව නැත. එහි ස'දහන් වන්නේ පරාක්රගම නම් ඇමතියෙකුගේ ආරාධනයෙන් හා වීරසිංහ ප්රවතිරාජයන්ගේ උත්සාහයෙන් ජාතක පොත් වහන්සේ සකස් වූ බවය. උගතුන්ගේ අදහස නම් ජාතක පොත් වහන්සේ කර්තෘවරුන් කිහිප දෙනෙකුගේ කෘතියක් බවය.
ජාතක කතා උපදේශාත්මක ය. ජාතක කතාවක ප්රරධාන චරිතයෙන් බොහෝ විට නිරූපණය වන්නේ මතු දවසක බුද්ධත්වය ලබන බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ ජීවිතය යි. බෝධි සත්වයන් නිතරම හැසිරෙන්නේ අන්ය යන්ට ආදර්ශයක් ගත හැකි වන පරිද්දෙනි. සමහර කතාවකින් බෝධිසත්වයන් යම් කිසි පාරමිතාවක් පිරූ ආකාරය විස්තර වෙයි. සමහර කතාවකින් දස අකුසල්හි දොස් දැක්වෙයි. මෙලොව වැඩ ස'දහාත් පරලොව වැඩ ස'දහාත් හේතු භූතවන සදූපදේශයන්ගෙන් ජාතක කතා ගහන වෙයි.
බණම'ග යනු ධර්ම මාර්ගය යි. එහිදී කාව්යාමලංකාර ආදියට වැදගත් තැනක් දෙනු නොලැ‍බේ. ජාතක පොතේ එන කතාන්තර ලියා ඇත්තේ බණම'ග අනුගමනය කිරීමෙනි. ජාතක කතා කරුවෝ පැහැදිලි දර්ශනයක් ඇති, මානව භක්තියෙන් පිරිපුන්, තැන්පත් ඉන්ද්රිශය සංයමයකින් යුත් පුද්ගලයෝ වූහ. සිංහල සංස්කෘතියේ ඇති සරළ බව, අව්යාිජ බව, නිරහංකාර බව, විනීත බව හා සංයමය යන ලක්ෂණ ජාතක පොතේ ද පිළිබිඹු වෙයි.
සිංහලයෙන් බණකතා ලිවීමේ ක්රි යාවලියේ යෙදුන ගම්පළ අවධියේ මහා ගත්කරුවා ‘දෙවන ධර්මකීර්ති හිමි’ බවට පත්වන්නේ ‘සද්ධර්මාලංකාරය’ මගිනි. දඹදෙණි යුගයේ දී රචිත මහ බණ පොත් වලින් පසුව ලියැවුණු එකම මහා බණකතා සංග්ර හය වන්නේ එයයි.
දඹදෙණි යුගයේ විසූ ‘සිදත් ස'ගරාව’ කළ වේදේහ හිමියන් විසින් ම රචනා කළ ‘රසවාහිනී’ නම් වන පාලි ග්රෙන්ථයේ මූලික ඇසුර ‘සද්ධර්මාලංකාරය’ ට ලැබී ඇත. පාලියෙන් වූ රසවාහිනියේ දඹදිව සම්බන්ධ කතා 40 ක් ද ලංකාව හා සම්බන්ධ කතා 60 ක් ද වේ. ඒ සියල්ල ‘සද්ධර්මාලංකාරය’ තුළ අන්තර්ගතය.
‘‘ලෝ වැඩ පිණිස බුදුන් විසින් වදාරණ ලද්දා වූ සද්ධර්මය මාගධික භාෂාවෙහි නොහසළ සංහල දීපවාසීන්ට නොදැනෙන හෙයින්, හෙළු බසින් පෙරළා ලංකාදීපවාසීවූ සාධු ජනයින්ගේ සිත් පහදමින් ලෝ වැඩ වඩා බොහෝ කාලයක් පවත්නා පරිද්දෙන් ධර්ම ව්යාපඛ්යාවනයක් කළ මැනවැයි මෙසේ කරුණා පුරස්සරව නිශ්ශරණාධ්යා්සයෙන් යෙදී පරවැඩෙහි තත්පරව ප්රි ය සබ්රනහ්මචාරී වූ ප්රිෙයදර්ශී නම් බුද්ධපුත්රියාණන් වහන්සේ විසින් කරන ලද ආරාධනාව. ’’
‘‘බණකීම් වශයෙන් ධර්ම දානය දීමය,. අන්යරවිහීතව නොව බණ ඇසීමය, යන මේ ද්වීප්රනකාර චාරිත්ර.ය සියලු සම්භෝග සම්පත් සාධා කෙළවර අමාමහ නිවන් ගෙන හැර දීමට ඒකාන්ත කාරණා හෙයින් ’’
දන් දීම, බණ ඇසීම, සිල් රැකීම, නිරන්තරයෙන් බුදුගුණ අනුස්මරණය කෘතඥතාපූර්වක වීම බ'දු චාරිත්රත අනුගමනයෙන් මෙලොව දීම පුද්ගලයා සැප සම්පත් ලාභියෙකු වීමේ වාසනා ලබන බව මෙහි එන කතා වලින් පෙන්වා දෙයි. සමාජයේ විවිධාකාර සමාජ තරාතිරම්වලට අයත් පුද්ගලයන්ගේ ක්රිතයාකාරකම් ද ඒ කතාවල ගැබ් වේ. ඒ චරිතයන්ගේ හො'ද මෙන් ම නොහො'ද පක්ෂය සම්බන්ධයෙන් ද කතුවරයා පෙන්වා දෙයි. එක් අවධියක දුර්භික්ෂ හා ආර්ථික දුර්භාග්යන වගතුග ඒ අතර බොහෝ සේ දක්නට ලැබේ.
කෘතියේ එන්නේ සරළ සුගම බස් වහරකි. උපමා ආදියෙන් ඒ බස සමන්විතය. පුද්ගල හා අවස්ථා නිරූපණය ද සිත්ගන්නා ආකාරයෙන් කර ඇත. සද්ධර්මාලංකාරය කියවීමෙන් මෙන් ම අසා රස වි'දිය හැකි අයුරින් රචනා කර ඇති අතර ශ්රධද්ධාව වඩවන ධර්මාවබෝධය සේ ම ජීවිතාවබෝධය ද ලබාදෙන රටාවක් රචනයට යොදා ගෙන කළ ග්රවන්ථයකි.
මේ අනුව පොදු ජනයා තුළ ශ්රළද්ධා භක්ති උපදවා ඔවුන් ආගමික හා සාමාජීක පැවැත්මෙන් උතුම් මිනිසුන් බවට පත්කිරීමේ අරමුණ මෙම බණකතා වල පවතී.මඩහපොළ විමලජෝති හිමි 00:25, 4 ජූලි 2013
මිහිදු මාහිමියන්ගේ ලංකාගමනය නිසා ලක් වැසියන්ට ප්‍රධාන වශයෙන් බෞද්ධාගමත් ඒ හැරුණු කොට ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය, මූර්ති ශිල්පයත් ලැබුණා මෙන් ම බෞද්ධ සිංහල සාහිත්යක් ද දායාදයක් සේ ලැබිණි. ඈත අතීතයේ දී සිංහල සාහිත්ය්කරණයෙහි වැඩි වශයෙන් කටයුතු කරන ලද්දේ බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා විසිනි. උන්වහන්සේලා අතින් ආගමික සේවාවන් ඉටුවන අතරවාරයේ අධ්‍යාපනික හා සාහිත්‍යට ද අනුපමේය සේවාවක් ඉටුවිණි.
ගස්ගල්, ඉරහද දේවත්වයෙන් අදහමින් සිටි යුගයක මිහිදු මාහිමියන්ගේ ලංකාගමනයෙන් අනතුරුව බුදු දහමට අනතුරුව බුදු දහමට අනුව යමින් ජීවත් වන පිරිසක් ලක් දිව වෙසෙන කාලයකදී බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේ සිය ධර්ම දූත සේවය සදහා ලියන ලද ග්‍රන්ථයන්ට බුදු සමය පදනම් කර ගැනීම පුදුමයක් නොවෙනවා පමණක් මෙන් ම එවන් සමයක බෞද්ධ සාහිත්ය්ක් බිහි වීම ද පුදුමයක් නොවේ.
මෙරට ගද්‍ය ආඛ්‍යාන සාහිත්ය අනුරපුර යුගය තෙක් ම දිව යයි. එබැවින් සියවසකට අධික කාලයක් පැවති අනුරාධපුර රාජධානිය මගින් සාහිත්යයට සිදු වූ මෙහෙය අති මහත් ය. එම කාල වකවානුව විවිධ සාහිත්යාංග ශ්‍රී ලාංකීය සාහිත්යයට හදුන්වාදුන් කාල පරිච්ඡේදයක් ලෙස නම් කළ හැකිය.
අනුරාධපුර යුගයේ රචිත සිංහල සාහිත්යය කෘති පිළිබද කථා කිරීමේදී ඒවා ගද්‍ය මෙන් ම පද්‍ය රචනා වශයෙන් නම් කළ හැකිය. එම සාහිත්‍ය කෘති පිළිබද විමසීමේ දී අද අපට දක්නට ලැබෙන ඉතා වැදගත් කෘති 03 ක් පිළිබද කථා කළ හැකිය.
“දහම් පියට කළ අටුවා සන්නය’’ යනුවෙන් හදුන්වන දමිපියා අටුවා ගැට පදය ‘පාළි ධම්ම පදට්ඨ කථාවට’ සිංහලෙන් අරුත් සැපයීම සදහා රචිත ව්යාපක්යාළන ග්ර න්ථය වේ. ඉන් අනතුරුව එම යුගයේ දී රචිත ඉතා වැදගත් ග්රාන්ථයක් ලෙස ‘සිඛවළ'ද හා සිඛවළ'ද විනිස’ නම් වූ කෘතිය පෙන්වා දිය හැකිය. එයින් අනතුරුව අපට හමුවන ඉතා වැදගත් ග්‍රන්ථය වන්නේ සියබස්ලකර යි. සිංහල කාව්ය ලක්ෂණ පැහැදිලි කරමින් සියබස්ලකර ලියා ඇත. මෙකී ප්‍රධාන ග්‍රන්ථ වලට අමතරව අනුරාධපුරයේදී ලියවුණු අද අපට දක්කට නොලැබෙන,
මේ අනුව බලන විට එම කාල වකවානුවේදී සිංහල සාහිත්යල සඳහා බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා අතින් අනුපමේය දායකත්වයක් ලැබී ඇති බව සිතිය හැකිය.
අනුරාධපුර යුගයෙන් ඇරඹි සිංහල සාහිත්යය යුගයෙන් යුගයට කාලයෙන් කාලයට වර්ධනය කරා ගමන් කරන්නට විය. එහි ප්රයතිඵලයක් වශයෙන් පොළොන්නරු යුගයේ දී නව සාහිත්යාංටගයක් ලෙස බණ කථා සාහිත්ය ආරම්භ වන්නට විය.
මෙවන් කරුණු හේතු කර ගනිමින් බෞද්ධ බණ කථා සාහිත්යක අවශ්යතාව පැණනැගෙන්නට විය. ඒ අනුව බණ කථා සාහිත්යයේ ආරම්භයට තුඩු දුන් හේතුවක් වශයෙන්;
අනුරාධපුර යුගයේ ඇතිවූ පාළි සාහිත්යයේ පෝෂණයත් පොළොන්නරු සමයේ ඇති වූ සංස්කෘත භාෂාවේ පෝෂණයත් නිසා සාමාන්ය ජනයාට ධර්මය තේරුම් ගැනීමට නොහැකි නිසාත් බණ කථා නම් සාහිත්යය ආරම්භ වීමේ තවත් අරමුණක් හැටියට පෙන්වා දිය හැක.
පාඨකයා තුළ සදාචාරය වර්ධනයත් ඔහු කුසල ක්‍රියාවල පොළඹවා අකුසලින් වැලැක්වීමේ මූලික පරමාර්ථයක් වශයෙන් ද සලකා බෞද්ධ කථා සාහිත්ය ආරම්භ කළ බව සදහන් කළ හැකිය.
මේ ආකාරයට බිහි වූ බණකථා සාහිත්යහය ආරම්භ වන්නේ ‘ගුරුළුගෝමී‘ පඩිතුමන්ගේ “අමාවතුර“ නම් මා හැඟි කෘතියෙනි.
චිරන්තන සිංහල සාහිත්ය යේ ගද්යග කෘතීන් රචනා කිරීම සදහා බුදු සමයේ කවර හෝ ක්ෂේත්‍රයක් පසුබිම් වී ඇත. ඇතැම් ලේඛකයන් උත්සාහ කර ඇත්තේ නව අරහාදී බුදු ගුණයන්ගෙන් එකක් තෝරාගෙන රසවත් කතන්දර මගින් විස්තර කිරීමටය.
අමාවතුර කෘතිය රචනා කළ ගුරුළුගෝමීන් එය රචනා කරන ලද්දේ බුදු රජාණන් වහන්සේගේ පුරුෂ ධම්ම සාරථී ගුණය විස්තර කිරීම සදහා ය. එසේම එය සාමාන්ය් ජනයා සදහා කරන ලද ග්රනන්ථයකි. ඒ බව එතුමා විසින් සදහන් කරන ලද මෙම ප්ර‍කාශයෙන් පැහැදිලි කර ගත හැකිය.
“බුදු ගුණ අනන්ත බැවින් නව ගුණ හැම කියත් නොපිළිවෙනින් එම පුරුෂ ධම්ම සාරථී යන පදය ගෙන අප බුදුන් පෙරුම් පුරා බුදුව දෙව්රම් වෙහෙර පිළිගෙන එහි වෙසෙමින් තුන් ලොවෙහි සැරි සැරූ විෂම පුරුෂයන් දමා අමාමහ නිවන් පැමිණ වූ සේක්. නොවියත් හුදී ජනයා සදහා සියබසින් මා විසින් සැකෙවින් දක්වනු ලැබේ.’’ ඒ අනුව බැලීමේදී ඉහත ස'දහන් කරන ලද කරුණ පැහැදිලි වේ.
එමෙන් ම පොළොන්නරු යුගයේදී හින්දු භක්තිකයන් හින්දු දෙවියන් මහත් සේ පුදනු දුටු බෞද්ධ ජනතාවට බදුන් දෙවියන්ට වඩා උතුම් වූ අසම සම ආශ්චර්යවත් කෙනෙකු බව පෙන්වා දීම අමාවතුර රචනයේ එක් අරමුණක් ලෙස පෙන්වා දිය හැකිය.
මෙම ග්ර න්ථය මුල සිට අග දක්වාම බුදු රජාණන් වහන්සේ විවිධ පුද්ගලයන් දමනය කළ අවස්ථා වර්ණනා කර ඇත. පරිච්ඡේද 18 කින් යුත් මෙහි මුල් පරිච්ඡේදය වන්නේ දුර්දාන්ත දමනය යි. එහිදී බුදු රජාණන් වහන්සේගේ පෙර ආත්ම භාවයන් හිදී දමනය කරන ලද දුර්දාන්ත පුද්ගලයන් පිළිබ'දව විස්තර වේ. එහි ජාතක කථා 189 ක් පමණ දක්නට ලැබේ.
අනතුරුව අපට හමුවන දෙවන පරිච්ඡේදය ස්වසන්තාන නමින් හ'දුන්වා ඇත. තුසිත දෙව්ලොවින් බුදු බව ලැබීම දක්වා උන්වහන්සේගේ ජීවිතය පිළිබ'ද සිදුවීම දෙවන පරිච්ඡේදයේ ස'දහන්ව ඇත. අනතුරුව අපට දක්නට ලැබෙනුයේ පරසන්තාන නම් වූ තුන්වන පරිච්ඡේදය යි. බුද්ධත්වයේ සිට අනේපි'ඩු සිටුතුමා ජේතවනාරාමය පිළිගන්වනා තෙක් බුද්ධ චරිතය පිළිබ'ද මින් විස්තර වේ.
පොළොන්නරු යුගයෙන් පසුව බණ කථා සාහිත්යි පිළිබ'ද කථා කිරීමට හැකි වන්නේ දඹදෙණි යුගයේ දී ය. ඒ අනුව ඒ කාල වකවානුවේදී ලියැවුණු සාහිත්ය් කෘති කීපයක් දක්නට ලැබේ. එයින් අපට දැනට විද්යානමාන වන සරණ ග්රින්ථ 03ක් පිළිබ'දව ස'දහන් කළ හැකිය. එනම්,
එමෙන් ම බුත්සරණ ධර්ම දේශනා ශෛලියෙන් රචනා කර ඇති අතර බුදු රජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි කතුවරයා තුළ වූ භක්තිය හා ගෞරවය අති මහත් ය. එය ග්ර න්ථ රචනයේ දී භාවිත සෑම වචනයකින් ම පාහේ දක්නට ලැබේ. එය මෙම ග්ර න්ථයේ විශේෂ ලක්ෂණයක් ලෙස ස'දහන් කළ හැකිය. එසේම මෙහි රචනා ශෛලිය ධර්ම දේශනා කිරීමේ ස්වභාවයක් ගැනීම මෙහි දැකිය හැකි තවත් විශේෂ ලක්ෂණයකි. ඊට කදිම උදාහරණයක් ලෙස,
“ඈත දූලින් වැසී ගිය ඇත් රජ ය. මෑත සවනක් ගණ බුදු රසින් වැසීගිය බුදු රජාණන් වහන්සේ ය. ඈත කෝපයෙන් තෙත්ව ගිය යවට වැනි ඇස් ඇති ඇත් රජාණෝ ය. මෑත කරුණවෙන් තෙත්ව ගිය නිල් මහනෙල් පෙති පරයන ඇස් ඇති බුදු රජාණන් වහන්සේ ය. ’’
ගමකතා හා බණකතා නමින් හැ'දින්වෙන කතා විශේෂ දෙකක් පෙර සිංහලයෙහි විය. නම් දෙකකින් ඒ කතා හ'දුන්වන ලද්දේ ගමකතාවෙහි නැති අපූරු අවයවයක් බණකතාවෙහි ද, බණකතාවෙහි නැති අපූරු අවයවයක් ගම කතාවෙහිද වූ නිසා නොවේ. කතා විෂය, අර්ථය හා භාෂාව ද විසින් ඒ කතා දෙවර්ගය වෙනස් වූ හෙයිනි.
ඒ දෙවර්ගයේ ම කතාවලට වස්තු විෂය වූයේ මනුෂ්යෙ ජීවිතයයි. ඒ කතා කියන ලද්දේ ද එකම සිංහල බසිනි. ඒ කතා කියූවන්ගේ අත්දැකීම්, අදහස් පරමාර්ථ, උගත්කම් විසින් වෙනස් වූ හෙයින් ඔවුන් කියූ කතා ද වෙනස් ය. එසේ වුව ද බණකතාව ඇතැම් විට ගමකතාව විය. ගැමියන්ගේ කටවහරට යාමෙන් ඔවුන්ගේ අදහස් හා බස ද අනුව වෙනස් වීමෙන් බණකතාව ගමකතාව විය. බණ හා සකු කවිය උගත් භික්ෂූන් අතින් ලියවුණු ජන කතාව අමුතු සාහිත්යේයික වේශයක් ගත් නිසා එයද බණකතාව නමින් හ'දුන්වනු ලැබීය.
අනුරාධපුර යුගය නමින් හැ'දින්වෙන කාලපරිච්ඡේදය අවුරුදු 1300 යද ඉක්ම යතත් සන්න, අටුවා, ගැටපද සිඛවළද විනිස නම් ශික්ෂාපද සංග්රුහය මිස එවකට අයත් ගද්ය සාහිත්යක කෘතියක් අපට ලැබී නැත. පොළොන්නරු යුගයේ පටන් සම්පාදනය වූ සිංහල ගද්ය් සාහිත්ය මුළුමනින් ම බෞද්ධ බණකතා සාහිත්ය්ක් ලෙස හැ'දින්විය හැකිය.
“කිසියම් ධර්ම ව්යාහඛ්යාන කතාවකින් රජහට බෝධිසත්ව පාරමිතාවෙහි විභාග හ'ගවනු පිණිස හා සිංහල දන්නා සත්පුරුෂ ජනයන්ගේ බොහෝ කල් ශ්රවද්ධා බුද්ධි ජනනය කරවා ත්රි විධ වූ සම්පත් සාදා දෙන පිණිස හා ’’
“යම් කෙනෙක් නුවණ මදවත් කුශලච්ඡන්දය ඇතිව ධර්මාභිශේකයට උපදෙස් ලදින් බණ දැන පින්කම හැසිර නිවන් සාධා ගනිත් නම් එසේ වූ සත්පුරුෂයන් ට වැඩ සදහා ’’
එමෙන් ම මෙම ග්රාන්ථය රචනා කිරීමේදී තැනට සුදුසු වන ආකාරයෙන් දක්වා තිබීම තවත් විශේෂ ලක්ෂණයක් ලෙස ස'දහන් කළ හැකිය. එසේම පාඨකයා තුළ චිත්තරූප මැවෙන ආකාරයෙන් භාෂාව හැසිරවීම ද තවත් විශේෂ ලක්ෂණයක් ලෙස ස'දහන් කළ හැකිය.
දඹදෙණි යුග‍යේ රචිත සාහිත්ය කෘති අතරට එකතුවන තවත් සාහිත්යල සරණ ග්රයන්ථ දෙකක් ලෙස දම්සරණ හා ස'ගසරණ දැක්විය හැකිය. එය ද විද්යාරචක්ර්වර්තීන් විසින් ම රචිත කෘති දෙකක් ලෙස පිළිගැනුනත් එහි භාෂා රටාව බුත්සරණ හා සංසන්දනය කිරීමේදී එසේ පිළිගත නොහැකි යැයි ද විද්වත්හු අදහස් දක්වති.
දඹදෙණි යුගයේ විසූ මයුරපාද පරිවේණාධිපති බුද්ධපුත්රය හිමියෝ විසින් ‘අරහං’ යන පදය ගෙන බුදු රජාණන් වහන්සේගේ පූජාර්හ ගුණය විස්තර කරමින් ‘පූජාවලිය’ නැමති ධර්ම ග්රසන්ථය ලියූහ. බුදු රජාණන් වහන්සේ බුද්ධත්වය ලද පසුත්, බුද්ධත්වය ලැබීමට පෙර කාලවලදීත් ලැබුවා වූ විවිධ පූජා විස්තර කිරීමෙන් මෙම මාතෘකාව ගැන ලිවීමට මයුරපාද හිමියන් උත්සාහ දරා ඇත.
යනුවෙන් සද්ධර්ම රත්නාවලිය යන්නෙහි අරුත දැක්විය. එය පරිවර්ථනයක් නොවන අතර අටුවා ටීකා ආදී විවිධ මූලාශ්රයයන්ගෙන් ගත් තොරතුරු පොදු ජනයාට ගැළපෙන බසින් සකස් කොට ජන වහර ගුරු කොට ගැනීමත් පූජාවලියෙහි කැපී පෙණෙන ලක්ෂණය යි.
යනුවෙන් සද්ධර්ම රත්නාවලිය යන්නෙහි අරුත දැක්විය හැකිය. ධර්මසේන නම් ස්ථවිරයන් වහන්සේ කෙනෙකු මෙකී ග්ර’න්ථයේ කතුවරයා ලෙස නම් කළ හැකිය.
සද්ධර්ම රත්නාවලිය බණ කථා සාහිත්යන පොතකි. එහි එන කතන්දර පාලි ධම්මපදට්ඨකථාවෙන් උපුටා ගන්නා ලද්දේ ය. එහෙත් එය ධම්මපදට්ඨ කථාවේ අනුවාදනයක් නොවේ. උපමා ආදිය යෙදිය යුතු තැන යොදමින්, විස්තර කළ යුතු තැන විස්තර කරමින්, සරළ සිත් ගන්නා භාෂා සම්ප්රඑදායකින් ලියවී ඇති බැවින් සද්ධර්ම රත්නාවලිය ජනප්රි ය සාහිත්යභ ග්රධන්ථයක් වශයෙන් මෙන් ම ධර්ම ග්රරන්ථයක් වශයෙන් ද ස'දහන් කළ හැකිය.
ක්රවමක්ර මයෙන් වර්ධනය වන බණ කථා සාහිත්යි කුරුණෑගල යුගය වන විට තව තවත් වර්ධනය වන්නට විය. බෞද්ධ කථා සාහිත්යකයයේ ඉතාම ජනප්රි ය ග්ර්න්ථය වන්නේ කුරුණෑගල යුගයේ රචනා කරන ලද බුදු රජාණන් වහන්සේගේ අතීත කථා එකතුවක් වන ජාතක පොත් වහන්සේ ය. එය දෙවැනි පණ්ඩිත පරාක්රතමබාහු රජු විසින් ලියන ලදැයි චූලවංශයේ ස'දහන් වන නමුත් ජාතක පොතේ එවැන්නක් ස'දහන් නොවේ. උගතුන්ගේ අදහස වන්නේ ජාතක පොත කර්තෘවරුන් කිහිප දෙනෙකුගේ කෘතියක් බවයි.
බණ කථා සාහිත්ය ය පිළිබ'ද කථා කිරීමේදී මෙම කෘති වලට අමතරව එක් එක් වකවනු වලදී ලියැවුණු තවත් කෘතීන් ඇති බව ස'දහන් කළ හැකිය. එම කෘති අතර දඹදෙණි යුගයේදී රචිත,
ධර්මකීර්ති හිමියන්ගේ ශිෂ්යෙනයකු වූ විමලකීර්ති හිමියන්ගේ සද්ධර්මරත්නාකරයත්, විවිධ බෞද්ධ කථා එකතු කොට ලියන ලද ජනප්රිතය ග්රධන්ථයෝ ය.
එමෙන් ම මහනුවර යුගයේ විසූ වැලිවිට අසරණ සරණ සරණංකර සං'ගරාජ හිමියන්ගේ ‘සාරාර්ථ සංග්රසහයට’ මාතෘකා වූයේ බුද්ධ යන වචනය විස්තර කිරීමයි. වැලිවිට ස'ගරජ හිමියන්ගේ ශිෂ්යේ තිබ්බොටුවාවේ බුද්ධරක්ඛිත හිමියෝ ‘සත්ථා’ යන පදය විස්තර කරමින් සද්ධර්මාවවාද සංග්රරහය ලියූහ.
මේ අනුව බැලීමේදී පොළොන්නරු යුගයෙන් ඇරඹි බණ කථා සාහිත්ය බෞද්ධ ජනතාවගේ හිත සුව පිණිසම වූවක් බව පැහැදිලි වේ.
ආසියාවට අයත් චීනයේ ජාවා රටේ ආදී මානව වාසස්තාන වලින් හමු වූ ගල් මෙවලම් අප්‍රිකාවෙන් හා යුරෝපයෙන් හමු වූ ගල් මෙවලම් වලට වඩා නොදියුණු ප්‍රාතමික තත්වයක වූ බව කියන ඩේවිඩ්සන් බ්ලැක් සහ එච්. බ්‍රියුල් නම් පුරාවිද්‍යාඥවරු සත්ව ඇටකටු වලින් මෙවලම් තැනීමේ තාක්ෂණක් ආසියානු ආදී මානවයන් අතර පැවතී ඇති බව පවසයි.
හෝමෝ ඉරෙක්ටස් යනු, "කෙලින් සිටගත් මිනිසා" යන අර්ථය ඇති, වසර මිලියන 1.8 කට පෙර පළමු ෆොසිල සාක්ෂියද 143,000 පමණ වසර ගණනකට පෙර ඉතා මෑත ෆොසිල සාක්ෂියද හමුවී ඇති, ප්ලයොසීන අවධියේ අවසානයෙහි සිට පසුකාලීන ප්ලෛස්ටොසීන අවධිය දක්වා ජීවත්වූ, වඳවී ගිය හොමිනින් විශේෂයකි.
මර්ලින් ලින් ; ඉංග්‍රීසි : ) යනු බ්‍රිතාන්‍ය ෆැන්ටසි හා වික්‍රමාන්විත ගණයේ රූපවාහිනී ටෙලිනාට්‍ය මාලාවකි. ජුලියන් ජෝන්ස්, ජේක් මිශී, ජුලියන් මර්ෆි සහ ජොනී කැප්ස් එහි නිර්මාපකයින් වේ. මෙම කතා මාලාව මුලින්ම නාලිකාවේ 2008 සැප්තැම්බර් 20 දින සිට 2012 දෙසැම්බර් 24 දක්වා විකාශය විය.
කොලින් මෝර්ගන් , බ්‍රැඩ්ලී ජේම්ස් , එන්ජෙල් කොල්බි , කැතී මැග්‍රාත් , ඇන්තනි හෙඩ් සහ රිචඩ් විල්සන් මෙහි ප්‍රධාන චරිත සඳහා රංගනයෙන් දායක වේ.
1884 - ඇල්ෆ්‍රඩ් කාල්ටන් ගිල්බට්, ඇමරිකානු රිටි පැනීමේ ක්‍රීඩකයා සහ ව්‍යාපාරිකයා, . . ආරම්භ කළේය
1947 - ස්ටීවන් හැඩ්ලි, ඇමරිකානු සොල්දාදුවෙකු සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකු, 21 වන එක්සත් ජනපදයේ ජාතික ආරක්ෂක උපදේශක
1913 - 13 වන දලයි ලාමා ටිබෙට් නිදහස ප්‍රකාශ කළේ මැන්චු කිං රාජවංශයේ ආධිපත්‍ය කාල පරිච්ඡේදයකින් පසුව සහ නිදහසේ දශක හතරකට ආසන්න කාලයක් ආරම්භ කළේය.
1914 - ප්‍රකාශන හිමිකම: නිව්යෝර්ක් නගරයේ, එහි සාමාජිකයින්ගේ ප්‍රකාශන හිමිකම් සහිත සංගීත සංයුති ආරක්ෂා කිරීම සඳහා නිර්මාපකයින්, කතුවරුන් සහ ප්‍රකාශකයින්ගේ ඇමරිකානු සංගමය පිහිටුවන ලදී.
1935 - නිව් ජර්සි හි ෆ්ලෙමින්ටන්හි ජූරි සභාවක් විසින් 1932 චාල්ස් ලින්ඩ්බර්ග්ගේ පුත් ලින්ඩ්බර්ග් ළදරුවා පැහැරගෙන ගොස් ඝාතනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් බෲනෝ හොප්ට්මන් වරදකරු බව සොයා ගන්නා ලදී.
1945 - දෙවන ලෝක යුද්ධය: බුඩාපෙස්ට් වටලෑම ජර්මානු සහ හංගේරියානු හමුදා කොන්දේසි විරහිතව රතු හමුදාවට යටත් වීමත් සමඟ අවසන් විය.
1945 - දෙවන ලෝක සංග්‍රාමය: දැවැන්ත ගුවන් බෝම්බ ප්‍රහාරයකින් නගරයට පහර දීම සඳහා රාජකීය ගුවන් හමුදාවේ බෝම්බ හෙලන යානා ජර්මනියේ ඩ්‍රෙස්ඩන් වෙත යවන ලදී.
1960 - "ගර්බොයිස් බ්ලූ" යන සංකේත නාමයෙන් න්‍යෂ්ටික අත්හදා බැලීමක් සාර්ථක වීමත් සමඟ ප්‍රංශය න්‍යෂ්ටික අවි සතු සිව්වන රට බවට පත් විය.
1960 - කළු විද්‍යාල සිසුන් ටෙනසිහි නැෂ්විල් හි දිවා ආහාර කවුන්ටර තුනක නැෂ්විල් වාඩි වී සිටීමේ පළමු අවස්ථාව වේදිකා ගත කළහ.
1967 - ඇමරිකානු පර්යේෂකයන් විසින් ස්පාඤ්ඤයේ ජාතික පුස්තකාලයේ ලෙනාඩෝ ඩා වින්චි විසින් සෑදූ මැඩ්රිඩ් කෝඩිස් සොයා ගන්නා ලදී.