polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
ඔහු වෙත 1971 වසරෙහිදී නොබෙල් සාම ත්‍යාගය පිරිනැමුනේ ඊඊසී ඔස්සේ බටහිර යුරෝපයෙහි සමෝධානය තර කිරීමට සහ බටහිර ජර්මනිය සහ නැගෙනහිර යුරෝපයෙහි රටවල් අතර සංහිඳියාව සාක්ෂාත් කර ගැනීමට ඔහුගේ උත්සාහයයන් නිසාය. ඔහු 1930 වසරෙන් පසුව පත්වූ පළමු සෝෂල් ඩිමොක්‍රට් චාන්සලර්වරයා විය.
1950 න් පසු, කොළඹ සැලැස්ම යටතේ, සමහර සිසුන් සහ අභ්‍යාසලාභීන් නවසීලන්තයේ අධ්‍යාපනය ලබා ඇත. 1960 ගණන්වල අගභාගය දක්වා ලංකාවේ උපන් නවසීලන්ත පදිංචිකරුවන්ගේ සංඛ්‍යාව ස්ථිතිකව පැවතුනි. නවසීලන්තයේ නිපුණ වෘත්තිකයන් සඳහා ඇති ඉල්ලුම වර්ධනය වීමත් සමඟම, මෙම කාලය තුළ සංක්‍රමණිකයන් සංඛ්‍යාවේ කැපී පෙනෙන වර්ධනයක් ඇති විය. 1972 ජනරජය ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙන් පසු වඩාත් නරක අතට හැරුණු ලංකාවේ ඩොමීනියන් හි වාර්ගික හා ආර්ථික ආතතීන් සංක්‍රමණික සංඛ්‍යාව ද වර්ධනය විය.
1983 දී ශ්‍රී ලංකා සිවිල් යුද්ධය ආරම්භ වූයේ ශ්‍රී ලංකාව තුළ වෙනම දෙමළ රාජ්‍යයක් ඉල්ලා සිටි සටන්කාමී දෙමළ කොටි විසින් සිංහල දේශපාලන ආධිපත්‍යයට අභියෝග කිරීමත් සමඟ ය. 1983 ශ්‍රී ලංකාවේ කැරලි කෝලාහලයෙන් පසු දීර්ඝ සිවිල් යුද්ධයක් ඇති වූ අතර, දෙමළ සහ සිංහල යන දෙඅංශයෙන්ම බොහෝ ශ්‍රී ලාංකිකයන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් පලා ගිය අතර, ශ්‍රී ලංකාවෙන් නවසීලන්තයට පැමිණෙන සංඛ්‍යාව සහ නවසීලන්තයේ ශ්‍රී ලංකාවේ උපන් ජනගහනය ඉහළ ගියේය. .
ශ්‍රී ලාංකික නවසීලන්ත ජාතිකයන්, අවිධිමත් ලෙස "ශ්‍රීවිස්" ලෙසද හැඳින්වේ, නවසීලන්තයේ වෙසෙන ශ්‍රී ලාංකීය උරුමයන් ඇති නවසීලන්ත ජාතිකයෝ වෙති. මෙයට නවසීලන්තයේ අවම වශයෙන් ශ්‍රී ලාංකික ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් තුනක් ඇතුළත් වේ: සිංහල, ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ සහ බර්ගර් . නවසීලන්තයේ සිටින ශ්‍රී ලාංකිකයන් වසර 140 කට වැඩි කාලයක් විගමනය කරති. 2013 දී නවසීලන්තයේ ශ්‍රී ලාංකිකයන් 9,579 ක් සිටි අතර 2018 වන විට 16,830 දක්වා වැඩි විය.
ආසියාතිකයන්ගෙන්, ශ්‍රී ලාංකිකයන් විධිමත් සුදුසුකමක් දැරීමට සහ සුදු කරපටි රැකියාවල නිරත වීමට බොහෝ දුරට ඉඩ ඇත. ශ්‍රී ලාංකිකයන් ප්‍රධාන වශයෙන් සෞඛ්‍ය වෘත්තීන්, ඉංජිනේරු, ව්‍යාපාර සහ දේපල සේවා, සහ සිල්ලර හා නිෂ්පාදන අංශවල විශාල වශයෙන් සේවය කළහ. බොහෝ දෙනෙක් ඕක්ලන්ඩ් සහ වෙලින්ටන් හි ජීවත් වූ අතර, වයිකාටෝ, මානවටූ-වංගනුයි, කැන්ටබරි සහ වෙනත් ප්‍රදේශවල කුඩා ජනගහනයක් සිටියහ.
ශ්‍රී ලාංකික නවසීලන්ත ජාතිකයන් ප්‍රධාන වශයෙන් ඉංග්‍රීසි කතා කරන අතර, දෙමළ සහ සිංහල සමහර විට නිවසේ කතා කරයි. ශ්‍රී ලංකාවේ සහ නවසීලන්තයේ ජාතික දින අතර පෙබරවාරි 5 වන දින සමරනු ලබන ශ්‍රීවි දිනය විශේෂ නිරීක්ෂණවලට ඇතුළත් වේ. මෙම සැමරුමේදී නවසීලන්ත කිරි සමග සිලෝන් ටී පානය කිරීම සහ චාරිත්‍රානුකූලව දෙමළ සීනුව නාද කිරීම තුළින් දෙරටටම ගෞරවය හිමි වේ.
අලහප්පෙරුම 1959 මැයි 14 දින මාතර දික්වැල්ලේදී උපත ලැබුවේ ප්‍රාදේශීය පාසල්වල විදුහල්පතිවරුන් ලෙස කටයුතු කළ කරෝලිස් අලහප්පෙරුම සහ ඇස්ලින් අලහප්පෙරුම යුවළට දාව ය. අලහප්පෙරුම ප්‍රාථමික හා ද්විතීයික අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ශාන්ත සර්වේෂස් විද්‍යාලයෙන් සහ ආනන්ද විද්‍යාලයෙනි. ඇමෙරිකාවේ අයෝවා විශ්වවිද්‍යාලයේ දේශපාලන විද්‍යාව වසර එකහමාරක් හැදෑරූ නමුත් දේශපාලන විද්‍යා උපාධිය සම්පූර්ණ කර නැත
2022 ජූලි මාසයේදී ඔහු ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ ඉල්ලා අස්වීමෙන් පසු අනුප්‍රාප්තික ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකයෙකු ලෙස ප්‍රකාශ කළේය. ජුලි 19 වන දින විපක්ෂ නායක සජිත් ප්‍රේමදාස මහතා විසින් ඔහු නිල වශයෙන් නම් කරන ලද අතර ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ සභාපති සහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී මහාචාර්ය ජී.එල්. පීරිස් විසින් ඔහුව ස්ථිර කරන ලදී.
මාධ්‍යවේදියෙකු ලෙස සිය වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළ අලහප්පෙරුම දිවයිනට කතුවරයෙකු ලෙස එක්වීමට පෙර ලක්මිණ පුවත්පතේ සේවය කළේය. 1994 දී පොදු ජන පෙරමුණේ අපේක්ෂකයෙකු ලෙස මාතර මනාපයෙන් ඡන්ද 76,678ක් ලබා ගනිමින් ඔහු පළමු වරට පාර්ලිමේන්තුවට පිවිසියේය.
ඩලස් දහම් කුමාර අලහප්පෙරුම යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙක්, හිටපු කැබිනට් ඇමැතිවරයෙක් සහ මාතර දිස්ත්‍රික්කය සඳහා වත්මන් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරයෙකි.
චමින්ද රුවන් කුමාරගේ, සාමාන්‍යයෙන් චමින්ද රුවන් යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උපත ලද ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි, ඔහු සිංගප්පූරු ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ නායකයෙකි. දකුණත් පිතිකරුවෙක් සහ දකුණත් වේග-මධ්‍යම පන්දු යවන්නෙක්. ඔහු 2005 සිට සිංගප්පූරුව වෙනුවෙන් ක්‍රීඩා කර ඇත. මීට පෙර බ්ලූම්ෆීල්ඩ් ක්‍රිකට් සහ මලල ක්‍රීඩා සමාජය වෙනුවෙන් ඔහුගේ උපන් ගම වන ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු පන්තියේ සහ ලැයිස්තු ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කර ඇත.
1979 දී කළුතර දී උපත ලද, චමින්ද 1999 ජනවාරි මාසයේදී බ්ලූම්ෆීල්ඩ් ක්‍රිකට් සහ මලල ක්‍රීඩා සමාජය වෙනුවෙන් සිය පළමු පෙළ ක්‍රීඩාවට පිවිසියේ, සහ සිංහල ක්‍රීඩා සමාජය ට එරෙහිව ක්‍රීඩා කරමිනි. ඔහු 2000 දී පොලිස් ක්‍රීඩා සමාජයට එරෙහිව එක් පළමු පෙළ තරගයක් පමණක් ක්‍රීඩා කළේය, සහ එම වසරේ ඔහුගේ පළමු ලිස්ට් ක්‍රීඩාවට පිවිසියේ ඔක්තෝබර් සහ නොවැම්බර් අතර තරඟ හතක් ක්‍රීඩා කරමිනි.
2006 දී, ඔහු නැවතත් කුසලාන තරඟාවලියට ක්‍රීඩා කළ අතර, ක්වාලාලම්පූර්හි කුසලානයට පසුව ක්‍රීඩා කළේය. ඉන්පසු ඔහු හොංකොං සහ නේපාලයට එරෙහිව ප්‍රිමියර් ලීග් තරඟ සහ මැලේසියාවට එරෙහිව කුසලාන තරඟය ක්‍රීඩා කළේය. ඔහු ක්‍රීඩා කළේ 2007 දී තුන් වතාවක් පමණි, සෞදර කුසලාන තරඟය සහ විස්සයි20 කුසලානයේ හොංකොං සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයට එරෙහිව තරඟ.
සිංගප්පූරුව වෙනුවෙන් ඔහුගේ මංගල තරඟය 2005 මැයි මාසයේදී මැලේසියාවට එරෙහිව කුසලාන තරඟාවලියේදී සිදු විය. ඔහු එම වසරේ මැලේසියාවට සහ හොංකොංට එරෙහිව ෆාස්ට් ට්‍රැක් කන්ට්‍රීස් තරඟාවලියට ද ක්‍රීඩා කළේය.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ ඔහුගේ අවසන් වසර 2001 වන අතර, එම කාලය තුළ ඔහු සිංගප්පූරුවට යාමට පෙර පළමු පෙළ තරග හතක් සහ ලිස්ට් ඒ තරගයක් ක්‍රීඩා කළේය.
2007 වසරේ ආරම්භ වී වසර දෙකකට වරක් මෙම තරගාවලිය පැවැත්වුවත්, 2010 වසරේ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්හිදී පැවැත්වීමට නියමිතව තිබූ අයිසීසී ශූරයන්ගේ කුසලාන එක්දින ජාත්‍යන්තර තරගාවලිය, 2008 වසරේ පාකිස්තානයේ පැවැති චැම්පියන්ස් කුසලාන තරගාවලිය ආරක්‍ෂාව හේතුවෙන් කල්දැමීම හේතුවෙන් විස්සයි20 ක්‍රමයට සංශෝධනය විය. මේ හේතුවෙන් ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් තරඟාවලියේ දින දර්ශනය නිවැරදි කිරීමේ අවශ්‍යතාවයක් තිබුනා.
අයිසීසී ලෝක විස්සයි 20 සුදුසුකම් ලැබීමේ තරඟය ඇෆ්ගනිස්ථානය විසින් ජයග්‍රහණය කරන ලද අතර ඔවුන් අවසන් තරඟයේදී අයර්ලන්තය කඩුලු 8 කින් පරාජය කළ අතර දෙපිලම 2010 අයිසීසී ලෝක විස්සයි20 ලෝක කුසලානයට සුදුසුකම් ලබා ගත්හ. ඇෆ්ගනිස්තානය සුදුසුකම් ලැබූ පළමු ප්‍රධාන තරගාවලිය මෙය වූ අතර ප්‍රමුඛ පෙළේ කණ්ඩායම් වන නෙදර්ලන්තය සහ ස්කොට්ලන්තය මෙවර සුදුසුකම් ලැබීමට අපොහොසත් විය.
අයර්ලන්තය 2009 තරගයේ සුපිරි අට අදියරට ළඟා වූ විට, ඔවුන් ටෙස්ට් ක්‍රීඩා කරන රටක් නම් ඔවුන් අටවැනි ශ්‍රේණිගත කිරීම වනු ඇත. ඒ නිසා අටවැනි ශ්‍රේණිගත කිරීමක් තරගයෙන් අතුරුදන්ව ඇත.
සුපිරි 8 අධියර සමන්විත වන්නේ කාණ්ඩ අදියරේ සෑම කාණ්ඩයකින්ම හොඳම කණ්ඩායම් දෙකෙනි. සුපිරි 8 වටය කාණ්ඩ දෙකකට බෙදා ඇත, එනම් "ඊ" සහ "එෆ්" ලෙසය. "ඊ" කාණ්ඩය, "ඒ" සහ "සී" හි ඉහළම ශ්‍රේණිගත සහ "බී" සහ "ඩී" හි දෙවන ශ්‍රේණිගත කණ්ඩායම්ද, "එෆ්" කාණ්ඩය, "බී" සහ "ඩී" හි ඉහළම ශ්‍රේණිගත සහ "ඒ" සහ "සී" හි දෙවන ශ්‍රේණිගත කණ්ඩායම්ද, අයත් විය.
මෙම තරඟයේදී ඇෆ්ගනිස්ථානය ප්‍රධාන අයිසීසී ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් තරඟාවලියකට ප්‍රථම වරට පෙනී සිටි අතර, ඔවුන් අනුබද්ධ සාමාජිකත්වය පමණක් හිමිකරගෙන සිටි අතර පසුව ප්‍රධාන අයිසීසී ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් තරඟාවලියකට සහභාගී වූ එකම අනුබද්ධ සාමාජිකයා බවට පත් වූ බැවින් එය වඩාත් කැපී පෙනෙන විය. .
සම තත්ත්වයකදී (එනම් කණ්ඩායම් දෙකම ඔවුන්ගේ අදාළ ඉනිම අවසානයේ එකම ලකුණු සංඛ්‍යාවක් ලබා ගනී), සුපිරි ඕවරයකින් ජයග්‍රාහකයා තීරණය කරයි. මෙය තරඟාවලියේ සෑම අදියරකටම අදාළ වේ.
වූ සේටියෑන් , හෙවත් වු චාඕ, වූ හොවු සහ පසුකාලීන තාං රාජවංශ‍ සමයේ ටියෑන් හොවු ලෙස හැඳින්වුණේත්, වූ වල්ලභ අධිරාජිනිය හෙවත් "වූ අධිරාජිනිය" ලෙස හැඳින්වුණේත් චීන රැජිනියකි. ඇය නිල නොවන වශයෙන් වල්ලභ අධිරාජිනියක සහ වැන්දඹු අධිරාජිනියක ලෙස රාජ්‍ය පාලනය මෙහෙයවූ අතර, පසුව නිල වශයෙන් රාජ්‍ය කරන අධිරාජිනිය ලෙස කෙටිකාලීන චෞ රාජවංශයේ , රාජ්‍ය පාලනය කරන ලදී. මෙම චෞ රාජවංශය තාං රාජවංශයේ අතුරු බිඳුම් යුගයක් ලෙස සැලකේ. සහස්‍ර හතරකට අධික ඉතිහාසය තුළ චීනය පාලනය කළ එකම රජකරන අධිරාජිනිය වූ ය.
චීන ඉතිහාසය සහ සාහිත්‍යය තුළ, වූ සේටියෑන් විවධ නම් සහ පදවිවලින් හඳුන්වා ඇත. ඉංග්‍රීසි භාෂාව තුළ ඇගේ සඳහන් කිරීම මගින් ඒවායේ සංඛ්‍යාව පමණක් වැඩිකොට ඇත. චීන බසින් ඉංග්‍රීසි බවසට පරිවර්තනයේ දී ඇතිවන එක් ගැටලුවක් නම් ලිංගය අවධාරණය කිරීමයි. සම්භාව්‍ය චීන බසින් යෙදෙන හොවු හෝ හුවාංඩි වැනි වදන් ව්‍යාකරණානුකූලව ලිංගය නිර්ණය කළ නොහැකි වදන් වේ.
670දී, වූගේ මෑණියන් වූ යැං ආර්යාව මියගියා ය. ගඔෂොං අධිරාජයාගේ නියෝග මත සියලුම රාජ්‍ය නිලධාරීන් සහ ඔවුන්ගේ භාර්යාවන් ඇය‍ වෙනුවෙන් වැළපෙන්නට වූහ. පසුව, එම වර්ෂයේම මහා නියඟයකින් රට පීඩාවට පත්වන විට, වූ අධිරාජිනිය ධුරයෙන් නෙරපිය යුතු බවට යෝජනා ඉදිරිපත් විය. නමුත් ගඔෂොං අධිරාජයා එය ප්‍රතික්ෂේප කළේ ය. මීට අමතරව, වූ ෂිහුඕ සහ යැං ආර්යාවට ටායියුවාන් හි කුමරු සහ කුමරිය යන මරණාපර නාම පිරිනැමීම අධිරාජයා විසින් සිදුකරන ලදී.
704 සරක් ඍතුවේ දී, චෑං යිචි සහ චෑං චැසොංට අමතරව, ඔවුන්ගේ සොහොයුරන් වූ චෑං චැංකි, චෑංචැංයි, සහ චෑං ටොංෂියු යන අයට විරුද්ධව දූෂණ චෝදනා එල්ල වන්නට විය. චෑං ටොංෂියු සහ චෑං චැංයිව ධුරයෙන් පහත හෙළිණි. ලි චෙංජියා සහ හුවාන් යැන්ෆැන් යන නිලධාරීන් පවා චෑං යිචි සහ චෑං චැසොංව ඉවත් කළ යුතු බව පැවසුව ද, යැං ෂායිසි අමාත්‍යවරයා වූ සේටියෑන්ට උපදෙස් දුන්නේ ඔවුන්ව ඉවත් නොකළ යුතු බවටයි. පසුව, වෙයි අන්ෂි අමාත්‍යවරයා විසින් චෑං යිචි සහ චෑං චැංසොංට විරුද්ධව යළි දූෂණ චෝදනා නගන ලදී.
වූ ටයිෂොං අධිරාජයාගේ උපබිසවක වූවා ය. ඔහුගේ මරණින් පසු, ඇය ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ ඔහුගේ නවවන පුත් ගඔෂොං අධිරාජයා සමග විවාහ වී 655දී නිල වශයෙන් ගඔෂොංගේ හුවාංහූ (, විවිධ අයුරින් පරිවර්තනය කෙරේ. එනම් "අධිරාජිනිය", "භාර්යාව", හෝ "වල්ලභ අධිරාජිනිය" ලෙස ය) බවට පත්වූවා ය. නමුත් ඇයට මීට පෙර ද සැලකිය යුතු දේශපාලන බලයක් හිමිව තිබිණි. 660දී ගඔෂොං ආඝාතය වැළඳී දුර්වල වීමත් සමග, යූ සේටියෑන් මාලිගයේ පරිපාලකයා බවට පත් විය. අධිරාජයාට සමාන ධුරයක් වූ මෙය ඇය විසින් 705 තෙක් උසුලන ලදී.
ඇගේ ජීවිත කාලයේ මෙන්ම මරණින් පසුව ද, වූ සේටියෑන් හට විවිධ නිල පදවි නාම (මෙම පදවි නාමය්නහි කාලානුක්‍රම ලැයිස්තුවක් සඳහා බලන්න: වූ සේටියෑන්ගේ පදවි නාම ලැයිස්තුව) පිරිනමා තිබේ. හොවු සහ හුවාංඩි යන දෙකම පදවි නාම වේ. (විකරණයන් හෝ අඩු වැදගත් කමක් ඇති හොවු යන්නට එකතු කළ අමතර සංශෝධන) වූ චාඕ ලෙස උපන් ඇය 655 තෙක් නිල වශයෙන් "වූ හොවු" ලෙස හැඳින්වුණේ නැත. එසේම ඇගේ රාජ්‍ය නාමය වූ "වූ සේටියෑන්" යන්න ද භාවිතා වූයේ 690දී ඇය විසින් හුවාංඩි යන පදවිය ආරූඪ කරගැනීමෙන් අනතුරුවයි.
ඇගේ සැමියා වූ ගඔෂොං අධිරාජයාගේ මරණින් පසුව, වූ බිසව වැන්දඹු අධිරාජිනිය බවටත්, අනතුරුව අනුරාජයා බවටත් පත්වූවා ය. වූ බිසව මේ වනවිටත් කිරුළහිමි ලි හොං කුමරුන්ට වස දී තිබූ අතර, සෙසු කුමාරවරුන්ව පිටුවහල් කොට තිබිණි. ඇය ඇගේ තෙවන පුත්‍රයා වූ ලි චේ උරුමකරු ලෙස නම්කොට තිබිණි. මීට අමතරව, ගඔෂොං අධිරාජයාගේ අවසන් කැමැත්ත වූයේ ලි චේ අධිරාජ පදවියට ක්ෂණිකව පත්කළ යුතු බවත්, යුධ මෙන්ම සිවිල් අංශවල සෑම වැදගත් කාරණයක දී ම වූ අධිරාජිනියගේ උපදෙස් ලබාගත යුතු බවත් ය.
වූ සේටියෑන් සිහසුනට පත්වූ විගස, ඇය විසින් බෞද්ධාගමේ තත්ත්වය තාඕ ආගමට ඉහළින් ඔසවා තබන ලදී. නිල වශයෙන් බුදු දහමට අනුග්‍රහය දැක්වූ ඇය ලුවෝයැං සහ චං'අන් යන ද්විත්ව අගනුවරවල්වලට අයත් සෑම ප්‍රාන්තයකම දායුන් විහාරය යනුවෙන් හැඳින්වුණු ආගමික ගොඩනැගිලි ඉදිකළා ය. එසේම ජ්‍යෙෂ්ඨ භික්ෂූන් නව දෙනකු ආදිපාදවරුන් වශයෙන් පත්කරන ලදී. වූ පෙළපතේ පරම්පරා සතක මුතුන්මිත්තන් රාජකීය මුතුන්මිත්තන්ගේ විහාරයේ තැන්පත් කළ ඇය ගඔෂු, ටයිෂොං සහ ගඔෂොං යන තාං අධිරාජවරුන්ට පූජාවන් ද සිදුකළා ය.
681දී, මහා උත්සවයක් පවත්වා ගඔෂොං අධිරාජයාගේ සොයුරිය වූ චෙංයැං කුමරියගේ පුත් ෂුඒ ෂාඕ ට තායිපිං කුමරිය විවාහ කරදෙන ලදී. ෂුඒ ෂාඕගේ සොයුරන්ගේ භාර්යාවන්ගේ පෙළපත් පිළිබඳ පැහැදීමක් නොවූ වූ අධිරාජිනියට ඔහුගේ සොයුරන්ගේ භාර්යාවන් දික්කසාද කරවීමට අවශ්‍ය විය. නමුත් මෙය පසුව වැළකුණේ ඇය විසින් ෂුඒ ෂාඕගේ වැඩිමහල් සොයුරා වූ ෂුඒ යි ගේ භාර්යාව වූ ෂියාඕ ආර්යාව මියගිය ෂයාඕ යු අමාත්‍යවරයාගේ මිණිපිරියක බව හොයා ගැනීමෙන් පසුවයි.
රුයිෂොං අධිරාජයා අධිරාජ පදවිය ඉසිලුව ද, බලය රැඳී තිබුණේ වූ වැන්දඹු අධිරැජිනියගේ හස්තයේ ය. නිලධාරීන්ට රුයිෂොං අධිරාජයාව හමුවීමට අවසර නොතිබූ අතර, අධිරාජයාට ද රාජ්‍යයේ ගැටලුවලට මැදිහත් වීමට අයිතියක් හිමි නොවිණි. රාජ්‍ය පාලනය සිදුකරන ලද්දේ වූ වැන්දඹු අධිරාජිනිය විසිනි. ඇගේ බෑණා වූ, වූ චෙංසිගේ යෝජනාව අනුව, ඇය විසින් වූ පෙළපතේ මුතුන්මිත්තන්ගේ පූජාසනය විශාල කොට තැනවූ අතර, ඔවුනට උසස් මරණාපර ගෞරව නාමයන් ප්‍රදානය කෙරිණි.
රාජ්‍යයේ ජනතාවට සෙස්සන් පිළිබඳ රහසිගතව වාර්තා කිරීමට ඇය විසින් රාජකීය පරිපාලන ගොඩනැගිලි පිටත තඹ තැපැල් පෙට්ටි සවිකරන ලදී. ඇය එසේ සිදුකළේ බොහෝ නිලධාරීන් ඇයට එරෙහිව ක්‍රියාකරන බවට සැක කළ නිසායි. ඇගේ මෙම විශ්වාසයෙන් අයුතු ප්‍රයෝජන ගනිමින් සුවෝ යුවෑන්ලි, චෞ ෂිං සහ ලායි ජුන්චෙන් ඇතුළු රහස් පොලිස් නිලධාරීන් බලයට පත් වන්නට වූයේ වෙනත් පුද්ගලයන් පිළිබඳ අසත්‍ය චෝදනා සහ වධහිංසා සිදු කරමිනි.
රාජ්‍ය බලය ශක්තිමත් කිරීමේ වූ සේටියෑන්ගේ ක්‍රියාන්විතය චරපුරුෂ ක්‍රමය මත බෙහෙවින් රඳා පැවතිණි. මර්දනය කළ යුතු පුද්ගලයින් ඉවත් කිරීමට ඇය විසින් මෙම තොරතුරු උපයෝගී කරගන්නා ලදී. 697දී උච්චස්ථානයට පත් මෙම ක්‍රියාවලියේ දී, විවිධ වංශවත් පවුල් සහ විද්වතුන් ධුරයෙන් පහත හෙළීම, පිටුවහල් කිරීම, හෝ ඝාතනය කිරීම මෙන්ම ඔවුන්ගේ පුත්‍රයින් නිපයන් දැරීම වළක්වාලීම වැනි ක්‍රියාමාර්ග අනුගමනය කෙරිණි.
වූ පවුල් වංශය සම්භවය වූයේ බිංචූ හි වෙන්ෂුයි ප්‍රාන්තයේ ය. වූ සේටියෑන්ගේ උපන් ස්ථානය මතභේදයට තුඩු දී ඇත. ඇතැමුන් පවසන්නේ වූ සේටියෑන් උපත ලැබූයේ ලිචූ හි බවයි. නමුත් තවත් සමහරුන් විශ්වාස කරන්නේ ඇය උපත ලැබූයේ අධිරාජ්‍යයේ අගනුවර වූ චං'අන් හි බවයි.
තමන් වියපත්ව ඇති බව වටහාගත් වූ සේටියෑන් අධිරැජිනිය සිය මරණින් පසු ලි ෂියෑන් සහ වූ වංශයේ කුමාරවරුන් අතර සාමය නොපවතීයැයි බියවූවා ය. ඒ නිසා 699දී, ඇය විසින් ලි ෂියෑන්, ලි දන්, තායිපිං කුමරිය, තායිපිං කුමරියගේ දෙවන සැමියා වූ වූ යෞජි , ඩිං හි කුමරු සහ වෙනත් සෙසු වූ වංශික කුමාරවරුන්ගෙන් එකිනෙකා කෙරෙහි දිව්රුමක් ලබාගන්නා ලදී.
වූ බිසව රජු සමග ලිංගික සම්බන්ධතා පැවැත්වූ බව පෙනුණ ද, ඇය ටයිෂොං අධිරාජයාගේ ප්‍රසාදයට ලක්වූ බවක් නොපෙනේ. ඇගේ ස්වයං චරිතාපදානය අනුව , ඇය උපබිසවකව සිටි කාලයේ සිය ධෛර්යය නිසා ටයිෂොංව විස්මයට පත් වූ අවස්ථාවක් මෙසේ සඳහන් වේ:
675දී, ගඔෂොං අධිරාජයාගේ රෝගී තත්ත්වය ක්‍රමයෙන් අයහපත් අතට හැරුණු හෙයින්, ඔහු වූ අධිරාජිනියට නිල වශයෙන් අනුරාජයා ලෙස රාජ්‍ය පාලනය භාර කිරීමට අදහස් කළේ ය. නමුත් හාඕ චුජුන් අමාත්‍යවරයා සහ ලි යියැන් නිලධාරියා මීට විරුද්ධ වූ හෙයින්, ඔහු නිල වශයෙන් ඇයව අනුරාජයා ලෙස පත්කළේ නැත.
656දී, ෂු ජිංසොංගේ උපදෙස් මත, ගඔෂොං අධිරාජයා ලියු බිසවගේ පුත් ලි චොං සිය කිරුළහිමි කුමරු ධුරයෙන් පහකොට, ඔහුගේ තත්ත්වය යළි ලියෑංහි කුමරු ලෙස පහත හෙලන ලදී. අනතුරුව දායිහි කුමරු යන පදවිය ඉසිලූ වූගේ පුත් ලි හොං කිරුළහිමි කුමරු ලෙස පත්කළේ ය.
660දී, ගඔෂොංගේ පළමුව උපන් පුත්‍රයා වූ ලි චොංව ද මෙහි ගොදුරක් බවට පත් විය. මේ පිළිබඳ බියවූ ලි චොං ශාස්ත්‍රකරුවකුගෙන් උපදෙස් ලබා ගැනීමට බලාපොරොත්තු විය. අනතුරුව වූ අධිරැජිනිය ඔහුව පිටුවහල් කොට නිවාස අඩස්සියේ රඳවන ලදී.
එසේම 692දී, වූ සේටියෑන්ගේ නියෝගය අනුව වං ෂියාඕජියේ සෙන්පතියා ටුෆාන් වෙත පහරදුන්නේ ය. 670දී ටුෆාන් වෙත හිමිව තිබූ ෂියු ආරක්ෂක බලකොටු හතර සියතට ගැනීමට වං සමත් විය. මෙම බලකොටු අතරට ක්වියුෂි, යූටියෑන්, ෂුලේ, සහ සුයියේ අයත් විය.
ක්‍රි.ව. 649දී ටයිෂොං අධිරාජයා මියයාමත් සමග, ඔහුගේ ලාබාලම පුත්‍රයා වූ ලි චි , තාංහි ගඔෂොං අධිරාජයා ලෙස සිහසුනට පත් විය. ටයිෂොං ජීවත්ව සිටි සමයේ සිට ලි සහ වූ අතර සම්බන්ධයක් පැවතිණි.
686දී, වූ වැන්දඹු අධිරාජිනිය රාජ්‍ය අධිකාරී බලය රුයිෂොං අධිරාජයාට භාර කිරීමට තීරණය කළා ය. නමුත් ඇය සැබැවින්ම එසේ සිදු නොකරන බව දත් රුයිෂොං අධිරාජයා එය ප්‍රතික්ෂේප කළේ ය. මේ නිසා අධිරාජ්‍යයේ බලය ඇ‍යගේ හස්තයේම පැවතිණි.
මහලු වියට පත්ව සිටිය ද, වූ සේටියෑන් දක්ෂ නිලධාරීන් හඳුනාගැනීමේ සහ ඔවුන්ට උසස් වීම් පිරිනැමීමේ ක්‍රමය අත්හළේ නැත. ඇය මහලුවියේ සිටිය දී උසස්වීම් ප්‍රදානය කෙරුණු නිලධාරීන් අතර කුයි ෂුවාන්වෙයි සහ චෑං ජියාචෙන් ද වේ.
චීන ඉතිහාසය අනුව, පාලකයා ලෙස කහ ලෝගුව පැළඳි එකම ස්ත්‍රිය වූ සේටියෑන් ලෙස සැලකේ. (මෙය අධිරාජයාගේ අයිතියට පමණක් අවසර තිබුණකි. නමුත් සොං රාජවංශයේ ලියු වැන්දඹු අධිරාජිනිය විසින් ද එය භාවිතයට ගෙන තිබේ)
683දී, ලුවෝයැං ප්‍රදේශයේ දී ගඔෂොං අධිරාජයා මරණයට පත් විය. ලි චේ සිහසුන ලබාගත් නමුත්, වූ අධිරාජිනිය වැන්දඹු අධිරාජිනිය සහ අනුරාජයා ලෙස අධිකාරීත්වය දැරුවා ය.
684 දෙවන මාසයේ, වූගේ පුත්‍රයා වූ කිරුළහිමි ලි චේ කුමරු අධිරාජ පදවියට පත්කෙරුණු අතර, ඔහු චොංසොං යන රාජකීය නාමය ආරූඪ කරගනිමින් සති හයකින් යුත් කෙටි රාජ්‍ය පාලන සමය ඇරඹී ය.
685 වන විට, වූ වැන්දඹු අධිරාජිනිය බෞද්ධ භික්ෂුවක වූ හුවායියි සමග ඇසුරක් පටන් ගත්තා ය. ඉදිරි වර්ෂය කිහිපය තුළ, හුවායියි හට ගෞරව නාමයන් ප්‍රදානය කෙරිණි.
1991 මාර්තු 2 වන දින, එල්ටීටීඊ සංවිධානය විසින් දුරස්ථ පාලක කාර් බෝම්බයක් භාවිතා කරමින්, හැව්ලොක් පාරේ කොළඹ පිහිටි ඔහුගේ කාර්යාලයට යමින් සිටියදී, අමාත්‍යවරයා සහ ආරක්ෂකයින් 5 දෙනෙකු ඇතුළු පුද්ගලයින් 19 දෙනෙකු ඝාතනය කරන ලදී. සිවිල් වැසියන් 13 දෙනෙක්. හාස්‍යයට කරුණක් නම්, ඝාතනයට දින දෙකකට පෙර විජේරත්න "ඔවුන්ට වාසනාවන්" කියමින් කොටි තර්ජන ගැන සිනාසුණේය. ඔහු එල්ටීටීඊය සම්බන්ධයෙන් දැඩි ස්ථාවරයක සිටි අයෙකු බව ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.
1977 දී ජනාධිපති ජේ.ආර්.ජයවර්ධන මහතාගේ ආරාධනයෙන් ඔහු ලේක්හවුස් පුවත්පත් සමූහයේ අධ්‍යක්ෂ මෙහෙයුම් බවට පත්වෙමින් රාජ්‍ය අංශයට මාරු විය. ඉන්පසුව 1978 දී කෘෂිකර්ම සංවර්ධන හා පර්යේෂණ අමාත්‍යාංශයේ ස්ථිර ලේකම්වරයා ලෙසත් කෘෂිකර්ම සංවර්ධන අධිකාරියේ, ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍ය වැවිලි සංස්ථාවේ, ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ කොමිසමේ, පැල්වත්ත සීනි සමාගමේ සහ රජරට ආහාර ධාන්‍ය සැකසුම් සමාගමේ සභාපති ලෙසත් පත් කරන ලදී.
ඩී.එස්.සේනානායක මහතාගේ පළමු ඥාති සොහොයුරියක වන වල්පොල මුදලිගේ ජෝර්ජ් හර්කියුලිස් විජේරත්න සහ රොසලින් මරියා නී සේනානායක යන අයගේ පුත්‍රයා ලෙස රන්ජන් විජේරත්න 1931 අප්‍රේල් 4 වැනිදා උපත ලැබීය. ඔහු ගුරුතලාව ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයෙන් සහ ගල්කිස්ස ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබීය.
ජෙනරාල් රන්ජන් විජේරත්න ශ්‍රී ලාංකික වැවිලිකරුවෙකු සහ දේශපාලනඥයෙකි. ඔහු ප්‍රේමදාස කැබිනට් මණ්ඩලයේ විදේශ කටයුතු අමාත්‍යවරයා ලෙසත් පසුව වැවිලි කර්මාන්ත අමාත්‍යවරයා ලෙසත් කටයුතු කළේ ආරක්ෂක රාජ්‍ය අමාත්‍ය ධුරය දරමින් සිටියදීය.
1984 දී විජේරත්න ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදා ස්වේච්ඡා බළකායේ ලුතිනන් කර්නල් තනතුරට පත් වූ අතර ශ්‍රී ලංකා රයිෆල් බළකායේ 2 වන බලඇණියේ පළමු අණදෙන නිලධාරියා බවට පත්විය. රයිෆල් බළකාය, මධ්‍යම කඳුකරයේ වතුකරයේ සාමාජිකයින් සිය සාමාජිකයින් ගෙන්වා ගන්නා ලදී.
විජේරත්න මහතා මරණින් පසු යුද හමුදාවේ ස්වේච්ඡා බළකායේ ජෙනරාල් නිලයට උසස් කරන ලද අතර කොතලාවල ආරක්ෂක ඇකඩමියේ එහි දෙවන උපාධි ප්‍රදානෝත්සවයේදී ගෞරවනීය නීති ආචාර්ය උපාධිය ප්‍රදානය කරන ලදී.
කර්නල් රැන්ඩොල්ෆ් ජුවෙල් ෆ්‍රැන්සිස් මෙන්ඩිස්, , ලංකා අධ්‍යාපනඥයෙකි. ඔහු නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ, ලංකා ආරක්ෂක බළකායේ වැඩබලන සේනාවිධායක සහ පළමු ලංකා අණදෙන නිලධාරී, ලංකා කැඩෙට් බලඇණිය ලෙස සේවය කළේය.
දිය රත් කරනුව රිවි-උණු-දිය සැටි හිරු එළිය යොදාගනියි. මැදි බිම්කොසු අක්ෂාංශවලැ , දිය උණුයුරුව සතගිණු 60 දක්වා වූ ගෙ-උණු-දියභාවිතයන්ගෙන් 60% සිටැ 70% දක්වා සඳහා රිවි රත්කුරු සැටි මගින් සැපැයියැ හැකි. රිවි දිය රත්කුරුවලැ වඩාත් සුලබ පන්න වනුයේ ගෙ-උණු-දිය සඳහා සැමැනියෙන් ගැනෙනා හා හා ප්‍රධාන විසින් පිහිනුම් තටාක රත් කරනුව ගැනෙනා යැ.
එක්සත් රජයුවලැ, රත්කැරුම්, වා-පැතුරුම් හා වා-සැකැසුම් සැටි වෙළෙඳ පහයන්හි ගැනෙනා ඔදෙන් 30%ක් හා නේවාසික පහයන්හි ගැනෙනා ඔදෙන් 50% හා පමණ සපයයි. රිවි රත්කැරුම්, සිසිලුම් හා වා-සැකැසුම් සිප්ලකු මේ ඔදෙන් කොටසක් සපයනුව යොදාගත හැකි.
දෙවැනි ටෙස්ට් තරගය සඳහා ශ්‍රී ලංකා සංචිතයට ඩිල්රුවන් පෙරේරා එක් කර තිබේ. නවසීලන්ත විස්සයි20 සංචිතයෙන් ලොකී ෆර්ගියුසන් ඉවත් කරනු ලැබුවේ මාපටැඟිල්ලක් කැඩී යාමෙනි. මාටින් ගප්ටිල් ආබාධයකට ලක්වීම හේතුවෙන් අවසන් තරගයට සහභාගි නොවීම හේතුවෙන් තුන්වැනි තරගය සඳහා නවසීලන්ත විස්සයි20 සංචිතයට හමිෂ් රදර්ෆර්ඩ් එක් කරන ලදී.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් විසින් ටෙස්ට් තරගමාලාව සඳහා විසි දෙදෙනෙකුගෙන් යුත් සංචිතයක් නම් කරන ලද අතර, එය අවසන් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයින් පහළොස් දෙනා දක්වා අඩු කරන ලදී. ටෙස්ට් තරගමාලාව 1-1ක් ලෙස සම වූ අතර පළමු තරගය ශ්‍රී ලංකාව ජයගත් අතර දෙවැනි තරගය නවසීලන්තය ජයග්‍රහණය කළේය.
අර්ධ ලෙස පිළිගත් එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජිකත්වය රහිත ස්වෛරී රාජ්‍ය, උදාහරණයක් ලෙස කොසෝවො ජනරජය සහ චීන සමූහාණ්ඩුව
සාමාන්‍යයෙන් මේවා, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් සාමාජික රටකට අයත් ස්වෛරී-නොවන ප්‍රදේශයක් ලෙස පිළිගත් ප්‍රදේශ වේ.
මෙම ලැයිස්තුව මහාද්වීප-හත මොඩලයට ලොව බෙදා ඇත. දූපත් අසල පිහිටි මහාද්වීපයට එක් කොට ඇත. වෙනස්කම් පහත සටහන් කොට ඇත. එසේම වැඩිදුර කරුණු දැක්වීම් සඳහා මතු දැක්වෙන ලිපි වෙත යොමු වන්න: මහාද්වීප, , සහ .
මෙහි දැක්වෙන්නේ ලොකයේ ස්වෛරී රාජ්‍ය සහ ඒවාට අයත් පරාධීන ප්‍රදේශ, මහාද්වීප අනුව බෙදා දැක්වූ ලැයිස්තුවක් වෙයි. ජාතික කොඩිය සහ පහත දැක්වෙන අමතර තොරතුරු වගුව තුළ අඩංගු වේ:
භූමි ප්‍රදේශය, ජනගහණය, සහ ජන ඝනත්ත්වය, වැනි දත්ත සහිත අප්‍රිකාවේ ස්වෛරී රාජ්‍ය සහ පරාධීන ප්‍රදේශ වගුවක් සඳහා : වෙතට යොමු වන්න.
පාකිස්තානයේ දුම්රිය පද්ධතිය දශක ගණනාවක් තිස්සේ දිරාපත් වී ඇති ගැටළු වලින් පීඩා විඳිති. දූෂණය හා වැරදි කළමනාකරණය හේතුවෙන් පද්ධතිය නිරන්තරයෙන් අනතුරු දකින අතර ආයෝජන හිඟකම ගැටළු උග්‍ර කරයි. ආණ්ඩු ගණනාවක් පද්ධතිය පිරිසිදු කිරීමට පොරොන්දු වී ඇතත්, මේ දක්වා කිසිවෙකු එය කිරීමට සමත් වී නැත. අගමැති ඉම්රාන් ඛාන් ද දුම්රිය නවීකරණය කරන බවට පොරොන්දු වී ඇති නමුත්, 2018 දී අගමැති ධුරයට පත්වූ දා සිට මේ දක්වා අනතුරු සිදුවෙමින් පවතී.
සර් සයිඩ් එක්ස්ප්‍රස්හි රියදුරු කියා සිටියේ පීලි පැන ඇති මිල්ලට් එක්ස්ප්‍රස් ධාවන පථය දුටු විට දුම්රිය සාමාන්‍ය වේගයෙන් ගමන් කරන බවයි. ඔහු තිරිංග යෙදූ නමුත් නියමිත වේලාවට දුම්රිය නතර කිරීමට නොහැකි විය. පාකිස්තාන දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රකාශකයෙකු සඳහන් කළේ පීලි පැන ඇති දුම්රිය අනතුරට පත්වීම වළක්වා ගැනීමට ශ්‍රීමත් සයිඩ් එක්ස්ප්‍රස් වෙත ප්‍රමාණවත් කාලයක් නොමැති බවයි. මෙම දුම්රිය දෙකෙහි දළ වශයෙන් පුද්ගලයින් 1,400 ක් සිට ඇත.
2021 ජුනි 7 වන දින දකුණු පාකිස්තානයේ සින්ද් පළාතේ ගොට්කි දිස්ත්‍රික්කයේ දහාර්කි අසල දුම්රිය දෙකක් එකිනෙක ගැටීමෙන් අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් 50 දෙනෙකු මිය ගොස් 120 ක් පමණ තුවාල ලැබීය. සී ්‍රගාමී දුම්රියක් ප්‍රතිවිරුද්ධ ධාවන පථයට පීලි පැන ඇති අතර දෙවන සී ්‍රගාමී දුම්රිය පළමු ගුවන් යානයට කඩා වැටුණි. ව්‍යාජ හයක් හෝ අටක් පමණ “සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ වී” ඇත.
මෙම පද්ධතිය මෑත වසරවලදී එතරම් නඩත්තු කර නොමැති අතර පාකිස්තාන දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවේ සභාපති හබීබර් රෙහ්මාන් ගිලානි ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ අනතුර සිදු වූ ස්ථානය වටා ඇති ධාවන පථ පැරණි ඒවා බවත් ඒවා ප්‍රතිස්ථාපනය කළ යුතු බවත්ය. හිටපු නිලධාරියෙකු ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ සමහර දුම්රිය කොටස් තවමත් 1947 දී බෙදීමට පෙර තැබූ පීලි භාවිතා කරන බවයි.
මිල්ලට් එක්ස්ප්‍රස් යනු කරච්චි, සින්ද් සහ පන්ජාබ් හි මලක්වාල් අතර දිනපතා ධාවනය වන දුම්රියකි. එය මුලින් කරච්චි සිට පන්ජාබ්හි ෆයිසලාබාද් දක්වා දිව ගිය නමුත් පසුව එය මලක්වාල් දක්වාත් පසුව පන්ජාබ්හි ලලමූසා දක්වාත් ව්‍යාප්ත විය.
ගොට්කි නියෝජ්‍ය කොමසාරිස් උස්මාන් අබ්දුල්ලා ප්‍රකාශ කළේ අනතුර හේතුවෙන් ව්‍යාජ 13 ක් හෝ 14 ක් පීලි පැන ඇති බවත්, ඉන් 6 සිට 8 දක්වා ප්‍රමාණයක් මුළුමනින්ම විනාශ වී ඇති බවත්ය.
පිරිතෙරපනය දිවෙනුයේ තලබමනයෙනි. එය වැඩි වෙයින් බෙමෙත, පවන් දහරට ඔද එක් කරනුයේ ඒ හා මැ එය කුඩා ඉඩකට තද කොටැ යවමිනි. පිරිතෙරැපුම පවනෙහි තෙරපුව හා උණුයුරුව හා වඩයි. පිරිතෙරපනය කුඩා වන තරමට එය වෙයින් කැරැකේ. පරාසයේ විසල් කෙළවරේ ඇති ජීඊ90-115බී විදිලි පංකාව විනාඩියට* බුමු 1000 කින් බෙමෙන අතර කුඩා හෙලිකොප්ටර ඇන්ජින් පිරිතෙරපනයක් විනාඩියට* බුමු 20,000 කින් පමණ බෙමෙයි. * )
පසු-දවනය හෝ "පිළිරත් -විදලුනලය" හෝ යනු තලබමනයෙන් බැහැරැවි ගෑසි පිළිරත්කරනුව එක් කැරුණු පිරිදැවුම් ගබකි. මෙහි දැවි පිරිබිදුම ඉවැඩි අතර එය සැමැනියෙන් මහ ඇන්ජිමේ මෙන් හතරකි. සුපර්සොනික අහස් යානා සඳහා පමණක් මැ පාහේ පසු-දවන ගැනේ. ඉන් බොහෝවක් හමුදා ගුවන් යානා වේ. ස්පේශිප්වන් අත්හදා බැලීමේ උප-කක්ෂීය අජට'හස් යානයේ දරායැවි ගුවන් යානයක් වූ ස්කේල්ඩ් කොම්පොසිට්ස් වයට් නයිට් මෙන් මැ සුපිරිසොනික ගුවන් සේවා දෙකකට ද, කොන්කෝඩ් හා ටීයූ -144 හා සඳහා ද පසු-දවන ගැනිණ.
පිරිදවනය තුළැ පිරිදැවුම් පෙරස පිස්ටන ඇන්ජිමට වඩා සැලැකියැ යුතු සේ වෙනසි. පිස්ටන ඇන්ජිමෙකැ, දැවෙන පවන කුඩා පරිමාවකට ස-හිම් වැ ඇති අතර, දැවි පිලිස්සෙත තෙරපුව වැඩෙයි. තලබුමු-විදලුවෙකැ දී, පවන්-දැවි මුසුව පිරිදවනය තුළැ දී දැවෙන අතර තෙරපු ගොඩැනැඟ්මෙකින් තොර වැ නොකැඩී දැහැරෙන පෙරසකින් තලබමනය වෙත යේ. ඒ වෙනුවට, පිරිදවනයේ දී සුළු තෙරපු නැස්මෙක් සිදු වේ.
තුළට එන පවන, බෙමෙන පිරිතෙරපන තලවලට සුමට වැ යොමු කැරුමට රුකුල් වනුව පිරිතෙරපනය ඉදිරියෙන් තුළැගනුවක් හෝ බටයක් හෝ ඇවැසි වේ. පැරැණි ඇන්ජින්හි සැලෙන තල ඉදිරියෙන් නිසල පිති වී. මේ පිති ද තල මතට පවන යොමු කැරුමට වහල් වියැ. අහස් යානයේ වෙය කුමක් වුව ද තලබුමු-විදලු ඇන්ජිමක් තුළට දහරන පවන හැම විටැ මැ සද-වෙයට පහළින් වේ.
පළමු තලබුමු-විදලු, මැදි'නළ පිරිතෙරපනයක් හෝ අක්ෂීය පිරිතෙරපනයක් හෝ යොදාගත් අතර එයින් කුදු දෑරයකින් යුත් නමුත් දිගුතර එන්ජිමක් ලැබුණි. පිස්ටන් එන්ජින්වලැ ගැනෙනා පෙරයතුව වෙනුවට ඉවේ බැහැරැවි විදල්ලක් ආදේශ කිරීමෙන්, වැඩිතර ගුවන් යානා වෙයක් ලබාගත හැකි වියැ.
පිරිදවනයෙන් පිටැවන උණුසුම් පවන තලබමනය හරහා ඈරේ. තලබමන සඳහා සැමැනි අමු දෑ වනුයේ ඉන්කොනල හා නිමොනික හා වේ. ඇන්ජිමෙකැ උණුසුම්තම තලබමන පිති හා තල හා අබතුරු වැ සිසිලුම් මංකඩවලින් යුතුයි. පිරිතෙරපනයෙන් එන පවන මේවා හරහා යැවෙනුයේ ලොහො උණුයුරුව සීමාවන් තුළැ රඳවනුවයි. ඉතිරි අදියරයන් සිසිලවියැ යුතු නො වේ.
තලබමනයෙන් පසු වැ පවන බැහැරැවි නැසින්න හරහා ඈරී ඉපිරිවේ විදල්ලක් නිපයයි. අභිසාරී නැසින්නක් තුළැ දී, නලය කෙමෙන් ගෙලටියක් තෙක් පටු වේ. තලබුමු-විදලුවකැ නැසින්නේ තෙරපු එකැගිය වැඩි යතු සැකැසුම්හි දී නැසින්නෙහි පවන හිරැවීමට පමණ වන සා ඉහළයි.
අයස් යානාවක් බලගන්වනුව ගෑසි තලබමනයක් යෙදැවීමෙහි ලා පළමු පේටන්ට් වරය 1921 දී ප්රංස ජාතික මැක්සිම් ගීලොම් විසින් ගොනු කැරුණි. ඔහුගේ එන්ජිම අක්ෂීය-දහර තලබුමු-විදලුවක් වියැ යුතු වූ නමුදු, එයට පිරිතෙරපන සිප් ලකුවේ සැලකියැ යුතු දියුණුවක් වුව මනා වූයෙන් කිසි දාකැ නො තැතුණි.
පළමු වැ ඇමෝනියා ගනිමින් දියර සුවිදුම 1941 දී පවර් ජෙට්ස් .1 සඳහා අත්හදා බැලුණේ පසු වැ දිය හා අනතුරු වැ දිය-මෙතිනෝල හා බවට මාරු වීමට පෙරාතුවයි. ග්ලොස්ටර ඉ.28/39යේ සිල්පය අත්හදා බලනුව සැටියක් ඇටැවුණ ද එය කිසි දාකැ සවි නො කැරුණි.
ජර්මනියේ, හාන්ස් වොන් ඕහයින් 1935 දී සමාන එන්ජිමකට පේටන්ට් වරය ලබා ගති. විටල්ගේ මැදි'නළ දහර එන්ජිමට පිළිවිරුදු වූ ඔහුගේ සැකැස්ම, අක්ෂීය-දහර එන්ජිමක් වී. අවසන එය 1950 ගණන් වත බොහෝ නිපයුවන් විසින් ගැනිණ.
එක්සත් රජයුවන්හි ජෙනරල් ඉලෙක්ට්‍රිකය විදලු එන්ජින් වියපුරුවට පිවිසීමට සුතතුවෙකැ වූයේ දෙ වන ලෝ මහ යුද සෙමෙහි දී තලබුමු-සුපිරි-සුවසුරනයන්හි යොදාගැනුණු වැඩි-උණුයුරු දෑ පිළිබැඳි ඔවුනගේ අත්දැකීම් හෙයිනි.
පොදුවේ තලබුමු-විදලුහි යතුව වැඩැවුණේ බෙහෙවින් මැ දිය-මෙතිනෝල් සුවිදුම හෝ පසු-දැවුම හෝ මගිනි. සමහර ඇන්ජින් සඳහා මේ දෙක මැ එක්වර යොදාගැනිණ.
2021 අගෝස්තු මාසයේදී, ඇෆ්ගනිස්ථානය තලේබාන් පාලනයට නතු වූ දා සිට තරඟාවලියට ඇෆ්ගනිස්ථාන ක්‍රිකට් කණ්ඩායම සහභාගී වීම පිළිබඳව සැක මතු විය. ඇෆ්ගනිස්තානයේ දේශපාලන ව්‍යාකූලත්වය නොතකා ඇෆ්ගනිස්තානය වි20ජා ලෝක කුසලානයට ක්‍රීඩා කරන බව ඇෆ්ගනිස්තාන කණ්ඩායම් මාධ්‍ය කළමනාකරු හික්මාත් හසන් තහවුරු කළේය. 2021 ඔක්තෝබර් 6 වන දින, ඇෆ්ගනිස්ථාන කණ්ඩායම කාබුල් නුවරින් පිටත්ව, තරඟාවලිය ආරම්භ වීමට පෙර පුහුණු කඳවුරක් සඳහා කටාර්හි දෝහා වෙත ගමන් කළේය.
පැපුවා නිව්ගිනියාව තරඟාවලියේ කාණ්ඩය ජයග්‍රහණය කිරීමෙන් පසුව, ශුද්ධ ලකුණු අනුපාතයෙන් නෙදර්ලන්තයට වඩා ඉහළින් අවසන් වූ පසු, සුදුසුකම් ලැබීමේ තරඟය හරහා තම ස්ථානය තහවුරු කරගත් පළමු කණ්ඩායම විය. පැපුවා නිව්ගිනියාව ඕනෑම ආකාරයක ලෝක කුසලානයකට සුදුසුකම් ලැබූ පළමු අවස්ථාව එය විය. අයර්ලන්තය කාණ්ඩයෙන් ද ශුද්ධ ලකුණු අනුපාතයෙන් ද ජයග්‍රහණය කිරීමෙන් පසු මෙම මාර්ගය හරහා සුදුසුකම් ලැබූ දෙවන කණ්ඩායම බවට පත්විය.