polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
යුරෝපයේ ඇත්තේ වඩාත්ම ස්ථායී ආර්ථික වර්ධනයන්ගෙන් එකකි. සෝවියට් දේශයේ බිඳ වැටීමෙන් පසු 1990 ගණන්වල මුළු මහත් නැ‍ඟෙනහිර යුරෝපය පුරාම ආර්ථික අපගමනයක් සහිත කාලවකවානුවක් විය. දෙදහස් ගණන් වන විට එය යථා තත්වයට පත් වෙමින් තිබුණි. එම ප්‍රදේශය මේ වන විට වර්ධනය අත්දකිමින් සිටියි. විශේෂයෙන්ම මෑත කාලීනව යුරෝපා සංගමය හා එක් වූ රටවල මෙම තත්වය දැකිය හැක.
යුරෝපය ලෝකයේ වේගවත්ම ආර්ථික වර්ධනය සහිත මහාද්වීපවලින් එකකි. බොහෝ රටවල් මධ්‍යස්ථ වේගයකින් වර්ධනය වන නමුදු බොහෝ කුඩා රටවල් 7% වඩා වැඩි වර්ධන වේගයක් ලබා ගනිමින් ආසන්න රටවලට වඩා අසාමාන්‍ය වේගයකින් වර්ධනය වෙයි. ලෝකයේ වෙග්වත්ම ආර්ථික වර්ධනය ඇති රටවල් 10 අතරින් පළමුවැනිනා සිටින්නේ යුරෝපයේය.
දකුණු ඇමරිකාව තුළ ඇත්තේ වේගයෙන් ඉහල පහල යන වර්ධනයකි. වේගවත් හැඟීමක් හෝ බැසීමකම පසුව මන්දගාමී වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරයි. බ්‍රසීලයේ මෙය වඩාත්ම හොඳින් දක්නට ලැබේ. කෙසේ වුවත් වර්ධනය ස්ථාවර වෙමින් පවතී. සමස්ත මහාද්වීපයම වර්ධනය වෙයි.
උතුරු ඇමරිකාව ලෝකයේ වඩාත්ම මන්දගාමී මර්ධනයක් සහිත මහාද්වීපය වුව ද ස්ථායී වර්ධනයක් පෙන්වයි. වේගවත් ආර්ථික වර්ධනයක් ඇත්තේ කැරිබීයානු දූපත්වලය.
මහාවංශයෙහි පළමු මුද්‍රිත සංස්කරණය හා ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනය, 1837 දී, ලංකා සිවිල් සේවයෙහි නිලධාරියෙකු සහ ඉතිහාසඥයෙකු වූ ජෝර්ජ් ටර්න්අවර් විසින් ප්‍රකාශයට පත්කෙරිණි . 1912 දී විල්හෙල්ම් ගෙයිගර් විසින්, මහාවංශයෙහි ජර්මන් පරිවර්තනයක් සම්පූර්ණ කරන ලදි. මේබල් හෙයින්ස් බෝඩ් විසින්, මෙය ඉංග්‍රීසියට පරිවර්තනය කරන ලද අතර, ගෙයිගර් විසින්, ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනය සංශෝධනය කරන ලදි.
සිංහල බෞද්ධ භික්ෂුන්වහන්සේලා විසින් සම්පාදිත, චූල වංශය නම් සාමායක වෙළුමක්, 4වන සියවසෙහි සිට 1815දී බ්‍රිතාන්‍ය විසින් ශ්‍රී ලංකාව අත්පත් කරගැනීම දක්වා කාල සීමාව ආවරණය කරයි. විවිධ කාල පරිච්ඡේදයන්හිදී විවිධ කතෘවරුන් විසින් චූල වංශය සම්පාදනය කර ඇත.
මහාවංශය යනු ශ්‍රී ලංකාවෙහි රජවරුන් පිළිබඳව, පාලි භාෂාවෙන් ලියැවුනු, ඓතිහාසික කාව්‍යයකි. එය ආවරණය කරන කාල පරිච්ඡේදය වනුයේ, ක්‍රිපූයු 543 දී කාලිංගයේ විජය රජු ගේ ආගමනයෙහි සිට, මහාසේන රජු ගේ රාජ්‍ය කාලය දක්වා කාලයයි.
පුවත් ආවරණයෙන් පීඩාවට පත් විය හැකි අය සම්බන්ධයෙන් කරුණාව දැක්වීම ළමයින් සහ අත්දැකීම් නැති ප්‍රභවයන් සහ විෂයන් ගැන කටයුතු කිරීමේදී විශේෂ සංවේදී කමක් දැක්වීම
ව්‍යසනයකට හෝ විපතකට කරදරයකට භාජනය වූ තැනැත්තන් ඡායාරූප ගත කිරීමේදී හෝ සම්මුඛ සාකච්ඡා පැවැත්වීමේදී සංවේදී වීම.
තොරතුරු එකතු කිරීම හා වාර්තා කිරීම ඇතැම් විට අනර්ථකර හෝ අපහසුතාවයට පත් කිරීමක් විය හැක. ප්‍රවෘත්ති ලුහුබැඳයාම ආඩම්බරයට බලපත්‍රයක් නොවේ.
බලය, ආධිපත්‍ය සහ අවධානය බලාපොරොත්තු වන රජයේ සේවකයින් සහ අනෙකුත් අයට වඩා සාමාන්‍ය ජනතාවට ඔවුන්ගේම තොරතුරු පාලනයට විශාල අයිතියක් තිබෙන බව පිළිගැනීම කිසිවෙකුගේ පෞද්ගලිකත්වයට එබී බැලීම සාධාරණීකරණය කළ හැක්කේ විශාල මහජන අවශ්‍යතාවයකට පමණි.
කර්තෘ මණ්ඩල අදහස් සහ මත පැහැදිලිවම ප්‍රවෘත්ති සමග වෙනස් වේ. ප්‍රවෘත්ති වාර්තාකරුවන් සහ කර්තෘ මණ්ඩල යනු දෙපාර්ශවයකි.
මෙයට අල්ලස් නොගැනීම ද ඇතුළත් වේ. වාර්තාකරුවො‍් පෞද්ගලික, ආර්ථික හෝ දේශපාලන වුවමනා එපාකම් මත වාර්තා නොකිරීම
කෙනෙකුට එරෙහිව කිසියම් ප්‍රවෘත්තියක් පළ කිරීමට අදහස් කරන විට එය ප්‍රසිද්ධ කිරීමට පළමු එයට ප්‍රතිචාර දැක්වීම සඳහා ප්‍රවෘත්තියට අදාල තැනැත්තාට අවස්ථාව දීම.
කථාවක් පිළියෙල කිරීමට වෙන් කළ කාලයක් සහ තිබෙන ඉඩකඩ ප්‍රමාණය දුන් විට සහ තොරතුරු සොයා යාමේදී වාර්තාකරුවන් හැකි සෑම විටම හැකි තාක් දුරට නිවැරදිව කටයුතු කිරීම බලාපොරොත්තු වේ.
කිසියම් සිද්ධියක් පිළිබඳව තනි පුදගලයෙකු ඇසින් දුටු සාක්ෂියක් වාර්තා විය යුත්තේ එම තැනැත්තාටම ආරෝපණය කිරීමෙනි. සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනෙකු හා ඊට වැඩි නම් තොරතුරු තිබෙන ආකාරයෙන් වන අතර විවාදයට තුඩු දෙන කරුණු ඒ හැටියටම වාර්තා කළ යුතුය.
නඩුවල වගඋත්තරකරුවන් හැඳින්වීමේදී දඬුවම් ලබන තෙක් ඔවුන් හැඳින්විය යුත්තේ ‘වරද කළා යැයි කියන’ යෙදුම භාවිතා කරමිනි.
අප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයින්ට රහසිගත ජීවිතයට අයිතියක් තිබෙන අතර ඔවුන් ගැන ප්‍රවෘත්ති ලිවීමේදී එය මහජන වුවමනා එපාකම්වලට එරෙහිව සමබර විය යුතුය.
ප්‍රකාශකයෝ ඔවුන්ගේ වාර්තාකරුවන්ට එරෙහිව අපහාස නඩු කටයුතුවලදී ඔවුන් ආරක්ෂා කිරීමට ඉතා උනන්දුවෙන් කටයුතු කරති.
විවිධ ස්තාන වල විවිධ ආරක්ෂක අනතුරැ ඇගවීම් සිදුවී තිබුණත් මධ්‍යම ලංඩනයට පිටත කිසිම ත්‍රස්තවාදී සිදුවීමක් වාර්තා නොවිණි. එඩින්බර්ග්, බ්‍රිග්ටන්, කවෙන්ට්‍රි, සවුත්හැම්ටන්, පොර්ට්ස්මවුත් හා ඩාලිංටන් තිබු සැක කටයුතු පාර්සල් කිහිපයක් සීමීත පිපිරවීම් කර විනාශ කර දමන ලදී. බ්‍රිතාන්‍යය පුරා ආරක්ෂාව ඉතා ඉහළ මට්ටමකින් ක්‍රියාත්මක විය.
වෙනත් බොහෝ රටවල්ද ත්‍රස්ත අනතුරැ සංඥා පිළිබද අවධානය වැඩි කරන ලදී. විශේෂයෙන් එම අනතුරැ ඇගවීම පොදු ප්‍රවාහන කටයුතු වලට වැඩි අවදානයක් යොමු කර තිබුණි. එක් අවස්ථාවක ඇමරිකා අණදෙන නිළධාරින් විසින් ලංඩනය මග හැර සිටින ලෙසට තම හමුදාවන්ට අණ දෙන ලදී.
සැගවී සිට වෙඩි තබන පොලිස් කණ්ඩායම් අල් - කයිඩා සැකකරැව්න පිළිබද අවධානයෙන් සිටි බවට වාර්තා විය. එමෙන්ම රහස්සන්සද්ධ කණෟඩායම් වෙත ඕනෑඹ ත්‍රස්තයෙක් බෝම්බ රැගෙන යනවා හෝ යටත් වීමට අකමැති වන්නේ නම් හෝ වෙඩි තැබීමට ද අයිතිය ලැබී තිබුණි. තහවුරැ නොවු වාර්තාවකින් කියවුනේ ලංඩනයේ කැනරි වාර්ෂ් හි බෝම්බයකින් සන්නද්ධ වු පුද්ගලයෙකු ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරිමට ප්‍රථම වෙඩි තබන ලද බවයි.
එදින දවසේ වැඩි ප්‍රමාණයක් ලංඩනයේ පොදු ප්‍රවාහන සේවාව, භුගත උමං දුම්රිය පද්ධතිය වසා තැබීමෙන් කලාප 1 බස් රථ ජාලය වසා තැබීමත් සහ රසල් චතුරස්‍රය හිස් කිරිම නිසා දැඩි අවහිරතාවයකට පත්වී ඇත. එදිනට ප.ව 4 වන විට බස් සේවය නැවත ආරම්භ කරන ලදී. එමෙන්ම ප්‍රධාන දුම්රිය පොළවල් ද ඊට ටික වේලාවකට පසු නැවත සේවා ආරම්භ කරන ලදී.
ලක්ෂ්මී /ලක්‍ෂ්මී යනු ධනයට, වාසනාවට සහ සෞභාග්‍යයට අධිපති හින්දු දේවතාවිය වේ. ඇය විෂ්ණු දෙවියන්ගේ පතිනිය වේ. හින්දු ආගමේ සඳහන් ත්‍රී දේවීන්ට අයත් වන්නේ සරස්වතී දේවියත්, ලක්ෂ්මී දේවියත් සමඟ ගෞරී දේවියත් ය. ඇය ශිව සහ පාර්වතියගේ වැඩිමහල් දියණිය වන අතර බැතිමතුන් ධනය, වාසනාව සහ සමෘද්ධිය උදා කර ගැනීමට ලක්ෂ්මී දේවතාවියට වන්දනාමාන කරනු ලබන අතර හින්දු බැතිමතුන්ගේ විවාහ චාරිත්‍රවල ද විෂ්ණු දෙවියන් සහ ලක්ෂ්මී දේවිය සම්බන්ධ වී ඇත. එමෙන්ම ඇය විෂ්ණු දෙවියන්ගේ නිත්‍ය පතිනියයි.
ශ්‍රී යන උපසර්ගය විදහාපාන්නේ, ශ්‍රී ලක්ෂ්මී එනම් කුමන ආකාරයක හෝ ඓශ්චර්යයක් "හේතුවෙන් ප්‍රමුදිතයට පත්වන්නාවූ තැනැත්තා" යන්නයි. සමෘද්ධිමත් විය යුතු යැයි සැලකෙන ඕනෑම දෙයක් සඳහා ලක්ෂ්මී, හෝ ශ්‍රී යන්නාවූ මංගල උපසර්ගය හෝ ප්‍රත්‍යය හෝ භාවිත වන්නේ රාජ්‍ය ලක්ෂ්මී , ශාන්ති ශ්‍රී , ආදී වශයෙනි. මහතා සහ මහත්මිය යන අභිධානයන් වෙනුවෙන් ඉංග්‍රීසියෙන් භාවිතා වන මිස්ටර් සහ මිසිස් සඳහා නූතන ඉන්දියාවෙහි ශ්‍රී සහ ශ්‍රීමතී යෙදෙනුයේ, නිදසුනක් ලෙසින් ගතහොත් ශ්‍රී දේසායි හෝ ශ්‍රීමතී ශාන්ති ආකාරයටය.
ලක්ෂ්මි දෙවඟන විවිධ ගුණ වායන්නන් විසින් විවිධ නම් වලින් හදුන්වනු ලැබේ. ඇය හා නෙළුම් මල අතර විශේෂ සම්බන්ධතාවයක් පවතින අතර ඇයගේ බොහෝ අන්වර්ථ නාම නෙළුම් මලට සම්බන්ධ වේ. උදාහරණ ලෙස පද්මා, කමලා, පද්ම ප්‍රිය, පද්මමාලාධරදේවී, පිද්ම මුකී, පද්මාන්කිෂ, පද්ම හස්ථ හා පද්ම සුන්දරී දැක්විය හැකිය. මීට අමතරව ඇයව රාමා, ඉන්ද්‍රා, මුනිශ්‍රී, චක්‍රිකා, කමලිකා, ලලිමා, නන්දිකා, හා රැජුලා යන නම් වලින්ද හදුන්වනු ලබයි.
බෙංගාලයෙහි, ලක්ෂ්මී වන්දනය සිදුකෙරෙන්නේ සරත් සමයෙයි, වසරෙහි දීප්තිමත්ම රාත්‍රිය වන්නාවූ එක් පසළොස්වක රැයකදීය. පවතින විශ්වාසය අනුව, ඇය එම රාත්‍රියෙහිදී ඓශ්චර්යය ප්‍රසාද කරන්නීය. ඇයගේ වාහනය වන්නාවූ, මහා ධවල බකුසා සමගින් ඇය පෘථිවිය වෙත සැපත් වන්නේ, අපගේ ජීවිත අඳුරු කරන්නාවූ දරිද්‍රතාවය, අකර්මණ්‍ය බව, කෝපය, සහ කුසීත භාවය බැහැර කිරීමටය.
හින්දුවරුන් බොහෝ ලෙසින් ලක්ෂ්මී වන්දනයෙහි යෙදෙන්නේ ආලෝක උත්සවය හෙවත් දීවාලීහිදීය. සම්ප්‍රදානුකූලව, දීවාලී දිනයෙහිදී ජනයා විසින් තම නිවෙස් පිටත කුඩා තෙල් පහන් දල්වා තබනු ලබන්නේ තමන් හට ආශිර්වාද කිරීමට ලක්ෂ්මී පැමිණෙතැයි යන බලාපොරොත්තු ඇතිවය.
උත්තරඛාන්ද්හිදී, දීවාලී රාත්‍රියෙහිදී දේවතාවිය පිදීමෙන් පසුව, සංඛ, හෝ හක්ගෙඩිය, පිඹින්නේ නැත. මෙයට හේතුව වන්නේ දේවතාවිය මෙන්ම සංඛය ද සමුද්‍රයෙන්ම වන බැවින් එයට විවේකයක් ලබා දෙනු පිණිසය.
අෂ්ඨ ලක්ෂ්මී යනු ලක්ෂ්මී දේවියගේ ස්වරූපයන් අටකි. එම අෂ්ඨ ස්වරූප ලක්ෂ්මී දෙවඟන බලපවත්වන දේ සමඟ සම්බන්ධ ව පවතී. එම අෂ්ඨ ස්වරූපයන් නම්:
අම්බබායි ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, කරවීර නිවාසිනී මහාලක්ෂ්මී, මහාරාෂ්ඨ්‍රයෙහි කොල්හාපූර් නගරයෙහි ආරක්ෂක දෙවඟනයි.
කළුතරට නුදුරු ග්‍රාමයක් වූ ලත්පඳුර ඩන්කන් වයිට්ගේ උපන් ගමයි. එකවකට ශ්‍රී ලංකාව බ්‍රිතාන්‍යයේ යටත් විජිතයක්ව පැවති අතර ඩන්කන් වයිට්, ජෝන් බර්නාර්ඩ් වයිට් සහ සෙසලිසා හෝක් වයිට්ට යන ඉංග්‍රීසි මවුපියන්ට දාව උපන් සිව් දරුවන්ගෙන් දෙවැන්නා විය. නුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය හැදෑරූ හෙතෙම එහිදී “ට්‍රිනිටි ලයන්” යන සම්මානයෙන් ද පිදුම් ලැබීය. නමුත් සුළු විනය ගැටළුවක් හේතුවෙන් පසුව ඔහුට මෙම සම්මානය අහිමි විය.
1918 මාර්තු මස 01 වන දින ලත්පාන්දුර උපත ලැබූ ඩන්කන් වයිට් මෙලොවින් සමුගත්තේ 1998 ජුලි මස තෙවැනි දින වෝවික්ෂයර්හි දීය. ඔලිම්පික් තරඟාවලියක දී ලංකාව වෙනුවෙන් පදක්කමක් දිනා ගත් මුල්ම ක්‍රීඩකයා මොහු විය. මීටර් 400 කඩුළු පැන දිවීමේ තරඟයෙන් රිදී පදක්කම දිනා ගැනීමට වයිට් සමත් වූයේ 1948 වර්ෂයේ ලන්ඩනයේ පවත්වනු ලැබූ “සමර් ඔලිම්පික්ස්” තරඟාවලියේදීය.
බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ නෙළුම් මලට හිමි වන්නේ අද්විතීය ස්ථානයකි. සිදුහත් කුමරු නෙළුම් මල් සතක් මතින් ගමන් කළ පුවතේ සිට නොයෙකුත් අවස්ථාවන් හි දී මෙම පුෂ්පය සම්බන්ධ සිද්ධි ගණනාවක් බෞඬ සාහිත්‍යයෙහි හමු වේ.
සිංහල ගීත වල ද අපට නොයෙක් අවස්ථා වල මෙම පුෂ්පය හමු වේ. සිසිර සේනාරත්නයන්ගේ "ඕළු නෙළුම් නෙරිය රඟා ලා", ලතා වල්පොලගේ "නෙළුම් මානෙල් මඩේ පිපුණත්" හා එම්. එස්. ප්‍රනාන්දු හා ඇන්ජලීන් ගුණතිලක ගැයූ "නෙළුම් මලේ පෙති කඩලා" මෙයට උදාහරණ වශයෙන් දිය හැකි ජනප්‍රිය ගී වලින් කිහිපයකි.
සිංහල ජන ගී අතර නෙළුම් කවි වැදගත් තැනක් ගනී. නමුත් ඉන් අදහස් වනුයේ නෙළුම් මල් පිළිඳව නොව නෙලීම හෙවත් කැඩීම/කැපීම යන අදහසයි.
නෙළුම් යනු මල් වර්ගයකි. සියපත්, තඹර, පියුම්, පද්ම යන නම්වලින් හැඳින්වෙන්නේ ද මෙම පුෂ්පයමයි.මීට අමතරව හෙළ බසින් නෙළුම් මල හැඳින්වීමට නලිනි,අරවින්දම්,නීලෝත්පලම්,සහස්ස්‍ර පත්‍රජම්,කුමුදු,කුවල්‍ය,පුණ්ඩරීක,පන්කරුහම් හා පන්කජම් සමාන පද භාවිතවේ. රතු නෙළුම් හා සුදු නෙළුම් වශයෙන් ප්‍රධාන ආකාර දෙකකින් යුක්ත මෙම පුෂ්පයට සියපත් යන නම යෙදී ඇත්තේ එහි පෙති සියයක් ඇති නිසා යැයි කියති.
කොළ ජලය මතුපිට පාවෙන අතර පිපිනු නෙළුම් මල් ජලයෙන් උඩට පැමිණෙයි.මුල්, පොකුණේ හෝ ගංගා පතුලේ පස මත රෝපණය වේ.නෙළුම් වලින් ඇතැම් විශේෂ මල් හට ගන්නේ රාත්‍රී කාලයේදීය.එහෙත් වැඩිමනක් විශේෂ මල් හටගත්නේ දිවා කාලයේය.සපුෂ්ප ශාකයක් බැවින් ලිංගික ප්‍රජනනයෙන් වර්ගයා බෝකරයි.සතුන් මගින් පරාගනය සිදුවේ.
ගෞතම බුදුන් වහන්යේගේ උත්පත්තියෙන් අනතුරුව නැගීසිට සක්මන් කළ බවත් සිරි පතුළ තබන සෑම තැනකම නෙළුම් මල් පිපී සිරි පතුළ ඒ මත තැබූ බවත් බෞද්ධ ග්‍රන්ථවල සදහන් වේ.
ප්‍රකෘති සංඛ්‍යා මෙන් නිඛිල ද ආකලනය ගුණිතය යන කර්මයන් සඳහා සංචරණය වේ. එනම්, ඕනෑම නිඛිල දෙකක එකතුව හෝ ගුණිතය ද නිඛිලයකි. කෙසේ නමුත් සෘණ එකතුව හෝ ගුණිතය ද නිඛිලයකි. කෙසේ නමුත් සෘණ සංඛ්‍යා හා ශුන්‍යය අන්තර්ගත වන හෙයින් නිඛිල ව්‍යාකලනයට ද සංචරණීය වේ. නිඛිල දෙකක ලබ්ධිය නිඛිලයක්ම විය යුතු නොවන බැවින් බෙදීමේ කර්මය සඳහා සංචරණීය නොවේ.
අමූර්ත වීජ ගණිතයේ දී ආකලනය සඳහා ඉහත ලැයිස්තුගත කොට ඇති මුල් ගුණාංග පහ මඟින් ආකලනය යටතේ ආබෙල් සමූහයක් බව කියැවේ. සෑම ශුන්‍ය නොවන නිඛිලයක්ම 1+1+
හෝ + + වැනි පරිමිත එකතුවක් ලෙස ලිවිය හැකි බැවින් ආකලනය යටතේ යනු චක්‍රීය සමූහයකි. තවද ඕනෑම අනන්ත චක්‍රීය සමූහයක් ට සමරූප වන බැවින් යනු ආකලනය යටතේ පවතින එකම අපරිමිත චක්‍රීය සමූහය ද වේ.
විරල පාංශු මූලද්‍රව්‍යය යනු අතීතයේ යෙදූ නොගැලපෙන නමකි. නමුත් යෙදුම් පැවැත්ම හුරු නොවීමට වඩා ඇති දුලභත්වය විදහා දක්වයි. වඩාත් සුළභ විරල පාංශු මූලද්‍රව්‍ය කාර්මික කටයුතු
පාෂාණකාරක මූලද්‍රව්‍ය (ප්‍රධාන මූලද්‍රව්‍ය කොළ පැහැති පෙදෙස තුළ ඛනිජ මූලද්‍රව්‍ය ලාකොළ පැහැති පෙදෙස තුළ)
පෘථිවිය නිර්මාණය වූ‍යේ ද සූර්යා නිර්මාණය වූ පදාර්ථ වළාකුලෙන්මය. නමුත් ග්‍රහලෝක නිර්මාණයේදී හා සෞරග්‍රහ මණ්ඩල පරිණාමයේ දී විවිධ සංයුතීන් ලබා ගෙන ඇත. පෘථිවියේ විවිධ ප්‍රදේශවල මූලද්‍රව්‍ය විවිධ සාන්ද්‍රණ වලින් තිබීමට පෘථිවියේ ඉතිහාසය හේතු වී ඇත.
‍මට්ටකලප්පු මාන්මියම් යනු සත්‍ය වශයෙන්ම බැලු කළ මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කයේ මුක්කුවාවරුන්ගේ ජනාවාස පිළිබඳව ඔවුන්ගේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන් බැලු කථාවයි. ඵයින් ස්ථාන නාම පිළිබඳව නිරුක්ති පැහැදිලි කරන අතර මුක්කුවාවරු ගැන පුරාවෘත්තවල සඳහන් තොරතුරු හා ඵෙතිහාසික කරුණු ඵකට සම්බන්ධ කර ඇත. එහි පාවිච්චි කර තිබෙන භාෂාව ගැන පරීක්ෂා කරන විට පැහැදිලි වන්නේ ඵය කර්තෘවරුන් කීප දෙනෙකු විසින් කාලයක් තිස්සේ කරන ලද කාර්යයන්හි ඵකතුවක් ලෙසයි.
යටත් විජිත යුගයේ ලේඛනවලින්ද දේශීය ලියවිලිවලින් සහ දේශීය පුරාවෘත්තයන් මගින්ද නැගෙනහිර දෙමළ ජනතාවගේ ඉතිහාසය පිළිබඳ තොරතුරු හෙලිදරව් වේ. ශ්‍රි ලාංකික දෙමළ ප්‍රජාව ඔවුන්ගේ ව්‍යවහාර කරන භාෂාව සහ වෙනත් සිරිත් විරිත් අනුව උතුරු, නැගෙනහිර හා බටහිර වශයෙන් උපකාණ්ඩවලට බෙදී ඇත. නැගෙනහිර දෙමළ ජනතාව නමින් හැඳින්වෙන කොටස් ත්‍රීකුණාමලය, මඩකලපුව හා අම්පාර යන දිස්ත්‍රික්කවල පදිංචිව සිටිති.
තමිල්නාඩුවේ සහ ශ්‍රි ලංකාවේ ජනතාව ඵකම සංස්කෘතියක කොටස්කාරයන් වූ බව බටහිර වෙරළේ පොම්පරිප්පුහිදී සහ නැගෙනහිර වෙරළේ කදිරවේලිහිදී කරන ලද මහා ශිලා යුගයට අයිති සුසාන භූමි කැනීමේදි ලැබෙන තොරතුරුවලින් හෙලිවේ. මේවා ක්‍රි.පූ දෙවැනි ශත වර්ෂයේ සිට ක්‍රි.ව දෙවැනි ශත වර්ෂය දක්වා කාලයට අයත් වේ.
සිතියම් අවකාශ තොරතුරු දෘෂ්යිමාන මගින් සන්නිවේදනය කිරීමේ උපකරණ වශයෙන් ක්රි යාකරයි. අවකාශ තොරතුරු ලබාගැනෙනුයේ දත්ත ගබඩාවක ගබඩා කළ හැකි අවකාශ මිණුම් තුළින් එම දත්ත ගබඩාව තුළින් ඒවා විවිධ අරමුණු සඳහා උකහා ගත හැක. අංකිත ක්රුමයට හැසිර විය හැකි අන්තර් ක්රිධයාකාරී ගතික සිතියම් නිර්මාණකරණය වෙත සාම්ප්ර‍දායික සිතියම් නිර්මාණකරණය කිරීමේ ක්රිම පරිවර්තනය වීමේ නැඹුරුවක් අද දක්නට ඇත.
සිතියම් විද්යාව හෝ සිතියම් නිර්මාණකරණය යනු පෘථිවිය පැතලි මතු පිටක යලි ඉදිරිපත් කිරීමේ අධ්ය යනයන් හා ප්රාියෝගික භාවිතයන්ය. තොරතුරු කාර්යක්ෂමව හා වේගයෙන් සන්නිවේදනය කළ හැකි සමබර හා කියවිය හැකි යලි ඉදිරිපත් කිරීමක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා විද්යානව සෞන්දර්යය හා තාක්ෂණික හැකියාවන් සංයෝජනය කිරීමක් සිතියම් විද්යාසවේදී සිදුවේ.
ඉන්දියාවේ සියලු සිතියම් ආකාරයන් පුරාවෘත්ත සිතුවම් අන්තර්ගත කරයි. ඉන්දියා‍වේ වීර කාව්යය සාහිත්‍ම්යේ එන පිහිටීම්වල සිතුවම් විස්තරාත්මකව දක්වා ඇත. උදාහරණයක් වශයෙන් රාමායනය ගත හැක. ඉන්දීය සිතුවම් විද්යාීවේ සම්ප්රාදායන් ධ්රැදව තාරකාවේ පිහිටීම් ද වෙනත් තරු රටාවල පිහිටීම්වලද ආවරණය කරයි. මේවා සියලු යාන්ත්රකණ අරමුණු සඳහා පොදු යුගයේ ආරම්භයත් සමගම යොදා ගත් සටහන් විය හැකිය.
භූ විද්යාිත්මක ප්රිපංචයක් විස්තර කිරීම සඳහා සංකේත හා රේඛා යොදා ගනිමින් යලි ඉදිරිපත් කිරීමක් සිතියම් විද්යාණව තුළ අන්තර්ගත වේ. උකහා ගත හැකි හා ස්වාහනීය ආකෘතියක් යටතේ අවකාශය දෘෂ්යාමාන කිරීමට මෙය උපකාරී වේ. සිතියම් විද්යාකත්මක ක්රිනයාදාමයන් පදනම් වන්නේ ලෝකය මිනිය හැකිය හා අපට එම යතාර්ථයේ ආකෘති හෝ විශ්වාසනීය යලි ඉදිරිපත් කිරීම් සිදුකළ හැකිය යන පදනම මතයි.
සියළු පරිමාණයේ සිතියම් සාම්ප්රකදායිකව අඳිනු ලැබූ අතර අතින් නිර්මාණය කළ ඒවාය. නමුත් නූතන පරිගණක එළඹුම හා ව්යාමප්තිය සිතියම් විද්යාිවේ විප්ලවයක් ඇති කොට ඇත. අද භාවිතා වන වඩාත් වාණිජමය ගුණාත්මක භාවයකින් යුත් සිතියම් වර්ග තුනකට ගැනෙන මෘදුකාංග යටතේ නිර්මාණය කෙරේ. එනම් හා සුවිශේෂී ඉදිරිපත් කිරීමේ මෘදුකාංගයි.
කෙසේ වෙතත් එල් මනාටි ප්‍රදේශයෙන් උපන්, නූපන් බිළිඳු ඇට සැකිලි, පුරුක් රහිත හිස් කබල් සහ ඌර්වස්ථි සොයා ගෙන ඇති අතර මෙයින් ළදරු බිලි පූජා ගැන අදහසක් අනුමාන කෙරේ. බිළිඳුන් මරා දමන ලද්දේ කෙසේ දැයි තවම නොදනී. සමහර ලේඛකයන් ඔමෙක් චාරිත්‍ර කලාව පෙන්වන “ වර් - ජගුවර” බිළිඳුන් හෝ ලාස් ලිමාස් රූපය සමග මෙහි සම්බන්ධයක් ඇති බව කියා සිටිති. තවත් සොයා ගැනීම් අපේක්ෂා කිරීමට නම් විස්තරාත්මක පිළිතුරු අවශ්‍යය.
ඔමෙක්වරු බිලි පූජා සිදු කිරීම කළායැයි කියන මතය ඇත්තෙන්ම විචාරාත්මකය. ඔමෙක් හෝ ඔමෙක් බලපෑම් ඇති වූ කිසිම බිලි පූජා සම්බන්ධ මානව කෘති තවම සොයා‍ගෙන නැති අතර ඊට සම්බන්ධ පැහැදිලි දර්ශන වත් තවම සොයා ගෙන නැත. . බිලි පූජා සම්බන්ධ දර්ශනද ‍සොයා ගෙන නැත. .
2006 දී සැන් ලොරෙන්සෝ අසළින් සොයාගත් කස්කජල් තහඩුව , නුමුණු තහඩුවක කැටයම් කරන ලද සලකුණු 62 ක් සහිත නිර්මාණයකි. බොහෝ ප්‍රවීන පුරාවිද්‍යාඥයන් මෙම සොයා ගැනීම “ ප්‍රථම ප්‍රාග් - කොලොම්බියානු ලේඛනය” ලෙස නම් කොට ඇත. එහි වෙනත් කිසිම මධ්‍යම ඇමෙරිකානු ලේඛන ශෛලියක් සමග සමානකමක් දක්නට නැත.
මධ්‍යම ඇමරිකාවේ ප්‍රථම ශිෂ්ටාචාරය වශයෙන් ඔමෙක්වරු විශ්වාස කෙරේ. ඇත්තෙන්ම ඔවුන් බොහෝ දේවල් වලින් ප්‍රථමයෝය. මධ්‍යම ඇමරිකානු බෝල ක්‍රීඩාව, ලේ හැලීම් සහ සමහර විට බිලි පූජා , ලිවීම් සහ ශිලා ලේඛන ලිවීම් , ශූන්‍යය සොයා ගැනීම, මධ්‍යද ඇමරිකානු දින දර්ශනය වැනි බොහෝ දේ ප්‍රථම වරට සිදු කළේ ඔවුන්ය .
ඔවුන්ගේ ශක්තිමත් පූජක නගරාන්ඩු සම්බන්ධ දේශපාලනික සැකසීම් සෑම මෙක්සියානු හා ම්‍ධ්‍යම ඇමරිකානු ශිෂ්ටාචාරයක්ම වාගේ අනුගමනය කළෝය. කලා ශූරී සහ කලා ඉතිහාසඥ මිගෙල් කෙබරූබියස් ආදී සමහර සමීක්ෂකයන් පවා ඔමෙක්වරු බොහෝ පසුකාලීන මධ්‍යම ඇමරිකානු දෙවිවරු අනුව හැඩ ගැසුණු බව පිළි ගනිති.
ඔමෙක්වරු ලේ හැලීම සහ ස්ව ජීවිත පූජාව ක්‍රියාවෙහි යෙදවූහ. ඔල්මෙක් හද බිමේ කළ පුරා විද්‍යාත්මක කැනීම් වලින් බොහෝ ස්වභාවික සහ මැටියෙන් කළ පුරාවිද්‍යාත්මක කැනීම් වලින් බොහෝ ස්විභාවික සහ මැටියෙන් කළ ස්ට්‍රිංගේ උල් සහ මැගේ කටු සොයා ගෙන ඇත.
තවද, “එපි - ඔපෙක්” නමින් කියවෙන තවත් වාර්තාකරණය වූ චිත්‍ර ලිපි විශේෂයක් ඇත. සමහරුන්, “එපි - ඔමෙක්” යනු මායා ලේඛන කලාවේ සහ පුරාණ ඔමෙක් ලේඛන ශෛලිය මාරුවෙමින් පවතින ලිපියක් යැයි විශ්වාස කරන අතරතුර අදාල කාරණය තවමත් නොවිසඳී පවතී.
2002 දී පසු කාලීන මායන් චිත්‍ර ලිපිවලට සමානකම් දක්වන ගලෙන් නෙළූ කැටයම්, පක්ෂියෙක් සහ දේශන ලියවිලි සැන් ඇන්ඩ්‍රෑස්වලින් සොයා ගන්නා ලදී.
භාරතදේශයේ ජීවත් වූ ඔහු ශාක්‍ය වංශිකයින්ගේ නායකයාය. සුද්ධෝදනගේ පියා වූයේ ‘සිංහහනු’ රජතුමයි.කපිලවස්තුවේ ජයසේන රජුගේ පුතු වූ සිංහහනු කුමාරයා කච්චනා කුමරිය විවාහ කරගෙන පියාගේ ඇවෑමනේ පසු රජකම ලබා ගන්නා ලදී.කෝලිය රටේ දේවදහ ශාක්‍යාගේ දියණිය කච්චනා කුමරිය වේ. සිංහහනු කාංචනා යුවලට "සුද්ධෝදන, ධෝතෝදන, සුක්කෝදන, අමිතෝදන හා මිතෝදන" යනුවෙන් පුතුන් පස් දෙනෙකු සහ අමිතා,ප්‍රමිතා යනුවෙන් දූවරු දෙදෙනෙක් සිට ඇත. මෙයින් සුද්ධෝදන රජු වැඩිමල් පුතු වේ.
දෙමාපියන්ගේ කදුළු වගුරවමින් පැවිදි වූ තම පුතු පිළිබදව මෙම සෙනෙහබෙර පියතුමා කිසිවිටකත් වෛර නූපදවන ලදී. ඔහු වරින් වර දූතයන් යවමින් සිදුහත් තාපසතුමන්ගේ දුෂ්කර ක්‍රියා සමය පිළිබදව නිරන්තරව සොයා බලා ඇත. වරෙක දේවතාවන් පැමිණ සුද්ධෝදන රජතුමන්හට "සිදුහත් තාපසතුමා මිය ගියේයැ"යි පැවසූවිට "මගේ පුතු බුදු වී මිය නොයන්නේ යැ"යි ස්ථීරව පැවසීමෙන් සුද්ධෝදන රජතුමන් හට තම පුතු පිළිබදව බලවත් විශ්වාසයක් තිබූ බව පිළිබිඹු වේ.
එනමුත් ශාක්‍ය වංශිකයින් විසින් බහු භාර්යා සේවනය සිදු නොකරන බැවින් ඒ සදහා රාජ සභාවේ විශේෂ අවසරයක් ලබාගත යුතු විය. එහිදී නිමිත්ත පාඨකයින් විසින් මහාමායා, ප්‍රජාපති කුමරියන්ට පින්වත් සක්විති රජවීමට වාසනාවන්ත වූ දරුවන් ලැබේයැයි පැවසූ නිසා සියළු කරුණු කාරණා සලකා බලා අවසානයේ කුමරුගේ ඉල්ලීම ඉටුවිය.ඒ අනුව සුදොවුන් කුමරු ශාක්‍ය වංශික රජවරු අතරින් බිසෝවරු දෙදෙනෙක් සිටි රජු වශයෙන් විශේෂ වේ.
සිංහනු රජුගේ අවෑමයෙන් සුදොවුන් රජු රජ විය.ශක්‍ය ජනපදය සමූහාණ්ඩුවකි. එහි පැවතියේ ගණ තන්ත්‍ර පාලන ක්‍රමයකි. එහි ප්‍රධානියා සුදොවුන් රජු විය.
සුද්ධෝදන රජුට මහාමායා බිසවට දාව සිදුහත් කුමරු ලැබීය. මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී බිසවට දාව සුන්දරී නන්දා හා නන්ද යන දරුවන් දෙදෙනෙකු ලැබීය.
බ්‍රාහ්මණයෙකු ඉටු කළ යුතු කරුණු අතර තමන්ගේ ආවේග පාලනය කිරීම,හැඟිම් පාලනය,පාරිශුද්ධත්වය,සත්‍යවාදී වීම,ඉවසීම,අල්පේච්ඡතාව භෞතික සියලු ධනය අතහැර පිටින් ලැබෙන දාන මානයෙන් යැපීම,දෙවියන් කෙරේ විශ්වාසය, පූජනීය ග්‍රන්ථවල තිබෙන කරුණු ඉගෙන ගැනීම හා උගැන්වීම යනාදී කරුණු දක්වා තිබේ.
අන්තිමට සඳහන් යාච්ඤාවන් අද කාලයේ ඉතා සුළු පෙදෙස් ගණනාවක පමණක් මෙම යාච්ඤාවන් පැවැත්වේ. බ්‍රහ්මචාරීහු අග්නිගෝත්‍ර හෝ ඔපායන වෙනුවට අග්නිකාර්යම් පවත්වති. පවත්නා අනෙකුත් පුද පූජා චාරිත්‍රවලට 'අමාථස්ය තර්පනම් හා ශ්‍රද්ධ' ඇතුළත් වේ. නිත්‍ය කර්ම සහ කාම්‍ය කර්ම ද බලන්න
ඉගැන්වීම,ඉගෙනගැනීම,යජ්න කටයුතු කිරීම,කරවීම දාන භාර ගැනීම සහ දන්දීම යනාදිය ඵම යුතුකම් හය වශයෙන් පෙන්වා දී ඇත.
බ්‍රහ්මයෙකු ඔහුගේ ජීවිතය කාලයේදී පිළිගත යුතු සංස්කාරයන් නොහොත් පිළිවෙත් 16 ක් දක්වා ඇත. ඵ්වා පහත සඳහන් කරයි.
මහකුල ක්‍රි.පූ.76 දී වළගම්බාහුගේ කිරුළ උරුම කර ගැනීම සඳහා කටයුතු කළේය. අනිත් අතට චෝරනාග 'කැරලිකරුවෙක් ලෙස ජීවත් විය'. මෙම තත්වය සිහසුන ලබා ගැනීම සඳහා අරගලයකට හේතුවූවා යැයි කීමට තොරතුරු නොමැත. ක්‍රි.පූ. 62 දී චෝරනාග සිහසුනට පත්වීම මහකුලි මහතිස්සගේ ඉවත් වීම නිසා සිදු වූවා විය හැක. මහාවංශය වි‍ශේෂයෙන් සඳහන් කරන්නේ චෝරනාග පළමුවෙන්ම කළ ක්‍රියාවන්ගෙන් එකක් වූයේ ඔහු සැඟවී සිටි කාලය තුළ ඔහුට රැකවරණය නොදුන් විහාර දහ අටක් විනාශ කිරීමයි.
අනුලා දේවිය අවුරුදු පහක කාලයක් තුළ සිව් දෙනෙකු හා සරණ ගියාය. ඔවුන් සියලු දෙනාටම වස දී මරුමුවට පත්කර රාජ්‍ය බලය ලබා ගෙන තම අභිමතය පරිදි පාලනය ගෙන ගියාය. ඇය විසින් පසුව වස දී මරවන ලද මාලිගාවේ ආරක්ෂකයා, තිස්ස, පළමුවෙනි ශිව වශයෙන් ක්‍රි.පූ. 47 සිට අවුරුද්දකුත් මාස දෙකක් රට පාලනය කළේය. මෙම කාලය තුළ වටුක නම් දෙමළ වඩු කාර්මිකයෙකු රැජිණගේ අවධානය දිනාගත්තේය. පළමුවැනි ශිවට වස පොවණු ලැබීය. අනුලා දේවිය වටුක විවාහ කර ගත්තාය. ඔහුද පාලනය කළේ අවුරුද්දකුත් මාස දෙකක් පමණි.
අනුලා දේවියගේ රාජ්‍ය කාලයට පෙර ආසන්න කාලය රටේ තත්වය අන්තයට පිරිහී තිබුණි. මාළිගයේම සිදු වූ කුමණ්ත්‍රණයකින් ඛල්ලාටනාග රජු බලයෙන් පහ කෙරුණු අවස්ථාවේ ඔහුගේ බාල සොහොයුරු වට්ටගාමිණී අභය රාජ්‍ය බලය අනියම් ලෙස පැහැර ගැනීමට තැත් කළ අය පලවා හැර අනුලා නමින්ම යුත් තම මිය ගිය සහෝදරයාගේ බිරිය සරණ පාවා ගෙන රජකමට උරුමය ලබා ගත්තේය. ඔහු ඔහුගේ ඤාති පුත්‍රයා වූ 'මහ කුලික' තමාගේම පුතෙකු මෙන් හදා වඩා ගත්තේය.
"දෙමළු ඔහු සමග සටනකට එළඹුනාහ. 'කොළම්බලක' නම් ස්ථානය අසල කෙරුණු සටනකින් රජු ජය ගත්තේය" මේ සිද්ධිය වන විට වළගම්බාහුට සිහසුනට පත් වී ඉන්නට ලැබුණේ අවුරුද්දකට වැඩි කාලයක් පමණි. ඒ වළගම්බාහු නැවත සිහසුන ගැනීමට අවුරුදු දහයකට පෙරයි. මෙම කාලය වන විට මහ කුලික විසින් චෝරනාග බලයෙන් පහ කළේ වළගම්බාහුගේ අනුමැතිය ලැබූ උරුමක්කාරයා වශයෙනි.
නව රජයක් තම බලය ස්ථාපිත කිරීමේදී මෙවැනි ක්‍රියාවන් කරන්නේ වුවද හේතුව පැහැදිලි නොවේ. තත්වය කෙසේ පැවතියේ වුවද වාර්තාවල සඳහන් වන අන්දමට චෝරනාග වසර 12 ක් රට පාලනය කළේය. අනතුරුව ඔහුගේ බිසව වූ කුප්‍රසිද්ධ අනුලා දේවිය ඔහුට වස දුන්නාය.
මහාපරිමාණ කාර්මික ආසවනය කාණ්ඩ වශයෙන් හෝ සන්තතව සිදු කරන නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලීන්හිදි භාවිත කෙරෙන අතර එහිදි භාගික ආසවනය, රික්තක ආසවනය, වාශ්ප ආසවනය, නිස්සාරක ආසවනය සහ ඇසෙයෝට්‍රෝපික ආසවනය ආදි ක්‍රම වේද භාවිත වේ. සන්තතික අචල තත්ත්ව භාගික ආසවනය වඩාත් බහුලව භාවිත වන්නේ ඛණිජ තෙල්, පිරිපහදු ඛනිජ රසායනික සහ රසායනික කර්මාන්ත ශාලා සහ ස්වභාවික වායු සැකසුම් කර්මාන්ත ශාලා ආදිය වේ.
මේආකාර කාර්මික ආසවන කුලුණු වාතයෙන් ද්‍රවිත ඔක්සිජන්, ද්‍රවිත නයිට්‍රජන් සහ අතිශය සංශුද්ධ ආගන් වායු වෙන්කර ගැනීමේදී භාවිත කෙරේ. අර්ධ සන්නායක නිෂ්පාදනය සඳහා යොදා ගන්නා අතිශය සංශුද්ධ සිලිකන් නිපදවීම සදහා ක්ලෝරෝසිලෙන් ආසවනය යොදා ගත හැක.
අණුක ජීව විද්‍යාව ගොඩනැගීම හා රොක්ෆෙලර් පදනමේ වොරන් වීවර් නම් විද්‍යාඥයාගේ නාමය එකිනෙක හා බැඳී පවතී. 1910 දී ප්‍රවේණිය පිළිබඳ මැන්ඩලියන් ක්‍රෝමසෝම වාදය සහ පරමාණුකවාදය ද 1920 දී ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රණය ද ඉදිරිපත් වීමෙන් පසු, අණුක ජීව විද්‍යාව මුලින්ම විද්‍යාමාන වන්නේ වෙනමම විෂය ක්ෂේත්‍රයකට වඩා ජීවයේ භෞතික සහ රසායනික පදනම පිළිබඳ හුදු පැහැදිලි කිරීමක් වශයෙනි.
අණුකජීව විද්‍යාව පිළිබඳ එක් අර්ථ දැක්වීමක් වන්නේ ඉහත දැක්වූ මහා අණු කාණ්ඩ 2හි ක්‍රියාකාරිත්වය, සබඳතාවය සහ ව්‍යුහය විදහා දැක්වීමයි. මෙම අර්ථ දැක්වීම අඩු තරමින් විද්‍යාඥයින් අපේක්ෂාවෙන් සිටින අණුක විප්ලවයට දිනයක් තහවුරු කිරීමට හෝ එහි මූලික සංවර්ධන සඳහා කාලරාමුව තහවුරු කිරීමට හෝ සෑහේ.
නූතන අවධියේ දී අණුක ජීව විද්‍යාව මගින් ජීවය නැමති සංසිද්ධිය විස්තර කිරීම සඳහා ජීවයේ පදනම වන මහා අණුවල ගති ලක්ෂණ හැදෑරීම සිදුකෙරේ. අණුක ජීව විද්‍යාඥයන්ගේ විශේෂ අවධානයට ලක් වූ ඉතා විශාල අණු; කාණ්ඩ 2 කට වර්ග කර ඇත.
අණුක ජීව විද්‍යාවේ ඉතිහාසය ඇරඹෙන්නේ 1930 දී පමණ විවිධ ජීව විද්‍යා විෂය පථ වල එකතුවීමෙනි. එනම් ජීව රසායනය , ජාන විද්‍යාව ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව සහ වෛයිරස පිළිබඳ විද්‍යාව ආදියයි.
මූලික අවධියේ දී ජීවිතය ගැන වටහා ගැනීමට බොහෝ භෞතික සහ රසායන විද්‍යාඥයෝඅණුක ජීව විද්‍යාවෙන් කුමන දෙයක් දැන ගැනීමට හැකිවේදැයි උත්සුක වූහ.
එසේ වුවද 1652 සිට ලන්දේසි - උඩරට ඒකාබද්ධ හමුදා මුහුදුබඩ පෘතුග්‍රීසි බලකොටුවලට එරෙහිව සටන් කළහ. මෙම කාලයේදී රාජසිංහ රජුට කොග්ගල "පටබැඳි" නම් උප රජෙකුගෙන් උදව් ඉල්ලීමට සිදු විය. එයින් අදහස් වන්නේ මේ වන විට උඩරට රාජ්‍ය විමධ්‍යගත වී තිබුණූ බව සහ ප්‍රාදේශීය රජවරුන්ට සෑහෙන බලතල හිමිව තිබුණු බවයි.
මේරියන් ලුසි ජෝන්ස් 1975 ඔක්තෝම්බර් මස 12 වෙනි දින කැලිෆෝර්නියාවේ ලොස් ඇන්ජලිස් හීදි උපත ලැබුවාය. ඇය මීට පෙර ජවන හා පිටිය මලල ක්‍රීඩා ක්ෂේත්‍රයේ ලෝක ශූරිය වූවාය. 2000 වසරේ ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිඩ්නි නුවරදි පැවැත්වුනු ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළලේදි පදක්කම් පහක් දිනා ගත්තාය. එහෙත් ඉන් පසු තහනම් උත්තේජක ඖෂධ ලබා ගත් බව පිළිගැනීම නිසා 2000 වර්ෂයේ සිට ඒ දක්වා ඇය ලබා ගෙන තිබු පදක්කම් සියල්ල ආපසු භාර දීමට ඇයට සිදු විය.
ඇය විසින් මෙම චෝදනාවන්ට වරද පිළිගන්නා කාලය වන විට බැල්කෝ පරීක්ෂණ වලට සම්බන්ධ ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයින් කීප දෙනාගෙන් කෙනෙකු විය. හරියටම දින 41 ට පසු මේජර් ලීග් බේස් බොල් ක්‍රීඩකයෙකු වූ බැරි බොන්ඩ්ස්ට එරෙහිව විනිශ්චයට බාධා කිරිම සම්බන්ධයෙන් වූ එක් චෝදනාවකටද ඔහුගේම ප්‍රකාශයෙන් වැරදි බවට පිළිගැනීම සම්බන්ධ තවත් චෝදනා හතරකටද නඩු පවරන ලදි.
දන්ත සහ හේමමාලා දෙදෙන ඉන්දියාවේ ගංගා නම් නදි මුව දොර පිහිටි කාර්ය බහුල පැරණි වරායක් වූ තාම්රලිප්තියෙන් නැව් නැගී වර්තමාන ත්‍රිකුණාමල දිස්ත්‍රික්කයේ ලංකාපට්ටන නම් නැව් තොටට ගොඩ බැස්සාහ. එසේ ලංකාවට එන ගමනේදි දන්ත ධාතුන් වහන්සේ ප්‍රාතිහාර්යයන් කීපයක් පෑ බවත් ඒ දැක සාමාන්‍ය ජනයා සහ දේවි දේවතාවුන් නමස්කාර කළ බවත් වාර්තාවේ. අවසානයේ දන්ත ධාතුව ලංකාවේ අගනුවර වූ අනුරාධපුරයට වැඩම කරවා මහා මේඝ වනයේ මේඝගිරි විහාරයේ තැන්පත් කරන ලද බව සිංහල ග්‍රන්ථයක් වූ දළදා සිරිතෙහි සඳහන් වේ.
සෑම පසළොස්වක පෝය දිනකම විශේෂ ආගමික පූජාවන් මාළිගය තුල පවත්වනු ලැබේ. මෙම දිනපතා, සතිපතා, සහ මාස් පතා කරන උත්සව හැරුණු විට සෑම වසරකම පාහේ ප්‍රධාන උත්සව හතරක් පවත්වනු ලැබේ. ඒවා නම් අලුත් සහල් මංගල්‍යය, අවුරුදු මංගල්‍යය, ඇසල මංගල්‍ය සහ කාර්තික මංගල්‍යය යනුවෙනි. මේවායින් වඩාත් වැදගත් වන්නේ ඇසල මංගල්‍යයයි.
'දාන් කෘයික්ෂැංක්' විසින් ඉදිරිපත් කළ එරවුන්ඩ් ද වර්ල්ඩ් ඉන් 80 ට්‍රෙෂර්ස් හි දැක්වෙන වටිනා සම්පත් 80 අතරට දන්ත ධාතුව ද ඇතුලත් වේ.
දන්ත ධාතුව අයිතිකර ගැනීම සඳහා ගුහාශිව සමග යුද්ධයක් කිරීමට අසල්වැසි රාජ්‍යයක් විසින් ගන්නා ලද අන්තිම උත්සාහය, මෙම පූජනීය ධාතුන් වහන්සේ ඉන්දීය භූමියෙන් පිටතට ගෙන යාමට හේතු විය. මෙම අවස්ථාව වන විට ලංකාවේ බුද්ධාගම ඉතා හොඳින් මුල් බැස ගෙන තිබුනේය. දිවයිනේ රජවරු බුද්ධාගම බිහි වූ ඉන්දියාවේ ප්‍රාන්තයන් සමග සමීප සබඳතා පවත්වාගෙන ගියහ. තමන් යුද්ධයෙන් පරාජය වීමට ආසන්න යැයි බියට පත් කාලිංග පාලකයා ලංකාවේ පැවති තත්වයද සළකා දන්තධාතුව ශ්‍රි ලංකාවේ රජු වෙත යැවීමට තීරණය කළේය.
දන්තධාතුව සහ හේමමාලා වන්දනා කරුවන් සේ සැරසි දන්තධාතුව හේමමාලාගේ කේශ කලාපය තුල සඟවා ගෙන ඉන්දියාවේ සිට ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ.
ගොඩනැගිලල චතුරස්‍රාකාර වන අතර පැත්තක දිග අඩි 400 කි. එහි වහල තනා තිබුනේ තඹ හා බෙලෙක් මිශ්‍ර ලෝකඩ වලින් සාදන ලද උළු කැටවලිනි. එහෙයින් ඊට ලෝවාමහාපාය යන නම යෙදුණි. මෙහි ගල් කණු පේළි 40 කි. එක් පේළියකට ගල් කණු 40 ක් බැගින් යොදා ඇති මුළු ගල්කණු ගණන 1600 කි. මේ සියල්ල උසින් එක සමානය. ටැම් මත වූ ටැම්හිස් ඝණ රූප හා මල් ලියකම් වලින් අලංකාර කර ඇත. ගොඩනැගිල්ල නිම කිරීමට අවුරුදු 6 ක් ගත වූයේ යයි පැවෙස්.
මහල් නමයකින් යුක්ත වූ ප්‍රාසාදයක් වන මෙහි සෑම මහලකම කාමර 100 බැගින් තිබූ බව පැවෙස්. මෙහි පහතම මාලය පෘතක්ජන භික්ෂූන් වහන්සේලාට ද, දෙවන මහල ත්‍රිපිටකධාරී භික්ෂූන් වහන්සේලාට ද, තෙවැනි සිව්වැනි හා පස්වන මහල් පිළිවෙලින් සෝවාන්, සකෘදාගාමී, අනාගාමී භික්ෂූන් වහන්සේලාට ද ඉතිරි මහල් රහතන් වහන්සේලාට ද වෙන්කර තිබී ඇත.