polyglot-tagger/wikipedia-language-snippets-filtered huggingface dataset:
සම ඇතිවීම් කල්පිතය යෝජනා කර සිටින්නේ සඳ සහ පෘථිවිය එකම තැන දී එකම අවස්ථාවේ දී ආදි කල්පිත උපවයන තැටියෙන් ඇති වු බවයි. සඳ ඇති වී තිබෙන්නේ සූර්යා වටා අනෙකුත් ග්රහලෝක ඇති වූවා මෙන්ම ප්රොටෝ පෘථිවිය වටකර තිබූ පදාර්ථවලිනි. සමහරෙක් යෝජනා කර සිටින්නේ එම කල්පිතය සඳෙහි ලෝහ යකඩ හායනය පැහැදිලි කිරීමට අපොහොසත් වන බවයි.
වෙනත් විශ්වාසයන් කියා සිටින්නේ සඳ වෙනත් ස්ථානයක ඇති වී පසුව පෘථිවියෙහි ගුරුත්වය මඟින් ග්රහණය කරගෙන ඇති බවයි. කෙසේ නමුත් එවැනි යාන්ත්රණයක් ක්රියාත්මක වීම සඳහා අවශ්ය වන තත්ව සේ පිළිගැනෙන අසලින් ගමන් ගන්නා සඳෙහි ශක්තිය විනාශ කිරීම සඳහා වූ ව්යාප්ත වූ පෘථිවි වායු ගෝලයක් යන තත්වය සිදු විය නොහැකි දෙයකි.
එක් අවස්ථාවකදී උපකල්පනය කෙරුණේ ඉහළ උද්ධමනයට හේතු කාරක වූයේ නව ලෝකයෙන් පැමිණි ස්පාඤ්ඤ නිදන් වස්තු රැගත් නෞකා සමූහ සමග විශාල ලෙසින් රන් හා රිදී, විශේෂයෙන් 1545 සිට විශාල ලෙසින් ඇරඹූ කැණීම් තුලින් නිපැයුනු බොලිවියාවේ සහ මෙක්සිකෝවේ රිදී, ආගමනය වීම බවයි. මෙම සිද්ධාන්තය අනුව, බොහෝ මුදල් ඇති බොහෝ ජනයා සීමිත භාණ්ඩ කිහිපයක් සඳහා ආයෝජනය කලහ.
15 වන සියවසෙහි දෙවන භාගයෙහි සිට 17 වන සියවසෙහි පළමු භාගය දක්වා සිදුවූ ආර්ථික විද්‍යාත්මක සිදුවීම් මාලාව විස්තර කිරීමට සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා වන මිල විප්ලවය යන පදය විශේෂිත වශයෙන් දක්වන්නේ, එම යුගය තුල බටහිර යුරෝපය පුරා විදහා දැක්වුනු, වසර 150 කාලයක් තුලදී සය ගුණයකින් සාමාන්‍ය මිල ඉහල නැගීමෙන් පිළිබිඹුවූ, ඉහළ සීඝ්‍රතා උද්ධමනය වෙයි.
මුළු සාපල්‍යතා සීඝ්‍රතාව - ගැහැණියකගේ දරුවන් ලැබිය හැකි වයස තුළ ඇය අපේක්ෂා කරන දරුවන්ගේ මධ්‍යන්‍ය මෙහි අදහසයි. මෙය ජනගහනයේ වයස් ලිංග ව්‍යුහයෙන් ස්වායත්ත වේ.
සාපල්‍යතාවයේ තවත් දර්ශකයක් ලෙසින් භාවිතයට ගැනෙන්නේ මුළු සපල්‍යතා සීඝ්‍රතාවයයි. එනම් ගැහැණියකගේ ජීවිතය තුළ ඇයට උපදින මධ්‍යන්‍ය දරුවන් සංඛ්‍යාවයි. සමස්තයක් වශයෙන් මුළු සාපල්‍යතා සීඝ්‍රතාවය වඩා හොඳ දර්ශකයක් වන්නේ දළ උපත් අනුපාතිකය මෙන් නොව එය ජන ගහනයේ වයස් ව්‍යාප්තියෙන් බලපෑම් ඇති නොවූවක් බැවිණි.
දළ උපත් අනුපාතික ස්‍රැතිය එසේත් නැත්නම් ළදරු උපත් සංඛ්‍යාව මිනිසුන් දහස් දෙනෙකුට වසරකදී සිදු වන ප්‍රමාණය ලෙසින් සැලකේ. සාපල්‍යතා සීඝ්‍රතාවය හා ආර්ථික භූ විද්‍යා ශබ්ද කෝෂය වොෂින්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ යන පරිශීලනයන් වැඩි විස්තර සඳහා බලන්න.
ආර්ථිකව අඩු සංවර්ධනයක් සහිත රටවල්වල සාපල්‍යතා සීඝ්‍රතාවයන් ඉහළ නැඹුරුවක් දක්වයි. වඩාත් ආර්ථිකව සංවර්ධනය වූ රටවල්වල එය පහළ අගයක් ගනී.
කථන හා ව්‍යාධි විද්‍යාව යනු පුද්ගලයෙකුගේ කථනය, භාෂාව, සංජානනය, හඬෙහි ඇතිවන ආබාධ, ගිලීමේ අපහසුතා සහ ඒවා සඳහා පුනරුත්ථාපනය හා නිවැරදි කිරීම් ප්‍රතිකාර ලබාදෙන ක්‍රමවේදයකි. කථනය හා භාෂා ව්‍යාධි විද්‍යාඥයින් හෝ කථන හා භාෂා චිකිත්සකවරුන් විසින් මෙකී රෝගීන්ගේ හඬ ඉපදවීම, කථනය වැඩිදියුණු කිරීම, ගිලීමේ අපහසුතා සහ භාෂා අවශ්‍යතා පාසල් වලදී, රෝහල් වලදී සහ වෙනත් ස්ථාන වලදී කථන චිකිත්සක ක්‍රම මගින් ප්‍රතිකාර ලබාදේ.
ක‍්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව යොදා ගනිමින් ස්ථානීය වොන් නියුමාන් එන්ට්‍රොපිය අතිශය උච්ඡ සම්භාවීතාවක් සමඟ එහි උච්ඡතම අගයේ ඇති බව පෙන්විය හැක. මේ නිසා එමඟින් දෙවන නියමය සැපයේ. ප්‍රතිඵලය ඒකලිත ක්වොන්ටම් පද්ධති විශාල පන්තියක් සඳහා වලංගු වේ. මුලු පද්ධති‍ය ශුද්ධ හා එම නිසා එන්ට්‍රොපියක් නැති අතර වායුව හා ඇසුරුම අතර ඇති පටලැවුම වායුවේ ස්ථානීය එන්ට්‍රොපියට ඉහල යයි. මෙම ප්‍රතිඵලය ක්වොන්ටම් තාප ගති විද්‍යාවේ වඩාත් වැදගත් ජයග්‍රහණයකි.
ජේම්ස් ප්‍රෙස්කොට් ජූල්ගේ ශක්ති පරිවර්තනය පිළිබඳ කාර්යය වල වූ සුවිශේෂීත්වය තේරුම් ගත රුඩොල්ෆ් ක්‍ලවුසියස් 1850 දී ප්‍රථම වරට දෙවන නියමය සූත්‍රකරණය කරන ලදී. තාපය සීතල සිට උණුසුම් වස්තු දක්වා ස්වයං ‍සිද්ධව නොගලයි. දැනට පොදු දැනීම මෙය වුවත් එම කාලයේ ජනප්‍රියව තිබූ තාපය ද්‍රවයක් ලෙස සැලකූ කැලොරික් සිද්ධාන්තයට මෙය පටහැනි විය. එතැන් සිට ඔහුට සාදි කාර්නොට්ගේ නියමය හා එන්ට්‍රොපිය අර්ථ දැක්වීම තාර්කිකව නිගමනය කළ හැකි විය.
තාප සංචිත දෙකකට සම්බන්ධිත එන්ජිමක් යොදා ගෙන චක්‍රීය ක්‍රියාවලියක් සිදු කිරීම කළ නොහැක. මන්ද එය අඩු උෂ්ණත්ව සංචිතයේ සිට වැඩි උෂ්ණත්ව සංචිතයට ගලන තාප ප්‍රමාණයට පමණක් බල පවත්වන බැවිනි.
බෝල්ට්ස්මාන් ආරම්භය සඳහා එර්ගොඩික් කල්පිතය ද වැදගත් විය. එය කියා සිටින්නේ විශාල කාලයක් තුළ දී, එකම ශක්තියක් සමඟ සුක්ෂ්මාවස්ථාවේ කලාප අවකාශවල කුඩා ප්‍රදේශවල ගත කරන කාලය එම ප්‍රදේශයේ පරිමාවට සමානුපාතික වේ. . සියලු ප්‍රවේශ විය හැකි සූක්ෂ්මාවස්ථා විශාල කාල පරාසයක් හරහා සමානව සම්භාවී වේ. සමානවම, කාල සාමාන්‍යය හා සංඛ්‍යානමය සමස්ථය හරහා සාමාන්‍ය එකම වන බව ද පැවසේ.
19 වන සියවසේ දී ප්‍රකාශයට පත් වුණු කෙල්වින් ප්ලාන්ක් ගේ දෙවන නියමය පිළිබඳ ප්‍රකාශනය වූයේ “චක්‍රයක් මත ක්‍රියාත්මක වන ඕනෑම උපකරණයකට තනි සංචිතයකින් තාපය ලබා ගැනීම හා ශුද්ධ කාර්යය ප්‍රමාණයක් සිදු කිරිම කළ නොහැකි බවයි.” මෙය ක්ලවුසියස්ගේ ප්‍රකාශනයට සමාන යයි පෙනිණි.
තාපය යාන්ත්‍රික කාර්යය බවට පරිවර්තනය වීම පිළිබඳ පළමු සිද්ධාන්තය 1824 දී නිකොලස් ලෙනාර්ඩ් සාදි කාර්නොටි විසින් ඉදිරිපත් කරන ලදී. මෙම පරිවර්තනයේ කාර්යක්ෂමතාව එන්ජිම හා ඒ අවට පරිසරයෙහි උෂ්ණත්ව වෙනස මත රඳා පවතින බව මුලින්ම නිවැරදිව තේරුම් ගත්තේ මොහුය.
1856 දී ජර්මානු භෞතිකඥ රුඩොල්ෆ් ක්ලවුසිස් ඔහු විසින් “තාපයේ යාන්ත්‍රික සිද්ධාන්තයේ දෙවන මූලික ප්‍රමේයය” ලෙස හැඳින්වූ දෙය පහත ලෙස ප්‍රකාශ කළේය.
ඊට පස්සේ පරන කොම්පෝස්ට් ගොඩකින් ගනිපු පොහොර ටිකක් තුනිවට අර වෙන් කොරාපු කොටසේ අතුරන්න ඕන.එහෙම නෑතිනම් අමු ගොම ටිකක් වතුරේ දිය කරලා පොල්කටුවකින් තුනියට ඉහින්න ඕන
ජැෆර් කුෂ්නි අර්ථ දක්වා ඇති ආකාරයට තඃවීල් යනු පසුපසට යෑම හෝ දෙයක් එහි මූලික සම්භවය දක්වා ආපසු හැරවීම නොහොත් එහි මූලික ආකෘතියකට උදාහරණයක් ලෙස එහි අදහස වන්නේ ආත්මීය මඟ පෙන්වීමක් වන අතර එය හාස්‍යයක් හා ක්ෂණිකව පහළ වූ අගනා අදහස් ගොන්නක් බවයි. එසේම තෆ්සීර් යනු සාහිත්‍යමය වචනාර්ථය නිවැරදිව පිළිගත හැකි ඉස්ලාමීය විද්‍යාත්මක කෘතියකි.
ඉතාමත් පැරනි අල් කුර් ආන් විග්‍රහයක ෂියා ඉමාම්වරු‍න්ගේ අදහස් ගැබ්වී ඇති අතර එය ආත්මීය හා අධ්‍යාත්මීය තොරතුරුවල එකතුවක් සුෆිවරු සමඟ එකඟතාවයකට පැමිණ ඉදිරිපත් කර ඇත. ඉමාම් අලි සහ ජඃෆර් අල් සාදික් ෂියාවරුන්ගේ සහ සුන්නිවරුන්ගේ ග්‍රන්ථ වශයෙන් එලි දක්වා ඇත.
පෘථිවියෙහි දක්නට ඇති බොහොමයක් වඩදිය බාදිය ආචරණ ඇති වන්නේ චන්ද්‍රයාගේ ගුරුත්වාකර්ෂණ ඈඳීම හේතුවෙනි. එයට සූර්යයාගෙන් ලැබෙන්නේ අඩු දායකත්වයකි. මෙම වඩදිය බාදිය ආචරණ සංසිද්ධිය පෘථිවිය හා චන්ද්‍රයා අතර දුර ශත වර්ෂයකට 3.8 පමණ හෝ වසරකට 3.8 හෝ වැඩි කිරීමට හේතු වේ. කෝණික ගම්‍යතා සංස්ථිතියේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සඳෙහි අඩ-මහා අක්ෂය වැඩි වීමත් සමඟ පෘථිවි භ්‍රමණය ක්‍රමානුකූලව මන්දගාමී වේ. එනම් එය ශත වර්ෂයකට දිනකට තත්පර 0.002 ක් පමණ අඩු වේ.
සඳට ඇත්තේ අඩු ඇල්බිඩෝවක් වුවත් එය අහසෙහි සාපේක්ෂව දීප්තිමත් වස්තුව සේ පෙනේ. චන්ද්‍රයා සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ දුර්වලතම පරාවර්තකයා ලෙස සැලකේ.එමඟින් පරාවර්තනය කෙරෙන්නේ එය මත පතිත වන ආලෝකයෙන් 7%ක් පමණි. දෘශ්‍ය පද්ධතිවල වර්ණ ධ්‍රැවත්වය වස්තුවක වර්ණය හා එහි වටපිටාව අතර සම්බන්ධය දක්වන අතර වටපිටාවෙහි වූ අහස සන්සන්දනාත්මකව අඳුරු නිසා චන්ද්‍රයාට වඩා දීප්තිමත් වස්තුවක් ලෙස පෙනේ.
සාපේක්ෂ ප්‍රමාණ හා පෘථිවි චන්ද්‍ර පද්ධතියේ වෙන්වීම පරිමාණයකට අනුව ඉහත දක්වා ඇත. එම උල්කාෂ්ම ආලෝකය පෘථිවිය හා චන්ද්‍රයා අතර ගමන් කරන බව දක්වා ඇති අතර ඒවා අතර සත්‍ය දුර නිර්ණය කිරීම සඳහා සත්‍ය වශයෙන් යොදා ගන්නේ ද ආලෝකයයි. මධ්‍ය කක්ෂ දුරේ දී එම කාලය තත්පර 1.255ක් වේ. ආලෝක කදම්භය සූර්යයාට සාපේක්ෂව පෘථිවි චන්ද්‍ර පද්ධතියේ පරිමාණය ගැන වැටහීමක් ලබා ගැනීමට උදව් වේ. සූර්යා පවතින්නේ ආලෝක මිනිත්තු 8.28ක් දුරිනි.
මුල් කාලීන විශ්වාස වුයේ සඳ යනු කේන්ද්‍රාපසාරී බලය නිසා පෘථිවි කබලෙන් බිඳී ගිය කොටසක් බවයි. එලෙස එම කොටස ඉවත් වීම නිසා පැසිපික් සයුර සෑදී ඇති බවට එමඟින් කියවේ. කෙසේ නමුත් මෙම අදහස තහවුරු කිරීම සඳහා පෘථිවියට අධික අවස්ථිති භ්‍රමණයක් තිබිය යුතු අතර එය එසේ වුවද එම ක්‍රියාවලිය නිසා සඳෙහි කක්ෂය පෘථිවියෙහි සමක තලය ඔස්සේ ගමන් කළ යුතුය. එමනිසා මෙය සිදු විය නොහැකිය.
වෙනත් අදහසක් මඟින් කියා සිටින්නේ සඳ වෙනත් ස්ථානයක ඇති වී පසුව පෘථිවියෙහි ගුරුත්වය මඟින් ග්‍රහණය කරගෙන ඇති බවයි. කෙසේ නමුත් එවැනි යාන්ත්‍රණයක් ක්‍රියාත්මක වීම සඳහා අවශ්‍ය වන තත්ත්ව සේ පිළිගැනෙන පෘථිවිය අසලින් ගමන් ගන්නා සඳෙහි ශක්තිය විනාශ කිරීම සඳහා ව්‍යාප්ත වූ පෘථිවි වායුගෝලයක් පැවතිය යුතුය. නමුත් එය එසේ නොවේ මෙනිසා එයද සිදු විය නොහැකි දෙයකි.
ක්ෂිතිජයට ආසන්නයේ දී සඳ වඩා විශාල සේ පෙනේ. එය සම්පූර්ණයෙන්ම මනෝමය ආචරණයකි. සඳ ඉහළ අහසේ ඇති විට ක්ෂිතිජය අසල දී පෙනෙන ප්‍රමාණයට වඩා 1.5%ක් පමණ කුඩා වේ.
අප්‍රිකානු සමූහාණ්ඩුව යනු මොරොක්කෝව හැර ඉතිරි අප්‍රිකානු රාජ්‍යයන්හි එකතුවකි. 2001 ජූනි මස 26 වන දින අඩිස් අබාබා කේන්ද්‍රි කර ගනිමින් මෙය පිහිටුවනු ලැබීය. 2004 ජූලි මස පෑන්හි අප්‍රිකානු පාර්ලමේන්තුව දකුණු අප්‍රිකානු මිඩ්‍රන්ඩ් වෙත ගෙන යනු ලැබූවද,මානව අයිතීන් සඳහා වූ අප්‍රිකානු කොමිසම අඩිස් අබාබා හිම රැදවුණි. අප්‍රිකානු සමූහාණ්ඩුවේ ආයතන විමධ්‍යගත කොට සෑම රාජ්‍යයකටම ඒවා බෙදා හදාගැනීමට අවස්ථා ලබාදීමේ ප්‍රතිපත්තියක් පවතියි.
වර්තමානයේ රාජ්‍යයේ හා ආණ්ඩුවේ නායකයා සහ පෑන් අප්‍රිකානු පාර්ලමේන්තු සභාපති ධුරය දරනුයේ ගර්ට්‍රෑඩ් ඉබේ වේ මොංගෙල්ලා මහත්මියයි. 2004 මාර්තු මාසයේදී වසර 5 ක් සඳහා පාර්ලිමේන්තුව මගින් ඇයව පත් කෙරිණි. පෑන් අප්‍රිකානු පාර්ලිමේන්තුවේ සාමාජිකයන් 265 දෙනෙකි. ඒ අප්‍රිකානු සමූහාණ්ඩුවේ සෑම රාජ්‍යයකින්ම 5 දෙනා බැගින් වු නියෝජනයකින් යුතුය.ඔවුන්ගෙන් 21% ට වැඩි ගණනක් ස්ත්‍රීන්ය.
පාර්ලිමේන්තුවේ සභාහපතිගේ බලතල සමූහාණ්ඩු පනතේ සහ මූල ලේඛණයේ දක්වා ඇත. අප්‍රිකානු සහ ජාත්‍යන්තර ගිවිසුම්වලින් උරුමවන බලතල ආදියද මෙයට ඇතුළු වේ. අප්‍රිකානු සමූහාණ්ඩුවේ රජයට සියළුම රටවල,කලාපීය,සහ නාගරික ආයතන මෙන්ම ආයතන සිය ගණනක් ඇතුලත්වේ.
මෙම දැක්ම 2004 දී නිවේදනය කල විට එක්සත් ජනපද කොංග්‍රසය හා විද්‍යාත්මක ප්‍රජාව ධනාත්මක හා සෘණාත්මක ප්‍රතිචාර ලබාදුනි. උදාහරණයක් ලෙස නියෝජිත ඩේව්වෙල්ඩන් “මාසිතන ආකාරයට අභ්‍යවකාශ වැඩ පිලිවෙලට පසුගිය දශක කිහිපය තිස්සේම සිදු වු හොඳම දෙය එයයි” ලෙස පැවසීය. මේ අතරතුර භෞතික විද්‍යාඥයෙකු හා අවංක කතාකරන සුළු අජඨාකාශ තරණ ප්‍රතිවාදී රොබට් පාර්ක් රොබෝ අභ්‍යවකාශ යානා ඉතා හොදින් වැඩකටයුතු කරන බැවින් මිනිසකු යැවීම සධාරණීය කරණය කිරීමට අපහසු බව පවසන ලදී.
සඳට අනන්‍යවු කර්මාන්ත පිලිබඳ දැනීම සංවර්ධනය හා හදුනාගැනීම වෙනුවෙන් සඳට ආපසු යාම ඉහල පුරෝගාමීත්වයකින් යුතු අභ්‍යවකාශ වැඩපිලිවෙලක් ලෙස සැලකිය යුතු බව ජාතික අභ්‍යවකාශ සමාජය නිකුත් කල පුවත්පතක එක් තැනකදී සඳහන් වේ. විශ්වාස කරන අන්දමට සඳ අතීතයේ ගබඩාව මෙන්ම අප ග්‍රහලෝකයේ අනාගතයද වේ. එමෙන්ම ඇපලෝ යානා 6 මෙම වටිනා නිධානයේ මතුපිටින් අතගා බැලිමෙන් පමණක් සිදු කරන ලද බවද පවසයි.
චන්ද්‍රයා මත අන්තික රික්තය තත්ව යටතේ සුවිශේෂි නිපදවීම් සිදු කල හැකි අතර එහි දුරස්ථ භාවය නිසා හා හුදකලා භ‍ාවය නිසා ජීවයට හානිකර විය හැකි පර්යේෂණ පැවැත්වීමට ද හැක.
ට අනුව චන්ද්‍රයාගේ විරුද්ධ පෘෂ්ටය කලබලකාරී පෘතුවියෙන් මුළු මනින්ම ආවරණය වීඇති අතර අනාගත විකිරණ අජටාකාශ විද්‍යාව සඳහා තෝතැන්නක් වේ.
අඟහරු සමාජය වැනි සෙස්සන් චන්ද්‍රයා වෙත ආපසු යෑම වලක්වා අගහරු වෙත අවධානය යොමු කිරීම වඩා උචිතයැයි හැ‍ෙඟන බව පවසන ලදී.
ගොඩ නැගීමේ හා මෙහෙයුම් තුලින් ඉගෙන ගත් පාඩම් වැඩිදියුණු කොට අඟහරුගේ හා සඳේ මානව මෙහෙයුම් දක්වා ව්‍යාප්ත කළ හැක.
අස්වනු නෙළන යන්ත්‍ර නිපදවන ප්‍රමුඛතමයන් වනුයේ සහ ය. අස්වනු නෙළන යන්ත්‍රය භූමියේ ගමන් ගන්නා සෙසු වාහන වලට වඩා දැඩිව සකසා ඇති රෝද හෝ රෝද පද්ධතියක් සහිත යන්ත්‍රයකි. මෙය විවිධ බාධක වලට සාර්ථක විසඳුමකි. ඩීසල් එන්ජිම වාහනයට සහ අස්වනු නෙළන යන්ත්‍රයට ජලය හෝ තෙල් මගින් ශක්තිය/ බලය සපයයි.
පොළව කණින යන්ත්‍රයට සමාන පැහැදිලි දෝංකාරයක් වාහනයෙන් පිටවී අස්වනු නෙළන යන්ත්‍රයේ හිස වෙත යයි. සමහර අස්වනු නෙළන උපකරණ සම්බන්ධකර ඇත. අනෙක්වා කණිනයක් සම්බන්ධ නොකර අස්වනු නෙළන උපකරණ ලෙස ඇත.
කොම්බි යන්ත්‍ර අස්වනු නෙළන යන්ත්‍රවල ගස් පෙරළීමේ හැකියාව සහ හි කපන ලද දැව ගෙනයාමේ හැකියාව එකට එක්කර සාදා ගස් ‍ෙපරලීමට හා පෙරලු ගස් ප්‍රවාහනය කළ හැකි තනි යන්ත්‍රයක් ලෙස සාදා ඇත. මෙම නවීන යන්ත්‍ර ගස් කපන ස්ථානය හා අසුරන ස්ථානය ආසන්න විට යොදා ගනී.
යාන්ත්‍රකව වනාන්තර කැපීමේදී භාවිත වන මූලධර්ම “වනාන්තර බිමෙහි පය නොතබමු” යන්නයි. අස්වනු නෙලන යන්ත්‍රය සහ මෙම මූලධර්මය අනුගමනය කිරීමට පහසුකම් සලසා දෙයි. මෙහිදී යන්ත්‍රය හසුරවන්නාට පහසුවෙන් මෙන්ම ආරක්ෂිතව වැඩ කිරීමේ පරිසරයක් යන්ත්‍රය හසුරවන කොටසේ ඇත. මෙය කර්මාන්තයක් ලෙස වනාන්තර කැපීම
කැපූ ගස් එකතු කරන යන්ත්‍රය බර වාහන ආකාරයේ යන්ත්‍රයකි. මෙය අස්වනු කැපීමේ විවිධ අවස්ථා වන ගස්කැපීම ඉවත් කිරීම ආදිය සඳහා යොදා ගනී. මෙය නැමති යන්ත්‍රය සමඟ එක්ව උදුරන ලද කොටන් ප්‍රවාහනයට පහසු මාර්ග ආසන්නයට ඇදගෙන යාමට ද යොදා ගනී.
අස්වනු නෙළන යන්ත්‍රය පින්ලන්තයේ සහ ස්වීඩනයේ නිපදවා දියුණු කරන ලද අතර වර්ථමානයේ සියලුම වානිජමය ශාක කැපීමේ නිරතවන රටවල් විසින් භාවිතා කරයි. අස්වනු නෙළන යන්ත්‍රයේ හිස පළමුව හඳුන්වා දෙන ලද්දේ අසූව දශකයේ මුල්භාගයේදී ස්වීඩන සමාගමක් වන සමාගමයි . මෙම උපකරණ උතුරු යුරෝපයේ වගා කරන ලද වනාන්තර කැපීමට බහුලව භාවිතා කරයි.
වන වගාව යනු කෘෂි-වන විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියක් වන අතර එය වනයේ සෞඛ්‍ය පිළිබඳව ප්‍රධාන ලෙස සලකන වනන්තර පරිසර පද්ධතියක ජාත්‍යන්තර, සමොඅධානිත, බලවත් සහ අන්නෝන්‍ය කළමණාකරණය ලෙස විස්තර කල හැක එය ගතානුගතිකව දන්නා වන විද්‍යාව හෝ ගොවිතැන නොවේ.
ස්නායු පද්ධතියේ මූලික තැනුම් ඒකකය ස්නායු සෛල හෙවත් නියුරෝන වේ. ස්නායුවක් සැදී ඇත්තේ ස්නායු තන්තු සිලින්ඩරාකාර කළඹක් ලෙස සැකසීමෙනි. මේවා මොළයෙන් හා සුෂුම්නාවෙන් ඇරඹී ශරීරයේ සෑම කොටසකටම සම්බන්ධවීම සඳහා දිගින් දිගටම බෙදෙමින් විහිදී යයි. පැරණි ඊජිප්තු, ග්‍රීක හා රෝම වැසියන්ට පවා හඳුනා ගැනීමට තරම් ස්නායු විශාලයි. නමුත් අන්වීක්ෂය සොයා ගන්න තුරු එහි අභ්‍යන්තර ව්‍යුහය පිලිබඳ සොයා ගැනීමට හැකි නොවුණි. නියුරෝන ප්‍රධාන කොටස් තුනකි.
මිනිසාගේ ස්නායු පද්ධතියේ ප්‍රධානම කාර්යය වන්නේ සමායෝජනයයි. සමායෝජනය ලෙස හැඳින්වෙන්නේ දේහයේ අවයව හා පද්ධති රැසක් එකිනෙක සම්බන්ධව හා එකිනෙකට අනුකුලව ක්‍රියා කිරීම මඟින් උත්තේජ හා ප්‍රතිචාර අතර මනා සම්බන්ධීකරණයක් ඇතිකර ගැනීමයි.
ව්‍යුහගත ත්‍රිමාණ ආලෝක ස්කෑනර එක් වරකට ලක්ෂ්‍යය වැඩි ගණනක් සුපිරික්සන නිසා වේගයෙන් වැඩිවේ. එනිසා චලනය නිසා ඇතිවන විකෘතිතාවයන්ද මඟ හැරේ. සමහර නවතම ස්කෑනර් පද්ධති චලනය වන වස්තූන් පවා සුපිරීක්සීමට සමත් ඒවා වේ. මෑතකාලයේදී සෝන්ග් සැන්ග් හා පේසන් හන්ග් යන අය විසින් කලාප වෙනස් කරන හා අංකිත ප්‍රක්ෂේපණය යන තාක්ෂණ යොදා වඩා දියුණු ස්කෑනරයක් නිපදවන ලදී. මෙම පද්ධතිය ඝනත්වයෙන් වැඩි දත්ත තප්පරයට රාමු 40ක සීඝ්‍රතාවයකින් ග්‍රහණය කර නිර්මාණ කිරීමට සමත්කම් දක්වයි.
පුටුවට පැත්තෙන් සවිකර ඇති බොහෝ දන්ත පරිගණක නිර්මාණ පද්ධතිවල ත්‍රිමාණ මුහුණත බලාගැනීමට යොදාගනී. මෙමඟින් හා පරිගණක ආශ්‍රිත මෘදුකාංග මඟින් දන්ත ප්‍රතිස්ථාපනය කෙසේ සිදුවිය යුතුද යන්න තීරණය කරයි. මෙම කාර්යන් සඳහා තාක්ෂණය යොදා ගනී. මෙම තාක්ෂණයට උදාහරණ වන්නේ මෙහෙලීම් යන්ත්‍රය, ත්‍රිමාණ මුද්‍රකය වැනි ඒවාය. මෙය සම්බන්ධ කරන පුටුව ඒවාට උදව්වන ආකාරයට නිර්මාණය කර තිබේ.
3 පරිලෝකන මගින් නිපදවන ලද ලක්ෂ වළාකුළු සාමාන්‍යයෙන් ඍජුවම භාවිතා නොවේ. බොහොමයක් යෙදුම් ලක්ෂ වළාකුළු භාවිතා නොකරයි. නමුත් ඒ වෙනුවට බහුඅස්‍ර 3 වළාකුළු භාවිතා කරයි. ලක්ෂ වළාකුලක් බහුඅස්‍ර 3 ආකෘතියක් බවට පරිවර්තනය කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ප්‍රතිනිර්මාණකරණය ලෙස හැඳින්වේ. ප්‍රතිනිර්මාණයකරණයට අඛණ්ඩ මතුපිටක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා ආසන්න ලක්ෂ සෙවීම හා සම්බන්ධ කිරීම ඇතුළත් වේ. මෙම කාර්ය සඳහා බොහොමයක් ඇල්ගොරිතම සේවයෙහි යෙදී ඇත .
ත්‍රිමානේක්ෂ - මෙම පද්ධතියක දර්ශනයක් ලබාගැනීමට විඩියෝ කැමරා දෙකක් උපයෝගි කරගනී. කැමරා දෙකෙන් දර්ශනයකට ලැබෙන දුර පරතරය නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් අනතුරුව රූපයේ එම ලක්ෂ්‍යවල දුර තීරණය කළ හැකිවේ.
ඡායාදර්ශකය - මෙම වර්ගයේ ත්‍රිමාණ ස්කෑනරවලින් ඡායාරූප අනුපිළිවෙළක් නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් පසු වස්තුවේ ත්‍රිමාණ ප්‍රතිරූපය ලබා ගනි. මෙහිදී වස්තුවට ආසන්නව සමාන දෘෂ්‍ය අහුවැස්මක් මෙම ඡායා දර්ශකය මඟින් ඇති කරයි. එනමුත් වස්තුවල තිබෙන සමහර කුහර මෙමඟින් අභීක්ෂණය නොවේ.‍
මෙම පද්ධතියක් පළමුව ලේසර් කදම්බ මුහුණතක් මත ප්‍රක්ෂේපණය කරවයි. අනතුරුව එහි පරාවර්තනය ස්ඵටිකයක් තුලින් යවා සංවේදක වලට ප්‍රක්ෂේපණය කරවයි. එමඟින් විවර්තිත රටාවක් ඇතිවන අතර එහි සංඛ්‍යාතය විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් මනින ලද මුහුණතට දුර තීරණය කළ හැකිය. හො‍ලෝග්‍රෑම් වල ප්‍රධාන වාසිය වන්නේ ඒ සඳහා තනි කදම්භයක් පමණක් අවශ්‍යය වීමයි. එනිසා ඉතා සියුම්ව විදි සිදුරකට ඇති දුරද මැනිය හැකිය.
මෙම වර්ගයේ ස්කෑනර් දිගින් දිගටම වස්තුව වෙත යොමුකෙරෙන ආලෝකය වෙනස් කරමින් දීප්තිය ඇති කරයි. සාමාන්‍යයෙන් එය සිදුකරන්නේ ආලෝක ප්‍රභවය සයිනාකාර රටාවකට වෙනස් කරමිනි. ප්‍රතිවර්තිත ආලෝකය කැමරාවක් මඟින් අනාවරණය කර‍ගන්නා අතර රටාව වෙනස් වූ ප්‍රමාණය ආලෝකය ගමන් කරන දුර මඟින් තීරණය කරයි. අඩු වැඩි කළ ආලෝකය නිසා ස්කෑනරයට ලේසර් ප්‍රභවයෙන් බැහැරව ඇති ආ‍ලෝකයන් නොසළකා හැරීමට උදව්වේ. මෙමඟින් බාධක නැතිවේ.
කාල උත්පන හා ත්‍රිකෝණමිතික සීමා සොයන්නන් නමින් හැදින්වෙන ස්කෑනර වල වාසි මෙන්ම හා අවාසිද පවතියි. කාල උත්පන වර්ගයේ වාසිය වන්නේ ඒවා දිගු දුරක පවත්වා ගත හැකිවීමය. ඒ නිසා ඒවා විශාල ආකෘති සුපිරික්සීමට භාවිතා කළ හැකිය. මෙහි අවාසියක් වන්නේ ඒවායේ නිවැරදිතාවය අඩුවීමයි. එනමුත් ත්‍රිකෝණමිතික වර්ගය නිවැරදිතාවයෙන් වැඩි අතර ඒවා භාවිතා කළ හැකි දුර ප්‍රමාණයෙන් සාපේක්ෂව අඩුවේ.
කාල උත්පන ස්කෑනර භාවිතයේදී, එහි ලේසර කදම්භ, වස්තුවල කොන්වලින් විසිරීයාම නිසා දත්ත හානිවීමක් සිදුවේ. මෙවන් කොන්වලට ඇති දුර සාමාන්‍යය අගයක් ලෙස ගණනය කරන නිසා එම දත්ත නිවැරදි ලක්ෂ්‍යයවල ස්ථානගතවීමක් සිදුනොවේ. වඩා අඩු කදම්භ පළලක් සහිත ස්කෑනර මෙම ප්‍රශ්නය විසඳීමට සමත් අතර ‍ඒවායෙන් ආවරණයවන දුර ප්‍රමාණය අඩුවේ. මෘදුකාංග මඟින් ද මෙසේ සිදුවන දෝෂය මඟහරවා ගත හැකිය.
එක ස්ථානයක වැඩි දිනක් සුපිරික්සීම් සිදුවන විට සුළු වෙනස්කම් ඇතිවිය හැකිය. මෙයට හේතුවන්නේ ස්කෑනරයේ උෂ්ණත්වයේ වෙනස්වීම වේ. ආධාරකයක් මත තබා ඇති ස්කෑනරය මතට සූර්යාලෝකය පතනය වනවිට සූර්යාලෝකය වැටෙන පැත්තේ ආධාරකය ‍රත්වීම නිසා රූප විකෘති වීම සිදුවිය හැකිය. සමහර ලේසර ස්කෑනරවල මෙම ආධාරක මට්ටම්වල වෙනස්වීම පාලනය කළ හැකි ක්‍රියාදාමයගෙන් සමන්විත පද්ධති දක්නට තිබේ.
මෙම වර්ගයේ ස්කෑනරවලින් ආලෝක රටාවක් වස්තුව මත එල්ල කර එහි ඇතිවන රටා වෙනස ග්‍රහණය කර ගනී. මෙම රටාවන් එක් මානයක් හෝ ද්වි-මාන ආකාරයක් හෝ විය හැකිය. මෙම තනි කදම්භය, ප්‍රක්ෂේපණ උපකරණයක් මඟින් හෝ පැද්දෙන ලේසර උපකරණයන් මඟින් හෝ වස්තුව මත එල්ල කරයි. අනතුරුව ත්‍රිකෝණාකාර ස්ථාන හඳුනාගන්නා ක්‍රමයට දුර ගණනය කිරීම සිදුකරයි.
බොහෝ විකලාංග සේවකයන් රෝගියාගේ ත්‍රිමාණ මුහුණත බලාගැනීමට ත්‍රිමාණ ස්කෑනර් භාවිතා කරයි. එය බොහෝ වෙහෙස කරවන පැලැස්තර වාත්තු වෙනුවට යොදාගත හැක. ඉන් අනතුරුව මෙම විකලාංග උපකරණ පරිගණක ආශ්‍රිත නිර්මාණකයන් හා මෘදුකාංග මඟින් නිර්මාණය කරනු ලබයි.
තප්පරයට සාම්පල ලක්ෂ්‍යයක සීඝ්‍රතාවයක් යටතේ වැඩකරන ස්කෑනර වලට. අඩු විභේදන සුපිරික්සීම් තප්පරයට අඩු කාලයකදී නිම කළහැකිය. මෙහිදී ඇතිවන ප්‍රශ්නය වන්නේ චලනය නිසා රූප විකෘති වීමක් එමඟින් සිදුවීමයි. සුළු කම්පන මඟින් මෙම විකෘති වීම නැති කිරීමට, අවශ්‍යය අධ්‍යයනයන් මෑත කාලයේදී සිදුකර තිබේ.
උත්පන කාල ත්‍රිමාණ ස්කෑනරය සක්‍රීය වර්ගයේ ස්කෑනරයකි. මෙහි ප්‍රධාන අංගය වන්නේ ලේසර් පරාස සොයනයයි. ආලෝක ස්පන්දනයක් ගමන් කිරීමට ගත වන කාලය අනුසාරයෙන් වස්තුවකට ඇති දුර මෙමඟින් තීරණය කරයි. ආලෝකයේ වේගය දන්නා බැවින් දුර තිරණය කිරීමට පහත සමිකරණය භාවිතා කරයි.
මෙම වර්ගයේ ත්‍රිමාණ පිරික්සුම ඡායාලේඛනමිතියේ නියාම මත පදනම් වේ. එය පරිදර්ශක ඡායාරූප ශිල්පීය ක්‍රමවේදයට තරමක් සමාන‍වේ. එනමුත් ඡායාරූප පෙළක් ගන්නවා වෙනුවට වස්තුවේ ඡායාරූප ත්‍රිමාණ අවකාශයකට ගැනීම ‍මඟින් හාත්පස වටපිටාව ප්‍රතිනිර්මාණය කිරිමක් මෙහිදී සිදුවේ.
සමහර ක්‍රම භාවිතා කරන්නාගේ අභීක්ෂණය හා හඳුනා ගැනීම මත පදනම් වේ. මෙහිදී භාවිතා කරන්නා වස්තුවේ ලක්ෂණ හා හැඩ නිරික්ෂණය කිරීමෙන් වස්තුවට ආසන්න රූපයක් තනා ගනි. මෙම ක්‍රමයේ ගොඩනැඟිලි සරල හැඩැති වස්තු නිරික්ෂණයට උචිතය.
මෙම වර්ගයේ ස්කෑනර විකිරණ පිට නොකරන අතර පවතින විකිරණ අභීක්ෂණය කරයි. මෙවන් බොහෝ ස්කෑනර වලට දෘෂ්‍යය ආලෝකය අභීක්ෂණය කරගත් අර්ධරක්ත විකිරණද යොදාගත හැකිය. මෙම ක්‍රමයන් ඉතා ලාභදායී වේ. ඊට හේතුවන්නේ මේවාට විශේෂිත උපකරණ අවශ්‍යය නොවීමයි.
ත්‍රිමාණ ස්කෑනර වර්ග දෙක වන්නේ සම්බන්ධක හා සම්බන්ධක - නොවන යන වර්ග දෙකයි. අසම්බන්ධක වර්ගය තව දුරටත් ප්‍රධාන වර්ග දෙකකට බෙදිය හැක. ඒවා නම් සකර්මක ස්කෑනර හා අකර්මක ස්කෑනර ලෙසය. මෙම වර්ග දෙකම විවිධ තාක්ෂණයන් අනුයුක්ත වේ.
සක්‍රීය ස්කෑනරයකින් යම් කිසි විකිරණ ප්‍රමාණයක් විහිදුවා එහි පරාවර්තනය නිරීක්ෂණය කරනු ලබයි. මෙසේ විහිදුවන කිරණ වර්ග නම් දෘෂ්‍යය ආලෝකය, අති ධ්වනි හා - කිරණය.
අනිකුත් උදාහරණයක් වන්නේ අනිත් ධාවනය කෙරෙන ස්පර්ශ විමර්ෂකයි. මේවා පරිගණක නිර්මාණක කර්මාන්තයේ මැටි මොඩල සංඛ්‍යාංක බවට පත්කිරීමට යොදාගනී.
ජලය යට පිහිටි වැඩ බිම් ගොඩබිමෙහි පිහිටන වැඩ බිම් හා සැසදීමේදී ප්‍රවේශයට වඩා අපහසුවන අතර වඩා අනතුරුදායක වේ. වැඩ බිමට සෘජුවම ප්‍රවේශ වීම සඳහා කිමිදීම උපකරණ හා කිමිදීමේ හැකියාව අත්‍යවශ්‍ය වේ. කිමිදුම්කරුවන්ට යා හැකි ගැඹුර හා ඒ ඒ ගැඹුරවල්වලදී ගත කළ හැකි කාල පරාසය සීමා සහිත වේ. කිමිදුම්කරුවන්ට යාමට නොහැකි ගැඹුරු වැඩ බිම් සඳහා සබ්මැරීන හෝ දුරස්ථ සංවේදන උපකරණ අවශ්‍ය වේ.
දියයට වැඩ කිරීමේ දී ඇති වන බාධක මැඩ පැවැත්වීම සදහා විශේෂිත තාක්ෂණික ක්‍රම හා මෙවලම් දියුණුකර තිබුණත් පුරාවිද්‍යාත්මක අරමුණු හා ක්‍රියා වලි අනෙක් ඕනෑම සන්දර්භයක් මෙන්ම සමාන වෙයි. කෙසේ නමුත් දිය යට පිහිටි ප්‍රදේශයක් සමීක්ෂණය කිරීම ඒහා සමාන භූමි ප්‍රදේශයක් සමීක්ෂණයට වඩා වැඩි කාලයක් ගන්නා අතර වඩා වියදම් අධික වෙයි.
මෙම ක්ෂේත්‍රයට අයත් පුරා විද්‍යාත්මක වැදගත්කමක් ඇති ස්ථාන සහ පිහිටුම් අතරට ගිලී ගිය නැව් හා ගුවන් යානා, පාලම්, වරාය සහ ක්‍රැනොග් ආදී ජලාශ්‍රිත ඉදි කිරීම්වල නටඹුන් හෝ පසුකාලීනව ඉහල ගිය මුහුදු මට්ටම හෝ වෙනත් හේතු නිසා ජලයට යට වූ මානව වාසස්ථාන ආදිය අයත් වේ.
මන්ඩි හෝ ඇල්ගී හා අඩු ආලෝක විනිවිද යාම නිසා දර්ශනය දුර්වල විය හැක. එනම් භූමිය මත දී හොඳින් ක්‍රියාත්මක වන සමීක්ෂණ තාක්ෂණික ක්‍රම සාමාන්‍යයෙන් ජලය යට දී කාර්යක්ෂමව යොදා ගත නොහැකි බවයි.
ඊට අමතරව පුරා විද්‍යාත්මක පර්යේෂණවල ප්‍රතිඵල සඳහා ප්‍රවේශයක් සැපයීම පහසු විය හැක. එයට හේතුව ජලය යට පිහිටි වැඩ බිම් හොඳ ප්‍රවේශ වීමේ හැකියා හෝ සාමාන්‍ය ජනතාව සඳහා ප්‍රවේශ සපයන්නේ නැති නිසාය.
ගිබ්ස්ගේ මිශ්‍ර කිරීමේ නිදහස ශක්ති හුවමාරුව පිළිබදව සලකා බැලීමේදී මෙය සැමවිටම ඍණාත්මක වේ. එනම් මිශ්‍ර කිරීම ස්වයංසිද්ධ නොවේ. කෙසේ හෝ මෙම සාධකය මිශ්‍ර කිරීමේ එන්ට්‍රොපියට සමාන වේ. මෙහිදී ද්‍රව දෙක මිශ්‍ර කිරීමේදී කිසිදු ප්‍රතික්‍රියාවක් සිදු නොවිය යුතු අතර ඒවා අතර ප්‍රතික්‍රියාවල එන්තැල්පිය කලවම් කිරීම ශුන්‍ය විය යුතුයි.
රවුල් නියමය සංඝටකවල භෞතික හැසිරීම් හදුනාගැනීමේ උපකල්පනයකට සමාන වේ. වඩාත් සමාන සංඝටකයන් වන්නේ ඒවායේ හැසිරීම රවුල්ගේ නියමය විස්තර කරන අයුරින් වන හැසිරීමයි. උදාහරණයක් වශයෙන් සංඝටක දෙකක් වෙනස් වන්නේ එහි ඇති සමස්ථානික වශයෙන් නම් ඒ ඒ සංඝටකවල වාෂ්ප පීඩනයන් සංශුද්ධ සංඝටකයේ වාෂ්ප පීඩනයට සමාන වීමයි. මෙය රවුල් නියමය වේ.
එමනිසා ද්‍රාවණයේ ඇති සංඝටක ප්‍රමාණය වැඩිවත්ම ඒ ඒ සංඝටකවල වාෂ්ප පීඩනයන් අඩුවේ. එනම් මූලද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය වැඩිවත්ම මවුල භාගය අඩුවන බැවිනි. සංශුද්ධ වාෂ්ප පීඩනය ශුන්‍ය වන සංශුද්ධ ද්‍රව්‍යයක් ද්‍රාවකයක දියකළ විට ලැබෙන වාෂ්ප පීඩනයේ අගය සංශුද්ධ ද්‍රාවකයේ වාෂ්ප පීඩනයට වඩා අඩු අගයක් ගනී.‍
එමනිසා එයට සමාන සංශුද්ධ වාෂ්පයට ද සමාන වේ. එබැවින් මෙහි * මගින් දැක්වෙනුයේ සංශුද්ධ සංඝටකයයි. ඉහත දී ඇති සමාන කිරීම දෙකම එක් කළ විට එය නැවත සකස් කළ විට වාෂ්පයේ අස්ථිරතාවය වෙනුවට ද්‍රාවණය පරිපූර්ණ නම් එහි වාෂ්ප පීඩනය ආදේශ කළ හැක. එවිට, මෙය රවුල් නියමය වේ.
අපි පරිපූර්ණ ද්‍රාවණ‍යක් සංඝටක ප්‍රමාණයක රසායනික විභවතාවයක් සහිත ද්‍රාවණයක් ලෙස අර්ථ දැක්වූවා.එම සංඝටක ප්‍රමාණය යනු සංශුද්ධ 2 හි රසායනික විභවතාවය වේ.
පද්ධතිය සමතුලිතතාවයේ පවතී නම් සංඝටකයේ රසායනික විභවතාවය ද්‍රවීය ද්‍රාවණයේ හා ඊට ඉහළින් ඇති වාෂ්පයේ ද සමාන විය යුතුය. එය, ද්‍රාවණ‍ය පරිපූර්ණ යැයි උපකල්පනය කිරීමෙන් හා ඉහත දී ඇති රසායනික විභවතාවයෙහි සූත්‍රය අනුව
උදාහරණයක් වශයෙන් ද්‍රාවණ දෙකක් සැලකූවිට , ඒවා හා ලෙස නම් කරමු. වෙනත් වායුන් නොමැති විට ඉහත කී ද්‍රාවණ දෙකේ වාෂ්ප පීඩනය සම්පූර්ණ හා ඒ ඒ ද්‍රාවණවල සංතෘප්ත වාෂ්ප පීඩනයන් හා නම් එවිට වාෂ්ප පීඩනය සදහා ප්‍රකාශය,
මෙය ෆ්රන්කොයිස - ‍ෆාන්සයිස් මේරි රවුල් විසින් පිහිටුවන ලදී. රවුල් නියමය : පරිපූර්ණ ද්‍රාවණයක වාෂ්ප පීඩනය ද්‍රාවණයේ ඇති රසායන ද්‍රව්‍යවල වාෂ්ප පීඩනය හා ‍මවුල භාගය මත රදා පවතී.
ස්වකීය සරසවියක් හෝ වෙනත් අධ්‍යයන ආයතනයක් රහිතව, අවම වශයෙන් අධිකරණයක් හෝ අමාත්‍යවරුන් රහිතව, වේල්ස් දේශය, පුනරුදයත් සමඟ නැගී සංකල්ප විප්ලවයකට දායක වීමට සුදුසු තත්ත්වයක නොවිය.
එ‍සේ දැනුම හා සංකල්ප ජනිත කිරීමේහිලා මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස කටයුතු කිරිමට සුදුසු වු ප්‍රධාන නගරයක් වුව ද වේල්ස් හී නොවීය.
නමුත් පුනරුදය මඟින් වේල්ස් මත නිසැක ‍බලපෑමක් තිබුණි. එනම්, යම් යම් පුද්ගලයින් තම ‍වේල්ෂ් භාෂාව පුනරුදයෙන් නැගී ආ මේ නව ව්‍යාපාරයේ කොටසක් කිරීමට දැක්වු කැපවිම හා අභිප්‍රාය හෙයිනි.
‍'කොවන්' හි ‍'තෝමස් ජෝන්ස්' සහ 'ගැලැමොගන් ස්ටෝන්මැන්සන්’ සහ ‘ඉයෙලෝ මෝගැවන්ග්' ඇතුළුව පුද්ගලයන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වය වර්තමානයේ සොයා ගෙන ඇති බොහෝ සම්ප්‍රදායන් කෙරෙහි හා වේල්ස් ජාතිකයන්ගේ නැවත පිබිදීමට ඉවහල් විය. ඉයොලෝ ඇතැම් විට වංචාකාර ලෙස හැඳින්වුයේ ‍බොහෝ ශුද්ධ මිත්‍යාවන්ගේ සොයා ගැනීම් නිසාය. තවද ඔහු පැරණි මුලාශ්‍ර එකතු කරන්නෙක් වු අතර එමඟින් වේල්ස් සාහිත්‍යය දුෂ්කරභාවයට පත් නොවන ආකාරයේ සේවයක් සිදු කළේය. ඇතැම් වේල්ස් ජනතාව කවියාට අනුග්‍රහ කළ නමුත් අද වනවිට එය ක්‍රමයෙන් අඩුවෙමින් පවති.
විලියම් සැල්ස්බරිගේ ක්‍රියාකාරකම්වලට කෙටි කලකට පසුව මොවුන් දිස් වන්නට විය. සැල්ස්බරි ප්‍රොතෙස්තන්ත්‍රවාදියෙකු වූ අතර ඔහුගේ අධ්‍යයනයන් මහාද්වීපයේ නව ආගමික අදහස් සමඟ බද්ධ කළේය. අනෙක් අතින් ගෘෆර්ඩ් රොබට් කතෝලිකයෙකු වූ අතර එම ආකාරයෙන්ම ‍වැදගත් වේල්ස ව්‍යාකරණයන් ප්‍රකාශයට පත් කළේය. ඔහු 1567 දී මිලාන් නඟරයට පිටුවහල් කෙරිණි. විලියම් මෝගන් විසින් බයිබලයේ සම්පූර්ණ පරිවර්තනයක් 1588 දී ප්‍රකාශයට පත් කිරීමත් සමඟ වේල්ස භාෂාවේ හා සාහිත්‍යයේ විශාල ඉදිරි පියවරක් ඇති වේ.
රජවරු, කුමාරවරුන්, ශ්‍රේෂ්ඨයින් කාව්‍යකරුවන් තුළ ගෞරවයට පාත්‍රවිය.මේ නිසාම කතාන්දර සඳහා ඔවුන් සිටියේය. වේල්ස් සියැපිඩ්, කාව්‍යකරු මෙම කතාන්තරකරුවන් තුළ සිට වෘත්තීමය ශ්‍රේෂ්ඨයෙක් විය. නමුත් කාව්‍යකරුවන්ගේ මෙන් නොව මොවුන්ගේ කාර්යයන් සුළු ප්‍රමාණයක් පමණක් නොනැසී පවතී. නොනැසී පවතින්නේ කතා කියන්නන් විසින් ප්‍රකාශ කරන ලද ස්වදේශිය වේලසයේ සාහිත්‍ය නිර්මාණ පමණි. මෙම කථා සාමාන්‍යයෙන් 'මැබිජෝනියන්' ලෙස හදුන්වයි.
18 වැනි ශත වර්ෂයේ වේල්ස් දේශය පුරා අනනුකූලත්වය පැතිරීමත් සමඟම ආගමික සාහිත්‍යය සඳහා නැඹුරුව ඉතා ප්‍රබල ‍ලෙස වර්ධනය විය. වේල්ස් මෙතෝදිස්තය නැවත පිබිදීමට පුරෝගාමී වුයේ 'හවල් හැරිස්" සහ 'ඩැනියලෝලන්ඩ්' ගේ දේශනා සහ ධර්ම පත්‍රිකා ප්‍රකාශයට පත්කිරීම හේතුවෙනි. ඊට අමතරව විලියම් විලියම්ස් පැන්ටිසෙයිලන්, ඇන් ග්‍රිෆින්ස් සහ අනෙක් අයගේ ගීතිකා සහ කාව්‍යය ද ඒ සඳහා ඉවහල් විය.
සම්භාව්‍ය භාෂා වලින් ලියන ලද සාහිත්‍යය හැරුණු කළ වේල්ස් භාෂා සාහිත්‍යය යුරෝපයේ පැරණිතම දැනට පවතින සාහිත්‍යයි. වේල්ස් සාහිත්‍ය සම්ප්‍රදායය 6 වන සියවසෙහි සිට විසි-එක් වන සියවස දක්වා විහිදෙයි. මෙම සියවස් පුරාවට එහි යස-අයස වේල්ස් භාෂාවෙහි පලාපල පරිදීම උච්චාවචනය විය. වර්තමානයේදී පවා සමහරක් වේල්ස් භාෂාව කතාකරන්නන් හට ආදි මධ්‍යතන යුග වල භාෂාව හඳුනාගත හැක.
කෙසේ වෙතත්, වේල්ස් සාහිත්‍යමය සම්ප්‍රදායේ, සාම්ප්‍රදායික මිමි සහ 'සින්ගැන්ල්ඩ්' සම්පුර්ණයෙන්ම විනාශ වී ‍නොගිය නමුත් එහි වෘත්තීයභාවය නැති විණි. එහෙත් මෙය සාමාන්‍ය කාව්‍යකරුවන් අතට පත් වී අවුරුදු සිය ගණනක් ජීවමානව පැවැතුණි. 'සින්ගැනඩ්' සහ සම්ප්‍රදායික මිමි වර්තමානයේදීත් වේස්ල් භාෂාමය කාව්‍යකරුවන් විසින් භාවිතා කරනු ලබයි.
මොරිස් නම් 'ඇන්ග්ලෙසි' සහෝදරයින් ලන්ඩනයේ වේල්ස් සමාජයේ ස්ථාපිත කිරීමට පුරෝගාමී චරිත වු අතර, ඔවුනොවුන් අතර හුවමාරු වු ලියුම්, එම කාලය තුල වැදගත් වාර්තාව ලෙස සැලකිණි. ලන්ඩනයේ වේල්ස්හි ජනතාවගේ කාර්යයන් බ්‍රිතාන්‍යයේ සමස්ථ අනන්‍යතාව පවත්වා ගැනීමට ඉවහල් විය.
මධ්‍යයන්න යුගයේ වේල්ස්හි ගද්‍යය කතා සම්ප්‍රදායකට සීමා නොවු අතර ආගමික සහ ‍ප්‍රායෝගික ක්‍රියාවන් මෙයට ඇතුළත් වුවේය.මේවා ඉතා විශාල ප්‍රමාණයෙන්, අනෙක් භාෂාවන්ට පරිවර්තන විය